Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 527/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Pomoc publiczna
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 123 poz 1291
law: Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 352 poz 9 art. 3 ust. 7, art. 6 ust. 3
law: Rozporządzenie Komisji UE nr 1408/2013 z 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej  do pomocy de minimis w sektorze rolnym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędzia WSA Bolesław Stachura, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 listopada 2020 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 25 maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód w gospodarstwie rolnym w 2017 r., po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...] z siedzibą w P. z dnia 19 marca 2020 r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego A. S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu p. z siedzibą w P. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] o uchyleniu decyzji nr [...] oraz o odmowie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł szkody w uprawach rolnych, lasach lub budynkach służących do prowadzenia przez niego działalności rolniczej, spowodowane wystąpieniem w sierpniu 2017 r. huraganu, deszczu nawalnego lub gradu.

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.

W dniu [...] października 2017 roku A. S. (dalej: "strona", "skarżący") złożył w Biurze Powiatu P. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł szkody w uprawach rolnych, lasach lub w budynkach inwentarskich służących do prowadzenia przez niego działalności rolniczej, spowodowane wystąpieniem w sierpniu 2017 r. huraganu, deszczu nawalnego lub gradu.

Na tej podstawie Kierownik Biura Powiatowego w dniu [...] grudnia 2017 roku wydał decyzję nr [...] o przyznaniu pomocy w wysokości [...] zł, co stanowiło równowartość [...] euro.

W dniu [...] stycznia 2018 roku do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęła (przekazana protokołem zdawczo-odbiorczym akt sprawy strony) decyzja nr [...] Dyrektora Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR) w S., z której wynika, że w dniu [...] listopada 2017 roku przyznano stronie pomoc publiczną o wartości brutto [...] zł, stanowiącą równowartość [...] euro, która stanowi pomoc de minimis w rolnictwie.

Na tej podstawie w dniu [...] lutego 2020 roku organ I instancji postanowieniem nr [...] wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2017 r.

Decyzją z dnia [...] marca 2020 r. organ I instancji uchylił decyzję nr [...] oraz odmówił przyznania pomocy.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że postępowanie zostało wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 256), dalej: "K.p.a.", zaś kwestią sporną w tym postępowaniu jest wysokość udzielonej pomocy de minimis w roku udzielenia pomocy (2017) oraz w ciągu 2 lat podatkowych go poprzedzających. Na podstawie zgormadzonego materiału dowodowego organ I instancji ustalił, że strona w roku 2017 oraz 2 lata go poprzedzające otrzymała oprócz pomocy finansowej z tytułu szkody, kwotę pomocy wynoszącą [...] euro . Kwota ta została wypłacona producentowi rolnemu, który poniósł w sierpniu 2017 szkody w uprawach rolnych, spowodowane wystąpieniem w 2017 r. huraganu, deszczu nawalnego oraz gradu wynosiła [...] euro. Razem kwota, która została wypłacona producentowi rolnemu wynosiła [...] euro, która przekracza limit [...] euro.

Mając na uwadze art. 3 ust. 7 ww. rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013, z dnia 18 grudnia 2013 roku w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz. U. UE. L. 2013. 352. 9), dalej: "rozporządzenie Komisji (UE) nr 1408/2013", który stanowi, że: Jeżeli z powodu udzielenia nowej pomocy de minimis pułap określony w ust. 2 lub górny limit krajowy, o którym mowa w ust. 3, zostałby przekroczony, nowa pomoc nie może być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia, organ I instancji stwierdził, że dopłata przyznana z naruszeniem przepisu art. 6 ust. 3 podlega zwrotowi w całości, a nie tylko w części przewyższającej limit 15000 euro.

Zdaniem organu I instancji doszło do naruszenia przepisu art. 6 ust. 3 ww. rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013, tj. do wydania decyzji

nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. przyznającej dopłatę de minimis w rolnictwie, powodującej przekroczenie limitu 15000 euro w okresie 3 lat podatkowych.

Organ I instancji wskazał, że w żadnym z przywołanych przepisów ww. rozporządzenia ustawodawca nie nakazuje dzielenia pomocy, wręcz przeciwnie, podkreśla, że jeżeli z powodu udzielania nowej pomocy de minimis zostałby przekroczony pułap 15000 euro, nowej pomocy nie udziela się tego rozporządzenia.

W dniu [...] kwietnia 2020 roku strona złożyła odwołanie od przedmiotowej decyzji, w którym zarzuciła naruszenie art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8, art. 11 oraz art. 77 K.p.a., w związku z art. 6 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013.

