Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1737/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Powołane przepisy: article: art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), , Protokolant starszy specjalista Aleksandra Weiher, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. B. i K. M. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy mieszkaniowej – stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały –


UZASADNIENIE

Zarząd Dzielnicy Praga - Południe m. st. Warszawy (dalej Zarząd Dzielnicy/organ) uchwałą z dnia [...] lipca 2023 r., nr [...] (dalej zaskarżona uchwała) po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] lutego 2023 r. (dalej wniosek) Pani M. B. i Pana K. M. (dalej wnioskodawcy/skarżący) o udzielenie pomocy mieszkaniowej, odmówił udzielenia pomocy mieszkaniowej.

Zarząd Dzielnicy działał podstawie § 6 ust. 1 pkt 2 Statutu Dzielnicy Praga-Południe miasta stołecznego Warszawy, stanowiącego załącznik nr 6 do uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2022 r. poz. 9305) w związku z § 6 pkt 8 uchwały Nr XLVl/1422/2008 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz z 2016 r. poz. 6725) oraz § 4, § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 2 i ust. 3, § 7 ust. 1, § 32 ust. 1 pkt 4 w związku z ust. 8, § 34 ust. 3, § 35 ust. 1 uchwały Nr XXII1/669/2019 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019 r. poz. 14836, z 2020 r. poz. 5791, z 2021 r. poz. 5586 oraz z 2022 r. poz. 3530 i 4666; dalej: uchwała kwalifikująca z dnia 5 grudnia 2019 r.). Powołując wyże opisane przepisy, w § 1 zaskarżonej uchwały odmówił udzielenia pomocy mieszkaniowej wnioskującym.

Skarżący wystąpili z wnioskiem o udzielenie pomocy mieszkaniowej z adresu: ul. [...] [...] m [...]. Wskazali, że zamieszkują w wynajmowanym mieszkaniu, a koszty wynajmu są bardzo wysokie. We wniosku ujęli syna A. M. urodzonego [...] kwietnia 2022 r. Podnieśli, że z osobą obcą dla wnioskodawców zawarli umowę najmu okazjonalnego w dniu [...] grudnia 2021 r. przedłużoną aneksem do dnia [...] grudnia 2027 r. Przedmiotowy lokal składa się z 2 pokoi i kuchni o powierzchni użytkowej 38,00 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 23,70 m2. W lokalu zamieszkują 3 osoby.

Po przeprowadzeniu postępowania organ przywołując treść § 4 uchwały kwalifikującej z dnia 5 grudnia 2019 r. stwierdził, że pomoc mieszkaniowa może być udzielona osobom, które spełniają kryterium określone w § 5 (dochodowe) oraz warunki określone w § 7 (metrażowe). Podniósł, że w myśl § 7 ust. 1 przez warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy uznaje się sytuację, w której gospodarstwo domowe zamieszkuje w lokalu, którego łączna powierzchnia mieszkalna na osobę zamieszkującą w lokalu wynosi nie więcej niż 10 m2 w przypadku zamieszkiwania 1 osoby w lokalu, a w przypadku zamieszkiwania 2 osób w lokalu nie więcej niż 14 m2, powiększone o dodatkowe 6 m2 na każdą kolejną osobę zamieszkującą w lokalu.

Wskazał, że z analizy sprawy wynika, że w rozpatrywanym przypadku została przekroczona norma metrażowa, o której mowa powyżej, gdyż w przypadku zamieszkiwania w lokalu 3 osób wynosi ona 20 m2, a powierzchnia mieszkalna zajmowanego przez wnioskodawców lokalu to 23,70 m2.

Stwierdził, że średni dochód w 3-osobowym gospodarstwie domowym wnioskujących w badanym okresie 3 miesięcy przed złożeniem wniosku wyniósł 4 156,34 zł miesięcznie i nie przekroczył wartości, o której mowa § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 2 uchwały kwalifikującej z dnia 5 grudnia 2019 r. do zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony.

Organ wskazał, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że Pani M. B. jest właścicielem 4 niezabudowanych nieruchomości leśnych położonych w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...] o łącznej powierzchni 2,4013 ha. Powyższe nieruchomości wnioskodawczyni otrzymała od swojego ojca na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] marca 2022 r.

