Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 19/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36a ust. 5
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Asesor WSA Jakub Chojnacki Protokolant Specjalista Kinga Czernis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi I. K. i J. K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 3 listopada 2023 r. nr WOP.7721.152.2021.EL w przedmiocie budowy obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

I. K. i J. K. (dalej jako "strony", "skarżący") zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "PWINB", "organ odwoławczy") w przedmiocie budowy obiektu budowlanego.

Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z dnia 12 maja 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni (dalej: "organ I instancji", "PINB") orzekł o braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.; dalej jako: "Prawo budowlane") w sprawie realizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. Ś. [...] w G., dz. nr [...] obręb [...] oraz zagospodarowania działki i zgodności z pozwoleniem na budowę udzielonym decyzją z dnia 8 czerwca 2017 r. Prezydenta Miasta Gdyni i sprawdzenia zgodności realizacji inwestycji z przepisami.

Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania J. K., decyzją z dnia 3 listopada 2023 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu, przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania organ odwoławczy wyjaśnił, że znajdujący się na działce nr [...] w G. budynek mieszkalny jednorodzinny został wybudowany w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta z dnia 8 czerwca 2017 r. udzielającą B. A. i K. A. (dalej jako: "inwestorzy") pozwolenia na budowę budynku, mieszkalnego jednorodzinnego dz. nr [...] obręb [...], zmienioną decyzją tego organu z dnia 5 lipca 2017 r.

W trakcie realizacji przedmiotowej inwestycji J. K., współwłaściciel sąsiedniej działki nr [...], kolejnymi pismami zwracał się do PINB o podjęcie działań w sprawie tej budowy, bowiem jego zdaniem budowa jest realizowana z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Organ I instancji przeprowadził w tej sprawie postępowanie administracyjne zakończone decyzją z dnia 2 lipca 2021 r. orzekającą o braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 51 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego, w sprawie wykonanych odstępstw w trakcie realizacji przedmiotowego budynku na działce nr [...]. PWINB, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 7 lutego 2022 r. uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i w trybie reformatoryjnym stwierdził, że brak jest podstaw do podjęcia w sprawie rozstrzygnięcia w trybie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 8 czerwca 2002 r., wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Gd 196/22, uwzględnił skargę I. K. i J. K. i uchylił rozstrzygnięcia organu I i II instancji. Sąd nakazał organom nadzoru budowlanego m. in. uzupełnienie materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie, przy udziale skarżącego, oględzin na działce nr [...] na okoliczność odstępstw od projektu budowlanego, przeprowadzenie ustaleń w zakresie rzędnych oraz dokonanie ustaleń pod kątem naruszenia dyspozycji § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przez ustalenie, czy dokonana na nieruchomości inwestorów zmiana naturalnego spływu wód opadowych spowodowała skierowanie ich na teren działki sąsiedniej.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji, wykonując zalecenia Sądu dotyczące konieczności zbadania, czy inwestycja zrealizowana na działce nr [...] spowodowała skierowanie wód opadowych na teren sąsiedniej nieruchomości tj. działki nr [...], przeprowadził w dniu 17 stycznia 2023 r. dowód z oględzin na terenie nieruchomości przy ul. Ś. [...] w G., z którego sporządzono protokół. W protokole stwierdzono m. in., że od strony ulicy i bramy teren działki (Ś. [...]) przebiega płasko, większa część działki - poza wjazdem do garażu i dojściem do drzwi wejściowych - jest biologicznie czynna. Wzdłuż granicy z posesją nr [...] przebiega ogrodzenie o wysokości 2-2,20 m, wzdłuż ogrodzenia pas terenu jest nieznacznie niżej i są na tym pasie posadzone szpalerem tuje, różnica pomiędzy trawnikiem a poziomem terenu tuj wynosi od 0 do 12 cm z tym, że pod krzewami widoczna jest gleba a trawnik porośnięty jest grubą warstwą trawy i mchu.

W głębi działki różnica ta miejscami sięga prawie 20 cm. Ponad teren wystaje podmurówka ogrodzenia. Porównując teren działki przy granicy z sąsiadem z drugiej strony przy ul. Ś. [...] widoczne jest, że występuje naturalny łagodny spadek terenu, od strony południowej w kierunku północnym, który na działce nr [...] przy ul. Ś. [...] został wygubiony na metrze terenu pasa przy działce położonej od strony północnej. Ulica również przebiega ze spadkiem od południa w kierunku północnym, czyli od posesji [...]-[...]. W związku z powyższym, naturalny spadek wód opadowych na tym terenie przebiega w kierunku północnym.

