Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 145/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Kara administracyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 1, 12 i 13
journal: Dz.U. 2022 poz 1693
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.

SENTENCJA

Dnia 29 maja 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) Protokolant : st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2024 roku sprawy ze skargi [...] Spółki jawnej w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 stycznia 2024 roku nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi oraz nałożenia obowiązku przywrócenia do stanu poprzedniego pasa drogowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 26 września 2023 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 2039,00 zł (dwa tysiące trzydzieści dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z 26 września 2023 r. nr [...] Prezydent Miasta P. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: K.p.a.), art. 40 ust. 1, ust. 12 i ust. 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1693 ze zm., dalej: u.d.p.) oraz § 2 uchwały Rady Miasta P. nr [...] z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach administracyjnych Miasta P. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2022 r. poz. 4692 ze zm., dalej: uchwała), nałożył na [...] sp. jawna (dalej: strona/skarżąca):

1. obowiązek przywrócenia do stanu poprzedniego pasa drogowego ul. [...] poprzez usunięcie kontenera nr 335 z pasa drogowego chodnika oraz

2. karę pieniężną w kwocie 5.532,80 zł.

Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając organowi I instancji naruszenie: art. 6, art. 7, art. 8 § 1 K.p.a., art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., art. 28 K.p.a. oraz art. 3 ust. 1 pkt 19 i 32, art. 18, art. 22 ust. 1 i 2 oraz art. 27 ust. 1 i 2 oraz art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 699 ze zm., dalej: u.o.), art. 5 ust. 1 pkt 1, pkt 3 i pkt 3b oraz ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2519, dalej: u.u.c.p.g.), § 1, § 2, § 4, § 5, § 6 ust. 1 i 2 pkt 11, § 7 ust. 9 pkt 2 i ust. 7 – określone w zał. do uchwały Rady Miasta P. z 28 września 2021r. nr [...] w sprawie przyjęcie Regulaminu utrzymania porządku i czystości na terenie miasta P., a także art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy z z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19,innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), dalej ustawa COVID-19.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO/organ odwoławczy) decyzją z 2 stycznia 2024 r. (nr jak w sentencji wyroku) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazano, że z wnioskiem do właściciela drogi o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg winien wystąpić podmiot, który ustawia kontener w pasie drogowym (art. 40 ust. 1 u.d.p.). Za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia nakładana jest kara pieniężna na podstawie art. 40 ust. 12 u.d.p. W dniu 6 czerwca 2023 r. w wyniku terenowej kontroli organ I instancji stwierdził zajęcie pasa drogowego ul. [...] w P. poprzez ustawienie kontenera nr 335 stanowiącego własność firmy [...] sp.j. Kolejne kontrole przeprowadzono 7 i 14 czerwca 2023 r. oraz 3, 5 i 13 lipca 2023 r., w trakcie których stwierdzono, że kontener nadal zajmuje pas drogowy. Dlatego organ I instancji 6 czerwca 2023 r. wszczął z urzędu postępowanie na podstawie art. 40 ust. 12 u.d.p. w kierunku nałożenia kary pieniężnej z powoduje zajęcia pasa drogowego bez wymmaganego zezwolenia zarządcy drogi. Kolegium wskazało, że z wnioskiem o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego powinien wystąpić podmiot, który ustawia kontener w pasie drogowym. Takiego wniosku strona nie złożyła. W dniu 15 czerwca 2023 r. specjalista ds. obsługi klienta spółki [...] e-mailem poinformowała organ I instancji, dla jakiej firmy ustawiony był kontener. Organ I instancji odmówił wiarygodności i mocy dowodowej tej informacji, gdyż nie przedstawiono stosownego pełnomocnictwa do reprezentowania spółki, a nadto informacja nie była poparta jakimkolwiek dokumentem (np. umową zlecenia).

