Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 756/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) Protokolant Starszy Referent Kinga Ładyga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 21 lutego 2024 r., znak: SKO.NP/4115/32/2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. przyznaje od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie adwokatowi J. B. 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o kwotę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności.


UZASADNIENIE

Skarżąca W. K. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką R. M., legitymującą się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia 22.04.2022 r. o zaliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe ze stwierdzeniem, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 11.02.2022 r.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją Wójta Gminy D. z dnia 19 grudnia 2023 r., znak: GOPS.ŚP.5231.3.2023 odmówiono skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji jako przesłankę odmowy przyznania świadczenia wskazał, że pomiędzy zaprzestaniem przez skarżącą zatrudnienia - wykonywania prac dorywczych, a opieką nad matką brak jest związku przyczynowego, a zakres czynności opiekuńczych nie jest tego rodzaju, że całkowicie wyklucza podejmowanie zatrudnienia. Dodatkowo organ podkreślił, że skarżąca nie jest jedyną osobą zobowiązaną do alimentacji w tym samym stopniu względem matki, ponieważ takimi osobami są również jej siostry przyrodnie. Jak stwierdzono nic nie stoi na przeszkodzie, aby pozostałe córki podjęły się sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, odciążając w tym zakresie skarżącą.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie. Podniosła w nim, że zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca i nie przedstawia obecnego stanu faktycznego. Skarżąca odniosła się do wizyt pracownika socjalnego, który jej zdaniem wskazał sytuację niezgodną z prawdą, co do jej nieobecności w domu niepełnosprawnej matki. W dalszej części skarżąca nie zgodziła się z argumentacją organu jakoby w sprawie nie istniał związek przyczynowo - skutkowy, co tyczy się rezygnacji z prac dorywczych w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Skarżąca odniosła się też do kwestii dotyczącej posiadania przez nią rodzeństwa, podając, że siostry utrzymują z mamą sporadyczny kontakt i w żadnym wypadku nie deklarują chęci sprawowania nad nią opieki.

Decyzją z 21 lutego 2024 r., nr SKO.NP/4115/32/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Przywołując istotne dla sprawy okoliczności faktyczne wskazano, że przed złożeniem wniosku o świadczenie pielęgnacyjne skarżąca, zgodnie z jej oświadczeniem, regularnie podejmowała prace dorywcze w charakterze opiekunki do dzieci w wymiarze od 6 do 8 godzin dziennie, w okresie od marca 2020 r. do maja 2023 r. W okresie od września 2009 r. do początku 2014 r. prowadziła własną działalność gospodarczą w N. Niniejszą działalność następnie zmuszona była zamknąć przez co popadła w poważne problemy finansowe. Kolejno wskazała, że od października 2013 r. przyjmowała prace dorywcze, w wymiarze 2-3 godzin dziennie w charakterze pomocy biurowej, których następnie zaprzestała w kwietniu 2023 r. w związku z pogorszeniem się stanu zdrowia matki.

Dla zobrazowania stanu zdrowia R. M. Kolegium posłużyło się analizą załączonych do akt sprawy dokumentów medycznych tj. kart informacyjnych z leczenia szpitalnego, na tej podstawie stwierdzono:

- w karcie informacyjnej ze Szpitala Klinicznego [...] SP ZOZ w

K. Oddziału Psychogeriatrycznego l odnotowano pobyt ww. od 12.02.2023 r. do 03.04.2023r. W epikryzie wskazano, że pacjentka przy przyjęciu była niedokładnie zorientowana w czasie, wypowiada urojenia o okradaniu jej przez zięcia. Nadto dodano, że pacjentka w oddziale funkcjonowała dobrze, posługiwała się telefonem komórkowym, kontrolowała czynności fizjologiczne, posiłki i leki przyjmowała. Po leczeniu spokojniejsza, ale nadal bezkrytyczna do swojej choroby i

wypowiadanych przez siebie urojeń;

