Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 718/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 1, art. 92a ust. 2, art. 92a ust. 10.
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) Protokolant asystent sędziego Magdalena Czyżewska po rozpoznaniu w dniu 10 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 grudnia 2020 r. sygn. akt III SA/Lu 453/20 w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 maja 2020 r. nr BP.501.313.2020.0164.LB3.4440 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P. B. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 453/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę oddalił skargę P.B. (dalej zwanego: "skarżącym") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej zwanego: "GITD", "organem II instancji") z dnia 27 maja 2020 r., w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.

W dniu 25 października 2019 r. w L. na ul. R. odbyła się kontrola drogowa pojazdu marki Toyota o nr. rejestracyjnym [...], którym kierował skarżący. Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli nr [...]. Podczas kontroli ustalono, że skarżący wykonywał okazjonalny przewóz drogowy przewożąc pojazdem dwóch pasażerów na terenie L. z D. na ul. R.. Kurs został zamówiony za pomocą aplikacji A. zainstalowanej na telefonie komórkowym pasażera. Kierujący pojazdem P.B. nie miał orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Mając na uwadze powyższe Lubelski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia 7 stycznia 2020 r., nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1000 zł za brak orzeczenia lekarskiego o nieistnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy na podstawie art. 92a ust. 2, ust. 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 58, z późn. zm.) - dalej: "u.t.d.") w związku z pozycją 4.2 załącznika nr 4 do tej ustawy.

Zaskarżoną decyzją z dnia 27 maja 2020 r. GITD utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż nie ulega wątpliwości, że w dniu kontroli skarżący nie posiadał aktualnego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (dowód: protokół kontroli drogowej oraz uwierzytelniona kopia orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań do pracy na stanowisku kierowcy złożona przez pełnomocnika i dołączona do akt sprawy). GITD podkreślił, iż ww. orzeczenie było wydane do dnia 21 listopada 2018 r., natomiast kontrola drogowa miała miejsce w dniu 25 października 2019 r.

Z materiału dowodowego wynika zatem, że strona w dniu kontroli drogowej nie posiadała stosownego orzeczenia lekarskiego, zatem zasadne było nałożenie na stronę kary pieniężnej w związku z naruszeniem określonym w lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez stronę do WSA w Lublinie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Sąd I instancji zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę strony, uznając ją za niezasadną. Sąd ten stwierdził, że w niepodważonych okolicznościach faktycznych i w przytoczonym stanie prawnym organ prawidłowo stwierdził, że skarżący jako kierowca wykonujący przewóz pasażerów był zobowiązany do posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Skarżący nie przewoził pasażerów w ramach własnych, osobistych potrzeb bez wynagrodzenia. Natomiast działał w sferze zorganizowanego rynku odpłatnych usług przewozu osób, wykorzystując przy tym aplikację A. Pasażerowie zamówili odpłatną usługę przewozu, a skarżący ją wykonał w odpowiedzi na to zamówienie, pozostając w gotowości do przyjmowania tego rodzaju zleceń i wykonywania tego rodzaju odpłatnych świadczeń. Zasady funkcjonowania tej aplikacji są ogólnie dostępne, a więc nie wymagają dodatkowego dowodzenia. Nie ma przy tym znaczenia czy wynagrodzenie za przewóz skarżący osobiście pobierał od pasażerów, czy też zgodził się na inne zasady przepływu środków finansowych.

W ocenie Sądu I instancji, organ trafnie przyjął, że skarżący jako kierowca przewożący pasażerów w ramach krajowego transportu drogowego naruszył wymóg posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W następstwie organ adekwatnie zastosował art. 92a ust. 2 u.t.d. Takie postępowanie skarżącego jako kierującego pojazdem przy przewozie osób naruszyło ustawę o transporcie drogowym w sposób opisany w załączniku nr 4 do tej ustawy lp. 4.2.

