Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 179/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2023-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.3 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1312
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jedn.
article: art.145§1 pkt 1 lit a i c, art.200, art.205§2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art.60
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Damian Bronowicki Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Czajkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2023 r. sprawy ze skargi I. I. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021 1. Uchyla zaskarżoną decyzję w całości. 2. Zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej spółki kwotę 697,00 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2022 r. odmawiającą skarżącej przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.

W dniu 17 czerwca 2021 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021. Obsza gruntów zgłoszony do płatności wynosił 326,59 ha

Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej, decyzją z dnia z [...] sierpnia 2022r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił skarżącej Spółce przyznania wnioskowanej płatności, w związku ze stworzeniem przez producenta sztucznych warunków do uzyskania płatności. W ocenie organu, skarżąca nie udowodniła samodzielności funkcjonowania, a ustalony przez organ pierwszej instancji układ powiązań, działań oraz wzajemnego przeplatania się zadań wynikających z użytkowania gruntów w licznych spółkach, w tym skarżącej, wzajemnie powiązanych osobowo, kapitałowo i organizacyjnie ma charakter działań pozornych. W rzeczywistości, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, działalność rolnicza w tych spółkach prowadzona jest poprzez osobę M.Ł.J. oraz realizowana przez spółkę I sp. z o.o. związaną osobowo z poszczególnymi spółkami występującymi w sprawie przez Ł.P. i A.S.. Takie elementy jak: struktura i powiązania osobowe, kapitałowe i organizacyjne poszczególnych podmiotów, współzależność funkcjonalno-ekonomiczna świadczą o tym, że spółki te zostały utworzone jedynie w celu uzyskania środków z Unii Europejskiej, w ramach płatności bezpośrednich (JPO, RDST, PZZ, MR, płatności do roślin strączkowych), płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (płatności ONW), płatności ekologicznej (płatności RE) i płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (płatności PRSK), z pominięciem uwarunkowań ograniczających wartość i kwoty dotacji dla pojedynczego gospodarstwa.

Organ I instancji stwierdził, iż multiplikując wnioski o płatności bezpośrednie M.Ł.J. - jako beneficjent rzeczywisty większości podmiotów - dążył do uzyskania wyższych płatności niż wynikające z przepisów prawa. Wyjaśniając powyższe organ wskazał, że zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2022 r., poz. 1775), zwaną dalej Ustawą, płatność dla młodych rolników przysługuje do powierzchni gruntów nie większej niż 50 ha, a płatność RDST maksymalnie do powierzchni 27 ha (art. 14 ust. 2 Ustawy).

Tymczasem jak wynika z zamieszczonych w skarżonej decyzji tabelarycznych zestawień, poprzez ubieganie się o płatność w ramach kilkudziesięciu zmultiplikowanych podmiotów, M.J. jako beneficjent rzeczywisty (pośredni udziałowiec) uzyskał zwielokrotnienie tego limitu, czyli możliwość uzyskania zwielokrotnionej płatności dla młodych rolników. Nadto organ ustalił, że prowadząc działalność w powyżej opisany sposób M.J. wraz z osobami pełniącymi w powołanych spółkach funkcje zarządcze mieli na celu obejście przepisów ograniczających wielkość wsparcia dla pojedynczego producenta nie tylko w ramach płatności bezpośrednich, ale również w ramach płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (dalej jako płatność ONW), płatności ekologicznej PRO W 2014-2020 (dalej jako płatność RE), oraz płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej PRO W 2014-2020 (dalej jako płatność RSK).

Organ I instancji wziął pod uwagę, że w myśl art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnoty Europejskiej (Dz.U. UE. L 1995.312.1), zwanym dalej Rozporządzeniem nr 2988/95 działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. W ocenie organu I instancji, prowadzenie działalności rolniczej przez spółkę I sp. z o. o. ma charakter pozorny i stanowi jedynie zabieg gwarantujący uzyskanie dopłat obszarowych, ONW, RSK i RE w wysokościach, których nie mógłby uzyskać sam M.Ł.J..

W konsekwencji uznał, że w sprawie należy zastosować art. 60 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1306/2013 dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r., str. 549, z późn. zm.) - zwanego dalej "Rozporządzenie nr 1306/2013".

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor OR ARiMR decyzją z [...] kwietnia 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Za prawidłowe uznał ustalenia organu pierwszej instancji, że skarżąca Spółka nie jest samodzielnym podmiotem, gdyż zarówno ona, jak i szereg innych gospodarstw należących formalnie do podmiotów prawa handlowego: F Sp. z o.o., B sp. z o.o., S sp. z o.o., B sp. z o.o., TF sp. z o.o., G sp. z o.o., P sp. z o.o., M sp. z o.o., J sp. z o.o., TO sp. z o.o., TS sp. z o.o., W6 sp. z o.o., W2 sp. z o.o., W3 sp. z o.o., W1 sp. z o.o., W4 sp. z o.o., W5 sp. z o.o., TF sp. z o.o., A sp. z o.o., An sp. z o.o., R sp. z o.o., RG sp. z o.o., P sp. z o.o., FP sp. z o.o., A sp. z o.o., I sp. z o.o., M2 sp. z o.o., U sp. z o.o., G sp. z o.o., GG sp. z o.o., A sp. z o.o., Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o., R sp. z o.o., TT sp. z o.o., oraz do osób fizycznych, tj. A.S., K.S., Ł.P. (do 2020), M.P., W.K. i M.J., których siedziby zlokalizowane są na terenie województwa [...], należy uznać za sztucznie wykreowane wyłącznie w celu uzyskania płatności dystrybuowanych przez ARiMR w wysokości wyższej niż możliwej do uzyskania w ramach pojedynczego gospodarstwa.

Jak wynika z danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym (zwanym dalej KRS), I sp. z o.o. została zawiązana w 2005 r. Z kolei w 2017 r. udziały w spółce objęła spółka A sp. z o.o., gdzie prezesem zarządu jest Ł.P., a członkiem zarządu I.O.. Spółka ta do listopada 2022 r. pozostawała jedynym wspólnikiem I sp. z o.o. Z kolei w zarządzie skarżącej do [...] sierpnia 2022 r. zasiadali Ł.P. i I.O., tj. osoby współwystępujące w kilkunastu spółkach, w których organem nadzorczym jest podmiot P S.A., gdzie 100% udziałów posiada M.J.. Z kolei w dniu [...] listopada 2022 r. jedynym wspólnikiem I sp. z o.o. została M.J. (matka M.J.). Zatem udziałowcy A sp. z o.o. (Ł.P. oraz A.S.) posiadali dominujący wpływ na działalność I.

Z kolei P S.A. została zarejestrowana w dniu [...] lutego 2016r., a jedynym jej akcjonariuszem od momentu jej założenia jest M.J., zaś reprezentowana jest przez trzech członków zarządu, tj. M.W., K.S. oraz M.J.. Dalej organ odwoławczy wykazał, że P S.A. posiada całość udziałów w: A sp. z o.o., P sp. z o.o., AP sp. z o.o., B sp. z o.o., M1 sp. z o.o., W1, W2, W3, W4, W5, W6, P sp. z o.o., B sp. z o.o., J sp. z o.o., S sp. z o.o., G sp. z o.o., RG sp. z o.o., RP sp. z o.o., TO sp. z o.o., TT sp. z o.o., TF sp. o.o., TF sp. z o.o., TS sp. z o.o., M2 sp. z o.o., U sp. z o.o., GG sp. z o.o., A sp. z o.o., RD sp. z o.o., TT sp. z o.o., Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o., a także 50% w AG sp. z o.o. (ponadto M.J. posiada 100% udziałów w A sp. z o.o. oraz 98% w G sp. z o.o.). W ten sposób M.J. pośrednio posiada dominujący wpływ na działalność ww. spółek i względem nich jest "beneficjentem rzeczywistym", o którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2022 r., poz. 593).

Wszystkie ww. spółki aplikują o dopłaty z tytułu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jak również o płatności w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, tj. płatności ONW, płatności PRSK i płatności RE (przy czym U Sp. z o.o., RD Sp. z o.o. nie wnioskowały o płatności w 2021 r.), ponadto M.J., K.S., M.P., A.S., W.K., również indywidualnie ubiegają się o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Z analizy całokształtu zebranego materiału dowodowego wynikało w ocenie organu, że ww. podmioty pozostają względem siebie w ścisłej zależności na płaszczyźnie funkcjonalnej, ekonomicznej oraz zarządzane są przez tę samą wąską grupę osób: M.J. - pośredni udziałowiec ww. spółek oraz osoby pełniące funkcje zarządcze, tj.: I.O., K.S., Ł.P., M.J., A.S., M.P., W.K., którzy w sposób sztuczny dokonali multiplikacji podmiotów, czego efektem było obejście limitów kwotowych płatności obszarowych przysługujących jednemu gospodarstwu rolnemu.

Organ odwoławczy wskazał przy tym, że gospodarstwo rolne oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego (art. 4 ust. 1 lit. b Rozporządzenia nr 1307/2013). Zgodnie z definicją określoną w art. 2 lit.a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 2018/1091 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zintegrowanych statystyk dotyczących gospodarstw rolnych oraz uchylenia rozporządzeń (WE) nr 1166/2008 i (UE) nr 1337/2011 (Dz. U. UE L.2018.200.1) gospodarstwo rolne oznacza oddzielną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada własne kierownictwo

i która prowadzi działalność gospodarczą w rolnictwie (...). Gospodarstwo rolne stanowi zatem wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak

i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą. Powinna posiadać odrębne środki produkcji, wyposażenie, nieruchomości, jednak zarządzana przez to samo kierownictwo.

