Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 63/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 pkt 3 i § 3
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki , po rozpoznaniu w dniu 7 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. C. i P. G. (następców prawnych M. G.) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 października 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 188/22 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 3 grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: czerwiec oraz sierpień-grudzień 2013 r. postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 12 października 2023 r. (sygn. akt I S/Kr 188/22), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.), odrzucił skargę M. G. – obecnie następcy prawni: E. C., P. G. (dalej: strona, skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 3 grudnia 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: czerwiec oraz sierpień-grudzień 2013 r.

Wyżej opisane postanowienie zostało wydane na skutek uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia WSA w Krakowie z 31 lipca 2019 r. (sygn. akt I SA/Kr 138/19) o odrzuceniu skargi. Zdaniem NSA, odrzucenie skargi było przedwczesne, w sytuacji braku odpowiedniego przesądzenia, że wezwanie sądowe do usunięcia braku formalnego skargi zostało skarżącej skutecznie doręczone.

Sąd pierwszej instancji mając na uwadze powyższe i ponownie rozpoznając sprawę w postanowieniu z 12 października 2023 r. uznał, że przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 22 lutego 2019 r., a termin do podania wartości przedmiotu zaskarżenia upływał w dniu 1 marca 2019 r. W wyznaczonym terminie skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi. Uczyniła to dopiero w dniu 10 kwietnia 2019 r. (data stempla pocztowego), a więc ponad miesiąc po wyznaczonym terminie.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący i wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. oraz art. 215 § 1 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi pomimo wezwania, podczas gdy skarżąca M. G. nie została prawidłowo zawiadomiona o przesyłce pocztowej zawierającej powyższe pismo, co uniemożliwiało w sposób bezpośredni odebranie przesyłki, a w szczególności P. P. S.A. poprzez swoich doręczycieli nie dokonała zawiadomienia ani powtórnego zawiadomienia dotyczącego przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, co powoduje, że nie istniały podstawy do odrzucenia skargi,

2) art. 73 § 4 P.p.s.a. poprzez nieprawidłowe uznanie przesyłki za doręczoną z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu przechowywania przesyłki w placówce pocztowej kiedy w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione właściwie te z wymogów, które były niezbędne do przyjęcia fikcji prawnej doręczenia wezwania zawartego w tej przesyłce,

3) art. 58 § 1 pkt 3 § 3 P.p.s.a. poprzez bezzasadne odrzucenia skargi w sytuacji, gdy w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki do wzywania skarżącej M. G. na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a. do podania wartości przedmiotu zaskarżenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych ma miejsce wówczas, gdy nie usunięto w wyznaczonym terminie tych braków, mimo prawidłowego wezwania do ich usunięcia, o czym stanowi art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Braki skargi w rozumieniu ww. przepisów powinny być istotne, to znaczy takie, których nieusunięcie uniemożliwi nadanie sprawie dalszego biegu (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, 2010, s. 192).

W świetle zaś art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga powinna przede wszystkim czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy szczególne, wymienione w pkt 1 - 4 powołanego przepisu, jak też w dalszych przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W doktrynie przyjmuje się w szczególności, że brakiem formalnym skargi jest również brak oznaczenia w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia, który to obowiązek wynika z art. 215 § 1 P.p.s.a. (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wyd. 4, Warszawa 2012, s. 659).

Wskazane powyżej elementy treści skargi mają charakter obligatoryjny, a ich brak stanowi istotny brak formalny tego pisma, uniemożliwiający nadanie mu dalszego biegu. Wnoszący skargę ma jednakże gwarancję ochrony swojego interesu prawnego, gdyż brak każdego z wymaganych elementów skargi podlega uzupełnieniu w trybie i na zasadach uregulowanych w art. 49 P.p.s.a. Jeżeli bowiem pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od dnia jego wniesienia, a jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie go bez rozpatrzenia. W odniesieniu do skargi ustawa przewiduje w takiej sytuacji skutek jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

Na gruncie rozpoznawanej sprawy, należało zauważyć, że skarga skarżącej dotknięta była wadami formalnymi, wskazanymi w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału z 31 stycznia 2019 r., tj. skarżąca nie podała w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia. Konieczne zatem stało się wezwanie jej do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżąca na obecnym etapie neguje zasadność samego wezwania oraz skuteczność jego doręczenia.

W świetle powyższego za całkowicie chybiony uznać należało zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 § 3 P.p.s.a. poprzez bezzasadne odrzucenie skargi w sytuacji, gdy w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki do wzywania skarżącej do podania wartości przedmiotu zaskarżenia, gdyż Sąd pierwszej instancji w okolicznościach tej sprawy zasadnie skierował wezwanie do uzupełnienia tego braku formalnego skargi.

Odnosząc się natomiast do kwestii skuteczności doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi zauważyć należało, że kwestia ta była już przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w postanowieniu z 26 listopada 2021 r. (sygn. akt I FZ 187/21).