Zdaniem WSA, nałożenie kary pieniężnej za brak licencji i za wykonywanie przejazdu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w związku z załącznikiem nr 3 do ustawy - co do zasady - nie było przeszkodą do wydania zaskarżonej decyzji z perspektywy art. 92a ust. 10 u.t.d. Przepis ten dotyczy sytuacji, w której czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy. Na gruncie analizowanego art. 92a ust. 10 u.t.d. czynem nie jest samo wykonywanie transportu drogowego, bowiem kary pieniężne z załącznika nr 3 i nr 4 do omawianej ustawy nie są nakładane za sam fakt wykonywania tego rodzaju transportu. Natomiast dla rozpoznania tożsamości czynów podlegających karze pieniężnej kluczowe znaczenie mają wszystkie przedmiotowe znamiona każdego z nich opisane przez ustawodawcę, a więc ściśle określony rodzaj (sposób) naruszenia ustawy o transporcie drogowym. Innymi słowy, czyn wymieniony w załączniku nr 3 do ustawy, o którym jednocześnie mówi załącznik nr 4 do tej ustawy, należy odczytywać jako ten sam sposób naruszenia ustawy o transporcie drogowym opisany przez ustawodawcę w każdym z tych załączników.

Decyzja o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej za brak licencji czy wykonywanie transportu drogowego pojazdem konstrukcyjnie nieprzystosowanym nie wyklucza nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za inne przedmiotowo czyny (naruszenia), w tym przypadku w postaci braku wymaganego przez ustawodawcę orzeczenia lekarskiego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości oraz zarzucając mu naruszenie:

I. prawa materialnego:

1) niewłaściwego zastosowania art. 4 pkt 1 oraz art. 5 b u.t.d. w zw. z w zw. z lp. 4.2 załącznika nr 4 do w/w ustawy, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w łącznej wysokości 1 000 zł, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego kasacyjnie nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. (głównie ze względu na to, że czynności skarżącego kasacyjnie nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej);

2) niewłaściwego zastosowania art. 92 a ust 1, art. 92 a ust 6 u.t.d. w zw. z lp. 4.2. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez Skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się w/w orzeczeniem;

3) niezastosowania przepisu art. 92a ust 10 u.t.d., w sytuacji, w której za ten sam czyn, stwierdzony jednym protokołem kontroli z dnia 25 października 2019 r. wymierzona została zarówno kara 12.000 zł, na podstawie załącznika nr 3 do w/w ustawy (zgodnie z decyzją LWITD z dnia 7 stycznia 2020 roku nr WITD.DI.0152.III0629.1.2020), jak i kara 1.000 zł, w oparciu o załącznik nr 4 do w/w ustawy (zgodnie z decyzją z dnia 7 stycznia 2020 roku nr WITD.DI.0152.III0629.2.2020);

II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

4) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz brak odniesienia się do wszystkich wskazanych zarzutów skargi skierowanej do decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 maja 2020 roku przejawiający się w braku wyczerpującego ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu naruszenia art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. w kontekście niepodjęcia wszelkich niezbędnych czynności oraz braku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności:

a) zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej,

b) braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

c) zaniechania ustalenia, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, oraz w jaki sposób odbyła się płatność;

d) braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu,

e) poprzez uznanie, że płatność za przejazd miała nastąpić na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;

jednocześnie skarżący kasacyjnie wskazał, że w/w naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż WSA w Lublinie pominął podczas rozpoznawania sprawy podniesione wyżej okoliczności, zaś gdyby okoliczności te nie zostały pominięte, rozstrzygnięcie wydane w sprawie mogło być odmienne;

6) art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez GITD przepisów art. 7, 77 § 1 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszelkich niezbędnych czynności oraz braku zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności:

a) zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej,

b) braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli,

c) zaniechania ustalenia, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, oraz w jaki sposób odbyła się płatność,

d) braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu,

e) poprzez uznanie, że płatność za przejazd miała nastąpić na rzecz skarżącego, a więc przewóz miał charakter odpłatny, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer.