Porównano także rysunek zagospodarowania terenu z naniesionymi zmianami ze stanem faktycznym i stwierdzono, że odzwierciedla on ten stan. Niezależnie od powyższego ustalono, że na terenie przedmiotowej działki jest kanalizacja deszczowa ze zbiornikiem odprowadzającym wody opadowe z dachu i podjazdu. Teren działki jest w większości biologicznie czynny. B. A. dołączyła do protokołu decyzję UM dotyczącą wód gruntowych. Protokół z oględzin nieruchomości został podpisany przez strony - z adnotacją I. K. i J. K., że: "nie zgadzają się z treścią protokołu, bowiem jest to samowola budowlana".

Decyzją z dnia 12 maja 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni orzekł o braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego wskutek odwołania wniesionego przez J. K. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku decyzją z dnia 3 listopada 2023 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy obszernie i szczegółowo opisał przeprowadzoną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wskazał, że inwestycja zrealizowana na dz. nr [...] nie spowodowała skierowania spływu wód opadowych na teren sąsiedniej nieruchomości, tj. działki nr [...]. Rozbieżność w ustaleniach organu nadzoru budowlanego i skarżącego co do różnicy pomiędzy rzędnymi na projekcie budowlanym oraz ich aktualnymi wartościami - w ocenie organu - wynika z tego, że skarżący pomija fakt, że istniejąca pierwotnie skarpa w północno-wschodniej części działki nie została zlikwidowana (nadsypana), a przekształcona w skarpę biegnącą bezpośrednio wzdłuż pasa (ok. 1m) terenu działki nr [...] przy jej najniżej położonej północnej granicy (z działką nr [...]).

Zarówno w piśmie z dnia 4 listopada 2021 r. (w tym w dołączonych do niego pomiarach), jak i obecnie, skarżący wskazuje, że poziom gruntu bezpośrednio przy granicy działki jest wyższy niż w rzeczywistości - pomijana jest jednak przez niego istniejąca od strony wschodniej działki nr [...], bezpośrednio przy płocie (podmurówce) na całej jego długości skarpa, którą jednoznacznie zaznaczono na inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej inwestora. Na pomiarach przedstawionych przez stronę skarżącą skarpa ta nie jest w ogóle wzięta pod uwagę, co – zdaniem, organu - błędnie sugeruje, że teren przy granicy działki od strony północnej jest znacząco wyższy niż to ma miejsce w rzeczywistości.

Poziom terenu działki nr [...] u podstawy tej skarpy (wzdłuż podstawy podmurówki - cokołu ogrodzenia) nie jest - jak to wskazuje skarżący m.in. w swoich pomiarach - na poziomie 160,2 m. Wartość poziomu terenu wynosząca 160,2 m.n.p.m. to poziom terenu działki nr [...] znacznie wyżej - ponad skarpą (por. pomiar inwestora). Przy podmurówce na granicy z działką nr [...] teren jest na poziomie 159,83 - 159,94 m.n.p.m.

PWINB zwrócił uwagę, że skarżący całkowicie pomija fakt, że zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta Gdyni projekt budowlany (por. rys. nr 1 - projekt zagospodarowania terenu działki nr [...]) zakładał takie właśnie przekształcenie części istniejącej skarpy na działce nr [...]. Na wskazanym rysunku oznaczono to w części graficznej (pas terenu szer. ok. 1 m) z opisem w legendzie na tym rysunku jako: "proj. strefa wypłaszczenia/przeciwskarpy - zabezpieczenie przed odprowadzeniem wód opad. na teren działek sąsiednich".

W związku z powyższym organ odwoławczy wskazał, że nie jest zgodne z rzeczywistością stwierdzenie skarżącego wskazujące, że od strony działki nr [...] grunt jest dużo wyżej niż podmurówka ogrodzenia, podczas gdy u niego (na działce nr [...]) jest przy cokole niżej. Podczas dodatkowych oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji ustalono, że betonowy cokół ogrodzenia na granicy działek nr [...] i [...] wzniesiony jest poza teren gruntu z obu stron (jednocześnie blokując na granicy wskazanych działek jakiekolwiek ewentualne możliwości przemieszczania się wody czy gruntu). Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, nie może być mowy o jakimkolwiek przekierowaniu wód opadowych na teren sąsiedniej działki.

Odnośnie zaleceń Sądu dotyczących pozyskania materiału dowodowego innych organów, jako dodatkowego materiału dowodowego PWINB wyjaśnił, że podczas dodatkowych oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji inwestorka (współwłaścicielka działki nr [...]) dołączyła do protokołu decyzję UM Gdyni dotyczącą wód gruntowych. Organ odwoławczy, po zapoznaniu się z treścią tego rozstrzygnięcia, stwierdził, że Prezydent Miasta Gdyni decyzją 8 listopada 2022 r. odmówił nakazania B. i K. A., właścicielom posesji przy ul. ś. [...] (dz. nr [...]) przywrócenia stanu poprzedniego oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na posesji przy ul. Ś. [...] (dz. nr [...]).

