Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 103/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Hasła tematyczne: Lasy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. a, art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Rowiński Sędziowie: Sędzia WSA Anita Wielopolska Asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględniania zastrzeżeń do projektu uproszczonego planu urządzania lasów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z [...] sierpnia 2020 r., nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej K. B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] listopada 2020 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO" lub "Kolegium" lub "organ II instancji") utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: "Starosta" lub "organ I instancji") z [...] sierpnia 2020 r., nr [...], znak: [...] w przedmiocie odmowy uznania zastrzeżeń K. B. (dalej: "skarżąca") do projektu uproszczonego planu urządzania lasów wsi [...], gmina [...] w zakresie działki oznaczonej nr [...], [...], gmina [...].

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.

Starosta [...] zlecił opracowanie projektu uproszczonego planu urządzenia lasów dla wsi [...], gmina [...] na lata 2020-2029, w związku z upływem ważności uproszczonego planu urządzenia lasów sporządzonego na lata 2009-2018. W terminie 30 dni od daty wyłożenia projektu uproszczonego planu urządzenia lasu, zainteresowani właściciele lasów mogli składać zastrzeżenia i wnioski w sprawie ww. planu. Przedmiotowy projekt uproszczonego planu został wyłożony do publicznego wglądu w dniu 3 lipca 2019 r. w Urzędzie Gminy [...], na okres 60 dni, tj. do 2 września 2019 r.

W dniu 23 lipca 2019 r. do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynął wniosek skarżącej o nieobejmowanie działki nr ew. [...], obręb [...], uproszczonym planem urządzenia lasów wsi [...].

Starosta decyzją z [...] sierpnia 2020 r., nr [...], znak: [...] odmówił uznania zastrzeżeń skarżącej do projektu uproszczonego planu urządzania lasów wsi [...], gmina [...]. Organ I instancji wskazał, że według aktualnych danych ewidencji gruntów i budynków powiatu [...] na działce nr ew. [...], obręb [...] o powierzchni 0,3795 ha występują grunty leśne o powierzchni 0,1036 ha. Dodał przy tym, iż powierzchnia lasu występującego na ww. działce, wykazana w projekcie uproszczonego planu urządzenia lasu, jest zgodna z powierzchnią lasów wykazaną w aktualnych danych ewidencji gruntów i budynków powiatu [...]. Starosta wskazał także, że las ten stanowi fragment większego kompleksu leśnego oraz podniósł, iż przedmiotowa działka nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Reasumując, organ I instancji stwierdził, że na dzień sporządzenia projektu uproszczonego planu urządzenia lasów wsi [...], gmina [...], dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków jednoznacznie wskazują, że na części przedmiotowej działki skarżącej występują lasy o powierzchni zgodnej z powierzchnią lasów wykazaną w aktualnych danych ewidencji gruntów i budynków powiatu wołomińskiego. W związku z powyższym nie można pominąć lasu występującego na działce skarżącej nr ew. [...], obręb [...], gmina [...] w ustaleniach projektu uproszczonego planu urządzenia lasów wsi obręb [...], , a zastrzeżenia skarżącej w tym zakresie, należało uznać za nieuzasadnione.

Od powyższej decyzji Starosty, skarżąca pismem z [...] września 2020 r. wniosła odwołanie do SKO, w którym podniosła, że przedmiotowa działka nie spełnia żadnego z kryteriów, które uprawniałyby zakwalifikowanej działki nr ew. [...], obręb [...], gmina [...] jako lasu. Skarżąca wskazała, że według stanu faktycznego na przedmiotowej działce znajduje się kilkanaście sosen i brzóz, tzw. samosiejek, których wiek nie przekracza 50 lat, zaś działka w większości stanowi działkę rolną. Skarżąca wskazała również, że nie można mówić o występowaniu zwartej powierzchni lasu na terenie działki strony, albowiem drzewa znajdujące się na działce są położone w znacznej odległości od siebie. Skarżąca wskazała również, że organ I instancji zaniechał podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie zbadano rozbieżności między danymi ewidencyjnymi z uproszczonego planu urządzania lasu, a stanem faktycznym. Kończąc, zdaniem skarżącej działka nr ew. [...], obręb [...] jest częścią bardzo obszernego terenu, zdominowanego przez działki rolne i budowlane, a zatem nie stanowi części większego kompleksu leśnego.

Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2020 r., SKO utrzymało w mocy decyzję Starosty z [...] sierpnia 2020 r. Kolegium wskazało, że uproszczony plan urządzenia lasu jest dokumentem, który ma przedstawiać stan lasu na czas sporządzenia przez wykonawcę inwentaryzacji lasu. W procesie sporządzania projektu uproszczonego planu urządzenia lasu nie ma zatem możliwości kwestionowania danych zawartych w ewidencji gruntów czy też zmiany klasyfikacji gruntów. Kwestie te uregulowane są w odrębnych przepisach i podlegają rozpoznaniu w odrębnych postępowaniach. Oznacza to, że zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów, natomiast potwierdzeniem, czy dany obszar spełnia wymogi gruntu rolnego czy lasu, jest stosowny zapis w ewidencji gruntów i budynków. W oparciu o powyższe, SKO uznało, że na działce nr [...] występuje las w znaczeniu prawnym, albowiem działka nr [...] stanowi użytek o powierzchni 0,3795 ha, który zgodnie z zapisem w ewidencji gruntów i budynków stanowią lasy LsVI o po w. 0,1036 ha. Z tych względów, zdaniem organu II instancji, Starosta zasadnie nie uwzględnił zastrzeżeń skarżącej do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu obręb [...] w zakresie działki oznaczonej nr [...], należącej do skarżącej.

Pismem z [...] grudnia 2020 r. skarżąca wywiodła skargę na decyzję SKO z [...] listopada 2020 r., [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty z [...] sierpnia 2020 r., nr [...], znak: [...] wnosząc o jej uchylenie w całości. Skarżąca zarzuciła decyzji organu II instancji naruszenie prawa mające wpływ na wynik niniejszej sprawy, tj.:

1. art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256; dalej: "k.p.a.") poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niewystarczające zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2. art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2020 r., poz. 1463; dalej: "ustawa o lasach") w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1161; dalej: "ustawa o ochronie") poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że działka nr [...] we wsi [...], gm. [...] przeznaczona jest do produkcji leśnej, co pozwala uznać ten grunt za spełniający kryteria lasu. Tymczasem grunt ww. działki nie stanowi lasu, a więc niemożliwe jest określenie i prowadzenie gospodarki leśnej, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ujęcia działki w projekcie uproszczonego planu urządzenia lasu na lata 2020-2029.

W pierwszej kolejności skarżąca wskazała, że zaniechano podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie zbadano rozbieżności między danymi ewidencyjnymi z uproszczonego planu urządzenia lasu a stanem faktycznym. Skarżąca dodała również, że zgodnie z aktualnym stanem faktycznym, wiek drzewostanu na działce nie przekracza 50 lat. Poza tym, bezpośrednie sąsiedztwo domów jednorodzinnych uniemożliwia prowadzenie na działce [...] produkcyjnej gospodarki leśnej. Zdaniem skarżącej przedmiotowej działki nie można uznać również za grunt, na której znajduje się las o zwartej powierzchni. Reasumując, skarżąca wskazała, że organy wydające decyzję nie dokonały inwentaryzacji na terenie działki i nie zbadały stanu faktycznego, a przez co działały niezgodnie z prawem.

W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia.

Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o lasach, uproszczony plan urządzenia lasu to plan opracowywany dla lasu o obszarze co najmniej 10 ha, stanowiącego zwarty kompleks leśny, zawierający skrócony opis lasu i gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz podstawowe zadania dotyczące gospodarki leśnej. Art. 19 ust. 2 tej ustawy wyjaśnia, że uproszczone plany urządzenia lasu, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, sporządza się dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa oraz dla lasów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy wskazuje zaś, że uproszczony plan urządzenia lasu sporządzany jest dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, należących do osób fizycznych i wspólnot gruntowych - na zlecenie starosty.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że uproszczony plan urządzenia lasu kształtuje sytuację prawną właścicieli lasów, wpływając na sposób wykonywania prawa własności na obszarach objętych tym planem. Zapisy uproszczonego planu dotyczą uprawnień lub obowiązków poszczególnych właścicieli w tym sensie, że istnieje bezpośredni związek między jego zatwierdzeniem a ograniczeniem uprawnień właścicielskich poprzez określone w nim zadania (zob. post. NSA z 2 lutego 2007 r., II OSK 1883/06, niepubl.).

