Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 940/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 185 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Maria Wiśniewska (spr.) Sędziowie NSA Irena Kamińska Joanna Runge –Lissowska Protokolant Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 6 października 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1966/04 w sprawie ze skargi G. G. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania tytułu naukowego profesora oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 grudnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1966/04, oddalił skargę G. G. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...], nr [...], w przedmiocie odmowy przedstawienia do tytułu naukowego profesora nauk prawnych.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy:

Decyzją z dnia [...], nr [...] Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, działając na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym w zakresie sztuki (Dz.U. Nr 65, poz. 595; zwanej dalej ustawą z 2003 r.) oraz w trybie § 4 pkt 1 statutu Komisji, po ponownym rozpatrzeniu wniosku Rady Wydziału [...], utrzymała w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...], nr [...] odmawiającą przedstawienia dr. hab. G. G. do tytułu naukowego profesora.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] podano, że sekcja Nauk Humanistycznych i Społecznych, po zapoznaniu się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji i po przeprowadzeniu dyskusji, wypowiedziała się w większości przeciw uchyleniu poprzedniej decyzji (wynik głosowania: za uchyleniem poprzedniej decyzji - 2, przeciw -28, wstrzymujących się -2).

W uzasadnieniu swego stanowiska Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wskazała, że w postępowaniu dotyczącym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy powołano dwóch recenzentów, którzy przedstawili jednoznacznie negatywne opinie dotyczące zasadności przedstawienia kandydata do tytułu naukowego profesora. Przeprowadzona przez nich analiza dorobku kandydata potwierdziła zasadność zarzutów ujawnionych w związku z wydawaniem poprzedniej decyzji.

Organ stwierdził, że dorobek dr. hab. G. G. nie jest faktycznie tak obszerny, jak wynikałoby to z listy publikacji ogłoszonych drukiem. Jest on natomiast skutkiem wykorzystania tych samych pozycji. Z tym że po dokonaniu poprawek redakcyjnych w celu ich ponownego drukowania pod zmienionymi tytułami, albo ogłoszenia drukiem w pozycjach książkowych. Twórczość naukowa dr. hab. G. G. nie ma również cech oryginalności i takiej wartości naukowej, by można o niej powiedzieć, że znacznie przekracza wymagania stawiane w przewodzie habilitacyjnym.

Główną pozycją dorobku stanowiącego podstawę rozpatrywanego wniosku o przedstawienie do tytułu naukowego profesora stanowiła publikacja pt. "[...]". Również ona nie jest w pełni nową pozycją. Praca ta ma szereg wad nie pozwalających uznać jej za wartościową monografię naukową. Praca ta wraz z pozostałym dorobkiem, który powstał w dużej części w wyniku ponownego publikowania tych samych treści ze znacznym udziałem prac o charakterze popularyzatorskim, nie może stanowić, w ocenie Centralnej Komisji, wystarczającej podstawy do poparcia wniosku o przedstawienie kandydata do tytułu naukowego profesora nauk prawnych.

Centralna Komisja podkreśliła ponadto, że postępowanie Rady Wydziału, poprzedzające przedstawienie omawianego wniosku awansowego, prowadzone było w warunkach nie stwarzających wystarczających możliwości obiektywnej oceny dorobku kandydata. Jednym z recenzentów powołanych przez Radę Wydziału był prof. S. S., który uprzednio był promotorem rozprawy doktorskiej kandydata, występował jako recenzent w jego przewodzie habilitacyjnym i był współautorem dwóch książek wymienionych w dorobku naukowym, będącym przedmiotem oceny recenzentów i Rady Wydziału oraz podstawą zaliczoną do wniosku awansowego.

Powyższą decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów G. G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie prawa, tj. przepisów art. 19 ust. 3, 26 ust. 1, 27 ust. 4 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych oraz przepisu § 18 rozporządzenia Rady Ministrów z 8 października 1991 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu naukowego i wnosząc o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości.

Skarżący w obszernym uzasadnieniu skargi podniósł, że dwie recenzje negatywne sporządzone zostały przez osoby niemające żadnego dorobku naukowego w zakresie, który został im przedstawiony do oceny. Przepis art. 27 ust. 4 ustawy z 2003 r. stanowi wyraźnie, że tylko jeden z recenzentów ustanowionych przez Radę Wydziału do oceny dorobku kandydata, może być zatrudniony w tej samej szkole wyższej. Rada Wydziału [...] w przedmiotowym postępowaniu nie powołała natomiast żadnego recenzenta ze szkoły, w której zatrudniony jest kandydat. Skarżący wskazał również, że Centralna Komisja naruszyła art. 19 ust. 3 w/w ustawy i to dwukrotnie. Po pierwsze, co wynika ze zdania drugiego tego przepisu, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Centralna Komisja powinna była rozpoznać w ciągu sześciu miesięcy. Wniosek taki skarżący wniósł 11 lutego 2004 r., uchwała Centralnej Komisji nosi zaś datę [...]. Oznacza to, że Centralna Komisja zajmowała się rozpatrzeniem sprawy blisko osiem miesięcy.

