Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 7149/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 czerwca 2021 r. sygn. akt IV SA/Wr 55/21 w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Rektora [...] z dnia 19 października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 30 czerwca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (sygn. akt IV SA/Wr 55/21) oddalił w całości skargę B. S. na decyzję Rektora [...] z 19 października 2020 r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego.

Powyższy wyrok wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wnioskiem z 13 listopada 2017 r. B. S. zwrócił się do Rektora [...] (dalej jako Rektor) o przyznanie stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2017/2018.

Decyzją z 22 grudnia 2017 r. Rektor na podstawie art. 200 ust. 3 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2183 – zwanej dalej p.s.w.) odmówił przyznania stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2017/2018, wskazując, że zgodnie z § 1 zarządzenia nr [...] Rektora [...] w sprawie przyznawania stypendiów doktoranckich dla doktorantów [...] rozpoczynających studia doktoranckie w roku akademickim 2017/2018 i stypendiów doktoranckich z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych dla doktorantów [...] (dalej jako zarządzenia Rektora) stypendium doktoranckie przysługuje tylko doktorantom rozpoczynającym studia doktoranckie w roku akademickim 2017/2018. Tymczasem wnioskodawca rozpoczął studia doktoranckie rok wcześniej i obecnie jest uczestnikiem drugiego roku studiów.

Decyzją z 2 marca 2018 r. Rektor utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wyrokiem z 15 listopada 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (sygn. akt IV SA/Wr 434/18) uchylił obie powyższe decyzje. Zdaniem Sądu organ nie wyjaśnił, jaka była proporcja liczby doktorantów otrzymujących stypendium w liczbie doktorantów ogółem w roku akademickim 2015/2016 w sytuacji, gdy proporcja z roku akademickiego 2017/2018 nie może być mniejsza niż proporcja z roku akademickiego 2015/2016, a więc udział stypendystów w ogólnej liczbie doktorantów w roku 2017/2018 może być większy niż w roku 2015/2016. Nawet jeśli stypendia doktoranckie nie były przyznawane w roku akademickim 2015/2016, to mogą być one przyznawane w roku akademickim 2017/2018. Decyzja w kwestii stypendium za rok 2017/2018 odnośnie doktorantów, którzy rozpoczęli studia przed rokiem akademickim 2017/2018 nadal pozostaje decyzją uznaniową, która powinna być prawidłowo uzasadniona zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Uczelnia bowiem w miarę posiadanych środków finansowych może przyznać stypendia także doktorantom, którzy rozpoczęli studia przed rokiem akademickim 2017/2018. Organ nie przedstawił również jakimi środkami dysponował w chwili złożenia wniosku przez skarżącego i na co środki te były przeznaczone. Nie jest wystarczające w tym zakresie stwierdzenie, że Senat uczelni nie przewidział w uchwalonym planie rzeczowo - finansowym środków na wypłatę stypendiów dla doktorantów drugiego i wyższych lat studiów doktoranckich w uczelni.

Wyrokiem z 27 maja 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt I OSK 487/19) oddalił skargę kasacyjną.

Ponownie rozpatrując wniosek strony, decyzją z 19 października 2020 r. Rektor na podstawie art. 200 ust. 1 i 3 p.s.w. w związku z § 1 zarządzenia Rektora oraz § 2 ust. 1 i § 3 ust. 2 załącznika nr 1 do zarządzenia (dalej: regulamin) odmówił stronie przyznania stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2017/2018. Jak wskazał organ w planie rzeczowo-finansowym na rok 2017 planowana nadwyżka budżetowa wynosiła 31,9 tys. zł, jednak według stanu na dzień złożenia wniosku przez stronę wynik ten był ujemny, ponieważ plan nie obejmował wypłat stypendiów doktoranckich na podstawie art. 201 ust. 1 p.s.w. Na tej podstawie przyznano stypendium dwunastu doktorantom rozpoczynającym studia doktoranckie, a od listopada 2017 r. liczba ta wzrosła do trzynastu. W związku z powyższym przewidywany wynik finansowy netto organu kształtował się na poziomie – 24 tys. zł. Tym samym przyjęcie możliwości wypłaty stypendiów doktoranckich, do których uczelnia nie była zobligowana przepisami prawa, nie było możliwe. Dodatkowo, jak wynika z zarządzenia, uprawnienie w zakresie ubiegania się o przyznanie stypendium doktoranckiego przysługuje tylko doktorantom skarżonej uczelni rozpoczynającym studia doktoranckie w roku akademickim 2017/2018. Tym samym rozpoczęcie studiów doktoranckich we wskazanym roku akademickim jest przesłanką konieczną do istnienia uprawnienia stypendialnego. Strona rozpoczęła studia rok wcześniej. Nadto przepis art. 200 ust. 1 p.s.w. ma charakter uznaniowy, którego granice wyznacza także polityka finansowa uczelni. Organ podkreślił, że rektor może legalnie wydatkować środki, które zostały odpowiednio umieszczone w planie rzeczowo-finansowym zatwierdzonym przez senat uczelni. Jednak ten nie zapewnił środków na stypendia doktoranckie dla słuchaczy II roku (jak strona) i lat następnych.