- w karcie informacyjnej ze Szpitala Klinicznego [...] SP ZOZ w K. Oddziału Psychogeriatrycznego l z 30.05.2023 r. odnotowano pobyt ww. w okresie od 30.05.2023 r. do 12.06.2023 r. Nadto w epikryzie wskazano, że pacjentka leczona jest psychiatrycznie, prawdopodobnie dużo wcześniej (brak dokumentów). Pacjentka zgłaszała drżenie kończyny górnej. Nadto zapisano, że pacjentka przy przyjęciu zorientowana autopsychicznie prawidłowo. Nastrój i napęd psychoruchowy prawidłowy. Wypowiada treści urojeniowe w stosunku do zięcia;

w karcie informacyjnej z SOR w B. z dnia 22.06.2023 r. odnotowano, że pacjentka leczona jest z powodu cukrzycy i zaburzeń osobowości, łagodnych zaburzeń poznawczych. Podczas epizodu zasłabnięcia pacjentka sama wstała i podeszła do okna, aby je otworzyć. Neguje nowe objawy neurologiczne - na co dzień zawroty głowy przy zmianie pozycji, niewielkie osłabienie siły mięśniowej, porusza się o lasce, ale samodzielnie może przejść kilka kroków - stan przewlekły. Chora w stanie ogólnym dobrym, osłabiona, spowolniona, zorientowana co do czasu i miejsca, w logicznym kontakcie.

w karcie informacyjnej z SOR SP ZOZ w B. Szpital Powiatowy [...] z dnia 04.10.2023 r. zapisano, że pacjentka po upadku, sygnalizuje dolegliwości bólowe. Rozpoznano zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe, Alzheimer, Parkinson, nieokreślony uraz przedramienia.

Ocena w skali Barthel, przeprowadzona 6.07.2023 r. wskazuje, że matka skarżącej osiągnęła 40 pkt na 100 pkt możliwych. Z uzyskanych informacji wynika, że wymaga mniejszej pomocy fizycznej przy przemieszczaniu się z łóżka na krzesło i z powrotem - 10 pkt, porusza się z pomocą jednej osoby do 50 metrów - 10 pkt, potrzebuje pomocy w krojeniu i smarowaniu - 5 pkt, potrzebuje trochę pomocy ale coś może zrobić sama przy korzystaniu z toalety - 5 pkt, potrzebuje pomocy słownej i fizycznej przy wchodzeniu i schodzeniu ze schodów - 5 pkt, występują przypadkowe zdarzenia fizjologiczne - 5 pkt, nie panuje nad czynnościami fizjologicznymi - 0 pkt, potrzebuje pomocy przy czynnościach osobistych - 0 pkt, jest zależna przy myciu i kąpieli całego ciała - 0 pkt, jest zależna przy ubieraniu się i rozbieraniu - 0 pkt.

Dodatkowo przeprowadzono z matką skarżącej AMTS Skrócony Test Sprawności Umysłowej. Badana w trakcie niniejszego testu udzieliła 4 prawidłowe odpowiedzi na 11 możliwych, co oznacza umiarkowane upośledzenie pamięci. Badana nie udzieliła odpowiedzi na pytania: - ile ma lat, która jest godzina, kiedy się urodziła, w którym roku rozpoczęła się II Wojna Światowa, jak nazywa się prezydent, policz wspak od 20 odejmując 1, proszę przypomnieć adres, który wcześniej podałam. Pacjentka natomiast odpowiedziała prawidłowo na pytanie - proszę powtórzyć podany adres ul. G. [...], który mamy rok, jaki jest jej adres, kto to jest Jan Paweł II.

Matka skarżącej potrzebuje pomocy przy korzystaniu z toalety lub zmianie pampersa, myciu, przy utrzymaniu higieny osobistej, ściąganiu protezy zębowej. Wymaga przygotowania posiłków i karmienia, pomocy w czynnościach dnia codziennego (ubieraniu, wysiadaniu z auta). Pomimo, że samodzielnie się porusza przy użyciu laski, wymaga pomocy przy wstawaniu z łóżka.

