Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 176/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 1, art. 23
journal: Dz.U. 2023 poz 622
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Herman, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 5 stycznia 2024 r. nr SKO.K/41.3/2394/2023/25156/EŚ w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 5 stycznia 2024 r. nr SKO.K/41.3/2394/2023/25156/EŚ, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO, Kolegium organ II instancji) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm. dalej jako "k.p.a.") oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 570), w zw. z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 sierpnia 2023r., sygn. akt II SA/GI 1528/22, prawomocnym z dniem 7 października 2023r.

po rozpatrzeniu odwołania A. H. poprzednio S. (dalej: skarżąca, strona) od decyzji Prezydenta Miasta K. (dalej: Prezydent, organ I instancji) z dnia 12 lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie:

1. uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta K. z dnia 5 maja 2015 r. o uzyskaniu przez A. H. ur. 24 stycznia 1996 r. w K., uprawnień do kierowania pojazdami kat. B, stwierdzonych dokumentem prawa jazdy nr [...];

2. odmowy wydania A. H. prawa jazdy kat. B, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.

Postanowieniem z 8 czerwca 2022 r. Prezydent wznowił z urzędu postępowanie dotyczące uprawnienia skarżącej do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B. W uzasadnieniu powołał się na art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe i w tym kontekście podkreślił, że z prawomocnego wyroku wydanego przez Sąd Rejonowy w M. wydział II Karny sygn. akt [...] wynika, że w zaświadczeniu o ukończeniu przez wyżej wymienionego szkolenia podstawowego kursu nauki jazdy została poświadczona nieprawda.

Następnie, decyzją wydaną 12 lipca 2022 r. wspomniany organ uchylił swoją decyzję ostateczną z 5 maja 2015 r. w sprawie wydania stronie prawa jazdy kategorii B i odmówił jej wydania tego prawa jazdy.

W uzasadnieniu tej decyzji podkreślono, że jak wynika z treści wskazanego wyżej wyroku sądu powszechnego, kandydatka na kierowcę nie odbyła wymaganego przez art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami zajęć części teoretycznej przeprowadzonych w formie wykładów i ćwiczeń w zakresie podstaw kierowania pojazdem i uczestnictwa w ruchu drogowym oraz w zakresie obowiązków i praw kierującego pojazdem. Równocześnie Sąd orzekł, że osoba uprawniona do wydania zaświadczenia o ukończeniu przez kursanta kursu na prawo jazdy - K. P. potwierdził w tym dokumencie nieprawdę co do odbytych zajęć teoretycznych, nauki udzielenia pierwszej pomocy.

Zdaniem organu pierwszej instancji opisane wyżej okoliczności faktyczne potwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu wskazują, że strona nie odbyła szkolenia wymaganego do uzyskania uprawnień do kierowania pojazdami, a tym samym nie spełnia przesłanki przewidzianej w art. 11 ust. 1 pkt 3 przywołanej ustawy z 5 stycznia 2011 r. Równocześnie organ stwierdził, że weryfikacja dokumentów wypadła negatywnie, a zatem zgodnie z § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2016 r. należało odmówić stronie wydania prawa jazdy.

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania.

Decyzją z 17 sierpnia 2022 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji zaprezentowało dotychczasowy przebieg postępowania oraz przytoczyło treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa.

