Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 879/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 2 pkt 1, art. 33 par. 2 pkt 6
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Nikiforów Sędziowie Sędzia WSA Kamila Paszowska -Wojnar (sprawozdawca) Asesor WSA Anna Kuczyńska – Szczytkowska po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 28 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 września 2021 r., nr 470200/71/2021/RED-EG-PEG-23/2 w przedmiocie zarzutów na tytuł wykonawczy uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. S. (skarżący, strona, zobowiązany) jest postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we Wrocławiu (wierzyciel, organ, ZUS) z dnia 16 września 2021 r. numer 470200/71/2021/RED-EG-PEG-23/2, o oddaleniu zgłoszonych przez stronę zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Jak wynika z akt sprawy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we Wrocławiu skierował na drogę postępowania egzekucyjnego należności z tytułu składek, wynikające z prawomocnej decyzji tego organu z dnia 24 czerwca 2021 r. (numer 470071DZPDZ21/000881), w której określone zostało zadłużenie strony z tytułu składek na ubezpieczenie za okres od 06/2016 r. do 07/2019 r., wydanej w związku z niedopełnieniem obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, oraz Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 28 czerwca 2021 r.

Wierzyciel wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], od nr [...] do nr [...] oraz [...] z dnia 28 lipca 2021 r., obejmujących zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek za okres od 06/2016 r. do 07/2019 r.

Dnia 29 lipca 2021 r. wierzyciel dokonał zajęcia rachunku bankowego strony w S. S.A. Zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały odebrane 2 sierpnia 2021 r. przez dorosłego domownika.

Pismem z dnia 9 sierpnia 2021 r. zostały złożone zarzuty zobowiązanego w sprawie prowadzenia egzekucji na podstawie wskazanych wyżej tytułów wykonawczych. Zarzuty odnosiły się do braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 lit c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej u.p.e.a.) oraz nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.). Skarżący wskazał, że dochodzone należności dotyczą okresu, w którym doszło do zbiegu tytułów do ubezpieczenia, bowiem od dnia 1 sierpnia 2013 r. do dnia 6 listopada 2017 r. wykonywał on pracę najemną na terenie S., a obecnie od dnia 1 listopada 2017 r. wykonuje pracę na rzecz [...] pracodawcy. Dalej skarżący podał, że organ rentowy decyzją z dnia 17 października 2013 r. ustalił wobec niego ustawodawstwo polskie za okres wykonywania pracy na terytorium S., natomiast za okres zatrudnienia na terenie N. decyzja taka nie została nigdy wydana. W dniu 8 czerwca 2018 r. organ rentowy wydał decyzję stwierdzającą, że skarżący podlega obowiązkowi opłacania składek na terenie Polski z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący złożył od tej decyzji odwołanie, a następnie apelację od wyroku Sądu Okręgowego i sprawa jest nadal w toku. Brak jest również ustalenia właściwego ustawodawstwa za okres od 1 listopada 2017 r. Dlatego skarżący uważa, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego jest w stosunku do niego przedwczesne. Zdaniem skarżącego, nie można mówić o istnieniu obowiązku, skoro nie zostało ustalone, czy w ogóle podlega on w tym okresie ustawodawstwu polskiemu. Nie można też jego zdaniem uznać, że roszczenie jest wymagalne, skoro brak jest prawomocnych rozstrzygnięć w powyższej kwestii. Ponadto w ocenie skarżącego część należności ujętych w zawiadomieniach jest przedawnionych, wziąwszy pod uwagę treść art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r. nr 137 poz. 887, dalej u.s.u.s.).

Postanowieniem z dnia 6 września 2021 r., wskazując jako podstawę prawną art. 34 § 2 pkt 1, art. 33 § 2 pkt 1 oraz pkt 6 lit. c u.p.e.a., wierzyciel oddalił zarzuty skarżącego jako nieuzasadnione. W uzasadnieniu tego postanowienia wyjaśniono, że wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 28 maja 2019 r. w sprawie o sygn. akt III AUa 256/19 oddalono apelację skarżącego od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 28 maja 2018 r., oddalającego odwołanie skarżącego od decyzji organu rentowego z dnia 8 czerwca 2018 r., określającej, że skarżący podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. Zatem decyzja ta stała się prawomocna i na jej podstawie zostały sporządzone dokumenty ubezpieczeniowe z urzędu. Następnie decyzją z dnia 24 czerwca 2021 r. określono skarżącemu zadłużenie z tytułu składek, a po jej doręczeniu i stwierdzeniu nieuregulowania składek wystawiono tytuły wykonawcze i wszczęto egzekucję.

