Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 377/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 72 par. 1 pkt 1, art. 75 par. 4
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 29 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z 8 marca 2024 r., znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2022 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy W. z dnia 19 września 2023 r., znak: [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącego Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w W. kwotę 363 (trzysta sześćdziesiąt trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z 8 marca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383; dalej: "Op", "Ordynacja podatkowa"), po rozpatrzeniu odwołania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w W. (dalej: "skarżący", "GDDKiA", "podatnik", "strona") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy W. (dalej: "Wójt" lub "organ I instancji") z 19 września 2023r. znak [...]

w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2022 w kwocie 9.071,00 zł (pkt 1) oraz określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2022 r. w kwocie 9.071 zł (pkt 2).

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym

i prawnym:

Powołaną na wstępie decyzją z 19 września 2023 r. Wójt na podstawie 207 § 1 w zw. z art. 72 § 1 pkt 1, art. 75 § 2, § 3, § 4a, 4b oraz art. 81b § 2a Op, art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 4, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach

i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023r., poz. 70 ze zm.), § 1 pkt 2 lit. e uchwały Nr [...] Rady Gminy W. z dnia 29 listopada 2021 roku w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. U. Woj. Maz. z 2021r., data ogłoszenia 7 grudnia 2021r., poz. 11055; dalej: "Uchwała"), w pkt 1 odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2022 w kwocie 9 071,00 zł

i w pkt 2 określił zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2022 r.

w kwocie 9 071 zł.

W uzasadnieniu decyzji podniósł, iż podatnik w dniu 24 stycznia 2023 r. złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2022 r. w kwocie 9 071,00 zł. W dniu 22 lutego 2023 r. w uzupełnieniu wniosku złożył korektę deklaracji na podatek od nieruchomości DN-1 na rok 2022 r. z załącznikami. W uzasadnieniu wniosku o stwierdzenie nadpłaty powołał się na treść art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy

o podatkach i opłatach lokalnych uznając, iż budynki znajdujące się w pasie drogowym podlegają wyłączeniu od podatku od nieruchomości. Nieruchomości te zostały wykazane w złożonej w dniu 25 stycznia 2022 r. deklaracji na podatek od nieruchomości za 2022 r.

Organ I instancji ustalił, iż w związku ze złożeniem w dniu 25 stycznia 2022 r. deklaracji na podatek od nieruchomości na 2022 r. na kwotę 9 071,00 zł został dokonany przypis podatku we wskazanej w deklaracji kwocie. Kwota ta została przez podatnika w całości uiszczona. Podniósł, iż brak jest podstaw do stwierdzenia wnioskowanej nadpłaty i stosownie do art. 81b § 2a Op korekta złożona wraz

z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty nie wywołuje skutków prawnych. Podatek od nieruchomości za 2022 r. w kwocie 9 071,00 zł wynikającej z pierwotnie złożonej deklaracji jest należny, gdyż przedstawione przez podatnika podstawy korekty nie znajdują w ocenie organu podatkowego uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawnych. Złożona korekta opiera się bowiem na błędnym przekonaniu, że budynki biurowe oraz budynki transportu i łączności stanowią urządzenie drogi i nie podlegają opodatkowaniu. Zdaniem organu I instancji niezasadne jest twierdzenie podatnika

o braku podstaw do naliczenia podatku od nieruchomości za 2022 r. od budynków zlokalizowanych na działce nr 1142.

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca, wnosząc o jej uchylenie w całości

i orzeczenie co do istoty sprawy zarzuciła naruszenie:

przepisów prawa materialnego:

art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 70) w związku z art. 4 pkt 1 - 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 1985 r., Nr 14, poz. 60 ze zm.) i § 68 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1518) przez błędną wykładnię, prowadzące do nieuznania skarżącego za podmiot niepodlegający ustawie o opłatach i podatkach lokalnych;

art. 6 ust. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędne zastosowanie prowadzące do uznania, iż po stronie GDDKiA istnieje obowiązek składania informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz deklaracji na podatek od nieruchomości, choć GDDKiA nie korzysta ze zwolnień na mocy przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych;

przepisów postępowania:

art. 72 § 1 Op poprzez błędne uznanie, iż wpłata w wysokości 9 071 zł uiszczona przez GDDKiA jest należnym podatkiem od nieruchomości;

art. 74a Op w związku z art. 75 § 3 Op poprzez błędne uznanie, iż GDDKiA miała obowiązek złożyć deklarację podatkową na podatek od nieruchomości za część drogi;

art. 1 pkt 3 w związku z art. 79 § 1 Op, poprzez błędne uznanie, iż postępowanie może być zakończone decyzją wymiarową.

