Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1058/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 1  par. 1  i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: Art. 3  par. 1, art. 134  par. 1  , art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Art. 92a ust. 1  i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2201
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2023 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. Sp. j. w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 kwietnia 2023 r. nr BP.501.178.2022.1284.KI13.394794 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 24 kwietnia 2023 r. znak: BP.501.178.2022.1284.KI13.394794, Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił w całości decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 29 grudnia 2021 r. nr [...] o nałożeniu na Z. spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę jawną z siedzibą w B. (dalej: skarżąca, spółka) kary pieniężnej w wysokości 7 000 zł (słownie: siedem tysięcy złotych) i nałożył karę pieniężną w wysokości 2 000 zł (słownie: dwa tysiące) złotych tytułem naruszenia lp. 9.2 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2201, dalej: u.t.d.).

W dniu 13 lipca 2021 r. w miejscowości S. (droga ekspresowa nr 7), miała miejsce kontrola drogowa zespołu pojazdów składającego się z pojazdu samochodowego marki MERCEDES o nr rej. [...] wraz z naczepą marki WIELTON o nr rej. [...]. W chwili zatrzymania do kontroli kierowca wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy z miejscowości G. do W. w imieniu przedsiębiorcy – skarżącej spółki. Kontrola została przeprowadzona przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. W toku kontroli stanu technicznego ww. zespołu pojazdów stwierdzono, że tarcza hamulcowa na pierwszej osi z prawej strony pojazdu o nr rej. [...] jest zużyta oraz posiada rysy i pęknięcia. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane w protokole kontroli nr [...] z dnia 13 lipca 2021 r.

W oparciu o powyższe Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 7 000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia:

- wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne za każdy pojazd;

- niewskazanie, na żądanie właściwego organu, osoby zarządzającej transportem, której powierzono kierowanie operacjami transportowymi, poddanymi kontroli.

W odwołaniu wniesionym od ww. decyzji Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 76 § 1, art. 77 § 4, art. 84 § 1, art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 78 § 1, art. 80, 107 § 3 k.p.a. oraz prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 1 z lp. 9.2 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, § 5 ust. 7 pkt 3 rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego, poz. 1.1.14 załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego, art. 92c ust. 1 u.t.d., art. 92a ust. 1, 7, 11 i lp. 1.13 załącznika nr 3 do u.t.d. - wskazując na błędne ustalenia faktyczne dotyczące stwierdzonej usterki tarczy jako niebezpiecznej, umożliwienie dalszego poruszania się pojazdem, przyjęcie że usterka nie powstała w trakcie jazdy, naruszenie zasad postępowania administracyjnego dotyczących postępowania dowodowego, błędną ocenę niepełnego w sprawie materiału dowodowego, nieprzeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez stronę; wadliwe uzasadnienie decyzji, a także przedwczesne i nieuzasadnione nałożenie kary za niewskazanie zarządzającego transportem. Ponadto, strona wniosła o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania kierowcy, a także dokumentów przestawionych w toku postępowania. W uzasadnieniu odwołania zakwestionowano przeprowadzoną ocenę usterki, która wg spółki jest przedwczesna. Kontrolujący nie wskazał na nadmierne zużycie tarczy hamulcowej, a poza tym kierowcy umożliwiono dalsze poruszanie się pojazdem.

Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając odwołanie, stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w ustalonym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, że w dniu przeprowadzenia kontroli doszło do naruszenia przez spółkę przepisów ustawy o transporcie drogowym, tj. wykonywania przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowaną jako niebezpieczna - za każdy pojazd.

Wskazano, że zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 988 z późn. zm., dalej p.r.d.) wymagania dla pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym dotyczą budowy pojazdu, jego wyposażenia, a także utrzymania pojazdu. Z ww. przepisu jednoznacznie wynika, że pojazd uczestniczący w ruchu drogowym, nie może stwarzać niebezpieczeństwa dla osób w nim jadących, ale także dla innych uczestników ruchu drogowego. Korzystanie z pojazdu nie może narażać kogokolwiek na szkodę. Warunki techniczne pojazdu i jego niezbędne wyposażenie określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Przepisy tego rozporządzenia określają, jakie warunki muszą spełniać m.in. hamulce pojazdów i naczep. Z treści § 15 ust. 1 tego rozporządzenia wynika, że hamulce pojazdu powinny zachowywać wymaganą sprawność niezależnie od drgań i wpływów atmosferycznych, na jakie są narażone w normalnych warunkach eksploatacji.

