Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 179/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 13 zw ust. 1 i ust. 8
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz asesor WSA Joanna Ziołek (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Krenz-Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2024r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia 15 stycznia 2024 r. nr BDSPB02-18/2024 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA/Bd 179/24

UZASADNIENIE

S. B. (dalej: "Skarżący") w dniu [...] czerwca 2023 r. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "ARiMR") w C. z/s w [...] wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki w okresie od dnia 15 kwietnia do dnia 30 czerwca 2023 r. Do wniosku załączył fakturę VAT Nr [...] z dnia [...] czerwca 2023 r., potwierdzającą sprzedaż [...] ton pszenicy konsumpcyjnej.

W wyniku rozpatrzenia sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...] września 2023 r. wydał decyzję o odmowie przyznania Skarżącemu wnioskowanej pomocy. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż przesłanką do uzyskania pomocy było złożenie wniosku o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w 2022 r., a nadto, iż wysokość pomocy nie może przekroczyć iloczynu stawki pomocy i powierzchni upraw pszenicy lub gryki, do której producent rolny otrzymał płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2022 r., pomniejszonej o powierzchnię upraw pszenicy lub gryki, do której przyznano pomoc. Organ zaznaczył, że w sprawie z wniosku obszarowego za 2022 r. Skarżącemu wnioskowana pomoc została odmówiona, stąd też nie spełnił on przesłanki warunkującej udzielenie pomocy do upraw pszenicy lub gryki.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2024 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organ I instancji.

W uzasadnieniu organ podał, że zgromadzony w postępowaniu materiał dowodowy potwierdza, że Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na 2022 rok jednak Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. z/s w [...] wydał w dniu [...] lipca 2023 r. decyzję w sprawie odmowy przyznania Skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od tej decyzji. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. w dniu [...] grudnia 2023 r. wydał postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz postanowienie z dnia [...] grudnia 2023 r. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Organ podkreślił, iż w związku z tym decyzja z dnia [...] lipca 2023 r. w sprawie odmowy przyznania Skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest ostateczna.

Zatem zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo rozstrzygnął w decyzji z dnia [...] września 2023 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej bowiem wysokość pomocy stanowiła m.in. iloczyn stawki pomocy i powierzchni upraw pszenicy lub gryki, do której producent rolny otrzymał płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2022 r. Pomocy w ramach wniosku obszarowego za 2022 r. Skarżącemu zaś odmówiono.

Zdaniem organu II instancji w toku przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. z/s w [...] dokonał szczegółowej analizy zebranej w sprawie dokumentacji, zaistniałych okoliczności faktycznych oraz na tej podstawie wydał zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ zgromadził niezbędny materiał dowodowy włączając do akt sprawy wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2022 z dnia [...] maja 2022 r., decyzję z dnia [...] lipca 2023 r. w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego oraz postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...] grudnia 2023 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i postanowienie z dnia [...] grudnia 2023 r. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy podkreślił, iż organy ARiMR nie tworzą przepisów prawa, będących podstawą ubiegania się o poszczególne rodzaje płatności i pomocy. Zadaniem ww. organów jest natomiast stosowanie tych przepisów do poszczególnych sytuacji faktycznych. Przepisy te nie pozostawiają również organom ARiMR żadnej możliwości uznaniowego traktowania poszczególnych przypadków, gdyż są one tak skonstruowane, aby ocena każdego wniosku ograniczała się do prostego porównania, czy wnioskodawca spełnia warunki do uzyskania pomocy, a wówczas powinien ją otrzymać, czy też takich warunków nie spełnia, co musi skutkować odmową przyznania pomocy.

