Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 752/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 3 i 4, art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92c ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: art. 73 ust. 1a
journal: Dz.U. 2009 nr 145 poz 1184
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego
article: art. 76 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1  art. 3 lit. h
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie Sędzia WSA Anna Moskała, Sędzia WSA Marcin Miemiec, Maciej Guziński (sprawozdawca), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 marca 2015 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] marca 2014 r. funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę dokumentów kierowanego przez S. B. (dalej kierowca) zespołu pojazdów składającego się z samochodu marki [...] (nr rejestracyjny [...]) oraz przyczepy (nr rejestracyjny [...]) - o dopuszczalnej masie całkowitej 4,14 ton.

W trakcie kontroli stwierdzono wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zaświadczenia na przewozy własne oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące. Z zeznań kierowcy oraz z okazanej przez niego faktury nr [...] z [...] marca 2014 r. wynikało, że zespołem pojazdów przewożono do odbiorców w R. oraz W. przydomowe oczyszczalnie ścieków, a podmiotem dokonującym przewozu była A. P., prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą: [...] (dalej skarżąca). Protokół kontroli oraz protokół przesłuchania zostały podpisane przez kierowcę bez zastrzeżeń.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2014 r. (nr [...]) Naczelnik Urzędu Celnego w W. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2013 r., poz. 1414 ze zm.; dalej ustawa o transporcie drogowym), jego adresatem organ uczynił skarżącą.

Pismem z [...] kwietnia 2014 r. skarżąca poinformowała, że [...] marca 2014 r. pożyczyła powyższy samochód kierowcy dla jego prywatnych potrzeb. Nie pożyczała natomiast przyczepy, która nie jest jej własnością nie znajduje się w jej dyspozycji i nie jest wykorzystywana do przewozów związanych z jej działalnością. Natomiast wskazana wyżej faktura (bez podpisu i pieczątek) przypadkowo znajdowała się w pojeździe, ponieważ została błędnie wystawiona i podlegała zniszczeniu.

Do pisma dołączono oświadczenie kierowcy, że [...] marca 2014 r. pożyczył samochód od skarżącej, poruszał się nim (i pożyczoną przyczepą) prywatnie, przewożąc własne rzeczy, które zamierzał naprawić u znajomego. Ponadto w poszukiwaniu odpowiedniego dla siebie pojazdu odwiedził kilku ogłoszeniodawców oraz komisy samochodowe. Dodał, że w chwili kontroli był zestresowany, że nie wyjaśniono mu znaczenia terminy przewóz na potrzeby własne. Załączył umowę z [...] marca 2014 r. użyczenia mu przedmiotowego pojazdu przez skarżącą. Skarżąca potrzymała swoje stanowisko w kolejnym piśmie z dnia [...] maja 20114 r.

Decyzją z [...] maja 2014 r. (nr [...]) Naczelnik Urzędu Celnego w W. wymierzył skarżącej karę pieniężną w łącznej kwocie: [...] zł ([...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zaświadczenia (lp. 1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym); [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące (lp. 6.1.1. ww. załącznika nr 3). Uwzględniono art. 92a ust. 2 wspomnianej ustawy, zgodnie z którym suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty [...] złotych.

W odwołaniu skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, podtrzymała stanowisko dotyczące niezasadnego uznania jej za podmiot dokonujący przewozu drogowego oraz, że pojazd był wykorzystywany do handlowego przewozu rzeczy. Podniosła, że faktura znaleziona w kontrolowanym pojeździe nie została zaewidencjonowana w jej księgach rachunkowych i była jedynie błędnym wydrukiem; w rzeczywistości faktura o tym numerze została wystawiona [...] marca 2014 r. W sytuacji, wykorzystywania pojazdu przez różne osoby w firmie, normalnym stanem rzeczy jest przewożenie w pojeździe różnych dokumentów. Podniosła, że kierowca wiózł do naprawy do znajomego, otrzymane od skarżącej używane i uszkodzone zbiorniki, mogące być wykorzystane w przydomowej oczyszczalni. Zarzuciła także naruszenie art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym

Ponadto, pismem z [...] sierpnia 2014 r., skarżąca poinformowała, że w dniu kontroli nie dysponowała zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencją na wykonywanie krajowego transportu drogowego. Wyjaśniła również, że kierowca w dniu kontroli nie był zatrudniony w jej przedsiębiorstwie, a wykonywany przez niego przewóz był przewozem prywatnym.

