Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 226/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2009-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 223 par. 2 pkt 1, art.162 par. 2, art. 150, art. 194 par. 1  i 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie Sędzia WSA Halina Chitrosz,, Sędzia WSA Wojciech Kręcisz (sprawozdawca), Protokolant, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 września 2009 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem wydanym na podstawie art. 216 § 1, art. 162 i art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedno Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu wniosku A.K.z dnia 14 stycznia 2009 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], znak: [...] w sprawie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego za 2002 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w kwocie 13.192 zł, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej podnosił, że decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego określił A.K. wysokość dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2002 r. oraz ustalił 75% zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 13.192 zł.

W dniu 29 stycznia 2009 r. do Izby Skarbowej wpłynęło odwołanie od tej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wnioskodawca podnosił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, a wynikło to z faktu, iż nie był świadomy, że została wydana decyzja organu podatkowego pierwszej instancji. Dopiero otrzymane w dniu 29 grudnia 2008 r. upomnienie wzywające do zapłaty podatku spowodowało, iż w dniu 7 stycznia 2009 r. udał się do organu podatkowego pierwszej instancji w celu wyjaśnienia zaistniałej sytuacji. Kserokopię decyzji otrzymał w dniu 8 stycznia 2009 r. Wnioskodawca podnosił, że był świadomy przesłania na adres miejsca zamieszkania przesyłki poleconej i w dniu 22 listopada 2008 r. i 1 grudnia 2008 r. udał się na pocztę, lecz urząd pocztowy będąc zobowiązany do wydania przesyłki nie wydał jej. Dodatkowo wyjaśniał, iż w tych dniach odbierał przesyłki polecone znajdujące się na poczcie skierowane do niego, jak i do jego pełnomocnika. Na potwierdzenie powyższego dołączył kserokopie kopert z adnotacją Naczelnika Urzędu Pocztowego potwierdzającą odbiór pism w dniu 22 listopada 2008 r.

Odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od wskazanej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej argumentował, że stosownie do art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz pouczenia zawartego w treści decyzji organu pierwszej instancji odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Przewidując 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji Ordynacja podatkowa nakłada jednocześnie na organ odwoławczy obowiązek badania, czy termin ten został zachowany, a w przypadku uchybienia terminowi - obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego to uchybienie. Z powyższych regulacji wynika, iż warunkiem koniecznym skutecznego dokonania czynności procesowej polegającej na wniesieniu odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania.

Organ podatkowy podkreślał, iż zgodnie z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, w razie uchybienia terminu należy termin ten przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 -dniu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, jednocześnie z wniesieniem podania należy zgodnie z art. 162 § 2 ustawy dopełnić czynności, dla której był określony dany termin. Pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu uzależnione jest zatem od spełnienia łącznie wszystkich przesłanek określonych we wskazanych przepisach.

Przepis art. 162 Ordynacji podatkowej umożliwia organom podatkowym w razie uchybienia terminu, jego przywrócenie na wniosek zainteresowanego pod warunkiem, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W tym kontekście Dyrektor Izby Skarbowej podkreślał, że należy uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy podatnika. Wprawdzie uprawdopodobnienie wymaga wykazania danej okoliczności w stopniu mniejszym, niż udowodnienie, to jednak ciężar takiego uprawdopodobnienia spoczywa na stronie. Zobowiązana jest więc ona powołać się na dowody lub okoliczności, które przekonująco i wiarygodnie będą wskazywać na to, że nie ponosi winy za niedotrzymanie terminu. Kryterium braku winy, jako warunku uznania zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić tylko wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

Organ podatkowy argumentował w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że do okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. nagłą chorobę, powódź, pożar, a więc nagłe, nieprzewidziane przypadki losowe. Nie stanowią powodu do przywrócenia terminu natomiast takie okoliczności jak długotrwała niedyspozycja czy też choroba.

