Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1843/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 21 w zw. z art. 3 pkt 5, art. 3 pkt 10, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 32 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity
article: art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1  art. 17 ust. 1
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzenia do obrotu artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (zwany dalej organem/GIJHARS) decyzją z [...] marca 2014 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez L. sp. z o.o. w M. (zwanej dalej spółką/skarżącą) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (zwany dalej organem I instancji/WIJHARS) z [...] grudnia 2013 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W październiku i listopadzie 2013 r. WIJHARS przeprowadził kontrolę jakości handlowej przetworów mlecznych w spółce. Sprawdzono m.in. prawidłowość znakowania produktu o nazwie: "Ser topiony kremowy z oliwkami" a’140 g, wielkość partii wyprodukowanej: 801,36 kg, wielkość partii zastanej (magazynowej): 700, 56, data produkcji: 9 października 2013 r., najlepiej spożyć przed: nr partii: 9 kwietnia 2014 r., 0093/10/1. Inspektorzy pobrali próbki tego artykułu, które następnie zostały przekazane do Laboratorium Specjalistycznego GIJHARS w Gdyni celem przeprowadzenia badań w zakresie cech organoleptycznych i fizykochemicznych. Wskazane laboratorium przeprowadziło badanie zawartości wody, tłuszczu, soli i tłuszczów obcych w produkcie oraz jego wyglądu, konsystencji i smaku, które wykazało, że wyniki oznaczenia zawartości tłuszczu są niezgodne z informacją zawartą na etykiecie, z uwagi na zaniżoną zawartość o odpowiednio 1,45 p.p., 1.82 p.p., 1,73 p.p., 1,63 p.p., 1,58 p.p., 1.66 p.p. w stosunku do deklaracji zawartej na etykiecie produktu, tj. 27% oraz specyfikacji produktu. Z uwagi na stwierdzoną nieprawidłowość w zakresie cech fizykochemicznych (zaniżona zawartość tłuszczu) dokonano 28 października 2013 r. zabezpieczenia 4940 sztuk opakowań jednostkowych a’140 g wyrobu "Ser topiony kremowy z oliwkami" a’140 g, najlepiej spożyć przed, nr partii: 0093/10/1, znajdujących się w magazynie logistycznym L. sp. z o.o. w M..

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wszczął postępowanie administracyjne w sprawie, zakończone wydaniem decyzji z [...] grudnia 2013 r., zakazującej wprowadzenia do obrotu przebadanego artykułu jako środka spożywczego zafałszowanego niespełniającego wymagań jakości handlowej. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Organ wskazał, że przedmiotową kontrolę przeprowadzono na podstawie art. 17, ust. 1, pkt 1, lit. a, pkt 2 ustawy z 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r., Nr 187, poz. 1577 ze zm.) oraz art. 77 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447 ze zm.) i art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanem zwierząt (Dz. Urz. UE L 165 z 30 kwietnia 2004 r. ze zm.) oraz upoważnienia do przeprowadzenia kontroli nr KO.8230.219.2013/1 z 19 października 2013 r. WIJHARS wezwał spółkę do niezwłocznego usunięcia nieprawidłowości, poprzez wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego spełniającego wymagania jakości handlowej określone w przepisach prawa o jakości handlowej oraz dodatkowe wymagania zadeklarowane przez producenta w oznakowaniu poprzez spełnienie deklarowanej przez producenta w oznakowaniu produktu "Ser topiony kremowy z oliwkami" a’140 g cechy fizykochemicznej tj. zawartości tłuszczu na poziomie 27%; zamieszczenie na etykiecie produktu "Ser topiony kremowy z oliwkami" a’140 g rzeczywistej informacji dotyczącej zawartości tłuszczu, aby oznakowanie nie wprowadzało konsumenta w błąd; dostosowanie dokumentu odnoszącego się do przedmiotowego wyrobu, tj.: Specyfikacji ser topiony krążek 140g SPG/60/17, nr wydania 14, data wydania: 28.02.2011, stanowiącej oznakowanie, w zakresie zadeklarowanego poziomu zawartości tłuszczu do deklarowanego poziomu zawartości tłuszczu zawartego w oznakowaniu na etykiecie na opakowaniu produktu "Ser topiony kremowy z oliwkami" a’140 g.

