Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 179/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2025-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 13 ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 stycznia 2025 r. w sprawie ze skargi R. J. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

R. J. pismem z dnia 05 października 2024 r. (data wpływu do organu: 08 października 2024 r.) wniósł do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. wniosek o udostępnienie informacji publicznej na wskazane w 12 pkt pytania.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pismem z dnia 11 października 2024 r. nr [...] (doręczonym 16 października 2024 r.) udzielił Skarżącemu odpowiedzi na wniesione pismo.

Pismem z dnia 21 października 2024 r. R. J. reprezentowany przez adw. A. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. , zarzucając naruszenie art. 4 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej również jako: "ustawa" albo "u.d.i.p.") poprzez nieudostępnienie informacji publicznej oraz wniósł o:

1) zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. do rozpoznania wniosku z dnia 05 października 2024 r. i udzielenia informacji publicznej;

2) orzeczenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej również jako: "P.p.s.a.") w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.;

4) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. , doręczony w dniu 08 października 2024 r. w zakresie dotyczącym szczepień ochronnych. Pismem z dnia 11 października 2024 r. organ udzielił odpowiedzi na powyższy wniosek, niemniej jednak, zdaniem Skarżącego organ udzielił "w nikłym stopniu odpowiedzi na pytania", odsyłając Skarżącego do publikacji. Do dnia złożenia skargi Skarżącemu nie udzielono innych informacji poza zawartymi w piśmie z dnia 11 października 2024 r. W ocenie Skarżącego odpowiedzi oraz odesłanie do publikacji są niewystarczające, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. wniósł o oddalenie skargi w całości oraz o oddalenie wniosków w niej zawartych.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wskazał, że w dniu 08 października 2024 r. do PPIS w Ś. wpłynął wniosek J. i R. J. o udostępnienie informacji publicznej. Odpowiedzi na wyżej wymieniony wniosek w zakresie wszystkich 12 pytań organ udzielił pismem z dnia 11 października 2024 r. Organ podkreślił, że pytania nr 2, 5, 6, 7, zawarte we wniosku dotyczą rejestrów i ewidencji przypadków prowadzonych w Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w Ś. , a więc odnoszą się do publicznej sfery działalności tego organu oraz są wytworzone lub posiadane przez ten organ zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 416). PPIS w odpowiedzi na pytanie nr 2 o listę osób uchylających się od obowiązkowych szczepień ochronnych wskazał obowiązujące przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Na podstawie tych przepisów organ jest obowiązany do sprawowania nadzoru nad realizacją obowiązkowych szczepień ochronnych i prowadzenia rejestru osób (rodziców/opiekunów prawnych dziecka), którzy nie poddali się obowiązkowi szczepienia. Ponadto organ wyjaśnił, że informacje dotyczące sprawowanego nadzoru nad wykonywaniem obowiązkowych szczepień ochronnych mają charakter informacji publicznej w przypadku, gdy organy inspekcji sanitarnej posiadają te informacje z przekazanych im sprawozdań. PPIS udzielił odpowiedzi na pytania nr 5, 6 i 7 na podstawie danych gromadzonych w rejestrach, zgodnie z obowiązującym art. 6 ust 1 pkt 3 lit f ustawy z 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902).

Odnośnie pytań nr 4 oraz nr 8 organ zaznaczył, że przedmiotowa odpowiedź nie leży w kompetencji PPIS ponieważ PPIS w swojej działalności nie ustala list przeciwwskazań do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych oraz nie jest odpowiedzialny za wypłacanie odszkodowań za wystąpienie niepożądanego odczynu poszczepiennego (NOP). W odpowiedzi na pytanie nr 10 organ wyjaśnił kwestię dochodzenia odszkodowań po rozpoznaniu przez lekarza wystąpienia NOP.

W zakresie pytania nr 3 organ wskazał, że nie posiada przedmiotowych informacji ze wskazaniem uzasadnienia.