Na tej podstawie skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji GITD z dnia 27 maja 2020 r., a także zasądzenie kosztów postępowania.

GITD w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie, a także zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego konkretyzacji przez sformułowanie zarzutów kasacyjnych.

Wobec niestwierdzenia określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania sądowego, jak również podstaw do zastosowania z urzędu art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy - zgodnie z zasadą tantum devolutum, quantum iudicatum - do weryfikacji zarzutów kasacyjnych w odniesieniu do pełnego zakresu rozstrzygnięcia w związku z zaskarżeniem wyroku niższej instancji w całości.

Weryfikacja zasadności postawionych zarzutów jest konieczną podstawą do stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlega oddaleniu.

Formalnemu oddaleniu podlegał zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez "brak pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz brak odniesienia się do wszystkich wskazanych zarzutów skargi", w tym do zarzutów naruszenia art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Zarzut ten w warstwie opisowej został skonstruowany błędnie. Autor skargi kasacyjnej oczekiwał od Sądu kasacyjnego, aby ten - w ramach kontroli spełnienia warunków formalnej prawidłowości uzasadnienia zaskarżonego wyroku - badał również prawidłowość dokonanej przez Sąd I instancji oceny legalności proceduralnej zakwestionowanej decyzji, w tym w zakresie oceny zachowania wymogów wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz prawidłowości zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Tymczasem, zgodnie z jednolitym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest dopuszczalne kwestionowanie za pośrednictwem zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. merytorycznej prawidłowości ocen prawnych lub wytycznych procesowych sądu administracyjnego, albowiem tego rodzaju zarzuty zmierzają do podważenia procesu lub rezultatu sądowoadministracyjnej oceny legalności wykładni lub stosowania prawa przez kontrolowane organy. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może być natomiast wskazywany jako przedmiot zarzutu kasacyjnego, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego: 1) nie zawiera co najmniej jednego z ustawowych elementów formalnych; 2) nie zawiera stanowiska sądu co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia; 3) nie zawiera oceny prawnej sądu co do istoty sprawy, której dotyczy skarga; 4) zawiera istotne wady konstrukcyjne (np. istotne sprzeczności treściowe, niejasność, niepełność lub nielogiczność wywodu), które sprawiają, że orzeczenie nie poddaje się kontroli kasacyjnej. W sprawie, której dotyczy skarga kasacyjna, Sąd I instancji zrealizował w stopniu dostatecznym obowiązek sporządzenia prawidłowego formalnie i konstrukcyjnie uzasadnienia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie obligatoryjne elementy składowe, o których mowa w art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a., a w szczególności w sposób wystarczający wyjaśnia znaczenie i sposób zastosowania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, jak również odnosi się do zarzutów naruszenia przez skarżony organ przepisów art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Odrębnym zagadnieniem jest natomiast szczegółowość i wyczerpujący charakter oceny tych zarzutów, jej moc argumentacyjna lub siła perswazyjna. Problemy te nie podlegają jednak weryfikacji na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a.

Jako bezzasadny należy ocenić zarzut naruszenia "art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)" p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez "nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia" powyższych przepisów przez skarżony organ, polegającego na "na niepodjęciu wszelkich niezbędnych czynności oraz braku zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego".

Bez względu na oczywisty błąd konkretyzacji podstawy kasacyjnej (w zakresie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wskazano również lit. a, co jest sprzeczne z treścią opisową zarzutu), należy stwierdzić, że ocena legalności proceduralnej zaskarżonej decyzji oraz prawidłowości ustalenia jej podstawy faktycznej została dokonana przez Sąd Wojewódzki w sposób zgodny z prawem, a podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty kwestionujące niepełność wyjaśnienia lub ustalenia stanu faktycznego sprawy przez kontrolowane organy sprowadzają się do pozbawionej racjonalnego uzasadnienia polemiki.

