Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1191/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 66 ust 1 pkt 1  i 3
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art 7  , art 77 par 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Magda Froncisz SWSA Agnieszka Nawara – Dubiel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lutego 2022 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] sierpnia 2021 r., Znak : [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowego stanu technicznego budynku skargę oddala


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki decyzją z dnia 30.04.2012r. nr [...] znak: [...], nakazał właścicielom nieużytkowanego budynku, zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K.: A. S., M. K. B. oraz E. K. K. "wykonanie pod nadzorem osoby uprawnionej w specjalności konstrukcyjno-budowlanej następujących koniecznych robót usuwających stan zagrożenia życia lub zdrowia przechodniów oraz innych użytkowników ul. [...] w K. w rejonie przedmiotowego budynku, tj.:

1. odkuć uszkodzone i odspojone gzymsy, fragmenty tynku, podokienników, elementów wystroju elewacji frontowej od ulicy [...] w K.;

2. zdemontować luźne fragmenty obróbki blacharskiej;

3. wykonać doraźne zabezpieczenie ciągu pieszego przebiegającego wzdłuż ściany elewacji frontowej przedmiotowego budynku przy ul. [...] poprzez wykonanie skutecznego zadaszenia nad ww. ciągiem pieszym na całej długości elewacji frontowej budynku;

4. uzupełnić uszkodzone zabezpieczenia otworów okiennych i drzwiowych ww. budynku.

Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 Kodeks postępowania administracyjnego.

Jednocześnie określono termin zakończenia ww. robót do dnia 15.06.2012r.

Decyzją z dnia 20.12.2016r. nr [...] znak: [...], MWINB w K. stwierdził nieważność decyzji PINB nr [...] z dnia 30.04.2012 r. znak: [...] w części, w której została skierowana do A. S. oraz E. K. K., zaś w pozostałym zakresie odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji.

W dniu 14.11.2019r. PINB wydał decyzję nr [...] znak: [...], którą powołując art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazano D. J. i R. P. "rozbiórkę nieużytkowanego, zruderowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na dz. nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. wraz z zabezpieczeniem przed dostępem osób trzecich terenu działki nr [...] obr. [...] w trakcie realizacji robot rozbiórkowych, a także zabezpieczenie i uporządkowanie posesji nr [...] przy ul. [...] w K. po zakończeniu prac rozbiórkowych (...) Do rozbiórki ww. obiektu należy przystąpić gdy decyzja niniejsza stanie się ostateczna, jednakże nie wcześniej niż po upływie 6 tygodni od dnia doręczenia niniejszej decyzji (...) Termin wykonania obowiązku nałożonego niniejszą decyzją wyznacza się do dnia 30 kwietnia 2020r.".

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez D. J., MWINB w K. decyzją z dnia 03.09.2020r. nr [...] znak: [...], uchylił w całości decyzję PINB z dnia 14.11.2019r. nr [...] znak: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki decyzją z dnia 5 marca 2021r. nr [...] znak: [...] [...] nakazał D. J. i R. P. jako współwłaścicielom budynku położonego przy ul. [...] w K. na działce nr [...] obr. [...] usunięcie stwierdzonego nieprawidłowego stanu technicznego budynku położonego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K., poprzez wykonanie następujących robót zabezpieczających, tj.:

• Skuteczne zabezpieczenie otoczenia budynku przed elementami odspajającymi się z elewacji oraz z dachu budynku poprzez skucie i usunięcie luźnych elementów tynku zewnętrznego, elementów konstrukcyjnych ściany, gzymsów i dachu;

• Wykonanie zabezpieczeń ścian i gzymsów budynku od strony ulicy [...] poprzez ich osiatkowanie w całości frontowej elewacji

w terminie natychmiastowym na podstawie art. 108 Kp.a.

