Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1148/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 235
journal: Dz.U. 2023 poz 1465
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( t. j.)
article: Par. 8
journal: Dz.U. 2022 poz 1836
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Asesor WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w S. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia 17 maja 2023 r., znak NP.9081.2.24.2023 w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. sp. z o.o. w S. (dalej "strona skarżąca" lub "skarżącą spółka") jest decyzja Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z 17 maja 2023 r. (znak NP. 9081/2.24.2023), którą utrzymano w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chrzanowie z 27 lutego 2023 r. (znak [...]) orzekającą o stwierdzeniu u J. F. (dalej: "uczestniczka") choroby zawodowej w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.

Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

1. Wydana w tej sprawie decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chrzanowie z 27 lutego 2023 r. poprzedzona była decyzją tego organu z 12 lutego 2021 r., także orzekającą o stwierdzeniu u uczestniczki wskazanej wyżej choroby zawodowej. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez organ odwoławczy decyzją z 12 lutego 2021 r., a sprawa przekazana została do ponownego rozpoznania. W decyzji kasatoryjnej sformułowano zalecenie:

• sporządzenia karty oceny narażenia zawodowego uczestniczki z okresów jej zatrudnienia w [...] Zakładach [...] "C." S.A. w C. oraz w Zakładzie Produkcyjnym Konfekcji "F." E. T. w J., przy ustaleniu w nich sposobu wykonywania pracy, w szczególności zbadaniu, czy uczestniczka wykonywała seryjne ruchy zginania i prostowania nadgarstka powtarzane wielokrotnie w krótkich odstępach czasowych, czy występowało maksymalne zgięcie dłoniowe i grzbietowe nadgarstków lub chwytanie i zaciskanie dłoni na narzędziu pracy z koniecznością użycia siły, tym samym ustalenie, czy sposób wykonywania pracy był związany z monotypią w zakresie stawów nadgarstkowych. Organ zalecił, aby oceny narażenia zawodowego dokonano na podstawie dokumentacji archiwalnej, a w przypadku braku takiej możliwości na podstawie przesłuchania strony (pracownika i ewentualnie wskazanych przez niego świadków),

• wystąpienia do Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy (po uzupełnieniu oceny narażenia zawodowego) o uwzględnienie ustalonych okresów narażenia zawodowego uczestniczki, w zakresie sposobu wykonywania pracy, a także okresów zatrudnienia, które nie zostały dotychczas wzięte pod uwagę przez jednostki orzecznicze.

2. Wymienioną na wstępie decyzją z 27 lutego 2023 r. organ I instancji ponownie orzekł o stwierdzeniu u uczestniczki choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka wymienionej pod poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych. W uzasadnieniu wskazał, że uczestniczka pracowała w narażeniu na ruchy monotypowe u następujących pracodawców:

• Zakład [...] "G." w T. (zakład zlikwidowany) w okresach: 7.12.1977 r. - 29.03.1981r., 01.09.1982 r. - 30.10.1982 r. oraz 8.12.1984 r. - 31.08.1987 r., na stanowiskach: szwacz maszynowy, szwacz maszynowy-chałupnik. Przeprowadzona ocena narażenia zawodowego wykazała, że uczestniczka pracowała jako szwacz maszynowy i na maszynach szwalniczych szyła kurtki kolejowe - przeszywała jeden z elementów np. rękaw, kieszeń, kołnierz. Praca ta była wykonywana w systemie akordowym ok. 50 sztuk jednego elementu na godzinę. Oznacza to, że w ciągu zmiany roboczej przyszywała ok. 375 elementów. Przy przeszywaniu 1-go rękawa wykonywała ok. 9 ruchów, a przy doszywaniu patki kieszeni wykonywała ok. 12 ruchów. Przy przesuwaniu materiału pod stopką maszyny podczas wszywania 1-go elementu (rękawa, kołnierza, kieszeni) wykonywała od 9 do 12 ruchów rąk w obrębie nadgarstka, czyli podczas zmiany roboczej było to od 3375 do 4500 ruchów rąk. W okresach 30.03.1981r. - 31.08.1982r. oraz 31.10.1982 r. - 07.12.1984 r. uczestniczka przebywała na urlopach wychowawczych.

• A.2 Sp. z o.o. w W. w okresach: 10.10.2007 r. - 23.12.2007 r. oraz 2.01.2008 r. - 31.08.2008 r., na stanowisku operatora produkcji, wykonując prace w zakładzie produkcyjnym A Sp. z o.o. Oddział A w C. Jej praca polegała na obsłudze linii C., S.

W sporządzonej w sprawie karcie oceny narażenia zawodowego z dnia 16.07.2019 r. opisano pracę na linii C., gdzie uczestniczka wykonywała następujące czynności: pobranie lampy z pieca, pobranie bulbholdera z pojemnika, włożenie żarówek w odpowiednie gniazda bulbholdera (4 żarówki), sprawdzenie każdej żarówki czy jest prawidłowo osadzona w gnieździe poprzez pociągnięcie w górę, uderzenie podmontowanego bulbholdera w dwóch miejscach, w celu poprawności montażu żarówek, kontrola wizualna pozycji żarników, zkliknięcie podmontowanego bulbholdera do lampy ułożonej na suporcie, założenie uszczelki na gnieździe śruby, odłożenie lampy na stanowisko poka-yoka. Jak ustalono, w ciągu godziny uczestniczka wykonywała ok. 60 lamp, czyli 450 sztuk na zmianę roboczą. Waga jednostkowa gotowej lampy wynosiła 0,787 kg. Przy jednej lampie wykonywała 16 ruchów. Przy tych czynnościach były obciążone ręce w stawach nadgarstkowych, w ciągu 1 godziny było to 960 ruchów, czyli na zmianę roboczą było to ok. 7200 ruchów. Przy obsłudze linii S. wykonywała podobne prace jak na wyżej opisanej linii C. Opisane czynności wymagały wykonywania z dużą częstotliwością powtarzalnych ruchów w obrębie nadgarstków.