Dalej wskazano, że w chwili wymagalności należnych składek obowiązywał art. 24 u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2012 r., gdzie należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6, zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Dalej podano, że najstarsza dochodzona składka za miesiąc 06.2016 r. stała się wymagalna w dniu 10 lipca 2016 r., a przy uwzględnieniu 5-letniego terminu, przedawnienie tej należności nastąpiłoby w dniu 11 lipca 2021 r., o ile nie nastąpiłyby okoliczności wskazane w art. 24 ust. 5-6 u.s.u.s. Zdaniem organu dzień doręczenia decyzji określającej zadłużenie z tytułu składek (tj. 28 czerwca 2021 r.), w ślad za czym bezzwłocznie podjęto działania egzekucyjne, był pierwszym dniem zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Analogicznie zdaniem organu należy potraktować kwestię przedawnienia składek za późniejsze okresy.

Strona nie skorzystała z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W skardze do tutejszego Sądu strona wskazała, że zaskarża postanowienie wierzyciela w całości i wnosi o jego uchylenie oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego. W treści skargi sformułowano zarzuty naruszenia następujących przepisów prawa:

- art. 124 § 2 oraz art. 126 w zw. z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) poprzez niewystarczające i zbyt lakoniczne uzasadnienie faktyczne i prawne wydanego rozstrzygnięcia;

- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego poprzez pominięcie faktu, iż nie rozstrzygnięto kwestii zbiegu tytułów do ubezpieczenia społecznego poprzez ustalenie ustawodawstwa właściwego w stosunku do strony za okres wykonywania pracy najemnej na terytorium N.,

- art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 4 u.s.u.s. poprzez błędne uznanie, że skarżący ma obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w Polsce, mimo, iż kwestia objęcia go obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym w spornym okresie nie została ostatecznie rozstrzygnięta,

- art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 4 u.s.u.s. poprzez błędne przyjęcie, ze skarżący podlega obowiązkowi uiszczenia składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w sytuacji zbiegu tytułów ubezpieczenia;

- art. 46 ust. 1 w zw. z art. 32 u.s.u.s. poprzez błędne przyjęcie, że skarżący podlega obowiązkowi uiszczenia składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, w sytuacji, gdy obowiązek ten nie został jeszcze prawomocnie ustalony;

- art. 83 ust. 1 w zw. z art. 68 ust. 1 pkt 1 a u.s.u.s. poprzez błędne przyjęcie, że mimo jednoczesnego wykonywania pracy najemnej na rzecz [...] i [...] pracodawcy, a także prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce, skarżący podlega wyłącznie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na skargę wierzyciel podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Organ w toku postępowania złożył pismo z dnia 30 marca 2022 r., do którego organ załączył pisma ZUS skierowane do skarżącego, wydane w dniu 21 marca 2022 r., z których treści wynika m.in., że w okresie od 1 listopada 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. oraz w okresie od 1 stycznia 2019 r. do dnia 31 grudnia 2019 r. do skarżącego ma zastosowanie ustawodawstwo [...], w związku z wykonywaniem pracy najemnej na terenie N., z powołaniem się na treść art. 13 ust. 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L nr 166 z dnia 30 kwietnia 2004 r., s. 1, dalej: Rozporządzenie nr 883/2004).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a ).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten pozwala więc na uwzględnienie skargi także wtedy, gdy skarżący nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. Biorąc pod uwagę przywołane kryterium kontroli sądowoadministracyjnej, zaskarżonego postanowienia nie można było utrzymać w obrocie prawnym, chociaż z innych powodów, niż te, które podnosił skarżący.

Przedmiotem skargi jest postanowienie ZUS (wierzyciela) oddalające zgłoszone przez stronę zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. Sąd przypomina, że skarżący podnosił zarzuty względem toczącego się wobec niego postępowania egzekucyjnego, które odnosiły się do: nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) oraz braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 lit c u.p.e.a.).