W ocenie organu ww. podmiotom nie można przypisać statusu gospodarstwa rolnego stanowiącego oddzielną jednostkę, zarówno pod względem technicznym jak i ekonomicznym. Nie można ponadto stwierdzić, iż ww. spółki posiadają własne odrębne kierownictwo, albowiem dominujący wpływ na ich działalność, jako pośredni udziałowiec, zawsze posiada M.J., zaś w skład ich organów zarządczych wchodzą te same osoby, w różnych konfiguracjach (w maksymalnie 3-osobowych składach) tj. I.O., K.S., Ł.P., M.J., A.S., M.P., W.K.. Wobec powyższego ww. spółki są powiązane fundamentalnie na płaszczyźnie właścicielskiej poprzez osobę M.J. jako beneficjenta rzeczywistego oraz na płaszczyźnie zarządczej przez ww. 7 osób.

Organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę na dokumentację dołączoną do akt niniejszej sprawy, którą organy zarządcze spółek S sp. z o.o. oraz B sp. z o.o. złożyły z związku z ubieganiem się o pomoc z tytułu wystąpienia szkód w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem w 2021 r. niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, gdzie zarząd ww. spółek (A.S. i K.S. oraz M.J. i I.O.) wskazali wprost, iż podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy pozostaje w relacji powiązania z innymi podmiotami (dokładnie 31 szt.), które określono w załączniku nr 1 do tego oświadczenia, nie zatrudniającymi pracowników, w których beneficjentem rzeczywistym jest M.J..

Ponadto, jak podkreślił organ, ww. spółki kapitałowe zarządzane są w niemal identyczny sposób. Mają te same kanały dystrybucji. Niemal wszystkie nie posiadają własnej infrastruktury technicznej służącej do prowadzenia działalności rolniczej tj. maszyn i urządzeń rolniczych, oraz bazy przechowalniczej. Zabiegi agrotechniczne w postaci talerzowania gruntu, siewu roślin oraz zbiorów wykonywanych kombajnem zbożowym (wg protokołów odbioru prac rolnych) były zatem zlecane, głównie I sp. z o.o. i U R.K. (REGON [...]), w sporadycznych lub pojedynczych przypadkach G S.B. czy G D.W., P.K.. Również w zakresie przechowywania plonów ww. spółki korzystały z infrastruktury magazynowej należącej do I sp. z o.o. (m.in. T sp. z o.o., TT sp. z o.o., TS sp. z o.o., TF sp. z o.o., W4 sp. z o.o., B sp. z o.o.) bądź R.K. (m.in. J sp. z o.o. czy G sp. z o.o.).

Z kolei drugi z wykonawców robót agrotechnicznych - U R.K., jak również znaczna część spółek powiązanych, m.in. P sp. z o.o., RP sp. z o.o., AP sp. z o.o., RG sp. z o.o., B sp. z o.o., TF sp. z o.o., A sp. z o.o. czy M1 sp. z o.o., deklarują działki zlokalizowane w powiecie wałeckim, a więc tam gdzie siedzibę ma podmiot U R.K. (miejscowość [...]), co więcej RP sp. z o.o. i RG sp. z o.o. zadeklarowały uprawę tych samych upraw nie tylko w tym samym miejscu, ale wręcz w jednym bardzo dużym kompleksie na graniczących ze sobą działkach (obręb [...]).

Ponadto, wg danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEDiG) R.K. zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej od dnia [...].11.2020r., zaś zgłosił jej wznowienie w dniu [...].06.2022r., przy czym jako datę wznowienia wskazał dzień [...].03.2021r. W dniu zgłoszenia zmian w CEDiG tj. w dniu [...].06.2022 r. R.K. wystawił szereg faktur VAT za usługi, które miał świadczyć w roku 2021 dla: AB sp. z o.o., M1 sp. z o.o., J sp. z o.o., RG sp. z o.o., A sp. z o.o., TF sp. z o.o., AP sp. z o.o., FP sp. z o.o. oraz RP sp. z o.o. Wg zawieranych przez R.K. z zarządami poszczególnych spółek - tożsamych w swej treści - umów o świadczenie usług rolnych wynika, że zapłata za usługi nastąpi na podstawie wystawionej faktury VAT, jednak w treści tychże faktur określono wyraźnie, iż formą płatności jest przelew, przy czym żadna z ww. Spółek nie wniosła do akt swoich spraw potwierdzenia, że opłata za usługi - w formie przelewu - została na rzecz R.K. przekazana. Nie ma również dowodów na to, iż nastąpiła zmiana formy płatności np. na gotówkę. Dziwi organ także fakt, że przedsiębiorca świadczący usługi rolnicze dla kilku spółek już od pierwszego kwartału 2021 r. nie pobrał za to należnego wynagrodzenia, zaś żadna z tych spółek na przestrzeni całego 2021 roku nie zauważyła, że R.K. ma zawieszoną działalność gospodarczą. Ponadto, jak organ zauważył, R.K. dokonał zgłoszenia wznowienia działalności gospodarczej dopiero po otrzymaniu przez ww. kontrolowane spółki wezwań do przedłożenia dowodów potwierdzających m.in. ponoszenie kosztów usług, co tylko potwierdza występowanie zamierzonej koordynacji działań prowadzonych przez tę samą grupę osób zarządzających formalnie podmiotami, w których decydującym podmiotem i beneficjentem rzeczywistym jest M.J..

Organ zwrócił uwagę na brak jakichkolwiek dokumentów, z których wynikałoby na jakiej podstawie i w jakich warunkach wykonawcy usług rolniczych przechowywali plony należące do zleceniodawców. Aspekty te są wyjątkowo istotne tym bardziej, że ww. spółki prowadziły działalność rolniczą, wyłącznie w zakresie produkcji roślinnej, deklarowały te same uprawy tj. żyto, owies, proso, rośliny strączkowe lub trwałe użytki zielone, na działkach położonych blisko, niekiedy tuż obok siebie, w dużych kompleksach. Na przykład: działki ewidencyjne nr [...] (wnioskodawca W3 sp. z o.o.), [...] (wnioskodawca W4 sp. z o.o.), [...] (wnioskodawca W2 sp. z o.o.), [...] (wnioskodawca W3 sp. z o.o.), [...] (wnioskodawca W sp. z o.o.), [...] (wnioskodawca W2 sp. z o.o.), [...] (wnioskodawca W1 sp. z o.o.), [...] (wnioskodawca W3 sp. z o.o.) położone w [...], na których ww. spółki zgłosiły te same uprawy tj. owies oraz TUZ (kośny) czy działka nr [...] na której części (73,05 ha) FP sp. z o.o. deklaruje do płatności na rok 2021 łubin, a na pozostałej jej części (7,72 ha) też łubin deklaruje podmiot RG sp. z o. o., który jednocześnie deklaruje łubin (2,03 ha) zlokalizowany na bezpośrednio przylegającej działce nr [...], która z kolei przylega bezpośrednio do działki nr [...], na części której (66,48 ha) łubin deklaruje RP sp. z o.o., a na pozostałej części RP sp. z o.o. deklaruje żyto (63,76 ha), a bezpośrednio do tej działki przylega działka nr [...], na której żyto (27,19 ha) deklaruje podmiot RG sp. z o.o. Z kolei działki zlokalizowane w [...] zostały zadeklarowane przez spółki spod znaku T: TO sp. z o.o. deklaruje działkę nr [...] o pow. 81,79 ha, TT sp. z o.o. - działkę nr [...] o pow. 94,56 ha (żyto), TT sp. z o.o. - działki nr [...] o pow. 71,85 ha (żyto i owies), TF sp. z o.o. - działki nr [...] o pow. 67,12 ha (żyto, owies, łubin), TF sp. z o.o. - działki nr [...] o łącznej pow. 75,23 ha (owies i żyto) i TS sp. z o.o. - działki nr [...], o łącznej pow. 39,46 ha (łubin i owies), które nie tylko położone są w jednym obrębie ewidencyjnym, ale znacząca ich część wręcz graniczy ze sobą. Podobnie jest z gruntami zlokalizowanymi w [...], gdzie uprawę tych samych roślin na rok 2021 deklarują m.in.: RP sp. z o.o., FP sp. z o.o., AP sp. z o.o. oraz RG sp. z o.o. I tak, FP sp. z o.o. deklaruje łubin (73,05 ha) na części działki nr [...], a na pozostałej jej części łubin (7,72 ha) deklaruje RG sp. z o.o., która jednocześnie deklaruje łubin (2,03 ha) na bezpośrednio przylegającej działce nr [...]. Ta z kolei działka przylega bezpośrednio do działki nr [...], na części której łubin (66,48 ha) deklaruje RP sp. z o.o., zaś na pozostałej jej części RP sp. z o.o. deklaruje żyto (63,76 ha), a bezpośrednio do tej działki przylega działka nr [...], na której żyto (27,19 ha) deklaruje podmiot RG sp. z o.o. Nadto, w bardzo bliskiej odległości, AP sp. z o.o. deklaruje kolejny duży kompleks działek tj. nr [...] (łącznie ponad 131 ha), na których zadeklarowano wyłącznie uprawy żyta i łubinu, przy czym dodać należy, że kolejny podmiot tj. AB sp. z o.o. deklaruje szereg działek (nr [...]) o łącznym obszarze 95,35 ha (groch 60,68 ha oraz łubin 34,67 ha) zlokalizowanych również w [...]). Działki te - jak ustalił organ - dzierżawione są od kolejnego podmiotu powiązanego tj. A sp. z o.o., w której jedynym udziałowcem jest M.J. (A sp. z o.o. poddzierżawia również działki na rzecz R.K.). Powyższe zdaniem organu jest kolejnym potwierdzeniem, że ww. spółki należy traktować jako jeden organizm gospodarczy posiadający ściśle określoną koncepcję prowadzenia tejże działalności, w zakresie której decyzję podejmuje M.J. wraz z wymienioną wyżej grupą osób pełniących funkcje zarządcze.

