Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 843/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z o.o. w W. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 14 lipca 2022 r. nr AP-2.7840.42.2022.JD w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 14 lipca 2022 r. nr [...], Wojewoda (dalej także jako: "Wojewoda, organ II instancji"), działając na podstawie art. 138 §1 pkt. 1) ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 256 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] (dalej także jako: "Starosta, organ I instancji") z dnia 14 stycznia 2022 r. nr [...] ([...].[...].[...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla S. Sp. z o.o. z siedzibą w W., dla inwestycji polegającej na budowie farmy elektrowni wiatrowych w obrębie miejscowości [...], gmina K. na działkach nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] - obręb [...] oraz nr [...] - obręb [...] a także nr [...], nr [...] - obręb [...].

Z uzasadnienia ww. decyzji wynika następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Działając na wniosek złożony do organu w dniu 14 lipca 2015 r. przez P. [...] Sp. z o.o. z siedzibą we W. (obecnie S. Sp. z o.o. z siedzibą w W.) - dalej zwanego inwestorem - decyzją z dnia 14 stycznia 2022 r. Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę inwestorowi, obejmującą budowę farmy elektrowni wiatrowych w obrębie miejscowości B. , gmina K. na ww. działkach.

Od decyzji odwołanie złożył Wójt [...] - działający w imieniu Gminy [...], właściciela działek nr [...] - wskazując, że doszło jego zdaniem do naruszenia art. 10 k.p.a. polegającego na braku informowania przez Starostę o czynnościach dokonywanych przez organ I instancji, co zdaniem strony miało istotny wpływ na wynik przeprowadzonego postępowania. Dodatkowo Wójt zarzucił Staroście, że w przedmiotowym postępowaniu nie włączył w krąg stron postępowania właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania elektrowni wiatrowych, który to obszar został zdefiniowany przez art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Zdaniem skarżącego, ze względu na fakt, że nieruchomości znajdujące się w takim obszarze oddziaływania podlegają ustawowemu zakazowi zabudowy, ich właściciele mają prawo być uznani za strony niniejszego postępowania.

Od decyzji odwołanie wniosła również Spółka K. z siedzibą w W. (dalej także jako: "Spółka, strona, skarżąca"), właściciel działki nr [...] - reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który zarzucił Staroście naruszenie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 Prawa budowlanego w związku z art. 50 ust. 1 i art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowania przestrzennym w związku z art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Naruszenie prawa miało polegać na błędnym zaliczeniu inwestycji jako realizacji celu publicznego, co skutkowało udzieleniem decyzją pozwolenia na budowę farmy wiatrowej, w oparciu wadliwe decyzje o lokalizacji celu publicznego. Spółka podniosła również, że naruszono procedurę, w szczególności art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazując że organ I instancji nie zbadał kwestii, że Spółka G. złożyła w 2016 r. pismo, w którym podniosła kwestie rozpoczęcia procedury związanej z rozwiązaniem z inwestorem dzierżawy nieruchomości, na której ma być zlokalizowana inwestycja, co doprowadziłoby do sytuacji utraty przez inwestora tytułu do dysponowania tymi nieruchomościami na cele budowlane.

W wyniku rozpoznania ww. odwołań oraz po analizie akt sprawy Wojewoda wskazał, że postępowanie zostało wszczęte w dniu 14 lipca 2015 r. na skutek złożenia przez inwestora stosownego wniosku o wydanie pozwolenia na budowę farmy wiatrowej, zatem przed wejściem - w dniu 16 lipca 2016 r. - w życie ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 981) - dalej też: "ustawa wiatrakowa". Zgodnie z art. 13 ust. 3 tej ustawy - postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, wszczęte i niezakończone do dnia wejścia w życie tejże ustawy, prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych. Oznacza to, że inwestor na gruncie rozpoznawanej sprawy nie jest związany odległościami określonymi w art. 4 ust. 1 pkt. 1 ww. ustawy, a złożony projekt budowlany nie jest weryfikowany z punktu widzenia zgodności z przepisami tejże ustawy a jedynie w oparciu o ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz.2351 ze zm.) – dalej: "Prawo budowlane".