Dyrektor Izby Skarbowej podkreślał w tym względzie, że z akt sprawy wynika, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego przeprowadził postępowanie podatkowe w zakresie ustalenia podatku dochodowego za 2002 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych.

W trakcie postępowania podatnik był reprezentowany przez pełnomocnika na podstawie załączonego upoważnienia z dnia 23 lipca 2002 r. (akt notarialny Rep. [...]). W dniu 1 grudnia 2008 r. doręczono zastępczo pełnomocnikowi – B.K.- decyzję, która zawierała pouczenie o możliwości odwołania w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji została doręczona w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Dla uznania, że decyzja ta została skutecznie doręczona konieczne jest wykazanie, że placówka pocztowa zawiadomiła adresata w sposób nie budzący wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, gdzie można je odebrać.

W przedmiotowej sprawie na kopercie zwróconej do organu podatkowego pierwszej instancji jest zawarta informacja o dwukrotnym awizowaniu przesyłki (w dniach 17 i 25 listopada 2008 r.), jak również informacja, iż awizo pozostawiono w skrzynce listowej adresata. Przesłanki z art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej zostały więc spełnione. Organ podatkowy podkreślał, że ocenie organu odwoławczego w tym zakresie podlegała cała korespondencja, tj. zarówno koperta z listem jak i zwrotne potwierdzenie odbioru. W związku z tym zawiadomienie o miejscu przechowywania przesyłki zostało złożone w sposób pozwalający na niewątpliwe ustalenie, iż adresat pisma miał realną możliwość zapoznania się z informacją w tym zakresie. Doręczenie zastępcze jest więc skuteczne.

Z powyższych okoliczności wynika, że uchybienie terminu do złożenia odwołania było następstwem niedopełnienia obowiązków w tym zakresie przez pełnomocnika, który faktu tego w żaden sposób nie kwestionuje, ani nie wskazuje okoliczności wskazujących, że nastąpiło to bez jego winy.

Przedstawione okoliczności, jak również zebrany materiał dowodowy nie pozwalają na stwierdzenie, że niedotrzymanie terminu nastąpiło bez winy podatnika. Wykluczenie winy w przypadku uchybienia terminu wymaga bowiem wykazania, że mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody, uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w ustawowym terminie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że na równi z zawinieniem strony traktuje się zawinienie osób, którym strona zleciała prowadzenie swoich spraw, a więc m.in. osób prowadzących sprawy księgowo -podatkowe, czy też pełnomocników procesowych.

Odnosząc się do innych przyczyn uchybienia terminu wskazanych we wniosku z dnia 14 stycznia 2009 r., a mianowicie, że wnioskodawca nie był świadomy faktu wydania przez organ podatkowy decyzji w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów należy wskazać, iż argumentacja w tym zakresie w ocenie organu odwoławczego nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, iż w czasie, gdy dokonywano próby doręczeń podatnik wiedział o toczącym się postępowaniu. Mógł zatem się spodziewać, iż doręczanym pismem jest decyzja podatkowa. Należy stwierdzić, że nie może być również równoznaczna z uprawdopodobnieniem braku zawinienia w uchybieniu terminu przedstawiona argumentacja, iż w okresie kiedy upływał termin do odbioru przesyłki poleconej nr [...] zawierającej decyzję organu pierwszej instancji zgłosił się osobiście do urzędu pocztowego celem odbioru w/w przesyłki oraz innych przesyłek poleconych skierowanych zarówno do niego, jak i do pełnomocnika – B. K.- a pracownik urzędu pocztowego z niewiadomo jakiego powodu nie wydał listu, pomimo tego, że w tym czasie znajdował się on w urzędzie.