W ocenie organu to skarżąca spółka jako firma zbierająca odpady do kontenerów stojących w pasie drogowym winna wystąpić o stosowane zezwolenia na zajęcie pasa rogowego. Firma wywożąca odpady (jako zleceniobiorca) winna zawsze zweryfikować, czy zleceniodawca posiada stosowne zezwolenie na realizację usługi, a jeśli nie posiada, to firma umieszczająca kontener w pasie drogowym winna przed postawieniem kontenera wystąpić o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego. Kontener jest narzędziem, poprzez które zleceniobiorca realizuje zlecaną usługę, otrzymując w zamian zapłatę. Zleceniodawca wskazuje jedynie miejsce postawienia kontenera, a zleceniobiorca decyduje, czy kontener można postawić w danym miejscu. Jeśli stawia go nie weryfikując, czy organ wydał zezwolenie, narusza bezpieczeństwo użytkowników drogi, a tym samym podlega karze za zajęcie pasa drogowego.

Kolegium uznało również, że brak jest podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f § 1 K.p.a. wyjaśniając, że zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie w nim urządzeń niezwiązanych z budową, przebudową, remontem lub utrzymaniem drogi stanowi zagrożenie dla utrzymania szczególnej ochrony ruchu drogowego. Pas drogowy jest szczególną przestrzenią, która ma umożliwić prowadzenie zadań w zakresie transportu, komunikacji i przemieszczania się. Jakiekolwiek zajęcie pasa drogowego wymaga wydania stosownego zezwolenia przez zarządcę drogi. Zajęcie pasa drogowego ul. [...] dotyczyło drogi gminnej. Nadto zdaniem organu odwoławczego w sprawie mamy do czynienia z dużą społeczną szkodliwością czynu, który może zachęcić kolejne podmioty do zajmowania pasa drogowego bez zgody zarządcy drogi.

[...] sp. jawna w skardze do Sądu skargę na powyższą decyzję SKO w P. wniosła o jej uchylenie, a w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego - o uchylenie obu decyzji w sprawie i umorzenie postępowania administracyjnego. Podniesiono zarzuty naruszenia:

- art. 136 § 1 i § 2 K.p.a. poprzez błędne nieprzeprowadzenia dowodów powołanych w odwołaniu,

- art. 7 K.p.a. – poprzez uznanie, że to strona zobowiązana była uzyskać zezwolenie na zajęcie pasa drogowego,

- art. 8 § 2 K.p.a. poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w tym samym stanie prawnym i faktycznym,

- art. 28 K.p.a., art. 3 ust. 1 pkt 19 i 32, art. 17, art. 18, art. 22 ust. 1 i 2 oraz art. 27 ust. 1 i 2 u.o., art. 5 ust. 1 pkt 1, pkt 3 i pkt 3b oraz ust. 2 u.u.c.p.g., § 1, § 2, § 4, § 5, § 6 ust. 1 i 2 pkt 11, § 7 ust. 9 pkt 2 i ust. 7 – określone w zał. do uchwały RM P. z 28 września 2021r. w sprawie przyjęcie Regulaminu utrzymania porządku i czystości na terenie miasta P., rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1264) poprzez ich niezastosowanie i błędne uznanie, że to na skarżącym spoczywał obowiązek uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego,

- art. 84 Konstytucji RP poprzez nałożenie na stronę obowiązków niewynikających z regulacji ustawowych,

- art. 32 Konstytucji RP i art. 8 § 1 K.p.a., tj zasady równego traktowania poprzez nienakładanie obowiązku uzyskania decyzji na zajęcie pasa drogowego na firmę SKIP, a nakładanie na stronę takiego obowiązku.

Nadto skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania - art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 K.p.a., gdyż w postępowaniu naruszono zasadę praworządności, zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zasadę bezstronności i zasadę równego traktowania. Zdaniem strony naruszono również przepisy art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niedokonanie w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i oceny, czy dana okoliczność została udowodniona.

