Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 110/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 76, art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 273 ust. 1 pkt 4, art. 276 ust. 1, art. 279 ust. 2, art. 284 ust. 1, art. 287, art. 288 ust. 1 pkt 1, art. 293
journal: Dz.U. 2021 poz 1973
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - t.j.
article: art. 3 ust. 1 pkt 19, art. 26 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 699
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi W. Z. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" Z. W. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 28 października 2022 r. nr SKO.4170/71/2022 w przedmiocie opłaty podwyższonej za składowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia 6 września 2022 r. nr OS-II.7253.16.1.2022.AT-O/2021; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącego W. Z. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" Z. W. z siedzibą w [...] kwotę 2 000 zł /słownie: dwa tysiące złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi W. Z., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma [...] w [...] (dalej jako: "skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") z dnia 28 października 2022 r. nr SKO.4170/71/2022 utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa Podkarpackiego (dalej: "Marszałek" lub "organ I instancji") z dnia 6 września 2022 r. nr OS-II.7253.16.1.2022.AT-O/2021 wymierzającą skarżącemu opłatę podwyższoną za składowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym.

Jak wynika z akt sprawy, ww. decyzją z dnia 6 września 2022 r., Marszałek, działając w oparciu o art. 281 ust. 1 i 2, art. 288 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, w zw. z art. 273 ust. 1 pkt 4, art. 274 ust. 5, art. 279 ust. 2, art. 284 ust. 1, art. 285 ust. 1 i 2, art. 286 ust. 1, art. 293 ust. 3, art. 297 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2021 r. poz. 1973 ze zm.; dalej: "p.o.ś."), obwieszczenia Ministra Klimatu z dnia 9 września 2020 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2021 (M.P. 2020 r. poz. 961), art. 21 §1 pkt 1 i § 3, art. 51 § 1, art. 53 § 1, § 3, § 4 i art. 55 § 1, § 2, art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.; dalej: "O.p.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: "K.p.a."), wymierzył skarżącemu, jako podmiotowi korzystającemu ze środowiska, opłatę podwyższoną za składowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym w kwocie 146 652 zł, stanowiącą wysokość zobowiązania za rok 2021.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że skarżący jako podmiot korzystający ze środowiska był zobowiązany do ustalenia we własnym zakresie i wniesienia w ustawowym terminie opłaty za korzystanie ze środowiska, z tytułu wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza oraz z tytułu składowania odpadów (w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym). Przedkładając organowi w dniu 1 kwietnia 2022 r. wykaz zawierający zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz wysokości należnych opłat, skarżący nie przedstawił danych odnośnie składowania odpadów (w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym), jak również nie uzupełnił ww. wykazu na wezwanie organu, ani też nie uiścił opłaty za składowanie odpadów.

Jak następnie podał organ, zgromadzony w sprawie materiał wskazuje, że skarżący jest podmiotem władającym odpadami na działce o nr ewid. [...] w miejscowości W. W związku z prowadzeniem działalności w zakresie przetwarzania odpadów, polegającej na wypełnianiu odpadami terenów niekorzystnie przekształconych wchodzących w skład wyrobisk kopalnianych w miejscowości W., skarżący ma uregulowany stan formalno-prawny, decyzją Marszałka Województwa Podkarpackiego z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...] (z późniejszymi zmianami - decyzje Marszałka: z dnia [...] września 2015 r. nr [...], z dnia [...] października 2021 r. nr [...] i z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...]).

W okresie 2-15 września 2021 r. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w [...], Delegatura WIOŚ w [...] (dalej: "PWIOŚ") przeprowadził kontrolę, która wykazała między innymi, że w roku 2021 wśród odpadów przyjętych na wyrobisko, znajdowały się odpady o kodzie 17 05 06 - urobek z pogłębiania inny niż wymieniony w 17 05 05 w ilości 268,70 Mg, który to kod odpadu nie jest wymieniony w zezwoleniu na przetwarzanie odpadów, którym dysponuje skarżący. Odpady te nie zostały zaewidencjonowane w karcie ewidencji odpadów jako przetworzone. Ponadto w ww. karcie ewidencji odpadów w zakładce "przekazane" widnieje wpis o przekazaniu przedmiotowego odpadu o kodzie 17 05 06 - urobek z pogłębiania inny niż wymieniony w 17 05 05 w dniu 24 sierpnia 2021 r. w ilości 136,4 Mg osobie fizycznej. W związku z powyższym, na terenie wyrobiska przetworzonych zostało 132,3 Mg odpadów o kodzie 17 05 06. Posiadaczem odpadów o kodzie 17 05 06 przyjmowanych w 2021 r. na wyrobisko był skarżący. Pochodziły one z miejsca prowadzenia przez wymienionego działalności w G. Z dokumentów przekazanych przez PWIOŚ wynika, że odpady znajdujące się na działce nr ewid. [...] w miejscowości W., przyjęte zostały w dniach 18 czerwca 2021 r. oraz 21 czerwca 2021 r., w łącznej ilości 268,70 Mg.

