Postanowienie NSA, sygn. akt I FSK 1488/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184 w zw. z art. 181 § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 19 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej Ł. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Bk 224/23 w przedmiocie odrzucenia skargi Ł. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 19 maja 2023 r., nr 2001-ICK.532.2.2023 w przedmiocie wstrzymania wykonania postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 19 kwietnia 2023 r., nr 2001-ICK.5001.3.2023 postanawia: oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym postanowieniem z 5 lipca 2023 r., w sprawie o sygn. I SA/Bk 224/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę wniesioną przez Ł. P. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z 19 maja 2023 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej: "Organ") z 19 kwietnia 2023 r., nr [...]

2. Orzeczenie to zapadło w następującym stanie faktycznym.

2.1. Postanowieniem z 19 kwietnia 2023 r., [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku stwierdził niedopuszczalność zażalenia Skarżącego z 27 marca 2023 r. wniesionego od wezwania Naczelnika [..] Urzędu Celno-Skarbowego w B. z 16 marca 2023 r. do przedłożenia przez Skarżącego dokumentów oraz udzielenia wyjaśnień w zakresie dotyczącym wszczętej kontroli celno-skarbowej. W ocenie Organu rzeczone postanowienie, które wydane zostało na podstawie art. 155 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, ze zm.; dalej: "O.p.") stanowiło czynność materialno-techniczną, od której ustawa nie dopuszcza środka zaskarżenia w postaci zażalenia.

2.2. Pismem z 4 maja 2023 r., skierowanym do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (data wpływu 8 maja 2023 r. - k. 2 akt administracyjnych), Skarżący wniósł o wstrzymanie rzeczonego postanowienia z 19 kwietnia

2023 r. na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm., dalej: "P.p.s.a.").

2.3. Postanowieniem z 19 maja 2023 r., nr [...] wydanym na podstawie art. 216 O.p. w zw. z art. 61 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Organ "postanowił nie uwzględnić wniosku" Skarżącego (zob. k. 5 akt administracyjnych).

2.4. Pismem z 29 maja 2023 r. (data wpływu do Organu 31 maja 2023 r. - k. 2 akt sądowych) Strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę na powyższe postanowienie Organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, podnosząc w uzasadnieniu, że treść zaskarżonego postanowienia sprzecznie wskazuje, że orzeczenie Organu nadaje się do zaskarżenia i jednocześnie nie podlega zaskarżeniu.

2.5. Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę Strony na Postanowienie Organu z 19 maja 2023 r. o "nieuwzględnieniu wniosku". W ocenie Sądu meriti "postanowienie DIAS w Białymstoku o nieuwzględnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania (odmowie wstrzymania wykonania) postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia nie należy do żadnej z kategorii aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a."

(zob. k. 13 akt sądowych). Uzasadniając obszernie powyższe stanowisko Sąd pierwszej instancji odwołał się do orzeczeń Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w sprawach dotyczących skarg na postanowienia wydane na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 P.p.s.a. o odmowie wstrzymania przez organy aktów administracyjnych.

3. Od powyższego postanowienia pełnomocnik Strony wywiódł skargę kasacyjną, zaskarżając przedmiotowe postanowienie w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj.: art. 2a O.p., a także prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 P.p.s.a., tj.: art. 2 Konstytucji RP oraz art. 61 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Poprzestając na tak sformułowanych zarzutach pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego kasacyjnie postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał to postanowienie, zasądzenie kosztów postępowania oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

4. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Organu podniósł, że "w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia w sprawie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w trybie przewidzianym w art. 61 § 2 pkt 1 ppsa z uwagi na brak znamion wykonalności takiego postanowienia" (k. 37 verte akt sądowych). W pozostałym zakresie pełnomocnik Organu potrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie obszernie cytując fragmenty orzeczenia Sądu pierwszej instancji, które przyjął za własne. W tym stanie rzeczy pełnomocnik Organu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5. Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw, dlatego podlegała oddaleniu.

5.1. Na wstępie przypomnienia wymaga, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem odwoławczym objętym tzw. przymusem adwokacko-radcowskim. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 w zw. art. 175 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, której granice określa profesjonalny pełnomocnik procesowy, wskazując normy, które zostały naruszone, podając uzasadnienie, które w przypadku zarzutów naruszenia prawa procesowego dodatkowo także powinno określać wpływ wytkniętych naruszeń na wynik sprawy wraz z argumentacją wskazującą, że wpływ ten był istotny (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Sąd kasacyjny nie może zatem w sposób samodzielny dokonywać kontroli zaskarżonego aktu w zakresie w jakim ustawodawca zakres tej kontroli określił wojewódzkim sądom administracyjnym, a zatem na zasadzie wynikającej z art. 134 § 1 P.p.s.a.

