Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 604/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2007-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 7a ust 1
journal: Dz.U. 2005 nr 17 poz 142
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 145 par. 1 pkt 1 l. c,  art 135, 152 i 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 30 par. 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2007 r. sprawy ze skargi S. K na decyzję Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów UE 1. uchyla zaskarżoną decyzję, poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] nr [...] oraz decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. na rzecz S. K. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SA/Bd 604/07

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Kujawsko - Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w T. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego w B. z dnia [...] Nr [...] w sprawie odmowy przyznania S. K. pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich.

W uzasadnieniu przywołał stan faktyczny :

W dniu [...]skarżący , w związku z przejęciem gospodarstwa rolnego ( umowa darowizny ), złożył w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR w B. wniosek o przyznanie pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. Jednocześnie, w tym samym dniu skarżący złożył we własnym imieniu wniosek, który miał, zgodnie z uzyskaną informacją Biura - zastąpić wniosek poprzedniego właściciela, który swój wniosek w tej sytuacji, jak go poinformowano winien wycofać. Zgodnie z tym E. K. wycofał swój wniosek złożony w dniu [...] Następnie skarżący w dniu 31.08.2006 r. dołączył do swego wniosku :

plan dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE,

kopię aktu umowy darowizny z dnia [...]. Repertorium A Nr [...]

oraz oświadczenie o chęci kontynuacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, opracowanym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego.

Następnie [...] ojciec skarżącego otrzymał informację o możliwości przejęcia płatności przez następcę prawnego, który przejął posiadanie całości gospodarstwa w okresie od złożenia wniosku do wydania decyzji. Organ wskazał, że ta możliwość powstała w związku z nowelizacją rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U Nr 17, poz. 142 ze zm. ).

W związku z tym skarżący ponownie w dniu [...] złożył kolejny wniosek o przyznanie pomocy finansowej.

W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wydał decyzję Nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku poprzedniego wnioskodawcy E.K. o dofinansowanie z dnia [...] wycofanego w dniu [...].

A następnie organ I instancji, decyzją z dnia [...] Nr [...] orzekł o odmowie przyznania płatnościS.K. Powyższą decyzję organ wydał po zbadaniu złożonego wniosku pod kątem spełnienia wymogów formalnych określonych w § 7a ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2005 r. Nr 17, poz. 142 ze zm. ) oraz w zakresie obowiązywania art. 30 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1961 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2005r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. ) - dalej Kpa.

Zgodnie z treścią § 7 a ust. 1 cyt. rozporządzenia w przypadku, gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności - nastąpi przeniesienie posiadania całości gospodarstwa rolnego na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy sprzedaży albo innej umowy, płatność przysługuje temu podmiotowi, jeżeli :

w terminie 35 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego podmiot ten złoży wniosek o przyznanie płatności, której dotyczył wniosek poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego(...).

Jednocześnie zgodnie z treścią art. 30 § 4 Kpa w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni.

W wyniku przeprowadzonej weryfikacji dokumentów Kierownik Biura Powiatowego ustalił, iż w sprawie wniosku złożonego przez poprzedniego właściciela przedmiotowego gospodarstwa rolnego postępowanie zostało umorzone w dniu [...] w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej przez wnioskodawcę.

Z uwagi na powyższy fakt organ stosując § 7 ww. rozporządzenia Rady Ministrów wydał decyzję o odmowie przyznania pomocy finansowej wskazując, że wstąpienie skarżącego w miejsce poprzednika może nastąpić wyłącznie w trakcie toczącego się postępowania. Z uwagi na umorzenie postępowania ta sytuacja w niniejszej sprawie nie może mieć miejsca.

W odwołaniu od ww. decyzji skarżący zarzucił wydanej decyzji , naruszenie prawa, a w szczególności przepisów Kpa : art. 7, art. 8, art. 9 i art. 30 § 4

W uzasadnieniu podniósł, iż w związku z brakiem rozwiązań prawnych dotyczących przejęcia płatności w chwili przejęcia gospodarstwa udał się do BP w celu rozwiązania sprawy. Wskazał, że to urzędnicy biura zapewnili go o możliwości uzyskania płatności, w związku z czym złożył wniosek w dniu [...] jak również ojciec jego E.K. w tym samym dniu wycofał swój wniosek, gdyż jak go zapewniono w miejsce jego wniosku "wejdzie" wniosek syna.

