Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 557/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6123 Zasób geodezyjny i kartograficzny
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 24
journal: Dz.U. 2020 poz 2052
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
article: par. 45
journal: Dz.U. 2019 poz 393
law: Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lutego 2022 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we Wrocławiu z dnia 13 września 2021 r. nr GK-ONG.7221.33.2021.BM w przedmiocie odmowy aktualizacji archiwalnych informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 czerwca 2021 r. Prezydent Miasta J. odmówił aktualizacji archiwalnych informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działki ewidencyjnej nr [...], AM-[...], obręb [...] M., położonej w J., o urządzonej księdze wieczystej nr [...] stanowiącej własność A. F.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezydent J. wyjaśnił, że właściciel nieruchomości zwrócił się o "sprostowanie" oznaczenia w ewidencji przedmiotowych gruntów, na podstawie art. 24 ust. 2a ustawy Prawo geodezje i Kartograficzne (ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, tj. Dz.U., z 2020 r., poz. 2052 z późn. zm., zwana dalej w skrócie jako "p.g.k.", z błędnego w ocenie wnioskodawcy oznaczenia gruntów jako "Bz" (tereny rekreacyjne) na "Ls" (las). Wniosek ten wpłynął do organu w dniu 26 kwietnia 2021 r.

Jako podstawę procedowania i rozstrzygnięcia organ gminy wskazał przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2019, poz. 393, zwanego dalej "rozporządzeniem").

Organ wyjaśnił, że z księgi wieczystej nieruchomości, założonej na wniosek właściciela – wnioskodawcy w niniejszej sprawie w 2011 roku wynika, że nieruchomość ta ma powierzchnię [...] ha i w dacie założenia księgi wieczystej, dokumenty dołączone do wniosku o jej założenie potwierdzały sklasyfikowanie jej terenów jako BZ, czyli obszarów rekreacyjno- wypoczynkowych. Organ wskazał, że na rok założenia księgi, tj na rok 2011., dane wynikające z księgi wieczystej, z dokumentów dołączonych do księgi wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków były ze sobą zgodne.

Sięgając historycznie organ pierwszej instancji ustalił, że rejestr gruntów założony w 1980 roku i prowadzony do 1 stycznia 1996 roku, w informacjach o działce nr [...] AM—[...] w M.(1), zawierał wpis dotyczący lasu (Ls. o powierzchni [...] ha). W tym czasie działka stanowiła własność Skarbu Państwa we władaniu Gospodarstwa Rolnego Skarbu Państwa w W.

Na mocy umowy sprzedaży z dnia 7 lipca 1999 roku Skarb Państwa sprzedał przedmiotową nieruchomość (działkę nr [...], AM-[...], obręb M.) o powierzchni [...] ha, zabudowaną zabytkowym mauzoleum i wieżą widokową, stanowiącą zabytkowe założenie parkowe pod nazwą Park [...], pochodzące z drugiej połowy XIX wieku, wpisane do rejestru zabytków. Na wniosek nowych właścicieli, , decyzją Prezydenta Miasta J. z dnia 30 sierpnia 2001 r. dokonano zmiany w ewidencji w zakresie zmiany rodzaju użytków działki z lasy i grunty leśne LS, na tereny rekreacyjno – wypoczynkowe – Bz, w związku z decyzją Wojewody J. z dnia 1 lipca 1996 r. dotyczącą ustalenia i rozszerzenia obszaru zabytkowego parku na całą działkę nr [...] AM-[...] obręb M.

Kolejnym wpisem dotyczącym przedmiotowej nieruchomości był wpis nowego właściciela – wnioskodawcy w sprawie, który nabył nieruchomość na podstawie postanowienia Sądu z dnia 19 maja 2011 r., sygnatura akt [...] o przysądzeniu własności. Na dzień nabycia działki przez wnioskodawcę, zgodnie z zapisami ewidencji gruntów, powierzchnia działki wynosiła [...] ha., w tym tereny rekreacyjno – wypoczynkowe Bz [...] ha, pozostała część to grunty orne i pastwiska trwałe.