Organ wyjaśnił następnie, że ponieważ nie dysponuje rozbiciem tej ilości na poszczególne dni, w związku z tym do naliczenia opłaty podwyższonej przyjęto czas składowania od dnia 21 czerwca 2021 r. Jak podał, po przekazaniu w dniu 24 sierpnia 2021 r. części odpadów osobie fizycznej, w ilości 136,4 Mg nadal składowana była pozostała część przedmiotowych odpadów w ilości 132,3 Mg (268,70 Mg -136,4 Mg = 132,3 Mg). Do naliczenia opłaty podwyższonej za składowanie ww. odpadów (w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym) przyjęto 128 dób - okres składowania od 21 czerwca 2021 r. do czasu usunięcia odpadów w dniu 28 października 2021 r., co daje 129 dni, uwzględniając jedynie pełne doby. Wysokość opłaty podwyższonej za nielegalne składowanie odpadów stanowi, w myśl art. 293 ust. 3 p.o.ś. iloczyn czasu składowania odpadów (128 dób), ilości odpadów (132,3 Mg) i stawki opłaty podwyższonej równej 0,7 jednostkowej stawki opłaty (12,37 zł/Mg), zatem wyliczona dla strony wysokość opłaty wyniosła 146 652 zł.

Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Wskazał w nim, że w roku 2021 przyjął na teren rekultywowanego przez jego firmę wyrobiska po kopalni piasku w miejscowości W. 132 Mg odpadu o kodzie 17 05 06 - urobek z pogłębiania inny niż wymieniony w 17 05 05. Odpad ten stanowił piasek i muł pozyskany w wyniku prac związanych z pogłębianiem koryta rzeki W. w rejonie zapory w [...]. Jak zaznaczył skarżący, zgodnie z dostarczoną opinią biegłego sądowego z zakresu ochrony przyrody, środowiska i kształtowania krajobrazu - stanowił odpad obojętny dla środowiska, mogący być wykorzystywanym na przykład do rekultywacji terenów niekorzystnie przekształconych. Ponadto odpad ten może być przekazywany osobom fizycznym zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne nie będące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku. Biorąc pod uwagę, że odpad o kodzie 17 05 06 może być wykorzystywany przez osoby fizyczne, a ponadto wykonawca robót przeprowadził kilkukrotnie analizę odpadu, zgodnie z kryteriami wskazanymi w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 16 lipca 2015 r. w sprawie dopuszczania odpadów do składowania na składowiskach, poparte opinią biegłego sądowego potwierdzającą, że urobek ten jest obojętny dla środowiska, uznać należy, że nie nastąpiło żadne negatywne oddziaływanie na środowisko.

W wyniku rozpoznania wniesionego odwołania, SKO opisaną na wstępie decyzją z dnia 28 października 2022 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz 276 ust. 1, art. 293 ust. 3 p.o.ś., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając ustalenia faktyczne i prawne poczynione przez organ I instancji.

Po omówieniu podstaw materialnoprawnych stanowiących oparcie dla wydanej decyzji, organ odwoławczy, dokonując oceny decyzji pierwszoinstancyjnej stwierdził, że odpowiada ona normom wynikającym z art. 276 ust. 1 i art. 293 ust. 3 p.o.ś. Kolegium podkreśliło, że ustalenie opłaty podwyższonej w zasadzie oderwane jest od przesłanki zawinionego działania. Sam fakt składowania odpadów poza miejscem do tego przeznaczonym jest wystarczającą i konieczną przesłanką ustalenia podwyższonej opłaty. SKO wyjaśniło, że ww. przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a decyzje na ich podstawie wydawane - decyzji tzw. związanych, zatem orzekające w sprawie organy nie mogą brać pod uwagę żadnych szczególnych okoliczności istniejących w sprawie.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium wskazało, że urobek z pogłębiania zaklasyfikowany jako odpady pod kodem 17 05 06 - może być zgodnie przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. z 2016 r. poz. 93) - przekazane osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej - co jednak istotne - niebędących przedsiębiorcami do wykorzystania na potrzeby własne z zastosowaniem procesu odzysku określonego symbolem R5. W takim przypadku, zgodnie z art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (Dz.U. z 2022r. poz. 699), osoba fizyczna i jednostka organizacyjna niebędące przedsiębiorcami, wykorzystujące odpady na potrzeby własne, są zwolnione z obowiązku uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Kolegium zwróciło jednak uwagę, że skarżący jest przedsiębiorcą, zatem zarzuty odwołania nie zasługiwały na uwzględnienie.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący ponowił dotychczasową argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji Starosty.