Na podstawie ustaleń dokonanych podczas kontroli stanu technicznego ww. zespołu pojazdów, stwierdzono że tarcza hamulcowa na pierwszej osi z prawej strony pojazdu jest zużyta oraz posiada rysy i pęknięcia, co zakwalifikowano jako usterkę niebezpieczną stosownie do pozycji 1.1.14.a załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego. Ponadto, w trakcie kontroli wykonano dokumentację fotograficzną tarczy.

W tym miejscu organ odwoławczy wskazał, że protokół kontroli nr [...] stanowi istotny dowód w przedmiotowej sprawie. Protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2008 r. sygn. II GSK 89/08, protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. i korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. W związku z powyższym, organy administracji są zobowiązane uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego. Podkreślono, że protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje zatem stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Dodatkowo zaznaczono, że w aktach sprawy znajduje się dokumentacja fotograficzna poddanej oględzinom tarczy hamulcowej, która potwierdza uszkodzenie ww. tarczy. Na podstawie analizy dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach sprawy, można bez żadnych wątpliwości stwierdzić rysy i pęknięcia na powierzchni tarczy hamulcowej, co stanowi usterkę o kategorii niebezpieczna stosownie do pozycji 1.1.14.a zdanie 2 do rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego. Z materiału fotograficznego zgromadzonego w aktach sprawy wyraźnie wynika, że tarcza hamulcowa, w momencie kontroli, posiadała pęknięcia powodujące przerwanie struktury tarczy oraz liczne rysy. Taki stan tarczy świadczy o długotrwałym eksploatowaniu tarczy. Opisana tarcza hamulcowa nie powinna stanowić wyposażenia naczepy, bowiem nie spełniała nawet minimum wymogów określonych w § 14 i 15 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.

Zgodnie z pkt 1.1.14.a zdanie 2 załącznika 1 rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego, nadmierne zużycie bębna lub tarczy, rysy lub pęknięcia na powierzchni; niepewne mocowanie uznaje się za usterkę niebezpieczną. Usterki niebezpieczne są usterkami powodującymi bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub naruszającymi wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu, co jednoznacznie wynika z § 6 ust. 6 pkt 3 rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego. Zatem skontrolowany przewóz drogowy był wykonywany naczepą stanowiącą zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Uwzględniając powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że słusznie organ I instancji nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 2 000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 ustawy o transporcie drogowym o lp. 9.2 załącznika nr 3 do tej ustawy.

Jednocześnie organ I instancji stwierdził, iż strona nie wskazała osoby zarządzającej transportem pomimo prawidłowego wezwania.

W ocenie organu odwoławczego, stwierdzając naruszenie, o którym mowa w lp. 1.13 załącznika nr 3 do u.t.d., nie można brać pod uwagę jedynie wykładni literalnej tego przepisu. Przy ustalaniu powyższego naruszenia organ powinien ustalić, jaki cel miał ustawodawca wprowadzając dany przepis do systemu prawnego, a więc zastosować wykładnię celowościową. Celem ww. przepisu sankcjonującego było umożliwienie organowi ustalenie danych osoby zarządzającej transportem pracującej u kontrolowanego przedsiębiorcy.

