Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1352/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 129 par. 2, art. 76 par. 1.
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 133 par. 1, art. 106 par. 3.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 20 ust. 1.
journal: Dz.U. 2022 poz 896
law: Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "S." Sp. z o.o. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Bd 959/22 w sprawie ze skargi "S." Sp. z o.o. w L. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia 2 sierpnia 2022 r. nr NHŻ.906.8.2022 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżone postanowienie; 3. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy na rzecz "S." Sp. z o.o. w L. 1.037 (tysiąc trzydzieści siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 11 stycznia 2023r., sygn. akt II SA/Bd 959/22 oddalił skargę "S." Sp. z o.o. z siedzibą w Lublinie (dalej: Spółka, Skarżąca, Strona) na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy (dalej: PWIS, Inspektor Wojewódzki) z 2 sierpnia 2022 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bydgoszczy decyzją z 30 czerwca 2022 r. odmówił Spółce zatwierdzenia i wpisu do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej - Magazynu S. w B. przy ul. [...].

Strona w piśmie z 19 lipca 2022 r. wniosła odwołanie od tej decyzji. Inspektor Wojewódzki wspomnianym postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji PPIS. Ustalił, że decyzja PPIS została doręczona Skarżącej w dniu 5 lipca 2022 r. Natomiast odwołanie Spółka wniosła listem nadanym w placówce Poczty Polskiej 20 lipca 2022 r. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021r. poz. 735 z późn. zm.; dalej: k.p.a.) odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zatem termin na wniesienie ww. odwołania upłynął 19 lipca 2022 r. Tymczasem Spółka wniosła odwołanie 20 lipca 2022 r., tj. jeden dzień po upływie wskazanego terminu. Skutkowało to, stosownie do art. 134 k.p.a., stwierdzeniem przez organ uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

W skardze do WSA Spółka wniosła o uchylenie postanowienia PWIS, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 134 k.p.a., art. 7, 8, 11 oraz art. 77 k.p.a. Podniosła, że odwołanie nadała listem poleconym w polskiej placówce pocztowej operatora Poczty Polskiej w dniu 19 lipca 2022 r., o czym świadczyć miała informacja z systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej https://emonitoring.poczta-polska.pl. Organ stwierdzając, że odwołanie zostało wniesione po terminie, nie wskazał podstawy swego stanowiska. Skarżąca domyślała się jedynie, że data 20 lipca 2022 r. widnieje na kopercie. Skarżąca zwróciła uwagę, że PWIS, dysponując numerem nadania przesyłki zawierającej odwołanie, nie zweryfikował, czy także w ww. systemie monitoringu widnieje data nadania - 20 lipca 2022 r. Weryfikacja taka pozwoliłaby na ustalenie, że odwołanie zostało wniesione 19 lipca 2022 r., czyli z zachowaniem terminu.

Skarżąca podniosła także, że wniosła reklamację do Poczty Polskiej, jednak do dnia wniesienia skargi nie otrzymała odpowiedzi ze strony operatora.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (dalej: WSA), po rozpoznaniu skargi Strony na ww. postanowienie PWIS, uznał skargę za niezasadną i oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: p.p.s.a.), przyjmując, że zaskarżone postanowienie nie naruszało prawa.

Sąd I instancji przyjął, że nie było kwestionowane, że Skarżąca otrzymała decyzję PPIS w dniu 5 lipca 2022 r. co oznaczało, w myśl art. 129 § 2 k.p.a., że termin na wniesienie odwołania od ww. decyzji upływał 19 lipca 2022 r. Istotną kwestią było zaś, czy dowodem daty nadania przesyłki zawierającej odwołanie jest zapis widniejący w systemie "Śledzenie przesyłek – tracking" dostępnym pod adresem Polskiej https://emonitoring.poczta-polska.pl.