Producent rolny podniósł również, iż jest następcą prawnym poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego oraz, że w chwili przekazania gospodarstwa toczyło się postępowanie administracyjne w sprawie przyznania pomocy finansowej.

W dalszej części odwołania producent zarzucił organowi, że pracownicy BP powinni byli poinstruować poprzedniego właściciela, aby złożył wniosek o uchylenie decyzji administracyjnej o umorzeniu postępowania, co w jego opinii skutkowałoby pozytywnym załatwieniem jego sprawy.

Organ II instancji decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 30 § 4 Kpa w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni.

Organ podniósł, że zastosowanie instytucji określonej w art. 30 § 4 kpa w ramach działania dostosowania gospodarstw rolnych do standardów UE stało się możliwe dopiero po nowelizacji ww. rozporządzenia z dnia 1 sierpnia 2006 r.

Zgodnie z § 7a ust. 1 rozporządzenia w przypadku, gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności nastąpi przeniesienie posiadania całości gospodarstwa rolnego na rzecz

innego podmiotu w wyniku umowy sprzedaży albo innej umowy, płatność przysługuje temu podmiotowi, jeżeli w terminie 35 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego podmiot ten złoży wniosek o przyznanie płatności, której dotyczył wniosek poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego. Organ wskazał, że pozytywnymi przesłankami niezbędnymi do przejęcia płatności, której dotyczył wniosek poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego, są:

złożenie wniosku przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania pomocy poprzedniemu właścicielowi w odpowiednim terminie;

oraz toczące się postępowanie w sprawie przyznania pomocy finansowej z wniosku poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego.

Z uwagi na fakt, że decyzją z dnia [...] postępowanie zostało umorzone, przed nowelizacją rozporządzenia, nie został spełniony drugi ze wskazanych warunków.

W skardze do Sądu skarżący podniósł, że czynność cywilnoprawna - przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego, miała istotny wpływ na przebieg postępowania administracyjnego. Ponownie wskazał, że jest następcą prawnym swojego ojca, który przekazał gospodarstwo rolne oraz, że w chwili przekazania toczyło się postępowanie w sprawie przyznania pomocy poprzedniemu posiadaczowi.

Skarżący podał, że działał zgodnie z informacjami, jakie otrzymał w Biurze Powiatowym w B. Podniósł, że należało poinstruować poprzedniego właściciela, aby złożył wniosek o uchylenie decyzji o umorzeniu postępowania, co skutkowałoby przejęciem płatności przez skarżącego.

W opinii strony to organ I instancji udzielał błędnych informacji, czego dowodem jest pismo o zmianie przepisów rozporządzenia.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 25 października 2007r. skarżący podniósł, że gospodarstwo rolne mogło być na niego przeniesione po wybudowaniu płyty gnojowej i szamba.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U.

Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności

z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145

§ 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zdaniem Sądu w sprawie doszło do naruszenia podstawowych zasad postępowania wynikających z obowiązywania przepisów cyt. ustawy z dnia 14 czerwca 1961 r. kodeks postępowania administracyjnego a mianowicie : art. 8, i art. 9 tejże ustawy i to w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Dlatego też, zaskarżona decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego. Skarżącemu odmówiono przyznania płatności na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej. Jak wynika z akt sprawy głównym powodem takiej decyzji było umorzenie przez organ I instancji postępowania toczącego się w przedmiocie przyznania tej płatności wobec poprzedniego producenta rolnego - ojca skarżącego E.K.

Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma zaistniały w jej ramach stan faktyczny. Zauważyć należy, iż zbywca gospodarstwa rolnego E.K. złożył wniosek o przyznanie płatności na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej w dniu [...]. Co oznacza, że z tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne o przyznanie płatności.

Jak wynika z akt sprawy, w trakcie tego postępowania skarżący S.K., po przeniesieniu na niego posiadania gospodarstwa rolnego wraz z ojcem E.K. w dniu [...] udał się do Biura Powiatowego Agencji w B., gdzie już tego samego dnia złożył wniosek o dofinansowanie w swoim imieniu. W tym samym dniu, ojciec skarżącego z uwagi na otrzymaną informację, że jego wniosek zostanie zastąpiony wnioskiem syna , wycofuje swój z dnia [...]. Należy zauważyć, że informacja o konieczności wycofania wniosku poprzednika spowodowała niekorzystne konsekwencje dla obu producentów, gdyż obaj dopłat nie otrzymali.

