Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 248/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 115a
journal: Dz.U. 2020 poz 360
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.
article: art. 9 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1610
law: Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra  właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 września 2023 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia 18 stycznia 2021 r. nr 48/2020 w przedmiocie odmowy naliczenia i wypłacenia wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji we Wrocławiu z dnia 30 października 2020 r. nr 3557/2020; II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu na rzecz skarżącego K. K. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarżący K. K., zwolniony ze służby w Policji z dniem 24 lutego 2012 r., zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji we Wrocławiu (wnioskiem z dnia 17 lutego 2018 r.) o ponowne przeliczenie i wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop.

W uzasadnieniu tego wniosku strona wskazała, że wypłacony jej w związku ze zwolnieniem ze służby ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy (dodatkowy) ustalono w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Akcentując powyższe strona podniosła, że stanowiący podstawę ustalenia (i wypłaty) tego ekwiwalentu pieniężnego przepis art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji został uznany przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, za niezgodny z Konstytucją RP.

W decyzji z dnia 30 października 2020 r., nr 3557/2020, wydanej po rozpoznaniu wspomnianego wniosku, Komendant Miejski Policji we Wrocławiu odmówił stronie naliczenia i wypłacenia wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. W podstawie prawnej tej decyzji wskazano na art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360 ze zm.) oraz art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1610, dalej: ustawa o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, ustawa nowelizująca). Powołując się na brzmienie art. 9 ust. 1 w/w ustawy Komendant Miejski Policji wywiódł, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Na tej podstawie przyjął, że w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. zastosowanie znajdą wyłącznie przepisy ustawy o Policji obowiązujące przed tym dniem, tj. ustalające sposób wyliczenia ekwiwalentu pieniężnego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu. Skonstatował, że skoro wnioskodawca został zwolniony ze służby w Policji przed dniem 6 listopada 2018 r., to nie przysługuje mu prawo do naliczenia i wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy. Na marginesie organ dodał, że w dacie zwolnienia ze służby strona otrzymała wszystkie związane z tym świadczenia, w tym ekwiwalent za niewykorzystane urlopy, naliczony w prawidłowej wysokości.

W odwołaniu od tej decyzji strona zarzuciła, że odmowa wypłacenia jej należnego wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop jest pozbawiona podstaw prawnych, albowiem wnioskodawca jest uprawniony do dochodzenia wyrównania ekwiwalentu pieniężnego w oparciu o wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15.

Decyzją z dnia 18 stycznia 2021 r., nr 48/2020 Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji we Wrocławiu.

W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że wnioskodawca pełnił służbę w Policji do dnia 24 lutego 2012 r. W dacie zwolnienia ze służby wypłacono stronie przysługujący jej wówczas ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy. W ocenie organu, powołany przez stronę wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. nie może stanowić postawy do ponownego przeliczenia ekwiwalentu pieniężnego albowiem zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. znajdą zastosowanie wyłącznie przepisy ustawy o Policji w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 1 października 2020 r. Znowelizowany art. 115a ustawy o Policji, w myśl którego ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym nie może mieć zatem zastosowania do strony, która została zwolniona ze służby w Policji przed dniem 6 listopada 2018 r.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący zarzuciła naruszenie:

1) art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256; dalej: k.p.a.) przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na wydaniu decyzji w oparciu o normę derogowaną przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 30 października 2018 r.. (sygn. akt K 7/15);

2) art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2020 r., poz. 360), w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na zastosowaniu przepisu w brzmieniu i w zakresie uznanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 sygn. akt: K 7/15 za niezgodny z Konstytucją, a w konsekwencji w związku z pkt 1 powyżej oparciu decyzji na normie derogowanej;

3) art. 66 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 115a ustawy o Policji polegające na błędnej wykładni wskazanych przepisów skutkującej - pomimo stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjne niezgodności tejże normy z Konstytucją - przyjęciem, że wypłata ekwiwalentu w wysokości 1/30 części uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnych policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku, stanowi rzeczywistą rekompensatę niewykorzystanego urlopu w rozumieniu art. 66 ust. 2 Konstytucji;