Następnie, organ II instancji przywołał treść art. 35 ust. 1 Prawa budowalnego oraz stwierdził, że w razie spełnienia ww. wymagań oraz warunków wynikających z art. 32 ust. 4 ww. ustawy organ architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego). Wskazał, że wspomniany wniosek obejmował pierwotnie budowę farmy elektrowni wiatrowych złożonej z 16 obiektów położonych na obszarze miejscowości B. , gmina K. na działkach nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] - obręb [...] oraz nr [...] - obręb [...] a także nr [...], nr [...] - obręb [...] wraz z niezbędną infrastrukturą. Każda z siłowni wiatrowych w formie stalowych wież o wysokości 119 m na fundamencie żelbetowym o średnicy 21,8 m, wraz z gondolą zainstalowaną na szczycie i wirnikiem o rozpiętości łopat o długości 54,9 m, ma generować 3,0 MW. Maksymalny poziom nad powierzchnię terenu zarysowany przez śmigło ma wynosić 175 m. Łączną moc siłowni wiatrowych obliczono na 48 MW. Projekt przewidywał, że do wież prowadzić będą drogi dojazdowe z zatoczkami parkingowymi przeznaczonymi dla obsługi oraz miejscami do zawracania. Z dokumentów wynika również, że w toku postępowania przed Starostą inwestor zrezygnował z budowy jednej turbiny wiatrowej (na działce nr [...] obręb [...]), w związku z tym - na tym etapie postępowania - projektem objęto zespół 15 turbin wiatrowych. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie inwestora o dysponowaniu ww. nieruchomościami na cele budowlane, o którym mowa w art. 32 ust. 4 Prawa budowalnego. Dodatkowo inwestor legitymował się umowami dzierżawy (wraz z aneksami), zawartymi zarówno z osobami fizycznymi tj. A. K. - występującym jednocześnie jako pełnomocnik inwestora - a także osobami prawnymi tj. G. Sp. z o.o. z siedzibą w G. oraz J. Sp. z o.o. z siedzibą w G.. Ponadto, inwestor przedłożył do akt sprawy ostateczne decyzje - wraz z załącznikami mapowymi - wydane przez Burmistrza K. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia budowlanego polegającego na budowie elektrowni wiatrowej wraz z infrastrukturą techniczną (linia kablowa, rozdzielenia, kable teletechniczne), drogami dojazdowymi i placami montażowymi, wydane w oparciu ustawę z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80 poz. 717 ze zm.), - dalej: "decyzje lokalizacyjne".

Wojewoda wskazał również, że decyzją Starosty z dnia 18 sierpnia 2015 r. - wydaną w oparciu o ustawę z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2015r. poz. 909) - zezwolono na stałe wyłączenie z produkcji rolnej, niezbędnych dla potrzeb realizacji inwestycji, powierzchni gruntu posiadających użytki klasy RIIIb i RIIIa (gleby mineralne), z 15 działek na których powstać ma elektrownia wiatrowa. Ponadto, w aktach sprawy znajduje się pismo Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 3 lipca 2015 r. wyrażające brak sprzeciwu tego podmiotu względem zamiaru budowy wież wiatrowych. Dodatkowo, Szefostwo Służby Ruchu Lotniczego Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej w piśmie z dnia 20 lipca 2015 r. wyraziło akceptację lokalizacji farmy wiatrowej. Poza tym, w przypadku działek nr [...] i [...] postawiono warunek, że elektrownie wiatrowe winny być usytuowane od zewnętrznej krawędzi jezdni w odległości minimum 1,5 wysokości elektrowni wiatrowej. Z uwagi na sąsiedztwo z drogą wojewódzką nr [...] projekt techniczny w tym wypadku został uzgodniony z ZZDW w K.. Uzgodnienie zostało wyrażone decyzją z dnia 11 września 2015 r., w której [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich wydał zezwolenie na lokalizację zjazdu publicznego z drogi wojewódzkiej nr [...] na działkę nr [...] w obrębie [...] do turbiny wiatrowej oznaczonej na mapie symbolem WEA 14. Do decyzji ZZDW w K. dołączono aneks mapowy przestawiający położenie masztu elektrowni wiatrowej względem układu drogowego.

Dalsza analiza akt dokonana przez organ II instancji wykazała, że inwestycja znajduje się w granicach ochrony konserwatorskiej zabytków archeologicznych, jakimi są stanowiska archeologiczne zaewidencjonowane pod numerem: [...] stanowisko [...] ([...]); stanowisko [...]), [...] stanowisko [...] stanowisko [...] Projekt budowlany został uzgodniony z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w S., który w postanowieniu z dnia 16 września 2015r. postanowił uzgodnić projekt budowalny bez uwag.