Nadto analiza dokumentów finansowych wykazała rażąco zaniżone ceny usług, zwłaszcza siewu i kombajnowania, świadczonych przez I sp. z o.o. na rzecz podmiotów powiązanych. I tak, zgodnie z fakturami wystawionymi przez I sp. z o.o. na rzecz TF sp. z o.o. nr [...] z [...].10.2021 r. cena siewu wyniosła 43,00 zł brutto/ha, zaś na podstawie faktury nr [...] z [...].10.2021 r. cena zbioru kombajnem 168,02 zł netto (podobnie faktury z [...].10.2021r. nr [...] (siew) i [...] (zbiór) wystawione na TS sp. z o.o., nr [...] (siew) wystawiona na J sp. z o.o., nr [...] (siew) wystawiona na M1 sp. z o.o. czy faktury z [...].09.2021r. nr [...] (zbiór) i [...] (siew) wystawione na AP sp. z o.o., zaś zgodnie z fakturami wystawionymi przez U R.K. na rzecz FP sp. z o.o. nr [...] z [...].06.2022r. - cena siewu wyniosła 60,00 zł brutto/ha, a cena zbioru kombajnem 200 zł brutto/ha - [...]. Podobnie faktura z [...].06.2022r. nr [...] (zbiór kombajnem) wystawiona dla RG sp. z o.o. czy nr [...] (siew) i [...] (zbiór kombajnem) dla AP sp. z o.o. Tymczasem ceny rynkowe powyższych usług w roku 2021 kształtowały się w zakresie: 120-200 zł/ha w przypadku siewu oraz 300-400 zł w przypadku kombajnowania (źródło: portale branżowe np.: www.agrofakt.pl, www.tygodnik-rolniczy.pl). Dowodzi to uznaniu, że realizacja usług przez U R.K. oraz I sp. z o.o. na rzecz spółek, których beneficjentem rzeczywistym jest M.J., nie odbywała się na zasadach rynkowych.

Organ odwoławczy zwrócił przy tym również uwagę na rozbieżności między ceną usługi zawartą w umowie, a znacznie niższą ceną wynikającą z przedłożonych faktur. I tak, w przypadku M1 sp. z o.o., zgodnie z umową zawartą z I sp. z o.o. usługa talerzowania została określona na poziomie 160 zł netto/ha, a usługa siewu na 120 zł/ha, zaś na fakturze nr [...] z [...].10.2021 r. usługa talerzowania została wyceniona na poziomie 100,00 zł/ha, a usługa siewu na poziomie 40,00 zł/ha. Dodatkowo ustalił, że w większości umów zawieranych ze spółkami powiązanymi nie uregulowano kwestii rozliczenia kosztów paliwa (jedynie w umowach zawieranych przez U R.K. z TF sp. z o.o., AP sp. z o.o. czy M1 sp. z o.o. zapisano "usługa bez paliwa"), pomimo zbliżonych poziomów cen stosowanych wobec innych podmiotów powiązanych, przy czym, jedynie 9 z 26 podmiotów (z analizy wyłączono wykonawcę usług tj. I sp. z o.o.) powiązanych z M.J. w roku 2021 dokonywało zakupu oleju napędowego. Brak jest jednak w aktach spraw omawianych spółek jakiejkolwiek dokumentacji, z której wynikałby sposób rozdysponowania (rozliczenia z wykonawcą usługi) zakupionego paliwa, co jedynie potwierdza stanowisko, że ww. spółki powiązane działają na podstawie identycznego schematu, ukierunkowanego na pozyskanie unijnych dopłat.

W opinii organu odwoławczego, istotne znaczenie przy ocenie fikcyjności podziału poszczególnych spółek kapitałowych ma również historia ich powołania i ubiegania się o płatności. Jak ustalono, AB sp. z o.o. czy spółki spod znaku TL, powstały na bazie majątku AP sp. z o.o., w której jedynym udziałowcem jest M.J.. I tak, własność działek nr [...] objętych KW nr [...] na rzecz TS sp. z o.o. przeniesiona została właśnie z AP sp. z o.o., zaś TS weszła w posiadanie działki nr [...] na mocy umowy dzierżawy z dnia [...].03.2016 r. zawartej z AP sp. z o. o. Z kolei, z działka ewidencyjna nr [...] (deklarowana do płatności przez TO sp. z o.o.) została odłączona od księgi wieczystej nr [...]. Z tej księgi wieczystej odłączono również działki nr [...], które przyłączono do księgi [...], a ich własność przypisano TT sp. z o.o. Ponadto z przedmiotowej księgi wieczystej odłączono działki nr: [...] i przyłączono do nowej KW nr [...], a własność przeniesiono na rzecz TF sp. z o. o. Z KW nr [...] odłączono działki nr: [...] i przyłączono do KW nr [...] przy przeniesieniu własności na rzecz TF sp. z o.o. Co więcej, opisane czynności miały miejsce w zbliżonym czasie, co również ukazuje sztuczną kreację gospodarstw (spółek bądź osób fizycznych, w których rolę zarządczą bądź właścicielską pełnią te same, systematycznie powtarzające się osoby) już w momencie ich tworzenia, z nastawieniem uzyskania zawyżonych dopłat przez.

W oparciu o wyniki finansowe poszczególnych spółek, organ zauważył również, że dotacje unijne realizowane przez ARiMR, zarówno w 2021, jak również w 2020 i 2019 r. okazały się wyższe niż osiągane przychody ze sprzedaży płodów rolnych.

Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że częstokroć te same adresy podane jako siedziby spółek, jak i adresy do korespondencji przewijają się we wszystkich podmiotach prawa handlowego oraz wśród osób fizycznych, które zgłosiły do płatności na rok 2021. O ile zabieg taki jest prawnie dozwolony, to jednak w okolicznościach niniejszej sprawy budzi wątpliwości. Spółki i osoby fizyczne zarejestrowane w ewidencji producentów ARiMR - w tym strona niniejszego postępowania, wskazywały w roku 2021 miejsce swojej siedziby pod kilkoma powtarzającymi się adresami, a adresem korespondencyjnym jest zazwyczaj adres: ul. [...], w pozostałych przypadkach - podmiot posiada zarejestrowanego w ARiMR pełnomocnika wyłącznie z grona wcześniej wielokrotnie wymienionych osób zasiadających w zarządach spółek, na którego ręce kierowana jest korespondencja - również pod ww. adres. Co więcej, w przypadku wielu podmiotów (m.in. spółki W2, 3, 4, 5, 6 i inne) wskazany adres do doręczeń jest w znacznej odległości od siedziby gospodarstwa czy położenia gruntów (w przypadku ww. W ok 70 km od jego siedziby i ok 165 km od lokalizacji gruntów). Ponadto, jak ustalił organ, ww. pomieszczenia biurowe były dzierżawione, zaś transakcje te odbywały się wyłącznie w kręgu powiązanych osób fizycznych i prawnych. Dla przykładu: -TO sp. z o.o. dzierżawi od Fundacji [...], w której funkcję prezesa zarządu pełni A.S. a członkiem Rady Fundacji jest Ł.P., na mocy umowy z [...].07.2018r. podpisanej przez K.P., M.P. i A.S. pomieszczenie biurowe o pow. 2m² zlokalizowane w [...], -AG sp. z o.o. dzierżawi od Fundacji [...], w której funkcję prezesa zarządu pełni A.S. a członkiem Rady Fundacji jest Ł.P., na mocy umowy z [...].08.2018r. podpisanej przez A.S., K.S. i Ł.P. pomieszczenie biurowe o pow. 2m² zlokalizowane w [...], - AP sp. z o.o. dzierżawi od Fundacji [...] na mocy umowy z [...].06.2016r. podpisanej przez A.S. i Ł.P. pomieszczenie biurowe o pow. 5m² zlokalizowane w [...], -RP sp. z o.o. dzierżawi od G sp. z o.o. (prokurent M.J.) na mocy umowy z [...].06.2018 r. podpisanej przez K.S. oraz M.P. pomieszczenie biurowe o pow. 2m² zlokalizowane w [...], -RG sp. z o.o. dzierżawi od G sp. z o.o. (prokurent M.J.) na mocy umowy z [...].06.2018r. podpisanej przez M.P. oraz Ł.P. i M.J. pomieszczenie biurowe o pow. 2m² zlokalizowane w [...], -A sp. z o.o. dzierżawi od G sp. z o.o. (prokurent M.J.) na mocy umowy z [...].06.2018r. podpisanej przez M.P. oraz Ł.P. i K.S. pomieszczenie biurowe o pow. 2m² zlokalizowane w [...], -TF sp. z o.o. dzierżawi od AP sp. z o.o. na mocy umowy z [...].06.2016r. podpisanej przez W.K., Ł.P. i M.J. pomieszczenie biurowe o pow. 5m² zlokalizowane w [...].

