Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 179/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 5-6
journal: Dz.U. 2021 poz 247
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Justyna Mazur, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Krawczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2023 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] sp. z o. o. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 21 października 2022 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy ustalenia uwarunkowań środowiskowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Syg. akt VIII Sa/Wa 179/23

Uzasadnienie

Zaskarżona decyzją z dnia 21 października 2022 roku, znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postepowania administracyjnego( DZ.U z 2022 roku ze zm. dalej jako kpa) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym odwołania [...] sp. z oo z siedzibą w P. od decyzji Burmistrza S. z dnia 21 sierpnia 2022 roku, znak: [...] odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie fermy drobiu w miejscowości C.– orzekło – zaskarżoną decyzję utrzymać w mocy.

Decyzją Burmistrza S. z 21 sierpnia 2022 roku odmówiono [...] sp. z oo z siedzibą w P. ( dalej jako skarżący, inwestor) ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie fermy drobiu w miejscowości C. na działkach ew. nr [...] i [...] gm. C..

Odwołanie od decyzji wniósł skarżący zarzucając naruszenie:

- art. 66 ust.1 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko( DZ.U z 2021 roku, poz. 247 ze zm. dalej jako ustawa) poprzez błędną wykładnię i kwestionowanie możliwości przedstawienia dwóch wariantów realizacji inwestycji gdy jednocześnie jeden z tych wariantów jest wariantem najkorzystniejszym dla środowiska;

- art. 77 ust.1 w związku z art. 80 kpa w związku z art. 66 ust.1 pkt 5 i 6 ustawy poprzez dowolne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz uznanie, że inwestor nie przedstawił trzech wariantów realizacji planowanej inwestycji oraz opisu oddziaływania poszczególnych wariantów na środowisko, pomimo, że raporcie środowiskowym i jego uzupełnieniach przedstawiono analizę trzech wariantów inwestycji;

- art. 106 § 1 kpa w związku z art. 80 ust.1 i art. 77 ust.1 pkt 1 ustawy poprzez odmowę uwzględnienia postanowienia wydanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. oraz Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, którzy pozytywnie uzgodnili realizację inwestycji.

Organ odwoławczy ustalił i zważył co następuje:

W dniu 30 maja 2019 roku inwestor wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych warunkach realizacji inwestycji polegającej na rozbudowie fermy drobi w miejscowości C. na działkach nr [...].

Z przedłożonego z wnioskiem raportu o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wynika, że zamierzenie polegać ma zwiększeniu maksymalnej obsady 10 kurników, dla których inwestor uzyskał już decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach( kurniki k 1 do k 10) oraz budowie czterech obiektów hodowlanych przeznaczonych do tuczu brojlerów kurzych. Maksymalna obsada fermy po rozbudowie wyniesie 1 485 060 sztuk czyli 5 940,24 DJP( dotychczas było 795 680 sztuk czyli 3 182,72 DJP). Łączna powierzchnia działek na których jest zlokalizowane są obiekty wynosi 14,77 ha. Planowana powierzchnia zabudowy wyniesie łącznie z istniejącymi kurnikami i pomieszczeniami administracyjnymi ok. 53 970 m². w budynkach prowadzony będzie chów drobiu – brojlerów kurzych w cyklach 35 dniowych lub 45 dniowych – w zależności od potrzeb rynkowych. W ramach przedsięwzięcia planuje się zwiększenie maksymalnej obsady do 4 256,088 DJP. Łączna powierzchnia kurników wynosi 37 080 m². Poza budynkami w skład instalacji wchodzą również 20 sztuk silosów na paszę o pojemności ok. 30 m ³ każdy. Ponadto na terenie fermy znajdują się budynki i budowle pomocnicze nie wchodzące w skład instalacji. Według danych raportu oprócz czterech planowanych obiektów kurników w ramach inwestycji powstanie niezbędna infrastruktura w zakresie gospodarki wodno – ściekowej, zasilania w energie elektryczną i cieplną oraz gospodarki odpadami. Woda na potrzeby instalacji będzie dostarczana z istniejącego ujęcia wód podziemnych. Zasilanie elektryczne oparte zostanie na istniejącym przyłączu elektroenergetycznym, a w sytuacjach awaryjnych o agregat prądotwórczy( na działce nr [...]).