Centralna Komisja naruszyła również przepis § 18 rozporządzenia z dnia 8 października 1991 r., bowiem ani recenzja prof. O. o w pierwszym postępowaniu, ani recenzja prof. I. w postępowaniu ponownym, nie "zawierały szczegółowo uzasadnionej oceny dorobku" kandydata.

W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spaw Stopni i Tytułów wniosła o oddalenie skargi, podnosząc, że przedłużenie przeprowadzonego przed nią postępowania, spowodowane przerwą wakacyjną, było nieznaczne i nie miało wpływu na wynik postępowania.

W ocenie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów recenzje zarówno prof. dr hab. H. O., jak i prof. dr hab. H. I. są bezstronne, rzetelne, a podkreślając walory dostrzeżone w dorobku naukowym kandydata, również wskazują na niedociągnięcia tego dorobku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że brak jest podstawy do uznania zaskarżonej decyzji za wadliwą. Przeprowadzone przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów postępowanie ocenił jako prawidłowe, zastosowanie zaś przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego – jako właściwe. W związku z kontrolowaniem zaskarżonej decyzji Sąd wskazał, że jego kognicja obejmuje jedynie badanie legalności tej decyzji, a zatem nie ocenia zawartej w niej treści merytorycznej.

Zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie, w którym nie ma błędów logicznych. Sąd wskazał, że zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 1999 r. I SA 813/99 (LEX nr 46279) uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych nie stanowi naruszenia prawa, gdyż chodzi tu o decyzje organu kolegialnego podejmowane w głosowaniu tajnym. Wyników takiego głosowania nie można zaś przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w przepisach K.p.a., które ponadto w tym postępowaniu stosuje się jedynie w zakresie nie uregulowanym przedmiotową ustawą i tylko odpowiednio.

Natomiast, jak podniósł skarżący, brak szczegółowego uzasadnienia oceny dorobku kandydata w recenzjach prof. prof. H. O. i H. I., zdaniem Sądu, jest kwestią odnoszącą się do aspektu merytorycznego rozstrzygnięcia i pozostaje poza jego kontrolą. Centralna Komisja uznała obie recenzje za prawidłowe.

Sąd odnosząc się do merytorycznych zarzutów skarżącego, przytoczył stanowisko zawarte w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1996 r., sygn. akt III ARN 86/95 (OSNP 1996, nr 21, poz. 315), według którego, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych odmawiającej zatwierdzenia uchwały Rady Naukowej "o nadaniu stopnia doktora habilitowanego". Teza powyższego wyroku odnosi się również do sprawy o przedstawienie kandydata do tytułu naukowego.

Natomiast naruszenie przez organ terminów, o których jest mowa w art. 19 ust. 3 ustawy z 2003 r., nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Powyższy wyrok G. G. zaskarżył skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący jako podstawy kasacyjne wskazał obie podstawy wymienione w art. 174 pkt 1 i 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; zwanej dalej P.p.s.a.).

Zarzucił w szczególności naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie: art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 19 ust. 3, 26 i 27 ust. 4 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. - o tytule naukowym i stopniach naukowych i przepisu § 21 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora. W ramach drugiej z podstaw kasacyjnych zarzucił natomiast naruszenie przepisów postępowania, tj: art. 1 , art. 106 § 1 i 3 w zw. z art. 106 § 5 P.p.s.a

W konkluzji skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Centralna Komisja do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przede wszystkim podkreślić trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi na podstawie art. 174 P.p.s.a. jej podstawami. Przytoczone podstawy kasacyjne determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego, który nie może tym samym podjąć własnej inicjatywy w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Rola Sądu w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się wyłącznie do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów skarżącego. W konsekwencji takiego stanu rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny – wobec nie stwierdzenia z urzędu nieważności postępowania - zobligowany jest do rozważań wyłącznie co do prawidłowości zastosowania przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego i procesowego co do których podniesiono w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia.

