Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 41/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 8 ust. 1, art. 39, art. 106
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2015 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K., decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając z na podstawie art. 3, art. 8 ust. 1, art. 39 oraz art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz.267) odmówił przyznania W.G. zasiłku celowego na dofinansowanie do zakupu żywności i środków czystości.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Dochód strony wynosi 529 zł i nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego. Organ stwierdził, że w przypadku strony zachodzą przesłanki wymienione w art. 7 ustawy o pomocy społecznej. Jednocześnie jednak organ wskazał, że przyznanie wnioskowanej pomocy nie jest możliwe i byłoby niecelowe z uwagi na fakt, że strona nie wykorzystuje posiadanych możliwości wystąpienia z powództwem o alimenty od swoich pełnoletnich córek oraz na podjęcie przez nią działań celem uregulowania sytuacji mieszkaniowej poprzez wystąpienie z wnioskiem o przydział lokalu socjalnego, co wiązałoby się z możliwością otrzymania dodatku mieszkaniowego oraz ryczałtu energetycznego. Wskazano, iż stronę wielokrotnie informowano o możliwości ubiegania się o zasiłek okresowy, jednak strona nie była zainteresowana taką formą pomocy. Organ wskazał, iż strona otrzymuje zasiłek stały w wysokości 529 zł, przyznano jej także zasiłek celowy na zakup leków w wysokości 200 zł. Nadto strona jest objęta pomocą w formie nieodpłatnych usług w DDPS w ramach których ma zapewnione śniadania i obiad przez 5 dni w tygodniu oraz otrzymuje suchy prowiant na sobotę. Jednocześnie organ podał, iż nie ma możliwości finansowych zaspokojenia zgłaszanych przez stronę potrzeb, gdyż z uwagi na ograniczone środki w pierwszej kolejności zobowiązany jest do udzielenia pomocy na świadczenia obligatoryjne przy zachowaniu zasady jednolitego i równego traktowania wszystkich osób ubiegających się o pomoc.

Od tej decyzji odwołanie wniósł W.G. Wyraził niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. Wskazał, że otrzymywany zasiłek nie wystarcza mu na zakup żywności, środków czystości, biletu miesięcznego i opłacenie energii. Podkreślił, że spełnia kryterium dochodowe do przyznania zasiłku celowego, wobec czego wnioskowana przez niego pomoc winna być przyzna. Ponadto zaznaczył, że organ pierwszej instancji nie uprawdopodobnił stanowiska odnośnie braku środków finansowych na zaspokojenie zgłaszanych potrzeb.

Decyzją z dnia [...] r. wydaną m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w orzekło utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu Kolegium podało, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek W.G. z dnia 25 lipca 2014 r. o przyznanie pomocy finansowej na uregulowanie opłat za nośniki energii, zakup żywności i środków czystości oraz na zakup biletu miesięcznego. Organ pierwszej instancji ustalił, iż strona jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i zamieszkuje w trzypokojowym mieszkaniu do którego nie posiada tytułu prawnego. Strona nie pracuje i nie jest zarejestrowana w PUP. Utrzymuje się z zasiłku stałego w wysokości 529 zł, korzysta nieodpłatnie z usług DDPS w ramach których ma zapewnione śniadanie i obiad przez pięć dni w tygodniu oraz otrzymuje suchy prowiant na sobotę. Miesięczny koszt udzielanej pomocy to 721 zł. Nadto, strona jest objęta pomocą w formie zasiłku celowego na leki. Na miesięczne wydatki strony składają się: czynsz - 424,04 zł, energia- 100 zł, gaz – 58 zł, bilet miesięczny – 126 zł, internet - 49,90 zł, telefon –

30 zł, wydatki na leki – 200 zł, wydatki na żywność i środki czystości 200 zł.

Dalej Kolegium wskazało, że w myśl art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W myśl art. 8 ust. 1 tej ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2 - 15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 39 ustawy o pomocy społecznej, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być w szczególności przyznany na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zaznaczył, iż z akt sprawy wynika, że dochód strony wynosi 529 zł a więc nie przekracza kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust 1 ustawy o pomocy społecznej, a nadto posiada orzeczenie o niepełnosprawności. Tym samym strona spełnia przesłanki uprawniające do ubiegania się o zasiłek celowy.

