Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 48/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2018-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2016 poz 1870
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędzia WSA Marta Wojciechowska Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2018 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 1 grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowa umorzenia należności nałożonej w drodze mandatu karnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez B. K. (dalej jako: strona, skarżący, wnioskodawca, zobowiązany), jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 1 grudnia 2017 r., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 21 sierpnia 2017 r., którą odmówiono skarżącemu umorzenia w całości należności z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego z dnia 24 kwietnia 2017 r. seria [...] nr [...] w wysokości 500 zł.

Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia 29 kwietnia 2017 r. zobowiązany zwrócił się do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu o umorzenie w całości należności z tytułu grzywny nałożonej w drodze w/w mandatu karnego, uzasadniając wniosek trudną sytuacją materialną oraz życiową. Wskazał, że posiada liczne zobowiązania, których nie jest w stanie regulować, gdyż większość uzyskiwanych dochodów przeznaczana jest na opłacenie najmu mieszkania oraz związane z tym opłaty i że jest zatrudniony w formie pracy dorywczej, co wiąże się z niskim wynagrodzeniem. Korzysta też z pomocy osób trzecich, które udzielają mu wsparcia w postaci żywności i innych niezbędnych środków do życia. Z kolei jego żona, po urodzeniu dziecka, będzie zmuszona zrezygnować z zatrudnienia, aby móc je wychować. Na potwierdzenie tych okoliczności skarżący do wniosku załączył kserokopie: karty przebiegu ciąży żony –K. K., umowy zlecenia żony, umowy najmu lokalu mieszkalnego. W uzupełnieniu wniosku dodatkowo przedstawił: oświadczenie o stanie majątkowym sporządzone na dzień 10 czerwca 2017 r., kserokopię wypowiedzenia umowy z dnia 26 maja 2017 r., kserokopię umowy zlecenia A z dnia 30 maja 2017 r. wraz z załącznikiem nr 1 oraz kserokopię odpisu skróconego aktu urodzenia córki.

Decyzją z dnia 21 sierpnia 2017 r., Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu odmówił umorzenia należności z tytułu w/w grzywny, nie znajdując przesłanek do udzielenia wnioskowanej ulgi.

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji, skarżący wniósł odwołanie, w którym podniósł, że niesłusznie odmówiono mu udzielenia ulgi w postaci umorzenia w całości przedmiotowej grzywny, w sytuacji, gdy wykazał on, że nie jest w stanie uregulować tej należności, gdyż uzyskiwane dochody z pracy dorywczej nie pozwalają mu nawet na pokrycie koniecznych wydatków. Wskazał, że posiada również liczne inne długi, których także jest w stanie spłacać, co z kolei skutkuje powstawaniem kolejnego zadłużenia, jak miało to miejsce w przypadku opłaty za dostawę elektryczności. Ponownie podkreślił, że na utrzymaniu posiada rodzinę, w tym małe dziecko, wobec czego uiszczenie mandatu karnego wiązałoby się z zagrożeniem egzystencji rodziny, co wypełnia przesłankę ważnego interesu zobowiązanego. Wskazał również, iż w wyniku przeprowadzonego cesarskiego cięcia, żona straciła pokarm, powstała więc konieczność karmienia dziecka mlekiem modyfikowanym, które jest drogim artykułem (56 zł), do czego dochodzą też inne wydatki na dziecko (np pieluchy). Polemizując następnie ze stwierdzeniem organu, że miał prawo odmówić przyjęcia mandatu karnego i skierować sprawę do rozpoznania przed właściwym, względem miejsca dokonania wykroczenia, sądem, skarżący wskazał, że sądy bardzo rzadko zgadzają się na umorzenie mandatów karnych, na potwierdzenie czego przytoczył przykład żony, której w postępowaniu przed sądem kary nie uchylono. Nie zgodził się również z tezą organu, że ze względu na pozostawanie w wieku aktywności zawodowej winien podjąć wysiłki zmierzające do podjęcia zatrudnienia, wskazując, że ma stwierdzoną [...] i nie może podjąć pracy związanej z dźwiganiem, nadto posiada [...] na [...] ucho, przez co jest dyskwalifikowany przez lekarzy medycyny pracy. W przeszłości był karany, co również utrudnia mu uzyskanie zatrudnienia. Wprawdzie uczestniczył w szkoleniu zorganizowanym przez PUP ale bez pozytywnego efektu w postaci zatrudnienia. Pomimo podjęcia kilku prób, nie udało mu się dostać na żaden inny kurs organizowany w celu zwiększenia aktywności zawodowej, ze względu na dużą ilość osób chętnych.

Według skarżącego, samo przyjęcie mandatu karnego nie jest równoznaczne z jego zapłatą, skoro w sytuacji, gdy jest on i będzie osobą ubogą, nie ma i nie będzie miał możliwości spłaty zadłużenia, przysługuje mu ulga w postaci umorzenia tej należności. Dodatkowo, w reakcji na wezwanie organu odwoławczego, skarżący w piśmie z 23 października 2017 r. podniósł, że oprócz pracy dorywczej uzyskuje wraz z żoną świadczenia przyznane z pomocy społecznej. Nie jest jednakże w stanie w pełni udokumentować ponoszonych wydatków, gdyż nie są pozostawiane paragony z dokonywanych zakupów. Wskazał przy tym, że dziecko po ukończeniu [...] miesiąca życia wymaga rozszerzonej diety, co wiąże się z dodatkowymi wydatkami. Obecnie spłacane jest także zadłużenie z tytułu rachunków za Internet. Nie jest natomiast spłacane jego zadłużenie w ZUS (kwota 1.500 zł ) oraz w firmie telekomunikacyjnej (dług nie jest spłacany). Ponadto żona posiada zadłużenie z tytułu nieopłaconej składki na ubezpieczenie komunikacyjne (dług w wysokości ok. 1.000 zł).