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez D. J. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 16 sierpnia 2021 r., znak: [...] - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021r. poz. 735) [w skrócie: "k.p.a."], art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3, oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz.U. z 2020r. poz. 1333 z późn. zmian.) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W jej uzasadnieniu organ odwoławczy opisał czynności kontrolne przeprowadzone w dniach 06.04.2018 r., 18.02.2019 r., 25.03.2019 r. w budynku przy ul. [...] w K.. Ustalenia dokonane podczas tych czynności były podstawą do wszczęcia z urzędu postępowania "w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego nieużytkowanego budynku zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...], przy ul. [...] w K., mogącego stwarzać zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia, powodującego swym wyglądem oszpecenie otoczenia.

W toku prowadzonego postępowaniu w dniu 06.05.2019r. zostały przeprowadzone oględziny w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K., podczas których ustalono, że "stan budynku jest niezmienny i zgodny z zapisem w protokole z dnia 25.03.2019r. (...) jednocześnie ustalono, że D. J. nie jest jedynym współwłaścicielem budynku. Zgodnie z postanowieniem sygn. akt I Ns [...] z dnia 25.06.2010r. Sądu Rejonowego dla K. Ś. w K. Wydział I Cywilny, aktualnymi spadkobiercami są dzieci po pani M. S. (kserokopia postanowienia przedłożona w trakcie oględzin) (...)".

W dniu 06.05.2019r. przeprowadzona została także rozprawa administracyjna z udziałem D. J., w trakcie której strona podniosła m.in. że "nie jest jedynym współwłaścicielem budynku. Nie może podejmować decyzji w zakresie rozbiórki budynku, także z uwagi na ujawnionych pozostałych współwłaścicieli, którzy nie są wpisani do KWII działu. Obecnie budynek jest zabezpieczony doraźnie, ale wymaga ciągłego monitoringu i usuwania odspajających się elementów ze ściany i konstrukcyjnych" (vide: karty 10-23 akt znak: [...]).

W dniu 06.05.2019r. przeprowadzona została kolejna rozprawa administracyjna w której udział wzięły D. J. i I. O.. Uczestniczące w rozprawie strony nie wyraziły zgody na rozbiórkę budynku przy ul. [...] w K., natomiast D. J. zaproponowała zabezpieczenie doraźne elewacji.

Kolejne oględziny budynku przy ul. [...] w K. zostały przeprowadzone w dniu 10.06.2019r.. Udział w oględzinach wzięli D. J., I. O. oraz W. B.. W trakcie oględzin: "stwierdzono, że stan techniczny budynku jest nieodpowiedni mogący zagrażać bezpieczeństwu życiu i zdrowiu ludzi oraz bezpieczeństwu mienia (...) zagrożenie stanowi odpadający tynk ze ściany w miejscach gdzie tynk jest wykruszający się oraz elementy konstrukcyjne ściany i gzymsu t.j. cegły które nie posiadają spoin między sobą. Siatka nad parterem która ma pełnić funkcję zabezpieczającą nie spełnia swojej roli z uwagi na swoje parametry gabaryty (...) Widoczne odspajające się elementy dachówek pod oknami jako parapety zewn. (...)".

W aktach znak: [...] zalega również kopia notatki urzędowej z dnia 26.08.2019r. sporządzonej przez pracowników Straży Miejskiej Miasta K. z dnia 26.08.2019r. na okoliczność odpadnięcia na jezdnię i chodnik kawałków tynku z budynku przy ul. [...] w K.. W treści w/w dokumentu odnotowano m.in. że: "Na chodniku i jezdni znajdowało się ok. 10l pokruszonego tynku. Budynek znajduje się w złym stanie technicznym, wejście do niego jest zamurowane, elewacja frontowa posiada liczne ubytki ścian, jest miejscami popękania, zaś wystający ok. 0,5m ponad fasadę budynku gzyms nie posiada nad sobą okucia i widać ubytki tworzących go cegieł. Budynek (...) jest wyposażony w siatkę wyłapującą, szeroką na ok. 0.6m, która to siatka została umieszczona wzdłuż całej ściany frontowej nad chodnikiem. Siatka, która została umieszczona pomiędzy pierwszą a drugą kondygnacją budynku nie spełnia jednak odpowiedniej roli zabezpieczającej, gdyż spadające kawałki tynku odbiły się od niej (widoczne zagniecenie siatki) i spadły na chodnik i jezdnię. Podczas interwencji wezwano na miejsce zastęp PSP, celem sprawdzenia, czy w elewacji występują luźno związane fragmenty w postaci odparzonego tynku, czy cegieł w gzymsie. Przybyli na miejsce członkowie zastępu [...] w trakcie kontroli nie stwierdzili innych takich elementów, niż te które odpadły (...)".