Kolegium wyjaśniło, że zasiłek celowy należy do fakultatywnych form pomocy społecznej, co oznacza, że w odróżnieniu od form obowiązkowych właściwy organ może, lecz nie musi go przyznać, a z przepisu tego nie wynika indywidualne roszczenie o przyznanie pomocy społecznej w formie w nim przewidzianej. Rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy społecznej, organ winien brać pod uwagę zarówno cele pomocy społecznej określone w ustawie jak i możliwości finansowe Ośrodka. Organ winien uwzględnić sytuację ubiegającego się o przyznanie pomocy, jego zaangażowanie w zakresie współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, jak i zakres udzielonej mu ze środków publicznych pomocy.

Kolegium podkreśliło, że w myśl art. 2 w/w ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Organ zaakcentował przy tym, że ustawodawca wskazał, że jednostka powinna w pierwszej kolejności liczyć na własne "uprawnienia", "zasoby" i "możliwości" nie definiując ich potrzeb. Powinny one być każdorazowo indywidualnie badane i oceniane. Jednocześnie organ podkreślił, iż w myśl art. 4 ustawy osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Stąd też Kolegium wskazało, iż dopiero w sytuacji, gdy strona nie jest w stanie sama własnym staraniem pokonać trudności, możliwe jest udzielenie pomocy ze strony państwa.

Kolegium podzieliło pogląd organu pierwszej instancji, że strona nie wykorzystuje własnych możliwości w celu poprawy swojej sytuacji życiowej. Strona bowiem oświadczeniem z dnia 29 lipca 2014 r. zrezygnowała z ubiegania się o zasiłek okresowy. Ponadto strona sama zajmuje lokal mieszkalny składający się z trzech pokoi i z uwagi na nadmetraż nie może otrzymać dodatku mieszkaniowego ani dodatku energetycznego. Sugerowana zaś przez organ pierwszej instancji zmiana mieszkania na mniejsze o uregulowanym stanie prawnym zmniejszyłoby znacznie koszty utrzymania mieszkania i pozwoliła na uzyskanie wspomnianych dodatków. Nadto Kolegium zauważyło, że strona może wystąpić o świadczenie alimentacyjne od swoich pełnoletnich dzieci.

Kolegium zaakcentowało, że aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych, stoi na stanowisku, że pomimo nawet niewątpliwie trudnej sytuacji rodzinnej danej osoby, gdy wysokość uzyskiwanego dochodu z pewnością nie pokrywa wszystkich niezbędnych potrzeb uznać należy, że osoba ta nie spełnia przesłanki niezbędnej potrzeby bytowej z art. 39 ust. 1 omawianej ustawy, jeżeli nie w pełnym zakresie wykorzystuje swoje możliwości. Stąd też, dążenie strony do poprawy swojej sytuacji nie może ograniczać się jedynie do składania kolejnych wniosków o przyznanie pomocy.

Kolegium podkreśliło, iż spełnienie przez stronę kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznie obowiązku przyznania osobie zainteresowanej żądanego świadczenia, ponieważ musi ono mieścić się w ramach możliwości, ale nie musi przyznać świadczenia, a jego przyznanie jest uzależnione od środków finansowych, jakimi dysponuje.

Odnosząc się do zarzutu strony Kolegium wskazało, że wbrew twierdzeniom strony, nie jest konieczne precyzyjne wskazanie, w każdym przypadku, w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie zasiłku celowego, możliwości finansowych organu pomocy społecznej. Taki obowiązek nie wynika z norm art. 3 ust. 4, art. 39 ust. 1 i 2 omawianej ustawy, czy też z art. 77 i 107 § 3 Kpa.

Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że oceniając sytuację osobistą i materialną wnioskodawcy z jednej strony, a z drugiej własne możliwości finansowe organ I instancji prawidłowo uznał, że środki jakimi dysponuje uniemożliwiają przyznanie wnioskowanej pomocy w postaci zasiłku celowego z art. 39 ustawy o pomocy społecznej. W opinii Kolegium takiej decyzji zarzutu dowolności postawić nie można, tym bardziej, iż okoliczności faktyczne, które determinowały rozstrzygnięcie mają charakter obiektywny i weryfikowalny.

