Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 905/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Odpady
Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części w pozostałym zakresie oddalono
Powołane przepisy: article: Art. 19 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2006 nr 123 poz 858
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - tekst jednolity
article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędziowie WSA Krystyna Daniel WSA Ewa Rynczak Protokolant: Joanna Obrał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2008 r. sprawy ze skargi B. B. na uchwałę Rady Gminy Krościenko nad Dunajcem z dnia 8 grudnia 2005 r. nr XXXIV/206/2005 w przedmiocie zatwierdzenia Regulaminu Odprowadzania Ścieków Podhalańskiego Przedsiębiorstwa Komunalnego Spółki z o.o. I. stwierdza nieważność: 1) w tytule uchwały Nr XXXIV/206/2005 Rady Gminy Krościenko nad Dunajcem w sprawie zatwierdzenia Regulaminu Odprowadzania Ścieków Podhalańskiego Przedsiębiorstwa Komunalnego Spółki z o.o. słów: "Podhalańskiego Przedsiębiorstwa Komunalnego Spółki z o.o."; 2) w § 1 zaskarżonej uchwały słów: "Podhalańskiego Przedsiębiorstwa Komunalnego Spółki z o.o. w Nowym Targu"; 3) § 2 zaskarżonej uchwały w całości; 4) § 1 pkt 4 załącznika do zaskarżonej uchwały; 5) w § 2 ust. 1 załącznika do zaskarżonej uchwały słów: "Podhalańskie Przedsiębiorstwo Komunalne Spółka z o.o. w Nowym Targu Al. Tysiąclecia 35 A NIP: [...], REGON: [...]"; 6) w § 3 pkt 1 załącznika do zaskarżonej uchwały słów: "przez Spółkę"; 7) w § 7 pkt 3 załącznika do zaskarżonej uchwały słowa: "Spółki"; 8) w tytule rozdziału V załącznika do zaskarżonej uchwały słów: "przez Podhalańskie Przedsiębiorstwo Komunalne Spółka z o.o." II. w pozostałym zakresie skargę oddala; III. określa, że w zakresie objętym punktem I wyroku zaskarżona uchwała nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku; IV. zasądza od Gminy Krościenko nad Dunajcem na rzecz skarżącego B. B. kwotę 300 zł (słownie: trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.


UZASADNIENIE

Uchwałą Nr XXXIV/206/2005 z dnia 8 grudnia 2005 r. Rada Gminy Krościenko nad Dunajcem zatwierdziła Regulamin Odprowadzania Ścieków Podhalańskiego Przedsiębiorstwa Komunalnego Sp. z o.o. w Nowym Targu.

Pismem z dnia 3 lipca 2008 r. B. B. wezwał Radę Gminy Krościenko nad Dunajcem do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia powołaną uchwałą. Skarżący kwestionowanej uchwale zarzucił rażące naruszenie prawa, a to art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 19 ust: 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków.

W uzasadnieniu tego wezwania podniesiono, że przedmiotowa uchwała będąca aktem prawa miejscowego została wydana z przekroczeniem upoważnień ustawowych. Zamiast zatwierdzić "ogólny" regulamin odprowadzania ścieków, Rada Gminy Krościenko nad Dunajcem zatwierdziła regulamin Podhalańskiego Przedsiębiorstwa Komunalnego, a tym samym zatwierdziła cudzy regulamin. Tym samym ww. przedsiębiorstwo stało się monopolistą na rynku lokalnym. Ponadto obowiązujące przepisy nakładają obowiązek uchwalania regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, a przedmiotowa uchwała obejmuje jedynie regulamin odprowadzania ścieków.

Następnie pismem z dnia 5 sierpnia 2008 r. B. B. złożył, działając na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o stwierdzenie niezgodności z prawem treści uchwały Nr XXXIV/206/2005 Rady Gminy Krościenko nad Dunajcem w przedmiocie zatwierdzenia regulaminu Odprowadzania Ścieków Podhalańskiego Przedsiębiorstwa Komunalnego Sp. z o.o. w Nowym Targu. Skarżący zarzucił przedmiotowej uchwale, iż rażąco narusza prawo przez nie zastosowanie przepisów art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 19 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzeniu ścieków.