Z akt sprawy wynika, że organ pismem z dnia 13 lipca 2021 r. oraz 10 września 2021 r. wzywał spółkę do wskazania, która z osób wymienionych w rejestrze KREPTD jest odpowiedzialna za powstanie naruszenia lp. 15.2 załącznika nr 4 do u.t.d. opisanego w protokole kontroli. Jednocześnie spółka w piśmie z dnia 3 listopada 2021 r. wskazała, że osobą odpowiedzialną personalnie w omawianym zakresie był Z.Z. pełniący funkcję Kierownika Serwisu, a także wskazano, że osoby pełniące funkcje zarządzających transportem wskazano w rejestrze KREPTD, nie wskazując jednocześnie, który z zarządzających transportem odpowiadał za powyższą operację transportową. Zdaniem organu odwoławczego nie można stwierdzić, że organ I instancji nie mógł zdobyć powyższych danych. Do okoliczności, w których można byłoby nałożyć karę pieniężną za naruszenie, o którym mowa w lp. 1.13 załącznika nr 3 do u.t.d., można zaliczyć m.in. sytuację, gdy organ wydający licencję nie poinformowałby organu I instancji o zarządzającym transportem lub taka osoba w ogóle nie zostałaby zgłoszona organowi licencyjnemu. W przedmiotowej sprawie organ I instancji takie dane uzyskał wobec czego brak jest podstawy do nałożenia kary pieniężnej z lp. 1.13 załącznika nr 3 do u.t.d. wyłącznie za brak współpracy ze strony przedsiębiorcy.

W związku z powyższym za zasadne i zgodne z prawem uznano odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w wysokości 5 000 złotych za stwierdzone naruszenie określone w lp. 1.13 załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że kontrolujący i następnie organ I instancji prawidłowo ustalili charakter usterki jako niebezpiecznej, co potwierdza zgromadzony materiał dowodowy. Zebrany materiał dowodowy, w tym protokół kontroli oraz dokumentacja fotograficzna, jednoznacznie potwierdza wykonywanie przewozu drogowego naczepą posiadającą usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne, tj. za naruszenie określone w lp. 9.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Analiza zebranego materiału dowodowego wykazała, że stan techniczny pojazdu, którym wykonywano przewóz drogowy rzeczy w dniu kontroli, nie mieścił się w granicach obowiązujących norm, a stwierdzona usterka stanowiła zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego i możliwa była do stwierdzenia przez kontrolującego w sposób organoleptyczny. Co więcej, nadmierne zużycie tarczy hamulcowej nie jest okolicznością, której nie można przewidzieć. Jest wręcz odwrotnie. Zużywanie się hamulców jest zjawiskiem naturalnym i nie powinno zaskakiwać profesjonalisty zajmującego zawodowo przewozami. Jednocześnie wskazano, że strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na prawidłowy stan techniczny układu hamulcowego. Z ustaleń stwierdzonych w materiale dowodowym wynika bezsprzecznie, że tarcza hamulcowa była uszkodzona w sposób wskazujący na jej długotrwałe eksploatowanie. Uszkodzenia były widoczne gołym okiem i nie potrzeba do ich oceny wiedzy specjalistycznej. Dlatego nie sposób zgodzić się z argumentami strony.

W ocenie organu odwoławczego postępowanie w I instancji w tym zakresie zostało przeprowadzone z poszanowaniem zasad wynikających z k.p.a. Spółka została zawiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w związku ze stwierdzeniem naruszenia z lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d. W odpowiedzi składała wyjaśnienia. Jednocześnie nie okazano wystarczających dowodów pozwalających na zwolnienie spółki z odpowiedzialności.

Organ odwoławczy stwierdził również, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. (odstąpienie od nałożenia kary), ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia.

Dodatkowo organ wyjaśnił, że nałożona kara nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Dlatego też - co do zasady - bez znaczenia są okoliczności, skutkiem których przedsiębiorca dopuścił się nieprawidłowości, albowiem organy administracji nie są upoważnione do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa, lecz mają za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków.

Odnosząc się do wniosków dowodowych spółki stwierdzono, że nie zasługują na uwzględnienie ponieważ okoliczności sprawy zostały wyjaśnione w sposób wystarczający. Z uwagi na powyższe, w ocenie organu odwoławczego przeprowadzenie wnioskowanych dowodów wiązałoby się wyłącznie z nieuzasadnionym przedłużeniem postępowania.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie spółka zarzuciła:

1. wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 11 k.p.a. poprzez pominięcie faktu, że w trakcie postępowania administracyjnego Spółka okazała i udostępniła wszelką posiadaną dokumentację związaną ze stanem technicznym pojazdu, a organ odmówił wartości dowodowej zaoferowanym dowodom,

2. błędną kwalifikację i ocenę dowodu poprzez uznanie, że tarcza hamulcowa naczepy była zużyta i stwarzała niebezpieczeństwo na drodze.