Kolegium, wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją

z 8 marca 2024r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Przypomniało, że zaskarżona decyzja została wydana

w postępowaniu wszczętym na wniosek strony w sprawie stwierdzenia nadpłaty,

w którym powołując się na treść art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych uznała, że przez Obwód Utrzymania Drogi (OUD) należy rozumieć urządzenie drogi, stanowiące element pasa drogowego. OUD jako obiekt związany funkcjonalnie z drogą i jej utrzymaniem znajduje się w granicach pasa drogowego. GDDKiA jest urzędem administracji rządowej i nie prowadzi działalności gospodarczej. W ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostę Powiatu R. grunty na działce [...] są oznaczone symbolem "dr" grunty przeznaczone pod budowę dróg publicznych lub linii kolejowych. Zgodnie z Załącznikiem nr 1 do Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. 2021.0.1390) do użytku gruntowego o nazwie "drogi" zalicza się grunty, które są pasami drogowymi dróg publicznych oraz dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Z uwagi na to, że grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości (wyłączenie

z ustawy i podatkach i opłatach lokalnych) GDDKiA nie ma obowiązku złożenia korekty deklaracji podatkowej, jak również składania tzw. zerowych deklaracji na podatek od nieruchomości.

W toku postępowania ustalono, że w związku ze złożeniem przez stronę w dniu 25 stycznia 2022 r. deklaracji na podatek od nieruchomości na rok 2022 (na kwotę

9 071,00 zł) organ I instancji dokonał przypisu podatku od nieruchomości 11 rat po 756 zł i rata 12 w kwocie 755 zł. W takich też kwotach podatek został zapłacony przez Spółkę.

Kolegium przytoczyło następnie stanowisko Wójta, który przyjął w swojej decyzji, że wyłączeniu od podatku od nieruchomości nie podlegają budynki, które zgodnie

z wypisem z rejestru gruntów z 7.04.2023 r. dla jednostki rejestrowej [...], obręb geodezyjny S., gmina W., nr działki [...], według KŚT sklasyfikowane zostały jako:

budynki biurowe, dwukondygnacyjne o powierzchni zabudowy 589 m2

budynki transportu i łączności, jednokondygnacyjne o pow. zabudowy 1 521 m2.

Organ I instancji cytując następnie treść przywołanego przez stronę art. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1693 ze zm.) wskazał, że przepis ten wszedł w życie z dniem 21 września 2022 r., na podstawie art. 3 pkt 2 lit. a i lit. b ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 1768). Dodał, że

w rozdziale 7 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022r.

w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych uregulowane zostało pojęcie urządzenia drogi w myśl, którego urządzenie drogi to np.: urządzenia do odwodnienia powierzchniowego i wgłębnego, urządzenia do oświetlenia, drogowe bariery ochronne, bariery powietrzne, kanały technologiczne itd. Zauważył, że w rozdziale tym brak jest jednak odniesienia do budynków jako elementów urządzenia drogi. W związku z powyższym, organ uznał za błędne twierdzenie strony, że budynki biurowe oraz budynki transportu i łączności stanowią urządzenie drogi i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Dokonując oceny tego stanowiska Kolegium w pierwszej kolejności przywołało treść przepisów regulujących instytucję nadpłaty (art. 75 § 1, § 2, § 4, § 4a, § 4b, art. 81b § 2a Op). Następnie stwierdziło w ich świetle, że w realiach rozpoznawanej sprawy źródłową kwestią jest ustalenie, czy w wyniku złożenia przez podatnika wniosku

o stwierdzenie nadpłaty wraz z korektą deklaracji powstaje nadpłata. W analizowanym przypadku organ I instancji wskazał, że strona zapłaciła podatek od nieruchomości za 2021 r. w kwocie 9 071 zł. Kwota ta odpowiada kwocie z deklaracji DN-1 za 2022 r. złożonej przez stronę 25.01.2022 r. W deklaracji tej wykazano w przedmiotach opodatkowania tylko jedną pozycję - budynki pozostałe o pow. 2 015,78 m2 (x 4, 50 zł =

9 071,01 zł). Kwota ta stanowi żądaną we wniosku kwotę nadpłaty - w uzupełnieniu wniosku strona złożyła korektę deklaracji DN-1 za 2022 r., w której nie wykazała żadnych przedmiotów opodatkowania - deklaracja "zerowa".

