Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 160/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 1882
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 13 lipca 2023 r. sprawy ze skargi A. P. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia 22 grudnia 2022r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia okresu zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w R. (dalej: "organ odwoławczy", "KWP") rozkazem personalnym z 22 grudnia 2022 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a") w zw. z art. 39c ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1882 ze zm.; dalej: "u.P."), po rozpatrzeniu odwołania A. P. (dalej: "skarżący", "strona") od rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w S. (dalej: "organ I instancji", "KPP") z 21 listopada 2022 r. nr [...] dotyczącego przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych – utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 20.07.2022 r. do Komendy Powiatowej Policji w S. wpłynęło pismo Prokuratora Prokuratury Regionalnej w L. z dnia 19.07.2022 r., w którym zawiadamia Komendanta Powiatowego Policji w S., że prowadzone przez tamtejszą prokuraturę śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza publicznego sygn. akt 2005 - 4 Ds. [...] zostało przekształcone w fazę "przeciwko", a na dzień 26.07.2022 r. wezwano policjanta celem ogłoszenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 kk i przesłuchania w charakterze podejrzanego.

Raportem z dnia 24.08.2022 r. strona poinformował przełożonego, że w dniu 19.08.2022 r. w Prokuraturze Regionalnej w L. w ramach śledztwa sygn. akt 2005 - 4 Ds. [...] ogłoszono mu dwa zarzuty popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 kk i został przesłuchany w charakterze podejrzanego, a ponadto zastosowano wobec niego środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych.

W dniu 26.08.2022 r. do Komendy Powiatowej Policji w S. wpłynęło pismo Prokuratora Prokuratury Regionalnej w L. z dnia 22.08.2022 r., którym, na podstawie art. 21 § 2 kpk, zawiadamia Komendanta Powiatowego Policji w S., że w dniu 19.08.2022 r. ogłoszono policjantowi postanowienie o przestawieniu zarzutów popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 kk. Prokurator poinformował również przełożonego o zastosowaniu środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych na czas trwania postępowania. Do zawiadomienia dołączono kopie postanowień o przedstawieniu zarzutów i zastosowaniu środka zapobiegawczego.

Postanowieniem Prokuratora Prokuratury Regionalnej w L. z dnia 27.07.2022 r. asp. A. P. przedstawiono zarzuty o to, że:

"I. w okresie od 6 września 2021 r. do 19 października 2021 r. w S. woj. mazowieckiego, będąc funkcjonariuszem Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w S. w stopniu aspiranta, nie dopełnił obowiązków w zakresie realizacji czynności służbowych związanych z rzetelnym i starannym prowadzeniem postępowania przygotowawczego RSD [...], przez brak sprawdzenia kompletności otrzymanych materiałów i niezwłocznego przesłania dwóch pakietów z próbami krwi pobranymi od osoby podejrzewanej o prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości do badań na zawartość alkoholu, w konsekwencji wobec braku staranności doprowadzając do ich utraty - tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 kk,

II. w dniu 1 października 2021 r. w S. woj. mazowieckiego, będąc funkcjonariuszem Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w S. w stopniu aspiranta, nie dopełnił obowiązków w zakresie realizacji czynności służbowych wydając osobie podejrzewanej o prowadzenie samochodu pod wpływem alkoholu, zatrzymane 3 września 2021 r. prawo jazdy, przed upływem 30 dni od daty zatrzymania, bez obowiązkowego zweryfikowania istnienia przesłanki do podjęcia takiej decyzji wymaganej przepisem art. 136 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, czym działał na szkodę interesu publicznego w postaci autorytetu, sprawności i rzetelności działania Policji - tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 kk. ".

Z kolei postanowieniem Prokuratora Prokuratury Regionalnej w L. z dnia 19.08.2022r., na podstawie art. 249 § 1 kpk, wobec strony tytułem środka zapobiegawczego zastosowano zawieszenie w czynnościach służbowych funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w S. na czas trwania postępowania.