Sąd zauważył, że jeżeli skuteczność określonej aktywności procesowej (tutaj: skuteczność złożenia odwołania) uzależniona jest także od zrealizowania jej w przewidzianym przepisami k.p.a. terminie, to kluczowego znaczenia nabierają regulacje dotyczące sposobu liczenia owego terminu, jak: art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. wskazujący, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 896 z późn. zm.; dalej: Pr.poczt.). Dla wyjaśnienia terminu "nadanie" odwołał się do art. 3 pkt 8 Pr.poczt., według którego przez "nadanie" należało rozumieć polecenie doręczenia przesyłki pocztowej lub kwoty pieniężnej określonej w przekazie pocztowym oraz przekazania druku bezadresowego zgodnie z umową o świadczenie usługi pocztowej oraz art. 17 Pr.poczt., zgodnie z którym potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez operatora wyznaczonego oraz wydruk potwierdzenia nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego pobrane samodzielnie z systemu teleinformatycznego operatora wyznaczonego służącego do nadawania rejestrowanych przesyłek pocztowych lub przekazów pocztowych mają moc dokumentów urzędowych. Z kolei przymiot przesyłki rejestrowej ma przesyłka pocztowa przyjęta za pokwitowaniem przyjęcia i doręczana za pokwitowaniem odbioru (art. 3 pkt 23 Pr.poczt.).

Na podstawie ww. uregulowań WSA uznał, że nadanie przesyłki zawierającej odwołanie w placówce pocztowej Poczty Polskiej (tj. operatora wyznaczonego w rozumieniu Pr.poczt.) jest równoznaczne ze złożeniem odwołania, a dowód nadania przesyłki zawierający stempel pocztowy uznaje się za dokument urzędowy korzystający z domniemania prawdziwości i autentyczności. Data wynikająca z datownika urzędu pocztowego stwarza domniemanie zgodności ze stanem faktycznym. Domniemanie to może zostać obalone przekonującym przeciwdowodem. Sąd stanął na stanowisku, że nie jest jednak uzasadnione podważanie wynikającej ze stempla pocztowego daty nadania przesyłki zawierającej odwołanie (19 lipca 2022 r.) tylko poprzez zapis w podanym wyżej systemie "Śledzenie przesyłek – tracking", skoro Poczta Polska na stronie https://emonitoring.poczta-polska.pl. zastrzega jednocześnie, że "Wyświetlane informacje mają jedynie charakter poglądowy". Takie zastrzeżenie oznaczało jednocześnie, że nie jest to udostępnienie potwierdzenia nadania przesyłki w systemie teleinformatycznym, o którym mowa w art. 17 Pr.poczt. Wskazany przepis nie przypisuje mocy dokumentu urzędowego informacji o dacie nadania udostępnionej przez operatora wyznaczonego z każdego prowadzonego przez niego systemu teleinformatycznego. Przymiot dokumentu urzędowego przysługuje tylko takiemu potwierdzeniu nadania, które zostało pobrane z tego systemu teleinformatycznego, który "służy do nadawania rejestrowanych przesyłek pocztowych". Zapis o jedynie "poglądowym" charakterze informacji na stronie https://emonitoring.poczta-polska.pl świadczy o tym, że poprzez tę stronę nie są udostępniane potwierdzenia nadania przesyłki rejestrowanej z systemu teleinformatycznego operatora wyznaczonego służącego do nadawania rejestrowanych przesyłek pocztowych, których wydruk jest dokumentem urzędowym poświadczającym datę nadania przesyłki.