Organ odwoławczy wyjaśnił, że powyższa sprawa została wszczęta na wniosek J. K., który zarzucał, że inwestorzy podwyższyli teren sąsiedniej działki o nr [...], czym naruszone zostały stosunki wodne, co spowodowało, że teren jego niżej położonej działki nr [...] stał się podmokły. Według skarżącego przyczyną stagnowania wód na jego posesji jest przedostawanie się wód opadowych i roztopowych pod podwaliną wykonaną wzdłuż granicy działek nr [...] i [...]. Aby wyjaśnić stan faktyczny Prezydent Miasta Gdyni po wszczęciu postępowania w trybie art. 234 ustawy Prawo wodne zdecydował o przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego w zakresie geologii i geotechniki umożliwiającego określenie podłoża, jego przepuszczalności oraz wysokości zalegania wód gruntowych w obrębie przedmiotowych działek.

Wykonana ekspertyza biegłego wykazała, że biorąc pod uwagę dokonane rozpoznanie warunków gruntowo-wodnych stagnowanie wody w obrębie działki nr [...] nie następuje wskutek przedostawania się wód z działki sąsiedniej (nr [...]). W rezultacie, w uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta Gdyni wyjśnił, że ekspertyza - wykonana przez biegłego na podstawie badań wykonanych w sierpniu 2022 r. - nie potwierdza zarzutów skarżącego, że istnieje przepływ wód opadowych pod podwaliną wykonaną wzdłuż granicy działek [...] i [...] - tj. nie istnieje spływ z posesji Ś. [...] na posesję Ś. [...]. Organ wskazał także, że rzędne terenu działki nr [...] i działki nr [...] biegną w kierunku spadku terenu obu działek (działka nr [...] jest położona nad działką nr [...]). Rzędne działki nr [...] kształtują się na poziomie 160,0 -160,5 m.n.p.m., a działki nr [...] (niżej położonej) na poziomie 159,5 - 159,9 m.n.p.m. Na działce nr [...] tuż przy granicy z działką nr [...], z uwagi na występowanie w tej części działki przystropowej osadów piaszczystych zalegających na utworach słaboprzepuszczalnych, przy intensywnych opadach może dojść do stagnowania wody na tym obszarze. W konsekwencji Prezydent orzekł, że brak jest przesłanek do stwierdzenia, że właściciele posesji Ś. [...] dokonali zmiany stosunków wodnych ze szkodą dla posesji Ś. [...].

W ocenie PWINB wskazany wyżej materiał dowodowy jest w przedmiotowej sprawie o tyle istotny, że skarżący wielokrotnie wskazywał, że w wyniku wykonania zmian w ukształtowaniu terenu działki nr [...] woda przedostaje się z tej działki na jego niżej położoną działkę nr [...] dlatego, że wykonano źle zmiany w ukształtowaniu terenu działki nr [...] powodujące zalewanie działki skarżącego. Z treści decyzji z dnia 8 listopada 2022 r. wynika jednak, że kwestie te zostały przez organ ochrony środowiska Prezydenta Miasta Gdyni jednoznacznie wyjaśnione i zarzuty skarżącego zostały odrzucone jako niezasadne.

W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że wbrew stanowisku skarżącego, przedmiotowa sprawa nie jest sprawą z zakresu "samowoli budowlanej" regulowaną przepisem art. 48 Prawa budowlanego, a sprawą, w której zastosowanie znajduje tryb wskazany w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego.

Przeprowadzone dodatkowe postępowanie dowodowe wykazało, że w sprawie nie zachodzi jednak żadna z przesłanek w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Na tym etapie sprawy doprecyzowano kwestie związane z ewentualnym naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych i wykazano, że w sprawie nie zachodzi naruszenie § 29 warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nie wykazano także, aby nastąpiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (wykonane zmiany w ukształtowaniu terenu działki nr [...] nie spowodowały zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 36a ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego). W konsekwencji – zdaniem organu odwoławczego - brak jest podstaw, aby w sprawie zastosować dyspozycje art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego.

Zdaniem PWINB, organ I instancji zasadnie stwierdził, że wykonane w trakcie inwestycji zmiany, szczególnie dotyczące zmian w ukształtowaniu terenu działki nr [...] - nie naruszają przepisów art 50 ust. 1 Prawa budowlanego, w szczególności przepisów techniczno-budowlanych i nie są zmianami wyszczególnionymi jako istotne zgodnie z wskazanym wyżej przepisem. W sprawie nie zaistniały także inne przesłanki wskazane w tym przepisie, w szczególności przesłanka dotycząca zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska (art. 50 ust. 1 pkt 2).

