Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SAB/Łd 2/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
658
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu
Powołane przepisy: article: art. 3 par 2 pkt 4, art. 146 par 1, art. 149 par 1a, art. 200
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 35 par 3, art. 37 par 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Dnia 25 maja 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Kowalska Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędzia WSA Paweł Dańczak po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. R. na bezczynność Rektora Politechniki Łódzkiej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji o skreśleniu z listy studentów 1) umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Rektora Politechniki Łódzkiej do rozpoznania wniosku J. R. z dnia 12 kwietnia 2022 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy; 2) stwierdza, że Rektor Politechniki Łódzkiej dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku J. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy; 3) stwierdza, że bezczynność Rektora Politechniki Łódzkiej w rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4) oddala skargę w pozostałym zakresie; 5) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi A. P. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

J.R. reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę z dnia 29 listopada 2022 r. na bezczynność Rektora Politechniki Łódzkiego w przedmiocie rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Rektora Politechniki Łódzkiej z dnia 7 marca 2022 r., nr 02/DSkr/0894/21/22 o skreśleniu z dniem 7 marca 2022 r. z listy studentów Wydziału Elektrotechniki, Elektroniki, Informatyki i Automatyki z powodu nieuzyskania zaliczenia roku w określonym terminie.

Jak wynika z akt, decyzją z dnia 24 listopada 2020 r., nr 02/DSkr/1058/19/20 Rektor Politechniki Łódzkiej działając na podstawie art. 23 ust. 1 i 4, art. 108 ust. 2 pkt 2, art. 108 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, § 4 ust. 2, 3 i 4, § 22 ust. 3 uchwały nr 6/2019 Senatu Politechniki Łódzkiej z dnia 24 kwietnia 2019 r. - Regulamin Studiów w Politechnice Łódzkiej oraz art. 104, 107 k.p.a. skreślił z dniem 22 października 2020 r. J.R. z listy studentów Wydziału Elektrotechniki, Elektroniki, Informatyki i Automatyki wobec stwierdzenia braku postępów w nauce.

Na powyższą decyzję J.R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Wyrokiem z dnia 22 września 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 157/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu skargi J.R. na decyzję Rektora Politechniki Łódzkiej z dnia 24 listopada 2020 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów, uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że lakoniczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji odnosi się do art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zgodnie z którym student może być skreślony się z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Natomiast podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 108 ust. 2 pkt 2 ustawy, a więc skreślenie z listy studentów z uwagi na brak postępów w nauce. Z uwagi zatem na rozbieżność pomiędzy podstawą prawną decyzji, a jej uzasadnieniem oraz lakonicznym, a wręcz szczątkowym uzasadnieniem przedstawiającym stan faktyczny sprawy, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z dnia 7 marca 2022 r., nr 02/DSkr/0894/21/22 Rektor Politechniki Łódzkiej na podstawie art. 23 ust. 1 i 4, art. 108 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 4 ust. 2, 3 i 4, § 23 ust. 2 i 8 uchwały nr 6/2019 Senatu Politechniki Łódzkiej z dnia 24 kwietnia 2019 r. - Regulamin Studiów w Politechnice Łódzkiej skreślił z dniem 7 marca 2022 r. J.R. z listy studentów Wydziału Elektrotechniki, Elektroniki, Informatyki i Automatyki z powodu nieuzyskania zaliczenia roku w określonym terminie. Powyższa decyzja została doręczona J.R. w dniu 29 marca 2022 r.

W dniu 12 kwietnia 2022 r. J.R. wniósł do Rektora Politechniki Łódzkiej pismo zatytułowane "nakaz nr RPŁ20220412/0101", w którym zawiadomił, wezwał, zażądał i nakazał m.in. "uchylenia decyzji Rektora Politechniki Łódzkiej z dnia 7 marca 2022 r. o skreśleniu z listy studentów Wydziału Elektrotechniki, Elektroniki, Informatyki i Automatyki jako bezprawnej w świetle wskazanych na wstępie przepisów prawa, w tym m. in. wyroku WSA w Łodzi z dnia 22 września 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 157/21, który jest prawomocny od dnia 18 listopada 2021 r. Zażądał wykonania powyższego wyroku, wydania zaświadczenia o posiadaniu statusu studenta i przywrócenia wszystkich praw studenta Wydziału Elektrotechniki, Elektroniki, Informatyki i Automatyki Politechniki Łódzkiej (...)".

Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2022 r. Rektor Politechniki Łódzkiej sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską zawartą w decyzji o skreśleniu J.R. z listy studentów Wydziału Elektrotechniki, Elektroniki, Informatyki i Automatyki w ten sposób, że zamiast jako daty wydania decyzji "7 marca 2021 r." wskazał prawidłową datę "7 marca 2022 r."

W piśmie z dnia 20 października 2022 r. skierowanym do Rektora Politechniki Łódzkiej zatytułowanym "kolejne, ostateczne ponaglenie" J.R. po raz kolejny i ostateczny ponaglił Rektora Politechniki Łódzkiej do bezzwłocznego załatwienia sprawy i wydania decyzji w sprawie odwołania od decyzji nr 02/DSkr/0894/21/22 z dnia 7 marca 2021 r. o skreśleniu z listy studentów.

W dniu 29 listopada 2022 r. pełnomocnik J.R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Rektora Politechniki Łódzkiej w przedmiocie wniosku o ponownie rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia 7 marca 2022 r. o skreśleniu z listy studentów Wydziału Elektrotechniki, elektroniki, Informatyki i Automatyki Politechniki Łódzkiej, w której wniósł o:

1) zobowiązanie Rektora Politechniki Łódzkiej do wydania aktu w terminie 30 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;

2) wydanie postanowienia sygnalizacyjnego, o którym mowa w art. 155 §1 p.p.s.a.;

3) zasądzenie na rzecz skarżącego od Rektora Politechniki Łódzkiej sumy pieniężnej w wysokości 28 414,85 zł na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.;

4) przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, które nie zostały uiszczone w całości ani w części.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podkreślił, że pismem z dnia 12 kwietnia 2022 r. skarżący wezwał organ do m.in. do zreformowania decyzji z dnia 7 marca 2022 r. W związku z powyższym pismem z dnia 19 kwietnia 2022 r. Rektor Politechniki Łódzkiej zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Postępowanie to prowadzone jest pod znakiem W2/450/801/20. Do dnia złożenia niniejszej skargi organ nie powiadomił skarżącego o jego zakończeniu, nie powiadomił także o przedłużeniu postępowania. Pismem z dnia 20 października 2022 r. skarżący wzywał organ do "bezzwłocznego załatwienia sprawy administracyjnej". Wezwanie złożone zgodnie z dyspozycją art. 37 § 3 pkt 2 k.p.a. pozostało bez odpowiedzi.

Wobec powyższego, zdaniem pełnomocnika nie ulega wątpliwości, że Rektor Politechniki Łódzkiej pozostaje w zwłoce w załatwieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Złożenie wniosku wywołuje określone skutki prawne, wszczyna postępowanie remonstracyjne. Skoro zatem organ nie załatwia sprawy w przepisanej prawem formie (tj. ani nie wydaje decyzji, ani nie stwierdza niedopuszczalności wniesionego środka zaskarżenia), to pozostaje w bezczynności. Stanowi to naruszenie porządku prawnego i uzasadnia wniosek o wydanie przez sąd postanowienia sygnalizacyjnego, o którym mowa w art. 155 p.p.s.a.

Pełnomocnik wskazał również, że przewlekłość postępowania odbiera skarżącemu możliwość realizowania uprawnień związanych z postępowaniem odwoławczym od decyzji, która pozbawiła go możliwości kontynuowania nauki i odebrała statusu studenta, ma to bezpośredni wpływ na sytuację życiową skarżącego, ponieważ przerwa w nauce uniemożliwia realizację dalszych planów życiowych i poprawę jego poziomu życia tj. wyjazdu za granicę i podjęcia pracy w branży informatycznej. Bezczynność organu uniemożliwia również poprawę bardzo trudnej sytuacji finansowej skarżącego, ponieważ pozbawia go możliwości zarobkowania w zaplanowanej przez niego specjalności. Przez bezczynność organu skarżący jest też wykluczony z dostępu do edukacji. Z uwagi natomiast na fakt, że bezczynność organu przekracza niemal ośmiokrotnie czas na rozstrzygnięcie sprawy, zasadne jest żądanie zasądzenia na rzecz skarżącego kwoty wskazanej w pkt 3 petitum skargi na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę z dnia 5 stycznia 2023 r. Rektor Politechniki Łódzkiej wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, zasądzenie kosztów postępowania, dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do odpowiedzi na skargę.

