Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1302/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 92 ust. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 207 poz 1761
law: Ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędziowie: sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) sędzia NSA Jolanta Rajewska Protokolant sekretarz sądowy Monika Myślak - Kordjak po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 2066/09 w sprawie ze skargi B.W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia kwatery tymczasowej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 2066/09 uwzględniając skargę B.W. uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2009 r. oraz decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia kwatery tymczasowej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił stan faktyczny, treść wydanych decyzji oraz ocenę ich legalności stwierdzając co następuje.

Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z dnia [...] marca 2009 r., wydaną na podstawie art. 92 ust. 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.) zw. dalej ustawą o S.W. oraz § 11 pkt 2 i § 12 lit. a/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad podziału i opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater oraz norm powierzchni mieszkalnej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej i członkom ich rodzin (Dz. U. Nr 35, poz. 304), zw. dalej rozporządzeniem z dnia 7 lutego 2003 r., polecił opróżnienie przez B.W. kwatery tymczasowej nr [...] położonej w W. przy Al. N. [...] w terminie do dnia 30 kwietnia 2009 r.

Decyzję uzasadniono tym, iż strona z dniem [...] lutego 2009 r. przestała pełnić służbę w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej, a zatem została wypełniona dyspozycja § 11 pkt 2 powołanego rozporządzenia, nakazująca wydanie decyzji o opróżnieniu kwatery przydzielonej na czas pełnienia służby w jednostce organizacyjnej S.W.

Powyższą decyzję utrzymał w mocy Minister Sprawiedliwości, który nie uwzględnił odwołania strony.

W skardze wniesionej do sądu B.W. domagała się stwierdzenia nieważności tych decyzji, bądź ich uchylenia. Zarzuciła, że organ odwoławczy nie rozpoznał istoty sprawy, bowiem nie ustalił, czy istnieje podstawa do wydania decyzji o opróżnieniu kwatery przez funkcjonariusza przeniesionego do pełnienia służby na własną prośbę.

Organ wskazał jedynie w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepisy art. 92 ust. 3 ustawy o S.W. oraz § 9 ust. 2 i § 11 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego, które odnoszą się do przyznania i opróżnienia kwatery tymczasowej przez funkcjonariusza przeniesionego z urzędu do pełnienia służby. Tymczasem skarżąca, zgodnie z decyzją Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] października 1999 r. nr [...] przeniesiona została do pełnienia służby w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej na własną prośbę. Sprzeczność między wskazaną w zaskarżonej decyzji podstawą prawną, a stanem faktycznym sprawy dotyczy więc zarówno przepisu art. 92 ust. 3 ustawy, albowiem skarżąca nie spełnia żadnej przesłanki tego przepisu, jak i § 9 ust. 2 oraz § 11 pkt 2 rozporządzenia. W odniesieniu do przepisów rozporządzenia organ odwoławczy niesłusznie przyjął, że § 11 pkt 2 można interpretować w oderwaniu od dyspozycji 9 ust. 2 powołanego rozporządzenia. Bezpodstawnie zaś przyjął, że "upływ czasu pełnienia służby" odnosi się do służby pełnionej przez wszystkich funkcjonariuszy, a nie tylko do tych, o których mowa w art. 92 ust. 3 ustawy (tj. funkcjonariuszy, którym można przydzielić kwaterę tymczasową). Na tej podstawie organ odwoławczy wywiódł, że istnieje obowiązek wydania decyzji o opróżnieniu przez skarżącą kwatery, chociaż decyzję taką można wydać tylko w stosunku do funkcjonariusza, który spełnia przesłanki do przyznania kwatery tymczasowej. Zdaniem strony nie ma przepisów prawa, które mogłyby być podstawą do wydania decyzji o opróżnieniu kwatery tymczasowej przez funkcjonariusza przeniesionego do pełnienia służby na własną prośbę. Organ odwoławczy nie ocenił jakie znaczenie dla sprawy ma fakt, iż skarżąca posiada tytuł prawny do zajmowania lokalu nr [...] przy Al. N. [...] w W. na podstawie umowy najmu lokalu mieszkalnego z dnia 9 grudnia 1999 r. zawartej na czas nieokreślony.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podniósł, iż o statusie przydzielonego skarżącej lokalu mieszkalnego i jego tymczasowości strona wiedziała. Zdaniem organu, w sprawie nie ma znaczenia, czy skarżąca do Centralnego Zarządu Służby Więziennej została przeniesiona z urzędu, czy też na wniosek funkcjonariusza i czy spełniała w 2004 r. (w dacie wydania decyzji o przydziale kwatery tymczasowej) przesłanki wskazane w art. 92 ust. 3 ustawy o S.W. bowiem ta decyzja była prawomocna i wiązała organ.

Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oparł się na przepisach ustawy o S.W., która w art. 85 ust. 1 zapewnia funkcjonariuszom w służbie stałej prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełnią służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem członków rodziny określonych w art. 86 oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych.

W przypadku gdy prawo to nie może zostać zrealizowane funkcjonariuszowi przysługują świadczenia zamienne (równoważnik pieniężny za brak lokalu – art. 89 ust. 1 lub pomoc finansowa (art. 90 ust. 1)

Ustawa o S.W. nie przewiduje innej formy zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w służbie stałej w miejscu pełnienia służby, chyba że funkcjonariusz został przeniesiony do pełnienia służby z innej miejscowości, w której miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe.

Ustawa wówczas w art. 92 ust. 1 przewiduje, że funkcjonariuszowi przeniesionemu do służby w innej miejscowości, który w poprzednim miejscu pełnienia służby zajmuje lokal mieszkalny lub dom na podstawie decyzji lub umowy najmu, może być przydzielony lokal mieszkalny w nowym miejscu pełnienia służby, z uwzględnieniem osób określonych w art. 86, niezależnie od wieku dzieci, o których mowa w art. 96 pkt 2, jeżeli zwolni dotychczas zajmowany lokal lub dom.

Art. 92 ust. 3 stanowi, iż funkcjonariusz przeniesiony z urzędu do pełnienia służby w innej miejscowości, który w poprzednim miejscu pełnienia służby nie zwolnił zajmowanego lokalu mieszkalnego lub domu, o których mowa w ust. 1, otrzymuje tym- czasową kwaterę.

Analizując powołane przepisy Sąd dochodzi do wniosku, iż w przypadku funkcjonariusza przeniesionego do pełnienia służby w innej miejscowości mogą wystąpić dwie sytuacje. Pierwsza, gdy funkcjonariusz został przeniesiony do pełnienia służby z miejscowości, w której nie posiadał lub zwolnił lokal mieszkalny (dom) zajmowany na podstawie decyzji lub umowy najmu i wówczas przysługuje mu prawo do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, a w przypadku braku takiej możliwości uzyskania świadczeń pochodnych (równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na jego nabycie). Druga, gdy funkcjonariusz w poprzednim miejscu pełnienia służby ma zrealizowane podstawowe prawo do lokalu mieszkalnego i z tego prawa nie rezygnuje. Wówczas taki funkcjonariusz może otrzymać kwaterę tymczasową na czas pełnienia służby w miejscowości, do której został przeniesiony, albowiem przeniesienie to ma charakter krótkotrwały.

W niniejszej sprawie skarżąca na własną prośbę uzyskała w dniu [...] października 1999 r. przeniesienie do pełnienia służby w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej. Decyzją Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] listopada 2004 r. została jej przydzielona sporna kwatera tymczasowa na czas pełnienia obowiązków służbowych w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej.