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Celnej we W. zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2014 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazano na wagę podpisanego przez kierowcę bez uwag protokołu kontroli, stanowiącego - po myśli art. 76 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – dokument urzędowy. Natomiast wynika z niego, że podmiotem wykonującym przewóz była skarżąca prowadząca działalność gospodarczą. Wskazano, że do protokół przesłuchany kierowca zeznał, że jedzie z przydomowymi oczyszczalniami ścieków z firmy do odbiorców w R., a następnie do miejscowości W. Okazał także fakturę nr [...] z [...] marca 2014 r. wystawioną przez sprzedawcę - skarżącą na nabywcę z R., której przedmiotem była oczyszczalnia [...] z drenażem rozsączającym, o wartości brutto [...] zł, z dopiskiem: zapłacono gotówką.

Podniesiono, że nieprzekonujące są wyjaśnienie, że faktura nr [...] z [...] marca 2014 r. została omyłkowo wydrukowana i przypadkowo znalazła się w pojeździe, bowiem kontroli dokonano w pobliżu R., a więc miejsca, gdzie mieszkał nabywca oczyszczalni ujęty w tej fakturze. Nadto, z internetowej strony wynika, że przedsiębiorstwo skarżącej oferuje do każdej zamówionej oczyszczalni dostawę.

Wskazano, że kierowca nie okazał w chwili kontroli umowy użyczenia przedmiotowego pojazdu sporządzonej [...] marca 2014 r. Po wydaniu zaskarżonej decyzji do Naczelnika Urzędu Celnego w W. wpłynęło pismo od Starostwa Powiatowego w T. z [...] czerwca 2014 r. (nr [...]) stwierdzające, że poddany kontroli samochód marki [...] został zgłoszony do zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne [...] marca 2014 r., a więc pięć dni po kontroli. Ponadto zwrócono uwagę, że przyczepa połączona w chwili kontroli z samochodem należała do D. P. zamieszkałego pod tym samym adresem, co skarżąca, co w kontekście uzyskania ww. zaświadczenia uprawdopodabnia jej wykorzystywanie do wykonywanych przez skarżącą przewozów.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej we W., wskazany materiał dowodowy, wynikające z niego okoliczności, świadczą o tym, że skarżąca była podmiotem dokonującym w przedmiotowej sprawie przewozu drogowego - transportu sprzedanych przez siebie oczyszczalni ścieków.

Natomiast przewóz ten nie miał charakteru przewozu na potrzeby własne, o czym świadczy niespełnienie wszystkich niezbędnych warunków, o których mowa w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, w tym, by pojazd samochodowy był prowadzony przez przedsiębiorcę lub jego pracowników (art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym).

Wskazano w uzasadnieniu w tym miejscu, że organ pierwszej instancji uznał, że wskazane warunki (z art.4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym) ziściły się w rozpatrywanej sprawie. Wobec braku jednak stosownego zaświadczenia odnośnie prowadzenia przewozów jako działalności pomocniczej do podstawowej działalności gospodarczej, naruszony został warunek wskazany w Ip. 1.3 załącznika nr 3 do przedmiotowej ustawy, skutkujący karą w wysokości [...] zł.

Zdaniem organu drugiej instancji, z odwołania, uzupełnionego pismem skarżącej z dnia [...].08.2014 r. wynika jednoznacznie, ze w dniu kontroli kierowca nie była zatrudniony u skarżącej na podstawie umowy o pracę. W tym stanie, skoro nie ziścił się warunek, o którym mowa w przywołanym art. 4 pkt 4 lit. a, wystąpił w sprawie transport drogowym. Zgodnie bowiem z art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, transport drogowy, to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy. Określenie to obejmuje również: każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o którym mowa w pkt 4, a także działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy.