Od decyzji z [...] grudnia 2013 r. spółka odwołała się do GIJHARS wnosząc o jej uchylenie. Wskazała, że nie zgadza się, że znakując swój produkt miała na celu ukrycie rzeczywistego składu lub innych właściwości, a niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszyły interesy konsumentów oraz stwierdziła, że oznakowała produkt zgodnie z jego rzeczywistym składem i nie wprowadziła konsumenta w błąd. Jej zdaniem, zmiany dotyczące oznakowania produktów nie były wprowadzone, nie miały na celu ukrycia rzeczywistego składu produktu lub innych właściwości, a wynikały z czynników zewnętrznych, niezależnych od skarżącego oraz polemizuje ze stwierdzeniem, iż niezgodności te bądź zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów. Podnosi, że stwierdzenie drobnych różnic w zawartości tłuszczu nie może być uznane za zafałszowanie. Wskazała, że zleciła dodatkowe badania trzech prób kontrolowanego produktu certyfikowanemu Laboratorium Eurofins. Próby do badań pobrane zostały z kwestionowanej przez organ partii produktu w trakcie kontroli i w obecności inspektora organu, który to potwierdził pobranie swoim podpisem. Metoda badania tłuszczu jest akredytowana i we wszystkich trzech próbach wyniki są zgodne ze Specyfikacją. Wynik badań fizykochemicznych został w badanym zakresie uznany za zgodny z deklaracją producenta.

GIJHARS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Według jego oceny brak jest podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji WIJHARS z [...] grudnia 2013 r.

Wskazał, że podczas kontroli pobrano 2 zestawy sera topionego kremowego z oliwkami (próbka oraz wtórnik) po 6 opakowań jednostkowych po 140 g każdy. Laboratorium Specjalistyczne w Gdyni przeprowadziło 6 osobnych oznaczeń (Sprawozdanie z badań nr 1129/K/2013 z 25 października 2013 r.), natomiast Laboratorium Specjalistyczne w Białymstoku przeprowadzając analizę odwoławczą przygotowało jedną próbkę złożoną z materiału (sera) zmieszanego z 6 opakowań jednostkowych i wykonało 1 oznaczenie (Sprawozdanie z badań z 21 listopada 2013 r., nr 589/K/2013, pismo Laboratorium Specjalistycznego w Białymstoku z 18 lutego 2014 r.).

Jego zdaniem różnica w zakresie wskazanych niepewności pomiaru między laboratoriami wynika z różnic w sposobie jej obliczania. Podniósł, że proces walidacji metody oraz ustalania niepewności pomiaru nie jest zunifikowany i może być różny dla różnych laboratoriów, które kierują się w tej mierze najnowszą wiedzą specjalistyczną z zakresu techniki laboratoryjnej. Wskazał, że z załącznika II do rozporządzenia Komisji (WE) 273/2008 z a 5 marca 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1255/1999 w odniesieniu do metod analizy oraz oceny jakości mleka i przetworów mlecznych oba powyższe sposoby przeprowadzenia analiz laboratoryjnych są dopuszczalne a międzynarodowe normy wskazują ogólne warunki, które musi spełnić proces szacowania niepewności pomiaru. Zarówno Laboratorium w Białymstoku, jak i Laboratorium w Gdyni posiadają akredytację potwierdzającą zgodność z przedmiotową normą (Certyfikat Akredytacji Laboratorium Badawczego nr AB 285 oraz nr AB 705) a zatem mimo różnic w obliczaniu niepewności pomiaru, oba laboratoria spełniają międzynarodowe kryteria dla rzetelności przeprowadzanych badań oraz sposobu szacowania niepewności pomiaru.

Uznał, że niepewność pomiaru jest wartością odmienną od tolerancji wskazanej przez skarżącą w specyfikacji zakwestionowanego produktu. Niepewność pomiaru, określa dokładność zastosowanej metodyki, tj. określa jak bardzo uzyskany wynik jest zbieżny z faktyczną wysokością badanego parametru np. zawartości tłuszczu. Tolerancja przyjęta przez skarżącą odnosi się zaś do ilości tłuszczu rzeczywiście użytej przez producenta w produkcie podczas procesu produkcji.

W jego ocenie zarzut skarżącej, iż organ I instancji naruszył art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych poprzez przyjęcie, że zakwestionowany ser topiony jest produktem niespełniającym wymagań w zakresie jakości handlowej, nie zasługuje na uwzględnienie.