Odpowiadając na zarzuty skargi, Kolegium również podtrzymało stanowisko wyrażone w zakwestionowanej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności

z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki

w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Po zbadaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek z innych przyczyn niż zostały w niej podniesione.

Jak wcześniej wskazano przedmiotem kontroli Sądu były decyzje wydane w przedmiocie wymierzenia skarżącemu opłaty podwyższonej za składowanie odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym w wysokości 146 652 zł za 2021 rok.

Z przedstawionych Sądowi do kontroli akt wynika, że w okresie od 2 – 15 września 2021 r. Inspektorzy Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska przeprowadzili u skarżącego - prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] kontrolę na wyrobisku w W., na którym to prowadzi on rekultywację terenów po eksploatacji kruszywa naturalnego metodą odkrywkową. Zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...], na ww wyrobisku, na działkach nr ewid. [...] skarżący prowadzi działalność w zakresie przetwarzania odpadów polegającą na wypełnianiu odpadami terenów niekorzystnie przekształconych. Zakres zezwolenia na przetwarzanie odpadów, którym dysponował skarżący odnośnie do wypełniania terenów niekorzystnie przekształconych w 2021 r. wynikać miał z decyzji Marszałka Województwa Podkarpackiego nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. zmienionej decyzją nr [...] z dnia [...] września 2015 r. W 2021 r. wśród odpadów przyjętych przez skarżącego na ww wyrobisko znajdowały się odpady o kodzie 17 05 06 – urobek z pogłębiania inny niż wymieniony w 17 05 05 w ilości 268,70 Mg, którego nie obejmowało posiadane zezwolenie. Ww odpady nie zostały zaewidencjonowane w karcie ewidencji odpadów jako przetworzone. Odpady te zostały przyjęte przez skarżącego na wyrobisko w dniach 18 i 21 czerwca 2021 r., przy czym nie ustalono jakie ilości w którym dniu.

Z ustaleń kontroli wynikało też, że w dniu 24 sierpnia 2021 r. 136,4 Mg z tego odpadu zostało przekazane osobie fizycznej, co potwierdził skarżący złożonym oświadczeniem.

W piśmie z dnia 25 sierpnia 2021 r. stanowiącym załącznik nr 6 do protokołu kontroli, skarżący odnosząc się do powyższych ustaleń, przyznał że w 2021 r. przyjął odpady o kodzie 17 05 06 w ilości 268,7 Mg, zaznaczając, że uczynił to nie mając świadomości, że takie działanie może być poczytane jako naruszenie warunków decyzji Marszałka. Podkreślił, że zgodnie z wynikami badań i opinią biegłego dostarczonymi przez wytwarzającego odpady, mają one charakter odpadów obojętnych i zostały ujęte w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod odzysku (Dz.U. z 2016 r., poz. 93, dalej "rozporządzenie") oraz zostały ujęte we wniosku o zmianę decyzji Marszałka zezwalającej na przetwarzanie odpadów.

Pismem z dnia 27 października 2021 r. Marszałek nawiązując do wyników kontroli wezwał skarżącego do podania czy odpady o kodzie 17 05 06 są nadal magazynowane na wyrobisku. W przypadku ich usunięcia wezwał do przedstawienia danych w zaprezentowanej w piśmie tabelce. Wezwanie skarżący odebrał w dniu 28 października 2021 r.

W odpowiedzi na powyższe w piśmie z dnia 4 listopada 2021 r. skarżący poinformował, że wszystkie odpady o kodzie 17 05 06 zostały usunięte z terenu. W tabeli podał masę odpadu o ww kodzie – 132,3 Mg i liczbę dób – 43.

Jak wynika z pisma Marszałka z dnia 5 sierpnia 2022 r. i decyzji, do naliczenia opłaty podwyższonej za składowanie odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym jako okres składowania 132,3 Mg przyjęto 128 dób – w okresie od 21 czerwca 2021 r. do czasu usunięcia odpadów w dniu 28 października 2021 r. (co daje 129 dni), powołując się przy tym na pismo strony z dnia 4 listopada 2021 r. Wbrew temu, z treści tego pisma (z 4 listopada 2021 r.) nie wynika jednak kiedy skarżący przekazał 132,3 Mg odpadów o kodzie 17 05 06 osobie fizycznej niebędącej przedsiębiorcą.