W uzasadnieniu odpowiedzi Rektor Politechniki Łódzkiej wskazał, że na kopii ponaglenia znajduje się wyłącznie pieczątka "wpłynęło 20.10.2022 Sekretariat Rektora PŁ", pismo to nie zostało natomiast opatrzone podpisem pracownika sekretariatu Politechniki Łódzkiej odpowiedzialnego za przyjmowanie korespondencji. Poddać tym samym należy w wątpliwość fakt skutecznego doręczenia organowi ponaglenia, które poprzedza wniesienie skargi na bezczynność organu. Nieskuteczne doręczenie ponaglenia powoduje, że wniesiona skarga na bezczynność organu jest niedopuszczalna z uwagi na niedochowanie czynności proceduralnej, tj. wniesienia ponaglenia.

Ponadto Rektor Politechniki Łódzkiej wyjaśnił, że decyzją z dnia 2 listopada 2022 r., nr RS.450.DSC.1.2022 skarżący został skreślony z listy studentów, z powodu ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni. Decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 22 listopada 2022 r., a na dzień udzielenia odpowiedzi na skargę odwołanie od ww. decyzji nie wpłynęło do organu, a zatem skarżący nie jest już studentem uczelni.

Zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Przepis dotyczy wszelkich pism wszczynających postępowanie jak i składanych w toku postępowania. Stosownie natomiast do treści art. 46 § 1 k.p.a., odbierający pismo potwierdza doręczenie pisma swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Sposób potwierdzenia doręczenia pisma swoim podpisem dotyczy zarówno adresata, jak i dorosłego domownika, sąsiada, dozorcy domu, pełnomocnika, przedstawiciela strony, osoby upoważnionej do odbioru pism w jednostce organizacyjnej.

Skargę na bezczynność organu poprzedza skierowanie ponaglenia na niezałatwienie sprawy administracyjnej w terminie. Zgodnie z art. 37 § 3 pkt 2 k.p.a., ponaglenie wnosi się do organu prowadzącego postępowanie jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Oprócz wymogów ogólnych dotyczących oznaczenia organu i podmiotu wnoszącego ponaglenie musi ono również zawierać uzasadnienie o czym stanowi art. 37 § 2 k.p.a. Brak uzasadnienia ponaglenia stanowi brak formalny pisma, o którym mowa w art. 64 § 2 k.p.a.

Prawidłowo wniesione ponaglenie i bezskuteczny upływ terminu na rozpoznanie ponaglenia stanowią przesłanki wniesienia skargi na bezczynność organu. Z przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych i prawnych wynika, że skuteczne wszczęcie postępowania ze skargi na bezczynność Rektora Politechniki Łódzkiej nie nastąpiło. Załączona do akt kopia ponaglenia nie zawiera podpisu osoby upoważnionej do odbioru pism doręczanych Rektorowi Politechniki Łódzkiej. Na kopii dokumentu widnieje jedynie pieczątka "wpłynęło 20.10.2022 Sekretariat Rektora PŁ", brak jest natomiast podpisu osoby upoważnionej do obioru pism. Taki stan rzeczy wskazuje zatem, że w świetle obowiązujących przepisów nie może być mowy w niniejszej sprawie o skutecznym wniesieniu przez skarżącego ponaglenia do organu.

Skoro nie wniesiono skutecznie ponaglenia do organu, to nie ma podstaw do wniesienia skargi na bezczynność organu administracji. Wyczerpanie przysługującego stronie środka zaskarżenia w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 k.p.a. przez jego wniesienie (do właściwego organu) stanowi warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Wniesienie skargi na bezczynność jest w niniejszej sprawie niedopuszczalne z uwagi na niewniesienie ponaglenia.

Ponadto, ponaglenie wniesione przez skarżącego zawiera brak formalny, tj. nie zawiera uzasadnienia. Z treści tego pisma wynika jedynie wezwanie Rektora Politechniki Łódzkiej do załatwienia sprawy administracyjnej i wydania decyzji w sprawie odwołania od decyzji nr 02/DSkr/0894/21/22 z dnia 7 marca 2022 r. Brak uzasadnienia stanowi brak formalny pisma, do którego uzupełnienia organ administracji zobowiązuje stronę, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. W przedmiotowej sprawie nie nastąpiło skuteczne wniesienie ponaglenia, co oznacza, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych nie mogło nastąpić.

Odnosząc się do wniosku o ukaranie grzywną Rektor wskazał, że z uwagi na niedopuszczalność skargi, wniosek jest bezzasadny. Twierdzenia natomiast skarżącego dotyczące niemożności podjęcia dalszej edukacji i pracy zarobkowej nie zostały poparte jakimikolwiek środkami dowodowymi i nie sposób odnieść się do nich merytorycznie.

