Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 383/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 , art. 8 ust. 1 pkt 2 ,  art. 18 ust. 1, art. 3 ust. 1 , art. 3 ust. 2, art. 3 ust. 3 ,
journal: Dz.U. 2018 poz 1312
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 64 ust. 2 ,
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 15 ,
law: Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędzia WSA Elżbieta Dziel Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 listopada 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 4 kwietnia 2024 r. nr 9016-2024-000047-6400 w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2018 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. S. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S.

z 4 kwietnia 2024 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...] z siedzibą w Z. z 31 stycznia 2023 r., nr [...]

w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 r.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W dniu 15 czerwca 2018 r. Strona złożyła wniosek o przyznanie płatności

na 2018 r., w tym o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej, płatności do krów [...] i owiec [...] Po dokonaniu korekt wniosku ostatecznie łączna powierzchnia deklarowana wynosiła 198,37 ha.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w szczególności w zakresie działek ewidencyjnych nr [...], obręb N. W. oraz nr [...], obręb [...]

w związku z zastrzeżeniami wynikającymi z kontroli krzyżowej z udziałem innego

podmiotu deklarującego do płatności te same działki ewidencyjne organ I instancji

23 lutego 2021 r. wydał wobec Strony decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwołał się do ustaleń w zakresie sporu o rolnicze użytkowanie ww. działek istniejącego pomiędzy M. S. i A. K.. Osoby te od 2011 r. wiąże umowa dzierżawy, gdzie M. S. (właściciel ww. działek i wydzierżawiający) a A. K. (dalej: "dzierżawca") pozostają w sporze m.in. co do obowiązywania umowy dzierżawy

a w konsekwencji posiadania ww. działek i praw z tego posiadania wynikających.

Ponadto spory ww. stron związane z dzierżawionymi działkami stanowiły przedmiot postępowań prowadzonych przez policję oraz sądy powszechne.

W konsekwencji organ decyzją z 23 lutego 2021 r. przyznał Stronie płatność za zazielenienie, płatność redystrybucyjną, płatność do krów i owiec oraz odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz naliczono sankcję w wysokości

[...] zł. Jako podstawę odmowy przyznania jednolitej płatności obszarowej

organ I instancji wskazał stwierdzenie przedeklarowania powierzchni o [...] ha,

co stanowiło powyżej 3% względem powierzchni deklarowanej do jednolitej płatności obszarowej, tj. [...] ha. Powyższe wynikało z wykluczenia działek nr [...] - [...] ha

i nr [...] - [...] ha, które zostały uznane za niebędące w posiadaniu Strony, jako posiadacza zależnego - naruszającego posiadanie drugiej strony. Decyzja została skutecznie doręczona 26 lutego 2021 r.

Organ II instancji po rozpoznaniu odwołania w dniu 3 października 2022 r.

wydał decyzję nr [...] o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Po przeprowadzeniu ponownego postępowania organ I instancji 31 stycznia

2023 r. wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania Stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 r. Organ przyznał płatność za zazielenienie, płatność redystrybucyjną, płatność do krów i owiec oraz odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej i naliczył sankcję w wysokości [...] zł. Jako podstawę odmowy przyznania jednolitej płatności obszarowej organ I instancji wskazał stwierdzenie przedeklarowania powierzchni o [...] ha, co stanowiło powyżej 3% względem powierzchni deklarowanej do jednolitej płatności obszarowej, tj. [...] ha. Powyższe wynikało z wykluczenia działek nr [...] - [...] ha i nr [...] - [...] ha, które zostały uznane za niebędące w posiadaniu Strony, jako posiadacza zależnego - naruszającego posiadanie drugiej strony. Decyzja została skutecznie doręczona 14 lutego 2023 r.

W uzasadnieniu organ przedstawił wykaz działek zadeklarowanych do jednolitej płatności obszarowej, o łącznej powierzchni [...] ha. Następnie wyjaśnił, że w trakcie postępowania administracyjnego, w ramach kontroli krzyżowej przewidzianej w art. 71 rozporządzenia (WE) nr 1306/2013 stwierdzono, że na zadeklarowane przez Stronę działki rolne w ramach działek ewidencyjnych województwo [...], powiat [...], gmina [...], obręb [...] nr [...] i obręb [...] o nr [...] został złożony więcej niż jeden wniosek o przyznanie płatności na 2018 r. W tych okolicznościach do obu rolników (Strony oraz A. K.) deklarujących grunt

na ww. działkach wystosowano wezwania do złożenia wyjaśnień.

Organ wskazał, że na wezwanie z 20 listopada 2018 r. Strona pismem

z 26 listopada 2018 r. wyjaśniła, że jest właścicielem i użytkownikiem spornych działek. Oświadczyła, że prowadziła na działkach wypas koni i bydła, do którego odpowiednio wcześniej przygotowała działki poprzez budowę ogrodzenia, wycinkę powalonych drzew, zbiór kamieni, usuwanie szkód spowodowanych przez dzikie zwierzęta, bronowanie, dosiewanie koniczyny i mieszanki traw, prace melioracyjne, a także wykaszała

niedojazdy na całej powierzchni działek, kosiła trawę i wycinała drobne krzewy wzdłuż

granic działek, doglądała pasących się zwierząt. Strona poinformowała, że sporne działki

w 2011 r. wydzierżawiła A. K. (dalej: "dzierżawca"), ale z uwagi na niewywiązywanie się z zapisów umowy, w 2015 r. umowa dzierżawy została wypowiedziana (wypowiedzenie nie zostało przyjęte przez dzierżawcę, który prowadzi ze Stroną spory sądowe).