Decyzje lokalizacyjne zawierają również informację, że planowana inwestycja nie została zaliczona do kategorii inwestycji mających znaczący wpływ na stan środowiska, jednakże - zgodnie z treścią § 3 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. 2019 r. poz. 1836) - została ona zaliczona do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W związku z tym, inwestor uzyskał decyzję Burmistrza K. z dnia 15 czerwca 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia (dalej: "decyzja środowiskowa"). Z decyzji tej wynika, że organ nie nałożył obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Określono w niej ponadto dopuszczalne parametry techniczne turbin z masztami oraz maksymalną liczbę elektrowni wiatrowych wraz z ich rozmieszczeniem oraz wskazaniem na jakich działkach powinny być zlokalizowane. Ustalono również warunek, że maszty elektrowni wiatrowych muszą być odsunięte na min. 100 m od ściany lasu oraz na min. 500 m od zabudowań mieszkalnych.

W dokumentacji znajduje się również informacja dotycząca ustalenia kategorii geotechnicznej dla projektowanych wież siłowni wiatrowych. Ustalenie to nastąpiło na podstawie badań terenowych i laboratoryjnych przez osoby do tego uprawione, w następstwie czego, w oparciu o rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2021 r. w sprawie ustalania geotechnicznych 5 warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz.U. z 2012 r., poz. 463) planowaną inwestycję zakwalifikowano do III kategorii geotechnicznej, co oznacza skomplikowane warunku gruntowe. Konsekwencją przyjęcia tej kategorii było przyjęcie przez projektanta rozwiązań technicznych polegających na zastosowaniu palów żelbetowych pod fundamentami elektrowni wiatrowych.

Wojewoda podkreślił, że w trakcie trwania postępowania organ I instancji dopatrzył się licznych braków formalnych w złożonym przez inwestora wniosku o pozwolenie na budowę, które następnie, na pisemne wezwania Starosty, zostały uzupełnione. Ponadto, wskutek zawiadomienia o wszczęciu postępowania, strony - właściciele bądź użytkownicy wieczyści, znajdujący się w obszarze oddziaływania inwestycji, określonego na podstawie sporządzonej przez inwestora analizy akustycznej - składali szereg uwag do projektu budowalnego, jednakże organ I instancji uznał ich bezzasadność. W toku postępowania organ prowadzący postępowanie ustalił także, że część stron postępowania to osoby nieżyjące, co do których nie przeprowadzono postępowań spadkowych. W następstwie tych ustaleń starosta dokonał licznych czynności mających na celu ustalenie spadkobierców po zmarłych. W aktach sprawy znajdują się rozstrzygnięcia sądów cywilnych o nabyciu przez spadkobierców spadków po zmarłych, tym samym osoby te weszły w krąg stron postępowania.

Organ II instancji wskazał, że dalsza analiza akt wykazała, że w dniu 27 lipca 2021 r. inwestor wycofał się z budowy kolejnej turbiny wiatrowej, tym samym ostatecznie wnioskiem o pozwoleniem na budowę zostało objętych 14 turbin wiatrowych, położonych na terenie gm. K. odpowiednio na działkach nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] - obręb [...] oraz nr [...] - obręb D. a także nr [...], nr [...] - obręb [...]. Konsekwencją zmiany zakresu przedmiotowego projektowanej inwestycji było również zmniejszenie obszaru oddziaływania projektowanej farmy wiatrowej, obejmującego na tym etapie - jak wskazał to organ I instancji - działki położone na terenie gminy K. oznaczone numerami: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...], a także nr [...], [...], [...], [...] obręb G., nr [...] i [...] obręb D., ponadto z terenu gm. [...] - nr [...] obręb D. oraz nr [...] obręb K.. Z dokumentacji sprawy wynika, że ustalenia stron postępowania zostały stwierdzone na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków oraz w oparciu o mapy ewidencyjne obejmujące przewidywany teren oddziaływania projektowanej farmy wiatrowej. Dodatkowo, odrębnymi zawiadomieniami Starosta poinformował również właścicieli działek, które zostały na tym etapie postępowania wyłączone z obszaru oddziaływania, wskazując przy tym powody odstąpienia od dalszego procedowania postępowania względem części właścicieli, którzy na skutek przedstawionych zmian w zakresie planowanych robót - polegających na rezygnacji z dwóch turbin wiatrowych - utracili status strony.

