Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1253/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Janusz Walawski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] i umarza postępowanie administracyjne.


UZASADNIENIE

Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, działając na podstawie art. 158 w zw. z art. 157 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a.", decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocną decyzją tego organu z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] o odmowie zwiększenia jednorazowego odszkodowania pieniężnego.

Na skutek odwołania D. P. o od ww. decyzji, Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w dniu [...] marca 2011 r. D. P. wystąpił do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocną decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] odmawiającą zwiększenia jednorazowego odszkodowania pieniężnego z tytułu pogorszenia stanu zdrowia, w wyniku ujawnienia nowych okoliczności. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. decyzją z [...] kwietnia 2011 r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania z uwagi na brak podstaw prawnych do wznowienia postępowania. W dniu [...] maja 2011 r. strona wniosła odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia do Sądu Rejonowego w K., Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, jednocześnie pismem z [...] lipca 2011 r. strona złożyła do Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r., z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa. Dowódca [...] Okręgu Wojskowego wydał postanowienie z dnia [...] września 2011 r. nr [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania zawisłego przed Sądem Rejonowym w K.. Sądy powszechne pierwszej i drugiej instancji nie znalazły podstaw do wzruszenia przedmiotowej decyzji. Postępowanie sądowe zostało zakończone wyrokiem Sądu Okręgowego w K. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2012 r. (sygn. akt [...]) oddalającym apelację D. P. od wyroku Sądu Rejonowego w K. [...] Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2011 r. (sygn. akt [...]) oddalającego odwołanie ubezpieczonego.

Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, jako następca prawny zlikwidowanego Dowództwa [...] Okręgu Wojskowego, w dniu [...] maja 2012 r. wydał postanowienie nr [...], którym podjął postępowanie zawieszone postanowieniem Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] września 2011 r. nr [...].

Następnie, Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. nr [...] z [...] kwietnia 2011 r.

Od tego rozstrzygnięcia zainteresowany złożył odwołanie, które Szef Sztabu Generalnego WP przekazał do Sądu Rejonowego w B., [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w celu rozpatrzenia sprawy na zasadach i w terminach określonych w przepisach kodeksu postępowania cywilnego. Sąd Rejonowy w B. Wydział [...] Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r., sygn. akt [...] stwierdził swoją niewłaściwość w sprawie i przekazał sprawę do rozpoznania Szefowi Sztabu Generalnego WP.

Szef Sztabu Generalnego WP, uznając się za organ zobligowany tym postanowieniem do rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2012 r., wydaną przez Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych.

W uzasadnieniu organ odwoławczy scharakteryzował instytucję stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 k.p.a. nie stwierdzając podstaw do uznania, że organ I instancji naruszył zasady tego nadzwyczajnego postępowania.

Odnośnie zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia art. 107 § 1 k.p.a., polegającego na tym, że zaskarżona decyzja została parafowana, a nie podpisana, wskazał, że wprawdzie widniejący pod rozstrzygnięciem podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji jest nieczytelny, jednakże jest on uzupełniony wygenerowanym maszynowo oznaczeniem osoby składającej podpis z podaniem jej imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego. Organ odwoławczy uznał, że taka forma podpisu spełnia wymogi określone w art. 107 § 1 k.p.a., zawiera ona bowiem wszelkie określone w tym przepisie elementy i pozwala na jednoznaczne zidentyfikowanie osoby, która wydała decyzję.

Odnośnie zarzutu dotyczącego wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję I instancji. Z kolei, na zasadzie art. 150 k.p.a., organem właściwym w sprawie wznowienia postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. O wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, gdy przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu, który wydał decyzję w I instancji, jednak w rozpatrywanej sprawie takie okoliczności nie zaistniały, albowiem strona wnosząc o wznowienie postępowania powoływała się na wystąpienie nowych okoliczności w sprawie, a nie na niewłaściwą, czy też niezgodną z prawem działalność organu I instancji.

Pismem z dnia 19 listopada 2012 r. D. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Szefa Sztabu Generalnego WP, wnosząc o jej uchylenie.

Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji:

- naruszenie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych z dnia [...] maja 2012 r., odmawiającej stwierdzenia nieważności, wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z dnia [...] kwietnia 2011 r.;

- błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że organem właściwym w sprawie wznowienia postępowania jest organ wyższego stopnia, gdy przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wydającego decyzję w I instancji.

