Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1111/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1 pkt 1,art. 140aa ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1, art. 61 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 41
journal: Dz.U. 2015 poz 460
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Protokolant ref. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 64 oraz art. 140aa ust. 1-3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), nałożył na A. Sp. z o.o. z siedzibą w L. karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.

W motywach rozstrzygnięcia organ podał, że wymierzona kara pieniężna jest sankcją za wykonywanie przewozu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez posiadania zezwolenia kategorii VII. W dniu [...] sierpnia 2015 r. na drodze krajowej nr [...] (droga krajowa o dozwolonym nacisku na pojedynczą oś napędową do 10 t) w miejscowości K. zatrzymano bowiem do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], będący w dyspozycji A. Sp. z o.o. z siedzibą w L. Pojazdem kierował G. L., który wykonywał przewóz drogowy z ładunkiem [...]. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu (po odjęciu możliwych błędów pomiarowych) stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk na potrójnej osi nienapędowej pojazdu członowego - 28,05 t - przekroczenie o 4,05 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o ok. 16,8%),

- rzeczywista masa całkowita pojazdu - 53,65 t - przekroczenie o 13,65 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 34%);

- długość pojazdu członowego - 20,7 m - przekroczenie o 4,2 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 25,45%);

- szerokość pojazdu członowego - 3,17 m - przekroczenie o 0,62 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 24,3%).

Organ zaznaczył, że wielkość przekroczeń wymagała od przewoźnika posiadania zezwolenia kategorii VII na przejazd pojazdu nienormatywnego po drogach publicznych. Podczas kontroli w pojeździe nie było wymaganego zezwolenia kategorii VII.

Spółka A. II Sp. z o.o. z siedzibą w L. powyższą decyzję uczyniła przedmiotem odwołania do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Zdaniem strony, przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, ponieważ pomiarów kontrolowanego pojazdu dokonano urządzeniem do tego nieprzeznaczonym, tj. wagą SAW 10C/II, przez co uzyskane wyniki pomiarów są niewiarygodne. W ocenie strony, w sprawie nie został w sposób wyczerpujący zebrany materiał dowodowy i nie wzięto pod uwagę okoliczności zwalniających stronę z odpowiedzialności, a decyzję wydano w oparciu o błędne ustalenia. Ponadto, w sprawie został także naruszony art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 140aa ust. 1 w związku z art. 2 pkt 35a ww. ustawy - Prawo o ruchu drogowym w związku z art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 460 ze zm.), poprzez zastosowanie przepisów, które w niniejszej sprawie nie powinny być stosowane, w wyniku czego doszło do błędnego uznania, że pojazd poruszał się bez zezwolenia kategorii VII. Strona podniosła również, że brak jest regulacji dotyczącej przekroczenia nacisku osi podwójnej i osi potrójnej.

Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 64 ust. 1 i 2, art. 140aa ust. 1, 3 i 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. "b" i ust. 2 ww. ustawy - Prawo o ruchu drogowym, art. 41 ww. ustawy o drogach publicznych, § 3 i § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t. j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 305), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując przesłanek do uwzględnienia odwołania.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że stwierdzone podczas kontroli przekroczenie dopuszczalnego nacisku na potrójnej osi nienapędowej pojazdu członowego, przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej oraz przekroczenie dopuszczalnej długości i szerokości pojazdu członowego należało zakwalifikować jako wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez posiadania zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach i wymierzyć karę pieniężną z tego tytułu w wysokości 15.000 zł. Karę pieniężną w takiej wysokości nakłada się, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 20%. Zezwolenie tej kategorii wydaje się bowiem, gdy przekroczono wielkości dopuszczalnych norm, określonych w zezwoleniach kategorii I-VI. Organ odwoławczy wskazał, że miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku do ważenia pojazdów z dnia [...] maja 2015 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnym świadectwem zgodności, wydanym przez Okręgowy Urzędu Miar w [...] w dniu [...] kwietnia 2014 r. Długość i szerokość pojazdu członowego zmierzono przymiarem wstęgowym o nr [...], który legitymuje się świadectwem legalizacji ponownej, wydanym przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do dnia [...] grudnia 2018 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy pojazdu przed dokonaniem pomiarów.

