Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 179/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 8 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 286 poz 2870
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 151, art. 205 par. 2, art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 29 czerwca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant asystent sędziego Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2010 roku sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat M. R. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy [...] kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80 groszy) złotych obejmującą należną kwotę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. po rozpatrzeniu zażalenia M.C. od postanowienia Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i Planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego – utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W jego uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] r. organ I instancji przyznał M. C. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, informując go w motywach podjętego rozstrzygnięcia, że warunkiem wypłaty płatności w 4 i 5 roku jest zrealizowanie przedsięwzięć wyszczególnionych we wniosku oraz planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego w terminie 6 miesięcy od daty wypłaty trzeciej płatności.

W dniu [...] r. organ I instancji wydał decyzję o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5 z uwagi na to, że strona w terminie do dnia 25 grudnia 2008 r. nie złożyła oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć określonych w planie.

W odwołaniu od tej decyzji M.C. wskazał, że zrealizował wszystkie zaplanowane przedsięwzięcia, a powodem uchybienia terminu w złożeniu oświadczenia była przewlekła choroba. Nadto odwołujący wyjaśnił, że sądził, iż zostanie powiadomiony przez organ o konieczności złożenia spornego oświadczenia.

Dyrektor ARiMR, po uprzednim wyjaśnieniu intencji pisma z dnia 26 lutego 2009 r. zatytułowanego "odwołanie" i stwierdzeniu, że należy je traktować, jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia, decyzją z dnia [...] r. uchylił rozstrzygniecie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Postanowieniem z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w trybie art. 59 § 1 k.p.a. odmówił M.C. przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Zdaniem organu strona, powołując się na długoletnią, przewlekłą chorobę, nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu.

W zażaleniu na w/w postanowienie M.C. wyjaśnił, że był obłożnie chory i nie mógł wstać z łóżka. Z uwagi na charakter choroby, na którą cierpi, nie jest w stanie przewidzieć, kiedy nie będzie mógł chodzić. Jego zdaniem organ powinien wezwać go do złożenia oświadczenia i stosownych dokumentów.

Wspomnianym na wstępie postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., art. 5 ust. 1a oraz ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. nr 229, poz. 2273 ze zm.), § 8 ust. 1 i 2, § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 286, poz. 2870 ze zm.), art. 67, art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. (WE), Nr L 153, z 30 kwietnia 2004 r., str. 30-83 ze zm.), art. 64 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. (WE), Nr L 368, z 23 grudnia 2006 r., str. 15-73, ze zm.) – utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Dyrektor, powołując się na dane zawarte w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli (ZSZiK), ustalił, że wypłata płatności w trzecim roku realizacji planu na rzecz strony nastąpiła w dniu 18 czerwca 2008 r. Sześciomiesięczny termin na zrealizowanie przedsięwzięcia liczony od dnia 18 czerwca 2008 r. upłynął w dniu 18 grudnia 2008 r., natomiast siedmiodniowy termin na złożenie oświadczenia minął bezskutecznie w dniu 29 grudnia 2008 r.

W ocenie organu II instancji z zaświadczenia o stanie zdrowia z dnia 18 sierpnia 2006 r., wynika, że M.C. w dacie jego wystawienia chorował z powodu zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa, wraz z współistniejącymi chorobami o charakterze przewlekłym. Natomiast z treści karty informacyjnej leczenia sanatoryjnego z dnia 23 stycznia 2009 r. wynika rozpoznanie u strony choroby zwyrodnieniowej stawów kręgosłupa, cukrzycy i nadciśnienia tętniczego.

Zdaniem Dyrektora M.C. nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia oświadczenia, a to z tego powodu, że występowanie chorób o charakterze przewlekłym nie stanowi przeszkody uniemożliwiającej dopełnienie czynności złożenia oświadczenia w terminie. Także przedłożone przez stronę orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 26 czerwca 2009 r. nie wykluczało możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę, np. przez nadanie oświadczenia przez pocztę.

W przekonaniu Dyrektora ARiMR M.C., składając wniosek o przywrócenie terminu w dniu 27 lutego 2009 r., nie spełnił również przesłanki przewidzianej w art. 58 § 2 k.p.a., ponieważ prośbę o przywrócenie terminu wniósł po upływie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

Jeśli natomiast chodzi o przesłankę dopełnienia czynności, dla której określony był termin, organ II instancji stwierdził, że strona nie złożyła oświadczenia i organ I instancji powinien wezwać ją w trybie art. 64 k.p.a. do uzupełnienia braku formalnego, poprzez złożenie oświadczenia na stosownym formularzu. Z uwagi jednak na okoliczność, że strona nie uprawdopodobniła braku winy oraz uchybiła terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego oświadczenia, uchybienie organu I instancji w tym zakresie Dyrektor ocenił jako nieistotne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. M.C. powtórzył argumenty z zażalenia od postanowienia organu I instancji i wniósł o uchylenie wydanych w sprawie postanowień oraz przywrócenie wstrzymanych płatności.

