Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 1340/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2,  art. 6, art. 7, art. 8
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędziowie Sędzia WSA (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Jerzy Strzebinczyk, Protokolant starszy sekretarz sądowy Jolanta Ryndak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 maja 2016 r. sprawy ze skargi R. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. (dalej "SKO" albo "Kolegium") po rozpatrzeniu odwołania R. F. (zwanego w dalszej części uzasadnienia "skarżącym"), uchyliło w całości decyzję z dnia [...] r., nr [...] wydaną przez działającą z upoważnienia Starosty B. Kierownik Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w B. o odmowie przyznania skarżącemu dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się

i technicznych w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych,

i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Decyzja organu odwoławczego została wydana w następującym stanie faktyczno-prawnym:

Podaniem z dnia [...] r. skarżący zwrócił się do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie (PCPR) w B. o dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych w związku

z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych. W ramach likwidacji barier architektonicznych wskazał, że istnieje potrzeba remontu łazienki w jego mieszkaniu, czyli w szczególności chodzi o zakup i montaż kabiny prysznicowej wraz

z brodzikiem oraz umywalki, a także okładzin podłogowych i ściennych (płytek

i paneli). Koszt likwidacji tych barier oszacował na kwotę 4.085,00 zł. W ramach likwidacji barier technicznych wskazał na potrzebę zakupu lodówko-zamrażarki "no frost", której koszt oszacował na 1.990,00 zł. Natomiast w ramach likwidacji barier

w komunikowaniu się wskazał na potrzebę zakupu krótkofalówki - radiostacji amatorskiej z zasilaczem, której koszt oszacował na 9.100,00 zł.

W trakcie rozpoznawania wniosku skarżącego [...] r. pracownicy organu pierwszej instancji przeprowadzili wizję lokalną w jego mieszkaniu.

Z czynności tej sporządzono notatkę służbową, w której treści zawarto informacje:

- w łazience znajduje się brodzik (stan techniczny wymaga wymiany),

- kabina prysznicowa,

- umywalka,

- na całej powierzchni podłogi są płytki łazienkowe,

- brak progów w łazience oraz w innych pomieszczeniach mieszkania,

- samodzielne (bez dodatkowego wsparcia) poruszanie się R. F.

w obszarze mieszkania.

Ponadto w przedmiotowej notatce zawarto informację, że skarżący posiada

i użytkuje urządzenia elektroniczne przeznaczone do komunikacji zdalnej tj. monitor, tablet, laptop - dofinansowane ze środków PFRON. Ponadto, z notatki nie wynika, aby w czynności wizji lokalnej uczestniczył skarżący. Brak także jego podpisu na tym dokumencie.

Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego, działająca z upoważnienia Starosty B. Kierownik PCPR w B. decyzją z dnia [...] r. [...] - na podstawie art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d) ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w zw. z § 6 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 926), dalej powoływanego jako rozporządzenie MPiPS z dnia 25 czerwca 2002 r. odmówił wnioskowanego dofinansowania ze środków PFRON likwidacji barier architektonicznych,

w komunikowaniu się i technicznych w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił:

- odnośnie likwidacji barier architektonicznych, że środki PFRON nie służą modernizacji infrastruktury mieszkaniowej i zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych

i socjalnych osób niepełnosprawnych, a służą likwidacji istniejących barier; stąd też

w ocenie organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy skarżący nie ma problemów

w poruszaniu się, remont łazienki nie stanowi likwidacji bariery architektonicznej i nie może zostać dofinansowany;

- odnośnie likwidacji barier technicznych, że likwidacja tych barier powinna powodować sprawniejsze działania osoby w społeczeństwie i umożliwić jej funkcjonowanie w życiu codziennym; stąd też w ocenie organu pierwszej instancji zakup bezszronowej lodówki nie przyczyni się do łatwiejszego funkcjonowania wnioskodawcy w społeczeństwie i nie może zostać dofinansowany;

- odnośnie likwidacji barier w komunikowaniu się, że przez takie bariery należy rozumieć ograniczenia uniemożliwiające lub utrudniające osobie niepełnosprawnej swobodne porozumiewanie się i przekazywanie informacji; stąd też w ocenie organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy nie stwierdzono u wnioskodawcy barier uniemożliwiających komunikowanie się z otoczeniem (brak zaburzeń mowy oraz posiadanie urządzeń do komunikacji zdalnej - telefonu, komputera, monitora i tabletu, już dofinansowanych ze środków PFRON, nie jest możliwie dofinansowanie

w likwidacji takich barier.

