Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 453/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 3, art. 134, art. 145, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 84
journal: Dz.U. 2023 poz 1047
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi- Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Anna Dębowska, Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2023 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 20 czerwca 2023 r. nr SKO.4121.74.2023 w przedmiocie odmowy wydania uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 20 czerwca 2023 r. nr SKO.4121.74.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, po rozpatrzeniu odwołania R. S., utrzymało w mocy decyzję Starosty Łódzkiego Wschodniego z 31 maja 2023 r. znak KiT.5422.01.04.2023 o odmowie wydania uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy ustalił i zważył, co następuje.

31 marca 2023 r. strona wystąpiła do organu I instancji z wnioskiem o wydanie uprawnienia diagnosty. Do wniosku załączyła m.in.: świadectwo ukończenia technikum nr 2 w [...] wraz z dyplomem potwierdzającym kwalifikacje zawodowe w zawodzie technik obsługi turystycznej; wystawiony przez Uniwersytet Łódzki dyplom ukończenia studiów na kierunku [...] w obszarze kształcenia w zakresie [...]; zaświadczenie o odbytym bezpłatnym stażu na stanowisku pomocnik diagnosty wydane przez A. S.C. E. S., M. S. z siedzibą w K. ul. Ł. 20D; zaświadczenie o ukończeniu szkolenia dla osób, ubiegających się o uprawnienia diagnostów, wydane przez Serwis Samochodowy X, [...] A1 ul. B. 5 a; zaświadczenie potwierdzające zdanie egzaminu kwalifikacyjnego. 27 kwietnia 2023 r. dostarczyła kolejne zaświadczenie o odbytym bezpłatnym stażu.

Organ I instancji pismem z 9 maja 2023 r. wezwał M. S. (współwłaścicielkę firmy A. S.C.) do wyjaśnienia rozbieżności w wydanych zaświadczeniach, potwierdzających praktykę.

16 maja 2023 r. w siedzibie organu I instancji wyjaśnienia złożyły M. S., jak i wnioskodawczyni.

Organ I instancji 31 maja 2023 r. wydał decyzję odmawiającą wydania uprawnienia. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że wnioskodawczyni nie legitymuje się odpowiednią praktyką.

Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestie związane z uprawnieniami do wykonywania badań technicznych pojazdów są uregulowane w art. 84 ust. 2 i 2b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm.), dalej: p.r.d. Uwzględniając powyższe przepisy, organ odwoławczy stwierdził, że do uzyskania uprawnienia do wykonywania badań technicznych wymagane jest, m.in. odbycie odpowiedniej praktyki, której wielkość minimalna uzależniona jest od posiadanego wykształcenia. Na gruncie rozpoznawanej sprawy strona odbyła wymagane szkolenie oraz zdała z wynikiem pozytywnym egzamin kwalifikacyjny, co wprost wynika z zaświadczenia o ukończeniu szkolenia dla osób ubiegających się o uprawnienia diagnostów oraz zaświadczenia, potwierdzającego zdanie egzaminu kwalifikacyjnego. Odnośnie posiadanego wykształcenia strona przedłożyła świadectwo ukończenia technikum wraz z dyplomem, potwierdzającym kwalifikacje zawodowe w zawodzie technik obsługi turystycznej oraz dyplom ukończenia studiów na kierunku [...] w obszarze kształcenia w zakresie [...].