4) art. 6 k.p.a. poprzez niedziałanie organu na podstawie przepisów prawa, tj. oparcie rozstrzygnięcia na normie prawnej derogowanej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 sygn. akt: K 7/15;

5) art. 7 i 8 k.p.a. przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że w dyspozycji wskazanych norm mieści się wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o normę derogowaną przez Trybunał Konstytucyjny wobec stwierdzenia jej niezgodności z Konstytucją, a także przez niewłaściwe zastosowanie art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, której treść budzi uzasadnione wątpliwości co do zgodności z Konstytucją;

6) art. 8 i art. 11 k.p.a. polegające na:

- niewyjaśnieniu przez organ drugiej instancji przesłanek przyjęcia jako podstawę rozstrzygnięcia de facto niezgodną z Konstytucją normę prawną oraz sporządzeniu uzasadnienia prawnego wzajemnie sprzecznego, bowiem w trzecim akapicie organ drugiej instancji powołał się na niezgodność zastosowanej przez siebie podstawy rozstrzygnięcia z Konstytucją by w ostatecznie uznać ją za powszechnie obowiązującą,

- braku odniesienia się organu drugiej instancji do zarzutów stawianych decyzji organu pierwszej instancji, ograniczającym się w tym zakresie wyłącznie do powielenia twierdzeń przytoczonych w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji;

7. art. 7a k.p.a. przez jego niezastosowanie w sytuacji istniejących wątpliwości interpretacyjnych dotyczących art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej w kontekście zgodności tego przepisu z Konstytucją RP;

8 art. 10 k.p.a. przez jego niezastosowanie polegające na uniemożliwieniu skarżącemu wypowiedzenia się przed wydaniem zaskarżonej decyzji.

Na tej podstawie skarżący wniósł o:

- uchylenie decyzji organu drugiej instancji instancji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu instancji w całości;

- na podstawie art. 145a § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (tj. zastosowanie normy prawnej, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny), o zobowiązanie organu do wydania w terminie 30 dni od dnia przekazania sprawy decyzji uwzględniającej wniosek skarżącego w całości;

- zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów powstępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu wniósł jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2021 r. Sąd działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zawiesił postępowanie sądowe w związku ze skierowaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (postanowieniem z dnia 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 866/20 pytania do Trybunału Konstytucyjnego o to: czy art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie przepisu art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2020 r. do spraw dotyczących ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych po dniu 6 listopada 2018 r. w odniesieniu do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018r. jest zgodny z art. 2, art. 8 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 190 ust. 1, 3 i 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ?

Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2023 r. Sąd postanowił podjąć zawieszone postępowanie sądowe na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. u. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Możliwe jest zatem wyeliminowanie przez sąd z obrotu prawnego decyzji wydanej przez organ administracji publicznej po stwierdzeniu, że narusza ona bądź przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepis postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepis prawa dający podstawę do wznowienia postępowania lub po ustaleniu, że decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) i pkt 2 p.p.s.a.). Nadto, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57 p.p.s.a.).

Dokonując - w tych granicach - kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził wystąpienie podstaw do wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego z uwagi na zawartą w niej wykładnię przepisów prawa materialnego, której Sąd nie podziela.

Istota sporu w sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia tego, czy organ odmawiając skarżącemu wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop prawidłowo zinterpretował i zastosował art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 360 ze zm.), w świetle treści i skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15.

Poprzedzając szczegółowe rozważania w sprawie na wstępie należy wyjaśnić, że postanowieniem z dnia 14 czerwca 2023 r. Sąd na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a. podjął zawieszone postępowanie sądowe w sprawie mając na względzie treść wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu (dalej: ETPC) z dnia 21 lipca 2022 r. w sprawie Bieliński przeciwko Polsce nr 4862/19, w którym uznano, że długotrwałe zawieszenie sprawy w oczekiwaniu na rozstrzygniecie Trybunału Konstytucyjnego narusza art. 6 i art. 13 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Zdaniem ETPCz, gdy długość postępowania sądowego uzależniona jest w znacznym stopniu od zwłoki w rozpoznaniu sprawy przez Trybunał Konstytucyjny dochodzi do naruszenia praw obywatela do skutecznego środka odwoławczego. Wydając w dniu 30 lipca 2021 r. postanowienie o zawieszeniu postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd miał na uwadze wystąpienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (postanowieniem z dnia 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 866/20) do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem: czy art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie przepisu art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2020 r. do spraw dotyczących ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych po dniu 6 listopada 2018 r. w odniesieniu do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018r. jest zgodny z art. 2, art. 8 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 190 ust. 1, 3 i 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ?