Zarzucane policjantowi w toku postępowania przygotowawczego przestępstwa stypizowane w art. 231 § 1 kk są przestępstwami umyślnymi, ściganymi z oskarżenia publicznego. W związku z powyższym organ I instancji, działając na podstawie art. 39 ust. 1 u.P., rozkazem personalnym Nr [...] z dnia 29.08.2022 r. zawiesił policjanta w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy, tj. od dnia 30.08 2022 r. do dnia 29.11.2022 r. i na podstawie art. 124 ust. 1 u.P. zawiesił stronie od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia. Rozpatrując odwołanie strony, KWP rozkazem personalnym nr [...] r. z dnia 19.09.2022 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 39c ust. 1 pkt 3 i ust. 5 u.P., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję o zawieszeniu policjanta w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia na postanowienie Prokuratury Regionalnej w L. z dnia 19.08.2022 r. w przedmiocie zastosowania wobec strony środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych na czas trwania postępowania, Sąd Rejonowy L. -[...]w L. w dniu 25.10.2022 r. postanowił uchylić zaskarżone postanowienie.

Następnie w dniu 21.11.2022 r. KPP rozkazem personalnym nr [...], na podstawie art. 39 ust. 3, art. 39a ust. 3 w zw. z art. 39a ust. 1 pkt 6 lit. c, art. 39b ust. 1, art. 39c ust. 3 i art. 124 ust. 1 u.P., przedłużył okres zawieszenia strony w czynnościach służbowych od dnia 30.11.2022 r. do czasu zakończenia postępowania karnego z jednoczesnym dalszym zawieszeniem płatności 50% ostatnio należnego uposażenia.

W uzasadnieniu rozkazu personalnego organ I instancji wskazał argumenty, które w jego ocenie szczególnie uzasadniają przedłużenie okresu zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego.

W przewidzianym w prawie terminie, pełnomocnicy skarżącego wnieśli odwołania od ww. rozkazu personalnego organu I instancji, żądając jego uchylenia w całości, jak i umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość materialną. W treści odwołań pełnomocnicy skarżącego szczegółowo przedstawili i uzasadnili zarzuty naruszenia przepisów prawa tj. art. 39 ust. 2, art. 39 ust. 3 u.P. w zw. z art. 7a § 1 k.p.a., art. 6 i art. 7 k.p.a.

W uzasadnieniu wskazanego na wstępie rozkazu personalnego z dnia 22 grudnia 2022r., organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny, jak i prawny sprawy, wskazując na treść art. 39 ust. 3, art. 39c ust. 3 u.P. Wyjaśnił, iż warunkiem przedłużenia okresu zawieszenia funkcjonariusza, w trybie art. 39 ust. 3 u.P., jest wystąpienie w sprawie następujących przesłanek: uznanie sprawy za "szczególnie uzasadniony przypadek", uprzednie dokonanie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych na podstawie art. 39 ust. 1 lub ust. 2a u.P. oraz aktualne prowadzenie wobec funkcjonariusza postępowania karnego. Ukończenie postępowania karnego jest zdarzeniem, z którym ustawodawca wiąże ostateczny upływ terminu, do którego może nastąpić przedłużenie okresu zawieszenia. Następnie organ odwoławczy przypomniał, że strona została zawieszona w czynnościach służbowych z powodu wszczęcia wobec niej postępowania karnego oraz to, że wobec funkcjonariusza nadal toczy się postępowanie karne, w którym zarzucono mu popełnienie czynu o znamionach przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego polegającego na niedopełnieniu obowiązków służbowych. Zgodził się z organem I instancji, że tego rodzaju przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, w sposób istotny ujemnie wpłynęło na dobre imię Policji.

