Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 44/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 104
journal: Dz.U. 2021 poz 2268
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Sędziowie: Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi Ł. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 22 września 2022 r. nr SKO 4310/105/22 w przedmiocie ustalenia należności podlegającej zwrotowi z tytułu odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Wrocławia z dnia 26 lipca 2022 r. nr MOPS/DPIN/1652/8/2021/AI.1/2022); II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz Ł. T. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu utrzymało w mocy orzeczenie Prezydenta Wrocławia z dnia 26 lipca 2022 r. ustalające Ł. T. wysokość należności podlegających zwrotowi - w łącznej kwocie 2.973,85 zł - z tytułu zwrotu wydatków wniesionych zastępczo przez Gminę Wrocław za pobyt babci – B. Ś. w Domu Pomocy Społecznej we Wrocławiu przy ul [...] (dalej: DPS), w okresie od dnia 24 września 2021 r. do dnia 28 lutego 2022 r.

Jak wynikało z akt sprawy decyzją z dnia 11 lutego 2022 r. organ I instancji ustalił skarżącemu odpłatność za pobyt babci w DPS w następujących kwotach: od dnia 24 do dnia 30 września 2021 r. w kwocie 289,34 zł, od dnia 1 do dnia 31 października 2021 r. w wysokości 1.240,03 zł, od dnia 1 listopada 2021 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. wysokości 473,63 zł oraz od dnia 1 stycznia 2022 r. w wysokości 248,62 zł miesięcznie.

Po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia należności podlegających zwrotowi za pobyt babci w DOP organ w dniu 23 maja 2022 r. wezwał skarżącego do zapłaty kwoty 2.973,85 zł z ww. tytułu.

Powołaną na wstępie decyzją organ I instancji, działając na podstawie art. 104 ust. 3 i ust. 8 w zw. z art. 61 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm., dalej u.p.s.), ustalił wysokość należności podlegających zwrotowi w łącznej kwocie 2.973,85 zł tytułem opłat ponoszonych zastępczo przez Gminę Wrocław za pobyt babci skarżącego w DPS. W uzasadnieniu organ wskazał, że podana kwota stanowi należność jaką strona winna wpłacić za pobyt krewnej w DPS w okresie od 24 września 2021 r. do 28 lutego 2022 r. Skarżący nie dokonał żadnej wpłaty na poczet tej należności, w tym czasie zastępczo poniosła je Gmina Wrocław w kwocie 18. 537,37 zł.

Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu przywołało brzmienie art. 61 ust. 1, ust. 2 ust. 2d, ust. 2e, ust. 3 oraz art. 104 ust. 3 – ust. 7 u.p.s. Z regulacji tych organ wywiódł, że w przypadku nieuiszczenia przez osobę zobowiązaną na mocy umów lub decyzji opłaty za pobyt członka rodziny w DPS opłatę ponosi zastępczo gmina, która może dochodzić zwrotu ww. należności. Ustalenie tej kwoty nie jest tożsame z wysokością opłat, które ma ponosić osoba zobowiązana. Powyższe wymaga od organu uwzględnienia szeregu okoliczności, w tym wysokości opłaty ustalonej w poszczególnych okresach oraz czy zostały one uiszczone. Dalej organ wskazał, że obowiązek zwrotu ww. kwot nie ma charakteru bezwzględnego, a organ, który wydał decyzję może na wniosek pracownika socjalnego lub osoby zainteresowanej odstąpić od żądania takiego zwrotu, umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, co wymaga prowadzenia odrębnego postępowania.

W dalszych wywodach organ wskazał, że obowiązek skarżącego do ponoszenia opłat za pobyt krewnej w DPS został skonkretyzowany w decyzji z dnia 11 lutego 2022 r. na tej podstawie skarżący był zobowiązany do ponoszenia wskazanych w decyzji opłat, a z tego obowiązku się nie wywiązał. W tym czasie opłaty za ten okres zastępczo poniosła Gmina Wrocław w kwocie 18.537,73 zł. Tym samym w opinii organu odwoławczego prawidłowo zweryfikowano przesłanki uzasadniające wydanie orzeczenia. Końcowo organ wskazał, że skarżący może się ubiegać o udzielenie ulgi, o której mowa w art. 104 ust. 4 u.p.s.