Podkreślenia wymaga, że jeżeli punktem wyjścia dla dokonywanego przez organ administracji ustalenia koniecznego zakresu postępowania wyjaśniającego w sprawie są normy prawa materialnego, a w istocie rzeczy przyjmowane przez ten organ ich rozumienie, to w świetle wszystkich dotychczas przedstawionych uwag za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że istota kwestii stawianej na gruncie zarzutu nr II.2 petitum skargi kasacyjnej nie odnosi się do sfery faktów, lecz do rozumienia regulacji prawnej stanowiącej materialnoprawną podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia oraz jej zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Jeżeli bowiem za fakt należałoby uznać zdarzenie, zjawisko lub sytuację, które miały miejsce, to gdy chodzi o rozpatrywaną sprawę oraz jej okoliczności, które przyjęte zostały przez WSA za podstawę wyrokowania, za "fakt" w przywołanym tego słowa rozumieniu, należałoby uznać przywołane powyżej i stwierdzone w toku kontroli drogowej fakty.

Inną natomiast i sporną w sprawie kwestią jest to, czy w rozumieniu przepisów obowiązującego prawa stanowią one wykonywanie transportu drogowego osób przez osobę, która nie posiadała wymaganych prawem orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, czy też nie, co jest już oceną formułowaną na tym etapie procesu stosowania prawa, który wiąże się z potrzebą przeprowadzenia procesu wymagającego ustalenia źródła rekonstrukcji normy prawnej, klaryfikacji znaczeń, ustalenia ich sensu normatywnego, a następnie kwalifikowania danego faktu (danych faktów) z punktu widzenia konkretnej i adekwatnej normy prawnej oraz ustalenia konsekwencji tejże kwalifikacji.

Zarzut kasacyjny adresowany wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie wyroku (nr II.2 petitum skargi kasacyjnej) nie mógł zostać uznany za zasadny, albowiem ustaleń faktycznych nie można i nie należy mylić z ich prawną oceną, a w rozpatrywanej sprawie nie jest sporne kto, kiedy, na jakiej trasie oraz jakim pojazdem i na czyje zlecenie wykonywał przewóz i czy twierdzenia skarżącego zyskały potwierdzenie w innym materiale dowodowym. Nie może być również sporne to, że strona wykonywała ten przewóz osobiście, a ponadto, że nie posiadała orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Okoliczności wykonywania tego przewozu, a w tym kontekście także okoliczności złożenia zlecenia na jego wykonanie, przekonują o zasadności przypisania stronie skarżącej naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz wykonywaniu tego przewozu przez kierowcę (a mianowicie naruszenia opisanego pod lp. 4.2. załącznika nr 4 do u.t.d.).

Należy wskazać, że z punktu widzenia przepisów art. 92a ust. 2 oraz art. 39j w zw. z art. 39m u.t.d. oraz lp. 4.2. załącznika nr 4 do tej ustawy, określających znamiona deliktu administracyjnego polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, nie ma podstaw aby twierdzić, że przeprowadzone w sprawie ustalenia faktyczne (przyjęte następnie przez WSA za podstawę orzekania) nie były wystarczające dla zakwalifikowania zachowania strony, jako wyczerpującego znamiona wskazanych deliktów, w konsekwencji zaś dla przypisania skarżącemu kasacyjnie odpowiedzialności za nie i nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.

Protokół kontroli, w powiązaniu z innymi dowodami, był wystraczającym dowodem służącym ustaleniu istotnych w sprawie ustaleń, których konieczny zakres wyznaczały przywołane powyżej przepisy ustawy o transporcie drogowym.

Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, niezasadny jest w stosunku do powyższego argument wywodzony z treści art. 4 pkt 1 u.t.d., który to przepis prawa definiuje, dla potrzeb stosowania wymienionej ustawy, pojęcie "krajowego transportu drogowego". "Krajowym transportem drogowym" w rozumieniu u.t.d. jest podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju [...], przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Warunki zaś podjęcia i wykonywania tak rozumianego "krajowego transportu drogowego" w zakresie przewozu osób określa przepis art. 5b ust. 1 u.t.d., w świetle którego wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Jeżeli jak wynika z powyższego, wykonywanie przewozu drogowego osób, charakteryzującego się wymienionymi powyżej cechami transportu drogowego, może odbywać się wyłącznie na podstawie odpowiedniej licencji - albowiem odmienne zastrzeżenie nie wynika z ustawy o transporcie drogowym - to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że podmiotem wykonującym transport drogowy jest nie tylko ten, kto podejmuje i wykonuje tego rodzaju działalność gospodarczą zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, ale także ten kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, w przedstawionym powyżej rozumieniu tego pojęcia, chociaż nie dopełnił warunków niezbędnych do legalnego wykonywania tej działalności gospodarczej (por. m.in. wyroki NSA z 4 listopada 2009 r. sygn. akt II GSK 166/09; 20 stycznia 2009 r. sygn. akt II GSK 670/08 – dost. w CBOiS). Co więcej, wobec przedmiotu regulacji u.t.d. oraz wobec celów tej regulacji motywowanych potrzebą ochrony statusu legalnie działających przewoźników, za w pełni uzasadniony należałoby uznać więc i ten wniosek, że sankcjonowane przepisami wymienionej ustawy wykonywanie transportu drogowego obejmuje swoim zakresem również działania faktyczne polegające na przewozie osób (lub rzeczy), które odpowiadają pojęciu "krajowego transportu drogowego" i które to działania faktyczne nie muszą jednocześnie stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej (por m.in. wyroki NSA z 18 listopada 2022 r. sygn. akt II GSK 1031/19; 3 kwietnia 2019 r. sygn. akt II GSK 701/17; 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 670/08).

Z przedstawionych wyżej względów nie sposób jest twierdzić, że strona skarżąca nie wykonywała krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób w rozumieniu art. 4 pkt 1 u.t.d., co jak podnosi - odwołując się w tej mierze do konstytutywnych cech działalności gospodarczej, które w odniesieniu do podejmowanych przez nią działań miałyby jednak, jej zdaniem, nie zaistnieć - miałoby sprzeciwiać się przypisaniu jej naruszeń polegających na wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, a w konsekwencji nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej za te naruszenia, a to wobec - jak podkreśla - braku obowiązku legitymowania się tymi orzeczeniami, co miałoby znajdować swoje uzasadnienie w twierdzeniu, że nie prowadzi ona przecież żadnej działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego.

Co istotne, ujawniona w toku kontroli działalność skarżącego kasacyjnie nosiła cechy zorganizowanej i planowanej aktywności gospodarczej, a rodzaj, właściwość oraz istota podejmowanych w jej ramach działań i czynności odpowiadały wykonywaniu przewozu drogowego osób i bez znaczenia jest czy formalnie miał on status przedsiębiorcy, czy go nie miał.

Działalność strony miała niewątpliwie zorganizowany charakter, gdyż w sprawie istnieje środek transportu umożliwiający świadczenie usługi przewozu osób, stwierdzono funkcjonowanie aplikacji służącej kojarzeniu klientów z przewoźnikiem i tym samym zamawianie usługi przewozu (zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-434/15), a także zarobkowy charakter świadczonych usług. Nie jest więc zasadne założenie, że zamawiając usługę przewozu przy wykorzystaniu aplikacji, zamawiający nie liczył się z obowiązkiem zapłaty za zamówiony i zlecony przewóz, a przyjmujący zamówienie, że przewóz ten miałby wykonać nieodpłatnie, to jest bez wynagrodzenia, którego moment (chwila) uiszczenia, został pozostawiony woli stron, zawartej we wskazany powyżej sposób, konsensualnej i odpłatnej umowy przewozu. Nie ma przy tym znaczenia w jaki sposób (pośrednio), następowała zapłata wynagrodzenia skarżącemu, gdyż jest to tylko sposób uregulowania przepływów pieniężnych, który nie niweczy odpłatnego i zorganizowanego świadczenia usług przez stronę skarżącą.

