Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 535/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17  ust. 1 pkt 5 lt. a
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska (sprawozdawca) Sędzia WSA Katarzyna Radom Protokolant: Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału IV Krzysztof Erbel po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 6 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi B.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 17 maja 2023 r. nr SKO 4532.43.2023 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz skarżącej kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem złożonym 20 lutego 2023 r. B. P. (dalej: skarżąca), wystąpiła do Ośrodka Pomocy Społecznej w Sobótce o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad mężem (T. P.).

Decyzją z 12 kwietnia 2023 r. (nr OPS.4330.05.22.23) Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej, działający z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy Sobótka (dalej: organ I instancji), odmówił skarżącej udzielenia wnioskowanego świadczenia, pomimo sprawowania przez nią opieki nad mężem. Organ wskazał, że przyczyną odmowy jest brak spełnienia określonego w art. 17 ust. 1b ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 615 ze zm.) dalej: u.ś.r., kryterium wieku powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki, a ponadto zaistnienie przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., gdyż skarżąca ma ustalone prawo do emerytury i pomimo wstrzymania jej wypłaty nie może otrzymać świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż wstrzymanie wypłaty nie jest równoznaczne z nieposiadaniem tego prawa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej: SKO) decyzją z 17 maja 2023 r. (nr SKO 4532.43.2023), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu SKO przywołało treść art. 17 u.ś.r., wskazując, że jedną z okoliczności warunkujących przyznanie i posiadanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie opieki nad osobą, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. SKO podniosło, że mąż skarżącej wymaga stałej i intensywnej opieki, którą sprawuje skarżąca. SKO podniosło, że mąż skarżącej został zaliczony orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności we Wrocławiu z 17 czerwca 2022 r. (PZON.610.75558.2022) na stałe do znacznego stopnia niepełnosprawności, przy czym w orzeczeniu tym wskazano, że daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić. Choruje na szereg chorób, dlatego wymaga intensywnej, całodobowej opieki i wsparcia w wielu niezbędnych czynności życia codziennego. SKO podkreśliło, że skarżąca przygotowuje posiłki, karmi, podaje leki, wykonuje czynności higieniczne i obecnie nie może podjąć żadnej pracy, ale posiada własne świadczenie emerytalne z ZUS, wypłacane od marca 2023 r. w kwocie 1.564,72 zł, którego wypłatę wstrzymano od dnia 1 kwietnia 2023 r. na jej wniosek.

Dalej SKO odwołało się do treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13), który orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. – w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności - jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, uznając, że okoliczność powstania niepełnosprawności T. P. w innym okresie niż wymagany art. 17 ust. 1b u.ś.r., nie może stanowić (wbrew temu jak uznał organ I instancji) potencjalnej przeszkody do uzyskania przez jego żonę prawa od świadczenia pielęgnacyjnego. Niemniej jednak, zdaniem SKO, skarżąca nie spełnia innego warunku, od którego ustawodawca uzależnił udzielenie świadczenia. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest bowiem wynagrodzeniem za sprawowanie opieki, celem świadczenia jest zabezpieczenie egzystencji opiekuna, który nie może sam na siebie pracować, ponieważ opiekuje się osobą niesamodzielną. A zatem jeśli opiekun ma już własne świadczenie emerytalne z ubezpieczenia społecznego to nie przysługuje mu świadczenie pielęgnacyjne, a jednocześnie wstrzymanie wypłaty emerytury nie powoduje, że prawo nie jest ustalone. W ocenie SKO samo wstrzymanie wypłat emerytury nie jest okolicznością powodującą, że prawo do emerytury nie przysługuje. Ustawa o świadczeniach rodzinnych zawiera własną, odrębną regulację zbiegu prawa do świadczeń w odniesieniu do każdego świadczenia opiekuńczego. Wedle z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., "świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do (...) emerytury". Ustawodawca wskazuje wyraźnie czas, w którym znajduje zastosowanie powyższy przepisy. Jest to moment, w którym osoba ma ustalone prawo do emerytury, a to znaczy, że w obrocie pozostaje decyzja o przyznaniu emerytury. SKO podkreślało, że w przeciwieństwie do powyższego przepisu art. 27 ust. 5 u.ś.r., dotyczy sytuacji, gdy osobie ubiegającej się o świadczenie nie zostało jeszcze przyznane świadczenie. Przepisy ustawy nie przewidują możliwości udzielenia świadczenia stanowiącego różnicę pomiędzy zbiegającymi się świadczeniami. W sprawie zastosowanie literalnej wykładni przepisu daje jasny i niebudzący wątpliwości rezultat zgodny również z zasadami rządzącymi zbiegami prawa do świadczeń w systemem zabezpieczenia społecznego, w którym jeśli ustawodawca nie postanowi inaczej świadczenia z ubezpieczenia społecznego (wypracowane przez ubezpieczonego) wyprzedzają świadczenia realizowane innymi metodami.