Ponadto, w aktach sprawy organu I instancji znajduje się analiza akustyczna - która posłużyła Staroście do ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji. Została ona sporządzona w sierpniu 2015 r. dla elektrowni wiatrowych przewidzianych do lokalizacji w ramach farmy wiatrowej, w której m.in. przedstawiono metodykę obliczeń poziomu immisji w środowisku. Opracowanie zostało sporządzone przez osoby posiadającą stosowne przygotowanie zawodowe - spełniającą wymagania określone w art. 74 a ust. 2 ustawy dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r. poz. 283 ze zm.). Wyjaśniono, że podstawą merytoryczną wykonania prognozy propagacji hałasu z terenu objętego analizą jest norma PN-ISO 9613-2 Akustyka - Tłumienie dźwięku podczas propagacji w przestrzeni otwartej. Ogólna metoda obliczania. Zgodnie z załącznikiem nr 6 do rozporządzenia Ministra Środowiska z 30 października 2014 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz. U, Nr 2016 poz. 1291) metody obliczeniowe hałasu muszą być oparte o model rozprzestrzeniania się hałasu w normie PN-ISO 9613-2. Podstawowymi danymi źródłowymi do obliczeń poziomów dźwięku w oparciu o powyższy model, wymieniony w normie PN-ISO 9613-2, są moce akustyczne źródeł hałasu (instalacji i urządzeń). Obliczeń dokonano w oparciu o program komputerowy WindPRO i modułu DECIBEL dla turbin wiatrowych VESTAS VI12 3000 112.0. Dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku określone zostały w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014r. poz. 112) – dalej: "RMŚ". Ochroną akustyczną objęte zostały tereny wyszczególnione w § 1 rozporządzenia. Dla terenów tych określono dopuszczalne poziomy hałasu w odniesieniu do wskazanego przedziału czasu (załącznik do rozporządzenia - Tabela 1). W badanym przypadku dla terenów znajdujących się w obszarze oddziaływania farmy wiatrowej przyjęto dla pory dnia 55 dB a dla pory nocy 45 dB. Z kolei dla zabudowy jednorodzinnej w miejscowości [...] ustalono graniczne wartości dla pory dnia 50 dB oraz dla pory nocy 40 dB. W świetle treści art. 114 ust. 1 ustawy z 27 kwietna 2001 . Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2020 r. poz. 1219 ze zm.) kwalifikacji akustycznej terenów chronionych przed hałasem dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 115 w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oceny, czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, właściwe organy dokonują na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów; przepis art. 114 ust. 2 stosuje się odpowiednio (jeżeli teren może być zaliczony do kilku rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, uznaje się, że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone jak dla przeważającego rodzaju terenu). Z treści analizy akustycznej sporządzonej w 2015 r. wynika, że prognozowany poziom hałasu spowodowany pracą turbin wiatrowych przewidzianych do realizacji na analizowanym terenie nie przekroczy dopuszczalnych norm wyznaczonej ustaleniami zawartymi w RMŚ i mieści się w przedziale od 35,1 dB do 41,8 dB. Wynika z tego, że obszar oddziaływania akustycznego z uwzględnieniem wszystkich elektrowni wiatrowych projektowanych na analizowanym terenie nie przekracza dopuszczalnego poziomu hałasu dla przyjętych form użytkowania.

Dokonana przez organ odwoławczy ponowna analiza projektu budowlanego potwierdziła, że projekt jest zgodny z wymaganiami określonymi w decyzjach lokalizacyjnych oraz decyzją środowiskową. W ocenie organu odwoławczego, projektowane elektrownie zawierają się w obszarze wyznaczonym w ww. decyzjach lokalizacyjnych wydanych dla każdej turbiny wiatrowej i oznaczonych graficznie liniami regulacyjnymi na mapach w skali 1:5000, stanowiących załącznik do decyzji lokalizacyjnych. Wymagania postawione w decyzjach lokalizacyjnych określające maksymalną wysokość całkowitą obiektów na 200 m, przy czym wieża turbiny 120 m (wysokość całkowita 200 m), zostały zachowane, bowiem z treści dokumentacji technicznej wynika, że wieża ma mieć wysokość 119 m a rotor posiada promień 56 m, co daje łącznie wysokość h= 175 m. Decyzje lokalizacyjne zezwalają również na budowę urządzeń i infrastruktury towarzyszącej, w tym wypadku w ramach inwestycji mają powstać drogi dojazdowe i place manewrowe. Spełniają również wymóg odległości od ściany lasów oraz od zabudowań mieszkalnych określony w decyzji środowiskowej.