Należy zatem stwierdzić, że okoliczności towarzyszące zawarciu umowy przewozu (zamówieniu usługi przewozu) przy wykorzystaniu funkcjonalności aplikacji, która kojarząc usługobiorcę z usługodawcą oraz informując o przewidywanej cenie za usługę, siłą rzeczy determinowała także sposób oraz termin zapłaty za jej wykonanie, w żadnym stopniu, ani też zakresie nie sprzeciwiały się temu, aby ujawnioną w toku kontroli drogowej działalność strony uznać, za wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, w rozumieniu art. 4 pkt 1 u.t.d.

W konsekwencji, wobec przyjętych za podstawę wyrokowania w sprawie ustaleń faktycznych, których skarżący kasacyjnie skutecznie nie podważył, a z których wynika, że ujawniony w toku kontroli okazjonalny przewóz osób był wykonywany przez stronę osobiście, uzasadniony jest wniosek, że wykonywanie tego przewozu musiało również czynić zadość temu warunkowi koniecznemu, który wynika z art. 39m u.t.d. Przepis ten stanowi bowiem, że wymagania, o których mowa w art. 39a-39l, a więc m.in. wymagania posiadania badań lekarskich kierowców wykonujących przewóz drogowy w zakresie braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (art. 39j u.t.d.), stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.

Jeżeli zatem ujawniona w toku kontroli drogowej działalność strony nosiła wszystkie cechy wykonywania krajowego transportu drogowego osób (okazjonalnego przewozu osób), to niesporny fakt osobistego wykonywania przewozu drogowego osób nie mógł pozostawać bez wpływu na wniosek, że jego wykonywanie przez osobę (kierowcę) nieposiadającego wymaganego badania (orzeczenia) lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, należało kwalifikować jako naruszenie prawa wyczerpujące znamiona deliktów administracyjnych, o których jest mowa w art. 92a ust. 2 w zw. z art. 39j oraz art. 39m u.t.d. w związku z lp. 4.2. załącznika nr 4 do tej ustawy.

Odnosząc się końcowo do zarzutu naruszenia art. 92a ust. 10 u.t.d. wskazać należy, że prawidłowe rozumienie pojęcia "czynu" wymaga uwzględnienia znamion poszczególnych naruszeń określonych w załączniku nr 3 i 4 do u.t.d., przy założeniu, że ich źródłem jest jedno zachowanie (zdarzenie).

Tym samym odstąpienie od ukarania na mocy załącznika nr 4 do u.t.d. w sytuacji procesowej, w której istnieje równoczesne ukaranie za popełnienie czynu sprecyzowanego w załączniku nr 3 do u.t.d., wymaga uznania swoistej jednorodzajowości obu zachowań i podstaw ukarania. Brak karania za czyn z załącznika nr 4 do u.t.d. warunkowany jest zatem sytuacją, że to samo zachowanie wypełnia zarówno znamiona naruszenia określonego w którejś z pozycji załącznika nr 3 jak i z załącznika nr 4 do u.t.d. Istotna jest więc "prawna tożsamość" naruszeń.

W niniejszej sprawie stwierdzono naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji (Ip. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.) oraz wykonywaniu przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego (Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.). Pomimo więc, że ujawniono to w trakcie jednej kontroli (wraz z brakiem stosownych badań), to nie może być jednak mowy o tożsamości ujawnionych naruszeń z załącznika nr 3 i 4 do u.t.d. w rozumieniu art. 92a ust. 10 u.t.d. W związku z tym wyłączenie z tego przepisu nie ma w tym przypadku miejsca.

Pozbawione uzasadnionych podstaw są zatem wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.