Organ odwoławczy wskazał, że procedura ważenia została dokonana zgodnie z instrukcją obsługi wag, wydaną przez producenta. W punkcie 2.4 instrukcji obsługi wag zawarta jest wskazówka, że jeśli niemożliwe jest zważenie wszystkich kół równocześnie, powinno się podkładać pod wszystkie koła podkładki wyrównawcze; z podkładek tych można zrezygnować, jeśli wagi są umieszczone we wgłębieniach nawierzchni. Z kolei w punkcie 2.5 instrukcji obsługi wag znajduje się tabela obrazująca konfigurację wag przy ważeniu różnego typu pojazdów. Organ wyjaśnił, że taki sposób ważenia, zgodny z instrukcją producenta, stosuje Inspekcja Transportu Drogowego podczas pomiarów masy całkowitej pojazdu oraz nacisków kół pojazdu. Pojazd jest ważony przy pomocy dwóch wag umieszczonych w dołach fundamentowych. Pomiar wygląda w ten sposób, że pojazd najeżdża po kolei poszczególnymi osiami na parę wag. Wyniki pomiarów poszczególnych osi są sumowane, w wyniku czego otrzymuje się naciski na osiach wielokrotnych oraz masę całkowitą pojazdu. Zdaniem organu odwoławczego, nie ma zatem podstaw do kwestionowania wyników ważenia pojazdu. Natomiast strona w trakcie prowadzonego postępowania nie wykazała, że dołożyła należytej staranności w realizacji czynności związanych z przewozem, bądź w sposób jednoznaczny poświadczających brak wpływu na powstanie stwierdzonych naruszeń. GITD, odnosząc się z kolei do argumentu strony, że ustawodawca uregulował jedynie dopuszczalny nacisk dla pojedynczych osi napędowych, nie regulując dopuszczalnych nacisków osi wielokrotnych, wskazał, że naciski osi wielokrotnych oraz dopuszczalne masy całkowite poszczególnych pojazdów (zespołów pojazdów) zostały uregulowane w ww. rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, toteż nie można przyjąć, że w tym zakresie brak jest stosownych przepisów, jak twierdzi strona. Uznając więc zarzuty strony za bezzasadne, organ odwoławczy przyjął, że wydana w sprawie decyzja, jak i nałożona kara pieniężna są prawidłowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego Spółka A. Sp. z o.o. z siedzibą w L. wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca podniosła zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego, w tym: art. 6, art. 7 i art. 8 kpa, poprzez ich niezastosowanie i nieprzeprowadzenie postępowania administracyjnego w oparciu o przepisy prawa powszechnie obowiązującego oraz w sposób budzący zaufanie do organów administracji, przy pominięciu danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu marki [...] dopuszczalnego nacisku osi wielokrotnej na drogę; art. 9 kpa oraz art. 10 § 1 kpa, poprzez brak czuwania w prowadzonym postępowaniu nad interesem strony skarżącej, a także uniemożliwienie jej przed wydaniem zaskarżonej decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; art. 75 § 1 kpa, poprzez przyjęcie jako dowodu sumarycznego wyniku ważenia poszczególnych osi kontrolowanego pojazdu, dokonanego dwoma przenośnymi wagami do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II, a także poprzez pominięcie jako dowodu danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu marki [...], określających liczbę osi jako 6, i poprzez pominięcie jako dowodu okazanego do kontroli drogowej zezwolenia kategorii V, które uprawniało do wykonywania kontrolowanego transportu drogowego pojazdem nienormatywnym; art. 77 § 1 kpa, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego; art. 80 kpa i art. 81 kpa, poprzez wydanie decyzji bez wyczerpującej oceny przeprowadzonej na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, oraz na podstawie okoliczności faktycznej, która nie mogła być uznana za udowodnioną, ponieważ strona nie miała możności wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów; art. 107 § 1 kpa, poprzez brak uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji w zakresie m.in. oceny materiału dowodowego i jego subsumpcji do konkretnej normy prawnej, tj. zakwestionowanie danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu marki [...], wskazanie zezwolenia kategorii VII, za brak którego została nałożona kara pieniężna, z jednoczesnym zakwestionowaniem posiadanego przez kierowcę zezwolenia kategorii V, oraz brak odniesienia się do wskazanych przez stronę zarzutów dotyczących bezprawnego wykorzystania wag SAW 10C/II do ustalenia rzeczywistej masy pojazdu oraz nacisku osi; art. 140aa ust. 1 w związku z art. 2 pkt 35a ww. ustawy - Prawo o ruchu drogowym w związku z art. 41 ww. ustawy o drogach publicznych, poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i uznanie pojazdu wykonującego transport za pojazd nienormatywny; art. 77 ust. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t. j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 584 ze zm.), poprzez wykorzystanie w postępowaniu administracyjnym dowodów zebranych z naruszeniem prawa; naruszenie zasady demokratycznego Państwa prawnego, określonej w art. 2 Konstytucji RP, oraz art. 7 Konstytucji RP, poprzez złamanie generalnych zasad Kodeksu postępowania administracyjnego oraz naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Ustawodawca ogranicza ruch pojazdów lub zespołów pojazdów, których rzeczywista masa całkowita, naciski osi wraz z ładunkiem i wymiary są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi, wprowadzając w tym względzie konieczność uzyskania zezwolenia. Zgodnie z brzmieniem art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. W świetle art. 2 pkt 35a ww. ustawy, pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Z kolei w myśl art. 140aa ust. 1 ww. ustawy - Prawo o ruchu drogowym, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast w świetle art. 140aa ust. 3 pkt 1 ww. ustawy - Prawo o ruchu drogowym, karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.