W trakcie inwestycji powstaną:

- 4 kurniki o powierzchni hodowlanej ok. 3640 m² każdy( łącznie 14 560m²),

- powierzchnia utwardzona – około 3500 m²,

- 8 silosów paszowych o pojemności do 42 m² każdy,

- pomieszczenia sterówek,

- do 10 naziemnych zbiorników na propan o pojemności do 9600 l każdy,

- 2 zbiorniki na odcieki po myciu(ścieki technologiczne) o pojemności do 30 m³,

- zbiornik na ścieki socjalno – bytowe o pojemności do 20 m³,

- budynek socjalno – biurowy,

- pomieszczenie dezynfekcji pojazdów,

- konfiskator, magazyn odpadów i odpadów niebezpiecznych,

- ogrodzenie.

Planowane przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane na podstawie § 2 ust.1 pkt 51 lit.b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko( DZ.U poz. 1839 dalej rozporządzenie)do przedsięwzięć, dla których obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko jest obligatoryjny( chów i hodowla zwierząt innych niż wymienione w lit.a) w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP) oraz na podstawie § 3 ust.1 pkt 37 rozporządzenia – instalacje do naziemnego magazynowania gazów łatwopalnych, produktów naftowych, produktów naftowych, ropy naftowej – inne niż wymienione w § 2 1 pkt 22.Organ odwoławczy stwierdził, że instalacja na planowanej fermie zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 roku w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów środowiska, stąd dla fermy konieczne będzie uzyskania pozwolenia zintegrowanego( chów i hodowla drobiu o więcej niż 40000 stanowisk).

W sytuacji gdy zamierzenie inwestycyjne zaliczone zostało do przedsięwzięć zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, to w myśl art. 59 ust.1 pkt 1 ustawy wymagane jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko. Ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w tym należy sporządzić i przedłożyć raport oddziaływania na środowisko.

W toku postępowania organ wystąpił do właściwych organów o zaopiniowanie i uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia. Jedynie Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. w dniu 22 października 2019 roku wydał negatywną opinie sanitarną. Pozytywne opinie wydali Marszałek Województwa Mazowieckiego, Państwowe Gospodarstwo Wodne ,, Wody Polskie ‘’ oraz Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska.

W toku postępowania organ zażądał od inwestora uzupełnienia przedłożonego raportu m.in. o opis analizowanych trzech wariantów realizacji przedsięwzięcia.

Pismem z dnia 13 czerwca 2022 roku wnioskodawca przedłożył uzupełnienie raportu i przedstawiono wariant najkorzystniejszy dla środowiska oraz skorygowano opis alternatywnego wariantu inwestycji. Jednocześnie podano, że wariant proponowany pozostaje bez zmian.

Organ pierwszej instancji dokonując weryfikacji przedłożonego uzupełnienia raportu dostrzegł lakoniczność opisu wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. W związku z czym organ pismem z dnia 6 czerwca 2022 roku zażądał wyjaśnienia, czym różni się wariant najkorzystniejszy dla środowiska od wariantu proponowanego.

Wnioskodawca wskazał, że zgodnie z interpretacją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, z przepisu art. 66 ust.1 pkt 5 ustawy nie wynika ani obowiązek przedstawienia w raporcie każdorazowo trzech wariantów, ani obowiązek proponowania przez inwestora wariantu innego od najkorzystniejszego.

Organ w świetle wyjaśnień wnioskodawcy uznał, że wariant proponowany przez inwestora jest jednocześnie wariantem najkorzystniejszym dla środowiska.

Decyzją z dnia 26 sierpnia 2002 roku Burmistrz S. odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu decyzji organ podnosił, że wnioskodawca pomimo wezwań organu nie uzupełnił raportu o wymagany wariant alternatywny realizacji przedsięwzięcia, gdyż ten który opisano w raporcie różni się wyłącznie zmianą ilości cykli produkcyjnych i liczby dni hodowlanych oraz wagą brojlerów.

