Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 920/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 115 g
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Bank Polska Kasa Opieki S.A. z siedzibą w na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w z dnia 9 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie planu podziału kwoty uzyskanej z egzekucji nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 lutego 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako "Dyrektor IAS"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 – dalej jako "kpa"), w zw. z art. 115a, art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 – dalej jako "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia A S.A. w W. – dalej jako "Skarżąca" na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej jako "Naczelnik US") z dnia 11 grudnia 2017 r. w przedmiocie planu podziału kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości (lokalu mieszkalnego nr [...], stanowiącego odrębną nieruchomość, położonego [...] – dalej jako "nieruchomość) D. K.(dalej jako "Strona"), utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

Naczelnik US w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Strony dokonał zajęcia wskazanej nieruchomości.

Zajęcia tej nieruchomości dokonał również Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym [...] w sprawach o sygn. akt: [...] z wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej "B" w G., [...] z wniosku T. O., [...] z wniosku Skarżącej oraz [...] z wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej C w G.

Sąd Rejonowy, rozstrzygając zbieg egzekucji administracyjnej z sądową, postanowieniem z dnia 16 września 2009 r. wyznaczył Naczelnika US, jako organ egzekucyjny właściwy do łącznego prowadzenia egzekucji z wskazanej nieruchomości.

W wyniku przeprowadzonej w dniu 31 maja 2017 r. drugiej licytacji, nieruchomość została sprzedana za cenę 295.680,00 zł.

Postanowieniem z dnia 18 września 2017 r. Naczelnik US sporządził plan podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości.

Na skutek wniesionego przez Skarżącą zażalenia, Dyrektor IAS postanowieniem z dnia 13 listopada 2017 r. uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, bowiem stwierdził, że: nieruchomość została sprzedana za cenę 295.680,00 zł, natomiast organ egzekucyjny ustalił, iż kwota podlegająca podziałowi wynosi 259.680,00 zł i dokonał jej podziału; w planie podziału nie uwzględniono zapisu art. 110 § 6 u.p.e.a. i nie dokonano w pełnej wysokości zwrotu wpłaconych przez wierzycieli Komornikowi Sądowemu zaliczek na poczet wydatków; nie wskazano z jakiego tytułu koszty egzekucyjne powstały, wskazano jedynie kwotę kosztów egzekucyjnych przypisanych do poszczególnych tytułów wykonawczych w łącznej wysokości, co uniemożliwia przeprowadzenie oceny zasadności ich naliczenia; zaskarżone postanowienie nie zawiera uzasadnienia, na podstawie którego można ocenić, że organ egzekucyjny faktycznie poniósł koszty.

Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2017 r. Naczelnik US przedstawił plan podziału kwoty 295.680,00 zł uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości w ten sposób, że na rzecz wymienionych podmiotów:

1) z tytułu zwrotu wpłaconych przez wierzycieli zaliczek na pokrycie przewidywanych wydatków egzekucyjnych (art. 110 § 6 u.p.e.a.) przyznał:

- T. O. - kwotę 322,72 zł,

- Skarżącej - kwotę 2.867,57 zł,

- Wspólnocie Mieszkaniowej C w G. - kwotę 420,19 zł,

2) z tytułu kosztów egzekucyjnych, w tym poniesionych wydatków egzekucyjnych (art. 115 § 1 u.p.e.a.) Naczelnikowi US - kwotę 292.069,52 zł.

Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie Naczelnika US z dnia 11 grudnia 2017 r. i wniosła o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Zaskarżonemu postanowieniu Skarżąca zarzuciła:

- błąd w ustaleniach faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, polegający na ustaleniu, że Skarżąca posiada zabezpieczenie swoich wierzytelności hipoteką przymusową zwykłą w wysokości 155.000,00 zł;

- wadliwe rozstrzygnięcie poprzez przyjęcie, że z sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości na rzecz Skarżącej przypada kwota 2.867,57 zł oraz poprzez brak przyporządkowania kosztów do poszczególnych tytułów wykonawczych;

- błędną wykładnię art. 64 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że do kosztów postępowania egzekucyjnego z nieruchomości organ uprawniony jest do ujęcia wszystkich kosztów postępowania, w tym zabezpieczonych hipotekami przymusowymi, co prowadzi do kumulacji kosztów w celu wyegzekwowania tej samej należności pieniężnej, co stanowi naruszenie dyspozycji art. 64 § 1 pkt 2-6 u.p.e.a. i przeczy zasadzie, że opłatę egzekucyjną pobiera się tylko za jedno zajęcie, za które należy się najwyższa opłata;

- naruszenie art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez jego wadliwe zastosowanie przy wyliczeniu kosztów egzekucyjnych pomimo uznania jego niezgodności z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14, a także poprzez niezastosowanie się do wskazówek interpretacyjnych wynikających z tego orzeczenia.

