Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 586/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2024-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 152 par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 207 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 305
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Asesor WSA Andrzej Mącznik Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w S. na decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia 18 sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty dofinansowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego nr [...] z dnia 26 maja 2021 r.; 2. zasądza od Zarządu Województwa Świętokrzyskiego na rzecz [...] sp. z o. o. w S. kwotę [...](siedem tysięcy czterysta siedemnaście [...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Ke [...]

UZASADNIENIE

Zarząd Województwa Świętokrzyskiego jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020 (dalej "Instytucja Zarządzająca", "organ"), na podstawie art. 138 § 1 ust. 1, art. 104 i art. 107 § 1-3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej "k.p.a."), art. 60 pkt 6, art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. a i ust. 4, art. 67 ust. 1 oraz art. 207 ust. 12a pkt 1 o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 305, ze zm., zwanej dalej "u.f.p."), art. 72 § 1 pkt 1 i § 2 pkt 1, art. 74a, art. 75 § 4a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325, ze zm., dalej "O.p."), art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 818, ze zm., dalej "ustawa wdrożeniowa") oraz art. 41 ust. 2 pkt 4 i art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1668, ze zm., dalej "u.s.w.") decyzją z 18 sierpnia 2021 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej "Spółka", "beneficjent") utrzymał w mocy własną decyzję nr [...] z [...] r.

w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty dofinansowania.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, co następuje.

Instytucja Zarządzająca [...] r. zawarła ze Spółką umowę o dofinansowanie projektu nr [...] pn.: "Nowoczesna wieloosiowa obróbka metali z innowacyjną metodą sprzedaży" na kwotę dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (dalej "EFRR") w łącznej wysokości [...] zł. Na podstawie Informacji Pokontrolnej nr [...] z kontroli końcowej ww. projektu organ nałożył korektę finansową w wysokości wydatków niekwalifikowalnych [...] zł, w tym środków dofinansowania [...] zł, w związku z naruszeniem zasady konkurencyjności z tytułu dokonania istotnych zmian postanowień zawartej umowy w sprawie zamówienia w stosunku do treści oferty. Instytucja Zarządzająca poinformowała, że wskutek pomniejszenia wydatków kwalifikowanych ujętych we wniosku o płatność w końcowym rozliczeniu projektu zaistniała nierozliczona kwota płatności zaliczkowej ze środków EFRR w wysokości: [...] zł, podlegająca zwrotowi wraz z odsetkami, zgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie.

W związku z ustaleniem wysokości wymierzonej korekty finansowej Instytucja Zarządzająca wezwała beneficjenta do zwrotu dofinansowania w łącznej kwocie [...]zł wraz z należnymi odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia doręczenia tego wezwania. Ponieważ beneficjent nie dokonał zwrotu środków, zostało wszczęte postępowanie administracyjne zakończone wydaniem ostatecznej decyzji Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z [...] r. określającej przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania ze środków EFRR oraz termin, od którego naliczane są ww. odsetki, zwanej dalej "decyzją o zwrocie".

Beneficjent złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję o zwrocie. W wyniku rozpoznania złożonej przez Spółkę skargi WSA w Kielcach wyrokiem z 31 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Ke 403/19 uchylił decyzję o zwrocie. Organ skargą kasacyjną z 19 lutego 2020 r. zaskarżył w całości powyższy wyrok.

Następnie 24 lutego 2021 r. beneficjent wniósł o stwierdzenie przez organ kwoty nadpłaty wynikającej z błędnie skorygowanych ww. wniosków o płatność, którymi rozliczono płatność zaliczkową. Podniósł, że kwota nałożonej korekty finansowej w wysokości [...] zł została przez organ skorygowana wnioskiem rozliczającym zaliczkę i wnioskiem o płatność końcową.

Decyzją nr [...] z 26 maja 2021 r. organ odmówił Spółce stwierdzenia kwoty nadpłaty w wysokości [...] zł.

