Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 506/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2023-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 i 1b, art. 17b ust. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
article: art. 7 ust. 1, art. 2 pkt 14
journal: Dz.U. 2021 poz 2114
law: Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 października 2023 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 27 czerwca 2023 r., znak: SKO.PS-80/3127/1878/2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 27 czerwca 2023 r. znak: SKO.PS/80/3127/1878/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (zwane dalej: Kolegium, SKO), po rozpatrzeniu odwołania M. M. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy Koprzywnica z 16 lutego 2023 r. znak: OPS.5140.3.2023 o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem – S. M., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Wnioskiem skierowanym do MOPS w Ostrowcu Świętokrzyskim M. M. wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym mężem – S. M., który orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Sandomierzu z 18 listopada 2022 r., został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności na czas określony do 30.11.2025 r. Z orzeczenia wynika, że niepełnosprawność istnieje od 26 roku życia.

Organ I instancji odmawiając przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uznał, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje M. M. z uwagi na datę powstania niepełnosprawności u jej męża.

Rozpoznając odwołanie od decyzji organu I instancji Kolegium podniosło, że w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. K 38/13, nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 390), zwanej dalej "u.ś.r.", która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Odmawiając zatem zaskarżoną decyzją przyznania stronie prawa do wnioskowanego świadczenia ze względu na fakt, iż niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po ukończeniu 25 roku życia, organ I instancji dopuścił się uchybienia prawa materialnego, gdyż nie wziął pod uwagę treści ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego i wydał decyzję w oparciu o niekonstytucyjną normę prawną.

Pomimo powyższego, w ocenie Kolegium w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka powodująca konieczność odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Zgodnie z art. 17b ust. 1 -2 u.ś.r. przesłanką przyznania rolnikowi świadczenia pielęgnacyjnego jest zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, co wymaga potwierdzenia w formie stosownego oświadczenia, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Powyższe oświadczenie podlega weryfikacji przez organ orzekający w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca przedstawiła oświadczenie z 22 grudnia 2022 r., że z dniem 18 stycznia 2023 r. zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym, zaś w dniu 2.02.2023 oświadczyła, że wszelkie prace polowe wykonuje jej syn, który nie pracuje zawodowo. Pismem z 30.01.2023 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Kielcach zaświadczył, że M. M. jest zarejestrowana jako producent rolny, pobiera płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Kolegium uznało, że rejestracja M. M. w ewidencji producentów rolnych rzutuje na ocenę spełnienia przez nią przesłanki art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17b ust. 1 – 2 tj. przesłanki rezygnacji z pracy.

Jak wyjaśniło Kolegium, uzyskiwanie dopłat z ARiMR jest jednym z dowodów czerpania korzyści z gospodarstwa rolnego. Pomoc ta jest przyznawana w postępowaniu wnioskowym. Sam fakt pobierania dopłat zależy zatem od woli rolnika, który może, ale nie musi ubiegać się o pomoc z programów prowadzonych przez ARiMR. W ramach sprawy o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego należy zaś dokonać szerokiej oceny, czy wnioskodawca ma możliwość (ma ku temu sposobność, instrumenty) zarobkowania w ramach prowadzonej przez siebie działalności rolniczej. Możliwości takie stwarza rolnikowi rejestracja w ewidencji producentów rolnych. To ten rejestr "otwiera" dopiero możliwości czerpania korzyści, zarobkowania w ramach prowadzonej działalności rolniczej. Nie jest w ocenie Kolegium Odwoławczego rolą organów administracji publicznej szczegółowe ustalanie, czy skarżący kosi łąki, zbiera plony, posiada sad, czy też trzodę chlewną, bydło. Pojęcie "producenta rolnego" jest szerokie i obejmuje swoim zakresem wiele dziedzin rolnictwa. Rolą organu nie jest badanie dokładnie czym zajmuje się rolnik, ale czy posiada "instrumenty" do zarobkowania w ramach rolnictwa. Choć w doktrynie dyskusyjnym jest porównywanie instytucji "działalności rolniczej" z "pozarolniczą działalnością gospodarczą" (głównie z powodów podatkowych) w zakresie rezygnacji z pracy można - zdaniem Kolegium - odwołać się do wypracowanego na gruncie spraw o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego orzecznictwa stanowiącego, że osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą musi wykazać, że ją wykreśliła z ewidencji lub (przynajmniej) zawiesiła. Sam fakt rejestracji działalności gospodarczej daje bowiem możliwość zarobkowania w jej ramach. Nie jest zatem istotnym, czy wnioskodawca uzyskuje dochód w ramach działalności gospodarczej oraz jaki jest profil tej działalności, ale czy jest ona aktywna. Podobnie osoba będąca zarejestrowana jako producent rolny posiada instrumenty do ubiegania się o rozmaitą pomoc kierowaną do rolników.

