Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 634/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 § 1 pkt 9, art. 33 § 1 pkt 1 i 6, art. 34 § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 2 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1689
law: Usatwa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Anna Rotter (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 21 lutego 2023 r. nr COF.OUR.6375.22777.2022 ŁD.JJ.ZZ 03273124 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 lutego 2023r. nr COF.OUR.6375.22777.2022 ŁD.JJ.ZZ 03273124 Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach (dalej: organ, wierzyciel) utrzymała w mocy postanowienie wierzyciela z dnia 5 grudnia 2022r. nr COF.OUR.6375.22777.2022 KA.WG.P 03273124, którym oddalono wniesiony przez K. M. (dalej: zobowiązana, skarżąca) zarzut nieistnienia obowiązku.

Powyższe postanowienie wydane zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 259 ze zm., dalej: k.p.a.) i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 479 ze zm., dalej: u.p.e.a.) oraz w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 1689, dalej: u.o.a.).

Stan sprawy.

Pismem z dnia 19 września 2022r. uzupełnionym pismem z dnia 28 września 2022r. skarżąca wniosła zarzut nieistnienia obowiązku w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. na podstawie tytułu wykonawczego o numerze 109378E1-63/WA/2022 z dnia 7 września 2022r. W piśmie skarżąca zaznaczyła, że nie posiadała i nie posiada żadnego odbiornika RTV i wniosła o przeanalizowanie i rzetelne sprawdzenie informacji oraz poinformowanie jej na jakiej podstawie zostało wystawione upomnienie nr [...] z dnia 31 marca 2022r. W przekonaniu zobowiązanej jest to próba wyłudzenia od niej pieniędzy przez wierzyciela. Skarżąca zażądała wstrzymania zajęcia jej konta w Banku M. i powiadomieniu o tym urzędu skarbowego w W..

Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2022r. wierzyciel oddalił zarzut nieistnienia obowiązku.

W uzasadnieniu zaznaczono, iż obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych oraz uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach u.o.a., a ustawa ją poprzedzająca to ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 805 ze zm.), która weszła w życie z dniem 1 marca 1993 roku.

Następnie zaznaczono, iż u.o.a. nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych jednoznaczny obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczania opłat abonamentowych począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych trwa do dnia poprzedzającego dopełnienie formalności wyrejestrowania.

Jak ustalił wierzyciel, rejestracja odbiorników RTV zgłoszona została na nazwisko i imię skarżącej pod adresem: ul. [...], [...] W1.. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna stanowiąca dowód zarejestrowania odbiorników RTV i służąca do dokonywania opłat abonamentowych, a z powodu wyczerpania dowodów wpłat w dniu 12 stycznia 2000 r. na podstawie "Wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" wydano skarżącej nową książeczkę o numerze [...]. Organ zwrócił uwagę na dowód w postaci kserokopii "Wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" z dnia 12 stycznia 2000 r., poświadczony za zgodność z oryginałem.

Jak zaznaczono w postanowieniu, Poczta Polska S.A. w ramach realizowanych zadań ustawowych, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1a u.o.a. jest uprawniona do korzystania z danych rejestru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz, U. z 2021 r. poz. 510). W oparciu o otrzymane dane z Rejestru PESEL Poczta Polska S.A. zweryfikowała i uzupełniła dane adresowe skarżącej w posiadanej ewidencji abonamentów o adres: ul. [...], [...] R.. Według organu, w przypadku zmiany miejsca zamieszkania, użytkownik odbiorników radiofonicznych/ telewizyjnych zobowiązany jest zgłosić ten fakt w placówce pocztowej i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe, jeśli odbiorniki posiada. Według wierzyciela, z uwagi na fakt, iż w momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r, poz. 1342, dalej: rozporządzenie) zobowiązana posiadała status abonenta zobowiązanego do uiszczania opłat abonamentowych, został jej nadany jako użytkownikowi odbiorników, indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Jak podano, po wejściu w życie rozporządzenia, użytkownik zarejestrowanych odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych w myśl § 4, powiadamiał placówkę pocztową o zmianie nazwiska, miejsca zamieszkania, miejsca używania odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, zgubieniu lub zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiorników składając "Formularz zgłoszenia zmiany danych’’. Wierzyciel stwierdził, że nie posiada dokumentu potwierdzającego, iż skarżąca wyrejestrowała odbiornik RTV, a zobowiązana takiego dokumentu nie okazała.

