Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1608/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 18
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1608/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 stycznia 2012r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr.), Sędziowie: WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk, WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2012r., sprawy ze skargi "P" Spółka z o.o. w K., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 5 lipca 2011r. Nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, - s k a r g ę o d d a l a -


UZASADNIENIE

Postanowieniem nr [...] z dnia 17 maja 2011 r. na podstawie art. 123 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm) oraz art. 17, art. 18 i art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W jego uzasadnieniu organ wskazał, że jako organ egzekucyjny, prowadził postępowanie egzekucyjne wobec Firmy Brukarsko-Drogowej "P" sp. z o.o. na podstawie własnego tytułu wykonawczego nr [...], wystawionego na zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r., że odpis w/w tytułu wykonawczego doręczono stronie zobowiązanej w dniu 17 listopada 2005 r. i jednocześnie zastosowano środek egzekucyjny polegający na zajęciu ruchomości, że w dniu 5 stycznia 2006 r. wystawił aktualizację tytułu wykonawczego nr [...], w związku z decyzją Dyrektora Izby Skarbowej nr [..] z dnia 28 grudnia 2005 r., uchylającą decyzję organu pierwszej instancji w całości i określającą ponownie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. oraz , że odpis zaktualizowanego tytułu wykonawczego został doręczony stronie w dniu 24 stycznia 2006 r. Oceniając zgłoszone zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ stwierdził, że określenie przez Dyrektora Izby Skarbowej wysokości zobowiązania podatkowego w innej wysokości niż zostało ono pierwotnie określone, obligowało wierzyciela wyłącznie do niezwłocznej aktualizacji tytułu wykonawczego, na podstawie którego prowadzono już postępowanie egzekucyjne. Ponadto wskazał, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym zastosowano w listopadzie 2005 r. środek egzekucyjny w postaci zajęcia ruchomości, który skutecznie przerwał bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 1999 r.

Na powyższe postanowienie Firma Brukarsko-Drogowa "P" sp. z o.o. złożyła zażalenie zarzucając w nim naruszenie: - art. 123 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieuwzględnienie wniesionego przez zobowiązanego zarzutu w sytuacji, gdy egzekucja obejmowała wygasłe przez przedawnienie zobowiązanie, - art. 7 i art. 8 w zw. z art. 124 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieodniesienie się do wszystkich przedstawionych w toku prowadzonego postępowania argumentów strony, uzasadniających trafność zarzutu podniesionego w oparciu o art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, - art. 124 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na wadliwym i niewystarczającym uzasadnieniu odmowy uwzględnienia podniesionego zarzutu, - § 9 pkt 1 b rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 6 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 92 ust.1 Konstytucji RP poprzez stwierdzenie, że upoważnienie ustawowe zawarte a art. 6 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie obejmuje możliwości uregulowania instytucji aktualizacji tytułu wykonawczego w rozporządzeniu Ministra Finansów. Strona żaląca się wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do meritum sprawy.

Postanowieniem z dnia 5 lipca 2011 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm) oraz art. 18 i art. 17 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu powyższego zażalenia uchylił w całości zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie zarzutów jako bezprzedmiotowe. Po przytoczeniu przebiegu postępowania organ odwoławczy wskazał, że w dniu 16 kwietnia 2009 r., a zatem jeszcze przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie nr [...], którym umorzył postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego [...], a tym samym postępowanie dotyczące rozpoznania zarzutów odnoszących się do tego postępowania egzekucyjnego stało się bezprzedmiotowe. Skoro w dniu wydania zaskarżonego postanowienia przedmiotowe postępowanie egzekucyjne nie toczyło się z powodu wcześniejszego jego umorzenia to bezzasadnym było rozpatrzenie zarzutów przez organ egzekucyjny, który zgodnie z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego powinien umorzyć postępowanie w sprawie zarzutów jako bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy podkreślił, że stanowisko wyrażone w niniejszym postanowieniu wynika z utrwalonej linii orzecznictwa sądowo - administracyjnego m.in. w wyroku z dnia 1 czerwca 2010 r. sygn.akt I SA/Kr 1513/10 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

W skardze od powyższego postanowienia wniesionej przez "P" Firmę Brukarsko-Drogową Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe Sp. z o.o. w K. strona skarżąca - zarzucając niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uchylenie postanowienia organu I instancji i umorzenie postępowania, w sytuacji gdy w sprawie nie wystąpiły jakiekolwiek przesłanki mogące stanowić podstawę umorzenia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, art. 33 oraz 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. poprzez brak merytorycznego rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne oraz naruszenie art. 107 §3 w zw. z art. 126 Kpa w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. oraz art. 11 Kpa poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśnienia przyczyn umorzenia postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość - domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 2-krotności stawki określonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i ponownie przytoczył argumenty uprzednio zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Stosownie do treści art. 145§1 pkt 1a/ i c/ cyt. ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzje lub postanowienie uchyla je w całości lub w części , jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do treści art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