W niniejszej sprawie, materialnoprawną podstawę podjętej czynności stanowił art. 21 ust. 5 ustawy o lasach, który wskazuje zasady wnoszenia wniosków i zastrzeżeń do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy zaś tego, czy działka należąca do skarżącej, która zgodnie z zapisami ewidencji gruntów na obszarze 0,1036 ha jest działką leśną (Ls), winna być objęta ww. planem, czy też nie, albowiem zdaniem skarżącej na działce nr [...] nie występuje las w rozumieniu ustawy o lasach.

Próbując odpowiedzieć na to pytanie, należy odwołać się do art. 3 ustawy o lasach, który wyjaśnia, że lasem jest grunt: 1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony: a) przeznaczony do produkcji leśnej lub b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo c) wpisany do rejestru zabytków; 2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.

Intepretując ten przepis, należy nie tylko oprzeć się na wykładni językowej oraz funkcjonalnej, ale również celowościowej i systemowej, a tym samym należy uwzględnić wskazówki interpretacyjne wynikające z generalnej zasady ochrony ustroju leśnego, którą można wyinterpretować z łącznie czytanych przepisów interpretowanej ustawy o lasach oraz ustawy o ochronie i ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju (Dz. U. Nr 97, poz. 1051, z późn. zm.) (zob. wyr. WSA w Poznaniu z 16 kwietnia 2014 r., II SA/Po 1301/13, CBOSA).

Przepisy ustawy o lasach mają zatem na celu zachowanie lasów, ich ochronę oraz powiększanie zasobów leśnych oraz zasady gospodarki leśnej w powiązaniu z innymi elementami środowiska i z gospodarką narodową, jak to wynika z art. 1 tej ustawy. I co szczególnie istotne, przepisy ustawy stosuje się do lasów, bez względu na formę ich własności (art. 2). Jak przewiduje art. 7 ust. 1 powołanej ustawy, trwale zrównoważoną gospodarkę leśną prowadzi się według planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu, z uwzględnieniem w szczególności następujących celów: zachowania lasów i korzystnego ich wpływu na klimat, powietrze, wodę, glebę, warunki życia i zdrowia człowieka oraz na równowagę przyrodniczą (pkt 1); ochrony lasów, zwłaszcza lasów i ekosystemów leśnych stanowiących naturalne fragmenty rodzimej przyrody lub lasów szczególnie cennych ze względu na bliżej opisane w tym przepisie wartości (pkt 2). Dodać też należy, że jak stanowi art. 8 tej ustawy, gospodarkę leśną prowadzi się według następujących zasad: powszechnej ochrony lasów (pkt 1); trwałości utrzymania lasów (pkt 2); ciągłości i zrównoważonego wykorzystania wszystkich funkcji lasów (pkt 3); powiększania zasobów leśnych (pkt 4).

Z kolei, ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych reguluje zasady ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji i poprawiania wartości użytkowej gruntów (art. 1), przewidując, że gruntami leśnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty: 1) określone jako lasy w przepisach o lasach; 2) zrekultywowane dla potrzeb gospodarki leśnej; 3) pod drogami dojazdowymi do gruntów leśnych (art. 2 ust. 2). Ochrona gruntów leśnych polega zaś m.in. na ograniczaniu przeznaczania ich na cele nieleśne lub nierolnicze (art. 3 ust. 2 pkt 1).

W świetle interpretowanego zgodnie z powyższymi zasadami wykładni, art. 3 pkt 1 ustawy o lasach, za las należy uznać zatem każdy grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym, który nie spełnia żadnego dodatkowego kryterium z art. 3 pkt 1 lit. a, b, i c tej ustawy (nie jest przeznaczony do produkcji leśnej, nie stanowi rezerwatu przyrody ani nie został wpisany do rejestru zabytków). Dodatkowe kryteria dotyczą bowiem tylko gruntów o obszarze co najmniej 0,10 ha przejściowo pozbawionych roślinności leśnej (zob.: wyr. SN z 28 stycznia 2009 r., IV CSK 353/08, OSNC-ZD 2009/4/99, LEX nr 527250; post. SN z 20 września 2012 r., IV CSK 41/12, niepubl.; wyr. SN z 28 stycznia 2010 r., I CSK 258/09, niepubl.).