W ocenie organu pierwszej instancji kryteria różniące warianty realizacji przedsięwzięcia są niewystarczające do uznania, że spełniają wymogi stawiane przez art. 66 ust.1 pkt 5 ustawy.

Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie wskazywał, że zgodnie z art. 66 ust.1 pkt 5 ustawy, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę przedsięwzięcia według kryteriów wymienionych w art. 62 ust.1 ustawy oraz zawierać opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym:

- wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego,

- racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska – wraz z uzasadnieniem ich wyboru.

Z powyższej regulacji wynika, że raport o oddziaływaniu na środowisko powinien zawierać opis analizowanych, co najmniej trzech wariantów jego realizacji. Warianty realizacji przedsięwzięcia stanowią jeden z najważniejszych instrumentów prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przedstawienie minimum trzech wariantów pozwala na utworzenie siatki porównawczej, na gruncie której organ weryfikuje proponowany wariant. Ilość wymaganych do przedstawienia w raporcie wariantów realizacji przedsięwzięcia nie zależy zatem od woli i uznania, a także oceny inwestora. Inwestor jest obowiązany przedłożyć taki raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust.1 pkt 5 ustawy. Analiza akt sprawy wskazuje jednoznacznie, że inwestor w raporcie przedstawił wariant proponowany do realizacji, wariant alternatywny i wariant zerowy polegają.cy na braku realizacji przedsięwzięcia. W ocenie organu raport nie spełniał wymagań określonych treścią art. 66 ust.1 pkt 5 lit.a i b) ustawy.

Zdaniem organu nieuprawnione jest stanowisko inwestora, że w niniejszej sprawie wariant zaproponowany jest również wariantem najkorzystniejszym dla środowiska. Wyżej powołany przepis ustawy nie zawiera żadnych wyjątków i wyłączeń, które pozwalałby na modyfikację raportu i przedstawienie w nim jedynie dwóch wariantów. Celem wariantowania jest niedopuszczenie do podjęcia działalności mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko. Skuteczność działań prewencyjnych w indywidualnej ocenie konkretnego przedsięwzięcia uzależniona jest w dużej mierze od jakości opracowanych w raporcie wariantów oraz prawidłowej ich oceny przez organ wydający decyzje środowiskową. Zasada prewencji w ocenie oddziaływania na środowisko wymaga stosowania odpowiednich rozwiązań technicznych i technologicznych, które powinny znaleźć się w opisie wariantów. Przepis art. 66 ust.1 pkt 5 ustawy koresponduje z art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska( DZ.U z 2020 roku, poz. 1219), to jest wyrażonymi w nim zasadami prewencji i przezorności oraz zawartym w art. 5 Konstytucji RP standardem zapewnienia ochrony środowiska kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju. To właśnie realizacji powyższych zasad ochrony środowiska służy obowiązek przedstawienia trzech niezależnych, różniących się od siebie wariantów realizacji przedsięwzięcia. Wariant najkorzystniejszy dla środowiska nie może być utożsamiany z wariantem proponowanym przez wnioskodawcę, gdyż decydującym czynnikiem w wyborze tego ostatniego jest czynnik ekonomiczny, a nie ochrona środowiska. Alternatywność oznacza, że poszczególne warianty muszą się różnic między sobą. W przeciwnym wypadku prowadziłoby to do ominięcia wymogów stawianych przez ustawodawcę. Alternatywność wymaga, co do zasady zaproponowania wariantu różnego pod względem kryteriów przestrzennych) np. lokalizacja, skala i rozmiar inwestycji) lub technologicznych( rodzaj użytych materiałów, moc i produktywność zainstalowanych urządzeń).

Nadto zdaniem organu nie został w sposób poprawny przedstawiony wariant alternatywny. Warianty powinny się różnić między sobą pod względem sposobu w jaki będzie oddziaływać na środowisko. Choć ustawodawca w żaden sposób nie definiuje racjonalnego wariantu alternatywnego. Pewne jest to, że opis analizowanych wariantów powinien być na tyle rzetelny i dokładny, by organ rozpoznający sprawę mógł zbadać czy przedsięwzięcie winno być realizowane w wariancie proponowanym czy też alternatywnym. Wariant alternatywny nie może mieć więc charakteru abstrakcyjnego czy też teoretycznego.