Co więcej, ww. umowy dzierżawy zawierane są zawsze w takiej samej formie oraz tylko i wyłącznie w gronie powiązanych osób prawnych, które reprezentowane są wyłącznie przez te same osoby fizyczne. Dodatkowo dzierżawa pomieszczenia biurowego o powierzchni 2 czy 5 m² jest w ocenie organu sprzeczna z wymogami Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz. U. 2003 r. poz. 1650 ze zm.) i służy jedynie wykreowaniu formalnych adresów siedzib ww. spółek wnioskujących o płatność (częstokroć tożsamych).

Powyższe, w ocenie organu odwoławczego dowodzi, że zarówno skarżąca spółka, jak i inne podmioty (osoby prawne i fizyczne) wskazane w niniejszej decyzji nie stanowią odrębnych i samodzielnych gospodarstw rolnych będących zorganizowaną całością gospodarczą. Koncepcja prowadzenia działalności rolniczej jest bardzo zbliżona dla wszystkich spółek (uprawa tylko dwóch podstawowych rodzajów zbóż, prosa, roślin strączkowych i trwałych użytków zielonych), zaś grunty przypisane poszczególnym spółkom, najczęściej o kilkudziesięciohektarowym areale, leżą często blisko siebie. Podmioty te nie posiadają kadry pracowniczej, infrastruktury agrotechnicznej i magazynowej, niezbędnej do prowadzenia działalności rolniczej, zlecając usługi te podmiotom zewnętrznym, najczęściej powiązanym, z zastosowaniem rażąco zaniżonych, nierynkowych cen. Finansowanie działalności poszczególnych podmiotów jest uzależnione od decyzji podejmowanych przez M.J., a dobitnym dowodem potwierdzającym silną zależność ekonomiczną spółek, jest ustanowienie zabezpieczenia kredytu udzielonego przez [...] S.A. m.in. w postaci hipoteki na nieruchomości będącej własnością spółek RG sp. z o.o., A Sp. o.o., które nie stały się jednak beneficjentem ww. kredytu, gdyż został on przeznaczony na finansowanie działalności innych powiązanych spółek. Ponadto, wszystkie spółki, w których udziały poprzez P SA posiada M.J. są powiązane osobowo, albowiem w ich zarządach zasiadają te same powtarzające się osoby, tj. I.O., K.S., Ł.P., M.J., A.S., M.P., W.K.. O tym, że autonomiczny charakter ww. gospodarstw rolnych jest tylko pozorowany, świadczy również fakt, iż szereg z tych spółek powołano w tym samym czasie. I tak: -W1 sp. z o.o. - wpis do KRS listopad 2012 - deklaruje jedną działkę ewidencyjną nr [...], o pow. 73,64ha,

- W2 sp. z o.o. - wpis do KRS październik 2012 - deklaruje dwie działki nr [...], o łącznej pow. 74,01ha, - W3 sp. z o.o. - wpis do KRS październik 2012 - deklaruje dwie działki e nr [...], o łącznej powierzchni 69,10ha, - W4 sp. z o.o. - wpis do KRS październik 2012 - deklaruje jedną działkę nr [...], o powierzchni 44,14ha, - W5 sp. z o.o. - wpis do KRS październik 2012 - deklaruje jedną działkę nr [...], o powierzchni 49,20ha.

Jak wskazał również organ odwoławczy, także M.J. indywidualnie ubiegał się o płatności obszarowe, począwszy od roku 2008. W ramach poszczególnych kampanii deklarował następujące areały działek rolnych: - 2008 r. - 145,40ha, -2009 r. - 145,40ha, -2010 r. - 143,50ha, -2011 r. - brak wniosku, -2012 r. - 41,61ha,-2013 r. - brak wniosku, -2014 r. - 18,00ha, -2015 r. - 27,64ha, -2016 r. - 9,64ha, -2017 r. - 9,64ha, -2018 r. - 9,60ha, -2019 r. - 9,63ha, -2020 r. - 8,40ha, -2021 r. - 8,41ha.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż pomimo pozyskiwania znacznych zasobów gruntowych celem prowadzenia na nich działalności rolniczej, głównie w latach 2012-2016, M.J. nie przeznaczał ich na powiększenie swojego gospodarstwa rolnego, a przypisywał nowo powołanym spółkom z ograniczoną odpowiedzialnością, a jednocześnie grunty zgłaszane wcześniej do płatności indywidualnie przekazywał innym (także powiązanym) podmiotom, np. podmiotowi K sp. z o.o. w którym posiada 50% udziałów (Regon [...]) - działkę nr [...] o pow. 60,00ha (obręb [...]), podmiotowi GA Sp. z o.o. działkę nr [...] o pow. 18,00 ha (obręb [...]). W ocenie Dyrektora OR ARiMR, powoływanie tych spółek następowało wyłącznie w celu przypisania im rozdzielanej ziemi pozyskiwanej przez M.J., o czym świadczy porównanie dat zawiązania poszczególnych spółek z datą przypisania do nich ziemi i rozpoczęcia aplikowania o dopłaty, przy czym przedmiotowe grunty są jedynymi aktywami tych spółek. Co więcej, stwierdzono przypadki rozpoczęcia aplikowania o dopłaty jeszcze przed wpisem spółki do KRS, czyli w czasie posiadania przez daną spółkę statusu "w organizacji" (m.in. AP sp. z o.o., FP sp. z o.o., GA sp. z o.o.)

W ocenie organu odwoławczego, analiza powiązań pomiędzy ww. spółkami i osobami pełniącymi w nich funkcje zarządcze, tworzenie poszczególnych gospodarstw i rozpisywanie działek gruntów leżących obok siebie należących do M.J. na nowo powstałe podmioty, które są jedynymi aktywami tych spółek, tożsamy sposób prowadzenia przez nowo zawiązane podmioty działalności rolniczej (brak zatrudniania pracowników, wyłączne zlecenia do tych samych podmiotów zewnętrznych, w tym powiązanych), wykonywanie prac agrotechnicznych na zgłaszanych użytkach przez tych samych zleceniobiorców, w tym podmioty powiązane, centralne zarządzanie finansowaniem działalności tych podmiotów, tożsame adresy siedzib lub adresy korespondencyjne w zasadzie wyklucza ich uznanie ich za samodzielne.

Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że w obowiązującym stanie prawnym podział dużego gospodarstwa na mniejsze części, przekazane w posiadanie różnym podmiotom (tak jak miało miejsce w niniejszej sprawie), przekładałby się na przyznanie płatności z ominięciem przepisów modulujących. Działanie takie byłoby dopuszczalne, jedynie pod warunkiem, że dojdzie do rzeczywistego podziału dużego gospodarstwa na mniejsze części, a wnioskujący o pomoc rzeczywiście obejmą w posiadanie wydzielone im działki i staną się w ten sposób odrębnymi producentami rolnymi, co w przypadku spółek M.J. nie ma miejsca.

W ocenie organu odwoławczego zamiarem M.J., pod kontrolą którego znajdował się areał ponad 2721 ha gruntów było zmultiplikowanie podmiotów mogących ubiegać się o dopłaty unijne (dopłaty bezpośrednie, płatności ONW, płatności PRSK, płatności RSK i płatności RE), w celu uzyskiwania ich w wyższej wysokości, poprzez ominięcie limitów kwotowych i powierzchniowych dla poszczególnych rodzajów płatności obowiązujące dla pojedynczego gospodarstwa rolnego. Tym bardziej, że w toku prowadzonego postępowania, poza uzyskaniem zawyżonych płatności, spółki nie wykazały żadnych innych korzyści ekonomicznych, które miałyby wynikać z utworzenia i działania kilkudziesięciu odrębnych podmiotów.

Jak ustalił organ, złożenie odrębnych wniosków przez 30 spółek oraz osoby fizyczne powiązane personalnie i kapitałowo, tylko w ramach spółek obsługiwanych przez ARiMR na terenie województwa [...], spowodowało, że w roku 2021 M.J. mógłby zyskać: -w przypadku płatności RDST - 142.138,24 zł, -w przypadku płatności MR - 308.590,00 zł, -w przypadku płatności bezpośrednich - 4.444,83 zł, -w przypadku płatności JPO - 634.086,42 zł, -w przypadku płatności ONW - ponad 190.000,00 zł,

Mając na względzie przedstawiony wyżej stan rzeczy Dyrektor OR ARiMR uznał, iż tworzenie przez M.J. i powiązane z nim osoby wielu spółek zgłaszających grunty jako odrębne podmioty (również osoby fizyczne) ma charakter działania ukierunkowanego na obejście przepisów: art. 13 i 14 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, § 3 ust. 4 Rozporządzenia ONW, § 15 ust 1 Rozporządzenia RE oraz art. 16 ust. Rozporządzenia RSK.

Organ podkreślił przy tym, że system dopłat został ustanowiony dla wyrównania dochodowości gospodarstw rolnych, poprawy warunków życia, pracy i produkcji w rolnictwie. Tymczasem działalność M.J. stoi w sprzeczności do ww. celów, ponieważ prowadzi do zwiększenia nierówności w dochodowości gospodarstw rolnych, poprzez ominięcie przepisów dotyczących limitów powierzchniowych, kwotowych i degresywności obowiązujących dla pojedynczego gospodarstwa. Organ uznał, że stworzono sztuczne warunki przez beneficjenta albowiem udowodniono łącznie występowanie elementu obiektywnego i subiektywnego.