W skardze do tut. Sądu Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora oraz poprzedzającej jej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z/s w [...]. Skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775; dalej: "k.p.a.") przez jego niezastosowanie, a w konsekwencji niepodjęcie przez organ wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności poprzez niepełną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego;

- art. 77 § 1 k.p.a. przez jego niezastosowanie, a w konsekwencji niewywiązanie się przez organ z ciążącego na nim obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;

- art. 81a § 1 k.p.a. przez jego niezastosowanie, a w konsekwencji wydanie w stosunku do Skarżącego decyzji w przedmiocie odmowy przyznania wnioskowanej pomocy finansowej, mimo iż w sprawie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, które winny zostać rozstrzygnięte na korzyść strony;

- § 13zw ust. 1 pkt 4 w zw. z § 13zw ust. 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji i Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r. poz. 187 ze zm.; dalej: "Rozporządzenie") przez ich niezastosowanie, a w konsekwencji odmowę przyznania pomocy finansowej, mimo, iż Skarżący złożył stosowny wniosek, a tym samym wypełnił przewidziane w obowiązujących przepisach prawa wymogi.

W uzasadnieniu postawionych zarzutów Skarżący wskazał, że w jego ocenie decyzja z dnia [...] lipca 2023 r., do której organ I instancji odnosił się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie została skutecznie doręczona Skarżącemu. Skarżący kilkukrotnie pojawiał się w siedzibie organu prosząc o jak najszybsze wydanie decyzji w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2022. Dopiero, kiedy S. B. otrzymał informację w przedmiocie odmowy pomocy z KPO dowiedział się o fakcie wydania decyzji. Wówczas powziął wszelkie kroki zmierzające do wyjaśnienia zaistniałej sytuacji. Skarżący podkreślił, iż z niezrozumiałych dla niego powodów przedmiotowa decyzja została wydana w formie dokumentu elektronicznego. Zdaniem Skarżącego organ powinien w pierwszej kolejności zbadać prawidłowość doręczenia decyzji z dnia [...] lipca 2023 r. stronie postępowania bowiem wystąpiły w tym zakresie znaczne uchybienia, uniemożliwiające S. B. obronę swoich praw.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 7 maja 2024 r. Skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania). Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARIMR w T. z dnia [...] stycznia 2024 r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z/s w [...] z dnia [...] września 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki w okresie od 15 kwietnia do 15 lipca 2023 r.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji i Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r. poz. 187 ze zm.; dalej: "Rozporządzenie").

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że § 13zw Rozporządzenia pierwotnie dotyczył przyznania pomocy podmiotom, które dokonały sprzedaży wymienionych w tym przepisie towarów w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. Tak też został sformułowany wniosek Skarżącego (k. 5 akt administracyjnych). W wyniku nowelizacji dokonanej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 5 lipca 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1306; dalej: "rozporządzenie nowelizujące") zmieniającego Rozporządzenie w § 13zw w ust. 1 w pkt 3a, w ust. 6 w pkt 4 w lit. b, w ust. 7 i w ust. 9 w pkt 2 wyrazy "30 czerwca" zastąpiono wyrazami "15 lipca". Stosownie do § 3 rozporządzenia nowelizującego do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy, o której mowa w § 13zw ust. 1 Rozporządzenia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia nowelizującego, stosuje się przepisy Rozporządzenia w brzmieniu nadanym rozporządzeniem nowelizującym. Rozporządzenie nowelizujące zaczęło obowiązywać 15 lipca 2023 r., tj. w czasie gdy wniosek Skarżącego nie został jeszcze rozpoznany przez organ. Poniżej zostaną zatem wskazane przepisy prawa mające zastosowane w sprawie rozpoznania wniosku Skarżącego z dnia [...] czerwca 2023 r.

Zgodnie z § 13zw ust. 1 Rozporządzenia, w 2023 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa W zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:

1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 2022/2472 z dnia 14 grudnia 2022 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnymi leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;

3) któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy;

3a) który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r.

4) który złożył w 2022 r. wniosek o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;

5) (uchylony).

Stosownie do § 13zw ust. 1a Rozporządzenia, pomocy, o której mowa w ust. 1, nie przyznaje się producentowi rolnemu będącemu jednocześnie podmiotem skupującym zboża w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą w odniesieniu do sprzedaży danego rodzaju zbóż, które zostały zakupione przez ten podmiot.

Stosownie do § 13zw ust. 2 Rozporządzenia, pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana do wysokości środków przewidzianych na realizację tej pomocy w planie finansowym Agencji, według kolejności złożenia wniosków, o których mowa w ust. 3 pkt 1.