Natomiast podjęć i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE (art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym). Równocześnie, w myśl art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 5 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2013 r. poz. 567) licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy uprawnia do wykonywania przewozów w krajowym transporcie drogowym, zgodnie z rodzajem przewozów w niej określonym, do czasu upływu terminu jej ważności lub wydania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, o których mowa w art. 4 ust. 1.

Skoro skarżąca nie posiadała ważnego w dniu kontroli zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub ważnej w tym dniu licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego, czego nie kwestionuje, zasadne był wymierzenie kary pieniężnej w kwocie [...] zł, w tej samej wysokości jak za brak zaświadczenia na potrzeby własne (lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

Podniesiono w uzasadnieniu, że skoro skarżąca przewoziła do odbiorcy sprzedawany towar, to wykonywany przewóz miał handlowy charakter. W tej sytuacji nie ma zastosowania wyłączenia przewidziane w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 3821/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. UE. L. 370 z 31 grudnia 1985r.), oraz w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 15 marca 2006 r. (Dz. Urz. UE. L 2006 Nr 102.1 z 11 kwietnia 2006 r.), a więc pojazd winien być wyposażony w urządzenie rejestrujące. Natomiast za ich brak ustawodawca przewidział karę pieniężną w kwocie 3000 zł (lp. 6.1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

Wskazano w uzasadnieniu, ze nie zachodzi w sprawie rozwiązanie przewidziane w art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się.

Skarżąca bowiem decydując się na dokonanie przewozu na potrzeby własne przedmiotowym pojazdem nie wyposażonym w urządzenie rejestrujące oraz nie posiadając stosownego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego / licencji uczyniła to na własne ryzyko, bezpośrednio przyczyniając się do powstania stwierdzonych naruszeń. Mogła bowiem i powinna przewidzieć, że poddana kontroli drogowej poniesie określone, negatywne konsekwencje. Nie stwierdzono również, by na skarżącą została nałożona w omawianej sprawie kara przez inny uprawniony organ.

Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, domagając się uchylenia w całości decyzji Dyrektora Izby Celnej oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nierozpatrzenie w całości zebranego materiału dowodowego i brak jego oceny, a w szczególności: niewzięcie pod uwagę oświadczeń skarżącej i kierowcy, uznanie za niewiarygodną umowy użyczenia przedstawionej przez kierowcę oraz uznanie za prawdziwą błędnie wystawionej faktury nr [...] z [...] marca 2014 r. Skarżąca wskazała, że organ drugiej instancji - z naruszeniem zasady równej mocy środków dowodowych - oparł decyzję jedynie na protokole kontroli;

- art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, poprzez niewłaściwe przyjęcie, że kierowca poruszając się [...] marca 2014 r. pojazdami należącymi do skarżącej w celach prywatnych wykonywał transport drogowy;

- art. 4 pkt 4 w związku z art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym, poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie miał miejsce przewóz drogowy podlegający jej przepisom;

- art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym, poprzez przyjęcie, że do kontrolowanego przewozu mają zastosowanie przepisy Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i w konsekwencji art. 3 ust. 1 tego rozporządzenia oraz, że pojazd powinien być wyposażony w urządzenie rejestrujące;

- art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, poprzez przyjęcie, że w trakcie przewozu dokonywanego przez kierowcę było konieczne uzyskanie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego;

- art. 3 pkt h rozporządzenia (WE) nr 561/2006, poprzez uznanie, że kontrolowany pojazd był wykorzystywany do handlowego przewozu rzeczy;

- art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, poprzez przyjęcie, że podczas wykonywania przedmiotowego przewozu drogowego kierowca był obowiązany mieć przy sobie i okazać na żądanie uprawnionego organu kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców;

- art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewskazanie w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym.