Według organu, skarżąca zarejestrowała odbiorniki RTV i nie okazała dowodu na okoliczność ich wyrejestrowania, co prowadzi do stwierdzenia, iż skarżąca jest zobowiązana do uregulowania zaległości wykazanej w tytule wykonawczym o numerze 109378E1-63/WA/2022 z dnia 7 września 2022 r., a obowiązek nie wygasł.

Skarżąca wniosła na powyższe postanowienie wierzyciela zażalenie, w którym zaznaczyła, że wierzyciel dysponuje błędnymi danymi dotyczącymi zarówno jej adresu zamieszkania jak również zarejestrowanego odbiornika RTV. Przyznała, że w 2000r. złożyła wniosek o rejestrację odbiornika RTV, natomiast w 2003r. wraz ze sprzedażą mieszkania w W1. przy ul. [...], wyrejestrowała ten odbiornik. Zaznaczyła, że w latach 2003 – 2011 mieszkała i była zameldowana w mieszkaniu swojej mamy w W1. przy ul. [...], a od roku 2011 jest zameldowana i mieszka w R. przy ul. [...]. W zażaleniu skarżąca zadała pytanie na jakiej podstawie wierzyciel dopiero w grudniu 2008r. przesłał na adres [...] w W1. zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkowników RTV, nie informując jej o tym. Jak zwrócono uwagę, rozporządzenie stanowi, iż wszystkie rejestracje telewizorów straciły ważność w listopadzie 2008r. i od tego czasu wierzyciel miał obowiązek w ciągu roku nadać indywidualne numery identyfikacyjne (co uczyniła), o czym musiał powiadomić ich właścicieli. W przeciwnym razie nie ma podstaw do ściągania opłat.

Postanowieniem z dnia 21 lutego 2023r. wierzyciel utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 5 grudnia 2022r. o oddaleniu zarzutu nieistnienia obowiązku.

Wierzyciel, mając na uwadze wskazany przez skarżącą w zażaleniu fakt wyrejestrowania odbiorników RTV w 2003 roku, wezwał zobowiązaną do nadesłania kserokopii dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie odbiorników RTV. W odpowiedzi skarżąca podniosła, iż od wyrejestrowania minęło już prawie dwadzieścia lat i nie ma obowiązku przetrzymywania w/w dokumentu. Skarżąca wskazała, iż jedyną placówką pocztową, w której mogła dokonać wyrejestrowania odbiornika był Urząd Pocztowy przy [...] przy skrzyżowaniu z ul. [...]. Podniósł, że w przypadku nieposiadania odbiorników RTV należało w placówce pocztowej dopełnić formalności ich wyrejestrowania zgodnie z obowiązującymi w danym okresie czasu aktami prawnymi. Natomiast w przypadku zmiany miejsca zamieszkania użytkownik odbiorników RTV winien niezwłocznie w placówce pocztowej dopełnić formalności aktualizacji danych adresowych i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe, jeżeli odbiorniki posiada. Jeśli skarżąca zmieniła miejsce zamieszkania w 2003 r, i nie posiadała odbiorników w nowym miejscu zamieszkania, powinna była , według organu, dopełnić właściwych formalności.

Każda zmiana danych jest automatycznie zapisywana w historii modyfikacji w systemach informatycznych. Pracownik odpowiedzialny za wprowadzanie i weryfikację danych nie posiada dowolności we wprowadzeniu lub pominięciu jakiejkolwiek zmiany danych, również w przypadku formalności wyrejestrowania.