W dniu 5 maja 2023 r. do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe pełnomocnika Rektora Politechniki Łódzkiej, w którym na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów w postaci decyzji Rektora Politechniki Łódzkiej z dnia 11 stycznia 2023 r. utrzymującej w mocy decyzję z dnia 7 marca 2022 r. o skreśleniu skarżącego z listy studentów wraz z dowodem jej doręczenia skarżącemu w dniu 24 stycznia 2023 r. W związku z powyższym w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wniósł o umorzenie postępowania w przedmiocie zobowiązania organu do wydania w określonym terminie decyzji lub o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej podtrzymując stanowisko przedstawione w odpowiedzi na skargę. W załączeniu pełnomocnik przedstawił m.in. kopie zawiadomienia Rektora Politechniki Łódzkiej z dnia 19 kwietnia 2022 r. o wszczęciu postępowania z wniosku ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 12 kwietnia 2022 r. oraz decyzji z dnia 11 stycznia 2023 r. wraz z dowodami ich doręczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest częściowo zasadna.

Na wstępie wyjaśnić jednak należy, że niniejszą sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.".

Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., służy ochronie strony postępowania przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie lub też zapobieżeniu nieuzasadnionemu przedłużaniu prowadzenia postępowania. Stosownie bowiem do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności (pkt 1) lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), a także stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Z kolei w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., w przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny, w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Rektora Politechniki Łódzkiej w przedmiocie rozpoznania wniosku J.R. o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji o skreśleniu go z listy studentów.

Przede wszystkim rozważenia wymaga kwestia dopuszczalności skargi gdyż organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej odrzucenie z powodu niewniesienia skutecznie ponaglenia przez skarżącego. W ocenie organu znajdujące się w aktach administracyjnych ponaglenie nie zostało opatrzone podpisem osoby – pracownika sekretariatu Rektora Politechniki Łódzkiej odpowiedzialnego za przyjmowanie korespondencji a ponadto zawiera brak formalny gdyż nie posiada uzasadnienia. W związku z czym, zdaniem organu, ponaglenie nie zostało skutecznie wniesione co uzasadnia odrzucenie skargi jako niedopuszczonej.

Stanowisko organu w tym zakresie nie jest zasadne.

Zgodnie z treścią art.53 § 2b.) p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

Wyczerpanie przysługującego stronie środka zaskarżenia, w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 k.p.a. przez jego wniesienie (do właściwego organu) stanowi warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a). Warunek ten będzie spełniony niezależnie od stanowiska zajętego przez właściwy organ, do którego skierowano ponaglenie. Wobec tego nie ma żadnego znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy złożeniem ponaglenia a wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, gdyż w odniesieniu do tych skarg takiego wymogu nie przewidują przepisy normujące postępowanie sądowoadministracyjne. Jak już wspomniano, warunkiem tym jest samo wniesienie ponaglenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. (por. postanowienie NSA z 8 listopada 2013 r., II OSK 2655/13).

Ponaglenie jest podaniem w rozumieniu art. 63 § 1 k.p.a. (por. postanowienie NSA z 22 kwietnia 2020 r., I OSK 443/20). Podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu (art. 63 § 1 k.p.a.).

W rozpoznawanej sprawie w aktach administracyjnych znajduje się pismo skarżącego z dnia 20 października 2022r. skierowane do Rektora Politechniki Łódzkiej zatytułowane "Kolejne, ostateczne ponaglenie". Wynika z niego, że dotyczy ono odwołania od decyzji z 7 marca 2022r. o skreśleniu z listy studentów. W piśmie tym J.R. ponagla Rektora P.Ł. do bezzwłocznego załatwienia sprawy i wydania decyzji w sprawie odwołania od decyzji z dnia 7 marca 2022r. Pismo to zostało podpisane przez skarżącego i odpowiada ono wymogom określonym w art.63 K.p.a. Odnośnie podnoszonej przez organ okoliczności, że nie zawiera ono uzasadnienia to brak ten podlega uzupełnieniu na wezwanie organu w trybie określonym w art.64 § 2 K.p.a. Skoro organ zaniechał wezwania skarżącego do uzupełnienia tego braku, co wynika z akt sprawy, to okoliczność ta nie może wpływać na ocenę dopuszczalności wniesienia przez J.R. skargi na bezczynność organu.

