Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 398/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50, art. 51, art. 84 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 16, art. 105 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 29
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity
article: art. 234
journal: Dz.U. 2018 poz 2268
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 29 października 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant Specjalista Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2019 roku sprawy ze skargi S. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie odprowadzania wód opadowych - oddala skargę. a.bł.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] r. nr [...], znak: [...], umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie odprowadzania wód opadowych z garaży zlokalizowanych na działkach o nr ewid. 374/4, 374/5, 374/6, 374/7, 374/8, 374/9, 374/10, 374/11, 374/12, 374/13, 374/14, 374/15, 374/16, 374/17, 374/18, 374/19, 374/20, 374/21, 374/22, 374/23, 374/24, 374/25, 374/26, 374/27, 374/28, 374/29, 374/30, 374/31, 374/32 oraz z działki o nr ewid. 374/3 stanowiącej dojazd do garaży przy ul. A w T.

Jak wynika z akt sprawy, ww. decyzją z dnia [...] r. organ I instancji, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowania administracyjne w sprawie odprowadzania wód opadowych z ww. garaży.

Od powyższej decyzji organu I instancji odwołanie złożyli: S.B. i H. B., R. D., E.D., A.Z.. S.B. i H.B. wnieśli o spowodowanie umożliwienia naturalnego odpływu wód opadowych z działki nr 374 przez inwestorów działki nr 375, przywrócenie stanu zgodnego z projektem zabudowy działki sąsiedniej 375 oraz z decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] r. R.D. i E.D. wnieśli o doprowadzenie działki nr 374 (droga między działkami 374 i 375) do stanu sprzed sporu poprzez zasypanie wykonanego rowu, który spowodował odkrycie fundamentów garaży z działki nr 375 wraz z numerami [...]. Odwołujący się stwierdzili, że zgody na powyższe czynności S.B. nie miał. Wodę może odprowadzać, ale musi zabezpieczyć ścianki tylne garaży przed namakaniem i podmywaniem fundamentów.

A.Z. podniosła, że S.B. niezgodnie z prawem wodnym, tj. art. 29 ust.1 pkt 2, art. 29 ust. 2 tej ustawy, wykopał rów o głębokości ok. 70 cm, co spowodowało pęknięcie ściany garażu, wilgoć i grzyb na ścianach. Podczas opadów woda wsiąka pod garaże i pęknięcia ścian się powiększają, gdyż budowla stoi "jakby na gąbce". Odwołująca się wniosła, aby S.B., sprawca zaistniałej sytuacji, naprawił wyrządzoną szkodę. Podkreśliła, że S.B., właściciel garaży blaszanych, nie posiada u siebie na terenie studni chłonnej ani żadnego innego odprowadzania wody opadowej, co jest obowiązkiem zgodnie z prawem wodnym. W opinii odwołującej się, S.B. powinien na swojej działce wykonać odprowadzenie wody, aby uniknąć szkód w stosunku do garaży usytuowanych na działce nr 375.

Wskazaną na wstępnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z dnia [...] r. A.Z. wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie rowu wykopanego przez właściciela garaży przy ul. A w T., który spowodował odsłonięcie fundamentów garaży. Natomiast pismem z dnia [...] r. S.B. wniósł o interwencję w sprawie garaży znajdujących się na działkach 375/2-375/30, wybudowanych przy ul. A w T. Wnioskodawca podniósł, że na cieku wodnym, na działce nr 375/25, wybudowany jest garaż, co powoduje zablokowanie odpływu wody. W celu pozbycia się wody Starostwo Powiatowe zobowiązało inwestora do ułożenie rur odpływowych pod garażem, zapewniając pozbycie się nadmiaru wody z działki nr 374/3. S.B. wniósł o zobowiązanie właścicieli garaży, współwłaścicieli działki nr 376 do odblokowania rur (prawdopodobnie zasypanych ziemią) lub wydania decyzji rozbiórki garażu, wybudowanego na cieku wodnym.