Końcowo, ustosunkowując się do pozostałych zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu organ odwoławczy uznał za bezzasadny zarzut, że "przedmiotowa inwestycja stanowi samowolę budowlaną - zatem rozpatrywanie jej w odniesieniu do istotnych odstępstw jest bezzasadne i nie zmierza do należytego wyjaśnienia sprawy." PWINB ponownie podniósł, że inwestycja została zrealizowana w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę, która nie została wyeliminowana z obiegu prawnego, a zatem w sprawie nie doszło do samowoli budowlanej. Obecnie (po wyroku WSA w Gdańsku) sprawa dotyczy wyjaśnienia kwestii, czy podczas realizacji inwestycji nie naruszono przepisów techniczno-budowlanych i czy w związku z tym wykonane podczas realizacji inwestycji zmiany należy zakwalifikować jako zmiany istotne czy też nie. W przedmiotowym postępowaniu bezsprzecznie chodziło o stwierdzenie, czy zastosowanie znajduje tryb określony w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego.

Na marginesie PWINB zwrócił uwagę, że z akt sprawy wynika, że po wydaniu przez Prezydenta Miasta Gdyni decyzji o pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji – J. K. (który nie był stroną w postępowaniu zakończonym decyzją udzielającą pozwolenia na budowę) - wystąpił z wnioskiem o wznowienie tego postępowania. Postanowieniem z dnia 5 lipca 2022 r. Prezydent Miasta Gdyni odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę. Wojewoda Pomorski postanowieniem z dnia 16 listopada 2022 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Za bezzasadny uznał ponadto organ odwoławczy zarzut dotyczący samowolnego wykonania betonowego muru oporowego na granicy działek. PWINB wyjaśnił, że projekt budowlany nie zatwierdzał ogrodzenia między działkami nr [...] i nr [...]. Wykonanie ogrodzenia o wys. 2 - 2,20 m pomiędzy działkami nie wymaga ani uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani dokonania zgłoszenia i - w związku z tym - budowa takiego ogrodzenia nie stanowi samowoli budowlanej.

Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego uchylenia przez PWINB odbioru oraz pozwolenia na użytkowanie dla budynku na działce nr [...] w G., organ odwoławczy wyjaśnił, że po realizacji omawianej inwestycji przedmiotowy budynek został przyjęty przez organ I instancji do użytkowania w trybie art. 54 Prawa budowlanego. Zwrócił także uwagę, że w kompetencjach organów nadzoru budowlanego nie leży - sugerowane przez skarżącego - "uchylanie odbiorów."

Następnie, w odniesieniu do zarzutu dotyczącego występowania w niniejszej sprawie stanu zagrożenia ludzi i mienia, PWINB wskazał, że strona nie poparła tego zarzutu żadnymi konkretnymi dowodami, natomiast organy nadzoru budowlanego w dotychczasowym postępowaniu nie potwierdziły występowania takich przesłanek.

Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego fałszowania dokumentacji budowlanej organ odwoławczy wskazał, że organami właściwymi w tej kwestii Policja i Prokuratura.

Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego konieczności orzeczenia przez PWINB o niedopełnieniu obowiązków przez kierownika prac budowlanych organ odwoławczy wskazał, że w przypadku naruszenia kwestii procedur formalno – prawnych związanych z rozpoczęciem budowy zastosowanie znajdują przepisy rozdziału 9 Prawa budowlanego.

Końcowo, odpowiadając na zarzut dotyczący konieczności wyłączenia T. A., pracownika WINB w Gdańsku z niniejszego postępowania, ze względu na relacje rodzinne z J. M. – A., która prowadziła postępowanie z ramienia PINB w Gdyni organ odwoławczy wyjaśnił, że wskazana osoba nie prowadzi przedmiotowego postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:

art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i oparcie rozstrzygnięcia o z góry założone tezy bez weryfikacji innych możliwości;

art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierzetelne i niekompletne zgromadzenie oraz rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie w wyniku czego pominięto ustalenie, że budowa na działce [...] została rozpoczęta bez ważnego pozwolenia na budowę;

art. 24 § 3 k.p.a. poprzez brak wyłączenia pracownika organu mimo zaistnienia przesłanek dla takiego działania, co miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie.

W związku powyższym wnieśli o uchylenie decyzji organu I i II instancji, zobowiązanie organu do wszczęcia postępowania administracyjnego mającego na celu likwidację samowoli budowlanych na działce [...] w G. w stosunku do budynku (rozpoczęcie i prowadzenie prac budowlanych bez pozwolenia na budowę) i samowolnego przekształcenia funkcji ogrodzenia w mur oporowy oraz o wskazanie przez Sąd organowi prawidłowej podstawy prawnej i sposobu likwidacji samowoli budowlanych. Wnieśli ponadto o zobowiązanie organu do wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 156 §1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, mającego na celu stwierdzenie nieważności decyzji o odbiorach budynku i uchylenia zezwolenia na jego użytkowanie, ze względu na samowolę i brak wiarygodnej dokumentacji, a także o wydanie opinii przez Sąd, że decyzja o pozwoleniu na budowę Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 8 czerwca 2017 r. zmieniona decyzją z dnia 5 lipca 2017 r wydana dla działki nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa i w dniu jej wydania była niewykonalna. Dodatkowo wnieśli o nakazanie organowi I instancji odsunięcia inspektor J. M.-A. od postępowania w oparciu o art. 24 § 3 k.p.a.