Zgodnie z art. 279 ust. 2 p.o.ś., w razie składowania lub magazynowania odpadów, podmiotem korzystającym ze środowiska, obowiązanym do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska jest posiadacz odpadów w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 699 ze zm.). Stosownie do art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach posiadacz odpadów jest obowiązany do ich składowania lub magazynowania.

Za składowanie lub magazynowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym odpowiada posiadacz odpadów. Jest on zobowiązany do ich usunięcia (dobrowolnie lub na mocy decyzji wydanej stosownie do art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach). Definicja posiadacza zamieszczona została w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach. Według tej definicji posiadaczem odpadów jest wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Przepis ten wprowadza więc domniemanie, że to władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów. Władający powierzchnią ziemi to przede wszystkim właściciel nieruchomości ale i osoba, która posiada inny tytuł prawny do władania nieruchomością. W orzecznictwie podkreśla się, że sam tytuł prawny do nieruchomości nie uprawnia posiadacza odpadów do składowania lub magazynowania na niej odpadów bez uzyskania stosownej decyzji. Jak słusznie zauważył organ I instancji, przewidziany w art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach obowiązek niezwłocznego (tj. bez nieuzasadnionej zwłoki) usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania jest obowiązkiem ciążącym na posiadaczu odpadów z mocy samego prawa.

Sąd podzielił stanowisko organów, że materiał zgromadzony w aktach sprawy pozwalał stwierdzić, iż podmiotem władającym odpadami na działce nr [...] w miejscowości W. był Pan W. Z. prowadzący działalność gospodarczą pn.: [...].

Zgodnie z art. 273 ust. 1 pkt 4 p.o.ś. opłata za korzystanie ze środowiska jest ponoszona za składowanie odpadów. Przepis art. 297 tej ustawy stanowi z kolei, że opłatę za składowanie ponosi się za umieszczenie odpadów na składowisku, z zastrzeżeniem art. 293 ust. 1 i 3-5.

Sposób i zasady wnoszenia opłat regulują przepisy p.o.ś. w Dziale II, Rozdziale 1. Stanowią one, że podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego (art. 284 ust. 1 p.o.ś.), że opłatę ustala się według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce (art. 285 ust. 1 p.o.ś.), a także, że podmiot korzystający ze środowiska wnosi opłatę za dany rok kalendarzowy do dnia 31 marca następnego roku (art. 285 ust. 2 p.o.ś.). We wskazanym terminie podmiot korzystający ze środowiska obowiązany jest również do przedłożenia marszałkowi województwa wykazu zawierającego informacje i dane, o których mowa w art. 287 p.o.ś., wykorzystane do ustalenia wysokości opłat oraz wysokość tych opłat (art. 286 ust.1 p.o.ś.). \N przypadku nieprzedłożenia przez podmiot korzystający ze środowiska wykazu zawierającego informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, czy też wykazu, na podstawie którego ustalono opłaty za składowanie odpadów, marszałek województwa, zgodnie z art. 288 ust. 1 pkt 1 p.o.ś., wymierza w drodze decyzji opłatę, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska.

Wysokość opłaty za składowanie odpadów zależy od ilości i rodzaju składowanych odpadów z tym, że wysokość opłaty podwyższonej zależy także od czasu składowania opadów (art. 274 ust. 5 p.o.ś.).

Podstawowe opłaty za korzystanie ze środowiska są ponoszone za korzystanie zgodne z warunkami zawartymi w udzielonym pozwoleniu lub innej decyzji, zaś podwyższone za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia lub innej decyzji (art. 276 ust. 1 p.o.ś.). Zatem opłata za składowanie określonej ilości odpadów jest ponoszona przez korzystającego tylko raz - w sytuacji, gdy podmiot korzystający ze środowiska posiada decyzję zatwierdzającą instrukcję prowadzenia składowiska odpadów zobowiązany jest uiścić za składowanie tzw. opłatę podstawową, natomiast jeśli podmiot nie posiada takiej decyzji albo przekracza uprawnienia płynące z posiadanej decyzji, uiszcza on opłatę podwyższoną, której wysokość stanowi iloczyn czasu składowania odpadów, ilości odpadów i stawki opłaty podwyższonej określonej art. 293 ustawy p.o.ś..

Z przepisu art. 293 ust. 1 p.o.ś. wynika obowiązek uiszczenia podwyższonych opłat w przypadku składowania odpadów z naruszeniem przepisów ustawy o odpadach.