W wyniku rozpatrzenia odwołania organ odwoławczy decyzją z dnia [...] maja 2020 r. nr jw. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] marca 2020 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na ramy prawne rozstrzygnięcia, a więc na rozporządzenie Komisji (UE) nr 1408/2013 oraz że w dniu 19 marca 2019 r. weszło w życie rozporządzenie Komisji (UE) 2019/316 z dnia 21 lutego 2019 r. zmieniające ww. rozporządzenie (UE) nr 1408/2013 w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym. Zdaniem organu odwoławczego, z uwagi na to, że decyzja została wydana po wejściu nowych przepisów, a przepisy przejściowe rozporządzenia Komisji (UE) 2019/316 z dnia 21 lutego 2019 r. nie zawierają regulacji przejściowej, w sprawie mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, a więc z dnia zdarzenia uprawniającego do złożenia przedmiotowego wniosku o pomoc.

Organ odwoławczy przytoczył treść art. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 (w brzemieniu obowiązującym w 2017 roku) zgodnie z którym uważa się, całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć 15 000 EURO w okresie trzech lat podatkowych, (ust. 2).

Organ odwoławczy wskazał, że łączna kwota pomocy de minimis przyznanej w okresie trzech lat podatkowych przez państwo członkowskie przedsiębiorstwom prowadzącym działalność w zakresie podstawowej produkcji produktów rolnych nie może przekroczyć górnego limitu krajowego określonego w załączniku.(ust. 3).

Pomoc de minimis uznaje się za przyznaną w dniu, w którym przedsiębiorstwo uzyskuje prawo otrzymania takiej pomocy zgodnie z obowiązującym krajowym systemem prawnym, niezależnie od terminu wypłacenia pomocy de minimis temu przedsiębiorstwu, (ust. 4). Pułap określony w ust. 2 oraz górny limit krajowy, o którym mowa w ust. 3, stosuje się bez względu na formę i cel pomocy de minimis, a także bez względu na to, czy pomoc przyznana przez państwo członkowskie jest w całości lub częściowo finansowana z zasobów Unii. Okres trzech lat podatkowych ustala się przez odniesienie do lat obrotowych stosowanych przez przedsiębiorstwo w danym państwie członkowskim, (ust. 5). Organ odwoławczy przytoczył także treść art. 3 ust. 6 rozporządzenia.

Organ odwoławczy wskazał także, że jeżeli z powodu udzielenia nowej pomocy de minimis pułap określony w ust. 2 lub górny limit krajowy, o którym mowa w ust. 3, zostałby przekroczony, nowa pomoc nie może być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia, (art. 3 ust. 7). W ocenie organu odwoławczego, z treści przytoczonego powyżej przepisu wynika, że brak jest możliwości przyznania pomocy publicznej w przypadku przekroczenia ww. limitu pomocy de minimis nawet w odniesieniu do części pomocy nieprzekraczającej tych limitów. Dalej organ odwoławczy wskazał na art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. ustawy o postępowaniach w sprawach dotyczących pomocy publicznej i obowiązek beneficjenta pomocy wykazania, za pomocą zaświadczenia albo oświadczenia składanego podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz, z wnioskiem o udzielenie pomocy, o otrzymanej w roku, w którym ubiega się o pomoc, oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat podatkowych, o pomocy de minimis oraz pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie.

Badając zatem czy całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie przekracza 15.000 EURO w okresie trzech lat podatkowych należy wziąć pod uwagę rok w którym beneficjent ubiega się o przyznanie pomocy oraz dwa kolejne lata poprzedzające ten rok.

Następnie organ odwoławczy, oceniając zasadność wznowienia postępowania w sprawie, wskazał na ustalenia faktyczne w sprawie oraz wyjaśnił znaczenie przesłanki ujawnienia nowej okoliczności faktycznej lub dowodu istotnego dla sprawy, nie znane organowi wydającemu decyzje. (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.). W ocenie organu odwoławczego w sprawie zostały spełnione kumulatywnie wszystkie przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Wskazano, że okoliczność faktyczną w postaci przekroczenia limitu de minimis przez producenta organ wysnuł na podstawie nowego dowodu (decyzji Dyrektora KOWR w S., informującej Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, że w dniu [...] listopada 2017 roku przyznano stronie pomoc publiczną o wartości brutto [...] zł, stanowiącą równowartość [...] euro, która stanowi pomoc de minimis w rolnictwie), który to dowód istniał w dniu wydawania decyzji (tj. [...] grudnia 2017 roku), ale nie był znany organowi.