• A. Sp. z o.o. Oddział A. w C. w okresach: 01.09.2008 r. - 06.04.2014 r., 12.07.2014 r. - 16.10.2016 r., 16.03.2017 r. - 10.09.2017 r., 12.03.2018 r. -09.09.2018 r., 05.11.2018 r. - 05.12.2018 r., 11.04.2019 r. - 21.09.2020 r., 21.12.2020 r. - 26.01.2021 r., 28.01.2021 r. - 27.04.2021r ., 27.10.2021 r. - 03.11.2021 r. na stanowisku operatora produkcji, gdzie od 1.09.2008 r. do kwietnia 2018 r. pracowała na liniach: S., N., C.1, W., B.

W karcie oceny narażenia zawodowego z dnia 23.09.2020 r. przykładowo została opisana praca na linii N., gdzie uczestniczka wykonywała następujące czynności: pobraniu lampy z pieca, odłożeniu lampy w uchwyt, włożeniu żarówki do oprawki, zmontowaniu gniazda z żarówką w obudowie, dosunięciu zacisku co uruchamia urządzenie, włożeniu śruby w uchwyt wkrętaka, wkręceniu dwóch śrub za pomocą elektrycznego wkrętaka, odłożeniu lampy na stanowisku poka-yoka. W ciągu godziny wykonywała ok. 120 lamp tj. 672 sztuk na zmianę roboczą, przy 1 lampie wykonywała 9 ruchów, czyli przy tych czynnościach były obciążone ręce w stawach nadgarstkowych, w ciągu 1 godziny było 1080 ruchów, czyli w ciągu zmiany roboczej było to 6048 ruchów. Waga jednostkowa lampy wynosiła 0,245 kg. Przy obsłudze linii S., C.1, W., B. wykonywała podobne prace jak wyżej opisane.

• w Oddziale A. w T. od kwietnia 2018 r. do 28 stycznia 2022 r., gdzie również na stanowisku operatora produkcji wykonywała prace przy odzysku leda z wadliwie wyprodukowanych lamp. Praca ta polega na: podważeniu lensa płaskim śrubokrętem, ściągnięciu lensa z lampy, ściągnięciu pióra i uszczelki, wykręceniu 4 śrub, wyjęciu konektora z obudowy lampy, rozłączeniu wiązki kablowej od płytki PCB oraz odgięciu pinu, wyciągnięciu płytki PCB, usunięciu śruby przytrzymującej płytkę PCB, zapakowaniu płytki PCB, oznaczeniu płytki niebieską kropką. W ciągu 1 godziny wnioskodawczyni odzyskiwała ledy z ok. 20 lamp tj. w ciągu zmiany roboczej odzyskiwała ledy z 112 lamp. Przy odzysku leda z 1 lampy wykonywała 15 ruchów. Podczas wykonywania tych czynności były obciążone ręce w stawach nadgarstkowych, w ciągu 1 godziny było to 300 ruchów, czyli w ciągu zmiany roboczej było to 1680 ruchów.

Wyżej opisane czynności wymagały wykonywania z dużą częstotliwością powtarzalnych ruchów rąk w obrębie nadgarstków.

Zarówno w zakładzie A. Oddział C. jak i w Oddziale w T., wymienione prace wykonywane były przez 70 % czasu zmiany roboczej, pozostałe 30 % czasu pracy to przerwy związane z: przezbrojeniami, awariami, problemami jakościowymi, mikropostojami oraz 30 minut przerwa socjalna, 5 minut spotkanie - przekazanie informacji przez przełożonego, 5 minut posprzątanie stanowiska pracy.

W okresach: 7.04.2014 r. - 11.07.2014 r., 17.10.2016 r. - 15.03.2017 r., 11.09.2017 r. - 11.03.2018 r., 10.09.2018 r. - 04.11.2018 r., 06.12.2018 r. - 10.04.2019 r., 27.01.2021 r. - 27.01.2021 r., 28.04.2021 r.- 26.10.2021 r. wnioskodawczyni przebywała na świadczeniach chorobowych, natomiast w okresie od 22.09.2020 r. do 20.12.2020 r. przebywała na świadczeniu rehabilitacyjnym. W okresie 4.11.2021 r. - 28.01.2022 r. została zwolniona ze świadczenia pracy.

Organ ustalił również, iż wnioskodawczyni pracowała w [...] Zakładach [...] "C." S.A. w C. (zakład został zlikwidowany) – dalej: [...] "C." w okresie 2.05.1989 r. - 30.06.1989 r., na podstawie umowy o pracę nakładczą polegającą na szyciu cholewek w swoim domu. Praca ta polegała na ręcznym obszywaniu dratwą cholewki i była wykonywana w wolnych chwilach, nie była to praca ciągła. Organ przytoczył zeznania uczestniczki złożone do protokołu w dniu 23.12.2019 r. oraz w dniu 4.11.2022 r. Z tych pierwszych wynikało, że uczestniczka wykonywała pracę średnio przez ok. 2 godziny dziennie, w tym czasie obszywała ok. 20 sztuk cholewek (nie pamiętała dokładnie ilości). Na obszycie 1 cholewki ściegiem krzyżakowym mokasyn wykonywała ok. 70 ruchów. Natomiast w toku przesłuchania w dniu 4.11.2022 r. uczestniczka podała, że nie wykonywała pracy codziennie, nie pamięta ilości sztuk, które musiała obszyć oraz nie posiada świadków, którzy potwierdziliby sposób wykonywania pracy oraz ilości sztuk cholewek, które musiała obszyć.

Dalej organ wskazał na treść pisma z 27.03.2020 r. otrzymanego od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O., z którego wynikało, że brak jest możliwości przeprowadzenia oceny narażenia zawodowego uczestniczki w [...] Zakładach [...] "C." S.A. w C. z uwagi na likwidację tego zakładu i brak jego następców prawnych. W składnicy akt Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w O. nie odnaleziono dokumentacji, na podstawie której można sporządzić kartę oceny narażenia zawodowego pod kątem sposobu wykonywania pracy.

