Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SAB/Łd 9/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-08-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 3, art. 1a, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 12, art. 35, art. 36
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 9 sierpnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2019 roku sprawy ze skargi A. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego A. M. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. A. M. złożył do Wojewody [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z uwagi na wykonywanie pracy na stanowisku pomoc magazynowa w firmie A Sp. z o. o. Sp. k. z siedzibą w Ł. .

Powyższa okoliczność została wprowadzona do w systemu informatycznego POBYT V. 2 zgodnie z art. 428 ust. 1 pkt 2 d oraz art. 429 ust. 1 pkt ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2018 r. poz. 2094 ze zm.).

6 listopada 2018 r. wręczono pełnomocnikowi strony J. W. zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego. W zawiadomieniu określono przewidywany termin zakończenia sprawy na 6 lutego 2019 r. z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Jednocześnie odrębnym pismem organ wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia materiału dowodowego, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, o aktualną informację starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy oraz dokumenty związane z wywiązywaniem się z zobowiązań podatkowych wobec Skarbu Państwa (pismo doręczono pełnomocnikowi osobiście w siedzibie organu w dniu 6 listopada 2018 r.).

Pismami z dnia 13 i 14 listopada 2018 r. Wojewoda [...] zwrócił się do Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej oraz Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. o zajęcie stanowiska określonego w przepisie art. 109 ustawy o cudzoziemcach.

W dniu 29 stycznia 2019 r. pełnomocnik strony uzupełnił przedmiotowy wniosek o zaświadczenie o niezaleganiu przez skarżącego w podatkach oraz dokumenty potwierdzające zwolnienie skarżącego z obowiązku przedstawienia informacji starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy.

W dniu 5 kwietnia 2019 r. skarżący wniósł do organu ponaglenie złożone za pośrednictwem ePUAP.

Następnie w dniu 8 kwietnia 2019 r. skarżący złożył w organie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...]. Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 12 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 35 § 1, 2 i 3 k.p.a. w zw. z art. 36 § 1 k.p.a. - poprzez wyznaczenie terminu załatwienia sprawy na dzień 6 lutego 2019 r. (3 miesiące od daty wniosku) bez jakiegokolwiek innego uzasadnienia niż konieczności zgromadzenia i weryfikacji dokumentów potwierdzających dane oraz okoliczności zawarte we wniosku;

2) art. 36 § 1 i 2 k.p.a., art. 9 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącego o niezałatwieniu sprawy w wyznaczonym terminie i przyczynach zwłoki, co uniemożliwia skarżącemu również wzięcie aktywnego udziału w postępowaniu i przyczynienie się do szybszego załatwienia sprawy;

3) art. 73 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. poprzez taką organizację pracy urzędu, która faktycznie uniemożliwia ustalenie w rozsądnym terminie stanu sprawy i przyczyn zwłoki w jej rozpoznaniu, albowiem okres oczekiwania na zapoznanie się z aktami sprawy wynosi co najmniej dwa miesiące, a strona nie ma żadnej gwarancji realizacji tego prawa po tym terminie (według stanu na datę 5 kwietnia 2019 r. nie były dostępne terminy aż do końca maja b.r.).

Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi :

1) zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 7 dni;

2) stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania;

3) stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

4) przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w kwocie 5.000 zł.

5) zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że nie został poinformowany, czy w ramach trwającego już od ponad 5 miesięcy postępowania dowodowego wyszły na jaw okoliczności, które uniemożliwiły wydanie decyzji. Zarówno cudzoziemiec, jak i jego pełnomocnik (w postępowaniu administracyjnym skarżącego reprezentuje J. W.), nie są również w stanie skorzystać z przysługującego im prawa do zapoznania się z aktami sprawy. Wynikającą z art. 9 k.p.a. zasadę informowania oraz 10 k.p.a. zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (w każdym stadium postępowania) organ ograniczył do możliwości wglądu w akta sprawy tylko w piątki po uprzednim zarezerwowaniu kolejki przez portal internetowy. Według informacji dostępnej na stronie internetowej urzędu w dniu 5 kwietnia 2019 r., nie ma możliwości uzyskania wglądu w akta aż do końca maja br., a rejestracja na następne miesiące jest niemożliwa. Taki stan powoduje całkowite pozbawienie strony prawa do dostępu do akt sprawy, o którym to prawie stanowi art. 73 § 1 k.p.a. Pozbawienie, a nawet choćby ograniczenie tego prawa wymaga przesłanek wskazanych w art. 74 § 1 k.p.a. oraz formy postanowienia podlegającego kontroli instancyjnej. W opinii skarżącego wskazana praktyka Wojewody [...] o nosi znamiona patologicznej bezprawności i rażąco narusza prawo.

Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] udzielił skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, ważnego do dnia 5 grudnia 2021 r. Ww. decyzja została przesłana pocztą w dniu 12 kwietnia 2019 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do pierwszego z postawionych w skardze zarzutów, organ wskazał, że w zawiadomieniu z dnia 6 listopada 2018 r. organ wyjaśniał stronie przyczyny przedłużenia postępowania administracyjnego w sprawie powołując się na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego i weryfikację dołączonych do wniosku cudzoziemca dokumentów. Co więcej, w tym samym dniu, z uwagi na fakt, iż przedmiotowy wniosek nie zawierał kompletnej dokumentacji, organ wezwał stronę do uzupełnienia wniosku o wymagane przepisami ustawy o cudzoziemcach dokumenty.

Organ za niezasadny uznał zarzut uniemożliwienia przez organ prowadzący postępowanie skorzystania z uprawnienia wynikającego z art. 10 k.p.a. W Wydziale Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców [...] Urzędu Wojewódzkiego w Ł. realizacja powyższego uprawnienia została zorganizowana tak, aby umożliwić pracownikom rozpatrującym merytorycznie sprawę możliwość wykonywania nałożonych na nich obowiązków mając na uwadze fakt, iż na jednego pracownika merytorycznego przydzielone jest co najmniej kilkaset spraw ze ściśle określonym terminem rozpatrzenia. Co do zasady, realizacja uprawnienia na zapoznanie się z aktami sprawy w obecności pracownika prowadzącego konkretne postępowanie, odbywa się w godzinach pracy urzędu, w piątki, po uprzedniej rejestracji wizyty za pośrednictwem strony na dany dzień pozwala pracownikowi na wcześniejsze szczegółowe zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i udzielenie pełnej informacji w sprawie w dniu wizyty zainteresowanego. Ponadto od poniedziałku do piątku w godzinach pracy wydziału do dyspozycji zainteresowanych udostępnione jest na parterze okienko nr 2, gdzie pracownik wydziału po weryfikacji tożsamości cudzoziemca lub jego pełnomocnika, udziela informacji na temat przebiegu prowadzonego postępowania. Co więcej, we wtorki kierownik Oddziału Cudzoziemców do spraw legalizacji pobytu i pracy pełnił dyżur, podczas którego wielu z wnioskodawców realizuje uprawnienie wynikające z art. 10 k.p.a.

Odnosząc się do pozostałych postawionych w skardze zarzutów organ wyjaśnił, że niezałatwienie sprawy cudzoziemca w pierwotnie wyznaczonym przez organ terminie nie jest wynikiem złej woli organu lub bezczynnością pracowników Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców, ale niedostosowaniem zasobów kadrowych do nałożonych na Wydział zadań, w szczególności do ilości składanych w tutejszym Wydziale wniosków legalizujących pobyt cudzoziemców w Polsce. Dla przykładu można podać, iż w okresie od maja 2014 r. do 30 września 2018 r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego wpłynęło 116007 wniosków dotyczących legalizacji pobytu oraz pracy cudzoziemców w Polsce. We wskazanym powyżej okresie odnotowano znaczny wzrost złożonych wniosków od 6113 w roku 2014, poprzez 11406 w 2015 r., 18740 w 2016 do 40598 w roku 2017. Natomiast w okresie od dnia 1 stycznia 2018 r. do 30 września 2018 r. do Wojewody [...] wpłynęło 39075 wniosków (dane pochodzą z systemu Hurtownia Danych "Cudzoziemiec"). W sposób znaczący wzrosła liczba wniosków o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z 879 w roku 2014 do 6898 w 2017 r. (wzrost o 785%). Natomiast w roku 2018 do Wojewody [...] wpłynęła rekordowa ilość 7942 wniosków dotyczących legalizacji pobytu i pracy cudzoziemców w Polsce (z wyłączeniem wniosków o wydanie zezwolenia na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej). Z drugiej strony w analogicznym okresie wzrastała liczba wydawanych przez Wojewodę [...] rozstrzygnięć związanych z legalizacją pobytu i pracy cudzoziemców z 2917 w roku 2014, poprzez 4146 w 2015 r., 4876 w 2016 r., 6790 w roku 2017 aż do 7642 w roku 2018 Na każdego pracownika merytorycznego przypadało w omawianym okresie kilkaset spraw (w roku 2017 nawet około 566 spraw) a 80 % zasobów kadrowych Wydziału stanowili pracownicy o krótkim stażu pracy.