W oparciu o powyższe zarzuty spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 2 tys. zł oraz odmowy przeprowadzenia dowodu z dokumentów przedstawionych przez Spółkę i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zdaniem spółki, decyzja organu II instancji zasługuje we wskazanym zakresie na uchylenie ponieważ jej podstawą faktyczną jest jedynie organoleptyczne stwierdzenie rys i pęknięć na tarczy, zakwalifikowane jako naruszenie stwarzające niebezpieczeństwo na drodze. Jedynym dowodem są zdjęcia i ocena "na oko" stanu tarczy hamulcowej, bez uwzględnienia jakiejkolwiek opinii producenta tarcz, diagnosty lub innego podmiotu uprawnionego do badania stanu technicznego pojazdów. Spółka, podniosła, że pojazd miał ważne badania techniczne, tarcze były sprawne, układ hamulcowy działał poprawnie. Z informacji jakie spółka uzyskała od producenta oraz z jej własnego wieloletniego doświadczenia wynika, że stan tarcz hamulcowych będących w użytkowaniu może nosić znamiona pęknięć, czy rys wynikających z użytkowania, ale nie oznacza to, że tarcza jest kwalifikowana do wymiany w każdym przypadku. Dowody w tej materii nie zostały przez organ I i II instancji uwzględnione, a kwalifikacja usterki jako stwarzającej niebezpieczeństwo, zdaniem Spółki wybiega poza przyjęte normy techniczne.

Spółka podniosła, że rolą organów administracji publicznej nie jest poszukiwanie przyczyn umożliwiających negatywne rozpoznanie podania strony, ale prowadzenie postępowania i dokonywanie interpretacji zgłaszanych przez strony postulatów w sposób, który będzie umożliwiał w pełni realizację ich uprawnień ustanowionych w normach prawa materialnego i zgodny będzie z rzeczywistą intencją strony.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Zdaniem Sądu skarga nie jest uzasadniona.

W u.t.d. zawarto przepisy odnoszące się do problematyki administracyjnych kar pieniężnych, co nastąpiło w rozdziale 11 tej ustawy. Zgodnie z art. 92a ust. 1, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych (art. 92a ust. 3 u.t.d.). W myśl art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń, numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń, wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,

2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10

- załącznika nr 3 do ustawy.

Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. II GSK 2460/11, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Jej celem jest zapewnienie przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. zapewnieniu wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Sankcja administracyjna nałożona zaskarżoną decyzją, ma przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. II GSK 716/10, opubl. w CBOSA). Przepis ten ustanawia domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych prawem obowiązków (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. I OSK 1257/06, opubl. w CBOSA).

Należy także zauważyć, że decyzja o nałożeniu kary na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego, organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d. Co więcej odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara jest więc następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Odpowiedzialność podmiotu prowadzącego działalność transportową jest ujęta w sposób rygorystyczny, mający na uwadze dążenie do zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 p.r.d.: 1. Pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego: 1) nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę.

