Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 754/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 56 poz 357
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - t.jedn.
article: art. 7 ust. 3
journal: Dz.U. 1996 nr 67 poz 329
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Sędziowie WSA Małgorzata Masternak-Kubiak Asesor WSA Ewa Kamieniecka Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2006 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r., nr [...], wydaną na podstawie art. 9 lit. b ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 z późn. zm.), art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19, poz. 329), § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 z późn. zm.), art. 156 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt Kodeksu postępowania administracyjnego, D. Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...]r., nr [...]w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...]z dnia [...]r. - aktu nadania pani B. M. stopnia nauczyciela kontraktowego, wydanej przez dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] we W..

W toku administracyjnego postępowania weryfikacyjnego organ I instancji ustalił, że na rzecz pani B. M. w dniu [...]r., na podstawie art. 7 ust. 3 powołanej ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela, dyrektor Szkoły Podstawowej nr [...] we W. wydał decyzję - akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego. Według tego przepisu nauczyciele zatrudnieni zgodnie z kwalifikacjami na podstawie umowy o pracę w dniu wejścia w życie ustawy, to jest w dniu 6 kwietnia 2000 r., uzyskali z mocy prawa stopień nauczyciela kontraktowego. Decyzja z dnia [...]r. potwierdzała więc, że pani B. M. w dniu 6 kwietnia 2000 r. uzyskała z mocy prawa stopień nauczyciela kontraktowego. Ustalono też, że pani B. M. posiadała wykształcenie wyższe magisterskie.

W dniu [...]r. Prezydent Miasta W. wydał na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego decyzję w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] we W.. Powołał się na to, że pani B. M. nie posiadała wymaganych ustawą kwalifikacji do zajmowanego stanowiska. Sprawiło to, że akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego został wydany z rażącym naruszeniem prawa.

Pani B. M. odwołała się od tej decyzji do D. Kuratora Oświaty. Podniosła, że dnia 6 kwietnia 2000 r. posiadała odpowiednie przygotowanie wymagane przez ustawę. Decyzja organu I instancji stwierdzająca nieważność była zatem nieprawidłowa.

Organ II instancji ustalił, że odwołująca się od dnia [...]r. do dnia [...]r. była zatrudniona na stanowisku nauczyciela języka angielskiego, w pełnym wymiarze godzin, w Zespole Szkół Spożywczo-Handlowych we W., a od [...]r., także w pełnym wymiarze godzin, w Szkole Podstawowej nr [...] we W.. W dniu 6 kwietnia 2000 r. legitymowała się dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich na Wydziale Technologii Żywności Akademii Rolniczej we W. oraz First Certificate in English z [...]r.

Organ II instancji powołał się na § 7 ust. 2 obowiązującego w dniu wydania decyzji rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. nr 98, poz. 433 ze zm.), zgodnie z którym kwalifikacje do nauczania języka obcego w przedszkolach, szkołach podstawowych, gimnazjach i w szkołach ponadgimnazjalnych, posiadała osoba legitymująca się:

- dyplomem ukończenia studiów magisterskich lub zawodowych w zakresie odpowiedniej filologii obcej lub lingwistyki stosowanej i przygotowaniem pedagogicznym;

- dyplomem ukończenia nauczycielskiego kolegium języków obcych;

- odpowiednim, wymaganym w danym typie szkoły, poziomem wykształcenia, świadectwem egzaminu w zakresie zaawansowanej lub biegłej znajomości języka obcego, uznanym przez Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu oraz przygotowaniem pedagogiczno-metodycznym w zakresie metodyki nauczania danego języka obcego.

Odwołująca się posiadała ogólny poziom wykształcenia odpowiedni do nauczania w szkole (wykształcenie wyższe magisterskie). Do zajmowania stanowiska nauczyciela języka niemieckiego wymagane było jednak ponadto ukończenie kursu pedagogiczno-metodycznego z zakresu metodyki nauczania języka angielskiego oraz potwierdzenie co najmniej zaawansowanej znajomości języka angielskiego. Według organu II instancji, uznawanymi przez Ministerstwo Edukacji Narodowej dokumentami w tym zakresie są: Certificate In Advanced English (z oceną A, B lub C), TOEFL (z wynikiem co najmniej 550 pkt z testu, co najmniej 4,5 pkt z egzaminu pisemnego – TWE oraz 230 pkt z egzaminu ustnego – TSE), a także Certificate of Proficiency in English. Odwołująca się uzyskała certyfikat potwierdzający zaawansowaną znajomość języka angielskiego dopiero w [...] r., po ukończeniu studiów wyższych zawodowych na kierunku filologia angielska.