W ocenie organu treść pytań nr 1, 9, 10, 11 i 12, z którymi zwrócił się we wniosku Skarżący, nie dotyczy informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie ulega zatem wątpliwości, że żądany przez Skarżącego zakres tych informacji z wniosku nie stanowi informacji publicznej. Zapytania zawarte w ww. punktach dotyczyły: okresów utrzymania się odporności po wykonaniu szczepień przeciwko wymienionym chorobom zakaźnym, opinii PPIS o przymuszaniu do wykonania szczepień w świetle art. 47 Konstytucji RP, kwestii odszkodowań za wystąpienie niepożądanego odczynu poszczepiennego, możliwości wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki i zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia. Wymienione informacje nie są uważane za informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, skutkiem czego organ nie był zobowiązany do ich udzielenia (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Sz 211/22, CBOSA). Pomimo tego, że pytania nr 1, 9, 10, 11 i 12 nie są z zakresu informacji publicznej, PPIS udzielił odpowiedzi na wszystkie przedmiotowe pytania. Odnośnie pytania nr 10 organ podkreślił, że nadzór organów inspekcji sanitarnej w zakresie realizacji obowiązku szczepień ochronnych nie obejmuje kwestii odszkodowawczych. Zgodnie bowiem z art. 17a ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 924), właściwe w tym przypadku świadczenia kompensacyjne (w związku z wystąpieniem określonego rodzaju odczynów poszczepiennych) są przyznawane przez Rzecznika Praw Pacjenta, a nie przez organy inspekcji sanitarnej. Jakkolwiek zatem informacje o odszkodowaniach z tytułu niepożądanych odczynów poszczepiennych - jako dotyczące majątku publicznego - mają walor informacji publicznej, jednak te informacje nie pozostają w dyspozycji organów inspekcji sanitarnej. W odpowiedzi na pytanie nr 10 organ wskazał, że nie mógł udzielić jakiejkolwiek informacji w tym zakresie, dlatego wskazał obowiązujące przepisy prawa w przedmiocie ubiegania się o odszkodowania po wystąpieniu niepożądanego odczynu poszczepiennego. Odnośnie pytania nr 12 organ wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie którym nie jest informacją publiczną zagadnienie dotyczące działalności Światowej Organizacji Zdrowia (wyrok WS A w Gdańsku z dnia 17 listopada 2022 r., sygn. akt III SAB/Gd 164/22, CBOSA). Działalność organizacji międzynarodowej nie dotyczy ani polskich władz, ani kwestii gospodarowania mieniem publicznym.

Organ podkreślił, że wbrew twierdzeniom Skarżącego informacje przekazano zgodnie z żądanym zakresem, odpowiadając na wszystkie pytania. Ponadto organ wskazał, że odpowiedź na wniosek Skarżącego została wysłana za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 14 października 2024 r. i doręczona Skarżącemu w dniu 16 października 2024 r. W związku z powyższym w ocenie organu został zachowany czternastodniowy termin udzielenia informacji od dnia wpływu wniosku o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902).

Jednocześnie organ podkreślił, że po uzyskaniu odpowiedzi Skarżący nie zgłaszał organowi żadnych zastrzeżeń co do kompletności lub jasności udzielonych informacji, lecz od razu skorzystał z prawa skargi do Sądu Administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej również jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Równocześnie, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 powyższej ustawy kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekania w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a..

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie pozostaje bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postępowaniu wszczętym na wniosek Skarżącego z dnia 5 października 2024 r.

W myśl art. 21 in principio ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, w skrócie "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Jednakże zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej (czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.), ani też wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"). Zasady tej nie zmieniło wprowadzenie do art. 37 k.p.a. (a w ślad za tym: także do art. 52 § 2 p.p.s.a.), z dniem 1 czerwca 2017 r. – mocą ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935) – nowego środka zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji, w postaci ponaglenia (w miejsce dotychczas stosowanych w takich przypadkach: zażalenia albo wezwania do usunięcia naruszenia prawa).

Poza tym do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11.05.2011 r., I OSK 716/11; z 26.05.2011 r., I OSK 857/11 – CBOSA). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej przez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29.04.2011 r., I FSK 249/10, CBOSA; por. też wyrok WSA z 27.10.2011 r., II SAB/Po 60/11, CBOSA). Trafność takiej wykładni potwierdza obecnie – dodany z dniem 01 czerwca 2017 r. – przepis art. 53 § 2b ab initio p.p.s.a., zgodnie z którym skargę na bezczynność można wnieść "w każdym czasie".

Mając wszystko to na uwadze, Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania.

W przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" (bierności) podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu. Wówczas sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną i czy rzeczywiście wnioskodawca mógł skutecznie domagać się jej udostępnienia. Należy w tym miejscu od razu podkreślić, że aby można było uznać, iż nie zachodzi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej – także takiej, której organ nie posiada – podmiot zobowiązany do jej udzielenia w formie uregulowanej ustawą o dostępie do informacji publicznej powinien wypowiedzieć się w tym przedmiocie. Tylko w takim przypadku uwolni się od zarzutu bezczynności w sprawie. Identycznie powinien postąpić w sytuacji, gdy posiada żądane informacje, lecz z uwagi na ograniczenia dostępu nie może ich udostępnić (zob. wyrok NSA z 17.04.2013 r., I OSK 3109/12; por. też wyrok NSA z 22.02.2019 r., I OSK 414/17, CBOSA).

Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej o bezczynności można mówić wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który to pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy w formie i terminach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że Skarżący był zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

W niniejszej sprawie nie jest również przedmiotem sporu, iż państwowy powiatowy inspektor sanitarny był podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p..

Oceniając zakres przedmiotowy wniosku Skarżącego wskazać należy, iż zgodnie z definicją sformułowaną w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną podlegającą udostępnieniu na zasadach i w trybie ustawy jest każda informacja o sprawach publicznych. Doprecyzowaniem tej definicji jest art. 6 u.d.i.p., który w formie przykładowego (tj. otwartego) katalogu wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym.

Udostępnianiu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o ich organizacji oraz o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b i lit. d u.d.i.p.). Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.d.i.p., informację publiczną stanowi również informacja o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym między innymi o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (pkt 3 lit. a) oraz dane publiczne, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności m.in. treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (pkt 4 lit. a).

Na tym tle w orzecznictwie stwierdza się, że co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2021 r. poz. 195 z późn. zm.), w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie. Informację publiczną stanowią więc przede wszystkim informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych oraz wojewódzkich inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1284 ze zm., dalej: u.z.z.ch.z.) oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz. U. Nr 254, poz. 1711, dalej: r.n.o.p.). Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (art. 21 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 5 r.n.o.p.). Ponadto, zgodnie z art. 30 ust. 1 u.z.z.ch.z., państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej prowadzą też rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną, zgonów z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej, ich podejrzeń oraz przypadków stwierdzenia dodatniego wyniku badania laboratoryjnego. Rejestr chorób zakaźnych zawiera wymienione enumeratywnie w ustawie dane osoby zakażonej, chorej lub zmarłej z powodu choroby zakaźnej, a także osób narażonych na chorobę zakaźną lub podejrzanych o zakażenie lub chorobę zakaźną (art. 30 ust. 2 u.z.z.ch.z.). Źródłami danych do rejestru są m.in. dane ze zgłoszeń, o których mowa w art. 27 ust. 1, art. 29 ust. 1 oraz art. 40a ust. 1 tej ustawy, dokonywane przez lekarzy lub felczerów, diagnostów laboratoryjnych oraz podmioty lecznicze. Powyższe dane również stanowią więc informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p.

W zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych wskazać zaś należy, że z art. 17 u.z.z.ch.z. wynika, że organy inspekcji sanitarnej nie przeprowadzają szczepień ochronnych, a jedynie sprawują nadzór w tym zakresie, co realizowane jest poprzez przekazywane im przez lekarzy sprawozdania z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych sporządzane na urzędowych formularzach, których wzory oraz tryb przekazywania określono w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1672). Z kolei we wzorach tego rodzaju sprawozdań określonych w załącznikach nr 4 i 5 do rozporządzenia jedynie zbiorczo wskazuje liczbę osób poddanych szczepieniom w danym kwartale oraz liczbę osób, które uchyliły się w danym kwartale od obowiązku szczepień.

Spośród informacji dotyczących nadzoru sprawowanego nad wykonywaniem obowiązkowych szczepień ochronnych charakter informacji publicznej może mieć więc tylko tego rodzaju informacja, jaką organy inspekcji sanitarnej posiadają na podstawie przekazanych im sprawozdań. Nadzór organów inspekcji sanitarnej w zakresie realizacji obowiązku szczepień ochronnych nie obejmuje także kwestii odszkodowawczych. Zgodnie bowiem z art. 17a ust. 6 u.z.z.ch.z. właściwe w tym przypadku świadczenia kompensacyjne (w związku z wystąpieniem określonego rodzaju odczynów poszczepiennych) są przyznawane przez Rzecznika Praw Pacjenta, a nie przez organy inspekcji sanitarnej. Jakkolwiek zatem informacje o odszkodowaniach z tytułu niepożądanych odczynów poszczepiennych – jako dotyczące majątku publicznego – mają walor informacji publicznej, nie sposób przyjąć, by informacje te pozostawały w dyspozycji organów inspekcji sanitarnej.

Wobec powyższego wskazać należy, iż Skarżący pismem z dnia 5 października 2024 r. (wpływ do organu 8 października 2024 r.) wystąpił do organu o udzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem:

1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelKis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?