Stwierdzono, że w przypadku wnioskodawców ma również zastosowanie § 32 ust.1 pkt 4 w związku z ust. 8 ww. uchwały kwalifikującej z dnia 5 grudnia 2019 r., zgodnie z którym wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej posiadane przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania innego tytułu prawnego do lokalu niż wymienione w § 9 ust. 1 pkt 1 umożliwiającego zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Zgodnie z § 32 ust. 8 ww. uchwały informacje uzyskane w toku analizy mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej.

Wnioskodawczyni oświadczyła, że zbycie posiadanych działek zabezpieczyłoby potrzeby mieszkaniowe na krótki czas.

Komisja Mieszkaniowa [...] czerwca 2023 r. negatywnie zaopiniowała wniosek skarżących.

Powołując się na powyższe Zarząd Dzielnicy Praga-Południe m.st. Warszawy odmówił udzielenia pomocy mieszkaniowej skarżącym.

Skargę na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli skarżący, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1, 80 § 1 i 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającego na tym, że nie przesłuchano Skarżących.

Wskazali, że Zarząd Dzielnicy w zaskarżonej uchwale nie wziął pod uwagę art. 7 ust. 4 uchwały kwalifikującej z dnia 5 grudnia 2019 r., która stwierdza, że jeśli wnioskodawca w związku z warunkami mieszkaniowymi znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej i byłoby to zgodne z zasadami współżycia społecznego, zarząd dzielnicy na podstawie analizy i oceny sytuacji życiowej i majątkowej wnioskodawcy może postanowić o zwolnieniu z warunków, o których mowa w ust. 1, czyli warunków dotyczących kryterium metrażowego. Ich zdaniem Zarząd Dzielnicy nie podjął nawet próby wnikliwego przeanalizowania warunków mieszkaniowych i sytuacji życiowej skarżących, tym samym dopuszczając się rażącego zaniedbania swoich obowiązków i naruszył prawa skarżących podejmując zaskarżoną uchwałę.

Podnieśli, że warunki przyznawania lokali socjalnych określa Ustawa o ochronie praw lokatorów z dnia 21 czerwca 2001 r., w której w art. 23 ust. 2 ustalone są jedynie dwa kryteria udzielania pomocy mieszkaniowej w postaci najmu socjalnego: brak tytułu prawnego do innego lokalu i spełnianie kryterium dochodowego. Uznali, że wprowadzanie przez Zarząd Dzielnicy innych wymogów i kryteriów jest niezgodne z w/w zapisem Ustawy. Wskazali, że mają pod swoją opieką małoletnie dzieci a konstytucyjnym obowiązkiem Gminy, wynikającym wprost z art. 75 Konstytucji RP jest zapewnienie realizacji ich potrzeb mieszkaniowych, czego Zarząd Dzielnicy uporczywie odmawia, nie uznając prawa skarżących do starania się o lokal z zasobu mieszkaniowego m.st. Warszawy.

Uznali, że prawo lokalne ustanowione uchwałą uchwała kwalifikująca z dnia 5 grudnia 2019 r. musi pozostawać w zgodzie z Konstytucją RP i wywodzić się z Ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianach kodeksu cywilnego. Ich zdaniem nie można stosować procedur krzywdzących dla obywatela przez odmowę zaspokojenia uzasadnionych i chronionych prawem potrzeb mieszkaniowych.

W związku z powyższym wnieśli o stwierdzenie nieważności uchwały.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko jak zaskarżonej uchwale.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest uchwała Zarządu Dzielnicy z dnia [...] lipca 2023 r. odmawiająca udzielenia pomocy mieszkaniowej skarżącym.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać́ orzeczenia na niekorzyść́ skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę̨ na uchwałę̨ lub akt,

o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność́ tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Wyjaśnić należy, że zaskarżona uchwała stanowi akt, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40, z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Do zaskarżenia tego typu aktów zastosowanie ma art. 53 § 2a p.p.s.a., który stanowi, że w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie.