Skarżąca zarzuciła też naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 28 K.p.a. poprzez uznanie, że skarżąca jest stroną, podczas gdy interes prawny i obowiązek ma zlecający ustawienie kontenera wskazany przez spółkę w korespondencji z organem,

- art. 3 ust. 1 pkt 19 i 32, art. 17, art. 18, art. 22 ust. 1 i 2 oraz art. 27 ust. 1 i 2 u.o.,

- art. 5 ust. 1 pkt 1, pkt 3 i pkt 3b oraz ust. 2 u.u.c.p.g.,

- § 1, § 2, § 4, § 5, § 6 ust. 1 i 2 pkt 11, § 7 ust. 9 pkt 2 i ust. 7 – określone w zał. do uchwały RM P. z 28 września 2021r. w sprawie przyjęcie Regulaminu utrzymania porządku i czystości na terenie miasta P.,

gdyż ich pominięcie miał błędny wpływ na przeniesienie odpowiedzialności z tytułu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi na spółkę jako podmiot gospodarczy posiadający zgodnie z prawem zezwolenie na zebranie odpadów i zezwolenie na ich przetwarzanie, a kontenery dostarcza w miejsce wskazane przez wytwórcę odpadów w parciu o zlecenie, zgodnie z art. 27 ust. 2 pkt 1 i 3 u.o., a w przypadku odpadów komunalnych – z uwzględnieniem przepisów u.u.c.p.g.

Pominięto również zapisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1264).

Skarżąca zarzuciła też naruszenie art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz., 1842, dalej: ustawa COVID-19) poprzez jego niezastosowanie i niewyznaczenie stronie dodatkowego terminu na dokonanie zgłoszenia zajęcia pasa drogowego.

W motywach skargi wskazano, że Kolegium nie odniosło się do załączonych do odwołania dokumentów i błędnie uznało, że skoro skarżąca jest podmiotem ustawiającym kontener w pasie drogowym, to zajmuje pas drogowy i winna wystąpić o zezwolenie na jego zajęcie. Podniesiono, że organy - pomimo inicjatywy strony - nie podjęły żadnych działań celem ustalenia podmiotu zobowiązanego do uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Zdaniem strony to podmiot zlecający jest odpowiedzialny za zamówienie kontenera, bowiem wskazuje miejsce jego posadowienia oraz akceptuje regulamin świadczenia usług skarżącej. Organ winien dążyć do wyjaśnienia sprawy w tym zakresie, choćby w oparciu o art. 3 ust. 1 pkt 32 u.o. Dodano, że również, że w związku z otrzymanym zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie pracownicy skarżącej przesłali do organu drogą elektroniczną dane o rzeczywistym zleceniodawcy usług ustawienia kontenera w pasie drogowym, lecz organy nie podjęły żadnych działań celem ustalenia, czy ów podmiot posiada zezwolenie na zajęcie pasa drogowego.

Strona w uzasadnieniu skargi podniosła również zarzut braku odniesienia się przez Kolegium do zarzutu naruszenia art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19.

SKO w P. w odpowiedzi wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skargę jako zasadną należało uwzględnić.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy o drogach publicznych (pełna nazwa i publikator podano wyżej. Zgodnie z art. 40 ust. 1 u.d.p. zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej – zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy:

1) prowadzenia robót w pasie drogowym;

2) umieszczania w pasie drogowym liniowych urządzeń obcych;

3) umieszczania w pasie drogowym urządzeń obcych innych niż wymienione w pkt 2 oraz reklam;

4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1–3 (ust. 2).

Jak stanowi art. 40 ust. 12 u.d.p. za zajęcie pasa drogowego:

1) bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c,

2) z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c,

3) o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c

– zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną

w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4–6.

W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje fakt zajęcia pasa drogowego ul. [...] w P. w dniach od 6 czerwca do 13 lipca 2023 r. przez ustawienie kontenera. Spór dotyczy natomiast podmiotu odpowiedzialnego za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi w rozumieniu art. 40 ust. 12 u.d.p. Zdaniem organu podmiotem tym jest strona skarżąca, która podjęła się ustawienia przedmiotowego kontenera na wywóz odpadów w pasie drogowym, zdaniem zaś strony była ona jedynie zleceniobiorcą wywozu odpadów, a podmiotem odpowiedzialnym winien być zleceniodawca usługi ustawienie kontenera.