Odpowiadając na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2010 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Na rozprawie w dniu 29 czerwca 2009 r. stawił się skarżący wraz z pełnomocnikiem, który poparł skargę i wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, oświadczając, że nie zostały one uiszczone w całości, ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało oddalić.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej.

Innymi słowy, do kompetencji Sądu administracyjnego należy ocena, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd badając w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego postanowienia Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, uznał, iż co do zasady odpowiada ono przepisom obowiązującego prawa i wobec tego skargę M.C. należało oddalić.

Istotnym problemem, jaki wyłonił na tle rozpoznawanej sprawy, jest jednak odpowiedź na pytanie o charakter terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego wskazanego w § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 286, poz. 2870 ze zm.).

Wyjaśnienie tej kwestii wiąże się - w ocenie Sądu - z koniecznością dokonania wykładni przepisu § 8 w powiązaniu z § 9 rozporządzania, który normuje przesłanki wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku jej wypłaty.

Stosownie do treści § 8 wspomnianego rozporządzenia - płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny:

1) zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu oraz

2) złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (ust. 1).

Oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję, w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin określony w ust. 1 pkt 1 (ust. 2).

Zgodnie natomiast z dyspozycją § 9 ust. 1 tegoż rozporządzenia płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 2, który stanowi, że w przypadku, o którym mowa w ust. 1, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego może być wypłacona, jeżeli realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie chociażby jednej z następujących okoliczności:

1) długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego;

2) wystąpienie klęski żywiołowej;

3) zniszczenie budynków inwentarskich w gospodarstwie na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych;

4) wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie niskotowarowym producenta rolnego.

W ocenie Sądu brzmienie § 9 ust. 1 rozporządzenia wskazuje wprost, z jakimi okolicznościami wiązać należy wstrzymanie wypłaty świadczeń na czwarty i piąty rok realizacji planu rozwoju gospodarstwa niskotowarowego i - co istotne - taką okolicznością z pewnością nie jest niezłożenie oświadczenia w terminie 7 dni, o którym mowa w § 8 ust. 2 rozporządzenia. Gdyby bowiem ustawodawca zamierzał rozciągnąć, określone w przepisie § 9 ust. 1 skutki polegające na wstrzymaniu płatności w czwartym i piątym roku obowiązywania planu, to zapis taki winien - według Sądu - zostać dokonany w treści rozważanego rozporządzenia w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości - expressis verbis, tak aby sankcji tej nie można było domniemywać.

Skoro jednak zapisu takiego brak jest w treści rozporządzenia, to tym samym domniemywanie jakichkolwiek sankcji za złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć po upływie terminu określonego w § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, jest nie do pogodzenia z chronionymi Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej zasadami demokratycznego państwa prawa.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, podzielany zresztą w pełni przez sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową skargę, że wstrzymanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku jej wypłaty, w myśl regulacji zawartej w § 9 ust. 1 rozporządzenia, jest rygorem dla producenta rolnego, który nie przestrzega zasad korzystania z pomocy finansowej na wspieranie gospodarstwa niskotowarowego. Ten rygor sprowadza się do pozbawienia producenta rolnego prawa do kontynuowania tej pomocy w czwartym i piątym roku. Przesłanki zastosowania wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku jej wypłaty zostały wprowadzone do porządku prawnego przepisami o charakterze szczególnym, a zatem nie mogą być interpretowane przez organ ponad treść ściśle określoną w przepisie § 9 ust. 1 omawianego rozporządzenia (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Lu 390/09, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł.: z dnia 8 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 890/09 i z dnia 23 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 29/10 ).

Za przyjęciem takiej interpretacji - w przekonaniu składu orzekającego - przemawia również wykładnia celowościowa. Nie ulega bowiem najmniejszej wątpliwości, że celem ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. nr 229, poz. 2273), podobnie jak rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest, jak sama nazwa zresztą wskazuje, wspieranie gospodarstw niskotowarowych, polegające na udzielaniu producentom rolnym pomocy finansowej w zamian za realizowanie przez nich takich przedsięwzięć, które spowodują, że ich gospodarstwa będą bardziej dochodowe, ekologiczne, bądź też umożliwią producentom osiąganie dochodów poza rolnictwem.

