Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 713/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2024-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 17 ust. 1b , art. 17 ust. 5 , art. 17 ust 1b
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 2 października 2023 r. znak: SKO.PS-80/4723/2676/2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach na rzecz W. R. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z 2 października 2023 r. znak: SKO.PS/80/4723/2676/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (zwane dalej SKO), po rozpatrzeniu odwołania W. R., utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy Michałów z dnia 14 kwietnia 2023 r. znak: GOPS.524.3.2023 odmawiającą przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na P. R.

W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że W. R. jest bratem osoby wymagającej opieki – P. R., który jest kawalerem, a jego rodzice nie żyją. Zgodnie z orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 26 listopada 2003 r. P. R. został zaliczony do osób całkowicie niezdolnych do pracy i niezdolnych do samodzielnej egzystencji od dnia 27 lipca 2003 r. Zgodnie zaś z orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Pińczowie z dnia 11 kwietnia 2016 r. P. R. został zaliczony do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. W orzeczeniu tym wskazano, że niepełnosprawność istnieje od 22 roku życia, zaś orzeczenie zostało wydane na stałe.

W ocenie Kolegium nie jest dopuszczalne oparcie przez organ I instancji odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. w sprawie K 38/13 została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W związku z powyższym wiek, w którym powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki, nie wyłącza możliwości uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Pomimo powyższego, zdaniem Kolegium, zaskarżona decyzja podlega utrzymaniu w mocy.

Jak wynika z akt sprawy P. R. poza bratem W. R. ma dziesięcioro rodzeństwa. Z P. R. zamieszkują poza wnioskodawcą także bracia Z. R. i R. R. Z. R. choruje na schizofrenię. R. R. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, z tego powodu nie może sprawować opieki nad bratem. Ze względu zaś na niewielki dochód nie może również świadczyć pomocy finansowej. D. K. zamieszkuje w [...], nie sprawuje opieki ze względu na pracę zawodową oraz odległość miejsca zamieszkania. A. S. zamieszkuje w [...], jest emerytką, ze względu na problemy finansowe nie może świadczyć pomocy. C. R. zamieszkuje w [...], nie wyraził zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, nie sprawuje opieki ze względu na pracę zawodową oraz odległość miejsca zamieszkania. R. R. zamieszkuje w miejscowości [...]., jest zatrudniony, z tego też względu jak i z uwagi na dużą odległość miejsca zamieszkania oraz zły stan zdrowia żony nie może sprawować opieki nad bratem. B. Ł. zamieszkuje w [...], jest zatrudniona, podczas odwiedzin u brata P. R., raz w miesiącu, wykonuje czynności porządkowe - sprzątanie, mycie okien, gotuje większe ilości posiłków, nie pomaga finansowo ze względu na pomoc finansową dla swoich dzieci. D. W. zamieszkuje w [...], nie wyraziła zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i oświadczyła, że ze względu na obowiązki służbowe nie może sprawować opieki nad bratem, jak i pomóc w jej finansowaniu. P. R. zamieszkuje w [...], nie sprawuje opieki ze względu na pracę zawodową oraz odległość miejsca zamieszkania. R. R. zamieszkuje w miejscowości [...], prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z dorywczych prac w gospodarstwie rolnym, z tego powodu nie może sprawować opieki nad bratem. Ze względu zaś na niewielki dochód i trudną sytuację materialną nie może również świadczyć pomocy finansowej.

Odwołujący wyjaśnił, że przygotowuje posiłki, wykonuje zakupy, pomaga w utrzymaniu higieny osobistej, podaje lekarstwa, uczestniczy w wizytach lekarskich, wychodzi z bratem na spacery, sprząta mieszkanie, załatwia sprawy urzędowe.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Kolegium wskazało, że analizując przesłankę bezpośredniości związku przyczynowego między rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaną opieką, należy brać pod uwagę także i to, czy wnioskodawca jest jedyną osobą zobowiązaną do alimentacji niepełnosprawnego, czy też obowiązkiem opieki nad niepełnosprawnym objęte są również i inne osoby. Jeżeli bowiem osoba wymagająca opieki ma oprócz osoby skarżącej jeszcze inne dzieci, to one także mogą i powinny wspomóc tę osobę w czynnościach opiekuńczych wykonywanych względem rodzica lub też przyczyniać się do obciążającego tę osobę obowiązku alimentacyjnego, np. poprzez sfinansowanie opieki nad rodzicem. Zgodnie bowiem z art. 128 k.r.o., obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny), obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Stosownie do art. 129 § 2 k.r.o. krewnych w tym samym stopniu obowiązek alimentacyjny obciąża w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym.