Dalej organ odwoławczy stwierdził, że tym samym, w wyniku wyjścia na jaw nowych, istotnych dla sprawy okoliczności istniejących w dniu wydania decyzji a nieznanych organowi stwierdzono, że do dnia wydania decyzji nr [...] w dniu [...] grudnia 2017 roku strona otrzymała łącznie [...] euro pomocy z tytułu de minimis (w roku 2015: [...] euro, w roku 2016: [...] euro, w roku 2017 [...] euro). Przy czym kwota [...]euro nie została przez stronę wykazana w oświadczeniu otrzymanej pomocy de minimis, stąd przyznana pomoc przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 roku w wysokości [...] euro wraz z kwotą przyznaną stronie do tej daty ([...] euro + [...] euro) – zdaniem organu - przekracza dopuszczalny limit pomocy de minimis o [...] euro ([...] euro).

Zatem mając na uwadze art. 3 ust. 7 rozporządzenia komisji (UE) nr 1408/2013, jeżeli z powodu udzielenia nowej pomocy de minimis pułap określony w ust. 2 lub górny limit krajowy, o którym mowa w ust. 3, zostałby przekroczony, nowa pomoc nie może być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia.

W tych okolicznościach, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji w sposób prawidłowy wznowił postępowanie w niniejszej sprawie i wydał decyzję o odmowie przyznania płatności, ponieważ strona przekroczyła pułap 15.000 euro przyznanej pomocy. Nie można zatem przychylić się do odwołania strony, która wnosi o zmianę decyzji poprzez wydanie decyzji przyznającej pomoc de minimis z uwzględnieniem wszystkich okoliczność dotyczących uprzednio przyznanej pomocy tj. ograniczenie przyznanej pomocy do kwoty odpowiadającej równowartości 15.000 euro.

Organ odwoławczy uznał zatem, iż organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie i zastosował przepisy prawne obowiązujące w dacie czynności podjętej z woli strony, pod rządami rozporządzenia komisji (UE) nr 1408/2013 (w brzmieniu obowiązującym w roku 2017), zatem sprawa powinny być oceniona według tego właśnie prawa, nie zaś prawa materialnego późniejszego, obowiązującego w chwili wydania zaskarżonej decyzji.

Organ II instancji stwierdził, iż nie doszło do naruszenia przez organ I instancji przepisów materialnych i proceduralnych. Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutami naruszenia art. 7, 7a, 7b, 8, 11 oraz 77 K.p.a.

Końcowo organ odwoławczy wskazał, że o przekroczeniu limitu pomocy de minimis, można się dowiedzieć poprzez stronę internetową Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, gdzie pod adresem https://srpp.minrol.gov.pl/index.php7acWeport, znajduje się wyszukiwarka decyzji o przyznaniu pomocy. Podkreślił także, że to strona jako beneficjent pomocy de minimis z różnych instytucji dysponuje dokumentem w postaci decyzji, zaświadczenia etc. z których wprost wynika w jakiej wysokości otrzymała pomoc de minimis, a także, iż to na rolniku spoczywa obowiązek złożenia prawidłowego oświadczenia w zakresie otrzymanej pomocy de minimis.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji

Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia [...] maja 2020 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów (w tym kosztów zastępstwa adwokackiego) według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:

- obrazy art. 7 K.p.a. poprzez zaniechanie w toku postępowania wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tj. powodów dla jakich skarżący i w jakim zakresie świadomie korzystał z pomocy de minimis, przy całkowitym braku poszanowania przez organ administracji interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli w tym samego skarżącego, przede wszystkim pominięciu, iż pomoc udzielana była faktycznie gospodarstwu rolnemu;

- nadto również art. 7a K.p.a. poprzez odejście od obowiązku interpretowania wątpliwości co do treści normy prawnej nakładającej na skarżącego obowiązku zwrotu świadczenia, a tym samym rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść strony, w sytuacji gdy skarżący, nie miał możliwości dokonania weryfikacji na jakim poziome w danym okresie czasu skorzystał z pomocy de mimimis;

- jak również art. 3 ust. 7 rozporządzenia Komisji nr 1408/2013 w brzmieniu określonym na czas rozstrzygania w sprawie polegające na zastosowaniu przepisów odnośnie stanu faktycznego co do którego sam akt prawny tj. przywołane powyżej rozporządzenie Komisji nr 1408/2013 nakazuje stosowanie innych przepisów,