Zasadnie więc, zdaniem WSA, organ ustalając datę nadania przesyłki zawierającej odwołanie, a tym samym ustalając datę złożenia odwołania, oparł się na dacie widniejącej na stemplu pocztowym, który został przybity częściowo na kopercie zawierającej odwołanie, a częściowo na nalepionej na kopercie nalepce z numerem przesyłki. Stempel ten wskazywał datę przyjęcia przesyłki przez pocztę, tj. 20 lipca 2022 r. Oznaczało to, że słusznie PWIS stwierdził uchybienie terminu do złożenia odwołania, który upływał 19 lipca 2022 r. i uczynił to na podstawie daty stempla pocztowego na kopercie zawierającej odwołanie. Śledzenie przesyłki Poczty Polskiej (https://emonitoring.poczta-polska.pl) dotyczące przesyłki o numerze nadania zgodnym z numerem nałożonym w urzędzie pocztowym na przesyłkę, co prawda zawierało informację, że przesyłka została nadana 19 lipca 2022 r., jednakże informacji tej towarzyszył zapis "wyświetlane informacje mają jedynie charakter poglądowy i nie mogą stanowić podstawy do jakichkolwiek roszczeń wobec Poczty Polskiej S.A.". Zgodnie bowiem z art. 17 Pr.poczt. potwierdzenie nadania ma moc dokumentu urzędowego, a stosownie do art. 244 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (dalej: k.p.c.) dokument urzędowy stanowi dowód tego, co w nim urzędowo zaświadczono.

Już organ zauważył, że Skarżąca nie przedstawiła dowodu w postaci potwierdzenia nadania przesyłki poleconej zawierającej przedmiotowe odwołanie. Data widniejąca na kopercie powinna być tożsama z datą umieszczoną na potwierdzeniu nadania.

Z wyrokiem WSA nie zgodziła się Spółka i wystąpiła ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA), zaskarżając wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez Sąd I instancji skargi Skarżącej:

1. w zw. z art. 133 p.p.s.a. i z art. 106 § 3 p.p.s.a. przez to, że Sąd I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. i wyprowadził ocenę prawną z pominięciem faktów i dowodów niezłożonych do akt sprawy, ale zawnioskowanych przez Skarżącą do przeprowadzenia, które to dowody w postaci stanowiska operatora publicznego Poczty Polskiej S.A., w sytuacji ich przeprowadzenia przełamałyby domniemanie prawdziwości daty wynikającej ze stempla pocztowego na kopercie zawierającej odwołanie wnoszone przez Skarżącą, a co za tym idzie przeprowadzenie przedmiotowego dowodu spowodowałoby dokonanie właściwej oceny prawnej w niniejszej sprawie, powodującej uznanie, iż odwołanie Skarżącej od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia 30.06.2022 r. znak: NHŻ.962.2022 w sprawie odmowy zatwierdzenia i wpisu do rejestru zakładów, zostało wniesione w terminie,

2. w zw. z art. 7, 77 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 134 k.p.a. przez to, że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż Organ miał prawo oprzeć się wyłącznie na dacie stempla pocztowego widniejącego na kopercie, w sytuacji istnienia rozbieżności pomiędzy tą datą - a datą widniejącą w systemie "Śledzenia przesyłek tracking" dostępnym pod adresem: https://emonitoring.poczta-polska.pl, co pozwoliłoby na wyjaśnienie rozbieżności w niniejszej sprawie w zakresie daty nadania odwołania przez Skarżącą.

Wobec powyższego wnosiła o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, gdyż istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy, rozpatrzenie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym oraz o zasądzenie na rzecz Spółki kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Jednocześnie na podstawie art 193 w zw. z art 106 § 3 p.p.s.a. Skarżąca wnosiła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z pisma z 12 września 2022 r. Poczty Polskiej S.A. określającego, iż przesyłka Skarżącej została nadana 19 lipca 2022 r. dla wykazania, że odwołanie Skarżącej od decyzji PWIS w sprawie odmowy zatwierdzenia i wpisu do rejestru zakładów zostało wniesione w terminie.

W uzasadnieniu wskazano argumenty przemawiające za uwzględnieniem skargi kasacyjnej.

Organ- PWIS w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnosił o oddalenie skargi kasacyjnej, rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, oddalenie wniosków dowodowych, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 182 § 2 i § 3 p.p.s.a. (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.), ponieważ Skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy i druga strona – organ w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej także wniosła o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, bowiem wykazano w niej wadliwość zaskarżonego wyroku, która mogła mieć istotny wpływ na zaskarżone postanowienie PWIS.