Zdaniem Kolegium, w przedmiotowej sprawie jest ważne czy wnioskodawca jest producentem rolnym zgodnie z m.in. ustawą z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2022 r., poz. 2001 z pózn. zm.), czy też rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 grudnia 2022 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinien spełnić wniosek o wpis do ewidencji producentów oraz szczegółowych warunków i trybu składania wniosku o wpis do ewidencji producentów (Dz. U. z 2022 r., poz. 2679). Przytaczając pogląd wyrażony w sprawie zakończonej wyrokiem WSA w Warszawie o sygn. akt I SA/Wa 1867/22 z 8.12.2022 r. SKO uznało, że producenci rolni, którzy nie dokonali wykreślenia z ewidencji z ARiMR (nawet, gdy nie otrzymują dopłat) pozostają w pozycji uprzywilejowanej do przedsiębiorców którzy działalność swoją muszą wykreślić z rejestru (nawet gdy nie przynosi ona dochodu), w celu uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Zgodnie ze stanowiskiem SKO, strona, będąc zarejestrowana jako producent rolny nie zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym, nie spełnia przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W skardze na ww. decyzję SKO, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, M. M. zarzuciła decyzji SKO naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. – i przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Mając na uwadze powyższe strona wniosła o uchylenie wydanych w jej sprawie decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skarżąca powołała się m.in. na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 1 kwietnia 2022 r. o sygn. akt III SA/Gd 1190/21, podkreślając że organy nie kwestionowały oświadczenia skarżącej – złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań – o zaprzestaniu pracy w gospodarstwie rolnym i nie przedstawiły żadnego dowodu obalającego prawdziwość tego oświadczenia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.

Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja organu odwoławczego o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na męża – legitymującego się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W pierwszej kolejności należy podzielić stanowisko organu odwoławczego co do tego, że – zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, odwołującym się do treści i skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 – nie może wykluczyć prawa do świadczenia pielęgnacyjnego okoliczność powstania niepełnosprawności po ukończeniu 18. roku życia, względnie 25. roku życia, u osoby podlegającej opiece, z powodu której wnioskodawca rezygnuje z pracy lub innej pracy zarobkowej. W stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia, przepis art. 17 ust. 1b ustawy jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium (por. m.in. wyroki NSA z 5 grudnia 2017 r., sygn. I OSK 1079/17, z 11 lipca 2017 r., sygn. I OSK 1600/16, wyrok WSA w Gdańsku z 2 sierpnia 2018 r., sygn. III SA/Gd 413/18, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 5 czerwca 2018 r., sygn. II SA/Go 274/18).

Punktem spornym w niniejszej sprawie było natomiast to, czy organy administracji miały podstawy do przyjęcia, że skarżąca nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego w celu sprawowania opieki nad mężem, skoro złożyła oświadczenie, o jakim mowa w art. 17b ust. 2 u.ś.r.

Zgodnie z art. 17b ust. u.ś.r., w przypadku gdy o świadczenia o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio:

1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego;

2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym.

Ust. 2 art. 17b natomiast stanowi, że zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.