W tym kontekście Dyrektor Izby Skarbowej podkreślał, że w celu potwierdzenia okoliczności przedstawionych we wniosku organ pismem z dnia 3 lutego 2009 r. zwrócił się do Urzędu Pocztowego [...] o wyjaśnienie okoliczności doręczenia przesyłki poleconej nr [...]. Z treści otrzymanej odpowiedzi, znak: [....] wynika, że w dniu 22 listopada 2008 r. podatnik odebrał 3 przesyłki adresowane do B.K.. W tym samym dniu w urzędzie pocztowym znajdowały się jeszcze 2 awizowane przesyłki adresowane do w/w osoby, w tym jedna z dnia 10 listopada 2008 r. zwrócona do nadawcy w dniu 25 listopada 2008 r., z powodu niepodjęcia w terminie oraz przesyłka nr [...]. Urząd pocztowy w oparciu o system ewidencyjny ustalił, iż w dniu 1 grudnia 2008 r. podatnik nie odbierał żadnych awizowanych przesyłek pomimo tego, iż na odbiór oczekiwały dodatkowo 2 awizowane przesyłki z dnia 25 i 26 listopada 2008 r. adresowane do B.K. W świetle powyższych ustaleń - zdaniem urzędu pocztowego - nieprawdą jest, że w dniu 22 listopada 2008 r. pracownicy poczty poinformowali podatnika, iż przesyłka zawierająca decyzję organu podatkowego pierwszej instancji nie oczekuje na odbiór, oraz że nie wydali jej do odbioru. Nie istniała zatem przyczyna, niezawiniona przez podatnika, która uniemożliwiała mu odebrania przesyłki i złożenia odwołania w terminie.

Fakt, iż podatnik w wyniku własnego działania nie zapoznał się z treścią decyzji w terminie na wniesienie od niej odwołania nie może być uznany za przeszkodę uniemożliwiającą zaskarżenie decyzji w ustawowym terminie.

Dyrektor Izby Skarbowej argumentował więc, że okoliczności powołane we wniosku nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Ponadto nadmienić należy, iż jako uzasadnienie wniosku podatnik podniósł, że dwukrotnie odebrał awizo w którym wskazano, że oczekuje na niego przesyłka pocztowa w okresie od 14 listopada do 2 grudnia 2008 r. Tym samym nie uprawdopodobnił, by wystąpiły okoliczności, które były na tyle uciążliwe, że uniemożliwiły odbiór decyzji i złożenie odwołania w organie podatkowym w ustawowym terminie.

Wniosek o przywrócenie terminu złożony został w dniu 15 stycznia 2009 r., a okoliczność odnosząca się do braku wiedzy, co do wydanej decyzji na które strona się powołuje we wniosku trwała do 29 grudnia 2008 r., kiedy to otrzymała upomnienie z wezwaniem do zapłaty. W takiej sytuacji niespełniona została również przesłanka art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej, tzn. wniosek o przywrócenie terminu nie został złożony w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia. Zdaniem organu odwoławczego przedstawione we wniosku argumenty nie dają podstaw do uznania, że została spełniona przesłanka wynikająca z art. 162 Ordynacji podatkowej uzasadniająca przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

A. K. wystąpił ze skargą na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wnosząc o jego uchylenie.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucał naruszenie art.122, art.180 i art.187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz brak wyczerpującego i wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego skutkujące błędnym uznaniem, że nie znajduje uzasadnienia zastosowanie art.162 w związku z przyjęciem, że uchybienie terminu nastąpiło z winy skarżącego.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnosił, że w dniu 14 listopada 2008 r. Urząd Skarbowy wydał decyzję nr [...] ustalającą zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 75% dochodu od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za rok 2002 w kwocie 13.192 zł. Decyzja ta została wysłana listem poleconym za potwierdzeniem odbioru na adres pełnomocnika (brata skarżącego B. K.), który jest zameldowany i mieszka razem z nim i rodzicami w R. przy ul [...]. Ponieważ pełnomocnik ze względu na prowadzoną w G. działalność gospodarczą w domu przebywa nieregularnie, dlatego udzielił skarżącemu pełnomocnictwa do załatwiania w jego imieniu pod jego nieobecność wszelkich spraw, w tym odbioru korespondencji (w załączeniu kopia pełnomocnictwa). W dniu 22 listopada 2008 r. skarżący udał się na pocztę w celu odbioru przesyłek poleconych, powiadomienia o których listonosz pozostawił w domu. Podkreślał, że nie posiada i nie posiadał oddawczej skrzynki pocztowej, nigdy powiadomienia o przesyłkach poleconych nie były więc przez listonosza pozostawiane w oddawczej skrzynce pocztowej, a z reguły były pozostawiane w domu rodzicom lub nie były w ogóle pozostawiane, o czym na poczcie zwracał uwagę. W związku z taką sytuacją ustanowili się z bratem wzajemne pełnomocnikami między innymi po to, aby zawsze móc odebrać swoją korespondencję oraz staraliśmy się, aby któryś z nas przynajmniej raz na dwa tygodnie udał się na pocztę w celu odbioru przesyłek poleconych.