W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że: kierowca okazał błędnie wystawioną fakturę, ponieważ przedłożył kontrolującym wszystkie dokumenty znajdujące się w pojeździe; organ bezpodstawnie zarzucił, że kierowca nie okazał kontrolującym umowy użyczenia należących do niej pojazdów, skoro przepisy prawa nie nakładają obowiązku posiadania przy sobie takiego dokumentu; organ dokonał zbyt daleko idącej interpretacji haseł reklamowych znajdujących się na stronie internetowej w zakresie dokonywanego przez nią transportu oczyszczalni. Nie wynika z nich bowiem, że oczyszczalnie te przewożone są jej własnymi pojazdami; z faktu zgłoszenia pojazdu do zaświadczenia na przewozy drogowe dokonanego pięć dni po kontroli, nie można wyciągać niekorzystnych dla niej wniosków; uczyniła tak, ponieważ zaistniała realna potrzeba, a wcześniej nie było to konieczne; organ przywołuje w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 4 pkt 4 dotyczący definicji przewozu na potrzeby własne, podczas gdy przewóz wykonywany [...] marca 2014 r. nie miał takiego charakteru; nie prowadzi żadnej działalności związanej z transportem drogowym, dlatego błędne jest twierdzenie, że przedmiotowy przewóz miał charakter takiego transportu; tym samym zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego nie było w sprawie konieczne; organ niezasadnie uznał, że towar przewożono do odbiorcy, a ponadto naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów poprzez wybranie jedynie tych, które potwierdzały jego stanowisko.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowane stanowisko. Nie podzielono zarzutów skarżącej w zakresie przywołanych wyżej naruszeń, w tym w szczególności, że materiał dowodowy nie został zebrany w sprawie w sposób prawidłowy i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia, że w sprawie przekroczono granicę swobodnej oceny materiału dowodowego. W konsekwencji nie podzielona zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wyjaśnić na wstępie trzeba, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Stosownie do art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."),sady te sprawują kontrole działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 145 § 1 p.p.s.a. podstawę do uchylenia decyzji stanowią stwierdzenia przez sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Godzi się dodatkowo podkreślić, iż – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. – rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną.

W ocenie Sądu, wydana w sprawie przez organ odwoławczy decyzja nie chybia obecnie obowiązującemu prawu w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu. Przede wszystkim godzi się zauważyć, że organy administracji dokonały prawidłowego ustalenia okoliczności stanu faktycznego koniecznych do podjęcia niewadliwego rozstrzygnięcia w sprawie, należycie oceniły zgromadzony materiał dowodowy i dokonały prawidłowej wykładni przepisów stanowiących normatywną podstawę wydanych rozstrzygnięć.

Jak wynika z akt sprawy, czego skarżąca nie kwestionuje, funkcjonariusze celni w dniu [...] marca 2014 r. dokonali kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z samochodu marki [...] (nr rejestracyjny [...]) oraz przyczepy (nr rejestracyjny [...]) - o dopuszczalnej masie całkowitej 4,14 ton. Bezspornym jest również fakt, iż właścicielem kontrolowanego zespołu pojazdów była skarżąca – jako podmiot prowadzący indywidualną działalność gospodarczą, że przedmiotowym pojazdem kierowała osoba (kierowca), nie będąca w dniu kontroli pracownikiem skarżącej.

Organ celny w zaskarżonej decyzji uznał, że skarżąca wykonywała transport drogowego bez wymaganej licencji oraz pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące. Skarżąca podniosła, że kierowca wykonywała prywatny przejazd, użyczonym w oparciu o stosowną umowę jej pojazdem. Nie wykonywał żadnego transportu drogowego w jej imieniu na jej rzecz, w ramach jej działalności gospodarczej, objętego obowiązkiem posiadania licencji i spełnieniem innych obowiązków wynikających z przepisów prawa.

W tym stanie rzeczy, kontrola legalności decyzji wymierzającej karę pieniężną sprowadza się do oceny, czy prawidłowo organ administracji ustalił, że skarżąca jako przedsiębiorcą prowadziła transport drogowy objęty wymogiem licencji i posiadaniem innych urządzeń, uchybił temu wymogowi.