W odwołaniu z dnia [...] r. od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 35a ust. 1 pkt 7d ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych przez nieudzielenie mu należnego dofinansowania na likwidację barier architektonicznych, technicznych i w komunikowaniu się. Zarzucił też przekroczenie obowiązków przez Kierownika PCPR w Bolesławcu, naruszenie obowiązków służbowych przez tą osobę oraz pracownika tej placówki przygotowującego wnioski o przydział środków PFRON, a także dyskryminację ze względu na rodzaj niepełnosprawności i miejsce zamieszkania. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie mu żądanego dofinansowania. Do odwołania dołączył kserokopię zaświadczenia o jego stanie zdrowia z [...] r., fotografie elementów wyposażenia łazienki oraz wydruki zasad dofinansowania ze środków PFRON stosowanych w różnych centrach pomocy rodzinie w Polsce.

Po rozpatrzeniu ww. odwołania Samorządowe Kolegium w J.G. decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.

z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Przytaczając w motywach rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne dotyczące przedmiotowej sprawy organ II instancji podkreślił, że z samego orzeczenia

o niepełnosprawności nie zawsze wynika wprost, że osoba napotyka na bariery architektoniczne, techniczne, czy w komunikowaniu się (związane z ułomnością fizyczną - ograniczeniami ruchowymi, mową lub słuchem), a w samym orzeczeniu

o niepełnosprawności nie ma ustawowego wymogu zawarcia takiego stwierdzenia. Dowodem mogącym przesądzić o istnieniu takich barier może być dokumentacja medyczna niepełnosprawnego.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że orzeczenie o niepełnosprawności skarżącego nie daje wprost jasnych wytycznych odnoszących się do barier mogących go spotkać, czy też go dotykających. W orzeczeniu jest natomiast określona przyczyna medyczna niepełnosprawności (04-0 - choroby narządu wzroku oraz 11-1 - inne, w tym schorzenia: endokrynologiczne, metaboliczne, zaburzenia enzymatyczne, choroby zakaźne i odzwierzęce, zeszpecenia, choroby układu krwiotwórczego) oraz zostało zawarte wprost odwołanie do wskazań medycznych odnośnie zaopatrzenia odwołującego w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, ułatwiające jego funkcjonowanie. Pewną pomocą

w załatwieniu sprawy skarżącego jest również zaświadczenie lekarskie z [...] r. zawierające informację o potrzebie zapewnienia odpowiednich warunków higieniczno-sanitarnych oraz warunków pozwalających zabezpieczyć warunki składowania i przygotowania żywności. W zaświadczeniu ogólnie zostało podane także, że w przypadku wystąpienia barier architektonicznych i technicznych

w miejscu zamieszkania, wskazana jest ich likwidacja.

Jak podniesiono dalej, z decyzji organu I instancji ani z akt sprawy nie wynika, aby Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w B. określiło zasady dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Można jednak przyjąć, że o dofinansowanie na likwidację barier architektonicznych mogą ubiegać się osoby niepełnosprawne, które mają trudności

w poruszaniu się.

SKO wyjaśniło, że do likwidacji barier architektonicznych można zaliczyć np.: przystosowanie łazienki do potrzeb osób niepełnosprawnych, zakup i montaż windy, platformy pionowej, przystosowanie łazienki, likwidacja progów, wykonanie podjazdu, wyrównanie podłoża i położenie posadzki antypoślizgowej lub paneli lub wykładziny, poszerzenie otworów drzwiowych wraz z zakupem, montażem drzwi i ościeżnicy, zakup i montaż podnośników sufitowych itp. O dofinansowanie na likwidację barier

w komunikowaniu się i technicznych mogą ubiegać się osoby niepełnosprawne, jeżeli jest to uzasadnione potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności, potwierdzonymi zaświadczeniem lekarskim właściwego lekarza specjalisty, bądź innego specjalisty np. logopedy, psychologa. Przez bariery techniczne należy rozumieć bariery utrudniające lub uniemożliwiające osobie niepełnosprawnej usprawnianie. Likwidacja tej bariery powinna powodować sprawniejsze działanie tej osoby w społeczeństwie i umożliwić jej wydajniejsze funkcjonowanie. Natomiast do likwidacji barier technicznych można zaliczyć np. zakup uchwytów, siedziska prysznicowego, łóżka ortopedycznego, podnośnika wannowego, podnośnika transportowego, zakup schodołaza, zakup nasadki toaletowej, wózka toaletowego, zakup i montaż mebli kuchennych dostosowanych dla potrzeb osób poruszających się wyłącznie na wózkach inwalidzkich, szyn najazdowych, zakup i montaż poręczy w ciągach komunikacyjnych itp.