Kolejne oględziny w sprawie budynku przy ul. [...] w K. zostały przeprowadzone w dniu 11.01.2021 r. Stwierdzono wówczas m.in. że "budynek mieszkalny wielorodzinny położony jest na dz. nr [...] obr. [...] i jest aktualnie budynkiem nieużytkowanym dwukondygnacyjnym z zamurowanym wejściem do budynku. Okna są częściowo zabezpieczone na kondygnacji wysokiego parteru. Na wysokości ok. 2,5 m zamontowana wzdłuż budynku od strony chodnika siatka zabezpieczająca przed ewentualnie odspajającymi się elementami tynku i mat. konstrukcyjnych ściany. Przed budynkiem nie znaleziono odspojonych elementów z elewacji, gzymsu czy dachu. Budynek jest zruderowany, ale jednocześnie wyłączony z użytkowania. Wymaga podjęcia działań remontowych przez właścicieli (...) Aktualnie budynek jest w stanie nieodpowiednim z uwagi na niszczejącą strukturę budynku. Widoczne zacieki, nieszczelności dachu oraz zniszczona stolarka okienna i drzwiowa. Jednocześnie należy wskazać, że jest zabezpieczony przed dostępem osób trzecich oraz przed odspajającymi się elementami ściennymi (...)".

Kolejne czynności dowodowe zostały przeprowadzone w dniu 05.03.2021r. cyt.: "W dniu kontroli ustalono, że budynek mieszkalny wielorodzinny przy ul. [...] w K. jest z nieodpowiednim stanie technicznym. Widoczne liczne odspojenia tynku zewnętrznego wraz z odspajającymi się elementami konstrukcyjnymi ściany tj. cegieł, elementów gzymsów, elementów pokrycia dachu tj. dachówki. Widoczne liczne uszkodzenia ścian, tynku zewnętrznego, części parapetów, gzymsów, nadproży okiennych, stolarki okiennej, elementów odwodnienia dachu. Dostęp do budynku od strony ulicy zabezpieczony poprzez zamurowany otwór drzwiowy i zamurowane okna od środka na pierwszej kondygnacji budynku. Szyby w oknach na drugiej kondygnacji wybite, otwory niezabezpieczone. Widoczne liczne uszkodzenia i nieszczelności w połaci dachu, elementy odwodnienia dachu tj. rynny porośnięte trawą, rura spustowa skorodowana miejscowo. Przed budynkiem zalegają elementy odspojone z części konstrukcyjnej ścian budynku wraz z elementami odspojonego tynku zewnętrznego. Nad wejściem do budynku i na całej długości elewacji frontowej na wysokości około 2,5 m znajduje się zamocowana na wspornikach siatka zabezpieczająca przed odspajającymi się elementami tynku i ściany, która aktualnie nie spełnia swojej funkcji z uwagi na jej nieszczelności i zalegające elementy odspojone (...)". Wykonano dokumentację fotograficzną.