Skargę na powyższą decyzję złożył B. S., zarzucając jej naruszenie art. 200 ust. 5 w zw. z 98 ust. 1 i art. 200 ust. 1 i 3 p.s.w. w zw. z § 13 ust. 2 i § 14 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, art. 18 ust. 2 ustawy zmieniającej p.s.w., art. 70 ust. 5 Konstytucji RP oraz art. 4 ust. 1 p.s.w. i art. 7 K.p.a. w zw. z art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. a w zw. z art. 10 ust 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. 2019, poz. 869), art. 153 P.p.s.a. i art. 10 § 1 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie.

Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny za niezasadny uznał w świetle art. 207 p.s.w. zarzut braku kognicji Sądu w sprawach decyzji Rektora dotyczących stypendiów doktoranckich.

Wskazując następnie na art. 200 ust. 1 i 3 Prawa o szkolnictwie wyższym oraz § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia [Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich, Dz. U. z 2017 r., poz. 1696 – zwanego dalej rozporządzeniem] Sąd pierwszej instancji wskazał, że wymogi określone w ww. przepisie rozporządzenia należy traktować jako warunek umożliwiający przyznanie stypendium, nie zaś jako okoliczność statuującą obowiązek jego przyznania, zaś sama decyzja w przedmiocie przyznania stypendium jest decyzją uznaniową. Powinna dotyczyć w szczególności tego, czy wybór, o jakim mowa, został należycie umotywowany. Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza, że rektor ma w sprawie prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, jednak wybór taki nie może być dowolny, a więc musi wynikać z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w następnej kolejności jego wyczerpującego uzasadnienia. Z uzasadnienia wyboru jednego z rozwiązań wynikać powinno, dlaczego organ zdecydował się na zajęcie określonego stanowiska, w szczególności w sytuacji, w której przyjmuje się rozwiązanie negatywne dla strony. Decyzje odmowne dla wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione zarówno co do faktów, jak i co do prawa, w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały wszechstronnie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.