Podejmując decyzję o podjęciu zwieszonego postępowania na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Sąd, uznając nadrzędność prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (a także kierując się wspomnianym orzeczeniem ETPCz) miał na względzie, że Trybunał Konstytucyjny w sprawie zainicjowanej wspomnianym pytaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt P/21) mimo upływu dwóch lat od skierowania tego pytania nie wyznaczył rozprawy, ani nie rozpoznał sprawy w tym zakresie. Nadto, uwzględnił kompetencje orzecznicze a jednocześnie i obowiązek sądu administracyjnego do dokonywania prokonstytucyjnej wykładni przepisów prawa.

Przechodząc do istoty sprawy przypomnieć na wstępie trzeba, że w orzeczeniu z dnia 30 października 2018 r (opublikowanym w dniu 6 listopada 2018 r. – Dz. U. z 2018 r. poz. 2102) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 115a ustawy o Policji (w brzmieniu, jaki obwiązywał w dniu zwolnienia skarżącej ze służby) w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny wspomnianego wyroku, należy redagować oraz dokonywać wykładni przepisów prawa zgodnie z tym orzeczeniem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1102/21).

Ustawodawca dostrzegając stanowisko Trybunału Konstytucyjnego przedstawione w wyroku z dnia 30 października 2018 r., w sprawie o sygn. akt K 7/15, dokonał nowelizacji art. 115a ustawy o Policji na mocy ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (nowelizacja weszła w życie z dniem 1 października 2020 r.). Znowelizowany przepis art. 115a ustawy o Policji otrzymał brzmienie: "Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym."

Z treści przytoczonego przepisu wynika, że art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu znowelizowanym od 1 października 2020 r. należy stosować do dwóch rodzajów spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy:

- policjantowi zwolnionemu ze służby od 6 listopada 2018 r.;

- wszczętych i niezakończonych prze 6 listopada 2018 r.

Jednocześnie, w przepisie przejściowym, tj. art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw ustawodawca wprowadził zasady stosowania art. 115a ustawy o Policji zastrzegając, że "Przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r.".

Z treści art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej wynika ponad wszelką wątpliwość, że ustawodawca zdecydował się w odniesieniu do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres sprzed 6 listopada 2018 r. przyjąć zasady (w zakresie wysokości przelicznika) wynikające z ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym sprzed 6 listopada 2018 r., a które Trybunał Konstytucyjny w w/w wyroku z dnia 30 października 2018 r. uznał za sprzeczne z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP.

Powołując się na art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw oraz wobec faktu zwolnienia skarżącej ze służby w Policji przed dniem 6 listopada 2018 r., a przy tym wobec niewystąpienia przesłanki "sprawy dotyczącej ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętej i niezakończonej przed dniem 6 listopada 2018 r." organ orzekający w sprawie uznał, iż ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop należy obliczać skarżącemu według zasad obowiązujących przed dniem 6 listopada 2018 r., a więc według przelicznika, który został uznany przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 października 2018 r. za niezgodny z Konstytucją. Wyliczony w ten sposób ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy został stronie wypłacony, a zatem w ocenie organu brak było podstaw do ponownego przeliczenia skarżącemu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, o co strona wnosiła w powołaniu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15.