W rozpatrywanym przypadku żadne z rodzeństwa nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ani odwołujący ani jego rodzeństwo nie wskazali żadnych okoliczności świadczących o tym, że nie mogą zorganizować opieki nad bratem w taki sposób, aby skarżący nie musiał rezygnować z zatrudnienia lub by nie mógł otrzymywać od pozostałego rodzeństwa ekwiwalentu za rezygnację z pracy w związku z wykonywaną opieką nad bratem. Z obowiązku alimentacyjnego rodzeństwo może wywiązywać się poprzez sprawowanie osobistej opieki, jak również partycypowanie w kosztach zapewnienia prawidłowej opieki. Wspólne zamieszkiwanie braci z osobą wymagającą opieki, a także zamieszkiwanie jeszcze jednego brata w tej samej miejscowości, przy jednoczesnym zatrudnieniu pozostałego rodzeństwa i pobieraniu emerytury, zdaniem Kolegium, świadczy o tym że mogą świadczyć pomoc przy sprawowaniu opieki. Z akt sprawy nie wynika, aby było przeciwnie. To zaś przemawia za tym, że nie zaistniał tu związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją odwołującego z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad bratem – w takim wymiarze, aby sprawowana opieka wykluczała podjęcie zatrudnienia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł W. R., zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez przyjęcie, że fakt posiadania przez osobę wymagającą opieki kilku osób zobowiązanych w równym stopniu do alimentacji na jej rzecz uniemożliwia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jednemu z nich pomimo spełnienia przez niego wszystkich ustawowych przesłanek;