W skardze strona zaskarżając w całości decyzje organu odwoławczego zarzucała naruszenie art. 61 u.p.s., poprzez jej niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżący jest zobowiązany do uiszczenia opłaty podczas gdy brak doręczenia decyzji o przyjęciu do DPS określającej wysokość kwoty odpłatności rzutuje na możliwość domagania się zwrotu opłat za okresy przed wydaniem decyzji ustalającej zobowiązanie członka rodziny; naruszenie art. 61 w zw. z art. 8 ust. 3 u.p.s. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że skarżący posiada możliwości płatnicze aby ponosić opłaty za pobyt babci w DPS, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów nie pozwala na przyjęcie, że stronie pozostają środki na pokrycie ww. opłaty.

Nadto strona zarzucała naruszenie prawa procesowego: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpoznaniu całego materiału dowodowego, niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym nieuwzględnienie wszystkich wydatków strony, działanie wbrew zasadzie rzetelnej procedury. Strona podniosła także naruszenie art. 8, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady zaufania oraz dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności brak uzasadnienia faktycznego decyzji.

Strona wnioskowała o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz umorzenie postępowania, uwzględnienie dowodu w postaci umowy kredytowej, zawiadomienia komornika, dowodu opłaty czynszu na rzecz spółdzielni mieszkaniowej, domagał się także zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu strona podkreślała pominięcie wydatków ponoszonych przez stronę (opisała je w skardze), co jest niezgodne z Konstytucją, zasadami współżycia społecznego, Europejską Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, pozostawiając urzędnikom luz decyzyjny zezwalający na biurokratyczne podejście do sprawy i przekroczenie granic uznania administracyjnego. Skarżący wskazał, że winien otrzymać decyzję o przyjęciu krewnej do DPS i określającej wysokość odpłatności za pobyt, w tej sprawie orzeczenie to doręczono tylko mieszkańcowi DPS, co jest nieprawidłowe i wyklucza możliwość domaga się zwrotu następczo ponoszonych kwot. Wydanie decyzji dotyczącej zwrotu wydatków następczo ponoszonych przez gminę winno poprzedzać nastąpić po decyzyjnym skonkretyzowaniu obowiązków ponoszenia opłat przez osoby wskazane w art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. Przy czym obowiązek ten ciąży od daty umieszczenia mieszkańca w DPS. W obszernych wywodach uzasadnienia skargi strona przywołała orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdzający taką wykładnię przepisów oraz zasady ponoszenia opłat przez zobowiązanych z mocy ustawy oraz uprawnień gminy do dochodzenia zwrotu następczego poniesionych kosztów utrzymania mieszkańca w DPS. W uzasadnieniu zarzutów naruszenia prawa procesowego strona powtórzyła wskazaną na wstępie argumentację

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zgłaszanych zarzutów skargi zawracał uwagę, że odnoszą się one do zasadności decyzji ustalającej stronie odpłatność oraz odmawiającej zwolnienia od opłat, a nie w zakresie rozpoznawanej sprawy w przedmiocie zwrotu poniesionych wydatków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2022 r. poz. 2492 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 -150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 359 ze zm. dalej: p.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.

Z punktu widzenia rozważanej sprawy istotne jest także wskazanie, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Z przywołanych przepisów wynika że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Przy czym z urzędu biorą pod uwagę naruszenie wskazanych przepisów oraz podejmują rozstrzygnięcie bez względu na zgłoszone w tym zakresie zarzuty i wnioski skargi.