Uprzednio kwatera ta została skarżącej przydzielona na kolejno następujące po sobie dwuletnie okresy pełnienia służby. W dacie wydania decyzji o przydziale kwatery tymczasowej, skarżąca nie posiadała w poprzednim miejscu pełnienia służby lokalu mieszkalnego lub domu zajmowanego na podstawie decyzji administracyjnej lub umowy najmu. Zatem skarżąca była uprawniona do uzyskania lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, albowiem przeniesienie do Centralnego Zarządu Służby Więziennej w Warszawie miało charakter stały. Skarżąca pełniła służbę w Centralnym Zarządzie do dnia rozwiązania stosunku służbowego ([...] lutego 2009 r.) i nabycia zaopatrzenia emerytalnego. Zainteresowana w celu realizacji tego prawa występowała do organu o przyznanie jej zajmowanego lokalu, posiadającego status kwatery tymczasowej, jako lokalu mieszkalnego w rozumieniu przepisów ustawy pragmatycznej.

Zdaniem Sądu przyznana skarżącej decyzją Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] listopada 2004 r. kwatera tymczasowa w W. przy Al. N. [...] m [...] w istocie realizowała uprawnienia funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby. Nie jest bowiem istotna wskazana w decyzji przydziałowej nazwa lokalu, lecz ustawowe uprawnienie funkcjonariusza jakie decyzja ta realizuje.

Z treści § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2003 r. wynika, iż decyzję o opróżnieniu tymczasowej kwatery wydaje się w przypadku upływu czasu, o którym mowa w § 9 ust. 2. Ten zaś przepis stanowi, iż funkcjonariuszowi, o którym mowa w art. 92 ust. 3 ustawy, przydziela się, na jego pisemny wniosek, tymczasową kwaterę na czas pełnienia przez niego służby w jednostce organizacyjnej Służby Więziennej, która jest dysponentem tej kwatery.

W ocenie Sądu, powołanych przepisów rozporządzenia wykonawczego nie można odczytywać w oderwaniu od regulacji wskazanych w przepisie art. 85 i 92 ustawy o S.W., określających podstawowe prawo funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby. Stosując wykładnię systemową powołanych przepisów ustawowych i rozporządzenia wykonawczego należy dojść do wniosku, iż decyzję o opróżnieniu kwatery tymczasowej można wydać w stosunku do funkcjonariusza, któremu faktycznie przysługuje prawo do lokalu o statusie kwatery tymczasowej, tj. został przyznany funkcjonariuszowi, który w poprzednim miejscu pełnienia służby nie zwolnił zajmowanego na podstawie decyzji administracyjnej lub umowy najmu lokalu mieszkalnego lub domu (art. 92 ust. 3 ustawy). Skarżąca natomiast nie może być adresatem powołanej przez organy w podstawie prawnej rozstrzygnięcia normy prawnej, albowiem organ Służby Więziennej nie zrealizował jej prawa do lokalu mieszkalnego z art. 85 ust. 1 ustawy, a w to miejsce, wbrew ustawowemu obowiązkowi, przyznał lokal o charakterze czasowego przydziału.

Organy obu instancji wydały w niniejszej sprawie decyzje z naruszeniem powołanych przepisów prawa materialnego, naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem przez Sąd zaskarżonej jak i utrzymanej nią w mocy decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Sprawiedliwości, prawidłowo reprezentowany i zaskarżając wyrok w całości skargę kasacyjną oparł o obie podstawy z art. 174 ustawy P.p.s.a. zarzucając:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 92 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej poprzez wyrażenie mylnego poglądu prawnego, że w związku z przeniesieniem do pełnienia służby w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej oraz faktem, iż w dacie wydania decyzji o przydziale kwatery tymczasowej, skarżąca nie posiadała w poprzednim miejscu pełnienia służby lokalu mieszkalnego lub domu zajmowanego na podstawie decyzji administracyjnej lub umowy najmu, skarżąca była uprawniona do uzyskania lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, bowiem przeniesienie do Centralnego Zarządu Służby Więziennej w Warszawie miało charakter stały, a co za tym idzie poprzez przyjęcie, że przyznana skarżącej decyzją Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] listopada 2004 r. kwatera tymczasowa w W. przy Al. Niepodległości [...] m [...] w istocie realizowała uprawnienia funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby.

II. naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 133 § 1 ustawy P.p.s.a. poprzez wydanie wyroku nie na podstawie materiałów zebranych w aktach sprawy, a czyniąc własne ustalenia, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż skarżąca była uprawniona do uzyskania lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej bowiem przeniesienie do Centralnego Zarządu Służby Więziennej w Warszawie miało charakter stały;

2) art. 134 § 1 tej ustawy polegające na wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie z przekroczeniem granic jej rozpoznania poprzez wskazanie w uzasadnieniu wyroku, że organ Służby Więziennej nie zrealizował prawa skarżącej do lokalu mieszkalnego z art. 85 ust. 1 ustawy o S.W. a w to miejsce, wbrew ustawowemu obowiązkowi, przyznał lokal o charakterze czasowego przydziału.

Skarga kasacyjna domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku, przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania i zasadzenia kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ powołuje się na przepis art. 92 ust. 1 i 2 u.o. S.W., w myśl których funkcjonariuszowi przeniesionemu do służby w innej miejscowości może być przydzielony lokal w nowym miejscu pełnienia służby jeżeli:

– zwolni dotychczas zajmowany lokal mieszkalny lub dom, który zajmował na podstawie decyzji administracyjnej lub umowy najmu albo,

– zwróci pomoc finansową z której skorzystał w poprzednim miejscu pełnienia służby. Normy określone w przepisie art. 92 ust. 1 i 2 ustawy dotyczą zarówno funkcjonariuszy przeniesionych do służby w innej jednostce organizacyjnej z urzędu jak i na własną prośbę – art. 34 ust. 1 ustawy. Natomiast przepis art. 92 ust. 3 u. o. S.W. dotyczy jedynie funkcjonariuszy którzy zostali przeniesieni do służby w innej miejscowości z urzędu i nie zwolnili w poprzednim miejscu pełnienia służby zajmowanego lokalu mieszkalnego lub domu, który zajmowali na podstawie decyzji administracyjnej lub umowy najmu.

W przedmiotowej sprawie, poza sporem pozostaje fakt, iż skarżąca została przeniesiona do służby w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej na własną prośbę. Jednakże organ nie zgadza się z poglądem wyrażonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym w wyroku, iż jedynie fakt, przeniesienia skarżącej do pełnienia służby w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej, które miało stały charakter oraz okoliczność, iż w dacie wydania decyzji o przydziale kwatery tymczasowej, skarżąca nie posiadała w poprzednim miejscu pełnienia służby lokalu mieszkalnego lub domu zajmowanego na podstawie decyzji administracyjnej lub umowy najmu, determinowało uprawnienie skarżącej do uzyskania lokalu mieszkalnego w nowym miejscu pełnienia służby, a co za tym idzie nie zgadza się z poglądem, że przyznana skarżącej decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. kwatera tymczasowa w W. przy Al. N. [...] m [...] w istocie realizowała uprawnienia funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby. Organ podkreśla, iż ustalony w sprawie stan faktyczny, który ma oparcie w materiale dowodowym zebranym w aktach postępowania uzasadnia zarzut, iż w zaskarżonym wyroku, w zakresie uprawnienia skarżącej do lokalu mieszkalnego niewłaściwe zastosował normę przepisu art. 92 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej przyjmując, iż skarżąca była uprawniona do lokalu mieszkalnego w nowym miejscu pełnienia służby i w tym wypadku "nie jest istotna wskazana w decyzji przydziałowej nazwa lokalu, lecz ustawowe uprawnienie funkcjonariusza jakie decyzja ta realizuje.