W dniu 15 września 2011 r. Prezydent Miasta J. wydał na wniosek skarżącego decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości., w wyniku której powstały działki [...], [...], [...], [...], i [...]. Większość powierzchni działek oznaczona była w ewidencji jako Bz, część jako RV lub ŁV. Żadna część nieruchomości powstałych nie była oznaczona jako Ls.

Kolejny podział nieruchomości skarżącego nastąpił z uwagi na decyzje Prezydenta J. udzielającej zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, w wyniku, której podziałowi podlegała działki nr [...]. Natomiast decyzją z dnia 30 sierpnia 2017 r., wydaną na wniosek skarżącego wykreślono z ewidencji użytki Bz o powierzchni [...] ha, ŁV o powierzchni [...], PsV o powierzchni [...] ha i RV o powierzchni [...] i wpisano użytki ŁIV powierzchni [...] ha, ŁVI o powierzchni [...] ha, PsVI o powierzchni [...] ha, LZr/PsV o powierzchni [...] ha oraz LsV o powierzchni [...] ha.

Składając w dniu 26 kwietnia 2021 r. wniosek o aktualizację danych ewidencyjnych skarżący wyjaśnił, że nie kwestionuje aktualnych danych w ewidencji, wnosi o dokonanie sprostowania danych archiwalnych, anulowanie wpisu zmieniającego oznaczenie użytków Ls na Bz, które w ocenie wnioskującego dokonane było bezpodstawnie, bez wiedzy właściciela działki, jako wpisu oczywiście nieodpowiadającemu stanowi faktycznemu.

Odmawiając sprostowania danych archiwalnych w ewidencji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że zmiana której anulowania domaga się skarżący, to zmiana dokonana decyzją Prezydenta Miasta J. z dnia 30 sierpnia 2001 r., dokonana na wniosek ówczesnych właścicieli, związana z decyzją Wojewody J. z dnia 6 lipca 1996 r., który rozszerzył granice zabytkowego Parku w J. na całą powierzchnię przedmiotowej działki. Decyzja ta nie została przez nikogo zaskarżona, stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji. Okoliczności te w ocenie organu przeczą treści wniosku, albowiem a danych organu wynika, że wpis ten został dokonany nie tylko za wiedzą właścicieli działki, ale na ich wniosek, nadto podstawę jego stanowiły ostateczne decyzje administracyjne.

Dodatkowo organ wskazał, że wnioskodawca nabył nieruchomość po dziesięciu latach od dokonanej zmiany. Była ona ujawniona w rejestrach i księdze wieczystej i skarżący miał wiedzę o rodzaju użytków. Co więcej, na przełomie lat od dnia nabycia nieruchomości do dnia złożenia wniosku o aktualizację archiwalnych danych, skarżący dokonał szeregu czynności pranych wiązanych z nieruchomością, w tym podziału i sprzedaży, które za przedmiot miały właśnie użytki określone jako tereny rekreacyjno – wypoczynkowe Bz. Stąd w ocenie organu, zmiana taka jest niemożliwa z uwagi na nieodwracalne skutki jakie powstały na skutek tych czynności prawnych.

Po rozpoznaniu odwołania strony, decyzją z dnia 13 września 2021 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W decyzji organ odwoławczy obszernie przedstawił stan faktyczny oraz przepisy mające zastosowanie w sprawie, ustosunkował się również do każdego z zarzutów odwołania, stwierdzając, że każdy z nich pozostaje nieuzasadniony.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej je decyzji Prezydenta Miasta J., zarzucając orzeczeniom:

- naruszenie art. 24 ust. 2a pkt 1 i 2, ust. 2b pkt 2 p.g.k. poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na odmowie sprostowania wpisu w ewidencji gruntów i budynków, pomimo tego, że w dacie jego dokonania wpis ten był dotknięty poważną wadą i oczywiście nie odpowiadał stanowi faktycznemu,

- naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia przy braku zgromadzenia jakiegokolwiek materiału dowodowego dotyczącego dokonania kwestionowanego wpisu w ewidencji gruntów i budynków,

- naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie zasady prawdy obiektywnej w związku z zaniechaniem podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywatela do organu;