Na wstępie należy zauważyć, że bezsporne było, że decyzja PPIS została doręczona Spółce 5 lipca 2022 r. i skoro na mocy art. 129 § 2 zd. pierwsze k.p.a. odwołanie należało wnieść w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, to termin na złożenie odwołania upływał 19 lipca 2022 r., a także to, że odwołanie zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu Pr.poczt.

Sporne było natomiast, kiedy odwołanie zostało nadane we wspomnianej placówce pocztowej, czy 20 lipca 2022 r., jak wynikało z daty stempla pocztowego umieszczonego na kopercie przesyłki, czy też 19 lipca 2022 r., jak podnosiła Spółka, dołączając do skargi do WSA wydruk z systemu "Śledzenie przesyłek – tracking" dostępny pod adresem Polskiej https://emonitoring.poczta-polska.pl. i informując, że wystąpiła z reklamacją do operatora pocztowego – Poczty Polskiej, by następnie do skargi kasacyjnej dołączyć odpowiedź Poczty Polskiej z 12 września 2022 r., z której wynikało, że reklamowana przesyłka została nadana 19 lipca 2022 r. (k. – 64 akt sąd.).

Zatem wątpliwości co do daty nadania spornej przesyłki, a tym samym wniesienia odwołania, pojawiły się, a co najmniej zostały podniesione na etapie postępowania sądowoadministracyjnego.

W tej sytuacji trafnie zarzucono Sądowi I instancji naruszenie art. 133 § 1 w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. (zarzut z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej).

W myśl art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, a na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi.

Co do akt sprawy, na podstawie których orzeka sąd, w zasadzie jest to materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed wymienionymi organami. Sąd bierze ponadto pod uwagę fakty powszechnie znane (art. 106 § 4 p.p.s.a.), a także dowody uzupełniające z dokumentów, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Przyjęcie w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu (por. czynności), czyli które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jej wydania. Należy jednak podnieść, że art. 106 § 3 p.p.s.a. przewiduje możliwość przeprowadzenia przez sąd administracyjny dowodów uzupełniających, co oznacza, że również te dowody są brane pod uwagę przy orzekaniu (por. A. Kabat, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex/e.2021, komentarz do art. 133 p.p.s.a).

Naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy może stanowić podstawę kasacyjną także w sytuacji oddalenia skargi mimo niekompletnych akt sprawy (por. wyroki NSA z: 25 października 2023 r., sygn. akt III OSK 2613/21; 8 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 7045/21; 3 marca 2023 r., sygn. akt II FSK 1955/20; opubl. podobnie jak niżej cytowane: orzeczenia.nsa.gov.pl), co w niniejszej sprawie okazało się na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd I instancji orzekał w tej sprawie, opierając się jedynie na niepełnych aktach administracyjnych sprawy i dowodzie z koperty, w której nadano odwołanie, bez podjęcia jakiejkolwiek próby uzyskania dowodów, które stanowiły przedmiot żądania.

Uzasadniając zarzut naruszenia przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. Skarżąca kasacyjnie bowiem twierdziła, że Sąd I instancji przeprowadził ocenę prawną z pominięciem faktów i dowodów niezłożonych do akt sprawy, a o które Spółka wnioskowała.