Organ podał, że na wezwanie z 1 października 2018 r. (włączone do akt sprawy postanowieniem z 2 lutego 2021 r.) dzierżawca nadesłał pismem z 8 sierpnia 2018 r. zgłoszenie wystąpienia siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności. Poinformowała, że uprawiane przez nią grunty, a mianowicie trwałe użytki zielone nie nadają się zbioru (siana), ponieważ zostały zniszczone przez suszę i stratowane przez zwierzęta hodowlane (konie i bydło) nieznanego dzierżawcy pochodzenia.

Organ nawiązał również do wezwania z 8 marca 2019 r. skierowanego do Strony i udzielonej w piśmie z 18 marca 2019 r. odpowiedzi, która obejmowała dane sześciu świadków na okoliczność wykonywania przez Stronę prac na spornych działkach,

kopie faktur zakupu materiałów do budowy ogrodzenia i innych rzeczy wykorzystywanych do rolniczego użytkowania spornych działek, kopię protokołu oględzin szkód bobrów RDOŚ nr [...], umowę ugody z Kołem Łowieckim [...] z dnia 11 maja 2018 r., protokół odbioru padłych zwierząt oraz protokół kontroli PCBC SA nr [...]

W dalszej kolejności organ wskazał, że wydano w toku postępowania postanowienie z 16 października 2019 r. o włączeniu do materiału dowodowego

wyroku Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydział Gospodarczy z 19 lutego 2019 r, [...] w sprawie z powództwa dzierżawcy przeciwko Stronie o ochronę naruszenia posiadania, zakazujący Stronie naruszania posiadania dzierżawcy spornych działek.

Organ dodał, że w postępowaniu na 2017 r. Strona dostarczyła apelację

od ww. wyroku, dlatego postanowieniem z 16 października 2019 r. organ zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wszczętego na wiosek Strony 15 czerwca 2018 r.

Kolejno organ zwrócił uwagę na postanowienie z 22 grudnia 2020 r. o włączeniu do materiału dowodowego dokumentów złożonych przez Stronę na wezwanie w toku postępowania za 2017 r.

Organ podał, że postanowieniem z 22 grudnia 2020 r. włączył do akt wyrok Sądu Okręgowego w [...] [...] Wydział Gospodarczy z 20 grudnia 2019 r., [...], w którym Sąd oddalił apelację Strony od wyroku Sądu Rejonowego w [...] z 19 lutego 2019 r., [...].

W związku z odpadnięciem podstawy zawieszenia organ I instancji wydał postanowienie z 22 grudnia 2020 r. o podjęciu zawieszonego postępowania. Następnie skierował zawiadomienie z 2 lutego 2021 r. o zakończeniu postępowania, wskazując na możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w sprawie.

Strona 10 lutego 2021 r. złożyła organowi I instancji dodatkowe wyjaśnienia, wskazując że dzierżawca nie uprawia spornych działek o nr [...] i nr [...],

nie zebrała z nich siana (co potwierdzają zeznania świadków wskazanych przez Stronę oraz brak fotografii ze strony dzierżawcy). Strona podkreśliła, że to ona wykonuje wszystkie prace polowe, aby utrzymać grunt w dobrej kulturze rolnej przez cały rok.

Strona podkreśliła, że w 2015 r. dzierżawca próbował ukraść siano zebrane przez Stronę;

w 2016 r. nie uprawiała gruntów, wycofała wniosek; w 2017 r. zniszczyła trawę i nie zebrała siana; w 2018 nie zrobiła nic na gruncie; w 2019 r. pogłębiła rowy, niczego nie skosiła

ani nie zebrała; w 2020 r. wyganiała konie należące do Strony (tu Strona podała dane osób i podmiotów dysponującymi wiedza w tym zakresie). Następnie 12 grudnia 2021 r. Strona uzupełniła informacje, podając że na spornej działce nr [...] podczas koszenia w 2019 r. znaleziono sadzonki konopi indyjskiej (co zostało zgłoszone na policję). Strona wskazywała, że dowodzi to braku zainteresowania działkami ze strony dzierżawcy.

Organ I instancji zwrócił uwagę, że na podstawie wyjaśnień obu stron konfliktu krzyżowego i przedłożonych w trakcie postępowania dokumentów ustalono, że sporne działki od 30 listopada 2011 r. były przedmiotem dzierżawy zawartej między Stroną

(jako właścicielem), a dzierżawcą (akt notarialny z dnia 16 maja 2011 r. - Rep. A

nr [...]). Umowa dzierżawy została zawarta na czas określony do 30 marca 2026 r. i nie uregulowano w niej uprawnienia do wypowiedzenia i sposobu wypowiedzenia. Strona wypowiedziała ww. umowę w trybie natychmiastowym, pismem z 30 lipca 2015 r. doręczonym dzierżawcy 1 sierpnia 2015 r. Czynność tę zakwestionował dzierżawca, który

pozwem z 1 października 2015 r. wystąpił do Sądu Rejonowego w [...]

o ustalenie istnienia pomiędzy stronami umowy dzierżawy. Wyrokiem z 26 października 2016 r., [...] powództwo dzierżawcy zostało oddalone.