W protokole kontroli z dnia [...] marca 2014 r., podpisanym bez zastrzeżeń przez kierowcę, zapisano: jako właściciela pojazdu – skarżącą; jako rodzaj przewozu – niezarobkowy przewóz drogowy rzeczy/krajowy; jako załadowcę – skarżącą. Natomiast w części opisu stwierdzonych naruszeń: wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia; wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenia rejestrujące lub cyfrowe urządzenia rejestrujące.

Podkreślić należy, na co zwrócił uwagę organ celny, że protokół kontroli będąc dokumentem urzędowym, stanowi - zgodnie z art. 76 § 1 kpa - dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Obrazuje bowiem on stan faktyczny, który już później jest trudny do odtworzenia. Udokumentowany w protokole kontroli stan faktyczny jest w zasadzie niepowtarzalny.

Przesłuchany kierowca w dniu [...] marca 2014 r. do protokołu podał jako miejsce zatrudnienia - przedsiębiorstwo skarżącej. Oświadczył, że w trakcie zatrzymania do kontroli jechał z przydomowymi oczyszczalniami ścieków z firmy do odbiorców w R., a następnie do miejscowości W. Z zapisu protokołu wynika, że do kontroli kierowca okazał oryginał faktury nr [...] z dnia [...] marca 2014r. (data wystawienia i data sprzedaży) wystawionej przez sprzedawcę - skarżącą, na nabywcę - z R., na oczyszczalnię [...] z drenażem rozsączającym, o wartości brutto [...] zł, z dopiskiem: zapłacono gotówką. Do kontroli nie okazał stosowanego zaświadczenia. Oświadczył do protokołu, ze pojazd nie jest wyposażony w urządzanie "tachograf".

Podzielić należy uwagi organu celnego, że gdyby faktycznie powyższa faktura została omyłkowo wystawiona, kierowca nie okazałby jej kontrolującym, bądź poinformowałby o pomyłce, zwłaszcza, że jak twierdzi (dopiero po kontroli), jego wyjazd miał charakter prywatny. Ponadto przedmiotowa faktura potwierdza stan faktyczny ustalony w toku kontroli – bowiem kontroli dokonano w okolicach R., a więc miejscowości, do której jeden ze zbiorników miał być przekazany. Przyczepa połączona w chwili kontroli z przedmiotowym samochodem marki [...] należała do męża skarżącej Wskazuje to, że ta faktura obrazuje stan faktyczny w niej zapisany.

W aktach sprawy znajdują się fotografie obrazujące samochód, przyczepę, znajdujący się na nich sprzęt. Jak zauważył organ, na podstawie zdjęć sporządzonych na miejscu kontroli można wnosić, że przewożone zbiorniki były w bardzo dobrym stanie i w żadnym razie nie sprawiały wrażenia używanych. Podważa to późniejsze twierdzenia kierowcy, że przewoził te urządzenia do naprawy.

Kierowca w trakcie kontroli nie okazał umowy użyczenia przedmiotowego pojazdu sporządzonej [...] marca 2014 r., nawet nie wspomniał kontrolującym, że użyczono mu samochodu dla celów prywatnych. Niewątpliwie, jak to wskazał organ, mimo, że przepis nie nakłada obowiązku posiadania przy sobie takiego dokumentu, ale jego brak w chwili kontroli i brak poinformowania o jego istnieniu czyni wątpliwym dowodzenie na podstawie przedłożonej w terminie późniejszym umowy, faktu użyczenia przez skarżącą kierowcy przedmiotowego pojazdu.

Jak wynika z akt sprawy, zaświadczenia zezwalającego na wykonywanie przewozów na potrzeby własne skarżąca uzyskała dopiero e pięć dni po kontroli.

Powyższe wskazuje, że w dniu kontroli, pojazdem będącym własnością skarżącej, dokonywany był przewóz jej rzeczy – transportu sprzedanych oczyszczalni ścieków. Wynika, z wskazanych dokumentów i zawartych w nich okoliczności, że skarżąca jako przedsiębiorca była podmiot dokonujący w przedmiotowej sprawie przewozu drogowego. Trafnie organ celny przyjął, że nie można uznać, że kierowca realizował przedmiotowy przewóz samodzielnie, na swoją rzecz. Nieuzasadniony jest wiec zarzut skargi, w świetle wskazanych dokumentów i okoliczności, że niewłaściwie organ przyjął, że kierowca poruszając się [...] marca 2014 r. pojazdami należącymi do skarżącej wykonywał transport drogowy.