Skarżąca podniosła, że w postanowieniu z dnia 18 września 2017 r. kwota kosztów egzekucyjnych wyniosła 413.684,90 zł natomiast w postanowieniu z dnia 11 grudnia 2017 r. kwota wynosi 449.725,54 zł, a organ nie wyjaśnił zaistniałej różnicy. Organ nie przedstawił okoliczności powstania kosztów egzekucyjnych (wysokość egzekwowanej należności, rodzaj kosztów naliczonych za poszczególne "zajęcia wynagrodzeń"), a także nie wskazał, czy kwota dotyczy opłaty za zajęcie, poniesionych wydatków, jednej czy też ponawianej czynności. W konsekwencji zawyżona została opłata za zajęcie rachunku bankowego wynosząca 325.872,20 zł, co doprowadziło do naruszenia zasady pierwszeństwa zaspokojenia wierzyciela hipotecznego.

Postanowieniem z dnia 9 lutego 2018 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ powołał treść art. 110 § 6, art. 115 § 1, § 2 § 6, art. 115a, art 115b, art. 115c § 1 i § 3, art. 115d § 2, u.p.e.a i stwierdził, że w niniejszej sprawie przedmiotem planu podziału jest kwota 295.680,00 zł. W planie podziału uczestniczyli wierzyciele, którzy przedłożyli tytuł wykonawczy w dniu uprawomocnienia się postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości, tj. w dniu 28 sierpnia 2017 r., na rzecz których organ egzekucyjny rozdysponował uzyskaną kwotę.

W ocenie Dyrektora IAS, w zaskarżonym planie podziału Naczelnik US prawidłowo przyznał wymienionym podmiotom kwoty odpowiednio: 322,72 zł, 2.867,57 zł oraz 420,19 zł (łącznie 3.610,48 zł) tytułem zwrotu wpłaconych zaliczek na pokrycie przewidywanych wydatków egzekucyjnych.

W ocenie organu, Komornik Sądowy w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego naliczył koszty w łącznej kwocie 5.256,33 zł. Koszty postępowania egzekucyjnego do wysokości kwoty 3.040,07 zł zostały pokryte z zaliczki wniesionej przez wierzyciela, zaś do kwoty 2.216,26 zł z wpłat dłużników. Naczelnik US w wyniku podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży w drodze licytacji nieruchomości stanowiącej lokal nieużytkowy (garaż) przekazał na rachunek wskazany przez Skarżącą kwotę 172,50 zł. Wobec powyższego na rzecz Skarżącej przypada kwota 2.867,57 zł stanowiąca różnicę pomiędzy kwotą wpłaconej zaliczki, tj. 3.040,07 zł, a kwotą już przekazaną przez organ egzekucyjny, tj. 172,50 zł.

W ocenie organu, sporna pozostaje również kwestia podziału kwoty 292.069,52 zł (295.680,00 zł - 3.610,48 zł), którą organ egzekucyjny przyznał w całości sobie, tytułem kosztów postępowania egzekucyjnego

Organ wyjaśnił, że wysokość kosztów postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika US na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 12 lutego 2016 r., obejmującego należność z tytułu przepadku korzyści majątkowej w kwocie 7.201.724,00 zł stanowi kwota 449.725,54 zł, na którą składają się:

- opłata manipulacyjna, o której stanowi art. 64 § 6 u.p.e.a. w wysokości 72.015,24 zł, naliczona na dzień 13 lipca 2016 r. od kwoty 7.201.524,00 zł;

- opłata za zajęcie nieruchomości w wysokości 34.200,00 zł naliczona na dzień 13 lipca 2016 r. od kwoty 7.201.524,00 zł;

- opłata za zajęcie rachunku bankowego w wysokości 325.872,20 zł; (stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą opłaty za zajęcie rachunku bankowego 360.072,20 zł a kwotą 34.200,00 zł za zajęcie nieruchomości) naliczona na dzień 4 sierpnia 2016 r. od kwoty 7.201.444,00 zł;

- opłata za ogłoszenie pierwszej i drugiej sprzedaży (licytacji) nieruchomości w wysokości 20,00 zł (2 x 10,00 zł);

- opłata za dokonanie sprzedaży nieruchomości w wysokości 14.784,00 zł;

- wydatki egzekucyjne za sporządzenie przez rzeczoznawcę majątkowego operatów szacunkowych w wysokości 1.600,00 zł; za ogłoszenie w prasie obwieszczenia o terminie pierwszej i drugiej licytacji nieruchomości w wysokości 1.230,00 zł (2x 615,00 zł); opłata pocztowa tytułem kosztów korespondencji w wysokości 4,10 zł.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego o 620,00 zł zmianie ulegała kwota należności głównej, która na dzień sporządzenia planu podziału wynosiła 7.201.104,00 zł. Częściowo zaspokojone zostały również koszty postępowania egzekucyjnego, tj. do kwoty 23.637,14 zł. W dniu 11 grudnia 2017 r. wysokość kosztów egzekucyjnych należnych Naczelnikowi US wynosiła 426.088,40 zł.

Dyrektor IAS mając powyższe na uwadze stwierdził, że w pierwszej kolejności zaspokojeniu podlegają koszty egzekucyjne, a więc pozostała do podziału kwota 292.069,52 zł winna przypaść Naczelnikowi US. Trafnie więc organ egzekucyjny ocenił, że uzyskana ze sprzedaży nieruchomości kwota 295.680,00 zł, po zwróceniu wierzycielom wniesionych zaliczek oraz pokryciu części kosztów egzekucyjnych, nie doprowadziła do zaspokojenia pozostałych należności.

Dokonując stosownych wyliczeń Dyrektor IAS wyjaśnił, że różnica w wysokości kosztów egzekucyjnych wykazanych w zaskarżonym postanowieniu oraz postanowieniu z dnia 18 września 2017 r. wynika z ponownego przeanalizowania naliczonych kosztów w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

W ocenie organu, z treści księgi wieczystej nie wynika, by koszty egzekucyjne były przedmiotem zabezpieczenia hipotecznego.

Nadto, wbrew zarzutom zażalenia, organ egzekucyjny wskazał, do którego tytułu wykonawczego, zostały naliczone koszty egzekucyjne, datę naliczenia oraz kwotę należności, od której zostały naliczone koszty. Powołano również podstawę prawną naliczenia kosztów oraz określono rodzaj kosztów (wydatek oraz opłatę za czynność). Prawidłowo też wskazano na art. 64 § 5 u.p.e.a.

W ocenie organu zarzut braku przyporządkowania kosztów do poszczególnych tytułów wykonawczych jest nieuzasadniony, bowiem w części A postanowienia znajdują się kwoty kosztów egzekucyjnych przyporządkowanych do poszczególnych tytułów wykonawczych.

Odnosząc się do kwestii wskazania w zaskarżonym postanowieniu, iż Skarżąca posiada zabezpieczenie swoich wierzytelności hipoteką przymusową zwykłą a nie hipoteką umowną zwykłą, Dyrektor IAS wyjaśnił, że powyższe należy uznać jako oczywistą omyłkę pisarską, która pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż art. 115 § 1 pkt 3 u.p.e.a. nie rozróżnia rodzaju hipotek na umowną czy przymusową, a więc nawet w przypadku gdyby zaspokojeniu podlegały wierzytelności zabezpieczone hipotecznie, to fakt omyłkowego zapisu dotyczącego hipoteki przymusowej zamiast umownej, w żaden sposób nie wpłynąłby na kolejność zaspokojenia wierzytelności zabezpieczonych hipotecznie.