Dokonując analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Kolegium doszło do przekonania, że w sprawie nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej albo jej niepodejmowaniem przez skarżącą, a koniecznością sprawowania stałej opieki nad matką. Zdaniem Kolegium skarżąca nie wykazała w dostateczny sposób, że zakres sprawowanej opieki nad matką uniemożliwia jej w sposób zupełny podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Odniesiono się do zakresu świadczonej opieki, stanu matki skarżącej wynikającego z dokumentacji medycznej oraz faktu, że niepełnosprawna matka skarżącej zamieszkując samodzielnie nie wymaga stałej obecności opiekuna.

Wyjaśniono też, że podczas próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego 25.10.2023 r. pod adresem G. [...] nie zastano skarżącej, a 26.10.2023 r. pod tym adresem zastano męża skarżącej.

Organ odwoławczy zwrócił też uwagę na fakt posiadania przez skarżącą 2 przyrodnich sióstr, w równym stopniu zobowiązanych alimentacyjnie względem matki co skarżąca. Wywiedziono z tego możliwość takiego podzielenia się obowiązkami (osobiście lub finansowo), żeby każda z tych osób mogła podjąć (utrzymać) zatrudnienie.

Końcowo wskazano również na możliwość zwrócenia się do Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie pomocy w postaci usług opiekuńczych.

Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze skarżąca podniosła, że spełnia wszelkie przewidziane prawem przesłanki do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazała, że stan matki się pogarsza. Podała, że na początku 2023 r. matka dwukrotnie przebywała na kilkutygodniowym leczeniu psychiatrycznym w Szpitalu [...] w K. Do kwietnia 2023 r. skarżąca radziła sobie z opieką nad matką bez pomocy. Jak wskazała skarżąca, w związku ze zdiagnozowaniem ostrych chorób urojeniowych, parkinsonizmem, zespołem otępiennym wdrożono mamie również ostre leczenie psychiatryczne. Niestety, biorąc pod uwagę mocno zaawansowany wiek matki, poziom zaburzeń, a w związku z tym ilość leków, które przyjmuje - jej stan fizyczny z dnia na dzień zaczął się pogarszać. Obecnie wymaga stałej pomocy - począwszy od przebierania, mycia, karmienia, pampersowania aż do pomocy w poruszaniu się, siadaniu, wstawaniu z łóżka. Ponadto matka ma zaburzenia równowagi, które prowadzą do poważnych, częstych upadków (skarżąca załączyła również ostatni wypis ze szpitala odnośnie skutków ostatniego wypadku). W tych okolicznościach zdaniem skarżącej jest ona zmuszona stale zajmować się matką.

Skarżąca podniosła, że w decyzji powołano się na stan funkcjonowania matki z lutego 2023 roku, kiedy to jeszcze nie musiała być na stałe pampersowana, potrafiła odebrać połączenie telefoniczne, samodzielnie jeść. Jak podała obecnie matka nie może samodzielnie utrzymać i skierować łyżki z jedzeniem, a co dopiero korzystać z telefonu komórkowego. Skarżąca zaznaczyła, że mieszkają z matką w różnych domach ale na jednaj posesji. Podała też, że pracownik nie został jej dwukrotnie w domu matki bo 25 października zabrała matkę do B. do lekarza, a 26 października podczas jej nieobecności opiekę nad matką sprawował jej mąż. Zdaniem skarżącej nie jest to okoliczność przemawiająca za nieprawidłowym sprawowaniem opieki.

