Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 885/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 23, art. 20, art. 22, art. 24 ust. 2a,
journal: Dz.U. 2024 poz 1151
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ WSA Piotr Godlewski Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2024 r. sprawy ze skargi Z. T. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 3 czerwca 2024 r. nr GK-II.7221.31.2024 w przedmiocie odmowy dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków – skargę oddala –


UZASADNIENIE

Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: "PWINGiK", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") decyzją z 3 czerwca 2024 r. nr GK-II.7221.31.2024, po rozpatrzeniu odwołania Z. T. (dalej: "Skarżąca") od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia 28 grudnia 2023 r. nr [...] odmawiającej "dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [...], polegającej na przywróceniu granic i powierzchni działek ewidencyjnych objętych wnioskiem do stanu sprzed scalenia gruntów wsi [...]", utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że wnioskiem z 27 września 2021 r. Skarżąca zwróciła się do Starosty Powiatu [...] (dalej: "Starosta" lub "Organ I instancji") o "przywrócenie ewidencji gruntów i budynków stanu sprzed scalenia gruntów we wsi [...] to jest numerów działek, ich granic, ich powierzchni - dotyczy działek nr [...]". Zainteresowana zaznaczyła, że sprawa dotyczy prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 572/20, który uchylił decyzję scaleniową Starosty Powiatu [...] z dnia 26 kwietnia 2016 r., nr [...] oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 8 listopada 2016 r. nr SKO-404/C/771/2016.

Starosta Powiatu [...] po rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia 28 grudnia 2023 r. nr [...] odmówił wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] objętych wnioskiem z dnia 27 września 2021 r.

Odwołanie od ww. decyzji złożyła Skarżąca, wnosząc "o natychmiastowe przywrócenie starych nr działek sprzed scalenia gruntów". W opinii zainteresowanej zaskarżona decyzja organu I instancji jest niezgodna z prawem i stanem rzeczywistym. Ponadto wskazała, że podczas scalenia gruntów w [...] została pozbawiona przez Starostę Powiatu [...] drogi dojazdowej do jej budynków gospodarczych.

Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej, opisaną na wstępie decyzją z 3 czerwca 2024 r. nr GK-II.7221.31.2024, Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że stan poscaleniowy w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] został wprowadzony w oparciu o decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia 26 kwietnia 2016 r. nr [...] zatwierdzającą scalenie gruntów wsi [...], posiadającą rygor natychmiastowej wykonywalności zgodnie z art. 108 k.p.a., która stała się wykonalna z dniem 1 czerwca 2016 r.

Z "wykazu zmian z operatu scaleniowego [...]" wynika, że scalenie gruntów obrębu [...] obejmowało m.in. działki nr [...], należące do Z. i P. T. W wyniku scalenia gruntów Z. i P. T. wydzielono działki nr [...]. Natomiast w kwestii działki nr [...] - na którą powołuje się Skarżąca we wniosku z dnia 27 września 2021 r. - należy wyjaśnić, iż chwili scalenia nie stanowiła ona jej własności. Z akt sprawy organu I instancji wynika, iż Z. T. działkę nr [...] nabyła aktem notarialnym z 4 kwietnia 2018 r. Nr [...] , tj. po dacie wydania decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia 26 kwietnia 2016 r.

Organ odwoławczy nakreślił, że nieostateczna decyzja, której został nadany rygor natychmiastowej wykonalności wywołuje takie same skutki jak ostateczna decyzja administracyjna, co za tym idzie zmiany wynikające z takiej decyzji winny być wprowadzone do ewidencji gruntów i budynków z urzędu niezwłocznie, co zostało wykonane. Ze względu na zakres decyzji zatwierdzającej scalenie gruntów wsi [...] obejmujący obszar całej wsi, nie jest możliwe wprowadzenie indywidualnych zmian dla poszczególnych podmiotów ewidencyjnych, polegających na przywróceniu co do kilku działek stanu ewidencyjnego sprzed decyzji scaleniowej.

Starosta w celu potwierdzenia aktualności nowych danych dla obszaru scalenia we wsi [...], działając z urzędu, na podstawie art. 3 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z potwierdzaniem aktualności nowego oznaczenia oraz nowego stanu prawnego gruntów wydzielonych w wyniku scalenia gruntów (Dz.U. z 2022 r. poz. 2417 - zwanej dalej: "ustawą o szczególnych rozwiązaniach"), wydał w dniu 7 marca 2023 r. zaświadczenie potwierdzające aktualność nowych danych ujawnionych w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gm. [...], na podstawie operatów scaleniowych przyjętych do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...].

