Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 7256/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Beata Jezielska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 maja 2021 r. sygn. akt III SA/Kr 150/21 w sprawie ze skargi P.K. na czynność materialno-techniczną Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 3 grudnia 2020 r. nr 19/2707/JK w przedmiocie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie na rzecz P.K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 11 maja 2021 r. (sygn. akt III SA/Kr 150/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P.K. na czynność materialno-techniczną Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z 3 grudnia 2020 r. w przedmiocie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe, na podstawie art. 146 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), I. stwierdził bezskuteczność czynności w zakresie ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r., II. zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie na rzecz skarżącego kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu wyroku podano, że informacją z 3 grudnia 2020 r. o dokonanej czynności materialno-technicznej Komendant Wojewódzki Policji poinformował skarżącego o ustaleniu i wypłacie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe, w związku ze zwolnieniem skarżącego ze służby z dniem 11 lutego 2019 r. Organ podał, że ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. został ustalony na zasadach wynikających z art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz. U. z 2020 r., poz. 360 ze zm., dalej jako: u.o.P.) w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r., tj. w wysokości 1/30 miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. W podstawie rozstrzygnięcia powołano się na art. 114 ust. 1 pkt 2 i art. 115a u.o.P. oraz art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 1610; dalej jako: ustawa nowelizująca u.o.P.).

W skardze na powyższą czynność materialno-techniczną skarżący zakwestionował ustalenie ekwiwalentu za okres przed 6 listopada 2018 r. który w jego ocenie został naliczony niezgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15).

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie podnosząc że 1 października 2020 r. weszła w życie ustawa nowelizująca u.o.P., w której zmieniony został art. 115a u.o.P. Zgodnie jednak z art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej u.o.P., przepis art. 115a u.o.P. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizująca, stosuje się do spraw wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018 r. oraz do spraw policjantów zwolnionych ze służby od 6 listopada 2018 r. Natomiast ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów u.o.P. w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r.

Uwzględniając skargę WSA wskazał, że art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej u.o.P. stanowi, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., a nie w wysokości wynikającej z przepisów ww. ustawy. Odwołanie się przez ustawodawcę do zasad, a nie do wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym oznacza, że nie powtórzył on niekonstytucyjnych zapisów tej ustawy, wbrew wyrokowi TK z 30 października 2018 r. i nie nakazał stosowania do obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop z okresu przed 6 listopada 2018 r. (czyli sprzed daty publikacji orzeczenia TK) uregulowań, które utraciły moc w wyniku ww. wyroku. Przyjęcie wykładni przepisów przejściowych zastosowanej przez organ w przedmiotowej sprawie oznaczałoby istnienie zjawiska tzw. "wtórnej niekonstytucyjności", które polega na tym, że ustawodawca powtarza rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne i dlatego WSA uznał ją za błędną. Podano, że wyrok TK usunął z systemu prawnego niekonstytucyjne rozumienie art. 115a u.o.P. w ww. zakresie, a w związku z tym, na mocy art. 190 Konstytucji RP, zarówno sądy, jak i organy administracji publicznej winny dokonywać wykładni art. 115a u.o.P. w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej u.o.P. zgodnie z Konstytucją RP. W związku z tym ilość dni urlopu przysługującego skarżącemu za okres przed 6 listopada 2018 r. należy pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego skarżącemu za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby. Inaczej mówiąc, należy ilość należnego i niewykorzystanego urlopu pomnożyć przez "wycenę’' ostatniego jednego przysługującego dnia roboczego. WSA stwierdził zatem bezskuteczność czynności w zakresie ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r.