Z powyższych unormowań wynika, iż w przypadku stwierdzenia podczas kontroli drogowej, że pojazd jest nienormatywny i brak jest wymaganego zezwolenia, organ ma obowiązek nałożyć karę pieniężną na podmiot wykonujący przejazd. Zgodnie z art. 140ab ust. 1 ww. ustawy - Prawo o ruchu drogowym, karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości:

1) 1.500 zł - za brak zezwolenia kategorii I i II;

2) 5.000 zł - za brak zezwolenia kategorii III-VI;

3) za brak zezwolenia kategorii VII:

a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,

b) 2.000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,

c) 15.000 zł - w pozostałych przypadkach.

Ładunek nie może więc powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu (art. 61 ust. 1 ww. ustawy), zaś podmiot wykonujący przejazd zobowiązany jest do przestrzegania wyznaczonych przepisami prawa ograniczeń w zakresie dopuszczalnych nacisków osi i wymiarów pojazdu, niezależnie od rodzaju przewożonego ładunku. Należy przy tym zwrócić uwagę, iż z treści art. 61 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy - Prawo o ruchu drogowym, precyzującego, w jaki sposób należy dokonywać załadunku, wynika jednoznacznie, że ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby jego wymiary nie powodowały przekroczenia dopuszczalnych norm w tym zakresie, jak również, by ładunek nie przekraczał dopuszczalnej masy całkowitej i nacisków osi pojazdu na drogę. Największe zniszczenie dróg powodują bowiem pojazdy o niewłaściwym, nierównomiernym rozłożeniu ładunku na poszczególne osie i nadmiernie przeciążone. Decydującym czynnikiem oceny normatywności pojazdu są więc jego wymiary, dopuszczalna masa całkowita i naciski wywierane na poszczególne osie pojazdu. Nawet jeśli masa załadowanego pojazdu nie przekroczy jego dopuszczalnej masy całkowitej, a ładunek będzie niewłaściwie rozmieszczony i zabezpieczony przed przemieszczeniem, to może okazać się, że na jednej z osi zostanie przekroczony dopuszczalny nacisk, co z kolei skutkuje nałożeniem kary pieniężnej.

