Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 790/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2011-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a § 1,  art. 67b § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
journal: Dz.U.UE.C 2010 nr 83 poz 47 art. 107
law: Wersja Skonsolidowana Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Barbara Stukan-Pytlowany Sędziowie NSA Maria Serafin-Kosowska WSA Kazimierz Włoch /spr./ Protokolant st.sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 20 stycznia 2011r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2010r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w R. po rozpatrzeniu odwołania M. P. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] czerwca 2010r. odmawiającą podatnikowi rozłożenia na raty zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2001r. w kwocie 479 397,20 zł. wraz z odsetkami za zwłokę oraz umarzająca postępowanie podatkowe w pozostałej części.

Skarżący M.P. w dniu 28 grudnia 2009r. złożył wniosek o rozłożenie na raty zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2001r. w łącznej kwocie 479 469,72 zł. wraz odsetkami za zwłokę liczonymi do dnia złożenia przedmiotowego wniosku.

Przedstawił przy tym harmonogram spłat, według którego powyższa zaległość podatkowa, powiększona o należną opłatę prolongacyjną, miałaby być spłacana w ratach miesięcznych przez okres 7 lat, przy czym wysokość rat ukształtowana została następująco:

- 11 rat miesięcznych płatnych do końca każdego miesiąca od stycznia do listopada każdego roku w wysokości 3 500 zł. oraz

- 12 racie płatnej do końca grudnia każdego roku w wysokości 48 tys. zł.

Jako zabezpieczenie spłaty powyższych należności podatnik zadeklarował dochody z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz dochody z posiadanych przez niego udziałów w zyskach osób prawnych.

Uzasadniając przedmiotowy wniosek podatnik powołał się ważny interes osobisty przejawiający się w potrzebie utrzymania dotychczasowych źródeł przychodu stanowiących podstawę utrzymania całej rodziny, a także potrzebę utrzymania zakresu prowadzonej dotychczas działalności gospodarczej, bez konieczności jej ograniczana, jak również potrzebę ograniczenia strat, jakie poniósłby w przypadku konieczności spłaty zaległości środkami pochodzącymi z wyprzedaży posiadanego majątku.

Wskazał także, iż za utrzymaniem prowadzonej działalności na dotychczasowym niezmienionym poziomie, przemawia również interes publiczny, gdyż prowadzone przez niego przedsiębiorstwo zatrudniając pracowników i wykonawców, uczestniczy w obrocie gospodarczym, stanowiąc zarówno źródło przychodów dla podmiotów zależnych, jak również generując przychody budżetowe.

Podatnik przedstawił również informację o sytuacji życiowej, finansowej i materialnej precyzując, na wezwanie organu podatkowego, że ubiega się o ulgę nie stanowiącą pomocy publicznej, o której mowa w art. 67b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Oświadczył, iż mieszka wraz z żoną i dziećmi w K., ponosi koszty utrzymania domu w wysokości ok. 2.600,00 zł miesięcznie a także koszty wydatki związane z utrzymaniem rodziny (wyżywienie, odzież) w miesięcznej wysokości ok. 2.000,00 zł, oraz wydatki związane z wychowaniem dwójki dzieci (4 i 6 lat) -1.300,00 zł. Nie posiada lokat bankowych, jednostek uczestnictwa funduszy inwestycyjnych, akcji, obligacji, dzieł sztuki. Posiada polisy ubezpieczeniowe na życie o aktualnej wartości 53.000,00 zł, z tego tytułu opłaca składki w wysokości 700,00 zł miesięcznie. Ponadto posiada zadłużenie z tytułu długoterminowego kredytu w wysokości ok. 600.000,00 zł – który spłaca w ratach miesięcznych po 3.000,00 zł, oraz posiada zadłużenie na karcie kredytowej w wysokości ok. 8.500,00 zł.

Ze zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący od 2001r. prowadzi jednoosobowo działalność gospodarczą pod nazwą A. M.P., z tym że w 2009r. był również wspólnikiem B. Sp. z o.o., C. P.K., M.P. s.c., oraz Studio A. P.K., M.P. s.c. które to spółki w 2009r. zostały bądź to zlikwidowane, bądź też podatnik z nich wystąpił. Z oświadczeń podatnika składanych w toku postępowania w kwestii jego stanu majątkowego wynika, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, według przewidywań, 2009 rok miałby zamknąć się dochodem nie mniejszym niż 100.000,00 zł, zaś przeciętny miesięczny dochód w 2010r. po uwzględnieniu remanentów winien wynosić ponad 10.000,00 zł.