Komendant Wojewódzki Policji wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości oraz zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 146 p.p.s.a. w zw. z art. 115a p.p.s.a. w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej u.o.P. poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że w stanie prawnym określonym cytowanymi przepisami organ był zobowiązany do ustalenia świadczenia należnego skarżącemu na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 2 u.o.P. za urlopy nabyte w okresie przed 6 listopada 2018r. na podstawie wyliczenia wynagrodzenia za jeden dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby i przemnożenie wyniku przez liczbę dni niewykorzystanego urlopu, podczas gdy z mocy ustawy ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy nabyty przed dniem 6 listopada 2018r. winien być ustalany na zasadach wynikających z przepisów u.o.P. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018r.;

- art. 146 p.p.s.a w zw. z art. 66 ust. 2 i art. 81 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię, wynikającą z pominięcia art. 81 Konstytucji RP, co doprowadziło do uznania, że organ jest zobowiązany do rekonstruowania normy prawnej art. 115a u.o.P. w sposób zgodny z wyrokiem TK z 30 października 2018r. sygn. akt K 7/15 w celu realizacji prawa gwarantowanego w art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, pomimo zastrzeżenia w art. 81 Konstytucji RP, że prawa tego można dochodzić w granicach określonych w ustawie oraz pomimo określenia przez ustawodawcę w odniesieniu do art. 115a u.o.P., że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy nabyty przed dniem 6 listopada 2018r. winien być ustalany na zasadach wynikających z przepisów u.o.P. w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018r.

Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, oświadczając że zrzeka się rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że brak jest podstaw prawnych do uznania, aby uzasadnienie wyroku TK stanowiło uzupełnienie rozstrzygnięcia i miało charakter wiążący. Wskazano na rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych odnośnie do sposobu wyliczenia ekwiwalentu, co w ocenie skarżącego kasacyjnie organu potwierdza tezę, że uznając za niekonstytucyjny w części przepis art. 115 a u.o.P., TK pozostawił ustawodawcy obowiązek nowelizacji w tym zakresie, a uzupełnianie luki w drodze wykładni nie prowadzi do spójnych rozstrzygnięć. Ponadto zakres bezpośredniej stosowalności art. 66 ust. 2 Konstytucji RP jest znacznie zredukowany ze względu na art. 81 Konstytucji RP, zgodnie z którym praw określonych w art. 66 można dochodzić w granicach określonych w ustawie. O ile w art. 114 ust. 1 pkt 2 u.o.P. znajduje się regulacja treści prawa do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, to skutkiem orzeczenia TK niekompletna stała się regulacja w zakresie określenia granic tego prawa, a luka ta została uzupełniona przez ustawodawcę w ustawie nowelizującej u.o.P. W odniesieniu do urlopów nabytych przed 6 listopada 2018r. ustawa nakazuje stosować zasady obliczania ekwiwalentu na podstawie przepisów u.o.P. w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018r., a w tej dacie wyrok TK nie był jeszcze ogłoszony i nie oddziaływał na treść art. 115a u.o.P. Organ administracji publicznej, nie będąc uprawnionym do oceny kwestii konstytucyjności, czy wtórnej niekonstytucyjności, takiego rozwiązania legislacyjnego, nie jest uprawniony w swoich rozstrzygnięciach do pominięcia przedstawionego rozumienia przepisu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną P.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany był granicami skargi kasacyjnej.

Wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W skardze kasacyjnej zgłoszone zostały wyłącznie zarzuty naruszenia prawa materialnego, a mianowicie naruszenia art. 115a u.o.P., art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej u.o.P. oraz art. 66 ust. 2 i art. 81 Konstytucji RP w powiązaniu z art. 146 p.p.s.a., poprzez ich błędną wykładnię.

Na wstępie należy zauważyć, że w wyroku z 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 115a u.o.P. w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. Skutkiem tego wyroku była utrata z dniem 6 listopada 2018 r. (to jest z dniem publikacji tego wyroku w Dzienniku Ustaw) mocy obowiązującej art. 115a u.o.P. w takim zakresie, w jakim określał on współczynnik ułamkowy 1/30 uposażenia zasadniczego policjanta wraz z dodatkami o charakterze stałym jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy od dnia wejścia niekonstytucyjnej regulacji w życie, tj. od 19 października 2001 r. W związku z tym powołany przepis - we wskazanej części - nie może stanowić podstawy do wydania rozstrzygnięcia, niezależnie od tego, czy dotyczy to stanu faktycznego sprzed ogłoszenia orzeczenia TK, czy też zaistniałego po tej dacie.