W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej organy samorządu terytorialnego, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zdaniem skarżącego Rada Gminy Krościenko nad Dunajcem ustanowiła akt prawa miejscowego dla ścieków Podhalańskiego Przedsiębiorstwa Komunalnego naruszając wskazany przepis poprzez pominięcie upoważnień wynikających z przepisów prawa materialnego. Uchwalając ten akt prawny, Rada Gminy naruszyła art.19 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzeniu ścieków. Treść tego artykułu upoważnia radę do uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzenia ścieków, tj. ustalenia swojego regulaminu na podstawie przesłanych propozycji przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne. Natomiast Rada wskazaną uchwałą w § 1 zatwierdziła regulamin ścieków jednego przedsiębiorcy działającego na rynku. Zdaniem skarżącego Rada nie posiada kompetencji do zatwierdzania cudzych regulaminów. Wskazana na wstępie uchwała rady gminy jest aktem prawa miejscowego. Akt prawny nie może być adresowany do jednego podmiotu, w tym przypadku spółki prawa handlowego Podhalańskiego Przedsiębiorstwa Komunalnego, nie może takiego podmiotu faworyzować i sytuować na miejscowym rynku jako monopolistę. Organ stanowiący gminy winien uchwalać regulamin dla wszystkich podmiotów, które spełniają warunki określone w definicji przedsiębiorstwa wodociągowo kanalizacyjnego opisane w art. 2 ust 4 o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzeniu ścieków.

Nadto skarżący podniósł, iż treść art. 19 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzeniu ścieków upoważnia radę gminy do uchwalenia "regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków". Takie sformułowanie jest iloczynem logicznym, czyli muszą zaistnieć oba zdarzenia. W związku z tym rada gminy nie ma możliwości uchwalenia jedynie regulaminu odprowadzenia ścieków. Zatwierdzenie regulaminu jedynie w sprawie odprowadzenia ścieków jest kolejnym naruszeniem zapisu art. 19 ust 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu i odprowadzeniu ścieków. Skarżący zauważył, że art. 2 Konstytucji stanowi, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Zatem akt prawa miejscowego dotyczy ogółu, a nie tylko wybranego, uprzywilejowanego w opinii prawodawcy podmiotu. Rada gminy stanowiąc prawo miejscowe nie może zajmować się marketingiem jednego podmiotu działającego na rynku. Spółka Podhalańskie Przedsiębiorstwo Komunalne nie jest jednostką organizacyjną Gminy Krościenko nad Dunajcem. Jest ona przedsiębiorcą, który jedynie na podstawie zawartej umowy z gminą może wykonywać jej zadania własne w zakresie odprowadzenia ścieków. Pismem z dnia 23 września 2008 r. (data nadania) zatytułowanym "skarga", który zgodnie z wyjaśnieniem skarżącego (pismo z dnia 21 października 2008 r., akta sądowe, karta nr 48) jest pismem procesowym w sprawie, B. B. powtórzył zarzuty zawarte w skardze oraz argumenty na ich poparcie.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminny Krościenko nad Dunajcem wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że nie znajdują one potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym oraz w przepisach prawa materialnego i postępowania.

Przede wszystkim organ wskazał, iż skarżący nie posiada legitymacji czynnej do działania w sprawie z uwagi na brak interesu prawnego. Zdaniem organu legitymacji skargowej nie można wywieść z zasad konstytucji RP, zaś zarzut naruszenia przepisu art. 19 "ustawy zaopatrzeniowej" pozostaje bez związku z interesem skarżącego. Rada Gminy podniosła, iż skarżący w żaden sposób tego interesu nie wykazał, nie wykazał także związku pomiędzy składanymi zarzutami a interesem prawnym.