2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy – art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 par. 1, art. 7 w zw. z art. 80 K.p.a. – poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. przyjęcie że fakt posiadania przez osobę niepełnosprawną kilku osób zobowiązanych w równym stopniu do alimentacji uniemożliwia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, co skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia z pominięciem słusznego interesu strony.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zobowiązanie organów na podstawie art. 153 p.p.s.a. do przyjęcia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Sądu wydanym w niniejszej sprawie, jak też o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że odesłanie zawarte w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych do przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ma ograniczony charakter w tym znaczeniu, że nie daje podstaw w procesie wykładni do odwoływania się do przepisów tego kodeksu w zakresie szerszym, niż to wynika z tego odesłania. Kontekst systemowy jest w tym zakresie ograniczony i brak jest w szczególności podstaw do przyjmowania, że stanowi go też art. 132 k.r.o. i przyjęte w nim przesłanki wyznaczające kolejność powstawania obowiązku alimentacyjnego. W kwestii kolejności dostępu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego ustawodawca nie odsyła do przepisów k.r.o., a ustawa zawiera własną regulację, która nie jest aktualnie w pełni koherentna z modelem przyjętym w przepisach k.r.o., a co bynajmniej nie świadczy o braku spójności systemowej. W kwestii kryteriów i przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego ustawa o świadczeniach rodzinnych ma charakter autonomiczny i brak jest podstaw do przyjmowania, że art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) czy art. 17 ust. 1a wskazanej ustawy powinny być interpretowane z uwzględnieniem art. 132 k.r.o. i wskazanych w nim przesłanek odnoszących się do braku możliwości lub nadmiernych trudności w zadośćuczynieniu obowiązkom alimentacyjnym. Co ważne, a co uszło uwadze organu, świadczenie pielęgnacyjne nie jest kierowane do wszystkich niezatrudnionych osób opiekujących się niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz do tych osób, które wywiązują się ze swego obowiązku alimentacyjnego, osobiście zapewniając stałą i długotrwałą opiekę i pomoc niepełnosprawnemu członkowi rodziny i jednocześnie z tego właśnie powodu zaprzestają aktywności zawodowej – co dotyczy tylko i wyłącznie skarżącego, a nie rodzeństwa P. R.. Jedynie na marginesie podniesiono, ze rodzeństwo P. R. nie jest w stanie świadczyć opieki nad bratem w żadnym aspekcie. Zakres czynności wykonywanych przez skarżącego jest zaś wykonywany w sposób długotrwały i ciągły, wymagający dużego zaangażowania i nakładu pracy, co nie pozwala na podjęcie przez W. R. jakiejkolwiek pracy, nawet w niepełnym wymiarze. Ponadto skarżący wykonuje wszelkie czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, załatwianiem spraw, wizyt lekarskich, a czego nie musiałby wykonywać względem zdrowej osoby.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wyznaczonym wskazanymi przepisami prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 390 ze zm.), zwanej również dalej "u.ś.r.", świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Jeśli chodzi o osobę wymagającą opieki, to ustawodawca wymaga, aby osoba ta posiadała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami wymienionymi w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Bezspornym jest – wobec treści znajdującego się w aktach administracyjnych orzeczenia – że brat skarżącego wymagający opieki spełnia powyższy warunek. W tym kontekście SKO, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. w sprawie K 38/13, trafnie stwierdziło, że nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Mianowicie, w przytoczonym orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1 b u.ś.r. w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Przepis ten stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Jednak poza osobą wymagającą opieki, także osoba ją sprawująca – w niniejszej sprawie skarżący (brat P. R., który jest kawalerem, a jego rodzice nie żyją) – musi spełnić ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Z brzmienia art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest w szczególności "rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Zdaniem Kolegium analizując przesłankę bezpośredniości związku przyczynowego między rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaną opieką, należy brać pod uwagę także i to, czy wnioskodawca jest jedyną osobą zobowiązaną do alimentacji niepełnosprawnego, czy też obowiązkiem opieki nad niepełnosprawnym objęte są również i inne osoby. Tymczasem P. R. poza skarżącym posiada dziesięcioro rodzeństwa, zaś wspólne zamieszkiwanie braci z osobą wymagającą opieki, a także zamieszkiwanie jeszcze jednego brata w tej samej miejscowości, przy jednoczesnym zatrudnieniu pozostałego rodzeństwa i pobieraniu emerytury, świadczy, zdaniem Kolegium, o tym że mogą świadczyć pomoc przy sprawowaniu opieki. To zaś, w ocenie SKO, przemawia za tym, że nie zaistniał tu związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją odwołującego z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad bratem – w takim wymiarze, aby sprawowana opieka wykluczała podjęcie zatrudnienia.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela powyższego stanowiska organu odwoławczego. W pełni zgadza się natomiast z argumentacją wyrażoną w omawianym zakresie przez tut. Sąd w wyroku z 17 stycznia 2024 r., sygn. II SA/Ke 712/23, którą to argumentację uznaje za własną i którą posłuży się w dalszej części uzasadnienia.

Mianowicie zwraca uwagę fakt, że art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. nie określa, która z osób wymienionych w tym przepisie powinna sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną jak również brak jest kryteriów jakimi należy się kierować przy wyborze takiej osoby. Ponadto przepis art. 17 ust. 5 u.ś.r. wymienia enumeratywnie przesłanki negatywne, których zaistnienie powoduje, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Wśród tych przesłanek ustawodawca nie wskazał sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o to prawo ma jeszcze inne rodzeństwo. W takiej sytuacji nie powinno być podważane, że rozstrzygnięcie, komu z uprawnionych w pierwszej kolejności przysługuje prawo do skutecznego ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne należy pozostawić samej rodzinie. Zdaniem Sądu, nie można w sposób rozszerzający formułować w drodze wykładni dodatkowych przesłanek przesądzających o braku podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, które nie zostały wprost wyrażone przez ustawodawcę (por. wyroki WSA we Wrocławiu z 28 czerwca 2023 r., IV SA/Wr 45/23 i WSA w Lublinie z 18 kwietnia 2023 r., II SA/Lu 93/23).