Ponadto wnieśli o dopuszczenie załączonych do skargi dokumentów, jako dowodów w niniejszej sprawie na okoliczność istnienia samowoli budowlanej w niniejszej sprawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania oraz o wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i o przyznaniu od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 wskazanej ustawy.

Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo, odnosząc się do kwestii wyłączenia pracownika prowadzącego postępowanie wyjaśnił, że Główny Urząd Nadzoru Budowlanego dwukrotnie rozpatrywał skargi w tym zakresie. W marcu 2023 r. Departament Orzecznictwa przekazał skargę wg właściwości w zakresie wyłączenia pracownika Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni, który postanowieniem z dnia 27 marca 2023 r. odmówił wyłączenia J. M.-A. - eksperta nadzoru budowlanego w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni od udziału w postępowaniu w przedmiotowej sprawie, ponieważ w sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności normowana przepisami prawa, jak również nie zachodzą inne okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do bezstronności osoby prowadzącej postępowanie administracyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako: "P.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej jako: "PWINB") z dnia 3 listopada 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni z dnia 12 maja 2023 r. orzekającą o braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego - w sprawie budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. Ś. [...] w G., dz. nr [...] obręb [...] oraz zagospodarowania działki i zgodności z pozwoleniem na budowę udzielonym decyzją Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 8 czerwca 2017 r., nr [...] oraz sprawdzenia zgodności realizacji inwestycji z przepisami.

Dokonując kontroli prawidłowości wydanych w sprawie decyzji Sąd doszedł do wniosku, że nie naruszają one prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Podkreślenia wymaga, że organy administracji rozstrzygające w sprawie były związane oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 czerwca 2022 r., II SA/Gd 196/22. Wyrokiem tym Sąd uchylił wcześniejsze decyzje organów administracji dotyczące nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i określił wytyczne co do dalszego postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył ustalenia przyjęte w decyzji PWINB, który podał, że zatwierdzony projekt zagospodarowania terenu działki nr [...] zakładał, iż teren przy nowo wznoszonym budynku będzie miał rzędne wynoszące (m n.p.m.): 160,2 (od strony zachodniej przy wejściu do budynku), 160,05 (z pozostałych stron wokół ww. budynku). Projektowane rzędne na granicy działki nr [...] z sąsiadującą od strony północnej działką nr [...] wzdłuż linii granicy od strony zachodniej w kierunku wschodnim to: 159,7 (punkt w narożniku północno-wschodnim działki), 159,7 i 159,6 (punkty w części środkowej granicy działki), 159,0 (punkt na narożniku północno-wschodnim działki). Według PWINB w rzeczywistości wykonano nadsypanie terenu przedmiotowej działki w ten sposób, że teren wokół projektowanego budynku został podwyższony o ok. 38 cm, zaś skarpę (obniżenie fragmentu terenu działki) zniwelowano nadsypując, a uzyskane końcowe rzędne na granicy z działką nr [..] wynoszą obecnie (wg kolejności): 159,9 (projektowane 159,7), 159,9 (projektowane 159,6), 159,8 (projektowane 159,0).