W postępowaniu ustalono również, iż skarżący, w latach poprzedzających złożenie przedmiotowego wniosku, udzielił pożyczek dla firm: B. Sp. z o.o. w Krakowie w wysokości - 45.000,00 zł, R. Sp. z o.o. w K. w wysokości - 83.944,60 zł oraz U. Sp. z o.o. w K. w wysokości -150.000,00 zł a ponadto posiada udziały : w R. Sp. z o.o. w K. o wartości 12.500,00 zł, L. Sp. z o.o. z siedzibą w K. - 54.000,00 zł, A. Sp. z o.o. w K. - 200.000,00 zł, P. Sp. z o.o. w K. - 225.000,00 zł.

Podatnik posiada również majątek nieruchomy w postaci działki położonej przy ul. [....] w K. o pow. 0,4 ha i wartości ok. 170.000,00 zł (działka rolna) oraz działki nr [...] o pow. 0,65 ha położonej w J. gmina L. o łącznej wartości ok. 600.000,00 zł. Ponadto posiada w K., przy ul. [...] dom jednorodzinny o pow. ok. 270 m2, położony na działce o pow. 15 arów, o wartości około 1.300.000,00 zł, dodatkowo jest współwłaścicielem mieszkania o pow. około 40 m2 położonego w R., ul. [...] o wartości około 120.000,00 zł. Jest też właścicielem samochodu osobowego marki LAND ROVER r. prod. 1986 o wartości 4.500,00 zł.

Z pisma pełnomocnika Strony z dnia 05.02.2010r. skierowanego do organu wynika ponadto, iż na dzień 28.12.2009r. stan należności i zobowiązań Podatnika przedstawiał się następująco:

* należności od dłużników - 107.202,28 zł,

* zobowiązania wobec wierzycieli - 17.766,55 zł.

Rozpatrując przedmiotowe podanie, Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. decyzją z dnia 01.06.2010r. znak: [...] odmówił rozłożenia na raty zapłaty zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2001 rok w kwocie 479.397,20 zł wraz z odsetkami za zwłokę oraz umorzył postępowanie podatkowe jako bezprzedmiotowe w części dotyczącej rozłożenia na raty zapłaty zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2001 rok w kwocie 72,52 zł stwierdzając, iż w przedmiotowej sprawie nie istnieją przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku z uwagi na ważny interes podatnika czy też interes publiczny. Stwierdził, iż Podatnik nie spełnia warunków do udzielenia wsparcia w ramach ulgi nie stanowiącej pomocy publicznej.

W odwołaniu od powyższej decyzji, domagając się jej uchylenia w całości, podatnik zarzucił rażące naruszenie art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa, w związku z naruszeniem art. 67a § 1 pkt 2, art. 67b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej poprzez ich bezpodstawne i niewłaściwe zastosowanie, a także art. 180 § 1 i § 2, art. 187 § 1, art. 191 OP w związku z niewłaściwym lub bezpodstawnym ich zastosowaniem, albo odmową ich zastosowania, a także art. 120 i art. 121 OP oraz art. 67a § 1 pkt 2, art. 67b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej poprzez ich bezpodstawne i niewłaściwe zastosowanie.

Po rozpoznaniu powyższego odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w R., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, przychylając się do stanowiska organu I instancji, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, w przedmiotowej sprawie brak przesłanek uwzględnia wniosku zarówno w postaci ważnego interesu podatnika jak również w postaci interesu publicznego.

Dla rozłożenia zapłaty zaległości podatkowej na raty, zgodnie z art. 67a § 1 pkt 2 OP, wymaga się zaistnienia w konkretnej sprawie ważnego interesu podatnika, pod pojęciem którym rozumie się sytuację w której z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych jak np.: utrata możliwości zarobkowania bądź utrata majątku z przyczyn losowych, nie zaś subiektywne przekonanie podatnika. Z kolei pod pojęciem niedookreślonym "interes publiczny" rozumieć należy w szczególności dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji.