Kolegium zaakcentowało, iż nie sposób nie zauważyć, że strona objęta została wsparciem ze strony organu pierwszej instancji w formie usług DDPS, w ramach których ma zapewnione dzienne wyżywienie w dni powszednie oraz prowiant na sobotę, a koszt tej pomocy wynosi 721 zł miesięcznie, przy czym tej pomocy nie wilcza się do dochodu strony, ale – z drugiej strony - nie sposób nie uwzględnić jej przy ocenie sytuacji życiowej strony.

Odnosząc się do zarzutu strony, iż przed wydaniem decyzji przez organ I instancji nie została ona zapoznana z dokumentami podpisanymi przez Konsultanta- Koordynatora ds. prawnych datowanymi na dzień 31 lipca 2014 r. organ wyjaśnił, że uchybienie proceduralne zostało usunięte na etapie postępowania odwoławczego.

W opinii Kolegium - organ pierwszej instancji zebrał i poprawnie ocenił materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i wydał decyzję zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.

Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 3 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. ustawy o pomocy społecznej, poprzez ich niezastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, z którego wynika potrzeba przyznania skarżącemu zasiłku celowego na dofinansowanie opłat energetycznych, skoro skarżący, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, nie jest w stanie własnymi siłami zaspokoić tej niezbędnej potrzeby, a przyznanie tegoż zasiłku umożliwiłoby poprawę i tak bardzo już trudnej sytuacji życiowej skarżącego i służyłoby rozwiązaniu jego problemu,

– art. 7 pkt 5 i 6 oraz art. 8 ust. 1 w związku z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, poprzez ich niezastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, z którego wynika, że skarżący, jako osoba niepełnosprawna, mając trudną sytuację bytową i zdrowotną związaną ze stanem chorobowym, przy jednoczesnym spełnieniu kryterium dochodowego, od którego zależy przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego, zasadnie domaga się przyznania zasiłku celowego, bowiem przyznanie tegoż zasiłku zmierza do zaspokojenia niezbędnych potrzeb związanych z jego utrzymaniem i umożliwia skarżącemu życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.

Nadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, a to:

– art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kpa poprzez jego niezastosowanie przejawiające się w tym, że organ wydał zaskarżoną decyzję, mimo że stan faktyczny sprawy nie został należycie wyjaśniony, a materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie został poddany właściwej ocenie, co skutkowało uchybieniem wymogom zasady prawdy obiektywnej,

– art. 77 § 1 w zw. z art. 136 Kpa, poprzez zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego z pominięciem obowiązku zebrania pełnego materiału dowodowego, a zwłaszcza ustalenia, czy organ I instancji zasadnie odmawia skarżącemu zasiłku celowego, skoro spełnia on wymogi formalnoprawne do przyznania tej pomocy, a jako osoba niepełnosprawna na stałe, większość miesięcznego dochodu przeznacza na wydatki związane z leczeniem i zakupem leków, przez co nie ma możliwości zaspokojenia własnym staraniem tej niezbędnej potrzeby, co organ odwoławczy pominął przed wydaniem zaskarżonej decyzji.

W treści uzasadnienia skarżący rozwinął swoją argumentację, podkreślając przede wszystkim, że skoro spełnia kryterium dochodowe uprawniające do pobierania świadczeń z pomocy społecznej i spełnia dodatkowy warunek uprawniający do przyznania świadczeń z pomocy społecznej - jest osobą niepełnosprawną, to wnioskowana pomoc winna zostać mu przyznana.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych.

Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym kontekście uznano, że skarga W.G. nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) wykazała bowiem, że decyzja zapadła na skutek przeprowadzenia potrzebnych do rozstrzygnięcia sprawy dowodów, właściwej ich oceny, poprawnych rozważań faktycznych, które znalazły dostateczny wyraz w jej motywach.

W dalszej kolejności wskazać należy, że świadczenia dla osób wymagających wsparcia ze strony pomocy społecznej podlegają regulacji zawartej w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182). Celami pomocy społecznej określonymi w art. 2 i 3 wyżej wskazanej ustawy jest wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie samodzielnie pokonać, umożliwienie osobie lub rodzinie życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Cele te osiąga się poprzez wyprowadzenie osoby z systemu pomocy społecznej. Zgodnie z art. 3 powołanej ustawy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Pomoc społeczna udzielana jest bowiem osobom, czy rodzinom między innymi z powodu ich ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, ciężkiej choroby.