W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r. organ I instancji ustalił, że na działkach o nr ewid. 374/19 do 374/32, działkach 375/25 do 375/30 wybudowano dwa ciągi garaży. Działka nr 374/3 stanowi dojazd do garaży na działkach 374/19 do 374/32, natomiast działki o nr 376/1 i 376/2 stanowią drogi dojazdowe m.in. do garaży na działkach nr 375/25 do 375/30. Droga dojazdowa do garaży na działkach 374/19 do 374/32 została utwardzona trylinką (betonowe kostki), natomiast droga do garaży na działkach nr 375/25 do 375/30 została utwardzona płytami chodnikowymi. Nadto, organ I instancji ustalił, że przy ścianach tylnych garaży na długości 12,13 garaży, na działkach nr 375 został wykonany rów o głębokości średnio 40 cm. Z oświadczenia złożonego do protokołu przez S.B. wynika, że jest właścicielem garaży usytuowanych na działkach 374/19 do 374/32 oraz współwłaścicielem działki nr 374/3. Garaże zrealizował na podstawie pozwolenia na budowę, a następnie uzyskał pozwolenie na użytkowanie. Dodatkowo oświadczył, że rów wzdłuż garaży na działce sąsiedniej wykopał w celu osuszenia tynków garaży z działki 375, jak również w celu ukierunkowania wody opadowej w kierunku rur odwadniających jego działkę zlokalizowanych pod garażem nr [...] od strony ul. B. Po zalaniu wodą jego działki dokonał sprawdzenia rur i stwierdził, że są one niedrożne, woda przez nie płynęła. Natomiast utwardzenia dojazdu do swoich garaży dokonał w miesiącach czerwiec - sierpień 2016 r. Z kolei z oświadczenia uczestniczących w czynnościach kontrolnych D.W., A.G. wynika, że każdy we własnym zakresie przy swoim garażu wykonał utwardzenie dojazdu z płyt chodnikowych. Utwardzenie wykonane jest na długości 20 garaży o szerokości 5 m (10 płyt). Uczestniczący w kontroli oświadczyli, że rów wzdłuż ścian ich garaży został wykonany w celu odprowadzania wód opadowych z działek 374/19 do 374/32 oraz działki nr 374/3. Nadto, oświadczyli, że w wyniku odprowadzania wód z działki nr 374/19 do 374/32 oraz działki 374/3 zostały uwidocznione pęknięcia ścian garaży. Natomiast z oświadczenia S.B. wynika, że głębokość wykopanego rowu odpowiada naturalnemu poziomowi terenu sprzed budowy garaży. Załącznik do protokołu stanowiła dokumentacja fotograficzna.

Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu [...] r. przeprowadzono w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w T. rozprawę administracyjną. Uczestników rozprawy zapoznano z pismem z dnia [...] r. A.G. – właściciela garażu zlokalizowanego na działce nr 375/28. Właściciele garaży na działkach 375/30, 375/27, 375/19, 375/20. 375/21, 375/22 jednogłośnie poparli stanowisko A.G. Dodatkowo zaproponowali, że rury umieszczone pod garażem nr [...] licząc od ul. B, wykonane w trakcie budowy, które kierownik budowy zastosował jako rozwiązanie zastępcze zamiast szczeliny między garażami [...] a [...], zostaną udrożnione, a dół chłonny znajdujący się na działce o nr ewid. 376 zostanie oczyszczony poprzez wymianę jego wypełnienia z grysu kamiennego i położenie na warstwie wierzchniej płyt ażurowych. Właściciele ww. działek zaproponowali, aby S.B. właściciel działek sąsiednich wykonał dół chłonny, żeby w części odebrać wody opadowe z garaży zlokalizowanych na działkach 374. Natomiast S.B. oświadczył, że jego zdaniem sprawa dotyczy odpływu wody z działki nr 374. Stan faktyczny odbiega od projektu wybudowanych garaży na działce 375/2 do 375/30, tj. między garażami [...] i [...] od strony ul. B nie zachowano przerwy 0,5 m, dzięki której woda opadowa działki 374 miałaby swobodnie ujście. S.B. nie popierając rozwiązań zaproponowanych przez A.G. w piśmie z dnia [...] r., zaproponował dwa warianty rozwiązania, tj.:

1. ułożenie między garażem [...] a [...] pod posadzką, względnie na wysokości posadzki, garażu nr [...] rury 600 mm, która odbierałaby wodę z działki 374,

2. możliwość wykorzystania rur pod garażem nr [...], ale ten wariant wymagałby ich udrożnienia i skierowania wody wyżej położonego terenu działki nr 374 w kierunku rur zbiorczych.