W przypadku derogacji przepisu prawa z powodu jego niezgodności z wzorcem konstytucyjnym, sytuację jednostki normuje bezpośrednio art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. W myśl tego przepisu orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana między innymi ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w przepisach właściwych dla danego postępowania. Zgodnie z utrwalonym poglądem TK prawo określone w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP ma walor prawa podmiotowego podlegającego ochronie. W uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów z 28 czerwca 2010 r. (sygn. akt II GPS 1/10) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Konstytucja przesądza o samym fakcie sanacji indywidualnych stosunków prawnych, wyznaczając cel "wznowienia" w trybie procedur ukształtowanych w ustawach. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji jest pojęciem autonomicznym, konstytucyjnym, nie mającym tak technicznego charakteru (z uwagi na brak regulacji przesłanek na szczeblu konstytucyjnym), jak pojęcie "wznowienia", jakim posługują się poszczególne procedury regulowane ustawami zwykłymi. "Wznowienie", o którym mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji, dotyczy en bloc postępowania sanacyjnego, zmierzającego do przywrócenia stanu konstytucyjności poprzez wzruszenie rozstrzygnięcia leżącego u podstaw skutecznej (stwierdzenie niekonstytucyjności prawnej podstawy orzekania) skargi konstytucyjnej. "Wznowienie" o którym mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji ma więc szerszy sens niż "wznowienie" w sensie technicznym, przewidziane w odpowiednich procedurach, regulowanych w ustawach zwykłych. Obejmuje ono sobą wszelkie instrumenty proceduralne, dzięki wykorzystaniu których możliwe jest przywrócenie stanu konstytucyjności. Skoro zatem możliwa jest weryfikacja już zapadłych orzeczeń administracyjnych lub sądowych, wydanych na podstawie niekonstytucyjnych przepisów, to tym bardziej nie ma żadnych podstaw prawnych, aby przepis uznany za niekonstytucyjny stanowił podstawę rozstrzygnięcia, w tym - jak w przedmiotowej sprawie - czynności materialno-technicznej, która jest podejmowana już po wydaniu wyroku przez TK, nawet jeśli dotyczy ona częściowo stanu faktycznego zaistniałego przed wydaniem orzeczenia przez TK.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela przy tym argumentacji skarżącego kasacyjnie organu co do znaczenia treści nowelizacji art. 115a u.o.P., dokonanej na mocy przepisów ustawy nowelizującej u.o.P., która weszła w życie w dniu 1 października 2020 r.

Należy wskazać, że art. 115a u.o.P. w nowym brzmieniu stanowi, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Jednocześnie w art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej u.o.P. zawarto przepisy o charakterze intertemporalnym, regulujące zasady stosowania art. 115a u.o.P. w znowelizowanym brzmieniu. Zgodnie z tym przepisem art. 115a u.o.P. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Natomiast ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za 2018 r. określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od 6 listopada 2018 r.