Bez wątpienia te warunki przyznania stronie skarżącej pomocy zostały w sprawie spełnione i co za tym idzie nie zachodzi tu potrzeba ponownego opisywania sytuacji życiowej skarżącego. Jednakże, choć strona skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji osobistej i materialnej nie można z góry niejako przyjmować, że wszelkie możliwe świadczenia udzielane przez organy pomocy społecznej są jej należne i to w żądanej wysokości.

Z akt sprawy wynika, że w dniu w dniu 25 lipca 2014 r. skarżący złożył wniosek o udzielenie mu pomocy m.in. w formie zasiłku celowego na zakup żywności i środków czystości.

Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Niewątpliwie, w świetle wyżej przywołanych przepisów potrzeba zgłoszona przez stronę skarżącą w niniejszej sprawie mieści się w katalogu potrzeb zaspokajanych w drodze tego rodzaju świadczenia. Zatem strona skarżąca mogła oczekiwać, że jej potrzeba zostanie zaspokojona. Niemniej jednak dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji niezbędne będzie przywołanie treści art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z tym przepisem potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Wskazane unormowanie znajduje się w przepisach dotyczących zasad ogólnych pomocy społecznej. Zatem unormowanie to posiada charakter uniwersalny i musi być brane pod uwagę przy rozpatrywaniu każdej sprawy. Zgodnie z nim organ pomocy społecznej zobowiązany jest uwzględniać potrzeby osoby korzystającej z pomocy społecznej, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z unormowania tego wynika, że nie każda niezbędna potrzeba zgłoszona przez osobę potrzebującą będzie zaspokojona, albowiem uzależnione to będzie także od posiadanych przez te organy środków na ich zaspokojenie.

W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji rozpatrując wniosek strony skarżącej odmówił przyznania zasiłku celowego i w uzasadnieniu decyzji odwołał się m.in. do tego, że nie dysponuje wystarczającymi środkami finansowymi umożliwiającymi mu zaspokojenie zgłoszonej potrzeby. W tym zakresie organ pierwszej instancji odwołał się do postanowień przyjętej i realizowanej polityki świadczeń na terenie miasta K. i występującego ograniczenia sprowadzającego się do przyznawania jedynie świadczeń o charakterze podstawowym.

Godzi się przy tym zaznaczyć, że nie jest konieczne precyzyjne wskazanie, w każdym przypadku, w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie zasiłku celowego, możliwości finansowych organu pomocy społecznej. Taki obowiązek nie wynika z norm art. 3 ust. 4, art. 39 ust. 1 i 2 omawianej ustawy, czy też z art. 77 § 1 i art. 107

§ 3 k.p.a. (patrz wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 listopada 2011 r., sygn. akt IV SA/Wr 483/11, wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 107/110 – dostępne w internetowej bazie orzeczeń CBOSA).

Należy tu zauważyć, że z powołanych wyżej przepisów wynika, iż przyznanie świadczenia z zakresu pomocy społecznej ma charakter uznaniowy. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że uznanie organu doznaje ograniczeń w świetle brzmienia art. 7 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem, organ winien załatwiać sprawę mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z tej przyczyny organ administracji podejmując decyzję w ramach uznania administracyjnego winien przeprowadzić wnikliwe postępowanie zmierzające do oceny stwierdzonego stanu faktycznego. Taka konstrukcja nie wyklucza możliwości odmowy przyznania świadczenia (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 1999 r., sygn. akt II SA/Gd 25/98, LEX nr 44078), jednakże nakłada na organ obowiązek każdorazowego wskazania przesłanek odmowy udzielenia świadczenia.

W ocenie Sądu dotychczasowe wsparcie finansowe udzielane stronie skarżącej uwzględniało jej potrzeby i możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej, który, co już wykazano wyżej, posiada bardzo ograniczone środki finansowe.

Przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 3 ustawy o pomocy społecznej pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Strona skarżąca, jak już wyżej zaznaczono otrzymała i otrzymuje od organów pomocy społecznej pomoc finansową (zasiłek stały) i rzeczową (posiłki w DDPS wartości 721 zł miesięcznie), która pozwala jej na egzystencję w warunkach odpowiadających godności człowieka, a zatem w opinii Sądu udzielana stronie pomoc jest adekwatna do możliwości finansowych MOPS. Ponadto w sytuacji, gdy skarżący ubiega się pomoc finansową, a jednocześnie odrzuca oferowaną mu przez MOPS możliwość przyznania pomocy finansowej -zasiłku okresowego, udzielenia pomocy w znalezieniu mniejszego lokalu mieszkalnego (co umożliwiłoby przyznanie mu dodatku mieszkaniowego i energetycznego), nie sposób stwierdzić, że skarżący wykorzystuje swoje własne możliwości do poprawy swojej sytuacji.

Innymi słowy, odmowa skorzystania przez stronę z propozycji otrzymania zasiłku okresowego i nie podjęcie współdziałania w kwestii udzielenia pomocy w znalezieniu mniejszego lokalu mieszkalnego, nie sposób ocenić inaczej, niż tak, że skarżący nie wykorzystuje własnych możliwości i uprawnień w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Stąd też w ocenie Sądu zaprezentowane tu zachowanie skarżącego ma cechy świadomego braku dążenia do polepszenia swojej sytuacji finansowej.

Trafnie przy tym Kolegium zaakcentowało, iż skarżący może wystąpić o świadczenia alimentacyjne od swoich pełnoletnich dzieci, na których – zgodnie z przepisami prawa – ciąży obowiązek alimentacyjny względem ojca.

Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone rozstrzygnięcia naruszały przepisy ustawy o pomocy społecznej. Nie stwierdzono również naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu decyzji Kolegium w sposób dostateczny wykazało, iż wszystkie okoliczności sprawy podlegały ocenie w ramach przeprowadzonego postępowania, a przytoczona w zaskarżonej decyzji argumentacja odmowy przyznania zasiłku nakazuje uznać, iż jej uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., zawiera bowiem wskazanie faktów oraz dowodów, na których rozstrzygający sprawę organ się oparł, oraz uzasadnienie prawne, a więc wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji.

Stwierdzić także należy, że organy administracji działające na podstawie przepisów prawa materialnego (art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej), przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, są obowiązane zgodnie z zasadą art. 7 k.p.a., załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Nie jest więc tak, że każda osoba spełniająca warunki do przyznania pomocy społecznej tę pomoc musi uzyskać w żądanej wysokości i na każdy cel, gdyż organy administracji muszą gospodarować określoną pulą środków finansowych i rozeznać potrzeby osób samotnych oraz rodzin wielodzietnych żyjących w ubóstwie.

Podsumowując, w rozpoznawanej sprawie organy w oparciu o posiadane dokumenty oraz informacje podane przez stronę skarżącą dokonały właściwych ustaleń i w sposób wyczerpujący wyjaśniły okoliczności, które przesądziły, że wnioskowana przez stronę skarżącą pomoc nie została jej przyznana. W toku postępowania administracyjnego rozważono wszelkie okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Zauważyć w końcu można, że z identycznym żądaniem skarżący występował już wcześniej. Przykładowo negatywnie został rozstrzygnięty jego wniosek z dnia 15 kwietnia 2014 r. Na gruncie tego samego (co do istoty) stanu faktycznego jego skarga została oddalona prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 20 maja 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 906/14. W uzasadnieniu tego wyroku podzielono stanowisko organów odnośnie przyczyn uzasadniających odmowę pozytywnego załatwienia wniosku. Wśród nich znalazły się również przesłanki z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Jako brak współdziałania w rozumieniu tego przepisu, prowadzący samodzielnie do odmowy przyznania przedmiotowego zasiłku, Sąd potraktował brak ubiegania się przez skarżącego o zasiłek okresowy, jego bezczynność w zakresie zamiany zajmowanego lokalu na mniejszy oraz zaniechanie skorzystania z przysługujących mu uprawnień do wystąpienia o alimenty w stosunku do osób zobowiązanych, a zatem te same okoliczności, które występują w stanie faktycznym niniejszej sprawy i które tak samo zostały oceniane przez organy administracyjne. Przedstawione stanowisko zajęte w poprzednim wyroku nie zdezaktualizowało się, w związku z czym winno korzystać z przypisanej prawomocnym orzeczeniom sądowym mocy wiążącej (art. 170 p.p.s.a.), zwłaszcza że nie pojawiły się żadne powody do odmiennego wyrokowania.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.