5.2. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zarzuty podniesione w petitum skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika Strony będącego radcą prawnym nie spełniają określonych wyżej wymogów, przez co uchylają się bliższej kontroli kasacyjnej (zob. wyroki NSA: z 19 sierpnia 2020 r., sygn. akt I FSK 1980/17; z 19 grudnia 2019 r., sygn. akt. I FSK 2013/19; z 27 listopada 2019 r., sygn. akt I FSK 1619/17; z 23 lipca 2019 r., sygn. akt I FSK 1176/17; z 24 października 2018 r., sygn. akt I FSK 1869/16; z 10 maja 2018 r., sygn. akt I FSK 501/18; z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt I FSK 667/16, z 13 września 2017 r., sygn. akt I FSK 2253/15; z 23 lutego 2017 r., sygn. akt I FSK 1139/15, z 1 lipca 2014 r., sygn. akt I FSK 1041/13 – wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

5.3. Niezależnie od powyższego podkreślenia wymaga, że Pełnomocnik Skarżącego zrezygnował także z przedstawienia motywów podniesionych zarzutów w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, czyniąc wywody, które – pomimo dostrzeżonych w ust. powyżej wad konstrukcyjnych sporządzonego środka zaskarżenia – nie pozwoliły w jakikolwiek sposób ustalić na czym w istocie miałoby polegać naruszenie przez Sąd pierwszej instancji wymienionych na wstępie przepisów. Pamiętać bowiem należy, że sama analiza argumentacji skargi kasacyjnej nie narusza jeszcze autonomii strony postępowania kasacyjnego do stanowienia o formie i treści zarzutów podnoszonych w postępowaniu kasacyjnym, jak również nie narusza związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Niemniej jednak argumentacja skargi kasacyjnej nie może budzić wątpliwości co do zakresu oraz kierunku rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie (zob. przykładowo wyrok NSA z 21 sierpnia 2019, sygn. II FSK 2999/17; wyrok z 30 maja 2019 r., sygn. II FSK 1943/17; wyrok z 5 marca 2019 r., sygn. II FSK 726/17).

5.4. Z powyższych względów żadnego z omówionych wymogów skargi kasacyjnej nie spełniają wywody pełnomocnika Skarżącego, poczynione w części wniesionego środka prawnego nazwanej "uzasadnieniem", w których ogranicza się on do czterech stwierdzeń, a mianowicie że: 1) "Wezwanie do złożenia wyjaśnień i przedłożenia dokumentów z dnia 16 marca 2023 r., w którym podatnik został zobowiązany do złożenia ogromnej – liczonej w kartonach – dokumentacji w nierealnym terminie 14 dni, pod rygorem dotkliwej grzywny narusza jego słuszne interesy i może prowadzić do niekorzystnych skutków proceduralnych [...]"; 2) "jeżeli tak, do takiej sytuacji wg podatnika stosuje się dyspozycja art. 61 par. 2 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, i organ – a w konsekwencji WSA – powinni go zastosować"; 3) "brak powyższego narusza słuszny interes skarżącego zagwarantowany już w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wg którego jest ona państwem prawnym, tj. stosującym prawo pozytywne w określonym kontekście aksjologicznym i modelu republikańskim. Innymi słowy, organ i WSA powinny rozważyć faktyczne skutki braku wstrzymania, o które ubiega się skarżący, i podług tego oceniać cel i możność użycia tej instytucji ochrony podatnika"; 4) "w ocenie podatnika zaskarżony wyrok narusza dyspozycję art. 2a Ordynacji podatkowej, pomyślanego m.in. do rozstrzygania takich sytuacji skrajnych lub niejednoznacznych, a wzmacniających art. 217 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej" (zob. k. 24 verte akt sądowych - str. 2 z 2 uzasadnienia skargi kasacyjnej).

5.5. W tych okolicznościach stwierdzić należało, że w sprawie nie było podstaw prawnych do uwzględnienia skargi kasacyjnej, o czym Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę kasacyjną orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 181 § 2 P.p.s.a.

5.6. Końcowo odnosząc się do wniosku pełnomocnika Skarżącego oraz Organu o zasądzenie kosztów postępowania, przypomnienia wymaga, że niezależnie od wyniku niniejszego postępowania, a zgodnie z treścią art. 209 w zw. z art. 203 P.p.s.a. – nie zasądza się zwrotu kosztów postępowania w przypadku skarg kasacyjnych na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych kończących postępowanie w sprawie (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z 4 lutego 2008 r., w sprawie I OPS 4/07).

-----------------------

5