Następnie zgodnie z § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, hamulce pojazdu powinny zachowywać wymaganą sprawność niezależnie od drgań i wpływów atmosferycznych, na jakie są narażone w normalnych warunkach eksploatacji. Skarżący zarzucił organowi II instancji błędne uznanie przez organ, że stwierdzenie pęknięcia tarczy hamulcowej winno zostać uznane za usterkę niebezpieczną. Organ II instancji powołał się na art. 66 ust. 1 pkt 1 p.r.d. oraz § 15 ust. 1 rozporządzenia, celem przedstawienia jakie wymogi pojazdom uczestniczącym w ruchu stawia obowiązujące prawo, w szczególności w zakresie stanu układu hamulcowego a także wykazania, że pojazd skarżącego nie spełniał tych wymogów, co zostało stwierdzone w trakcie kontroli drogowej. Zakwalifikowanie stwierdzonej usterki, nastąpiło na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego. Zgodnie z § 5 ust. 7 tego rozporządzenia usterki stwierdzone podczas drogowej kontroli technicznej pojazdu dzieli się na trzy kategorie: usterki drobne, poważne, niebezpieczne. Organ II instancji przywołał treść załącznika nr 1 do rozporządzenia – sposób identyfikowania pojazdu, zakres i metody kontroli jego stanu technicznego. W pozycji 1.1.14 - Bębny hamulcowe, tarcze hamulcowe - jako kryterium uznania stanu pojazdu za niezadowalający, wskazano nadmierne zużycie bębna lub tarczy, rysy lub pęknięcia na powierzchni; niepewne mocowanie zakwalifikowano do kategorii usterek niebezpiecznych. Brak jest podstaw do przyjęcia, że organ II instancji dokonał błędnej wykładni art. 66 ust. 1 pkt 1 p.r.d. oraz § 15 ust. 1 wskazanego rozporządzenia, skoro organ kwalifikacji naruszenia dokonał na podstawie innych przepisów prawa. Konsekwencją uznania, że stwierdzona usterka dotyczyła tarczy hamulcowej, będącej częścią układu hamulcowego, było zastosowanie przez organy lp. 9.2. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, określającej naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne, zagrożone karą pieniężną w kwocie 2000 zł.

W rozpoznawanej sprawie, istotne znaczenie ma znajdujący się w aktach administracyjnych, protokół kontroli drogowej z dnia 13 lipca 2021 r., sporządzony na podstawie art. 74 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, stanowiący dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., i ponieważ został sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Podstawę dla określenia stanu faktycznego z pewnością stanowił protokół kontroli drogowej, w tym załącznik nr 1. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dowód z dokumentu urzędowego - jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli - ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli. Protokół ten, podpisany przez osoby uczestniczące w kontroli, to jest inspektora i kierowcę, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2017 r., sygn. II GSK 1416/15, opubl. w CBOSA). W niniejszej sprawie protokół został prawidłowo podpisany przez kierowcę, i to w nim stwierdzono, że doszło do jednego naruszenia ustawy o transporcie drogowym. Właśnie bowiem z ustawy o transporcie drogowym wynika delikt administracyjny w postaci wykonywania przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne, i na jej podstawie nakładana jest kara pieniężna. Ze zgormadzonego materiału wypływa jednoznaczny wniosek, że miało miejsce wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, zakwalifikowane jako niebezpieczne. Przedstawiony stan faktyczny niewątpliwie wskazuje, że doszło do deliktu administracyjnego, gdyż pojazd transportujący posiadał pęknięcia i rysy tarczy hamulcowej. Za naruszenia to przewidziana jest kara w kwocie 2 000 zł, co wynika z załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, lp. 9.2.

Sąd nie dopatrzył się naruszenia zasad sporządzania protokołu, które prowadziłoby do naruszenia przepisów procedury administracyjnej.

W ocenie Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że organy naruszyły art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. poprzez odmowę wartości dowodowej zaoferowanym dowodom.

Konkludując, w ocenie Sądu, organy obu instancji podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W aktach sprawy znajdują się dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a organy dokonały ich wszechstronnej oceny. Dlatego zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów procedury administracyjnej nie zasługuje, zdaniem Sądu, na uwzględnienie.

Dalej Sąd wskazuje, że wyłączenie odpowiedzialności za dopuszczenie się naruszenia przewidzianego w art. 92 a ust. 1 u.t.d. może nastąpić jedynie na podstawie art. 92b i 92c u.t.d. Art. 92b u.t.d. nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż odnosi się on jedynie do naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. Z kolei art. 92c ust. 1 u.t.d. przewiduje, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Należy podkreślić, że jednoznacznie w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmowane jest, że przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot, wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest wprowadzenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem i eliminować naruszenia (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. II GSK 1189/18, opubl. w CBOSA).

Z uwagi na fakt, iż zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego stwierdzona usterka (rysy lub pęknięcia na powierzchni bębna lub tarczy) została zakwalifikowana do kategorii usterek niebezpiecznych, to powołane przez skarżącą dowody nie mogły prowadzić do odmiennej kwalifikacji usterki, skoro wynika ona z treści obowiązującego prawa.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.