W rozpoznawanej sprawie przedłożony raport nie spełnia wymogów ustawowych, gdyż nie zawiera racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska( za taki nie można uznać wariantu proponowanego), to dodatkowo racjonalny wariant alternatywny różni się od wariantu proponowanego przez wnioskodawcę liczbą cykli , ilością dni hodowlanych oraz waga końcową brojlerów, co należy uznać za działania jedynie pozorne. Organ odwoławczy porównując przedstawione oddziaływanie przedsięwzięcia z uwzględnieniem różnej ilości cykli hodowlanych stwierdził, że zmiana w ilościach cykli spowoduje, że łącznie chów będzie się odbywać maksymalnie przez 330 dni w roku, tj. o 15 dni dłużej niż w wariancie pierwszym. Nie wpłynie to na wielkość emisji amoniaku. Nie stwierdzono zmian w zakresie wielkości produkcji rocznej brojlerów, zużycia wody do pojenia i mycia kurników, zużycia paszy, energii, słomy i produkcji obornika. Zwiększona ilość dni hodowlanych wpłynie na zwiększenie emisji zanieczyszczeń powietrza i w przypadku pyłu PM 10, PM 2,5, amoniaku i siarkowodoru wzrośnie o 3,8 %. Sama zmiana wyłącznie ilości cykli chowu drobiu w stosunku do ilości podstawowej jest w istocie zmianą tylko jednego elementu w zakresie funkcjonowania tego samego przedsięwzięcia.

Przedstawione uchybienia raportu tj. brak opisu racjonalnego wariantu alternatywnego, jak też brak racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska musi zostać uznane za wadę pozbawiającą dowód przydatności w postepowaniu.

Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła [...] sp. z oo w P..

Zaskarżonej decyzji zarzucała naruszenie:

- art. 66 ust.1 pkt 5 i 6 ustawy poprzez jej błędną wykładnię oraz uznanie, że wariant wnioskowany realizacji inwestycji nie może być jednocześnie wariantem najkorzystniejszym dla środowiska, pomimo, ze zgodnie z powołanymi przepisami konieczne jest wskazanie wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, który może być zarówno wariantem proponowanym przez inwestora, jak też wariantem alternatywnym;

- art. 7, art. 77, art. 80 kpa w związku z art. 66 ust.1 pkt 5 i 6 ustawy poprzez dowolne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz uznanie, że inwestor nie przedstawił trzech wariantów realizacji inwestycji oraz sposobu ich oddziaływania na środowisko, pomimo treści raportu z uzupełnieniami gdzie warianty proponowany od alternatywnego różnią się rozwiązaniami technologicznymi, które będą wpływały na środowisko oraz wariant najkorzystniejszy dla środowiska – będący jednocześnie wariantem wnioskowanym;

- art. 7, art. 77 oraz art. 80 kpa w związku z art. 66 ust.1 pkt 5 i 6 ustawy poprzez dowolne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz uznanie, że przestawione przez inwestora warianty nie są różne, pomimo, że przedstawione warianty różnią się z uwagi na rodzaj planowanej technologii( sposobu produkcji), skutkującej różnym oddziaływaniem poszczególnych wariantów na środowisko( emisja produkowanych zanieczyszczeń);

- art. 106 § 1 kpa w związku z art. 80 ust.1 pkt 1 w związku z art. 77 ust.1 pkt 1 ustawy poprzez odmowe uwzględnienia postanowienia wydanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W., który uzgodnił pozytywnie realizacje przedmiotowej inwestycji, w tym w szczególności uznał, że jej parametry inwestycji nie naruszają obowiązujących przepisów.