Jak wskazał to już organ, wykonywany przewóz nie spełniał warunków przewozu na potrzeby własne. Zgodnie z art. 4 pkt 4 tej ustawy o transporcie drogowym, w brzmieniu obowiązującym w dniu zdarzenia jak i wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych

W sprawie pojazd samochodowy używany do przewozu nie był prowadzony przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, czego skarżąca nie neguje. Tym samym, jak wskazał organ drugiej instancji, warunek prowadzenia samochodu przez pracownika przedsiębiorcy nie był spełniony i z tego względu kierowanie pojazdem przez kierowcę niebędącego pracownikiem skarżącej doprowadziło do naruszenia art. 4 pkt 4 lit. a) przywołanej ustawy,

W konsekwencji zasadnie przyjął, że kiedy warunek ten nie był spełniony, to z tego względu doszło do naruszenia art. 4 pkt 4 lit. a) przywołanej ustawy, a w efekcie wystąpiła sytuacja wykonywania transportu drogowe, o której mowa w art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym przepisem, transport drogowy to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy. Określenie to obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o którym mowa w pkt 4. (art. 4 ustawy).

Co w dalszej kolejności skutkowało uznaniem, że przewóz był transportem drogowym, na wykonywanie którego wymagana jest licencja.

Wskazują na to wskazane powyżej zapisy protokołu kontroli, protokołu przesłuchania kierowcy, okazane w czasie kontroli dokumenty, zdjęcia pojazdu i przyczepy. Wynika z nich (o czym była mowa wcześniej), że podmiotem wykonującym przewóz była skarżąca jako przedsiębiorca, że osoba kierująca pojazdem wykonywała funkcje kierowcy. Wynika, że dokonywany przewóz zwiany była z działalnością gospodarcza prowadzona przez skarżącą, Przewożone rzeczy stanowiły własność skarżącej, a okazana faktura wskazuje, że przewóz związany był z realizacją tej działalności gospodarczej. Kierowca wyraźnie oświadczył, że jedzie z przydomowymi oczyszczalniami ścieków z firmy do odbiorców w R. i miejscowości W.

Dlatego też, korzystając z zasady swobodnej oceny dowodów wynikającej z art. 80 kpa, organ odwoławczy - biorąc pod uwagę protokół kontroli i jego wagę dla ustaleń faktycznych sprawy, wyjaśnienia kierowcy złożone w dniu kontroli, oraz zabezpieczone dokumenty skarżącej (faktura) - mógł przyjąć, że poczynione ustalenia wskazują na wykonywanie przez skarżącą transportu drogowego, bez ustawowych dokumentów.

Podzielić należy stanowisko organy celnego, że protokołu kontroli jest to dokument urzędowy, korzystający z wiarygodności zawartych w nim ustaleń, sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół ów obrazuje stan faktyczny, który później nie sposób jest już odtworzyć. Dlatego - jak podkreślił organ - istotne jest wniesienie do tego protokołu wszystkich uwag mogących mieć wpływ na kwestię odpowiedzialności przewoźnika. Z akt sprawy wynika jednak, że żadnych uwag i zastrzeżeń kierowca nie zgłosił, zarówno do protokołu kontroli jak i do protokołu z przesłuchania jako świadka, z czego należy wnosić, że potwierdzał poczynione przez organ celny ustalenia. Kierowca nie okazał umowy użyczenia pojazdu, nie wspomniał do protokołu kontroli i w czasie przesłuchania o istnieniu takiego dokumentu. Nie podniósł w tych dokumentach, że wykonuje przejazd na swój użytek pojazdem użyczony. Podobnie brak jest jakichkolwiek uwag w protokołach kontroli i przesłuchania świadka, w zakresie zastraszania świadka, czy nierozumienia dokonanych tam zapisów, w tym w zakresie rozumienia terminu przewozu na potrzeby własne.