W postanowieniu tym, NSA zwrócił uwagę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucając skargę postanowieniem z 31 lipca 2019 r. (sygn. akt I SA/Kr 138/19), uznał, że odrzucenie skargi było przedwczesne, w sytuacji braku odpowiedniego przesądzenia, że wezwanie sądowe do usunięcia braku formalnego skargi zostało skarżącej skutecznie doręczone. Dopiero od podjętej w tym kierunku dokładnej analizy akt sprawy, w tym danych zawartych w dokumencie "Potwierdzenie odbioru" dotyczącym przesyłki i naniesionych na jej kopercie adnotacji, zależą dalsze losy skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (tzn. jej formalne albo merytoryczne procedowanie).

WSA w Krakowie mając na uwadze wskazane przez NSA wytyczne oraz sposób postępowania, w zaskarżonym postanowieniu będącym przedmiotem niniejszego postępowania ponownie rozpoznając sprawę przesądził, że dokonując w niniejszej sprawie oceny spełnienia warunków doręczenia zastępczego w trybie art. 73 P.p.s.a. stwierdził, że na znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniu odbioru (k. 32) zamieszczono informację, że koperta zawiera wezwanie o wartość przedmiotu zaskarżenia. Wskazano ponadto, że przesyłki nie doręczono adresatowi, a w związku z tym pozostawiono ją w A. P. przy ul. [...] o czym umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. Z kolei na kopercie zawierającej wezwanie zamieszczono informację, że przesyłkę dwukrotnie awizowano w dniach 8 i 18 lutego 2019 r. Koperta oraz dołączone do niej zwrotne potwierdzenie odbioru zawierały zatem wszystkie wymagane prawem elementy. Na podstawie art. 73 § 4 P.p.s.a. uznano, że przesyłka została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 22 lutego 2019 r., a termin do podania wartości przedmiotu zaskarżenia upływał w dniu 1 marca 2019 r. W wyznaczonym terminie skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi. Uczyniła to dopiero w dniu 10 kwietnia 2019 r. (data stempla pocztowego), a więc ponad miesiąc po wyznaczonym terminie.

Nie sposób też uznać, że w sprawie doszło do naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. oraz art. 215 § 1 P.p.s.a., a także art. 73 § 4 P.p.s.a.

NSA w postanowieniu z 26 listopada 2021 r. (sygn. akt I FZ 187/21), zwrócił uwagę, że zanim doszło do odrzucenia skargi skarżącej, Sąd pierwszej instancji wcześniej rozstrzygnął postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2019 r. o odmowie przywrócenia terminu do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia. Zasadniczo w tego rodzaju orzeczeniach dokonuje się ustaleń co do rozpoczęcia biegu terminu uchybionej czynności procesowej, gdyż dla rozważenia zasadności/niezasadności wniosku w przedmiocie przywrócenia terminu, konieczne jest uprzednie jednoznaczne stwierdzenie czy i kiedy rozpoczął bieg dany termin. W realiach wydanego postanowienia z dnia 15 kwietnia 2019 r. motyw Sądu "o braku podstaw do przywrócenia terminu" został ograniczony do przywołania twierdzenia strony i wyrażenia zapatrywania, że nie może być mowy o przywróceniu terminu, gdy ta twierdzi, że termin nie rozpoczął swojego biegu. W orzeczeniu tym nie przedstawiono oceny procesu doręczania przesyłki sądowej adresowanej do skarżącej.

Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że przyjęta w postanowieniu z 15 kwietnia 2019 r. o odmowie przywrócenia terminu do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia ocena procesu doręczania przesyłki sądowej zawierającej wezwanie do uzupełnienie braków formalnych skargi nie jest zbieżna z tą – po ponownym rozpoznaniu sprawy – przyjętą w zaskarżonym postanowieniu z 12 października 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 188/22, będąca przedmiotem niniejszego postępowania. Przede wszystkim trudno uznać, że skutek w postacie doręczenia przesyłki nastąpił w dniu 16 lutego 2019 r., skoro po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przesyłka została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 22 lutego 2019 r., a termin do podania wartości przedmiotu zaskarżenia upływał w dniu 1 marca 2019 r.

Natomiast kwestia przywrócenia terminu do uzupełniania braków formalnych skargi została prawomocnie przesądzona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 15 kwietnia 2019 r. (sygn. akt I SA/Kr 138/19), w którym Sąd pierwszej instancji odmówił stronie przywrócenia terminu do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia. Strona nie złożyła zażalenia na to postanowienie. Bezprzedmiotowe były zatem zarzuty w zakresie okoliczności warunkujących przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, skoro ta kwestia została prawomocnie rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu.

W opisanych okolicznościach faktycznych nie sposób zatem przyznać racji skarżącej, że nie została prawidłowo zawiadomiona o przesyłce pocztowej zawierającej powyższe pismo oraz że nieprawidłowo uznano przesyłkę za doręczoną z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu przechowywania przesyłki w placówce pocztowej kiedy w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione właściwie te z wymogów, które były niezbędne do przyjęcia fikcji prawnej doręczenia wezwania zawartego w tej przesyłce.

W tej sytuacji zasadnie Sąd pierwszej instancji orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. o odrzuceniu skargi skarżącej.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. zażalenie oddalił.