Po ponownej analizie całości zgromadzonego materiału dowodowego Instytucja Zarządzająca podkreśliła, że beneficjent wskazał powyższy wyrok WSA w Kielcach jako przesłankę do stwierdzenia nadpłaty w ramach pomniejszenia dokonanego we wnioskach o płatność nr [...] i [...] [...] i związana tą przesłanką dokonała rozpatrzenia sprawy w tym zakresie.

Organ wyjaśnił, że zatwierdzenie ww. wniosków miało miejsce dopiero po nałożeniu korekty finansowej wskazanej w Informacji Pokontrolnej z [...] r., a co za tym idzie nieprawidłowość została stwierdzona przed zatwierdzeniem tych wniosków. Zgodnie zaś z § 9 ust. 1 wzoru umowy, Instytucja Zarządzająca może przekazać beneficjentowi część dofinansowania w formie zaliczki, na podstawie zatwierdzonego wniosku o płatność w jednej lub kilku transzach przy czym wysokość transzy zaliczki nie może przekroczyć 85 % kwoty dofinansowania określonej w § 2 ust. 3. Beneficjent [...] r. złożył wniosek o płatność nr [...], w którym zawnioskował o płatność zaliczkową w kwocie [...]zł i w którym nie były wykazywane żadne dokumenty mające w przyszłości posłużyć rozliczeniu tej płatności zaliczkowej. W związku z tym znany był beneficjentowi proces udzielania zaliczek, na tym etapie go nie kwestionował, ani nie wnioskował o przeprowadzenie stosownej kontroli dokumentacji przed wypłatą ww. zaliczki. Następnie [...] r. przedłożył wniosek nr [...] rozliczający ww. zaliczkę i wnioskujący o płatność refundacyjną. Beneficjent miał więc świadomość, że dopiero po złożeniu stosownej dokumentacji będzie możliwe dokonanie kontroli prawidłowości poniesienia wydatku.

Instytucja Zarządzająca uznała, że stanowisko beneficjenta wskazujące na konieczność zapłaty środków obarczonych wykrytą i stwierdzoną nieprawidłowością, a następne żądanie ich zwrotu niewątpliwie narusza przyjęty ład prawny wynikający z art. 9 ust. 2 ustawy wdrożeniowej. W myśl tego przepisu na Instytucję Zarządzającą nałożono obowiązek prowadzenia kontroli realizacji programu operacyjnego, w tym weryfikacji prawidłowości wydatków ponoszonych przez beneficjentów. Zapobieganie sfinansowaniu wykrytych nieprawidłowości polega na tym, że organ w sytuacji, gdy istnieje możliwość niedopuszczenia do wypłaty środków dofinansowania, obarczonych nieprawidłowością stwierdzoną przed ich wypłata, podejmuje działania w zakresie wstrzymania wypłaty takich środków (§ 8 umowy o dofinansowanie). Poprzez takie wstrzymanie wypłaty środków dofinansowania realizuje się ww. ustawowy obowiązek zapobiegania sfinansowaniu wydatków niekwalifikowalnych.

Odnosząc się do zarzutu beneficjenta, że organ nie zawiesił postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie, w której WSA w Kielcach 31 grudnia 2019 r. wydał wyrok zaskarżony następnie do NSA, organ wyjaśnił, że ciąży na nim obowiązek szybkiego prowadzenia postępowania, który wynika z art. 12 ust. 1 k.p.a. Zagadnienie wstępne nie wystąpiło w tej sprawie, a swoje stanowisko organ przedstawił w postanowieniu nr [...] z 21 lipca 2021 r.