Na etapie postępowania odwoławczego uzupełniono materiał dowodowy o następujące dokumenty: kserokopie decyzji ZUS z dnia 14 lipca 2017 r. nr [...], karty informacyjnej leczenia szpitalnego, decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia 5 października 2017 r. nr [...], z dnia 21 czerwca 2017 r. nr [...] oraz z dnia 18 sierpnia 2017 r. nr [...], zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach z dnia 12 lipca 2017 r., wezwanie do zapłaty z dnia 10 października 2017 r. i z dnia 12 czerwca 2017 r. nr [...].

Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu wskazaną na wstępie decyzją z dnia 1 grudnia 2017 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że w myśl art. 64 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 - zwanej dalej "u.f.p.") właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może umarzać w całości należności, o których mowa w art. 60 tej ustawy, w tym należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia (art. 60 pkt 6a ufp) - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym. Z użytego przez ustawodawcę sformułowania "może" wynika, że decyzja wydana w oparciu o powyższe uregulowanie prawne podejmowana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że ustawodawca pozostawił organowi wybór, czy należność zostanie umorzona czy nie. Dyrektor Izby wyjaśnił, że wskazane w tym przepisie przesłanki "ważnego interesu zobowiązanego" lub "interesu publicznego" są pojęciami nieostrymi, wymagają zatem każdorazowo dogłębnej analizy w kontekście argumentów podnoszonych przez stronę, okoliczności stanu faktycznego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy. Odwołując się do wyrażanych w orzecznictwie poglądów, określających sposób rozumienia tych terminów, organ wskazał, że przesłankę "ważnego interesu zobowiązanego" ocenia się, mając na uwadze kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny oraz zagrożenie egzystencji. Ważny interes zobowiązanego wiązać należy więc z sytuacją, w której zapłata objętych wnioskiem o umorzenie należności mogłaby zachwiać podstawami egzystencji zobowiązanego. Ważny interes zobowiązanego to także sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków zobowiązany nie jest w stanie uregulować należności. Przy ocenie tej przesłanki należy też uwzględnić zachowanie strony. Ważny interes zobowiązanego nie może być wyprowadzony z własnego przekonania, że sytuacja w jakiej się znalazł, w związku z obowiązkiem zapłaty grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego, jest okolicznością wyczerpującą przesłankę, o której mowa w art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a ufp. Z kolei przesłankę interesu publicznego interpretuje się jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego. Z reguły interes publiczny przemawia za tym, aby ulg w spłacie należnych budżetowi państwa nie udzielać, ponieważ stanowi to odstępstwo od obowiązku poniesienia ciężaru finansowego będącego skutkiem naruszenia przepisu prawa.

Należy też mieć na względzie, że zasadą jest zapłata zobowiązania w nałożonej wysokości i w wyznaczonym terminie płatności. Odstąpienie od tej zasady i przyznanie ulgi następuje incydentalnie, ponieważ odbywa się kosztem środków należnych budżetowi państwa. Stąd przyczyny zastosowania ulgi również muszą być wyjątkowe, niezależne od sposobu postępowania wnioskującego. Organ podkreślił również, że skoro postępowanie w przedmiocie udzielenia ulgi w spłacie należności publicznoprawnych wszczynane jest na wniosek osoby zobowiązanej, to do niej a nie do organu administracji publicznej należy wiarygodne i nie budzące wątpliwości przedstawienie wszystkich przemawiających, jej zdaniem, za udzieleniem ulgi okoliczności.

Odnosząc powyższe do stanu rozpatrywanej sprawy organ II instancji w pełni zaakceptował wnioski zawarte w zaskarżonej decyzji o braku wystarczających podstaw do zastosowania wnioskowanej ulgi.

W uzasadnieniu w pierwszej kolejności zwrócił uwagę, iż w przedmiotowych sprawach organy administracji nie posiadają uprawnień do badania, a tym bardziej do rozstrzygania co do samego postępowania mandatowego, jak i zasadności ukarania. Natomiast organ administracji jest uprawniony do oceny, czy okoliczności nałożenia mandatu karnego mieszczą się w zakresie wykładni ważnego interesu zobowiązanego, tj. czy miały miejsce zdarzenia losowe, nadzwyczajne względy, tudzież stan wyższej konieczności. Innymi słowy, organy administracji nie mogą ingerować w postępowania mandatowe i oceniać, czy ukarany faktycznie dopuścił się wykroczenia, czy też nie oraz w jakich okolicznościach dopuszczono się wykroczenia (np. czy ukarany był zdolny do rozpoznania swoich czynów oraz czy zamiast kary grzywny możliwe było zastosowanie pouczenia przez funkcjonariusza policji). Wobec powyższego organ odwoławczy za nieuzasadniony uznał zarzut odwołania o przekroczeniu uprawnień przez organ I instancji. Za trafny uznał przy tym wniosek, że powstanie przedmiotowej należności było wynikiem świadomego działania, albowiem skarżący miał pełną wiedzę, iż prowadzenie pojazdu mechanicznego bez wymaganych przepisami prawa uprawnień nie tylko stanowiło złamanie obowiązującego prawa, lecz niosło również za sobą zagrożenie dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym oraz zdrowia i życia zarówno jego samego, jak i osób postronnych. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie nie zaszły nadzwyczajne i wyjątkowe okoliczności, które skutkować mogłyby podjęciem odmiennego rozstrzygnięcia.

