Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 1598/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Umorzono postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 9
journal: Dz.U. 2024 poz 1145
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 19 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Rz 41/24 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 14 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: umorzyć postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Rz 41/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę M. B. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 14 listopada 2023 r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, który wystąpił również o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uchylającej decyzję Starosty Strzyżowskiego z dnia 7 września 2023 r. oraz orzekającą co do istoty poprzez m.in. ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości P., gm. Czudec, oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej własność D. i M. B., poprzez udzielenie zezwolenia P. S.A. w L. na zajęcie ww. nieruchomości w związku z planowaną realizacją inwestycji celu publicznego.

W ocenie wnioskodawcy działka nr [...] wykorzystywana jest rolniczo, a skarżący pozyskuje dopłaty bezpośrednie i do ekoschematów, gdzie precyzyjnie należy określić obszar uprawy i czas wyłączenia działki, tymczasem obecnie jest to niemożliwe. Zgłoszenie jakichkolwiek zmian względnie wykrycie nieprawidłowości rodzi konsekwencję w postaci utraty części dopłaty, a zatem naraża skarżącego na znaczne straty finansowe. Wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować będzie niebezpieczeństwem wyrządzenia skarżącemu kasacyjnie znacznej szkody oraz pozbawieniem skarżącego i jego rodziny jedynego źródła dochodu jakim jest rolnictwo. Co więcej brak obecności skarżącego kasacyjnie przy rozpoczęciu i zakończeniu prac uniemożliwi zabezpieczenie i sprawdzenie położonego na działce drenażu, co naraża go na znaczne straty finansowe.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po wniesieniu skargi organ administracji (art. 61 § 2 P.p.s.a.), a po przekazaniu sądowi skargi – sąd, może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, przy czym sąd wydaje takie postanowienie, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 zd. pierwsze P.p.s.a.).

Ponadto wskazać należy, że art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r., poz. 1145 ze zm.) zawiera regulację szczególną, w myśl której w sprawach, o których mowa w przepisach działu III tej ustawy (z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a) - wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie.

Jak długo wywołuje skutki postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji określa z kolei art. 61 § 6 P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu w brzmieniu nadanym mu przez ustawę z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658; art. 1 pkt 20 w zw. z art. 2 tej ustawy) wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: 1) wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę, 2) uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę.

W rozpoznawanej sprawie postanowieniem z dnia 19 grudnia 2023 r., w związku z wniesioną przez skarżącego skargą na decyzję z dnia 14 listopada 2023 r., Wojewoda Podkarpacki wstrzymał z urzędu jej wykonanie do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny na podstawie art. 9 u.g.n. Z kolei zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 kwietnia 2024 r. oddalający skargę nie jest prawomocny, co w świetle art. 61 § 6 P.p.s.a. powoduje, że skutki udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej przez organ (art. 61 § 2 P.p.s.a.) rozciągają się również na etap kasacyjny postępowania sądowego. Konkluzja ta wynika wprost z art. 61 § 6 pkt 2 P.p.s.a. Tym samym ocena, czy wykonanie zaskarżonej przez skarżącego w niniejszej sprawie decyzji Wojewody Podkarpackiego może wywołać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodować trudne do odwrócenia skutki (art. 61 § 3 P.p.s.a.) jest bezprzedmiotowa, skoro zaskarżona decyzja pozostaje nadal wstrzymana na podstawie rozstrzygnięcia organu administracyjnego. Skarżący nadal bowiem korzysta z udzielonej ochrony tymczasowej.

Wobec wstrzymania przez organ II instancji zaskarżonej decyzji - na podstawie art. 9 u.g.n. - nie podlega ona wykonaniu do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. Bezprzedmiotowe jest sięganie do instytucji z art. 61 § 3 P.p.s.a., skoro ten sam skutek wywołuje postanowienie Wojewody Podkarpackiego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2016 r. sygn. akt I OZ 1325/16, z dnia 22 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 2863/19, z dnia 25 marca 2021 r. sygn. akt I OSK 411/21, z dnia 9 maja 2023 r. sygn. akt I OSK 767/23, z dnia 10 maja 2023 r. sygn. akt I OSK 631/23, z dnia 28 września 2023 r. sygn. akt I OSK 2048/23 oraz z dnia 21 lutego 2024 r. sygn. akt I OSK 200/24).

Mając powyższe na uwadze, postępowanie wywołane niniejszym wnioskiem zamieszczonym w skardze kasacyjnej należało umorzyć, o czym orzeczono na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a.