Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2365/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz - Kluj, asesor WSA Dorota Kozub - Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 18 lipca 2022 r. nr SKO.4000-514/2022 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 18 lipca 2022 r., nr SKO.4000-514/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach, po rozpoznaniu odwołania L. L. od decyzji Wójta Gminy [...] z 21 stycznia 2022 r., nr GOPS 53/533/ŚP/394/2021 o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że 3 listopada 2021 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wpłynął wniosek L. L. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem – G. L. Do wniosku dołączono: orzeczenie Lekarza orzecznika ZUS z 9 stycznia 2019 r., nr [...], którym ustalono u G. L. całkowitą niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji do 31 stycznia 2022 r., orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z 5 lipca 2021 r. którym ustalono, że L. L. jest częściowo niezdolna do pracy do 30 czerwca 2022 r., oświadczenie L. L. z 12 października 2021 r., z którego wynika, że nie jest rolnikiem, umowę dzierżawy gospodarstwa rolnego z 15 czerwca 2021 r., decyzję ZUS Oddział w Siedlcach z 19 lipca 2021 r., którą ustalono L. L. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 1 czerwca 2021 r.

W dniu 3 grudnia 2021 r. został przeprowadzony wywiad środowiskowy, z którego wynika, że 1 października 2020 r. wnioskodawczyni uległa wypadkowi i w związku z tym doznała uszczerbku na zdrowiu. Wnioskodawczyni ma zaburzenia równowagi, jest spowolniała, ma zaburzenia pamięci świeżej. Stan zdrowia L. L. poprawił się, ale nie na tyle aby mogła zapewnić całkowitą opiekę mężowi.

W dniu 17 stycznia 2022 r. do akt sprawy złożono: orzeczenia Lekarza orzecznika ZUS z 30 grudnia 2021 r., nr [...] oraz nr [...], którymi ustalono, że G. L. jest całkowicie niezdolny do pracy do 31 grudnia 2024 r. oraz jest całkowicie niezdolny do samodzielnej egzystencji do 31 grudnia 2024 r.

Decyzją z 21 stycznia 2022 r. Wójt Gminy [...] odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. Odwołanie od decyzji Wójta złożyła L. L.

Pismami z 10 marca i 19 kwietnia 2022 r. Kolegium zleciło organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania uzupełniającego w zakresie ustalenia, czy L. L. jest właścicielem/współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, a jeżeli tak, to o jakiej powierzchni, czy gospodarstwo zostało wydzierżawione osobie trzeciej, uzyskanie informacji w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, czy gospodarstwo rolne jest zarejestrowane w Agencji oraz czy z tego tytułu wnioskodawczyni korzysta z płatności bezpośrednich i w jakim okresie. W odpowiedzi organ I instancji przekazał: pismo ARiMR z 4 kwietnia 2022 r., z którego wynika, że L. L. jest zarejestrowana w ewidencji producentów prowadzonej przez ARiMR, a ostatnie płatności zostały wypłacone 11 stycznia 2022 r. i dotyczyły złożonego wniosku za rok 2021 r.; działki ewidencyjne deklarowane we wniosku o dopłaty bezpośrednie położone są na terenie gminy: [...], [...], [...]; pismo Wójta Gminy [...] z 19 kwietnia 2022 r. i Burmistrza Miasta [...] z 19 kwietnia 2022r. o wielkości gruntów rolnych.

Pismem z 13 maja 2022 r. Kolegium ponownie zwróciło się do organu I instancji o przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia: czy umowa dzierżawy z 15 czerwca 2021 r. została zgłoszona do ewidencji gruntów i budynków; uzyskanie informacji w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, czy L. :. została wyrejestrowana (jeżeli tak to kiedy) z Ewidencji Producentów Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w związku z umową dzierżawy z 15 czerwca 2021 r. oraz czy wnioskodawczyni otrzymuje zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w związku z posiadaniem gruntów rolnych na terenie gminy [...].

W odpowiedzi organ I instancji przekazał: pismo ARiMR z 7 czerwca 2022 r., z którego wynika, że L. L. nie została wyrejestrowana z ewidencji producentów prowadzonej przez ARiMR oraz, że złożyła wniosek na 2022 r. oraz pismo Wójta Gminy [...] informujące, że wnioskodawczyni nie składała wniosku o zwrot podatku akcyzowego.

Zawiadomieniem z 22 czerwca 2022 r. Kolegium poinformowało stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.

Rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach wskazało, że stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm.) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Zgodnie z art. 17 ust. 1b ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Z kolei artykuł 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

Stosownie do art. 17b ustawy w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio:

1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego; 2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym.

Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie, z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem wystąpiła L. L. Jak wynika z dołączonego do akt sprawy orzeczeń Lekarza orzecznika ZUS G. L. jest całkowicie niezdolny do pracy oraz do samodzielnej egzystencji do 31 grudnia 2024 r. Całkowita niezdolność do pracy pozostaje w związku z naruszeniem sprawności organizmu powstałym przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej - przed ukończeniem 25 roku życia.

Z akt sprawy wynika ponadto, że decyzją ZUS Oddział w Siedlcach z 19 lipca 2021 r. ustalono L. L. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 1 czerwca 2021 r.

Organ I instancji, jako przesłanki do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego wskazał, że: L. L. posiada prawo do renty - art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy; wnioskodawczyni nie jest w stanie zapewnić całkowitej opieki nad mężem, co wynika z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego 3 grudnia 2021 r.

Odnosząc się do pierwszej z przesłanek Kolegium wskazało, że bezsporne jest, że wnioskodawczyni jest uprawniona do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 1 czerwca 2021 r. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone, m.in. prawo do renty. Przepis ten został uznany za częściowo niezgodny z art. 71 ust 1 zd. 2 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP - wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt. SK 2/17. Zgodnie z tym wyrokiem przepis utracił moc w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Zatem posiadanie uprawnienia do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie jest przeszkodą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Niemniej jednak w ocenie organu odwoławczego, pomimo błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy, odwołującej zasadnie odmówiono przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż w sprawie nie została spełniona pozytywna przesłanka wynikająca z art. 17 ust. 1 ustawy.

Jak wskazuje się w orzecznictwie podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne, należąca do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji - a taką w przedmiotowej sprawie jest odwołująca - jest rezygnacja z pracy zarobkowej spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności.

Kolegium podniosło, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Nie może być ono zatem traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy więc stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Świadczenie to bowiem ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga (por. wyroki NSA: z 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11; z 13 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2820/13; z 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2729/16). Poglądy te w pełnej rozciągłości odnoszą się do rolników, dla których podstawowym warunkiem przyznania świadczenia jest zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego (art. 17b ust. 1 pkt 1 ustawy).

Jeżeli nie występuje podstawowa przesłanka przyznania świadczenia w postaci związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z pracy zarobkowej (w tym przypadku - zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego), a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, wszelkie pozostałe przesłanki tracą w istocie na znaczeniu.

Kolegium podniosło, że dowodem zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego zgodnie z art. 17b ust. 2 ustawy jest stosowne oświadczenie złożone przez rolnika pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Oświadczenie rolnika podlega weryfikacji przez organ orzekający w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Nie przeczy temu również fakt, że oświadczenie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej. Potencjalne sankcje karne, jakie mogą być zastosowane względem rolnika, który złożył niezgodne z prawda oświadczenie, pozostają bez związku z obowiązkiem organu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego w sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Przenosząc powyższe do niniejszej sprawy Kolegium stwierdziło, że L. L. w oświadczeniu z 12 października 2021 r. wskazała, że nie jest rolnikiem, nie jest małżonkiem rolnika lub domownikiem rolnika. Do akt sprawy została dołączona umowa dzierżawy z 15 czerwca 2021 r. gruntów rolnych położonych we wsi [...], gm. [...] o pow. [...] ha zawarta pomiędzy L. L. i G. L. a E. K. Kolegium dokonało weryfikacji oświadczenia wnioskodawczyni, kierując pisma do Wójta Gminy [...] oraz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Na podstawie zgromadzonej dokumentacji Kolegium ustaliło, że L. L. jest współwłaścicielem gruntów rolnych położonych w gminie [...] ([...] ha), w gminie [...] ([...] ha) oraz w obszarze wiejskim miasta [...] ([....] ha). L. L. nie składała wniosku o zwrot podatku akcyzowego. Z dołączonej do akt sprawy umowy dzierżawy z 15 czerwca 2021 r. wynika, że grunty rolne położone we wsi [...], gm. [...] o pow. [...] ha zostały wydzierżawione E. K. na 10 lat.

Z pisma Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 4 kwietnia 2022 r. wynika, że L. L. jest zarejestrowana w ewidencji producentów prowadzonej przez Agencję. W piśmie wskazano ponadto, że działki ewidencyjne deklarowane we wniosku o dopłaty bezpośrednie położone są na terenie gminy: [...], [...], [...], a ostatnie płatności zostały wypłacone 11 stycznia 2022 r. i dotyczyły złożonego wniosku za 2021 r.