Wskazując następnie na zapadłe uprzednio w sprawie wyroki i związanie nimi na zasadzie art. 153 P.p.s.a., Sąd pierwszej instancji uznał, że organ rozpatrujący ponownie sprawę zrealizował powyższe wskazania, uzasadniając w sposób wyczerpujący, jakie były powody odmowy przyznania stypendium doktoranckiego skarżącemu w roku akademickim 2018/2019. W tym zakresie organ wskazał, ilu studentów otrzymywało stypendia, jaki był ich koszt, jakie były planowane przychody i koszty uczelni oraz, że spodziewany wynik finansowy był ujemny i kształtował się na poziomie -24 tys. zł. Sąd zwrócił uwagę na to, że, w uchwalonym planie rzeczowo-finansowym na rok akademicki 2017/2018 nie zostały zapewnione środki na stypendia doktoranckie dla słuchaczy II roku i lat następnych. Natomiast do kompetencji sądu nie należy dokonywanie przesunięć środków finansowych w uchwalonych planach rzeczowo - finansowych i korygowanie rodzaju zaplanowanych wydatków. Rolą Sądu jest jedynie kontrola sposobu i kompletności umotywowania przez organ w treści uzasadnienia decyzji uznaniowej okoliczności związanych z brakiem środków na wypłatę skarżącemu stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2017/2018. Tym samym nieuzasadniony jest zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 200 ust. 5 w zw. z art. 98. ust. 1 p.s.w. oraz art. 7 K.p.a. w zw. z art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. a w zw. z art. 10 ust 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Jak trafnie wskazał organ, według stanu prawnego obowiązującego w dacie wpłynięcia rzeczonego wniosku, brak było normy prawnej, nakazującej organowi przyznanie stypendium doktoranckiego skarżącemu. Zgodnie z art. 195a ust. 2 p.s.w. i art. 18 ust. 1 "ustawy zmieniającej" począwszy od roku akademickiego 2017/2018 uczelnia została zobowiązana do wypłaty stypendiów doktoranckich dla co najmniej 50% liczby doktorantów stacjonarnych, rozpoczynających w tym roku studia. Wypłata stypendiów nastąpiła na podstawie Regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich dla doktorantów, rozpoczynających studia doktoranckie w roku akademickim 2017/2018 i 2018/2019 (...), stanowiącego załącznik nr 1 do Zarządzenia Rektora. Zatem strona nie spełniła warunku rozpoczęcia studiów doktoranckich w roku akademickim 2017/2018 lub później. Z wniosku wynika bowiem, że skarżący był uczestnikiem II roku studiów doktoranckich, a więc studia doktoranckie rozpoczął w roku akademickim 2016/2017. Przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie nakładały obowiązku wypłat stypendiów dla słuchaczy II roku studiów doktoranckich.

Sąd pierwszej instancji przyznał rację organowi, że z uwagi na fakultatywny charakter stypendium doktoranckiego oraz autonomię uczelni miał on prawo nie przewidzieć na ten cel środków finansowych. Wobec tego jako nieuzasadniony przedstawia się zarzut naruszenia art. 70 ust. 5 Konstytucji RP oraz art. 4 p.s.w. Decyzja organu uczelni w kontekście wyrażonej w art. 70 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkół wyższych nie musi spełniać tak surowych kryteriów, jak decyzja organów administracji publicznej, co nie oznacza, że może być ona wydana z obrazą przepisów prawa, w tym przypadku przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Z takich właśnie względów podczas wcześniejszego badania zaskarżonej decyzji tutejszy Sąd stwierdził ich wadliwość i orzekł o ich uchyleniu. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ, Sąd nie dopatrzył się w tym zakresie wskazanych uchybień.

Za chybiony uznał także Sąd pierwszej instancji zarzut naruszenia art. 200 ust. 1 i 3 p.s.w. w zw. z § 13 ust. 2 i § 14 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia. Pierwszy z przepisów wskazuje na uznaniowy charakter decyzji administracyjnej, a więc pozostawia organowi swobodę wyboru konsekwencji prawnych faktów uznanych za udowodnione, zaś spełnienie warunków wskazanych w rozporządzeniu jest kwestią wtórną, po ewentualnym zaistnieniu pozytywnej przesłanki pozwalającej na przyznanie stypendium doktoranckiego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 18 ust. 1 i 2 "ustawy zmieniającej", Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że jest to przepis przejściowy, który nakazuje stosowanie od roku akademickiego 2017/2018 przepisów art. 195a p.s.w. w zakresie dotyczącym obliczania przewidzianych w tych przepisach proporcji liczby uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich i liczby uczestników niestacjonarnych studiów doktoranckich oraz proporcji liczby uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich, którym przyznano stypendium doktoranckie i liczby uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich ogółem. Wprowadzenie takiej regulacji było konieczne z uwagi na fakt, że w dniu wejścia w życie projektowanej ustawy (1 października 2016 r.) rekrutacja na studia doktoranckie na rok akademicki 2016/2017 będzie trwała albo będzie już zakończona. Jednocześnie przewidziano wejście w życie z 1 października 2016 r. art. 195a i miało to na celu stworzenie podstawy prawnej do przeprowadzenia najbliższej po wejściu w życie projektowanej ustawy rekrutacji na studia doktoranckie w taki sposób, aby w roku akademickim 2017/2018 zostały osiągnięte na pierwszym roku studiów doktoranckich proporcje określone w projektowanym art. 195a. W przypadku studiów doktoranckich trwających 4 lata proporcja określona w art. 195a zostanie zatem osiągnięta na wszystkich latach studiów w roku akademickim 2020/2021. Ponadto ze względu na fakt, że w odniesieniu do uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich przyjętych na rok akademicki 2017/2018 znajdzie zastosowanie przepis, zgodnie z którym co najmniej 50% spośród nich ma otrzymywać stypendium doktoranckie, wprowadzono przepis gwarantujący, że odsetek doktorantów kontynuujących studia, którym przyznano stypendium doktoranckie nie będzie niższy niż w roku akademickim 2015/2016.