W rozpoznawanej sprawie zgromadzony w niej materiał dowodowy wskazuje, że w zaistniałym stanie faktycznym doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania wymaganego prawem zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Kontrolowany zespół pojazdów, składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] i naczepy marki [...] o nr rej. [...], będący w dyspozycji A. II Sp. z o.o. z siedzibą w L., przewożący ładunek [...], poruszający się po drodze krajowej nr [...] (droga krajowa o dozwolonym nacisku na pojedynczą oś napędową do 10 t), przekroczył nacisk na potrójnej osi nienapędowej, bowiem nacisk ten wyniósł 28,05 t - przekroczenie o 4,05 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o ok. 16,8%). Rzeczywista masa całkowita pojazdu wyniosła 53,65 t - przekroczenie o 13,65 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 34%). Natomiast długość pojazdu członowego wynosiła 20,7 m - przekroczenie o 4,2 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 25,45%), zaś jego szerokość - 3,17 m - przekroczenie o 0,62 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 24,3%).

Należy podkreślić, że miejsce, w którym dokonano ważenia, legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] maja 2015 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnym świadectwem zgodności, wydanym przez Okręgowy Urzędu Miar w [...] w dniu [...] kwietnia 2014 r. Długość i szerokość pojazdu członowego zmierzono przymiarem wstęgowym o nr [...], który legitymuje się świadectwem legalizacji ponownej, wydanym przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do dnia [...] grudnia 2018 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy pojazdu przed dokonaniem pomiarów.

Sąd podkreśla, że wiarygodnym i rzeczywistym obrazem parametrów zatrzymanego zespołu pojazdu jest pomiar dokonany w toku kontroli drogowej na zalegalizowanych urządzeniach pomiarowych, w miejscu ważenia legitymującym się dokumentem potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków osi oraz masy pojazdów. Tylko taki tryb kontroli parametrów pozwala stwierdzić nienormatywność kontrolowanego pojazdu w chwili jego zatrzymania. Zatem inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego weryfikują stan faktyczny zastany w chwili kontroli drogowej, używając wyłącznie urządzeń o ważnej legalizacji.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 marca 2013 r. o sygn. akt II GSK 2280/11 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) zaznaczył, że zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. Nr 4, poz. 23), wagi nieautomatyczne typu SAW 10C/II umożliwiają ustalenie zarówno dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu, jak również służą do pomiaru nacisku osi. Ze świadectwa legalizacji ww. wag wynika, że są one zgodne z wymaganiami dyrektywy WE nr 90/384/EWG, wdrożonej do systemu prawa polskiego ww. rozporządzeniem w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności. Stosownie do § 2 pkt 2 tego rozporządzenia, jego przepisy stosuje się do wag nieautomatycznych, służących do określania masy będącej podstawą obliczania kar lub podobnych typów opłat. Zatem wagami zastosowanymi podczas kontroli organ I instancji mógł się posłużyć. Także instrukcja obsługi wag użytych do kontroli dopuszcza sumowanie nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym z osiami wielokrotnymi (pkt. 2.5 instrukcji). W załączniku do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 26, poz. 152) określono błędy graniczne dopuszczalnych wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej. Największy dopuszczalny błąd graniczny dla wag nieautomatycznych klasy IIII wynosi +/- 1,5 e. Stosownie do § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia, błędy graniczne dopuszczalnych wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia. Uzyskane w sprawie wyniki ważenia zostały pomniejszone o 2%.

Również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2015 r. o sygn. akt II GSK 1781/14 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wyrażono pogląd, że nieautomatyczne wagi typu SAW 10C/II mogą służyć do ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu i pomiaru nacisku osi. Zatem wagami tymi można było dokonać pomiarów w trakcie kontroli drogowej w niniejszej sprawie i brak jest podstaw do kwestionowania wyników ważenia pojazdu.

