Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 3651/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.116
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia NSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska, Protokolant Natalia Zawadka, po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 grudnia 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 441/20 w sprawie ze skargi R. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 18 lutego 2020 r. nr 2201-IEW-1.4123.438-443.2019/DK w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od R. R. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: WSA) wyrokiem z 1 grudnia 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 441/20 oddalił skargę R. R. (dalej: Skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 18 lutego 2020 r., w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki.

Na powyższy wyrok pełnomocnik Skarżącego złożył skargę kasacyjną, opierając ją na następujących podstawach:

I. art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a." tj. na naruszeniu przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

naruszeniu art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., art. 106 § 3 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 135 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a, art. 145 § 2 p.p.s.a, art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym w czasie rozstrzygania sprawy (zwanej dalej "o.p."), art. 122 o.p, art. 123 § 1 o.p, art. 124 o.p, art. 127 o.p, art. 187 § 1 o.p, art. 191 o.p., 197 § 1 o.p, poprzez nieuwzględnienie skargi, wskutek nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz dokonanie nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i jego oceny, jak i niedostrzeżenie naruszeń prawa w toku postępowania przed organami obu instancji, niewystarczająco wnikliwe zbadanie sprawy, brak odniesienia się do całości argumentów i przedstawionych przez Skarżącego w skardze, niewyjście poza zarzuty skargi, dokonanie ustaleń stanu faktycznego oderwanych od realiów niniejszej sprawy, przez zarówno ustalenie okoliczności, które w sprawie nie występowały jak i nieprawidłową ocenę faktów ustalonych oraz pomijanie okoliczności istotnych dla sprawy, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że zaskarżona decyzja (i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji) odpowiada przepisom, brak wyczerpującego rozpatrzenia sprawy pod względem faktycznym i merytorycznym, niezebraniu całego materiału dowodowego i nierozpatrzeniu go w sposób wyczerpujący oraz przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów, polegającym w szczególności na ustaleniu, że w sprawie wystąpiły przesłanki do orzeczenia odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania podatkowe P. – G. Sp. z o.o. (dalej zwanej również "Spółką"), które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy, a które polegały w szczególności na:

nieprawidłowym uznaniu przez Sąd I Instancji, że nieprzeprowadzenie przez organy skarbowe dowodu z opinii biegłych na okoliczność "stanu psychicznego Skarżącego niepozwalającego mu na rozpoznanie znaczenia swych zachowań i czasu, od którego stan taki się utrzymuje, braku winy skarżącego w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki" było działaniem prawidłowym, podczas, gdy stan zdrowia psychicznego członka zarządu spółki może wyłączać jego winę w niezgłoszeniu we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki lub niewszczęciu postępowania układowego (vide wyroki w sprawach: III SA/Wa 2094/16, II FSK 2359/17, II UK 225/10), a zatem przy występowaniu wątpliwości co do istnienia takiego stanu należy zasięgnąć opinii osób posiadających wiedzę specjalistyczną, a w niniejszej sprawie wątpliwości takie występowały (vide: dokumentacja medyczna, opinia prywatna wskazująca na konieczność przeprowadzenia obserwacji psychiatrycznej i przesłuchania świadków oraz skarżącego), a zatem uznanie, przez Sąd I instancji, iż nie było podstaw do przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków oraz skarżącego i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego było błędem, który miał istotny wpływ na wynik sprawy,

b) nieprzeprowadzeniu przez Sąd I instancji dowodu uzupełniającego z dokumentu tj. oryginału postanowienia Sądu Rejonowego [...] w G. z dnia [...] listopada 2020 r., sygn. akt [...] złożonego do akt sprawy o "dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego psychiatry na okoliczność ustalenia czy uczestnik R. R. w okresie od stycznia 2002 r. do chwili obecnej z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych, znajdował się w stanie psychicznym pozwalającym, czy też wyłączającym, bądź ograniczającym możliwość świadomego i racjonalnego podejmowania decyzji związanych z prowadzeniem spraw spółki P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G., w szczególności dokonywania oceny sytuacji finansowej zarządzanej spółki’’, wydanego w sprawie o orzeczenie wobec skarżącego zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, co doprowadziło do błędnego uznania, iż w sprawie o orzeczenie odpowiedzialności podatkowej będącej przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu nie było konieczne przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczności przywołane w tezie dowodowej złożonej do akt sprawy o orzeczenie odpowiedzialności podatkowej,