Instytucja Zarządzająca podkreśliła, że wyrok WSA jest nieprawomocny w rozumieniu art. 168 § 1 p.p.s.a., co oznacza, że nie wywołuje on skutków prawnych w postaci wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o zwrocie, która ma przymiot ostateczności w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. Na podstawie art. 152 § 1 p.p.s.a. wyrok ten wywarł jedynie skutek w postaci tymczasowego wstrzymania skutków prawnych decyzji o zwrocie, tj. dotyczących ewentualnego postępowania egzekucyjnego. Do czasu jego uprawomocnienia nie wywołuje jednak skutku określonego w art. 153 p.p.s.a., a zatem nie wiąże organu ani w zakresie zawartej w nim oceny prawnej, ani wskazań co do dalszego postępowania. Wobec powyższego pozostają w mocy ustalenia Instytucji Zarządzającej, co do zaistnienia nieprawidłowości stwierdzonej korektą finansową i decyzją o zwrocie.

Zdaniem organu, argument beneficjenta dotyczący wstrzymywania wypłaty środków dofinansowania związanych z korektą finansową jest bezpodstawny, ponieważ wyrok WSA jest nieprawomocny i nie wywołuje skutków prawnych w postaci wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o zwrocie.

Instytucja Zarządzająca mając na uwadze zapisy sekcji 6.2.2 pkt 8 Wytycznych ws. korygowania, wskazała, że sposób postępowania w sytuacji stwierdzenia wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej regulują przede wszystkim art. 24 ust. 9 ustawy wdrożeniowej oraz następnie i art. 207 ust. 8 u.f.p. Wyjaśniła, że ustawodawca w sposób wyraźny i precyzyjny wskazał, że Instytucja Zarządzająca, która stwierdziła wystąpienie nieprawidłowości indywidualnej przed zatwierdzeniem wniosku o płatność, zobowiązana jest do pomniejszenia wydatków we wniosku o płatność związanych z nieprawidłowością, a pomniejszenie to nie jest warunkowane otrzymaniem zgody od beneficjenta. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości indywidualnej w uprzednio zatwierdzonym wniosku o płatność, Instytucja Zarządzająca może wezwać beneficjenta do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności na podstawie art. 207 u.f.p.

Biorąc pod uwagę powołane przepisy Wytycznych ws. korygowania oraz mając na uwadze art. 24 ust. 9 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, organ wskazał, że dokonane pomniejszenie płatności refundacyjnych na łączną kwotę: [...] zł było zasadne i zgodne z ww. Wytycznymi, a co za tym idzie bezzasadne jest żądanie beneficjenta zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie tej kwoty. Stanowisko beneficjenta wskazujące na konieczność zapłaty środków obarczonych wykrytą i stwierdzoną nieprawidłowością, a następnie dopiero żądania ich zwrotu w sposób bezsprzeczny godzi i narusza przyjęty ład prawny wynikający z art. 9 ust. 2 ustawy wdrożeniowej. Organ zwrócił również uwagę, że w przypadku opisanym w art. 24 ust. 9 pkt 2 ustawy wdrożeniowej nałożenie korekty finansowej nie zawsze będzie łączyć się z wszczęciem postępowania, o którym mowa w art. 207 u.f.p. Wszczęcie tego postępowania nastąpić może dopiero w odniesieniu do środków wypłaconych, a zatwierdzenie wniosku o płatność nie jest jeszcze równoznaczne z dokonaniem faktycznej wypłaty środków na rzecz beneficjenta (wyjątkiem jest tu sytuacja, gdy wniosek o płatność rozlicza wypłaconą wcześniej zaliczkę). Korekta nałożona po zatwierdzeniu wniosku o płatność, a przed wypłatą środków (blokująca wypłatę tych środków) nie niesie za sobą konieczności wszczynania postępowania w przedmiocie zwrotu dofinansowania.

Organ zaznaczył, że powyższe stanowisko beneficjenta należy uznać za nietrafione również z uwagi na art. 122 ust. 2 akapit 1 rozporządzenia nr 1303/2013, gdyż państwa członkowskie powiadamiają Komisję o nieprawidłowościach przekraczających 10 000 EUR tytułem wkładu z jakiegokolwiek funduszu polityki spójności lub z EFMR i regularnie informują ją o istotnych postępach, przebiegu powiązanych postępowań administracyjnych i prawnych.