Organ podniósł zgodnie z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 50 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że uchylenie danej uchwały lub stwierdzenie jej nieważności czy też niezgodności z prawem wymaga wystąpienia określonego podmiotu posiadającego legitymację czynną z wnioskiem zawierającym stosowane żądanie. Sąd rozstrzyga bowiem w tej sytuacji na podstawie skargi określonego podmiotu, który musi wykazać interes prawny lub uprawnienie. Organ powołał się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym sąd ten stwierdził, że naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia w rozumieniu art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), musi występować obiektywnie i odnosić się do realnie istniejącej potrzeby ochrony prawnej. Musi to być interes o charakterze osobistym czyli własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany. Interes ten musi wynikać ze ściśle określonego przepisu prawa oraz odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego akt prawa miejscowego i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2002 r., sygn. akt IV SA 1486/2001, Lex Polonica nr 356391). Nadto Rada Gminy wskazała na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 listopada 2005 r., sygn. IV SA/Wa 1840/2005, w który to wyroku sąd wyjaśnił, iż czynność zaskarżona przez wnoszącego skargę musi dotyczyć jego interesu prawnego. O tym zaś czy dany podmiot ma w danej sprawie chroniony interes prawny przesądza konkretny przepis prawa. Istnieje więc konieczność ustalenia, czy istnieje związek pomiędzy owym przepisem, a zaskarżonym działaniem bądź zaniechaniem organu, przy czym związek ten musi być bezpośredni w tym znaczeniu, że zaskarżone działanie bądź zaniechanie kształtuje uprawnienia lub obowiązki wnoszącego skargę.

Organ podniósł, iż skarżący w skardze nie wykazał naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia, tak jak i stan faktyczny oraz zebrana w sprawie dokumentacja nie wskazuje na istnienie takiego interesu po stronie skarżącego. Skarżący nie wskazał na związek uchybienia przepisom prawa przez Radę Gminy z jego interesem prawnym

Organ podał, że skarżący uchylał się od uiszczania opłat za odprowadzanie ścieków przez Podhalańskie Przedsiębiorstwo Komunalne działające na terenie Gminy Krościenko nad Dunajcem oraz od podpisania z ww. Przedsiębiorstwem umowy o odprowadzanie ścieków, nadto dokonywał nielegalnego zrzutu ścieków, co zostało potwierdzone w wyroku Sądu Rejonowego w N. Wydział karny sygn. [...] w dniu 10.09.2008 r. Naruszenie przez skarżącego, jako odbiorcy usług, powyższych obowiązków nie ma wpływu na kształtowanie się jego interesu prawnego w niniejszym postępowaniu. Rada Gminy podniosła, że wskazane przez skarżącego uchybienia nie mają wpływu na obowiązek skarżącego do zalegalizowania i ponoszenia opłat za zrzut ścieków pochodzących z jego nieruchomości. Zarzuty te nie dotyczą bowiem zasadności obowiązków mieszkańców do ponoszenia opłat, ale przekroczenia delegacji ustawowej wynikającej z art. 19 ust.1 "ustawy zaopatrzeniowej". Jednocześnie wskazano, że oparcie legitymacji do wniesienia skargi na uchwaleniu wadliwego Regulaminu oznacza, że czynność zaskarżona przez wnoszącego skargę musi dotyczyć właśnie jego interesu prawnego. Tymczasem skarżący korzysta ze świadczeń Podhalańskiego Przedsiębiorstwa Komunalnego bezumownie, nie uiszcza opłat za odprowadzanie ścieków i nie stosuje się do regulaminu odprowadzania ścieków zatwierdzonego przez radę gminy. Skarżący nie ma zatem interesu prawnego w domaganiu się uchylenia uchwały zatwierdzającej Regulamin z przyczyn jego wadliwości bowiem skarżący nie stosuje się do przedmiotowego Regulaminu.