Na rozprawie skarżący podniósł ponadto, że samo przeniesienie gospodarstwa nastąpiłoby później po wybudowaniu płyty gnojowej i szamba, co oznacza, że w tej sytuacji, postępowanie w sprawie wniosku ojca z dnia [...] nie zakończyłoby się umorzeniem a rozpatrzeniem wniosku i być może przyznaniem płatności. W opinii strony, pracownicy organu, w nowej sytuacji po nowelizacji ustawy - winni poinformować o tym, że ojciec powinien wnieść o uchylenie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie jego wniosku.

Sąd zauważa, że gdyby samo przekazanie gospodarstwa nastąpiło w terminie późniejszym to z pewnością doprowadziłoby do przejęcia płatności, już zgodnie z nowelizacją ww. rozporządzenia.

Na uwagę zasługuje fakt, że skarżący złożył dwa wnioski we własnym imieniu w dniu [...] i drugi w dniu [...] co oznacza, że był w stałym kontakcie z organem i reagował na uzyskane tam informacje. Mając na uwadze ww. terminy, w jakich składał wniosku należy stwierdzić, że spełnił przesłankę, o której mowa w § 7 a w § 7a ust. 1 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej(...)

Zgodnie z w/w przepisem rozporządzenia w przypadku, gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności nastąpi przeniesienie posiadania całości gospodarstwa rolnego na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy sprzedaży albo innej umowy, płatność przysługuje temu podmiotowi, jeżeli :

w terminie 35 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego podmiot ten złoży wniosek o przyznanie płatności, której dotyczył wniosek poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego(...).

Natomiast druga z przesłanek wynikająca z obowiązywania art. 30 § 4 Kpa w brzmieniu : "w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni " - w tej sytuacji. gdy postępowanie zostało umorzone, nie została spełniona.

Sąd uznał, że należy dać wiarę twierdzeniom skarżącego, że w Biurze Powiatowym w dniu [...] uzyskał od pracownika organu informację, że możliwe jest przejęcie płatności po ojcu pomimo tego, że fundusze są wyczerpane , jeżeli skarżący sam złoży wniosek we własnym imieniu a ojciec swój wniosek wycofa to wycofany wniosek zostanie zastąpiony wnioskiem skarżącego.

Powyższa Informacja uzyskana w BP w B. spowodowała określone działania skarżącego i jego poprzednika a ponadto jest to spójne z działaniami organu utrwalonymi w aktach administracyjnych.

Oczywistym jest, że do [...] przepisy nie zawierały uregulowania umożliwiającego przejmującemu gospodarstwo rolne ubiegania się o przyznanie płatności, której dotyczył wniosek poprzedniego posiadacza rolnego. W tej sytuacji - skoro nie toczyło się postępowanie wobec poprzednika - to niezrozumiałe było skierowanie przez ten organ w dniu [...] pisma do E.K. Przywołany fakt uwiarygodnia udzielenie błędnych informacji przez organ, co do możliwości przejęcia płatności przez nabywcę gospodarstwa rolnego.

Nie można w zaistniałym stanie faktycznym inaczej wytłumaczyć złożenia kolejnego wniosku przez skarżącego w dniu [...], jak i nie zaskarżenia decyzji o umorzeniu postępowania przez poprzedniego producenta rolnego. Te okoliczności dają się uzasadnić wyłącznie błędną informacją organu.

Należy podnieść, że skoro organ nie miał pewności, czy S. K. ma prawo jako następca do płatności w ramach kontynuacji po poprzedniku, to nie powinien był umarzać postępowania wobec jego ojca i jednocześnie przez blisko rok stwarzać wobec skarżącego taki stan, w którym ten ostatni był przekonany o prawie do przejęcia płatności.

Skarżący wskazał, że postępując zgodnie z uzyskanymi od organu informacjami, w dniu [...] a później w dniu [...] gdy składa ponowny wniosek o przyznanie płatności na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej. Powyższe twierdzenie również jest dość wiarygodne ze względu na czynności organu. Po złożeniu bowiem powyższego wniosku, pomimo że od wielu miesięcy postępowanie wobec poprzedniego producenta rolnego zostało umorzone (decyzja w tym przedmiocie była ostateczna), organ traktował skarżącego nadal jako podmiot uprawniony do przejęcia płatności po zbywcy gospodarstwa rolnego.