Końcowo wskazała, że lokalny GOPS nie posiada żadnych form wsparcia w zakresie usług opiekuńczych i opieki wytchnieniowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

W piśmie z 20 sierpnia 2024 r. skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko podkreślając, że stan matki się stale pogarsza. Do pisma dołączyła dokumentację medyczną matki powstałą po dniu wydania decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.". Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak określonych granicach sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.), powoływanej dalej także jako "u.ś.r." w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. W tym miejscu należy wskazać, że od dnia 1 stycznia 2024 r. nastąpiła zmiana przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, dokonana na mocy art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429) dalej u.ś.w. Organ drugiej instancji wydał zaskarżoną decyzję w dniu 21 lutego 2024 r., a zatem już po wejściu w życie ustawy o świadczeniu wspierającym, które nastąpiło w dniu 1 stycznia 2024 r. Zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. O powstaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego można natomiast mówić jedynie w takim wypadku, gdy osoba ubiegająca się o jego przyznanie, przed wskazanym dniem spełniła wszystkie wymagane przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych warunki, a jedynie organ nie zdążył przed tą datą wydać decyzji przyznającej świadczenie. Aby ustalić, czy wszystkie warunki nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zostały w niniejszej sprawie spełnione do dnia 31 grudnia 2023 r. należy dokonać oceny stanu faktycznego na podstawie przepisów u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do tej daty (por. wyrok WSA w Łodzi z 12 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 104/24).

Zgodnie treścią art. 17 ust. 1 cyt. ustawy w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Sąd podkreśla, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że pojęcie opieki, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., utożsamiać należy ze stałą i bezpośrednią troską o zapewnienie osobie niepełnosprawnej realizacji jej podstawowych potrzeb życiowych i społecznych, których sama nie jest ona w stanie zrealizować z uwagi na swoją niepełnosprawność. Opieka ta powinna być przy tym tak absorbująca, że podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez opiekuna musiałoby się odbyć ze szkodą dla niej (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 marca 2021 r., IV SA/Wr 51/21). Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy, pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo - skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, a związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (por. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r. I OSK 516/19). Konieczne jest poczynienie w tym zakresie kompleksowych ustaleń i poddanie ich wszechstronnej ocenie.

Odnosząc powyższe do realiów kontrolowanej sprawy Sąd nie podzielił stanowiska organów, ze w sprawie nie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy zaprzestaniem lub niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką.

Okoliczności sprawy wskazują, że matka skarżącej ma zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe oraz zaburzenia równowagi i chodzenia. Ma zaburzenia psychiczne i neurologiczne, cierpi na Alzheimera i Parkinsona. Stwierdzono u niej zaburzenia pamięci i urojenia, bywa też zdezorientowana. Jest osobą pampersowaną ponieważ nie trzyma moczu. Jej stan w skali Barthel został określony jako średnio ciężki. Wymaga karmienia gdyż z powodu drżenia rąk nie jest w stanie utrzymać łyżki. Wymaga pomocy przy korzystaniu z toalety. Jak wynika z zaświadczenia lekarskiego z 4 lutego 2022 r. (k. 15) u matki skarżącej nastąpiło istotne pogorszenie stanu zdrowia. Z dokumentacji medycznej zawartej w aktach sprawy wynika, że w 2023 r. matka skarżącej dwukrotnie przebywała na oddziale psychogeriatrycznym, na około dwutygodniowych pobytach (k. 17, k. 103-105 a.a.). W zaleceniach po obu pobytach szpitalnych wskazano, że matka skarżącej wymaga pomocy osób drugich i nadzoru przy zażywaniu leków. Dodatkowo w 2023 r. czterokrotne (w czerwcu, lipcu, sierpniu i październiku) matka skarżącej wymagała interwencji pogotowia lub pomocy szpitalnego oddziału ratunkowego z powodu omdleń, zasłabnięć lub upadku (k. 107., k. 111, k. 117, k. 119 a.a.).

Skarżąca sprawując opiekę nad matką pomaga jej pomocy przy korzystaniu z toalety lub zmianie pampersa, myciu, przy utrzymaniu higieny osobistej, ściąganiu protezy zębowej. Przygotowuje matce posiłki i karmi ją. Pomaga matce we wszystkich czynnościach dnia codziennego, w tym ubieraniu, wysiadaniu z auta, czy wstawaniu z łóżka.