Odnosząc powyższe zasady do rozpatrywanej sprawy Kolegium wskazało, że nie można z założenia twierdzić, że w przypadku osoby niepełnosprawnej z powodu schorzeń narządu wzroku likwidacją barier architektonicznych nie jest dostosowanie łazienki do potrzeb takiej osoby poprzez np. wyeliminowanie z łazienki brodzika wystającego ponad poziom podłogi, czy też pokrycie podłogi okładzinami przeciwpoślizgowymi. Natomiast odnośnie likwidacji barier technicznych, co prawda organ pierwszej instancji podniósł, że zakup sprzętu gospodarstwa domowego, czyli

lodówki, nie stanowi przedmiotu takiego dofinansowania, to jednak nie wyjaśnił, jaki związek likwidacji takiej bariery ma zalecenie lekarskie dotyczące potrzeby zapewnienia skarżącemu odpowiednich warunków higieniczno-sanitarnych oraz warunków pozwalających zabezpieczyć warunki składowania i przygotowania żywności. Jeśli chodzi natomiast o likwidację bariery w komunikowaniu się, to skarżący nie wykazał dotychczas, jaki sposób zakup krótkofalówki miałby go usprawnić w codziennym życiu oraz z jakiego orzeczenia odnoszącego się do jego schorzeń miałaby wyniknąć potrzeba takiego zakupu.

W ocenie organu odwoławczego istnieje zatem potrzeba wyjaśnienia powyższych kwestii faktycznych poprzez czynności dowodowe organu pierwszej instancji przy czynnym współdziałaniu ze skarżącym. Zaistniały wobec tego przesłanki do wydania decyzji opartej na przepisie art. 138 § 2 k.p.a.

We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. skardze, skarżący zarzucił decyzji:

1) naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez wykroczenie poza granice żądania skarżącego, a także przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, mimo iż istniały przesłanki do przeprowadzenia postępowania dowodowego przed organem pierwszej instancji i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy oraz brak jest, koniecznych do wyjaśnienia zagadnień zakresu sprawy mających istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie,

2) naruszenie art. 6, 7 i 8 k.p.a. poprzez naruszenie zaufania strony do organów państwa, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, pominięcie słusznego interesu strony i powodowanie nieuzasadnionej przewlekłości postępowania, a tym samym narażania zdrowia i życia skarżącego.

W oparciu o przedstawione zarzuty skarżący wniósł o:

1) zmianę zaskarżonej decyzji organu odwoławczego i stwierdzenie, że posiada prawo do uzyskania dofinansowania ze środków PFRON do likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych we wnioskowanym zakresie, zgodnie z wnioskiem złożonym w Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie

w B. z [...] r.,

2) przeprowadzenie dowodów w sprawie z dokumentacji sprawy oraz dowodów dołączonych do odwołania skierowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G., na okoliczności opisane w dowodach oraz treści odwołania,

3) przeprowadzenie postępowania w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy - bez konieczności udziału skarżącego.

W odpowiedzi, strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Kolegium podkreśliło, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, który pozwoliłby na podjęcie niewadliwego rozstrzygnięcia merytorycznego. Doszło więc w postępowaniu pierwszoinstancyjnym do co najmniej naruszenia art. 7 k.p.a. W sprawie bowiem zachodzi potrzeba przeprowadzenia i oceny istotnych dowodów, których przeprowadzenie na etapie postępowania odwoławczego kłóciłoby się

z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz zasadą czynnego udziału strony w postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie – jak

w niniejszym wypadku – w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1

w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."), w tym również na decyzje samorządowych kolegiów odwoławczych.

Zważywszy, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. podjęta została na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., w pierwszej kolejności należy odnieść się do warunków uprawniających organ odwoławczy do wydania decyzji kasacyjnej.

Sposób wydawania przez organ administracji decyzji w postępowaniu odwoławczym reguluje przepis art. 138 § 1 k.p.a. Określa on sposoby zakończenia postępowania odwoławczego po ustaleniu, że odwołanie jest dopuszczalne i zostało wniesione przez odwołującego się w terminie. Wówczas organ odwoławczy może utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.) albo uchylić tę decyzję i bądź merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, bądź wydać jedno z dwóch rozstrzygnięć procesowych: umorzyć postępowanie pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.) lub przekazać sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania (art. 138 § 2 k.p.a.).