Dalej organ przytoczył treść pisma otrzymanego w dniu 29.02.2022 r. od A.1 sp. z o. o. w K. do którego zostały przekazane akta pracowników z [...] C. Wskazano w nim, że w aktach osobowych uczestniczki brak jest dokumentów dotyczących zakresu wykonywanych czynności zawodowych, oceny ryzyka zawodowego oraz informacji o ilości wykonywanych produktów.

Organ podkreślił, że o ruchach monotypowych można mówić gdy są wykonywane seryjne ruchy zginania i prostowania nadgarstka, powtarzane wielokrotnie w krótkich odstępach czasowych, podczas których nie jest możliwa odnowa skurczu zaangażowanych mięśni. Z kolei czynności wykonywane były przez uczestniczkę w [...] C. w wolnych chwilach. Nie była to praca ciągła i wykonywana codziennie. Tym samym nie spełniała kryteriów ruchów monotypowych.

Kolejno Organ wskazał na ustalenia poczynione przy współudziale PPIS w J.Fja. Wynikało z nich, że uczestniczka pracowała w Zakładzie [...] "F." E. T. w J. w 12.10.1992 r. - 05.11.1992 r. na podstawie umowy zlecenia. Wykonywała tam prace krawieckie przy użyciu maszyn do szycia, w tym 50 sztuk ocieplaczy do kurtek (objętych jedna umową zlecenie). Polegały one na złączeniu dwóch części materiału stanowiących przód i tył ocieplacza, a następnie zszyciu przygotowanego materiału na ramionach; wszyciu lewego i prawego rękawa do ocieplacza i zszyciu materiału po bokach; oraz bluzki (objęte drugą umową zlecenie, najprawdopodobniej również 50 sztuk) - gdzie wykonywała czynności takie jak opisane powyżej, z tym że dodatkowo musiała zszyć mankiety i wszyć je w bluzkę lub ewentualnie, gdzie było potrzeba, doszyć kołnierzyk. Wszystkie części dostarczone do zszycia były już wykrojone.

Organ podkreślił, że praca ta nie była monotypowa. Wykonywane czynności były różnorodne i wymagały zmiany układu ręki. Zszycie ocieplacza czy bluzki zabierało maksymalnie 1 godzinę (osobie niedoświadczonej, zaś doświadczonej - 45 minut). Tym samym aby zszyć 100 sztuk (ocieplaczy i bluzek łącznie) potrzeba było maksymalnie 100 godzin, w a więc w przeciągu 24 dni (okres 2 umów - zleceń) uczestniczka musiała poświęcić średnio 4 godziny dziennie lub 8 godzin co dwa dni. Nie była to praca na akord. Uczestniczka mogła wykonywać czynności szycia w swoim tempie i dowolnie ustalać długość przerw pomiędzy czynnościami oraz zmieniać przy tym ułożenie nadgarstków. Wobec powyższego, organ przyjął, że nie były to prace monotypowe.

Następnie Organ wskazał, że wnioskodawczyni pracowała w O. Sp. z o.o. w K. Zakład Produkcyjny w T., w okresie 14.05.2007 r. - 30.06.2007 r. na podstawie umowy zlecenia. Jej praca polegała na konfekcjonowaniu kosmetyków samochodowych. Linia produkcyjna, na której pracowała składała się z trzech niezależnych stanowisk pracy - etykieciarki. Praca na tych stanowiskach odbywała się w systemie rotacyjnym i nie występowało narażenie zawodowe na wykonywanie ruchów monotypowych, co zostało udokumentowane w karcie oceny narażenia zawodowego z dnia 18 lutego 2020 r.

W dalszej kolejności organ wskazał, że Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie orzeczeniem z dnia 22.10.2019 r. nr [...] rozpoznał u uczestniczki chorobę zawodową - przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienioną w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu. W uzasadnieniu tego orzeczenia podano, że w ramach postępowania diagnostyczno-orzeczniczego przeprowadzono badanie ogólnolekarskie, badania laboratoryjne, badanie neurologiczne, badania radiologiczne, badanie EKG, oraz analizę dostarczonej dokumentacji leczenia w tym badanie EMG z 20.04.2018 r. W wyniku dokonanych badań rozpoznano zespół cieśni nadgarstka po stronie prawej. Akcentowano, że zgodnie z wiedzą medyczną kanał nadgarstka ograniczony jest przez dłoniowe powierzchnie kości nadgarstka i przez niepodatny na rozciąganie troczek zginaczy. Przez kanał nadgarstka przechodzą między innymi ścięgna mięśni palców, ścięgna zginaczy nadgarstka oraz nerw pośrodkowy. Ta topografia anatomiczna kanału nadgarstka czyni tę przestrzeń ciasną, co wpływa na zwiększone ryzyko ucisku szczególnie wrażliwego na niedokrwienie nerwu pośrodkowego. Ciśnienie w kanale nadgarstka pozostaje w ścisłym związku ze stanem napięcia mięśni i pozycją przedramienia, nadgarstka oraz palców. Seryjne (monotypowe, powtarzalne) ruchy zginania i prostowania nadgarstka w ciągu dnia pracy, połączone z koniecznością zamykania dłoni lub chwytania narzędzia pracy palcami, używanie siły nacisku na narzędzia przez zginacze palców powodują podwyższone ciśnienie w kanale nadgarstka. Prowadzi to do powstania ciasnoty w kanale i niedokrwienia nerwu pośrodkowego, wiodące do powstania zespołu cieśni kanału nadgarstka. Ocena narażenia zawodowego przeprowadzona przez PPIS w Chrzanowie potwierdziła, że uczestniczka w całym okresie pracy zawodowej (z wyjątkiem okresów urlopu wychowawczego i zwolnień lekarskich) na stanowisku szwacz-maszynowy-chałupnik, operator produkcji wykonywała seryjne ruchy zginania i prostowania nadgarstka, które wymagały długotrwałej powtarzalności i spełniały kryteria ruchów monotypowych. Daje to podstawę do uznania z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy chorobą a warunkami pracy.