Nadto w treści art. 72 lit. h rozporządzenia nr 1303/2013 znajduje potwierdzenie stanowisko organu o niemożliwości dokonywania wypłat środków dofinansowania, obarczonych wykrytą nieprawidłowością, bowiem systemy zarządzania i kontroli zapewniają m.in. zapobieganie nieprawidłowościom, w tym nadużyciom finansowym, ich wykrywanie i korygowanie oraz odzyskiwanie kwot nienależnie wypłaconych wraz z odsetkami z tytułu zwrotu tych kwot po terminie.

Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że stanowisko beneficjenta w zakresie wypłaty środków dofinansowania obarczonych nieprawidłowością i dopiero późniejszego żądania ich zwrotu jest bezzasadne i niezgodne z obowiązującym ładem prawnym.

Końcowo Instytucja Zarządzająca wskazała, że zastosowanie do sposobu i terminu naliczania odsetek ma art. 207 ust. 1 u.f.p. i dodała, że argumenty zawarte we wniosku beneficjenta odnoszą się do zarzutów formułowanych w postępowaniu zwrotowym. Beneficjent nie skorzystał z przysługującego mu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a teraz wnosi argumenty w tym zakresie. Nadto wniesione zastrzeżenia nie podnoszą żadnych nowych argumentów, ani nie wskazują żadnych nowych dowodów lub stanowiska, stanowią jedynie powtórzenie pierwotnych zastrzeżeń, które zostały omówione w ostatecznej decyzji z 4 września 2019 r.

Na powyższą decyzję Spółka wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) art. 72 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 67 ust. 1 i art. 60 pkt 1 u.f.p. polegające na błędnym uznaniu, że w okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy nie powstała sytuacja nadpłaty lub nienależnie pobranej kwoty dofinansowania przez wnioskodawcę, gdy w istocie zostały spełnione wszystkie przesłanki dla stwierdzenia takiej nadpłaty lub nienależnego zmniejszenia kwoty dofinansowania;

2) art. 2 pkt 36 oraz art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013 poprzez błędne ustalenie, że w sprawie wystąpiły przesłanki do nałożenia korekty finansowej;

3) art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia wszystkich okoliczności mających wpływ na wynik postępowania co spowodowało naruszenie podstawowych zasad postępowania, w szczególności zasady prawdy materialnej;

4) art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza wskazywanie przez organ, że w sprawie wystąpiła korekta finansowa, która uniemożliwia wydanie decyzji o nadpłacie bez wyjaśnienia zasadności i podstaw nałożenia korekty.

Podnosząc powyższe zarzuty, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji w całości i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy przez orzeczenie zgodnie z wnioskiem Spółki, czyli stwierdzenie nadpłaty w kwocie [...]zł, wynikającej z błędnie stwierdzonej nieprawidłowości, co w rezultacie doprowadziło do niewłaściwego pomniejszenia przez Instytucję Zarządzającą wydatków wskazanych we wnioskach rozliczających, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu w całości

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi. Spółka wniosła również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Postanowieniem z 17 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Ke 586/21 WSA w Kielcach, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zawiesił potęgowanie sądowe w niniejszej sprawie. Następnie postanowieniem z 30 kwietnia 2024 r. sygn. akt I SA/Ke 586/21 Sąd podjął zawieszone postępowanie.

Pismem procesowym z 6 czerwca 2024 r. Instytucja Zarządzająca przedstawiła dwa potwierdzenia przelewów dokonanych [...] r. na kwoty [...]zł oraz [...] zł, jako dowód wypłaty beneficjentowi sumy [...] zł. Organ stwierdził, że wobec powyższego bezprzedmiotowy stał się wniosek o stwierdzenie nadpłaty, jak i postępowanie ze skargi na decyzję, którą ten wniosek rozpoznano.