Organ wyjaśnił, że przedmiotem niniejszej sprawy jest plan podziału kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości, a nie wysokość kosztów postępowania egzekucyjnego i oceny tej nie zmienia okoliczność, że koszty egzekucyjne mają istotny wpływ na treść tego planu podziału. Zgodnie z art. 64 § 1, § 6, § 9, § 10 oraz art. art. 64b u.p.e.a. w egzekucji należności pieniężnych organ egzekucyjny pobiera opłaty (za dokonane czynności egzekucyjne i opłatę manipulacyjną) oraz inne koszty egzekucyjne i na takie właśnie pobranie kosztów egzekucyjnych uwzględnionych w planie podziału pozwala organowi egzekucyjnemu wykonanie tego planu. Inną zaś kwestią jest określenie wysokości kosztów egzekucyjnych w trybie art. 64c § 7 i § 8 u.p.e.a., następujące na zakończenie postępowania egzekucyjnego bądź po wyegzekwowania wykonania obowiązku.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia dotyczących naruszenia art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Dyrektor IAS stwierdził, że powołany wyrok TK stwierdza pominięcie prawodawcze i wywołuje jedynie zobowiązujący skutek nałożenia na ustawodawcę obowiązku uchwalenia nowelizacji usuwającej niekonstytucyjną lukę prawną, nie derogując przy tym uznanych za niekonstytucyjne przepisów. Skoro wejście w życie orzeczenia TK z dnia 28 czerwca 2016 r. nie spowodowało utraty mocy obowiązującej przepisów art. 64 § 1 pkt 4, art. 64 § 6 i art. 64 § 8 u.p.e.a., to administracyjne organy egzekucyjne zobowiązane są stosować te przepisy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca zaskarżyła postanowienie Dyrektora IAS, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, t.j. art. 64 § 1 pkt 2-6 u.p.e.a. poprzez ustalenie wygórowanej opłaty egzekucyjnej i przyjęcie, że do kosztów postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, organ uprawniony jest do ujęcia wszystkich swoich kosztów postępowania, w tym zabezpieczonych hipotekami należności pieniężnych, co przeczy zasadzie, że opłatę egzekucyjną pobiera się tylko za jedno zajęcie, za które należy się najwyższa opłata; naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez jego wadliwe zastosowanie przy wyliczaniu wysokości kosztów egzekucyjnych pomimo uznania jego niezgodności z Konstytucją RP przez TK wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. SK 31/14, a także poprzez niezastosowanie się do wskazówek interpretacyjnych wynikających z tego orzeczenia; błędy w ustaleniach faktycznych mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy polegające na tym, że Skarżąca posiada na zabezpieczenie swoich wierzytelności hipotekę przymusową zwykłą w wysokości 155.000,00 zł i potraktowania tego jako oczywistą omyłkę pisarską, z sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości na rzecz Skarżącej przypada kwota 2.867,57 zł.

Mając powyższe na uwadze Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi za zarzuty zawarte w skardze Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a kryteria oceny zaskarżonego aktu na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia.

W niniejszej sprawie kontroli sądowoadministracyjnej poddane zostało postanowienie z dnia 9 lutego 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji dnia 11 grudnia 2017 r. w przedmiocie planu podziału kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości Strony, natomiast analiza sformułowanych przez Skarżącą zarzutów prowadzi do wniosku, że z złożonej skardze kwestionuje ona w istocie wysokość kosztów egzekucyjnych.

Niezależnie od powyższego, Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 21 ust. 5 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, przepisy art. 115a ustawy zmienianej w art. 3, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej oraz zbiegu egzekucji administracyjnych, które nastąpiły po wejściu w życie niniejszej ustawy.

Mając powyższe na uwadze, zgodnie z art. 115a u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 8 września 2016 r. jeżeli następuje podział kwoty uzyskanej ze sprzedaży rzeczy lub z realizacji prawa zbywalnego, do których wystąpił zbieg egzekucji, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie podziału kwoty uzyskanej z egzekucji, na które wierzycielom przysługuje zażalenie.

Na podstawie art 115b u.p.e.a., organ egzekucyjny sporządza plan podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości niezwłocznie, gdy postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości staje się ostateczne.

Zgodnie z art. 115d § 2 u.p.e.a. w planie podziału organ egzekucyjny wymienia osoby, dla których jest przeznaczona kwota przypadająca od nabywcy. W tej części plan podziału stanowi dla nich tytuł egzekucyjny przeciwko nabywcy.

Na podstawie art. 115c § 1 u.p.e.a. w podziale kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości oprócz wierzycieli egzekwujących uczestniczą: wierzyciele składający tytuł wykonawczy z dowodem doręczenia dłużnikowi wezwania do zapłaty i wierzyciele, którzy uzyskali zabezpieczenie powództwa, jeżeli zgłosili się najpóźniej w dniu uprawomocnienia się postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości; osoby, które przed zajęciem nieruchomości nabyły do niej prawa stwierdzone w protokole opisu i oszacowania wartości nieruchomości lub prawa których zostały zgłoszone i udowodnione najpóźniej w dniu uprawomocnienia się postanowienia o przyznaniu własności; pracownicy co do stwierdzonych dokumentem należności za pracę, jeżeli zgłosili swe roszczenia przed sporządzeniem planu podziału.

