Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 107/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 pkt 4
journal: Dz.U. 2006 nr 122 poz 851
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant Robert Hubacz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 lipca 2010 r. sprawy ze skargi E. L. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W z dnia ... r. nr .. w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postępowanie w sprawie zainicjowane zostało zgłoszeniem z dnia 5 grudnia 2007 r. przez lekarza profilaktyka podejrzenia u E.L choroby zawodowej w postaci zespołu cieśni nadgarstka (poz. 19 wykazu chorób zawodowych) oraz przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki (poz. 20 wykazu chorób zawodowych).

W związku ze zgłoszeniem Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. wszczął postępowanie administracyjne, w ramach którego ustalono następujący przebieg zatrudnienia strony, a mianowicie od 07.02.1972 r. do 31.07.1974 r. Pracownia S. P. we W. (referent handlowy), od 30.06.1975 r. do 11.06.1976 r. Wrocławska Centrala M. B. we W. (referent handlowy), od 30.07.1976 r. do 31.08.1977 r. Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna we W. (referent ds. socjalnych), od 11.05.1978 r. do 16.04.1979 r. Zjednoczenie Przemysłu W. B. i E. we W. (referent ds. socjalnych), od 01.11.1980 r. do 31.03.1984 r. Instytut K. Ś. we W. (referent ds. socjalnych), od 11.04.1985 r. do 30.06.1987 r. Przedsiębiorstwo G. G. we W. (referent ds. socjalnych), od 14.09.1987 r. do 31.07.1996 r. Zakład Malarsko - Lakierniczy w P. (współpracownik rzemieślnika), od 14.10.1996 r. do 22.11.2007 r. A. S.A. we W. (referent w dziale korespondencji), od 22.11.2007 r. na emeryturze.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W decyzją z dnia ....r. Nr .... stwierdził u E.L chorobę zawodową w postaci obustronnego zespół cieśni nadgarstka oraz odrębną decyzją z dnia 30 marca 2009 r. Nr ... wydaną na podstawie art. 5 pkt 4 a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u strony choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki. W uzasadnieniu decyzji z dnia 30 marca 2009 r. Nr .... organ pierwszej instancji wskazał, że praca strony u ostatniego pracodawcy polegała na rwaniu książeczek oraz składaniu i pakowaniu do kopert oraz zbieraniu dokumentów. Wykonywana była w pozycji siedzącej. Stopień obciążenia statycznego i monotypowości jak również siły koniecznej do wykonywania tych czynności uznano za mały. Stwierdzono, że praca na stanowisku młodszego referenta w Dziale Korespondencji jest pracą lekką fizycznie z małym obciążeniem statycznym i małym stopniem uciążliwości związanym z monotypią ruchów obu rąk zaangażowanych do pracy bez wymuszonego rytmu pracy. Wskazał że strona nie zgodziła się z taką oceną narażenia zawodowego i zwróciła się z prośbą o pomoc w dokonaniu obiektywnej oceny stanowiska pracy do Okręgowego Inspektora Pracy we W.. Sama zainteresowana zarzuciła, że w opinii nie ustosunkowano się do pracy w systemie akordowym, wykonywania kilku tysięcy monotypowych ruchów rąk dłoni w ciągu dnia roboczego i rozliczania wykonywanej pracy na minutę . Dalej organ pierwszej instancji wskazał, że strona została skierowana na badania do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W.. Wobec kontrowersji dotyczących oceny środowiska pracy Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. oddelegował pracownika BHP celem dokonania wizytacji stanowiska pracy, który ustalił, że strona wykonywała czynności pakowania korespondencji, rwania blankietów spłat oraz czynności związane z transportem druków i kopert. Ruchy przez nią wykonywane obciążały w szczególności palce obu dłoni i nadgarstki w niewielkim stopniu stawy łokciowe i barki i nie wymagały wielkiego wysiłku (napięcie mięśni i ścięgien kończyn górnych). Podczas czynności rwania istniało obciążenie palców i nadgarstka jednej dłoni, w niewielkim stopniu łokcia i barku. Praca ta nie wymagała dużej siły. Podczas czynności związanych z transportem druków i kopert ciężar kartonów nie przekraczał 10 kg,, a czynności dźwigania wykonywała 1, maksymalnie 2 razy w ciągu zmiany. Podczas darcia książeczek wykonywała średnio na jedną zmianę roboczą czynności w liczbie 400 do 1000 szt. na zmianę, tempo pracy nie było wymuszone, a podczas czynności pakowania wykonywała maksymalnie do 1200 ruchów podczas zmiany. Czynności te były czynnościami monotypowymi w wymuszonej pozycji ciała. Według przeprowadzonej oceny ryzyka zawodowego na stanowisku, na którym pracowała strona stopień obciążenia statycznego i uciążliwości monotypowości ruchów jest szacunkowo mały. Organ I instancji powołał się na treść protokołów kontroli przeprowadzonej w dniach 3 czerwca, 8, 9 i 23 lipca 2008 roku przez Inspektora Pracy, w których potwierdzono zastrzeżenia zgłoszone przez pracownicę, a także zwrócono uwagę na fakt podania przez pracodawcę w skierowaniu na badania profilaktyczne niewłaściwych danych tj. brak informacji o obciążeniu układu ruchu i uznanie pracy jako nie związanej z narażeniem na czynniki szkodliwe. Potwierdzono również akordowy charakter pracy zainteresowanej. W dniu 3 listopada 2008 roku Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. wydał orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania u E.L choroby zawodowej pod postacią obustronnego zespołu cieśni nadgarstków oraz przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewek. Według Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy u strony rozpoznano obustronny zespół cieśni nadgarstka oraz stan po leczeniu operacyjnym palców zatrzaskujących w 2006 i 2007r. o etiologii pozazawodowej. Na pozazawodową etiologię wymienionych schorzeń wskazuje dokonana ocena przebytego narażenia zawodowego, w której wprawdzie potwierdzono, że wykonywała czynności o charakterze monotypowym, lecz o małym stopniu uciążliwości i o małym stopniu obciążenia statycznego. Praca, którą wykonywała, nie miała cech pracy akordowej i nie wymagała zastosowania dużej siły (blankiety perforowane), a jej tempo nie było wymuszone. Dodatkowym czynnikiem wskazującym na pozazawodową etiologię zmian w narządzie ruchu i obwodowym układzie nerwowym jest niedoczynność tarczycy ze stosowaniem leków hormonalnych oraz hormonalna terapia zastępcza w przebiegu klimakterium, prowadzona od 50-tego roku życia. Kolejne badania strony przeprowadzono w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. i, na podstawie których wydano w dniu 15 grudnia 2008 r. orzeczenie nr KP . o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia pochewek ścięgien zginaczy palców. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że dolegliwości w postaci "zatrzaskiwania" IV palca lewej ręki pojawiły się w 2006r., a w krótkim okresie dołączyły się objawy ze strony III palca prawej ręki. Wykonano zabiegi operacyjne w 2006 i 2007r. z dobrym efektem. W wyniku aktualnie przeprowadzonych badań, w tym konsultacji ortopedycznej i neurologicznej oraz analizy dokumentacji lekarskiej nie stwierdzono objawów zapalenia pochewek ścięgien zginaczy palców rąk. W obrębie rąk stwierdzono po stronie dłoniowej w obrębie śródręczy rzucie III i IV kości po stronie lewej i prawej blizny pooperacyjne po przebytym zapaleniu pochewek ścięgien zginaczy. Zastosowane leczenie operacyjne było skuteczne, a badana nie zgłasza dolegliwości w postaci "zatrzaskiwania" palców rąk w badaniu przedmiotowym. Wobec braku objawów choroby i rozpoznania klinicznego choroby nie znaleziono podstaw do rozpoznania E. L. choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zapalenia pochewek ścięgien zginaczy palców". Z uwagi na zgłoszone przez stronę zastrzeżenia do powyższego orzeczenia, organ pierwszej instancji zwrócił się o uzupełnienie orzeczenia przez Instytut Medycyny Pracy w Ł., który podtrzymał stanowisko wyrażone w przedmiotowym orzeczeniu lekarskim. Konkludując organ pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z § 2 ust. 1 i § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach do stwierdzenia choroby zawodowej przez państwowego inspektora sanitarnego muszą być spełnione jednocześnie, dwa warunki: tj. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych i choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy. Natomiast w przypadku E.L warunki powyższe nie zostały spełnione.

W odwołaniu od decyzji z dnia 30 marca 2009 r. Nr ... strona podniosła zarzut, że organ oparł się na orzeczeniach lekarskich Instytutu Medycyny Pracy w Ł., które wydane zostały na podstawie błędnego założenia, w myśl którego podstawą rozpoznania choroby jest obecność klinicznych objawów choroby, stwierdzonych w trakcie badania lekarskiego, a nie fakt jej przebycia, czy rozpoznania w przeszłości. W ocenie strony pogląd o braku możliwości wydania orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej w przeszłości, a więc aktualnie nie występującej z uwagi na pomyślny przebieg leczenia, nie znajduje uzasadnienia prawnego, społecznego, ani medycznego. Ponadto odwołująca zarzuciła, że leczenie operacyjne w opisanym wyżej zakresie okazało się jedynie częściowo skuteczne, bowiem sprawność palców ma istotnie ograniczoną w związku z brakiem "chwytliwości", co oznacza , że nadal utrzymują się u niej objawy zapalenia pochewek ścięgien zginaczy palców.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. decyzją z dnia 15 grudnia 2009 r. .... wydaną z powołaniem się na przepisy art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 104, poz. 708, ze zm.), art. 2351 Kodeksu pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze. zm.) oraz § 8, ust. 1 i 4 w związku z § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. nr ..

W motywach decyzji ostatecznej organ odwoławczy w pierwszej kolejności

stwierdził, że w związku z wejściem w życie w dniu 3 lipca 2009 r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych na podstawie § 11 ust. 1 tego rozporządzenia uznał dokonane czynności w toku niniejszego postępowania za skuteczne i nie odmawia mocy dowodowej orzeczeniom lekarskim, wydanym na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., które utraciło moc z dniem 3 lipca 2009 r. Wskazał, że w związku z zarzutami odwołującej zarówno Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. jak i Instytut Medycyny Pracy w Ł. ustosunkowali się do kwestii podnoszonych przez stronę. I tak Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. pismem z dnia 21.08.2009 r. podtrzymał wydane wcześniej orzeczenie , a w szczególności podkreślając fakt nie potwierdzenia istnienia objawów klinicznych zapalenia ścięgien zginaczy palców rąk - co stanowiło negatywną przesłankę do rozpoznania choroby zawodowej. Również Instytut Medycy Pracy w Ł. po ponownej analizie całości zgromadzonej dokumentacji pismem z dnia 21.09.2009 r. podtrzymał stanowisko zawarte w orzeczeniu lekarskim nr . z dnia 15.12.2008 r. Ponadto wyjaśnił, że podstawą rozpoznania choroby zawodowej jest obecność klinicznych objawów choroby stwierdzonych w trakcie badania lekarskiego , a nie fakt jej przebycia, czy rozpoznania w przeszłości.

Dysponując takim materiałem dowodowym organ II instancji powołał się na definicję choroby zawodowej zawartą w art. 235' Kodeksu pracy oraz na brzmienie §5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych i wskazał, że do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego muszą być spełnione łącznie dwa warunki, a mianowicie choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych oraz choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy.

W ocenie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. stanowiska obu jednostek diagnostyczno-orzeczniczych są spójne i wskazują na to , że w związku z nie stwierdzeniem w aktualnych badaniach objawów zapalenia pochewek ścięgien zginaczy palców rąk nie można uznać zawodowego tła schorzenia występującego u strony. Z kolei brak objawów choroby i rozpoznania klinicznego nie daje podstaw do rozpoznania u niej choroby zawodowej.

Powyższa decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., w której skarżąca wniosła o jej uchylenie. Skarga oparta została na zarzucie naruszenia przepisów § 5 ust. 2 i 3, § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych, a także art. 2352 k.p. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że w sposób niebudzący wątpliwości udokumentowała fakt zaistnienia schorzenia w postaci przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki oraz jego zawodowe pochodzenie. Fakt zaistnienia schorzenia oraz jego leczenie (w tym i operacyjne) mają pokrycie w dokumentacji medycznej załączonej do akt sprawy i nie powinny budzić wątpliwości organu. Również ocena miejsca pracy skarżącej, opisana szczegółowo w protokołach pokontrolnych, daje podstawy do przyjęcia, że choroba została wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy. Jednoznacznie stwierdzono, że praca ta z definicji nosiła znamiona pracy uciążliwej, a także miała charakter akordowy. Powyższy stan faktyczny potwierdza również Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. już w piśmie z dnia 31.07.2009 r. Organ odmówił jednak ostatecznie uznania za chorobę zawodową schorzenia jakie wystąpiło u skarżącej, pomimo jej wyszczególnienia w wykazie chorób zawodowych oraz pomimo, że wystąpiło ono w czasie trwania zatrudnienia i w związku z nim. Zarówno Organ I, jak i II instancji przyjął, że brak występowania objawów klinicznych na czas badania dokonywanego przez uprawniony organ z uwagi na wdrożone uprzednio leczenie operacyjne pozbawia możliwości stwierdzenia, że choroba ma "tło zawodowe", przecząc tym samym poczynionym ustaleniom. Według skarżącej rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych nie rozstrzyga o tym , czy przedmiotem ustaleń ma być wyłącznie choroba aktualnie istniejąca, to jest taka, wobec której nie podjęto leczenia, bądź okazało się ono nieskuteczne. Rozporządzenie posługuje się pojęciem "wystąpienia objawów udokumentowanych". Skarżąca podniosła również , że zgodnie z § 6 rozporządzenia lekarz orzekający wydaje orzeczenie lekarskie na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Wobec tego nie można zgodzić się z opinią lekarską, w której przyjęto, że z uwagi na brak w chwili obecnej objawów choroby i rozpoznania klinicznego nie ma podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Tym samym stanowiska lekarzy orzeczników zostały sformułowane w sprzeczności przepisami, a organ II instancji wbrew § 8 rozporządzenia poprzestał przy wydawaniu decyzji na orzeczeniu lekarskim, w ocenie skarżącej wadliwym co do istoty, pomijając szereg innych dowodów mających wpływ na rozstrzygnięcie końcowe sprawy. W świetle § 8 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika. W ocenie skarżącej organ odwoławczy uchybił powyższemu przepisowi i za podstawę rozstrzygnięcia przyjął wyłącznie arbitralne stanowisko lekarskie. Jednocześnie zwróciła uwagę na rozbieżność pomiędzy ustalonym przez organ II instancji stanem faktycznym a wyrażoną oceną prawną. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu od decyzji organu I instancji zgodził się z odwołującą, że ustawodawca nie wprowadził kryterium pozwalającego uznać za chorobę zawodową wyłącznie schorzenia aktualnie istniejącego. Przyjął on, że przesłanki wynikające z art. 2352 k.p. zostały spełnione poprzez wystąpienie objawów chorobowych u strony i udokumentowanie ich w okresie jej pracy w narażeniu zawodowym - 2006 r., a zatem w okresie wymaganym rozporządzeniem, a nadto wskazał, że choroba ta znajduje się w wykazie chorób zawodowych i uznał za bezsprzeczne jej zawodowe pochodzenie. Pomimo tak ustalonego stanu faktycznego ostatecznie organ odwoławczy wydał decyzję odmowną.

W odpowiedzi na skargę stronę przeciwna wniosła o oddaleni skargi podtrzymując stanowisko i argumentację zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W punkcie wyjścia oceny legalności zaskarżonej decyzji wypada przytoczyć legalną definicję choroby zawodowej zawartą w art. 235 ¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.). Przepis ten dodany został ustawą z dnia 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 825) i obowiązuje od dnia 3 lipca 2009 r., a więc znajdował zastosowanie również na dzień orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji. Zgodnie z jego treścią za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych narażeniem zawodowym. Wskazując w powołanym przepisie na wykaz chorób zawodowych ustawodawca jednocześnie ustanowił w art. 237 § 1 pkt 3 Kodeksu pracy upoważnienie dla Rady Ministrów do określenia wykazu chorób zawodowych w drodze rozporządzenia. Na podstawie delegacji zawartej w art. 237 § 1 pkt 3 – 6 i § 1¹ Kodeksu pracy, którego obowiązujące brzmienie ustalone zostało nowelą z dnia 22 maja 2009 r., Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), które weszło w życie z dniem 3 lipca 2009 r. Zastąpiło ono wcześniejsze rozporządzenie Rady Ministrów, regulujące materię związaną z orzekaniem w przedmiocie choroby zawodowej, z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), które w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt P 23/07, utraciło moc z dniem 3 lipca 2009 r. Z akt badanej sprawy wynika, że zgłoszenie podejrzenia u skarżącej choroby zawodowej, nastąpiło w dniu 12 grudnia 2007 r., a zatem postępowanie w sprawie stwierdzenia u strony choroby zawodowej, wszczęte zostało na podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. i stanowiło ono podstawę prawną czynności podejmowanych w dalszym toku postępowania, aż do czasu utraty jego mocy obowiązującej. Zatem czynności przeprowadzone przez organ na tej podstawie nie mogą być uznane za nieważne tylko z tego względu, że przepisy w oparciu o które zostały podjęte utraciły swą moc, co wynika między innymi z przepisu art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednakże, skoro w toku postępowania i przed wydaniem ostatecznej decyzji w sprawie rozporządzenie z dnia 30 lipca 2002 r. przestało obowiązywać, organ administracji obowiązany był uwzględnić w dalszym postępowaniu nową regulację. W tym zakresie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., do postępowania administracyjnego w tej sprawie prawidłowo zastosował przepis § 11 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz.869) uznając, że do tego postępowania zastosowanie mają przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem 3 lipca 2009 r., pozostają skuteczne.

Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że w myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, znajdującego zastosowanie w niniejszej sprawie, decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydawana jest na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jej wydanie poprzedza zatem postępowanie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej. W tym zakresie, zgodnie z § 6 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej, bądź braku podstaw do jej rozpoznania wydawane jest przez lekarza wyspecjalizowanej jednostki diagnostycznej powołanej do rozpoznawania chorób zawodowych, a określonej w § 5. Podstawę do wydania takiego orzeczenia stanowią wyniki przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacja medyczna pracownika, dokumentacja przebiegu zatrudnienia oraz ocena narażenia zawodowego. Wymaga więc podkreślenia, że orzeczeniem tym związany jest organ inspekcji sanitarnej wydający decyzję w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. Oznacza to, że nie jest on władny do dokonywania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania w zakresie stwierdzonego schorzenia. Orzeczenie lekarskie stanowi wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, a organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do weryfikacji jego merytorycznej treści. Co najwyżej, jeśli w świetle wszystkich zgromadzonych dowodów orzeczenie to budzi wątpliwości, organ administracji może żądać wydania kolejnych orzeczeń, przez inne jednostki diagnostyczne. Orzekając jednak o chorobie zawodowej nie może dokonywać własnych ustaleń, prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej i obowiązany jest przyjąć ustalenia wynikające z wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06). Z materiału aktowego analizowanej sprawy wynika, że skarżąca poddana została badaniu we właściwych jednostkach diagnostycznych obu instancji tj. w Dolnośląskim Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we W. oraz w Instytucie Medycyny Pracy w Ł., w oparciu o które następnie wydane zostały orzeczenia lekarskie, stwierdzające brak podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej. Z orzeczeń tych wynika, że u skarżącej nie stwierdzono objawów choroby i rozpoznania klinicznego choroby – zapalenia pochewek ścięgien zginaczy palców rąk. Orzeczenia lekarskie jednostek orzeczniczych pierwszego i drugiego stopnia wydane zostały na podstawie przeprowadzonych badań skarżącej i zawierają zbieżne, jednoznaczne stwierdzenie co do braku podstaw do rozpoznania u strony choroby zawodowej wraz z wyczerpującym uzasadnieniem zajętego stanowiska. Natomiast strona w toku prowadzonego postępowania nie zaoferowała żadnej aktualnej dokumentacji medycznej, z której wynikałby odmienny stan jej zdrowia – w zakresie przez nią kwestionowanym - niż wynika to z orzeczeń lekarskich sporządzonych na użytek postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej. W świetle powyższych okoliczności - w ocenie Sądu- brak podstaw do kwestionowania przez organy inspekcji sanitarnej orzeczeń tym bardziej, że w ramach prowadzonego postępowania – na żądanie organu pierwszej instancji lekarz orzecznik z Instytutu Medycyny Pracy w Ł. dokonał uzupełnienia orzeczenia lekarskiego z dnia 15 grudnia 2008 r. Nr . a, w którym w sposób szczegółowy ustosunkował się do zastrzeżeń podniesionych przez skarżącą, a ponadto na etapie postępowania odwoławczego konsekwentnie podtrzymał stanowisko zawarte w przedmiotowym orzeczeniu, ponownie konstatując, że nie stwierdzono objawów charakterystycznych dla schorzenia objętego tym postępowaniem. Z kolei organ wydający decyzję nie był uprawniony do analizy materiału dowodowego z medycznego punktu widzenia, przeciwnie w zakresie rozpoznania choroby zawodowej związany był orzeczeniami lekarskimi. W tym miejscu należy podkreślić, że tego rodzaju orzeczenia lekarskie mają bez wątpienia walor opinii biegłych, które wymienione zostały w art. 84 § 1 k.p.a., stanowiąc dowód w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a. Dowód ten jak każdy inny, podlega ocenie organu orzekającego, stosownie do art. 80 p 1 k.p.a., a zatem przedmiotowe orzeczenie lekarskie powinno być jednoznaczne w swej treści i nie budzące wątpliwości , aby mogło zostać uznane za miarodajne. W przypadku gdy omawiana opinia nie ma takiego waloru, organ zobowiązany jest wezwać biegłych lekarzy do uzupełnienia jej w kierunku przez siebie wskazanym bądź, z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone (por. wyrok WSA we W. z dnia 29.01. 2007r. sygn. akt III SA/Wr 499/06 niepublikowany).

Organy administracyjne obu instancji orzekając o braku stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej, opierały swoje rozstrzygnięcia na orzeczeniach lekarskich, którym przypisały walor wyczerpującego wyjaśnienia etiologii rozpoznanych u strony schorzeń. Strona zaś skutecznie nie podważyła zawartych w nich stwierdzeń i ocen. W tym miejscu wskazać należy, że tryb ustalenia choroby zawodowej nie oznacza, że organ jest bezwzględnie związany orzeczeniem jednostki właściwej do rozpoznania choroby. Prowadziłoby to do tego, że organ tylko formalnie podejmowałby decyzję. Orzeczenie jednostki właściwej do rozpoznania choroby zawodowej jest poddane pełnej swobodnej ocenie organu orzekającego, który musi w uzasadnieniu decyzji wykazać dlaczego ten dowód przyjął za wiarygodny.

W ramach tej oceny organ administracji – nie przejmując kompetencji lekarza do dokonania rozpoznania – ma jednak prawo i obowiązek dokonać oceny tego orzeczenia z punktu widzenia jego wiarygodności i albo uznać stwierdzone w okoliczności za udowodnione lub też stwierdzić, że zawiera braki nie pozwalające przyjąć go za dowód w sprawie – co powinno następnie znaleźć wyraz w decyzji.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organy dokonały kompleksowej analizy wszystkich orzeczeń lekarskich wydanych w sprawie, wskazując, że obie placówki orzekające po badaniach skarżącej były zgodne co do faktu braku rozpoznania u niej objawów choroby zawodowej. Zdaniem Sądu w sposób należyty i wyczerpujący zebrano materiał dowodowy w sprawie, dokonując jego poprawnej oceny. Natomiast zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na podjęcie przez organy odmiennych rozstrzygnięć, bowiem organ administracji, nie posiada specjalistycznej wiedzy, która niezbędna jest do rozpoznania chorób zawodowych, a wiedzę taką posiadają uprawnione jednostki wydające w tym zakresie stosowne prawem przewidziane orzeczenia lekarskie. Wydane w sprawie orzeczenia – mające charakter opinii biegłych – wymykają się ocenie merytorycznej, diagnostycznej, a podlegają jedynie badaniu pod kątem logiki, spójności oraz prawidłowości uzasadnienia. A w tym zakresie sporządzone na użytek badanej sprawy orzeczenia lekarskie są spójne, jednoznaczne, wyczerpujące i nie budzą one wątpliwości Sądu. W takim przypadku organy inspekcji sanitarnej związane są co do zasady ustaleniami zawartymi w orzeczeniu lekarskim. W każdym bądź razie organy inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji stwierdzającej istnienie choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm wynikających z rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, nie jest sprzeczne z materiałem dowodowym i nie budzi zastrzeżeń co do rozpoznania choroby( por. wyrok NSA z dnia 23.07.2003r. sygn. akt I SA 108/03). Z kolei orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej i w konsekwencji musi prowadzić do odmowy stwierdzenia choroby (podobnie wyrok NSA z dnia 24.05.2001r. sygn. akt ISA1801/00).

Wobec tego nie ma racji skarżąca, kiedy wywodzi, że nawet udokumentowane – między innymi przebytym w przeszłości leczeniem operacyjnym- istnienie schorzenia, które znajduje się w wykazie chorób zawodowych, pozwala orzec o istnieniu choroby zawodowej, przy braku objawów takiej choroby. Zdaniem Sądu – nieuprawnionego do badania zasadności orzeczeń lekarskich wydanych w sprawach dotyczących chorób zawodowych- stanowisko zaprezentowane w skardze nie zasługuje na aprobatę z dwóch powodów. Po pierwsze, jednostki medyczne właściwe do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania nie mogą ustalać istnienia w ogóle jakiś schorzeń, których strona nabawiła się w trakcie zatrudnienia, ale stwierdzić wystąpienie tylko i wyłącznie tych schorzeń, które znalazły się w wykazie chorób zawodowych, a więc stwierdzić występowanie u pracownika objawów choroby, która jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych. W tym też zakresie jednostki medyczne prowadzą stosowną diagnostykę, pozwalającą na wykrycie objawów danego schorzenia oraz jego kliniczne rozpoznanie. Zatem autodiagnoza strony, oparta na jej subiektywnym odczuciu występowania objawów charakterystycznych dla danej jednostki chorobowej nie może stanowić podstawy do orzekania w przedmiocie choroby zawodowej przez właściwe organy, ani podlegać ocenie Sądu. Po drugie, stanowisko zaprezentowane w skardze pozostaje w sprzeczności z normatywnymi warunkami niezbędnymi do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwy organ, które muszą być spełnione łącznie, a to :

-choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych,

- choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy.

Ze wskazanych warunków - określonych w art. 235' Kodeksu pracy oraz §5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych – wynika w sposób oczywisty, że schorzenie musi istnieć obiektywnie, a zatem powinno dawać określone objawy, które w toku prowadzonych badań lekarskich pozwalają na rozpoznanie choroby. Brak zatem określonych objawów, brak rozpoznania klinicznego danej jednostki chorobowej dyskwalifikują możliwość stwierdzenia choroby zawodowej, nawet jeżeli z dokumentacji medycznej zgromadzonej w toku postępowania wynika, że strona cierpiała w przeszłości na to schorzenie – z powodzeniem wyleczone.

Mając powyższe na uwadze uznać należało, że wydane w niniejszej sprawie decyzje zarówno organu II instancji, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydane zostały z poszanowaniem przepisów proceduralnych, zaś zarzuty skargi przedstawiają się jako bezzasadne, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do oddalenia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).