Organ I instancji wskazał dalej, że w prowadzonym ponownie postępowaniu wykonał zalecenia poczynione przez organ odwoławczy w decyzji kasatoryjnej. Przeprowadził ocenę narażenia zawodowego w Przedsiębiorstwie [...] "C." S.A. w C., oraz w Zakładzie [...] "F." E. T. w J. Opracowaną kartę oceny narażenia zawodowego przesłał do Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w Krakowie, w celu uzyskania opinii medycznej do już wydanego orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 22.10.2019 r. o rozpoznaniu u uczestniczki wskazanej choroby zawodowej.

Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie odnosząc się do ustalonego narażenia zawodowego na ruchy monotypowe nadgarstków przedstawionego w nowej karcie oceny narażenia zawodowego z dnia 30.11.022 r., poinformował, że – w jego ocenie - sposób wykonywania pracy przez uczestniczkę wiązał się z dużym obciążeniem stawów nadgarstkowych ruchami monotypowymi, a tym samym z wysokim prawdopodobieństwem mógł skutkować powstaniem schorzenia - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.

Końcowo organ zaznaczył, że do stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest stwierdzenie bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, zawodowej etiologii zdiagnozowanego schorzenia, objętego wykazem chorób zawodowych. Ponadto, przyjął, że orzeczenia lekarskie uprawnionych jednostek organizacyjnych służby zdrowia są wiążące dla Inspektora Sanitarnego. Wskazał, że przy wydawaniu decyzji Inspektor Sanitarny nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń, ani też do dokonywania własnych ustaleń, prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej.

W odwołaniu skarżąca spółka zarzuciła naruszenie:

– art. 7 w zw. art. 77 § 1, art. 78 i art. 84 K.p.a., poprzez zaniechanie zebrania pełnego materiału dowodowego w sprawie i jego wszechstronnego rozpatrzenia;

– art. 80 w zw. z art. 107 § 6 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji pełnej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia;

– art. 2351 Kodeksu pracy poprzez niewykazanie spełnienia wszystkich przesłanek do stwierdzenia choroby zawodowej.

Spółka wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy. Zarzuciła bezkrytyczne przyjęcie orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej oraz niedopełnienie obowiązku zebrania pełnego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie. Wskazała na zaniechanie zweryfikowania faktycznego zakresu obowiązków i sposobu wykonywania pracy przez uczestniczkę w [...] Zakładach [...] "C." S.A. w C. oraz Zakładzie [....] E. T. "F." w J. W ocenie skarżącej spółki, organ I instancji z nie podjął próby zdefiniowania czy dokumentacja pracownicza przedsiębiorstwa "C." oraz "F." znajduje się w archiwach państwowych, a jeżeli tak, to czy znajdują się tam dokumenty mające znaczenie dla określenia i sporządzenia oceny narażenia. Ponadto skarżąca spółka poddała w wątpliwość spełnienie drugiej przesłanki art. 2351 Kodeksu pracy, tj. stwierdzenia bezspornego lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, która w jej ocenie nie została wykazana przez organ I instancji.

Organ odwoławczy decyzją z 17.05.2023 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał na przesłanki uznania u danej osoby choroby zawodowej i przytoczył adekwatne przepisy, akcentując m.in., że osoba zainteresowana, której dotyczy podejrzenie winna być skierowana na badanie w celu rozpoznania choroby zawodowej do właściwej jednostki orzeczniczej. Następstwem wykonanego tam badania jest orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej bądź o braku podstaw do jej rozpoznania - wydane na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Bez wskazanych wyżej opinii lekarskich bądź sprzecznie z tymi opiniami, organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Ocena orzeczenia lekarskiego dokonywana jest w granicach określonych w art. 80 K.p.a. Organ II instancji wskazał, że zgodnie z § 8 ust. l rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu albo o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Organ podkreślał, że wykonywane przez uczestniczkę czynności zawodowe od 1977 r. do 1987 r. na stanowisku szwacz maszynowy - chałupnik, a następnie od 2007 r. do 2022 r. na stanowisku operatora produkcji wymagały seryjnych ruchów zginania i prostowania nadgarstków, powtarzanych wielokrotnie w krótkich odstępach czasowych. W ocenie organu, ruchy te spełniały zatem kryteria ruchów monotypowych w zakresie stawów nadgarstkowych.

Następnie organ odwoławczy odniósł się do zarzutu strony skarżącej dotyczącego zaniechania przez organ I instancji weryfikacji faktycznego zakresu obowiązków i sposobu wykonywania pracy przez uczestniczkę w zakładach: [...] "C." S.A. w C. oraz Zakładzie [..] E. T. "F." w J., a także zaniechania ustaleń, czy dokumenty mające znaczenie dla określenia i sporządzenia oceny narażenia w ww. zakładach znajdują się w archiwach państwowych. Organ wskazał, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że uczestniczka pracowała w [...] "C." S.A. w C. przez okres ok. dwóch miesięcy na podstawie umowy o pracę nakładczą polegającą na ręcznym szyciu cholewek. Czynności zawodowe były wykonywane przez uczestniczkę w domu w wolnych chwilach. Nie była to zatem praca ciągła oraz wykonywana codziennie, wobec czego nie spełniała kryterium ruchów monotypowych. Z kolei, w Zakładzie [...] E. T. "F." w J. w okresie około miesiąca, na postawie umowy zlecenia uczestniczka uszyła 50 szt. ocieplaczy do kurtek oraz 50 szt. bluzek. Czynności te mogła wykonywać we własnym tempie i dowolnie ustalać długość przerw pomiędzy czynnościami, zmieniając przy tym ułożenie nadgarstków. Tym samym, organ przyjął, że nie były to prace monotypowe.