Uwzględniając art. 84 ust. 2b pkt 4 p.r.d., organ odwoławczy stwierdził, że strona posiada średnie wykształcenie techniczne o specjalności innej niż samochodowa, co oznacza, iż powinna ona legitymować się udokumentowaną 2-letnią praktyką w stacji obsługi pojazdów lub w zakładzie (warsztacie) naprawy pojazdów na stanowisku naprawy lub obsługi pojazdów. Strona jako udokumentowanie 2 lat praktyki w stacji kontroli pojazdów lub w zakładzie (warsztacie) naprawy pojazdów na stanowisku kontroli lub naprawy pojazdów przedłożyła (wystawione przez jej matkę) zaświadczenia z 28 lutego 2023 r. oraz 27 kwietnia 2023 r., z treści których wynika, że wnioskodawczyni od 1 kwietnia 2020 r. do 30 kwietnia 2022 r. odbywała w A. S.C. bezpłatny staż. Przy czym, jak wskazał organ, bezsporne w sprawie jest to, że: powyższe zaświadczenia jako jedyne dokumentują stosowną praktykę, bowiem w tym zakresie nie została zawarta żadna umowa; powyższe zaświadczenia w sposób odmienny wskazywały stanowisko M. S. (zaświadczenie z 28 lutego 2023 r. - stanowisko: pomocnik diagnosty; zaświadczenie z 27 kwietnia 2023 r. - stanowisko: kontroli i naprawy pojazdów); z żadnego z tych zaświadczeń nie wynika, aby M. S. samodzielnie wykonywała praktyczne czynności w stacji kontroli pojazdów lub w zakładzie naprawy pojazdów na stanowisku kontroli lub naprawy pojazdów; M. S. od 1 kwietnia 2020 r. do 30 kwietnia 2022 r. pracowała zawodowo u innego pracodawcy, a staż na stacji odbywała w czasie wolnym (tj. w soboty, dni wolne w pracy oraz podczas urlopów wypoczynkowych).

Mając na względzie powyższe, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż strona nie udokumentowała zdobytej na stanowisku kontroli lub naprawy pojazdów praktyki, bowiem bezpłatny staż, odbywany przez stronę w firmie A. S.C., nie potwierdza, że zdobyła ona 2-letnią praktykę, wystarczającą do wydania uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów.

W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego strona podniosła, że 14 marca 2023 r. odbyła pierwszą umówioną wizytę w Starostwie Powiatowym w Łodzi. Podczas tej wizyty otrzymała od naczelnika sprzeczne informacje. Dowiedziała się, że naczelnik nie przyjmie jej dokumentów, ponieważ nie zna się na tym, a pracownica organu, zajmująca się wydawaniem uprawnień, przebywa na zwolnieniu lekarskim. 28 marca 2023 r. wysłała wniosek o wydanie uprawnień wraz z wymaganymi dokumentami (tj. świadectwo ukończenia szkoły, zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, potwierdzenie zdania egzaminu oraz zaświadczenie o odbytym stażu na stanowisku pomocnik diagnosty). 19 kwietnia 2023 r. starostwo nadało pismo informujące o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Na drugiej wizycie, która odbyła się 27 kwietnia 2023 r., pracownica organu poprosiła o uzupełniające zaświadczenie o praktyce. 28 kwietnia 2023 r. takie zaświadczenie zostało dostarczone. 16 maja 2023 r. przesłuchano M. S., współwłaścicielkę firmy A. S.C., i uzyskano informację o charakterystyce działalności oraz potwierdzenie przedsiębiorcy o odbytym stażu. M. S. potwierdziła w pełni wystawione zaświadczenia, jednakże urząd zanegował wykonywanie obowiązków. Głównym argumentem, odrzucającym wniosek o wydanie uprawnień jest to, że strona poznała tylko teoretyczną wiedzę podczas stażu w stacji kontroli pojazdów na stanowisku kontroli. W uzasadnieniu odmowy pojawiła się informacja, że zaświadczenie nie określa obowiązków strony, a także że zgodnie z zaświadczeniem do obowiązków strony należało, m.in. przyjmowanie samochodów do diagnostyki, wykonywanie cyklicznych przeglądów, pomiarów, określanie zakresu napraw pojazdów. Strona wyjaśniła, że 16 lutego 2023 r. uzyskała pozytywny wynik państwowego egzaminu praktycznego, co potwierdza jej doświadczenie praktyczne. 12 czerwca 2023 r. strona wysłała odwołanie do organu odwoławczego, prosząc o wyjaśnienia, skąd organ czerpał informację, że poznała tylko teoretyczną wiedzę podczas stażu i na jakiej podstawie zostały wyciągnięte takie wnioski oraz ich podstawę prawną, jeżeli zaświadczenie jasno określa zakres obowiązków strony. Dodatkowo wspólnik przedsiębiorstwa potwierdził prawdziwość zaświadczenia, a i tak zostało to zanegowane. Strona nie uzyskała odpowiedzi na żadne z powyższych pytań. Skarżąca już w odwołaniu wyjaśniła, że A.S.C. jest firmą rodzinną. Jej matka od około 9 lat jest współwłaścicielem firmy, natomiast ojciec jest diagnostą na tej stacji. W ocenie strony jest to ogromna zaleta, ponieważ od początku istnienia spółki w każdej wolnej chwili uczestniczy w sprawach codziennych stacji i ma do czynienia z pracą diagnostów, co uważa za cenne doświadczenie, na które niewielu przyszłych diagnostów ma szanse. Zdaniem strony jest ona przygotowana zarówno do pracy w zawodzie, jak i do prowadzenia stacji kontroli pojazdów.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) oraz w związku z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, bądź też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także gdy decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie.