Organ II instancji wskazał również, że projekt budowlany jest zgodny z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1935) i zawiera wymagane elementy projektu architektoniczno-budowlanego w tym dotyczące konstrukcji obiektów. Poza tym, do projektu dołączono opracowanie zawierające Plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o którym mowa w art. 20 ust. 2 Prawo budowlane oraz zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowalnego. Projekt budowlany został wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym na dzień opracowania i sprawdzenia projektu zaświadczeniem o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego. Projektanci i sprawdzający, stosownie do wymagań art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, załączyli oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi, normami i zasadami wiedzy technicznej. Inwestor złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o którym mowa w art. 32 ust. 4.

W ocenie organu odwoławczego, przyjęte rozwiązania projektowe nie naruszają obowiązujących przepisów oraz uzasadnionych interesów osób trzecich, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt. 9 ustawy Prawo budowlane. Z projektu budowlanego nie wynika, aby realizacja inwestycji powodowała zmianę stosunków wodnych, pod warunkiem zabezpieczenia istniejących na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...] [...] urządzeń melioracyjnych, co zapisano w decyzjach lokalizacyjnych.

Organ II instancji stanął na stanowisku, że w badanej sprawie Starosta prawidłowo wyznaczył obszar oddziaływania projektowanej elektrowni wiatrowej będącej przedmiotem niniejszego postępowania o pozwolenie na budowę. Jak to zaznaczono na wstępie uzasadnienia, ze względu na fakt, że postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy z 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych - inwestor nie jest związany odległościami określonymi w art. 4 ust. 1 pkt. 1 przedmiotowej ustawy, a postępowanie o wydanie pozwolenia na budowę nie jest weryfikowane z punktu widzenia zgodności z przepisami tejże ustawy a jedynie w oparciu o Prawo budowlane. Tym samym nie można się zgodzić z twierdzeniem Wójta [...], zawartym w odwołaniu, że krąg stron postępowania winien być zdefiniowany na zasadach określonych w ww. ustawie. Zgodnie z art. 3 pkt. 20 ustawy Prawo budowlane pod pojęciem obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. W ocenie organu odwoławczego, do przepisów odrębnych należy ustawa z 27 kwietna 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2020r. poz. 1219 ze zm.) która była punktem wyjścia sporządzenia analizy akustycznej, na podstawie której ustalono obszar oddziaływania farmy wiatrowej na okoliczne nieruchomości.

Odnosząc się do zawartych w odwołaniu zarzutów Spółki, organ II instancji wskazał, że kwestia zaliczenia budowy elektrowni wiatrowych do celów publicznych zgodnie z przepisem art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, była przedmiotem szeregu rozstrzygnięć sądowoadministracyjnych, które skutkowały powstaniem rozbieżnych stanowisk w ocenie tego zagadnienia. Z jednej strony argumentuje się, iż budowa elektrowni wiatrowej ze względu na to, że nie została wymieniona wprost w przepisie art. 6 pkt 1-10 ustawy o gospodarce nieruchomościami powoduje, że nie można uznać jej jako cel publiczny. Przeciwny pogląd dopuszcza zaliczenie budowy elektrowni wiatrowej do celów publicznych z uwagi na jej połączenie z siecią elektroenergetyczną i powstanie przez to funkcjonalnej całości. Ponadto, na możliwość uznania za inwestycję celu publicznego takiej budowy wpływa fakt, że wytwarzana energia dostępna będzie powszechnie i służyć może ogółowi społeczeństwa.

Zdaniem organu odwoławczego, powyższe rozbieżności w orzeczeniach judykatury nie mogą jednoznacznie uznać przyjętych przez organ I instancji decyzji celu publicznego za wadliwe. Poza tym ostateczne decyzje celu publicznego znajdują się w obrocie prawnym i korzystają z domniemania legalności. Oznacza to, że są one ważne i powinny być wykonywane dopóty, dopóki nie zostaną zmienione, uchylone lub nie zostanie stwierdzona ich nieważność przez właściwy organ i z zachowaniem przepisanego trybu postępowania. Skoro więc na dzień rozstrzygnięcia sprawy o udzielenie pozwolenia na budowę w obrocie prawnym pozostają ostateczne decyzje lokalizacji inwestycji celu publicznego, nie ma podstaw do przyjęcia, że w niniejszej sprawie występuje przeszkoda do wydania decyzji przez organ II instancji.