W piśmie procesowym z dnia 7 stycznia 2013 r. skarżący podtrzymał zarzuty i wnioski skargi podnosząc, iż przedmiotowa sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego, a sprawa dotycząca stwierdzenia nieważności decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] nie została zakończona prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego.

W odpowiedzi na skargę Szef Sztabu Generalnego WP wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej, powołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 13 maja 2013 r. sygn., akt II SA/Wa 2222/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. P. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

WSA w Warszawie podniósł, że Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. argumentował decyzję z [...] kwietnia 2011 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocną decyzją Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z dnia [...] stycznia 2009 r. o odmowie zwiększenia D. P. jednorazowego odszkodowania pieniężnego, brakiem podstaw prawnych do wznowienia tego postępowania - brakiem wykazania przez zainteresowanego, iż wskazywane przez niego okoliczności uzasadniające wznowienie, stanowią istotnie nową i nieznaną wcześniej okoliczność. Sądy Powszechne nie dopatrzyły się nieprawidłowości powyższej decyzji, jednakże skarżący zainicjował (niejako równoległe do postępowania przed sadami powszechnymi) postępowanie administracyjne, składając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r., wskazując w tej materii na przesłanki z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

Następnie Sąd zauważył, iż zarzuty skargi sprowadzają się do twierdzenia, że decyzja organu I instancji (o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji) została parafowana, a nie podpisana, co według skarżącego narusza dyspozycję art. 107 § 1 k.p.a. i przesądza o nieważności tej decyzji z mocy prawa oraz do twierdzenia, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości (w sprawie wznowienia postępowania orzekał niewłaściwy organ), co także według skarżącego skutkuje nieważnością kwestionowanej decyzji, natomiast organ II instancji naruszył przepis art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez odmowę jego zastosowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił prawidłowość wywodów w tej materii, zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Szefa Sztabu Generalnego WP. Zdaniem Sądu, zarówno podpis złożony pod kwestionowaną przez skarżącego decyzją spełnia wymogi podpisu wymagane dyspozycją art. 107 § 1 k.p.a. oraz organ prawidłowo zastosował treść art. 150 k.p.a., określającą właściwość organu do wznowienia postępowania.

W związku z powyższym, Sąd skargę oddalił, powołując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", jako postawę prawną rozstrzygnięcia.

D. P. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu przedmiotowej skargi, wyrokiem z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 2466/13 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania.

NSA uznał, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a., przy czym uchybienia dotyczą przede wszystkim podania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do wymogu zawarcia w uzasadnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia, NSA zauważył, że te elementy uzasadnienia muszą pozwalać na skontrolowanie przez strony i sąd wyższej instancji sposobu, w jaki sąd orzekający doszedł do wniosku o zgodności bądź niezgodności ocenianej decyzji z prawem, tj. zbadanie, czy sąd nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów. Przede wszystkim w uzasadnieniu winna zostać uwidoczniona operacja logiczna, którą przeprowadził sąd, stosując określone normy prawne w rozstrzyganej sprawie. Motywy wyroku muszą być zatem jasne i przekonujące, stanowić konsekwentną i logiczną całość. Uzasadnienie orzeczenia, które nie pozwala na jednoznaczne ustalenie przesłanek, jakimi kierował się Sąd I instancji, podejmując zaskarżone orzeczenie, uznać należy za dotknięte wadą, która nie pozwala na kontrolę kasacyjną tego orzeczenia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że w każdym uzasadnieniu wyroku szczególne znaczenie ma właśnie wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wymogu tego nie spełnia ani ogólne powołanie się na zastosowane w sprawie przepisy prawa, ani też ograniczenie się do stwierdzenia, że doszło do naruszenia prawa. Za takim stwierdzeniem musi bowiem podążać dokonana samodzielnie przez sąd analiza całej sprawy, łącznie z wyjaśnieniem podstawy prawnej i argumentami przemawiającymi za jej zastosowaniem. Ogólnikowe, uzasadnienie stanowi więc uchybienie, które może mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem w praktyce uniemożliwia stronie polemikę z oceną stanu faktycznego i prawnego sprawy. W tym też kontekście podkreśla się również, że uzasadnienie wyroku powinno odnosić się do wzorca kontroli legalności zaskarżonego działania/zaniechania organu administracji, co ma istotne znaczenie z punktu widzenia wyznaczenia ram materialnoprawnych i przepisów postępowania, które miały lub powinny mieć zastosowanie w danej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że powody, dla których WSA w Warszawie oddalił skargę nie zostały przedstawione w sposób pełny i zrozumiały. Wprawdzie Sąd I instancji wskazał podstawę prawną wyroku (art. 151 p.p.s.a.), lecz nie wyjaśnił w dostateczny i klarowny sposób przyczyn podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest lakoniczne i niejasne, nie daje jasnego obrazu przeprowadzonej przez Sąd I instancji oceny postępowania administracyjnego. Dokonana przez Sąd I instancji ocena postępowania administracyjnego nosi znamiona dowolności i jest niekompletna. Do powyższych kwestii w ogóle nie ustosunkowano się w motywach zaskarżonego wyroku. Brak takich rozważań nie pozwala na przyjęcie, że Sąd I instancji przeanalizował wszystkie istotne aspekty rozpatrywanej sprawy oraz wyjaśnił w dostateczny i jednoznaczny sposób przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. Te wadliwości powodują, że zaskarżony wyrok wymyka się spod oceny instancyjnej. Jego uzasadnienie w sposób oczywisty nie odpowiada kryteriom przewidzianym w art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż nie daje rękojmi, że Sąd stosując art. 151 p.p.s.a. dołożył należytej staranności przy podejmowaniu takiego rozstrzygnięcia.