W realiach rozpoznawanej sprawy, jak słusznie w odpowiedzi na skargę podkreślał organ administracji, zarzuty skarżącego jakkolwiek sformułowane przez profesjonalnego pełnomocnika nie mogły mieć znaczenia dla rozpoznawanego zagadnienia. Odnosiły się bowiem do innych postępowań – kwestii dotyczącej podstawy ustalenia opłaty za pobyt krewnej w DPS oraz postępowania prowadzonego w przedmiocie zwolnienia od ww. opłat prowadzonego w trybie art. 64 u.p.s.

Powołane na wstępie obowiązki Sądu, mające umocowanie w art. 134 § 1 p.p.s.a. obligowały jednak do zbadania, czy w prowadzonym postępowaniu w sposób prawidłowy zebrano, rozpoznano materiał aktowy oraz, czy właściwie organ wyłożył i zastosował obowiązujące w tym względzie normy prawa materialnego. Badanie to doprowadziło do przekonania, że organ dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przy czym uchybienia te nie odpowiadają zarzutom podnoszonym przez stronę w skardze.

Podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia były m.in. art. 61 ust. 2 pkt 2, art. 61 ust. 3 i art. 104 ust. 1 i ust. 3 u.p.s. Stosownie do treści art. 61 ust. 3 u.p.s. w przypadku niewywiązywania się osób, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 2a, z obowiązku opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej, ustalonego w decyzji lub umowie, o której mowa w art. 103 ust. 2, opłaty te zastępczo wnosi gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Wydatki gminy podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis art. 104 ust. 3-8 stosuje się odpowiednio.

Powołany w tej regulacji zapis art. 104 u.p.s. w ust. 1 stanowi, że należności z tytułu wydatków na świadczenia z pomocy społecznej, z tytułu opłat określonych przepisami ustawy oraz z tytułu nienależnie pobranych świadczeń podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ust. 3 ww. jednostki wskazano, że wysokość należności, o których mowa w ust. 1, podlegających zwrotowi oraz terminy ich zwrotu ustala się w drodze decyzji administracyjnej (art. 104 ust. 3 u.p.s.).

W rozpoznawanej sprawie w obrocie prawnym istnieje decyzja ostateczna z dnia 11 lutego 2022 r. na podstawie, której skarżącemu ustalono wysokość opłat za pobyt babci w DPS. Nie jest również sporne, że skarżący kwot tych nie uiścił oraz to, że są one zastępczo pokrywane budżetu Gminy Wrocław za okres od 24 września 2021 r. do 28 lutego 2022 r. w łącznej kwocie 2.973,85 zł.

Organ odwoławczy prawidłowo ocenił charakter decyzji, o której mowa w art. 104 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 3 u.p.s. i trafnie przyjął, że w takiej sytuacji nie podlega badaniu zasada ponoszenia opłaty, osoba zobowiązana oraz wysokość opłaty (ustalonej miesięcznie). W tym zakresie zaskarżony akt odpowiada prawu.

Przyczyną uchylenia zaskarżonego orzeczenia i poprzedzającego go aktu są okoliczności dotyczące niewyjaśnienia istoty żądań strony w kontekście okoliczności, o których mowa w art. 104 ust. 4 u.p.s., do których zbadania był obligowany organ rozpoznający sprawę. Powołany przepis ten stanowi, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych, zwłaszcza jeżeli żądanie zwrotu wydatków na udzielone świadczenie, z tytułu opłat określonych w ustawie oraz z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy, właściwy organ, który wydał decyzję w sprawie zwrotu należności, o których mowa w ust. 1, na wniosek pracownika socjalnego lub osoby zainteresowanej, może odstąpić od żądania takiego zwrotu, umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty.