Skarżący w swojej skardze kasacyjnej powołuje się m. in. na naruszenie prawa materialnego polegające na niewłaściwym zastosowaniu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 19 ust. 3, 26 i 27 ust. 4 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. - o tytule naukowym i stopniach naukowych i przepisu § 21 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora. W związku z tym należy podkreślić, że wymieniona postać naruszenia prawa materialnego wyraża się pominięciem obowiązującego przepisu, który powinien być zastosowany w konkretnej sprawie. Wadliwość tej postaci naruszenia prawa sprowadza się więc w istocie do wadliwego wyboru przez sąd orzekający normy prawnej lub mylnej subsumcji.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153. poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Sam fakt rozpoznania przedmiotowej sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny świadczy o tym, że nie doszło do naruszenia przedmiotowego przepisu. Sprawowana kontrola, wykonana została przez ten Sąd w stosunku do zaskarżonej decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...], przez wyjaśnienie problemu jej zgodności z prawem, a zatem zbadanie kwestii jej legalności. Istotą wykonanego wymiaru sprawiedliwości było wydanie zaskarżonego wyroku, którym prawidłowo stwierdzono, jakie normy prawa znajdowały zastosowanie w rozpatrywanej sprawie oraz ustalono i skonkretyzowano dyspozycje tych norm. Efektem było oddalenie skargi wobec nie stwierdzenia naruszenia prawa.

Przepisy art. 19 ust. 3, 26 i 27 ust. 4 ustawy 2003 r. również zostały zastosowane w sposób właściwy, gdyż sąd pierwszej instancji w sposób wyczerpujący wypowiedział się co do prawidłowości ich zastosowania przez organ w zaskarżonej decyzji. Natomiast co do uchybienia przez organ terminu, którym mowa w art. 19 ust. 3 powołanej ustawy, to Sąd ograniczył się – do trafnego zresztą – stwierdzenia, że uchybienie to nie miało wpływu na rozstrzygniecie. W takim stanie rzeczy trudno zgodzić się z zarzutem, że Sąd pierwszej instancji nie zastosował poprawnie wskazanych przepisów lub dokonał mylnej ich subsumcji. Skoro zaś z materiału dowodowego wynikało, że w postępowaniu - zgodnie z art. 27 ust. 4 powołanej ustawy - powołano czterech recenzentów, a z ustaleń organu, poczynionych miedzy innymi na podstawie tych recenzji, wynikało, że twórczość naukowa skarżącego nie ma cech oryginalności i takiej wartości naukowej, by można o niej powiedzieć, że znacznie przekracza wymagania stawiane w przewodzie habilitacyjnym, to tym samym trudno mówić o błędzie w subsumcji przy stosowaniu art. 26 ust. 1 ustawy z 2003 r.

Nie jest natomiast rolą sądu administracyjnego wkraczanie w merytoryczną ocenę dorobku naukowego osoby ubiegającej się o nadanie tytułu naukowego, dokonaną w toku postępowania zarówno w recenzjach naukowych, jak i w stanowisku Sekcji Centralnej Komisji, przedstawionych Prezydium Centralnej Komisji.

Odnosząc się do naruszenia przepisów postępowania: art. 106 § 1, 3 i 5 P.p.s.a., to podkreślić należy, że zarzut ten polega na niezrozumieniu przez skarżącego - z punktu widzenia przepisów o postępowaniu sądowym - przebiegu samej rozprawy. Skarżący nie uwzględnia zwłaszcza okoliczności, że ustawodawca zobowiązuje sędziego jedynie do zwięzłego przedstawienia - na podstawie akt - stanu sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem zarzutów skargi (art. 106 § 1). Należy mieć również na uwadze fakt, że skład orzekający zapoznaje się z aktami sprawy przed rozprawą, konkretnie na naradzie wstępnej, w ramach której ma miejsce omówienie występujących w sprawie zagadnień (§ 40 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych; Dz.U. Nr 169, poz. 1646). Natomiast odnosząc się do kwestii zakresu postępowania dowodowego, to należy podkreślić, że co do zasady nie jest możliwe prowadzenie go przed sadem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji, który wydał zaskarżoną decyzję (art.133 § 1 P.p.s.a.). Od tej zasady istnieje wyjątek, o którym mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów jest mianowicie możliwe, jeżeli łącznie spełnione są dwa warunki: po pierwsze, jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, po drugie zaś, nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W zaistniałych realiach sprawy przeprowadzenie postępowania dowodowego przez Sąd pierwszej instancji było jednak niecelowe, skoro doszło do właściwego wyjaśnienia sprawy przez organ.

Wychodząc z powyższych założeń Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i stosownie do art. 185 § 1 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.