Wierzyciel wskazał, iż nie posiada dokumentu potwierdzającego, iż skarżąca dopełniła formalności związanej z wyrejestrowaniem odbiorników, a zobowiązana nie przedstawiła dokumentu potwierdzającego powyższy fakt. W ocenie organu, na gruncie postępowania administracyjnego ma w pełni zastosowanie zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zatem w tych okolicznościach fakt wyrejestrowania odbiorników powinien udowodnić (wykazać) zobowiązany. Następnie wyjaśniono, że nieprzedstawienie przez zobowiązaną wymaganego przepisami prawa dowodu potwierdzającego dopełnienie wyrejestrowania odbiorników, jak również nieposiadanie przez wierzyciela w zasobach archiwalnych dokumentu potwierdzającego dopełnienie powyższych formalności, stanowi wystarczającą przesłankę do uznania istnienia obowiązku uiszczania przez skarżącą opłat abonamentowych.

Podano również, że na mocy postanowień zawartych w rozporządzeniu uprawnione było nadanie zobowiązanej indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta [...]. W momencie wejścia w życie rozporządzenia skarżąca obciążona była obowiązkiem abonamentowym z uwagi na brak wyrejestrowania odbiorników RTV w 2003 roku, a rejestracja nie utraciła swojej ważności. Według organu, zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] zostało przesłane do zobowiązanej pismem z dnia 5 grudnia 2008 r. na adres: ul. [...], [...] W1. (podany przy zgłoszeniu rejestracji odbiorników) gdyż zobowiązana nie dopełniła formalności aktualizacji danych adresowych czy też wyrejestrowania odbiorników. Według wierzyciela zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest postanowieniem ani decyzją wierzyciela, od których przysługują środki odwoławcze. Zawiadomienie nie stanowi rozstrzygnięcia władczego, które rozstrzygałoby o sytuacji prawnej osoby do której zostało skierowane, nie przydaje ono nowych praw i obowiązków, nie jest także oświadczeniem woli, a jedynie potwierdza konieczność wykonania już istniejącego obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych. Podano również, że przepisy rozporządzenia nie odwoływały się do k.p.a., co oznacza, że do przesyłania zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie miały zastosowania przepisy o doręczaniu pism w postępowaniu administracyjnym, zawarte w rozdziale 8 (art. 39-49) "Doręczenia" k.p.a. Poczta Polska S.A. przyjęła formę wysyłania do abonentów zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru Identyfikacyjnego przesyłką zwykłą, gdyż przepisy rozporządzenia nie normowały sposoby wysyłki.

Końcowo wierzyciel stwierdził, że skarżąca dokonała rejestracji odbiorników RTV, która nie utraciła ważności, a wierzyciel spełnił nałożony na niego rozporządzeniem obowiązek nadania zobowiązanej indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] jak i powiadomienia o jego nadaniu przesyłając zawiadomienie przesyłką zwykłą na adres podany przy zgłoszeniu rejestracji przedmiotowego odbiorników.

W ocenie wierzyciela w zaskarżonym postanowieniu z dnia 05 grudnia 2022 r. właściwie został oddalony zarzut nieistnienia obowiązku.

Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła skargę do tut. Sądu.

W skardze zaznaczono, iż zobowiązana nie posiadała i nie posiada odbiorników RTV zarejestrowanych pod jej obecnym adresem, a kwota o jaką upomina się Poczta Polska S.A. nosi znamiona wyłudzenia, gdyż dotyczy opłat za abonament RTV za okres 01/2017-03/2022. Skarżąca wyjaśniła, że w roku 2003r. mieszkanie przy ul. [...] w W1. zostało sprzedane aktem notarialnym z dnia 11.07.2003r. Jak podała skarżąca, rozporządzenie stanowi, że wszystkie rejestracje telewizorów straciły ważność w listopadzie 2008r. i od tego czasu Poczta Polska S.A. miała obowiązek w ciągu roku nadać odbiornikom indywidualne numery identyfikacyjne (co uczyniła) o czym musiała powiadomić ich właścicieli. W przeciwnym razie nie było podstaw ściągania opłat. Skarżąca wywiodła następnie, że skoro nie powiadomiono jej o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacji to dlaczego wierzyciel domaga się zapłaty kwoty 1518,82 zł. Stwierdziła również, że nie jest jedyną osobą w stosunku do której Poczta Polska S.A. zwraca się o zapłatę zaległych abonamentów RTV i końcowo wniosła o podjęcie konstruktywnej decyzji.