Biorąc pod uwagę powyższe, organ odwoławczy wskazał, że w tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...]r., Nr [...], umorzył na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie w sprawie przedmiotowego odprowadzania wód opadowych z ww. garaży.

W dalszej kolejności odwołując się do wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej organ II instancji w ramach analizy rozpatrywanej sprawy podkreślił, że zarówno garaże zlokalizowane na działkach o nr od 375/19 do 375/30 i działkach o nr 374/19 do 374/32 zostały zrealizowane na podstawie odpowiednich decyzji o pozwoleniu na budowę wydanych przez Starostę [...]. Co istotne, inwestorzy uzyskali po zakończeniu budowy decyzje o pozwoleniu na użytkowanie, tj.:

- decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. udzielił A ul. C 30, [...] S., pozwolenia na użytkowanie 8 boksów garażowych dla samochodów osobowych zlokalizowanych na działkach o nr ewid. od 375/19 do 375/26 położonych przy ul. A w T.,

- decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. udzielił B ul. D 12/14, [...] T. pozwolenia na użytkowanie 4 boksów garażowych dla samochodów osobowych zlokalizowanych na działkach o nr ewid. 375/27, 375/28, 3475/29, 375/30 położonych przy ul. A w T.,

- decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. udzielił S.B. ul. E 18, [...] T. pozwolenia na użytkowanie budynku garażowego z czterema wydzielonymi miejscami postojowymi (kategoria obiektu XVII) na działkach nr ewid. 374/19, 374/20, 374/21, 374/22, 374/23, 374/24, 374/25, 374/26, 374/27, 374/28, 374/29, 374/30, 374/31, 374/32 położonych w obrębie ewid. [...] przy ul. A w T.

Organ odwoławczy podniósł przy tym, że sądy administracyjne wielokrotnie wypowiadały się w kwestii "konkurencji" decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu z decyzją "naprawczą" wydawaną na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, przyjmując jednolity obecnie pogląd, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie stanowi przeszkodę w merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy prowadzonej na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Pogląd ten uzasadnia się tym, że decyzję o pozwoleniu na użytkowanie wydaje się po przeprowadzeniu kontroli obiektu budowlanego, podczas której sprawdza się wykonanie budowy zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Ponadto sprawdza się wyroby budowlane szczególnie istotne dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego. Decyzja ta zatem kończy proces budowlany. Skoro zaś, tak jak każda inna decyzja ostateczna, zgodnie z zasadą trwałości decyzji administracyjnych (art.16 k.p.a.), korzysta ona z domniemania zgodności z prawem i w sposób wiążący kształtuje stan prawny, to dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu, dopóty nie będzie dopuszczalne prowadzenie postępowania nadzorczego w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Nie można prowadzić postępowania legalizacyjnego w stosunku do obiektu budowlanego, którego legalność potwierdza inny akt administracyjny (tak np. wyroki NSA z dnia 1 sierpnia 2012 r. sygn. akt II OSK 2012/11 i z dnia 20 maja 2011r. sygn. akt II OSK 887/10, z dnia 13 października 2015 II OSK 335/14; WSA z dnia z dnia 8 lipca 2016 r. II SA/Kr 599/16).