W dalszej części rozważań organ argumentował, iż charakterystyczną cechą postępowania mandatowego jest szczególne określenie momentu, w którym nałożony mandat staje się prawomocny. Mianowicie, skutek ten powstaje w przypadku mandatu karnego kredytowanego tylko i wyłącznie z chwilą przyjęcia mandatu i pokwitowania jego odbioru poprzez złożenie własnoręcznego podpisu na blankiecie mandatu. W konsekwencji, z chwilą dokonania tej czynności ukarany przyznaje się do zarzuconego mu czynu i wyraża zgodę na ukaranie za dokonane wykroczenie. Przyjęcie mandatu nie jest obowiązkiem sprawcy wykroczenia, może on podjąć decyzję, czy poddać się nałożonej grzywnie, czy skorzystać z prawa do rozpoznania kwestii odpowiedzialności na drodze postępowania sądowego, gdzie jako strona uzyskuje liczne uprawnienia procesowe. Sankcja w przypadku dokonania wykroczenia i przyjęcia mandatu karnego jest ograniczona do poniesienia określonego zobowiązania finansowego na rzecz Skarbu Państwa. Zamyka tym samym możliwość zastosowania innych rodzajów kar, w tym niekoniecznie związanych z dolegliwością finansową. Zastosowanie grzywny wobec osoby popełniającej wykroczenie stanowi potępienie sprawcy wobec realizacji czynu godzącego w porządek prawny, a w jej finansowej dolegliwości tkwi sama istota tej kary. Wskazana dolegliwość kary przejawia się między innymi koniecznością poniesienia konkretnego wydatku, tak by nastąpiło po stronie ukaranego odczucie straty materialnej.

Z uwagi na powyższe, przy braku wskazania innych argumentów, które świadczyłyby o wystąpieniu interesu publicznego uzasadniającego udzielenie wnioskowanej ulgi, przychylenie się do prośby o umorzenie należności nie mogło być uznane za zasadne z punktu widzenia przesłanki interesu publicznego. Umorzenie nałożonej grzywny oznaczałoby poparcie dla dążenia do uniknięcia kary poprzez przyjmowanie zobowiązania, którego nie miał skarżący zamiaru wykonać, skoro przyjmując mandat karny był w posiadaniu informacji o reperkusjach jakie się z tym wiążą, zwłaszcza odnosząc wysokość nałożonego zobowiązania do swojej sytuacji osobistej i finansowej.

Oceniając następnie przesłankę interesu zobowiązanego, organ odwoławczy przeanalizował aktualną sytuację finansową, materialną i życiową zobowiązanego. Wskazał, że zgodnie z informacją zawartą w oświadczeniu o stanie majątkowym, zobowiązany prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz małoletnią córką, utrzymując się aktualnie z jego wynagrodzenia uzyskiwanego ze stosunku pracy w kwocie 323,95 zł netto (dochód uzyskany za miesiąc lipiec), które to wynagrodzenie ma charakter zmienny (umowa cywilno-prawna) i uzależniona jest od ilości wykonanej pracy. Rodzina otrzymuje także pomoc społeczną z zasiłków w postaci świadczenia wychowawczego w kwocie 500 zł, świadczenia rodzicielskiego w kwocie 1.000 zł (w okresie od 11 maja 2017 r. do 31 maja 2017 r. była to kwota 677,50 zł, oraz w okresie od 1 maja 2018 r. do 10 maja 2018 r. będzie to kwota 322,60 zł) oraz dodatku mieszkaniowego w kwocie 156,34 zł.

Zatem do dyspozycji trzyosobowej rodziny, co miesiąc pozostaje kwota w wysokości 1.656,34 zł (kwota wypłacanych co miesiąc świadczeń) oraz dodatkowo dochód uzyskany ze stosunku pracy, co daje w sumie kwotę ok. 1.980 zł netto. Ponadto rodzina otrzymuje również wsparcie zarówno od rodziny (teściowa) jak i osób trzecich. Natomiast, wydatki ponoszone na bieżące utrzymanie to: odstępne - 700 zł, czynsz - 260 zł, energia elektryczna - 20 zł, gaz - 50 zł, dojazd do pracy - 200 zł, Internet - 56 zł, telefon - 50 zł, wydatki na wyżywienie 700 zł, a także dodatkowo wskazywane wydatki ponoszone na mleko modyfikowane - 168 zł (w okresie miesięcznym 3 opakowania po 56 zł każde), pieluchy -150 zł (w okresie miesięcznym do 5 opakowań po 30 zł każde), słoiczki z pokarmem - 90 zł, chusteczki nawilżane - 30 zł (w okresie miesięcznym 6 opakowań po 5 zł każde) oraz środki do higieny i pielęgnacji dziecka (nie wskazano ponoszonych kosztów). Łącznie wydatki te wynoszą ok. 2.474 zł.

Organ podkreślił przy tym, że skarżący, poza samym oświadczeniem, nie udokumentował wskazywanych wydatków, z wyjątkiem tych związanych z użytkowaniem mieszkania, tj. odstępnego. Według organu ma to szczególne znaczenie w przedmiotowej sprawie, gdyż przedstawione wydatki nie mają pokrycia w uzyskiwanych dochodach, w ujęciu miesięcznym (niedobór wynosi 494 zł). Natomiast w oświadczeniu w pozycji "Inne składniki majątku" nie wykazano żadnych innych składników w postaci np. gotówki, środków zgromadzonych w banku czy lokaty mogących stanowić dodatkowe źródło sfinansowania wydatków. Ponadto organ zwrócił uwagę, iż w bieżących wydatkach ujęto wydatki na telefon i Internet w łącznej wysokości 106 zł miesięcznie, w sytuacji, gdy sam zobowiązany wcześniej wskazywał, iż posiada zadłużenie za usługę Internetu.