Zdaniem organu naruszenie art. 133 § 1 ustawy P.p.s.a. polegało na wydaniu wyroku nie na podstawie całości akt sprawy, a przez poczynienie własnych ustaleń, w zakresie okoliczności, iż "w dacie wydania decyzji o przydziale kwatery tymczasowej, skarżąca nie posiadała w poprzednim miejscu pełnienia służby lokalu mieszkalnego lub domu zajmowanego na podstawie decyzji administracyjnej lub umowy najmu", bowiem organ wydając zaskarżone decyzje, będące przedmiotem skargi, nie prowadził w tym zakresie postępowania dowodowego, a co należy podkreślić, w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających tę okoliczność. Zdaniem organu takie ustalenia doprowadziły do błędnego przyjęcia, iż skarżąca była uprawniona do uzyskania lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, bowiem przeniesienie do Centralnego Zarządu Służby Więziennej w Warszawie miało charakter stały.

Sąd orzekający naruszył również art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. wydając rozstrzygnięcie w sprawie z przekroczeniem granic jej rozpoznania poprzez wskazanie w uzasadnieniu wyroku, że organ Służby Więziennej nie zrealizował prawa skarżącej do lokalu mieszkalnego z art. 85 ust. 1 u.o. S.W. a w to miejsce wbrew ustawowemu obowiązkowi, przyznał lokal o charakterze czasowego przydziału. W tym miejscu należy podkreślić, iż przedmiotem skargi B.W. jest decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] marca 2009 r. nr [...], w przedmiocie opróżnienia kwatery tymczasowej położonej w W. przy Al. N. nr [...] m [...] i przedmiotem postępowania sądowo- administracyjnego była sprawa opróżnienia tej kwatery tymczasowej, tj. zagadnienie rozstrzygnięte zaskarżonymi decyzjami, a nie sprawa samego przydziału tej kwatery. Zdaniem organu, przedmiotem kontroli Sądu w sprawie winny być wszystkie elementy, jednakże tych zaskarżonych decyzji, a nie decyzji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] listopada 2004 r. Wykroczenie poza granice orzekania wbrew art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a., a także wykroczenie poza ustalony w sprawie stan faktyczny, zdaniem organu stanowi naruszenie art. 133 § 1 powołanej ustawy i miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby Sąd orzekający w sprawie nie uznał, iż skarżącej w dacie przydziału kwatery tymczasowej przysługiwał lokal mieszkalny, a co za tym idzie przydzielona kwatera w istocie realizuje uprawnienia skarżącej do lokalu mieszkalnego, wynik rozstrzygnięcia byłby inny.

Organ podkreśla także, iż z chwilą uprawomocnienia się wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 29066/09 dla organu wiążące stają się jego ustalenia w zakresie statusu przyznanego lokalu mieszkalnego oraz uprawnienia skarżącej do tego lokalu, co nie jest dopuszczalne chociażby z uwagi na brak w aktach sprawy wystarczającego materiału dowodowego do tak kategorycznych stwierdzeń, jakie zawarł Sąd w uzasadnieniu wyroku.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną B.W. wniosła o jej oddalenie w obszernych wywodach wykazując bezzasadność zarzutów organu w odniesieniu do wyroku WSA.

Potwierdziła, iż nie posiadała w poprzednim miejscu pełnienia służby lokalu mieszkalnego, ani domu, nie korzystała też nigdy z pomocy finansowej na ich uzyskanie, a jej przeniesienie na jej wniosek miało charakter stały. Nie spełniała więc przesłanek z art. 92 ust. 3 u.o. S.W., natomiast miała uprawnienie do uzyskania lokalu mieszkalnego, zagwarantowane przepisem art. 85 ust. 1 ustawy.

Za nietrafne strona uznała zarzuty dokonania przez Sąd własnych ustaleń, co do nieposiadania lokalu mieszkalnego w poprzednim miejscu pełnienia służby skoro skarżąca podała to w odwołaniu z dnia 10 kwietnia 2009 r., a organ temu nie zaprzeczył. Nie wymagają zaś dowodu fakty przyznane przez skarżącą (organ) i dlatego zasadnie Sąd przyjął je za udowodnione.