Starosta Powiatu [...] wydał również zaświadczenie z 25 października 2023 r. nr [...] stwierdzające, że postępowanie scaleniowe gruntów wsi [...], gmina [...] zostało umorzone z mocy samego prawa na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach. Nowe dane ujawnione w ewidencji gruntów i budynków wsi [...], gmina [...] są danymi aktualnymi.

Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe. Podniesione przez Skarżącą okoliczności i argumenty nie mają wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, odnoszą się one bowiem do kwestii dotyczących niesprawiedliwych, zdaniem Skarżącej, działań podejmowanych na jej niekorzyść podczas scalenia gruntów wsi [...], oraz rozstrzygnięcia jej żądań, aby przywrócić stan własności jej gruntów do stanu sprzed scalenia. Rozstrzyganie powyższych kwestii wykracza poza kompetencje organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków - kwestie te nie mogą być rozpatrywane w ramach postępowania dotyczącego aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1. art. 7,77 § 1 i aft 80 kpa polegające na zaniechaniu zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, dowolnej i wybiórczej ocenie dowodów oraz niepodjęci kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwieni sprawy t.j.:

- ustalenie braku możliwości zaktualizowania danych w ewidencji gruntów poprzez ich przywrócenie z okresu sprzed scalania gruntów wsi [...] z uwagi na; funkcjonowanie w obiegu prawnym zaświadczenia Starosty Powiatu [...]: dnia 7 marca 2023 r. potwierdzającego aktualność nowych danych po scaleniu oraz zaświadczenia Starosty Powiatu [...] z dnia 25 października 2023 r. stwierdzającego, że postępowanie scaleniowe gruntów wsi [...] zostało umorzone z mocy samego prawa na podstawie art. 6 ust 1 ustawy o rozwiązaniach w sytuacji gdy ww. zaświadczenia nie rozstrzygają o zapisach w ewidencji gruntów i budynków, a ponadto art. 6 ww. ustawy nie ma w okolicznościach niniejszej sprawy zastosowania, a samo postępowanie scaleniowe nie zostało umorzone decyzją administracyjną, co przemawia za obowiązkiem aktualizacji danych ewidencyjnych z okresu sprzed scalenia w ramach wyeliminowanych z obiegu prawnego uprzedniej decyzji scaleniowej wyrokami WSA w Rzeszowie z dnia 29 grudnia 2017r. sygn. akt II SA/RZ 1760/16, a następnie wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 8 czerwca 2021r. sygn. akt II SA/Rz 572/20,

- dowolnej oceny, iż aktualny stan poscaleniowy wprowadzony do ewidencji gruntów i budynków był aktualny i jest zasadny do utrzymania w rejestrze w oparciu o rygor natychmiastowej wykonalności jaki posiadała decyzja Starosty Powiatu [...] z dnia 26 kwietnia 2016r. w sytuacji wyeliminowania z obrotu prawnego ww. decyzji wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 29 grudnia 2017r. sygn. akt II SA/RZ 1760/16 a następnie wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 8 czerwca 2021r. sygn. akt II SA/Rz 572/20, co ma również odniesienie w przedmiocie nieistnienia rygoru natychmiastowej wykonalności nieistniejącej w obiegu prawnym decyzji scaleniowej;

2. art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 3 czerwca 2024 znak: GK-II. 7221. 31.2024 pomimo naruszenia przez ten organ art 7,77 § 1 i art 80 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego;

3. art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989r. - prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego zastosowanie i odmowę aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w sytuacji wyeliminowania z obrotu prawnego wszystkich decyzji scaleniowych stanowiących uprzednią podstawę wprowadzania zmian w ewidencji gruntów i budynków;

4. art. 24 ust. 2b pkt 1 c i d ustawy z dnia 17 maja 1989r. - prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego niezastosowanie i niezaktualizowanie informacji w ewidencji gruntów i budynków w oparciu o prawomocny wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 8 czerwca 2021r. sygn. akt. II SA/Rz 572/20 usuwający z obrotu prawnego wszelkie decyzje scaleniowe oraz ostateczną decyzja SKO w Tarnobrzegu z dnia 7 sierpnia 2012r. nr SKO-404/C/779-846/2012;