Organ uznał zgromadzone dowody za w pełni wiarygodne. Wskazał, że zarzuty strony skarżącej nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i nie mają usprawiedliwionych podstaw. Dodatkowo organ zaznaczył , że w wyniku ustaleń dotyczących pracy w [...] "C." S.A. w C. oraz Zakładzie [...] E. T. "F." w J., została sporządzona nowa karta oceny narażenia zawodowego. Karta ta następnie została przekazana do Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w celu przeprowadzenia ewentualnej weryfikacji wydanego uprzednio orzeczenia lekarskiego.

Kolejno organ odniósł się do zarzutu dotyczący ustalenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy schorzeniem uczestniczki, a warunkami pracy (sposobem wykonywania pracy), Wskazał, że według opinii biegłej jednostki orzeczniczej, ewentualne współwystępowanie schorzeń mogących być pozazawodowym czynnikiem etiologicznym schorzenia nie wyklucza możliwości uznania zawodowej etiologii w przypadku potwierdzenia narażenia zawodowego. Obowiązujący wykaz chorób zawodowych, w przypadku, schorzeń obwodowego układu nerwowego wywołanych sposobem wykonywania pracy (w tym zespół cieśni nadgarstka) nie określa minimalnego czasu narażenia, który upoważniałby do rozpatrywania zawodowej etiologii schorzenia.

Organ przypomniał, że Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie przeprowadził kompleksowe specjalistyczne badania uczestniczki, jak też i ocenę dostępnej dokumentacji medycznej. Efektem tego, w orzeczeniu z 22.10.2019 r. rozpoznano u uczestniczki obustronny zespół cieśni nadgarstka. Akcentował, brak uprawnień inspekcji sanitarnej do podważania takich opinii.

W skardze na opisaną wyżej decyzję, skarżąca spółka zarzuciła naruszenie:

1. art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 7. 10 § 1, 11, 77 § 1. 80, 107 § 3 k.p.a. w zw. z § 8 ust. 1 i § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji pomimo, że organ ten wydał decyzję bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, co skutkowało tym, że orzekł nie wyjaśniając wszystkich okoliczności, które należało wziąć pod uwagę, tj. nie miał możliwości rzetelnego zbadania całokształtu okoliczności kwalifikujących możliwość i wystąpienia choroby zawodowej;

2. art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., 80 i 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy organ ten nie wskazał w uzasadnieniu pełnej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;

3. art. 136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ drugiej instancji zmierzającego do całościowego rozpoznania analizowanej sprawy;

4. art. 2351 kodeksu pracy poprzez błędne przyjęcie, że w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba uczestniczki wymieniona w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Skarżąca spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi akcentowano m.in., że organ nie powinien orzeczeń lekarskich wydanych w przedmiocie chorób zawodowych przyjmować bezkrytycznie, gdyż podlegają one weryfikacji, tak jak każdy inny dowód w sprawie.

Dalej skarżąca podniosła, że organ I instancji zaniechał poczynienia dodatkowych ustaleń odnośnie wykonywanej przez uczestniczkę pracy w [...] "C." S.A. Dodatkowo organ II instancji, mimo zgłoszonych w odwołaniu zarzutów dotyczących braku dokładnego ustalenia przez organ I instancji przyczyn, dla których dokumentacja osobowa z [...] "C." SA dotycząca uczestniczki jest niekompletna, nie poczynił żadnych kroków celem wyjaśnienia tej kwestii. Organ poprzestał jedynie na przesłuchaniu uczestniczki w tym względzie. W ocenie skarżącej spółki, jest to o tyle istotne, że w postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej organy ustalają w których zakładach pracy występowało narażenie zawodowe i czy istnieją podstawy do rozpoznania u pracownika choroby zawodowej. Tymczasem organ nie podjął próby ustalenia, czy dokumentacja pracownicza przedsiębiorstwa "C." znajduje się w archiwach państwowych, a jeżeli tak, to czy znajdują się tam dokumenty mające znaczenie dla określenia i sporządzenia oceny narażenia zawodowego. Wg skarżącej, ustalenie tej okoliczności ma istotne znaczenie dla stwierdzenia, czy w tym podmiocie uczestniczka wykonywała prace, przy których występowały ruchy o charakterystyce monotypowej.

Kolejno skarżąca wskazała, że lekarz orzecznik wydając orzeczenie lekarskie nr [...] z 22.10.2019 r. o rozpoznaniu choroby zawodowej nie miał wiedzy o zmienionej karcie oceny narażenia z dnia 23.09.2020 r. Co więcej, nowo zgromadzone materiały w postaci przesłuchania przeprowadzonego w dniu 13.07.2022 r. z E. T. (prowadzącą działalność pod firmą "F.") oraz uzupełniające przesłuchanie uczestniczki z dnia 4 listopada 2022 r. nie były przedmiotem analizy lekarza orzecznika. Organ II instancji zaakceptował sytuację, w której orzeczenie wydawane jest na podstawie niepełnego materiału dowodowego i bez rozważenia nowych dowodów (w szczególności zeznań oraz karty oceny narażenia, która powstała w dniu 23.09.2020 r., ustalonej po wydaniu orzeczenia z 22.10.2019 r.). Według skarżącej, nic nie stało na przeszkodzie, aby organ zwrócił się do jednostki orzeczniczej II stopnia w celu zweryfikowania poprawności orzeczenia nr [...] z dnia 22.10.2019 r. Brak jest wskazania, dlaczego organ nie dopuścił wnioskowanego przez skarżącą dowodu z weryfikacji orzeczenia nr [...] przez jednostkę orzeczniczą II stopnia.