Jak wskazuje organ odwoławczy - analiza zebranego materiału dowodowego wskazuje, że budynek przy ul. [...] w K. jest w nieprawidłowym stanie technicznym mogącym stanowić zagrożenie dla życia lub zdrowia osób postronnych poruszających wzdłuż ulicy [...] w K.. Obiekt ten stanowi także zagrożenie bezpieczeństwa mienia np. dla samochodów które zaparkowałyby przy w/w obiekcie. Wykonane dotychczas zabezpieczenie - rozpięta wzdłuż elewacji frontowej siatka nie stanowi skutecznego zabezpieczenia przed spadającymi fragmentami tynków, lub kawałkami gzymsu, co potwierdziły ustalenia dokonane podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 05.03.202lr., w trakcie których w stosunku do ustaleń dokonanych w dniu 11.01.2021 r. stwierdzono pojawienie się przed budynkiem nowych elementów odspojonych z fragmentów ścian budynku i tynku. Powyższe obligowało organ I instancji do podjęcia stosownych działań mających na celu wyeliminowanie stanu zagrożenia.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, wskazano, że w aktach znak: [...] znajduje się informacja opisowo-graficzna z mapy ewidencyjnej i rejestru gruntów, w treści której jako właścicieli działki położonej przy ul. [...] w K. oprócz R. P. i D. J. wskazano: R. S., S. S., A. S., E. K. i M. B.. W treści księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości przy ul. [...] w K. (nr księgi wieczystej i wydruk fragmentów w aktach znak: [...]) oprócz R. P. i D. J. wymienieni są także A. S., S. S., E. K. i M. B.. Zgodnie z informacjami otrzymanymi z Urzędu Miasta K. za pismem z dnia 14.05.202lr. znak: [...] A. S. nie żyje od [...]2003r., A. S. nie żyje od [...].1994r., E. K. nie żyje od [...].2003r., M. B. nie żyje od 19.07.2015r., natomiast R. S. nie żyje od [...].2006r. (vide: karty 35-38 akt znak: [...]).

Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie sądowo - administracyjnym stwierdzić należy, że decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie jest decyzją uznaniową. W okolicznościach wymienionych w tym przepisie organ nadzoru budowlanego nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, co oznacza, iż ma on obowiązek wydania decyzji w tym przedmiocie. Konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wskazuje zatem, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, iż jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1 -4 Prawa budowlanego, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (wyrok NSA z dnia 14 lipca 1998 r., sygn. akt IV SA 1420/96 niepubl.).

MWINB stanął na stanowisku, iż o ile w ocenie właściwego organu nadzoru budowlanego, mającej swoje oparcie w zebranych dokumentach i wiedzy fachowej pracowników państwowego nadzoru budowlanego, obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, to organ nadzoru władny jest do wydania natychmiastowego rozstrzygnięcia. Oczekiwanie na wynik drobiazgowo prowadzonego postępowania dowodowego mogłoby skutkować wypaczeniem celu postępowania zmierzającego do nałożenia na właściciela obiektu obowiązków zmierzających do likwidacji stanu zagrożenia i poprawy stanu technicznego obiektu. Zważyć bowiem należy, że procedury związane z doprowadzeniem obiektu budowlanego do właściwego stanu technicznego oparte na przepisie art. 66 Pr. bud. są często długotrwałe, a organ nadzoru budowlanego stwierdzając realne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi jakie niesie za sobą stan techniczny dowolnego obiektu budowlanego zobligowany jest do podjęcia natychmiastowych działań, które w pierwszej kolejności przedmiotowe zagrożenie zlikwidują.