W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd co do zasady rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji SKO w oparciu o wyżej opisane zasady orzekający w niniejszej sprawie sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ona przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 84 ust. 2 p.r.d. starosta wydaje uprawnienia do wykonywania badań technicznych, jeżeli osoba ubiegająca się o jego wydanie posiada wymagane wykształcenie techniczne i praktykę, odbyła wymagane szkolenie oraz zdała egzamin kwalifikacyjny.

Egzamin, o którym mowa w ust. 2, przeprowadza za opłatą komisja powołana przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego. ( art. 84 ust. 2 a).

W sprawie bezsporne pozostaje, iż strona spełnia prawie wszystkie z ww. warunków. Jedyną sporną kwestią jest to, czy złożone przez nią zaświadczenia dokumentują dwa lata praktyki w stacji kontroli pojazdów lub zakładzie (warsztacie) naprawy pojazdów na stanowisku kontroli lub naprawy pojazdów. Taki warunek przewidziany został w przepisie art. 84 ust. 2 b pkt 4 p.r.d. W myśl tego przepisu przez wymagane wykształcenie techniczne i praktykę, o których mowa w ust. 2 rozumie się średnie wykształcenie techniczne lub wykształcenie średnie branżowe, o specjalności innej niż samochodowa i udokumentowane dwa lata praktyki w stacji kontroli pojazdów lub zakładzie (warsztacie) naprawy pojazdów na stanowisku kontroli lub naprawy pojazdów.

Zdaniem organów administracji skarżąca posiada wiedzę w zakresie budowy i naprawy pojazdów samochodowych oraz przeprowadzania badań technicznych. Potwierdza to zdanie egzaminu kwalifikacyjnego na diagnostę. Jednakże przedstawione zaświadczenia nie dokumentują jednoznacznie zdobytej praktyki. Mówią jedynie o odbywaniu bezpłatnego stażu bez uwzględnienia w jakim wymiarze staż ten był wykonywany oraz co należało do obowiązków stażystki. Jednakże tylko bezpośrednio wykonywane naprawy lub kontrola pojazdów mogą przyczynić się do zdobycia wymaganej prawem praktyki. Ze złożonych zaświadczeń i wyjaśnień nie wynika, by strona samodzielnie wykonywała ww. czynności. Bezpłatny staż odbywany w okresie od 1 kwietnia 2020 r. do 30 kwietnia 2022 r., w czasie wolnym od innych zajęć, nie jest wystarczający do nabycia uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów.

Skarżąca prezentuje natomiast stanowisko, iż poznała nie tylko teoretyczną stronę pracy. Wykazała się także umiejętnościami praktycznymi, co potwierdza pozytywny wynik państwowego egzaminu praktycznego przeprowadzonego przez Transportowy Dozór Techniczny. Ustawodawca nie określił dokładnie kryteriów odbywania oraz udokumentowania praktyki. Dlatego decyzja jest nieobiektywna, niepoparta żadnymi logicznymi argumentami.

Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organów administracji dotyczące nieudokumentowania przez stronę dwóch lat praktyki w stacji kontroli pojazdów lub w zakładzie (warsztacie) naprawy pojazdów na stanowisku kontroli lub naprawy pojazdów.

Zgodnie z treścią zaświadczenia z 28.02. 2023 r. skarżąca odbyła bezpłatny staż w terminie 1.04.2020 do 30.04.2022 na stacji kontroli pojazdów, na stanowisku pomocnik diagnosty, poznając: charakterystykę pracy, obowiązki i odpowiedzialność diagnosty, teorię związana z przeprowadzeniem badania technicznego, dokumentację niezbędną do przeprowadzenia badania, systemy informatyczne wspomagające prace na stacji, przepisy regulujące prace diagnosty.