Organ zauważył, że:

- wnioskiem z 17 kwietnia 2018 r. Komendant Komisariatu Policji w [...] na wniosek pokrzywdzonego dzierżawcy wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] o ukaranie Strony za to że w okresie od 10 sierpnia 2017 r.

do 9 września 2017 r. na spornych działkach wykosiła trawy powodując stratę w wysokości [...] zł, to jest o wykroczenie z art. 156 § 1 k.w. (tj. niszczenie zasiewów, sadzonek

lub traw). W konsekwencji Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem nakazowym z 30 maja 2018 r., [...] uznał Stronę za winną popełnienia zarzucanego czynu;

od orzeczenia wywiedziono sprzeciw;

- wnioskiem z 15 października 2018 r. Komendant Komisariatu Policji w [...]

na wniosek pokrzywdzonego dzierżawcy wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] o ukaranie Strony za to że w okresie od 1 kwietnia 2018 r.

do 25 czerwca 2018 r. na spornych działkach wypasała zwierzęta gospodarskie konie i bydło, to jest o wykroczenie z art. 151 § 1 k.w. (tj. wypas zwierząt na cudzym gruncie). W konsekwencji Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem nakazowym

z 29 listopada 2018 r., [...] uznał Stronę za winną popełnienia zarzucanego czynu. Od orzeczenia wywiedziono sprzeciw;

- dzierżawca pozwem z 29 maja 2018 r. wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] Wydział I Cywilny o ochronę naruszonego posiadania spornych działek przez Stronę. W konsekwencji Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem z 19 lutego 2019 r., [...] zakazał Stronie naruszania posiadania dzierżawcy spornych działek. Następnie Sąd Okręgowy w [...] [...] Wydział Gospodarczy wyrokiem z 20 grudnia 2019 r.,

[...] oddalił apelację Strony od ww. wyroku sądu I instancji.

Organ I instancji przechodząc do analizy podstaw prawnych rozstrzygnięcia powołał przepisy art. 7 ust. 1 pkt 1 i pkt 2; art. 8 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2018.1312., tj.

ze zm.) – dalej: "u.s.w.b."

W dalszej kolejności wyjaśnił, że ustawodawca wskazuje na posiadanie gruntu rolnego, jako ustawową przesłankę warunkująca skuteczne rozpoznanie zgłoszonego wniosku i pojęcie to odnosi do "posiadania" w rozumieniu przepisów ustawy

z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U.1964.16.93 tj. ze zm.) – dalej: "K.c.".

W tym zakresie organ wskazał na art. 336 K.c., orzecznictwo sądowe i poglądy doktryny.

Zdaniem organu jednym z warunków otrzymania płatności bezpośrednich

jest posiadanie działek rolnych o określonej powierzchni. Dopłaty do gruntów rolnych przysługują wyłącznie faktycznym ich posiadaczom, a jednocześnie użytkownikom.

Dla uzyskania dopłat nie wystarczy samo posiadanie, samoistne lub zależne w rozumieniu K.c., ale konieczne jest rolnicze wykorzystywanie działek rolnych. Ponadto organ wskazał, ze to strona ma obowiązek udowodnić fakt posiadania i rzeczywistego użytkowania rolniczego zadeklarowanej działki.

Organ I instancji stwierdził, że nie ma kompetencji do rozstrzygania sporów pomiędzy stronami konfliktu krzyżowego oraz rozstrzygania, któremu z rolników przysługuje "lepszy" tytuł do gruntu. Organ jest zobowiązany jedynie dążyć do wyjaśnienia, kto użytkował sporną działkę i któremu z wnioskodawców należy się płatność. Ciężar udowodnienia przesłanek spoczywa na rolniku.

Przenosząc teoretyczne rozważania na grunt analizowanej sprawy,

organ I instancji stwierdził że mimo pisemnego wypowiedzenia umowy dzierżawy

przez Stronę oraz wyroków z 26 października 2016 r., [...] i z 16 kwietnia 2017 r., [...] umowa dzierżawy nie została skutecznie wypowiedziana. Zdaniem organu świadczy o tym uzasadnienie wyroku z 19 lutego 2019 r., [...], w treści którego wskazano na orzeczenie wydane w sprawie [...] oddalające powództwo wytoczone przez dzierżawcę o ustalenie istnienia umowy dzierżawy. Organ wskazał na stwierdzenie, iż "nie wynika, aby umowa dzierżawy wygasła, a powódka nie miała prawa do korzystania ze spornych nieruchomości i pobierania z nich pożytków naturalnych". Według organu stosownie do art. 345 K.c. posiadanie przywrócone poczytuje się za nieprzerwane,

a zgodnie z art. 365 § 1 K.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Organ poddał ocenie również przeprowadzone na spornych działkach zabiegi.

Tu stwierdził, ze po zawarciu umowy dzierżawy z 16 maja 2011 r. do końca 2014 r. zabiegi wykonywała Strona na zlecenie i na rzecz dzierżawcy, czego potwierdzeniem

są zeznania Strony do protokołu (w sprawie o przyznanie płatności na 2015 r.)

z 17 maja 2017 r. Natomiast w 2015 r. Strona samowolnie weszła na dzierżawione grunty z zamiarem użytkowania. Dzierżawca w 2015 r. użytkowała sporne grunty i nie zlecała

już wykonywania zabiegów Stronie. W 2016 r. Strona ponownie samowolnie weszła

na dzierżawione grunty z zamiarem ich użytkowania dokonując na nich wypasu zwierząt. W 2017 r. obie strony konfliktu w różnych terminach i według swoich planów wykonywały koszenie, a dodatkowo Strona wypasała na gruntach bydło i konie. Organ zauważył,

że w 2018 r. ze względu na niesprzyjające warunki atmosferyczne - panującą suszę

i nieustanny wypas zwierząt przez Stronę całkowicie niemożliwe było wejście na sporne działki przez dzierżawcę.