Jeżeli wierzytelność hipoteczna nie jest stwierdzona tytułem wykonawczym, należność przypadającą wierzycielowi hipotecznemu pozostawia się w depozycie organu egzekucyjnego (art. 115c. § 3 u.p.e.a.).

Podział sumy uzyskanej z egzekucji następuje z uwzględnieniem zasady uprzywilejowania i zasady równorzędności mogącej mieć postać zasady proporcjonalności albo pierwszeństwa. Zasada uprzywilejowania polega na tym, że pewne należności są uprzywilejowane względem innych. Zasada ta znalazła odzwierciedlenie w art. 115 u.p.e.a., gdzie ustawodawca podzielił należności według określonych kategorii, a następnie wskazał kolejność zaspokojenia należności w danej kategorii. Zgodnie z brzmieniem art. 115 § 1 u.p.e.a., z kwoty uzyskanej z egzekucji zaspokaja się w następującej kolejności: koszty egzekucyjne i koszty upomnienia; należności zabezpieczone hipoteką morską lub przywilejem na statku morskim; należności zabezpieczone hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym i zastawem skarbowym albo korzystające z ustawowego pierwszeństwa oraz prawa, które ciążyły na nieruchomości przed dokonaniem w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji lub przed złożeniem do zbioru dokumentów wniosku o dokonanie takiego wpisu; należności, do których stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej, oraz należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, o ile nie zostały zaspokojone w trzeciej kolejności; inne należności i odsetki, z zastrzeżeniem § 2a i § 3.

Przy podziale sumy uzyskanej z egzekucji z nieruchomości lub egzekucji przejętej po wystąpieniu zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej zasady uprzywilejowania oraz pierwszeństwa określone zostały w § 2 art. 115 u.p.e.a., który stanowi, że przy podziale kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości lub egzekucji przejętej po wystąpieniu zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową, po kosztach egzekucyjnych i kosztach upomnienia zaspokaja się należności alimentacyjne, a następnie należności za pracę za okres 3 miesięcy, do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę określonego w odrębnych przepisach, oraz renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci i koszty zwykłego pogrzebu zobowiązanego, a po należnościach zabezpieczonych hipoteką morską, przywilejem na statku morskim, hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym i zastawem skarbowym albo korzystających z ustawowego pierwszeństwa oraz prawach, które ciążyły na nieruchomości przed dokonaniem w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji lub przed złożeniem do zbioru dokumentów wniosku o dokonanie wpisu - należności za pracę niezaspokojone w kolejności wcześniejszej.

Określona w art. 115 § 2 u.p.e.a. kolejność zaspokojenia należności znajduje zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy kwota przeznaczona do podziału nie wystarcza na zaspokojenie w całości wszystkich należności. Wówczas należności dalszej kolejności zaspokaja się dopiero po zupełnym zaspokojeniu należności wcześniejszej kolejności, a gdy kwota nie wystarcza na pokrycie w całości wszystkich należności tej samej kolejności, należności te zaspokaja się proporcjonalnie do wysokości każdej z nich (art. 115 § 6 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 110 § 6 u.p.e.a. organ egzekucyjny zwraca zaliczkę wierzycielowi przy podziale kwot uzyskanych z egzekucji do wysokości wyegzekwowanych kwot na pokrycie wydatków egzekucyjnych.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że Dyrektor IAS prawidłowo przyjął, że Naczelnik US jako administracyjny organ egzekucyjny na mocy postanowienia z dnia 16 września 2009 r. rozstrzygającego zbieg egzekucji oraz po wydaniu ostatecznego postanowienia o przyznaniu własności, sporządził w dniu 11 grudnia 2017 r. plan podziału kwoty uzyskanej z licytacyjnej sprzedaży nieruchomości, a przedmiotem planu podziału była kwota 295.680,00 zł, którą organ egzekucyjny rozdysponował na rzecz wierzycieli, którzy przedłożyli tytuł wykonawczy w dniu uprawomocnienia się postanowienia o przyznaniu własności przedmiotowej nieruchomości.

W ocenie Sądu, w zaskarżonym planie podziału organ prawidłowo przyznał wskazanym podmiotom łącznie kwotę 3.610,48 zł tytułem zwrotu wpłaconych przez tych wierzycieli zaliczek na pokrycie przewidywanych wydatków egzekucyjnych, w określonej wysokości. W zaskarżonym postanowieniu wskazano, iż na rzecz Skarżącej przypada kwota 2.867,57 zł stanowiąca różnicę pomiędzy kwotą wpłaconej zaliczki, tj. 3.040,07 zł, a kwotą już przekazaną przez organ egzekucyjny, tj. 172,50 zł.