Ze stanowiskiem zaprezentowanym w zaskarżonej decyzji Sąd się nie zgadza i zwraca uwagę, że w sprawie (jej otoczeniu normatywnym) nie można nie dostrzec, iż poczynione w art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw zastrzeżenie ustawodawcy co do zasad stosowania art. 115a ustawy Policji w znowelizowanym brzmieniu prowadzi w istocie do wtórnej niekonstytucyjności normy prawnej wyznaczającej wysokość współczynnika do wyliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy (w wysokości 1/30). Zjawisko tzw. "wtórnej niekonstytucyjności" polega na tym, że ustawodawca powtarza rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne (por. K. Kos, o pojęciu wtórnej niekonstytucyjności prawa, Przegląd Prawa Konstytucyjnego 2018. Nr 2 (42), s. 21). Jak przyjmuje się w doktrynie, derogacja trybunalska, znajdująca swoje umocowanie w Konstytucji RP, wyłącza ogólny reżim intertemporalny, obejmujący zmiany przepisów dokonywane przez ustawodawcę. Stwierdzenie niekonstytucyjności danego przepisu zamyka zawsze drogę do stosowania normy po dacie jej derogowania z powodu niekonstytucyjności. Oznacza to, że racjonalny ustawodawca tworząc przepisy przejściowe powinien je konstruować w taki sposób, aby uwzględnić skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Sąd nie ma wątpliwości, że poprzez wprowadzenie art. 9 ust 1 ustawy nowelizującej ustawodawca de facto przepisem przejściowym próbuje ograniczyć zakres zastosowania Trybunału Konstytucyjnego, a nadto, narusza konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków Trybunału Konstytucyjnego.

Z tej przyczyny, w sprawie należało odmówić stosowania art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej w brzmieniu dotkniętym wtórną niekonstytucyjnością przepisu art. 115a ustawy o Policji oraz dokonać prokonstytucyjnej wykładni art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (w zakresie donoszącym się do wysokości współczynnika ekwiwalentu pieniężnego przysługującego policjantom zwolnionym ze służby przed 6 listopada 2018 r.) i przyjąć, że skoro wyrok Trybunału Konstytucyjnego usunął z systemu prawnego niekonstytucyjne brzmienie art. 115a ustawy o Policji w zakresie współczynnika 1/30, to posłużenie się przez ustawodawcę w art. 9 ust. 1 przepisu przejściowego zawartego w ustawie nowelizującej sformułowaniem "na zasadach wynikających z przepisów ustawy" oznacza, że należy stosować art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, jednak z wyłączeniem tej jego części (dotyczącej współczynnika ekwiwalentu w wysokości 1/30), która uznano za sprzeczną z przepisami ustawy zasadniczej i którą należy wypełnić treścią w/w wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 7/15. Innymi słowy, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy należy obliczać według zasad podanych w ustawie o Policji w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15.

Wskazując na powyższe Sąd zwraca uwagę, że na mocy art. 190 Konstytucji RP, nie tylko Sądy, ale także organy administracji publicznej powinny dokonywać – zgodnie z Konstytucja RP - wykładni art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej. Przeciwne rozumienie art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw prowadzi do stosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego jedynie na przyszłość (od dnia jego publikacji), z wyłączeniem skutku retroaktywnego. Takie stanowisko narusza art. 190 ust. 4 Konstytucji RP.

Uzupełniająco należy dodać, że podobne stanowisko do zajętego przez Sąd w niniejszej sprawie zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, przykładowo w wyrokach z dnia: 1 września 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1118/23, z dnia 18 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 958/21; z dnia 8 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1102/21 – wszystkie wyroki dostępne na stronie - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Końcowo już tylko należy odnotować, że w uzasadnieniu do projektu do ustawy nowelizującej wskazano, że projekt przewiduje wprowadzenie rozwiązań prawnych mających na celu wdrożenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt 7/15.

Reasumując, poprzez odmowę wypłacenia stronie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop organ naruszył wskazane w skardze przepisy art. 66 ust. 2 i art. 190 ust. 4 Konstytucji oraz art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ustawy nowelizującej poprzez ich błędną wykładnię w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, co stanowiło dostateczną podstawę do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Z tych względów, za bezprzedmiotowe Sąd uznał ustosunkowywanie się do pozostałych zarzutów skargi, skoro uzasadniony okazał się zarzut najdalej idący, a dotyczący zastosowania przez organ normy prawnej dotkniętej wtórną niekonstytucyjnością.