Złożenie zatem przez producenta rolnego oświadczenia, że zaplanowane przedsięwzięcie zostało zrealizowane nie jest celem samym w sobie, a jedynie informacją dla organu, zaś dołączone do niego dokumenty, o których mowa w § 8 ust. 3, są dowodami, potwierdzającymi zrealizowanie przez producenta przedsięwzięcia.

Jeśli z dokumentów tych wynika, że producent w terminie, o jakim mowa w § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, zrealizował przedsięwzięcie, to brak jest przesłanek do tego, aby producenta rolnego obarczać określonymi sankcjami, w szczególności wstrzymaniem płatności.

Tożsame stanowisko w tej kwestii zaprezentował także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 477/09.

Za słusznością takiego poglądu przemawia dodatkowo unormowanie § 3 ust. 4 rozważanego rozporządzenia, który stanowi, że płatność jest udzielana producentowi, który zobowiąże się do realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego oraz do nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności.

Przepis § 3 nie uzależnia zatem prawa do płatności od zobowiązania się producenta rolnego do złożenia odpowiedniego oświadczenia.

Wyjaśnienia wobec tego - według Sądu - wymaga, z jakiego rodzaju terminem mamy do czynienia w przypadku oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku oraz w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, przewidzianym w § 8 ust. 2 rozporządzenia.

Na gruncie prawa administracyjnego wyróżnić można dwa rodzaje terminów, mianowicie są to terminy materialne i terminy procesowe. Terminy materialne wskazują na okres, w ciągu którego może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnego stosunku materialnego. Jego upływ skutkuje wygaśnięciem praw lub obowiązków o charakterze materialnym i co ważne - nie jest również możliwie jego przywrócenie.

Natomiast terminy procesowe określają okres do dokonania konkretnej czynności procesowej przez podmioty postępowania. Uchybienie takiemu terminowi wywołuje skutek prawny na płaszczyźnie procesowej przez uzależnienie skuteczności czynności procesowej od zachowania terminu.

Podkreślić trzeba, że przepisy prawa administracyjnego nie określają wprost, z jakiego rodzaju terminem mamy do czynienia i dlatego też w każdej jednostkowej sytuacji zachodzi potrzeba zbadania charakteru prawnego terminu zastrzeżonego przez prawo.

Wstrzymanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku jej wypłaty, o czym stanowi § 9 ust. 1 rozporządzenia, to bez wątpienia skutek w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego kształtującego prawa i obowiązki jednostki. Skutek ten następuje - zgodnie z brzmieniem § 9 ust. 1 - jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych wyłącznie w § 8 ust. 1 tegoż rozporządzenia. Z tego punktu widzenia termin 6 miesięcy zastrzeżony na realizację przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, liczony od dnia wypłaty płatności w trzecim roku realizacji planu jest bez wątpienia terminem materialnoprawnym.

Jeżeli zatem wymóg zawarty w przepisie § 8 ust. 2 tegoż rozporządzenia, odnoszący się do siedmiodniowego terminu na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie jest wymieniony w przepisie § 8 ust. 1 tegoż rozporządzenia, to tym samym jego niezachowanie nie pociąga za sobą skutków w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego, kształtującego prawa i obowiązki jednostki i przez to nie jest to termin materialnoprawny, lecz termin o charakterze procesowym.

Terminy procesowe nie mają jednolitego charakteru i można je podzielić z punktu widzenia skutków prawnych ich naruszenia na terminy zawite, których niezachowanie pow i terminy instrukcyjne, których niezachowanie nie pociąga za sobą takich skutków.

Z jakiego rodzaju terminem procesowym mamy do czynienia w konkretnym wypadku można wskazać dopiero po analizie skutków jego naruszenia.

Ocena skutków niezachowania siedmiodniowego terminu, określonego w przepisie § 8 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, prowadzi - zdaniem składu orzekającego - do wniosku, iż prawodawca skutków tych w ogóle nie określił, pomimo tego, iż jest to termin zastrzeżony dla zachowania strony postępowania. Skutków tych nie można również wyprowadzić w oparciu o inne regulacje prawne z zakresu prawa administracyjnego, bowiem brak jest takich unormowań, z których w jednolity sposób dałoby się wywnioskować skutek w razie naruszenia terminu procesowego.