Wskazał, że stosownie do art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy, oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Jego zdaniem w produkcie mlecznym zawartość tłuszczu jest podstawowym parametrem świadczącym o jakości danego produktu. Zaniżenie powyższej wartości może zatem istotnie wpłynąć na interesy konsumenta, zwłaszcza konsumenta uważnego, który świadomie dokonuje swoich wyborów. Wskazał, że skład umieszczony na opakowaniu jest jedyną informacją, jaką posiada konsument, nie ma on w szczególności wglądu do dokumentacji wewnętrznej, nie może zatem w żaden sposób zweryfikować podanych błędnie informacji. Wskazał, że maksymalne zgodne ze specyfikacją odchylenie zawartości tłuszczu od poziomu 27 % wynosi od 26,5 % do 28,5 %. Wobec czego uznał, że nawet jeśli przyjąć specyfikację producenta za punkt odniesienia do oceny wyników uzyskanych badań, to producent nie spełnił deklarowanej jakości. Wobec czego uznał, że produkt nie został oznaczony prawidłowo i jego oznakowanie wprowadza konsumenta w błąd. Jego zdaniem nie jest uprawnione stwierdzenie skarżącej, iż wszystkie składniki produktu mają charakter równorzędny. Wskazał, że artykuł rolno-spożywczy zafałszowany to produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów.

Jego zdaniem, zgodnie z art. 3 ust. 8 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002: "wprowadzenie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania. Powołując się na orzeczenia WSA uznał, że jakiś podmiot - w tym przypadku spółka, wprowadzała do obrotu zafałszowane artykuły rolno-spożywcze powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest karą administracyjną.

Uznał, że istotne interesy konsumentów zostały naruszone, a producent dopuścił się złamania przepisu art. 3 pkt 10 oraz art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych, a także z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych. W przedmiotowej sprawie producent na opakowaniu jednostkowym wskazał jedynie: "zawartość tłuszczu: 27 %, co jest niezgodne z wymaganiami dotyczącymi wskazywania grup składników. Wskazanie jedynie zawartości tłuszczu nie może być potraktowane jako oznaczenie wartości odżywczej. Uznał, że w przypadku oznaczenia zawartości m.in. tłuszczy ustawodawca wskazał, iż parametr ten winien być podany w gramach, a nie w procentach, co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie. Jego zdaniem nie można oznaczenia "zawartość tłuszczu: 27 %" uznać za odnoszące się do wartości odżywczej albowiem zostało podane na etykiecie w sposób niezgodny z uregulowaniami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie znakowania żywności wartością odżywczą. Oznakowanie to stanowi deklarację producenta, która w niniejszej sprawie nie jest zgodna ze stanem faktycznym.

Odnosząc się do faktu, że akredytowane laboratoria: Laboratorium Eurofins i Laboratorium Silliker przeprowadziły badania, które nie wykazały nieprawidłowości organ wskazał, że przedstawione badania przeprowadzone przez Laboratorium Silliker dotyczyły partii sera topionego w plasterkach ze szczypiorkiem, którego jakość handlowa nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Wskazał, że badania przeprowadzone przez Laboratorium Eurofins nie zostały przeprowadzone na wtórnikach próbek, a na próbkach dostarczonych przez stronę, które co prawda oznakowano jako partia sera topionego krążek z oliwkami a'140 g, nr partii: 0093/10/1, termin przydatności do spożycia: 9 kwietnia 2014 r., jednak wynik tych badań nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Jego zdaniem zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych: Badania laboratoryjne związane z kontrolą jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, o której mowa w art. 17, są przeprowadzane w laboratoriach GIJHARS; Inspekcji Handlowej. Z powyższego wynika, że przeprowadzanie badań na potrzeby kontroli w laboratoriach komercyjnych nie jest dopuszczalne.

W związku z tym stwierdził, że postępowanie administracyjne zostało w przedmiotowej sprawie przeprowadzone prawidłowo. Jego zdania materiał dowodowy został zebrany w całości i został oceniony zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów bez znamion dowolności i nie zostały naruszone przepisy art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.