Dalej organ odwoławczy stwierdza, że w sytuacji stwierdzenia stanu zagrożenia dla życia lub zdrowia osób postronnych poruszających wzdłuż ulicy [...] w K. oraz bezpieczeństwa mienia np. dla samochodów które zaparkowałyby przy w/w obiekcie, uzasadnione było podjęcie szybkich działań mających na celu usunięcie w/w zagrożenia. Długotrwałe prowadzenie postępowania w celu ustalenia następów prawnych po A. S., S. S., E. K. i M. B. wypaczyłoby cel postępowania zmierzającego do likwidacji stanu zagrożenia. Organ I instancji prawidłowo nałożył obowiązek wykonania stosownych zabezpieczeń na znanych współwłaścicieli budynku przy ul. [...] w K.. Z uwagi na stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego oraz bezpieczeństwa mienia PINB również prawidłowo nadał zaskarżonej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Odnośnie pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu wyjaśniono, że nie stanowią one podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji PINB.

W związku z zarzutem zawartym w odwołaniu dotyczącym rozliczenia kosztów napraw w budynku przy ul. [...] w K., wskazano, że organy nadzoru budowlanego nie badają kto ponosi odpowiedzialność za wystąpienie nieprawidłowości stanu technicznego w/w obiektu i nie dokonują oceny kto ma ponieść koszty wykonania stosownych robót naprawczych. Z roszczeniami w powyższym zakresie można wystąpić przed sądem powszechnym, na zasadach określonych w przepisach kodeksu cywilnego. MWINB przychyla się w tym zakresie do szerokiej linii orzeczniczej sądów administracyjnych:

- zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 17.09. 2010r. sygn. akt II SA/Wa 613/10 cyt.: "w postępowaniu mającym na celu kontrolę prawidłowości utrzymania obiektu budowlanego, zmierzającym do usunięcia 'nieprawidłowości w tym zakresie, organ administracji nie bada przyczyn, które doprowadziły do tego, że obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu lub bezpieczeństwu mienia jak i kto ponosi odpowiedzialność za tenże stan. Ujawniając taki stan organ nadzoru budowlanego do właściciela bądź zarządcy budynku kieruje nakaz usunięcia nieprawidłowości. (...) Nie do organów nadzoru budowlanego należy natomiast rozstrzyganie w postępowaniu administracyjnym sporów między właścicielem budynku a innymi podmiotami (...) co do tego kto i w jakiej wysokości powinien ponosić koszty związane z wykonaniem robót budowlanych nakazanych decyzjami uprawnionych organów administracji publicznej. W tym zakresie strony winny wystąpić na drogę postępowania przed sądem powszechnym".

- zgodnie z wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 14.12.201 Or. sygn. akt II SA/Łd 464/10 (cyt. : "Wydając decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 p.b. organ administracji nie bada przyczyn, z powodu których obiekt budowlany stworzył zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego albo bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Nie wyjaśnia również, dlaczego obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Wreszcie - nie ustala, kto ponosi odpowiedzialność za doprowadzenie obiektu do stanu niezgodnego z przepisami (...) ".

- zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22.11.2017r. sygn. akt II OSK 42/17 iż cyt.: "nieporozumienia pomiędzy współwłaścicielami, co do obowiązków w zakresie utrzymania wspólnej nieruchomości, czy też ewentualne rozliczenia pomiędzy nimi, nie mają znaczenia dla oceny prawidłowości nałożonego obowiązku. Sądy administracyjne, w dotychczasowym orzecznictwie zgodnie przyjmowały, że problem rozliczeń pomiędzy współwłaścicielami należy do sfery wzajemnych relacji pomiędzy współwłaścicielami, rozstrzyganych - w razie sporu - przez sądy powszechne (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 1216/14, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 stycznia 2006 r. sygn. akt: II SA/Gl 815/04. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.plf '.

Zaskarżonej decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności z art. 108 § 1 Kpa, wobec powyższego podlegała ona wykonaniu niezależnie od wniesionego odwołania. Mając na względzie szybkość działania organów administracji publicznej wynikającą z treści art. 12 Kpa oraz nadany w decyzji PINB z dnia 05.03.2021r. nr [...] znak: [...] rygor natychmiastowej wykonalności z art. 108 § 1 Kpa, oraz konieczność merytorycznego rozpoznania sprawy zgodnie z zasadą wynikającą z art. 15 Kpa, uzasadnione było utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa ( wyrok WSA w Krakowie z dnia 09.01.2018r. sygn. akt II SA/Kr 1385/17).

Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie D. J.. Zaznaczyła, że nie jest jedyną współwłaścicielką budynku, co podnosiła kilkakrotnie pisząc odwołania do Powiatowego i Wojewódzkiego Nadzoru Budowlanego. Faktem jest, że budynek nie jest w najlepszym stanie technicznym ale to skarżąca cały czas jak może zabezpiecza go doraźnie. Skarżąca zaznaczyła, że ma tylko [...] udziału, trzy udziały wykupił R. P., który kompletnie nie interesuje się stanem technicznym ani zabezpieczeniem budynku. Toczą się postępowania spadkowe po M. B. i S. S., jak również sprawa o unieważnienie umów kupna sprzedaży, jakich dopuścił się R. P., sprzedając sam sobie udział M. B., S. S., E. K. i A. S..

Mimo dobrej woli skarżącej i pisma jakie skierowała do współwłaściciela R. P. o spotkanie i omówienie sprawy zabezpieczenia budynku, sprawa pozostaje bez echa. R. P. nie odbiera korespondencji z Powiatowego ani z Wojewódzkiego Nadzoru Budowlanego, ignorując sobie powagę sprawy.

Skarżąca zaznaczyła, że nie jest w stanie sama dokonywać dalszych już poważniejszych zabezpieczeń,oprócz tych, które wykonuje, jak : doglądanie, sprzątanie chodnika, wycinanie chwastów. Skarżąca mieszka w K., jest osobą samotną, ma 67 lat i nie podejmie się sama zabezpieczenia wskazanego przez Powiatowy Nadzór Budowlany i ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Nadzoru Budowlanego.

Za wcześniejsze zabezpieczenia nikt nie zwrócił jej z pozostałych spadkobierców współwłaścicieli. Sprawa o zwrot należności toczy się w Sądzie Cywilnym K. Ś. - Sygn. akt [...]

Skarżąca zwróciła uwagę na zalecenia zawarte w poprzedniej decyzji MWINB z dnia 03.09.2020 znak : [...] [...], który wskazuje PINB w K., że: "Rozpatrując ponownie sprawę w trybie ustawy Pr. Bud. powinien uwzględnić aktualną księgę wieczystą prowadzonej dla nieruchomości ul. [...] w K., a w przypadku osób, które nie są stronami postępowania (zmarły bądź zbyły swoje udziały w nieruchomości) podjąć działania w celu ustalenia ich następców prawnych". Skarżąca kilkakrotnie wskazywała następców prawnych nieżyjących osób wpisanych w Księgę Wieczystą ale Nadzór Budowlany nie wziął tego pod uwagę. Korespondencja kierowana jest tylko do niej i do R. P., który nie odbiera korespondencji i czuje się bezkarnie.

Zarzuty skargi zostały uzupełnione w piśmie z dnia 21 lutego 2022 r.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.

Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany.

Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3).

Na mocy art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 lutego 2022 r. (k - 30) niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2022.329 t.j.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie natomiast z art. 134 § p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według tych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że skarga jest bezzasadna, bowiem przeprowadzone postępowanie administracyjne spełnia wymogi art. 7 i 77 § 1 i 80 k.p.a. Organy dokonały wyczerpujących ustaleń stanu faktycznego i wyprowadziły stanowcze i trafne wnioski o nieprawidłowym stanie technicznym budynku przy ul [...] w K..