Oceniając okoliczności sprawy, z punku widzenia powyższych przesłanek, organ odwoławczy uznał, iż w analizowanej sprawie wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika, jednakże nie znalazł jednak podstaw do rozłożenia na raty wnioskowanych zaległości i odsetek za zwłokę, stwierdzając że pomimo iż aktualna sytuacja finansowa strony, wziąwszy pod uwagą wysokość ciążących na nim zaległości podatkowych, jest niewątpliwie niekorzystna, nie mniej jednak nie można mówić o niemożności ich uregulowania przez podatnika.

Biorąc pod uwagę nie tylko informację o tym jak kształtuje się wielkość bieżących dochodów i wydatków podatnika, ale również wielkość posiadanego przez niego majątku i środków finansowych w postaci wierzytelności, organ odwoławczy stwierdził, że porównanie wielkości ciążących na podatniku zaległości podatkowych z posiadanym przez niego majątkiem, nie prowadzi do wniosku o konieczności zastosowania wnioskowanej ulgi.

Podatnik, nie utracił możliwości zarobkowania i osiąga regularne i stabilne dochody w wysokości ok. 10.000,00 zł miesięcznie, nie sygnalizował w toku postępowania jakichkolwiek problemów ze zdrowiem, które uniemożliwiałyby wywiązanie się z zapłaty zaległych należności na rzecz Skarbu Państwa, dysponuje majątkiem ruchomym i nieruchomym o wartości znacznie przekraczającej należności względem budżetu państwa. Ponadto, posiada środki trwałe wykorzystywane w działalności gospodarczej, oraz udziały w firmach o łącznej wartości 491.500,00 zł a także należności z tytułu udzielonych pożyczek innym podmiotom w wysokości 378.944,60 zł.

Badając przyczyny leżące u podstaw powstania przedmiotowej zaległości, organ podkreślił iż nie maja one charakteru okoliczności nadzwyczajnych uniemożliwiających podatnikowi terminową zapłatę należnych podatków, na które nie miał on wpływu, czy które były niezależne od sposobu jego postępowania. Powstanie zaległości nie było bowiem skutkiem zdarzeń losowych, czy nadzwyczajnych niezależnych od podatnika, a konsekwencją ujawnionych podczas kontroli nieprawidłowości w rozliczaniu należności publicznoprawnych.

Organ zauważył także, iż Podatnik powziął wiadomość o powstałym obowiązku podatkowym z chwilą doręczenia mu decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego za 2001r., co nastąpiło 31.10.2007r. W kolejnych latach podatkowych, jak wynika ze składanych przez podatnika deklaracji podatkowych, dysponował on środkami finansowymi w łącznej kwocie przewyższającej znacznie wartość nieuregulowanego zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę. Zatem zarówno osiągane od 2007r. przychody i posiadane dobra majątkowe, jak również wartość udziałów w innych podmiotach oraz środki uzyskiwane z tytułu udzielenia innym firmom pożyczek, pozwalały podatnikowi na zapłatę przedmiotowych zaległości. Dlatego też sytuacja finansowa wnioskodawcy nie może zostać uznana za szczególną czy wyjątkową, tym bardziej, iż jak wynika z akt sprawy w okresie, kiedy istniała zaległość podatkowa podatnik udzielał pożyczek innym podmiotom gospodarczym, nie regulując w dalszym ciągu należności względem budżetu państwa. Biorąc więc pod uwagę fakt posiadania przez Podatnika środków na uregulowanie, które w pierwszej kolejności dobrowolnie przeznaczane zostały przez Niego na cele inne niż zapłata należnych zobowiązań podatkowych, organ odwoławczy uznał, iż argumenty powołane we wniosku z dnia 21.12.2009r. oraz o odwołaniu z dnia 21.06.2010r. nie mogą skutkować obowiązkiem rozłożenia na raty wnioskowanej zaległości wraz z odsetkami za zwłokę.

Nadto organ odwoławczy uznał, że posiadany przez podatnik obecnie majątek w postaci działki o wartości 170.000,00 zł, uzyskiwany dochód w wysokości ok. 10.000,00 zł miesięcznie, środki ulokowane w udziałach w kwocie 491.500,00 zł i pożyczkach w kwocie 378.944,60 zł oraz pozostały majątek, stwarzają możliwość całościowego uregulowania wnioskowanych należności podatkowych, bez konieczności rozkładania ich na raty.

Analizując ewentualne zaistnienie w przedmiotowej stawie przesłanki interesu publicznego, organ odwoławczy podkreślił, iż nie leży w interesie publicznym rozkładanie na raty zapłaty zaległości podatkowej podmiotom, których brak zapłaty jest wynikiem świadomie podjętych przez podatnika decyzji o przeznaczeniu posiadanych środków i dóbr na inne cele, jak np. na udziały w firmach, czy udzielanie pożyczek innym podmiotom.