c) nieprawidłowym uznaniu przez Sąd I instancji, że nieprzesłuchanie w toku postępowania przed organami podatkowymi ani skarżącego, ani zawnioskowanych przez niego świadków, pomimo złożonych wniosków było działaniem prawidłowym, podczas, gdy przeprowadzenie tych dowodów skłoniłoby organy do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych na wyżej przytoczone okoliczności, co pozwoliłoby na przyjęcie, że skarżący nie ponosił winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości P.- G. Sp. z o.o. w terminie, a co więcej na konieczność przeprowadzenia, których to dowodów wskazywała psychiatra w opinii prywatnej złożonej do akt sprawy, i które to dowody pozwoliłyby na wydanie rzetelnej opinii przez biegłego,

d) powierzchownym, niewnikliwym i dokonanym bez fachowego przygotowania właściwego dla biegłych w zakresie psychiatrii, przeprowadzeniu przez Sąd I instancji dowodów z dokumentacji medycznej skarżącego, dokumentacji ZUS skarżącego, nieotwartej korespondencji kierowanej do Skarżącego, co doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia, że skarżący ponosił winę w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki w terminie,

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. oraz w związku z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) o.p., poprzez nieuwzględnienie przez Sąd pierwszej instancji, że organy podatkowe wydając decyzje, tj. decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 18 lutego 2020 r., nr 2201-IEW-1.4123.438- 443.2019/DK i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z dnia 12 listopada 2019 r., znak pisma 2205-SEW.4123.22.2019, przekroczyły zasadę swobodnej oceny dowodów oraz dokonały dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do niesłusznego przyjęcia przez organy obu instancji i Sąd pierwszej instancji, iż brak jest podstaw do uznania, że w przedmiotowym stanie faktycznym wystąpiła przesłanka egzoneracyjna z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) o.p., która wyłączałaby odpowiedzialność skarżącego, pomimo, iż dokładna analiza materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu prowadzić powinna do jednoznacznej konkluzji, iż skarżący nie poniósł winy w tym, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki nie został złożony we właściwym czasie, gdyż w okresie, w którym skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki i w którym to okresie doszło do sytuacji wymagającej złożenia takiego wniosku, znajdował się on w niezmiernie trudnej sytuacji osobistej, polegającej na występowaniu stanu psychicznego, który uniemożliwiał mu rozpoznanie znaczenia swoich zachowań, będącego konsekwencją chorób występujących u skarżącego, w tym depresji i innych zaburzeń psychicznych (leczonych od 2004 r.) oraz przebytych innych chorób (m. in.[...]) i stosowania leków w procesie ich leczenia, z którym to przyjęciami Sądu pierwszej instancji nie sposób się zgodzić, a które miały wpływ na wynik sprawy.

Co miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ nienaruszenie w/w przepisów doprowadziłoby do uznania, że zaskarżone decyzje były nieprawidłowe, a w konsekwencji uznanie, że stanowisko Skarżącego było prawidłowe i uwzględnienie skargi.

2. art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. na naruszeniu przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) o.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na jego bezpodstawnym niezastosowaniu, które polegało na nieuwzględnieniu braku winy skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki w terminie, podczas gdy w okresie, w którym skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki i w którym to okresie doszło do sytuacji wymagającej złożenia takiego wniosku, znajdował się on w niezmiernie trudnej sytuacji osobistej, polegającej na występowaniu stanu psychicznego, który uniemożliwiał mu rozpoznanie znaczenia swoich zachowań, będącego konsekwencją chorób występujących u Skarżącego, w tym depresji i innych zaburzeń psychicznych (leczonych od 2004 r.) oraz przebytych innych chorób (m. in. [...]) i stosowania leków w procesie ich leczenia, a zatem nie ponosił winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości.

Mając na uwadze powyższe zarzuty pełnomocnik Skarżącego wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 18 lutego 2020 r., nr 2201-IEW-1.4123.438-443.2019/DK w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 12 listopada 2019 r., znak pisma 2205-SEW.4123.22.2019 w całości lub o:

2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

3) przeprowadzenie rozprawy.

Ponadto wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości, przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, który znajduje się w aktach sprawy, tj. oryginału postanowienia Sądu Rejonowego [...] w G. z dnia [...] listopada 2020 r., sygn. akt [...], wydanego w sprawie o orzeczenie wobec Skarżącego zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, na okoliczność - konieczności przeprowadzenia w postępowaniu przed organami podatkowymi dowodu z opinii biegłego na okoliczność stanu psychicznego Skarżącego niepozwalającego mu na rozpoznanie znaczenia swych zachowań i czasu, od którego stan taki się utrzymuje, ponieważ pozwoliłoby to wykazać brak winy Skarżącego w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości P. – G. Sp. z o.o, tj. wykazać występowanie przesłanki egzoneracyjnej, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej. Wskazano, że przeprowadzenie powyższego dowodu pozwoli wyjaśnić istotną wątpliwość tj. czy w sprawie o orzeczenie odpowiedzialności podatkowej występowała potrzeba przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Przeprowadzenie tego dowodu nie spowoduje jakiejkolwiek zwłoki w rozpoznaniu sprawy.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, t.j. ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z 8 grudnia 2009r., II GPS 5/09). Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.). W tym zakresie okazała się niezasadna i dlatego została oddalona.