5. art. 6 ust. i ustawy z dnia 7 października 2022r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z potwierdzaniem aktualności nowego oznaczenia oraz nowego stanu prawnego gruntów wydzielonych w wyniku scalenia gruntów poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że uchylenie ostatecznej decyzji scaleniowej przed wejściem w życie ustawy, a następnie niezakończenie postępowania scaleniowego po wejściu ustawy w życie powoduje umorzenie postępowania scaleniowego z mocy samego prawa na podstawie zaświadczenia organu, a w konsekwencji przyjęcie aktualności uprzednich danych ewidencyjnych po scaleniu w sytuacji gdy ww. przepis odnosi się do uchylenia przez Sąd administracyjny ostatecznych decyzji po wejściu w życie ustawy, ale w odniesieniu do postępowań wszczętych przed jej wejściem w życie i dotychczas niezakończonych na podstawie decyzji administracyjnej, co w perspektywie wyeliminowania uprzednich decyzji scaleniowych wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 8 czerwca 2021r. sygn. akt. II SA/Rz 572/20 oraz funkcjonowania w obrocie prawnym ostatecznej ostateczną decyzji SKO w Tarnobrzegu z dnia 7 sierpnia 2012r., Nr SKO-404/C/779-846/2012 wyklucza jakąkolwiek możliwość aktualnego umorzenia postępowania scaleniowego i przyjęcie dotychczasowych danych ewidencyjnych poscaleniowych za aktualne,

6. art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 2022r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z potwierdzaniem aktualności nowego oznaczenia oraz nowego stanu prawnego gruntów wydzielonych w wyniku scalenia gruntów poprzez jego zastosowanie w sytuacji nie zaistnienia kumulatywnej przesłanki zastosowania przepisu w postaci braku niemożności ponownego przeprowadzenia postępowania scaleniowego zważywszy na związanie i obowiązek realizacji przez organ dotychczasowych wytycznych Sądów administracyjnych w przedmiocie postępowania scaleniowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja odmawiająca dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...].

Jak wynika z akt z wnioskiem o zmianę wystąpiła Skarżąca domagając się przywrócenia ewidencji gruntów i budynków do stanu sprzed scalenia gruntów we wsi [...] to jest numerów działek, ich granic i powierzchni – działek nr ewid. [...].

Jak wynika z akt Z. T. i P. T. przed scaleniem figurowali na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej jako współwłaściciele działek: [...] (powstałej z podziału działki [...]) oraz działki [...]. W wyniku scalenia w miejsce dotychczasowych działek otrzymali działki nr [...].

Jako podstawę dokonania aktualizacji Skarżąca powołała się na wyrok WSA w Rzeszowie z 8 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 572/20 uchylający decyzję Starosty Powiatu [...] z 26 kwietnia 2016 r., nr [...].

Odmawiając dokonania wnioskowanej aktualizacji Organ w pierwszej kolejności wskazał, że Skarżąca w chwili scalania nie była właścicielką działki nr [...], nabyła ją po wydaniu decyzji scaleniowej. Z kolei w odniesieniu do drugiej działki Organ stwierdził, że na skutek uchylenie przez Sąd decyzji scaleniowej i jednocześnie braku możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania scaleniowego postępowanie scaleniowe zostało umorzone z mocy prawa na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z potwierdzeniem aktualności nowego oznaczenia oraz nowego stanu prawnego gruntów wydzielonych w wyniku scalenia, a dane ujawnione w ewidencji gruntów i budynków wsi [...] są danymi aktualnymi, co zostało potwierdzone w zaświadczeniu wydanym przez Starostę Powiatu [...] z 7 marca 2023 r.

Skarżąca nie zgadza się z tym stanowiskiem. Zarzuca organom brak wydania decyzji o umorzeniu postępowania scaleniowego, co uniemożliwiało jej zdaniem powoływanie się na art. 6 ustawy i wydawanie zaświadczenia o aktualności wpisów ewidencyjnych ze stanem poscaleniowym.

Choć częściowo argumentacja Skarżącej okazała się uzasadniona, to jednak nie mogła ona odnieść skutku w aktualnym postępowaniu ewidencyjnym.

W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na odtworzeniowy charakter ewidencji gruntów. Pamiętać bowiem należy, że ewidencja gruntów to zbiór danych zebranych na podstawie dokumentów wydanych przez właściwe organy we właściwym trybie.