Na rozprawie 13 czerwca 2024 r. pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł i wywiódł tak jak w skardze. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej

pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis

art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryteria sąd stwierdził, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu sprowadzała się w tej sprawie do rozstrzygnięcia kwestii istnienia nadpłaty w wysokości [...] zł z tytułu niewypłaconego skarżącej dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Na skutek kontroli końcowej projektu Zarząd Województwa Świętokrzyskiego nałożył na skarżącą korektę finansową w wysokości wydatków niekwalifikowalnych: [...] zł, w tym środków dofinansowania: [...] zł, w związku ze stwierdzeniem naruszenia zasady konkurencyjności z tytułu dokonania istotnych zmian postanowień zawartej umowy w sprawie zamówienia w stosunku do treści oferty. Instytucja Zarządzająca poinformowała beneficjenta, że wskutek pomniejszenia wydatków kwalifikowanych ujętych we wniosku o płatność w końcowym rozliczeniu projektu w ramach wniosku o płatność końcową zaistniała nierozliczona kwota płatności zaliczkowej ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w wysokości: [...] zł, podlegająca zwrotowi wraz z odsetkami, zgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie. Skutkiem czego część korekty finansowej, podlegająca zwrotowi z uwagi na nierozliczenie płatności zaliczkowej na wymaganą kwotę zgodnie z zapisami § 9 umowy o dofinansowanie, została określona na drodze decyzji administracyjnej (tj. kwota: [...] zł), a pozostała część korekty finansowej (tj. kwota [...]zł) została pomniejszona przed wypłatą z płatności refundacyjnych w trakcie weryfikacji wniosku o płatność. Ponieważ beneficjent nie dokonał zwrotu środków, doszło do wydania ostatecznej decyzji przez Zarząd Województwa Świętokrzyskiego dnia 4 września 2019 r. określającej przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz termin, od którego naliczane są odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję o zwrocie dofinansowania, a w dniu 31 grudnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wydał wyrok sygn. akt I SA/Ke 403/19, którym w całości uchylił tę decyzję. Sąd stwierdził, że zmiana terminu realizacji zmówienia została dokonana zgodnie z warunkami określonymi w zapytaniu ofertowym, zmiana terminu realizacji zamówienia, jak dostawa i instalacja urządzenia, odbyły się bez naruszenia postanowień umowy oraz Wytycznych. Wbrew twierdzeniom organu zasada konkurencyjności nie została naruszona. W konsekwencji w sprawie nie wystąpiła przesłanka z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. (środki europejskie nie zostały wykorzystane z naruszeniem procedur), co oznacza, że organ niezasadnie nałożył na stronę korektę i zobowiązał ją do zwrotu środków. W ponownym postępowaniu sąd nakazał, aby organ uwzględnił, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki zwrotu kwoty dofinansowania, w konsekwencji czego umorzył wszczęte w tym zakresie postępowanie.

Instytucja Zarządzająca w dniu 19 lutego 2020 r. wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając w całości ww. wyrok WSA. Wobec tego wyrok sądu administracyjnego I instancji nie uprawomocnił się, co stanowiło zasadniczy powód odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu dofinansowania. Organ podniósł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że decyzja o zwrocie wciąż pozostaje w mocy do czasu jej ewentualnego uchylenia prawomocnym wyrokiem sądowym, a wyrok WSA takiego przymiotu na dzień wydania tej decyzji nie posiadał. Dlatego organ nie zgodził się z beneficjentem, że wstrzymywanie wypłaty środków dofinansowania związanych z korektą finansową jest bezpodstawne od dnia wydania wyroku WSA.

Należy przy tym zauważyć, że organ nie zawiesił postępowania o zwrot kwoty dofinansowania, pomimo jednoznacznego wniosku strony w tym zakresie. O zawieszeniu postępowania w niniejszej sprawie – już na etapie sądowym – postanowił dopiero Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, dostrzegając wpływ postępowania I SA/Ke 403/19 na wynik niniejszej sprawy.