Podobnie ma się sytuacja, w ocenie Wojewody, z kwestią podnoszoną przez Spółkę a dotyczącą rozpoczęcia przez jednego z wydzierżawiających nieruchomości, na których ma zostać wybudowana farma wiatrowa, procedury związanej z rozwiązaniem tejże umowy z inwestorem. Fakt, że od przedłożenia w 2016 r. pisma przez G. Sp. z o.o. do chwili obecnej minęło 7 lat, świadczy o tym, że pierwotny zamiar wypowiedzenia umowy dzierżawy nie został urzeczywistniony. Nie ma bowiem w aktach sprawy dowodów (np. wypowiedzenia takiej umowy czy wyroku sądu cywilnego), które podważyłyby wiarygodność oświadczenia złożonego przez inwestora o prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowalne.

Wojewoda wyjaśnił również, że w trakcie postępowania odwoławczego do udziału w postępowaniu została włączona Prokuratura Rejonowa w K. . Odnosząc się z kolei do zarzutu podniesionego w toku postępowania przez pełnomocnika Spółki dotyczącego naruszenia normy z art. 10 k.p.a. poprzez brak doręczenia decyzji Spółce S. , na co też wskazał w odwołaniu Wójt [...], to zdaniem organu II instancji, zarzut ten może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Poza tym w aktach sprawy znajdują się potwierdzenia odbioru korespondencji (lub koperty z adnotacją o podwójnym awizowaniu, co traktowane jest w ramach k.p.a. jako doręczenie) wszystkim stronom postępowania, w tym także skarżącym, w związku z tym zarzut braku zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu nie ma oparcia w zgromadzonych dokumentach. Natomiast informacja o toczącym się postępowaniu odwoławczym została podana do publicznej wiadomości w trybie przewidzianym w art. 49a k.p.a.

Pismem z dnia 18 sierpnia 2022 r. Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę (uzupełnioną pismem z dnia 27 stycznia 2023 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, na ww. decyzję Wojewody, zarzucając jej naruszenie:

- art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20) w zw. z art. 61 Prawa budowlanego poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji naruszenie art. 28 i 29 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez błędne ustalenie i oznaczenie stron postępowania;

- art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 Prawa budowlanego w zw. z art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 55 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez ich błędną wykładnię;

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niewyjaśnienie z urzędu zachodzących w sprawie wątpliwości;

- art. 49a oraz 49b k.p.a. w związku z art. 6, 8 i 9 k.p.a., poprzez wydanie decyzji kończącej postępowanie administracyjne i błędne doręczenie jej skarżącej indywidualnie, mimo zastosowania trybu publicznego obwieszczenia oraz bez złożenia wniosku o doręczenie stronie odpisu decyzji, o którym mowa w art. 49b § 1 k.p.a.;

- art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, wydanej z naruszeniem prawa;

oraz

- art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.04.6.41) z dniem 16 kwietnia 2004 r.),

- art. 35 ust. 1 Prawa Budowlanego (w brzmieniu nadanym przez art. 5 pkt 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. (Dz.U.2015.774) zmieniającej Prawo Budowalne z dniem 11 września 2015 r.).

- art. 35 ust. 3 (w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 28 lit. c) ustawy z dnia 27 marca 2003 r. (Dz.U.03.80.718) zmieniającej Prawo Budowlane z dniem 11 lipca 2003 r.),

które miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ prawidłowe zastosowanie tych przepisów w okolicznościach sprawy skutkowałoby wydaniem decyzji odmownej, a nie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę.

Mając na uwadze powyższe strona wniosła o uchylenie decyzji w całości oraz o rozważenie zastosowania tego przepisu i uchylenie również decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Sąd w pełni podziela ustalenia faktyczne i oceny prawne przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Sąd zwraca uwagę, że organ dokonał drobiazgowej analizy stosowanego stanu prawnego i przedstawił jego wykładnię czerpaną z licznie powołanego orzecznictwa. Podkreślić nadto należy, że w myśl art. 13 ust. 3 ustawy wiatrakowej pod pojęciem "przepisów dotychczasowych" należy rozumieć te przepisy, które dotychczas, czyli do dnia wejścia w życie ww. ustawy, normowały materię podlegającą następnie unormowaniu w przepisach ustawy wiatrakowej. Chodzi tu niewątpliwie o zagadnienia stricte merytoryczne, podlegające dotychczas regulacjom Prawa budowlanego np. warunki i tryb lokalizacji i budowy elektrowni wiatrowych czy warunki lokalizacji elektrowni wiatrowych w sąsiedztwie istniejącej albo planowanej zabudowy mieszkaniowej. W związku z tym, że postępowanie w rozpatrywanej sprawie zostało zatem wszczęte przed wejściem w życie ww. ustawy, to mając na uwadze treść ww. przepisu, inwestor nie będzie związany odległościami określonymi w art. 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy wiatrakowej. Przechodząc do sformułowanego zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 13 ust 3 ustawy wiatrakowej pełnomocnik strony nie kwestionuje wyznaczonych odległości, lecz zarzuca błędne ustalenie kręgu osób trzecich poprzez jego ustalenie, które to nastąpiło w roku 2021 tj. 5 lat po wejściu w życie ustawy wiatrakowej.