Na tę decyzję spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej naruszenie przepisów: art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca znakując swój produkt miała na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, a niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów; art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych poprzez przyjęcie, że w sprawie zachodzą nieprawidłowości naruszające ww. przepis podczas gdy wprowadzone do obrotu artykuły rolno-spożywcze spełniły wymagania w zakresie jakości handlowej oraz dodatkowe wymagania; art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca wprowadziła konsumentów w błąd co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego właściwości i składu, podczas gdy skarżąca oznakowała produkt zgodnie z jego rzeczywistym składem i nie wprowadziła konsumenta w błąd; art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca wprowadziła konsumenta w błąd co do charakterystyki środka spożywczego, w tym m.in. jego składu i właściwości, podczas gdy skarżąca oznakowała produkt zgodnie z jego rzeczywistym składem i nie wprowadziła konsumenta w błąd; art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy; art. 9 i 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji WIJHARS zakazującej L. sp. z o.o. wprowadzenia do obrotu produktu spożywczego.

Wskazując powyższe uchybienia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji GIJHARS i utrzymanej nią w mocy decyzji WIJHARS oraz zasądzenie od GIJHARS na rzecz skarżącej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego.

Uzasadniając skargę skarżąca przywołała te same argumenty jak w odwołaniu od decyzji wydanej w I instancji oraz zauważa, że wyniki badań uzyskane przez Laboratorium GIJHARS dla tego samego sera topionego np. dla zawartości wody różnią się; 44,2% Laboratorium w Gdyni, 56,06% Laboratorium w Białymstoku. Wskazana różnica nie mieści się w żadnej granicy niepewności pomiaru, a wynik uważa za niewiarygodny.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi jest decyzja GIJHARS z [...] marca 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję WIJHARS z [...] grudnia 2013 r.

Organ ustalił, że na etykiecie w specyfikacji produktu oraz w karcie oceny wyrobu dla kontrolowanej partii umieszczono informację, że zawartość tłuszczu wynosi 27 %, podczas gdy w rzeczywistości wyniosła ona dla każdego z sześciu pobranych opakowań odpowiednio: 25,55 %, 25,18 %, 25,27 %, 25,37 %, 25,42 % oraz 25,34 % (Sprawozdanie z badań z 25 października 2013 r., nr 1129/K/2013). Niepewność pomiaru w powyższym badaniu wynosiła 0,11 %. W związku z powyższym organ uznał, że nawet po uwzględnieniu niepewności pomiaru uzyskane w toku badań laboratoryjnych wyniki nie odpowiadają deklaracji producenta. W dniu [...] grudnia 2013 r. organ I instancji wydał decyzję, w której zakazał spółce wprowadzania do obrotu partii "Ser topiony kremowy z oliwkami" a’ 140 g, wielkość partii produkcyjnej: 801,36 kg, wielkość partii magazynowej: 691,6 kg, data produkcji: 9 październik 2013 r., najlepiej spożyć przed: nr partii: 9 kwietnia 2014 r., 0093/10/1, ze względu na niezgodne z prawdą oznaczenie ww. produktu w zakresie zawartości tłuszczu.