W ocenie Sądu wskazane zmiany są odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie objętym projektem zagospodarowania działki, ale organy administracji powinny ocenić czy mają one charakter istotnego odstąpienia w rozumieniu art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego. Jak wyjaśnił Sąd w rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajdzie przepis art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego w znowelizowanym brzmieniu. Zgodnie bowiem z art. 28 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471) do spraw, o których mowa w art. 25-27, stosuje się przepisy art. 36a ust. 5 i art. 40 ustawy zmienianej w art. 1 (tj. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane) w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Uznanie dokonanych zmian za istotne odstąpienie skutkować powinno podjęciem przez organ nadzoru budowlanego postępowania naprawczego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Sąd zwrócił także uwagę, że w postępowaniu nadzorczym prowadzonym na podstawie przepisów Prawa budowlanego organy nadzoru budowlanego powinny ocenić, czy roboty budowlane wykonane zostały zgodnie z przepisami, w tym w szczególności zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi. Mając na uwadze, że niezgodność wykonania obiektu budowlanego polegała m.in. na podwyższeniu terenu organy powinny były ocenić roboty budowlane pod kątem naruszenia dyspozycji § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.; dalej jako: "rozporządzenie z 12 kwietnia 2002 r."), który zakazuje dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości. Kwestia, czy dokonuje się to ze szkodą dla gruntów sąsiednich nie ma przy tym znaczenia. Do wypełnienia hipotezy § 29 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. wystarczające jest ustalenie, że dokonana zmiana naturalnego spływu wód opadowych spowodowała skierowanie ich na teren sąsiedniej nieruchomości. Nie jest tu wymagane, by zmiana ta spowodowała nadto szkody na gruntach sąsiednich. Organy w tym przedmiocie powinny dokonać własnych i samodzielnych ustaleń, bazując na całości materiału dowodowego. Oceny te powinny odnosić się do kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc czy dokonana na nieruchomości inwestorów zmiana naturalnego spływu wód opadowych spowodowała skierowanie ich na teren sąsiedniej nieruchomości. Oczywiście, w ramach oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie organy mogły także uwzględnić opinie opracowane w innych prowadzonych postępowaniach administracyjnych, jednakże w żadnym razie opiniami takimi nie mogły zastępować własnych ocen i ustaleń. Zaniechanie dokonania tego rodzaju ocen i ustaleń miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem niedokonanie takich ustaleń było ważne tak dla oceny naruszenia przez inwestorów zakazu z § 29 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r., jak również dla oceny powyższego odstępstwa w kontekście tego, czy ewentualna zmiana naturalnego spływu wód opadowych może być kwalifikowana jako zwiększająca obszar oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany i tym samym za istotne odstąpienie w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego. Ponadto, ocena czy odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego ma charakter istotny dokonać powinna być dokonana przez organy nadzoru budowlanego, a nie przez projektanta, a stwierdzenie, że odstępstwo od projektu budowlanego w zakresie objętym projektem zagospodarowania działki lub terenu nie jest odstępstwem istotnym wymaga udokumentowania takich ustaleń w aktach sprawy.

Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną, o której mowa w powołanym przepisie, rozumieć należy wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast, wskazania co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (zob. A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 345). Związanie sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 P.p.s.a., oznacza zaś, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Ponadto, w orzecznictwie jednoznacznie wskazuje się, że związanie sądu i organu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu trwa w danej sprawie dopóty, dopóki nie zostanie ono uchylone lub zmienione lub nie ulegną zmianie przepisy, czyniąc pogląd prawny nieaktualny (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998 r., sygn. akt III RN 130/97, OSP 1999, z. 3, poz. 101 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 1999 r., sygn. akt I SA 2019/98, ONSA 2000, nr 3, poz. 129).

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku nie został uchylony ani zmieniony, a przepisy prawa nie uległy zmianie, wobec czego także Sąd orzekający w niniejszej sprawie był związany oceną prawną wyrażoną w wyroku z dnia 8 czerwca 2022 r.

Poddane sądowej kontroli decyzje zostały wydane na podstawie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Istota takich decyzji polega na tym, że na inwestora nakłada się obowiązek wykonania, w wyznaczonym terminie, określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych lub wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Stan zgodny z prawem, w rozumieniu tego przepisu, oznacza w pierwszej kolejności zgodność z zatwierdzonym projektem budowlanym lub innymi warunkami pozwolenia na budowę albo zgodność z dokonanym zgłoszeniem. Mówiąc w tym przypadku o zgodności z prawem, jako że pozwolenie na budowę, zatwierdzenie projektu budowlanego oraz zgłoszenie wykonywania robót budowlanych są instytucjami prawa budowlanego, należy mieć na uwadze doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem w znaczeniu przepisów prawa administracyjnego materialnego, a nie innych gałęzi prawa, np. prawa cywilnego. (zob. wyroki NSA: z dnia 16 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 2981/12, czy z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2140/10, wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu wyroki dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Tryb postępowania naprawczego z art. 50-51 Prawa budowlanego ma zastosowanie także do robot budowlanych już wykonanych, co jasno wynika z art. 51 ust. 7 tej ustawy. Nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych jest uzasadnione jedynie wówczas, gdy bezsporne jest, że wykonane roboty nie spełniają wymogów przewidzianych prawem. Natomiast ustalenie, że wykonane roboty budowlane były zgodne ze standardami i nie wymagały przeprowadzenia żadnych dodatkowych czynności ani robót, stanowi podstawę do przyjęcia przez organy nadzoru budowlanego, że brak jest przesłanek do kontynuowania postępowania naprawczego, co uczyniły organy obu instancji w niniejszej sprawie.