Po drodze krajowej nr [...] na odcinku, na którym dokonano zatrzymania pojazdu, mogą poruszać się pojazdy o nacisku pojedynczej osi napędowej do 10 t, co nie jest w sprawie sporne. Warto jedynie zwrócić uwagę, że w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2006 r. o sygn. akt I OSK 1027/05 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wyjaśniono, że polskie przepisy regulują zasady korzystania z dróg publicznych, wyodrębniając drogi, po których bez zezwolenia mogą się poruszać pojazdy o określonych parametrach. Natomiast art. 7 dyrektywy nr 96/53/WE wyraźnie zezwala na stosowanie obowiązujących przepisów drogowych w każdym Państwie Członkowskim i ograniczających ciężar i/lub wymiary pojazdu na niektórych drogach lub obiektach inżynieryjnych - niezależnie od Państw rejestracji lub dopuszczenia do ruchu takich pojazdów. Jako przykład implementacji art. 7 omawianej dyrektywy NSA wskazał na art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 460 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że wprowadzenie dodatkowego elementu w prawie krajowym w postaci rozróżnienia dróg nie stanowi naruszenia przepisów wskazanej dyrektywy i jest zgodne z uregulowaniami wspólnotowymi.

Zezwolenie kategorii V nr [...] na przejazd pojazdu nienormatywnego wydane na okres 24 miesięcy w terminie od dnia [...] grudnia 2013 r. do dnia [...] grudnia 2015 r., jakim legitymowała się strona, nie uprawniało jej do przewozu ładunku [...], bowiem zgodnie z art. 64 ust. 2 ww. ustawy - Prawo o ruchu drogowym, zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Zezwolenie kategorii V było więc niewystarczające do uznania, iż kontrolowany przejazd odbywał się zgodnie z posiadanym uprawnieniem.

Podczas kontroli stwierdzono przekroczenie powyżej 20% dopuszczalnej masy całkowitej, dopuszczalnej długości oraz dopuszczalnej szerokości kontrolowanego zespołu pojazdów, a to wymagało od przewoźnika posiadania zezwolenia kategorii VII na przejazd pojazdu nienormatywnego po drogach publicznych. Podczas kontroli w pojeździe nie było wymaganego zezwolenia kategorii VII, co uprawniało organ do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł.

Jeśli kontrolowany zespół pojazdów nie spełnia warunków normatywnych albo porusza się po drodze, dla której nie przewidziano przekroczenia parametru ustalonego podczas kontroli dla kategorii zezwoleń od I do VI, wówczas kwalifikacja prawna stwierdzonego naruszenia następuje według parametrów zezwolenia kategorii VII. Tak też jest w niniejszej sprawie. Zezwolenie na tę kategorię wydaje się bowiem, gdy przekroczono wielkości dopuszczalnych norm określonych dla zezwoleń kategorii od I do VI.

Podkreślić należy, iż odpowiedzialność za przekroczenie dopuszczalnych norm jest odpowiedzialnością za skutek i ma charakter obiektywny. Odpowiedzialność ta nie jest oparta na zasadzie winy, a zatem sam wynik ważenia i mierzenia, potwierdzający przekroczenia parametrów ustawowych, wystarcza do nałożenia kary pieniężnej. Wysokość kar za przekroczenie dopuszczalnych parametrów nie podlega uznaniu administracyjnemu, co oznacza, że organ nie ma możliwości miarkowania ich wysokości.

Ustalając wysokość kar pieniężnych, prawodawca ma przede wszystkim na względzie prawidłową eksploatację sieci dróg krajowych, które ulegają największym zniszczeniom na skutek poruszania się po nich pojazdów nadmiernie obciążonych. Wysokie kary pieniężne mają przede wszystkim na celu uświadomienie użytkownikom dróg, że stanowią one dobro o niebywałej wartości tak materialnej, jak i społecznej. Gospodarowanie takim dobrem, a więc także korzystanie z niego, musi odbywać się przy jego pełnym poszanowaniu. Toteż ustawodawca celowo wprowadza reglamentowanie przejazdu pojazdem nienormatywnym po tego rodzaju drogach publicznych, wymagając od użytkowników dróg uzyskania odpowiedniego zezwolenia, którego brak - w przypadku stwierdzonych naruszeń - skutkuje nałożeniem kary pieniężnej, stosownie do wymaganej w danych okolicznościach kategorii zezwolenia.