Zgodnie z art. 293 ust. 3 p.o.ś. podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłatę podwyższoną za składowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznczonym w wysokości 0,7 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku za każdą tonę odpadów i każdą dobę składowania. Obowiązek uiszczenia opłaty podwyższonej powstaje z mocy prawa. Decyzja o wymierzeniu opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska jest decyzją administracyjną o charakterze deklaratoryjnym (wyroki NSA z dnia: 22 grudnia 2011 r., sygn. lI OSK 730/10 i 10 stycznia 2013 r., sygn. II OSK 1607/11 –przywołane wyroki dostępne na www.cboisa.nsa.gov.pl).

Jak wskazano wcześniej, zgodnie z art. 133 § 1 k.p.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. W przedstawionych Sądowi do kontroli aktach sprawy co prawda nie ma decyzji Marszałka obejmujących zezwolenie skarżącemu na przetwarzanie odpadów, jednakże fakt, że nie miał on zezwolenia na przetwarzanie odpadów o kodzie 17 05 06 na 2021 r. jest bezsporny. Powyższe wynika także z przywołanego wcześniej protokołu kontroli z dnia 15 września 2021 r., który jest dokumentem urzędowym sporządzonym zgodnie z właściwymi przepisami i zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Z protokołu tego nie wynika jednakże kiedy odpady o kodzie 17 05 06 w ilości 132,3 Mg zostały przekazane osobie fizycznej niebędącej przedsiębiorcą. Wbrew wskazaniu w uzasadnieniu decyzji, organu I instancji, powyższe nie wynika też z treści pisma skarżącego z dnia 4 listopada 2021 r., tym bardziej, że skarżący nie podał tam żadnych dat odnoszących się do tej materii, a do tego w tabeli przyznał jedynie, że przez 43 doby składował te odpady na swojej działce. To z kolei nie koresponduje z faktami ustalonymi w protokole kontroli WIOŚ, bo od 21 czerwca 2021 r. do daty zakończenia kontroli, sporządzenia i podpisania protokołu upłynęło więcej niż 43 dni. W aktach sprawy nie ma żadnego dowodu, ani przyznania skarżącego odnoszącego się do daty przekazania przez niego tych odpadów osobie fizycznej. A w samej skardze (str. 2) skarżący zarzucił, że "odpad został niezwłocznie usunięty z terenu wyrobiska i przekazany zgodnie z przywołanym powyżej Rozporządzeniem, osobie fizycznej".

Ponieważ wysokość opłaty podwyższonej jest uzależniona od liczby dób, podczas których był on składowany w miejscu do tego nieprzeznaczonym, Sąd stwierdził, że organy naruszyły przepisy postępowania a to art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w sposób, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., co obligowało do wyeliminowania z obiegu prawnego decyzji organów obydwu instancji. Jest bowiem oczywiste, że takie uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie są natomiast zasadne zarzuty skargi. Jak słusznie wskazały organy, skarżący jest co prawda osobą fizyczną ale prowadzi działalność gospodarczą a więc jest przedsiębiorcą i nie mają do niego zastosowania w tym zakresie przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod odzysku, które zwalniałyby go z obowiązku uzyskania zezwolenia. Zgodnie bowiem z art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach tylko osoba fizyczna i jednostka organizacyjna niebędące przedsiębiorcami, wykorzystująca odpady na potrzeby własne, są zwolnione z obowiązku uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia więc wątpliwości, że osoba fizyczna, która jest przedsiębiorcą ma obowiązek uzyskania zezwolenia.

Wcześniej przytoczone przepisy dotyczące opłaty podwyższonej nie nawiązują w żaden sposób do takich przesłanek jak wina czy jej brak, brak świadomości dotyczący regulacji prawnej czy też brak szkodliwego oddziaływania odpadów na środowisko. Nie zależy ona od takich okoliczności, a przynajmniej p.o.ś. tego nie przewiduje.

Sąd zaznacza, że rozpoznał konkretną sprawę i nie było w jego gestii rozstrzyganie problemów, na które wskazał skarżący na rozprawie, w szczególności dlaczego w jego wypadku urobek jest traktowany jak odpad a nie dotyczy to PGW – Wody Polskie.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego kwotę uiszczonego przez niego wpisu od skargi.

W ponownym postępowaniu organy ustalą kiedy skarżący przekazał odpad osobie fizycznej niebędącej przedsiębiorcą a dowody na tę okoliczność dołączą do akt sprawy. Następnie orzekną stosownie do ustaleń.