Kiedy w dniu 22 listopada 2008 r. zgłosił się na poczcie po odbiór przechowywanych tam nie odebranych przesyłek pracownik poczty wydał 2 przesyłki polecone skierowane do B. K. i 1 przesyłkę poleconą skierowaną do skarżącego, których odbiór poczta potwierdziła na kopertach oraz stwierdził, że są to wszystkie przesyłki jakie czekały na odbiór. Nie wiedział więc, że mogą być jeszcze jakieś inne przesyłki do odbioru i poza zapytaniem pracownika poczty czy nie ma innych przesyłek do odbioru nie mógł w tej sprawie zrobić nic więcej. Nie mógł również odmówić odbioru pozostałych przesyłek, ponieważ ten fakt byłby odnotowany przez pracownika poczty z datą odmowy na tych przesyłkach.

Skarżący podnosił, że w dniu 1 grudnia 2008 r. również zgłosił się na pocztę po odbiór przesyłek poleconych, ponieważ w międzyczasie listonosz znowu pozostawił w domu rodzicom awizo. Pracownik poczty wydał jeden list polecony skierowany do niego, której to koperty niestety nie zachował i nie ma w związku z tym potwierdzenia wydania przez pocztę. Również tym razem nie zostały wydane inne pozostające na poczcie listy.

W dniu 29 grudnia skarżącemu 2008 r. zostało doręczone upomnienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] wzywające do uregulowania należności z tytułu podatku PPR w kwocie 13.192 zł i kosztów upomnienia. Z treści upomnienia nie mógł wywnioskować o jakie należności podatkowe chodzi, sądził że to pomyłka więc pełnomocnik – B.K. - następnego dnia zatelefonował do Urzędu Skarbowego w celu wyjaśnienia sprawy. Pracownik Urzędu poinformował go, że chodzi o decyzję podatkową, której kopia zostanie przygotowana i wydana mu na początku stycznia. Ponieważ pełnomocnik nie był obecny na miejscu, skarżący udał się po odbiór decyzji w dniu 7 stycznia 2009 r. Pracownica Urzędu nie wydała decyzji tego dnia, albowiem nie była przygotowana kopia, informując, że odbiór będzie możliwy następnego dnia.

Skarżący podnosił w związku z tym, że w dniu 8 stycznia 2009 r. otrzymał kopię decyzji. Wtedy też dopiero po zapoznaniu się z treścią decyzji mógł się od niej odwołać, co uczynił w dniu 15 stycznia 2009 r., czyli w ciągu 7 dni od otrzymania decyzji składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

W jego ocenie uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło nie z jego winy i dołożył ze swej strony należytej staranności aby odwołanie zostało złożone w ustawowym terminie.