Organ wskazał, że przypadku badania pierwotnego oraz badania odwoławczego zastosowano metodykę badawczą ujętą w normie PN-EN ISO 1735:2006. Niepewność pomiaru wskazana w sprawozdaniach Laboratorium Specjalistycznego w Białymstoku oraz w Laboratorium Specjalistycznego w Gdyni jest odmienna. W przypadku Laboratorium Specjalistycznego w Białymstoku niepewność pomiaru dla oznaczenia tłuszczu w serze topionym wynosi 0,40 % i jest stała niezależnie od uzyskanego wyniku. Dla Laboratorium Specjalistycznego w Gdyni niepewność pomiaru wynosi 0,45 % wyniku badania, a zatem jest uzależniona od uzyskanego wyniku, np. od ilości tłuszczu w produkcie. W niniejszej sprawie niepewność pomiaru dla oznaczania ilości tłuszczu w serze topionym w Laboratorium Specjalistycznym w Gdyni wyniosła 0,11 % (Sprawozdanie z badań nr 1129/K/2013). Powyższą wartość uzyskano poprzez pomnożenie uzyskanych oznaczeń (m.in. 25,55 %) przez 0,45 % i w ten sposób uzyskano niepewność pomiaru na poziomie 0,11 %. Zdaniem organu, różnice wynikają z faktu, że niepewność pomiaru nie jest wartością stałą ujętą w normie. Wskazał, że niepewność pomiaru jest ustalana każdorazowo dla danej metody oraz dla danego laboratorium podczas procesu walidacji metody, tj. sprawdzenia jej dokładności w warunkach panujących w danym laboratorium. Jego zdaniem, zgodnie z normą PN-EN ISO/EC 17025 z grudnia 2005 r. ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących: Laboratoria badawcze powinny mieć i stosować procedury szacowania niepewności pomiaru (pkt 5.4.6.2). Przy szacowaniu niepewności pomiaru należy wziąć pod uwagę wszystkie składniki niepewności, które są istotne w danej sytuacji, z wykorzystaniem odpowiednich metod analizy. Źródła składowych niepewności obejmują ale niekonieczne ograniczają się do tego, stosowane wzorce odniesienia i materiały odniesienia, stosowane metody i wyposażenie, warunki środowiskowe, właściwości i stan obiektów poddawanych badaniu lub wzorcowaniu oraz wykonawcę badania (pkt 5.4.6.3). Podniósł, że zarówno Laboratorium w Białymstoku, jak i Laboratorium w Gdyni posiadają akredytację potwierdzającą zgodność z przedmiotową normą (Certyfikat Akredytacji Laboratorium Badawczego nr AB 285 oraz nr AB 705). Wobec tego stwierdził, że mimo różnic w obliczaniu niepewności pomiaru, oba laboratoria spełniają międzynarodowe kryteria dla rzetelności przeprowadzanych badań oraz sposobu szacowania niepewności pomiaru. W jego ocenie, Rozporządzenie Komisji (WE) 273/2008 z 5 marca 2008 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1255/1999 w odniesieniu do metod analizy oraz oceny jakości mleka i przetworów mlecznych w załączniku II Ocena zgodności partii towaru z prawnie obowiązującą zawartością graniczną stanowi, iż: Dopuszcza się przygotowanie próbki złożonej.

Biorąc to pod uwagę uznał, że laboratoria mogą przygotować jedną próbkę powstałą ze zmieszania materiału ze wszystkich opakowań jednostkowych przedstawionych do analizy lub mogą wykonać osobne badania na materiale z poszczególnych opakowań jednostkowych.

Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. podnosząc, że naruszone zostały przepisy prawa materialnego opisane w odwołaniu.

W ocenie Sądu, z art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych wynika, że jakość handlowa to cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.

Zdaniem Sądu, zarzut skarżącej, iż organ I instancji naruszył art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych poprzez przyjęcie, że zakwestionowany ser topiony jest produktem niespełniającym wymagań w zakresie jakości handlowej, nie zasługuje na uwzględnienie. Słusznie wskazano, że art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, wskazuje, że do znakowania artykułów rolno-spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Przepis art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia stanowi, że oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego.

Organ wykazał, że stosownie do art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy, oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności, co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Jego zdaniem, w produkcie mlecznym zawartość tłuszczu jest podstawowym parametrem świadczącym o jakości danego produktu. Zaniżenie powyższej wartości może zatem istotnie wpłynąć na interesy konsumenta, zwłaszcza konsumenta uważnego, który świadomie dokonuje swoich wyborów. Wskazał, że skład umieszczony na opakowaniu jest jedyną informacją, jaką posiada konsument, nie ma on w szczególności wglądu do dokumentacji wewnętrznej, nie może zatem w żaden sposób zweryfikować podanych błędnie informacji. Organ słusznie wskazuje, że nie jest uprawnione twierdzenie, że wszystkie składniki produktu mają charakter równorzędny. W ocenie Sądu, zasadne jest twierdzenie, że artykuł rolno-spożywczy zafałszowany to produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów poprzez dodanie barwników w przetworach mięsnych jest tak samo istotne, jak procentowa zawartość mięsa, typ użytej do produkcji chleba mąki nie jest równie ważny jak dodatek soli itp. Twierdzenie, że zawartość tłuszczu mlecznego w produktach mlecznych nie jest istotna nie jest, zdaniem Sądu, zgodna z prawdą. W związku z powyższym zarzut naruszenia w zaskarżonej decyzji art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, zdaniem Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie.