Odnośnie zarzutów skargi kasacyjnej podnieść należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał je w takim zakresie w jakim możliwe było przyporządkowanie uzasadnienia skargi kasacyjnej do zarzutów postawionych w jej petitum. Przypomnieć trzeba, że zarówno z art. 183 § 1, jak i z art. 174 oraz art. 176 p.p.s.a. wynika, że do strony wnoszącej skargę kasacyjną należy takie zredagowanie tego środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska Sądu pierwszej instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten Sąd rozważone czy ocenione. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zarzuty kasacyjne oraz ich uzasadnienie nieodpowiadające wskazanym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Zaznaczyć należy, że Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych lub ich uzasadnienia.

Skarżący zarzucił zarówno naruszenie przepisów postępowania – art. 122 O.p., art. 187 § 1 O.p. i art. 191 O.p. polegające na tym, że została naruszona zasada swobodnej oceny dowodów oraz została dokonana dowolna ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego wniosku iż brak jest podstaw do uznania, że wystąpiła przesłanka egzoneracyjna z art. 116 § 1 pkt. 1 lit. b/ O.p., która wyłączałaby odpowiedzialność skarżącego z uwagi na jego stan zdrowotny (psychiczny) uniemożliwiający mu rozpoznanie znaczenia swoich zachowań.

Tytułem wstępu wskazać należy, że materialno-prawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 116 § 1 O.p. Zgodnie z tym przepisem, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, prostej spółki akcyjnej, prostej spółki akcyjnej w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2020 r. poz. 814) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Zgodnie z art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu spółki obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Orzekając o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest zobowiązany wykazać jedynie okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie, kiedy upływał termin płatności zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej przeciwko spółce. Z kolei członek zarządu chcąc uwolnić się od tej odpowiedzialności może wykazać, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) bądź też, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy lub wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Przenosząc powyższe na niniejszą sprawę należy stwierdzić, iż w sposób prawidłowy wykazano, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec majątku Spółki nie ustalono majątku, z którego można by skutecznie w całości lub w znacznej części zaspokoić zaległości Spółki. Spółka nie posiadała żadnego majątku ruchomego, który stanowiłby wartość handlową. Nie posiadała również nieruchomości, środków na rachunkach bankowych, akcji, obligacji, wierzytelności. Dało to podstawę do tego by organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 28 czerwca 2018 r. umorzył postępowanie egzekucyjne.

O braku majątku spółki, z którego mogłoby dojść do zaspokojenia roszczeń, świadczy również fakt, że zostały wszczęte przez komorników sądowych z ośmiu miast postępowania egzekucyjne, które zostały umorzone ze względu na fakt, że z egzekucji nie uzyskało się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych. To wszystko świadczy, że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna.

Należy podkreślić, że wszystkie fakty i okoliczności mające miejsce w rozpatrywanej sprawie dotyczące zarówno zaległości Spółki z tytułu danin publicznych, jak i ustalenia właściwego czasu na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki zostały wyczerpująco wyjaśnione oraz należycie uargumentowane i poparte stosownymi dowodami.

Kluczowym aspektem w niniejszej sprawie jest analiza stanu faktycznego pod kątem przesłanek uwalniających osobę trzecią od odpowiedzialności podatkowej - wskazanie przesłanek pozwalających stwierdzić, że niezgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez winy osoby trzeciej.

Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z ustaleniami organów i sądu pierwszej instancji, że Skarżący skutecznie i wiarygodnie nie wskazał żadnych przesłanek, które uwalniałyby go od winy. Nie może bowiem skutkować wyłączeniem od odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości Spółki argumentacja Skarżącego, że od 2004 r. jest pod stałą opieką psychiatry, zaś jego stan psychiczny nie pozwala na rozpoznawanie znaczenia swych zachowań. Z materiału dowodowego złożonego przez Skarżącego, tj. dokumentacji medycznej (historii choroby) wynika, że od marca 2004 r. Skarżący był pacjentem Poradni Zdrowia Psychicznego. Rozpoznano u niego epizod depresyjny z lękami. Z historii choroby Skarżącego wynika, że ani razu nie zgłosił się w ww. poradni w 2007, a w 2008 r. (w czasie kiedy zaistniał obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki) - trzy razy, a jego stan określono jako dobry i stabilny.

