Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 885/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 130 ust. 3 w zw. z art. 138 ust. 1 i art. 135 ust. 1 lit g
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 3 art. 135, art. 141, art. 145
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: § 4 ust. 8
journal: Dz.U. 2002 nr 236 poz 1998
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi  przepisy ruchu drogowego.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 2537/08 w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C na rzecz K.K. kwotę [...] (trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 2537/08 oddalił skargę K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w R. wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2008 r. wystąpił do Starosty P. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji K. K. do kierowania pojazdami, w związku z otrzymaniem 27 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Starosta P. decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr 00073/07 wydaną w oparciu o art. 138 ust. 1 w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit g ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. –Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm., dalej jako p.r.d.) zatrzymał K.K. prawo jazdy kat. B do czasu zdania odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu sprawdzającego kwalifikacje.

W uzasadnieniu decyzji podał, iż tej sprawie przesłanki do zatrzymania prawa jazdy zostały spełnione albowiem kierujący pojazdem przekroczył liczbę 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wskazał, iż okoliczność, że część punktów karnych została zaewidencjonowana z opóźnieniem, tj. po wystawieniu K. K. zaświadczenia dotyczącego ilości otrzymanych punktów karnych pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

Od powyższej decyzji K.K. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., w którym zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a. i art. 9 K.p.a. w zw. z art. 130 ust. 3 p.r.d., i wniósł o jej uchylenie.

W uzasadnieniu odwołania podał, iż w dniu 4 lipca 2007 r. otrzymał od Komendanta Powiatowego Policji w P. zaświadczenie o wpisach w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego z którego wynikało, że liczba posiadanych przez niego punktów wynosiła 6. Natomiast z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z/s w R., który stał się podstawą wydania decyzji przez organ pierwszej instancji wynika, że w okresie od dnia 17 grudnia 2006 r. do dnia 4 lipca 2007 r. liczba tych punktów wynosiła 27.

W ocenie odwołującego brak pełnej informacji o stanie zaewidencjonowanych punktów pozbawił go możliwości skorzystania z uprawnienia określonego w art. 130 ust. 3 p.r.d. Ponadto podał, że po uzyskaniu pełnej informacji o stanie faktycznym skorzystał z przysługującego mu prawa i odbył szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 p.r.d.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy.

W uzasadnieniu decyzji podało, że w przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że w ciągu roku K. K. otrzymał 27 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wyjaśniło, że organ uprawniony do zatrzymania prawa jazdy nie prowadzi postępowania w celu weryfikacji lub ustalenia poprawności naliczenia punktów, jak również terminu, w jakim te punkty zostały wpisane do ewidencji, musi jedynie ocenić, czy kierowca rzeczywiście przekroczył 24 punkty. W niniejszej sprawie okoliczność ta została udokumentowana we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] kwietnia 2008 r. Organ drugiej instancji przyznał, że wprawdzie, wydane odwołującemu zaświadczenie z dnia 4 lipca 2007 r. nie obejmowało punktów za wykroczenia z dnia 9 kwietnia 2007 r. i z dnia 29 maja 2007 r., gdyż zostały one wpisane do ewidencji z opóźnieniem, to jednak w jego ocenie obowiązkiem odwołującego jest kontrolowanie ilości zebranych punktów, o których informują funkcjonariusze Policji nakładający grzywnę w drodze mandatu karnego.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi K.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W skardze skarżący zarzucił naruszenie art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a. i art. 9 K.p.a. oraz art. 10 K.p.a. w zw. z art. 130 ust. 3 p.r.d., a także naruszenie art. 107 § 1 K.p.a.

W uzasadnieniu skargi przytoczył argumenty podniesione w odwołaniu. Ponadto wskazał, że organ nakładający mandat jest zobowiązany do niezwłocznego poinformowania organu prowadzącego ewidencję o fakcie popełnienia czynu podlegającego wpisowi do ewidencji oraz o liczbie punktów, które będą przypisane z tego tytułu. Natomiast w tej sprawie doszło do rażącego naruszenia tego obowiązku, albowiem przedmiotowe informacje zostały przekazane w ciągu 87 dni i 35 dni.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 107 § 1 K.p.a. skarżący podał, że organ zastosował w sprawie przepisy uchylonego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 2 kwietnia 1998 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniosło o jej oddalenie.