Skutek w postaci bezskuteczności czynności procesowej zastrzegany w razie niezachowania terminu wynika za każdym razem z konkretnej normy prawnej ustanawiającej termin dla dokonania określonej czynności procesowej. Zaś przepisy o charakterze ogólnym określają jedynie możliwości uwolnienia się od skutków prawnych przekroczenia tegoż terminu.

Skoro zatem brak jest podstaw prawnych dla przypisania jakichkolwiek skutków niezachowania siedmiodniowego terminu, określonego w przepisie § 8 ust. 2 analizowanego rozporządzenia, to tym samym należy uznać, iż wolą ustawodawcy było przypisanie temu terminowi wyłącznie charakteru instrukcyjnego.

Okoliczność, iż terminy o charakterze instrukcyjnym, a więc takie, których niezachowanie nie pociąga za sobą ujemnych skutków procesowych, zastrzegane były dotychczas najczęściej dla niektórych czynności organów administracji, nie może być samoistną podstawą do uznania, iż taki termin nie został przewidziany dla strony w przepisie § 8 ust. 2 rozważanego rozporządzenia.

Zatem, w sytuacji gdy beneficjent złożył oświadczenie, ale z opóźnieniem, to organ administracji winien przede wszystkim zbadać, czy zobowiązanie w trzecim roku zostało wykonane w terminie, o jakim stanowi § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, oraz ustalić, czy beneficjent złożył wraz z oświadczeniem dokumenty, o których mowa w § 8 ust. 3 tegoż rozporządzenia, a w razie braków w tym zakresie - wezwać stronę do ich uzupełnienia i dopiero wówczas rozstrzygnąć bądź o wypłacie kolejnej transzy pomocy, bądź o jej wstrzymaniu.

Dodać w tym miejscu trzeba, że uznanie, iż termin przewidziany w § 8 ust. 2 rozporządzenia do złożenia spornego oświadczenia jest terminem procesowym o charakterze instrukcyjnym, którego uchybienie nie pociąga za sobą negatywnych skutków dla zainteresowanego prowadzi do wniosku, że przywrócenie terminu instrukcyjnego jest prawnie niedopuszczalne.

Instytucja przywrócenia terminu może mieć bowiem zastosowanie tylko w przypadku uchybienia terminu prawa procesowego zawitego, a więc takiego, którego uchybienie skutkuje negatywnymi konsekwencjami dla strony. Niemniej jednak w sytuacji, gdy strona postępowania zwróci się do organu z wnioskiem o przywrócenie terminu, który ma charakter instrukcyjny, organ administracji publicznej zobligowany jest wniosek ten rozpoznać, bowiem w świetle obowiązujących przepisów prawa mimo, iż jest on bezprzedmiotowy, nie jest możliwe wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania wywołanego rzeczonym wnioskiem, a to z tego względu, że stosownie do treści art. 126 k.p.a., przepis art. 105 § 1 k.p.a. nie ma zastosowania do postanowień.

Opisana wyżej sytuacja miała miejsce właśnie w rozpoznawanej sprawie.

Bezspornym jest bowiem, że M.C. zwrócił się do organu I instancji z wnioskiem o przywrócenie siedmiodniowego terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku oraz planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego przewidzianego w § 8 ust. 2 rozporządzenia.

Jak zostało to już wywiedzione rzeczony termin ma charakter instrukcyjny i jego uchybienie nie wiąże się z wyciągnięciem wobec beneficjenta jakichkolwiek sankcji, z pewnością zaś nie może skutkować wydaniem decyzji o wstrzymaniu płatności. Sam fakt złożenia takiego wniosku nakładał na organ administracji publicznej obowiązek ustosunkowania się do niego w przewidzianej do tego formie, co miało miejsce właśnie, poprzez wydanie w trybie art. 59 § 1 k.p.a. postanowienia o odmowie przywrócenia terminu.

Dodać w tym miejscu trzeba, że Sąd z podanych wyżej powodów nie podziela wywodów organów orzekających obu instancji, iż siedmiodniowy termin do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć jest terminem procesowym zawitym, podlegającym przywróceniu, jednakże wskazane uchybienie nie mogło skutkować uchyleniem wydanych w sprawie postanowień, gdyż rozstrzygnięcie o odmowie przywrócenia terminu co do zasady odpowiada prawu.

Z tych wszystkich powodów skargę M. C. należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł w punkcie drugim sentencji wyroku, mając na uwadze regulację art. 205 § 2 i art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 19 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348).

B.C.