Dalej KWP podniósł, iż organ I instancji wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu, że postępowanie przygotowawcze Prokuratury Regionalnej w L. nie zostało zakończone i dla dobra służby konieczne jest odsunięcie policjanta od wykonywania obowiązków służbowych do czasu ewentualnego oczyszczenia go z zarzutów popełnienia przestępstw, które jest możliwe w wyniku prawomocnego rozstrzygnięcia sądowego. Przedstawił też argumenty, które, w jego ocenie szczególnie, uzasadniają przedłużenie okresu zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego - charakter zarzuconych policjantowi przestępstw dyskredytujący go w oczach przełożonych, podważający zaufanie do Policji i jej funkcjonariuszy, naruszający tym samym dobro służby, narażenie na szwank autorytetu i dobrego imienia całej policyjnej formacji, jako instytucji zdolnej do sprawnego i rzetelnego działania w zakresie nałożonych na nią obowiązków praworządności, narażenie Policję na utratę wizerunku jako formacji reprezentowanej przez funkcjonariuszy o nieposzlakowanej opinii i działających w związku z podejmowanymi czynnościami służbowymi zawsze zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, przepisami resortowymi i zasadami etyki zawodowej, utrata w oczach przełożonych przymiotu osoby godnej zaufania i dającej rękojmię prawidłowej realizacji czynności służbowych oraz poszanowania zasady praworządności, wątpliwość co do dalszego wykonywanie przez policjanta powierzonych obowiązków służbowych w sposób prawidłowy, rzetelny i sprawny, przyczynienie się do pogorszenia wizerunku służby publicznej i dalsze narażenie jej na kolejne szkody, jakie wynikają z faktu zarzucanego rażącego naruszenia wymogów stawianych funkcjonariuszom publicznym.

W ocenie organu II instancji nie ma wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie w interesie służby tożsamym z interesem społecznym jest odsunięcie funkcjonariusza od wykonywania zadań i czynności służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Policjant jako osoba powołana do egzekwowania przepisów prawa sama musi przestrzegać tego prawa w najwyższym stopniu. Wszelkie niepraworządne działanie policjanta, jak również uzasadnione podejrzenie o takie działanie, rodzić muszą zdecydowane kroki zmierzające do odsunięcia go od wykonywania czynności służbowych. Zdaniem KWP, przytoczone przez organ I instancji argumenty wypełniają pojęcie ważnego interesu służby i ważnego interesu społecznego, który pozwala na uznanie sytuacji strony za szczególnie uzasadniony przypadek, uprawniający do dalszego zawieszenia go w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. W ocenie organu odwoławczego, bez wątpienia policjant utracił wizerunek osoby o nieposzlakowanej opinii. Nie daje tym samym na przyszłość rękojmi przestrzegania porządku prawnego i dalszego rzetelnego wykonywania czynności służbowych, zarówno na zajmowanym stanowisku służbowym, jak i w ramach zadań możliwych do powierzenia policjantowi. KWP stwierdził, iż zarzuty karne dotyczące zakresu realizowanych przez niego zadań oraz uczynienia szkody dla autorytetu Policji i jej wizerunku jako organu sprawnego i rzetelności w swoich działaniach wymagają zdecydowanie całkowitego odsunięcia od wykonywania zadań i czynności służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Jednocześnie podkreślił, iż skorzystanie przez organ z instytucji zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych i całkowite odsunięcie go od możliwości wykonywania obowiązków służbowych do czasu ostatecznego zakończenia prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego, nie przesądza o winie policjanta w tym postępowaniu. Ponadto po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie zostanie skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby.