Organ odwoławczy zaakcentował, że wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. albowiem dowody, na podstawie których ustalono okoliczności istotne dla sprawy zakończonej wydaniem decyzji o przyznaniu stronie prawa jazdy okazały się fałszywe, fakt ich sfałszowania został potwierdzony prawomocnym wyrokiem, zaś zgodnie z poglądem wyrażonym w judykaturze oraz w literaturze przedmiotu, fałsz ten może tu przybierać zarówno formę materialną (co do formy dokumentu) jak i intelektualną (co do jego treści). W rezultacie Kolegium podniosło, że w sprawie nie zostały spełnione konieczne wymogi warunkujące uzyskanie prawa jazdy, a w szczególności warunek określony w art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, polegający na konieczności odbycia wymaganego szkolenia w zakresie wskazanym w art. 23 ust. 2 tej ustawy. Weryfikacja dokumentacji strony zakończyła się negatywnie i nie dopuszczono się przy niej żadnych uchybień. Fałsz dowodu został stwierdzony już po dacie wydania weryfikowanej decyzji, zaś to, że uchybienia w prowadzeniu szkolenia teoretycznego nastąpiły bez wiedzy i winy kursanta pozostają bez znaczenia dla sprawy. Skoro bowiem sąd karny w prawomocnym wyroku uznał, że strona nie odbyła wymaganej części teoretycznej szkolenia, nauki pierwszej pomocy oraz kontrolnego sprawdzenia poziomu wiedzy i umiejętności w formie egzaminu wewnętrznego, to nie ma potrzeby badania jej świadomości co do okoliczności odbywanego szkolenia.

Na ww. decyzję z 17 sierpnia 2022 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Po rozpoznaniu skargi na ww. decyzję przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2023r., sygn. akt II SA/GI 1528/22 uchylono decyzję SKO z 17 sierpnia 2022 r. nr [...]. We wspomnianym wyroku Sąd wskazał, że analiza akt administracyjnych pozwoliła dostrzec, że odwołanie skarżącej skierowane do organu odwoławczego nie zostało przez skarżącą podpisane. Okoliczność ta umknęła organowi odwoławczemu, który pomimo występującego braku formalnego wskazanego pisma procesowego rozpoznał wniesione odwołanie, tak jakby spełniało ono wszystkie prawem przewidziane wymogi. Sąd wskazał, by w ramach ponownie prowadzonego postępowania organ odwoławczy podjął działania wskazane w uzasadnieniu niniejszego wyroku, a zmierzające do usunięcia ułomności odwołania skarżącej od decyzji organu pierwszej instancji i następnie stosownie do poczynionych ustaleń podjął przewidziane prawem działania zmierzające do zakończenia prowadzonego postępowania administracyjnego.

Wezwaniem z dnia 15 grudnia 2023r. nr SKO.K/41.3/2394/2023/25156/EŚ organ odwoławczy wezwał stronę do uzupełnienia występującego braku formalnego odwołania. Po uzupełnieniu ww. braku formalnego przez stronę - organ odwoławczy ponownie przystąpił do rozpoznania odwołania strony z dnia 25 lipca 2022 r. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 12 lipca 2022 r. nr [...]. W odwołaniu skarżąca zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 16 k.p.a., w związku z konstytucyjną zasadą zaufania obywatela do państwa, a nadto wskazała, że organ nie zawiadomił jej o wszczęciu i zakończeniu postępowania oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, czym naruszył przepis art. 10 k.p.a. Strona podniosła również, że nie była świadoma naruszeń prawa, jakich dopuścił się K. P.. W oparciu o postawione zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 12 lipca 2022 r. nr [...].

W związku z powyższym zaskarżoną decyzją z 5 stycznia 2024 r. Nr SKO.K/41.3/2394/2023/25156/EŚ, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej strona reprezentowana przez radcę prawnego wniosła o uchylenie powyższej decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, zasądzenia kosztów postępowania oraz przeprowadzenia dodatkowych dowodów a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżąca zarzuciła SKO w Katowicach naruszenie:

1) art. 7 k.p.a. art. 77 §1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez uznanie, że skarżący nie odbył wymaganego szkolenia, podczas gdy szkolenie oraz egzamin wewnętrzny w całości został przez skarżącego zrealizowany,

2) art. 7 k.p.a. art. 77 §1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegające na przyjęciu, bez stosowanego wyjaśnienia, iż stwierdzona prawomocnym wyrokiem fałszywość zaświadczenia jest równoznaczna z niewypełnieniem przesłanki warunkującej uzyskanie uprawnienia do kierowania pojazdami, podczas gdy domniemanie wynikające z dokumentu urzędowego jakim jest zaświadczenie ma charakter wzruszalny, a zachodziło prawdopodobieństwo wystąpienia okoliczności wskazujące na to, że jest ono niezgodne ze stanem rzeczywistym bowiem skarżący odbył wymagane prawem szkolenie oraz odbył egzamin wewnętrzny,

3) art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela i nieprowadzenie postępowania administracyjnego w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa,

4) art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w której brak jest odniesienia do zarzutów skarżącego i zawarcie w niej zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa,

5) art. 138 §1 pkt. 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu 1 instancji w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i orzeczenie o umorzeniu postępowania,

6) art. 145 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i uznanie, że zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania podczas gdy sfałszowane podpisy nie są bezwzględnym świadectwem na to, że szkolenie się nie odbyło i skarżący go nie ukończył.