Wobec powyższego należy wskazać, że sąd administracyjny jest uprawniony do badania uchwały objętej przedmiotową skargą, a więc co do zasady akt ten należy do zakresu kognicji sądów administracyjnych. Dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa, prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Na poprawność powyższej konkluzji nie rzutuje forma ostatecznie udzielanej pomocy mieszkaniowej. Samo zawarcie cywilno-prawnej umowy najmu jest bowiem czynnością wtórną w stosunku do uchwały wyrażającej stanowisko co do samej zasadności udzielenia takiej pomocy. Przedmiotem niniejszej sprawy jest zaś przecież właśnie owa uchwała, rozstrzygająca sam zasadę przyznania pomocy mieszkaniowej. W myśl zaś przepisu art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.

Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Odnośnie do aktów organów gmin, przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Argumentując a contrario do treści art. 91 ust. 4 u.s.g., stanowiącego, że w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że wydano je z naruszeniem prawa, należy przyjąć, że każde istotne naruszenie prawa uchwałą lub zarządzeniem organu gminy oznacza ich nieważność (por. T. Woś (w:) T. Woś., H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2012 r., s. 761-762).

W piśmiennictwie i orzecznictwie do istotnego naruszenia prawa zalicza się naruszenie przez organ gminy podejmujący uchwałę lub zarządzenie przepisów o właściwości, podjęcie takiego aktu bez podstawy prawnej, wadliwe zastosowanie normy prawnej będącej podstawą prawną podjęcia aktu, jak również naruszenie przepisów regulujących procedurę jego podejmowania. Innymi słowy, za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być akceptowane w demokratycznym państwie prawnym, zwłaszcza gdy podjęty akt pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny. Samorząd terytorialny, 2001, z. 1-2; wyrok NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 679/12; wyrok NSA z dnia 26 listopada 2019 r., sygn. II OSK 2674/19; wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2023 r. sygn. akt III OSK 1921/22; publ. CBOSA).

Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2022 r. poz. 1372 ze zm.; zwana dalej: u.s.g.), każdy czyjego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Sad podkreśla także, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 (dostępna na www.orzeczenia.nsa.gov.pl), wskazał, że uchwała Zarządu Dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). NSA w ww. uchwale stwierdził ponadto, że jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy.

Wnioskodawcy umożliwili organowi ustalenie faktycznych warunków swojego zamieszkiwania. W myśl bowiem brzmienia § 7 uchwały kwalifikującej z dnia 5 grudnia 2019 r. materia warunków zamieszkiwania wnioskodawców rzutuje bezpośrednio na samą możliwość ubiegania się o ich poprawę i o domagania się udzielenia pomocy ze strony Miasta.

W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy z dnia [...] lipca 2023 r., rozstrzygająca o odmowie udzielenia pomocy mieszkaniowej wnioskodawcom, została wydana z istotnym naruszeniem prawa, tj. przepisów uchwały kwalifikującej z dnia 5 grudnia 2019 r. oraz zasad ogólnych ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 dalej k.p.a.), w tym art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., które to zasady mają zastosowanie w sprawach rozpatrywania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu należącego do mieszkaniowego zasobu gminy (por. wyroki NSA: z dnia 4 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 2151/16; z dnia 19 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OSK 2081/21; publ. CBOSA).

Zgodnie z § 4 ww. uchwały kwalifikująca z dnia 5 grudnia 2019 r. pomoc mieszkaniowa może być udzielana osobom, które spełniają kryteria określone w § 5 oraz warunki określone w § 7, z zastrzeżeniem § 8 i 9. Z przepisu tego wynika, że przyznanie pomocy mieszkaniowej jest uzależnione od spełnienia dwóch zasadniczych kryteriów: metrażowego, określonego w § 7 oraz dochodowego, określonego w § 5 uchwały.

Przepis § 5 ust. 1 ww. uchwały kwalifikującej z dnia 5 grudnia 2019 r. stanowi, że łączny dochód uprawniający do uzyskania pomocy mieszkaniowej nie może przekraczać iloczynu wartości, o której mowa w art. 7a ust. 1 pkt 2 ustawy o finansowym wsparciu oraz odpowiedniej wartości procentowej, o której mowa w ust.2.