Opisane powyższej działania producenta posiadają cechy zafałszowania artykułu rolno - spożywczego w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych. Producent wprowadził w produkcie zmiany dotyczące oznakowania, tj. zaniżył w zauważalny sposób zawartość tłuszczu w produkcie, w którym tłuszcz jest głównym składnikiem. Zmiana ta ukryła rzeczywisty skład produktu. Ponadto naruszyła ona interesy konsumentów w istotny sposób. Zasadne jest twierdzenie organu, że konsumenci zwracają uwagę na obecność w produkcie jego podstawowych składników, i tak w produktach mięsnych jest to ilość mięsa, w napojach owocowych zawartość soku, w przetworach zaś mlecznych, np.: w maśle, ale również i w serach, jest to zawartość tłuszczu mlecznego. Być może niektórzy konsumenci nie zdecydowaliby się na zakup zakwestionowanego sera znając jego pełny skład, a wybraliby raczej inny produkt, który zawierałby większość ilość tłuszczu. Błędne jest zatem twierdzenie skarżącej, iż nie mamy w niniejszej sprawie do czynienia z zafałszowaniem, a jedynie z "drobną różnica w zawartości tłuszczu". Zafałszowanie produktu nie jest, uzależnione od stwierdzenia winy, czy celowości po stronie producenta. Z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego wynika, że skarżąca spółka dopuściła się naruszenia zakazu zawartego w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych - wprowadziła do obrotu zafałszowany artykuł rolno-spożywczy - ser. Odnośnie oceny stopnia zawinienia, Sąd podziela stanowisko organów, które wzięły pod uwagę, że skarżąca jako profesjonalista obciążony jest obowiązkiem wprowadzania do obrotu środków spożywczych właściwej jakości handlowej. Faktycznie należy uznać, że badanie przez skarżącą każdej dostarczonej jej partii produktu byłoby dla niej nadmiernym obciążeniem, jak również tego, że mogła nie być w stanie wykryć stwierdzonych nieprawidłowości w trakcie zwykłych czynności podczas przyjmowania produktu ale nie dołożyła należytej staranności przy wprowadzaniu zakwestionowanego produktu do obrotu, a tym samym naruszyła reguły ostrożności polegając wyłącznie na informacjach przekazanych jej przez dystrybutora. Mając na względzie, że dobro klienta jest nadrzędne w obrocie artykułami rolno-spożywczymi, przepis ten należy rozumieć jako wskazanie, że na wszystkich etapach - począwszy od produkcji, a skończywszy na dystrybucji, wszystkie podmioty biorące udział w jego obrocie odpowiedzialne są za zadośćuczynienie nadrzędnemu celowi. Każdy z tych podmiotów – producent, przetwarzający i dystrybutor, obarczony jest obowiązkiem przestrzegania procedur związanych z bezpieczeństwem żywności. Nie ma przy tym znaczenia na jakim etapie powstała nieprawidłowość. Najważniejszym jest, że niezgodność powstała i została wykryta, a odpowiedzialność za to ponosi zgodnie z art. 40 a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych w niniejszej sprawie skarżąca, bo na etapie dystrybucji zafałszowanie wykryto. Odpowiedzialność za zafałszowanie produktu ustanowiona w art. 40a ust. 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych jest odpowiedzialnością obiektywną, uzależnioną jedynie od wprowadzenia bądź nie danego produktu do obrotu. Samo stwierdzenie - udowodnienie faktu wprowadzania zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego do obrotu jest przesłanką wystarczającą do nałożenia stosownej kary. Nie ma przy tym znaczenia czy zafałszowanie nastąpiło z winy (umyślnej lub nieumyślnej) danego podmiotu, czy też nie. Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych nie przewiduje możliwości badania przez organy Inspekcji Jakości Handlowej istnienia winy, bądź jej braku po stronie podmiotu, u którego wykryto zafałszowany artykuł.

W ocenie Sądu, dowiedzenie, że jakiś podmiot - w tym przypadku skarżąca, wprowadzała do obrotu zafałszowane artykuły rolno-spożywcze powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest karą administracyjną. W związku z powyższym zarzut skarżącej, iż organ I instancji naruszył art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych poprzez błędne przyjęcie, że skarżący znakując swój produkt miał na celu ukrycie jego rzeczywistego składu, nie zasługuje na uwzględnienie. Producent odpowiedzialny jest za zapewnienie jakości handlowej zgodnej z przepisami lub z własną deklaracją.