W okolicznościach tej sprawy oczywiste jest bowiem to, że rozstrzygnięcie o odmowie stwierdzenia nadpłaty organ oparł na ustaleniach zawartych w Informacji pokontrolnej, skutkiem której doszło do nałożenia na skarżącą korekty finansowej. IZ stwierdziła, że beneficjent dopuścił się nieprawidłowości w związku z naruszeniem zasady konkurencyjności z tytułu dokonania istotnych zmian postanowień zawartej umowy w sprawie zamówienia w stosunku do treści oferty. Oceny prawnej w zakresie tego, czy taka nieprawidłowość rzeczywiście zaistniała dokonywały sądy administracyjne: WSA w Kielcach w wyroku wydanym w sprawie I SA/Ke 403/19, a następnie NSA w sprawie I GSK 671/10. Wydając kontrolowaną obecnie decyzję Zarząd Województwa Świętokrzyskiego znał stanowisko sądu administracyjnego I instancji, miał wiedzę, że sąd podważył stanowisko organu o dopuszczeniu się przez spółkę nieprawidłowości w związku z realizacją umowy o dofinansowanie przedmiotowego projektu.

Stosownie do art. 152 § 1 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Zatem uchylenie decyzji o zwrocie dofinansowania przez nieprawomocny wyrok sądowy na gruncie przepisu art. 152 § 1 p.p.s.a. nie oznacza wprawdzie, że decyzja taka przestaje istnieć w obrocie prawnym, ale powoduje, że od tego momentu nie wywołuje ona skutków procesowych i materialnych, a stan ten trwa do chwili uprawomocnienia się wyroku (por. wyrok WSA w Warszawie, sygn., akt VII SA/Wa 2582/19). W tej konkretnej sprawie ocena prawna faktów ustalonych w sprawie o zwrot kwoty dofinansowania ma istotne znaczenie, bo na jej prawidłowości zasadza się wynik kontrolowanego obecnie postepowania o stwierdzenie nadpłaty dofinansowania. Nie sposób zatem pomijać oceny prawnej, jaką wyraził sąd w wyroku w sprawie I SA/Ke 403/19. Wyrok ten wywołuje skutki prawne także dla tej sprawy, zwłaszcza gdy chodzi o skutki o charakterze materialnym. Z przepisów prawa materialnego przywołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wynika wprost, że ocena, czy w sprawie beneficjent dopuścił się nieprawidłowości, jest konieczna również dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Tożsamość kwestii prawnej, jaką sąd administracyjny oceniał w sprawie I SA/Ke 403/19, czyniła więc niezbędnym uwzględnienie stanowiska sądu w niniejszej sprawie, a wcześniej uzasadniała zawieszenie postępowania do czasu uprawomocnienia się wyroku. Wydany wyrok sądowy spowodował, że organ w przedmiocie nadpłaty orzekał w stanie prawnym ukształtowanym również tym wyrokiem. Aktualnie wyrok ten jest prawomocny z uwagi na oddalenie skargi kasacyjnej w sprawie sygn. akt I GSK 671/10.

Niewątpliwie organ administracji powinien załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, ale zawsze z uwzględnieniem zasady prawdy obiektywnej (niezbędność dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy), zasady budowania zaufania strony do działania tego organu i przekonywania o zasadności swoich rozstrzygnięć, przy uwzględnieniu słusznego interesu strony (art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a.). Przestrzegania tych zasad postępowania w tej sprawie zabrakło.

Mając powyższe na względzie decyzja organu odmawiająca stwierdzenia nadpłaty nie może pozostać w obrocie prawnym, ponieważ wydana została z naruszeniem prawa procesowego w stopniu istotnym, bo wpływającym na wynik tej sprawy. Z tych powodów skarga okazała się zasadna.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni powyższą ocenę prawną i wskazania sądu, wydając rozstrzygnięcie w sprawie adekwatne do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego i stanu prawnego.

O kosztach postępowania sadowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., na które złożyły się: wpis od skargi – [...] zł, wynagrodzenie radcy prawnego – [...] zł na podstawie § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935, uwzględniając wartość przedmiotu sprawy - [...] zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa – [...] zł.