W kontekście przedstawionej sytuacji finansowej i majątkowej Podatnika, argument, iż decyzja odmowna spowoduje likwidację stanowisk pracy, jak również spadek płaconych podatków, został uznany przez organ odwoławczy za bezzasadny, gdyż w ocenie organu posiadany majątek nieruchomy, środki pieniężne, tj. uzyskiwany dochód z działalności gospodarczej, posiadane udziały, należności od dłużników i pożyczkobiorców oraz majątek ruchomy, w przypadku jego częściowej sprzedaży, stwarzają możliwość uregulowania przedmiotowej zaległości i odsetek za zwłokę, bez konieczności zwalniania zatrudnianych pracowników, zmniejszania zakresu prowadzonego przedsiębiorstwa, czy ograniczania środków na dalszy rozwój działalności gospodarczej.

Organ podkreślił także, iż analiza sytuacji majątkowej i finansowej Podatnika pozwala na stwierdzenie, że przedmiotowa zaległość wraz z odsetkami zostałaby skutecznie wyegzekwowana w drodze egzekucji administracyjnej bez konieczności sięgania przez Podatnika do środków z pomocy społecznej i likwidacji istniejących miejsc pracy w przedsiębiorstwie prowadzonym przez Wnioskodawcę.

Skarżący prowadzi Agencję Reklamową A., a więc jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą. Organ odwoławczy, dokonując analizy, czy w przypadku podatnika występują jednocześnie wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zauważył, że rozłożenie na raty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych i odsetek za zwłokę wydłuży w czasie normalnie ponoszone obciążenia na rzecz Skarbu Państwa, zatem bezspornie dotyczy środków publicznych. Ponadto jest ono udzielane w sposób uznaniowy, a więc jest selektywne. Organ stwierdził, że w odniesieniu do wniosku Podatnika o rozłożenie na raty zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę, bez wątpienia pierwsza i trzecia przesłanka są spełnione.

W zakresie przesłanki dotyczącej uzyskania przysporzenia przez przedsiębiorcę na warunkach korzystniejszych od rynkowych wskazać trzeba, iż prowadząc działalność w zakresie Agencji Reklamowej, podatnik podobnie jak inne podmioty zobowiązany jest regulować w ustawowych terminach zobowiązania publicznoprawne. Zatem w ramach aktualnie prowadzonej działalności dokonanie ich rozłożenia na raty przy zastosowaniu stawki aktualnie obowiązującej opłaty prolongacyjnej, stanowiłoby dla Podatnika korzyść, jakiej normalnie nie uzyskałby na rynku.

W odniesieniu do przesłanki zakłócenia lub groźby zakłócenia konkurencji, a także wpływu na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi UE, wskazano, iż w przypadku, gdy rynek jest otwarty i działają na nim inne podmioty prowadzące podobną działalność uznaje się, że wsparcie może potencjalnie zakłócić konkurencję na tym rynku i wpłynąć na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi.

Według organu rozłożenie na raty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych, spowoduje w obecnej chwili uszczuplenie budżetu i odbędzie się kosztem Państwa, dla Podatnika zaś przyniesie korzyść ekonomiczną i pozwoli mu przeznaczyć uwolnione w okresie spłaty rat zasoby finansowe na sfinansowanie innych działań gospodarczych, lub w przypadku gdyby takich zasobów finansowych nie posiadał, na utrzymanie płynności firmy, czy też dalszy jej rozwój.

Podatnik jest podmiotem gospodarczym, który funkcjonuje na danym rynku, a udzielona ulga podatkowa w postaci rozłożenia na raty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę stwarza możliwość zwolnienia Podatnika z obowiązku jednorazowego uiszczenia należnej budżetowi państwa daniny publicznej, co w konsekwencji uprzywilejowuje Podatnika w stosunku do innych podmiotów gospodarczych i bez wątpienia będzie miało wpływ na konkurencję.

Oceniając przesłankę wpływu na wymianę handlową miedzy Państwami Członkowskimi organ podatkowy II instancji zauważył, iż nawet w przypadku małego podmiotu, wymiana handlowa pomiędzy Państwami Członkowskimi UE może zostać naruszona.