7) art. 11 ust. 1 w zw. art 23 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że skarżący nie odbył kursu na prawo jazdy i nie zdał egzaminu wewnętrznego, podczas gdy skarżący odbył w całości kurs i zdał wewnętrzny egzamin, tylko nie potwierdził tego faktu pisemnie. Jednak nie można uznać, iż nie odbył go wyłącznie w oparciu o ustalenia zawarte w w/w wyroku karnym, istnieją bowiem inne formy potwierdzenia jego obecności.

8) art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez błędne wyważenie wartości, udzielając bezwzględnego prymatu zasadzie legalizmu, a nie uwzględniając jednocześnie specyfiki sprawy, w której zachodziła konieczność poszanowania zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa.

W uzasadnieniu m.in. wskazano, że zaświadczenie to jest dokumentem urzędowym mającym szczególną moc dowodową Przysługuje mu domniemanie prawdziwości - stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (art. 76 § 1 k.p.a.). Domniemanie to ma jednak charakter wzruszalny(art. 76 § 3 k.p.a.). Jeśli zatem zachodziło prawdopodobieństwo wystąpienia okoliczności wskazujących na to, że jest ono niezgodne ze stanem rzeczywistym, bowiem skarżący odbył wymagane prawem szkolenie, co było przez niego wielokrotnie podnoszone, to organy orzekające powinny przynajmniej podjąć w tym zakresie czynności wyjaśniające. O spełnieniu przesłanki koniecznej do uzyskania prawa jazdy nie decyduje przecież samo zaświadczenie, ale fakt odbycia szkolenia. Zatem nawet jeśli prawomocnym wyrokiem stwierdzono fałszywość zaświadczenia to nie oznacza to jeszcze, że skarżący szkolenia nie odbył.

Skarżąca zwróciła uwagę na zasadę określoną w art. 81a § 1 k.p.a., w myśl której organy prowadzące postępowanie dostrzegając wątpliwości co do zaistnienia określonego zdarzenia, a takie w tej sprawie powinny dostrzec, zobowiązane są rozstrzygać je na korzyść strony.

W ocenie skarżącej art 11 ust 1 pkt. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r o kierujących pojazdami, w brzmieniu obowiązującym (w dacie wydania uchylonej decyzji o wydaniu prawa jazdy jednoznacznie daje uprawnienie do otrzymania prawa jazdy osobie, która odbyła szkolenie wymagane do uzyskania prawa jazdy określonej kategorii.

Stwierdzono wreszcie, że art 145 § 1 ust 1 k.p.a. w ogóle nie powinien mieć zastosowania w przypadku stwierdzenia w wyroku sądowym sfałszowania dokumentów przez osoby inne niż strona, która we własnej sprawie nieświadomie się nimi posłużyła.

Ponadto podniesiono zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP poprzez błędne wyważenie wartości, udzielając bezwzględnego prymatu zasadzie legalizmu, a nie uwzględniając specyfiki sprawy. W motywach skargi zamieszczono argumentację przemawiającą za jej uwzględnieniem.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko i powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził, że nie znajduje podstaw do zajętego w sprawie stanowiska, z kolei zarzuty podnoszone przez skarżącą nie wnoszą do sprawy jakichkolwiek nowych elementów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 § 1 powyższej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może natomiast kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.