Zważyć należy, że z przepisu art. 40 ust. 12 u.d.p. nie wynika, który podmiot jest zobowiązany do uiszczenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, a jedynie, że zarządca drogi zobowiązany jest do wszczęcia postępowania i wymierzenia kary z tego tytułu. Kto będzie adresatem decyzji zależy od konkretnych okoliczności sprawy i na tej podstawie należy określić podmiot zobowiązany. Ustawa nie stanowi, że podmiotem zobowiązanym do uiszczenia kary jest ten, kto ma tytuł do urządzenia/kontenera, lecz ten, kto zajmuje pas drogowy bez zezwolenia. Należy więc rozważyć, czy okoliczności zajęcia pasa drogowego są ukształtowane przez umowę na wywóz odpadów, czy inne zdarzenia, a jeśli tak jakie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że w przypadku kar za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, co do zasady odpowiedzialność administracyjnoprawna powinna być wiązana z właścicielem obiektu zajmującego pas drogowy. Jednak od tej zasady dopuszczalne są wyjątki w tych wszystkich przypadkach, w których mamy do czynienia z wieloma podmiotami zajmującymi pas drogowy lub zajęciem tego pasa w imieniu lub na rachunek osób trzecich. W takich sytuacjach przypisanie kary musi być odnoszone do konkretnej sytuacji faktycznej i w jej ramach organ ma ustalić podmiot odpowiedzialny (por. wyroki NSA z: 17 września 2019 r., sygn. akt II GSK 484/19, 14 stycznia 2020 r., sygn. akt II GSK 595/19, 18 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 90/18 i II GSK 565/18, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy kategorycznie stwierdził zaś, że to firma wywożąca odpady (zleceniobiorca) zobowiązana jest zweryfikować, czy zleceniodawca posiada stosowane zezwolenie na realizację usługi. W przeciwnym wypadku, jak w niniejszej sprawie, to firma umieszczająca kontener w pasie drogowym zobowiązana jest przed postawieniem kontenera wystąpić o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego. Organ poprzestał jedynie na takim arbitralnym i nie mającym oparcia w omawianych przepisach i materiale dowodowym ustaleniu, pomimo, że w toku postępowania pracownik strony skarżącej poinformował drogą elektroniczną (13.06.2023 r.) organ I instancji (występujący w jego imieniu ZDM w P.), że kontener był postawiony dla firmy Usługowo-Handlowej "[...], podając równocześnie NIP i numer telefonu zleceniodawcy i zostanie on odebrany 14.06.2023 r. Pismo to stanowiło reakcję bezpośrednią reakcję strony na zawiadomienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie nałożenia kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Pomimo powyższego, organ I instancji odmówił wiarygodności i mocy dowodowej temu oświadczeniu ze względu na brak stosownego pełnomocnictwa do występowania w imieniu spółki w postępowaniu administracyjnym.

W ocenie Sądu skoro organy orzekające w sprawie dysponowały oświadczeniem spółki kwestionującym podmiot odpowiedzialny za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, to ich obowiązkiem była weryfikacja takiej informacji i podjęcie dalszych czynności dowodowych w zakresie ustalenia podmiotu zlecającego ustawienie kontenera oraz poddanie ich ocenie. Podobnie uznanie organu, że wskazane wyżej pismo pochodzi od osoby nieuprawnionej, winno obligować organ na gruncie art. 50 § 1 K.p.a. do wezwania strony do uzupełnienia pisma poprzez nadesłanie pełnomocnictwa, bądź potwierdzenie czynności pełnomocnika przez stronę, jak również podania danych osobowych i adresu zamieszkania osoby uznanej przez stronę za odpowiedzialną za przedmiotowe naruszenie. Przepis art. 50 § 1 K.p.a. stanowi bowiem, że organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika, na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych. Ponadto zważyć należy, że stosownie do treści art. 64 § 2 K.p.a. jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Skoro więc organ I instancji dopatrzył się formalnych wad pisma strony wniesionego drogą elektroniczną zobowiązany był – tym bardziej, że stanowiło ono jedyny przejaw udziału w I-instancyjnym postępowaniu administracyjnym– wezwać stronę do usunięcia jego braków formalnych w stosownym terminie poprzez podpisanie przez osobę upoważnioną w imieniu skarżącej.