- art. 6 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 poprzez odejście od obowiązku interpretowania wątpliwości co do treści normy prawnej nakładającej na skarżącego obowiązku zwrotu świadczenia, a tym samym rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść strony.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w czasie uzyskiwania pomocy nie miał możliwości dokonania weryfikacji wysokości już udzielonej pomocy. Ponadto, w czasie korzystania ze wsparcia, skarżący oczekiwał nieraz na upływ terminów urzędowych, żeby w ogóle stwierdzić czy pomoc w ramach de minimis zostanie mu w ogóle udzielona. Z drugiej strony sytuacja finansowa panująca w tym czasie z uwagi na zjawiska atmosferyczne była tego rodzaju, iż wymagała natychmiastowego działania, i podjęcia wszystkich kroków w tym złożenia wniosku o udzielenie pomocy de minimis.

Skarżący zaznaczył, iż w tym czasie jego wniosek przeszedł pozytywnie weryfikację w urzędzie. W takiej sytuacji skarżący był przekonany co do zasadności udzielonej mu pomocy.

Sytuacja ta wymaga o tyle wyjaśnienia, iż na przestrzeni 2015-2017 roku rolnik zgłaszający się do banku chcąc korzystać z pomocy de minimis był natychmiast w czasie rzeczywistym weryfikowany przez bank.

Zdaniem skarżącego, obowiązek zwrotu całej udzielonej pomocy de minimis stanowi nadinterpretację obowiązujących przepisów. Tym bardziej, iż akt prawny na którego treść powołuje się organ administracji faktycznie nakazuje stosowanie innych przepisów w przypadku przekroczenia poziomu pomocy de minimis.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmawiająca przyznania skarżącemu pomocy finansowej jako producentowi rolnemu, który poniósł szkody w uprawach rolnych, lasach lub budynkach służących do prowadzenia przez niego działalności rolniczej, spowodowane wystąpieniem w sierpniu 2017 r. huraganu, deszczu nawalnego lub gradu po wznowieniu postępowania.

Na wstępie wskazać należy, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego w tym podatkowego, jest zasada trwałości decyzji administracyjnej. Zasadę tę ustanawia art. 16 § 1 k.p.a., zgodnie z którym decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych, dlatego uchodzi za jedno z kardynalnych założeń całego systemu postępowania administracyjnego.

W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że decyzja organu I instancji nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 roku była decyzją ostateczną, kończącą sprawę o przyznanie skarżącemu pomocy finansowej. Jak wynika z akt sprawy, od powyższej decyzji nie zostało wniesione odwołanie.

Przesłanki wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną określa art. 145 k.p.a. W niniejszej sprawie organ oparł wznowienie postępowania na art. 145 pkt 5 k.p.a., tj. wyjściu na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Było to spowodowane otrzymaniem przez organ I instancji - decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego KOWR nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r.

W ocenie Sądu, wznowienie postępowania administracyjnego przez organ I instancji było prawidłowe.

Wznowienie postępowania daje możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli decyzja ta została wydana w postępowaniu dotkniętym przynajmniej jedną z wad określonych w art. 145 § 1 k.p.a.

Przechodząc do kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wskazać należy, że spór sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w wypadku ubiegania się przez rolnika o pomoc finansową, która przekracza limit z art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013, tj. 15.000 euro, przy uwzględnieniu wcześniej otrzymanych przez skarżącego kwot pomocy, możliwe jest uzyskanie pomocy w części nieprzekraczającej tego limitu, czy też, tak jak uznały organy, brak jest możliwości uzyskania pomocy, nawet w odniesieniu do części pomocy nieprzekraczającej tego pułapu.

Skarżący zarzuca organowi zaniechanie w toku postępowania podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tj. powodów dla jakich skarżący i w jakim zakresie świadomie korzystał z pomocy de minimis. Skarżący podniósł, że nie miał możliwości dokonania weryfikacji na jakim poziomie w danym okresie czasu skorzystał z pomocy de minimis.

W ocenie skarżącego, wszelkie wątpliwości organ rozstrzygnął na jego niekorzyść.

Zdaniem organów, z uwagi na przekroczenie przez skarżącego pułapu 15.000 euro z tytułu dostępnej pomocy de minimis, należy odmówić mu przyznania wnioskowanej pomocy finansowej.