A. K. argumentował w związku z powyższym, że w jego ocenie nie doszło do skutecznego doręczenia zastępczego w trybie art.150 Ordynacji podatkowej. Zarówno on, jak i jego pełnomocnik dopełnili należytej staranności aby nie uchybić terminowi do wniesienia odwołania od w/wym. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, ponieważ odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia zostało złożone w terminie 7 dni od daty wydania kopii decyzji przez Urząd. Przesyłka polecona z decyzją nie została odebrana z poczty w terminie i została zwrócona do Urzędu Skarbowego nie z jego, ani jego pełnomocnika winy. Pełnomocnik pozostawił mu pełnomocnictwo do odbioru korespondencji pod jego nieobecność, czego nie zaniedbał i w czasie kiedy przesyłka z decyzją znajdowała się na poczcie dwukrotnie był w urzędzie pocztowym w celu odbioru przesyłek poleconych skierowanych zarówno do niego jak i do jego pełnomocnika w gotowości jej odbioru. Nie jest mu znana przyczyna, dla której przesyłka ta nie została wydana, jak również oświadczał, że nigdy wówczas nie odmawiał jej odbioru ponieważ nie było próby jej wydania.

Kwestionował również stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, że powinien spodziewać się decyzji z Urzędu Skarbowego, ponieważ był przekonany, że jeszcze toczy się postępowanie podatkowe.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wnosił o oddalenie skargi.

Sąd zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych prowadzi do wniosku, iż postanowienie to prawa nie narusza.

Według Sądu brak jest jakichkolwiek podstaw, aby w świetle ustalonego przez organ podatkowy stany faktycznego sprawy i wszystkich jego okoliczności zarzuty skargi uznać za zasadne. Wbrew zawartej w jej uzasadnieniu argumentacji nie ma żadnych przekonujących i racjonalnych podstaw, aby uznać, że organ podatkowy niedokładnie wyjaśnił okoliczności stanu faktycznego sprawy, nienależycie i niedokładnie je rozważył, dokonując w konsekwencji jego błędnej oceny, przez co miałby naruszyć przepisy art. 122, art. 180 i art.187 Ordynacji podatkowej, a w konsekwencji również przepis art. 162 tej ustawy poprzez przyjęcie, że uchybienie terminu nastąpiło z winy skarżącego.

Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że: 1) Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie podatkowe w zakresie ustalenia podatku dochodowego za 2002 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych; 2) w jego trakcie skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego na podstawie pełnomocnictwa z dnia 23 lipca 2002 r. - akt notarialny Rep. [...] (k. 10, tom I akt); 3) w dniu 1 grudnia 2008 r. pełnomocnikowi skarżącego doręczono zastępczo decyzję zawierającą pouczenie o możliwości odwołania w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia (k. 352, tom II); 4) przedmiotowa przesyłka została zwrócona do nadawcy w dniu 2 grudnia 2009 r.; 5) na kopercie zwróconej do organu podatkowego pierwszej instancji zawarta została informacja o dwukrotnym awizowaniu przesyłki (w dniach 17 i 25 listopada 2008 r.) oraz informacja, iż awizo pozostawiono w skrzynce listowej adresata; 6) z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że z powodu niemożności doręczenia pisma adresatowi w dniu 17 listopada 2008 r. pozostawiono przesyłkę na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym [...] - na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje również podpis pracownika Urzędu Pocztowego, który doręczył zawiadomienie; 7) z informacji Urzędu Pocztowego [...] dotyczącej wyjaśnienie okoliczności doręczenia przesyłki poleconej nr [...] - pismo z 11 lutego 2009 r. znak: [...] (k.368) wynika, że w dniu 22 listopada 2008 r. odebrano 3 przesyłki adresowane do B. K., a w tym samym dniu w urzędzie pocztowym znajdowały się jeszcze 2 awizowane przesyłki adresowane do w/w osoby, w tym jedna z dnia 10 listopada 2008 r. zwrócona do nadawcy w dniu 25 listopada 2008 r., z powodu niepodjęcia w terminie oraz przesyłka nr [...]; 8) Urząd pocztowy w oparciu o system ewidencyjny ustalił, iż w dniu 1 grudnia 2008 r. skarżący nie odbierał żadnych awizowanych przesyłek pomimo tego, iż na odbiór oczekiwały 2 awizowane przesyłki z dnia 25 i 26 listopada 2008 r. adresowane do B. K.; 9) odwołanie od decyzji z dnia 14 listopada 2008 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wniesione zostało w dniu 15 stycznia 2009 r.