Zdaniem organu rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej prowadzi do uprzywilejowania niektórych przedsiębiorców przez Skarb Państwa przy użyciu zasobów państwowych i może skutkować zakłóceniem konkurencji. W świetle powyższego, organ odwoławczy podzielił stanowisko Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w R., iż Strona nie spełnia przesłanek do udzielenia ulgi niestanowiącej pomocy publicznej. Zadośćuczynienie zatem żądaniu Strony i rozłożenie wnioskowanych zaległości na raty, czyli udzielenie ulgi, o której mowa w art. 67b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w sytuacji nie spełniania przez Podatnika przesłanek do jej udzielenia, stanowiłoby naruszenie ww. przepisu art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Organ podatkowy stwierdził, iż Pełnomocnik podatnika nie wniósł odwołania od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w R. z dnia 01.06.2010r. znak: [...] w części dotyczącej umorzenia postępowania podatkowego jako bezprzedmiotowego w zakresie rozłożenia na raty zapłaty zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2001 rok w kwocie 72,52 zł.

W skardze na powyższą decyzję wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R., podatnik, domagając się jej uchylenia w części dotyczącej rozłożenia na raty zapłaty zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym, od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w innych źródłach przychodu za 2001 rok w kwocie 479.397,20 zł wraz z odsetkami w ramach ulgi niestanowiącej pomocy publicznej, zarzucił organowi naruszenie art. 120 OP poprzez bezpodstawne i niewłaściwe zastosowanie art. 67a § 1 pkt 2, art. 67b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 180 § 1 i § 2, art. 187 § 1, art. 122, art. 191 Ordynacji podatkowej w związku z niewłaściwym lub bezpodstawnym ich zastosowaniem, albo odmową ich zastosowania, naruszenie art. 67a § 1 pkt 2 oraz art. 67b § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej poprzez ich bezpodstawne lub niewłaściwe zastosowanie.

W uzasadnieniu podkreślił, iż nie sposób zgodzić się z argumentacją organu sprowadzająca się do stwierdzenia iż wnioskowana przez podatnika ulga w postaci rozłożenia na raty zaległości podatkowej stanowi pomoc publiczną w rozumieniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. W ocenie podatnika, ewentualne zastosowanie przedmiotowej ulgi spowoduje jedynie zmniejszenie negatywnych konsekwencji zapłaty tak ogromnej zaległości podatkowej, a ewentualnie uzyskane w ten sposób środki zostaną w pierwszej kolejności przeznaczone na zaspokojenie potrzeb własnych rodziny podatnika. W ten sposób udzielenie wnioskowanej pomocy nie wpłynie w żaden sposób na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi UE a tym bardziej nie doprowadzi do zakłócenia konkurencji na tym rynku.

W kwestii przesłanki ważnego interesu własnego podatnika, Skarżący podkreślił, że egzekwowanie przez organy podatkowe zaległości podatkowej, która w chwili wniesienia skargi wraz z odsetkami przekracza kwotę 600 tyś zł. doprowadzi do gwałtownego pogorszenia sytuacji bytowej rodziny podatnika, narażając w ten sposób na szwank sytuację majątkową całej rodziny. Zasugerował także, iż niezasadnym jest postrzeganie jako źródła zaspokojenia należności skarbu państwa, posiadanych przez podatnika nieruchomości tj. domu jednorodzinnego, współwłasności mieszkania oraz gruntów, a także udziałów w spółkach, gdyż aktywa te – poza udziałami w spółkach - nie są związane z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą ale stanowią jego majątek osobisty, na szybkiej wyprzedaży którego mógłby on ponieść stratę.

W odniesieniu zaś do kwestii interesu publicznego, skarżący polemizując z wnioskami organu podatkowego, skrytykował zaprezentowane w zaskarżonej decyzji stanowisko, zgodnie z którym w przedmiotowej sprawie interes publiczny przemawia raczej za ściągnięciem od skarżącego obciążającej go zaległości podatkowej, aniżeli za jej rozłożeniem na raty.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w R. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. zważył co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga jest bezzasadna.

Skarżący wystąpił z wnioskiem o udzielenie mu w trybie art. 67b § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. - zwaną dalej Ordynacja podatkowa) ulgi w postaci rozłożenia na raty zaległości podatkowej wraz z odsetkami naliczonymi do dnia złożenia wniosku. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w R. wydał w dniu [...] 10.2007r. decyzję nr [...] w której ustalił zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu za 2001r. w kwocie 522.418zł.