Sąd w zaistniałym sporze rację przyznaje skarżącemu, choć nie wszystkie argumenty zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia 1408/2013 (w brzmieniu obowiązującym w 2017 r.) uważa się, że środki pomocy nie spełniają wszystkich kryteriów określonych w art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r., nr 90, poz. 864/2), dalej: "TFUE" i dlatego są zwolnione z wymogu zgłoszenia przewidzianego w art. 108 ust. 3 TFUE, jeżeli spełniają warunki określone w niniejszym rozporządzeniu.

Stosownie do art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013, całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć 15.000 euro w okresie trzech lat podatkowych.

Łączna kwota pomocy de minimis przyznanej w okresie trzech lat podatkowych przez państwo członkowskie przedsiębiorstwom prowadzącym działalność w zakresie podstawowej produkcji produktów rolnych nie może przekroczyć górnego limitu krajowego określonego w załączniku (art. 3 ust. 3 rozporządzenia nr 1408/2013). Pomoc de minimis uznaje się za przyznaną w dniu, w którym uzyskuje się prawo otrzymania takiej pomocy zgodnie z obowiązującym krajowym systemem prawnym, niezależnie od terminu wypłacenia pomocy de minimis temu przedsiębiorstwu (art. 3 ust. 4 rozporządzenia nr 1408/2013).

Zgodnie z art. 3 ust. 7 rozporządzenia nr 1408/2013, że jeżeli z powodu udzielenia nowej pomocy de minimis pułap określony w ust. 2 lub górny limit krajowy,

o którym mowa w ust. 3, zostałby przekroczony, nowa pomoc nie może być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia.

Na podstawie art. 6 ust. 3 rozporządzenia nr 1408/2013, państwo członkowskie przyznaje nową pomoc de minimis zgodnie z niniejszym rozporządzeniem dopiero po upewnieniu się, że nie podniesie ona całkowitej kwoty pomocy de minimis przyznanej danemu przedsiębiorstwu do poziomu przekraczającego pułap określony w art. 3 ust. 2 i górny limit krajowy, o którym mowa w art. 3 ust. 3, oraz że wszystkie warunki określone w niniejszym rozporządzeniu są przestrzegane.

Wskazać należy, że pomocy de minimis, będąca wsparciem finansowym ze swej definicji nie niesie ryzyka zakłócenia konkurencji na rynku unijnym i nie podlega procedurze notyfikacji. Pomoc ta przyznana jednemu beneficjentowi w okresie 3 lat kalendarzowych nie może przekroczyć ustalonego limitu.

Stosownie do art. 3 ust. 5 rozporządzenia nr 1408/2013 , pułap określony w ust. 2 oraz górny limit krajowy, o którym mowa w ust. 3, stosuje się bez względu na formę i cel pomocy de minimis, a także bez względu na to, czy pomoc przyznana przez państwo członkowskie jest w całości lub częściowo finansowana z zasobów Unii. Okres trzech lat podatkowych ustala się przez odniesienie do lat obrotowych stosowanych przez przedsiębiorstwo w danym państwie członkowskim. Ponadto okres ten, stosownie do pkt 8 preambuły tego rozporządzenia, należy oceniać w sposób ciągły, co znaczy, że dla każdego przypadku nowej pomocy de minimis należy uwzględnić całkowitą kwotę pomocy de minimis przyznaną w ciągu danego roku podatkowego oraz dwóch poprzedzających lat podatkowych. Ważnym też zastrzeżeniem przy dokonywaniu wykładni celowościowej przyjętych przez prawodawcę unijnego mechanizmów limitujących pomoc de minimis jest treść pkt 13 tejże preambuły, w której wyrażono potrzebę maksymalnego ograniczenia ryzyka przyznania pomocy ponad przyjęte limity. Otóż podstawową dyrektywą w jej przyznawaniu ma być przejrzystość, równe traktowanie i możliwość skutecznego monitorowania – "pomoc przejrzysta". Służyć ma też temu domniemanie, "[...] że tak długo, jak dokładna kwota pomocy jest nieznana lub jeszcze nieznana, państwo członkowskie musi przyjąć, że kwota ta jest równa maksymalnemu poziomowi, aby zagwarantować, że połączenie kilku środków pomocy nie przekroczy pułapu ustanowionego w niniejszym rozporządzeniu, oraz zastosować zasady dotyczące kumulacji pomocy".