W dalszej części zaskarżonego rozkazu organ odwoławczy odniósł się do zarzutów przedstawionych w odwołaniach. Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego faktu uchylenia stosowanego w ramach postępowania karnego środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych i wpływu tego faktu na decyzję organu, który, w ocenie skarżącego, winien podjąć podobną decyzję i zaniechać dalszego zawieszania policjanta w czynnościach służbowych w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie przepisów ustawy o Policji, KWP stwierdził, że głównym celem zastosowania środków zapobiegawczych określonych w kodeksie postępowania karnego jest zabezpieczenie prawidłowego toku postępowania karnego. Mają one zapobiegać uchylaniu się oskarżonego od procesu i jego ewentualnym matactwom. Zastosowanie środka zapobiegawczego, np. w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych na podstawie art. 276 k.p.k. wymaga zatem istnienia odpowiedniej podstawy dowodowej. Natomiast fakt prowadzenia przeciwko policjantowi postępowania karnego pociąga za sobą, przewidzianą w ustawie o Policji, sankcję w postaci obligatoryjnego zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych na czas nie dłuższy niż 3 miesiące (art. 39 ust. 1) lub fakultatywnego zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych na czas nie dłuższy niż 12 miesięcy (art. 39 ust. 2 i 2a) oraz fakultatywnego przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego (art. 39 ust. 3). Istotą instytucji zawieszenia w czynnościach służbowych na podstawie ustawy o Policji jest pozbawienie funkcjonariusza prawa wykonywania obowiązków służbowych na określony czas, aż do zbadania prawdziwości ciążących na nim zarzutów, jest to instytucja specyficzna dla tzw. zawodów zaufania publicznego. Instytucja ta ma na celu ochronę interesu społecznego, który w tym przypadku oznacza realizację zadań Policji przez osoby, które dają rękojmię przestrzegania porządku prawnego i które będą pozytywnie odbierane przez społeczeństwo. Instytucja zawieszenia w czynnościach służbowych wynikająca z art. 276 k.p.k. i zawieszenie w czynnościach służbowych określone art. 39 u.P. są zatem instytucjami spełniającymi inne cele. Zdaniem organu odwoławczego, powoływanie się przez stronę na fakt uchylenia przez sąd przedmiotowego środka stosowanego na podstawie art. 276 k.p.k. pozostaje zatem bez znaczenia dla niniejszej sprawy.

Organ odwoławczy stwierdził także, iż obowiązkiem organu w niniejszej sprawie było zebranie materiału dowodowego uzasadniającego (bądź nie) zastosowanie art. 39 ust. 3 u.P. Obowiązek ten, jak dowiedziono, został przez organ wykonany. W toku postępowania ustalono bowiem, iż śledztwo przeciwko skarżącemu nadal się toczy, a zarzuty ogłoszone wymienionemu nie uległy zmianie. Wbrew stanowisku strony, organ nie ma obowiązku zbadania, czy faktycznie przedstawione mu zarzuty odpowiadają prawu i wskazują na popełnienie przestępstwa. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych KWP wskazał, iż do organów Policji orzekających w sprawie zawieszenia w czynnościach służbowych, nie należy bowiem ocena postępowania karnego i co się z tym wiąże ocena stawianych w nim zarzutów. Zaś w sytuacji, gdy postępowanie karne znajduje się jeszcze na etapie przygotowawczym, po przedstawieniu zarzutów, to ustawowej cechy szczególności przypadku mającego przemawiać za przedłużeniem zawieszenia policjanta w wykonywaniu czynności służbowych, należy poszukiwać wśród tych okoliczności, które istnieją na etapie przedstawienia zarzutów. Z tego względu, tymi okolicznościami może być nawet sam charakter przedstawionych policjantowi zarzutów.