Czynności kontrolne przeprowadzone w dniach 06.04.2018 r., 18.02.2019 r., 25.03.2019 r. oraz wielokrotne oględzin w dniach 6.05.2019 r , 10.06.2019 ,11.01.2021 i 5.03.2021 na nieruchomości przy ul. [...] w K. wykazały jednoznacznie, że aktualny nieodpowiedni stan techniczny budynku może stwarzać realne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi przemieszczających się ul [...] w K. oraz bezpieczeństwa mienia, a także powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia. Stan budynku wymaga szybkiej naprawy. W szczególności : " zagrożenie stanowi odpadający tynk ze ściany w miejscach gdzie tynk jest wykruszający się oraz elementy konstrukcyjne ściany i gzymsu t.j. cegły które nie posiadają spoin między sobą. Siatka nad parterem która ma pełnić funkcję zabezpieczającą nie spełnia swojej roli z uwagi na swoje parametry (...) Widoczne odspajające się elementy dachówek pod oknami jako parapety zewn. (...)". "Budynek znajduje się w złym stanie technicznym, wejście do niego jest zamurowane, elewacja frontowa posiada liczne ubytki ścian, jest miejscami popękania, zaś wystający ok. 0,5m ponad fasadę budynku gzyms nie posiada nad sobą okucia i widać ubytki tworzących go cegieł." "Budynek jest zruderowany, ale jednocześnie wyłączony z użytkowania." "Widoczne liczne odspojenia tynku zewnętrznego wraz z odspajającymi się elementami konstrukcyjnymi ściany tj. cegieł, elementów gzymsów, elementów pokrycia dachu tj. dachówki. Widoczne liczne uszkodzenia ścian, tynku zewnętrznego, części parapetów, gzymsów, nadproży okiennych, stolarki okiennej, elementów odwodnienia dachu. Dostęp do budynku od strony ulicy zabezpieczony poprzez zamurowany otwór drzwiowy i zamurowane okna od środka na pierwszej kondygnacji budynku. Szyby w oknach na drugiej kondygnacji wybite, otwory niezabezpieczone. Widoczne liczne uszkodzenia i nieszczelności w połaci dachu, elementy odwodnienia dachu tj. rynny porośnięte trawą, rura spustowa skorodowana miejscowo. Przed budynkiem zalegają elementy odspojone z części konstrukcyjnej ścian budynku wraz z elementami odspojonego tynku zewnętrznego."

Zakres dewastacji budynku przedstawia dokumentacja fotograficzna sporządzona w trakcie czynności urzędowych k – 21 protokołu oględzin nr [...] z dnia 11. 01.2021 r, k – 7-9 protokołu z czynności kontrolnych nr [...] z 25.03.2019 r ,k -5-12 protokołu z czynności kontrolnych nr [...] z dnia 5.03.2021, decyzja z 5.03.2021 r k – 33-32, k – 1 protokołu z czynności kontrolnych z 18.02.2019.

Stosownie do art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r prawo budowlane ( t.j. Dz. U. z 2020, poz. 1333 ze zm.) organ stwierdził nieodpowiedni stan techniczny budynku, który może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, co zostało udokumentowane wynikami kontroli i oględzin stanu technicznego, a także przyznane przez samą skarżącą (k – 4 akt sądowych). W zakresie stwierdzonych nieprawidłowości nakazanych do usunięcia w zaskarżonej decyzji organ wypowiedział się kategorycznie, co nie budzi wątpliwości i wynika bezpośrednio z ustaleń kontroli i protokołów.

Jednocześnie wskazać należy, że w treści decyzji organ powinien określić zakres stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego obiektu ( co ma wynikać z ustaleń kontroli), jak i możliwość jego doprowadzenia do właściwego stanu technicznego oraz termin likwidacji nieprawidłowości. (teza 3 i 5 do art. 66 - w komentarzu do prawa budowlanego pod red. Zygmunta Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2013 r)

W protokołach kontroli i oględzin stwierdzono jednoznacznie odspojenia z elewacji i dachu w postaci luźnych elementów tynku zewnętrznego , elementów konstrukcyjnych ścian, gzymsów i dachu, brak osiatkowania w całości frontowej elewacji.