W odpowiedzi na skargę wierzyciel wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.

Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te – zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego i po upływie tego terminu. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 tej ustawy.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku,

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu,

3) błąd, co do zobowiązanego,

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagalne,

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części,

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Według art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Zgodnie z § 2 wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej,

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut,

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej stanowią swoisty środek zaskarżenia służący zobowiązanemu, a ich rola sprowadza się do możliwości weryfikacji czynności organów egzekucyjnych, w celu ochrony adresata tych czynności. Prawo do ich wniesienia istnieje wyłącznie na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, to jest w terminie 7 dni od daty doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego i po upływie tego terminu, o czym poucza się zobowiązanego stosowanie do wymogu, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.

W rozpoznanej sprawie skarżąca zgłosiła zarzuty w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku

W ocenie Sądu podnoszony przez skarżącą zarzut nieistnienia obowiązku okazał się niezasadny.

Wskazać należy, iż opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo uregulowane mocą art. 2 (1) pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz. U. z 1960 r., poz. 306 ze zm.), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 roku, a ich wysokość była kształtowana przez tzw. Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 roku w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.).

W dniu 1 marca 1993 roku weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 roku o radiofonii i telewizji (tj. Dz. U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 roku w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy miedzy innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.

Z dniem 16 czerwca 2005 roku weszła w życie u.o.a. Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte).

Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie u.o.a., ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik.

W konsekwencji zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniejszej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega wyegzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze pieniężnym.

Skarżąca w piśmie z dnia 19 września 2022r. uzupełnionym pismem z dnia 28 września 2022r., stanowiącym zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. podniosła zarzut nieistnienia obowiązku.

Sąd stwierdza, iż w aktach sprawy znajduje się potwierdzona za zgodność kserokopia wniosku o rejestrację odbiornika dokonana w dniu 12 stycznia 2000r. i zgłoszona na imię i nazwisko skarżącej pod adresem: ul. [...], [...] W1.. Z powyższej kserokopii wynika również, że zobowiązanej wydana została książeczka radiofoniczna stanowiąca dowód zarejestrowania odbiorników RTV i służąca do dokonywania opłat abonamentowych. Skarżąca nie kwestionowała faktu rejestracji odbiorników RTV na powyższy adres.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd stwierdza, iż skarżąca dopełniła obowiązku rejestracji odbiornika telewizyjnego używanego pod adresem: ul. [...], [...] W1.. Zobowiązana podkreślała, iż wyrejestrowała odbiorniki RTV w 2003 r., gdyż w tym roku sprzedała mieszkanie przy ul. [...] w W1. aktem notarialnym z dnia 11 lipca 2003r. Na poparcie faktu wyrejestrowania odbiornika RTV w 2003r. zobowiązana nie przedstawia jednak żadnego dowodu, który choć pośrednio mógłby wskazywać, iż takie wyrejestrowanie miało miejsce. Dokumentem takim nie dysponuje również organ.

W tym miejscu wskazać należy na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 października 2015r. sygn. akt I SA/Gl 481/15, w którym stwierdzono "regulacja dotycząca opłat abonamentowych, która obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać taki dokument w okresie dłuższym niż 5 lat, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika i w interesie zobowiązanego było zabezpieczenie dowodu umożliwiającego wykazanie okoliczności wyrejestrowania". Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela zacytowaną powyżej tezę.

W przekonaniu Sądu zebrane dane potwierdzają, że sporny obowiązek powstał i nie przestał istnieć.

Stosownie do postanowień art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika.

Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) – por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 roku, K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22 (Część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia), wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Gl 236/13.