W przekonaniu sądu dla oceny skuteczności wniesienia ponaglenia nie ma znaczenia podnoszona przez organ okoliczność braku podpisu pracownika sekretariatu Rektora P.Ł. przyjmującego pismo. Należy zaznaczyć, że na ponagleniu znajduje się pieczęć stwierdzająca, iż pismo wpłynęło do sekretariatu Rektora P.Ł. w dniu 20 października 2022r. To, że brak jest podpisu pracownika przyjmującego pismo świadczy jedynie o tym, iż pracownik ten zaniechał podpisania się lecz nie podważa to wiarygodności faktu złożenia tego pisma. O tym, że pismo to rzeczywiście zostało złożone w sekretariacie Rektora P.Ł. świadczy fakt, iż znajduje się ono w nadesłanych przez organ aktach administracyjnych. Skoro pismo to znajduje się w aktach administracyjnych to dowodzi, że skarżący rzeczywiście złożył je w sekretariacie Rektora P.Ł. w dniu 20 października 2022r.

Reasumując dotychczasowe rozważania sąd uznał, że J.R., przed wniesieniem skargi skutecznie złożył ponaglenie zgodnie z treścią art.53 § 2b.) p.p.s.a. W związku z czym brak jest podstaw do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej. Zarzut organu administracji w tym zakresie nie jest zasadny.

Przechodząc do oceny zasadności skargi wskazać należy, że "bezczynność" postępowania administracyjnego zdefiniowana została w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Wynika z niego, że "bezczynność" wystąpi wówczas, gdy "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1".

Stosownie do art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.

Zgodnie z art. 35 § 2 i 3 k.p.a., niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

Stosownie zaś do art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Przedstawione wyżej reguły obowiązywały organ administracji w dacie złożenia przez skarżącego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zawartego w piśmie z 12 kwietnia 2022r. zatytułowanego "Nakaz nr RPŁ 20220412/01001". Nie ulega wątpliwości, że pismo to jest wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy gdyż wynika z niego, że skarżący nie zgadza się z decyzją z dnia 7 marca 2022r. i wnosi o jej uchylenie. J.R. podniósł w nim również szereg zarzutów dotyczących postępowania zakończonego decyzją z dnia 7 marca 2022r.

W ocenie sądu w niniejszej sprawie wystąpiła bezczynność Rektora P.Ł. w rozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy w rozumieniu art.37 § 1 K.p.a. Wniosek został bowiem złożony w dniu 12 kwietnia 2022r. zaś Rektor P.Ł. wydał decyzję drugoinstancyjną w dniu 11 stycznia 2023r. (doręczoną J.R. w dniu 24 stycznia 2023r.) Organ nie załatwił zatem sporawy w terminie określnym w art.35 K.p.a. Od daty złożenia wniosku do dnia wydania decyzji upłynęło 8 miesięcy i 28 dni. Bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku skarżącego przekroczyła znacznie termin załatwienia sprawy określony w art.35 § 3 K.p.a. Można zatem uznać, ze Rektor P.Ł. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 12 kwietnia 2022r. Z uwagi na to, że w dniu 11 stycznia 2023r. Rektor P.Ł. wydał decyzję drugoinstancyjną postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku J.R. z 12kwietnia 2022r. stało się bezprzedmiotowe. Uzasadniało to umorzenie postępowania w tym zakresie na podstawie art.161 pkt 3 p.p.s.a.

W ocenie sądu bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Wskazać należy, że istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości, oczywistość stwierdzonego naruszenia. Ocena ta powinna być dokonywana z uwzględnieniem wszelkich okoliczności konkretnej sprawy, w tym czasu bezczynności, jak i jej powodów. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyrok NSA: z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18; z dnia 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1802/19). Nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony.