Co do zarzutu naruszenia art. 94 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej organ podał, Rada Gminy nie dokonała zatwierdzenia Regulaminu z przekroczeniem upoważnień wynikających z prawa materialnego. Rada Gminy Krościenko nad Dunajcem uchwaliła Regulamin Odprowadzania Ścieków Podhalańskiego Przedsiębiorstwa Komunalnego Sp. z o.o. na podstawie delegacji z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków. Rada Gmina wprowadziła w Regulaminie Odprowadzania Ścieków wszystkie konieczne regulacje wynikające z ww. delegacji ustawowej. Rada nie pominęła żadnego z elementów wskazanych w art. 19 ust. 2, a zatem wyczerpała zakres upoważnienia ustawowego. Organ wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 17 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/GL 629/06 zgodnie z którym rada jest zobowiązana do wyczerpania zakresu upoważnienia ustawowego (w oparciu o które podejmuje uchwałę) w kwestiach uznanych przez ustawodawcę za relewantne dla prawidłowego prowadzenia działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodą lub zbiorowego odprowadzania ścieków. Rada Gminy uprawniona była zatem do uchwalenia Regulaminu w zakresie zadania własnego jakim jest odprowadzanie ścieków. Przedstawiony przez skarżącego zarzut jest zatem chybiony.

Dalej wyjaśniono, że kwestionowana uchwała wbrew twierdzeniom skarżącego nie jest adresowana do jednego podmiotu, a jedynie zatwierdza regulamin przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Rada Gminy wskazała na specyfikę działalności polegającej na dostarczaniu wody i odprowadzaniu ścieków na terenie Gminy Krościenko nad Dunajcem. Na terenie Gminy - jak podał organ - istnieje tylko jeden podmiot posiadający zezwolenie na prowadzenie działalności odprowadzania ścieków jakim jest Podhalańskie Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o. Podmiot ten został utworzony przez Podhalański Związek Gmin i do spółki tej następnie przystąpiło jedenaście gmin podhalańskich będących wcześniej członkami związku. Przedsiębiorstwo to przedłożyło Gminie Krościenko nad Dunajcem projekt regulaminu w zakresie posiadanego zezwolenia i wykonywanej działalności. Poza tym przedsiębiorstwem żaden inny podmiot nie złożył Gminie projektu regulaminu odprowadzania ścieków. Podobnie w zakresie dostarczania wody Gmina nie otrzymała żadnego regulaminu od innego podmiotu. Adresatem uchwały są mieszkańcy Gminy Krościenko nad Dunajcem obsługiwani przez ww. Spółkę - jedyny podmiot świadczący na rzecz mieszkańców Gminy usługi odprowadzania ścieków. Sytuacja taka jest wynikiem uwarunkować geograficznych i ekonomicznych.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 19 ust. 1 ww. ustawy polegającego w ocenie skarżącego uchwaleniu regulaminu odprowadzania ścieków, podczas gdy powinien to być także regulamin dostarczania wody wskazano na specyfikę rynku dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Krościenko nad Dunajcem, wskazano że jest on niezasadny Powołano się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2002 r., sygn. OSK 312/04, w którym sąd ten wprost wskazał na możliwość występowania jednego regulaminu. Ponadto uchwalenie regulaminu dostarczania wody jest sprawą z zakresu administracji publicznej także wówczas, gdy zadania w tym zakresie wykonuje związek międzygminny w stosunku do gminy, która nie jest członkiem związku.

Na rozprawie skarżący podtrzymał wnioski zawarte w skardze i dodatkowo podniósł, że naruszenie swojego interesu prawnego upatruje w wynikającym z zaskarżonej uchwały obowiązku zawarcia z nim umowy dotyczącej odprowadzania ścieków tylko z jednym podmiotem - Podhalańskim Przedsiębiorstwem Komunalnym sp. z o.o., mimo że ma on nadal ważnie zawartą umowę z innym odbiorcą ścieków. Na pytanie Sądu skarżący wyjaśnił, że już od około 1 roku nie uiszcza opłat wynikających z zawartej w 2003 r. umowy o odprowadzenie ścieków z Zakładem Gospodarki Komunalnej w Krościenku nad Dunajcem i z dużym prawdopodobieństwem należy stwierdzić, że ścieki te odbiera Podhalańskie Przedsiębiorstwo Komunalne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Właściwym rzeczowo do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l-instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).

Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Oznacza to, że w pierwszej kolejności obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy wniesiona skarga podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny i czy spełnia wymogi formalne, do których w niniejszej sprawie zaliczyć należy: 1) zaskarżenie uchwały z zakresu administracji publicznej, 2) wcześniejsze bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, 3) zachowanie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (dwa ostatnie punkty stanowią wymogi formalne dopuszczalności skargi).

Uchwała rady gminy zatwierdzająca regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków opracowany przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne jest aktem prawa miejscowego zgodnie z wyraźnym postanowieniem art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (D.U. 2001 Nr 123 poz. 858 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu"). Jest zatem aktem z zakresu administracji publicznej.

Skarżący dopełnił wymogu bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (pismo z dnia 3 lipca 2008 r.), skargę wniesiono z zachowaniem 60-dniowego terminu liczonego od daty wezwania Rady Gminy Krościenko nad Dunajcem do usunięcia naruszenia prawa.

W następnej kolejności należy zbadać legitymację skarżącego do zaskarżenia przedmiotowej uchwały. Zasygnalizować należy, że badanie czy podmiot wnoszący do sądu administracyjnego skargę na uchwałę organu gminy dotyczącą sprawy z zakresu administracji publicznej jest do tego uprawniony, następuje w kontekście przesłanek określonych w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, a nie na podstawie art. 50 § 1 P.p.s.a. (wyrok NSA z dnia 4 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1563/04, LEX nr 171196).

Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone (wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., OSK 476/04, ONSA i WSA z 2005 r., nr 1, poz. 2).

Interes prawny skarżącego, co do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego.

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, a nie w przyszłości, naruszenia tego interesu prawnego lub uprawnienia. Wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, opub. w OSNP z 2004 r., nr 7, poz. 114; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt II SA/Bk 364/04, opub. w Lex nr 173736). Ponieważ do wniesienia skargi nie legitymuje stan jedynie zagrożenia naruszeniem, przeto w skardze należy wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1563/04, opub. w LEX nr 171196; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 1127/05, opub. w LEX nr 194894).

Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że B. B. wyjaśniając na czym polega naruszenie jego interesu prawnego akcentuje wynikający z zaskarżonej uchwały obowiązek zawarcia przez niego tylko z Podhalańskim Przedsiębiorstwem Komunalnym Sp. z o.o. umowy regulującej zasady odprowadzania ścieków. Niewątpliwie zaskarżona uchwała tylko tego przedsiębiorcę (Podhalańskie Przedsiębiorstwo Komunalne sp. z o.o.) upoważniła do odprowadzania (odbioru) ścieków i zarazem nie dopuszcza do zawierania umów z innymi przedsiębiorcami, którzy taką działalność wykonywali lub mogliby wykonywać na obszarze Gminy Krościenko nad Dunajcem. Tak również argumentował to skarżący dowodząc, że ma podpisaną umowę z dnia 20.06.2003 r. z Zakładem Gospodarki Komunalnej w Krościenku nad Dunajcem na odbiór ścieków i z tej umowy wynikają wzajemne obowiązki.