Co do zasady nie ma obowiązku badania treści tego rodzaju oświadczenia (tj. co do faktów) przez organy orzekające w sprawie, co jednak nie wyklucza możliwości oceny prawdziwości oświadczenia jako dowodu w sprawie. Ocena w tym zakresie powinna się odbywać z poszanowaniem ogólnych reguł swobodnej oceny dowodów, tym bardziej że oświadczenie jest składane właśnie pod rygorem odpowiedzialności karnej. Odpowiedzialność za złożenie oświadczenia przerzucana jest na osobę, która dane oświadczenie składa. Tego rodzaju ułatwienie dowodowe nie oznacza, że oświadczenie rolnika nie może podlegać weryfikacji przez organ orzekający w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Takie założenie byłoby sprzeczne z podstawowym obowiązkiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością (zasada prawdy obiektywnej). Nie przeczy temu również fakt, że oświadczenie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej (por.m.in. wyrok WSA w Lublinie z 30 marca 2022 r., sygn. II SA/Lu 99/22, wyrok WSA w Krakowie z 7 lutego 2022 r., sygn. III SA/Kr 1600/21, wyrok WSA w Lublinie z 9 grudnia 2021 r., sygn. II SA/Lu 773/21).

W niniejszym przypadku fakt posiadania przez M. M. i S. M. gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,0200 fizyczne – 0,8270 ha przeliczeniowych potwierdza zaświadczenie Urzędu Miasta i Gminy w Koprzywnicy z 2.02.2023 r. Na podstawie zaświadczenia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 30 stycznia 2023 r. SKO ustaliło, że M. M. jest zarejestrowana jako producent rolny i od 2008 r. pobierała płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wniosek o przyznanie płatności złożyła również w 2022 r. i znajduje się on w trakcie postępowania administracyjnego. Ponadto w aktach sprawy znajduje się oświadczenie M. M. z 24 lutego 2023 r. wskazujące, że ww. w roku 2023 nie będzie ubiegać się o dopłaty bezpośrednie. Jednakże w ślad za tym skarżąca nie przedstawiła dowodu, że wystąpiła z wnioskiem o wykreślenie jej z ewidencji producentów rolnych, bądź też uzyskała decyzję o takim wykreśleniu.

W ocenie Sądu powyższe okoliczności pozwalają uznać za prawidłowe stanowisko organu odwoławczego, że skarżąca w istocie nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z 11 grudnia 2012 r., sygn. I OPS 5/12, wyjaśnił, że prowadzenie gospodarstwa rolnego oznacza stałą i osobistą działalność rolnika, mającą charakter zarówno wykonywania pracy lub innych zwykłych czynności wiążących się z tym prowadzeniem, jak i zarządzanie gospodarstwem. W stanie faktycznym sprawy mamy do czynienia z tą ostatnią formą aktywności związanej z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Skarżąca bowiem twierdzi, że pracą w gospodarstwie zajmuje się syn, który nie pracuje zawodowo. Zatem nawet nie składając wniosku o dopłaty i nie wykonując w nim osobiście pracy fizycznej, skarżąca faktycznie zarządza gospodarstwem rolnym.

Trzeba podkreślić, że prawne przesłanki pobierania płatności z ARiMR są ściśle powiązane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, obowiązującej w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji (Dz. U. z 2022 r. poz. 1775 z późn. zm.), płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o te płatności (pkt 1), oraz łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha (pkt 2). Według art. 2 pkt 14 tej ustawy użyte w niej określenie "rolnik" oznacza rolnika w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tj. osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, która prowadzi działalność rolniczą. Działalność rolnicza oznacza zaś: produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich; utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy (art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013). W świetle powyższego, niemożliwe jest pobieranie płatności bezpośrednich, jeśli nie prowadzi się gospodarstwa rolnego. Figurowanie w ewidencji producentów rolnych jest więc jednym z elementów koniecznych do przyjęcia, że mamy do czynienia z rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne.

Na dzień wydania decyzji przez organ odwoławczy skarżąca zarządzała swoim gospodarstwem rolnym, a nadto figurując w ewidencji producentów rolnych, była formalnie rolnikiem. Z tych względów organ nie miał podstaw do przyjęcia, że zaprzestała ona prowadzenia gospodarstwa rolnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem, co uzasadniało wydanie decyzji o odmowie przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego.

W świetle powyższych rozważań Kolegium prawidłowo odmówiło skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na niespełnienie przesłanki zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie zachodzą podstawy uzasadniające jej uchylenie.

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.