2. Na jakiej ustawowej podstawie prawnej tworzona jest lista osób uchylających się od obowiązkowych szczepień ochronnych?

3. Jakie są statystyki szczepień wykonanych u osób narodowości ukraińskiej za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?

4. Kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?

5. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?

6. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?

7. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?

8. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?

9. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?

10. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?

11. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.

12. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?

Zdaniem Sądu z obszernego zakresu przedstawionych we wniosku Skarżącego pytań, nie wszystkie z podniesionych kwestii mogą być uznane za żądanie udzielenia przez organ informacji publicznej, czyli informacji, które odnoszą się do publicznej sfery działalności tego organu, wytworzone lub posiadane przez ten organ. Część podnoszonych kwestii dotyczy informacji ogólnych dotyczących ochrony zdrowia, w szczególności związanych z problematyką szczepień, w których posiadaniu są inne organy.

Warto w tym miejscy zaznaczyć, iż nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. zagadnienia z zakresu wiedzy medycznej, farmakologii, jakości i skuteczności leków i szczepień, ochrony zdrowia oraz metod postępowania leczniczego (por. np. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Sz 211/22; wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 marca 2023 r. sygn. akt II SAB/Lu 10/23, CBOSA). Zagadnienia te nie mieszczą się w zakresie informacji o sprawach publicznych rozumianych jako informacje wytworzone przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne lub inne podmioty, które wykonują funkcje i zadania publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, ani też informacje odnoszące się do władz, osób i innych podmiotów publicznych.

Ponadto organ w trybie informacji publicznej nie jest zobligowany do odpowiedzi na pytania dotyczące wiedzy prawniczej, zmierzające do udzielania porady prawnej lub dokonania przez organ wykładni przepisów (por.m.in. wyrok WSA z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt II SAB/Wa 664/20, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. akt III SAB/Gd 170/22, wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 grudnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Lu 139/22, CBOSA).

Tych też względów pytania zawarte w pkt. 1, 4, 9, 10 i 11 nie stanowią informacji publicznej. Pomimo powyższego organ udzielił Skarżącemu odpowiedzi na pytanie 9, 10 oraz 11 wskazując określone przepisy prawa, a w przypadku pytania nr 1 wyjasniając okresy odporności po szczepieniu. Natomiast w odniesieniu do pytania 4 organ wskazał, iż powyższe nie leży w gestii PPIS

Odnośnie pytania nr 12 należy wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym nie jest informacją publiczną zagadnienie dotyczące działalności Światowej Organizacji Zdrowia (por.m.in. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 listopada 2022 r., sygn. akt III SAB/d 164/22, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lutego 2020 r., sygn. akt II SAB/Po 132/19, CBOSA). Działalność organizacji międzynarodowej nie dotyczy polskich władz i gospodarowania mieniem publicznym.

W odniesieniu do pozostałych pytań nr 2, 5, 6, 7 organ nie kwestionował, iż dotyczą one informacji publicznej gdyż dotyczą rejestrów i ewidencji przypadków prowadzonych w Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w Ś. , a więc odnoszą się do publicznej sfery działalności tego organu oraz są wytworzone lub posiadane przez ten organ zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 416).

W odniesieniu do pytanie nr 2 PPIS zgodnie z wnioskiem wskazał obowiązujące przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych stanowiących podstawę raportowania osób uchylających się od obowiązku szczepień ochronnych. PPIS udzielił odpowiedzi na pytania nr 5, 6 i 7 na podstawie danych gromadzonych w rejestrach informując o ilości nałożonych grzywien, ilości zgonów po wykonaniu szczepienia czy tez ilości ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych.

Odnośnie pytania nr 8 organ zaznaczył, że przedmiotowa odpowiedź nie leży w kompetencji PPIS ponieważ PPIS w swojej działalności nie ustala list przeciwwskazań do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych oraz nie jest odpowiedzialny za wypłacanie odszkodowań za wystąpienie niepożądanego odczynu poszczepiennego (NOP). Ponadto w odniesieniu do pytanie nr 3 PPIS organ wskazał, iż prowadzone rejestry nie zawierają informacji o narodowości osób, u których wykonano szczepienia.