Nie jest też prawdą, iż to na skutek dokonania "własnych ustaleń" sąd nietrafnie wywiódł, iż skarżąca była uprawniona do lokalu mieszkalnego w nowym miejscu pełnienia służby. Postawienie takiej tezy wynika prawdopodobnie z niezrozumienia wyroku, co do ustalenia Sądu, iż to na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy (a nie na podstawie art. 92 ust. 1 tej ustawy), skarżącej przysługuje prawo do lokalu. Z tego też względu dopatrywanie się bezpośredniego związku prawa skarżącej do lokalu mieszkalnego w nowym miejscu pełnienia służby z posiadaniem lub nie posiadaniem lokalu na podstawie decyzji administracyjnej w poprzednim miejscu pełnienia służby jest chybione. Związek taki istnieje jedynie dla celów wyłączenia fakultatywności przydziału lokalu w nowym miejscu pełnienia służby.

Skarżąca przyznaje, iż od 1 marca 1990 r. do 14 maja 2007 r. posiadała spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu w poprzednim miejscu pełnienia służby (załącznik nr 1 i 2). Przez okres blisko osiemnastu lat składała corocznie oświadczenie o zajmowaniu tego lokalu wraz ze wskazaniem – zgodnie z odpowiednimi przepisami wykonawczymi – statusu prawnego lokalu. Na tej podstawie właściwe organy Służby Więziennej wypłacały jej corocznie świadczenie pieniężne w postaci równoważnika za remont. W 2004 r. oświadczenie takie złożyła dnia 5 lutego (w aktach Centralnego Zarządu Służby Więziennej). W decyzji z dnia [...] lutego 2004 r. (załącznik nr 3) wydanej na podstawie złożonego oświadczenia organ potwierdził, iż posiada wiedzę, co do zajmowanego przez skarżącą lokalu. Skoro zatem fakt posiadania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu w poprzednim miejscu pełnienia służby znany był organowi z urzędu, to nie wymaga on udowodnienia.

Zdaniem skarżącej, nie jest zasadny wniosek organu w sprawie konieczności udowodnienia faktów negatywnych, tj. w sprawie konieczności dowodzenia tego, że skoro posiadała prawo własnościowe do lokalu to nie posiadała lokalu na podstawie decyzji administracyjnej lub umowy najmu. Oczywiste jest bowiem to, że w takim przypadku, z mocy art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy pragmatycznej istniały przesłanki negatywne przydzielenia jej lokalu decyzją administracyjną lub umową najmu w poprzednim miejscu pełnienia służby. Natomiast od roku 1999, tj. po przeniesieniu do Centralnego Zarządu Służby Więziennej, organowi znany jest z urzędu fakt, iż nie przydzielił skarżącej lokalu mieszkalnego decyzją administracyjną, ale przydzielił jej kwaterę tymczasową. Ewentualnie uwzględnienie wniosku organu o przeprowadzenie postępowania w tej części, spowoduje w praktyce jedynie przegląd dokumentacji organów Służby Więziennej i stwierdzenie, że organ Służby Więziennej w poprzednim miejscu pełnienia służby nie działał wbrew prawu i nie przydzielił skarżącej lokalu decyzją administracyjną lub umową najmu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie przekroczył granic rozpoznania sprawy w związku ze wskazaniem w uzasadnieniu wyroku, że organ Służby Więziennej nie zrealizował prawa skarżącej do lokalu mieszkalnego z art. 85 ust. 1 ustawy, a w to miejsce wbrew ustawowemu obowiązkowi, przyznał lokal o charakterze czasowego przydziału, gdyż rozpatrzenie sprawy opróżnienia kwatery tymczasowej ściśle związane jest z problematyką przydziału tej kwatery.