Wyjaśniło, że rzeczywiście w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji błędnie powołano datę wydania i publikacji rozporządzenia, to jednak organ wydający rozporządzenie, jego tytuł oraz jednostka redakcyjna przepisu i jego treść zostały powołane prawidłowo. W ocenie organu odwoławczego ponieważ omyłką obciążone było uzasadnienie decyzji, a nie jej podstawa prawna, to nie miała ona wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 6, 7 i 9 K.p.a. organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie, gdyż decyzja wydana była w oparciu o przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym, w postępowaniu zebrane były wszystkie wymagane prawem dokumenty potwierdzające stan faktyczny, tj. przekroczenie przez skarżącego 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a organ administracji publicznej wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy w żaden sposób nie uchybił zasadzie informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie o istocie sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonując oceny zasadności skargi, uznał, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 138 p.r.d. starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Decyzja ta ma charakter związany. Oznacza to, że w przypadku zaistnienia określonych w danej normie prawnej przesłanek, organ zobowiązany jest wydać rozstrzygnięcie wynikające z tej normy prawnej.

W niniejszej sprawie niesporne jest, że skarżący w okresie od dnia 17 grudnia 2006 r. do dnia 4 lipca 2007 r. uzyskał 27 punktów. Okoliczność ta stanowiła jedyną, ale zarazem wystarczającą przesłankę do wydania przez Starostę P. decyzji o zatrzymaniu K.K. prawo jazdy kat. B do czasu zdania odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu sprawdzającego kwalifikacje. A zatem wydana w sprawie decyzja odpowiada prawu.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w tej sprawie nie doszło do naruszenia ogólnych reguł postępowania określonych w art. 6 K.p.a., 7 K.p.a. i 9 K.p.a. Organy obu instancji orzekały bowiem na podstawie obowiązujących przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgromadziły i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, a ustalony stan faktyczny między stronami jest niesporny. Ponadto, organom orzekającym w tej sprawie nie można również zarzucić naruszenia obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. Natomiast uchybienia jakich dopuściły się organy Policji, nie przekładają się na ocenę poprawności wydanych w sprawie decyzji. Obowiązek wprowadzenia w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, punktów przyznanych w związku z popełnionym wykroczeniem wykonany z opóźnieniem, pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, w której niesporne jest, że skarżący uzyskał 27 punktów. W świetle obowiązujących przepisów obligowało to starostę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

Poza tym, Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że funkcjonariusz Policji nakładając grzywnę w drodze mandatu obowiązany jest poinformować ukaranego o liczbie punktów, które będą mu przypisane z tego tytułu (§ 4 ust. 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego). Oznacza to, że osoba naruszająca przepisy ruchu drogowego jest świadoma za co i ile punktów zostało jej przypisanych. W jej interesie jest zatem czuwanie, aby limitu punktów określonego prawem nie przekroczyć.

Ewidencje punktów prowadzi komendant wojewódzki policji, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanego, która powinna być systematycznie aktualizowana. Zdaniem Sądu pierwszej instancji nieprawidłowości w prowadzeniu i systematycznej aktualizacji ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego nie stanowią podstawy do odstąpienia przez starostę od wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, w sytuacji, gdy przesłanki do wydania takiej decyzji zostały spełnione.

Ponadto, Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z § 8 ust. 6 ww. rozporządzenia odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Oznacza to, że skarżący pomimo otrzymania w dniu 4 lipca 2007 r. zaświadczenia błędnie informującego o ilości punktów znajdujących się na jego koncie, przez uczestnictwo w szkoleniu nie mógłby skorzystać z możliwości zmniejszenia liczby punktów, albowiem w tej dacie przekroczył on już limit 24 punktów.

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, również, iż stosownie do § 9 ww. rozporządzenia, osoba zainteresowana ma prawo uzyskać od Policji ustną informację lub zaświadczenie o wpisach ostatecznych lub tymczasowych dotyczących punktów odpowiadających dokonanym przez siebie naruszeniom. Informacji takiej udziela się lub zaświadczenie wydaje się w siedzibie organu prowadzącego ewidencję lub, w miarę możliwości technicznych, w innej jednostce Policji.

Sąd pierwszej instancji za niezasadny uznał również zarzut naruszenia art. 107 § 1 K.p.a. polegający na powołaniu się przez organ na uchylony akt prawny, gdyż przepisy wskazanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie stanowiły podstawy rozstrzygnięcia. Przy czym, podkreślił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. postanowieniem z dnia 8 grudnia 2008 r. sprostowało z urzędu tę oczywistą omyłkę popełnioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej P.p.s.a. skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł K.K., reprezentowany przez adwokata

i zaskarżając go w całości zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 i art. 3 § 2 i art. 135, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c P.p.s.a.;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) przez jego błędną wykładnię;

3. naruszenie przepisów prawa materialnego: § 4 pkt 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2002 r. Nr 236, poz. 1998 ze zm.).przez jego błędną wykładnię;

4. naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 138 ust. 1 i art. 135 ust. 1 pkt 1 lit g ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) przez ich niewłaściwe zastosowanie.