Wprowadzenie mechanizmów modulacji i degresywnych płatności miało przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w największych gospodarstwach

i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, a w efekcie zmierzać do podniesienia indywidualnych dochodów osób pracujących w tych gospodarstwach. Zatem osiągnięcie korzyści wynikających z obejścia przepisów wprowadzających do systemu wsparcia modulacje, wskaźnik korygujący i stawki degresywne, pozostaje w sprzeczności z celami systemu wsparcia, do których należy zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej. W odniesieniu do płatności JPO korzyść polegała m.in. na uniknięciu zmniejszenia płatności na skutek zastosowania współczynnika korygującego. Wprowadzenie zasady pełnego wsparcia dla mniejszych i słabszych ekonomicznie podmiotów i ograniczenie kwotowe dla podmiotów większych, służyło zapewnieniu konkurencyjności. Celem wsparcia jest bowiem zwiększanie konkurencyjności pojedynczego przedsiębiorstwa, konkurencyjność musi być oceniania indywidualnie, w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorcy, a więc wymaga ustalenia czy wsparcie przyczyni się do podniesienia ekonomicznej konkurencyjności aplikującego o nią producenta rolnego. Po drugie konkurencyjność odnosić należy do tego czy wsparcie danego przedsiębiorcy ponad ustalony limit nie przyczyni się do obniżenia konkurencyjności na danym rynku. Wprowadzenie konkurencyjności miało zapewnić zmniejszenie kwotowej płatności dla większych rolników poprzez wprowadzenie współczynnika korygującego albowiem wprowadzenie modulacji kwotowej jak również degresywnych stawek płatności miało na celu przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w dużych gospodarstwach i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu mniejszych rolników, co w konsekwencji powoduje podniesienie indywidualnych dochodów prawdziwych rolników tj. tych którzy pracują w tych gospodarstwach i dla których dochody z tego gospodarstwa stanowią wartość dodaną.

W skardze wniesionej do tut. Sądu pełnomocnik skarżącej Spółki zarzucił naruszenie:

I. przepisów postępowania:

1) art. 138 § 1 pkt 1, art. 80 oraz art. 78 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022r., poz. 2000 - dalej "k.p.a.") poprzez utrzymanie w mocy decyzji i poczynienie przez organ w zaskarżonej decyzji dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, która potwierdzała jego z góry założoną tezę o stworzeniu sztucznych warunków przez stronę, bowiem:

– organ uznał, że skoro skarżąca posiada park maszynowy i magazyny służące do prowadzenia produkcji rolnej, lecz zdaniem organu skarżąca jest powiązana z M.J., to niezależnie od przedstawienia innych dowodów, skarżąca nie jest podmiotem samodzielnym od innych podmiotów opisanych w decyzji;

– organ uznał, iż skarżąca została wykreowana wraz z innymi podmiotami w celu sztucznego multiplikowania spółek, które nabywają grunty, lecz nie posiadają samodzielności funkcjonalnej, podczas gdy skarżąca powstała w 2005 r., czyli wiele lat przed wprowadzeniem przepisów odnoszących się do modulacji czy degresywności w płatnościach PROW i nie sposób uznać, aby celem jej powstania było omijanie tych przepisów, które dopiero będą w przyszłości wprowadzane,

– organ uznał, że "poprzez ubieganie się o przedmiotową płatność w ramach kilkudziesięciu zmultiplikowanych podmiotów, M.J. oraz szereg powiązanych z nim osób prawnych fizycznych uzyskali zwielokrotnienie tego limitu", podczas gdy organ nie udowadnia tejże tezy; organ nie przedstawia żadnego dowodu, że z działalności opisywanych w decyzji podmiotów M.J. otrzymał jakąkolwiek korzyść, a organ wszedł w posiadanie sprawozdań finansowych i sprawozdań z działalności skarżącej lub/i innych spółek, w tym bilansów zysków i strat i mógł zweryfikować, czy zysk, jaki wypracowała skarżąca wszedł w posiadanie M.J.. Skoro zatem osoba, którą organ uznała za beneficjenta rzeczywistego tak wielu podmiotów i który miałby być również powiązany ze skarżącą, nie uzyskała żaden korzyści z tego, że skarżąca funkcjonuje na rynku rolnym, jaka jest podstawa uznania, że w takim przypadku doszło do stworzenia tzw. sztucznych warunków gospodarowania,

– Organ uznał, że skarżąca stworzyła sztuczne warunki gospodarowania, bowiem opisał w decyzji powiązania osobowe i kapitało skarżącej z innymi rolnikami, podczas gdy nie wykazał, jak ci inny rolnicy mieliby wpływać na działalność rolniczą skarżącej i jej prawo do otrzymania płatności,

– Organ nie wykazał, że bez istnienia domniemanych powiązań skarżąca nie otrzymałaby płatności; tym bardziej że skarżąca prowadzi działalność rolniczą wyłącznie na gruntach, których nigdy nie podzieliła ani nie przekazała innym podmiotom, wykonując prace własnym parkiem maszynowym i magazynowym; W kontekście parku maszynowego organ w zaskarżonej decyzji również usiłuje podważać wiarygodność tejże części stanu faktycznego, podnosząc, że skarżąca nie była w stanie wykonać wszystkich prac, jakie wymagała prowadzona przez nią uprawa z uwagi na brak niektórych sprzętów rolniczych, a z drugiej strony organ nie podważa, że prowadzona uprawa oraz TUZ były przeprowadzone w 2021 r. nieprawidłowo lub w ogóle;

2) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 2 i art. 80 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji przy przyjęciu za podstawę decyzji stanu faktycznego sprzecznego z zebranym materiałem dowodowym sprawy oraz z zasadami swobodnej oceny dowodów, przez co organ na częściowym tylko odtworzeniu stanu faktycznego sprawy wyciągnął błędne wnioski co do tego, czy skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo rolne, czy nie,

3) art. 107 § 3 w zw. z art. 107 § 1 ust. 6 k.p.a. poprzez:

– brak wskazania w uzasadnieniu decyzji, na jakiej podstawie uznano, że istnieją powiązania pomiędzy podmiotami na tyle istotne, aby stwierdzić, że w niniejszej sprawie wystąpiło stworzenie sztucznych warunków i jaki wpływ na skarżącą ma fakt funkcjonowania pozostałych beneficjentów płatności. Fakt istnienia powiązań osobowych nie jest okolicznością przeświadczającą zasadność zarzutu, na co wskazał Europejski Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej,

– brak uzasadnienia, dlaczego organ w ocenie praw skarżącej zignorował zgromadzony materii dowodowy sprawy, który potwierdzał każdy etap prowadzenia działalności rolniczej przez skarżącą, jako dowodów potwierdzających samodzielność i niezależność skarżącej przy prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Pominięcie tego aspektu ma znaczenie dla sprawy, bowiem organ z tezy o braku możliwości samodzielnego funkcjonowania przez skarżącą wywodzi zarzut zależności skarżącej od innych podmiotów, a co za tym idzie, wywodzi zarzut stworzenia tzw. sztucznych warunków gospodarowania.

4) art 75 § 1 k.p.a. poprzez brak dopuszczenia dowodów, które miałyby zobrazować, jaki wpływ posiadają wymieniane w decyzji podmioty na samą skarżącą i jej gospodarstwo rolne. Organ stoi na stanowisku, że wymienione w decyzji podmioty są zależne od siebie, jednak nie przeprowadził w tym względzie żadnego dowodu, poza powołaniem się na zapisy KRS (które nie potwierdzają "pełnej zależności funkcjonalnej"),

5) art. 138 §2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji i przeprowadzenie postępowania uzupełniającego w bardzo rozległym zakresie, stanowczo przekraczającym uprawnienia organu odwoławczego związane z obowiązywaniem zasady dwuinstancyjności postępowania, ponieważ organ II instancji przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające,

6) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 39 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz.Urz. UE C115 - dalej jako "Traktat") poprzez błędną ocenę kilku dowodów skutkującą uznaniem, że Strona nie realizuje celów wspólnej polityki rolnej podczas gdy Strona realizuje cele.

7) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez powoływanie się przez organ II instancji w sposób ogólnikowy na "zgromadzony w sprawie materiał dowodowy" podczas gdy organ wyciąga konkretny wniosek powinien był wskazać konkretny dowód, który był podstawą dla niego, tymczasem organ w niniejszej sprawie w ten sposób nie uzasadnił swojej decyzji, przez co Strona nie jest w stanie ustalić na podstawie jakich dowodów dokonywał poszczególnych ustaleń, a w konsekwencji naruszył zasadę przekonywania stron postępowania do zasadności przesłanek, którymi się kierował wydając zaskarżoną decyzję,

8) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez ustalenie, że M.J. wywiera dominujący lub realny wpływ na działalność Strony oraz innych podmiotów wskazanych w decyzji wskazując, że protokół walnego zgromadzenia podpisuje M.J., a nie członkowie zarządu, podczas gdy jest to oczywiste, że protokół ten był zobowiązany podpisać jedynie akcjonariusz, ponieważ był to protokół potwierdzający uchwały podejmowane wyłącznie przez akcjonariuszy a nie członków zarządu, w związku z tym powyższe postępowanie było zgodne z prawem korporacyjnym, a w związku z tym nieuzasadnionym był wniosek o wywieraniu dominującego wpływ przez tę osobę na jego podstawie,

9) art. 7, art. 77 §1, art. 80 k.p.a. poprzez ustalenie, że M.J. wywiera dominujący lub realny wpływ na działalność Strony oraz innych podmiotów wskazanych w decyzji, podczas gdy organ nie ustalił czy wykształcenie posiadane przez M.J. i doświadczenie zawodowe pozwala na ekonomicznie opłacalne prowadzenie spółki prawa handlowego zajmującej się produkcją rolną, a pomimo braku ustaleń w tym zakresie wyciągnął bezpodstawny wniosek, że ta osoba ma realny wpływ na prowadzenie działalności przez Stronę, czym naruszył powyższe przepisy,