Ewidencja gruntów i budynków ma charakter techniczno - rejestracyjny. W ewidencji podlegają ujawnieniu dane wynikające z dokumentów urzędowych takich jak odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń sądów czy odpisy aktów notarialnych (art. 23 p.g.k.). Z treści art. 20, 22 i 24 p.g.k. wynika, że ewidencja jest zbiorem informacji o gruntach, stanowiących wyłącznie odzwierciedlenie aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości i zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności. Ewidencja ma więc charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny. Nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan zaistniały wcześniej. Dlatego dokonanie zmian zapisów w ewidencji gruntów i budynków dotyczących osoby właściciela czy wpisania na jego rzecz określonej działki (jej numeru, powierzchni) ma charakter wtórny do zmian natury prawnej, które muszą najpierw nastąpić i wynikać z konkretnych dokumentów, niż dokonywany wpis. Organ ewidencyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem ma być wprowadzenie nowych danych ewidencyjnych.

W odniesieniu do tak zakreślonego charakteru i zakresu postepowania ewidencyjnego w konfrontacji z wnioskiem Skarżącej stwierdzić należy brak podstaw do dokonania wnioskowanych zmian.

Zgodnie z art. 24 ust. 2a P.g.i.k.:

Informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:

1)z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:

a) przepisów prawa,

b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,

c) materiałów zasobu,

d) wykrycia błędnych informacji.

2b.

Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:

1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a)przepisów prawa,

b)wpisów w księgach wieczystych,

c)prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d)ostatecznych decyzji administracyjnych,

e)aktów notarialnych,

ea)aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

f)zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g)wpisów w innych rejestrach publicznych,

h)dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b;

2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

Art. 23 ust. 1 pkt 1-4 P.g.ik. wymienia katalog dokumentów na podstawie których są dokonywane zmiany ewidencyjne. Wśród wymienionych dokumentów znajdują się prawomocne orzeczenia sadów wydawane m.in. w sprawach o własność nieruchomości lub jej części, w szczególności dotyczących:

– stwierdzenia nabycia prawa własności do nieruchomości przez zasiedzenie,

– nabycia praw do spadku,

– działu spadku,

– zniesienia współwłasności,

– podziału majątku wspólnego,

– potwierdzenia nabycia prawa własności w wyniku uwłaszczenia,

b) wydanie nieruchomości lub jej części,

c) rozgraniczenie nieruchomości ( art. 23 ust. 1 P.gi.k.)

Kolejna grupę dokumentów na podstawie których dokonuje się tych zmian są ostateczne decyzje administracyjne ( art. 23 ust. 3 P.g.i.k).

a) nabyciu, zmianie lub utracie prawa własności do nieruchomości, a w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego także o nabyciu, zmianie lub utracie prawa użytkowania wieczystego, trwałego zarządu lub innej formy władania tą nieruchomością,

b) podziale nieruchomości,

c) scaleniu i podziale nieruchomości,

d) scaleniu gruntów,

e) wymianie gruntów,

f) rozgraniczeniu nieruchomości,

g) zatwierdzeniu gleboznawczej klasyfikacji gruntu,

h) ustaleniu linii brzegu

j) pozwoleniu na użytkowanie budynku, drogi lub linii kolejowej,

k) rozbiórce budynku,

l) zmianie sposobu użytkowania gruntu.

W sprawie Skarżąca jako podstawę dokonania zmian powołała wyrok WSA z 8 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 572/20 uchylający decyzję Starosty Powiatu [...] z 26 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie scalenia gruntów wsi [...].

Taki wyrok nie może stanowić podstawy do dokonania zmian. Nie został on wymieniony w wyżej powołanym katalogu dokumentów stanowiących podstawę do dokonania zmian. Zwrócić bowiem należy uwagę, że ustawodawca taki skutek wiąże z wyrokami sadów powszechnych mających charakter prawotwórczy jak nabycie własności, zniesienie współwłasności, a więc takich z których wydaniem wiąże się zmiana prawa podmiotowego. Takiego skutku nie ma wyrok WSA uchylający decyzję wydaną w przedmiocie scalenia. Skutkiem tego wyroku jest bowiem skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wyrok ten samoczynnie nie uchyla skutków wywołanych decyzją, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, by móc żądać, jak chce tego Skarżąca, przywrócenia zapisów ewidencji sprzed wydania decyzji scaleniowej. Takie skutki ustawodawca przewidział w odniesieniu do wydanych w następstwie takiego wyroku decyzji, które z chwilą ustatecznienia stanowią podstawę dokonania zmian w zapisach ewidencyjnych.