Konkludując organ odwoławczy stwierdził, iż przyjmując, że w sprawie zachodził "szczególnie uzasadniony przypadek", stwarzający podstawę do podjęcia decyzji o przedłużeniu okresu zawieszenia, organ I instancji nie tylko nie przekroczył granic uznania administracyjnego, ale także rozstrzygnięcie uzasadnił dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. Użycie przez organ niefortunnego zwrotu dotyczącego istnienia w przedmiotowej sprawie "obligatoryjności" przesłanki dotyczącej przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych na podstawie określonej w art. 39 ust. 3 u.P., w ocenie organu drugiej instancji, nie świadczy o błędnym zastosowaniu tego przepisu. Organ prawidłowo przytoczył treść wskazanej regulacji i właściwie ocenił, możliwość jej zastosowania w niniejszej sprawie. Badając przesłankę do przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, oceniając okoliczności sprawy i charakter zarzutów karnych policjanta, uznał potrzebę przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych skarżącego za swój obowiązek. Dodał, że w przypadku zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych przepis art. 124 ust. 1 u.P. nakłada na przełożonego obowiązek zawieszenia 50% ostatnio należnego uposażenia, dalsze zawieszenie stronie 50% ostatnio należnego uposażenia jest, więc prawną konsekwencją przedłużenia okresu zawieszenia go w czynnościach służbowych. Mimo zrozumienia dla przedstawionej w odwołaniu trudnej sytuacji materialnej policjanta i jego rodziny, w świetle przedstawionej powyżej argumentacji dotyczącej celowości dalszego zawieszenia go w czynnościach służbowych wobec uznania jego sprawy za wskazany w ustawie "szczególnie uzasadniony przypadek", nie sposób, zdaniem organu odwoławczego, uznać argumentów strony (powołującej się na umożliwienie regulacji zaciągniętych zobowiązań w przypadku "odwieszenia" wypłaty połowy uposażenia i wpływu tego na rodzinną sytuację bytową policjanta) za przesłanki przemawiające za uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 31 stycznia 2023r. skarżący, reprezentowanym przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł na powyższy rozkaz personalny z dnia 22 grudnia 2022r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Autor skargi zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa tj.:

1) art. 39 ust. 2 u.P. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w toku obu instancji administracyjnych, a polegające na błędnej interpretacji pojęcia ustawowego "dobro służby" i nadanie mu na gruncie niniejszego postępowania znaczenia przesłanki do dalszego zawieszenia strony bez subsumpcji tego pojęcia pod stan faktyczny sprawy oraz bez wyjaśnienia tego pojęcia w odniesieniu do zarzutów stawianych stronie, co de facto oznacza, że organ drugiej instancji powielił argumentację organu pierwszej instancji i nie odniósł się do meritum zarzutu odwołania;

2) art. 39 ust. 2 i 3 u.P. w zw. z art. 7a § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na wydaniu spornego rozkazu personalnego drugiej instancji, ponownie, jak w przypadku rozkazu pierwszej instancji, bez jakiegokolwiek uzasadnienia na czym polega spełnienia ustawowej przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków" i wobec tego pogwałcenie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony;

3) art. 39 ust. 3 u.P. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przekroczeniu granic uznania administracyjnego, bowiem zważywszy na fakt, że Sąd Rejonowy L. -[...] w L. postanowieniem z dnia 25 października 2022 r. uchylił środek prokuratorski w postaci zawieszenia strony do czasu zakończenia postępowania przygotowawczego, wskazane jest ostrożne stosowanie tożsamego w skutkach środka w postępowaniu administracyjnym, skoro Sąd karny uznał, że stosowanie go nie jest celowe;

4) art. 39 ust. 3 u.P. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że w toku postępowania pierwszoinstancyjnego jedynie w niefortunnie użyto zwrotu "Obligatoryjność przesłanki dotycząca przedłużenia zawieszenia czynnościach służbowych", bez jakiegokolwiek dalszego wyjaśnienia powodów wynikającej z uchybionego przepisu prawa uznaniowości przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych;

5) art. 6 k.p.a. i art. 7 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na pogwałceniu zasady praworządności, prowadzenia postępowania na podstawie przepisów prawa, co manifestuje się w uzasadnieniu spornego rozkazu personalnego (zob. s. 2, akapit 5 od słów "Charakter przestępstw" zaskarżonego rozkazu) wbrew konstytucyjnej i procesowej zasadzie domniemania niewinności tj. niewyjaśnienie w uzasadnieniu rozkazu personalnego drugiej instancji powodu użycia w rozkazie pierwszej instancji sformułowań contra legem, że wg tego organu skarżący popełnił zarzucony mu czyn, w tym w szczególności cyt.:

- "Charakter przestępstw" - skarżący A. P. nie zarzuca się popełnienie przestępstwa, lecz zarzuca popełnienie mu czynów zabronionych, które dopiero po prawomocnym skazaniu nazywa się przestępstwami;