Z powyższego wynika, że art. 18 ust. 2 ustawy zmieniającej mógłby znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie tylko wtedy, gdyby na uczelni przyznane zostałyby stypendia doktoranckie w roku akademickim 2015/2016. Taka zaś sytuacja nie miała miejsca, gdyż do tej pory w uczelni nie były przyznawane stypendia doktoranckie. Zatem zarzut naruszenia art. 18 ust. 2 "ustawy zmieniającej" Sąd również uznał za nieuzasadniony.

Jako niezasadne uznał wreszcie Sąd pierwszej instancji zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 k.p.a., ponieważ okoliczności wymienione w § 13 ust. 2 rozporządzenia nie miały wpływu na wynik sprawy, a także art. 10 K.p.a., gdyż brak zawiadomienia skarżącego pozostawał bez wpływu na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019, poz. 2325 – zwanej dalej P.p.s.a.).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył B. S., zaskarżając go w całości i zarzucając mu:

I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., 77 § 1 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, a także że decyzja została w sposób prawidłowy uzasadniona, co miały istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem stanowiło podstawę do oddalenia skargi, gdy tymczasem:

a) Organ uzasadnił decyzję odmowna okolicznością, że na dzień złożenia wniosku o stypendium przez skarżącego sytuacja ekonomiczna Uczelni nie pozwalała na przyznanie stypendiów doktoranckich, albowiem przychody i koszty zaplanowane w planie finansowym miały dać wynik ujemny, chociaż Uczelnia osiągnęła zysk netto w latach 2016, 2017 i 2018 na poziomie odpowiednio 10.507.553,68 zł (2016 r.), 4.190.010,83 zł (2017 r.) i 5.313.456,14 zł (2018 r.) zgodnie z przedłożonymi do skargi do sądu administracyjnego uchwałami Senatu;

b) Organ w odpowiedzi na skargę nie odniósł się do rozbieżności między wynikiem ujemnym przychodów i kosztów wskazanym w decyzji administracyjnej, a treścią uchwał Senatu przedłożonych przez Skarżącego wraz ze skargą do sądu administracyjnego;

c) Organ nie przeprowadził postępowania dowodowego w kierunku wyników pracy naukowej i dydaktycznej skarżącego, choć kwestie przyznania stypendium należy łączyć z wynikami pracy naukowej i dydaktycznej doktoranta;

d) Organ nie przedstawił wraz z decyzją żadnych dokumentów na podstawie których można byłoby stwierdzić czy w roku 2015/2016 były lub nie były przyznawane stypendia doktoranckie;

e) Organ nie przedstawił, jakimi środkami dysponował w chwili złożenia wniosku o stypendium przez skarżącego i na co środki te były przeznaczone.