Podniosło, iż specyfika sprawy polega na rozstrzygnięciu kwestii opodatkowania przedmiotowych budynków. Gdyby stanowisko strony było zasadne to konsekwencją jego byłaby nadpłata.

W ocenie Kolegium motywacja strony zawarta we wniosku o nadpłatę, jak

i w odwołaniu sprowadza się niejako do podatkowego przekwalifikowania przedmiotów opodatkowania - budynków zadeklarowanych przez stronę pierwotnie do opodatkowania. Strona wywodzi takie przekwalifikowanie z przytaczanych przepisów prawa i uważa, że budynki te składają się na OUD związany funkcjonalnie z drogą i jej utrzymaniem znajdującym się w granicach pasa drogowego. Innymi słowy strona uważa, że ze względu na lokalizację przedmiotowych budynków miałyby one nie podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Odnosząc się do zaprezentowanego stanowiska strony, SKO powołało treść art. 2 ust. 1 i ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wywiodło w ich świetle, że w żaden sposób nie jest możliwe utożsamianie budowli z budynkiem.

Powyższe zapisy jednoznacznie wskazują, że wyłączenie poczynione w art.

2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie obejmuje budynków - gdyby było to wolą ustawodawcy to wyraziłby on to wprost w treści cytowanego przepisu, czy w innym miejscu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skoro cyt. przepis (ani żaden inny) nie obejmuje budynków to podlegają one opodatkowaniu pomimo, że grunty, na których są posadowione zajęte są pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych i grunty te nie podlegają opodatkowaniu (jak też budowle na tych gruntach). Zdaniem Kolegium, nie mają wpływu na takie stanowisko powoływane przez stronę i wiązane z ww. normą przepisy udp, tj. art. 4 pkt 1-2a i § 68 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych. Fundamentalne znaczenie na gruncie rozpoznawanej sprawy, w ocenie organu odwoławczego mają bowiem przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Z powyższych względów, Kolegium nie zaakceptowało argumentacji strony

i uznało ją za daleko idącą. Wywody strony zmierzają do zniesienia statusu przedmiotowych budynków jako przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości, czemu wyraźnie sprzeciwiają się ustawowe zapisy ww. art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Końcowo zauważyło, że korzystając z prawa przewidzianego w treści art. 200 § 1 Op strona przedłożyła wyjaśnienia, w których wskazała, że w analogicznych sprawach złożyła wnioski o nadpłatę za 2021 r. i 2022 r. do Burmistrza R., który rozpatrzył je pozytywnie. Zdaniem Kolegium jednak, z załączonego do pisma wezwania Burmistrza R. z 16.02.2023 r. skierowanego do strony wynika, że w deklaracji za 2022 r. strona zadeklarowała podatek od gruntów - nie ma tam mowy o budynkach. Stąd nie można uznać tych spraw za analogiczne. Ponadto, w ocenie Kolegium, stanowiska innych organów nie mają istotnego znaczenia na gruncie sprawy niniejszej.

Reasumując, Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, który zasadnie, na podstawie art. 75 § 4a Op odmówił stwierdzenia stronie nadpłaty i określił zobowiązanie podatkowe w wysokości pierwotnie zadeklarowanej przez stronę przyjmując do opodatkowania budynki i stwierdził, że złożona korekta ("zerowa") nie wywiera skutków prawnych na podstawie art. 81b § 2a Op.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w W., wnosząc o uchylenie decyzji organów podatkowych obydwu instancji i umorzenie postępowania w zakresie wydania decyzji wymiarowej podatku za rok 2022, postawił zarzuty naruszenia przepisów:

- art. 7 i 77 § 1 i 80 kpa poprzez niedostateczne i niewyczerpujące zebranie

i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie czego częścią jest i jaką pełni funkcję Obwód Utrzymania Drogi S., dalej jako "OUD";

art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 4 pkt 1-2a ustawy o drogach publicznych w zw. z § 68 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury

z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz. U. z 2022, poz. 1518) przez ich błędną wykładnię prowadzącą do nieuznania skarżącego za podmiot niepodlegający ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a w konsekwencji przyjęcie, że OUD nie jest obiektem związanym funkcjonalnie z drogą;