Z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (zasada demokratycznego Państwa prawnego) wynika m.in. upoważnienie do tworzenia sankcjonujących norm administracyjnego prawa materialnego, które w przypadku przejazdu pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia, pozwalają właściwym organom na nakładanie kar pieniężnych za stwierdzone naruszenia, stosownie do danej kategorii zezwolenia. Organ administracji publicznej, nakładając zatem sankcję administracyjną za stwierdzone naruszenie, realizuje nie tylko powyższą zasadę konstytucyjną, ale także zasadę legalizmu (art. 7 Konstytucji RP), jako że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach obowiązującego prawa.

Jak już zostało zaznaczone, ładunek nie może przekraczać dopuszczalnych norm. Zatem nie tylko na nadawcy, odbiorcy i załadowcy, ale przede wszystkim na przewoźniku spoczywa obowiązek dochowania należytej staranności, by ładunek nie stwarzał zagrożenia na drodze, oraz by nie przekraczał dopuszczalnych norm. W niniejszej sprawie strona miała świadomość i godziła się na powstanie naruszeń, jako że posiadała zezwolenie, ale niewystarczające. Ładunek [...] wymagał od strony skarżącej posiadania zezwolenia kategorii VII. Stwierdzone w sprawie przekroczenie nacisku na potrójnej osi nienapędowej pojazdu członowego jest najniższym ze wszystkich stwierdzonych naruszeń dopuszczalnych norm. Zatem to nie to naruszenie determinuje rozstrzygnięcie w sprawie o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł. Decydujące znaczenie dla oceny stwierdzonych naruszeń ma bowiem przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej, dopuszczalnej długości oraz dopuszczalnej szerokości kontrolowanego zespołu pojazdów powyżej 20%. Karę pieniężną w takiej wysokości nakłada się, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 20%.

Odnosząc się do zarzutu strony, że ustawodawca uregulował jedynie dopuszczalny nacisk pojedynczych osi napędowych, nie określając w żaden sposób dopuszczalnego nacisku dla osi wielokrotnych, należy wskazać, że naciski osi wielokrotnych oraz dopuszczalne masy całkowite poszczególnych pojazdów (zespołów pojazdów) zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t. j.: Dz.U. z 2015 r. poz. 305 ze zm.) i organ przedstawił stronie pełną argumentację w tym zakresie. Przewoźnik zajmujący się w sposób profesjonalny przewozem drogowym jest obowiązany znać obowiązujące regulacje, by w trakcie realizacji przewozów nie dochodziło do naruszeń dopuszczalnych norm. Liczba osi pojazdu członowego została ustalona prawidłowo, w tym także osi przyczepy marki [...], zgodnie z dowodem rejestracyjnym, w którym określono, że ma ona 6 osi, i tak też wynika z protokołu kontroli, który jest miarodajnym źródłem dowodowym, jako że korzysta z waloru dokumentu urzędowego, co wynika z art. 76 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.). W tym kontekście za chybiony należy więc uznać zarzut naruszenia art. 77 ust. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t. j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 584 ze zm.).

Istotne także jest, że strona skarżąca na żadnym etapie prowadzonego postępowania nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów, które wpływałyby na wynik sprawy i zwalniałyby ją z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia. W konsekwencji nie może skutecznie zarzucać, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 107 § 1 kpa. Podstawa prawna rozstrzygnięcia wynika z obowiązującego prawa materialnego, nie została więc naruszona zasada praworządności, określona w art. 6 kpa. Nie można też organom zarzucić nierespektowania wyrażonej w art. 7 kpa zasady prawdy obiektywnej. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego (art. 77 i art. 80 kpa). Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 kpa, w szczególności decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 kpa. Stan faktyczny opisany w decyzji nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń. Natomiast w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono podstawy prawne decyzji. Z kolei sam fakt, że strona skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem orzekających organów Inspekcji Transportu Drogowego, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów w stopniu uzasadniającym konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego wydanych decyzji.

W takim stanie rzeczy, podjęte w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów obu instancji uchybień, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w świetle obowiązującego prawa, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich jego naruszeń, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.

Uznając zatem skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając za podstawę art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.