Z uwagi na powyższe skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Skarżąca w uzasadnieniu podnosiła, odwołując się art. 66 ust.1 pkt 5 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 6 i 6a ustawy, że wprost z ustawy nie wynika, że raport ma przestawiać trzy różne warianty. Przepisy pokazują jakie rodzaje wariantów powinny być opisane w raporcie i nie zakazują lub nakazują przedstawienia wariantu inwestorskiego jako racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska . Nie można wykluczyć sytuacji, w której wariant zaproponowany przez wnioskodawcę będzie również wariantem najkorzystniejszym dla środowiska i wówczas będą występowały dwa dopuszczalne warianty. Skarżąca odwołała się do stanowiska zawartego w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2011 roku, II OSK 1137/19 oraz wyroku z dnia 20 kwietnia 2021 roku, III OSK 376/21, a także wyroku WSA w Olsztynie z dnia 9 lipca 2020 roku, II SA/Ol 997/19. Przyjęcie odmiennej interpretacji i uznanie, że wariant proponowany przez wnioskodawcę lub racjonalny wariant alternatywny nie może być uznany za wariant najkorzystniejszy dla środowiska, o którym mowa w art. 66 ust.1 pkt 5 lit.b) ustawy uniemożliwiałby inwestorowi wnioskowanie o uznanie decyzji środowiskowej dla wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Takie podejście przeczyłoby systemowej i celowościowej wykładni przepisów dotyczących dla przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poddanych ocenie.

Skarżąca wskazywała, że stanowisko organu, że z porównania obu wariantów wynika, że racjonalny wariant alternatywny nie różni się od wariantu inwestycyjnego oddziaływaniem na takie elementy środowiska jak: klimat, krajobraz, dziedzictwo kultury, zabytki, walory przyrodnicze, faunę, pola elektromagnetyczne, zagrożenie awarią przemysłową jest nieusprawiedliwiony. Zdaniem skarżącej w niniejszej sprawie poszczególne warianty należy uznać za alternatywne ze względu na rodzaj stosowanej technologii( liczba cykli: ilość dni hodowlanych, waga końcowa brojlerów) i wpływ na środowisko.

Wskazywała, że charakter zamierzonej inwestycji uniemożliwia w zasadzie stosowanie różnic dalej idących niż te wskazane w raporcie oraz uzupełnieniach. Z tego względu różnice pomiędzy typami kurników sprowadzają się do metody przeprowadzania procesu produkcyjnego lub przetwórczego. W związku z powyższym wskazane w raporcie różnice pomiędzy typami kurników sprowadzają się do metody przeprowadzania procesu produkcyjnego lub przetwórczego. W związku z powyższym wskazane różnice między poszczególnymi wariantami inwestycji należy uznać za różnice technologiczne gdyż dotyczą metody prowadzenia procesu produkcyjnego. Zmiana procesu technologicznego wiąże się ze znacznymi różnicami w zakresie wpływu na środowisko( w tym emisjami). Argumentowała, że nie jest prawdą, że zmiana nie wpłynie na wielkość emisji amoniaku.

W skardze w formie tabelarycznej przedstawiła różnice związane z emisją gazów do atmosfery według wariantu proponowanego i racjonalnego wariantu alternatywnego. Wariant wnioskowany jest korzystniejszy dla środowiska. Wariant alternatywny jednoznacznie wiązać się będzie z wyższą emisją amoniaku, siarkowodoru oraz pyłu. Różnice między wariantami nie mają charakteru pozornego jak twierdzi organ. Wariant wnioskowany i wariant alternatywny są zatem wariantami różnymi, co przesądza o spełnieniu przez inwestora przesłanki określonej w przepisie art. 66 ust.1 pkt 5 ustawy.

Organ rozpoznając sprawę naruszył przepisy art. 7, art. 77 i art. 80 kpa w szczególności oceny zebranego materiału dowodowego, która to ocena nosi charakter oceny dowolnej. Organ bezzasadnie przyjął choćby, że zmiana technologii chowu nie wpłynie na emisję amoniaku, co stoi w oczywistej sprzeczności z zebranym materiałem w sprawie. Nadto skarżąca wskazywała, że organy nie podniosły żadnych przeciwdowodów dla stanowiska zaprezentowanego przez inwestora w raporcie oraz uzupełnieniach. Z tego względu pominiecie treści raportu i jego uzupełnień oraz pozytywnego uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej stanowi rażące naruszenie przepisów art. 77 w związku z art. 80 kpa.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Przedmiotem kontroli sądu jest w niniejszej sprawie decyzja wydana w sprawie dotyczącej rozpoznania wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie fermy drobiu w miejscowości C. na działkach nr [...] w postaci:

- 4 kurniki o powierzchni hodowlanej ok. 3640 m² każdy( łącznie 14 560m²),

- powierzchnia utwardzona – około 3500 m²,

- 8 silosów paszowych o pojemności do 42 m² każdy,

- pomieszczenia sterówek,

- do 10 naziemnych zbiorników na propan o pojemności do 9600 l każdy,

- 2 zbiorniki na odcieki po myciu(ścieki technologiczne) o pojemności do 30 m³,

- zbiornik na ścieki socjalno – bytowe o pojemności do 20 m³,

- budynek socjalno – biurowy.

- pomieszczenie dezynfekcji pojazdów,

- konfiskator, magazyn odpadów i odpadów niebezpiecznych,

- ogrodzenie.

Sprawa w przedmiocie wydania – ustalenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia jest rozstrzygana na podstawie ustawy. Zgodnie z art. 80 ustawy jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art.77 ust.1, ustalenia zawarte w raporcie, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Najistotniejszym dowodem w sprawie jest raport oddziaływania na środowisko, który podlega szczegółowej ocenie organu i musi zawierać ustalenia w zakresie ochrony środowiska.

Raport oddziaływania na środowisko jako główny dowód w sprawie ma wskazywać w sposób precyzyjny miejsce realizacji przedsięwzięcia, wykazywać, czy realizowana inwestycji nie spowoduje naruszenia przeznaczenia nieruchomości w granicach obowiązujących planów miejscowych parametry zabudowy, określać czy przedsięwzięcie nie spowoduje nieosiągnięcia celów środowiskowych, ani nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, inne obszary chronione. Dodatkowo Raport powinien zawierać analizę wariantowej inwestycji. Sporządzenie Raportu jego rzetelność, kompletność przesądzają w znacznej mierze o wynikach całego postępowania. Wyniki Raportu stanowią swego rodzaju streszczenie, podsumowanie i wyciągnięcie wniosków.

Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy raport powinien zawierać opis wariantów przedsięwzięcia, w tym: wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, a także: wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Ponadto, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 6 i 6a ustawy raport powinien także zawierać określenie przewidywanego oddziaływania analizowanych wariantów na środowisko oraz porównanie oddziaływań analizowanych wariantów. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 7 ustawy uzasadnienie wyboru wariantu powinno uwzględniać informacje, o których mowa w pkt 6 i 6a. Przedstawienie szczegółowego opisu wariantu alternatywnego przedsięwzięcia, a także uzasadnienia wyboru wariantu uznanego za optymalny, jest niezbędne ze względu na dyspozycję art. 81 ust. 1 ustawy która pozwala na dokonanie wyboru najbardziej korzystnego spośród zaprezentowanych wariantów. Jest to również konieczne ze względu na konkluzje wynikające z orzecznictwa sądów administracyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt: II OSK 2320/17; z dnia 28 maja 2019 r., sygn. akt: II OSK 1682/17; z dnia 7 czerwca 2018 r., sygn. akt: II OSK 1614/16; z dnia 17 października 2017 r., sygn. akt: II OSK 257/16), które w przypadku wadliwego wariantowania przedsięwzięcia prowadzą do uchylenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Według wymogu art. 66 ust.1 pkt 5 ustawy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust.1 oraz zawierać opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym:

- wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego,

- racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska – wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Zdaniem Sądu racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska zasadniczo nie może być utożsamiany z jednym z wariantów proponowanych do realizacji przez wnioskodawcę, gdyż decydującym czynnikiem w wyborze tego ostatniego jest najczęściej czynnik ekonomiczny, a nie ochrona środowiska. W przypadku opisu racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska kwestia opłacalności ekonomicznej przedsięwzięcia ma drugorzędne znaczenie, gdyż brana jest pod uwagę przede wszystkim w innych wariantach.