W tym zakresie Sąd w tej sprawie uznał, że nastąpiło naruszenie prawnie chronionego interesu skarżącego. Skarżący bowiem został zaskarżoną uchwałą "przymuszony" do zawarcia umowy odprowadzania ścieków tylko z jednym podmiotem, bez możliwości zawarcia takiej umowy z innymi podmiotami lub realizowania obowiązków wynikających z już zawartej umowy. Ustawodawca nakazał osobom, które dostarczają ścieki do kanalizacji ogólnodostępnej zawieranie odpowiednich umów z odbiorcą ścieków (art. 6 ust. 1 i 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu) i przewidział w związku z brakiem zawarcia takiej umowy odpowiednią sankcję karną (karę ograniczenia wolności lub grzywny do 10.000 zł - art. 28 ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu). Tym niemniej nie oznacza to, że odbiorca usługi odprowadzania ścieków ma obowiązek zawarcia stosownej umowy tylko z jednym przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym. Odbiorca takich usług (osoba, która korzysta z usług wodociągowo-kanalizacyjnych) ma możliwość wyboru podmiotu, z którym umowę odprowadzania ścieków będzie musiał zawrzeć. W tej właśnie sprawie problem zawarcia umowy z Podhalańskim Przedsiębiorstwem Komunalnym stał się podstawą sporu między skarżącym a Radą Gminy w Krościenku nad Dunajcem. Skarżący twierdził bowiem, że ma zawartą umowę odbioru ścieków, a z treści zaskarżonej uchwały wynika, że taką umowę musi ponownie zawrzeć tylko z Podhalańskim Przedsiębiorstwem Komunalnym i to w istocie niezależnie od już zawartych w tym zakresie umów. Zaskarżona uchwała nie dopuszcza innego podmiotu (innego przedsiębiorcy) do wykonywania usług odprowadzania ścieków.

W tym właśnie Sąd w tej sprawie widzi naruszenie interesu prawnego skarżącego chronionego art. 6 ust. 1 i 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu, który nakazuje zawieranie umów odprowadzania ścieków z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym, a nie z konkretnym przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym. Nie ma bowiem żadnej podstawy prawnej upoważniającej organ stanowiący gminy do zatwierdzania regulaminu tylko dla konkretnego przedsiębiorcy wodociągowo-kanalizacyjnego.

Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym może być każdy przedsiębiorca, który prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków, oraz gminne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, prowadzące tego rodzaju działalność.

Dodatkowo należy również wspomnieć, że art. 19 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu nakazuje uchwalania regulaminu określającego jedynie prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego oraz odbiorców usług. A zatem zakres podmiotowy zakres tego regulaminu nie może być zawężany do konkretnego przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego. Takie stanowisko zajęło orzecznictwo sądowe (np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 22 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Go 304/06, opub. w Dz. Urz. Województwa Lubuskiego z 2007 r. Nr 3, poz. 5; Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 12 października 2006 r., sygn. akt II OSK 1322/05, opub. w LEX nr 290129; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia z dnia 26 lipca 2006 r., sygn. akt II SA/Go 274/06, opub. w Dz. Urz. Województwa Lubuskiego z 2006 r. Nr 65, poz. 1450). Nastąpiło więc w ww. zakresie naruszenie art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu oraz art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w tym zakresie, że wydano akt prawa miejscowego częściowo bez podstawy prawnej.

Stąd Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały tylko w tym zakresie, który typizuje jako przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne tylko Podhalańskie Przedsiębiorstwo Komunalne sp. z o.o. W tej sprawie dopuszczalnym jest częściowe stwierdzenie zaskarżonej uchwały również dlatego, że pozostała część utrzymanej w mocy uchwały może samodzielnie istnieć w obrocie prawnym i wywoływać związane z nią skutki.

Tym samym stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w następującym zakresie:

1) w tytule uchwały Nr XXXIV/206/2005 Rady Gminy Krościenko nad Dunajcem słów: "Podhalańskiego Przedsiębiorstwa Komunalnego Spółki z o.o." dlatego, że ten fragment tytułu uchwały określa regulamin tylko dla jednego przedsiębiorstwa wodociągowo- kanalizacyjnego;

2) w § 1 zaskarżonej uchwały słów: "Podhalańskiego przedsiębiorstwa Komunalnego Spółki z o.o. w Nowym Targu" dlatego, że ten fragment powołanego przepisu określa zatwierdzenie regulaminu tylko dla jednego przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego;