Organ II instancji wyjaśnił również, że do zadań organów nadzoru budowlanego należy z mocy art. 84 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego kontrola przestrzegania i stosowania przepisów Prawa budowlanego, w tym przepisów techniczno-budowlanych, a więc także jakości wykonanych robót budowlanych. Organ odwoławczy wskazał także, że celem art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 329 poz. 2019 ze zm.) jest zapewnienie niepogorszenia stanu stosunków wodnych na gruntach, zakaz ingerencji właściciela gruntu w faktyczny stan wody na gruntach, jeśli to może szkodliwie oddziaływać na grunty sąsiednie. W ocenie organu odwoławczego, przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia stanu faktycznego sprawy, czyli stwierdzenia, czy właściciel dokonał zmiany stosunków wodnych na swoim gruncie poprzez wykonanie rowu, jak ma to miejsce w analizowanej sprawie, i czy zmiany te szkodzą gruntom sąsiednim, nie należy do organów nadzoru budowlanego. Jak bowiem stanowi art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Wobec powyższego, zdaniem organu II instancji, zarzuty podniesione w tym zakresie nie mogły zatem wpłynąć na ocenę prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. W konkluzji organ stwierdził, że powyższe ustalenia powodują brak podstaw materialno-prawnych wynikających z ustawy Prawo budowlane do kontynuowania prowadznego postępowania, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe. W sprawie wystąpiła bezprzedmiotowość przedmiotowa, gdyż brak jest przedmiotu postępowania, tj. nie ma podstaw do orzekania merytorycznego w trybie przepisów ustawy Prawo budowlane. Powyższy stan faktyczny i prawny sprawy uzasadniał wydanie przez organ I instancji decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie. Decyzja ta zostałą wydana zgodnie z prawem i brak jest podstaw prawnych do jej zmiany lub uchylenia.

Ponadto odnosząc się do treści odwołań organ II instancji wskazał, że kwestia odprowadzania wód z nieruchomości pozostaje poza zakresem kompetencji organów nadzoru budowlanego.

Następnie w dniu [...] r. do organu II instancji wpłynęło pismo S.B. i H.B. zatytułowane "Zażalenie dot. Decyzji Nr [...] WINB", skierowane do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. przekazał ww. pismo, zgodnie z intencją skarżącego, jako odwołanie od ww. decyzji celem rozpatrzenia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził niedopuszczalność ww. odwołania. Po rozpatrzeniu skargi S.B. i H.B., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 grudnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1009/18, uchylił postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...].

Zgodnie z wytycznymi zawartymi w powyższym wyroku Główny Urząd Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] r. wezwał S.B. i H.B. do sprecyzowania, czy pismo z dnia [...] r. stanowi odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] r., znak: [...], skargę do Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, czy też żądanie jego weryfikacji w trybach nadzwyczajnych.

Pismem z dnia [...] r. S.B. sprecyzował, że pismo z dnia [...] r. stanowi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] r., znak: [...].

Postanowieniem z dnia [...] r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez H.B. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...], znak: [...]. Natomiast przy piśmie z dnia [...] r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w skargę S.B. z dnia [...] r. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...]r.

W skardze tej S.B. podniósł, że decyzja nr [...] z dnia [...] r. wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. dotyczyła wybudowanego obiektu (ciągu garaży) na sąsiedniej działce 375, niezgodnie z projektem. Projekt ten przewidywał, że w ciągu garaży między boksem [...] i [...] (licząc od końca zabudowy) będzie przerwa 0,5 m, umożliwiająca naturalny odpływ wody z działki 374 (w części skarżącego). Skarżący dodał, że wskutek odwołań stanowisko w tej sprawie wyraził Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] r. (sygn. [...]). Wskazał również, że rozsunięcie garaży jest opisane i widoczne w dokumentacji projektowej.