To skarżąca jako abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczenia opłat powinna wykazać wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. wyroki tutejszego Sądu w sprawach: I SA/Gl 650/14, I SA/Gl 518/14, I SA/Gl 376/13, jak również WSA w Poznaniu w sprawie II SA/Po 57/14). Powyższe stanowisko znajduje oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadamiania urzędu pocztowego. m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika, a to w § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 roku rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r., poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. (Dz. U. z 2007r., Nr 187 poz. 1342 ze zm.) oraz § 11 – 12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676).

Według treści § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Zgodnie z art. 6 ust. 4 u.o.a., który stanowił podstawę wydania powołanego rozporządzenia, minister właściwy do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określi w drodze rozporządzenia warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Nie można przyjąć, wobec takiego brzmienia delegacji, aby Minister Transportu mógł stanowić normy statuujące lub znoszące ustawowo określony obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej.

Co istotne u.o.a. nie wiąże obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z posiadaniem przez zobowiązanego określonej treści lub formy dowodu rejestracji odbiornika RTV. Warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest przecież używanie odbiornika RTV. Dane rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu RTV. Ani z ustawy ani z rozporządzenia nie wynika, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników RTV zostały anulowane. Należy podzielić stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2016 r., w sprawie sygn. akt II FSK 2116/16 W swoich wywodach NSA stwierdził, iż u.o.a. statuuje dwa obowiązki posiadaczy odbiorników RTV: jeden w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej (art. 2) oraz drugi dotyczący rejestracji (art. 5). Jakkolwiek w ujęciu funkcjonalnym są one powiązane, to w sensie prawnym są to dwa odrębne obowiązki. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w art. 7 ust. 1 u.o.a., który stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 roku – Prawo pocztowe. Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika RTV należy więc odnosić do obowiązku rejestracji, a nie jako przesłankę obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Ten drugi obowiązek istnieje bowiem niezależnie od posiadania dowodu ich rejestracji. Tożsame wnioski wypływają z wyroku NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., II GSK 913/15.

Jak wynika z powyższych wywodów, obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie ma wpływu na skutki wynikające z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV.

W przekonaniu Sądu organ prawidłowo uznał, iż nie należy przypisywać nadaniu numeru identyfikacyjnego i powiadomieniu zobowiązanego inne skutki aniżeli te, które wprost określone zostały w rozporządzeniu, a więc utrata mocy dowodowej dotychczasowych imiennych książeczek opłat abonamentowych. Użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 roku wyrażenie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2 rozporządzenia. Ustawodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacji nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia.

Podnieść należy, że zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 1993r. Nr 70, poz. 338), obowiązującym w 2003r. posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy o zmianie nazwiska, miejsca stałego pobytu (siedziby), zagubieniu i zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiornika. Ponieważ skarżąca nie powiadomiła o zmianie adresu, organ zasadnie przyjął, iż zawiadomienie został prawidłowo wysłane na ul. [...], [...] W1..

W rezultacie w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, poświadczona za zgodność z oryginałem kserokopia wygenerowanego zawiadomienia o nadaniu skarżącej indywidualnego numeru identyfikacyjnego z dnia 5 grudnia 2008r. podpisana przez uprawnionego pracownika operatora, stanowi dowód zarejestrowania odbiorników w rozumieniu § 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007r. Jednocześnie dla skuteczności czynności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2017r. sygn. akt II GSK 2262/15).

Sąd zauważa, iż nie dołączono do powyższej kserokopii wygenerowanego zawiadomienia o nadaniu skarżącej indywidualnego numeru identyfikacyjnego dowodu wysłania (choćby kopi koperty). Z uwagi na podniesione powyżej argumenty, ta okoliczność nie ma znaczenia dla przyjęcia, czy w sprawie istniał, czy też nie obowiązek skarżącej do uiszczenia opłaty. Dla oceny tej okoliczności istotnym jest, że skarżąca dokonała rejestracji odbiorników RTV.

Z uwagi na powyższe Sąd stwierdza, że organ prawidłowo uznał wniesiony przez skarżącą zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony.

W konsekwencji zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023r. poz. 1634), a zatem skargę w oparciu o art. 151 tej ustawy należało oddalić.