Odnosząc się do zawartego w skardze żądania przyznania od Wojewody sumy pieniężnej w kwocie 5000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, w ocenie Wojewody należy uznać za żądanie wygórowane i nieadekwatne względem ograniczenia możliwości przemieszczenia się skarżącego po upływie ważności posiadanej przez niego wizy. Ww. złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z uwagi na wykonywanie pracy na stanowisku pomocy magazynowej z zachowaniem ustawowego terminu i na podstawie art. 108 ustawy o cudzoziemcach jego pobyt w Polsce do dnia wydania decyzji ostatecznej w sprawie jest legalny. Cudzoziemiec zachował również uprawienie do wykonywania pracy w Polsce w procedurze legalizacji pobytu i pracy po upływie ważności posiadanego oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy z uwagi na brzmienie przepisu art. 88za ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz, U. z 2018 r., poz. 1265 ).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. [dalej: ustawa p.p.s.a.], kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie rozważań zaznaczyć należy, że strona skarżąca wyczerpała środki zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego, czyniąc zadość regulacji zawartej w art. 53 § 2b ustawy p.p.s.a., tj. skarga została wniesiona po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

Tak jak wskazywano już wcześniej, załatwienie przez organ administracji sprawy z wniosku strony nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku badania, czy w sprawie miało miejsce przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ.

Samo pojęcie przewlekłości postępowania nie zostało zdefiniowane w przepisach k.p.a., jak również w postanowieniach ustawy p.p.s.a., stąd - dokonując jego interpretacji - należy sięgnąć do terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 k.p.a. oraz wymóg prowadzenia do ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz regulacji dotyczących sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady określonej w art. 12 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia.

Przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, gdyż jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.

Można także stwierdzić, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania, co w ocenie Sądu miało miejsce w rozpatrywanej sprawie

Tak jak wskazano, jedną z zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie, ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.

Zapewnieniu stronie postępowania administracyjnego czynnego udziału w sprawie i wpływu na przebieg postępowania służą regulacje art. 35-37 k.p.a. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.

Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania/.../( art. 35 § 3 k.p.a. ). Równocześnie, jak wynika z art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu.

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Powyższe uregulowania są spójne z Kartą Praw Podstawowych UE (Dz. U. UE.C 2007.303.1) i Kodeksem Dobrej Praktyki Administracyjnej (Dz.U UE 2011.285.3), którego celem jest bardziej szczegółowe wyjaśnienie, co powinno oznaczać w praktyce zawarte w Karcie w art. 41 prawo do dobrej administracji.

Jak stanowi art. 17 ust. 1 zd. 1 Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej urzędnik czuwa nad tym, aby w sprawie każdego wniosku lub skargi /../ decyzja została podjęta w stosownym terminie, bezzwłocznie i w żadnym razie nie później niż dwa miesiąca od daty wpłynięcia danego wniosku lub skargi. Jeżeli ze względu na złożony charakter sprawy decyzja w sprawie wniosku lub skargi /../ nie może zostać wydana w podanym wyżej terminie, urzędnik informuje o tym wnoszącego wniosek lub skargę możliwie najszybciej. W takim przypadku wnoszący jest informowany o ostatecznej decyzji w możliwie najkrótszym terminie (art. 17 ust. 2).

W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy mamy do czynienia z przewlekłością postępowania, która ma charakter rażący.

Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że skierowany do Wojewody wniosek skarżącego (złożony 6 listopada 2018 r.) nie został załatwiony w przewidzianym przez prawo terminie. Badanie akt potwierdza, że podejmowane w sprawie czynności nie były odpowiednio skoncentrowane, a przyczyny takiego stanu rzeczy na pewno nie leżały po stronie skarżącego.