W opinii organu I instancji nie było możliwe stwierdzenie, że to Strona

była posiadaczem spornych działek w 2018 r., gdyż działania przez niego podejmowane nie przesądziły o uznaniu go za posiadacza, który w sposób niezakłócony korzystał

ze spornych działek.

W tych okolicznościach w ocenie organu zastosowanie w sprawie zalazł przepis

art. 18 ust. 1 u.s.w.b. Zgodnie z tą regulacją płatność należy się posiadaczowi zależnemu (dzierżawca), a nie posiadaczowi samoistnemu (Strona) naruszającemu posiadanie drugiej stronie konfliktu.

Dalej organ I instancji wskazał w zakresie nakładania kar administracyjnych

na art. 64 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania

nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE)

nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 549 ze zm.) – dalej: "rozporządzenie nr 1306/2013" i art. 15 rozporządzenie delegowane komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013

w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 181, str. 48 ze zm.) – dalej: "rozporządzenie nr 640/2014.

Natomiast w zakresie postępowania dowodowego, tu szczególnie

co do przeprowadzenia dowodów w postaci przesłuchania świadków podanych

w piśmie Strony z 18 marca 2019 r., organ I instancji uznał za uzasadnioną odmowę

ich przeprowadzenia. Stwierdził, że wnioskowane dowody nie są niezbędne do oceny i ustalenia stanu faktycznego.

W uzasadnieniu znalazło się także obszerne stanowisko organu związane

z poszczególnymi rodzajami płatności objętych wnioskiem (płatność za zazielenienie, redystrybucyjna, związana do krów, związana do owiec).

Końcowo organ I instancji opisał zagadnienie zwrotu dyscypliny finansowej,

co do której postępowanie umorzył.

Organ odwoławczy decyzją z 4 kwietnia 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 31 stycznia 2023 r.

W ocenie organu odwoławczego całokształt zgromadzonego materiału dowodowego pozwolił na stwierdzenie, iż Strona nie mogła zostać uznana za posiadacza spornych działek w 2018 r. W ocenie organu działania Strony sprowadzały się do naruszania posiadania, a nie jednoznacznego przejęcia w posiadanie ww. gruntów

i to niezależnie od tego, że wyrok o zakazie naruszania posiadania (sygn. akt V GC 1576/18) zapadł dopiero w 2019 r.

Organ uznał, że Strona nie spełniła warunków do przyznania płatności,

tj. nie była posiadaczem na dzień 31 maja 2018 r. W konsekwencji poczynionych ustaleń, zasadnym było wykluczenie z płatności deklarowanych działek rolnych wskazanych na działkach ewidencyjnych nr [...] o powierzchni [...] ha (działka rolna [...]) oraz nr [...]

o powierzchni [...] ha (działka rolna [...]). Zasadnie również organ I instancji uznał brak możliwości zastosowania art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr [...] poprzez brak wykazania przez Stronę, braku winy w swoim postępowaniu w przedmiocie uprawnień do płatności, w tym przypadku brak możliwości uznania Strony za posiadacza. Zasadnie również uznano, że brak było podstaw do zastosowania przepisu art. 15 rozporządzenia nr [...], gdyż organ I instancji poinformował Stronę o nieprawidłowościach

we wniosku w wezwaniu z 26 października 2016 roku, a które to nieprawidłowości okazały się negatywne w skutkach dla Strony.

W opinii organu odwoławczego prawidłowo w wyniku wykluczenia powierzchni działek nr [...] - [...] ha i nr [...] - [...] ha, stwierdzono różnicę wynoszącą [...] ha między powierzchnią deklarowaną [...] ha, a stwierdzoną [...] ha.

W tych okolicznościach wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w wyniku prowadzonego postępowania wynosi 83,55 % i w konsekwencji zmniejszenie płatności wyliczone

jako 1,5-krotność stwierdzonej różnicy tj. [...] ha przekracza powierzchnię stwierdzoną do płatności.

Zdaniem organu odwoławczego płatność została zasadnie odmówiona

i słusznie naliczona została kara administracyjna, którą wyliczono na kwotę [...]zł (tj. [...] ha - [...] ha * [...] zł).

Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję w całości wnosząc o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia;

2) stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia;

3) zasądzenie od organu na rzecz Strony kosztów postępowania, w tym kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego wedle zestawienia przedłożonego przed zamknięciem postępowania, a w razie braku przedłożenia zestawienia - wedle norm przepisanych;

4) rozpoznanie skargi na rozprawie;

5) zobowiązanie organu do wydania decyzji uwzględniającej wniosek Strony

o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018, zgodnie z wnioskiem złożonym przez Stronę w dniu 15 czerwca 2018 roku, w tym

dla działek nr [...] i nr [...].

