Wyrok NSA, sygn. akt I FZ 200/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 37 § 1, art. 58 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 26 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Op 98/23 w sprawie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu z dnia 29 grudnia 2022 r. nr 388000-COP.4103.3.2022.OP w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2015 i 2016 r. postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z 26 kwietnia 2023 roku, sygn. akt I SA/Op 98/23 odrzucił skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: "Skarżąca", "Strona", "Spółka") na decyzję Naczelnika Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu z 29 grudnia 2022 roku, nr 388000-COP.4103.3.2022.OP w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2015 i 2016 rok.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniem z 16 marca 2023 roku, pełnomocnik Skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie do akt sądowych odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. Do wykonania powyższego wezwania zakreślono siedmiodniowy termin, informując, że nieusunięcie powyższego braku formalnego skargi w wyznaczonym terminie spowoduje jej odrzucenie (k. 76).

Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącej 29 marca 2023 roku, co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 85). Z uwagi na powyższe, siedmiodniowy termin do uzupełnienia braku formalnego skargi rozpoczął bieg 30 marca 2023 roku, a zakończył się 5 kwietnia 2023 roku.

Pismem z 14 kwietnia 2023 roku, pełnomocnik Strony poinformował, że z przyczyn od siebie niezależnych Skarżąca nie jest w stanie wykonać wezwania Sądu o uzupełnienie braków formalnych, gdyż postępowanie przed KRS w sprawie zmian w składzie zarządu spółki nadal się toczy i nie ujawniono jeszcze dokonanej zmiany na stanowisku prezesa zarządu spółki. Do pisma pełnomocnik załączył aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego z 14 kwietnia 2023 roku.

Zażalenie od przedmiotowego postanowienia złożył pełnomocnik Skarżącej, wnosząc o jego uchylenie w całości, a niezależnie od tego w związku z oczywiście uzasadnionym zażaleniem o rozważenie zasadności uchylenia w trybie art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") zaskarżonego postanowienia i nadania biegu sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Pełnomocnik Strony wniósł ponadto o przeprowadzenie dowodu z odpisu pełnego KRS Skarżącej na dzień 16 maja 2023 roku ujawniającego dokonanie przez sąd rejestrowy wpisu zmiany w składzie organu reprezentującego Skarżącą na okoliczność jego treści, daty jego dokonania oraz właściwego umocowania pełnomocnika przez uprawnioną osobę zgodnie ze sposobem reprezentacji Skarżącej do wniesienia skargi w niniejszej sprawie.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

- art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 685, dalej: "ustawa o KRS") poprzez nieprawidłowe odrzucenie skargi w sytuacji, w której skarga nie była obarczona brakami formalnymi, które uniemożliwiałby nadanie jej prawidłowego biegu, wbrew wezwaniu Sądu, w przede wszystkim sposób reprezentacji Skarżącej można było określić na podstawie odpisu KRS znajdującego się w aktach podatkowych oraz z treści przedstawionego przy skardze - w tym właśnie celu celem wykazania umocowania - uchwały o powołaniu do zarządu osoby podpisującej pełnomocnictwo oraz wniosku o zmianę wpisu w rejestrze przedsiębiorców KRS dotyczącego jedynie personalnej zmiany w składzie organu reprezentującego Skarżącą, która to zmiana jak wynikało z uchwały o powołaniu odnosiła skutek przed dniem rejestracji zmiany w KRS oraz wpis do KRS nie miał charakteru konstytutywnego, a jedynie deklaratoryjny;

- art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe zastosowanie tego przepisu skutkujące niedopuszczalnością odrzucenia skargi ze względu na to, że zarządzenie Przewodniczącego o wezwaniu do uzupełnienia braków skargi nie identyfikowało w sposób wystarczająco precyzyjny braku formalnego, który należało uzupełnić poprzez przedłożenie odpisu KRS oraz nie wskazano obowiązku przedłożenia odpisu KRS na inny dzień niż przedłożony do akt podatkowych w związku z czym pełnomocnik Skarżącej był w pełni uprawniony interpretować jego treść w ten sposób, że wezwanie zobowiązywało do przedłożenia odpisu KRS ujawniającego zmianę w organie reprezentującym Skarżącą, którego w terminie do wykonania wezwania obiektywnie nie można było wykonać, tym bardziej, że nieprzedłożenie odpisu KRS przy skardze i przedstawienie w to miejsce innych dowodów uzasadniano oczekiwaniem jeszcze w dacie wniesienia skargi na ujawnienie w tym rejestrze zmiany personalnej w składzie organu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zasadnie zastosował w sprawie dyspozycję ww. przepisu i skargę Strony odrzucił. Środek ten nie mógł otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych. Na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 16 marca 2023 roku wezwano Skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi poprzez

złożenie do akt sądowych odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone Stronie 29 marca 2023 roku. Termin do usunięcia braków formalnych skargi upłynął zatem 5 kwietnia 2023 roku, zaś brak formalny został uzupełniony dopiero pismem z 14 kwietnia 2023 roku.