Przypomnienia wymaga, że w niniejszej sprawie organem egzekucyjnym - stosownie do art. 19 § 4 u.p.e.a. - jest Dyrektor oddziału ZUS, a wierzycielem - ZUS, którego kompetencje wykonuje w tym zakresie Dyrektor oddziału ZUS.

Zasadniczo nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji wskazanych w art. 19 u.p.e.a. (art. 23 § 1 u.p.e.a ), a w przypadku ich braku - nadzór taki sprawuje dyrektor izby administracji skarbowej (§ 2) albo samorządowe kolegium odwoławcze (§ 3). Organy nadzoru są jednocześnie m.in. organami odwoławczymi od postanowień wydanych przez nadzorowane organy egzekucyjne (§ 4 pkt 1). Ze względu jednak na lex specialis, wynikające z art. 83c ust. 1a i 2 u.s.u.s., do postanowień, od których przysługuje zażalenie, wydanych przez ZUS jako wierzyciela na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepis art. 83 ust. 4 stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Od wydanych w trakcie postępowania egzekucyjnego postanowień ZUS w sprawie stanowiska wierzyciela zażalenie nie przysługuje. Zgodnie z art. 83 ust. 4 u.s.u.s., od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także od decyzji w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję (w tym przypadku postanowienie) z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę bez skorzystania z tego prawa.

Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed nieuzasadnionym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji. Jak stanowi przepis art. 33. § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzuty te można składać tylko z przyczyn ściśle wskazanych w art. 33 u.p.e.a. Według art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych może być:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Zgodnie z brzmieniem art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Według treści art. 34 § 2 u.p.e.a, wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej w sytuacjach określonych w ustawie.

W ocenie Sądu, poszczególne kwestie związane z zarzutem nieistnienia obowiązku i traktowanym z nim na równi przez skarżącego zarzutem braku wymagalności obowiązku, nie zostały w niniejszej sprawie w sposób dostateczny wyjaśnione.

W tym miejscu Sąd przypomina, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. Przepis art. 18 u.p.e.a. stanowi podstawę do stosowania przez organy egzekucyjne przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., zgodnie z którymi, organy te podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz oceniają na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie z art. 124 § 2 k.p.a. postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Zgodnie z art. 126 k.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5. Natomiast na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji (postanowienia) powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie powyższych wymogów nie spełnia.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ w zasadzie ograniczył się do przedstawienia dotychczasowego przebiegu sprawy i nie odniósł się do argumentacji skarżącego, dotyczącej braku ustalenia, czy podlega on ustawodawstwu polskiemu za okres od 1 listopada 2017 r., w którym to okresie skarżący, jak wskazywał w treści zarzutów oraz skargi, wykonywał pracę na terytorium N.

Skarżący wskazywał, że dochodzone należności dotyczą okresu, w którym doszło do zbiegu tytułów do ubezpieczenia, bowiem od dnia 1 sierpnia 2013 r. do dnia 6 listopada 2017 r. wykonywał on pracę najemną na terenie S., a obecnie od dnia 1 listopada 2017 r. wykonuje pracę na rzecz [...] pracodawcy. Dalej skarżący podał, że organ rentowy decyzją z dnia 17 października 2013 r. ustalił wobec niego ustawodawstwo polskie za okres wykonywania pracy na terytorium S., natomiast za okres zatrudnienia na terenie N. decyzja taka nie została nigdy wydana, stad też zdaniem skarżącego wszczęcie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie (tj. za okres od 06/2016 do 07/2019) jest w stosunku do niego przedwczesne. Jak następnie wskazał skarżący (i potwierdził organ), w dniu 8 czerwca 2018 r. organ rentowy wydał decyzję stwierdzającą, że skarżący podlega obowiązkowi opłacania składek na ubezpieczenie społeczne na terenie Polski z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący twierdził przy tym, że sprawa przed sądem powszechnym z jego odwołania na powyższą decyzję jest nadal w toku, organ zaś w treści zaskarżonego postanowienia podał, że apelacja skarżącego została oddalona (w skardze skarżący ponownie wskazywał na toczące się w tej sprawie postępowanie). W aktach administracyjnych sprawy brak jest przy tym wyroku Sądu Apelacyjnego, na który powołuje się organ, podając jedynie jego sygnaturę, jak również brak jest decyzji organu rentowego z dnia 8 czerwca 2018 r., stwierdzającej, że skarżący podlega obowiązkowi opłacania składek na ubezpieczenie społeczne na terenie Polski z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, od której to decyzji odwoływał się skarżący.