W konsekwencji niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. i art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Przesłanki przyznania jednostce statusu strony wyznacza art. 28 k.p.a. stanowiąc, że stroną w sprawie jest każdy, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przy tym art. 28 k.p.a. nie zawiera normy prawnej samoistnej, a wymaga zastosowania łącznie z normą materialnego prawa administracyjnego, która jest podstawą do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, w której jednostka żąda udzielenia jej ochrony prawnej przez jej rozstrzygnięcie na drodze prawa, a następnie na drodze prawa poddania weryfikacji. W sprawach pozwolenia na budowę normą prawną wyznaczającą interes prawny jest art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Dla ustalenia obszaru oddziaływania obiektu podstawą jest art. 3 pkt 20 ww. ustawy, stanowiący, że ilekroć w ustawie jest mowa o obszarze oddziaływania obiektu - należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że do przepisów odrębnych należą przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Sąd podziela stanowisko organu II instancji, że zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego pod pojęciem obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy przepisem szczególnym jest ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, na postawie której Burmistrz K. wydał decyzję z dnia 15 czerwca 2011 r. nr [...] w sprawie uwarunkowań środowiskowych dla przedsięwzięcia polegającego na budowie Zespołu Elektrowni Wiatrowych [...] wraz z niezbędną infrastrukturą. Na mocy tej decyzji nałożono obowiązek na inwestora przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W przypadku przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, konieczne jest przed uzyskaniem pozwolenia na budowę uzyskanie przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wynika to z art. 71 ust. 2 i art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Jeśli do tego inwestycja budowlana wymagałaby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, to wykluczone byłoby zwolnienie jej z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 Prawa budowlanego. Jak bowiem wynika z art. 29 ust. 3 ww. ustawy, wymieniony w art. 29 ust. 1 i 2 katalog inwestycji zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie znajduje zastosowania w przypadku, gdy inwestycja wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Na tej podstawie została opracowana analiza akustyczna, która posłużyła organowi I instancji do ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji. Przedmiotowa analiza była m.in. też podstawą do ustalenie kręgu stron w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę przez inwestora farmy elektrowni wiatrowych w obrębie miejscowości [...], gmina K. . Przeprowadzona w ramach "Raportu o oddziaływaniu na środowisko" prognoza oddziaływania na środowisko projektowanej farmy elektrowni wiatrowych wykazała, że przedmiotowa farma nie będzie powodowała przekroczeń wartości dopuszczalnego hałasu na terenach podlegających ochronie akustycznej. Tereny rolnicze, pastwiska, łąki oraz inne użytki rolne nie podlegają ochronie akustycznej, w związku z powyższym standardy akustyczne na tych terenach nie będą przekroczone.

Tereny te będą mogły być dalej użytkowane tak jak dotychczas np. jako pastwiska. Organ odwoławczy ponadto wskazał, że obliczenia rozprzestrzeniania się hałasu w otoczeniu projektowanej farmy elektrowni wiatrowych na terenie miejscowości B. przeprowadzone dla pory dziennej i nocnej wykazały, że farma nie będzie powodowała przekroczeń wartości dopuszczalnych równoważnego poziomu hałasu w środowisku, w odniesieniu do wartości określonych rozporządzeniem Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. W ocenie Sądu, należy uznać, że zarzut błędnego określenia stron w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę fermy wiatrowej nie jest więc zasadny.

Podkreślić należy, iż sąd administracyjny jest właściwy jedynie do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i nie ma prawa oceniania jej pod innymi względami. Zarzut skarżącego, że pozwolenie na budowę farmy wiatrakowej zostało wydane na podstawie wadliwej decyzji lokalizacyjnej celu publicznego nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przedmiotowa decyzja jest w obrocie prawnym i nie podlega kontroli sądowej w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę farmy objętych 14 turbin wiatrowych, położonych na terenie gm. K. odpowiednio na działkach nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] - obręb [...] oraz nr [...] - obręb D. a także nr [...], nr [...] - obręb [...].