W tym kontekście nie stwierdzono podstaw do uwzględnienia skargi. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) wykazała bowiem, że zaskarżony akt odpowiada wymogom prawa, gdyż nie narusza obowiązujących przepisów w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd rozpoznając sprawę miał na uwadze, że zaskarżona decyzja objęta jest dyspozycją art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Wobec powyższego skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie zobligowany był do zbadania czy organ odwoławczy wywiązał się ze wskazań i zaleceń zawartych w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 25 sierpnia 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 1528/22. W tym orzeczeniu w konkluzji stwierdzono, że: "w rozpoznawanej sprawie analiza akt administracyjnych pozwoliła dostrzec, że odwołanie skarżącej skierowane do organu odwoławczego nie zostało przez skarżącą podpisane. Okoliczność ta umknęła organowi odwoławczemu, który pomimo występującego braku formalnego wskazanego pisma procesowego rozpoznał wniesione odwołanie, tak jakby spełniało ono wszystkie prawem przewidziane wymogi (...).

Oznacza to, że organ odwoławczy nie był uprawniony do rozpoznania sprawy w sposób merytoryczny przed uprzednim usunięciem występującej ułomności wskazanego pisma procesowego.

Podkreślić bowiem należy, że jeżeli skarżąca w wyznaczonym jej terminie nie usunęłaby występującej ułomności pisma procesowego organ odwoławczy nie mógłby w sposób merytoryczny rozpoznać wniesionego odwołania, a wydanie za-skarżonej decyzji było czynnością przedwczesną ponieważ organ odwoławczy dopuścił się naruszenia postanowień art. 63 § 3 w związku z art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ odwoławczy podejmie działania wskazane w uzasadnieniu niniejszego wyroku, a zmierzające do usunięcia ułomności odwołania skarżącej od decyzji organu pierwszej instancji".

Dostrzeżone uchybienie spowodowało, że Sąd nie wypowiadał się merytorycznie w tej sprawie, a organ odwoławczy został zobowiązany do podjęcia działania zmierzającego do usunięcia ułomności odwołania skarżącej od decyzji organu pierwszej instancji, co zdaniem Sądu orzekającego zostało przez organy wykonane.

Przedmiotem skargi jest w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie uchylające decyzję o wydaniu prawa jazdy kategorii B i jednocześnie odmawiające wydania stronie takiego prawa jazdy. Zaskarżony akt wydano po uprzednim wznowieniu postępowania z uwagi na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie na sfałszowanie dowodów, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności. Fałszerstwo to stwierdzone zostało prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w M. (sygn. akt [...]) skazującym osobę prowadzącą Ośrodek Szkolenia Kierowców za popełnienie przestępstwa polegającego na poświadczeniu nieprawdy w dokumentach dotyczących przeprowadzonych szkoleń. Zdaniem orzekających w sprawie organów, fałszerstwo dokumentacji potwierdzającej odbycie kursu prawa jazdy stanowi wystarczającą przesłankę wykluczającą uzyskanie tych uprawnień, zaś pozostałe okoliczności związane z ich uzyskaniem przez stronę pozostają w tym kontekście bez znaczenia albowiem stwierdzenie zaistnienia powyższej przesłanki powoduje konieczność uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Rozstrzygnięcie to Sąd uznaje za prawidłowe mając na uwadze stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyrokach z 25 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 145/23, II GSK 246/23 oraz II GSK 242/23 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), które zapadły w sprawach o zbliżonych stanach faktycznych do sprawy niniejszej.

W uzasadnieniach tych orzeczeń zaznaczono, iż z art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do istoty sprawy organ administracji wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej (§ 1 pkt 1) - gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b albo decyzję, którą uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (§ 1 pkt 2) - gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b albo - w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji wobec okoliczności wskazanych w art. 146 - stwierdza wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazuje okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (§ 2).