Z § 5 ust. 2 pkt 1 ww. uchwały kwalifikującej z dnia 5 grudnia 2019 r. wynika, że wartości procentowe, o których mowa w ust. 1 wynoszą 27% - w przypadku obliczania dochodu uprawniającego do najmu socjalnego lokalu, a w przypadku osób, które jednocześnie spłacają zadłużenie z tytułu opłat za używanie lokalu Miasta - 40%.

Na mocy § 5 ust. 3 ww. uchwały kwalifikującej z dnia 5 grudnia 2019 r. o formie udzielenia pomocy mieszkaniowej decyduje wysokość dochodu gospodarstwa domowego, z wyłączeniem § 8 pkt 5, 5a, 9, § 12 ust. 1 pkt 4, 5, § 13 ust. 1, § 25 ust. 1 pkt 1 lit. a lub b Uchwały z 2019r.

Z § 7 ust. 1 uchwały kwalifikującej z dnia 5 grudnia 2019 r. wynika, że przez warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy, z zastrzeżeniem ust. 2-4, uznaje się sytuację, w której gospodarstwo domowe zamieszkuje w lokalu, którego łączna powierzchnia mieszkalna na osobę zamieszkującą w lokalu wynosi nie więcej niż 10 m2 w przypadku zamieszkiwania 1 osoby w lokalu, a w przypadku zamieszkiwania 2 osób w lokalu nie więcej niż 14 m2, powiększone o dodatkowe 6 m2 na każdą kolejną osobę zamieszkującą w lokalu.

Na mocy § 7 ust. 2 pkt 1 tej uchwały warunek określony w ust. 1 nie dotyczy osób zamieszkujących w lokalach lub pomieszczeniach:

a) nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego lub,

b) wymagających opróżnienia w związku z remontem budynku lub lokalu Miasta albo koniecznością rozbiórki lub,

c) niedostosowanych do rzeczywistych, udokumentowanych potrzeb wynikających z rodzaju niepełnosprawności lub udokumentowanego stanu zdrowia, jeżeli dostosowanie nie jest możliwe;

Z § 7 ust. 2 pkt 12 uchwały kwalifikującej z dnia 5 grudnia 2019 r. wynika, że warunek określony w ust. 1 nie dotyczy osób, z którymi umowy najmu zawierane są na podstawie § 18 tej uchwały.

Sąd, mając na względzie ww. przepisy, stanowiące podstawę prawną zaskarżonej uchwały, wskazuje po pierwsze, że wprawdzie Zarząd Dzielnicy nie ma obowiązku stosowania wprost przepisów k.p.a. w zakresie postępowania dowodowego i gwarancji procesowych strony, tym niemniej powinien stosować podstawowe standardy dobrej administracji, które wynikają z zasad ogólnych k.p.a., w tym zasadę praworządności (art. 6 k.p.a.), zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasadę informowania (art. 9 k.p.a.) oraz zasadę przekonywania (art. 11 k.p.a.). Zarząd Dzielnicy, podejmując zaskarżoną uchwałę, nie był więc zwolniony od rzetelnego przeprowadzenia postępowania w sprawie, mając także na względzie § 32 ust. 1 Uchwały z 2019 r. oraz dowody zgromadzone w sprawie.

Jak wynika z akt sprawy, skarżący zamieszkują w wynajmowanym mieszkaniu w W., ul. [...] [...] m [...]. We wniosku ujęli syna A. M. ur. [...] kwietnia 2022 r. Wskazali, że z osobą fizyczną obcą dla wnioskodawców zawarli umowę najmu okazjonalnego w dniu [...] grudnia 2021 r. przedłużoną aneksem do dnia [...] grudnia 2027 r. Przedmiotowy lokal składa się z 2 pokoi i kuchni o powierzchni użytkowej 38,00 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 23,70 m2. W lokalu zamieszkują 3 osoby. W rozpatrywanym przypadku została przekroczona norma metrażowa, o której mowa powyżej, gdyż w przypadku zamieszkiwania w lokalu 3 osób wynosi ona 20 m2, a powierzchnia mieszkalna zajmowanego przez wnioskodawców lokalu to 23,70 m2.

Przechodząc zaś już do istoty sprawy, to sprowadzała się ona do oceny tego, czy organ prawidłowo ustalił stan faktyczny, czy zastosował prawidłowe przepisy i dokonał prawidłowej analizy.