Rozpatrując sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Oceniając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdził wystąpienie podstaw prawnych do uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz umorzenia postępowania administracyjnego.

Jak wskazano w części sprawozdawczej uzasadnienia, na skutek skargi kasacyjnej D. P., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 2466/13 uchylił orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2222/12 oddalające skargę na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...].

W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, iż powody, dla których WSA w Warszawie oddalił skargę nie zostały przedstawione w sposób pełny i zrozumiały. Wprawdzie Sąd I instancji wskazał podstawę prawną wyroku (art. 151 p.p.s.a.), lecz nie wyjaśnił w dostateczny i klarowny sposób przyczyn podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest lakoniczne i niejasne, nie daje jasnego obrazu przeprowadzonej przez Sąd I instancji oceny postępowania administracyjnego. Brak rozważań nie pozwala na przyjęcie, że Sąd I instancji przeanalizował wszystkie istotne aspekty rozpatrywanej sprawy oraz wyjaśnił w dostateczny i jednoznaczny sposób przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. Te wadliwości powodują, że zaskarżony wyrok wymyka się spod oceny instancyjnej. Jego uzasadnienie w sposób oczywisty nie odpowiada kryteriom przewidzianym w art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż nie daje rękojmi, że Sąd stosując art. 151 p.p.s.a. dołożył należytej staranności przy podejmowaniu takiego rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd w składzie orzekającym związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 18 czerwca 2015 r. W konsekwencji, Sąd zobowiązany był do kontroli legalności zaskarżonej decyzji przy uwzględnieniu zaprezentowanego powyżej stanowiska Sądu II instancji.

Zaskarżona decyzja Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] listopada 2012 r. została wydana w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym, określonym w art. 156 i nast. k.p.a., zainicjowanym wnioskiem skarżącego z dnia [...] lipca 2011 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocną decyzją Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] o odmowie zwiększenia jednorazowego odszkodowania pieniężnego.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S., działając na podstawie art. 2 i 5 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760 ze zm.), odmówił zwiększenia jednorazowego odszkodowania pieniężnego [...] D. P. z tytułu wypadku w dniu [...] października 1995 r.

Na skutek odwołania D. P. od ww. decyzji, Sąd Rejonowy w K. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia [...] października 2009 r., sygn. akt [...] oddalił odwołanie, zaś wyrokiem z dnia [...] marca 2010 r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację wyżej wymienionego od wyroku Sądu Rejonowego.

Prawomocna decyzja Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] stała się przedmiotem wniosku D. P. o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W wyniku rozpatrzenia tego wniosku, Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], powołując w podstawie prawnej art. 22 ust. 1 i art. 9 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 i art. 148 § 1 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania.