Podkreślić należy, że regulacja zawarta w zdaniu drugim art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej u.o.P. odwołuje się wyłącznie do zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Pojęcie zasad używane jest w doktrynie, jak i w orzecznictwie, a także w tekstach prawnych w różnych kontekstach. Najczęściej pojęcie zasad wiązane jest z kategoriami "zasad prawa" lub "zasad ogólnych" rozumianych jako generalne normatywne dyrektywy powinnego zachowania i kwalifikowane jako konsekwencja tzw. norm-zasad w ich odróżnieniu od norm-reguł. Według klasycznej definicji zasady prawa są nieodłącznym elementem każdego systemu prawa i stanowią więź treściową systemu norm prawnych, tj. służą uporządkowaniu zbioru norm systemu prawa, dla którego na podstawie odpowiednio spójnej wiedzy znaleźć można odpowiednie uzasadnienie aksjologiczne w uporządkowanym systemie wartości (zob. S. Wronkowska: Więź treściowa systemu norm prawnych – "zasady prawa" w: S. Wronkowska, Z. Ziembiński, A. Redelbach: Zarys teorii państwa i prawa, Warszawa 1992, s. 224). Przy czym przy wykładni pojęcia "zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy" w rozumieniu zdania drugiego art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej u.o.P. należy brać pod uwagę nie tylko powyższe uwagi, lecz i to, że w samej treści art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej u.o.P. ustawodawca nie utożsamia pojęcia zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy z treścią art. 115a u.o.P., stanowiąc wyraźnie w zdaniu pierwszym art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej u.o.P. o "stosowaniu art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą", a w zdaniu drugim art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej u.o.P., o ustalaniu ekwiwalentu "na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r." Tym samym ustawodawca wprowadził rozróżnienie pomiędzy sposobem obliczania wysokości ekwiwalentu w oparciu o ustawowo wskazany przelicznik i wypłaty ekwiwalentu, od zasad jego ustalania. Odwołanie się przez ustawodawcę do zasad, a nie do niekonstytucyjnego przelicznika w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, nie może być zatem interpretowane jako nakazujące stosowanie do stanów faktycznych zaistniałych przed dniem wejścia w życie wyroku TK przepisów u.o.P. uznanych za niekonstytucyjne i stosowanie - wbrew wyrokowi TK – do ustalania wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, należnego za okres przed 6 listopada 2018 r., (czyli sprzed daty publikacji orzeczenia TK) uregulowań, które utraciły moc w wyniku wyroku TK. Przyjęcie takiej wykładni przepisów przejściowych, która została zastosowana przez organ, oznaczałoby, że w drodze regulacji intertemporalnych próbuje się ograniczyć zakres zastosowania wyroku TK, co narusza konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków TK. W konsekwencji taka interpretacja przepisów prowadziłaby do powtarzania przez ustawodawcę rozwiązań normatywnych (zakresu normowania) już raz uznanych za niekonstytucyjne, czyli do wtórnej niekonstytucyjności. W związku z tym zasady, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej u.o.P. wymagają uwzględnienia, przy wykładni art. 115a u.o.P., wyroku TK z 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15). Skoro bowiem orzeczenie TK usunęło z systemu prawnego niekonstytucyjne brzmienie art. 115a u.o.P. w zakresie współczynnika 1/30, to posłużenie się przez ustawodawcę w art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej u.o.P. sformułowaniem "na zasadach wynikających z przepisów ustawy" oznacza, że należy stosować art. 115a u.o.P. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, jednak z wyłączeniem tej jego części (dotyczącej współczynnika ekwiwalentu w wysokości 1/30), która została uznana za sprzeczną z przepisami ustawy zasadniczej i którą należy wypełnić treścią wyroku TK. Z tej też przyczyny, na mocy art. 190 Konstytucji, nie tylko sądy, ale również organy administracji publicznej, powinny dokonywać wykładni art. 115a u.u.P. w związku z art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej u.o.P. zgodnie z ustawą zasadniczą. Przeciwne rozumienie przepisu ustawy nowelizującej u.o.P. prowadziłoby do stosowania wyroku TK jedynie na przyszłość (od dnia jego publikacji), z wyłączeniem skutku retroaktywnego, co niewątpliwie narusza art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Należy zatem stwierdzić, że skoro z art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej u.o.P. wynika, że wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów u.o.P. w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r., to nakłada to na organ obowiązek obliczenia go według zasad podanych w tej ustawie, w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem TK z 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15). Podobne stanowisko jest jednolicie prezentowane w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z 25 października 2023 r. sygn. akt III OSK 5605/21 oraz III OSK 5397/21, z 17 listopada 2023 r. sygn. akt III OSK 5702/21, z 12 grudnia 2023 r. sygn. akt III OSK 5810/21 i wiele innych orzeczeń).

W związku z powyższym świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za 1 dzień roboczy, przy czym przepis art. 115a u.o.P. odwołuje się do ostatniego uposażenia należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, bez odniesienia do jakiegokolwiek okresu rozliczeniowego służby. W konsekwencji w odniesieniu do ekwiwalentu przysługującego za okres przed 6 listopada 2018 r. należy liczbę dni urlopu przysługującego skarżącemu za ten okres pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego funkcjonariuszowi za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby. Prawidłowym przy tym będzie posłużenie się aktualnie obowiązującym współczynnikiem ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy wynoszącym 1/21, albowiem przyjęta przez ustawodawcę wartość średnia, jaka została uznana za ekwiwalentną względem 1 dnia urlopu wypoczynkowego, w pełni realizuje zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), a ponadto wypełnia dyrektywę ekwiwalentności świadczenia należnego funkcjonariuszowi Policji za niewykorzystany urlop za okres przed 6 listopada 2018 r., o czym wyraźnie rozstrzygnął TK w wyroku o sygn. akt K 7/15.