Wyrok sądu administracyjnego niezależnie od tego, czy skargę uwzględnia, czy też ją oddala, w zakresie tego rozstrzygnięcia nie nadaje się do wykonania w postępowaniu egzekucyjnym, zarówno sądowym, jak i administracyjnym, nie zasądza bowiem żadnego konkretnego świadczenia ani nie kształtuje nowego stosunku materialnoprawnego. Wykonaniu podlegają jedynie te rozstrzygnięcia zawarte w orzeczeniach sądu administracyjnego (wyrokach – niezależnie od tego, czy uwzględniają skargę, czy też ją oddalają, postanowieniach, zarządzeniach), które nakładają na strony postępowania obowiązek uiszczenia opłaty sądowej, zwrotu kosztów sądowych, czy wreszcie – stosownie do postanowień art. 228 – grzywny orzeczone w postępowaniu przed tym sądem.

Zatem należy zgodzić się z rozstrzygnięciem Organu odmawiającym dokonania aktualizacji ewidencji gruntów, z tego właśnie powodu, że powołany przez Skarżącą wyrok sądu administracyjnego nie może stanowić podstawy do dokonania tych zmian. Natomiast Sąd nie zgadza się z argumentacją Organu, że żądanie stało się nieuzasadnione na skutek umorzenia postępowania scaleniowego i wydania przez Organ zaświadczenia o aktualności w zakresie nowego oznaczenia oraz nowego stanu prawnego gruntów wydzielonych w wyniku scalenia, co ma wynikać z treści przepisów powołanej ustawy.

Jak stanowi art. 6 ustawy:

1. W przypadku uchylenia przez sąd administracyjny ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów i braku możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania scaleniowego, postępowania scaleniowe wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją, umarza się z mocy prawa.

2. W przypadku uchylenia przez sąd administracyjny ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów i braku możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania scaleniowego, zaistniałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, starosta wydaje zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 1, w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

W świetle powyższego zdaniem Sądu prawidłowy przebieg postępowania w sytuacji jak opisana w wyżej cytowanym przepisie powinien przebiegać w ten sposób, że w sytuacji uchylenia przez Sąd decyzji i stwierdzenia, że postępowania scaleniowego nie da się przeprowadzić powinna zostać wydana decyzja umarzająca postępowanie. Nie zmienia powyższego użycie przez ustawodawcę zwrotu, że postępowanie umarza się z mocy prawa. Na gruncie analogicznego rozwiązania prawnego przyjętego w art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy K.p.a. ( Dz.U. z 2021 r., poz. 1491) orzecznictwo przyjęło jednolity pogląd, że w takiej sytuacji istnieje konieczność wydania decyzji umarzającej postępowanie. ( patrz np. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2024 r., I OSK 1641/23 ): postępowania administracyjne niezakończone ostateczną decyzją lub postanowieniem, które w myśl art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1491) zostały umorzone z mocy prawa, organ prowadzący postępowanie musi formalnie "zamknąć" wydaniem "orzeczenia" (...), czyli musi wydać w tej materii deklaratoryjną decyzję administracyjną.

Sąd stwierdza, że również w niniejszej sprawie taki wymóg istnieje. Wymóg ten jest tym bardziej uzasadniony, że w omawianej ustawie ustawodawca jako dodatkową konieczną przesłankę umorzenia postępowania ustanowił brak możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania scaleniowego. W takiej sytuacji poza oczywistym faktem wydania wyroku uchylającego, istnieje konieczność stwierdzenia drugiej przesłanki, której nie da się inaczej ocenić jak właśnie w drodze uzasadnienia do decyzji. Przesłanka ta jest również konieczna dla wydania zaświadczenia potwierdzającego aktualność w zakresie nowego oznaczenia oraz nowego stanu prawnego gruntów wydzielonych w wyniku scalenia gruntów.

Dopiero taka sytuacja prawna daje organowi ewidencyjnemu możliwość odmowy zmian ewidencyjnych według stanu sprzed scalenia.

Pomimo błędnej argumentacji Organów, rozstrzygnięcie odpowiada prawu ponieważ, jak wskazano Skarżąca nie przedstawiła na chwilę obecną żadnego dokumentu potwierdzającego żądanie. Jeszcze raz podkreślić należy, że wyrok Sądu uchylający decyzję scaleniową nie tworzy prawa, i nie może stanowić samodzielnej podstawy do dokonania zmian w zapisach ewidencyjnych.

Wobec powyższego Sąd stwierdził, że pomimo błędnego uzasadniania decyzja odpowiada prawu, co mając na uwadze oddalił skargę działając przy tym na podstawie art. 151 p.p.s.a.