Decyzją z dnia [...].02.2008r. Nr [....] Dyrektor Izby Skarbowej w R. utrzymał w mocy powyższą decyzję organu I instancji. Powyższa kwota 522.418zł została pomniejszona o kwotę 35.031,55zł - która została przerachowana zgodnie z postanowieniem Naczelnika II Urzędu Skarbowego w R. nr [...] z dnia [...].01.2009r. Wyrokiem z dnia 23.09.2008r. sygn. akt I SA/Rz 444/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. oddalił skargę wniesioną przez M.P. na wyżej opisaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia [...].02.2008r.

Wyrokiem NSA z dnia 20.11.2009r. sygn. akt II FSK 94/09 powyższy wyrok tut. Sądu został utrzymany w mocy. Tak więc zaległość podatkowa niewątpliwie istniała zarówno w chwili złożenia wniosku jak i wydawania decyzji. Przypomnieć należy, że stosownie do regulacji art. 67a § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może rozłożyć zapłatę podatku na raty. Tym samym organowi administracyjnemu w ramach tzw. uznania administracyjnego, pozostawiono możliwość dokonania samodzielniej, nieskrępowanej oceny czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające rozłożenie podatku na raty. Instytucja rozłożenia na raty zaległości podatkowej stanowi odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania, a zatem ustawowe przesłanki zastosowania instytucji rozłożenia na raty zaległości podatkowej należy interpretować - oceniać poprzez pryzmat wyjątkowego charakteru tej instytucji. Zasadna jest zatem teza, że ważny interes podatnika lub interes publiczny, o którym mowa w art. 67a Ordynacji podatkowej zachodzi wtedy, gdy po stronie wnioskodawcy występują wyjątkowe okoliczności faktyczne powiązane z poważnymi trudnościami finansowymi.

Skarżący niewątpliwie jest podatnikiem prowadzącym działalność gospodarczą. Skarżący wystąpił w dniu 28.12.2009r. z wnioskiem o rozłożenie na raty zaległości podatkowej wraz z odsetkami trybie art. 67b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i jednoznacznie określił, że ulga ta nie stanowi pomocy publicznej. Powyższy przepis stanowi, że organ podatkowy na wniosek prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a ..., tak więc należy uwzględnić przesłanki do udzielenia ulg określone w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Powyższy przepis zawiera dwie przesłanki, przy zaistnieniu których możliwe jest udzielenie ulgi w postaci rozłożenia zaległości podatkowej na raty a to: ważny interes podatnika i ważny interes publiczny, przy czym wystarczające jest zaistnienie jednej z przesłanek dla zastosowania ulgi i mają one charakter równorzędny. Organy podatkowe w sposób bardzo szczegółowy ustaliły sytuację majątkową skarżącego, liczbę osób na utrzymaniu a także jego możliwości finansowe i przyznały, że w sprawie zachodzi ważny interes podatnika dla zastosowania ulgi w postaci rozłożenia na raty zaległości podatkowej, jednakże instytucja rozłożenia zaległości podatkowej na raty zbudowana jest w oparciu o konstrukcję uznania administracyjnego i nie obliguje organu do wydania pozytywnej dla podatnika decyzji, przytaczając na poparcie tej tezy stosowne orzecznictwo.

Należy więc podzielić jako słuszne stanowisko organów w tym względzie jak również w przedmiocie, iż pogorszenie sytuacji finansowej skarżącego nie było spowodowane nadzwyczajnymi okolicznościami.

Kontrola sądowa decyzji z zakresu uznania administracyjnego ogranicza się do kontroli poprawności postępowania dowodowo-wyjaśniającego, a w tym względzie organy nie naruszyły prawa procesowego i wyprowadziły prawidłowe wnioski, iż w sprawie zaistniał ważny interes podatnika dla zastosowania ulgi, jednakże korzystając z uznania administracyjnego nie mają obowiązku jej zastosowania. W tych okolicznościach Sąd nie miał możliwości ukierunkowania organów na wydanie decyzji pozytywnej dla skarżącego, pomimo zaistnienia przesłanki ważnego interesu podatnika dla zastosowania ulgi.