10) art. 7, art. 77 §1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez brak wezwania Strony do złożenia wyjaśnień uzupełniających w zakresie przechowywania płodów rolnych w danym magazynie i w związku z tym błędne uznanie, że nie sposób ustalić na jakich zasadach produkty różnych podmiotów są tam przechowywane, podczas gdy organ nigdy nie wezwał Strony do złożenia wyjaśnień uzupełniających w tej konkretnej kwestii, więc Strona nie mogła wiedzieć, że dotychczasowe wyjaśnienia wywołują wątpliwości Organu, które mogłaby rozwiać wskazując, że płody rolne w tym magazynie są przechowywane w różnych, wielu komorach, uniemożliwiając mieszanie się produktów od poszczególnych kontrahentów właściciela magazynu;

11) art. 7, art. 77 §1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez nieuzasadnione ustalenie, że koniecznym do uzyskania pomocy publicznej w ramach niniejszej sprawy jest posiadanie własnego sprzętu agrotechnicznego i samodzielne jego użytkowanie, podczas gdy żaden przepis prawny nie nakazuje wnioskodawcy pobierającemu płatność, o której mowa w niniejszym postępowaniu, być właścicielem takiego sprzętu, wystarczającym jest bowiem, by rolnik był w stanie zapewnić, że takie zabiegi będą wykonanie na połach zgłaszanych do dotacji w celu prowadzenia uprawy w dobrej kulturze rolnej, a ten obowiązek Strona spełniła zlecając wykonanie tych zabiegów podmiotowi trzeciemu;

12) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 - w zakresie wielkości zgłoszonej powierzchru, braku ustalenia woli uzyskania korzyści i sprzeczności tych korzyści z celami wsparcia;

13) art. 2 lit. a) rozporządzenia PE i Rady (WE) Nr 1166/2008 z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88, poprzez nieuznanie, że gospodarstwo rolne spółki, jako wyodrębniona pod względem technicznym i ekonomicznym jednostka, posiadająca oddzielne kierownictwo i prowadząca działalność rolniczą, spełnia definicję wskazaną w ww. przepisie oraz naruszenie art. 7 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez jego niezastosowanie,

14) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 151 § 4 kodeksu spółek handlowych poprzez ocenę okoliczności faktycznych sprawy pozostającą w sprzeczności z charakterem relacji pomiędzy spółką kapitałową a jej wspólnikami wynikającymi wprost z ww. bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa, jak również art. 201 § 1 oraz art. 204 § 1 kodeksu spółek handlowych poprzez jawnie sprzeczną z normami wyżej wymienionych bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa materialnego oceną charakteru prawnego działań członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz innych osób uprawnionych do jej reprezentacji,

15) art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (dalej jako: "k.s.h."), art. 305 §1 k.s.h. w zw. z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 poprzez brak rozróżnienia praw i obowiązków akcjonariusza i wspólnika spółki od spółki, brak dostrzeżenia, że Strona posiada osobowość prawną i jest podmiotem swoich praw i obowiązków, brak dostrzeżenia, że akcjonariusz nie odpowiada za zobowiązania spółki akcyjnej, a z pewnością nie odpowiada za zobowiązania spółek, w których wspólnikiem jest spółka, w której akcje posiada, co doprowadziło do nieuzasadnionego wniosku, że akcjonariusz wspólnika Strony posiada dominujący na nią wpływ co świadczy o stworzeniu poprzez taką konstrukcję sztucznych warunków,

16) art. 110 k.p.a., art. §2 k.p.a. poprzez naruszenie zasady związania organu wydaną decyzją przejawiające się w tym, że skoro Strona została wpisana do ewidencji producentów to ARiMR uznał, że wykazała, że prowadzi działalność rolniczą samodzielnie, a w ramach niniejszego postępowania zarzuca Stronie bezpodstawnie, że nie wykazuje ona takiej samodzielności, podczas gdy organ był związany decyzją w tej kwestii, ponieważ stan faktyczny w tym zakresie nie uległ zmianie,

17) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 151 § 4 ksh i art. 368 § 1 w zw. 375[1] z ksh poprzez ocenę okoliczności faktycznych sprawy pozostającą w sprzeczności z charakterem relacji pomiędzy spółką kapitałową a jej wspólnikami wynikającymi wprost z ww. bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa, jak również art. 201 § 1 oraz art. 204 § 1 kodeksu spółek handlowych poprzez jawnie sprzeczną z normami wyżej wymienionych bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa materialnego oceną charakteru prawnego działań członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz innych osób uprawnionych do jej reprezentacji,

18) art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji odmowę przyznania płatności na rok 2021 na rzecz skarżącej, podczas gdy skarżąca nie stworzyła sztucznych warunków wymaganych do otrzymania takich płatności i nie uzyskała korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia.

19) art. 33 ust 1 pkt 1 i 39 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zw. z art 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego Rady UE nr 1305/2013 poprzez jego błędną wykładnię i pominięcie, iż skarżąca przyczynia się do wykonania celów wspólnej polityki rolnej.

20) art. 11 ust. 4 rozporządzenia nr 1307/2013 - w zakresie błędnego przekonania, że skarżąca została powołana celowo przez Pana M.J.,

21) art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 poprzez jego błędne zastosowanie, co doprowadziło do nieprzyznania skarżącej płatności, podczas gdy działania Skarżącego nie były skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, skarżąca nie stworzyła sztucznych warunków w celu uzyskania płatności za 2021 r

II. przepisów prawa materialnego:

1) art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, Euroatom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez organ, iż skarżąca podjęła działania chcąc pozyskać korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, gdyż stworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania tej korzyści, podczas gdy strona nie stworzyła sztucznych warunków wymaganych do uzyskania płatności i realizowała, jako samodzielny podmiot cele określone w przepisach prawa wspólnotowego, a zatem powinna otrzymać wnioskowane płatności,

2) art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. L 347 z 20.12.2013, s. 549), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez organ, iż warunki wymagane do uzyskania wnioskowanych płatności zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami prawodawstwa i nałożenie przewidzianej w nim sankcji pomimo braku zaistnienia przesłanek, podczas gdy skarżąca nie stworzyła sztucznych warunków wymaganych do uzyskania płatności i realizowała, jako samodzielny podmiot cele określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 i powinna otrzymać wnioskowane płatności,

3) art. 4 ust. 1 lit. a-c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 - poprzez przyjęcie niezgodnej z wyraźnie sformułowaną w ww. przepisach definicji rolnika i działalności rolniczej w celu uzasadnienia postawionej przez organ I instancji tezy o rzekomym niespełnieniu przez stronę kryterium faktycznego użytkowania deklarowanych gruntów rolnych,

4) art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz.U.2022.593 - dalej "Ustawa AML") poprzez jego zastosowanie i skoncentrowanie całej sprawy wokół tego, że M.J. spełnia wymogi określenia go jako beneficjenta rzeczywistego na gruncie tej ustawy, podczas gdy normy z tej ustawy nie powinny znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ jest to inna gałąź prawna, normy dotyczące pomocy publicznej związanej z działalnością rolniczą są kompleksowo uregulowane i nie przewidują takiej instytucji jak beneficjent rzeczywisty, instytucja beneficjenta rzeczywistego została określona na gruncie Ustawy AML w zupełnie innych celach dotyczących przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy, a poza tym P S.A. nigdy nie wypłaciła swoim wspólnikom dywidendy, więc M.J. nie osiągnął finansowej korzyści z faktu bycia wspólnikiem P S.A.

Wskazując na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o: uchylenie decyzji organów obu instancji, przekazanie Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego wpisanego w treść skargi, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Rozstrzygnięcie sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy skarżąca wraz ze wskazanymi przez organ odwoławczy podmiotami sztucznie stworzyła warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z jego celami.

Spór zaistniał na płaszczyźnie wnioskowanej przez skarżącą płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2021. Organy przyjęły, że płatność ta (jak i pozostałe, o które spółka wnioskowała) byłyby korzyścią uzyskaną w wyniku stworzenia sztucznych warunków, w sprzeczności z celami sektorowego prawodawstwa rolnego, co uzasadnia odmowę ich przyznania na podstawie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Przepis ten stanowi, że bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Przyczyną zastosowania art. 60 rozporządzenia 1306/2013 było stwierdzenie wystąpienia okoliczności z art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95, zgodnie z którym działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

Dla wykładni powyższych przepisów pomocne jest odwołanie się do orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku o sygn. akt C-434/12 (tekst wyroku dostępny na stronie internetowej www.curia.europa.eu (dalej: CURIA) dokonano wprawdzie wykładni art. 4 ust. 8 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2011 r. nr 65/2011 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. UE L 2011.25.8), ale jego treść odpowiada treści art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Trybunał wyjaśnił, że art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego. W ramach elementu obiektywnego należy rozważenie obiektywnych okoliczności danej sprawy pozwalające na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Z kolei w ramach elementu subiektywnego należy rozważenie dowodów pozwalających na stwierdzenie, że przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W powyższym względzie można oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi prawna, ekonomiczna lub personalna między osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji między tymi osobami.

Z kolei wyroku z 7 kwietnia 2022 r. w sprawie C-176/20 (CURIA) TSUE uściślił (pkt 75) – że ze sztucznymi warunkami mamy do czynienia wówczas, gdy "(...) z jednej strony z ogółu obiektywnych okoliczności wynika, że pomimo formalnego poszanowania warunków przewidzianych we właściwym uregulowaniu cel realizowany przez to uregulowanie nie został osiągnięty, a z drugiej strony wykazano wolę uzyskania korzyści wynikającej z uregulowania Unii poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych dla jej uzyskania".