3) § 2 zaskarżonej uchwały dlatego, że powierzenie wykonania uchwały nie może być przekazane przedsiębiorcy działającemu poza strukturą administracji samorządowej (poza organem wykonawczym gminy);

4) § 1 pkt 4 załącznika do ww. uchwały dlatego, że wskazano w tym przepisie na opracowanie regulaminu na podstawie umowy Spółki, a takiej możliwości nie przewiduje ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu;

5) § 2 ust. 1 załącznika do ww. uchwały w zakresie słów: "Podhalańskie Przedsiębiorstwo Komunalne Spółka z o.o. w Nowym Targu Al. Tysiąclecia 35 A NIP: [...], REGON: [...]" dlatego, że ten fragment przepisu konkretyzuje przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne;

6) § 3 pkt 1 załącznika do ww. uchwały w zakresie słów: "przez Spółkę", dlatego, że ten fragment powołanego przepisu konkretyzuje przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jako spółkę;

7) § 7 pkt 3 załącznika do ww. uchwały w zakresie słowa: "Spółki", dlatego, że ten fragment powołanego przepisu konkretyzuje przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jako spółkę;

8) w tytule rozdziału V załącznika do ww. uchwały słów: "przez Podhalańskie Przedsiębiorstwo Komunalne Spółka z o.o.", dlatego, że ten fragment powołanego tytułu konkretyzuje przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jako Podhalańskie Przedsiębiorstwo Komunalne sp. z o.o.

Stwierdzenie w wyżej wymienionej części nieważności zaskarżonej uchwały ma tylko taki skutek, że każdy podmiot, który uzyska zezwolenie lub posiada ważne zezwolenie na oprowadzanie ścieków na terenie Gminy Krościenko nad Dunajcem, taką działalność może prowadzić i zawierać umowy lub wykonywać obowiązku z już zawartych umów. Jeżeli tylko Podhalańskie Przedsiębiorstwo Komunalne sp. z o.o. posiada ważne zezwolenie na taką działalność na tym terenie, to tym samym tylko ten podmiot będzie zobowiązany do zawierania z odbiorcami usług stosownych umów. Nie będzie to jednak uniemożliwiało wykonywania takich usług innym podmiotom, w tym np. Zakładowi Gospodarki Komunalnej w Krościenku nad Dunajcem, o ile podmiot ten również będzie spełniał ustawowe przesłanki prowadzenia takiej działalności. Równocześnie umożliwi to skarżącemu zawarcie umowy lub uznanie za zawartą umowę z innym przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym, które prowadzi na tym terenie legalną działalność w tym zakresie.

W ocenie Sądu zakres stwierdzonej w części nieważności zaskarżonej uchwały pozwala na jej dalsze obowiązywanie. Pewne niejasności związane z utrzymanym w mocy w pozostałym zakresie § 2 ust. 1 załącznika do zaskarżonej uchwały sprowadzają się jedynie do jej wykładni dotyczącej nadania słowom "zwana w dalszej części Regulaminu Usługodawcą" znaczenia semantycznego, czyli dotyczącego znaczenia tych słów w wypowiedzi zawartej w tym przepisie. Nie powinno być bowiem wątpliwości, że przytoczony fragment - po stwierdzeniu nieważności słów "Podhalańskie Przedsiębiorstwo Komunalne Spółka z o.o. w Nowym Targu Al. Tysiąclecia 35 A NIP: [...], REGON: [...]" dotyczył będzie każdego usługodawcy, a nie tylko ww. przedsiębiorstwa.