Organ odwoławczy ustalił, w ślad za ustaleniami organu I instancji, że podatnik jest właścicielem działki położonej w Krakowie o pow. 0,4 ha i wartości ok. 170.000zł oraz dwu innych działek o łącznej powierzchni 0,65 ha o wartości nie mniejszej jak 500.000zł, jest współwłaścicielem w ½ części lokalu mieszkalnego w R. o pow. 40 m2 o wartości ok. 120.000zł, jak też samochodu o wartości 4.500zł, domu jednorodzinnego położonego na działce o pow. 15 arów w Krakowie - o wartości 1.300.000zł, posiada polisy ubezpieczeniowe na życie o wart. 53.000zł, posiada środki ulokowane w udziałach w kwocie 491.500zł i pożyczka w kwocie 378.944,60zł, uzyskuje miesięcznie dochód w kwocie netto 10.000zł - przy ciążących na nim opłatach w kwocie 5.900 zł. Teza, że Podatnik jest w stanie spłacić ciążące na nim zaległości podatkowe poprzez sprzedaż powyższych nieruchomości lub udziałów bez konieczności korzystania z pomocy opieki społecznej jest logiczna. Ponadto podatnik od 2007r. miał świadomość konieczności zapłaty zobowiązania podatkowego i pomimo, że dysponował środkami finansowymi na zakup udziałów w firmach, czy udzielenie pożyczek nieuregulował zobowiązania. Wobec powyższych okoliczności uprawniony był wyprowadzony przez organ odwoławczy wniosek z zebranego obszernie i drobiazgowo materiału dowodowego, iż nie w interesie publicznym leży w tej sytuacji rozłożenie na raty zaległości podatkowej zwłaszcza, że podatnik świadomie przeznaczył posiadane środki finansowe na inne cele. Organy podatkowe zebrały obszerny materiał dowodowy, dokonały jego prawidłowej analizy i oceny bez przekroczenia ram swobodnej oceny dowodów i wyprowadziły z niego logiczne wnioski, wobec czego nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego w postaci art. 120, 121, 122, 180 § 1, 187 § 1, 2 i art. 191 Ordynacji podatkowej.

W przypadku ubiegania się przez podatnika prowadzącego działalność gospodarczą o ulgę niestanowiącą pomocy publicznej, o której mowa w art. 67b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, niezbędnym jest wykazanie, że udzielona ulga nie będzie pomocą publiczną w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Zastosowanie tego rodzaju ulgi (rozłożenie na raty zaległości podatkowej w ramach ulgi niestanowiącej pomocy), przy spełnieniu wszystkich przesłanek wymienionych w treści art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, byłoby naruszeniem dyspozycji art. 67b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, tj. złamaniem zakazu udzielania pomocy innej, niż wymieniona w pkt 2-3 ww. przepisu Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) "wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi". W świetle tego przepisu, każde wsparcie udzielone przedsiębiorstwu, jest uznawane za pomoc publiczną o ile spełnione są łącznie następujące warunki:

* jest przyznawane przez państwo lub pochodzi ze środków publicznych,

* udzielane jest na warunkach korzystniejszych niż oferowane na rynku,

* ma charakter selektywny, tj. uprzywilejowuje określonego przedsiębiorcę, czy przedsiębiorstwo lub przedsiębiorców (przedsiębiorstwa), albo produkcję określonych towarów,

* grozi zakłóceniem lub zakłóca konkurencję, a także wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi UE.

W sposób niebudzący wątpliwości organy wykazały, że podatnik jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą. Zasadny jest ich wniosek, iż rozłożenie na raty zaległości podatkowej wydłużyłoby w czasie normalnie ponoszone obciążenia na rzecz Skarbu Państwa, a zastosowanie ulgi dla skarżącego stanowiłoby dla niego korzyść. Logiczny jest również wniosek organu, że udzielenie przedmiotowej ulgi mogłoby potencjalnie zakłócić konkurencję na rynku i wpłynąć na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Środki finansowe, których podatnik nie musiałby w chwili obecnej przeznaczyć na spłatę zaległości podatkowej mógłby przeznaczyć na finansowanie innych działań gospodarczych, co stawiałoby go w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do innych podmiotów gospodarczych. Wobec powyższych dywagacji uzasadnione było stanowisko organów, iż udzielenie skarżącemu przedmiotowej ulgi stanowiłoby naruszenie art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Ostatecznie więc organy podatkowe nie naruszyły również prawa materialnego.

Z uwagi na powyższe skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu w oparciu o art. 151 p.p.s.a.