W sytuacji zasygnalizowanego w wezwaniu braku w przedstawionym zakresie, na Skarżącej ciążył obowiązek zastosowania się do wezwania Sądu i przedłożenia w terminie otwartym do uzupełnienia braków, odpisu KRS. Skoro zatem skarga zawierała braki formalne nieusunięte w zakreślonym terminie, podlegała odrzuceniu. Konstatacji tej nie może skutecznie podważyć gołosłowne twierdzenie Strony, że w sprawie niniejszej zarządzenie Przewodniczącego o wezwaniu do uzupełnienia braków skargi nie identyfikowało w sposób wystarczająco precyzyjny, który brak formalny należało uzupełnić.

Stosownie do art. 37 § 1 p.p.s.a. ustanowiony w sprawie pełnomocnik obowiązany jest dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa przy pierwszej czynności. Jeżeli pełnomocnictwa udziela strona będąca osobą prawną należy przy tym wykazać, że osoby, które udzieliły pełnomocnictwa, były umocowane do działania w imieniu osoby prawnej na dzień udzielenia pełnomocnictwa. Dokumentem potwierdzającym takie umocowanie jest odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. Nieprzedstawienie tego dokumentu (tj. dokumentu pełnomocnictwa) należy traktować jako brak formalny skargi, którego usunięcie następuje w trybie i na zasadach określonych w art. 49 § 1 p.p.s.a., pod rygorem odrzucenia skargi, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Powyższego stanowiska nie zmienia okoliczność, że zgodnie z art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 986 z późn. zm.) pobrane samodzielnie wydruki komputerowe aktualnych i pełnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informację, tj. odpisów odpisy, wyciągów i zaświadczeń oraz udzielanych informacji z Rejestru. Należy bowiem wskazać, że obowiązek wykazania umocowania spoczywa na stronie skarżącej, a rolą Sądu nie jest wyręczanie strony w zakresie wykazania istnienia umocowania do jej reprezentacji przed sądem administracyjnym (por. postanowienia NSA: z 9 maja 2018 r., II GZ 156/18; z 23 października 2015 r., II OSK 2456/15).

Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, w rozpatrywanej sprawie, wniesiona przez Stronę skarga została podpisana przez pełnomocnika: radcę prawnego I. K., który do skargi załączył odpis pełnomocnictwa udzielonego przez K. K., jako pełniącego funkcję prezesa zarządu Skarżącej. Osoba ta wprawdzie nie figurowała w KRS w składzie zarządu Skarżącej, jednakże przy skardze złożono uchwałę Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z 31 stycznia 2023 roku, w sprawie powołania nowego prezesa zarządu Spółki w osobie K. K. oraz kopię złożonego do KRS wniosku z 9 lutego 2023 roku o zmianę danych w zakresie składu osobowego zarządu Skarżącej (tj. wykreślenie dotychczasowego prezesa zarządu i wpis nowego). Nie przedłożono jednakże samego odpisu KRS (przy wpływie skargi do Sądu odnotowano brak tego dokumentu), dlatego też Skarżąca została wezwana do nadesłania odpisu KRS. Na wezwanie Sądu pierwszej instancji pełnomocnik wprawdzie odpowiedział pismem z 14 kwietnia 2023 roku, jednakże nie dochował wyznaczonego terminu na dokonanie tej czynności, który to termin upłynął 5 kwietnia 2023 roku. Tym samym, złożenie 14 kwietnia 2023 roku przez pełnomocnika Skarżącej pisma, w którym ponownie poinformował on o niezakończonym jeszcze postępowaniu przed KRS w sprawie zgłoszonych przez Spółkę (wnioskiem z 9 lutego 2023 roku) zmian w składzie jej zarządu (potwierdzonych uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z 31 stycznia 2023 roku) i jednocześnie przedłożył odpis KRS w dotychczasowym brzmieniu - było spóźnione i bezskuteczne.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak przedłożenia odpisu KRS skarżącej Spółki przez jej pełnomocnika, spowodował brak możliwości oceny przez Sąd pierwszej instancji sposobu reprezentacji Spółki. Samo ustalenie, kto na dzień wniesienia skargi do WSA pełnił określone funkcje w zarządzie Skarżącej było możliwe z uwagi na przedłożenie wraz ze skargą uchwały o powołaniu nowego prezesa zarządu Spółki w osobie K. K. oraz kopię złożonego do KRS wniosku z 9 lutego 2023 roku o zmianę danych w zakresie składu osobowego zarządu Spółki. Kluczowy był jednak brak możliwości ustalenia sposobu jej reprezentacji w zakresie odpowiedniego umocowania do dokonywania określonych czynności prawnych przez pełnomocnika Skarżącej.

Zgodnie z art. 205 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 roku Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1467 ze zm.), jeżeli zarząd jest wieloosobowy, sposób reprezentowania określa umowa spółki. Jeżeli umowa spółki nie zawiera żadnych postanowień w tym przedmiocie, do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem.

Godzi się zauważyć, że Skarżąca jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który w zażaleniu na postanowienie powołuje się na niejednoznaczność skierowanego do niego wezwania do uzupełnienia braków. Jednocześnie jako profesjonalista nie podejmuje jakichkolwiek działań i nie wykonuje wezwania we wskazanym przez Sąd pierwszej instancji zakresie.

Istotne dla Sądu pierwszej instancji było ustalenie sposobu reprezentacji Spółki w zakresie udzielonego przez Skarżącą pełnomocnictwa do jej reprezentowania, już na wczesnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, co również podkreślił Sąd pierwszej instancji, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny podzielił argumentację WSA w Opolu i z tych względów na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.

-----------------------

5