Jednocześnie skarżący podkreślił, że odpływ wody opadowej z działki 374 jest dla niego bardzo istotny, gdyż akurat jego działki zabudowane garażami, znajdują się w dole niecki. "Od setek lat" był tam ciek wodny zbierający wodę. Jego zabudowa to spiętrzenie wody przy dużych opadach i tym samym zalewanie garaży, jak również podtapianie od tylnej strony garaży na działce 375, tj. inwestora, który nie zostawił przerwy w ciągu garaży. Zdaniem skarżącego inwestor był świadomy błędu i upozorował fakt odpływu wody, wstawiając pod garażem [...]-[...] dwie rury, tylko że "ślepe" bez odpływu, zresztą w nie najniższej części niecki, stąd, jak dodał skarżący, jego "rowek" ukierunkowujący wodę. Skarżący podkreślił, że na tym etapie nie wiedział, że rury są niedrożne. W konkluzji skarżący stwierdził, że jego prośba skierowana do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wymuszenie od inwestora działki 375 wybudowanie odpływu wody, została zlekceważona i decyzją nr [...] inwestor pozbył się sprawy. Jego zdaniem, inwestor, kierownik budowy, geodeta i PINB (przez odbiór) potwierdzili nieprawdę. Naruszyli szereg przepisów prawa budowlanego i z tego względu prawdopodobnie umorzono sprawę.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych i przyczyny wzruszenia aktów organów administracji publicznej Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób określony w przywołanych wyżej przepisach.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. nr [...], którą organ ten, działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie odprowadzania wód opadowych z garaży zlokalizowanych na działkach o nr ewid. 374/4, 374/5, 374/6, 374/7, 374/8, 374/9, 374/10, 374/11, 374/12, 374/13, 374/14, 374/15, 374/16, 374/17, 374/18, 374/19, 374/20, 374/21, 374/22, 374/23, 374/24, 374/25, 374/26, 374/27, 374/28, 374/29, 374/30, 374/31, 374/32 oraz z działki o nr ewid. 374/3 stanowiącej dojazd do garaży przy ul. A w T.

Powołany w decyzjach przez organy orzekające w sprawie art. 105 § 1 k.p.a. stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Wyjaśnić przy tym należy, że w doktrynie prawa administracyjnego wskazuje się, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w powyższym przepisie, oznacza, iż brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2016 r., str. 491). Z kolei w orzecznictwie sądowym podkreśla się, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2003 r., sygn. akt III SA 2225/01, dostępny pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z istnienia przesłanki podmiotowej bądź też przesłanki przedmiotowej w prowadzonym postępowaniu. W szczególności, gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania, można mówić o braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu.

W kontrolowanej przez Sąd sprawie organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wydaną na podstawie wskazanego art. 105 § 1 k.p.a., stwierdził, że w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość przedmiotowa, gdyż brak jest przedmiotu postępowania, co oznacza, iż nie ma podstaw do orzekania merytorycznego w trybie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1332, z późn. zm.), powoływanej dalej jako: "Prawo budowlane".

Jak wynika z akt sprawy, powyższe stanowisko organ odwoławczy oparł na ustaleniach, w wyniku których przyjął, że zarówno garaże zlokalizowane na działkach o nr od 375/19 do 375/30, jak i na działkach o nr 374/19 do 374/32 zostały zrealizowane na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanych przez Starostę [...], a inwestorzy uzyskali po zakończeniu budowy decyzje o pozwoleniu na użytkowanie, tj., w szczególności:

1. decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. udzielił A ul. C 30, [...] S., pozwolenia na użytkowanie 8 boksów garażowych dla samochodów osobowych zlokalizowanych na działkach o nr ewid. od 375/19 do 375/26 położonych przy ul. A w T.,

2. decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. udzielił B ul. D 12/14, [...] T., pozwolenia na użytkowanie 4 boksów garażowych dla samochodów osobowych zlokalizowanych na działkach o nr ewid. 375/27, 375/28, 3475/29, 375/30, położonych przy ul. A w T.,

3. decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. udzielił S.B. ul. E 18, [...] T., pozwolenia na użytkowanie budynku garażowego z czterema wydzielonymi miejscami postojowymi (kategoria obiektu XVII) na działkach nr ewid. 374/19, 374/20, 374/21, 374/22, 374/23, 374/24, 374/25, 374/26, 374/27, 374/28, 374/29, 374/30, 374/31, 374/32, położonych w obrębie ewid. [...] przy ul. A w T.