Wobec powyższego nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 115a u.o.P. w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej u.o.P. Nie do zaakceptowania jest bowiem dokonana przez organy Policji literalna wykładnia art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej u.o.P., która uniemożliwia zastosowanie zgodnych z Konstytucją RP zasad obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. Z podanych wyżej względów należy zastosować prokonstytucyjną wykładnię art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej u.o.P. w związku z art. 115a u.o.P., która jest nie tylko zgodna z celem dokonanej nowelizacji u.o.P. (por. stanowisko Sejmu RP z 9 czerwca 2022 r. nr BAS-WAK-842/21), ale także była wielokrotnie dokonywana przez sądy administracyjne w sprawach wyrównania należnego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przysługującego funkcjonariuszom Policji jeszcze przed wejściem w życie ustawy nowelizującej u.o.P.

Nie mógł także odnieść skutku zarzut naruszenia art. 66 ust. 2 i art. 81 Konstytucji RP. Wbrew argumentacji skarżącego kasacyjnie organu, określona w art. 81 Konstytucji RP reguła dochodzenia w granicach określonych w ustawie praw określonych w art. 65 ust. 4 i 5, art. 66, art. 69, art. 71 i art. 74-76 Konstytucji RP nie może być rozumiana w ten sposób, że podmiot uprawniony nie może dochodzić konstytucyjnego prawa chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji RP w zakresie mu należnym. TK w wyroku z 30 października 2018 r. uznał za niekonstytucyjny art. 115a u.o.P. tylko we wskazanej wyżej części, co oznacza to, że w systemie prawnym pozostawała norma prawna gwarantująca konstytucyjne prawo do ekwiwalentu, wskazująca podstawę wymiaru i prawo do ekwiwalentu za czas wolny od służby. W uzasadnieniu wyroku wydanego przez TK wskazano z kolei wprost sposób obliczania ekwiwalentu pieniężnego. Zastosowanie zatem innego przelicznika stanowiącego podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop za okres przed 6 listopada 2018 r., niż wskazany w powyższym wyroku TK prowadzi do uznania, że działanie organu było niezgodne z prawem. Zasady, o których mowa w art. 9 ust. 1 zdanie drugie ustawy nowelizującej u.o.P., z wyżej podanych względów, wymagają uwzględnienia przy wykładni art. 115a u.o.P. wyroku TK z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, co implikuje obowiązek obliczenia ekwiwalentu według zasad podanych w tej ustawie w brzmieniu ukształtowanym powołanym wyrokiem TK. Przy czym posłużenie się aktualnie obowiązującym współczynnikiem ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy wynoszącym 1/21, jak wskazano wyżej, będzie zgodne zarówno z treścią przepisu art. 66 ust. 2, jak i art. 81 Konstytucji.

Dodatkowo należy wskazać, że skarżący kasacyjnie organ niewłaściwie sformułował zarzut naruszenia przepisu art. 146 p.p.s.a. Przepis ten składa się z dwóch paragrafów, zaś w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie przyjmuje się, że odniesieniu do jednostki redakcyjnej aktu prawnego, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych pomniejszych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionego zarzutu skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje on konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyroki NSA z: 7 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 2019/12, z 22 stycznia 2013 r. sygn. akt II GSK 1573/12, z 8 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2496/10, z 14 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2232/10). Naczelny Sąd Administracyjny jest bowiem związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony. Pomimo jednak tego uchybienia, pozostałe zarzuty nadawały się do merytorycznego rozpoznania, a w związku z tym dokonano ich merytorycznej oceny.

Z powyższych powodów skarga kasacyjna okazała się bezskuteczna i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.

O kosztach postępowania kasacyjnego, obejmujących wynagrodzenie dla pełnomocnika skarżącego z tytułu sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 179 p.p.s.a. orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.