Odnosząc się następnie do kwestii aktywności zawodowej skarżącego, organ odwoławczy zauważył, że według zobowiązanego spowodowane jest to między innymi nabytą [...], wysokim ([...]%) [...][...] ucha oraz faktem uprzedniej karalności, co zmniejsza jego pozycję na rynku pracy. Jednakże, poza twierdzeniami o stanie zdrowia, nie przedłożono na potwierdzenie tych okoliczności jakichkolwiek dokumentów. Skarżący sam przyznał, iż nie poczynił żadnych kroków w celu uzyskania stopnia niepełnosprawności z tytułu znacznego [...] słuchu, tudzież chociażby przejścia profesjonalnego badania słuchu, gdyż lekarz medycyny pracy nie jest osobą posiadającą odpowiednie kwalifikację do stwierdzenia [...] słuchu. Pomimo możliwości uzyskania dokumentacji schorzenia [...] również tego nie uczynił, gdyż oprócz dokumentacji wydawanej pacjentowi, kopie przechowywane są w placówce medycznej i dostęp do tych dokumentów , o ile takowe istnieją, można uzyskać w celu ich przedłożenia organowi. Zdaniem organu, nawet w przypadku, gdyby wskazane trudności faktycznie miały miejsce, to nie przesądzają one o braku możliwości zdobycia lepiej płatnej pracy w pełnym wymiarze godzin, co pozwoli zapewnić nie tylko środki do utrzymania rodziny, ale również do regulowania swoich zobowiązań.

Oceniając powyższe okoliczności w ich wzajemnym powiązaniu organ stwierdził, że skarżący, mimo skomplikowanej sytuacji finansowej, nie wykazał, że spłata przedmiotowej należności wiąże się z zagrożeniem egzystencji jego rodziny - zwłaszcza biorąc pod uwagę strukturę przedstawionych wydatków i brak ich oparcia w jakichkolwiek dowodach. Zobowiązany posiada źródło dochodu (stosunek pracy), ma możliwość dokonania restrukturyzacji ponoszonych wydatków (Internet, telefon, wydatki na dojazd do miejsca pracy), przyznano rodzinie świadczenia socjalne (świadczenie rodzicielskie, wychowawcze oraz dodatek mieszkaniowy) oraz ma zapewnione warunki mieszkaniowe, a także pomoc najbliższych w zapewnieniu podstawowych potrzeb bytowych (teściowa). Końcowo zaznaczył, że udzielenie wnioskowanej ulgi w realiach przedmiotowej sprawy wywarłoby jedynie pozytywny skutek po stronie finansowej zobowiązanego, ujawniający się w wyzbyciu należności względem Skarbu Państwa. Tymczasem posiada on zadłużenie u kilku wierzycieli, tak więc rezygnacja z dochodzenia swoich należności przez Skarb Państwa stawiałaby w uprzywilejowanej pozycji pozostałych wierzycieli w dochodzeniu ich należności.

W skardze złożonej na powyższą decyzję do tut. Sądu skarżący zarzucił organom brak wnikliwego rozpatrzenia okoliczności sprawy i przekroczenie granic uznania administracyjnego. Zdaniem skarżącego, szczegółowo wykazał on, iż nie posiada środków na spłatę mandatu bez zagrożenia bieżącej egzystencji rodziny. Podkreślił, że nie ma i nie będzie miał środków na spłatę mandatu, tym bardziej, że jego sytuacja finansowa pogorszyła się, a za parę miesięcy jeszcze bardziej się pogorszy. Wcześniej zarabiał ponad 300 zł miesięcznie z tytułu pracy dorywczej - umowy zlecenie. Od grudnia 2017 r. wypłata wyniosła ok. 175 zł i pozostanie na tym poziomie, ponieważ został zmniejszony zakres pracy, w związku z czym obniżył się też jego zarobek. Dalsze pogorszenie sytuacji finansowej nastąpi w maju 2018 r., kiedy żona dostanie ostatnią wypłatę zasiłku rodzicielskiego - 322 zł i wówczas już nie będzie go stać nawet na wynajem mieszkania. Nie będzie miał też pieniędzy na jedzenie. Według skarżącego, jego wniosek o umorzenie mandatu zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ wykazał w pełni, iż nie jest w stanie spłacić mandatu, zaś gdyby go spłacił wiązałoby się to ze śmiercią głodową dziecka, żony i jego samego.