- "Zachowania policjanta naraziło Policję" - zachowanie nie zostało wykazane prawomocnym wyrokiem karnym, więc nie zostało stwierdzone,

- "W oczach przełożonych nie posiada on już przymiotu osoby godnej zaufania [...]" - ponownie należy przypomnieć, że A. P. jest osobą niewinną [!], co powinno oznaczać, szczególnie wśród jego przełożonych będących Policjantami, że nieuprawnione jest stanowcze twierdzenie, że nie posiada on już przymiotów do służby w Policji;

- "Czyny popełniane przez policjanta [...]" - nie wykazano prawomocnym wyrokiem popełnienia zarzuconych skarżącemu czynów.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości oraz utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego organu I instancji w całości. Ponadto wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów zalegających w aktach osobowych – A. P. na okoliczność przebiegu jego służby, uznania jego osoby wśród przełożonych i wśród lokalnej społeczności, w tym na okoliczność, że był on nagradzany służbowo i w tym celu wnoszę o zwrócenie się do Komendy Powiatowej Policji w S. o nadesłanie całości akt osobowych A. P..

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozkazie personalnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną wydanych w niniejszej sprawie rozkazów personalnych stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1882 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 39 ust. 1 u.P., policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Z kolei ust. 2 ww. przepisu określa, że policjanta można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby – na czas nie dłuższy niż 12 miesięcy. Natomiast ust. 3 art. 39 przewiduje, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu ukończenia postępowania karnego.

W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddane zostały rozkazy personalne w przedmiocie przedłużenia skarżącemu okresu zawieszenia w czynnościach służbowych od dnia 30 listopada 2022r. do czasu ukończenia postępowania karnego, a więc decyzje podjęte na podstawie art. 39 ust. 3 u.P.

Należy wskazać, że treść ww. przepisu wskazuje, że decyzja o przedłużeniu policjantowi okresu zawieszenia w wykonywaniu obowiązków służbowych ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę sformułowania "można przedłużyć". Decyzja taka wprawdzie pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej.

W świetle art. 39 ust. 3 u.P. warunkiem przedłużenia okresu zawieszenia funkcjonariusza w wykonywaniu obowiązków służbowych jest wystąpienie dwóch przesłanek, tj. "szczególnie uzasadnionego przypadku" oraz faktu prowadzenia wobec funkcjonariusza postępowania karnego - ukończenie bowiem tego postępowania jest zdarzeniem, z którym ustawodawca wiąże ostateczny upływ terminu, do którego może nastąpić przedłużenie okresu zawieszenia. Fakt toczenia się przeciwko skarżącemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego jest bezsporny w niniejszej sprawie, spór natomiast dotyczy tego, czy w sprawie zaistniał "szczególnie uzasadniony przypadek".

Choć ustawodawca nie określił, co należy rozumieć przez pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku", to jednak, nawiązując w treści tego przepisu do prowadzonego postępowania karnego, wskazał pośrednio na przesłankę do dalszego trwania zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, określając tym samym, że okres ten może zostać przedłużony do czasu jego zakończenia. Zauważyć należy, że z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych, w tym zwłaszcza zarzutów, jakie mogą być stawiane w postępowaniach karnych wobec policjantów, użycie przez ustawodawcę zwrotu niedookreślonego "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" jest w pełni uzasadnione. Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala bowiem organom Policji na odpowiednią ocenę zarówno samego faktu prowadzenia przeciwko policjantowi postępowania karnego, jak i charakteru stawianego funkcjonariuszowi w tym postępowaniu zarzutu, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania zawieszenia w czynnościach służbowych. Przy czym, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 964/09 (publ. LEX nr 595648), w sytuacji gdy postępowanie karne znajduje się jeszcze na etapie przygotowawczym, po przedstawieniu zarzutów, to ustawowej cechy szczególności przypadku mającego przemawiać za przedłużeniem zawieszenia policjanta w wykonywaniu czynności służbowych należy poszukiwać wśród tych okoliczności, które istnieją na etapie przedstawienia zarzutów. Z tego względu, tymi okolicznościami może być sam charakter przedstawionych policjantowi zarzutów.