Tym samym za zasadny trzeba uznać wniosek, że stwierdzenie lub brak stwierdzenia wspomnianych podstaw determinuje sposób zakończenia takiego postępowania. Innymi słowy, w przypadku stwierdzenia istnienia podstawy wznowienia postępowania organ administracji jest obligowany do wydania decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (lub w przypadku zaistnienia okoliczności wymienionych w art. 146 tego Kodeksu - decyzji wskazanej w art. 151 § 2), z kolei stwierdzenie nieistnienia podstawy wznowienia zobowiązuje go do wydania decyzji określonej w art. 151 § 1 pkt 1 przywoływanego Kodeksu. W konsekwencji, wobec jednoznacznej treści powołanego art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz jego imperatywnego charakteru, a nadto wobec nakazu jego ścisłej wykładni, jako przepisu kompetencyjnego (co odnosi się również do art. 151 § 1 pkt 1 i art. 151 § 2 tego Kodeksu), nie można uznać zasadności zarzutów skargi o tym, że uchylenie decyzji o nadaniu stronie uprawnień do kierowania pojazdami kolidowało z zasadą proporcjonalności wyrażoną w art. 8 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego czy też naruszało art. 7 tego Kodeksu, a w szczególności wynikający z tego unormowania obowiązek wyważania interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli.

Jak przy tym stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanych wyżej wyrokach, określone w art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego przesłanki wydania decyzji, o której w nim mowa, w ogóle nie odnoszą się do skutków uchylenia decyzji dotychczasowej, ani też do obowiązku lub jakiejkolwiek potrzeby ich oceny, której rezultat miałby determinować treść tejże decyzji, czy też stanowić podstawę wnioskowania odnośnie do zasadności lub celowości jej podejmowania. Nic takiego bowiem z przywołanego przepisu prawa nie wynika, o czym wyraźnie przekonuje jego treść. Nie sposób również zasadnie twierdzić, że we wznowionym postępowaniu organ administracji publicznej miałby być zobowiązany do wyważania interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, zgodnie z art. 7 powyższego Kodeksu. Należy bowiem zauważyć (abstrahując nawet od tego, że z art. 11 i art. 12 ustawy o kierujących pojazdami wynika, że decyzja o której mowa w art. 10 ust. 1 tej ustawy, jest tzw. decyzją związaną), że art. 151 § 1 pkt 2 wskazanego Kodeksu nie tworzy ku temu żadnych podstaw ani też warunków, co oznacza, że również wydawana na jego podstawie decyzja - wobec jasno określonych przesłanek jej podjęcia - nosi cechy decyzji związanej. Tymczasem w sytuacji, gdy przesłanki wydania decyzji administracyjnej są sprecyzowane w przepisach prawa, stosowanie art. 7 powoływanego Kodeksu jest wyłączone, gdyż może ono mieć miejsce jedynie w odniesieniu do podejmowania przez organ administracji publicznej decyzji administracyjnych na podstawie tzw. uznania administracyjnego, a więc innymi słowy tylko w sytuacji pozostawienia organowi administracji "luzu decyzyjnego", czyli wyboru konsekwencji prawnych normy prawa (materialnego) w decyzyjnym modelu stosowania prawa.

Mając na uwadze zaprezentowany wyżej pogląd NSA skład orzekający w niniejszej sprawie uznał, że jej okoliczności uzasadniały wydanie wobec skarżącej decyzji wymienionej w art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skoro bowiem jest poza sporem, że prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego stwierdzono istnienie fałszerstwa i poświadczenia nieprawdy w dokumentach stanowiących podstawę uzyskania przez skarżącą uprawnień do kierowania pojazdami i potwierdzających okoliczności mające kluczowy wpływ na ich uzyskanie, to zaistniała przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 tego Kodeksu, co z kolei obligowało organ do uchylenia decyzji orzekającej o rzeczonych uprawnieniach oraz do rozstrzygnięcia o istocie sprawy zwłaszcza, że nie zaktualizowały się również przesłanki do wydania decyzji określonej w art. 151 § 2 k.p.a. przywoływanego aktu.