Powyższe okoliczności stanu faktycznego sprawy znajdują swoje odzwierciedlenie w treści dowodów znajdujących się w aktach sprawy, zwłaszcza zaś dowodu z dokumentu w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru.

W kontekście zarzutów i argumentacji skargi, gdy skonfrontować je z treścią wskazanego dowodu z dokumentu oraz korespondującego z nim dowodu z pisemnej informacji Urzędu Pocztowego z dnia 11 lutego 2009 r. brak jest podstaw, aby wiarygodność dowodów, na podstawie których organ podatkowy uznał doręczenie zastępcze za skuteczne kwestionować. W tym względzie podkreślenia wymaga, że zwrotne potwierdzenie dowodu doręczenia przesyłki posiada walor dokumentu urzędowego o określonych skutkach procesowych dla adresata korespondencji. Dokument urzędowy, na podstawie art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej korzysta z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą. Dokument prawdziwy to taki, który jest niepodrobiony, tj. pochodzi od organu wskazanego jako jego wystawca. Dokument prawdziwy jest więc dokumentem autentycznym. Domniemanie zgodności z prawdą oznacza natomiast, że to, co wynika z treści dokumentu jest zgodne z rzeczywistością (z prawdą). Wiarygodności dokumentowi urzędowemu można odmówić jedynie w wypadku, gdy zostanie przeprowadzone skuteczne postępowanie dowodowe przeciwko jego autentyczności lub przeciwko zgodności z prawdą. Kwestionując zgodność z prawdą zwrotnego potwierdzenia odbioru poprzez podważanie, że nastąpiło dwukrotne awizowanie adresowanej do niego przesyłki, skarżący nie przedstawił na tę okoliczność żadnego logicznego i przekonującego argumentu. Ponadto, co jest istotne okoliczność dwukrotnego awizowania przedmiotowej przesyłki sam potwierdził w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (k. 365). Przedmiotowa okoliczność wyjaśniona została, w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, z inicjatywy samego organu podatkowego, na którego wystąpienie Urząd Pocztowy w [...] udzielił wyczerpującej informacji pismem z dnia 11 lutego 2009 r. Stąd też brak jest jakichkolwiek podstaw, aby za wiarygodne i w ogóle prawdopodobne uznać stanowisko skarżącego o nie wydaniu mu przez pracownika Urzędu Pocztowego przedmiotowej przesyłki.

W związku z powyższym, kwestia skuteczności doręczenia zastępczego stanowiąca de facto podstawę zarzutów i argumentacji skargi o wadliwości postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie może budzić żadnych wątpliwości. Z art. 150 Ordynacji podatkowej wynika, że w przypadku doręczania pisma przez pocztę w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej, a o pozostawaniu pisma w tej placówce adresata zawiadamia się dwukrotnie, przy czym powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w art. 150 § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 150 § 1 ustawy, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Skoro więc, jak wynika z pieczęci na kopercie oraz zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłka była dwukrotnie awizowana - w dniu 17 listopada 2008 r., a wobec niepodjęcia pisma w terminie 7 dni, powtórnie w dniu 25 listopada 2008 r., z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru, że z powodu niemożności doręczenia pisma adresatowi w dniu 17 listopada 2008 r. pozostawiono przesyłkę na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym [...] (a zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje podpis pracownika Urzędu Pocztowego, który doręczył zawiadomienie, a z pieczęci i adnotacji na kopercie, że z powodu niepodjęcia w terminie, w dniu 2 grudnia nastąpił zwrot do nadawcy, to zasadnie stwierdzić należy, że doręczenie dokonane w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej było prawidłowe i w pełni skuteczne.