Przy czym, co zasługuje na odnotowanie organ z umorzeniem postępowania w sprawie wniosku E.K. czekał od [...] do [...] a decyzję odmawiającą przyznania płatności S. K. organ podjął [...] Łącznie sprawa w I instancji była rozpatrywana ponad dwa lata tj. od [...]do [...] kiedy to organ I instancji odmawia S. K. przyznania płatności, powołując się na decyzję wydaną w dniu [...] umarzającą postępowanie wobec poprzedniego producenta rolnego.

Należy stwierdzić, że swoim działaniem przez kilkanaście miesięcy organ utwierdzał stronę skarżącą oraz poprzedniego producenta rolnego w przekonaniu, że nie ma przeszkód do przejęcia płatności.

Istotne w sprawie jest to, że te błędne informacje były udzielane w trakcie toczącego się postępowania w stosunku do zbywcy gospodarstwa rolnego, jak

i bezpośrednio przed wszczęciem postępowania z wniosku skarżącego.

Zauważyć w tym miejscu wypada, iż art. 9 Kpa. znajduje zastosowanie podczas toczącego się postępowania, obejmując swym zakresem działania organu bezpośrednio związane z wszczęciem postępowania, w ramach którego dochodzi do informowania potencjalnej strony postępowania o jej prawach i obowiązkach o charakterze materialnoprawnym.

Udzielenie informacji w fazie wszczęcia postępowania ma dla ochrony interesu prawnego strony kapitalne znaczenie. Brak znajomości przepisów prawa może powodować nieudolne, a zwłaszcza w wielu przypadkach nie zaspokajające w pełni interesu strony działanie (por. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, wydanie 6,

s. 79).

Nie budzi wątpliwości Sądu obowiązek organów - mieszczący się

w ramach treści art. 9 Kpa - do udzielania informacji związanych z prawidłowym zainicjowaniem postępowania administracyjnego.

W tym miejscu należy odwołać się do reguł wypływających z treści art. 9 Kpa. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Powołany przepis ustanawia zasadę ogólną obowiązku organów administracji publicznej udzielania informacji faktycznej i prawnej. Prawo do informacji przyjmuje także Europejski Kodeks Dobrej Administracji. W art. 10 ust. 3 stanowi, iż w razie potrzeby urzędnik służy jednostce poradą dotyczącą możliwego sposobu postępowania w sprawie wchodzącej w zakres jej działania oraz dotyczącą pożądanego rozstrzygnięcia sprawy, natomiast w art. 22 reguluje sposób postępowania w razie zwrócenia się z prośbą o udzielenie informacji.

Udzielanie informacji w trakcie toczącego się postępowania dotyczy zarówno przepisów prawa materialnego, jak i procesowego (por. wyrok WSA w Warszawie

z dnia 10 lutego 2005 r., sygn. akt V SA/Wa 2045/04, LEX nr 164957).

W myśl orzecznictwa NSA zgodnie z art. 9 Kpa organ nie może ograniczyć się tylko do udzielenia informacji prawnej poprzez wskazanie bądź zacytowanie przepisu, lecz musi podać również "niezbędne wyjaśnienia", co do treści przepisów oraz udzielać "wskazówek", jak należy postąpić w danej sytuacji, aby uniknąć szkody (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 lutego 2005 r., sygn. akt V SA/Wa 2045/04, LEX nr 164957).

Obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy (art. 9 Kpa) powinien być rozumiany szeroko, jak to jest tylko możliwe. Udowodnione naruszenie tego obowiązku powinno być rozumiane jako wystarczająca podstawa do uchylenia decyzji, szczególnie wówczas, gdy urzędnik stwierdza (lub powinien stwierdzić), że strona zamierza podjąć działania wiążące się dla niej z niekorzystnymi skutkami, lub nawet ryzykiem wystąpienia podobnych skutków. W takim wypadku urzędnik ma wyraźny obowiązek w możliwie jasny sposób wyjaśnić całość okoliczności sprawy stronie i równie wyraźnie wskazać na ryzyko wiążące się z zaplanowanymi działaniami. Jest to jedyny odpowiadający zasadzie art. 1 Konstytucji sposób rozumienia art. 9 Kpa.(por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 1740/98, LEX nr 42031).

Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż przyznawanie płatności z funduszy unijnych następuje w oparciu o przepisy, co do których występuje wymóg ich zgodności

z prawem wspólnotowym. W zakresie tej materii niezbędne jest zatem dbałe wypełnienie obowiązku wynikającego z art. 9 Kpa.