art. 6 ust. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędne zastosowanie prowadzące do uznania, iż po stronie GDDKiA istnieje obowiązek składania informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz deklaracji na podatek od nieruchomości, choć GDDKiA nie korzysta ze zwolnień na mocy przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych;

art. 1 pkt 3 w zw. z art. 79 § 1 Op poprzez błędne uznanie, iż postępowanie może być zakończone decyzją wymiarową;

art. 72 § 1 poprzez błędne uznanie, iż wypłata w wysokości 8 063 zł uiszczona przez GDDKiA jest należnym podatkiem od nieruchomości;

art. 72a § 1 Op w zw. z art. 75 § 3 Op poprzez błędne uznanie, iż GDDKiA miała obowiązek złożyć deklarację na podatek od nieruchomości za część drogi.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż jest urzędem administracji rządowej, a nie Spółką, powołanym do realizacji zadań Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych

i Autostrad, który jest centralnym organem administracji rządowej właściwym

w sprawach dróg krajowych i wykonuje zadania zarządcy dróg krajowych oraz realizuje budżet państwa w zakresie dróg krajowych i co najistotniejsze nie prowadzi działalności gospodarczej. Wskazał także, że Obwód Utrzymania Drogi S., zlokalizowany na gruntach oznaczonych we wniosku GDDKiA z 23 stycznia 2023 r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości na rok 2022 stanowi część nowo wybudowanej drogi ekspresowej S7 stanowiącej odcinek obwodnicy R.. Co istotne, OUD zaadaptowany jest wyłącznie dla służb drogowych, których zadaniem jest m.in.: bieżące utrzymanie letnie i zimowe drogi ekspresowej oraz urządzeń z nią związanych, nadzór techniczny nad bieżącymi remontami, organizacja i sterowanie ruchem oraz usuwanie skutków wypadków drogowych, na przedmiotowym OUD S. znajduje się m.in. magazyn soli drogowej. W swoich ustaleniach de facto organ I instancji w ogóle tej kwestii nie zbadał, przyjmując, że na działce [...] (oznaczonej symbolem "dr" - grunty przeznaczone pod budowę dróg publicznych lub linii kolejowych), znajdują się budynki i w związku z tym GDDKiA jest zobowiązana do zapłaty podatku od nieruchomości.

Skarżący tym samym, nie podzielił interpretacji art. 2 ustawy o podatkach

i opłatach lokalnych oraz art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jaką w uzasadnieniu decyzji wskazuje SKO.

Odpowiadając na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności

z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.

Sporem w sprawie objęte jest wystąpienie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2022 r. z uwagi na zadeklarowanie przez skarżącego w dniu 25 stycznia 2022 r.

w deklaracji na podatek od nieruchomości na 2022 r. do opodatkowania budynków

w kategorii pozostałe o pow. użytkowej 2 015,78 m2. Kwota zadeklarowanego podatku została wskazana na 9 071,01 zł. W takiej też kwocie została uiszczona. Strona skarżąca wskazała także na niezasadność określenia w okolicznościach niniejszej sprawy zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2022 r.

Zdaniem organów podatkowych kwota podatku została obliczona i zapłacona prawidłowo, albowiem wyłączeniu od podatku nie podlegają budynki. Wyłączenie

z opodatkowania, o którym mowa w art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie odnosi się bowiem do budynków.

Skarżący podnosi zaś, iż wbrew twierdzeniom organów podatkowych uiszczona kwota podatku stanowi nadpłatę, albowiem Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych

i Autostrad jest urzędem administracji rządowej powołanym do realizacji zadań Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, który jest centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach dróg krajowych i wykonuje zadania zarządcy dróg krajowych oraz realizuje budżet państwa w zakresie dróg krajowych i nie prowadzi działalności gospodarczej. Obwód Utrzymania Drogi, zlokalizowany na gruntach oznaczonych we wniosku o stwierdzenie nadpłaty stanowi część nowo wybudowanej drogi ekspresowej S7 stanowiącej odcinek obwodnicy R.

i zaadaptowany jest wyłącznie dla służb drogowych. Powołując się na art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 4 pkt 1 – 2a ustawy o drogach publicznych oraz § 68 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1518) skarżący podniósł, iż ustawa o drogach publicznych klasyfikuje wskazane

w deklaracji budynki znajdujące się w obszarze Obwodu Utrzymania Drogi S. jako urządzenie drogi, to jest obiekt lub urządzenie, w tym obiekt lub urządzenie budowlane, związane funkcjonalnie z drogą lub ruchem drogowym. W drodze nie mogą bowiem istnieć budynki niezwiązane z utrzymaniem drogi.