O tym, czy dany grunt jest lasem w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach decyduje więc rzeczywisty stan gruntu, rzeczywisty cel, na który grunt jest wykorzystywany (zob. wyr. SN z 28 stycznia 2009 r., IV CSK 353/08, OSNC-ZD 2009/4/99, LEX nr 527250).

Jak wynika z uzasadnień, zarówno organu I, jak i II instancji, zasadniczą i przesądzającą kwestią, która uniemożliwia uwzględnienie zastrzeżenia skarżącej jest zapis w ewidencji gruntów, który część działki nr [...] położonej w miejscowości [...], gmina [...], o powierzchni 0,1036 ha kwalifikuje jako las (Ls). Oznacza to, że organy w ogóle nie przeanalizowały faktu, czy działka skarżącej spełnia przytoczone wyżej kryteria, tj. czy dany obszar gruntu należy uznać za las (art. 3 ustawy o lasach).

W kontekście tak sformułowanego stanowiska, należy przywołać treść art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 2052; dalej: "p.g.i.k.") w świetle którego ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Ewidencja gruntów odzwierciedla więc stan nieruchomości w oparciu o określone dokumenty m.in. uproszczony plan urządzenia lasu a nie faktyczny sposób wykorzystania nieruchomości, czy też jej stan. Ewidencja gruntów i budynków, jak każda ewidencja ma charakter deklaratoryjny, pochodny – odzwierciedlający pewien stan, którego nie tworzy (zob. wyrok NSA z 23 września 2014 r., I OSK 385/13, CBOSA).

Ponadto, w myśl art. 20 ust. 3a przywołanej wyżej ustawy, ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Natomiast, zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy o lasach, w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu.

Z powyższego wynika, że art. 20 ust. 2 ustawy o lasach stanowi lex specialis w stosunku do uregulowań zawartych w p.g.i.k. Związanie organów ewidencji gruntów i budynków wynikającą z planu urządzenia lasu jego powierzchnią i granicami oznacza, że dopóki w planie urządzenia lasu nie zostanie dokonana zmiana, dopóty organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są uprawnione do dokonywania w prowadzonej przez siebie ewidencji zmian powierzchni i granic lasu, które nie odpowiadałyby ustaleniom planu urządzenia lasu. Zasadą jest, aby wynikające z ewidencji gruntów i budynków informacje dotyczące powierzchni i granic lasu były zgodne z obowiązującym planem urządzenia lasu. Organ ewidencji gruntów i budynków nie może dokonywać zmian w danych ewidencyjnych dotyczących lasu, które byłyby niezgodne z ustaleniami planu urządzenia lasu. W takiej sytuacji zmiana danych odnoszących się do lasu, w pierwszej kolejności musi zostać wprowadzona przez właściwy organ do planu urządzenia lasu (zob. wyr. NSA z 19 sierpnia 2014 r., I OSK 38/13, CBOSA).

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż wpis do ewidencji gruntów nie ma w niniejszym postępowaniu znaczenia przesądzającego. Wyjaśnić bowiem należy, że ewidencja gruntów i budynków nie może być traktowana przy dokonywaniu klasyfikacji gruntu dla potrzeb utworzenia uproszczonego planu urządzenia lasu jako jedyny dokument wskazujący na leśny charakter działki. Zapis w ewidencji gruntów nie determinuje w każdym przypadku, że dany grunt widniejący w ewidencji jako Ls stanowi las w rozumieniu ustawy o lasach (zob. wyrok NSA z 6 czerwca 2018 r., II OSK 3057/1, CBOSA).