Do akt sprawy została przedłożona przez Skarżącego opinia psychiatryczno-psychologiczna z której nie wynika, aby Skarżący - w czasie, w którym należało złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego, jak też w okresie powstania zaległości podatkowych - był niepoczytalny i miał w znacznym stopniu ograniczoną zdolność rozpoznania czynów i pokierowania swoim postępowaniem. Dokonana analiza tej opinii sądowo-psychiatrycznej (sporządzonej przez lekarzy psychiatrów na potrzeby postępowania karnego skarbowego) jednoznacznie wskazuje, że Skarżący mimo tego, że leczy się psychiatrycznie, to nie jest upośledzony umysłowo, nie był hospitalizowany psychiatrycznie, a jego funkcje intelektualne utrzymane są w granicach normy co umożliwia mu przewidywanie skutków swoich czynów.

Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się z ustaleniami poczynionymi przez organy i zaakceptowanymi przez Sąd pierwszej instancji, że problemy zdrowotne Skarżącego nie uniemożliwiały mu wykonywania powierzonej mu funkcji w spółce. Poza tym – w tym czasie - wykazywał inną aktywność zawodową prowadząc własną działalność gospodarczą. O tym może również świadczyć fakt, że Skarżący był wówczas również członkiem rady nadzorczej dwóch spółek, prezesem zarządu dwóch spółek, oraz prokurentem w jednej spółce. Taka aktywność niewątpliwie może świadczyć, że choroba Skarżącego nie uniemożliwiała mu czynnego prowadzenia spraw w innych podmiotach o podobnym charakterze biznesowym. Stąd Sąd pierwszej instancji słusznie zaakceptował, że Skarżący nie może skutecznie powoływać się na zły stan zdrowia, który wykluczałby jego winę w niezgłoszeniu we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i wystarczający dla wyprowadzenia wniosku, iż nie zaszła okoliczność braku winy Skarżącego w niezgłoszeniu we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości.

Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł przesłanek, które podważyłyby ustalenia organów i Sądu pierwszej instancji, które doprowadziły do odmowy przeprowadzenia dowodów: z zeznań świadków, opinii biegłych o właściwych specjalizacjach, tj. lekarzy psychiatrów, neurologów oraz psychologów na okoliczność stanu psychicznego Skarżącego. Zgromadzony materiał dowodowy w sprawie pozwalał na rzetelną ocenę stanu zdrowotnego Skarżącego i jego możliwości oceny w zakresie podejmowanych decyzji w Spółce.

Mając powyższe na uwadze w przedmiotowej sprawie nie zaistniała żadna z uwalniających osobę trzecią od odpowiedzialności podatkowej przesłanka, o której mowa w art. 116 § 1 O.p., stąd zarzuty formułowane w zakresie naruszenia ww. przepisu nie mają uzasadnionych podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał również, że ustalenia poczynione przez Sąd pierwszej instancji zgodne są z obowiązującymi przepisami prawa. Organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w myśl zasady zaufania obywateli do organów państwa, wyrażonej w art. 121 § 1 O.p., zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 ww. ustawy, zasady przekonywania stron wyrażonej w art. 124 O.p., a w konsekwencji również zasady zupełności materiału dowodowego, określonej w art. 187 § 1 O.p. Należy podkreślić, że zgromadzony materiał dowodowy został wnikliwie przeanalizowany – uznano i wzięto pod rozwagę oraz oceniono wszystkie dowody. Dokonana zaś ocena materiału dowodowego nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzystała z ochrony przewidzianej w art. 191 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Podkreślić dodatkowo należy, że zgromadzony materiał dowodowy ponad wszelką wątpliwość dawał podstawy do wydania kwestionowanej decyzji, bowiem ustalono, iż zobowiązana Spółka posiada zaległości podatkowe, które powstały w okresie sprawowania przez Stronę funkcji członka zarządu. Bezwzględnie wykazano bezskuteczność egzekucji skierowanej do majątku Spółki oraz dowiedziono kiedy Spółka stała się niewypłacalna, co implikowało konieczność zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Ponadto Strona w toku postępowania w żaden sposób nie udowodniła wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki pozwalającej na uwolnienie jej od odpowiedzialności za zaległości Spółki zgodnie z treścią art. 116 § 1 O.p, Tym samym w sprawie nie doszło do naruszenia w/w przepisów Ordynacji podatkowej.

W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania tj. art. 122 O.p., art. 123 § 1 O.p., art. 124 O.p., art. 127 O.p., art. 187 § 1 O.p., art. 191 O.p. i art. 197 § 1 O.p. W przekonaniu Sądu materiał dowodowy został rozpatrzony w sposób wyczerpujący, a ustalenia stanu faktycznego zostały dokonane prawidłowo.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

SNSA Dominik Gajewski SNSA Wojciech Stachurski SWSA (del.) Agnieszka Olesińska.