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw, z art. 10 § 1 K.p.a. poprzez nieuzasadnione uznanie, że zaniechanie przez organ zawiadomienia skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań pozostaje bez wpływu na wynik sprawy - co miały istotny wpływ na wynik albowiem stanowiło podstawę do oddalenia skargi, gdy tymczasem prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu jest podstawową zasadą postępowania administracyjnego i prawem strony, a ponadto naruszenie wskazanego przepisu miało istotny wpływ na wynik postępowania, albowiem uniemożliwiło skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych materiałów w sprawie i złożenie wniosków dowodowych na etapie przed wydaniem decyzji administracyjnej - które to twierdzenia i dowody są następnie przedmiotem oceny przez sąd administracyjny;

II. naruszenie prawa materialnego:

1. art. 200 ust. 1 i ust 3. ustawy z 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm. - również jako p.s.w.) w zw. z § 13 ust. 2 i § 14 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2017 r., poz. 1696 – również jako rozporządzenie) i art. 4 ust. 1 i ust. 5 p.s.w.: poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że autonomia uczelni ma zastosowanie przy podejmowaniu przez organ decyzji uznaniowych w indywidualnych sprawach doktorantów (tu: w sprawie przyznania stypendium), gdy tymczasem prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, że autonomia uczelni odnosi się do relacji między uczelnią, a organami władzy publicznej, a ponadto elementem ocennym w zakresie uznania administracyjnego przy podejmowaniu decyzji w sprawie stypendium są kryteria wskazane w § 13 ust. 2 rozporządzenia,

2. art. 200 ust. 5 p.s.w. w zw. z 98 ust. 1 p.s.w. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, że stypendium doktoranckie może być wypłacone doktorantowi w przypadku posiadania przez uczelnię środków przeznaczonych (zaplanowanych) na ten cel, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, że stypendium takie może być wypłacone z wszelkich przychodów uczelni w szczególności wymienionych w art. 98 ust. 1 p.s.w.;

3. art. 200 ust. 1 i ust 3. p.s.w. w zw. z § 13 ust. 2 i § 14 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, że jedną z przesłanek uzasadniających odmowę przyznania doktorantowi stypendium doktoranckiego może być brak środków finansowych przeznaczanych (zaplanowanych) na ten cel oraz polityka finansowa uczelni, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, że elementem decydującym o przyznaniu wskazanego stypendium doktorantowi kolejnych lat, a jednocześnie elementem ocennym w zakresie uznania administracyjnego są kryteria wskazane w § 13 ust. 2 rozporządzenia.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Oceniając wniesioną skargę kasacyjną w granicach określonych treścią art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) i nie dostrzegając przy tym przypadków nieważności postępowania wymienionych w § 2 tego artykułu, jako niezasadny należało ocenić zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. (zarzut 1). Podkreślić trzeba, że rozpoznawana na obecnym etapie postępowania sprawa była przedmiotem uprzedniej oceny zawartej w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 15 listopada 2018 r. (sygn. akt IV SA/Wr 434/18), gdzie przyznano, że brak pozytywnego załatwienia wniosku doktoranta może wiązać się również z sytuacją ekonomiczną uczelni, jednak wówczas organ winien wyjaśnić powody odmowy, przedstawiając, jakimi środkami dysponował w chwili złożenia wniosku i na co środki te były przeznaczone, jeśli w planach finansowych stypendiów doktoranckich nie przewidziano. W dalszej kolejności Sąd ten wskazał, że organ nie wskazał, jaka była proporcja liczby doktorantów otrzymujących stypendium ogółem w roku 2015/2016 oraz w roku 2017/2018 oraz uznał za niewystarczające stwierdzenie organu, że Senat uczelni nie przewidział w uchwalonym planie rzeczowo – finansowym środków na wypłatę stypendiów dla doktorantów drugiego i wyższych lat studiów doktoranckich w uczelni. Jak słusznie natomiast przyjął Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu skarżonego wyroku, ww. wytyczne zostały zrealizowane przez organ ponownie prowadzący postępowanie poprzez wskazanie liczby studentów, którzy otrzymywali stypendia, jakie były ich koszty oraz planowane przychody i koszty uczelni oraz przede wszystkim poprzez ustalenie, że do tej pory nie były przyznawane stypendia doktorskie. Słusznie przy tym zwrócono uwagę w skarżonym wyroku, że poza zakresem oceny sądu administracyjnego pozostaje ocena sporządzonego przez uczelnię planu rzeczowo – finansowego oraz dokonanego tam podziału środków, czy dokonania ich przesunięć. Do tego zaś sprowadza się argumentacja skargi kasacyjnej wskazująca na rzeczywisty dochód uczelni obrazujący jej sytuację ekonomiczną. Uczelnia, jak już wielokrotnie wskazywano na kanwie niniejszej sprawy, korzysta z przyznanej jej ustawowo i konstytucyjnie autonomii i ma prawo do samodzielnego określenia zasad swojego finansowania, z uwzględnieniem obowiązku realizacji nałożonych na nią w tym zakresie obowiązków ustawowych. Poza zakresem oceny kasacyjnej pozostawała również argumentacja dotycza odpowiedzi na skargę, która jako pismo w sprawie sądowoadministracyjnej nie może być oceniana z punktu widzenia zachowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Podobnie twierdzenia, że organ nie przeprowadził postępowania dowodowego w kierunku wyników pracy naukowej i dydaktycznej skarżącego nie miały znaczenia dla niniejszej sprawy, bowiem podstawę wydania decyzji odmownej stanowiło niespełnienie przez skarżącego warunku formalnego przyznania stypendium, a więc że nie rozpoczynał on studiów w roku akademickim 2017/2018, ale był uczestnikiem II roku studiów doktoranckich. Z podobnych przyczyn nie miało znaczenia to, że organ w chwili składania przez skarżącego wniosku o stypendium nie przedstawił środków, jakimi dysponował. Także samo wskazanie przez skarżącego, że organ nie przedstawił wraz z decyzją żadnych dokumentów na podstawie, których można byłoby stwierdzić, czy w roku 2015/2016 były lub nie przyznawane stypendia doktoranckie, nie podważa jeszcze prawdziwości oświadczenia złożonego przez organ w toku postępowania.

Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 K.p.a., bowiem pomimo niezawiadomienia skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, skarżący miał możliwość realizacji swoich uprawnień procesowych wraz ze złożoną skargą, czy skargą kasacyjną i z czego korzystał, składając w sprawie stosowne pisma procesowe.

Nie można było podzielić także zarzutów naruszenia prawa materialnego, których formę naruszenia skarżący upatrywał w błędnej wykładni wskazanych przepisów, przede wszystkim z uwagi na to, że Sąd pierwszej instancji nie odczytywał tych przepisów w sposób wskazany przez stronę skarżąca. I tak, odnośnie zarzutu naruszenia art. 200 ust. 1 i ust 3. p.s.w. [ustawa z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym] w zw. z § 13 ust. 2 i § 14 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 9 sierpnia 2017 r. (zarzut 1), wskazać należało, że na gruncie ww. przepisów Sąd pierwszej instancji wskazywał na uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie stypendium doktoranckiego, określając konsekwencje dla tego typu aktu administracyjnego oraz wskazując na wtórny charakter warunków wskazanych w ww. rozporządzeniu wobec spełnienia przesłanki ustawowej. Sąd pierwszej instancji nie wskazywał natomiast, że źródłem uznaniowości tych decyzji jest autonomia uczelni jak również trudno uznać nadrzędność przepisów rozporządzenia nad przepisami rangi ustawowej wskazującej na uznaniowy charakter przedmiotowej decyzji (art. 87 ust. 1 Konstytucji RP).

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 200 ust. 5 p.s.w. w związku z art. 98 ust. 1 p.s.w. (zarzut 2), zauważyć trzeba, że Sąd pierwszej instancji na gruncie ww. przepisów nie przesądził, z jakich środków może być wypłacane stypendium doktoranckie, ale że nie jest uprawniony do przesunięć środków finansowych w uchwalonych planach rzeczowo – finansowych i korygowanie zaplanowanych tak wydatków, zaś na gruncie art. 200 ust. 1 i ust 3. p.s.w. w zw. z § 13 ust. 2 i § 14 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia (zarzut 3), wskazywał na uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie stypendium doktoranckiego. Wbrew twierdzeniom skarżącego elementem przesądzającym o możliwości jego przyznania nie jest natomiast kryterium określone w § 13 rozporządzenia, ale swoboda organu w wyborze konsekwencji prawnych wynikająca z uznaniowego charakteru decyzji, o której mowa w art. 200 ust. 3 p.s.w.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 P.p.s.a. oddalił rozpoznawaną skargę kasacyjną.