Zdaniem Sądu organ w oparciu o prawidłowe wyliczenia dokonał podziału kwoty 292.069,52 zł (295.680,00 zł - 3.610,48 zł), którą organ egzekucyjny przyznał w całości sobie, tytułem kosztów postępowania egzekucyjnego.

Mając na uwadze wynikający z przepisów prawa porządek zaspakajania należności z kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości Sąd stwierdził, że w pierwszej kolejności zaspokojeniu podlegają koszty egzekucyjne, a więc pozostała do podziału kwota 292.069,52 zł, która powinna przypaść Naczelnikowi US, bowiem trafnie organ egzekucyjny ocenił, że uzyskana ze sprzedaży nieruchomości kwota 295.680,00 zł, po zwróceniu wierzycielom wniesionych zaliczek oraz pokryciu części kosztów egzekucyjnych, nie doprowadziła do zaspokojenia pozostałych należności.

Na podstawie stosownych wyliczeń Dyrektor IAS wyjaśnił, że różnica w wysokości kosztów egzekucyjnych wykazanych w zaskarżonym postanowieniu oraz postanowieniu z dnia 18 września 2017 r. wynikała z ponownego przeanalizowania naliczonych kosztów w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Sąd uznał, że organ prawidłowo przyjął, iż art. 115 § 1 pkt 3 u.p.e.a. nie rozróżnia rodzaju hipotek na umowną czy przymusową, a więc nawet w przypadku gdyby zaspokojeniu podlegały wierzytelności zabezpieczone hipotecznie, to fakt omyłkowego zapisu dotyczącego hipoteki przymusowej zamiast umownej, w żaden sposób nie wpłynąłby na kolejność zaspokojenia wierzytelności zabezpieczonych hipotecznie.

Zdaniem Sądu nieuzasadniony jest zarzut skargi dotyczący błędnej wykładni art 64 u.p.e.a., bowiem przedmiotem niniejszej sprawy jest plan podziału kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości, a nie wysokość kosztów postępowania egzekucyjnego i oceny tej nie zmienia okoliczność, że koszty egzekucyjne mają istotny wpływ na treść tego planu podziału. Zgodnie z art. 64 § 1, § 6, § 9, § 10 oraz art. art. 64b u.p.e.a. w egzekucji należności pieniężnych organ egzekucyjny pobiera opłaty oraz inne koszty egzekucyjne i na takie właśnie pobranie kosztów egzekucyjnych uwzględnionych w planie podziału pozwala organowi egzekucyjnemu wykonanie tego planu. Inną zaś kwestią jest określenie wysokości kosztów egzekucyjnych w trybie art. 64c § 7 i 8 u.p.e.a., następujące na zakończenie postępowania egzekucyjnego bądź po wyegzekwowania wykonania obowiązku. Na wydane w tym trybie postanowienie przysługuje zobowiązanemu oraz wierzycielowi zażalenie do organu drugiej instancji, ale wierzycielowi wyłącznie wtedy, gdy koszty egzekucyjne obciążają wierzyciela.

Prawidłowość określenia wysokości kosztów egzekucyjnych może zatem podlegać kontroli administracyjnej, jednak w sprawie innej niż sprawa niniejsza.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie pomimo uznania jego niezgodności z Konstytucją RP przez TK wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14. Sąd stwierdził, że prawidłowo organ wyjaśnił, że wejście w życie powołanego orzeczenia TK z dnia 28 czerwca 2016 r. nie spowodowało utraty mocy obowiązującej przepisów art. 64 § 1 pkt 4, art. 64 § 6 i art. 64 § 8 u.p.e.a. Stwierdzić przy tym należy, że przepisy art. 64 u.p.e.a. nie były podstawą prawną orzekania w przedmiotowej sprawie. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego oparte zostało na przepisach art. 115a, art. 115b, art. 115c, art. 115 § 1 pkt 1, § 2 i § 6 oraz art. 110 § 6 u.p.e.a.

Sąd stanął na stanowisku, że organ prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie i podejmował wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy; uzasadnienie faktyczne i prawne jest prawidłowe i wyczerpujące, a także wyjaśnia stronie zasadność przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.