Należy podkreślić, że skarżący przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy w okresach od 5 listopada 2015 r. do 18 lutego 2016 r., 26 sierpnia do 3 grudnia 2017 r., 12 lipca 2018 r. do dnia złożenia wniosku. Zatrudniony był w A półce z o.o. Spółce k. w Ł. . Cudzoziemcowi została powierzona praca na okres od 6 grudnia 2018 r. do 5 grudnia 2021 r.

Biorąc pod uwagę datę złożenia wniosku spełniającego wymogi formalne, konieczność wystąpienia z zapytaniem do ABW KWP i KNOSG i oczekiwania na odpowiedź, załatwienie sprawy nie powinno nastąpić później niż w terminie 2 miesięcy, tj. do 6 stycznia 2019 r.

Zgodnie z art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (j.t. Dz. U. 2018 r., poz. 2094 ze zm.) przed wydaniem decyzji o udzieleniu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wojewoda zwraca się do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także do konsula właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub do innych organów z wnioskiem o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium RP i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Komendanci, o których mowa w ust. 1, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub konsul przekazują informację, o której mowa w ust. 1, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku. (ust. 2)

W szczególnie uzasadnionych przypadkach termin 30- dniowy może być przedłużony do 60 dni, o czym organ obowiązany do przekazania informacji zawiadamia wojewodę (ust. 3). Jeżeli organ obowiązany do przekazania informacji, o której mowa w ust. 1, nie przekaże informacji w terminach, o których mowa w ust. 2 lub 3 , uznaje się, że wymóg uzyskania informacji został spełniony.

Ponieważ w ocenianej sprawie, organy wymienione w art. 109 ust. 1, do których skierowano zapytanie nie zawiadomiły wojewody o potrzebie przedłużenia 30 dniowego terminu na udzielenie informacji i w terminie 30 dni, licząc od 13 listopada 2018 r. nie przekazały żadnej informacji dotyczącej skarżącego, w dniu 13 grudnia 2018 r., organ mógł już uznać za spełniony wymóg określony w art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.

Równocześnie, mając na uwadze konieczność zapewnienia sprawności i efektywności prowadzonego postępowania organ już w czasie biegu tego terminu powinien też wezwać stronę do złożenia ewentualnych brakujących dokumentów potrzebnych do załatwienia sprawy. Ponadto zauważyć należy, że organ wzywał pełnomocnika strony do złożenia informacji starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy, a więc do złożenia dokumentu, z którego obowiązku złożenia skarżący był zwolniony.

Wprawdzie inne brakujące dokumenty pełnomocnik skarżącego złożył dopiero w dniu 29 styczna 2019 r. , to jednak uznać należy, że organ z rażącym naruszeniem art. 35 § 3 k.p.a poinformował skarżącego o 3 miesięcznym terminie załatwienia sprawy, który wyznaczono na 6 lutego 2019 r. Jako uzasadnienie tak odległego i sprzecznego z ustawą terminu załatwienia sprawy wskazano konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego. Jednak z akt sprawy administracyjnej nie wynika, aby organ w tym czasie (przez 3 miesiące od złożenia wniosku) podejmował inne czynności, poza wystąpieniem do Policji, Straży Granicznej i ABW o informacje dotyczące cudzoziemca. W szczególności nie wzywał ponownie pełnomocnika strony do złożenia jakichkolwiek dokumentów potrzebnych do zakończenia sprawy.

A zatem fakt złożenia przez pełnomocnika skarżącego w dniu 29 stycznia 2019 r. zaświadczenia o niezaleganiu przez skarżącego z podatkami i zaświadczenia o nadaniu skarżącemu numeru PESEL, zaświadczenia o zgłoszeniu do obowiązkowych ubezpieczeń (z dnia 22 stycznia 2019 r.) nie stanowi żadnego usprawiedliwienia dla opieszałego działania organu, skoro co istotne ww. dokumenty zostały złożone przed terminem wyznaczonym przez organ na załatwienie sprawy, tj. przed 6 lutego 2019 r., a mimo to decyzja do tego dnia nie została przez organ wydana. Ponadto organ wzywał stronę do złożenia dokumentów, do złożenia których nie była obowiązana. A zatem nawet termin 6 lutego 2019 r. wskazany w zawiadomieniu nie został przez organ dotrzymany, bez powiadomienia strony o przyczynach zwłoki, nowym terminie załatwienia sprawy i prawie wniesienia ponaglenia, a więc sprzecznie z art. 36 k.p.a.