Ze stanowiskiem Spółki należy się zgodzić. Sąd I instancji skupił się na porównaniu mocy dowodowej daty na stemplu pocztowym na kopercie, przy tym co zauważył, tylko częściowo przybitym, z wydrukiem z systemu "Śledzenie przesyłek – tracking", co do którego Poczta Polska na stronie https://emonitoring.poczta-polska.pl. zastrzegała, że "Wyświetlane informacje mają jedynie charakter poglądowy". Nie odniósł się do wniosków dowodowych Spółki ani do jej informacji zawartej w skardze, że wystąpiła z reklamacją do Poczty Polskiej; oparł się jedynie na dowodzie z ww. stempla pocztowego i mocy dowodowej potwierdzenia nadania przesyłki na mocy art. 17 Pt.poczt. (uznawanego za dokument urzędowy, przy czym w postępowaniu administracyjnym – w zw. z art. 76 § 1 k.p.a., a nie art. 244 k.p.c.), nie żądając przy tym od Spółki tego dokumentu ani nie dostrzegając, że organ nie wiedział o wątpliwościach co daty nadania odwołania, które to zastrzeżenia Spółka zgłosiła dopiero w skardze.

Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. stanowi, że Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przepis ten pozwala na przeprowadzenie uzupełniającego dowodu tylko z dokumentu i to w sytuacji, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Celem postępowania sądowoadministracyjnego jest kontrola zgodności z prawem działalności administracji publicznej, zgodnie z art. 1 i art. 3 § 1 p.p.s.a., a nie prowadzenie pełnego postępowania dowodowego, jak to ma miejsce przed sądem powszechnym (por. wyrok NSA z 9 listopada 2023 r., sygn. akt II GSK 2185/22).

Z drugiej strony możliwość przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentów, o jakiej mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., stanowi instrument służący sądowoadministracyjnemu wymiarowi sprawiedliwości, co oznacza obowiązek skorzystania z tego instrumentu, jeśli nieprzeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów ograniczałoby kontrolę sądowoadministracyjną czyniąc ją iluzoryczną (por. wyrok NSA z 17 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 2889/21).

Mając na uwadze, że przedmiotem kontrolowanego przez WSA postanowienia było stwierdzenie uchybienia przez Spółkę terminu do wniesienia odwołania, a wątpliwości co do daty nadania przesyłki zawierającej odwołanie pojawiły się na etapie postępowania sądowoadministracyjnego i były istotne, to obowiązkiem Sądu I instancji było co najmniej wezwanie Spółki o przesłanie dowodu nadania spornej przesyłki, szczególnie, że podkreślał moc tego dowodu jako dokumentu urzędowego, a także wyników postępowania reklamacyjnego zainicjowanego przez Skarżącą, zwłaszcza że między datą wpływu skargi do WSA -26 września 2022 r. (w której zasygnalizowała Spółka, że wystąpiła z reklamacją), a datą wydania wyroku przez WSA – 11 stycznia 2023 r. upłynął okres dłuższy niż przewidziany przez § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 23 listopada 2013 r. w sprawie reklamacji usługi pocztowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 474; dalej: rozporządzenie z 23.11.2013 r.), co potwierdziło pismo Poczty Polskiej z 12 września 2022 r. dołączone przez Spółkę dopiero do skargi kasacyjnej.

W myśl § 9 ust. 1 rozporządzenia z 23.11.2013 r. operator pocztowy rozpatruje reklamację niezwłocznie i udziela odpowiedzi na reklamację w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania reklamacji.

Jako naganne należy uznać zachowanie Skarżącej, reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika, która pismo Poczty Polskiej, mimo otrzymania go w trakcie postępowania przed WSA, przedstawiła dopiero w postępowaniu kasacyjnym. Jednakże WSA miał instrumenty, w tym i z art. 106 § 3 p.p.s.a., mające na celu zobowiązanie Strony do przedstawienia dowodów w postaci dokumentów, mających wyjaśnić istotne wątpliwości, które Spółka zgłaszała, szczególnie że jak podkreślał, jedyny dowód, jakim dysponował organ, w świetle zarzutów Spółki też budził wątpliwości, skoro na kopercie widoczna była tylko część stempla.

Zaniechanie Sądu I instancji skorzystania z kompetencji przewidzianej w art. 106 § 3 p.p.s.a. doprowadziło także do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 134 § k.p.a., gdyż już w świetle przedstawionych przez Spółkę dowodów przedwczesne było stanowisko Inspektora Wojewódzkiego, że odwołanie Strony od decyzji PPIS zostało złożone z uchybieniem terminu. Kwestia ta wymaga jednoznacznego wyjaśnienia. Dlatego zasadny okazał się zarzut zgłoszony w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej.