Trafnie zatem przyjął Sąd w zaskarżonym wyroku, że skoro organ poprzez przyznanie kwatery w istocie zrealizował prawo skarżącej do lokalu (bo tylko takie działanie możliwe było w świetle przepisów prawa), to nie może funkcjonować w obrocie prawnym decyzja o opróżnieniu kwatery, która ze swej istoty (podobnie jak decyzja o przydziale kwatery), skutkuje w praktyce pozbawieniem skarżącej należnego jej prawa do lokalu mieszkalnego.

Niezależnie od problematyki przydziału kwatery i realizacji poprzez ten przydział prawa do lokalu mieszkalnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny odniósł się także w treści uzasadnienia wyroku, bezpośrednio do podstawy prawnej zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Wbrew twierdzeniom skargi Sąd orzekł, iż decyzję o opróżnieniu kwatery tymczasowej można wydać w stosunku do funkcjonariusza, któremu faktycznie przysługuje kwatera tymczasowa, tj. funkcjonariuszowi, o którym mowa w art. 92 ust. 3 ustawy, a przepisów rozporządzenia wykonawczego, nie można stosować w oderwaniu od tego przepisu ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej – co wynika z art. 183 § 1 ustawy P.p.s.a. – Sąd odwoławczy uznał za chybione zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego.

Wskazany jako naruszony przepis art. 133 § 1 ustawy P.p.s.a. nakazuje Sądowi pierwszej instancji wydanie wyroku po zamknięciu rozprawy i na podstawie akt sprawy.

W tej sprawie Sąd przeprowadził rozprawę w dniu 16 marca 2009 r. i w tym samym dniu wydał wyrok. Ustalając stan faktyczny Sąd oparł się na materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy. Akta te zawierają m.in. decyzję personalną Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] października 1999 r. nr [...], przenosząca mjr B.W. na jej prośbę do pełnienia służby Centralnym Zarządzie Służby Więziennej.

Dokumenty wskazują, że po przeniesieniu od 1999 r. zajmowała ona przydzieloną jej kwaterę tymczasową na wyznaczone przez organ okresy dwuletnie, a ponadto decyzją Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] listopada 2004 r. przydzielano jej kwaterę nr [...] w budynku przy Al. N. [...] na czas pełnienia obowiązków służbowych w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej. W toku postępowania o opróżnienie tej kwatery skarżąca w odwołaniu wyjaśniała, iż nie posiada lokalu mieszkalnego w poprzednim miejscu pełnienia służby, natomiast organ okoliczności tej nie zaprzeczył. Przedmiotem zarówno ustaleń jak i oceny Sądu były wydane w tej sprawie decyzje: Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] marca 2009 r. oraz Ministra Sprawiedliwości z [...] sierpnia 2009 r. o opróżnieniu kwatery tymczasowej.

Powołanie w podstawie prawnej decyzji organu pierwszej instancji przepisu art. 92 ust. 3 ustawy o S.W., regulującego sytuację prawną funkcjonariusza przeniesionego z urzędu do pełnienia służby w innej miejscowości, który w poprzednim miejscu pełnienia służby nie zwolnił zajmowanego lokalu mieszkalnego lub domu przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej lub umowy najmu i kreującego prawo takiego funkcjonariusza do uzyskania kwatery tymczasowej uprawniało Sad pierwszej instancji do badania, czy skarżąca odpowiada tym kryteriom.

Należy uznać to za niezbędne przy kontroli legalności zaskarżonych decyzji, w których organy powołały nadto jako podstawę do opróżnienia przepis § 11 pkt 2 rozporządzenia z dnia 7 lutego 2003 r. Przepis ten nakazuje wydanie decyzji o opróżnieniu tym- czasowej kwatery w przypadku upływu czasu, o którym mowa w § 9 ust. 2.

To ostatnie odesłanie oznacza, iż opróżnienie kwatery na tej podstawie dotyczy tylko funkcjonariusza (o którym mowa w art. 93 ust. 3), a więc przeniesionego z urzędu do pełnienia służby w innej miejscowości, który w poprzednim miejscu pełnienia służby nie zwolnił zajmowanego lokalu lub domu uzyskanego w drodze decyzji.