W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organy administracji trafnie przyjęły, że przedmiotem postępowania była kwestia nałożenia obowiązków na podstawie art. 50 i art. 5 1 ustawy budowlane. Tak też przedmiot postępowania został określony w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 8 czerwca 2022 r. Bezspornym pozostaje, że budynek mieszkalny jednorodzinny przy ul. Ś. [...] w G. zlokalizowany na działce nr [...], [...], obręb [...] został wybudowany na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 8 czerwca 2017 r. nr [...] zmienionej decyzją tego organu z dnia 5 lipca 2017 r., nr [...] (obie decyzje znajdują się w aktach sprawy). Decyzje te stały się ostateczne, a z akt sprawy nie wynika by zostały one uchylone lub zmienione w trybie nadzwyczajnym bądź w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Należy zatem uznać, że zasadnie organy administracji przyjęły, iż budowa zrealizowana została na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak jak wymaga tego ustawa Prawo budowlane.

Oceny tej nie mogą zmienić podnoszone przez skarżących okoliczności, to jest wydanie decyzji o odmowie pozwolenia na budowę na działce [...] czy wniesionego sprzeciwu w sprawie zawiadomienia B. i K. A. o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania.

W aktach sprawy znajduje się kopia decyzji z dnia 4 maja 2017 r. Prezydenta Miasta Gdyni o odmowie zatwierdzenia projektu budowalnego i udzielenia inwestorom (nieczytelne) pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w G., ul. Ś., dz. nr [...], [...] obręb ewidencyjny [...]. Skarżący jako załącznik nr 3 do skargi przedstawili wydruk zdjęcia pierwszej strony tej decyzji na dowód samowoli budowlanej zrealizowanej na działce dz. nr [...], [...]. Podstawą wydania tej decyzji było niezrealizowanie przez inwestorów obowiązków uzupełnienia złożonego projektu budowlanego o wymagania przedstawione we wcześniejszym postanowieniu organu administracji (postanowienie Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 10 kwietnia 2017 r., [...] – w aktach organu I instancji). Fakt, że została wydana taka decyzja nie oznacza, iż inwestorzy dopuścili się samowoli budowlanej albowiem później, w dniu 8 czerwca 2017 r. wydana została decyzja Prezydenta Miasta Gdyni zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę B. i K. A. budynku mieszkalnego jednorodzinnego w G., ul. Ś., dz. nr [...], [...], obręb [...].

Wydana w 24 września 2020 r. decyzja - sprzeciw Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni (dalej jako: "PINB"), ozn.: [...] w sprawie zawiadomienia B. i K. A. o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania nie podważa legalności udzielonego pozwolenia na budowę. Jak wskazano w jej uzasadnieniu inwestorzy nie wypełnili obowiązków wynikających z art. 57 ustawy Prawo budowlane, co uniemożliwia organowi nadzoru budowlanego dokonanie oceny zgodności zrealizowanych robót budowlanych. Nie oznacza to jednak podważenia legalności decyzji o pozwoleniu na budowę. Konsekwencją powyższego było wszczęcie przez PINB postępowania w sprawie odstępst dokonanych w trakcie realizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego w którym to postępowaniu wydana została zaskarżone decyzja.

W ponownym postępowaniu organ administracji przeprowadził w dniu 17 stycznia 2023 r. oględziny nieruchomości, w których wzięli udział skarżący. Z treści protokołu wynika, że I. K. i J. K. podpisali protokół, wskazując przy tym, że nie zgadzają się z jego treścią twierdząc, że "jest samowola budowlana" (k. 178, k. 179 i k. 181 – tom akt ozn.: [...]). Dokonano także szczegółowych ustaleń w odniesieniu do wprowadzonych zmian w ukształtowaniu terenu i odprowadzania wód opadowych, przenalizowano kwestię zacienienia, zmiany rzędnych i wysokości obiektu oraz kwestię jego oddziaływania w kontekście art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego. Ustalenia te stanowiły podstawę do wydania przez organ I instancji decyzji o braku podstaw prawnych do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Decyzja ta została utrzymana w mocy po przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym. W uzasadnieniu decyzji PWINB szczegółowo opisał przeprowadzone w sprawie czynności, opisał dowody na podstawie których ustalił stan faktyczny sprawy i wyjaśnił na jakiej podstawie przyjął, że inwestycja zrealizowana na dz. nr [...] nie spowodowała skierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości tj. działki nr [...]. Odniósł się także do rozbieżności w ustaleniach organu nadzoru budowlanego i skarżącego co do różnicy pomiędzy rzędnymi na projekcie budowlanym oraz ich aktualnymi wartościami (s. 7 – 13 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). W ocenie organu, wynika ona z tego, że skarżący pomija fakt, że istniejąca pierwotnie skarpa w północno-wschodniej części działki nie została zlikwidowana (nadsypana), a przekształcona w skarpę biegnącą bezpośrednio wzdłuż pasa (ok. 1m) terenu działki nr [...] przy jej najniżej położonej północnej granicy (z działką nr [...]; s. 20 – 22 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Szczegółowo odniósł się także do zarzutów skarżących zawartych w odwołaniu (s. 25 – 27). Przeprowadzone postępowanie dało organowi administracji podstawę do wniosku, że zgromadzony materiał dowodowy nie wykazał, aby dokonane podczas realizacji inwestycji zmiany ukształtowania terenu działki nr [...] spowodowały przekierowanie naturalnego spływu wód opadowych na teren działki nr [...].