Odnosząc się do tak zakreślonego przedmiotu sporu wskazać należy, iż zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 Op za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. W myśl art. 75 § 1 Op jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. Zgodnie z art. 75 § 2 Op zdanie pierwsze, uprawnienie do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty przysługuje podatnikom, płatnikom i inkasentom oraz osobom, które były wspólnikami spółki cywilnej

w momencie rozwiązania spółki w zakresie zobowiązań spółki. Jak wynika z art. 75 § 3 Op, jeżeli z przepisów prawa podatkowego wynika obowiązek złożenia zeznania (deklaracji), to podatnik, płatnik lub inkasent równocześnie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty jest obowiązany złożyć skorygowane zeznanie (deklarację). Jeżeli prawidłowość skorygowanego zeznania (deklaracji) nie budzi wątpliwości, organ podatkowy zwraca nadpłatę bez wydawania decyzji stwierdzającej nadpłatę. W takim przypadku korekta wywołuje skutki prawne (art. 75 § 4 Op). Jak wynika z art. 75 § 4a Op, w decyzji stwierdzającej nadpłatę organ podatkowy określa wysokość zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości w takim zakresie, w jakim powstanie nadpłaty jest związane ze zmianą wysokości zobowiązania podatkowego. W zakresie, w jakim wniosek jest niezasadny, organ odmawia stwierdzenia nadpłaty.

Jak wynika z art. 81b § 2a Op korekta złożona wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty nie wywołuje skutków prawnych w razie odmowy stwierdzenia nadpłaty

w całości lub w części oraz w razie umorzenia postępowania w związku z wycofaniem wniosku. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ podatkowy wskazuje bezskuteczność takiej korekty.

Wskazać jednocześnie należy, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm., także jako: upol), opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

1) grunty;

2) budynki lub ich części;

3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 1 upol, budynek, to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony

z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.

W myśl zaś art. 1a ust. 1 pkt 2 upol, budowla, to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury,

a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane

z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.

W myśl zaś art. 2 ust. 3 pkt 4 upol opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle - z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż utrzymanie dróg publicznych lub eksploatacja autostrad płatnych.

Z ustalonego przez organy podatkowe stanu faktycznego wynika, iż skarżący

w dniu 25 stycznia 2022 r. złożył deklarację na podatek od nieruchomości na rok 2022 wskazując na opodatkowanie budynków w kategorii pozostałe o łącznej powierzchni użytkowej 2 015,78 zł na łączną kwotę 9 071,01 zł. W dniu 24 stycznia 2023 r. do organu I instancji wpłynął wniosek skarżącego o stwierdzenie i zwrot nadpłaty podatku od nieruchomości za rok 2022 w kwocie 9 071 zł ze wskazaniem, iż zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 4 upol oraz art. 4 pkt 1 – 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1693, także jako: udp) przez Obwód Utrzymania Drogi należy rozumieć urządzenie drogi, stanowiące element pasa drogowego, zaś opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle – z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż utrzymanie dróg publicznych lub eksploatacja autostrad płatnych. W dniu 22 lutego 2023 r. do organu I instancji wpłynęła korekta ww. deklaracji, w której nie zostały uwzględnione uprzednio wykazane budynki i zobowiązanie podatkowe określono na 0,00 zł.

Z argumentacji skarżącej wynika, iż zdaniem strony Obwód Utrzymania Drogi jest urządzeniem drogi, stanowiącym element pasa drogowego. Budynki, które zostały wykazane w pierwotnej deklaracji podatkowej, znajdujące się w granicach pasa drogowego drogi ekspresowej S7 w obrębie Obwodu Utrzymania Drogi (OUD S.), wchodzące w skład Obwodu Utrzymania Drogi, jako obiektu związanego funkcjonalnie

z drogą i jej utrzymaniem nie podlegają opodatkowaniu na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 upol, zgodnie z którym grunty zajęte pod pasy drogowe nie podlegają opodatkowaniu.