W ocenie Sądu brak podjęcia przez organy orzekające wyjaśnień w tym kluczowym zakresie świadczy o naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z określoną w art. 7 K.p.a. zasadą prawdy obiektywnej w toku postępowania organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powinny przy tym, jak stanowi art. 9 K.p.a. należycie i wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W postępowaniu wyjaśniającym zaś, jak stanowi art. 77 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ administracji publicznej ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.).

Zdaniem Sądu w zakończonym postępowaniu administracyjnym organy orzekające obu instancji błędnie, z naruszeniem powyższych przepisów postępowania, nie zbadały w sposób wyczerpujący, który z podmiotów – skarżąca spółka, czy T. K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "[...], który zlecił zdaniem skarżącej zlecił ustawienie kontenera w pasie drogowym ul. [...] w P., dopuścił się deliktu administracyjnego polegającego na zajęciu pasa drogowego bez zezwolenia w dniach 6.06.-13.07.2023 r. Pomimo uzyskania od skarżącej informacji pisemnej (ww. e-mail z 13.06.2023 r.) wskazującej na podmiot zamawiającą kontener posadowiony w pasie drogowym przy ul. [...], organy przedwcześnie, dysponując ograniczonym materiałem dowodowym, odmówiły wiarygodności i pominęły w swoich ustaleniach ww. oświadczenie strony w zakresie podmiotu odpowiedzialnego za zajęcie pasa drogowego.

W omówionym zakresie sprawy organy nie przeprowadziły w zasadzie postępowania wyjaśniającego uznając, że informacja strony była niepełna. Zdaniem Sądu powyższe formalne uchybienie złożenia przez stronę pisma (z 13.06.2023 r.) drogą elektroniczną nie zwalniało organów z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, tym bardziej, gdy sygnalizowane przez stronę okoliczności wymagały wyjaśnienia. Relewantne prawnie bowiem było ustalenie, jaki rodzaj umowy wiązał skarżącą spółkę z S. K. na okoliczność posadowienia kontenera i wywozu odpadów, w tym wynikający z umowy tej zakres odpowiedzialności stron umowy. Zagadnienie to wymagało bezsprzecznie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym zebrania niezbędnych dowodów, poza samymi dowodami z kontroli przeprowadzonych w dniach od 6 czerwca do 13 lipca 2023 r.