Wskazał też ponownie na przyczyny nałożenia na niego mandatu karnego, podkreślając, że u podstaw ukarania leżało nadzwyczajne wydarzenie losowe i stan wyższej konieczności, tj. ważne badanie u żony (ktg). Gdyby nie było konieczności wykonania tego badania, nie popełniłby wykroczenia. Tym bardziej, że miał wiedzę, iż jazda bez uprawnień to wykroczenie, jednak była to sytuacja wyższej konieczności, gdyż wraz z żoną bali się o życie i zdrowie dziecka. Jadąc samochodem nie przekroczył dozwolonej prędkości, a został zatrzymany jedynie do zwykłej, rutynowej kontroli. Badania, na które skarżący zawiózł żonę były wprawdzie wykonywane w jego miejscowości, ale odpłatnie - w wysokości 50 zł. Natomiast w mieście oddalonym o 25 km od miejsca zamieszkania były one wykonywane za darmo i bez ograniczeń czasowych w szpitalu. Sama też podróż samochodem nie niosła za sobą żadnych kosztów, gdyż paliwo było zatankowane przez kolegę za jego pieniądze, a on sam nic nie musiał płacić. Skarżący wyjaśnił, że jego żona była właścicielką samochodu tylko na papierze, a samochodem jeździł kolega, który z osobistych powodów nie mógł mieć samochodu zarejestrowanego na siebie. Ponadto samochód ten został w grudniu 2017 r. sprzedany, na dowód czego dołączył kserokopię umowy sprzedaży. Wcześniej do pracy dojeżdżał z koleżanką, której dokładał się do paliwa, jednakże obecnie dojazdy te już się skończyły, bo w związku ze zmniejszeniem zakresu pracy pracuje w miejscu zamieszkania. Odnośnie swojego stanu zdrowia przyznał, że nie jest w stanie udokumentować [...], ani [...], gdyż na wizytę w NFZ czeka się kilka miesięcy na te badania, zaś na prywatną wizytę go nie stać. Wbrew twierdzeniom organów nie ma możliwości podjęcia lepiej płatnej pracy, gdyż nie posiada ani dobrego zawodu, ani umiejętności, nie potrafi wykonać nawet najłatwiejszych prac budowlanych. Nigdy nie pracował na umowę o pracę. Parę razy starał się o kurs z Urzędu Pracy, ale nie udało się, bo było za wielu chętnych. Miał tylko jeden staż przez pół roku, ale nie uzyskał w tej firmie zatrudnienia. Próbował prowadzić działalność gospodarczą ale też się nie udało się i obecnie jest winny Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych 1.500 zł na spłatę której to kwoty też go nie stać. Stara się o umorzenie zadłużenia, gdyż jest obecnie w ciężkiej, dramatycznej sytuacji i dlatego zwrócił sie o umorzenie mandatu w całości. Do skargi dołączono zaświadczenie o zarobkach za miesiąc listopad 2017 r. oraz umowę sprzedaży samochodu, którego właścicielką była jego żona.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W dodatkowym piśmie procesowym ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego podtrzymał w całości skargę. Odnosząc się do art. 64 ufp i zawartych tam przesłanek warunkujących umorzenie należności budżetowych zwrócił uwagę na aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące interpretacji użytych w tym przepisie pojęć ważny interes podatnika oraz interes publiczny, a także potrzebę ich wzajemnego wyważenia. Podkreślił Przy tym, że dla możliwości zastosowania instytucji umorzenia należności nie ma znaczenia ocena postawy wnioskodawcy oraz wychowawczego charakteru ciążącej na nim należności.

Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - /dalej w skrócie: "ppsa"/- oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na mocy natomiast art. 145 § 1 pkt 1 ppsa uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Uwzględnienie skargi następuje również w razie zaistnienia podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji określonych w art. 156 kpa lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa).

Badając prawidłowość zaskarżonej decyzji według powyższych kryteriów, Sąd nie stwierdził, by została ona podjęta z naruszeniem przepisów prawa, które to naruszenie uzasadniałoby uwzględnienie skargi.

Przedmiotem sporu jest kwestia zasadności odmowy umorzenia skarżącemu należności z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego z dnia 24 kwietnia 2017 r. seria [...] nr [...], w wysokości 500 zł.

W kontrolowanej sprawie podstawę do analizy zasadności żądania strony o umorzenie przedmiotowej należności stanowił prawidłowo powołany przez organ przepis art. 64 ust. 1 pkt 2a upf, którego treść stanowi, że w przypadku zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60 (do których należą m.in. należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia skarbowe - pkt 6a art. 60) właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może je umarzać w całości, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym.

Użyte w omawianym przepisie sformułowanie "może" wskazuje, że organ orzekający w przedmiocie umorzenia korzysta ze swobody uznania administracyjnego. Uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia wyraża się w tym, iż organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem w przypadku stwierdzenia przesłanek umorzenia uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. Oznacza to, że wybór kierunku rozstrzygnięcia może być swobodny, ale winien wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Konsekwencją powyższego jest obowiązek organu administracji publicznej szczególnie starannego prowadzenia postępowania, tak aby czyniło ono zadość obowiązkom płynącym z treści artykułów 7, 77 § 1 i 80 kpa. Uzasadnienie powinno zaś odpowiadać warunkom określonym w art. 107 kpa, tak aby strona mogła mieć pewność, a sąd mógł ocenić, że wszystkie podniesione przez nią okoliczności zostały wzięte pod uwagę i poddane ocenie w kontekście mających zastosowanie w sprawie przepisów. W szczególności w uzasadnieniu decyzji negatywnej dla wnioskującego powinno znaleźć szczegółowe omówienie kwestii istnienia lub nieistnienia okoliczności uzasadniających zastosowanie instytucji umorzenia. Jednak do uznania administracyjnego, a więc możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia, dochodzi w tego rodzaju sprawach dopiero po ustaleniu zaistnienia którejś z wymienionych w przepisach prawa przesłanek. W sytuacji, gdy żadna z tych przesłanek nie zostanie spełniona, organ nie ma możliwości wyboru konsekwencji prawnych i bezwzględnie zobowiązany jest odmówić przyznania tego rodzaju ulgi.