Warto odnotować, że w orzecznictwie i piśmiennictwie słowo "wariant", w kontekście raportu, jest rozumiane jako inne opracowanie, inne wykonanie, odmiana, modyfikacja, wersja. Kwestie praktyczne związane z treścią raportu obejmują lokalizację przedsięwzięcia, zagospodarowanie terenu, rozwiązania dotyczące obiektów zewnętrznych, sieci transportu, zasilania, organizacji robót, doboru materiałów, czasu realizacji oraz inne (patrz: wyrok NSA z dnia 21 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1472/15 oraz powołany tam: G. Dobrowolski, "Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach", Toruń 2011, s. 189).

Należy zauważyć, iż w przedmiotowym raporcie nie ma racjonalnego alternatywnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska ponieważ pokrywa się z wariantem zaproponowanym przez wnioskodawcę, który jest realizacją interesów ekonomicznych wnioskującego.

Przedstawienie minimum trzech wariantów pozwala na stworzenie ,, siatki porównawczej ‘’, na gruncie której organ weryfikuje proponowane warianty. Wariant najkorzystniejszy dla środowiska jest trzecim z wariantów, którego opis powinien zawierać raport, a ilość wymaganych do przedstawienia w raporcie wariantów realizacji przedsięwzięcia nie zależy od woli i uznania, a także oceny inwestora( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 czerwca 2022 roku, III OSK 4925/21).

Jeżeli zachodzi wadliwość przedstawionych w raporcie wariantów realizacji przedsięwzięcia, to taki raport nie spełnia ustawowych wymagań, koniecznych do wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 marca 2022 roku, III OSK 4253/21).

Należy zgodzić się z organem, iż przedmiotowy raport nie zawiera racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Przedmiotowa inwestycja stanowi rozbudowę już istniejącej fermy drobiu, która łącznie po rozbudowie będzie stanowić 14 obiektów – kurników, przeznaczonych do tuczu brojlerów kurzych. Maksymalna obsada fermy po rozbudowie wyniesie 1 485 060 sztuk, czyli 5 940,24 DJP. Tak więc instalacja na planowanej fermie zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 roku w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości będzie wymagała będzie nadto pozwolenia zintegrowanego. W związku z rozmiarem inwestycji oddziaływującej na środowisko, organ winien zwrócić szczególną uwagę aby skrupulatnie została przebadana wariantowość przedmiotowej inwestycji w kontekście jak najmniejszej uciążliwości dla środowiska, w tym zamieszkujących ten teren mieszkańców.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącej spółki, iż wariant proponowany jest jednocześnie najkorzystniejszym wariantem dla środowiska. Co prawda takie stanowisko można spotkać w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, ale dominuje pogląd w orzecznictwie, że raport powinien przedstawić 3 warianty realizacji inwestycji, w tym najkorzystniejszy dla środowiska. Należy zauważyć, iż tworzenie bardzo dużego kompleksu kurników w jednej lokalizacji, z uwagi na specyfikę produkcji i jej uwarunkowania może stwarzać problemy z zachowaniem standardów ochrony środowiska. Trafnie organ wskazuje na zasadę przezorności oraz prewencji które winny być naczelnymi zasadami w sprawach związanych z inwestycjami oddziaływującymi na środowisko naturalne.

W ocenie Sądu za trafne należy uznać stanowisko organu odwoławczego, że zaprezentowany przez inwestora w raporcie racjonalny wariant alternatywny różni się tylko od wariantu proponowanego ilością cykli hodowlanych, co może skutkować proporcjonalnie zwiększoną ilością zanieczyszczeń. Oddziaływanie na środowisko w obu wariantach jest porównywalne w innych elementach. Zasadniczo przyjęte rozwiązania budowalno – technologiczne, produkcyjne są tożsame.

Zdaniem Sądu zarzuty naruszeń procesowych art. 7, art. 77, art. 80 kpa nie znajdują usprawiedliwionych podstaw. Ocena materiału dowodowe dokonana przez organ nie nosi znamion dowolności. Sam fakt, że skarżąca nie podziela ustaleń i oceny materiału dowodowego przez organu nie może stanowić o wadliwości tych czynności.

Organ odwoławczy wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, uwzględnił wszystkie istotne okoliczności mające znaczenie dla sprawy, nie naruszając przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, ani przepisów szczególnych, w tym ustawy w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy.

Z tych też względów orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.