Z kolei w zaświadczeniu wystawionym 27.04.2023 r. wskazano, że w okresie od 1.04.2020 do 30.04.2022 podczas odbywania bezpłatnego stażu na stanowisku kontroli i naprawy pojazdów, do obowiązków strony należało: przyjmowanie pojazdu samochodowego do diagnostyki, wykonywanie cyklicznych przeglądów pojazdów samochodowych, wykonywanie pomiarów, napraw i regeneracji podzespołów pojazdów samochodowych, dobieranie metod i określanie zakresu naprawy pojazdu samochodowego, odbieranie zespołów lub podzespołów do pojazdów samochodowych lub ich zamienników do wymiany.

Skarżąca zeznała, że od poniedziałku do piątku pracuje poza stacją diagnostyczna, ale w soboty i dni wolne od pracy uczestniczy w obowiązkach na stacji.

W ocenie sądu starosta rozpatrując wniosek o wydanie uprawnienia do wykonywania badań zobowiązany jest uwzględnić wagę obowiązków i odpowiedzialności spoczywających na diagnoście. Prawidłowość wykonywania czynności związanych z badaniem pojazdu może mieć bowiem bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, a w konsekwencji na życie i zdrowie uczestników tego ruchu.

Art. 84 ust. 3 p.r.d. przewiduje wyjątkową, niespotykaną wśród przedstawicieli innych zawodów, odpowiedzialność diagnosty. Nawet jednorazowe stwierdzenie przeprowadzenia badania niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania, obliguje starostę do cofnięcia uprawnienia do wykonywania badań technicznych.

Powyższe okoliczności wskazują, że od osoby będącej diagnostą oczekuje się posiadania szczególnej i ugruntowanej wiedzy, zarówno teoretycznej jak i praktycznej w zakresie badań technicznych pojazdów.

Szczególny charakter funkcji diagnosty powoduje, że przyznanie uprawnień musi zostać poprzedzone wnikliwą analizą załączonej do wniosku dokumentacji, także w zakresie doświadczenia zdobytego w czasie dwóch lat praktyk na stacji diagnostycznej lub w warsztacie naprawy pojazdów.

Treść załączonych zaświadczeń potwierdza obecność skarżącej w soboty i dni wolne od pracy na stacji i wykonywanie szeregu czynności związanych z pracą diagnosty. Jednak z ww. zaświadczeń nie wynika dokładny przebieg praktyk, określonych w zaświadczeniach jako "staż", to jest jakie czynności i przy użyciu jakich urządzeń je wykonała, ile razy powierzono jej wykonanie konkretnych czynności, czy sposób wykonania był prawidłowy.

Udokumentowanie nabytego doświadczenia zawodowego mogło nastąpić np. poprzez zawarcie przez właściciela stacji ze skarżącą umowy określającej zakres jej obowiązków, a ponadto sporządzenie dokumentacji zawierającej dokładny wykaz powierzanych zadań i sposób ich realizacji.

Wobec braku szczegółowej dokumentacji odbywanych praktyk starosta nie mógł z całą odpowiedzialnością przyjąć, że zakres wymienionych w zaświadczeniach czynności pozwalał na nabycie przez stronę umiejętności samodzielnego i prawidłowego wykonywania badań technicznych. W szczególności, gdy praktyki odbywała osoba, która koncentrowała się na realizacji innych obowiązków zawodowych, a ponadto nie posiadała wykształcenia w zakresie techniki samochodowej.

Sąd nie podzielił stanowiska strony, iż wykazała się w pełni umiejętnościami praktycznymi zdając egzamin przeprowadzony przez Transportowy Dozór Techniczny. Zdanie egzaminu kwalifikacyjnego jest jednym z warunków ubiegania się o wydanie uprawnienia. Jednakże, zgodnie z art. 84 ust. 2 p.r.d., innym koniecznym warunkiem jest posiadanie praktyki. Jak trafnie przyjęto w zaskarżonej decyzji strona nie udokumentowała spełnienia tego warunku.

Biorą pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

eg