Kontrola sądowa tego rodzaju rozstrzygnięć sprowadza się do zbadania czy decyzja uznaniowa poprzedzona została prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego i prawnego sprawy. Sąd bada więc, czy postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej w myśl, której organy zobligowane są do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 i 77 kpa). Nadto, czy dowody oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny (art. 80 kpa) i czy zapewniono stronie czynny udział w postępowaniu (art. 10 kpa) oraz czy wydane decyzje odpowiadają wymogom określonym w art.107 § 3 kpa, w szczególności czy uzasadnienie decyzji wskazuje przyczyny, dla których organ nie zastosował instytucji umorzenia istniejącej zaległości. Natomiast sam wybór rozstrzygnięcia, dokonany na podstawie kryteriów celowości i słuszności pozostaje poza kontrolą sądu. Ponadto wskazać należy, że Sąd dokonuje kontroli decyzji na dzień jej podjęcia. Sąd nie zastępuje organu w rozpoznaniu wniosku o umorzenie i ma obowiązek przyjąć stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie jej wydania przez organ.

Biorąc pod uwagę treść art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a ufp wskazać trzeba, że rozpatrzenie wniosku o umorzenie należności nakłada na organ obowiązek ustalenia w pierwszym rzędzie tego, czy w okolicznościach faktycznych danej sprawy występuje "ważny interes zobowiązanego" lub "interes publiczny", jako dwie równorzędne przesłanki w tym przepisie wymienione. Jak bowiem trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 335/13 (dostępny, podobne jak inne, niżej powołane orzeczenia, na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl) "Działanie w ramach uznania administracyjnego nakłada na organ obowiązek wyważenia interesu publicznego z indywidualnym interesem strony, gdyż zobowiązuje go do tego art. 2 Konstytucji RP w każdym przypadku, w którym w sprawie ma zastosowanie norma prawna uzależniająca załatwienie sprawy od tzw. uznania administracyjnego". Decyzja o charakterze uznaniowym musi więc odpowiednio wyważać interesy przeciwstawnych stron - interes obywatela z interesem publicznym, kierując się przy tym proporcjonalnością uwzględnienia obu rodzajów interesów (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 182/12).

Ustawodawca nie zdefiniował w ustawie pojęć "ważnego interesu zobowiązanego" i "interesu publicznego". Z tego względu konkretną treść tych pojęć ustalać należy z uwzględnieniem okoliczności rozpoznawanej sprawy. Niemniej jednak o istnieniu ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego decydują kryteria obiektywne, zgodne z powszechnie obowiązującą hierarchią wartości.

W orzecznictwie (wypracowanym na tle tożsamego przepisu art. 67a § 1 O.p) przyjmuje się, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć zdarzenia losowe oraz sytuacje osobiste, rodzinne, zdrowotne czy też ekonomiczne (dotyczące majątku, dochodów, wydatków, możliwości płatniczych), które w okolicznościach konkretnego przypadku nie pozwalają na spłatę należności publicznoprawnych bez szczególnej dolegliwości dla zobowiązanego w postaci nadmiernego obciążenia finansowego bądź innych ciężkich skutków. Przy czym pojęcia "ważnego interesu zobowiązanego" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonych należności, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków.

Z kolei przesłankę interesu publicznego interpretuje się jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego.

W przypadku spraw rozpatrywanych w oparciu o art. 64 ust. 1 pkt 2 upf należy mieć również na uwadze, że ponieważ postępowanie mające za przedmiot zastosowanie ulgi w postaci umorzenia należności budżetowej prowadzone jest na wniosek zobowiązanego, to na niego w znacznym stopniu przesuwa się obowiązek dowodzenia wystąpienia przesłanek umorzenia. W przypadku bowiem decyzji wydawanych w oparciu o uznanie administracyjne obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracji lecz obarcza on także stronę, która w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Strona jest bowiem równorzędnym partnerem organu w zakresie prawa do inicjowania dowodów. Wprawdzie obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne, nie znaczy to jednak, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza, iż nieudowodnienie danej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów dla niej niekorzystnych. Rolą strony jest bowiem współdziałanie z organami w wyjaśnieniu wszystkich, mających znaczenie aspektów sprawy, zwłaszcza tych, o których wiedzę ma tylko ona sama i które z oczywistych względów mogą być organom nieznane. Aby jednak organ mógł je poddać ocenie, muszą mu one być wskazane we właściwym czasie, a nie dopiero na etapie skargi do sądu.

Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdza, że organ prawidłowo przeanalizował sytuację strony skarżącej w kontekście przesłanek umorzenia, określonych w art. 64 ust. 1 pkt 2a upf i przekonująco uzasadnił powody, jakie legły u podstaw odmowy udzielenia wnioskowanej ulgi. Ustalenia organu, jak również wywiedzione wnioski nie uchybiły przepisom prawa procesowego ani materialnego.

Oceniając okoliczności wskazane we wniosku i przedstawione na ich poparcie dowody, organy administracyjne przyjęły, że nie potwierdzają one wystąpienia przesłanki ważnego interesu zobowiązanego. W ocenie Sądu, stanowisko to znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, który został należycie zbadany i oceniony zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, co potwierdzają uzasadnienia wydanych decyzji. Z ich treści wynika, że organy przeprowadziły szczegółową analizę sytuacji rodzinnej, materialno-finansowej i zdrowotnej skarżącego, poddając ocenie wszelkie argumenty i dowody mające znaczenie w sprawie, na które powoływał się skarżący. Organy, bazując na przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentach oraz informacjach podanych w złożonym przez niego oświadczeniu o stanie majątkowym, ustaliły źródła utrzymania rodziny skarżącego i ponoszone w niej miesięcznie koszty.