Warto w tym miejscu powołać orzecznictwo NSA wydane na gruncie art. 9 Kpa w przedmiocie nieznajomości prawa przez osoby, które nie są zorientowane

w problematyce prawnej. W wyroku z dnia 13 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 1428/98, LEX nr 41815 Sąd stwierdził, że na organie administracyjnym ciąży powinność informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. Organy muszą zatem czuwać nad tym, aby strony postępowania nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, w tym celu powinny udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 kpa).

Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy strona nie jest zorientowana w problematyce prawnej, która wiąże się z jej żądaniem. W orzeczeniu z dnia 20 maja 1998 r., sygn. akt SA/Sz 1476/97 LEX nr 34710 NSA zauważył, iż zasada państwa prawa, jak i przepis art. 9 kpa, nakładają na organy administracji obowiązek czuwania nad tym, by strona uczestnicząca w postępowaniu nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa.

Natomiast w wyroku z dnia 18 lutego 1994 r. skonstatował, że strony postępowania winny być informowane w takim zakresie, w jakim konieczne jest, by z powodu nieznajomości prawa nie poniosły szkody, a zwłaszcza w sprawach, których okoliczności dają podstawę do wniosku, że strona pierwszy raz zetknęła się z takimi problemami faktycznymi i prawnymi.

Niezależnie od naruszenia zasad wynikających z art. 9 Kpa wskazać należy na naruszenie podczas rozstrzygania przedmiotowej sprawy art. 8 cyt. kodeksu.

Zgodnie z brzmieniem ww. przepisu organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.

Z zasady pogłębiania zaufania obywateli do Państwa wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego postępowania oraz rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. Tylko bowiem postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. W celu realizacji tej zasady konieczne jest ścisłe przestrzeganie prawa zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania do żądań i twierdzeń stron (por. wyrok NSA z dnia 3 marca 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 789/04, LEX

nr 189248). Zasada zaufania obywatela do państwa pozwala mu bowiem przypuszczać, iż dokonywane wobec niego czynności, przez będący emanacją państwa organ, czy inną jednostkę do tego upoważnioną, są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa (por. orzeczenie NSA z dnia 5 grudnia 2005 r., sygn. akt I OSK 208/05, LEX nr 188971).

Udzielenie błędnej informacji, w konsekwencji której wydano decyzję uniemożliwiającą przejęcie przez skarżącego płatności na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej w sposób oczywisty narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, wykracza bowiem poza granice praworządnego i sprawiedliwego postępowania.

W kontekście błędnych informacji co do możliwości przejęcia przez skarżącego płatności, o którą wystąpił jego ojciec zauważyć wypada, co podniosła w skardze strona niniejszego postępowania, że poprzednik dążyłby do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o umorzeniu. Korzystałby ze środków prawnych zmierzających do wzruszenia decyzji, gdyby został poinformowany o jej skutkach w zakresie ubiegania się przez syna o dofinansowanie.

Nie można wykluczyć, że postępowanie wobec poprzednika nie zostałoby prawomocnie zakończone do dnia, w którym zaczął obowiązywać § 7a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r., a który wszedł w życie na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 2006 r.

Udzielnie błędnych informacji w toku postępowania wszczętego z wniosku zbywcy gospodarstwa rolnego z dnia [...] oraz w postępowaniu z wniosku skarżącego z dnia [...] i [...], prowadzonych w ramach jednej sprawy, o przyznanie płatności na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, naruszających art. 8 i art. 9 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie, implikowało wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji zaskarżonej do Sądu, decyzji jej poprzedzającej oraz decyzji umarzającej postępowanie wszczęte z wniosku zbywcy gospodarstwa rolnego.

Sąd ma na uwadze także okoliczność, że wolą ustawodawcy było, aby następca

miał prawo do ubiegania się o dofinansowanie po poprzednim producencie rolnym. Producenci rolni nie mogą być różnie traktowani zależności od tego, czy przed 1 sierpnia 2006r. organ wydał decyzję umarzającą postępowanie w stosunku do poprzedniego producenta, czy też "nie zdążył" z wydaniem takiej decyzji.

Sąd rozpatrujący przedmiotową sprawę nie przesądza, czy skarżącemu przysługują płatności, lecz stwierdza, że wniosek wymaga merytorycznego rozpatrzenia z uwagi na powyższe okoliczności faktyczne i prawne.

Mając zatem na względzie powyższe Sąd dokonał rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy p.p.s.a. W przedmiocie braku możliwości wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. Natomiast o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.