W ocenie Sądu, rację mają organy Policji, wskazując, że w sprawie niniejszej spełniona została przesłanka "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 39 ust. 3 u.P., uzasadniająca przedłużenie okresu zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych. Z akt sprawy wynika, że w ramach prowadzonego przez Prokuraturę Regionalną w L. śledztwa o sygn. akt. 2005 - 4 Ds. [...] asp. A. P. zarzucono popełnienie dwóch czynów z art. 231 § 1 kk, polegających na niedopełnieniu obowiązków funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w S. poprzez zaniedbanie, brak staranności w prowadzeniu postępowania przygotowawczego - niesprawdzenie kompletności otrzymanych materiałów i faktu niezwłocznego przesłania pakietów z próbkami krwi do badań na zawartość alkoholu, prowadzące w konsekwencji do ich utraty, a także poprzez niezweryfikowanie istnienia ustawowej przesłanki do wydania zatrzymanego prawa jazdy i wydanie go osobie podejrzewanej o prowadzenie samochodu pod wpływem alkoholu przed upływem 30 dni od daty zatrzymania. Objęte postanowieniem o przestawieniu zarzutów czyny mają charakter umyślny i są ścigane z oskarżenia publicznego, mają charakter niedopełnienia obowiązków służbowych funkcjonariusza publicznego.

Zdaniem Sądu, powyżej przedstawione okoliczności stanowią wystarczająca przesłankę do uznania, że w kontrolowanej sprawie zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający przedłużenie mu okresu zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 stycznia 2023r. sygn. akt III OSK 1404/21 wskazał m.in., "iż punktem wyjścia do poszukiwania ustawowej cechy szczególności przypadku, o którym mowa w art. 39 ust. 3 ustawy o Policji, mającego przemawiać za przedłużeniem zawieszenia w czynnościach służbowych jest postanowienie o przedstawieniu policjantowi zarzutów i charakter zarzucanych mu czynów zabronionych. Z tego względu nie sam fakt toczącego się przeciwko policjantowi postępowania karnego, lecz charakter przedstawionych w takim postanowieniu zarzutów może przesądzać, czy możliwe jest dopuszczenie do sytuacji, że policjant będzie pełnił służbę, czy też nadal powinien być odsunięty od wykonywania swych obowiązków służbowych. Jeżeli zatem w sprawie karnej zgromadzone dowody pozwoliły na przedstawienie policjantowi zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, a następnie wniesienia do sądu aktu oskarżenia, to stan taki można ocenić jako szczególny przypadek uzasadniający zastosowanie wobec takiego funkcjonariusza instytucji, o jakiej mowa w art. 39 ust. 3 ustawy o Policji, gdyż uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa umyślnego przez policjanta pozostaje w jaskrawej sprzeczności z rotą złożonego przez niego na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Policji ślubowania oraz z zadaniami, o których mowa w art. 1 ust. 2 powyższej ustawy, do których została powołana Policja".

Uzasadniając podjęte w sprawie rozstrzygnięcie, organy orzekające prawidłowo wskazały, iż charakter czynów z art. 231 § 1 k.k. tj. niedopełnienie obowiązków funkcjonariusza publicznego, które popełnione zostają z winy umyślnej i są ścigane z oskarżenia publicznego, postrzegane są jako czyny o wysokim stopniu społecznej szkodliwości. Zachowanie policjanta należało uznać za niedopuszczalne, naruszające dobro służby, a w szczególności dobre imię Policji i podważające zaufanie obywateli do organów Policji. Jednocześnie Sąd zauważa, co wynika z odpowiedzi organu na skargę, że toczące się przeciwko skarżącemu postępowanie karne zawisło przed sądem karnym. W dniu 3 stycznia 2023r. prokurator Prokuratury Rejonowej w L. w ramach postępowania 2005-4Ds. [...] skierował bowiem do Sądu akt oskarżenia przeciwko skarżącemu.