Ustalenie te nie były kwestionowane i nie budzą również zastrzeżeń Sądu. Sąd zgadza się zwłaszcza z wnioskiem organów, że przy ocenie sytuacji materialnej skarżącego w kontekście ważnego interesu zobowiązanego, niewystarczające jest powoływanie się na ogólne trudności finansowe, gdyż obowiązek zapłaty należności publicznoprawnych zawsze wiąże się z uciążliwością natury finansowej. Nie kwestionując zatem niewątpliwie trudnej sytuacji bytowo - finansowej strony, zgodzić się należy z organem odwoławczym, że brak środków na jednorazową spłatę należności oraz aktualne trudności w jej spłacie nie mogą przesądzić jeszcze o konieczności umorzenia należności, która jest najdalej idącą formą ulgi, skutkującą uchyleniem w całości kary grzywny. Podkreślić w tym miejscu należy, że umorzenie w całości należności, czego domagała się strona nie jest jedyną, przewidzianą prawem formą udzielenia pomocy w jej spłacie. Możliwe są bowiem inne rodzaje ulg, których udzielenie nie unicestwia istoty ukarania i zarazem zmniejsza obciążenia finansowe. Prawidłowo również organ zauważył, że niezależnie od subiektywnych odczuć skarżącego, dążącego do wyzbycia się obciążenia wynikającego z grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego, dla wystąpienia ważnego interesu zobowiązanego w rozumieniu art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.f. istotne jest istnienie obiektywnie wyjątkowych okoliczności. Interes ten nie może być wyprowadzony z własnego przekonania, że sytuacja, w jakiej znalazł się zobowiązany, w związku z obowiązkiem zapłaty grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego, jest okolicznością wyczerpującą przesłankę, o której mowa w tym przepisie. Zasadą jest bowiem zapłata zobowiązania w nałożonej wysokości i w wyznaczonym terminie płatności. Odstąpienie od tej zasady i przyznanie ulgi, z uwagi na to, że odbywa się kosztem środków należnych budżetowi państwa, następuje incydentalnie. Względy społeczne wymagają natomiast, co do zasady, aby należności z tytułu grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych były realizowane. Oceniając zasadność żądania skarżącego, nie można też całkowicie abstrahować od szczególnego charakteru należności nałożonych w drodze mandatów karnych jak i faktu, że nałożenie na skarżącego grzywny było konsekwencją określonego jego zachowania, traktowanego, w myśl przepisów karnych, jako podlegające karze wykroczenie, zaś celem wystawienia mandatu karnego było obciążenie skarżącego obowiązkiem poniesienia konkretnego wydatku, tak by nastąpiło po jego stronie odczucie straty materialnej, na co słusznie zwrócił uwagę organ.

W tym miejscu Sąd zauważa, że po przyjęciu przez skarżącego omawianego mandatu karnego z dnia 24 kwietnia 2017 r. jego działanie sprowadzało się jedynie do złożenia już w dniu 29 kwietnia 2017 r (czyli 5 dni później) wniosku o umorzenie w całości tej należności. Także przez cały późniejszy okres, aż do wydania zaskarżonej decyzji, skarżący poza przywoływaniem nowych okoliczności, mających dodatkowo uzasadniać udzielenie mu ulgi w płatności należności w pełnym zakresie, nie wskazał chociażby na jedną okoliczność świadczącą o podjęciu z jego strony działań zmierzających do poprawy niewątpliwie trudnej sytuacji jego rodziny, której stan osobowy dodatkowo w tym okresie powiększył się.

W ocenie Sądu, trudno się zgodzić z tą częścią argumentacji skarżącego, w której wskazuje on na brak możliwości poprawy sytuacji materialnej rodziny, chociażby poprzez podjęcie lepiej płatnej pracy i w większym wymiarze czasu pracy. Twierdzenia strony o mających mieć miejsce przeszkodach zdrowotnych ([...] i [...]) nie zostały poparte żadnymi dowodami. Zaś tłumaczenia o braku możliwości udokumentowania wskazywanych poważnych schorzeń kwestiami finansowymi i długimi terminami oczekiwania na badania refundowane przez NFZ, w ocenie Sądu są całkowicie nieprzekonujące. Organom nie chodziło przy tym o przedłożenie najnowszych zaświadczeń, ale o przedłożenie jakichkolwiek weryfikowalnych dowodów mogących chociażby potwierdzać istnienie u skarżącego tak poważnych schorzeń, uniemożliwiających mu zwiększenie aktywności zawodowej.

Również, mając na uwadze ogólnie znaną sytuację na rynku pracy w Polsce, trudno jest podzielić argumentację skarżącego (lat [...]), w której brak zwiększenia możliwości zarobkowych wiąże on z faktem, że nie posiada ani dobrego zawodu, ani umiejętności, a także nie potrafi wykonać nawet najłatwiejszych prac budowlanych.

Mając na uwadze ten aspekt sprawy, Sąd zauważa, iż podjęcie przez skarżącego skutecznych działań w jego aktywizacji zawodowej w głównej mierze winno mieć na celu dobro jego własnej rodziny. Co istotne, na co już zwrócono wyżej uwagę, w sytuacji, gdy skarżący podejmie ze swojej strony jakiekolwiek działania w celu poprawy swojej sytuacji materialnej, możliwe będzie rozważenie przez organ możliwości udzielenia mu pomocy w spłaceniu należności z tytułu grzywny, np. w formie jej rozłożenia na raty płatne w dłuższym okresie i w kwotach tak dostosowanych, aby ich ponoszenie nie stanowiło zbyt dużego obciążenia budżetu domowego.

Jedynie dodatkowo w tym miejscu zauważyć trzeba, że dochody pochodzące z pomocy społecznej (stanowiące źródło utrzymania rodziny) są chronione przed egzekucją, a zatem spłata należności możliwa będzie ze środków, które skarżący winien wypracować w przyszłości własną pracą.