Uwzględniając te okoliczności, organ II instancji przyjął, że decyzja o nadaniu pani B. M. stopnia nauczyciela kontraktowego została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Nie zostały bowiem spełnione wymogi określone w art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r., powołanym w decyzji z dnia [...]r. dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] we W.. W rezultacie nie nabyła z mocy prawa w dniu 6 kwietnia 2000 r. stopnia nauczyciela kontraktowego z uwagi na nieposiadanie w tym dniu wszystkich wymaganych kwalifikacji. Organ II instancji utrzymał zatem w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta W..

W skardze na decyzję pani B. M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji II instancji oraz poprzedzającej decyzji I instancji z uwagi na to, że decyzje te zakwestionowały prawidłową jej zdaniem decyzję dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] we W.. Skarżąca zarzuciła decyzji II instancji naruszenie art. art. 156 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 138 § 1 kpa, a także naruszenie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz § 7 ust. 2 pkt 4 powołanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r.

W uzasadnieniu skarżąca powołała się na art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r., zgodnie z którym nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy (6 kwietnia 2000 r.) na podstawie umowy o pracę, którzy posiadali (w tym dniu) wymagane kwalifikacje, z tym dniem uzyskali z mocy prawa stopień nauczyciela kontraktowego. Zakres "wymaganych kwalifikacji", obowiązujących w dacie wejścia tej ustawy w życie, regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia. W odniesieniu do skarżącej istotne znaczenie miał § 7 ust. 2 pkt 4 tego rozporządzenia. Skarżąca podniosła. Że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołana jest nieprawidłowa treść tego przepisu. Organ powołał się tam w istocie na wymogi wynikające z załącznika do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288 z późn. zm.). Rozporządzenie z 1991 r., obowiązujące w dniu 6 kwietnia 2000 r., stanowiło natomaist, że za odpowiednie kwalifikacje nauczyciela uznaje się: legitymowanie się dyplomem ukończenia studiów dowolnego kierunku, świadectwo zdania odpowiedniego egzaminu z zakresu znajomości języka obcego. Żaden przepis nie określał natomiast, jak należy rozumieć odpowiednią znajomość języka obcego. W dniu 6 kwietnia 2000 r. skarżąca miała ukończony kurs First Certificate in English (FCE). W związku z tym przyjęcie przez organ II instancji, że skarżąca nie spełniała wymaganej przesłanki znajomości języka, jest gołosłowne. Skarżąca powołała się też na to, że w podobnej sytuacji znajduje się kilkudziesięciu nauczycieli we W.. Ich kompetencje i kwalifikacje były uznawane przez dyrektorów szkół jako uprawniające do otrzymania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Jak wiadomo skarżącej, dyrektorzy ci zasięgali opinii prawników zatrudnionych w organie I instancji, które były pozytywne. Zmiana poglądów w tym zakresie jest krzywdząca dla skarżącej i nie da się pogodzić z zasadami pewności prawa i ochrony praw nabytych oraz zaufania do państwa, wywodzących się z zasady państwa prawnego.

Dla skarżącej jest także niezrozumiały zarzut niewłaściwości dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] we W. do wydania decyzji nr [...]. W dniu [...]r., kiedy wydano decyzję [...], była bowiem nauczycielką w szkole nr [...].

W odpowiedzi na skargę D. Kurator Oświaty wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja D. Kuratora Oświaty utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. stwierdzającą nieważność decyzji w sprawie nadania skarżącej stopnia nauczyciela kontraktowego. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela oraz przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkól i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia, które obowiązywały w czasie wydawania kwestionowanych decyzji.

Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która spełnia prawnie określone wymagania kwalifikacyjne. Nie można nawiązać stosunku pracy z nauczycielem, który nie posiada kwalifikacji wymaganych do zajmowania danego stanowiska (art. 10 ust. 8 ustawy). Tak więc na stanowisku nauczyciela winien być zatrudniony oraz rozpoczynać staż na odpowiedni stopień awansu zawodowego tylko nauczyciel posiadający pełne kwalifikacje do zajmowania danego stanowiska.

Kwalifikacje do zajmowania przez nauczyciela stanowiska zostały określone w art. 9 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub która ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Korzystając z upoważnienia wynikającego z art. 9 ust. 2 ustawy, w rozporządzeniu z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia Minister Edukacji Narodowej określił szczegółowe kwalifikacje wymagane od nauczycieli.

Zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela, nauczyciele zatrudnieni na podstawie umowy o pracę w dniu wejścia w życie ustawy, to jest dnia 6 kwietnia 2000 r., którzy posiadają wymagane kwalifikacje, z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela kontraktowego i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę odpowiednio na czas określony lub nieokreślony.

Wymagane kwalifikacje do nauczania języków obcych w szkołach określało w tym czasie powołane rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 1991 r. Zgodnie z § 7 ust. 2 tego rozporządzenia kwalifikacje takie posiadała osoba legitymująca się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku filologicznym o specjalności języki obce lub lingwistyka stosowana i przygotowaniem pedagogicznym, legitymująca się dyplomem ukończenia wyższych studiów zawodowych w zakresie nauczania języka obcego, legitymująca się dyplomem ukończenia nauczycielskiego kolegium języków obcych, legitymująca się dyplomem ukończenia studiów wyższych dowolnego kierunku i świadectwem państwowego nauczycielskiego egzaminu z języka obcego II stopnia lub świadectwem odpowiedniego egzaminu z zakresu znajomości języka obcego, przeprowadzanego przez instytucje zagraniczne i uznawanego przez Ministra Edukacji Narodowej, która ponadto uzyskała przygotowanie pedagogiczne.

Słusznie skarżąca zwraca uwagę na to, że organ II instancji bezzasadnie powoływał się w uzasadnieniu decyzji na kwalifikacje wynikające z załącznika do rozporządzenia z dnia 10 września 2002 r., które nie obowiązywało w dniu 6 kwietnia 2000 r. Obowiązywało natomiast rozporządzenie z dnia 10 października 1991 r. Trafna jest także uwaga skarżącej, że przepisy tego rozporządzenia nie zawierają wykazu egzaminów z zakresu znajomości języka obcego uprawniających do nauczania przeprowadzanego przez instytucje zagraniczne i uznawanego przez Ministra Edukacji Narodowej. Z przepisów tych wynika jednak, że do nauczania języków obcych legitymowane są osoby posiadające wysokie kwalifikacje zawodowe i bardzo dobrą znajomość języka obcego, na poziomie porównywalnym co najmniej z osobami legitymującymi się dyplomem ukończenia nauczycielskiego kolegium języków obcych, a więc z pewnością na poziomie zaawansowanym. Egzaminem potwierdzającym znajomość języka angielskiego na poziomie zaawansowanym jest, stosownie do jego nazwy, Certificate in Advanced English. Z opisu egzaminu First Certificate in English zawartego na odwrocie certyfikatu wynika, że egzamin ten potwierdza ogólną znajomość języka angielskiego jedynie na poziomie średniozaawansowanym. Nie można zatem przyjąć, że każdy egzamin przeprowadzony przez instytucję zagraniczną daje uprawnienia do nauczania języka obcego. Prowadziłoby to bowiem do przyznania uprawnień do nauczania także osobom, które legitymują się świadectwem znajomości języka angielskiego na poziomie niższym niż FCE, którym legitymowała się skarżąca, wydawanym przez Uniwersytet w Cambridge.

Zarzut niewłaściwości organu do wydania decyzji [...], zawarty w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, jest zdaniem Sądu bezzasadny. Należy podkreślić, że nie został on powtórzony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu II instancji. Nie przesądza to zatem o sposobie rozstrzygnięcia sprawy, dla którego istotne jest, że skarżąca nie miała w dniu 6 kwietnia 2000 r. prawnie wymaganych kwalifikacji zawodowych do nauczania języka angielskiego. Na korzyść skarżącej nie może przemawiać powszechna interpretacja prawa dokonywana w 2000 r. przez dyrektorów szkół, jak się okazało, na podstawie błędnych opinii prawnych. Zasady pewności prawa i ochrony praw nabytych, a także zaufania do państwa, wywodzące się z zasady państwa prawnego, na które powołuje się skarżąca, odnoszą się tylko do praw dobrze nabytych, a więc nabytych zgodnie z prawem. Taka sytuacja w przypadku skarżącej nie miała miejsca.

Skoro zatem skarżąca w dniu 6 kwietnia 2000 r. nie posiadała prawnie wymaganych kwalifikacji do nauczania języka angielskiego, to organy orzekające w sprawie zasadnie przyjęły, że nieważna jest decyzja nr [...]z dnia [...]r. - akt nadania skarżącej stopnia nauczyciela kontraktowego, wydana przez dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] we W..

Z powyższych względów uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.