Mając na względzie powyższe ustalenia w kwestii posiadania przez inwestorów decyzji o pozwoleniu na użytkowanie owych garaży, organ odwoławczy, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, trafnie wywiódł, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie stanowi przeszkodę w merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy prowadzonej na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Decyzję o pozwoleniu na użytkowanie wydaje się bowiem po przeprowadzeniu kontroli obiektu budowlanego, podczas której sprawdza się wykonanie budowy zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Sprawdza się także wyroby budowlane szczególnie istotne dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego. Decyzja ta kończy zatem proces budowlany. Skoro zaś, tak jak każda inna decyzja ostateczna, zgodnie z zasadą trwałości decyzji administracyjnych (art.16 k.p.a.), korzysta ona z domniemania zgodności z prawem i w sposób wiążący kształtuje stan prawny, to dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu, dopóty nie będzie dopuszczalne prowadzenie postępowania nadzorczego w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Nie można bowiem prowadzić postępowania legalizacyjnego w stosunku do obiektu budowlanego, którego legalność potwierdza inny akt administracyjny (zob. np. wyroki NSA z dnia: 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/11; 20 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 887/10; 13 października 2015 r., sygn. akt II OSK 335/14; dostępne pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Na gruncie niniejszej sprawy Sąd w pełni podziela powyższy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodzić się bowiem należy ze stanowiskiem, iż nie można prowadzić postępowania legalizacyjnego w stosunku do obiektu budowlanego, którego legalność potwierdza inny akt administracyjny, przyjmujący w kontrolowanej sprawie postać decyzji o pozwoleniu na jego użytkowanie.

Prawidłowo przy tym organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż w świetle art. 84 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego do zadań organów nadzoru budowlanego należy kontrola przestrzegania i stosowania przepisów Prawa budowlanego, w tym przepisów techniczno-budowlanych, a więc także jakości wykonanych robót budowlanych. Natomiast celem art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 329, poz. 2019 ze zm.), powoływanej dalej jako: "Prawo wodne", (aktualnie art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne /tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1722/), jest zapewnienie niepogorszenia stanu stosunków wodnych na gruntach, zakaz ingerencji właściciela gruntu w faktyczny stan wody na gruntach, jeśli to może szkodliwie oddziaływać na grunty sąsiednie. Oznacza to zatem, że przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia stanu faktycznego sprawy, czyli stwierdzenia, czy właściciel dokonał zmiany stosunków wodnych na swoim gruncie poprzez wykonanie rowu, jak ma to miejsce w sprawie, i czy zmiany te szkodzą gruntom sąsiednim, nie należy do właściwości organów nadzoru budowlanego. Trafnie przy tym organ odwoławczy wskazał, że w świetle powołanego art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Powyższe ustalenia organu odwoławczego, tak w zakresie posiadanych przez inwestorów pozwoleń na budowę i pozwoleń na użytkowanie przedmiotowych garaży, jak i przewidzianych ustawowo zadań organów nadzoru budowlanego i związanego z tym braku możliwości stwierdzenia przez te organy, czy właściciel dokonał zmiany stosunków wodnych na swoim gruncie poprzez wykonanie rowu i czy zmiany te szkodzą gruntom sąsiednim, gdyż tego rodzaju sprawy z mocy art. 29 ust. 3 Prawa wodnego zostały zastrzeżone na rzecz wójta (burmistrza lub prezydenta miasta), uprawniały organ do stwierdzenia braku podstaw materialnoprawnych wynikających z ustawy Prawo budowlane do kontynuowania prowadznego postępowania, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe.

W związku z tym Sąd podziela zapatrywanie organu odwoławczego, że w kontrolowanej sprawie w istocie wystąpiła bezprzedmiotowość przedmiotowa, z uwagi na brak przedmiotu postępowania, tj. wystąpił brak podstaw do orzekania merytorycznego w trybie przepisów ustawy Prawo budowlane. Niewątpliwie kwestia odprowadzania wód z nieruchomości pozostaje poza zakresem kompetencji organów nadzoru budowlanego, a jej załatwienie powinno nastąpić w drodze przepisów Prawa wodnego. Właściwą zaś drogę dochodzenia naprawienia powstałych szkód związanych z działaniem inwestora stanowi droga postępowania przed sądami powszechnymi, o czym informował strony w swej decyzji organ I instancji.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał działanie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego, nie dopatrzył się przy tym naruszeń przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto w ocenie Sądu zastrzeżeń natury formalnoprawnej nie budzi uzasadnienie zaskarżonej decyzji, spełnia ono bowiem wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

E.S.