Zaniechanie Sądu Instancji skorzystania z kompetencji przewidzianej w art. 106 § 3 p.p.s.a. i brak przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów, a z drugiej strony przedkładanie przez Spółkę wybiórczych dowodów, mających potwierdzić, że odwołanie od decyzji PPIS złożyła w terminie i do tego w sposób opóźniający postępowanie, skutkuje jednak tym, że powstały istotne wątpliwości co do daty nadania u operatora pocztowego odwołania przez Skarżącą. Wyjaśnienie wspomnianych wątpliwości nie może już nastąpić w formie dowodów uzupełniających z dokumentów, jak dopuszcza art. 106 § 3 p.p.s.a., gdyż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy okazał się tak rozległy, że ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Inspektor Wojewódzki uwzględni powyższe zalecenia, a mając na uwadze przedstawianie przez Spółkę wybiórczych dowodów, zobowiąże ją do przedstawienia dowodu o istotnym znaczeniu – dowodu nadania odwołania od decyzji PPIS. Z uwagi na wyjaśnienia Poczty Polskiej przedstawione w piśmie z 12 września 2022 r., skierowanym do Spółki, że na przesyłce została potwierdzona niewłaściwa data nadania przesyłki, co "było spowodowane pomyłką pracownika, który błędnie ustalił datę na stemplu dziennym, tj. 20.07.2022 r.", powinno nastąpić przesłuchanie w charakterze świadka pracownika, który spowodował opisaną pomyłkę oraz uzyskanie informacji od Poczty Polskiej, ile przesyłek nadanych w dniu 19 lipca 2022 r. zostało opatrzonych błędną datą (20 lipca 2022 r.) i czy w tym dniu ujawniono tę pomyłkę, a jeżeli tak, to o której godzinie, zważywszy, że z wydruku z systemu "Śledzenie przesyłek – tracking", wynikałoby, że przesyłka została nadana o godz. 16:57. Ponadto powinny być podjęte czynności w celu odtworzenia całości stempla pocztowego, gdyż na mocy art. 20 ust. 1 Pr.poczt. operator pocztowy, który zawarł z nadawcą umowę o świadczenie usługi pocztowej, jest obowiązany do oznaczenia przyjętej przesyłki pocztowej informacją potwierdzającą przyjęcie przez niego opłaty za usługę pocztową albo sposób jej uiszczenia oraz umożliwiającą jego (operatora) identyfikację. Ponadto na mocy § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. 2020 r. poz. 1026) w przypadku przesyłki listowej opakowanej w kopertę: znak opłaty pocztowej lub oznaczenie służące do potwierdzenia opłacenia usługi pocztowej powinny być umieszczone w górnej prawej części strony adresowej przesyłki pocztowej w polu prostokątnym o wysokości 40 mm z tolerancją 2 mm, licząc od górnej krawędzi, i długości 74 mm, licząc od prawej krawędzi (pkt 1); dolna część strony adresowej przesyłki pocztowej o wysokości 15 mm od dolnej krawędzi zarezerwowana jest na oznaczenia kodowe nanoszone przez operatora wyznaczonego (pkt 4). Natomiast w przypadku spornej przesyłki wspomniane oznaczenie kodowe zostało umieszczone na oznaczeniu potwierdzającym opłacenie usługi pocztowej i stemplu pocztowym, czyli wbrew nakazowi z art. 20 ust. 1 Pr.poczt. i § 17 ust. 2 pkt 1 i 4 rozporządzenia w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego.

Z powyższych względów na mocy art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. należało uchylić zaskarżony wyrok oraz uchylić zaskarżone postanowienie.

W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na mocy art. 203 pkt 1, art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1965).