Podstawa wznowienia postępowania wskazana w art. 145 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego odnosi się do braku znajomości stanu faktycznego przez organ prowadzący postępowanie i w konsekwencji wydania rozstrzygnięcia w oparciu o sfałszowane przed jego podjęciem dowody, na podstawie których ustalono istotne w sprawie fakty, a w rezultacie stwierdzenie istnienia tej podstawy wiąże się z koniecznością wykazania istnienia związku pomiędzy dowodami, które okazały się fałszywe, a istotnymi dla sprawy okolicznościami faktycznymi. Chodzi tu więc o dowody odnoszące się do faktów o prawotwórczym charakterze, czyli mających wpływ na określenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania zakończonego wzruszaną w trybie wznowienia decyzją ostateczną. W tym kontekście wymaga podkreślenia, że bezwzględnym warunkiem uzyskania spornych uprawnień wymienionym w art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami jest odbycie przez osobę ubiegającą się o ich przyznanie, szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii potwierdzonego zaświadczeniem, o którym mowa w art. 27 ust. 4 przywołanej ustawy. Z brzmienia tego ostatniego unormowania wynika, że ośrodek szkolenia kierowców lub inny podmiot prowadzący szkolenie wydaje osobie ubiegającej się o uzyskanie, między innymi, uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, jeżeli osoba ta uczestniczyła w minimum 80% przewidzianych w programie zajęć, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 1 oraz w art. 23 ust. 5 pkt 1 powyższej ustawy i we wszystkich przewidzianych w programie zajęciach, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 2 i 3 oraz w art. 23 ust. 5 pkt 2-4 powoływanej ustawy oraz uzyskała pozytywny wynik egzaminu wewnętrznego lub ćwiczeń sprawdzających, o których mowa w art. 23 ust. 5 pkt 3 tej ustawy, a zaświadczenie to podpisuje (z mocy ust. 5 cytowanego przepisu) kierownik ośrodka szkolenia kierowców albo kierownik innego podmiotu prowadzącego szkolenie. W świetle art. 217 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zaświadczenie takie stanowi urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego, a tym samym jest ich pochodną, co oznacza, że wobec celu oraz funkcji wydawania tego dokumentu nie może on budzić żadnych wątpliwości co do zgodności jego treści z rzeczywistymi faktami lub stanem prawnym. W rezultacie, potwierdzenie w tym zaświadczeniu okoliczności faktycznych lub stanu prawnego, które w rzeczywistości nie zaistniały pozbawia go jakiegokolwiek waloru dowodowego, a co za tym idzie nie może ono stanowić podstawy oceny w ramach zachowania wymogu warunkującego uzyskanie prawa jazdy, jakim jest odbycie przez wnioskodawcę wymaganego szkolenia.

W świetle stanowiska sformułowanego w prezentowanych wyżej orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, skład orzekający w niniejszej sprawie uznał, iż stwierdzenie prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w M. tego, że istotne dla sprawy okoliczności faktyczne dotyczące zachowania warunku odbycia szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy zostały ustalone na podstawie dowodów, które okazały się fałszywe, nie mogło być ocenione inaczej, jak tylko jako zaistnienie podstawy wznowienia postępowania wskazanej w art. 145 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w konsekwencji, jako zaktualizowanie się przesłanek wydania decyzji wymienionej w art. 151 § 1 pkt 2 tego Kodeksu. Z treści wspomnianego wyroku sądu karnego wynika bowiem, że właścicielowi Ośrodka Szkolenia Kierowców, jako osobie uprawnionej na podstawie ustawy o kierujących pojazdami do wystawiania dokumentów, zarzucono popełnienie czynu polegającego na tym, że w odniesieniu do strony skarżącej, jako kursantki, poświadczył nieprawdę w dokumencie w postaci karty przeprowadzonych zajęć szkolenia, co do okoliczności mających znaczenie prawne, a mianowicie - odbycia wymaganych przez art. 23 ust. 2 pkt 1 tej ustawy zajęć części teoretycznej przeprowadzanych w formie wykładów i ćwiczeń w zakresie podstaw kierowania pojazdem i uczestnictwa w ruchu drogowym, w zakresie obowiązków i praw kierującego pojazdem, a także w zakresie ukończenia wymaganego przez art. 23 ust. 4 powołanej regulacji egzaminu praktycznego i egzaminu teoretycznego wewnętrznego oraz co do faktu odbycia wymaganej przez art. 23 ust. 2 pkt 3 nauki udzielania pierwszej pomocy. Zarzucono mu też, że w dotyczącym strony zaświadczeniu o ukończeniu szkolenia podstawowego z 10 lutego 2015 r. nr [...] poświadczył nieprawdę co do faktu ukończenia wszystkich wymaganych przez ustawę o kierujących pojazdami zajęć szkoleniowych. Ponadto w arkuszu przebiegu egzaminu praktycznego wewnętrznego użyto pieczątki instruktora celem nadania mu cech autentyczności. Za czyny te, będące przestępstwami przeciwko wiarygodności dokumentów sprawca został skazany. Polemika z cytowanym wyżej prawomocnym wyrokiem skazującym jest niedopuszczalna, gdyż wiąże on sąd administracyjny co do popełnienia przestępstwa, co wynika z art. 11 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w świetle którego sąd nie może podważać ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego. Ustalenia sądu karnego będące podstawą skazania za przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów stanowiących dowody odbycia szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy dotyczyły istotnych elementów stanu faktycznego objętego ustaleniami co do przyczyn wznowienia, a w konsekwencji kluczowych dla rozstrzygnięcia sprawy we wznowionym postępowaniu. Zakres zaś takich ustaleń wobec treści art. 145 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nie ogranicza się do działania tylko samej strony postępowania, lecz może dotyczyć także innych osób, a więc także - jak w rozpoznanym przypadku - osoby uprawnionej do wystawiania dokumentów stanowiących dowód odbycia szkolenia wymaganego przy ubieganiu się o uprawnienia do kierowania pojazdami.