W ocenie Sądu, wielkość przyznanej pomocy rolnikowi nie może doprowadzić do przekroczenia przysługującego mu trzyletniego limitu kwotowego 15.000 euro. Tym samym dopuszczalne będzie przyznanie skarżącemu pomocy finansowej, która będzie mieściła się w tym limicie, przy czym organ winien uwzględnić całkowitą kwotę pomocy de minimis przyznaną w ciągu danego roku podatkowego oraz dwóch poprzedzających lat podatkowych, gdyż zasadniczym celem rozporządzenia nr 1408/2013 jest zakaz przyznawania przez państwo pomocy ponad określoną w nim kwotę. Zarówno z art. 3 ust. 2, jak również z art. 3 ust. 7 rozporządzenia nr 1408/2013 wynika, że górny pułap przyznanej pomocy nie może przekraczać określonej wysokości. Jest to jedyna przeszkoda w uzyskaniu pomocy de minimis. Prawodawca unijny używa bowiem sformułowań "całkowita kwota pomocy" (art. 3 ust. 2) oraz "pułap określony w ust. 2" (art. 3 ust. 7), podając jednocześnie, że nie mogą one przekroczyć określonej kwoty.

Zdaniem Sądu, przemawia to za uznaniem, że w przepisach tych mowa jest o faktycznie mającej być przyznanej pomocy, nie zaś pomocy jaka byłaby możliwa do przyznania. Za takim rozumieniem omawianej regulacji przemawia także wykładnia historyczna regulacji pomocy de minimis w rolnictwie. W poprzednio obowiązującym rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1535/2007 z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy de minimis w sektorze produkcji rolnej (Dz. Urz. UE.L Nr 337, str. 35 ze zm.), wyraźnie wskazano, że "Jeżeli łączna kwota pomocy przewidziana w ramach środka pomocy przekracza pułap, o którym mowa w akapicie pierwszym, nie może ona być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia, nawet w odniesieniu do części pomocy nieprzekraczającej tego pułapu" (art. 3 ust. 2). Obecnie obowiązujące rozporządzenie nr 1408/2013, zastrzeżenia takiego nie wprowadza. Jest to zasadnicza i wyraźna różnica pomiędzy regulacjami poprzednio i obecnie obowiązującego rozporządzenia. Z powyższego wyprowadzić należy wniosek, że gdyby zamiarem prawodawcy unijnego było zakazanie udzielania pomocy de minimis w przypadku, gdy cała kwota możliwego zwolnienia podatkowego przekracza wartości określone w rozporządzeniu nr 1408/2013, to kwestię tę wyraźnie by uregulował, jak uczynił to w rozporządzeniu nr 1535/2007.

Nie można zatem zasadnie twierdzić, że rozporządzenie nr 1408/2013 wprowadza zakaz udzielania pomocy de minimis do części konkretnego środka pomocy, lecz wymaga ono jedynie, aby pomoc ta nie przekraczała określonej wartości, tj. 15.000 euro.

Wskazać należy, że taką właśnie wykładnię ww. przepisów przeprowadził Naczelny Sąd Administracyjny w sprawach dotyczących zwolnienia w podatku od czynności cywilnoprawnych (art. 9 pkt 2 p.c.c.) w wyrokach z dnia 21 stycznia 2020 r.

o sygn. akt II FSk 456/18; z dnia 7 lipca 2020 r. o sygn. akt II FSK 930/20; z dnia 21 września 2020 r. o sygn. akt II FSK 1423/18, którą Sąd orzekający w niniejszej sprawie całkowicie podzielił.

W ocenie Sądu, inne rozumienie ww. przepisów wprowadziłoby niesprawiedliwe traktowanie podmiotów, znajdujących się w podobnej sytuacji. Na przykład: w wyniku gradobicia zniszczone zostały uprawy na sąsiednich polach, o takiej samej powierzchni i z takimi samymi uprawami, dwóch rolników. Obaj rolnicy ubiegaliby się o udzielenie pomocy de minimis w maksymalnym zakresie. Jeden z rolników, w roku wystąpienia o pomoc i 2 lat poprzednich, nie uzyskał pomocy de minimis, zatem spełniałby przesłanki z rozporządzenia nr 1408/2013 do jej uzyskania i pomoc taka zostałaby mu przez organ przyznana. Drugi z rolników, w roku wystąpienia o pomoc i 2 lat poprzednich, uzyskał pomoc de minimis w wysokości równoważnej 10 euro, zatem nie mógłby on otrzymać wnioskowanej pomocy, gdyż, według organu, doszłoby do przekroczenia limitu pomocy z art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ winien kierować się wykładnią ww. przepisów zaprezentowaną przez Sąd.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", uchylił decyzje obu instancji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na rzecz skarżącego zasądzono od organu odwoławczego kwotę

[...] zł, w tym [...] zł tytułem wpisu i [...] zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.