W piśmie z 7 czerwca 2022 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformowała, że pomimo zawartej umowy dzierżawy z 15 czerwca 2021 r. L. L. nie została wyrejestrowana z ewidencji producentów rolnych ARiMR oraz że złożyła wniosek na 2022 r.

W ocenie Kolegium powyższe oznacza, że pomimo oświadczenia złożonego 12 października 2021 r., iż wnioskodawczyni nie jest rolnikiem oraz pomimo zawartej umowy dzierżawy, L. L. nie została wyrejestrowana z ewidencji producentów Agencji oraz nie dokonała zawieszenia numeru producenta. W ocenie Kolegium zarejestrowanie gospodarstwa rolnego w ARiMR oraz pobieranie dopłat jest ściśle powiązane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego i oznacza, że L. L. nadal jest rolnikiem i nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego.

Zdaniem organu powyższych ustaleń nie zmienia dołączona do akt sprawy umowa dzierżawy z 15 czerwca 2021 r. oraz oświadczenie z 12 października 2021 r. o przekazywaniu dopłat dzierżawcy.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Kolegium stwierdziło, że L. L. nie spełnia przesłanki zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem. Tym samym nie został spełniony warunek wynikający z art. 17b ust 1 pkt 1 ustawy, co uzasadnia odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Końcowo Kolegium wskazało, że zarzut naruszenia art. 17 ust. 1b ustawy poprzez błędne zastosowanie i nieuwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 nie znajduje zastosowania, ponieważ przesłanka wynikająca z tego przepisu w ogóle nie była brana pod uwagę przy wydawaniu decyzji przez organ I instancji.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z 18 lipca 2022 r. złożyła L.L. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego, przez błędną wykładnię, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17 b ustawy o świadczeniach rodzinnych i niezasadne uznanie, że żona niepełnosprawnego G. L. nie jest uprawniona do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż nie zaprzestała ona prowadzenia gospodarstwa rolnego,

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, przez błędną wykładnię, tj.

- art. 6 kpa, art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 9 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa, przez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie za niewiarygodne oświadczenie skarżącej odnośnie zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Wniosła także o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Zarzuty rozwinęła w uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kolegium nie sprzeciwiło się rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Organ prawidłowo przytoczył przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, wobec czego nie ma potrzeby ponownego ich przytaczania.

Jak trafnie wskazało Kolegium w niniejszej sprawie zastosowanie ma przepis dotyczący świadczenia pielęgnacyjnego dla rolników. Zgodnie z art. 17b ust. 1 i ust. 2 ustawy w przypadku, gdy o świadczenie pielęgnacyjne ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio:

1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego; 2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.

Zważyć należy, że podstawową przesłanką przyznania rolnikowi świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja z prowadzenia gospodarstwa rolnego, w celu sprawowania opieki nad osobą tego wymagającą. Między rezygnacją z prowadzenia gospodarstwa rolnego, a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną, istnieć musi bezpośredni związek, co oznacza, że rezygnacja z prowadzenia gospodarstwa rolnego podyktowana musi być koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną.

W postępowaniu prowadzonym w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego organ administracji powinien ustalić, czy starający się o świadczenie opiekun (wnioskodawca) jest zdolny do pracy i czy wyłączną przyczyną rezygnacji z zatrudnienia jest konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Opieka ta bowiem musi stanowić oczywistą przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, tj. musi powodować faktyczny brak możliwości prowadzenia gospodarstwa rolnego. Związek między rezygnacją z pracy bądź niepodejmowaniem zatrudnienia (lub zaprzestaniem prowadzenia gospodarstwa rolnego) przez wnioskodawcę, a sprawowaną przez niego opieką nad osobą niepełnosprawną, musi być bezpośredni i ścisły.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że G. L. legitymuje się orzeczeniem o niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji. Bezspornym jest również to, że skarżąca jest żoną G. L., co oznacza, iż ciąży na niej obowiązek alimentacyjny w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy.

Zasadniczą przyczyną negatywnego rozpatrzenia wniosku był brak rezygnacji skarżącej z pracy w gospodarstwie rolnym, co jest jednym z koniecznych warunków, od których spełnienia ustawodawca uzależnił przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobom, o których mowa w art. 17b ust. 1 ustawy. Wprawdzie wnosząc o przyznanie przedmiotowego świadczenia skarżąca złożyła, 12 października 2021 r. oświadczenie, że nie jest rolnikiem, jednakże dokonane przez organy w tym zakresie ustalenia, poparte zgromadzonym w aktach sprawy materiałem dowodowym wskazują bezspornie, że pomimo składanej deklaracji skarżąca nadal prowadzi gospodarstwo rolne.