Pogląd, zgodnie z którym jeżeli jedno z uprawnionych w pierwszej kolejności dzieci podopiecznego zwraca się o przyznanie takiego świadczenia, to nie ma podstaw pozbawienia go tego prawa z tego powodu, że żyją inne dzieci osoby wymagającej opieki, został wprost wyrażony w wyroku NSA z 28 stycznia 2022 r. sygn. akt I OSK 925/21. W ocenie NSA, ustawodawca takiego wymogu nie przewidział w stosunku do osób należących do tej samej grupy alimentacyjnej. Wymóg ten dotyczy jedynie osób z różnych grup alimentacyjnych. W stosunku do pozostałych sytuacji znajdą zastosowanie ogólne zasady i przesłanki przyznawania tego świadczenia, a wśród nich przesłanka faktycznego sprawowania opieki. Zatem w sytuacji gdy jedno z rodzeństwa, które w rzeczywistości sprawuje pełną opiekę nad rodzicem i z tego tytułu zrezygnowało z pracy bądź nie podejmuje zatrudnienia, ubiega się o świadczenie pielęgnacyjne, nie ma podstaw do pozbawiania go tego prawa z tego powodu, że żyją inne dzieci, które również taki obowiązek alimentacyjny mogą wypełniać, ale nie zwróciły się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Analogiczne stanowisko należy odnieść do sytuacji – jaka występuje m.in. w rozpatrywanym przypadku – gdy chodzi o opiekę sprawowaną przez jednego z członków rodzeństwa (w sytuacji gdy żyją także inne osoby z tej grupy) nad innym członkiem rodzeństwa, cały czas problem dotyczy bowiem osób zobowiązanych do alimentacji w tym samym stopniu.

Wobec faktu, że rodzeństwo wymagającego opieki P. R. pozostaje w tej samej grupie osób zobowiązanych do alimentacji i jednocześnie uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, o jego przyznaniu powinno decydować przede wszystkim ustalenie, czy rzeczywiście skarżący sprawuje opiekę nad bratem oraz, czy z powodu tej opieki (w tym jej zakresu) rezygnuje on z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a więc ustalenie, czy spełnia on podstawowe przesłanki uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r. (a także pozostałe warunki zawarte w tym artykule). Wbrew natomiast stanowisku Kolegium, przyznanie skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad bratem w żaden sposób nie jest uzależnione od stwierdzenia możliwości sprawowania tej opieki przez kogokolwiek z jego rodzeństwa, którego obowiązek alimentacyjny wobec brata nie wyprzedza obowiązku alimentacyjnego skarżącego, lecz jest z nim równy. Takich bowiem kryteriów, jak już wcześniej podniesiono, art. 17 u.ś.r. nie przewiduje. Nie ma zatem znaczenia prawnego podnoszona przez SKO okoliczność, że każde z rodzeństwa P. R. może pomóc w sprawowaniu opieki czy to poprzez osobiste starania, czy też partycypowanie w jej kosztach, a więc w taki sposób, że nie będzie konieczna rezygnacja z zatrudnienia skarżącego. Nie ma to bowiem wpływu na uznanie, że w konsekwencji nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy sprawowaną przez skarżącego opieką a rezygnacją z jego zatrudnienia. Kolegium nie jest uprawnione do badania i weryfikacji alternatywnych sposobów zapewnienia bratu niezbędnej opieki w sytuacji, gdy jedno z rodzeństwa do takiej opieki się zobowiązuje i taką opiekę faktycznie sprawuje.

O ile zatem ustalenia faktyczne wskazują, że skarżący, jako jedyny z rodzeństwa, wziął na siebie pełny ciężar opieki nad bratem i zakres tej opieki wyklucza możliwość podjęcia przez niego zatrudnienia, badanie możliwości sprawowania tej opieki również przez pozostałe osoby zobowiązane w równym stopniu do alimentacji, pozostaje zbędne.

Powyższe rozważania świadczą o naruszeniu przez organ II instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., które miało wpływ na wynik sprawy. Dlatego zaskarżona decyzja, a także decyzja organu I instancji, podlegały uchyleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. Uchylenie decyzji organu I instancji jest następstwem naruszenia przez ten organ prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1b u.ś.r. w sposób wynikający z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13, na co szczegółowo i zasadnie wskazał organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji uwzględni powyższe spostrzeżenia i dokonaną wykładnię przepisów prawa.