Stosownie do treści art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Sąd administracyjny w ramach kontroli zgodności z prawem rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. ocenia, czy organ odwoławczy winien był podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, czy też zaszła konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który - z uwagi na obowiązek zachowania zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) oraz obowiązek wyjaśnienia podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) - uzasadniał przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a jednocześnie w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do uchybień natury proceduralnej, które można określić jako istotne. Organ odwoławczy co do zasady,

a wynika to z treści art. 138 § 1 k.p.a., jest organem merytorycznie rozstrzygającym sprawę. Odstępstwem od tej zasady jest wynikające z art. 138 § 2 k.p.a. uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej. Obecna konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej opiera się na dwóch kumulatywnych przesłankach, a mianowicie: wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej z naruszeniem przepisów postępowania oraz uznaniu przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wobec tego samo naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą. Zakończenie postępowania odwoławczego w sposób kasacyjny wymaga bowiem dodatkowo stwierdzenia, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Chodzi więc o sytuacje, gdy zasada dwuinstancyjności postępowania wyłącza przeprowadzenie w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego, gdyż jego zakres wskazuje, że w swej istocie organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające odnośnie kwestii mogących mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji. To zaś oznaczałoby, że sprawa byłaby rozstrzygana de facto w jednej instancji, a więc strona nie mogłaby kwestionować wyników postępowania wyjaśniającego w drodze odwołania. Organ odwoławczy, który z istoty rzeczy nie przeprowadza własnego, odrębnego postępowania dowodowego, za to może wyciągać z zebranego przez organ pierwszej instancji materiału zupełnie inne wnioski niż organ pierwszej instancji, zastępowałby w praktyce ten organ, pozbawiając stronę prawa podważania tych ustaleń w drodze zwyczajnego środka prawnego (zob. też W. Chróścielewski "Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011 r.", opubl. ZNSA rok VII nr 4 (37)/2011, str. 19). Odnotować również warto, że

w uzasadnieniu projektu nowelizacji przepisu art. 138 § 2 k.p.a. wskazano m.in.

że zmierza ona do większego skrępowania organu odwoławczego w podejmowaniu decyzji kasacyjnej, zawężając możliwość podjęcia decyzji kasacyjnej w stopniu maksymalnym. Ogranicza ją bowiem do sytuacji, w której rozpatrzenie

i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy byłoby nie do pogodzenia z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Nowelizacja ta oparta zatem została na kryterium nienaruszalności zasady dwuinstancyjności. Tak więc art. 138 § 2 k.p.a. stanowi wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ drugiej instancji, gdyż zgodnie z ustanowioną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. Wpływ na podjęcie decyzji kasacyjnej ma treść art. 136 k.p.a., określającego granice postępowania dowodowego przed organem odwoławczym.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że organ odwoławczy trafnie ocenił istotną wadliwość postępowania przed organem pierwszej instancji, niemożliwą do uzupełnienia w postępowaniu przed drugą instancją, gdyż postępowanie wyjaśniające należy przeprowadzić w znacznym zakresie. W sprawie niewątpliwie zachodzi potrzeba dokładnego ustalenia stanu faktycznego, w skład którego powinny wejść ustalenia co do uzasadnionych potrzeb wynikających z niepełnosprawności skarżącego. Ponadto, zachodzi konieczność oceny istotnych dowodów, których przeprowadzenie na etapie postępowania odwoławczego kłóciłoby się z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz zasadą czynnego udziału strony w postępowaniu.

Zaskarżona decyzja kasacyjna zawiera wytyczne odnoszące się do przeprowadzenia postępowania. Prawidłowo organ odwoławczy wskazał, że

z samego orzeczenia o niepełnosprawności nie zawsze wynika wprost, że osoba niepełnosprawna napotyka na bariery architektoniczne, techniczne, czy

w komunikowaniu się (związane z ułomnością fizyczną - ograniczeniami ruchowymi, mową lub słuchem), a w samym orzeczeniu o niepełnosprawności nie ma ustawowego wymogu zawarcia takiego stwierdzenia. Wobec tego dowodem mogącym przesądzić o istnieniu takich barier może być dokumentacja medyczna niepełnosprawnego.