W ocenie Sądu postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami. Organy administracji zastosowały się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 czerwca 2022 r. i zgromadziły materiał dowodowy potwierdzający prawidłowość wyprowadzonych wniosków.

Z art. 36a ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego wynika, że za istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę uznaje się odstąpienie w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu, w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany. Według art. 36a ust. 5 pkt 2 Prawa budowlanego za istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki uznać należy odstąpienie w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego dotyczących: a) powierzchni zabudowy w zakresie przekraczającym 5%, b) wysokości, długości lub szerokości w zakresie przekraczającym 2%.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wykazał aby wykonane podczas realizacji przedmiotowej inwestycji zmiany ukształtowania terenu działki nr [...] spowodowały przekierowanie naturalnego spływu wód opadowych na teren działki skarżących. W sprawie nie doszło do zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany, a tym samym nie naruszono § 29 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. Organ administracji odniósł się także do twierdzeń skarżących odnośnie tego, że przy ogrodzeniu (podmurówce) od strony inwestora, grunt jest wyżej niż podmurówka. Jak wykazano w uzasadnieniu decyzji tej okoliczności nie potwierdza zebrany materiał dowodowy, albowiem wbrew twierdzeniom skarżących cokół ogrodzenia wzniesiony jest ponad otaczający go grunt z obu stron granicy działek (dz. nr [...] i [...]). Dodatkowo, na działce nr [...] wykonano (zgodnie z projektem budowlanym) system kanalizacji deszczowej ze zbiornikiem odprowadzającym wody opadowe z dachu i podjazdu na tej działce. Trafnie organ odwoławczy zauważył, że instalacja ta pozytywnie wpływa na właściwe zagospodarowania wód opadowych i roztopowych. W zakresie wysokości budynku organy administracji wykazały, że różnica między tym wskaźnikiem przyjętym w zatwierdzonym projekcie, a wybudowanym budynkiem nie przekroczyła 2% (wg projektu budynek miał mieć wysokość: 8,07m, wybudowany ma 8,15m).

W odniesieniu do zawartych w skardze żądań Sąd wyjaśnia, że przedmiotem sądowej kontroli są decyzje lub inne akty, czynności organów administracji publicznej. P.p.s.a. nie przewiduje kompetencji do stwierdzania zaistnienia samowoli budowlanej (w przedmiotowej sprawie nie ma o tym mowy z powodów, o których była mowa powyżej) i zobowiązywania organów administracji do wszczęcia postępowania w celu jej likwidacji. Sąd rozpatrując skargę na decyzję w przedmiocie robót budowlanych nie może także nakazać organom administracji wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o odbiorze budynku, którego dotyczyła zaskarżona decyzja. Żaden z przepisów P.p.s.a. nie przewiduje także, by Sąd mógł wydawać opinie w przedmiocie tego, że decyzja organu administracji została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Istota sądowej kontroli oparta jest o zasadę skargowości sprowadzającą się do tego, że odpowiadająca wymogom formalnym skarga uprawnionego podmiotu wszczyna postępowanie przed sądem administracyjnym. W ramach tego postępowania Sąd dokonuje oceny zaskarżonej decyzji (innego aktu) w zakresie jej (jego) zgodności z prawem. Oceny tej dokonuje w wyroku, który stanowi jedyną formę "wypowiedzi" Sądu o działaniu organów administracji. Podkreślenia wymaga, że warunkiem uruchomienia sądowej kontroli jest wyczerpanie – w przypadku decyzji – administracyjnego toku instancji. Oznacza to, że skarga może być złożona, co do zasady, tylko wtedy, gdy postępowanie już się zakończyło. Bezprzedmiotowe jest zatem żądanie skargi nakazania PINB w Gdyni odsunięcia inspektor J. M. – A. od postępowania w oparciu o art. 24 § 3 k.p.a., skoro postępowanie administracyjne już się zakończyło. Sąd nie ma natomiast możliwości orzekania o wyłączeniu pracownika organu administracji "na przyszłość", w przyszłych postępowaniach. Podkreślić należy, że skarżący składali w toku postępowania wnioski o wyłączenie wymienionej osoby i zostały one rozpoznane.

W sprawie nie zaistniały przesłanki do wymierzenia organowi grzywny w wysokości określonej art. 154 § 6 P.p.s.a. ani też do zasądzenia na rzecz skarżących grzywny.

Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.