W myśl § 13zw ust. 3 Rozporządzenia, pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana:

1) na wniosek producenta rolnego złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej;

2) w wysokości ustalonej zgodnie z ust. 8 i 9.

Wniosek, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, składa się raz do dnia 31 lipca 2023 r. (§ 13zw ust. 4 rozporządzenia). W przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, po dniu 31 lipca 2023 r. nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy, o której mowa w ust. 1 (§ 13zw ust. 5 rozporządzenia).

Zgodnie z § 13zw ust. 6 rozporządzenia, wniosek, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, zawiera:

1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1;

2) numer identyfikacyjny producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

3) numer identyfikacyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numer PESEL) oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP) producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, jeżeli został nadany, a w przypadku osób fizycznych nieposiadających numeru PESEL - numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego tożsamość;

4) oświadczenie producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1:

a) o zagrożeniu utratą płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy,

b) o dokonaniu sprzedaży pszenicy lub gryki podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r.

Do wniosku, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, dołącza się kopie faktur VAT lub ich duplikaty potwierdzające sprzedaż pszenicy lub gryki podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r. (§ 13zw ust. 7 rozporządzenia).

Zgodnie z § 13zw ust. 8 Rozporządzenia, wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, nie może przekroczyć iloczynu stawki pomocy i powierzchni upraw pszenicy lub gryki:

1) do której producent rolny otrzymał płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2022 r., pomniejszonej o powierzchnię upraw pszenicy i gryki, do której przyznano pomoc, o której mowa w § 13zt ust. 1;

2) stanowiącej iloraz liczby ton pszenicy lub gryki wynikającej z dokumentów, o których mowa w ust. 7, i liczby:

a) 5,5 - w przypadku pszenicy,

b) 1,6 - w przypadku gryki.

Literalnie odczytując treść § 13zw ust. 1 Rozporządzenia należałoby przyznać rację Skarżącemu, że w przepisie tym sformułowano w pkt 4 jedynie wymóg złożenia w 2022 r. wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, co nie jest równoznaczne z wymogiem ich otrzymania. Skarżący nie bierze jednak pod uwagę tego, że § 13zw ust. 1 Rozporządzenia należy odczytywać wraz z innymi jednostkami redakcyjnymi tego aktu prawnego, w tym z uwzględnieniem § 13zw ust. 8 pkt 1 określającego wysokość pomocy finansowej - jako iloczynu stawki pomocy i powierzchni upraw pszenicy lub gryki, do której producent rolny otrzymał płatności bezpośrednie za 2022 r. (podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 24 kwietnia 2024 r., I SA/Ol 75/24).

Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę warunkiem przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki w okresie od dnia 15 kwietnia do dnia 15 lipca 2023 r. było nie tylko złożenie wniosku o przyznanie pomocy w 2022 r., ale również otrzymanie płatności bezpośrednich w 2022 r. W praktyce bowiem wysokość pomocy przysługującej w 2023 r. była obliczana – stosownie do § 13zw ust. 8 Rozporządzenia – jako iloczyn stawki pomocy i powierzchni upraw pszenicy lub gryki, do której producent rolny otrzymał płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2022 r.

Iloczyn to nazwa działania matematycznego (mnożenia). W matematyce obowiązuje zasada, że jeżeli jednym z elementów mnożenia (czynników) jest liczba zero, to wynik (iloczyn) zawsze jest zerem. Uwaga ta jest istotna dla rozstrzygnięcia sporu pomiędzy Skarżącym a organem bowiem skoro ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikało, że Skarżący nie otrzymał płatności bezpośrednich za 2022 r. to organ był zobowiązany odmówić przyznania pomocy na podstawie § 13zw ust. 1 pkt 4 i ust. 8 pkt 1 Rozporządzenia. Skoro za 2022 r. powierzchnia objęta płatnościami bezpośrednimi wynosiła 0 to wynik mnożenia jakiejkolwiek wartości (w niniejszej sprawie stawki pomocy) przez 0 również wynosi 0.