Skarga jest nieuzasadniona albowiem nie doszło w zaskarżonym postanowieniu do naruszenia przepisów postępowania , które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Bezspornym było w sprawie nin. że Naczelnik Urzędu Skarbowego jako organ egzekucyjny, prowadził postępowanie egzekucyjne wobec strony skarżącej na podstawie własnego tytułu wykonawczego nr [...], wystawionego na zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r., że odpis w/w tytułu wykonawczego doręczono stronie zobowiązanej w dniu 17 listopada 2005 r. i jednocześnie zastosowano środek egzekucyjny polegający na zajęciu ruchomości, że w dniu 5 stycznia 2006 r. wystawił aktualizację tytułu wykonawczego nr [...], w związku z decyzją Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia 28 grudnia 2005 r., uchylającą decyzję organu pierwszej instancji w całości i określającą ponownie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r., że odpis zaktualizowanego tytułu wykonawczego został doręczony stronie w dniu 24 stycznia 2006 r., że w dniu 30 stycznia 2006r. strona skarżąca wniosła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, twierdząc, iż obowiązek będący przedmiotem tego postępowania wygasł na skutek uchylenia orzeczenia , będącego podstawa wystawienia tytułu wykonawczego oraz , że postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2009 r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego [...].

Istota powstałego między stronami sporu sprowadza się do oceny dopuszczalności umorzenia postępowania w sprawie złożonych przez stronę skarżącą – w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 ze zm.) – zarzutów do postępowania egzekucyjnego , w sytuacji gdy przed rozpoznaniem tych zarzutów organ egzekucyjny umorzył to postępowanie egzekucyjne do , którego te zarzuty się odnosiły.

Sąd rozpoznający niniejszą skargę, w pełni podziela pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, że umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje bezprzedmiotowość zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Co do zasady bowiem bezprzedmiotowość postępowania powoduje , że nie może ono prowadzić do załatwienia sprawy zgodnie z żądaniem (wnioskiem) zainteresowanego.

Zgodnie z treścią art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. z 2000 r. Dz. U.Nr 98 po.1071 ze zm.) organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. Bezprzedmiotowość, o której mowa w tym przepisie należy rozumieć jako brak przedmiotu postępowania administracyjnego, a więc sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1, a więc indywidualnej sprawy rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej, przez umocowany do tego organ . Dla spełnienia dyspozycji art. 105 § 1 Kpa niezbędne jest zatem brak w danej sprawie jednego z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej. W związku z tym należy uznać, że postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego. W pierwszym przypadku postępowanie stało się bezprzedmiotowe, bowiem przyczyna bezprzedmiotowości została wykryta w toku postępowania, w drugim natomiast dlatego, że przyczyna bezprzedmiotowości pojawiła się po wszczęciu postępowania, a przed jego zakończeniem. Może to wynikać z różnego rodzaju okoliczności zarówno podmiotowych, gdy z żądaniem występuje podmiot nie mający przymiotu strony w takim postępowaniu, albo przedmiotowych, gdy przyczyna bezprzedmiotowości tkwi w samym przedmiocie żądania. A wiec wtedy, gdy nie ma ono charakteru sprawy administracyjnej albo brak jest w ogóle przedmiotu żądania, lub też jest ono niedopuszczalne proceduralnie na danym etapie postępowania. W piśmiennictwie i orzecznictwie akcentuje się konieczność i celowość rozróżnienia między bezprzedmiotowością postępowania a bezzasadnością żądania strony. Brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony nie czyni postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. i nie oznacza, że postępowanie takie nie powinno być prowadzone. Dopiero wynik tego postępowania pozwala na ocenę zasadności wniosku strony.

W omawianej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało umorzone postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2009 r, a zatem po wniesieniu przez stronę skarżącą zarzutów na to postępowanie. Zakończyło się zatem w ten sposób postępowanie wszczęte na wniosek wierzyciela domagającego się prowadzenia egzekucji, a tym samym przestał istnieć przedmiot do którego odnosiły się zgłoszone zarzuty. W tej zaś sytuacji tj. sytuacji braku postępowania egzekucyjnego do którego odnoszą się zgłoszone zarzuty nie można ani załatwić sprawy zgodnie z wnioskiem strony skarżącej ani też wniosku tego oddalić. Brak jest bowiem przedmiotu w odniesieniu do którego należałoby badać merytorycznie kwestie objęte zarzutami.

Reasumując, skoro postępowanie egzekucyjne, wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego [...] zostało umorzone to postępowanie w przedmiocie zarzutów na to postępowanie, na co wskazano powyżej, stało się bezprzedmiotowe i tym samym organ egzekucyjny nie mógł zajmować stanowiska w sprawach podnoszonych przez stronę skarżącą, w szczególności odnośnie argumentów dotyczących wygaśnięcia obowiązku objętego tytułem wykonawczym wobec uchylenia orzeczenia będącego podstawą wydania tytułu wykonawczego, w oparciu o który prowadzone było przedmiotowe postępowanie egzekucyjne , czy też odnośnie przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r.

W tym też kontekście stwierdzić należy, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty strony skarżącej formułowane w skardze skierowanej do Sądu, a także należy uznać, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował dyspozycję art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 105§1 K.p.a. tj. uchylił w całości postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne jako bezprzedmiotowe. Z tych też względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie wyżej powołanych przepisów oraz art. 151 p.p.s.a.