Stwierdzony nieodpowiedni stan techniczny budynku mieszkalnego na działce nr [...] obr [...] przy ul [...] w K. wyczerpywał dyspozycję art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, bowiem stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz mienia a w konsekwencji obligował organy nadzoru budowlanego do podjęcia działań mających na celu wykonanie przez właścicieli konkretnie określonych robót budowlanych.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że obowiązek dbałości o stan techniczny obiektu budowlanego w tym obowiązek usuwania nieprawidłowości spoczywa na właścicielu obiektu z mocy prawa (art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego) a współwłaścicieli obciążają koszty utrzymania w należytym stanie obiektu budowlanego. Stosownie do art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego - Obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7.

Prawidłowo, zatem organ nadzoru budowlanego skierował nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości do jawnych z księgi wieczystej współwłaścicieli nieruchomości : D. J. i R. P., którzy odpowiadają za jego stan oraz gwarantują efektywne wykonanie decyzji.

Decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowego stanu technicznego budynku nadany został rygor natychmiastowej wykonalności w trybie art. 108 § 1 k.p.a. ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego oraz interes społeczny. Wykonane dotychczas zabezpieczenie – rozpięta wzdłuż elewacji frontowej siatka - nie stanowi skutecznego zabezpieczenia przed spadającymi fragmentami tynków lub kawałkami gzymsu.

Brak istotnego porozumienia pomiędzy współwłaścicielami co do losów nieruchomości a także brak ze strony części z nich wykonywania obowiązków właścicielskich, połączony ze stwierdzonym bardzo złym stanem obiektu budowlanego, tym wyraźniej przemawiał za potrzebą władczej ingerencji organu w stosunki właścicielskie, celem przymusowego wykonania przez współwłaścicieli D. J. i R. P. obowiązków polegających na zażegnaniu niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzi oraz mienia jakie wywołuje aktualny stan budynku. Wbrew oczekiwaniom skarżącej - organ nadzoru budowlanego nie pełni roli zarządcy nieruchomości, bowiem w tym względzie decyduje wyłączna wola współwłaścicieli, a jedynie czuwa nad właściwym i skutecznym wypełnianiem przez współwłaścicieli nieruchomości obowiązków z zakresu prawa budowlanego oraz szybką likwidacją zagrożenia jakie wywołuje stan budynku.

Okoliczności podnoszone w skardze, a dotyczące prowadzonych postępowań spadkowych po zmarłych współwłaścicielach nieruchomości, sprawach o unieważnienie umów kupna sprzedaży udziałów w nieruchomości, braku zainteresowania R. P. stanem technicznym i zabezpieczeniem budynku , nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Żaden z przepisów prawa nie tworzy obowiązku, po stronie współwłaściciela do pozostawania we współwłasności z innymi współwłaścicielami rzeczy. Powoływany przez skarżącą - art. 73 § 2 k.p.c dotyczący współuczestnictwa jednolitego w sądowym postępowaniu cywilnym nie ma zastosowania w procedurze administracyjnej. Stosownie do ugruntowanego poglądu orzecznictwa sądowoadministracyjnego – przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może stanowić podstawę do uchylenia decyzji tylko wówczas , gdy powołuje się na nią podmiot uprawniony do skorzystania z tej przesłanki, to jest ten który bez własnej winy nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu (i zależy to wyłącznie od jego woli). Inne podmioty nie mogą się na tą okoliczność powoływać. Zupełnie inną kwestią pozostaje rozliczenie poniesionych przez współwłaścicieli konkretnych nakładów na nieruchomość, które podlegają regulacjom prawa cywilnego i właściwości sądów powszechnych. Kuratorów spadku nieobjętego i osób nieznanych z miejsca pobytu wyznacza sąd cywilny na wniosek zainteresowanego.

Wszystkie naprowadzone motywy sprawiły, że orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2022.329 t.j.).