Wskazać należy również, że organy nie wykazały, by naruszenie trwało za cały okres od 6 czerwca do 13 lipca 2023 r. i by za naruszenie to odpowiedzialny był jeden podmiot. W tym zakresie nie jest wystarczająca informacja o lokalizacji kontenera i ustalenie, że jego posadowienie w pasie drogowym nastąpiło bez wymaganego zarządcy drogi. Sąd zwraca uwagę, że z dowodów zebranych w sprawie (dokumentacja fotograficzna dołączona do karty kontroli protokołu kontroli) wynika, że organ I instancji przeprowadził kontrole przedmiotowego pasa drogowego w dniach 6, 7 i 14 czerwca 2023 r., a następnie 3, 5 i 13 lipca 2023 r. Fotografie ujawniają, że w dniach od 6 do 14 czerwca 2023 r. w przedmiotowych pasie drogowym posadowiony był kontener nr 335 należący do skarżącej spółki, a w ww. dniach lipca 2023 r. kontener nr 340 skarżącej. W kontekście informacji podanej przez pracownika skarżącej w toku postępowania administracyjnego, że 14 czerwca 2023 r. kontener z tego miejsca zostanie przez zleceniodawcę usunięty, wątpliwości budzi, czy w sprawie mamy do czynienia z jednym naruszeniem trwającym od 6 czerwca do 13 lipca 2023 r. i tylko zamianą kontenerów (z 335 na 340), czy może z dwoma naruszeniami odpowiednio za okres 6-14 czerwca 2023 r. i 3-13 lipca 2023 r. Również i ta niewyjaśniona okoliczność, jako jasno wpływająca na wysokość ewentualnej kary pieniężnej (zależnej od liczby dni trwającego naruszenia) i ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za naruszenie(a), w świetle wynikających z art. 7, art.77 § 1 i art. 80 K.p.a. obowiązków spoczywających na organach orzekających, mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd jednocześnie pragnie podkreślić, że zebranie pełnego materiału dowodowego jest niewątpliwie obowiązkiem organu, ale obowiązek ten nie ma charakteru absolutnego w tym znaczeniu, że organ nie jest zobowiązany do poszukiwania, niejako w zastępstwie strony, dowodów mających potwierdzić korzystne dla tej strony okoliczności. To na stronie postępowania administracyjnego ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności, na podstawie których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne (por. wyrok NSA z 11 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 1634/20, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym w ponownie prowadzonym postępowaniu skarżąca zobowiązana będzie również wykazać aktywność procesową w wyjaśnieniu okoliczności, w jakich doszło do omawianego zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia.

W rezultacie należało stwierdzić, że zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należało usunąć z obrotu prawnego, ze względu na naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., polegające na niewyjaśnieniu przez organy całości okoliczności sprawy i zaniechaniu podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ I instancji nie ustalił stanu faktycznego sprawy w sposób niebudzący wątpliwości, a organ II instancji błędnie zaaprobował te uchybienia. Nie odpowiedział i nie ustosunkował się również w pełni do zarzutów zawartych w odwołaniu, w tym także zarzutu naruszenia przepisu art. 15zzzzzn2 ust. 1ustawy COVID-19, skoro uznał że to skarżący jest zobligowany do wystąpienia z wnioskiem o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego. W kontekście stwierdzenia powyższych uchybień, Sąd uznał pozostałe zarzuty skargi za przedwczesne.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ – kierując się normą określoną w art. 153 P.p.s.a. – uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku i zastosuje się do wskazań wynikających z powyższych rozważań Sądu. W pierwszej kolejności poczyni stosowne ustalenia w zakresie strony postępowania – podmiotu odpowiedzialnego za omawiany delikt administracyjny (ewentualnie delikty), uprzednio gromadząc materiał dowodowy. Organ winien ustalić ten podmiot w sposób jednoznaczny, następnie stwierdzić, czy był to podmiot bezpośrednio zobowiązany do uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, a w konsekwencji podlegający ukaraniu na mocy art. 40 ust. 12 u.d.p.

W ocenie Sądu po ustaleniu okoliczności, w jakich doszło do ww. naruszenia przepisów u.d.p. rozważenia wymagać będzie również, czy w kontekście normy określonej w art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. nie jest zasadne odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu. W szczególności przy ocenie przesłanki "znikomej wagi naruszenia prawa" organ zobowiązany będzie wziąć pod uwagę liczbę dni, w którym doszło do naruszenia prawa, a także zbada i uwzględni, czy ii w jakich okolicznościach doszło do zaprzestania naruszenia i czy było ono skutkiem interwencji pracowników ZDM, z pouczeniem o odstąpieniu od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. W przypadku ewentualnego uznania przez organ, że w sprawie nie mamy do czynienia ze znikomą wagą naruszenia prawa organ I instancji rozważy możliwość zastosowania art. 189f § 2 i 3 K.p.a. zważywszy na usunięcie naruszenia prawa.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.) orzekł, jak w pkt I. sentencji wyroku. Sąd na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 4) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) w pkt II. sentencji wyroku zasądził od organu na rzecz skarżącej tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę 2039 zł jako sumę wpisu od skargi (222 zł), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) oraz stawki wynagrodzenia pełnomocnika (1800 zł).