Organ podatkowy, w sposób czyniący zadość dyrektywom wynikającym z przepisów art. art. 122, art. 180 i art.187 Ordynacji podatkowej okoliczności doręczenia przedmiotowej decyzji rozpatrzył i wyjaśnił oraz dokonał ich prawidłowej oceny uwzględniającej obowiązujące w tym przedmiocie przepisy prawa.

W kontekście wskazanych okoliczności stanu faktycznego sprawy, przepisów Ordynacji podatkowej ustalających ich konsekwencje prawne oraz zarzutów skargi podkreślić należy znaczenie spoczywającego na organie odwoławczym obowiązku badania zachowania terminu do wniesienia odwołania, w przypadku jego uchybienia obowiązku wydania postanowienia stwierdzającego to uchybienie, a w tym zakresie instytucji przywrócenia terminu na wniosek zainteresowanego.

Z art. 162 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa wynika, że w razie uchybienia terminu należy termin ten przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, jednocześnie z wniesieniem podania należy zgodnie z art. 162 § 2 ustawy dopełnić czynności, dla której był określony dany termin.

Pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu uzależnione jest zatem od kumulatywnego ziszczenia się wszystkich przesłanek określonych przywołanymi przepisami.

W kontekście normatywnej treści przywołanego przepisu podkreślenia wymaga, że warunkiem koniecznym przywrócenia terminu na wniosek zainteresowanego jest uchybienie terminu bez jego winy. Zainteresowany (podatnik) jest więc zobowiązany do uprawdopodobnienia braku zawinienia. Uprawdopodobnienie wymaga wykazania danej okoliczności w stopniu mniejszym, niż udowodnienie. Uprawdopodobnienie jest bowiem środkiem zastępczym, słabszym niż dowód, nie dającym pewności, lecz jedynie wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o danym fakcie. Prowadzi więc ono do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie rzeczywiście miało miejsce (wyrok NSA w Warszawie z 14 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1153/96). Strona zobowiązana jest jednak do przestawienia argumentacji przekonująco i wiarygodnie wykazującej brak winy w niezachowaniu terminu. Innymi słowy powinna być to argumentacja wiarygodnie przekonująca o staranności działania strony oraz o tym, że przeszkoda w zachowaniu terminu była od strony niezależna i istniała cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.

Kryterium braku winy, jako warunku uznania zasadności wniosku o przywrócenie terminu ma charakter kategorii odwołującej się do obiektywnego miernika staranności. Wiąże się ono z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie nie jest więc możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Nawet najlżejszy więc stopień zaistnienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość jego przywrócenia (wyrok WSA w Białymstoku z 21 grudnia 2006 r. sygn. akt I SA/Bk 387/06). W tym kontekście stwierdzić więc należy, że brak zawinienia w uchybieniu terminu może nastąpić tylko i wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Podkreślenia przy tym wymaga, że na równi z zawinieniem strony traktuje się zawinienie osób, którym zleciła ona prowadzenie swoich spraw, a więc pełnomocników procesowych.

Skoro więc brak zawinienia w uchybieniu terminu może nastąpić tylko i wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku to stwierdzić należy, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się między innymi przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inna osobą, powódź, pożar, a więc nagłe, nieprzewidziane przypadki losowe. Nie stanowią zaś podstaw do przywrócenia terminu takie okoliczności jak długotrwała niedyspozycja czy też choroba.

W kontekście wskazanych wyżej okoliczności stanu faktycznego sprawy, gdy skonfrontować je z normatywna treścią art. 162 Ordynacji podatkowej, brak jest więc jakichkolwiek podstaw, aby wywodzić, że organ podatkowy niezasadnie nie uwzględnił wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

W związku z powyższym, nie znajdując również żadnych innych podstaw, które w rozumieniu art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uzasadniałyby ocenę o niezgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, Sąd na podstawie art. 151 tej ustawy orzekł, jak na wstępie.