Oznacza to, iż organy w razie podnoszonych przez stronę zarzutów co do zasadności wpisu w ewidencji gruntów o leśnym przeznaczeniu terenu, winny przeprowadzić niezbędne postępowanie wyjaśniające, aby zweryfikować zastrzeżenia właścicieli co do leśnego charakteru ich nieruchomości czy jej części. Takie stanowisko znajduje oparcie również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (np. wyroki: NSA z dnia 22 lutego 2012 r., I OSK 355/11, LEX nr 1136693, WSA w Poznaniu z dnia 2 grudnia 2014 r., III SA/Po 737/14, LEX nr 1646312, czy WSA w Gdańsku z dnia 7 grudnia 2016 r., II SA/Gd 481/16 (LEX nr 2173269). Dodać także należy, że w powołanej wyżej sprawie WSA w Gdańsku zwrócił uwagę, że o tym, czy dany grunt jest lasem decyduje rzeczywisty stan gruntu, rzeczywisty cel, na który grunt jest wykorzystywany.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy, organy nie ustosunkowały się do zarzutów skarżącej merytorycznie, organy uznając grunt skarżącej za las, oparły się jedynie na wpisie do ewidencji gruntów i budynków, co zdaniem Sądu w świetle przytoczonego wyżej stanowiska nie może mieć charakteru przesądzającego. Powyższe wskazuje, że Organy dopuściły się naruszenia art. 21 ust. 5 ustawy o lasach, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, co miało wpływ na wynik sprawy.

Organy nie dokonały bowiem w ogóle istotnych ustaleń w sprawie, w tym nie ustaliły podstawowej okoliczności, tj. czy działka faktycznie spełnia kryteria do uznania jej za las w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach, czy w kontekście zarzutów skarżącej o zurbanizowaniu obszaru wokół działki, sama działka tworzy zwarty kompleks leśny oraz czy działka w ogóle mogła być i powinna zostać objęta uproszczonym planem urządzania lasu.

Trzeba mieć na względzie, że uproszczony plan urządzania lasu ma służyć odpowiedniej gospodarce leśnej na przyszłość, a przy tym ma zawierać określone powszechnie obowiązującymi regulacjami składniki służące należytej inwentaryzacji powierzchni lasów, to należy zakładać, że dokument ten powinien zawierać wyłącznie dane aktualne w chwili jego opracowywania. Inaczej rzecz ujmując, plan powinien odzwierciedlać (ujmować swoją treścią) grunty będące lasami, tj. posiadające definicyjne cechy lasu. Nie ulega zatem wątpliwości, że w takiej sytuacji rolą organów odpowiedzialnych za opracowanie uproszczonego planu urządzenia lasu jest ustalenie, czy działki opisane ewidencyjnie jako leśne w istocie stanowią las w rozumieniu przepisów ustawy o lasach. Należy przy tym podkreślić, iż związanie organów przy sporządzaniu planu zapisami ewidencyjnymi, dotyczy jednak tylko etapu sporządzania planu, w którym dochodzi do ustalenia, jakie tereny mają podlegać inwentaryzacji, a więc które grunty mają potencjalnie znaleźć się w granicach projektowanego planu. Nie oznacza to natomiast, że docelowo wszystkie grunty wskazane ewidencyjnie jako leśne mają zostać objęte planem. Na skutek bowiem przeprowadzonych w toku inwentaryzacji oględzin poszczególnych działek może okazać się, że charakterystyka określonych gruntów przestała odpowiadać definicji lasu i powinny zostać wyłączone z planu bądź też mogą zostać ujawnione takie rozbieżności między stanem ewidencyjnym a rzeczywistym gruntu, które wprawdzie nie kwalifikują danego terenu do wyłączenia z granic planu, ale uzasadniają wpisanie takich rozbieżności do wykazu zawartego w ramach rejestru, o którym mowa w § 7 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu (Dz. U. z 2012 r., poz. 1302; dalej: "rozporządzenie").

W orzecznictwie podnosi się, że inwentaryzacja ma doprowadzić do ustalenia rzeczywistego stanu poszczególnych gruntów, by projektowany plan odpowiadał rzeczywistości, nie stanowiąc wyłącznie powielenia formalnych zapisów ewidencyjnych niemających pokrycia z rzeczywistością. Tylko wówczas będzie bowiem realnie służył prowadzeniu prawidłowej gospodarki leśnej, gdyż będzie obejmować grunty faktycznie będące lasami w rozumieniu przepisów ustawy o lasach (wyr. WSA w Warszawie z 7 lipca 2020 r., IV SA/Wa 3044/19; wyr. WSA w Warszawie z 19 czerwca 2019 r., IV SA/Wa 784/19 - CBOSA).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 7 lipca 2020 r. (sygn. akt IV SA/Wa 3044/19) podkreślił, że "Podobnemu celowi, co wyżej opisany, służy procedura zgłaszania zastrzeżeń i wniosków do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu, o której stanowi art. 21 ust. 5 ustawy o lasach. W jej trakcie właściciele działek leśnych mogą sygnalizować organowi planistycznemu, że grunt uwidoczniony w ewidencji jako las, a w konsekwencji planowany do objęcia projektowanym planem, nie spełnia cech właściwych definicji takiego gruntu, w związku z czym nie powinien być włączany do terenów objętych takim dokumentem albo też stwierdzone różnice między stanem faktycznym i ewidencyjnym danego gruntu, dotyczące zalesienia, powinny zostać uwzględnione w wykazie rozbieżności uproszczonego planu.