W tym miejscu odnotowania wymaga, że Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie sądowym, że postępowanie w przedmiocie zwrotu należności ponoszonych zastępczo przez gminę oraz odstąpienia od żądania ich zwrotu jest jednym postępowaniem. Zatem w ramach tego jednego postępowania konieczne jest wyjaśnienie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, zwłaszcza z uwagi na sytuację osoby zobowiązanej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2021 r., sygn. akt I OSK 520/21; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: w Gliwicach z dnia 9 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 1072/19 oraz z dnia 22 września 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 65/21; we Wrocławiu z dnia 24 maja 2022 r., sygn. akt IV SA/Wr 593/21, wszystkie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA).

Decyzja, o której mowa w art. 104 ust. 3 u.p.s. jest wydawana jedynie w celu przeprowadzenia egzekucji obowiązku niezrealizowanego przez osobę zobowiązaną i stanowi tytuł egzekucyjny będący podstawą prawną do przeprowadzenia egzekucji administracyjnej. Zaś regulacja z art. 104 ust. 4 u.p.s. winna być interpretowana w świetle zasad i celów pomocy społecznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1933/18, dostępny w CBOSA).

Przy czym, co istotne rozstrzygnięcie wydawane na tej podstawie (art. 104 ust. 4 u.p.s.) jest decyzją uznaniową, jednak w sensie procesowym musi zostać wydana, jeżeli został zgłoszony wniosek na podstawie art. 104 ust. 4 u.p.s. w ramach postępowania dotyczącego zwrotu należności poniesionych zastępczo przez gminę. W tym zakresie organ nie może działać z urzędu, przy czym w świetle zasad ogólnych postępowania, w szczególności zaś zasady prawdy obiektywnej, zasady zaufania i zasady informowania art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a., obowiązkiem organu jest pouczenie strony postępowania o jej uprawnieniach i możliwości złożenia takiego wniosku.

Lektura akt sprawy dowodzi, że w jej toku strona w dniu 23 maja 2022 r. wniosła bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu pismo, które na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) organ przekazał zgodnie z właściwością. Jednocześnie w treści pisma wywiódł, że intencją strony jest zwolnienie od opłat w trybie art. 64 u.p.s., co stało się podstawą do prowadzenia w tym trybie postępowania przez organ I instancji.

Zastrzeżenia Sądu budzi jednak fakt, że przyjęcie takiej kwalifikacji pisma skarżącego nie zostało wsparte w treści pisma powołaniem się na jakikolwiek przepis ustawy o pomocy społecznej. Nie negując działań organu odwoławczego na tym etapie wskazać jednak trzeba, że ww. pismo zostało przekazane organowi I instancji w dniu 8 czerwca 2022 r., a zatem już po wszczęciu postępowania w sprawie zwrotu należności z tytułu pobytu babci skarżącego w DPS. Mając na uwadze fakt, że organ I instancji procedował już w ww. sprawie i miał wiedzę o sytuacji materialnej skarżącego, co wynikało z ww. pisma, winien fakt ten uwzględnić wzywając skarżącego do wskazania, co jest istotą jego żądania. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowi zaś, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W tych powinnościach organu mieści się także rzeczywiste wyjaśnienie przedmiotu i zakresu żądań zgłaszanych przez strony postępowania. Co istotne obowiązkiem organu I instancji było również, stosownie do brzmienia art. 9 k.p.a. poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

Nie ulega wątpliwości, że podjęcie decyzji w trybie art. 104 ust. 4 u.p.s. wymaga wniosku wskazanych w przepisie podmiotów, tj. osoby zobowiązanej lub pracownika socjalnego. Jak już wskazano w tym zakresie organ nie może działać z urzędu, jednak powołane wcześniej regulacje wyrażające zasady ogólne postępowania wymagają od organów działań w zakresie właściwego wyjaśnienia treści żądania składanego przez strony postępowania oraz pouczenia ich o przysługujących uprawnieniach. W tym zakresie mieści się także informacja o możliwości złożenia wniosku w trybie art. 104 ust. 4 u.p.s.