Zaskarżona uchwała w zakresie dotyczącym odmowy zakwalifikowania skarżących do udzielenia pomocy mieszkaniowej narusza w sposób istotny prawo.

Podkreślenia wymaga przy tym, że za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, a które wpływają na treść uchwały lub zarządzenia.

Nakaz poddania szczegółowej analizie podanych w tym przepisie okoliczności, pozostaje w korelacji z zawartą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przy czym szczegółowa analiza, do przeprowadzenia której obowiązany jest organ, powinna polegać na "sumiennym zgłębianiu, docieraniu do sedna rzeczy, dociekliwości" (por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczak, PWN 1983, hasło "wnikliwie"). Organ zobowiązany jest zatem do zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa.

Zasada ochrony zaufania do państwa i prawa opiera się na założeniu, że organy władzy publicznej powinny działać w sposób lojalny i uczciwy względem jednostki, budzący w niej poczucie stabilności i bezpieczeństwa prawnego. Trybunał Konstytucyjny podkreślał, że zasada ta "wyraża się w takim stanowieniu i stosowaniu prawa, by nie stawało się ono swoistą pułapką dla obywatela i aby mógł on układać swoje sprawy w zaufaniu, iż nie naraża się na prawne skutki, których nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania decyzji i działań oraz w przekonaniu, iż jego działania podejmowane zgodnie z obowiązującym prawem będą także w przyszłości uznawane przez porządek prawny (por. wyrok TK z dnia 7 lutego 2001 r. sygn. akt K 27/22, publ. OTK 2201/2/29). Składową zasady państwa prawnego jest pewność prawa, czyli taki zespół cech przysługujących prawu, które zapewniają jednostce bezpieczeństwo prawne; umożliwiają jej decydowanie o swoim postępowaniu w oparciu o pełną znajomość przesłanek działania organów państwowych oraz konsekwencji prawnych, jakie jej działania mogą pociągnąć za sobą. Bezpieczeństwo prawne jednostki związane z pewnością prawa umożliwia więc przewidywalność działań organów państwa a także prognozowanie działań własnych (por. P. Tuleja red. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. II, WKP 2023).

Zasada zaufania do władzy publicznej wyrażona w art. 8 k.p.a. jest zasadniczym elementem zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Termin "zaufanie" użyty w ww. przepisie oznacza "jedynie sytuację polegania na organie administracji, a nie zaufania do niego" (M. Wojciechowski, Zaufanie instytucjonalne w kontekście ustawowej zasady zaufania jednostki do państwa, RPEiS 2012/2, s. 13). Budzące zaufanie działania organów administracji publicznej powinny spełniać postulat przewidywalności i pewności, a ponadto opierać się na przejrzystych i czytelnych zasadach (R. Kędziora, Ogólne postępowanie administracyjne, Warszawa 2017, s. 101). Realizacja zasady z art. 8 k.p.a. jest możliwa w wyniku kierowania się przez organ zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, jak również działania organu w sposób zgodny z zasadami dobrej administracji. Jedną z przesłanek zaufania jest przewidywalność działań administracji (M.P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, LEX/el. 2023).

Zaskarżona uchwała nie respektuje ww. zasad prawnych.

W ocenie Sądu Zarząd Dzielnicy w skarżonej Uchwale nie wziął pod uwagę art. 7 ust. 4 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r., która stwierdza, że jeśli wnioskodawca w związku z warunkami mieszkaniowymi znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej i byłoby to zgodne z zasadami współżycia społecznego, zarząd dzielnicy na podstawie analizy i oceny sytuacji życiowej i majątkowej wnioskodawcy może postanowić o zwolnieniu z warunków, o których mowa w ust. 1, czyli warunków dotyczących kryterium metrażowego. Zarząd jednak nie podjął nawet próby wnikliwego przeanalizowania warunków mieszkaniowych i sytuacji życiowej skarżących, tym samym dopuszczając się rażącego zaniedbania swoich obowiązków i naruszył prawa skarżących podejmując skarżoną uchwałę.

Organ, rozpatrując ponownie sprawę, weźmie pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w zapadłym orzeczeniu i dokona prawidłowej oceny wniosku Skarżących.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 147 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.