Odnosząc się do powyższej kwestii wskazać należy, że niewątpliwie, zgodnie z art. 17b ust. 2 ustawy, dowodem zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego jest stosowne oświadczenie złożone przez rolnika pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Taka forma dowodzenia podstawowej przesłanki przyznania świadczenia została wprowadzona z uwagi na specyficzny charakter pracy rolnika. Jednakże nie można podzielić stanowiska skargi, że oświadczenie rolnika nie podlega weryfikacji przez organ. Byłoby to sprzeczne z podstawowym obowiązkiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej. Nie zmienia to oceny, że oświadczenie składane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej. Potencjalne sankcje karne pozostają bez związku z obowiązkiem organu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego w sprawie.

Odnosząc powyższe do dokonanych w rozpoznawanej sprawie ustaleń faktycznych Sąd stwierdza, że Kolegium prawidłowo uznało, iż skarżąca nie zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej, a co najmniej nie utraciła możliwości zarządzana posiadanymi gruntami rolnymi. Zważyć bowiem należy, że prowadzenie gospodarstwa rolnego oznacza zarówno stałą i osobistą działalność rolnika, mającą charakter wykonywania pracy, jaki zarządzania nim (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z 11 grudnia 2012 r., sygn. akt I OPS 5/12).

Jak wynika z akt sprawy skarżąca jest współwłaścicielką gruntów rolnych położonych w gminie [...] ([...] ha), w gminie [...] ([...] ha) oraz w obszarze wiejskim miasta [...] ([...] ha). Z umowy dzierżawy z 15 czerwca 2021 r. wynika, że grunty rolne położone we wsi [...] gm. [...] zostały wydzierżawione na okres 10 lat. Z pisma Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 4 kwietnia 2022 r. wynika, że L. L. jest zarejestrowana w ewidencji producentów prowadzonej przez Agencję. W piśmie wskazano, że działki deklarowane we wniosku o dopłaty bezpośrednie położone są na terenie gminy; [...], [...], [...], a ostatnie płatności zostały wypłacone 11 stycznia 2022 r. i dotyczyły złożonego wniosku za 2021 r. W piśmie z 7 czerwca 2022 r. Agencja poinformowała, że skarżąca nie została wyrejestrowana z ewidencji producentów rolnych tej Agencji oraz że złożyła wniosek o dopłaty na 2022 r. Prawidłowo wskazało Kolegium, że powyższe oznacza, iż pomimo oświadczenia złożonego 12 października 2021 r., oraz pomimo zawartej umowy dzierżawy L. L. nie została wyrejestrowana z ewidencji producentów agencji oraz nie dokonała zawieszenia numeru producenta.

Zarejestrowanie gospodarstwa rolnego w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz pobieranie dopłat jest ściśle powiązane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego i oznacza, że skarżąca nadal jest rolnikiem i nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego. Jak wynika z art. 3 pkt 3 lit. b) ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. 2022 r., poz. 203 - wersja obowiązująca w dacie wydania zaskarżonej decyzji) producentem rolnym jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, będąca rolnikiem w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013. Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) 73/2009, pojęcie "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE, oraz która prowadzi działalność rolniczą. Z kolei zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. b wyżej wskazanego rozporządzenia pojęcie "gospodarstwo rolne" oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego.

Ze wszystkich omówionych powyżej przyczyn trafnie uznał organ odwoławczy, że nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 17b ust 1 ustawy, co uzasadnia odmowę przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Wbrew zarzutom skargi nie doszło do naruszenia art. 17 ust. 1 i art. 17b ust. 1 pkt 1 ustawy.

Kolegium prawidłowo oceniło dowody zgromadzone w sprawie, czemu dało wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne (art. 7 kpa) jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa) uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa. Wobec tego zarzuty skargi dotyczące naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania są niezasadne. Podnieść przy tym należy, że Kolegium nie uzasadniło prowadzenia przez skarżącą gospodarstwa rolnego brakiem zarejestrowania umowy dzierżawy gospodarstwa w ewidencji gruntów i budynków, wobec tego zarzuty skargi dotyczące braku owej rejestracji nie mogą być skuteczne.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, z mocy art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym uzasadnione było treścią przepisu art. 119 pkt 2 ppsa.