Jednocześnie zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 77 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2023.775, tj. ze zm.) – dalej: "K.p.a." w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez:

- brak należytego zgromadzenia i rozpatrzenia posiadanego materiału dowodowego;

- błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie tego, kto faktycznie posiadał

i rolniczo użytkował sporne grunty,

- naruszenie zasady obiektywizmu oraz interpretację wszelkich niejasności na niekorzyść Skarżącego,

- wskazywanie okoliczności mających znaczenie prawne w sposób wybiórczy,

- przypisywanie Skarżącemu twierdzeń, które nie padły w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego,

czego skutkiem było błędne przyjęcie, że Skarżący nie był posiadaczem spornych działek nr [...] oraz [...];

b) art. 80 K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a. poprzez:

- arbitralną interpretację zeznań wszystkich świadków oraz wyciągnięcie wniosków, które nie znajdują pokrycia w istniejącym stanie faktycznym,

- uznanie, że dzierżawca zebrał siano ze spornej działki na podstawie faktury VAT, w sytuacji gdy z faktury nie wynikało, że siano zostało rzeczywiście zebrane

ze spornych działek nr [...] i [...],

- odmowę uznania wiarygodności przedłożonych przez Skarżącego opinii prawnych radcy prawnego J. B. oraz opinii prawnej z e-prawnik.pl stwierdzających, że posiadaczem spornych działek był Skarżący - nawet jeśli organ miał powyższe wątpliwości, to w takiej sytuacji powinien on przesłuchać

w charakterze świadka osoby wydające opinie,

- odmowę uznania wiarygodności zeznań świadków - mianowicie wszyscy świadkowie jednoznacznie twierdzili, że to Skarżący użytkował w 2018 r. rolniczo sporne działki,

- odmowę uznania za wiarygodny dowód petycji sąsiadów jak i petycji Myśliwych Koła Łowieckiego "[...]", z których to dokumentów jasno wynikało, że to Skarżący

był jedynym użytkownikiem działek – organ zdewaluował ten dowód (podobnie jak wszystkie inne przedłożone przez Skarżącego] bez jakiejkolwiek głębszej analizy (nawet jeśli miał wątpliwości, winien przesłuchać osoby, które podpisały petycje

w charakterze świadków) - kategorycznie stwierdzając, że "nie ma wpływu

na odmienne rozstrzygnięcie",

czego skutkiem było błędne przyjęcie, że Skarżący nie był posiadaczem spornych działek, a dopłaty winny należeć się posiadaczowi zależnemu, tj. dzierżawcy;

c) art. 107 §1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez

- niedostateczne wyjaśnienie przyczyn, dla których określonym dowodom Organ

I instancji przyznał wiarygodność, a innym jej odmówił,

- wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia faktycznego oraz prawnego wydanej decyzji,

co miało istotny wpływ na wynik sprawy ponieważ doprowadziło do błędnego ustalenia, że dzierżawca posiadała sporne działki nr [...] i nr [...] w 2018 r., a Skarżący

ich nie posiadał, w sytuacji kiedy prawidłowe zastosowanie przepisów postępowania administracyjnego winno doprowadzić do ustalenia, że dzierżawca nie użytkowała przynajmniej w roku 2018 r. spornych działek, nr [...] i nr [...] nie użytkowała ich rolniczo, nie utrzymywała w dobrej kulturze rolnej, wszystkie czynności, takie jak: koszenie trwa, zbieranie siana, wycinanie krzaków, wycinanie ręczne traw, zbieranie kamieni, wypas zwierząt, rozłożenie ogrodzenia, talerzowanie, bronowanie, zasiew, bronowanie posiewne, wałowanie, prace melioracyjne wykonywał Skarżący;

2) naruszenie powołanych w uzasadnieniu przepisów prawa materialnego,

to jest art 8 ust. 1 u.s.w.b., art. 3 ust. 2 w zw. z art. 336 k.c. poprzez uznanie,

że Skarżący nie był posiadaczem spornych działek nr [...] i nr [...] tym samym

nie użytkował ich rolniczo i nie ma prawa do otrzymania płatności na działki nr [...] i nr [...], co skutkowało wykluczeniem jej z płatności ze względu na przedeklarowanie powierzchni oraz odmową przyznania płatności na cały zadeklarowany obszar.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

W dniu 19 listopada 2024 r. Skarżący złożył pismo procesowe, w którym ponowił

argumentację wcześniej prezentowaną w sprawie, w szczególności dotyczącą jego nakładów pracy i zaangażowania w utrzymanie prawidłowej kultury rolnej na spornych działkach. Do pisma Skarżący załączył: skargę na Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z 19 stycznia 2024 r., odpowiedź Prezesa ARiMR na skargi

z 21 lutego 2024 r., kopię protokołu z przesłuchania świadka (A. K. w toku postępowania administracyjnego do złożenia wyjaśnień w związku ze sprawami o przyznanie płatności obszarowych dla Skarżącego na rok 2017.

Sąd w toku rozprawy 5 czerwca 2024 r., na podstawie art. 111 § 2 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935. t.j. ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", postanowił połączyć sprawy ze skargi Skarżącego o sygn. akt I SA/Sz 383/24 i I SA/Sz 384/24 do wspólnego rozpoznania

oraz odrębnego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2024.1267 t.j.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j. - dalej: "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje,

gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 P.p.s.a.). W sprawach skarg na decyzje i postanowienia wydane w innym postępowaniu, niż uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego i w przepisach

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisy § 1 stosuje się z uwzględnieniem przepisów regulujących postępowanie, w którym wydano zaskarżoną decyzję

lub postanowienie (art. 145 § 2 P.p.s.a.).

Spór w rozpoznawanej sprawie pomiędzy organem a Skarżącym sprowadza

się w istocie do kwestii, jaką stanowi ocena spełnienia przez Skarżącego w 2018 r.

jednej z przesłanek uzyskania wnioskowanego wsparcia, tj. posiadania spornych działek.

W tak zarysowanym sporze Sąd przyznał rację organowi.

Podkreślić należy w pierwszym rzędzie, że w badanej sprawie postępowanie prowadzone było na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 lutego 2015 r.

o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2021.2114,

tj ze zm.) – dalej "u.s.w.b.".

W myśl art. 7 ust. 1 u.s.w.b. płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz 2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.

Z kolei w myśl art. 8 ust. 1 pkt 2 u.s.w.b. jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej (m.in.) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności.

Jak z kolei stanowi przepis art. 18 ust. 1 u.s.w.b. w przypadku gdy działka rolna

lub zwierzę, do których rolnik ubiega się o przyznanie płatności, stanowią

przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, płatności bezpośrednie przysługują posiadaczowi zależnemu.

Przepisy łączą więc prawo do uzyskania płatności z posiadaniem gruntów, dodatkowo przyznając pierwszeństwo w prawie do ich uzyskania posiadaczowi zależnemu przed posiadaczem samoistnym.

Wyjaśnić należy, że jak stanowi przepis art. 336 K.c., posiadaczem rzeczy

jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).

W orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, że o posiadaniu

i jego postaci decyduje wyłącznie sposób władania rzeczą. Jak zasadnie wskazywał Organ posiadaniem samoistnym jest władanie rzeczą w sposób odpowiadający korzystaniu z niej przez właściciela, czyli inaczej mówiąc władanie we własnym imieniu i dla siebie,

zaś posiadaniem zależnym - władanie w sposób odpowiadający korzystaniu z rzeczy

w ramach innego prawa niż własność, czyli władanie podporządkowane posiadaniu samoistnemu innej osoby.

Z wcześniej wskazanych przepisów wynika, iż jednym z warunków otrzymania płatności rolnych jest posiadanie działek rolnych o określonej powierzchni. Zaznaczyć należy, że posiadanie gruntów rolnych należy rozumieć jako faktyczne ich użytkowanie. Aby zostać beneficjentem płatności rolnych nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu K.c., ale należy je również rolniczo użytkować. W orzecznictwie podkreśla się bowiem, że do otrzymania płatności nie wystarcza sama możność władania gruntami rolnymi lecz konieczne jest efektywne (rzeczywiste) w sensie gospodarczym, korzystanie z gruntów czyli faktyczne ich użytkowanie. Przy czym użytkowanie to musi istnieć zarówno w dacie złożenia wniosku o przyznanie płatności jak i przez cały rok kalendarzowy w którym złożono wniosek. Na powyższe zasadnie wskazywał Organ odwoławczy. Płatność nie przysługuje natomiast osobie która w ogóle nie użytkowała gruntu bądź użytkowała go tylko przez pewien okres w roku złożenia wniosku (por. WSA w Łodzi w wyroku z 27 lipca 2016 r., III SA/Łd 259/16). Również zasadnie wskazywał Organ, że, chodzi tu o osobę, która decyduje o profilu upraw i dokonuje swobodnie zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony (por. NSA w wyroku z 9 listopada 2022 r.,

I GSK 278/19; z 10 lipca 2019 r., I GSK 1361/18; WSA w Olsztynie w wyroku z 4 sierpnia 2021 r., I SA/Ol 128/21).

Trafnie również wskazywał Organ, że związek posiadacza z rzeczą nie może wyrażać się w jednorazowym lub sporadycznym zawładnięciu rzeczą, lecz w możności korzystania z niej przez czas nieokreślony (por. wyrok NSA z 29 listopada 2007 r., II GSK 228/07; wyrok WSA w Bydgoszczy z 13 września 2022 r., I SA/Bd 369/22) oraz,

że właściciel nie może otrzymać takich płatności za działki, których w danym roku objętym przyznawaną płatnością nie posiadał (por. wyrok NSA z 10 lipca 2019 r., I GSK 1361/18).

Wyjaśnić również należy, mając także na uwadze podniesione w skardze zarzuty, że w postępowaniu prowadzonym tak jak w badanej sprawie, na podstawie u.s.w.b. zasady wynikające z k.p.a. doznają szeregu ograniczeń i modyfikacji.

Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 u.s.w.b. z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań

w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy

Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Dalej zaś w art. 3 ust. 2 u.s.w.b. stanowi, iż w postępowaniach, o których

mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia

im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Natomiast stosownie do art. 3 ust. 3 u.s.w.b. strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody

oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Zatem w powyższych przepisach ustawa u.s.w.b. odwraca zasady obowiązujące na gruncie k.p.a. Inicjatywa dowodowa i obowiązek dostarczenia dowodów w sprawie nie spoczywa tak jak w k.p.a. na organie prowadzącym sprawę, lecz na stronie postępowania. Organowi pozostaje jedynie w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy – a zatem ten który przedstawi strona postępowania.

W świetle powyższego, to do Strony należało udowodnienie faktów z których wywodzi ona skutki prawne, co dotyczy również faktu posiadania (rolniczego użytkowania) przez nią spornych działek.

Sąd zauważa, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza,

że w 2018 r. Skarżący był posiadaczem spornych gruntów, skoro nie wykazał on,

iż efektywnie (rzeczywiście) w sensie gospodarczym korzystał z gruntów w ten sposób,

iż to on samodzielnie decydował o profilu upraw i dokonywał swobodnie zabiegów agrotechnicznych oraz zbierał plony.

Sąd podkreśla, że nie ma sporu i wątpliwości, iż Skarżący w 2018 r. wykonał

na spornych działkach szereg zabiegów, w tym prowadził na działkach wypas koni i bydła, do którego odpowiednio wcześniej przygotował działki poprzez budowę ogrodzenia, wycinkę powalonych drzew, zbiór kamieni, usuwanie szkód spowodowanych przez dzikie zwierzęta, bronowanie, dosiewanie koniczyny i mieszanki traw, prace melioracyjne,

a także wykaszał niedojazdy na całej powierzchni działek, kosił trawę i wycinał drobne krzewy wzdłuż granic działek, doglądał pasących się zwierząt.

Nie ma też jednak żadnych wątpliwości, iż sporne działki w 2011 r.

Skarżący wydzierżawił A. K.. Przedmiotowa dzierżawa stanowi okoliczność sporną pomiędzy Skarżącym a dzierżawcą.

W związku z tym należy zwrócić uwagę na zdarzenia, których ocena wpłynęła na stanowisko zajęte w niniejszej sprawie przez Sąd, a które wynikają z akt sprawy

i uzasadnień decyzji organów.

Z materiału dowodowego sprawy wynikają bowiem informacje: o wnioskach dzierżawcy, które zainicjowały postępowania o ukaranie Skarżącego: za niszczenie zasiewów, sadzonek lub traw w okresie od 10 sierpnia 2017 r. do 9 września 2017 r.

(wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w [...] z 30 maja 2018 r.,

sygn. akt [...], w którym uznano Skarżącego za winnego popełnienia zarzucanego czynu), za wypas zwierząt na cudzym gruncie w okresie od 1 kwietnia 2018 r.

do 25 czerwca 2018 r. (wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w [...]

z 29 listopada 2018 r., sygn. akt [...], w którym uznano Skarżącego za winnego popełnienia zarzucanego czynu).

Ponadto materiał dowodowy potwierdza, że dzierżawca wystąpił przeciwko Skarżącemu z pozwem z 29 maja 2018 r. do Sądu Rejonowego w [...]

Wydział I Cywilny o ochronę naruszonego posiadania spornych działek przez Skarżącego. W konsekwencji Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem z 19 lutego 2019 r., [...] zakazał Skarżącemu naruszania posiadania spornych działek. Następnie Sąd Okręgowy w [...] [...] Wydział Gospodarczy wyrokiem z 20 grudnia 2019 r., [...] oddalił apelację Skarżącego od ww. wyroku sądu I instancji.

Uwzględniając powyższe podkreślić należy, iż w związku ze stwierdzonym działaniem Skarżącego, dzierżawca A. K. podjęła wszelkie niezbędne, legalne działania prawne w celu przeciwdziałania naruszeniom posiadania spornych działek przez Skarżącego.

Sąd zwraca uwagę, że naruszenie posiadania musi być samowolne. Wskazuje na to przepis art. 342 k.c. Natomiast o samowolnym naruszeniu posiadania możne

mówić, gdy:

1) pozbawiono posiadacza posiadania przez zajęcie całej rzeczy lub jej części, albo przez zabranie rzeczy ruchomej; jeżeli posiadacz jest ograniczony w swym posiadaniu

przez takie naruszenie posiadania, które powoduje przejściowe, choć powtarzające

się używanie jego rzeczy, wchodzenie na jego grunt lub inne korzystanie z rzeczy ograniczające swobodne wykonywanie władztwa nad rzeczą;

2) naruszenie posiadania następuje wbrew woli posiadacza;

3) jeżeli naruszenie posiadania jest sprzeczne z prawem; oczywiście ta przesłanka

nie jest spełniona, gdy prawo zezwala na naruszenie czyjegoś posiadania, a czasami nawet zobowiązuje do takiego działania (por. Z. K. Nowakowski, Prawo rzeczowe

s. 248).

W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym przedmiotową skargę zasadnie uznały organy, że Skarżący nie posiadał ww. gruntów w 2018 r. a jego działania na nich podejmowane zakwalifikować należał jako naruszenia posiadania tych gruntów. W sprawie nie można bowiem pomijać, wbrew argumentacji Skarżącego, że przeciwdziałanie naruszeniom posiadania w zakresie podejmowanym przez dzierżawcę, ma znaczenie

dla oceny rolniczego użytkowania spornych gruntów. Tym samym nie można podzielić argumentów Skarżącego, że dla przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na 2018 r. znaczenie przesądzające mają podejmowane przez niego na spornych działkach czynności.

W ocenie Sądu nie należy odmawiać znaczenia wskazanym w decyzji organu odwoławczego orzeczeniom sądów powszechnych. Podkreślenia wymaga, iż w państwie prawnym nie może mieć miejsca sytuacja, w której osoba dokonująca faktycznie skutecznych, lecz prawnie nielegalnych aktów naruszenia (tu Skarżący) otrzymuje ochronę, mimo że inna osoba (tu dzierżawca) broni w sposób legalny przysługujących

jej uprawnień. Z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej oraz z zasady praworządności (art. 2 i art. 7 Konstytucji RP) wynika obowiązek respektowania przez organy orzeczeń sądowych, którymi legitymuje się konkretny podmiot, przedstawiając je jako uzasadnienie przysługujących mu uprawnień.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela twierdzenia prezentowane wcześniej w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 8 maja 2013 r., II GSK 148/12), że cywilistyczne pojęcie posiadania nie w pełni pokrywa się zakresowo z pojęciem rolniczego użytkowania gruntu, niezbędnego dla uzyskania płatności obszarowych

(to ostanie jest nieco szersze i zawiera w sobie przesłankę w postaci cywilistycznego posiadania). Inaczej mówiąc, nie zawsze przejściowe posiadanie nieruchomości w sensie cywilistycznym lub też przejściowa utrata tego posiadania, będzie świadczyć odpowiednio o rolniczym użytkowaniu gruntu przez dany podmiot, bądź też o braku takiego użytkowania. Podkreślić należy, iż przejściowa utrata posiadania nieruchomości rolnej

i jej odzyskanie, przy równoczesnym spełnieniu innych koniecznych przesłanek materialnych, musi być traktowane jako rolnicze użytkowanie.