Porównanie przedstawionych wyżej przepisów doprowadziło Sąd do trafnej konstatacji, iż skarżąca będąca funkcjonariuszem w służbie stałej, przeniesiona z urzędu na stałe do służby w Centralnym Zarządzie S.W., a nie posiadająca w poprzednim miejscu pełnienia służby lokalu lub domu uzyskanego w drodze decyzji, spełniała warunki do uzyskania lokalu mieszkalnego, a ponadto jej sytuacja prawna nie uzasadniała wydania decyzji o opróżnieniu tymczasowej kwatery przydzielonej decyzją z 2004 r.

Uchylając wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego decyzje organów obu instancji w sprawie opróżnienia tymczasowej kwatery Sąd nie naruszył przepisu art. 134 §1 ustawy P.p.s.a., który nakazuje Sądowi rozstrzyganie w granicach danej sprawy.

Orzeczenie Sądu dotyczy tylko zaskarżonych decyzji, natomiast odniesienie się w zaskarżonym wyroku do decyzji personalnych oraz ustalonej sytuacji faktycznej strony i jej uprawnień w sferze lokalowej nie jest przekroczeniem granic orzekania bowiem stanowi element oceny legalności decyzji o opróżnieniu kwatery.

Zarzut naruszenia prawa materialnego art. 92 ust. 1-3 ustawy o S.W. został w skardze kasacyjnej błędnie sformułowany.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie w niniejszej sprawie przepisów art. 92 ust. 1 i 2 ustawy nie stosował, a jedynie wyjaśnił zawartą w nich treść, odnoszącą się do

uprawnień funkcjonariusza, zajmującego w poprzednim miejscu pełnienia służby lokal mieszkalny lub dom na podstawie decyzji lub umowy najmu do przydzielenia lokalu w nowym miejscy pełnienia służby (ust. 1) oraz uprawnień funkcjonariusza w nowym miejscu pełnienia służby, który uprzednio skorzystał z pomocy finansowej. Analizując powyższe przepisy Sąd doszedł do trafnego wniosku, iż żadna z opisanych sytuacji w niniejszej sprawie nie zachodziła. Skoro skarżąca nie posiadała w poprzednim miejscu pełnienia służby lokalu na podstawie decyzji administracyjnej nie mógł mieć do niej zastosowania również przepis art. 93 ust. 3, w którym to przepisie organy upatrywały podstawę do przydzielenia skarżącej tymczasowej kwatery, a następnie poprzez błędne zastosowanie § 11 pkt 2 i § 9 ust. 2 rozporządzenia z 7 lutego 2003 r. nakazały opróżnienie tymczasowej kwatery. W tym kontekście wniosek Sądu, iż przydzielona skarżącej kwatera tymczasowa realizowała jej uprawnienie do lokalu mieszkalnego, przewidziane w art. 85 ust. 1 ustawy o S.W. jest logiczny i znajduje oparcie w materiale dowodowym.

Trafnie także Sąd wywiódł, iż powołane w zaskarżonej decyzji przepisy rozporządzenia z dnia 7 lutego 2003 r. nie mogły stanowić podstawy do wydania nakazu opróżnienia tymczasowej kwatery.

W omawianym przepisie art. 93 ust. 3 ustawy oraz przepisach wykonawczych normodawca w sposób wyraźny różnicuje sytuację funkcjonariuszy w służbie stałej (od pełniących służbę przygotowawczą) oraz funkcjonariuszy przeniesionych na własną prośbę do nowego miejsca służby stałej od funkcjonariuszy przeniesionych z urzędu, a więc przeniesionych do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej.

Stanowisko w tej kwestii zajęte w zaskarżonym wyroku jako trafne zasługuje na aprobatę.

Z powyższych względów uznając zarzuty skargi kasacyjnej za niezasadne Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.