Zdaniem SKO można się zastanawiać, czy takie uregulowanie jest słuszne, lecz odpowiedzi na to pytanie nie powinny jednak udzielać sądy i organy, które stosują prawo, ale ustawodawca w drodze zmiany ustawy o świadczeniach rodzinnych, drogą do tego może być w szczególności zadanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., z art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto jeśli skarżąca posiada i w wyniku złożenia wniosku o wypłatę realizuje swoje prawo do emerytury, to nie istnieje związek pomiędzy rezygnacją z pracy, a sprawowaniem opieki. Skarżąca zaprzestała pracy z powodu przejścia na emeryturę, a nie z powodu konieczności sprawowania opieki w stopniu uniemożliwiającym kontynuowanie zatrudnienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pełnomocnik skarżącej zarzucił decyzji SKO naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., polegającym na pominięciu celów tej ustawy i sięganiu tylko do literalnego brzmienia przepisu, z którego wynika, że pobieranie emerytury stanowi negatywną przesłankę do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości. Pełnomocnik skarżącej powołał się na wybrane orzeczenia NSA i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych wskazując, że zaskarżona decyzja jest sprzeczna z jednolitą linią orzeczniczą, która nakazuje uwzględniać wykładnię prokonstytucyjną nie poprzestawać na literalnym brzmieniu przepisu, ale brać pod uwagę również dyrektywy wykładni systemowej i funkcjonalnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne, co do zasady, nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a (tj. skarg na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie). Z kolei art. 135 p.p.s.a. stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, naruszają przepisy prawa, w stopniu dającym podstawę do ich uchylenia.

Spór w sprawie sprowadzał się tak de facto do oceny zasadności zaskarżonych decyzji w sprawie odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem przez nią opieki nad niepełnosprawnym mężem (okoliczność bezsporna), w sytuacji gdy skarżąca posiadła ustalone prawo do emerytury, aczkolwiek jej nie pobierała, w związku z wydaną na jej wniosek decyzją Zakłada Ubezpieczeń Społecznych wstrzymującą jej wypłatę.

W pierwszej kolejności podnieść należy, że materialnoprawną podstawą decyzji stanowiły przepisy ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390 ze zm., dalej: u.ś.r.). Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 5 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. I jak wynika z zaskarżonej decyzji SKO uznało, że wyłącznym powodem wydania decyzji odmownej było wystąpienie właśnie tej (jako jedynej, co wymaga podkreślenia Sądu) przesłanki. SKO przywołując bowiem wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 SKO, prawidłowo zdaniem Sądu przyjęło, że okoliczność powstania niepełnosprawności męża skarżącej w innym okresie niż wymagany zgodnie z art. 17 ust. 1b u.ś.r., nie może stanowić (wbrew temu jak uznał organ I instancji) potencjalnej przeszkody do uzyskania przez opiekującą się nim skarżącą prawa od świadczenia pielęgnacyjnego. Niemniej jednak SKO, interpretując art. 17 ust. 1 pkt 5 lit. a u.ś.r., przyjęło (wyłącznie) jego językową wykładnię uznając, że jeżeli skarżąca ma ustalone prawo do emerytury, to nie przysługuje jej świadczenie pielęgnacyjne, gdyż wstrzymanie wypłaty emerytury nie powoduje, że prawo nie jest ustalone. Zdaniem SKO, samo bowiem wstrzymanie wypłat emerytury, nie stanowi okoliczności powodującej, że prawo do emerytury nie przysługuje, a tym samym nie eliminuje negatywnej przesłanki, o której mowa w 17 ust. 1 pkt 5 lit. a u.ś.r.

Tymczasem w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się potrzebę uzupełnienia wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., wykładnią celowościową, funkcjonalną systemową (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 757/19, z 8 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 2392/19, z 30 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1546/19 i z 27 maja 2020 r. sygn. akt 2375/19). Dlatego też, zdaniem Sądu, celowe jest odstąpienie od wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., na rzecz takiego sposobu jego rozumienia, które koreluje z efektami stosowania dyrektyw wykładni systemowej oraz celowościowej i funkcjonalnej. Należy również podkreślić (zważywszy na wywody SKO poczynione w tym zakresie), że zgodnie z wyrażoną w art. 8 ust. 2 Konstytucji RP zasadą bezpośredniego stosowania jej przepisów, rzeczą organów władzy publicznej jest dokonywanie prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. pozwalającej na realizację przede wszystkim zasady równości wobec prawa (art. 32 ust. 1). Tym samym obowiązkiem sądu administracyjnego, sprawującego wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej jest prokonstytucyjna interpretacja przepisów prawa.

Dalej wskazać należy, że w art. 17 ust. 1 u.ś.r. wymieniono osoby, którym przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Natomiast art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. może wskazywać na bezwzględne wyeliminowanie z kręgu osób, które spełniają powyższą przesłankę tych, którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Wykładnia językowa art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. naruszałaby zatem konstytucyjną zasadę równości, zgodnie z którą wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących.

Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20, wyroku z 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OSK 764/20 oraz w wyroku z 24 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OSK 650/20 istotną cechą osób, którym na podstawie art. 17 ust. 1 u.ś.r. przysługuje świadczenie pielęgnacyjne jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Sytuacja osób, których istotną cechą wspólną jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, została zróżnicowana w ten sposób, że tym podmiotom, które mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. pozbawiono świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie, tym którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 u.ś.r. umożliwiono wybór świadczenia pielęgnacyjnego. Przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego bez ograniczeń tym, którzy otrzymują inne dochody niż wymienione w tych dwóch przepisach. W związku z tym zróżnicowaniem należy podkreślić, że wszelkie odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą zawsze znajdować podstawę w odpowiednio przekonywujących argumentach (por. wyroki TK z 23 listopada 2010 r., K 5/10, z 19 kwietnia 2011 r., P 41/09, z 18 czerwca 2013 r., K 37/12, z 5 listopada 2013 r., K 40/12 i z 17 czerwca 2014 r., P 6/12). Odnośnie zróżnicowania poziomu świadczeń pielęgnacyjnych dla opiekunów osób niepełnosprawnych Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 21 października 2015 r., K 38/13 wskazał, że ustawodawca jest obowiązany precyzyjnie ustalić racjonalne przesłanki, od których uzależni zróżnicowany poziom świadczenia, przyjmując za punkt wyjścia jednakowe traktowanie takich opiekunów.

Z tej też racji, zdaniem Sądu, nie sposób znaleźć przekonujących powodów uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w sytuacji gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne. Dlatego też bezspornie, osobie uprawnionej należy umożliwić dokonanie wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalnego. W przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych, ustawodawca wprowadził bowiem zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 u.ś.r., gdzie wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów – przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną – także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.

Mając na uwadze przedstawione powyżej zasady konstytucyjne uznać należy, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, bezspornie winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w sprawie emerytury. Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1251). Zgodnie z tym przepisem, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty. O powyższym osoba uprawniona, winna zostać natomiast poinformowana przez organ, zgodnie z art. 8 i art. 79a k.p.a.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że jak wynika z akt sprawy pismem z 7 marca 2023 r. organy – z uwagi na okoliczność, że skarżąca 20 lutego 2023 r. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem, a ponadto pobierała emeryturę – poinformowały skarżącą o przysługującej jej możliwości wyboru jednego z ww. świadczeń. Organy wskazały również na możliwość zawieszenia emerytury i wstrzymania jej wypłaty. Niemniej jednak, pomimo dokonania przez skarżącą wyboru świadczenia tj. świadczenia pielęgnacyjnego i przedłożenia organom decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 17 marca 2023 r. (ENP/1/047210037) wstrzymującej na jej wniosek wypłatę emerytury, organy obu instancji orzekły o odmowie przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Uzasadniając zaś decyzje odmowne organy obu instancji wskazały, że skoro skarżąca jako "opiekun ma już własne świadczenie emerytalne z ubezpieczenia społecznego to nie przysługuje jej świadczenie pielęgnacyjne, a jednocześnie wstrzymanie wypłaty emerytury nie powoduje, że prawo nie jest ustalone. W ocenie organów, samo wstrzymanie wypłat emerytury nie jest bowiem w istocie okolicznością powodującą, że prawo do emerytury nie przysługuje.

I z takim stanowiskiem organów – nie sposób – zdaniem Sądu się zgodzić. Emerytura jest wprawdzie prawem niezbywalnym, aczkolwiek w ocenie Sądu, jej zawieszenie eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Wynikająca z ww. normy istota ograniczenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla emeryta musi być bowiem interpretowana jako wiążąca się nie z samym ustaleniem prawa do emerytury (tak jak przyjęły organy obu instancji), lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zatem zawieszenie emerytury, na skutek prawidłowo uprzednio złożonego w trybie art. 103 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wniosku skutkuje wstrzymaniem takiej wypłaty (co miało miejsce w sprawie), to uznać należy, że w ten sposób dochodzi do wyłączenia negatywnej przesłanki nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Tym samym, uzasadnione jest stanowisko, że na gruncie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r, ustalone skarżącej prawo do emerytury nie stanowi (z automatu) bezwzględnej przeszkody w przyznaniu jej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Powyższe jest wynikiem wartościowania systemowych i funkcjonalnych rezultatów wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w szczególności zaś uwzględnienia jej kontekstu konstytucyjnego (wyrok NSA z 29 maja 2024 r. o sygn. akt I OSK 1625/23), a który to został całkowicie pominięty przez organy.

Kierując się całością przedstawionej argumentacji Sąd uznał, że organy obu instancji dokonały niewłaściwej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. Sąd wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt I sentencji wyroku). Rzeczą organów będzie natomiast, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, uwzględnienie stanowiska Sądu.

W pkt II wyroku Sąd orzekł o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącej poniesionych przez nią kosztów postępowania sądowego stosownie do treści art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Do kosztów zaliczono koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru (480 zł) - § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r., poz. 1963).