Wskazać należy w tym miejscu, że nietrafny jest zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów kpa, w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy. Protokół kontroli użyty w przedmiotowej sprawie odpowiada wzorowi tego dokumentu przewidzianego w załączniku nr 1 do rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego (Dz. U. Nr 145, poz. 1184). Poza tym wynika z niego kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby.

Dlatego, w świetle powyższych ustaleń, zasadnie organ nie dał wiary przedłożonej przez skarżącą, kierowcę w terminie późniejszym umowy użyczenia pojazdu kierowcy. Jak i wyjaśnieniom w przekładnych pismach, że dokonywany w czasie kontroli przewóz nie była związanych z prowadzoną przez skarżącą działalnością gospodarcza, że była prywatnym, niehandlowym przewozem dokonywanym przez kierowcę. Jak juz wskazano, kierowca w trakcie kontroli nie okazał umowy użyczenia przedmiotowego pojazdu sporządzonej [...] marca 2014 r., ale nawet nie wspomniał kontrolującym, że użyczono mu samochodu dla celów prywatnych. Samo przesłuchanie w sprawie świadka – kierowcy miało miejsce podczas kontroli drogowej, w trakcie której stwierdzono naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, a zatem nie mogło się ono odbyć z udziału skarżącej lub osoby przez nią wyznaczonej. Zgodnie z art. 73 ust. 1a ww. ustawy, w przypadku gdy w trakcie kontroli drogowej zostaną stwierdzone naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, przesłuchanie świadka podczas wykonywania tej kontroli może odbywać się bez udziału strony lub osoby przez nią wyznaczonej.

Stwierdzenie przez organy kontroli, że przewóz drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do prowadzonej działalności, narusza warunek lub warunki przewozu na potrzeby własne określone w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, powoduje uznanie takiego przewozu za transport drogowy, z konsekwencją wynikającą z art. 87 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Stosownie zaś do art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, co wskazał organ celny, wymaga zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub posiadania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Natomiast, stwierdzenie braku powyższego dokumentu piętnowane jest karą pieniężną wskazaną w I p. 1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

W konsekwencji, w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa), mieści się także ustalenie, że w świetle przedstawionych wyżej okolicznościach wykonywany przewóz miał handlowy charakter, dlatego w sprawie nie znajdują zastosowania wyłączenia przewidziane w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006 (w szczególności w art. 3 lit. h), w przedmiocie urządzeń rejestrujących. Nie trafne są więc zarzuty skargi naruszenia powyższych przepisów prawa materialnego w rozpatrywanej sprawie.

W tej sytuacji, skoro przewóz dokonywany był pojazdem niewyposażonym w urządzenia rejestrujących lub cyfrowe urządzenia rejestrujące, zasadnie było wymierzenie kary pieniężnej, wskazaną w I p. 6.1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Zasadnie organ odwoławczy uznał, że w odniesieniu do strony skarżącego brak jest możliwości zastosowania art. 92 c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Ciężar dowodu w zakresie zaistnienia okoliczności, które zwalniają przedsiębiorcę z odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z przepisu 92c ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy. W niniejszej sprawie skarżąca nie powołała okoliczności i nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na to, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, ani nie mogła przewidzieć zdarzeń i okoliczności, które do naruszenia doprowadziły. Skarżąca decydując się na dokonanie transportu drogowego przedmiotowym pojazdem nie wyposażonym w urządzenie rejestrujące oraz nie posiadając stosownej licencji uczyniła to na własne ryzyko, bezpośrednio przyczyniając się do powstania stwierdzonych naruszeń. Mogła bowiem i powinna przewidzieć, że poddana kontroli drogowej poniesie określone, negatywne konsekwencje.

Wskazano również należy, że uzasadnienie rozstrzygnięcia spełnia wymogi formułowane przez art. 107 § 3 kpa, a także czyni zadość zasadzie wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kieruje się organ przy załatwieniu sprawy.

Z tych wszystkich względów, wbrew podniesionym zarzutom, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga – jako nie zasługująca na uwzględnienie – podlega oddaleniu.

Wobec powyższego, działając na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.