W ocenie Sądu, zarzuty poniesione w uzupełnionej skardze przez pełnomocnika skarżącej Spółki są także bezzasadne, gdyż organy administracji budowlanej wydawały decyzje w oparciu o aktualne przepisy Prawa budowlanego, a nie powoływały się na podstawy prawne z daty wszczęcia postępowania w sprawie, tj. z dnia złożenia wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę turbin wiatrowych. Żadne przepisy intertemporalne przy zmianach Prawa budowlanego nie nakazywały wydania decyzji w oparciu o dotychczasowe przepisy obowiązujące w dacie złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę.

Sąd wskazuje ponadto, że nie dopatrzył się w postępowaniu organu odwoławczego naruszenia zasad wszechstronnego rozważenia i zgromadzenia materiału dowodowego, czy też przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów. Organ rozważył materiał dowodowy, którym dysponował, i zasadnie nie znalazł podstaw do kwestionowania ustaleń dysponowania gruntami na cele budowlane przedstawione organowi I instancji przez inwestora. W ocenie Sądu, organ odwoławczy wziął pod uwagę wszystkie dowody złożone w toku prowadzonego postępowania w przedmiotowej sprawie i ocenił je zgodnie z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego. Skarżący zaś, oprócz twierdzeń, że poprzednik inwestora wszczął procedurę rozwiązania umowy dzierżawy, nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu braku tytułu prawnego do dysponowania na cele budowlane przez inwestora.

W niniejszej sprawie miał zastosowanie art. 49a k.p.a – stanowiący, że poza przypadkami, o których mowa w art. 49, organ może dokonywać zawiadomienia o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej w formie, o której mowa w art. 49 § 1, jeżeli w postępowaniu bierze udział więcej niż dwadzieścia stron. Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, zawiadomienie jest w takim przypadku skuteczne wobec stron, które zostały na piśmie uprzedzone o zamiarze zawiadamiania ich w określony sposób – nie miał więc zastosowania. Należy zauważyć, że łączenie w dwóch czynnościach (w sposób tradycyjny i przez obwieszczenie) dwóch różnych sposobów zawiadamiania o wydaniu decyzji środowiskowej nie zostało dopuszczone przez ustawodawcę. Przepis art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 49 k.p.a., który wyraźnie wskazuje, że jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się art. 49 k.p.a. Zatem, skoro w niniejszej sprawie ustalono ponad 20 stron postępowania, to słusznie Wojewoda zastosował tryb uproszczonego sposobu zawiadamiania stron o czynnościach podjętych w toku postępowania, w tym o wydanej decyzji na budowę w zakresie 14 turbin wiatrowych, położonych na terenie gm. K. odpowiednio na działkach nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] - obręb [...] oraz nr [...] - obręb D. a także nr [...], nr [...] - obręb [...]. Zarzut skarżącego naruszenia art. 49a k.p.a polegający na tym, że pomimo zastosowania trybu obwieszczenia publicznego, organ dokonał dobrowolnie i samodzielnie dla wybranych stron postępowania trybu doręczeń bezpośrednich, co zdaniem strony, skróciło termin do wniesienia skargi i mogło wprowadzić strony w błąd co do upływu końcowego terminu wniesienia skargi na wydaną decyzję, w ocenie Sądu, jest on hipotetyczny, niepoparty żadnymi dowodami, strona skarżąca z tego tytułu nie została bowiem pozbawiona prawa do Sądu.

Mając na względzie powyższe rozważania, zdaniem Sądu, organy orzekające w sprawie nie naruszyły przepisów postępowania, bowiem podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. W sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz dokonały jego wnikliwej oceny, nie doszło przy tym do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. W szczególności dotyczy to oceny raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Uzyskano w trakcie postępowania wszystkie niezbędne uzgodnienia dla realizacji planowanej inwestycji. W rezultacie prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w sprawie właściwie zastosowane zostały przepisy prawa materialnego, w szczególności wskazane w skardze przepisy art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego i art. 71 ust.1 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zaś zaskarżona decyzja i jej uzasadnienie – odpowiada wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. W konsekwencji zasadnie organ II instancji zastosował art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując w mocy decyzję organu I instancji.

Konkludując, analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżącą zarzutów skutkowała brakiem podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i stanowiła o niezasadności skargi.

Na zakończenie podnieść należy, że poza zarzuconymi w skardze, Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji, ani w poprzedzającym ją postępowaniu jakichkolwiek naruszeń prawa, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), należało orzec jak w sentencji