Zwrócić należy uwagę, że konsekwencją inwentaryzacji czy uwzględnienia zastrzeżeń zgłoszonych przez właścicieli gruntów leśnych nie jest automatyczna zmiana zapisów ewidencyjnych dotyczących takiego gruntu, a jedynie nieuwzględnianie danego terenu w prowadzeniu gospodarki leśnej według określonych ustawą o lasach zadań i celów, co wynika z tego, że grunty te przestały być lasami w rozumieniu ww. ustawy. Ewidencyjnie jednak grunty takie, [...], pozostają opisane w ewidencji jako leśne do czasu zmiany tej kwalifikacji, ale dopiero w rezultacie odrębnie przeprowadzonych postępowań.

Przykładowo, może stanowić podstawę do wystąpienia przez właściciela wyłączonej z planu działki z wnioskiem o zmianę danych ewidencyjnych. Zgodnie z art. 20 ustawy o lasach, który przewiduje, że w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasów, w tym lasów ochronnych (ust. 1), jak również, że w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu (ust. 2).

Poza tym zgodnie z art. 20 ust. 3a p.g.i.k. ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach, a § 68 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków wskazuje ponadto, że grunty leśne dzielą się na: 1) lasy, oznaczone symbolem - Ls; 2) grunty zadrzewione i zakrzewione, oznaczone symbolem – Lz, przy czym zgodnie z załącznikiem nr 6 do ww. rozporządzenia do lasów zalicza się grunty określone jako "las" w ustawie o lasach. Oznacza to, że kwalifikacja działki jako las, w świetle przepisów ustawy o lasach, jest determinantem późniejszych zapisów ewidencyjnych, a nie odwrotnie.

W ocenie Sądu analiza uwarunkowań faktycznych i prawnych sprawy dała podstawy do stwierdzenia, że ocena działających w sprawie organów była nie tylko przedwczesna, ale i nie odnosiła się do tych aspektów sprawy, które zostały w sposób szczególny uwypuklone w powyższych rozważaniach Sądu, popartych aktualnym orzecznictwem. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydany zatem z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. Wszystkie te naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dodatkowo wyjaśnić należy, że zakres postępowania dowodowego, które należy ponownie przeprowadzić w celu należytego wyjaśnienia przesłanek koniecznych do rozpoznania niniejszej sprawy, uzasadniają nie tylko uchylenie zaskarżonej decyzji, ale również, zgodnie z art. 135 p.p.s.a uchylenie decyzji organu I instancji tak, aby uczynić zadość zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Z uwagi na powyższe sąd uchylił zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 200 p.p.s.a zasądził na rzecz skarżącej koszty postępowania, na które złożył się uiszczony wpis sądowy.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy uwzględnią zawartą w niniejszym uzasadnieniu wykładnię zastosowanych w sprawie przepisów oraz uzupełnią postępowanie wyjaśniające we wskazanym zakresie. W szczególności Starosta rozpoznając sprawę ponownie powinien dokonać weryfikacji stanu na gruncie, jej oględzin. Ustalenia organu w tej kwestii winny znaleźć odzwierciedlenie w dokumentacji sprawy, a następnie dać organowi podstawy do ustaleń co do określenia charakteru ww. działki, jej aktualnego stanu zalesienia, czy kwestii trwałego czy przejściowego pozbawienia charakteru leśnego, jak i kwestii rozważenia, czy działka ta w ogóle powinna zostać objęta uproszczonym planem urządzenia lasu z uwagi na jej usytuowanie. Wykonawca projektu Planu nie może, jak już to podkreślono wyżej, przenieść "mechanicznie" (tj. bez dokonania sprawdzeń w terenie) do projektu planu danych z ewidencji.