Zdaniem Sądu zakres i charakter opieki jaki świadczy skarżąca w odniesieniu do stanu zdrowia i potrzeb jej matki wskazuje, że w sprawie zaistniał związek przyczynowy pomiędzy zaprzestaniem lub niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a opieką nad matką. Organ odwoławczy dochodząc do przeciwnego wniosku nie uwzględnił specyfiki schorzeń matki skarżącej, takich jak: otępienie, urojenia, zaburzeń równowagi skutkujących upadkami i omdleń. Tego rodzaju przypadłości wymagają od skarżącej nie tyko wykonywania poszczególnych czynności opiekuńczych ale także pozostawania w stałym czuwaniu i gotowości do pomocy matce, a w razie potrzeby także udzielania ratunku.

W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy za brakiem istnienia związku przyczynowego nie może przemawiać fakt osobnego zamieszkiwania skarżącej i matki. Biorąc pod uwagę stan matki i wynikający z tego zakres i charakter opieki świadczonej przez skarżącą, a także bezpośrednie sąsiedztwo domów w których mieszkają, okoliczność osobnego zamieszkiwania nie jest istotna dla sprawy. Podobnie fakt, że skarżąca dwukrotnie nie była obecna przy matce podczas próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego nie świadczy o braku związku przyczynowego. Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że opieka z art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie oznacza, że musi być ona świadczona całodobowo i bez przerwy. Przyjmuje się, że cel i istota świadczenia pielęgnacyjnego wskazują na konieczność sprawowania opieki ustawicznej nad osobą niepełnosprawną. Powinna ona być sprawowana codziennie, a opiekun winien pozostawać do dyspozycji podopiecznego, udzielając pomocy oraz wykazując ciągłą gotowość niesienia pomocy w stopniu wykluczającym możliwość podjęcia zatrudnienia (por. wyrok NSA z 7 sierpnia 2024 r., sygn. akt I OSK 2255/23). W każdej sprawie należy też zbadać i ocenić całokształt okoliczności, które mają znaczenie dla sprawy i dopiero na takiej podstawie formułować końcowe wnioski. W kontrolowanej sprawie zdaniem Sądu właśnie taka całościowa, a nie wybiórcza ocena wszystkich okoliczności sprawy pozwala przyjąć istnienie związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaniem opieki nad matką.

Jeśli chodzi o argumentację organu dotyczącą braku wykazania przez skarżącą historii zatrudnienia i wykonywanie jedynie prac dorywczych Sąd zauważa, że na równi z zaprzestaniem zatrudnienia traktuje się niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Okoliczności niniejszej sprawy zdaniem Sądu wskazują, że z uwagi na stan matki i zakres opieki jakiej wymaga, skarżąca nie jest w stanie podjąć zatrudnienia lub innej prawy zarobowej.

Również fakt, że skarżąca ma dwie przyrodnie siostry, w realiach niniejszej sprawy nie mógł zadecydować o braku związku przyczynowego. Siostry te bowiem zamieszkują w odległych miejscach od matki, jedna z nich nie utrzymuje z nią kontaktu, a druga jedynie sporadyczny. W tych realiach skarżąca jest jedyną osobą sprawującą w pełni opiekę nad matką.

Odnosząc się do dokumentacji medycznej dołączonej do skargi Sąd zauważa, że dotyczy ona stanu matki skarżącej po dniu wydania zaskarżonej decyzji, zatem nie może być brana pod uwagę przy ocenie prawidłowości kontrolowanego aktu. Niewątpliwie jednak potwierdza ona fakt wynikający z akt administracyjnych sprawy, że stan matki skarżącej stale się pogarsza, co pociąga za sobą potrzebę opieki ustawicznej.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni stanowisko wyrażone w niniejszym wyroku.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Na podstawie art. 250 p.p.s.a. Sąd przyznał pełnomocnikowi skarżącej – koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości wynikającej z § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2024 r., poz. 763).