W ocenie sądu bezczynność Rektora P.Ł. w rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 12 kwietnia 2022r. nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Przy dokonaniu oceny charakteru bezczynności organu sąd wziął pod uwagę długość okresu bezczynności. Termin miesięczny na rozpoznanie wniosku skarżącego, o którym mowa w art.35 § 3 K.p.a., został przekroczony o 7 miesięcy i 28 dni. Nie jest to niewielkie przekroczenie. Nie jest to również nadmiernie długi czas w porównaniu do okresów bezczynności organów występujących w podobnych sprawach rozpoznawanych w tutejszym sądzie. W rozpoznawanej sprawie ani w odpowiedzi na skargę ani w piśmie procesowym z dnia 28 kwietnia 2023r. organ administracji nie wyjaśnił co było przyczyną opóźnienia w rozpoznaniu wniosku skarżącego. Brak jest jednak podstaw do uznania, że opóźnienie w rozpoznaniu tego wniosku było zamierzone przez organ. O braku takiego zamiaru świadczy fakt, że w dniu 19 kwietnia 2022r., czyli tydzień po złożeniu wniosku przez skarżącego, organ powiadomił J.R. o wszczęciu postępowania w przedmiocie tego wniosku informując jednocześnie, że zostanie on rozpoznany w ciągu miesiąca. Również po wniesieniu skargi do sądu, organ niezwłocznie przystąpił do rozpoznania wniosku z 12 kwietnia 2022r. i w dniu 11 stycznia 2023r. wydał decyzję. Powyższe okoliczności wskazują, że po stronie organu nie było celowego unikania rozpoznania wniosku, nie miało także miejsce celowe lekceważeniu wniosku ani też zła wola organu w jego rozpoznaniu. Opóźnienie w rozpoznaniu wniosku, w ocenie sądu, wynikało z pewnej opieszałości organu ale nie z jego złej woli czy lekceważącego traktowania osoby skarżącego i ciążących na organie obowiązków. Z tych też względów sąd uznał, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa.

W przekonaniu sądu niezasadne jest żądanie przyznania sumy pieniężnej.

Należy zaznaczyć, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter przede wszystkim prewencyjny i kompensacyjny służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwe działającej administracji publicznej. Otrzymana kwota ma zrekompensować negatywne przeżycia związane z niezałatwieniem sprawy w terminie, z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki oraz niedogodności, jakich strona doznała na skutek bezczynności organu administracji oraz naprawić szkodę jaką strona poniosła wskutek niezałatwienia sprawy w terminie.

Przede wszystkim należy podnieść, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa o czym była mowa we wcześniejszych rozważaniach. Nadto skarżący, w uzasadnieniu skargi nie wykazał żadnych szczególnych okoliczności uzasadniających przyznanie sumy pieniężnej w tym odnoszących się do doznanej krzywdy i uszczerbku w związku z nierozpoznaniem wniosku w terminie.

Za uzasadnienie przyznania sumy pieniężnej nie można uznać okoliczności podniesionych w skardze a mianowicie tego, że opóźnienie w rozpoznaniu wniosku skarżącego uniemożliwia mu wyjazd za granicę i podjęcie tam pracy w branży informatycznej, uniemożliwia zarobkowanie w zaplanowanej specjalności czy też wyklucza dostęp do edukacji. J.R. nie wykazał związku przyczynowego pomiędzy opóźnieniem w rozpoznaniu jego wniosku z 12 kwietnia 2022r. a wymienionymi okolicznościami podniesionymi w skardze i ewentualnym uszczerbkiem poniesionym z tego tytułu (krzywdy, straty). Dodać należy, iż to strona winna przedstawić argumentację przemawiającą za przyznaniem jej sumy pieniężnej. W niniejszej sprawie skarżący takiej argumentacji nie przedstawił. W związku z czym, w ocenie sądu, brak było podstaw do przyznania sumy pieniężnej.

Sąd nie widział również podstaw do wydania postanowienia sygnalizacyjnego, o którym mowa w art.155 § 1 p.p.s.a. W skardze zresztą nie uzasadniono szerzej wniosku o wydanie takiego postanowienia. Podkreślić należy, iż instytucja sygnalizacji ma charakter fakultatywny i odnosi się do przypadków gdy naruszenie prawa stwierdzone w konkretnej sprawie ma charakter istotny. W niniejszej sprawie Rektor P.Ł. uchybił terminowi rozpoznania wniosku skarżącego z 12 kwietnia 2022r. określonemu w art.35 § 3 p.p.s.a. lecz, w ocenie sądu, nie jest to naruszenie na tyle istotne aby wymagało wystąpienia sygnalizacyjnego, o którym mowa w art.155 § 1 p.p.s.a. Sąd w obecnym składzie nie widział podstaw do wystąpienia z wnioskiem sygnalizacyjnym.

Reasumując sąd uznał, że skarga jest częściowo zasadna. Rektor P.Ł. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z 12 kwietnia 2022r. lecz wobec tego, że w dniu 11 stycznia 2023r. wydał decyzję drugoinstancyjną, na podstawie art.161 pkt 3 p.p.s.a., sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego (pkt 1 i 2 wyroku). Sąd jednocześnie uznał, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 wyroku). Wobec tego, że niezadane było żądanie przyznania sumy pieniężnej sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 4 wyroku).

Na podstawie art.250 § 1 p.p.s.a. sąd przyznał adwokatowi A.P. kwotę 295,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.

k.ż.