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na bezzasadnym przyjęciu, że skarżący jako argument przemawiający za uwzględnieniem jego wniosku o dokonanie sprostowania zapisu w ewidencji gruntów wskazał fakt, że' wpis ten został dokonany "bez podstawy prawnej i bez udziału właściciela gruntu", podczas gdy we wniosku skarżącego z dnia 26.04.2021 r. ani razu nie został użyty przez niego zwrot "brak podstawy prawnej", skarżący używał zwrotu "bezpodstawnie", których to zwrotów nie należy utożsamiać;

- bezpodstawne wskazanie, że decyzja Prezydenta Miasta J. z dnia 30 sierpnia 2001 r. nr GG 74101-134/01 wydana została w trybie przewidzianym przytoczonymi w decyzji ustawami, tj. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w Sprawie Ewidencji Gruntów i Budynków z dnia 29 marca 2001 r., które - jak wskazuje sam organ - regulują i definiują prowadzenie ewidencji gruntów i budynków - podczas gdy z treści decyzji nr GG 74101-134/01 wynika, że jedyną podstawą zmiany wpisu w 2001 r. był niezweryfikowany wniosek ówczesnych właścicieli o dokonanie zmiany wpisu z "Ls" na "Bz" oraz decyzja Wojewody z roku 1979 o wpisaniu tego terenu jako zabytkowego załozenia przypałacowego.

W skardze wskazano, że przed wydaniem decyzji nr GG 74101-134/01, organ nigdy nie zweryfikował stanu faktycznego nieruchomości, nie przeprowadził oględzin, nie zlecił sporządzenia stosownego operatu przez uprawniony do tego podmiot ani w żaden inny sposób - wbrew zapisom obszernie cytowanych przez organ ustawy i rozporządzenia - nie sprawdził, czy wpisanie w/w terenu jako tereny rekreacyjne "Bz" odpowiada rzeczywistości; organ całkowicie lekceważy fakt, że ewidencja gruntów i budynków ma odzwierciedlać stan faktyczny danego terenu, a nie jego stan historyczny.

Dodatkowo skarżący podnosił, że zmian wprowadzonych w ewidencji gruntów i budynków w 2002 r. nie można nazywać "aktualizacją", gdyż do tego niezbędne było przeprowadzenie kompleksowej, opisanej przepisami prawa procedury, która, jak sam stwierdza organ - została przeprowadzona "dopiero na przełomie 2016/2017 roku"; organ posiada wiedzę, że jedyną osoba uprawnioną do określenia rodzaju użytków gruntowych jest klasyfikator gruntów - tak stanowi ustawa

W odpowiedzi na skargę Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podtrzymał stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. "24 ust. 2a punkt 1 i 2 oraz ust. 2b p.g.k., aktualizacja operatu ewidencyjnego odbywa się z urzędu lub na wniosek np. właścicieli przedmiotu własności, którego zmiany mają dotyczyć oraz następuje w drodze czynności materialno - technicznej lub w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do treści § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 542 z późn. zm.), dalej jako rozporządzenie, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi; ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; wyeliminowania danych błędnych.

Aktualizacja operatu ewidencyjnego polega więc na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu. Każdorazowa konieczność dokonania zmiany lub modyfikacji (aktualizacji) powinna być udokumentowana przez wnioskodawcę. W ramach pojęcia aktualizacji można dokonywać prostowania jak i usuwania danych błędnych. Może się to odbywać wyłącznie w sytuacji, gdy uzasadnia to udokumentowany aktualny stan prawny lub gdy błędne wpisy w bazie danych ewidencyjnych mają charakter oczywistych – w świetle złożonych dokumentów - pomyłek. Z uwagi na czysto deklaratoryjny charakter urządzeń ewidencyjnych, niezgodność danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym oraz nieprawidłowość ujawnionych w ewidencji danych, musi być oczywista, a zatem bezsporna i niewymagająca prowadzenia postępowania wyjaśniającego (tak WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 13 października 2015 r., sygn. II SA/Bk 453/15, baza orzeczeń CBOISA).

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie prawidłowo organu uznały, że nie zachodzi sytuacja jak opisana powyżej, czyli dająca podstawę do sprostowania oczywiście bezzsadnego wpisu w ewidencji.