W rozpoznawanej sprawie takiego pouczenia do strony nie kierowano, a co istotne, pomimo wpływu do organu pisma skarżącego, w którym wskazuje on na okoliczności mogące stanowić przedmiot rozważania w tym trybie nie podjęto żadnych działań zmierzających do ustalenia rzeczywistego żądania strony, jej intencji. Jest to tym bardziej istotne, że w postępowaniu przed organami skarżący działał bez profesjonalnego pełnomocnika. W opinii Sądu obowiązki organu wynikające z powołanych przepisów nie mogą być iluzoryczne, winny realizować powołane zasady ogólne postępowania dając stronom poczucie pewności procesowej, gwarancji rzetelnego rozpoznania sprawy, przy dbałości o zachowanie wszelkich wymogów, które na rzecz strony zastrzegł ustawodawca.

Organy wymogom tym nie sprostały, zaniechano ustalenia rzeczywistej intencji strony w zakresie pism kierowanych do organu, a mogących mieć wpływ na kierunek i zakres orzekania w tej sprawie. Nadto przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy na żadnym jego etapie postępowania, pomimo wskazywania na trudną sytuację materialną uniemożlwiającą mu ponoszenie opłat, skarżący nie został on poinformowany i pouczony o możliwości złożenia takiego wniosku. Zamieszczenie takiej informacji w decyzji odwoławczej nie realizuje wskazanych obowiązków organu.

Opisane uchybienia naruszają powołane przepisy prawa procesowego oraz art. 104 ust. 4 u.p.s., co zaważyło na poprawności dalszego postępowania organów w tej sprawie, w tym treści podjętych rozstrzygnięć. Jest to tym bardziej istotne, że w sprawie odwołania skarżącego z dnia 30 sierpnia 2022 r. organy postąpiły inaczej, przyjmując (przynajmniej tak wynika z akt sprawy), że dotyczy ono zarówno decyzji odmawiającej całkowitego zwolnienia od opłat za pobyt krewnej w DPS oraz decyzji wydanej w zaskarżonej sprawie. Nadto w treści pisma skarżącego stanowiącego odwołanie strona podnosi okoliczności związane wyłącznie z brakiem możliwości ponoszenia spornych opłat.

Tym samym organy nie wyjaśniły istoty żądań strony zgłaszanych w toku postępowania, nie wyjaśniły jej także istotnych okoliczności sprawy faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, a to godzi we wskazane zasady postępowania i nakazuje uchylenie orzeczeń organów obu instancji, celem uzupełnienia postępowania we wskazanym zakresie.

Jednocześnie w opinii Sądu procedowanie w przedmiocie zwolnienia z odpłatności na podstawie art. 64 u.p.s. nie pozbawia strony do domagania się (w powołaniu na szczególnie uzasadniony przypadek, o jakim mowa w art. 104 ust. 4 u.p.s.) odstąpienia od żądania zwrotu opłat poniesionych zastępczo przez gminę, umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, czy, odroczenia terminu płatności albo rozłożenia na raty (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 września 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 253/21, dostępny w CBOSA).

Mając na uwadze dostrzeżone przez Sąd uchybienia powołanym przepisom, tj. art. 104 ust. 4 u.p.s. poprzez błędną wykładnię i art. 7, art. 77 § 1, art. 9 i art. 8 k.p.a. konieczne stało się uchylenie orzeczeń organów obu instancji, co nastąpiło na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Rozpoznając ponownie sprawę organ będzie związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w niniejszym uzasadnieniu, tj. ustalenia rzeczywistej intencji skarżącego wyrażanej w piśmie z dnia 23 maja 2022 r., pouczenia o przysługujących mu prawach i ewentualnie, stosownie do rezultatów poczynionych ustaleń podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 104 ust. 4 u.p.s. W ocenie Sądu, nie ma przeszkód procesowych do tego by ewentualnie taka decyzja została wydana w ramach dwupunktowej decyzji, kończącej postępowanie w sprawie. Przemawia za tym także ekonomika postępowania administracyjnego.