Wyrokiem z dnia [...] września 2011 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w K. - [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie D. P. od ww. decyzji.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż aktualnie aktem prawnym regulującym świadczenia odszkodowawcze przysługujące w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową jest ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową. Zgodnie z art. 22 ust. 4 ww. ustawy, od decyzji (orzeczeń) organów, o których mowa w ust. 1 i 2, w sprawach odszkodowawczych przysługuje osobie zainteresowanej odwołanie do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Tego rodzaju orzeczenia, podobnie jak i orzeczenia ustalające stan zdrowia badanej osoby dla celów rentowych i zaopatrzenia emerytalnego, zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie, nie podlegają kontroli sądów administracyjnych. W związku z tym, że orzeczenia organu rentowego ustalającego uszczerbek na zdrowiu dla celów odszkodowawczych nie zostało poddane kontroli sądu administracyjnego stwierdzić należy, że niedopuszczalna jest również skarga na decyzję o odmowie wznowienia postępowania Przedmiot sprawy pozostaje bowiem ten sam. Odmienna interpretacja prowadziłaby do kontroli przez sąd administracyjny kwestii wynikających z toku postępowania przed organem rentowym, w tym dotyczącym trybu wznowienia postępowania mimo, że same orzeczenia organu w zakresie dotyczącym świadczeń odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową, kontroli sądu administracyjnego nie zostały poddane. Sąd podniósł również, że właściwość rzeczową sądu należy ocenić przez pryzmat przepisu materialnego wyznaczającego przedmiotowy zakres sprawy i wskazał, że przedmiotem niniejszego procesu, jak i innych procesów zawisłych przed tutejszym Sądem z odwołania D. P. od decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. jest zwiększenie jednorazowego odszkodowania pieniężnego z tytułu pogorszenia stanu zdrowia w związku z wypadkiem w służbie wojskowej z dnia [...] października 1995 r., a powyższa kwestia została przesądzona ostatecznie prawomocną decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Ustawa zaś zwana "odszkodowawczą" z dnia 11 kwietnia 2003 r., w przypadku zakończenia postępowania odszkodowawczego wydaniem decyzji przez organ odszkodowawczy w swej treści nie przewiduje możliwości wznowienia postępowania odszkodowawczego po uprawomocnieniu się decyzji, na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, co wprost wynika z art. 22 ust. 4 ww. ustawy.

Na skutek apelacji D. P. od powyższego wyroku, Sąd Okręgowy w K. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia [...] stycznia 2012 r., sygn. akt [...] - oddalił apelację.

W uzasadnieniu zaś w pełni podzielił wywody zawarte w motywach zaskarżonego wyroku. Wskazał, iż zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową, szef wojewódzkiego sztabu wojskowego ustala w drodze decyzji prawo do świadczenia odszkodowawczego i jego wysokości. Od powyższej decyzji służy stronie odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych na zasadach i terminach określonych w przepisach kodeksu postępowania cywilnego. Sąd pracy i ubezpieczeń społecznych, oddalając - po merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy - odwołanie od zaskarżonej decyzji, potwierdza jej prawidłowość (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2004 r., sygn. akr II UK 395/03, publ.: OSNP 2005, nr 3, poz. 43). Żądanie stwierdzenia nieważności decyzji podlega rozpoznaniu jako odwołanie od tej decyzji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2003 r., sygn. akt II KKO 16/02, publ.: OSNAP 6/2004/109).

Dalej Sąd wskazał, iż wskazując - w art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową - drogę postępowania cywilnego, ustawodawca wyłączył badanie prawidłowości decyzji administracyjnej szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego w drodze postępowania administracyjnego, w konsekwencji również wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. Stąd też, decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z dnia [...] kwietnia 2011 r., odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocną decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], słusznie Sąd I instancji uznał za prawidłową i odwołanie od tej decyzji oddalił.

Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela pogląd zaprezentowany powyżej i prezentuje stanowisko, że w przypadku gdy - jak w sprawie niniejszej - decyzja o odmowie wznowienia postępowania (zakończonego prawomocną decyzją dotyczącą jednorazowego odszkodowania pieniężnego) została poddana ocenie Sądów powszechnych, które potwierdziły jej prawidłowość, wyłączona została możliwość dokonania ponownej oceny ww. decyzji (również prawomocnej) w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, przewidzianym w art. 156 § 1 k.p.a. Innymi słowy, skarżący nie mógł skutecznie domagać się poddania ww. decyzji ponownej kontroli przez właściwy organ administracyjny, tym razem w trybie szczególnym - z punktu widzenia wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

W konsekwencji brak było podstaw prawnych do wydania przez Szefa Inspektoratu Sił Zbrojnych decyzji od odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] na podstawie art. 158 w związku z art. 157 k.p.a. Organ nie mógł bowiem dokonać oceny kwestionowanej decyzji pod kątem przesłanek nieważnościowych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a to w istocie uczynił poddając analizie, a następnie stwierdzając brak kwalifikowanych wadliwości ww. decyzji.

Właściwym rozstrzygnięciem w sprawie było wydanie przez organ postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie z jego treścią, w przypadku, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną w sprawie lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na postanowienie, o którym mowa w § 1 służy zażalenie (§ 2). Przez "inne uzasadnione przyczyny" rozumie się "przypadki pierwotnej bezprzedmiotowości postępowania", np. wniesienie żądania w sprawie, która nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. Taka właśnie sytuacja zaistniała w sprawie niniejszej, gdyż po pierwsze załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art. 158 § 1 k.p.a. nie podlegała sprawa z wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji, której prawidłowość ocenił uprzednio Sąd powszechny, a nadto - w świetle art. 22 ust. 4 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową - badanie prawidłowości decyzji szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego w drodze nadzwyczajnego postępowania administracyjnego zostało wyłączone.

Powyższej oceny, zdaniem Sądu, nie zmienia brzmienie art. 9 ww. ustawy, zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odesłanie powyższe nie oznacza bowiem, że w stosunku do prawomocnych decyzji, których prawidłowość ocenił Sąd powszechny, zastosowanie będą miały przepisy regulujące nadzwyczajne tryby wzruszania decyzji administracyjnych, określone w k.p.a.

Z akt sprawy wynika, że rozpatrując odwołanie D. P. od decyzji Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego był związany postanowieniem Sądu Rejonowego w B. Wydział [...] Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2012 r., sygn. akt [...], który stwierdził swoją niewłaściwość w sprawie i przekazał sprawę do rozpoznania temu organowi. Podkreślenia przy tym wymaga, że Sąd wydał rozstrzygnięcie w sytuacji, gdy środek zaskarżenia został wniesiony od decyzji administracyjnej organu nadzoru o odmowie stwierdzenia nieważności, a więc od decyzji rozstrzygającej sprawę "merytorycznie" pod kątem istnienia wad kwalifikowanych z art. 156 § 1 k.p.a. i na tej podstawie, jak należy uznać, Sąd przyjął, że skarżącemu przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia (art. 15 w zw. z art. 17 pkt 3 k.p.a.).

Organ odwoławczy obowiązany był zatem ponownie rozpoznać sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji, a następnie podjąć jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 § 1 k.p.a. Wydając decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. organ odwoławczy naruszył ww. przepis, błędnie uznając, że istnieją podstawy do utrzymania w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia. W świetle omówionych powyżej okoliczności sprawy, właściwym rozstrzygnięciem było uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania I instancji w całości na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zaistniała bowiem przesłanka przedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Brak było bowiem podstaw faktycznych i prawnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji, której prawidłowość ocenił już Sąd powszechny.

Postępowanie staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 1990 r., sygn. akt II SA 1240/89 (publ. ONSA 1990, nr 1, poz. 16) stwierdzono, że "jeżeli żądanie strony (art. 61 § 1 k.p.a.) nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji, postępowanie administracyjne wszczęte takim żądaniem, jako bezprzedmiotowe, powinno ulec umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., bez względu na przyczyny, z powodu których strona wystąpiła z odnośnym wnioskiem". Pogląd ten, który podziela Sąd w składzie orzekającym, znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie.

Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji z dnia [...] maja 2012 r. zostały wydane z istotnym naruszeniem powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, co obligowało Sąd do ich uchylenia. Jednocześnie, mając na względzie przepis art. 145 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie, Sąd umorzył postępowanie administracyjne z przyczyn powyżej omówionych.

Z racji na przedstawione przyczyny eliminacji ww. decyzji z obrotu prawnego Sąd uznał za zbędne szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów skargi. Należy jednak zauważyć, że właściwym do wydania decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach przewidzianych w art. 156 § 1 k.p.a., a także w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia (art. 157 § 1 k.p.a.) - organem wyższego stopnia w stosunku do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. jest Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych. Z kolei w kwestii prawidłowości decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z dnia [...] kwietnia 2011 r. wypowiedziały się Sądy powszechne - decyzja ta uzyskała przymiot prawomocności. Odnośnie zaś kwestii podpisania decyzji organu I instancji, zauważyć należy, że podpis to językowy znak graficzny utrwalony przez składającego oświadczenie woli. Podpis na decyzji musi być własnoręczny. Jeśli jest nieczytelny, jednak uzupełniony imienną pieczęcią lub wygenerowanym przy użyciu technik komputerowych oznaczeniem osoby składającej podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego - to uznać należy, że spełnia przesłankę, o której mowa w art. 107 § 1 k.p.a.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i § 3 w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.