W niniejszej sprawie, jak prawidłowo podniósł organ II instancji, orzeczenie

o niepełnosprawności skarżącego nie daje wprost jasnych wytycznych odnoszących się do barier mogących go spotkać, czy też go dotykających. Jest w nim natomiast określona przyczyna medyczna niepełnosprawności (04-0 - choroby narządu wzroku oraz 11-I - inne, w tym schorzenia: endokrynologiczne, metaboliczne, zaburzenia enzymatyczne, choroby zakaźne i odzwierzęce, zeszpecenia, choroby układu krwiotwórczego) oraz zostało zawarte wprost odwołanie do wskazań medycznych odnośnie zaopatrzenia odwołującego w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, ułatwiające jego funkcjonowanie. Organ odwoławczy słusznie zauważył, że pewną pomocą w załatwieniu sprawy jest znajdujące się

w aktach sprawy zaświadczenie lekarskie z [...] r. zawierające informację o potrzebie zapewnienia odpowiednich warunków higieniczno-sanitarnych oraz warunków pozwalających zabezpieczyć warunki składowania i przygotowania żywności. W zaświadczeniu zawarte jest także zalecenie, że "ze względu na bardzo poważne i pogłębiające się ograniczenie widzenia (...), w przypadku wystąpienia barier architektonicznych i technicznych w miejscu zamieszkania, wskazana jest ich likwidacja".

Należy również zgodzić się z organem odwoławczym, że z decyzji organu pierwszej instancji, ani z akt sprawy nie wynika, aby Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w B. określiło zasady dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Nadto nie można też z założenia twierdzić, że w przypadku osoby niepełnosprawnej z powodu schorzeń narządu wzroku likwidacją barier architektonicznych nie jest dostosowanie łazienki do potrzeb takiej osoby niepełnosprawnej poprzez np. wyeliminowanie z łazienki brodzika wystającego ponad poziom podłogi, czy też pokrycie podłogi okładzinami przeciwpoślizgowymi. Natomiast odnośnie likwidacji barier technicznych, co prawda organ pierwszej instancji podniósł, że zakup sprzętu gospodarstwa domowego, czyli lodówki, nie stanowi przedmiotu takiego dofinansowania, to jednak organ ten nie wyjaśnił, jaki związek likwidacji takiej bariery ma zalecenie lekarskie dotyczące potrzeby zapewnienia odwołującemu odpowiednich warunków higieniczno-sanitarnych oraz warunków pozwalających zabezpieczyć warunki składowania

i przygotowania żywności. Zasadna jest także uwaga Samorządowego Kolegium Odwoławczego odnośnie likwidacji bariery w komunikowaniu się, że skarżący nie wykazał dotychczas, jaki sposób zakup krótkofalówki miałby go usprawnić

w codziennym życiu oraz z jakiego orzeczenia odnoszącego się do jego schorzeń miałaby wyniknąć potrzeba takiego zakupu.

Celem wyjaśnienia wskazanych wyżej okoliczności niewątpliwie organ pierwszej instancji powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe przy czynnym współdziałaniu ze skarżącym.

W tym miejscu zważyć należy, że uchylenie decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., otwiera ponownie etap postępowania przed organem pierwszej instancji, w którym to postępowaniu stronie przysługuje pełnia praw do czynnego udziału w tym postępowaniu, składania wyjaśnień i przedstawiania dowodów oraz wnioskowania o ich przeprowadzenie. W uchwale podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów z dnia 4 maja 1998 r., sygn. akt FPS 2/98, wskazano, iż decyzja kasacyjna organu odwoławczego może być wydana tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, zatem organ przy jej wydawaniu ogranicza się tylko do oceny potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz jego zakresu. Nie rozstrzyga wówczas o meritum sprawy, nie przeprowadza też merytorycznej kontroli decyzji organu pierwszej instancji. Przeprowadzenie, bowiem takiej oceny nie jest możliwe bez uprzedniego pełnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela powyższy pogląd.

Podniesione zarzuty naruszenia art. 6 k.p.a., 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. również nie zasługują na uwzględnienie. Analiza akt poddanych osądowi w żadnej mierze nie wskazuje aby organ odwoławczy naruszył zasadę praworządności jak również zasadę prawdy obiektywnej poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Z przyczyn wskazanych powyżej Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie wydało decyzję kasacyjną, ponieważ by dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające

w znacznej części. Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. statuujący zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz ich kultury prawnej to nie sposób wskazać uchybienia organu odwoławczego, które miałoby naruszać powyższą zasadę.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie aprobuje stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w związku z czym zaskarżona decyzja kasacyjna odpowiada prawu, a zarzuty skargi są nietrafne.

Mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.