W ocenie Sądu, organ zasadnie wskazał, że przywołana przez skarżącą powyżej 15 % tolerancja dla zawartości tłuszczu wskazana w Wytycznych w zakresie określenia limitów tolerancji dla składników odżywczych wymienionych na etykiecie, nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Zakwestionowane na etykiecie sera topionego kremowego z oliwkami oznakowanie (zawartość tłuszczu: 27 %) nie stanowi oznaczenia wartości odżywczej, lecz deklarację własną producenta. W przedmiotowej sprawie producent na opakowaniu jednostkowym wskazał jedynie: "zawartość tłuszczu: 27 %", co jest niezgodne z wymaganiami dotyczącymi wskazywania grup składników. Wskazanie jedynie zawartości tłuszczu nie może być potraktowane jako oznaczenie wartości odżywczej. Prawidłowe oznakowanie wartością odżywczą umożliwia producentowi podawanie w oznakowaniu wartości średnich poszczególnych składników odżywczych (w tym tłuszczu).

Odnosząc się do twierdzenia, że akredytowane laboratoria: Laboratorium Eurofins i Laboratorium Silliker przeprowadziły badania, które nie wykazały nieprawidłowości, organ wskazał, że przedstawione badania przeprowadzone przez Laboratorium Silliker dotyczyły partii sera topionego w plasterkach ze szczypiorkiem, którego jakość handlowa jak słusznie zauważył organ, nie jest przedmiotem niniejszego postępowania natomiast badania przeprowadzone przez Laboratorium Eurofins nie zostały przeprowadzone na wtórnikach próbek, a na próbkach dostarczonych przez stronę, które co prawda oznakowano jako partia sera topionego krążek z oliwkami a' 140 g, nr partii: 0093/10/1, termin przydatności do spożycia: 9 kwietnia 2014, jednak wynik tych badań nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych: Badania laboratoryjne związane z kontrolą jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, o której mowa w art. 17, są przeprowadzane w laboratoriach:

- Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych;

- Inspekcji Handlowej.

Z powyższego wynika, że przeprowadzanie badań na potrzeby kontroli w laboratoriach komercyjnych nie jest dopuszczalne. Ustawodawca dopuścił możliwość przeprowadzania badań związanych z oceną jakości handlowej na wniosek przedsiębiorcy przez "inne laboratoria posiadające akredytację", ale nie uczynił tego w odniesieniu do badań przeprowadzonych w toku urzędowych kontroli.

Zdaniem Sądu, zarzut skarżącej, że organ II instancji niezgodnie z przepisami nie uwzględnił przedstawionych wyników badań, nie zasługuje na aprobatę.

Organ odwoławczy dopuścił jako dowody mające znaczenie w sprawie następujące dokumenty:

- odpis dokumentu RW 2013/10/M003/4/RWLAB z podpisem inspektora,

- wydruki stanów oraz przychodów i rozchodów magazynowych,

- zlecenie badania w laboratorium Eurofms Polska,

- dokumenty wysyłkowe na okoliczność, że zlecenie certyfikowanemu laboratorium zewnętrznemu badania dotyczyło próbek partii nr 09.04.2014 0093/10/1.

Tym samym ww. dokumenty zostały włączone do akt sprawy i stanowiły materiał dowodowy.

Przedmiotowy dokument nie stanowi protokołu pobrania próbek. Zawiera on jedynie wskazanie nazwy produktu, jego indeksu, ilości oraz ceny wraz z podpisami przedstawicieli skarżącej oraz Laboratorium Eurofins. Podpis umieszczony przez inspektora IJHARS poprzedzony został stwierdzeniem: "Kopię otrzymałem". Z powyższego dokumentu nie wynika, według jakiej metodyki zostały pobrane próbki oraz przez kogo. W przedmiotowym dokumencie nie wskazano również partii, z której pochodzi pobrana próbka sera topionego. Ponadto podpis złożony przez inspektora IJHARS świadczy jedynie o otrzymaniu kopii przedstawionego dokumentu, nie stanowi zaś potwierdzenia treści zawartych w dokumencie.

W toku postępowania, w ocenie Sądu, nie doszło także do naruszenia przepisów proceduralnych w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy. Organ przeprowadził właściwe postępowanie dowodowe, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji w sposób odpowiadający art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnił swoją decyzję, podając co wziął pod rozwagę przy wymierzaniu kary pieniężnej i co wpłynęło na jej wysokość.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, iż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Dlatego też, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako bezzasadną należało oddalić.