Z kolei w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazuje się, że użyty zwrot dotyczący tego, że warunki zostały sztucznie stworzone, ma niedookreślony charakter, wobec czego w każdej sprawie należy indywidualnie badać jego znaczenie na tle stanu faktycznego konkretnej sprawy. Mimo braku definicji pojęcia warunków sztucznie stworzonych przyjmuje się, że dotyczy ono takich sytuacji, w których można przyjąć na podstawie istniejących okoliczności faktycznych, że nie miałyby one miejsca, gdyby podmiot działał rozsądnie, kierując się zgodnymi z prawem motywami innymi niż uzyskanie korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia (por. wyrok w sprawie o sygn. akt I GSK 563/19 - to i dalsze orzeczenia dostępne w bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podkreślić należy, że stworzenie sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności to stworzenie takich warunków, które w określonym stanie faktycznym nie mają żadnego innego racjonalnego uzasadnienia poza uzyskaniem korzystniejszej sytuacji w zakresie płatności od tej, jaką miałby beneficjent, gdyby takich warunków nie stworzył (wyrok NSA, o sygn. akt II GSK 2576/14). Omawiana klauzula ma generalny charakter. Nie dotyczy więc konkretnych sytuacji zaistniałych na gruncie konkretnej płatności, lecz całości albo istotnej części zjawiska uznawanego za sztuczne wykreowanie określonych elementów stanu faktycznego tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale innemu przepisowi - dla podmiotu tej manipulacji korzystniejszemu (wyrok NSA o sygn. akt I GSK 1621/18). Nie jest bowiem możliwe stworzenie skutecznej normy ogólnej, która wprost przewidywałaby zakaz wskazanego wyżej działania, prowadzącego wprost do uzyskania płatności w wysokości wyższej od tej, którą beneficjent otrzymałby w normalnym układzie rzeczy (wyrok NSA o sygn. akt I GSK 917/18).

Z jednolitego orzecznictwa NSA wynika, że stwierdzenie, iż doszło do sztucznego stworzenia przez beneficjenta warunków do uzyskania wnioskowanej pomocy unijnej możliwe jest dopiero w wyniku spójnego podsumowania zdarzeń wywołanych przede wszystkim działaniem zainteresowanej strony, ubiegającej się o tę pomoc. Konieczna jest także równoczesna wszechstronna i logiczna ocena tych wszystkich okoliczności wynikających z wniosku innego podmiotu czy podmiotów oraz ich innych działań, świadczących o zamiarze innego niż typowe w danych okolicznościach, wynikających z przepisów prawa, ukształtowania stosunków faktycznych lub prawnych ukierunkowanych wyłącznie na to, by osiągnąć zamierzony przez beneficjenta skutek prawny w postaci uzyskania środków pomocowych.

Punktem odniesienia przeprowadzanej przez organ oceny powinny być zatem cele ustanowione przez ustawodawcę unijnego i krajowego, uzasadniające przyznanie pomocy. Niewątpliwie ocena tych okoliczności jest inna w sytuacji, gdy dotyczy płatności podlegających modulacji, czy też degresji, a inna gdy w zakresie płatności obszarowych na dany rok nie obowiązywały żadne modulacyjne ograniczenia płatności (por. wyroki w sprawach o sygn. akt I GSK 999/18, I GSK 1229/18, I GSK 117/18, I GSK 901/18 i I GSK 1039/18).

W niniejszej sprawie należało zatem dokonać oceny ustalonych w postępowaniu administracyjnym okoliczności faktycznych, przez pryzmat przytoczonych wcześniej przepisów. Oznaczało to konieczność wykazania przez organy, że po pierwsze, skarżąca stworzyła wraz z pozostałymi, powiązanymi podmiotami sztuczne warunki do uzyskania płatności i, po drugie, że uzyskanie tych korzyści jest sprzeczne z celami sektorowego prawodawstwa rolnego (wyrok NSA w sprawie o sygn. akt I GSK 657/18).

Organ zatem powinien nie tylko ocenić, czy działania strony nakierowane były na uzyskanie korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia, ale także czy można je wspólnie przypisać wszystkim wspomnianym w decyzji podmiotom, z którymi – jak twierdzą organy – skarżąca prowadzi gospodarstwo rolne. Przy czym, według organów chodzi tu o gospodarstwo będące w istocie jednym organizmem ekonomiczno-organizacyjnym.

Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie dotyczące przyznania płatności jest uwzględnienie art. 3 ust. 1 Ustawy, zgodnie z którym, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kpa, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W myśl art. 3 ust. 2 Ustawy, w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych 1 prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kpa nie stosuje się.

Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 3 Ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Powyższe przepisy modyfikują zasady postępowania w sprawach dotyczących przyznania płatności, ograniczając szereg obowiązków organu. W szczególności dotyczy to obowiązku dążenia do prawdy obiektywnej i rozłożenia ciężaru dowodu. W postępowaniu w sprawie płatności, toczącym się z wniosku rolnika, organ ma ograniczony obowiązek wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, co wynika z przytoczonych przepisów ustawy. Przepisy powyższe ustanawiają więc dla omawianej kategorii spraw wyjątek od zasady inkwizycyjności wyrażonej w art. 7 k.p.a., a rozwijanej w dalszych przepisach m. in. w art. 77 k.p.a. Zasada ta mówi, że organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku pomocy finansowej w ramach obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Organy nie mają zaś obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tak jak tego wymaga art. 7 k.p.a. Ograniczono też stosowanie zasady informowania stron i innych uczestników postępowania przez organ administracji publicznej (art. 9 k.p.a.), a także zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.).

Jednakże, co istotne w niniejszej sprawie, zarzucając stronie postępowania sztuczne warunki i wywodząc z tego skutki prawne, również na organie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie przyjętej tezy. Z uwagi na nałożony na niego obowiązek stania na straży praworządności (art. 3 ust. 2, pkt 1) organ nie jest zwolniony z wszelkich obowiązków dowodowych. W szczególności dotyczy to spraw, w których następuje pozbawienie prawa do płatności ze względu na sztuczne tworzenie warunków. W sprawach tego rodzaju ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na organie, natomiast obowiązkiem strony jest wykazanie spełnienia warunków do przyznania płatności (wyrok NSA o sygn. akt I GSK 740/18). Tym samym to na organie spoczywał obowiązek wykazania okoliczności potwierdzających przyjmowaną przez niego tezę, że doszło do stworzenia sztucznych warunków. Organ jednak jest uprawiony do sięgnięcia po te dowody od strony, która jest w tym postępowaniu obowiązana przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek (wyrok NSA o sygn. akt I GSK 2602/18).

Mając powyższe na uwadze, należy zauważyć, że przy próbie wykazania sztucznego stworzenia warunków organy zasadnie wzięły pod uwagę działania nie tylko skarżącej, ale i podmiotów powiązanych.

Jednak w ocenie Sądu na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów nie można uznać, że organy wykazały podstawową okoliczność, mającą znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 Ustawy, płatność JPO, płatność PZZ, płatność MR, płatność RDST i płatności związane do powierzchni upraw, są przyznawane do powierzchni działki rolnej: i 1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 Rozporządzenia nr 1307/2013, 2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; 3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha; 4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Na p[odstawie art. 14 ust. 2 pkt 1 i 2 Ustawy płatność RDST przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika: 1) nie większej niż 30 ha oraz 2) pomniejszonej o 3 ha. Art. 15 ust. 1 i 2a Ustawy wskazują, iż płatności związane do powierzchni upraw przysługują do uprawy w plonie głównym roślin strączkowych na ziarno, roślin pastewnych, ziemniaków skrobiowych, buraków cukrowych, pomidorów, chmielu, truskawek, lnu lub konopi włóknistych. Płatność związana do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno jest przyznawana rolnikowi do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno gatunków określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 34 ust. 1 i 2, jeżeli dokonano zbioru ziarna.

Zgodnie z art. 3 pkt 3 Ustawy EP, producent rolny to osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, będąca rolnikiem w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, lub posiadaczem zwierzęcia.

Użyte wyżej pojęcie oznacza osobę fizyczną lub prawną, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w zw. z art. 349 i 355 TFUE, oraz która prowadzi działalność rolniczą (art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013). Natomiast przez działalność rolniczą należy rozumieć produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich; utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy (art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013).

W ocenie Sądu, zgromadzony przez organy materiał dowodowy jest niewystarczający aby uznać, że skarżąca wraz z pozostałymi wymienionymi przez organy podmiotami tworzą jedno gospodarstwo rolne, a warunki uzyskania przez skarżącą korzyści w postaci dopłat, zostały stworzone sztucznie.

W celu uzasadnienia odmowy przyznania płatności skarżącej organy były zobowiązane do przedstawienia w uzasadnieniu decyzji bardzo szczegółowych, wnikliwych rozważań dotyczących całego procesu tworzenia sztucznych warunków i opisu działania wszystkich podmiotów zaangażowanych w ten proces. W ocenie Sądu organy, przyjmując sztuczne stworzenie warunków do uzyskania płatności, mimo powołania wielu szczegółowo omówionych okoliczności, nie zgromadziły w sposób wystarczający materiału dowodowego.