Sąd nie podziela w szczególności zarzutów skarżącej odnoszących się do rzekomych błędów w ustaleniach faktycznych. Dokonywanie tego rodzaju ustaleń pozostaje poza kontrolą sądu administracyjnego, o ile mieści się w granicach zakreślonych przepisem art. 80 k.p.a., a w toku postępowania zebrano wyczerpujący materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły naruszenia tych przepisów.

Nie został również naruszony art. 107 § 3 k.p.a., gdyż w ocenie Sądu organ należycie uzasadnił zaskarżoną decyzję, w odniesieniu do zarzutów skarżącego i pozwalając na zrozumienie jego stanowiska, co faktycznie zrealizowało zasadę pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa i w konsekwencji organ prawidłowo na podstawie art. 138 §1 pkt. 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu I instancji.

Zdaniem Sądu nie ma żadnych podstaw do uznania za słuszny zarzut naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego t.j. art. 11 ust. 1 w zw. art 23 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ponieważ ustalenia zawarte w prawomocnym wyroku karnym z 29 sierpnia 2023r., sygn. akt [...], wiążą organy co do popełnienia przestępstwa w tym przypadku, że skarżąca nie odbyła w całości kursu i nie zdała wewnętrznego egzaminu.

Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej o naruszeniu przez organ art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez błędne wyważenie wartości polegające na nieuwzględnieniu poszanowania zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Skarga bowiem nie precyzuje dokładnie, na czym miałoby polegać ww. naruszenie.

Mając powyższe na uwadze zarzuty skargi nie mogły odnieść skutku. Jak bowiem wynika z zaprezentowanych wyżej rozważań prawnych, brak winy, a nawet wiedzy skarżącej o nieprawidłowościach polegających na poświadczeniu przez osobę prowadzącą Ośrodek Szkolenia Kierowców nieprawdy w dokumentach wskazanych w wyroku Sądu Rejonowego w M. z 29 sierpnia 2018 r. nie mógł skutkować odstąpieniem przez właściwy organ od wznowienia postępowania administracyjnego, a następnie uchylenia rozstrzygnięcia przyznającego jej sporne uprawnienia. Zaistnienie tej obiektywnej okoliczności wyczerpującej przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 1 powoływanego Kodeksu powodowało bowiem, że organ administracyjny był bezwzględnie zobligowany do wydania takiej decyzji uchylającej z uwagi na związanie treścią normy prawnej zawartej w art. 151 § 1 pkt. 2 k.p.a.

Zważywszy wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym uzasadniać jej wzruszenie. Dlatego działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.