W związku z powyższym w ocenie Sądu organ dokonał prawidłowej interpretacji § 13zw ust. 1 pkt 4 w zw. z § 13zw ust. 8 pkt 1 Rozporządzenia i zasadnie zastosował te przepisy do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Zarzut Skarżącego w tym zakresie należy uznać zatem za bezzasadny.

Sąd dostrzega, iż odnośnie wniosku o płatności bezpośrednie w 2022 r. i sposobu jego rozpatrzenia Skarżący formułuje zarzuty dotyczące doręczenia decyzji organu I instancji oraz rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu i wypowiedzenia się organu w przedmiocie odwołania. Sąd zwraca jednak uwagę, że okoliczności podnoszone przez Skarżącego dotyczące płatności bezpośrednich za 2022 r. nie mogą skutkować uchyleniem w niniejszym postępowaniu zaskarżonej decyzji dotyczącej pomocy finansowej w 2023 r. Okoliczności podnoszone przez Skarżącego dotyczą bowiem innego postępowania.

Dla organu rozpoznającego wniosek Skarżącego złożony [...] czerwca 2023 r. istotne ze względu na sformułowane w Rozporządzeniu przesłanki udzielenia pomocy finansowej (producentowi rolnemu, który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki w okresie od dnia 15 kwietnia do dnia 15 lipca 2023 r.) było to, że została wydana decyzja dotycząca odmowy przyznania płatności za 2022 r. Decyzja ta miała charakter decyzji ostatecznej bowiem jak wynika z art. 16 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne.

Nadmienić należy, że prezentowana przez Sąd wykładnia przepisów prawa oraz interpretacja zaistniałego stanu faktycznego nie pozbawia Skarżącego możliwości obrony swoich praw w przypadku uzyskania przez Skarżącego rozstrzygnięcia skutkującego uchyleniem niekorzystnych dla niego decyzji / postanowień w zakresie sprawy dotyczącej płatności bezpośrednich za 2022 r. Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje bowiem w art. 145 i nast. środki prawne umożliwiające wzruszenie decyzji ostatecznej, jeżeli zaistnieją uregulowane w tym przepisie prawa przesłanki.

W niniejszym postępowaniu dotyczącym decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARIMR w T. z dnia [...] stycznia 2024 r. argumenty podnoszone przez Skarżącego pozostają jednak poza granicami rozpoznawanej sprawy.

Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi wskazać należy na specyfikę postępowania prowadzonego przed organami w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o Agencji, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy k.p.a., z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81.

Tym samym w tym postępowaniu na organach nie ciążą obowiązki wynikają z ww. zasad ogólnych postępowania administracyjnego.

Przepis art. 10a ust. 1a ustawy o Agencji stanowi z kolei, że w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w art. 10a ust. 1 ustawy o Agencji, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 10a ust. 1b ustawy o Agencji).

Należy podkreślić, że ustanowiona w art. 10a ust. 1b ustawy o Agencji reguła dowodzenia oznacza, że w niniejszym postępowaniu to na wnioskodawcy ciążył obowiązek udowodnienia faktów uzasadniających kierowane względem organów Agencji żądanie przyznania pomocy finansowej. Tym samym ciężar dowodu wykazania warunków przyznania pomocy spoczywał na Skarżącym. Rację ma organ odwoławczy, twierdząc, że wskazane regulacje nakładają na organy administracyjne wyłącznie obowiązek rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, wprowadzając tym samym odstępstwo od określonej w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. zasady podejmowania z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Porównanie regulacji dotyczących postępowania w sprawie przyznania pomocy z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a. wskazuje, że ustawodawca w omawianej kategorii spraw uczynił pewien wyjątek od zasady inkwizycyjności wyrażonej w art. 7 k.p.a. Zgodnie z tą zasadą, organy administracji publicznej w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku analizowanej pomocy obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Dotyczy to przede wszystkim dowodów wskazanych we wniosku i innych dokumentów dołączonych przez wnioskodawcę. Organy administracji publicznej nie mają zatem obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym prowadzenia postępowania wyjaśniającego mającego na celu podważenie decyzji ostatecznej oraz faktów z takiej decyzji ostatecznej wynikających.