W ocenie Sądu argumentacja skarżącego, wskazująca na brak podstaw opodatkowania budynków wskazanych w pierwotnej deklaracji podatkowej nie zasługuje na uwzględnienie. Trafnie w tej mierze podnosi Kolegium, iż nie jest możliwe utożsamianie budowli z budynkiem. Wskazać bowiem należy, iż budynek zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 upol jest odrębnym przedmiotem opodatkowania, w odrębny sposób został też zdefiniowany w tej ustawie w treści art. 1a ust. 1 pkt 1. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 upol i art. 1a ust. 1 pkt 2 upol odrębnym przedmiotem opodatkowania jest budowla. Art. 2 ust. 3 pkt 4 upol wskazuje, iż opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych

w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle – ze wskazanym w tym przepisie wyjątkiem. Przepis ten nie wymienia zatem budynków, mimo iż w treści ustawy o podatkach i opłatach lokalnych posługuje się tym terminem

i wskazuje na objęcie opodatkowaniem. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, iż podatek zapłacony od zadeklarowanych w pierwotnej deklaracji budynków został zapłacony nienależnie, a tym samym powstała w tej mierze nadpłata.

Twierdzenia skarżącego, z których wynika, iż posadowienie tych budynków

w pasie drogi, w obrębie Obwodu Utrzymania Drogi, jako obiektów kubaturowych funkcjonalnie powiązanych z drogą stanowi o zasadności zastosowania zwolnienia

z art. 2 ust. 3 pkt 4 upol z uwagi na § 68 ww. Rozporządzenia Ministra Infrastruktury oraz art. 4 pkt 1 – 2a ustawy o drogach publicznych pomijają w istocie regulacje ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zdaniem Sądu jeśli w Obwodzie Utrzymania Drogi znajdują się obiekty budowalne spełniające definicję budynku to podlegają one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, także wówczas gdy są funkcjonalnie związane z drogą. Brak jest podstaw do stwierdzenia, iż zespół obiektów, z których niektóre z nich spełniają definicję budynku, stanowi budowlę nawet jeśli całość obiektu została wzniesiona w określonym celu, jak w niniejszej sprawie jako Obwód Utrzymania Drogi. Zbędne jest zatem dokonywanie szczegółowych ustaleń jakim celom służą te budynki. Wbrew twierdzeniom skargi podstawy prawnej niniejszej decyzji nie stanowił art. 6 ust. 9 upol. Nie mógł tym samym zostać naruszony.

Podzielając argumentację orzekających w sprawie organów co do braku podstaw do stwierdzenia wnioskowanej nadpłaty, Sąd orzekł jednak o uchyleniu decyzji organów podatkowych obu instancji z uwagi na naruszenie art. 75 § 4a Op. Zgodnie z treścią tego przepisu, w decyzji stwierdzającej nadpłatę organ podatkowy określa wysokość zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości w takim zakresie, w jakim powstanie nadpłaty jest związane ze zmianą wysokości zobowiązania podatkowego.

W zakresie, w jakim wniosek jest niezasadny, organ odmawia stwierdzenia nadpłaty.

W okolicznościach niniejszej sprawy postępowanie, jakie zostało przeprowadzone przez organy podatkowe zostało wszczęte wnioskiem strony

o stwierdzenie nadpłaty. Organy podatkowe wniosek uznały za niezasadny i odmówiły stwierdzenia nadpłaty. W tych okolicznościach brak było podstaw do wydania decyzji

o określeniu skarżącemu zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2022 r. Jednocześnie zastosowanie w sprawie miał art. 81b § 2a Op. W przypadku odmowy stwierdzenia nadpłaty korekta złożona wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty nie wywołuje bowiem skutków prawnych, a o jej bezskuteczności należy wskazać

w uzasadnieniu decyzji wydanej w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty.

Z uwagi na to, iż z akt sprawy nie wynika, że organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2022 r., a orzeczenie w tym przedmiocie wydał we wszczętym na wniosek strony postępowaniu o stwierdzenie i zwrot nadpłaty, nie było możliwe uchylenie decyzji jedynie w zakresie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości i umorzenie postępowanie w tym zakresie. Postępowanie w tym przedmiocie nie zostało bowiem wszczęte. Z tych względów należało decyzje organów obu instancji uchylić w całości.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy orzekające w sprawie organy, winny rozpoznać złożony przez skarżącego wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty

w podatku od nieruchomości na 2022 r., uwzględniając powyższe wywody i wynikającą z nich ocenę prawną.

Z uwagi na powyższe Sąd rozpoznając sprawę na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.

a i c ppsa w zw. z art. 135 ppsa orzekł jak w punkcie 1 wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 210 § 2 ppsa. Wskazana w punkcie 2 wyroku kwota stanowi uiszczony przez stronę skarżącą wpis sądowy.