Skarżąca spółka podniosła, że w zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się do wniosku o zwrócenie się do jednostki orzeczniczej II stopnia, o dodatkową konsultację w celu stwierdzenia, czy w przypadku uczestniczki można mówić o co najmniej "wysokim prawdopodobieństwie" dla ustalenia związku między narażeniem zawodowym a chorobą, w kontekście występowania lub braku występowania osobniczych właściwości pracownika w wystąpieniu schorzenia zespołu cieśni nadgarstka oraz stosunkowo krótkiego stażu pracy uczestniczki (14 lat) w narażeniu zawodowym w zakładzie skarżącego. Skarżąca przytoczyła treść artykułu naukowego dotyczącego schorzenia występującego u uczestniczki. Wynikało z niego, że staż pracy w istotnym narażeniu na monotypowość wykonywanych czynności zawodowych do czasu rozpoznania zespołu cieśni nadgarstka/nadgarstków wynosił średnio 20,2 roku, u kobiet - 20,4 roku. Biorąc pod uwagę opisane wyżej uchybienia organów obu instancji nie sposób jest – przeświadczeniu spółki – wywodzić, że związek przyczynowy pomiędzy chorobą zawodową uczestniczki i warunkami narażenia zawodowego, w jakich pracowała, został stwierdzony z wysokim prawdopodobieństwem, a tym bardziej, że jest on bezsporny.

W ocenie strony skarżącej nie sposób też uznać, że określony w art. 2351 kodeksu pracy związek przyczynowy pomiędzy chorobą zawodową uczestniczki a warunkami narażenia zawodowego, w jakich pracowała, został stwierdzony z wysokim prawdopodobieństwem, a tym bardziej, że jest on bezsporny. Ponownie przytoczyła skarżąca treść ww. artykułu naukowego oraz powołała się oraz załączoną do niniejszej skargi opinię sporządzoną przez Kierownika Kliniki Chirurgii Ogólnej i Chirurgii Ręki Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego prof. A. Ż. Z opinii tej wynika, że charakter wykonywanej pracy jest zwykle tylko jednym z wielu czynników, które mogą wywoływać chorobę. Przy podejmowaniu decyzji o uznaniu danego przypadku za chorobę zawodową, należy wziąć pod uwagę wiele czynników, takich jak występowanie chorób sprzyjających (cukrzyca), czynników antropometrycznych (otyłość), rodzaj narażenia na czynniki szkodliwe, oraz to, czy schorzenie dotyczy równo obu rąk. Chorobami sprzyjającymi są niedoczynność tarczycy i reumatoidalne zapalenie stawów, nie bez znaczenia pozostają także ewentualne przebyte urazy ręki. W razie stwierdzenia takich czynników należałoby dokładnie ustalić czy czynnik zawodowy nie pełnił jedynie roli "czynnika spustowego", który spowodował ujawnienie się choroby, która i tak by powstała. W ocenie skarżącej w niniejszej sprawie doszło do zaniechania wyjaśnienia istotnych okoliczności tj. wykluczenia możliwości, że etiologia stwierdzonej choroby posiada charakter pozazawodowy. Wskazane przez organ przeprowadzone "specjalistyczne badania" mają w rzeczywistości charakter bardzo ogólnikowy niepozwalający na szczegółowe ustalenie ewentualnych uwarunkowań osobniczych mających wpływ na schorzenie stwierdzone u uczestniczki. Wobec powyższego niezbędne było uzupełnienie dokumentacji medycznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowił art. 235[1] ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (aktualny publikator Dz. U. 2023 r., poz. 1465, dalej akt ten powoływany jako "k.p."). Stosownie do tego przepisu, za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Pojęcie "choroby zawodowej" jest więc pojęciem prawnym. Dla uznania choroby - za chorobę zawodową, niezbędne jest, aby rozpoznane u danej osoby schorzenie figurowało w wykazie chorób zawodowych oraz aby istniał związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy powstałymi objawami chorobowymi, a warunkami, w jakich pracownik świadczył pracę, a związek ten – stosownie do powołanego wyżej przepisu – winien zostać ustalony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. Dowodem stwierdzającym "bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem", że choroba została wywołana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, (tj. z "narażeniem zawodowym") jest orzeczenie lekarskie wydawane w stosunku do opiniowanej w tym zakresie osoby. Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235 2). Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1836). W myśl § 8 ust. 1 tego rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Stosownie zaś do § 6 ust. 1 rozporządzenia, lekarz właściwy do orzekania w zakresie chorób zawodowych wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Tak więc ocena narażenia zawodowego, ujęta w karcie oceny narażenia zawodowego, jest zasadniczym dowodem w oparciu o który, właściwy lekarz wydaje orzeczenie o rozpoznaniu, bądź braku rozpoznania choroby zawodowej. Ocenę narażenia zawodowego przeprowadza właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej (§ 4 ust. 1). Ten też organ sporządza kartę oceny narażenia zawodowego, którą wraz ze skierowaniem na badania, przekazuje do jednostki orzeczniczej I stopnia. Narażenie zawodowe podlega ocenie, a przy jej dokonywaniu uwzględnia się – w odniesieniu do sposobu wykonywania pracy – stopień obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego (§ 6 ust. 2 pkt 5). Zaznaczenia więc wymaga, że uznanie danej choroby za chorobę zawodową zależy od ustalenia wykonywania zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (por. wyrok NSA z 22.02.2022 r., sygn.. akt II OSK 567/19).

Okolicznością bezsporną w kontrolowanej sprawie było to, że stwierdzona u uczestniczki choroba zawarta jest w wykazie chorób zawodowych (poz. 20.1 załącznika do w.w. rozporządzenia), a nadto, że udokumentowane jej objawy miały miejsce w terminie określonym w przepisach.

Spór w sprawie sprowadzał się zasadniczo do tego, czy w oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uprawnione było stwierdzenie, że ustalone u uczestniczki schorzenie, ma cechy choroby zawodowej, w przedstawionym wyżej, prawnym rozumieniu tego terminu.

W ocenie Sądu, trafnie przyjęły organy administracji wystąpienie u uczestniczki choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego: zespół cieśni w obrębie nadgarstka.