Nie jest także zgodny z k.p.a. sposób działania organu jaki wynika ze skierowanej do strony informacji, że możliwość realizacji prawa wglądu w akta sprawy ustalona została na konkretne dni, tj. piątki i to po uprzednim zarezerwowaniu kolejki przez Internet, co kłóci się oczywiście m.in. z zasadą zaufania do organów (art. 8 k.p.a.), z zasadą informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy (art. 9 k.p.a.), zasadą czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) i zasadą przekonywania (art. 11 k.p.a.). Nie może być w tym zakresie argumentem na obronę tego sposobu zapewniania stronie prawa wglądu w akta twierdzenie organu, że do dyspozycji stron udostępniono w siedzibie organu "okienko", gdzie wydelegowany pracownik organu udziela informacji na temat przebiegu postępowania. Tego typu informacja winna być przekazana skarżącemu lub jego pełnomocnikowi w toku postępowania jako informacja związana z tokiem prowadzonego postępowania i przysługującymi stronie w jego ramach prawami.

Sąd nie znalazł żadnych okoliczności, które mogłyby usprawiedliwić opisane wyżej nieprawidłowości w działaniu organu. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że bez znaczenia dla uznania, że organ działał przewlekle są ewentualne kłopoty kadrowe danej jednostki, choć oczywiście znaczący wzrost ilości wpływających wniosków przy zbyt małej obsadzie urzędników może powodować opóźnienia w rozpoznaniu wniosków i rejestrowaniu wydanych decyzji. Rzeczą organu jest jednak takie zorganizowanie pracy w podległym urzędzie, aby wiążące organ terminy z k.p.a. były dotrzymywane (np. wyrok z 16 stycznia 2019 w sprawie III SAB/Po 22/18 LEX nr 2617144). Jak stwierdził WSA we W. w sprawie III SAB/Wr 90/2018 (LEX nr 2579192 ) właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki.

Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku II OSK 2354/18 dla uznania, iż bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa należy wykazać, że odpowiedzialność za nią ponosi organ administracji i jest ona nie do zaakceptowania w państwie prawnym. Sąd musi wziąć przy tym pod uwagę przyczyny usprawiedliwiające bezczynność. Sąd związany stanowiskiem NSA rozważając, czy przewlekłość miała charakter rażący uznał, że w świetle poczynionych ustaleń są podstawy do stwierdzenia, że przewlekłość w tej sprawie miała rażący charakter, a opisany wyżej sposób działania organu i traktowania strony i jej pełnomocnika nie może być zaakceptowany w państwie prawa, który przestrzega także zawartych umów międzynarodowych.

Zdaniem Sądu, przewlekłość wynika z przyczyn leżących tylko i wyłącznie po stronie organu. Skarżący złożył wniosek kompletny pod względem formalnym, w działaniach skarżącego nie sposób dostrzec takich, które opóźniałyby lub komplikowały postępowanie.

Dlatego biorąc pod uwagę czas trwania postępowania od 6 listopada 2018r. do [...] (data decyzji), jak i opisaną wyżej postawę organu, Sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 149 § 1a ustawy p.p.s.a.).

Reasumując stwierdzić należy, wszystkie powyższe okoliczności stanowią, że prowadzone w sprawie postępowanie organ prowadził przewlekle, naruszając zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 k.p.a. oraz w art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12 k.p.a.

Sąd oddalił skargę w części dotyczącej przyznania skarżącemu sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a. Sąd uznał za słuszne stanowisko organu zaprezentowane w skardze, że na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach pobyt skarżącego w Polsce do dnia wydania decyzji ostatecznej w sprawie był legalny. Ponadto skarżący zachował również uprawienie do wykonywania pracy w Polsce w procedurze legalizacji pobytu i pracy po upływie ważności posiadanego oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy z uwagi na brzmienie przepisu art. 88za ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz, U. z 2018 r., poz. 1265 ).

Z powyższych względów, Sąd uznał żądanie skarżącego przyznania na jego rzecz sumy pieniężnej, na podstawie art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a. za niezasadne.

Z przedstawionych wyżej względów, Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy p.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku).

eg