Wątpliwości zgłaszane przez skarżącego (do których organ się nie ustosunkował) potęguje jeszcze okoliczność wydania w dniu 21 marca 2022 r. przez ZUS pism skierowanych do skarżącego, z których treści wynika m.in., że w okresach od 1 listopada 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. oraz od 1 stycznia 2019 r. do dnia 31 grudnia 2019 r. ma do niego zastosowanie ustawodawstwo [...], w związku z wykonywaniem pracy najemnej na terenie N.. W treści tych pism powołano na treść art. 13 ust. 3 Rozporządzenia nr 883/2004. Pisma te przedstawił organ Sądowi (z własnej inicjatywy) w załączeniu do własnego pisma procesowego z dnia 30 marca 2022 r., wskazując lakonicznie, że czyni to w uzupełnieniu odpowiedzi na skargę.

Sąd dostrzega, że powyższe pisma zostały wystosowane po dniu wydania i doręczenia decyzji określającej skarżącemu zobowiązanie z tytułu składek, tj. po dniu 24 czerwca 2021 r. oraz po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Jednakże organ winien wyjaśnić wzajemną relację prawną wydanych aktów, tj. decyzji określającej zobowiązanie z tytułu składek z dnia 24 marca 2021 r., powoływanej decyzji z dnia 8 czerwca 2018 r. stwierdzającej, że skarżący podlega obowiązkowi opłacania składek na ubezpieczenie społeczne na terenie Polski z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz pism z dnia 21 marca 2022 r. ustalających skarżącemu ustawodawstwo [...] mające zastosowanie w poszczególnych okresach. Określenie ustawodawstwa [...] jako właściwego dotyczyło bowiem okresów od 1 listopada 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. oraz od 1 stycznia 2019 r. do dnia 31 grudnia 2019 r., a więc okresów w znaczącym stopniu pokrywających się z okresami, których dotyczy tocząca się wobec skarżącego egzekucja (tj. od 06/2016 r. do 07/2019 r.). Z kolei wobec braku w aktach administracyjnych decyzji z dnia 8 czerwca 2018 r. stwierdzającej podleganie przez skarżącemu obowiązkowi opłacania składek na terenie Polski, trudno ustalić, jakiego okresu miałaby dotyczyć ta decyzja. Sąd na podstawie akt sprawy nie jest również w stanie stwierdzić, czy ta decyzja jest prawomocna. Skarżący w treści zarzutów kilkakrotnie podkreślał, że w związku z wykonywaniem pracy najemnej na terenie N., ustawodawstwo polskie nie ma dla niego zastosowania i wobec tego wszczęcie egzekucji było przedwczesne. Potwierdzeniem tezy skarżącego o podleganiu we wskazanych okresach innemu niż polskie ([...]) ustawodawstwu wydają się być przesłane Sądowi przez organ pisma. Podniesione wyżej kwestie wymagają zatem wyczerpującego wyjaśnienia, a następnie wyartykułowania w uzasadnieniu postanowienia w przedmiocie zarzutów, z przywołaniem właściwych przepisów prawa obowiązujących w tej mierze i dokonaniem ich wykładni oraz właściwego zastosowania w sprawie.

