Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 95/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art.33 § 1.
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 5 maja 2021 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 8 grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 597 ( pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku A.S. na podstawie wystawionych przez wierzyciela Naczelnika Urzędu Skarbowego W. tytułów wykonawczych z dnia 9 lipca 2019 r. o numerach:

1) 6437.2019, obejmujący zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za maj i czerwiec 2015 roku,

2) 6439.2019, obejmujący zaległości w podatku od towarów i usług za maj 2015 roku,

3) 6442.2019, obejmujący zaległości z tytułu wpływów z kosztów egzekucyjnych, opłaty komorniczej i kosztów upomnień za styczeń 2015 roku,

4) 6443.2019, obejmujący zaległości z tytułu wpływów z kosztów egzekucyjnych, opłaty komorniczej i kosztów upomnień za styczeń 2015 roku.

Na podstawie ww. tytułów wykonawczych, organ egzekucyjny zawiadomieniem nr [...] z dnia 16 lipca 2019 r. podjął próbę zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w "A" S.A. W odpowiedzi na powyższe organ egzekucyjny w piśmie z dnia 16 lipca 2019 r. otrzymał informację o braku rachunku. Kolejno zawiadomieniem z tego samego dnia o nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w "B" S.A. W odpowiedzi na powyższe, bank poinformował o braku środków na rachunku. Wydruk ww. zawiadomień wraz z odpisami tytułów wykonawczych A.S. odebrał osobiście w dniu 16 lipca 2019 r..

Pismem z dnia 17 lipca 2019 r. A.S. złożył zarzuty na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 2, 7 i 10 u.p.e.a., tj. nieistnienie obowiązku, brak wymagalności obowiązku, brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, tj. brak określenia dokładnej wysokości egzekwowanego obowiązku.

Postanowieniem z dnia 17 lipca 2019 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art. 56 § 1 pkt 5 i art. 35 § 1 u.p.e.a. zawiesił postępowanie egzekucyjne.

Pismem z dnia 18 lipca 2019 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił się do wierzyciela Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o zajęcie stanowiska w zakresie złożonych zarzutów.

Postanowieniem z dnia 7 października 2019 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zajął stanowisko jako wierzyciel w zakresie złożonych przez A.S. zarzutów uznając:

- za uzasadniony zarzut na podstawie art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., tj. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1,

- za nieuzasadnione zarzuty:

• na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. nieistnienie obowiązku,

• na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 ww. ustawy, tj. brak wymagalności obowiązku,

• na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 ww. ustawy, tj. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27.

Przedmiotowe postanowienie doręczono G.D. w dniu 10 października 2019 r..

Z uwagi na wniesione przez A.S. w dniu 17 października 2019 r. zażalenie na ww. rozstrzygnięcie prawne wierzyciela, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z dnia 29 listopada 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W..

Pismem z dnia 17 grudnia 2019 r. nr [...] wierzyciel wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego o wycofanie tytułów wykonawczych z dnia 9 lipca 2019 r. o numerach: [...],[...],[...],[...] z uwagi na brak wystawionego uprzednio upomnienia, obejmującego przedmiotowe zaległości podatkowe.

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2020 r. nr [...], doręczonym zobowiązanemu w dniu 20 sierpnia 2020 r., działając na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych.

Tego samego dnia organ egzekucyjny zawiadomieniem nr [...] uchylił zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego A.S. w "A" S.A dokonane zawiadomieniem z dnia 16 lipca 2019 r. Tożsame zawiadomienie zostało również skierowane tego samego dnia do "B" S.A. w zakresie zajęcia z dnia 16 lipca 2019 r. nr [...].

Korzystając z przysługującego prawa, pismem z dnia 23 lipca 2020 r., pełnomocnik skarżącego, - w ustawowym terminie - wniósł zażalenie na ww. rozstrzygnięcie prawne. Pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 34 § 4 u.p.e.a. przez umorzenie postępowania egzekucyjnego przed prawidłowym rozpoznaniem zgłoszonych zarzutów, tj.:

a) przed wydaniem (doręczeniem) stronie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. w sprawie zażalenia na stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów, a tym samym bez uprawomocnienia się tego stanowiska,

b) bez wydania postanowienia w przedmiocie nie uwzględnionej części zarzutów w zakresie wadliwego doręczenia egzekwowanej decyzji), co pozbawiło stronę prawa do zaskarżenia prowadzonej w tym zakresie egzekucji do organu wyższej instancji oraz do sądu.

W związku z powyższym pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i prawidłowe rozpoznanie zgłoszonych zarzutów.

Kolejno pismem procesowym z dnia 31 sierpnia 2020 r., które wpłynęło do organu w dniu 21 września 2020 r. pełnomocnik strony podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z dnia 25 września 2020 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 13 sierpnia 2020 r., nr [...] w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 u.p.e.a..

Zgodnie z zaleceniami organu, postanowieniem z dnia 9 października 2020 r. nr [...] organ egzekucyjny rozpatrzył wniesione przez A.S. zarzuty uznając:

- za uzasadniony zarzut, stosownie do art. 33 § 1 pkt 7 u.pe.a., tj. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

- za nieuzasadnione zarzuty, stosownie do art. 33 § 1 pkt 1, 2 i 10 u.p.e.a., tj. nieistnienie obowiązku objętego tytułami wykonawczymi o numerach [...],[...],[...],[...] z dnia 9 lipca 2019 r., brak wymagalności obowiązku oraz niespełnienie w ww. tytułach wykonawczych wymogów formalnych.

Korzystając z przysługującego prawa, pismem z dnia 21 października 2020 r., skarżący wniósł - w ustawowym terminie - zażalenie na ww. rozstrzygnięcie prawne.

Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2020 r. nr [...], doręczono stronie skarżącej w dniu 14 grudnia 2020 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej:

1) uchylił zaskarżone postanowienie w części uznania zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia za uzasadniony i orzekł co do istoty sprawy poprzez uznanie zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia za zasadny i umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 9 lipca 2019 r. o numerach: [...],[...],[...],[...] oraz

2) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w pozostałej części.

Pismem z dnia 4 stycznia 2021 r. A.S., reprezentowany przez radcę prawnego, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nr [...] z dnia 8 grudnia 2020 r..

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 34 § 1 i 4 u.p.e.a. oraz art. 7 K.p.a. Z uwagi na powyższe pełnomocnika karzącego wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonego postanowienia,

2) zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu nr [...] z dnia 8 grudnia 2020 r..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, organ egzekucyjny tylko w części podjął trafne rozstrzygnięcie w przedmiocie zgłoszonych przez A.S. zarzutów, albowiem uznając zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia za zasadny, nie orzekł o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, do czego zobligowany jest stosownie do art. 34 § 4 u.p.e.a.. Powyższe, w tym zakresie, czyniło postanowienie wadliwym. Dlatego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił w tej części zaskarżone ustanowienie i orzekł co do istoty sprawy, a w pozostałym zakresie utrzymał je w mocy.

Oceniając ten akt Sąd uznał, że rozstrzygnięcie zawarte w drugiej części zaskarżonego postanowienia jest wydane przedwcześnie. Należy przypomnieć, że z dniem 30 lipca 2020 r. weszła w życie nowelizacja u.p.e.a., która m.in. zmienia sposób wnoszenia i rozpoznawania środka zaskarżenia w postaci zarzutów. Zgodnie z przepisami przejściowymi zamieszczonymi w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070) do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie u.p.e.a. i niezakończonych przed dniem 30 lipca 2020 r. stosuje się przepisy dotychczasowe.

W swoim rozstrzygnięciu, organ oparł się na treści art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. - mającego odpowiednie zastosowanie w niniejszym postępowaniu na mocy art. 18 u.p.e.a. - w myśl, którego organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję (odpowiednio postanowienie) w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję (odpowiednio postanowienie) - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.

Zgłoszenie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego przewidziane jest w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w ściśle określonych przypadkach wymienionych w art. 33 u.p.e.a..

Stosownie do brzmienia art. 33 § 1 cyt. ustawy, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być m.in. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1), odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.) oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.).

Przy czym, zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 (...), organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów. Jeżeli zarzuty są uzasadnione, organ egzekucyjny umarza postępowanie egzekucyjne albo stosuje mniej uciążliwy środek egzekucyjny. Jak stanowi art. 34 § 5 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu f jednocześnie organem egzekucyjnym.

Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia, w przedmiotowej sprawie zarówno organ egzekucyjny Naczelnik Urzędu Skarbowego jak i organ odwoławczy są związani w odniesieniu do art. 33 § 1 pkt 1, 2 i 7 u.p.e.a. stanowiskiem wierzyciela Naczelnika Urzędu Skarbowego W. Związanie to zdaniem organów oznacza, że nie można orzec inaczej niż wierzyciel postanowił. Dokonana przez wierzyciela ocena, jako wiążąca, stała się podstawą do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia uwzględniającego zarzut w trybie art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. oraz nieuwzględniającego wniesionych przez A.S. zarzutów stosownie do postanowień art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a., a następnie postanowienia organu odwoławczego, utrzymującego w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Wierzyciel zajął stanowisko w ostatecznym postanowieniu z dnia 7 października 2019 r. nr [...] (utrzymanym w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 29 listopada 2019 r. nr [...]).

W kwestii zarzutu nieistnienia obowiązku jak i braku jego wymagalności organ wskazał w ślad za wierzycielem, że przedstawiona przez A.S. argumentacja sprowadzająca się do nieprawidłowego doręczenia decyzji Naczelnika Śląskiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia 11 lutego 2019 r. nr [...], jak również prowadzenie postępowania i wydanie decyzji przez niewłaściwy organ podatkowy nie znajduje zastosowania w stanie faktycznym sprawy.

Jak stwierdzono, objęte tytułami wykonawczymi obowiązki wynikają z treści przedmiotowej decyzji, która jest ostateczna i pozostaje w obrocie prawnym, gdyż dotychczas nie została wyeliminowana w trybie instancyjnym bądź też w trybach nadzwyczajnych.

W ocenie Sądu, stanowisko to jest przedwczesne albowiem pomija wydane w sprawie skarżącego wyroki z dnia 20 maja 2020 r. w sprawach I SA/Gl 1162/19 i I SA/Gl 1663/19.

Jak wynika z treści powyższych wyroków Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyraził pogląd, że decyzja Naczelnika Śląskiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia 11 lutego 2019 r., która legła u podstaw wystawienia tytułów wykonawczych w obecnie kontrolowanym postępowaniu egzekucyjnym, została doręczona z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej.

Powyższa okoliczność sprawia, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o decyzję, która - na skutek wydanych w sprawach wyroków sygn. akt I SA/Gl 1162/19 i I SA/Gl 1163/19 - utraciła walor ostateczności, wymagać będzie ponownej oceny zarzutów wniesionych przez skarżącego w dniu 17 lipca 2019 r.. Uznać bowiem należy, że tak zajęte przez wierzyciela stanowisko, jak i ocena wymagalności i istnienia egzekwowanego obowiązku, wymagać będą uwzględnienia ewentualnych kolejnych rozstrzygnięć właściwych organów co do zobowiązań objętych decyzją z dnia 11 lutego 2019 r..

Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł w myśl art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) p.p.s.a. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 i 205 p.p.s.a.