Sąd zauważa, że Skarżący powołuje się na brak rolniczego użytkowania gruntów przez dzierżawcę, co stanowić ma podstawę zaangażowania Skarżącego w działalność rolniczą na tych gruntach i skutkować przyznaniem wnioskowanych płatności. Sąd podkreśla jednak, że ww. twierdzenie Skarżącego pomija w całości zachowanie dzierżawcy po wystąpieniu naruszeń jego posiadania przez Skarżącego (wnioski o ukaranie za niszczenie zasiewów, sadzonek lub traw oraz za wypas zwierząt na cudzym gruncie). Nie można po analizie materiału dowodowego sprawy przyjąć argumentów Skarżącego, jako przemawiających za przyznaniem mu płatności, tylko dlatego że dzierżawca nie podjął bezprawnych działań odwetowych mających na celu samowolne przywrócenie utraconego posiadania, czy wyeliminowania naruszeń tego posiadania przez Skarżącego.

Zamiast tego dzierżawca wystąpił niezwłocznie na przewidzianą przepisami prawa drogę postępowania sądowego, w ramach której uzyskał skuteczną ochronę prawną. Okoliczność ta w żadnym wypadku nie może być więc traktowana przez organy, a tym bardziej przez sąd, jako przemawiająca na niekorzyść posiadacza zależnego (dzierżawcy). Podkreślić należy, iż z bezprawnego działania jakiego dopuszczał się Skarżący nie może on czerpać korzyści. Działanie, jakiego się dopuścił nie może również rodzić negatywnych konsekwencji dla podmiotu nim "pokrzywdzonego".

Tym samym w ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie było możliwe uznanie, że to Skarżący był posiadaczem spornych działek 2018 r., gdyż działania prze niego podejmowane na spornych gruntach zakwalifikować należało jako naruszanie posiadania. Tym samym działania te – choć niekwestionowane przez organy - nie mogły stanowić podstawy uznania Skarżącego za posiadacza ww. działek gruntu, tj. posiadacza, który

w sposób niezakłócony korzystał ze spornych działek. Na te okoliczności wskazywały organy obu instancji i podziela je również Sąd rozpoznający sprawę.

W świetle zatem wszelkich okoliczności badanej sprawy, Sąd podzielił stanowisko organów, że zebrany materiał dowodowy nie potwierdził, aby w 2018 r. Skarżący posiadał (użytkował rolniczo) sporne grunty w sposób, który uprawniałby go do płatności. Stwierdzić należy, że skoro płatność jest udzielana producentowi rolnemu do działek rolnych,

na których producent ten prowadzi działalność rolniczą, to istotą tej pomocy

jest wsparcie dla podmiotu, który decyduje o profilu upraw i dokonuje swobodnie

zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony, a nie jedynie posiada tytuł prawny do zadeklarowanych gruntów (tu prawo własności).

Sąd nie dostrzegł, także nieprawidłowości zaskarżonej decyzji w zakresie

nie objętym zarzutami skargi.

W ocenie Sądu, organy nie naruszyły przepisów postępowania, w sposób skutkujący koniecznością uchylenia decyzji, prawidłowo dokonały oceny zebranego materiału dowodowego i wywiodły z niego logiczne wnioski odnośnie skutków dokonanych ustaleń dla sytuacji Skarżącego. Decyzja wydana przez organ zawierała wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne. Natomiast okoliczność, że Skarżący z zebranego materiału dowodowego wywodzi inne wnioski iż organy, nie świadczy o naruszeniu przepisów postępowania przez organy w sposób skutkujący koniecznością uchylenia decyzji.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne jak i uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza również innych przepisów prawa materialnego jak i procesowego w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania

jej z obrotu prawnego.

Na marginesie jedynie Sąd wskazuje, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie dotyczy postępowania o przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego przeprowadzonego wobec Skarżącego. Tym samym nie stanowi ono potwierdzenia istnienia uprawnienia z tego tytułu po stronie dzierżawcy. Przyznanie płatności bądź odmowa jej przyznania w postępowaniu z wniosku dzierżawcy pozostaje poza granicami rozpoznawanej sprawy.

Sąd załączone do pisma Skarżącego z 16 listopada 2024 r. dokumenty (tj. skargę na Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w S. z 19 stycznia 2024 r., odpowiedź Prezesa ARiMR na skargi z 21 lutego 2024 r., kopię protokołu z przesłuchania świadka (A. K. w toku postępowania administracyjnego

o przyznanie płatności obszarowych dla Skarżącego na 2017 r.) uznał za pozostające

bez wpływu na istotę sprawy i postanowił w tym względzie w oparciu na podstawie

art. 106 § 3 P.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.