W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że wpis z 2001 roku, dokonujący zmiany rodzaju użytków z Ls na BZ, dokonany został decyzją Prezydenta Miasta J. z dnia 30 sierpnia 2001 r., po rozpoznaniu wniosku właścicieli nieruchomości i uwzględnieniu okoliczności wydania przez Wojewodę J. w dniu 1 lipca 1996 roku decyzji o rozszerzeniu granic parku [...]. Nie ma zatem mowy o bezpodstawnym dokonaniu zmiany. Wpis dokonany był bowiem w związku z ostatecznymi orzeczeniami administracji publicznej, które dotychczas nie zostały zakwestionowane.

Niedopuszczalna byłaby sytuacja sprostowania wpisu dokonanego w 2002 r., bez uprzedniego wyeliminowania decyzji stanowiącej jego podstawę. Co więcej, również sama skarga skierowana jest w istocie przeciwko tej decyzji oraz decyzji Wojewody J., wskazując na uchybienia przy ich podejmowaniu, jednakże postępowanie prowadzone na podstawie art. 24 p.g.k. nie może być podstawą do rozstrzygania o wadliwości ostatecznej decyzji administracyjnej.

Słusznie również organy w ocenie Sądu uznały, że nie może za sprostowaniem przemawiać fakt, że drzewostan na przedmiotowej nieruchomości jest drzewostanem starym, rosnącym w tym miejscu od co najmniej 20 lat. Okoliczności tej nikt nie przeczył. Jednakże trzeba mieć na uwadze, że dokonany w 2002 r. wpis w ewidencji, dokonywał zmiany z rodzaju użytków Ls - las, na użytki Bz – tereny rekreacyjno – wypoczynkowe (jak wynika z treści decyzji z 2001 r. – na park), co w zasadzie oznacza li tylko zmianę rodzaju użytkowania terenu, a nie fakt zmiany zadrzewienia. Drzewostan na terenie zabytkowego parku może być tak samo gęsty i dojrzały. Brak jest przecież jakichkolwiek dowodów na okoliczność, że istniejący przed zmianą wpisu drzewostan został wycięty.

Odnośnie do zarzutu jakoby w wyroku z dnia 16 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie o sygnaturze akt I SA/Wrt 705/19 rozstrzygnął o błędnym charakterze wpisu w ewidencji podkreślić należy, że po pierwsze wyrok ten wydany został w sprawie wymiaru podatku, zatem zupełnie inne było clue rozstrzygnięcia i jego cel oraz wskazania dla organów podatkowych podane w uzasadnieniu rozstrzygnięciu i nie powinien on wprost odnosić skutku w odniesieniu od organów ewidencyjnych, a po drugie, wyrok ten sam w sobie nie mógłby nadal w żadnym wypadku stanowić podstawy do sprostowania wpisu, albowiem – znowu –mógłby co najwyżej być jednym z dokumentów i dowodów przy podważaniu podstawy wpisu dokonanego w 2002 r.

Zasadne natomiast są zarzuty odnośnie formy rozstrzygnięcia organów obu instancji. Zaskarżona decyzja drugoinstancyjna sporządzona na czternastu stronach zawiera bardzo obszerne kilkustronnicowe przytoczenie przepisów i cytatów z orzecznictwa sądowego. Podobnie obszerny jest stan faktyczny. Tymczasem uzasadnienie merytorycznego rozstrzygnięcia i odniesienie się do zarzutów strony z odwołania zawarto w istocie w kilku zdaniach. Sąd w całości podziela w tym zakresie zarzuty skargi, że rolą organu administracji jest działanie zgodnie z przepisami prawa. Rozstrzygnięcie organu winno zawierać wskazanie motywów jego podjęcia, nie tylko podstawę prawną. Organ winien odnieść się do dowodów przedstawionych przez stronę, jak też dokładnie i szczegółowo, w sposób zrozumiały i klarowny wskazać dowody na jakich oparł swoje rozstrzygnięcie, starać się przekonać stronę do słuszności podjętego orzeczenia. Tego w kontrolowanej decyzji zabrakło. Niemniej należy podkreślić, że pomimo opisanego uchybienia, nie miało ono wpływu na treść rozstrzygnięcia, albowiem ono samo odpowiada prawu.

Uwzględniając powyższe Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. W ocenie Sądu, brak było podstaw do uwzględnienia skargi.

Wobec tego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa.