Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 297/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
659
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono, iż przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 119  pkt 2,  art. 120,  art. 149  par. 1  pkt 1 i 3,  par. 1a,  art. 161  par. 1  pkt 3,  art. 200
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.), sędzia WSA Monika Sawa, , po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. Z. w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania przez Prezydenta m.st. Warszawy w sprawie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej 1. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. przyznaje od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz skarżącego W. Z. sumę pieniężną w kwocie 1000 (tysiąc) złotych; 4. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz W. Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z 11 lipca 2022 r. W. Z. (dalej jako skarżący) wniósł

do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta m.st. Warszawy w sprawie wniosku z 30 września 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. hip. [...].

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym.

Przedmiotowa nieruchomość objęta była działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), dalej jako dekret/dekret warszawski. Z dniem wejścia w życie dekretu,

tj. z dniem 21 listopada 1945 r., grunty nieruchomości warszawskich - w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy m. st. Warszawy, a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa.

Z akt sprawy wynika, że S. Z., dawna współwłaścicielka hipoteczna, złożyła w dniu 30 września 1949 r. wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul [...].

Zgodnie z treścią zaświadczenia Sądu Rejonowego dla [...]

w [...] nr [...] z [...] maja 1996 r. nieruchomość oznaczona jako hip.

nr [...] zawierała powierzchni 6690 łokci kwadratowych czyli 487,61 sążni kwadratowych, uregulowana była na imię K. i S. małżonków Z. w równych częściach, na mocy aktu zeznanego w dniu [...] czerwca 1938 r. za Nr [...] księgi i postanowienia z [...] października 1938 r.

Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie orzeczeniem administracyjnym

z 26 listopada 1952 r., nr Gm.II/15L/63/52 - utrzymanym w mocy decyzją Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 9 maja 1953 r., MT/VII-2/2643-1/53 - odmówiło S. Z. i spadkobiercom K. Z. przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] przy ul. [...] i jednocześnie stwierdziło, że wszystkie budynki znajdujące się na powyższym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa.

Następnie decyzją z 17 listopada 1961 r., nr GT.VII-6/287/61 (zmienioną decyzją z dnia 1 sierpnia 1991 r., nr 62/91) przekazano przedmiotową nieruchomość o pow.

888 m2 w użytkowanie [...] pod budowę budynku mieszkalnego.

Decyzją Wojewody [...] z [...] sierpnia 1991 r., nr [...] stwierdzono nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu o pow. 888 m2. Następnie prawo to przeniesiono aktem notarialnym z [...] marca 1993 r., Rep. A [...] na rzecz [...].

Wnioskiem z 24 marca 1997 r. (data wpływu - 15 kwietnia 1997 r.) T. Z., J. Z., J. Z. oraz B. Z. zwrócili się o przekazanie im własności przedmiotowej nieruchomości.

W dniu 25 czerwca 2003 r. do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wpłynął wniosek T. Z., E. S., M. Z., J. Z. i B. Z. (spadkobierców poprzednich właścicieli) w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 9 maja 1953 r. utrzymującej w mocy orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie z 26 listopada 1953 r.

Po rozpoznaniu powyższego wniosku, Minister Transportu i Budownictwa decyzją z 7 lutego 2006 r., nr BO.5.3/810/813-R-370/04 stwierdził nieważność ww. decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 9 maja 1953 r. oraz orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 26 listopada 1952r.

Zaś Minister Budownictwa decyzją z 22 grudnia 2006 r., nr BO3-786-WP-68/06 utrzymał w mocy ww. decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z 7 lutego 2006 r.

Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem

z 20 czerwca 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 410/07, uchylił decyzję Ministra Budownictwa

z 22 grudnia 2006 r. oraz decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z 7 lutego 2006 r., nr BO.5.3/810/813-R-370/04.

Ponownie rozpatrując sprawę Minister Infrastruktury decyzją z 6 września 2010 r. nr BO3t/786-R-51/07 stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 9 maja 1953 r., nr MT/VII-2/2643-1/53 oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie z 26 listopada 1952 r., nr Gm.II/15L/63/52.

Po rozpoznaniu wniosku [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia 6 września 2010 r. - Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z 31 lipca 2014 r., nr DOI-3-7713-16-aw/14 uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z 6 września 2010 r. i stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 9 maja 1953 r. oraz utrzymanego nią

w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie z 26 listopada 1952 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym postanowieniem z 10 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2989/14, odrzucił skargę R. L. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 31 lipca 2014 r.

Następnie Prezydent m.st. Warszawy – po rozpatrzeniu wniosku z 30 września 1949 r. z złożonego przez S. Z., dawną współwłaścicielkę o przyznanie prawa własności czasowej - decyzją z 28 lipca 2015 r., nr 387/GK/DW/2015, sprostowaną postanowieniem z 30 listopada 2015 r., ustanowił na 99 lat prawo użytkowania wieczystego do gruntu zabudowanego o pow. 1337 m2 położonego

w [...] przy ul. [...], oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...] na rzecz następców dawnych właścicieli hipotecznych, tj. T. Z. w udziale 2/6, B. Z. w udziale 1/6, J. Z. w udziale 1/6, E. S. w udziale 1/6, M. Z. w udziale 1/6.

Jednocześnie organ wskazał, że rozpoznanie wniosku odnośnie pozostałej części gruntu nieruchomości hipotecznej ozn. jako działka nr [...] z obrębu [...] nastąpi odrębną decyzją.

Pismem z 5 lipca 2022 r. W. Z. złożył do Wojewody Mazowieckiego ponaglenie na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta m. st. Warszawy postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku z 30 września 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. hip. nr [...].

Wojewoda Mazowiecki postanowieniem z 9 sierpnia 2022 r., nr 418/2022, uznał ponaglenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi m.st. Warszawy dodatkowy termin załatwienia sprawy do 4 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia wraz

z aktami sprawy.

Prezydent m.st. Warszawy postanowieniem nr 342/SD/2022 z 12 sierpnia 2022 r. zawiesił z urzędu postępowanie prowadzone w związku z wnioskiem S. Z. i innych z 30 września 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości w stosunku do działki nr [...] z obrębu [...] - do czasu przedłożenia do akt sprawy prawomocnego postanowienia o nabyciu spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po S. P.

Pismem z 26 sierpnia 2022 r. W. Z. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie z 12 sierpnia 2022 r., nr 342/SD/2022. Jednak w aktach sprawy brak jest informacji o rezultacie rozpatrzenia tego zażalenia.

Prezydent m.st. Warszawy pismem z 6 lipca 2021 r. poinformował skarżącego

o przewidywanym terminie załatwienia sprawy do dnia 30 września 2021 r., zaś pismem z 22 marca 2022 r. poinformował go o przewidywanym terminie załatwienia sprawy do dnia 30 czerwca 2022 r.

Następnie pismem z 11 lipca 2022 r. W. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta m.st. Warszawy w sprawie przyznania prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości.

Skarżący wniósł o:

1) zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w zakreślonym terminie 30 dni,

2) stwierdzenie przez Sąd, że doszło do rażącej przewlekłości postępowania w tej sprawie,

3) przyznanie od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej

w art. 154 § 6 p.p.s.a., na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. lub wymierzenie organowi grzywny zgodnie z ww. przepisami,

4) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym ewentualnego zastępstwa procesowego,

5) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że postępowanie dotyczące nieruchomości stanowiącej obecnie działkę nr [...] z obrębu [...] uregulowanej

w księdze wieczystej [...] trwa niezwykle przewlekle.

Sprawa została zainicjowana wnioskami z 30 września 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej oraz z 24 marca 1997r. o zwrot ww. nieruchomości

Wskazał, że nieruchomość przy ul. [...] w [...] składa się

z dwóch części:

1) działki nr [...] w obrębie [...] zabudowanej budynkami użytkowymi, dla której ostateczną decyzją z 28 lipca 2015 r., nr 387/GK/DW/2015 Prezydent m. st. Warszawy ustanowił na rzecz spadkobierców wnioskodawców prawo wieczystego użytkowania;

2) działki nr [...] w obrębie [...] o powierzchni 888 m2 zabudowanej, należącej do [...], co do której miała zapaść odrębna decyzja, a która jest przedmiotem tego postępowania.

Wskazał też, że szybkie zakończenie tego postępowania, jest niezwykle istotne, bowiem warunkuje rozpatrzenie wniosku z 5 lutego 2001 r. o odszkodowanie za ww. nieruchomość, a trwa ono odpowiednio do daty złożenia wniosków 73 lata i od 25 lat.

Podniósł, że organ już w piśmie z 3 czerwca 1997 r. sygnalizował, iż wnioskodawcy nie mogą uzyskać ani prawa własności czasowej, ani fizycznego zwrotu działki nr [...] oraz nie wskazał dotąd na żadne istniejące merytoryczne czy też prawne przeszkody do wydania decyzji administracyjnej. Zatem brak jest jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia dla tak rażącej przewlekłości postępowania, poza celowym uniemożliwianiem najpierw wnioskodawcom, a obecnie ich spadkobiercom rozpatrzenia tego wniosku i w konsekwencji uzyskania za ich życia należnego im odszkodowania.

Działania organu okazały się na tyle skuteczne, że zmarli już nie tylko wnioskodawcy, lecz również część ich bezpośrednich następców prawnych, a mianowicie: wnioskodawczyni S. Z., jej syn, a jego teść E. Z., jego teściowa J. Z., jego żona B. Z. z domu Z.

W ocenie skarżącego, nie jest jasne i nie znajduje żadnego racjonalnego usprawiedliwienia i potwierdzenia w faktach, dlaczego przez dwadzieścia i pół roku organ nie był rzekomo w stanie dokonać niezbędnych ustaleń i zebrać dostatecznych dowodów do rozstrzygnięcia sprawy, która jak sam stwierdził, musi zakończyć się decyzją odmowną wobec obu wniosków, z uwagi na powstałe nieodwracalne skutki prawne. Dodał, że organ nie dotrzymał także dodatkowych terminów załatwienia sprawy wyznaczonych w pismach z 22 czerwca 2021 r. i z 22 marca 2022 r.

W odpowiedzi na skargę Prezydent m.st. Warszawy przedstawił stan faktyczny sprawy i wniósł o oddalenie skargi.

Wskazał, że w postępowaniach prowadzonych przed Ministrem Transportu

i Budownictwa i Prezydentem m.st. Warszawy prowadzone były poszukiwania zarówno wniosku dekretowego, jak i wydanych w sprawie orzeczeń administracyjnych - w wyniku których nie odnaleziono wskazanych dokumentów. Nie posiadają ich również spadkobiercy byłych właścicieli.

Podniósł, że w toku prowadzonych czynności w sprawie ustalono, iż jeden z współwłaścicieli budynku posadowionego na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu

[...], tj. S. P. nie żyje.

Dlatego też postanowieniami nr 342/SD/2022 r. i 343/SD/2022 z 12 sierpnia 2022 r. zawiesił z urzędu postępowania administracyjne prowadzone z wniosku z 30 września 1949 r. oraz z 24 marca1997 r. co do działki nr [...] z obrębu [...] - do czasu przedłożenia do akt sprawy prawomocnego postanowienia o nabyciu spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po S. P.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa

w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej jako p.p.s.a.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 4

w zw. z art. 120 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania - taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.

Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd stwierdza także, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Natomiast § 1a tego art. stanowi, iż jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Należy również wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta m.st. Warszawy, złożył ponaglenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a. do Wojewody Mazowieckiego, który postanowieniem z 9 sierpnia 2022 r., nr 418/2022, uznał ponaglenie za uzasadnione

i wyznaczył Prezydentowi m.st. Warszawy dodatkowy termin załatwienia sprawy do

4 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia wraz z aktami sprawy.

Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca,

a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia spraw.

Podnieść również należy, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność);

2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).

Zatem z przewlekłością postępowania mamy do czynienia w sytuacji, gdy jest ono prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1

pkt 2 k.p.a.). Pojęcie przewlekłości postępowania obejmuje więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.

Do przewlekłości postępowania dojdzie w przypadku prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu lub czynności pozornych, zbędnych i powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Przewlekłe prowadzenie postępowania będzie miało miejsce również wtedy, gdy czynności organu będą nieadekwatne do stanu faktycznego sprawy i nie będą prowadziły do ustalenia jakiejkolwiek istotnej w sprawie okoliczności.

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy Sąd uznał, że Prezydent niewątpliwie dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania - bowiem do dnia wyrokowania nie rozpatrzył złożonego przez S. Z. wniosku z 30 września 1949 r.

o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości

w zakresie działki nr [...] z obrębu [...].

Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane,

to zwłoka organu w załatwieniu sprawy, w terminie określonym w art. 35 k.p.a. - nie jest usprawiedliwiona. Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 stwierdził, że: "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także

w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa".

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, że zaistniały przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu. Jak wynika bowiem z akt sprawy Prezydent m. st. Warszawy postanowieniem z 12 sierpnia 2022 r., nr 342/SD/2022 zawiesił z urzędu postępowanie prowadzone w związku z zarejestrowaniem w rejestrze Wojewody Mazowieckiego wnioskiem S. Z. i innych z 30 września 1949 o przyznania prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości w stosunku do działki nr [...] z obrębu [...] - do czasu przedłożenia do akt sprawy prawomocnego postanowienia o nabyciu spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po S. P.

Zawieszenie postępowania powoduje ten skutek, że brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd Prezydenta m. st. Warszawy do rozstrzygnięcia sprawy do czasu podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 103 k.p.a. zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych przepisami k.p.a. Postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego stanowi akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego - po wyczerpaniu przez stronę administracyjnego toku instancji. Tymczasem w aktach przedmiotowej sprawy brak jest postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania. Z tej przyczyny Sąd umorzył postępowanie sądowe

w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu.

Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, jednocześnie stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Analizując akta sprawy Sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta m.st. Warszawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, iż formalnie organ nie jest bezczynny (wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13).

Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

W ocenie Sądu, sposób działania organu w niniejszej sprawie stoi w rażącej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania nakazującej organom administracji działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 k.p.a.), jak i przepisami procedury administracyjnej określającymi terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 35 § 1-3 k.p.a.).

Zaznaczyć należy, że ostateczną decyzją z 31 lipca 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z 6 września 2010 r.

i stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 9 maja 1953 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie z 26 listopada 1952 r.

Minister Infrastruktury i Rozwoju w dniu 1 kwietnia 2015 r. zwrócił Prezydentowi m.st. Warszawy akta dotyczące przedmiotowej nieruchomości.

Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że dopiero od kwietnia 2015 r. rozpoczął się dla Prezydenta m.st. Warszawy bieg terminu do załatwienia sprawy określony w art. 35 § 3 k.p.a.

Od tego czasu upłynęło blisko 8 lat i w ocenie Sądu jest to wystarczający termin do zakończenia postępowania w sprawie przyznanie prawa własności czasowej

w stosunku do działki nr [...] z obręby [...]. Tym bardziej, że organ - rozpatrując częściowo wniosek dekretowy z 1949 r. - ostateczną decyzją z 28 lipca 2015 r.,

nr 387/GK/DW/2015 ustanowił na rzecz spadkobierców wnioskodawców prawo wieczystego użytkowania w stosunku do działki nr [...] w obrębie [...].

Oceny charakteru stwierdzonej przewlekłości nie może też zmienić zawiadomienie w trybie art. 36 § 1 k.p.a. skarżącego pismem z 6 lipca 2021 r.

o przewidywanym terminie załatwienia sprawy do dnia 30 września 2021 r. oraz pismem z 22 marca 2022 r. o przewidywanym terminie załatwienia sprawy do dnia

30 czerwca 2022 r. Tym bardziej, że również te dodatkowe terminy rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy nie zostały przez organ dotrzymane.

Podkreślenia wymaga, że nie do zaakceptowania jest w demokratycznym państwie prawa sytuacja, w której – mimo upływy blisko 8 lat od kwietnia 2015 r. - postępowanie dotyczące rozpatrzenia w pozostałej części wniosku z 30 września 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej (w zakresie działki nr [...]) nadal nie jest ostatecznie zakończone.

Odnosząc się do wniosku o przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej od organu Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. jedyną przesłanką warunkującą zastosowanie tych środków jest uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przyznanie sumy pieniężnej od organu jest więc uprawnieniem dyskrecjonalnym Sądu. Ten dodatkowy środek służy wzmocnieniu instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania, jego celem jest zatem w pierwszej kolejności zdyscyplinowanie organu do załatwienia sprawy. Instytucja sumy pieniężnej ma ponadto charakter kompensacyjny, chodzi o rodzaj zadośćuczynienia wnioskodawcy za oczekiwanie na rozstrzygnięcie sprawy.

Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy, Sąd uznał żądanie przyznania sumy pieniężnej w części (1000 złotych) za zasadne. Ustalając wysokość sumy pieniężnej Sąd wziął z jednej strony pod uwagę fakt, że ustawowy termin rozpatrzenia sprawy liczony od kwietnia 2015 r. został znacznie przekroczony, co niewątpliwie narusza prawo strony do rozpoznania jej sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, z drugiej zaś strony należało uwzględnić, że jak wiadomo Sądowi z urzędu, sprawy dotyczące nieruchomości objętych działaniem dekretu warszawskiego cechują się znacznym stopniem skomplikowania i rozbudowanym stanem faktycznym, wymagają ustalania stanu prawnego nieruchomości na kilkadziesiąt lat wstecz, a przy tym w organach prowadzonych jest jednocześnie wiele tego rodzaju spraw, co może częściowo tłumaczyć przekroczenie terminów ustawowych.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1 sentencji),

na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu (pkt 2 sentencji), na podstawie

art. 149 § 2 p.p.s.a. przyznał skarżącemu od organu sumę pieniężną w wysokości

1000 złotych (pkt 3 sentencji) oraz orzekł o zwrocie kosztów sądowych (pkt 4 sentencji), stosownie do art. 200 p.p.s.a.

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119

pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a.