Sąd pragnie zauważyć, że zgodnie z treścią pkt 11 preambuły do powołanego już wyżej Rozporządzenia nr 883/2004, uwzględnianie okoliczności lub wydarzeń mających miejsce w Państwie Członkowskim nie może w żaden sposób sprawiać, że właściwym dla nich stanie się inne Państwo Członkowskie, ani że będzie się do nich stosować jego ustawodawstwo. Wskazano tam również, że w świetle zasady proporcjonalności należy zadbać o to, by zasada uwzględniania okoliczności lub wydarzeń nie prowadziła do obiektywnie nieuzasadnionych rezultatów ani do kumulacji świadczeń tego samego rodzaju za ten sam okres (pkt 12 preambuły). Jak podkreślono w pkt 18a preambuły, zasada stosowania jednego ustawodawstwa ma wielkie znaczenie i powinna zostać wzmocniona, co znajduje odzwierciedlenie w brzmieniu art. 11 ust. 1, zgodnie z którym osoby, do których stosuje się niniejsze rozporządzenie, podlegają ustawodawstwu tylko jednego Państwa Członkowskiego, przy czym ustawodawstwo takie określane jest zgodnie z przepisami tego tytułu. Stosownie do treści art. 13 ust. 3 Rozporządzenia nr 883/2004, osoba, która normalnie wykonuje pracę najemną i pracę na własny rachunek w różnych Państwach Członkowskich, podlega ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym wykonuje swą pracę najemną lub, jeżeli wykonuje taką pracę w dwóch lub w kilku Państwach Członkowskich, ustawodawstwu określonemu zgodnie z przepisami ust. 1. Właśnie na powyższy przepis (art. 13 ust. 3) powołał się ZUS, wydając omówione wyżej pisma z dnia 21 marca 2022 r., określające skarżącemu ustawodawstwo [...] jako mające zastosowanie w przywołanych okresach.

Mając zatem na uwadze wskazane w Rozporządzeniu nr 883/2004 zasady proporcjonalności oraz stosowania jednego ustawodawstwa, jak również uwzględniając treść wydanych dla skarżącego (a przesłanych Sądowi przez organ) pism o ustaleniu ustawodawstwa [...] jako mającego zastosowanie w przywołanych wyżej okresach, nie sposób zdaniem Sądu bezkrytycznie przyjąć, że w odniesieniu do zarzutów skarżącego wystarczające jest powołanie się przez organ na treść wydanej decyzji z dnia 24 czerwca 2021 r. określającej skarżącemu zadłużenie z tytułu składek za wskazane okresy, i to bez przeprowadzenia szczegółowej polemiki prawnej ze stanowiskiem skarżącego, który w ramach zarzutów podnosił kwestię braku właściwości ustawodawstwa polskiego za te okresy.

Zdaniem Sądu prawidłowo natomiast wyjaśnił organ w zaskarżonym postanowieniu kwestię (ewentualnego) przedawnienia należności. Skarżący wskazał w treści zarzutów, że jego zdaniem część należności ujętych w zawiadomieniach jest przedawnionych, wziąwszy pod uwagę treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s.. Organ szczegółowo odniósł się do tej kwestii, przywołując właściwe przepisy prawa i precyzyjnie oraz prawidłowo wskazując na czynności, które spowodowały zawieszenie biegu terminu przedawnienia.

Nie ulega jednak wątpliwości, że zasadnicze znaczenie w sprawie ma kwestia istnienia bądź nieistnienia obowiązku w ogóle (i jego wymagalności), a dopiero w razie jej prawidłowego określenia można mówić o ewentualnym przedawnieniu (bądź jego braku). Przedawnienie może bowiem dotyczyć wyłącznie należności rzeczywiście istniejących.

Wobec tego zdaniem Sądu nie sposób uznać, że w niniejszej sprawie organ w prawidłowy i wyczerpujący sposób wyjaśnił skarżącemu powody nieuwzględnienia zgłoszonych przez niego zarzutów.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie narusza przepis art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. i uchylił to postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ winien uwzględnić wyrażoną przez Sąd ocenę prawną i w ramach analizy zgłoszonych przez skarżącego zarzutów nieistnienia obowiązku i braku jego wymagalności dokładnie zbadać, a następnie szczegółowo wyjaśnić w treści uzasadnienia wskazane przez Sąd kwestie, w tym zwłaszcza kwestię podlegania bądź niepodlegania przez skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia na terenie Polski (a w jej ramach - kwestię wzajemnej relacji prawnej wydanych aktów - opisanych powyżej). Organ zobowiązany jest w szczególności odnieść się do podniesionych przez skarżącego argumentów oraz przywołać pełną podstawę prawną (obejmującą przepisy prawa krajowego oraz unijnego), a następnie dokonać jej wykładni i zastosowania w stanie faktycznym sprawy.

Sąd nie orzekł o kosztach postępowania sądowego w związku z brakiem wystąpienia powyższych kosztów w sprawie.