W tym miejscu wskazać należy, iż z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wprost bowiem wynika, że obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. W razie niedysponowania żądaną informacją publiczną, po stronie adresata wniosku nie powstaje zatem również obowiązek wydania decyzji przewidzianej w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W orzecznictwie podkreśla się bowiem, że wskazanie, iż podmiot, do którego skierowano żądanie udzielenia informacji publicznej, informacji tej nie posiada, nie stanowi odmowy jej udzielenia. W takiej sytuacji adresat wniosku – tak jak i w przypadku żądania informacji niebędącej informacją publiczną – zobowiązany jest jedynie powiadomić pisemnie wnioskodawcę o tym fakcie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 września 2002 r., sygn. akt II SAB 289/02 i z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1644/09; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2012 r., II SAB/Wa 103/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 listopada 2008 r., SAB/Ke 42/08; opubl. w CBOSA).

Mając to wszystko na uwadze Sąd uznał za całkowicie chybione są zarzuty naruszenia przepisów u.d.i.p. Dokumenty włączone do akt sprawy oraz bezsporne stanowisko stron postępowania pozwala stwierdzić, że organ wypełnił obowiązek określony w art. 13 ust. 1 powołanej ustawy. Przepis wymaga udostępniania informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Podanie udostępnienia informacji wpłynęło do organu w dniu 8 października 2024 r. Natomiast organ odpowiedzi na wniosek udzielił pismem z dnia 11 października 2024 r., które zostało doręczone Skarżącemu w dniu 16 października 2024 r. Tym samym organ udzielił odpowiedzi na wniosek z zachowaniem 14 dniowego terminu.

Brak jest również jakichkolwiek podstaw do formułowania stanowiska o naruszeniu art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepis określa obowiązki organu jakie ciążą na nim w sytuacji, gdy oczekiwana informacja nie może być udzielona w terminie 14 dniu. Wówczas organ powinien powiadomić wnioskodawców w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Skoro skarżony organ udzielił odpowiedzi w terminie 14 dni od wpływu wniosku, a więc nie wydłużał terminu załatwienia wniosku do dwóch miesięcy, to nie można zasadnie stawiać zarzutu opóźnienia, czy też nieuzasadnionego opóźnienia, w udzieleniu informacji publicznej.

Jakichkolwiek podstaw faktycznych pozbawiony jest zarzut naruszenia art. 2 ust. 2, czy art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.. Organ nie przyjmował, że żądanie wniosku dotyczy informacji przetworzonej. Ponadto, z akt sprawy wynika jednoznacznie, że organ udzielił odpowiedzi na każde pytanie zawarte we wniosku skarżących, a przy tym na żadnym etapie załatwiania wniosku nie formułował wobec wnioskodawców oczekiwań wykazania interesu faktycznego, czy prawnego w uzyskaniu informacji. Powodu do uwzględnienia skargi nie stanowi również argumentacja wskazująca na to, że organ "odesłał wnioskodawcę do publikacji". W świetle treści pisma organu jest to twierdzenie oczywiście fałszywe. W żadnej części pisma z dnia 11 października 2024 r. nie jest zawarte odesłanie do jakichkolwiek publikacji. Co więcej, jako zgodne z prawem Sąd uznaje stanowisko, że organ nie ma obowiązku wydawania decyzji w sytuacji, gdy podanie o udzielenie informacji obejmuje żądania udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SAB/Go 18/23, Baza NSA).

Za bezprzedmiotowe uznać należy także zarzuty dotyczące naruszenia art. 1 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Prawidłowe są wyjaśnienia organu, że udostępnieniu nie podlega informacja, która nie jest informacją publiczną, ani informacja, która nie jest w posiadaniu danego organu. W trybie informacji publicznej należy udostępnić informacje i dokumenty będące w posiadaniu organu, przez niego wytworzone, przetwarzane lub mu przekazane, jeżeli zawierają żądana we wniosku informację. W związku z tym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie był obowiązany do udziela informacji dotyczących zadań czy kompetencji innych organów administracji publicznej, jak również do sporządzenia opinii medycznych lub innych opinii eksperckich.

Przypomnieć zatem należy, że prawo dostępu do informacji publicznej jest prawem politycznym obywatela, mającym na celu realizację jego konstytucyjnego uprawnienia do kontroli władz publicznych. Charakter tego uprawnienia powoduje, że to wnioskodawca jest gospodarzem postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, wyznaczając zakres swojego żądania, tj. jakie informacje i w jakiej formie chce otrzymać lub z chce się z nimi zapoznać (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt I OSK 59/17, Baza NSA). Należy w tym kontekście podkreślić, że skarżący na żadnym etapie postępowania nie wskazali na czym polega niepełność lub niejasność udzielonej odpowiedzi, co, w obliczu faktu, iż pismo PPIS udziela pełnej i wyczerpującej odpowiedzi na pytania postawione w treści wniosku z dnia 5 października 2024 r., przesądza o bezzasadności skargi.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.