Zdaniem Sądu, za prawidłowy należy również uznać końcowy wniosek organów co do braku w sprawie przesłanki "interesu publicznego". Organ w zaskarżonej decyzji prawidłowo wywiódł, że za "interes publiczny" należy uznać respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. Trudno jednakże zgodzić się z dalszą argumentacją organu, iż sama okoliczność powstania należności ma determinujące znaczenie dla oceny istnienia interesu publicznego, albowiem zastosowanie ulgi w spłacie należności z tytułu grzywny nałożonej mandatem karnym stanowiłoby w istocie zaprzeczenie wyrażonej w art. 42 Konstytucji RP zasady nieuchronności odpowiedzialności karnej. Zauważyć bowiem należy, że taka wykładnia organów przeczy samej ustawowej instytucji umorzenia należności, która przecież nie wyłączyła z jej zakresu należności budżetowych, wynikających z grzywien karnych. Gdyby więc ustawodawca zamierzał w pełni zrealizować konstytucyjną zasadę nieuchronności odpowiedzialności karnej, w znaczeniu takim jak sugerował organ, to winien on w ogóle wyłączyć możliwość, udzielania ulgi w trybie art. 64 upf w stosunku do tej kategorii należności budżetowych, czego nie uczynił. W związku z tym, jak podnosi się w orzecznictwie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 marca 2017 r. o sygn. V SA/Wa 246/16) podstawą odmowy umorzenia zobowiązań na rzecz budżetu nie może być argumentacja odwołująca się do oceny charakteru należności objętej postępowaniem, albowiem dla wydania decyzji w sprawie umorzenia należności w trybie art. 64 ust. 1 ufp nie ma pierwszorzędnego znaczenia wychowawczy charakter ciążącej na osobie zobowiązanej należności.

Co prawda, w interesie społecznym jest płacenie kar, które są dolegliwością i mają na celu wymuszanie na obywatelu zaniechania działań niezgodnych z prawem, jednak wychowawcza funkcja kary nie może jednak stanowić zasadniczego argumentu, jakim posługuje się organ, ważąc interes publiczny z indywidualnym interesem strony, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Niemniej jednak, mimo pewnej wadliwości tego fragmentu rozważań organu, w ocenie Sądu, nie leży w interesie publicznym umarzanie należności budżetowych, w sytuacji gdy ubiegający się o tą formę pomocy w płatności własnej należności i to o specyficznym charakterze, poza postawą roszczeniową, nie wykazuje żadnej inicjatywy w dążeniu do polepszenia własnego bytu.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zaś dostrzeżone powyżej uchybienia w argumentacji organu nie miały takiego charakteru, by wywołać wymagany art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa skutek istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd akceptuje bowiem ostateczną konkluzję organu, że sytuacja skarżącego z perspektywy interesu społecznego nie uzasadniała udzielenia mu ulgi w dochodzonej obecnie formie umorzenia należności.

Reasumując, organ odwoławczy prawidłowo, tj. w sposób logiczny, spójny, w nawiązaniu do ustalonych prawidłowo (w dacie podejmowania rozstrzygnięcia) okoliczności sprawy, uzasadnił odmowę zastosowania wnioskowanej przez skarżącego ulgi. Nie zachodzą zatem podstawy do tego, aby uchylić zaskarżoną decyzję, jak o to wnioskuje skarżący. Wbrew zarzutom skargi organ uwzględnił stan zdrowotny, sytuację ekonomiczną oraz rodzinną skarżącego, wskazując, z jakich powodów wydał zaskarżoną decyzję odmawiającą umorzenia należności z tytułu grzywny nałożonej mandatem karnym. Prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem reguł w nim obowiązujących, w szczególności z poszanowaniem art. 7, art. 11, art. 77 i art. 80 kpa. Organ ustosunkował się do wszystkich okoliczności faktycznych i dowodów podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania, a także ocenił zebrany materiał dowodowy w sposób kompletny, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czyniąc tym samym zadość art. 107 § 3 kpa.

Nie znajdują zatem uzasadnionych podstaw podniesione w skardze zarzuty braku rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego w sposób wnikliwy, wyczerpujący i nie budzący wątpliwości, co zdaniem skarżącego doprowadziło do błędnej analizy tego materiału i wydania błędnego rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się również zarzucanego w skardze przekroczenia przez organy granic uznania administracyjnego, czy działania wbrew instytucji umorzenia określonej w ustawie. W ocenie Sądu, zarzuty skarżącego stanowią próbę przerzucenia na organ ciężaru wykazania istnienia przesłanek uzasadniających umorzenie należności, co jednak należy do obowiązku wnioskodawcy. Jeszcze raz podkreślić należy, że obowiązkiem organu jest rozważenie wykazanych przez stronę okoliczności i dokonanie ich oceny pod względem istnienia przesłanek umorzeniowych. Z tego obowiązku organ wywiązał się w sposób należyty. Organ nie miał natomiast obowiązku poszukiwania okoliczności umorzenia należności, a jedynie dokonania oceny okoliczności wskazanych przez stronę.

Uzupełniająco Sąd wskazuje, że wniosek o umorzenie należności publicznoprawnych może być ponawiany w razie zaistnienia zmiany sytuacji zawodowej, zdrowotnej lub bytowej zainteresowanego i każdorazowo podlega ocenie organu. W szczególności, w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów skarżący może ponownie wystąpić do organów administracyjnych z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności w przypadku pojawienia się nowych okoliczności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c ppsa powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści tego przepisu, podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.

Z tych przyczyn faktycznych i prawnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.