W sprawie, nie budziły zastrzeżeń te ustalenia organów, które odnoszą się do zatrudnienia uczestniczki oraz sposobu wykonywania przez nią pracy w warunkach narażenia na ruchy monotypowe, będące przyczyną choroby zawodowej. Charakter taki miała niewątpliwie praca wykonywana w terminach przedstawionych w części historycznej uzasadnienia - w Zakładzie [...] G., A.2 oraz w A. sp. z o.o. Wskazać należy, iż Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie w dniu 22.10.2019 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] (k. 45 a.a.) o rozpoznaniu u uczestniczki wskazanej wyżej choroby zawodowej. Jako czynnik narażenia zawodowego przywołano sposób wykonywania pracy. Podano w tym aspekcie, że uczestniczka w całym okresie pracy zawodowej na stanowisku szwacz maszynowy - chałupnik, jak też operator produkcji, wykonywała seryjne ruchy zginania i prostowania nadgarstka, które wymagały długotrwałej powtarzalności, a praca ta spełniała kryteria ruchów monotypowych. Wskazano także w tym orzeczeniu, iż w ramach postępowania diagnostyczno-orzeczniczego przeprowadzono badanie ogólnolekarskie, badania laboratoryjne, badanie neurologiczne, badania radiologiczne, badanie EKG, jak też przeprowadzono analizę dostarczonej dokumentacji leczenia, w tym badanie EMG z 20.04.2018 r. Skonkludowano, że stwierdzone okoliczności dają podstawę do uznania z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy ustaloną chorobą, a warunkami pracy świadczonej przez uczestniczkę.

W realiach kontrolowanej sprawy dostrzec należy, iż prowadzący postępowanie organ I instancji, wykonując niezakwestionowane przez stronę skarżącą - zalecenia organu odwoławczego sformułowane w kasatoryjnej decyzji tego organu z 13.08.2021 r., przeprowadził dalsze, skrupulatne postępowanie zmierzające do pełnego ustalenia stanu faktycznego tej sprawy. Po poczynieniu ustaleń odnośnie do zatrudnienia uczestniczki w Zakładzie Pracy w C. oraz w Zakładzie F., jak też związanego z tym zatrudnieniem narażenia uczestniczki na ruchy monotypowe – sporządzona została kolejna karta narażenia zawodowego - z 30.11.2022 r. (k. 210 a.a.). Dokument ten, przy piśmie organu z 1.12.2022 r. skierowany został do Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w Krakowie celem wydania opinii medycznej do uprzednio wydanego w sprawie orzeczenia medycznego z uwzględnieniem pełnego zatrudniania uczestniczki. W reakcji na to skierowanie, Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie w opinii z 19.12.2022 r. ponownie stwierdził i wskazał, że w jego ocenie, sposób wykonywania pracy przez uczestniczkę wiązał się z dużym obciążeniem stawów nadgarstkowych ruchami monotypowymi, a tym samym z wysokim prawdopodobieństwem mógł skutkować powstaniem zespołu cieśni nadgarstka. Przy uwzględnieniu zatem ustaleń i danych odnoszących się do pracy uczestniczki we wskazanych powyżej zakładach pracy, nie doszło do zmiany stanowiska jednostki medycznej, zawartego w uprzednio wydanym w sprawie orzeczeniu lekarskim z 22.10.2019 r. W przedstawionym wyżej aspekcie znamienne dla sprawy jest przy tym to, że wypowiadający się w sprawie Ośrodek Medycyny Pracy stwierdził, iż liczba powtórzeń monotypowej operacji w ciągu zmiany roboczej wynosząca powyżej 1600 – kwalifikowana jest jako "obciążenie duże". Zestawiając powyższe z ustaleniami poczynionymi w sprawie przez organy administracji, a wskazującymi m.in. na to, że liczba powtórzeń monotypowych, angażujących nadgarstki uczestniczki – wynosiła (w zależności od miejsca pracy) nawet ok. 7200 powtórzeń, uznać trzeba, że parametr ten wykraczał znacznie (wielokrotnie) powyżej wartości granicznej ustalonej dla poziomu "dużego obciążenia monotypowością". Przy uwzględnieniu zatem także powyższego obciążenia, nie budziło wątpliwości wywiedziony przez jednostkę medyczną wniosek, co do wysokiego prawdopodobieństwa zawodowej etiologii schorzenia występującego u uczestniczki.

Jak wskazano przy tym wyżej przywołując regulacje rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, to lekarz odpowiedniej specjalności, zatrudniony w jednostce orzeczniczej – jest właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych, a wypowiedź tę poprzedza kompleksowe badanie opiniowanego. Trzeba przy tym mieć na względzie, iż organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych (por wyrok NSA z 9.12.2021 r., sygn. akt II GSK 2321/21 oraz wyrok NSA z dnia 12.05.2010 r., sygn. akt II OSK 335/10, wyrok NSA z 18.11.2020 r., sygn. akt II OSK 2269/18). Oznacza to także, że kwestia rozpoznania choroby zawodowej nie należy do kompetencji właściwego organu inspekcji sanitarnej, a orzeczenie lekarskie wydane w tym przedmiocie opiera się na wiadomościach specjalnych lekarza spełniającego określone wymagania kwalifikacyjne i stanowi wiążący dokument urzędowy, co do rozpoznania określonej choroby. W niniejszej sprawie orzeczenie lekarskie zostało wydane 22.10.2019 r. przez Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie, które następnie zostało podtrzymane opinią tej jednostki z 19.12.2022 r. Ocena zaś tych dokumentów nie uprawniała do podważenia ich formalnej strony (procedury w jakiej zostały wydane), jak też i stwierdzeń w nich zawartych (por. niżej).

Zajmując stanowisko względem zarzutów skarżącej spółki obejmujących naruszenie przepisów postępowania - w ocenie Sądu, zarzuty te nie były zasadne.