Ponownie rozpatrując sprawę organ weźmie pod uwagę, że wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres sprzed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obwiązującym przed 6 listopada 2018 r., ale w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15. Nadto również, że świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu będzie wynagrodzenie za jeden dzień roboczy, przy czym art. 115a ustawy o Policji odwołuje się do ostatniego uposażenia należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Rzeczą organu będzie następnie ponowne ustalenie wysokości przysługującego stronie skarżącej ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy, według podanych wyżej zasad i określenie różnicy pomiędzy kwotą wymaganą a już wypłaconą.

Uzupełniająco należy dodać, że stronie nie będą przysługiwały odsetki od niewypłaconego w terminie we właściwej wysokości świadczenia pieniężnego. Analiza różnorodnych uregulowań stosunków służbowych i zapadłego na ich tle orzecznictwa sądowego – sądów powszechnych i administracyjnych – prowadzi do wniosku, że droga administracyjna w przedmiocie dochodzenia odsetek przysługuje tam, gdzie przepis określonej pragmatyki służbowej przewiduje prawo do odsetek, a jednocześnie nie przewiduje dla ich dochodzenia drogi przed sądem powszechnym. Skoro ustawa o Policji nie przewiduje prawa funkcjonariusza do odsetek, a niewypłacenie w terminie uposażenia funkcjonariuszowi Policji stanowi opóźnienie się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, uzasadniające na podstawie art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego, żądanie odsetek przed sądem powszechnym, w sprawie właściwy pozostaje ten sąd (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 1467/13 oraz powołany już wcześniej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 1102/21.

Na marginesie należy uzupełniająco dodać, że przeszkody do obliczenia i wypłacenia różnicy między kwotą należną a kwotą wypłaconą stronie skarżącej z tytułu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, nie stanowi art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Sąd w tym zakresie podziela wyrażane w tym zakresie stanowisko sądów administracyjnych, że nie można przez instytucję przedawnienia unicestwiać uprawnienia jednostki do przywrócenia stanu konstytucyjności po stwierdzeniu przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności prawnej podstawy czynności materialno-technicznej wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Takie działania organów Policji godziłyby w konstytucyjną zasadę państwa prawa i wywodzoną z niej zasadę ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 205/21).

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu pierwszej instancji, o czym orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.

Sąd nie uwzględnił zawartego w skardze wniosku o zobowiązanie organu, na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a., do wydania decyzji w terminie 30 dni od przekazania mu sprawy do ponownego rozpoznania. Przepis ten pozwala sądowi administracyjnemu na zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym terminie i wskazanie sposobu załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcia w przypadku m.in. stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, ale wówczas, gdy jak postanowił ustawodawca, "jest to uzasadnione okolicznościami sprawy". Jednocześnie, w rzeczonym przepisie ustawodawca nie daje żadnych wskazówek w zakresie tego, co należy rozumieć przez okoliczności sprawy uzasadniające wydanie orzeczenia przewidzianego w § 1 art. 145a p.p.s.a. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2021 r. (sygn. akt II SA/Wa 1240/20), że rozważany warunek zostanie spełniony w sytuacji, w której okoliczności sprawy z dużym prawdopodobieństwem wskazywać będą na to, że w postępowaniu administracyjnym toczącym się po uchyleniu zaskarżonej decyzji, oceny i zalecenia sformułowane w orzeczeniu sądu nie zostaną w należytym stopniu uwzględnione przez organ. W piśmiennictwie (por. Bogusław Dauter, Andrzej Kabrt, Małgorzata Niezgódka-Medek w komentarzu do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wydanie internetowe) wyrażane jest stanowisko, że wspomniany warunek ustawowy obejmuje "sytuacje patologiczne", przykładowo, kiedy sprawa powtórnie, a niekiedy nawet wielokrotnie, wraca do sądu z powodu niezastosowania się przez organ do jego oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania. W stanie faktycznym sprawy, Sąd nie dostrzegł okoliczności o jakich mowa jest w art. 145a § 1 p.p.s.a. Z tego powodu Sąd nie uwzględnił zawartego w skardze żądania z art. 145a § 1 p.p.s.a.

O kosztach postępowania sądowego (punkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.