Z tych względów organy prawidłowo uznały, że postawienie skarżącemu opisanych wyżej zarzutów, co skutkowało skierowaniem akt oskarżenia, winno skutkować podjęciem określonych działań, mających na celu odsunięcie skarżącego od wykonywania czynności służbowych. Realizacja obowiązków wynikających ze stosunku służbowego w przedmiotowej sytuacji niewątpliwie naruszałaby dobre imię tej formacji i wywierałaby demoralizujący wpływ na współpracowników. Wobec tego rodzaju zarzutów, interes służby, który w tym przypadku należy utożsamiać z interesem społecznym, góruje nad interesem funkcjonariusza, jako strony postępowania administracyjnego (art. 7 k.p.a.), co niewątpliwie uzasadnia dalsze trwanie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych.

Zauważyć należy, że wśród służb mundurowych Policja wyróżnia się zakresem przydzielonych jej zadań, które mają charakter wieloaspektowy. Policja tworzy formację uzbrojoną służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jak stanowi art. 1 ust. 2 ustawy o Policji, do podstawowych zadań formacji należy m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców (...). Publiczny wymiar Policji powoduje, że w istotnym stopniu jej działania kształtują autorytet organów państwa i zaufanie do ich funkcjonariuszy. Stąd też wymagania w stosunku do funkcjonariuszy publicznych Policji i innych służb mundurowych muszą być tak wysokie, aby umacniały podstawy ich autorytetu. Dotyczy to zarówno sfery służby, jak i postawy osobistej.

W świetle powyższego, nie ma racji skarżący twierdząc, iż w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do zastosowania art. 39 ust. 3 u.P. Charakter przedstawionych skarżącemu zarzutów mógł, w ocenie Sądu, stanowić podstawę do podjęcia rozkazu o przedłużeniu okresu zawieszenia w czynnościach służbowych ze względu na zaistnienie "szczególnie uzasadnionego przypadku".

Jednocześnie Sąd zauważa, iż zarzut niewłaściwego zastosowania art. 39 ust. 2 u.P. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przepis ten nie był stosowany w toku wydawania rozkazów personalnych przez organy orzekające w sprawie.

Zdaniem Sądu, za bezzasadny należy uznać zarzut niewłaściwego zastosowania art. 39 ust. 2 i 3 u.P. w zw. z art. 7a § 1 k.p.a. Zarówno w uzasadnieniu rozkazu personalnego organu I instancji, jak i organu odwoławczego wskazano w sposób szczegółowy argumenty, które szczególnie uzasadniają przedłużenie okresu zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych.

Obowiązkiem organów orzekających w niniejszej sprawie było zebranie i ocena materiału dowodowego uzasadniającego (bądź nie) zastosowanie art. 39 ust. 3 u.P. Obowiązek ten, jak wynika z akt sprawy, został przez organy prawidłowo wykonany. W toku postępowania ustalono bowiem, iż postępowanie karne przeciwko skarżącemu nadal się toczy, nie uległy zmianie podstawy do wszczęcia postępowania karnego, zaś charakter stawianych policjantowi w tym postępowaniu zarzutów uzasadnia podjęcie rozstrzygnięcia o przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych. W ocenie Sądu, z całą pewnością uznać należy, iż w postępowaniu w przedmiocie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych organ nie rozstrzyga, czy funkcjonariusz popełnił przestępstwo, czy też nie. Tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia art. 6-7 k.p.a. Zdaniem Sądu, organy orzekające nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, a zaskarżone rozstrzygnięcia uzasadniły dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, czyniąc zadość wymogom z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. Sąd stwierdza zatem, że w zaistniałym stanie faktycznym i obowiązującym stanie prawnym podjęte w sprawie rozkazy personalne należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), orzekł jak w sentencji wyroku.