Należy podkreślić, że prawidłowo przyjęły szeroką perspektywę postępowania, obejmując nim wszystkie podmiotów, które mogły zostać uznane za elementy jednolitego mechanizmu służącego sztucznemu tworzeniu warunków do uzyskania płatności. W zaskarżonej decyzję organ odwoławczy stwierdził, że "zamiarem M.J., pod kontrolą którego pośrednio bądź bezpośrednio - znajdował się areał około 2721 ha gruntów uprawowych, było zmultiplikowanie podmiotów mogących ubiegać się o dopłaty obszarowe, w celu uzyskiwania ich w wyższej wysokości, poprzez ominięcie limitów kwotowych i powierzchniowych oraz przepisów o degresywności obowiązujących dla pojedynczego gospodarstwa. Jednakże te zmultiplikowane podmioty nie mogły być uznane za samodzielne gospodarstwa, albowiem są ze sobą powiązane w aspekcie właścicielskim, zarządzane przez wąską grupę osób, nie posiadają (poza gruntami) zaplecza technicznego oraz kadrowego, a działalność rolnicza jest realizowana pełnym systemem zlecania (przy pomocy powiązanych podmiotów wspomagających).". Opisał również szereg okoliczności potwierdzających powyższe twierdzenie. Najważniejszymi z nich są: 1. W kierownictwie wszystkich spółek powtarzały się te same osoby: I.O., K.S., Ł.P., M.J., A.S., M.P., W.K., z nadrzędną rolą Pana M.J. (poprzez P S.A.); 2.Udziałowcem wszystkich spółek, poza I sp. z o.o. oraz AB sp. z o.o., była P S.A. Z kolei udziałowcem I sp. z o.o. była AB, a jej udziałowcami Ł.P. i A.S.; 3.Spółka AP sp. z o.o. poddzierżawiła działki pozyskane od Syndyka Masy Upadłości K S.A. spółce AB oraz R.K.; 4.Utworzenie grup spółek (TL, W, P) w tym samym czasie oraz przypisywanie poszczególnym spółkom w grupach jednej lub dwóch działek ewidencyjnych leżących blisko siebie; 5.Spółki dzierżawiły działki od innych powiązanych podmiotów; 6.Spółki nie posiadały własnego sprzętu rolniczego i zlecały prace rolne tym samym podmiotom powiązanym tj.: I sp. z o.o., R.K. oraz S.B.. Umowy na te usługi była zawierane w tym samym czasie i według wspólnego wzoru. Z kolei cena wykonanych przez I sp. z o.o. usług siewu i kombajnowania była znacznie zaniżona; 7.Ubiegające się o płatności podmioty nie posiadały własnych magazynów i środków transportu zlecając usługi magazynowe I sp. z o.o. oraz R.K.; 7.R.K. wykonywał usługi na rzecz powiązanych podmiotów pomimo zawieszenia działalności gospodarczej; 7.Spółki nie przedstawiły potwierdzeń przelewów za wykonane usługi; 8.Wszystkie opisane podmioty miały podobny, zawężony zakres produkcji roślinnej; 9.Jedynie 9 z 26 podmiotów kupowało olej napędowy, 10.Wszystkie spółki miały jedynie kilka, grupowo przypisanych, adresów siedzib i adresów korespondencyjnych; 11.Część wskazanych w decyzji podmiotów dzierżawiło pomieszczenia biurowe od podmiotów powiązanych; 12.Kredyt udzielony przez [...] dla P S.A. został przeznaczony na pożyczki dla 17 wymienionych w decyzji spółek, a jego zabezpieczeniem jest hipoteka nieruchomości będących ich własnością; 13.Większość wymienionych w decyzji podmiotów osiąga dochód jedynie dzięki dopłatom.

Wskazane okoliczności wskazują w ocebnie Sądu nie świadczą jednak o tym, że I sp. z o.o. sztucznie stworzyła warunki do uzyskania korzyści w postaci dopłat.

Podstawowym elementem opisanego przez organy mechanizmu, który miał służyć sztucznemu tworzeniu warunków dla uzyskania większych dopłat, był brak konsolidacji gruntów pozyskiwanych przez podmioty kontrolowane przez M.J.. Organ ocenił, że w procesie pozyskiwania gruntów rolnych M.J. wraz z wąską grupą osób, powoływał spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub posługiwał się istniejącymi, aby rozpisywać na nie areały rzędu kilkudziesięciu hektarów, po to aby ominąć limity przyznawanych płatności.

Tak przedstawiony mechanizm nie obejmuje jednak skarżącej. Udziałowcem spółki I jest spółka AB. Z kolei jej udziałowcami w 2021 r. byli Ł.P. oraz I.O.. Zatem M.J. nie jest z tą spółką powiązany na poziomie właścicielskim. Nie jest również jej członkiem zarządu. Grunty, które skarżąca zgłaszała do płatności (326,59 ha), zostały wydzierżawione od M. i J.B. – zatem, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, osób nie powiązanych z podmiotami wskazanymi w decyzji. Co również istotne, grunty te nie zostały podzielone i poddzierżawione celem zgłoszenia do płatności przez inne podmioty. Spółka zatem nie przyczyniła się również do powiększenia areału spółek "zależnych od M.J.".

W świetle tych okoliczności nie można zatem stwierdzić aby działania spółki dotyczące pozyskania gruntów zgłaszanych do dopłat, wpisywały się w przedstawiony w decyzji mechanizm, polegający na braku konsolidacji gruntów i przydzielaniu wielu podmiotem mniejszych działek, aby ominąć limity przyznawania płatności. W ocenie Sądu nie noszą one znamion "sztuczności".

Zauważyć należy, że z przedstawionego w decyzji stanu faktycznego wynika szereg innych, niż ww. wymienione, różnic pomiędzy skarżącą a spółkami, w których jedynym udziałowcem jest P S.A.. Skarżąca dysponowała własnym sprzętem rolniczym oraz magazynami. Nie zlecała usług podmiotom zewnętrznym. Jej działalność nie jest finansowana z pożyczki udzielonej przez P S.A. Organ nie przedstawił również szczegółów dotyczących jej działalności w tym opłacalności ekonomicznej.

Z tych też powodów stwierdzić należy, że przedstawiony przez organy materiał dowodowy jest niewystarczający aby uznać, że Spółka uzyskała większe płatności tylko dlatego, że była elementem opisanego przez organy mechanizmu.

Z opisanego w uzasadnieniu decyzji stanu faktycznego wynika, że Skarżąca poprzez wykonywanie prac rolnych, czy świadczenie usług magazynowych, mogła ułatwiać funkcjonowanie mechanizmu służącego innym podmiotom do uzyskania płatności w wyższej wysokości. Te okoliczności w połączeniu z powiązaniami osobowymi zarządu skarżącej z pozostałymi spółkami, sugerowałoby, że wszystkie spółki funkcjonowały jako jeden organizm (jednak wyłącznie na płaszczyźnie decyzyjnej dotyczącej struktury zasiewów, prac rolnych, wydatków i sprzedaży zbiorów). Jednak, z uwagi na brak połączenia skarżącej z podstawowym elementem owego mechanizmu, tj. rozdrobnieniem areału i uzyskaniem dzięki temu większych płatności, a w konsekwencji przysporzenie korzyści dalszym sprecyzowanym podmiotom, uniemożliwia ocenę, że skarżąca (czy też jej udziałowcy) uczestniczyła w opisanym przez organ odwoławczy mechanizmie jako jego beneficjent.

Zebrany materiał dowodowy, w ocenie Sądu, nie daje podstaw do wyprowadzenia oceny, że skarżąca nie prowadzi samodzielnej działalności rolniczej i odmowy przyznania płatności na tej podstawie. Jak już wspomniano spółka dysponowała działkami wydzierżawionymi od osób niepowiązanych z opisanym przez organ mechanizmem. Posiadała maszyny rolnicze, infrastrukturę i magazyny. Organ nie przedstawił żadnego dowodu wskazującego jednoznacznie, że decyzje zarządu skarżącej, dotyczące rodzaju i zakresu produkcji, hodowli czy upraw, doboru kontrahentów, itd., nie były samodzielne To, że spółka wykonywała szereg usług dla innych podmiotów nie jest bowiem równoznaczne z tym, że to inne podmioty miały wpływ na działalność skarżącej. Okoliczność występowania tych samych osób wśród członków zarządu skarżącej oraz spółki P SA i spółek, w której ma ona udziały, nie jest w tym zakresie wystarczająca.

Wskazane wyżej uchybienia stanowią o naruszeniu art. 3 ust. 2 pkt 2 Ustawy. Z unormowań tych wynika, że organ jest zobowiązany rozpatrzyć, ale nie zbierać materiał dowodowy. Jednocześnie jednak ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Tym samym w niniejszym postępowaniu to na organie spoczywał obowiązek wykazania okoliczności potwierdzających przyjmowaną przez niego tezę, że doszło do stworzenia sztucznych warunków. Organy nie uzasadniły tez, które postawiły. Z kolei uchybienia w zakresie gromadzenia materiału dowodowego nie pozwalają na obecnym etapie na przesądzenie, czy naruszono art. 60 rozporządzenia 1306/2013 i pozostałe wymienione w skardze przepisy prawa materialnego.

Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobowiązany wziąć pod uwagę treść niniejszego orzeczenia i po ewentualnym uzupełnieniu materiału dowodowego ponownie rozpoznać odwołanie.

Naruszenie wskazanych wyżej przepisów postępowania, w szczególności przepisów art. 3 ust. 2 pkt 2 Ustawy w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stąd w pkt 1 sentencji wyroku orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 200 P.p.s.a.