Mając na względzie przedstawione powyżej odstępstwa procesowe oraz szczególną rolę wnioskodawcy w tym postępowaniu, który inicjuje postępowanie i jednocześnie ponosi ciężar dowodzenia faktów, z których wyprowadza korzystne dla siebie skutki należy stwierdzić, że w kontrolowanej sprawie Skarżący nie wykazał, że spełnił warunki niezbędne do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej.

W niniejszej sprawie podstawą odmowy przyznania pomocy finansowej było niespełnienie przez wnioskodawcę przesłanki określonej w § 13zw ust. 1 pkt 4 w zw. z § 13zw ust. 8 pkt 1 Rozporządzenia. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że Skarżący wprawdzie złożył w 2022 r. stosowny wniosek jednak płatności bezpośrednich nie otrzymał. Tymczasem w ocenie Sądu otrzymanie płatności bezpośrednich za 2022 r. stanowi jeden z elementów koniecznych przyznania pomocy finansowej, o której mowa w § 13zw Rozporządzenia, bowiem wysokość pomocy na 2023 r. jest obliczana z uwzględnieniem powierzchni, do której przyznano płatności bezpośrednie w 2022 r. Norma prawna wynikająca z § 13zw ust. 1 pkt 4 w zw. z § 13zw ust. 8 pkt 1 Rozporządzenia jest jasna, precyzyjna i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych.

Zdaniem sądu stan faktyczny i prawny w niniejszej sprawie został ustalony w sposób prawidłowy i nie budzi wątpliwości. Materiał dowodowy został w wystarczający sposób przeanalizowany, a wyciągnięte z niego wnioski są prawidłowe. Wszystkie wymagane przepisami prawa ustalenia zostały w sprawie poczynione i zgodnie z wolą ustawodawcy prawidłowo ocenione przez organy administracji, które dokonały prawidłowej ich subsumcji. Organy umożliwiły Skarżącemu zajęcie stanowiska i czynny udział w sprawie, uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest przekonywujące i zrozumiałe, a tym samym spełnia przesłanki wynikające z art. 107 § 3 k.p.a.

Jeżeli chodzi o zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy administracji przepisów art.7 i 77 § 1 k.p.a. to wymienione przepisy nie miały w ogóle zastosowania w niniejszej sprawie co wynika wprost z treści art.10a ust.1 ustawy o Agencji.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 81a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie wskazać należy, że przepis ten stanowi, iż jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. Aby zatem przepis art. 81a § 1 k.p.a. mógł znaleźć zastosowanie w sprawie to musiałoby dojść do sytuacji, w której pomimo przeprowadzenia postępowania dowodowego możliwe jest wciąż przyjęcie różnych możliwych hipotez. W takim wypadku należy przyjąć rozwiązanie korzystniejsze dla strony (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 3 kwietnia 2023 r., III SA/Gl 864/22). Sytuacja taka w niniejszej sprawie w ocenie Sądu jednak nie wystąpiła bowiem na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego brak było wątpliwości w zakresie stanu faktycznego. Organ prawidłowo bowiem ocenił fakt wydania decyzji ostatecznej w zakresie płatności za 2022 r. i - dopóki decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym - organ zobowiązany był uwzględniać treść tej decyzji przy wydawaniu rozstrzygnięcia w sprawie. Treść tej decyzji – jako okoliczność faktyczna sprawy podlegająca ocenie – była jednoznaczna.

Podkreślić należy, zdaniem Sądu, że przesłanka niedających się usunąć wątpliwości występuje, gdy nie ma dowodów i nie ma możliwości ich uzyskania. Zasada ta zatem oznacza, że wątpliwości faktyczne rozstrzygnąć należy na korzyść strony tylko wtedy, gdy przez reguły oceny dowodów organ nie jest w stanie ustalić jednoznacznie stanu faktycznego (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 11 sierpnia 2023 r., III SA/Gl 158/23). W niniejszej sprawie natomiast wszelkie dowody niezbędne do rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej w 2023 r. zostały zgromadzone i wynika z nich jednoznaczny stan faktyczny. Brak było zatem podstaw do zastosowania art. 81a § 1 k.p.a. w sprawie, zatem zarzut naruszenia tego przepisu przez organy jest nieuzasadniony.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.