W ocenie Sądu skarżący nie uzasadnił naruszenie jego interesu prawnego w pozostałych przepisach zaskarżonej uchwały. W żadnym zakresie skarżący nie wykazał, na czym miałoby polegać naruszenie jego interesu prawnego lub uprawnienia w nie zakwestionowanej przez Sąd części tejże uchwały. Pozostałe (tzn. poza tymi zarzutami, które dotyczą konkretyzacji przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego) zarzuty skarżącego zamieszczone w skardze koncentrują się na ogólnych zasadach działania państwa i samorządu terytorialnego. Są wyrazem niezadowolenia z sytuacji, która panuje w Gminie Krościenko nad Dunajcem. Skarżący występuje raczej w obronie interesu publicznego buntując się wobec monopolistycznej pozycji na rynku Podhalańskiego Przedsiębiorstwa Komunalnego sp. z o.o. w Nowym Targu. Zarzuty te w postępowaniu opartym o art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Skarga złożona w trybie powyższego przepisu nie ma charakteru skargi powszechnej, zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/2004, opub. w Wokanda 2005 r. Nr 7-8, str. 69; St. Prutis "Ochrona samodzielności gminy jako jednostki samorządu terytorialnego", Wyd. NSA 2005, str. 367). Przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie daje podstawy do korzystania przez każdego z prawa do wniesienia skargi w interesie publicznym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, opubl. W OSNP z 2004 r., nr 7, poz. 114).

Tak więc nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia strony skarżącej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2503/01, opub. w Lex nr 81964).

Stąd w pozostałym zakresie wniosek skarżącego dotyczący stwierdzenia nieważności całej zakwestionowanej uchwały nie znajduje oparcia o zarzut realnego naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia. Okoliczność, że na danym terenie faktycznie monopolistą naturalnym może być tylko jeden podmiot (jeden przedsiębiorca) nie może być uznane za naruszenie interesu prawnego. Jest to stan faktyczny, wynikający z faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przez konkretny podmiot. Okoliczność zaś wskazująca na to, który przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą i ewentualnie dlaczego inni przedsiębiorcy na danym terenie nie konkurują między sobą - nie mogą być przedmiotem rozważań sądu administracyjnego. Sąd administracyjny nie może również badać prawidłowości zawierania lub wykonywania umów w zakresie odprowadzania ścieków. Nie narusza interesu prawnego skarżącego i to, że zaskarżona uchwała obejmuje jedynie zatwierdzenie regulaminu odprowadzania ścieków, a nie dodatkowo również dostarczania wody.

Należy również zwrócić uwagę na okoliczność wydania nieprawomocnego wyroku przez Sąd Rejonowy w Nowym Targu z dnia 10 września 2008 r, sygn. akt II K 97/08, którym warunkowo umorzono postępowanie karne wobec B. B.. Wyrok ten dotyczył jednak wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych, które były odbierane przez Podhalańskie Przedsiębiorstwo Komunalne Spółkę z o.o. To ustalenie, oparte o wyrok nieprawomocny, a więc nie wiążący sąd administracyjny w rozumieniu art. 11 P.p.s.a., nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy.

Mając powyższe na uwadze należy uznać, że związek między naruszeniem interesu prawnego skarżącego a zaskarżoną uchwała dotyczy tylko tych fragmentów zaskarżonej uchwały, które konkretyzują przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. W pozostałym zakresie takiego związku nie ma i niezależnie od argumentacji podniesionej przez skarżącego, takiego związku w tej sprawie nie można wykazać.

Sąd w tej sprawie działając na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. stwierdził nieważność w części zaskarżonej uchwały, ponieważ narusza ona prawo materialne w istotnym zakresie (art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu), a ponieważ jest aktem prawa miejscowego, w związku z tym nie stosuje się do tej uchwały ograniczenia wynikającego z art. 94 § 1 ustawy o samorządzie gminnym, który nakazuje orzeczenie o niezgodności z prawem uchwały po upływie 1 roku od jej podjęcia, chyba że jest ona aktem prawa miejscowego. W pozostałym zakresie działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. i art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym Sąd skargę skarżącego oddalił.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zakresie obejmującym zwrot uiszczonego wpisu sądowego. Podstawą wstrzymania wykonania w zakresie objętym punktem III wyroku jest art. 152 P.p.s.a.