W pierwszej kolejności trzeba zauważyć, że organ I instancji w pełni zastosował się do trafnie sformułowanych wytycznych zawartych w decyzji kasatoryjnej organu odwoławczego z 13.08.2021 r., a ukierunkowanych na ustalenie narażenia zawodowego uczestniczki we wskazanych zakładach pracy. Z akt wynika, że organ dokonał ustaleń dotyczących tego, czy sposób wykonywania pracy uczestniczki w [...] "C." S.A. oraz w Zakładzie [...] "F." E. T. w J. - był związany z monotypią w zakresie stawów nadgarstkowych. W tym celu pismem z 16.05.2022 r. (k. 185 a.a.) zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. o sporządzenie oceny narażenia zawodowego uczestniczki podczas pracy w zakładzie E. T. Inspektor Sanitarny w J. pismem z 14.07.2022 r. (k. 188) poinformował o braku podstaw do sporządzenia takiej oceny z uwagi na ustalenie, że uczestniczka świadczyła pracę w tym zakładzie, na podstawie umowy zlecenia oraz przesłał protokół przesłuchania E. T. w charakterze strony na okoliczność warunków wykonywania tej pracy. Praca w tym zakładzie, jak dowiodły niebudzące wątpliwości i zastrzeżeń ustalenia, nie była związana z wykonywaniem ruchów monotypowych. Wskazać trzeba, iż uczestniczka pracowała tam krótko, a nadto według własnego rozkładu pracy. Finalnie uszyła niewielką ilość produktów. Następnie, wobec uzyskanej (jeszcze przed wydaniem pierwszej decyzji) informacji o likwidacji [...] "C." S.A. i braku następców prawnych tego przedsiębiorstwa oraz stosownej dokumentacji w składnicy akt Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w O., organ pismem z 28 lutego 2022 r. (k. 179 a.a.) zwrócił się do A.1 Sp. z o. o. w K. do której to spółki zostały przekazane akta pracowników z [...] "C.". W odpowiedzi na zapytanie organ uzyskał informację, że w aktach osobowych uczestniczki brak jest dokumentów dotyczących zakresu wykonywanych czynności zawodowych, oceny ryzyka zawodowego oraz informacji o ilości wykonywanych produktów (k. 182). Ostatecznie, wobec braku możliwości uzyskania dokumentacji archiwalnej, organ zasadnie ustalił kwestię narażenia zawodowego uczestniczki we wskazanym zakładzie na podstawie jej wyjaśnień złożonych w dniu 4.11.2022 r. (k. 201 a.a.). Oceniając powyższe dostrzec trzeba, że stosownie do art. 86 k.p.a., jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Wdrożenie przez organ takiego środka dowodowego, było przy tym także zgodne z zaleceniami organu II instancji zawartymi w przywołanej wcześniej decyzji kasatoryjnej. Jak już wyżej akcentowano, poczynione w sprawie ustalenia dały asumpt do sporządzenia nowej karty narażenia zawodowego, a treści tam zawarte były przedmiotem kolejnej wypowiedzi jednostki medycznej. W tych, przedstawionych okolicznościach, brak było - w ocenie Sądu - podstaw do prowadzenia przez organ dodatkowego postępowania, w tym, poszukiwania pracowniczej dokumentacji w archiwach państwowych, a tym bardziej zwrócenia się organu do jednostki orzeczniczej II stopnia o zweryfikowanie poprawności wydanego orzeczenia lekarskiego. Wszak zauważyć należy, iż zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że zebrany materiał dowodowy, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, może też wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub też podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Według Sądu, ocena procedowania organów sanitarnych prowadzi do wniosku, że cytowany wyżej przepis nie został naruszony. Poprawnie bowiem organ I instancji, po uzupełnieniu materiału dowodowego, pismem z 1.12.2022 r. - zwrócił się o opinię do właściwej jednostki medycznej, a uzyskana odpowiedź (pismo z 19.12.2022 r.) nie pozostawiało wątpliwości, co do poprawności wniosków zawartych w orzeczeniu lekarskim wydanym już w tej sprawie.

W ocenie skarżącej spółki, dodatkowa konsultacja jednostki II stopnia miałaby dotyczyć stwierdzenia, czy w przypadku uczestniczki można mówić o "wysokim prawdopodobieństwie" związku przyczynowego w kontekście osobniczych właściwości uczestniczki oraz stosunkowo krótkiego (14 lat) stażu jej pracy u skarżącej. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na fakt, że w przedmiotowym orzeczeniu lekarskim wymieniono szereg badań jakim – w trakcie procedowania –poddano uczestniczkę, w tym badań neurologicznych, laboratoryjnych oraz radiologicznych. Tym samym, zasadnie należało stwierdzić, że lekarz formułując orzeczenie stwierdzające u uczestniczki chorobę zawodową dysponował wszechstronną wiedzą i wziął pod uwagę także osobnicze jej uwarunkowania zdrowotne. Nadto, lekarz ten dysponował wiedzą o specyfice pracy świadczonej przez skarżącą, skoro specyfika ta została szczegółowo opisana (łącznie z dzienną ilością ruchów nadgarstkiem) – karcie narażenia zawodowego. Ponadto, jak celnie zauważył organ inspekcji sanitarnej, ewentualnie współwystępowanie schorzeń mogących być pozazawodowym czynnikiem etiologicznym schorzenia, wcale nie wyklucza możliwości uznania zawodowej etiologii choroby w przypadku potwierdzenia istnienia narażenia zawodowego. Podkreślić przy tym należy, iż dla rozpoznania danego schorzenia jako choroby wystarczy stwierdzenie istnienia warunków pracy narażających na jej powstanie, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że to właśnie takie warunki ją spowodowały. Wprawdzie nie wyklucza to możliwości wykazania, że pomimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę, jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z przyczyn niezwiązanych z wykonywaniem pracy (np. z uwagi na wiek, czy obciążenie innymi chorobami), to jednak niedające się usunąć wątpliwości, nie mogą tu być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na czynnik szkodliwy (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Po 769/11).

Niezasadny był tym samym także zarzut naruszenia art. 2351 k.p. Organ na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, a przede wszystkim orzeczenia lekarskiego i następnie wydanej opinii prawidłowo przyjął, że w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki określone we wskazanym przepisie.

Wobec powyższego, Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r. poz. 1634).