W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej w sposób szczegółowy przedstawił okoliczności w jakich doszło do wydania zaskarżonej decyzji. Wskazał, że ustawodawca w art. 130 ust. 3 p.r.d. wprowadził zasadę, że kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, przy czym nie dotyczy to tylko kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Podkreślił, że w omawianej ustawie brak jest delegacji ustawowej dla Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, aby w drodze rozporządzenia rozszerzył zakres ograniczenia w korzystaniu z uprawnień określonych w art. 130 ust. 3 p.r.d. na inne przypadki.

Przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. nie spełnia wymogów art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Jednakże Sąd pierwszej instancji tego faktu nie rozważył, a więc nie wykonał swoich obowiązków wynikających z art. 3 § 1 i art. 135 P.p.s.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem skarżącego Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił także istotnych elementów stanu faktycznego istniejącego w tej sprawie. Pominął i nie ocenił faktu, że zaświadczenie Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] lipca 2007 r. jest dokumentem urzędowym wydanym przez organ do tego powołany i jako dokument urzędowy korzysta z przewidzianego przez art. 76 § 1 K.p.a. domniemania prawdziwości i rzetelności i jest dowodem tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Przed wszystkim jednak, pominął fakt odbycia przez skarżącego szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 p.r.d., które to spowodowało obniżenie zaewidencjonowanych punktów karnych o 6. Fakty te mają istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. Stanowi to naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a.

A zatem utrzymanie w obrocie prawnym decyzji wydanych z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej jest naruszeniem art. 3 § 1 w związku z art. 145 §.1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie skarżącego fakt poinformowania przez policjanta o ilości przyznanych punktów karnych nie nakłada na kierowcę obowiązku ich ewidencjonowania, skoro ustawodawca zobowiązał do tego organ administracji. Obowiązku tego nie można bowiem wyprowadzić z § 4 ust. 8 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r., gdyż wpisu do ewidencji dokonuje policjant lub pracownik Policji.

Autor skargi kasacyjnej podkreślił, iż skarżący działał w zaufaniu do organów praworządnego państwa, czego dowodzi uzyskanie zaświadczenia z dnia 4 lipca 2007 r., gdyż nie miał on obowiązku prowadzenia ewidencji swoich punktów. Ustawodawca powołał bowiem organ administracji w celu prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i otrzymanych przez nich punktów. Każdy kierowca jest uprawniony do uzyskania informacji o stanie swego konta i może skorzystać z przysługujących mu uprawnień określonych w art. 130 ust. 3 p.r.d.

Skarżący wskazał, iż niedopuszczalna jest sytuacja, w której ustawodawca nadaje kierowcy prawo do odbycia określonego szkolenia na własny koszt w celu zmniejszenia uzyskanych punktów, a jednocześnie na skutek nierzetelności organów Policji, szkolenie to nie może wywołać zagwarantowanych w ustawie skutków, ponieważ pomimo powszechnego dostępu do Internetu i innych środków komunikacji elektronicznej, organ właściwy dokonuje zaewidencjonowania uzyskanych przez kierowcę punktów z kilku miesięcznym opóźnieniem.

W ocenie skarżącego działanie organów w niniejszej sprawie godzi w zasadę budowy zaufania do demokratycznego państwa- art. 8 K.p.a. i należytego informowania strony art. 9 K.p.a., który zobowiązuje organy administracji do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem skarżącego utrzymanie przez Sąd pierwszej instancji w obrocie prawnym decyzji wydanych w postępowaniu administracyjnym, w którym naruszono podstawowe zasady postępowania administracyjnego w sposób mający istotny wpływ na wynik postępowania jest naruszeniem art. 3 § 1 oraz art. 135 w związku z art. 145 §.1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponadto skarżący podniósł, że w jego ocenie Sąd dokonał wykładni rozszerzającej art. 130 ust. 3 zd. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, gdyż rozszerzył wyłączenie określone przez ustawodawcę, o kierowców, którzy w momencie rozpoczęcia szkolenia przekroczyli określony limit punktów. W ten sposób pozbawił go przysługującego mu prawa. Odbycie przez niego szkolenia powinno bowiem skutkować zmniejszeniem liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchy drogowego.

W konsekwencji stwierdził, iż organ administracji publicznej nie był uprawniony do zatrzymania mu prawa jazdy, gdyż po odbyciu szkolenia liczba punktów nie przekroczyła 24. Sąd pierwszej instancji błędnie zatem przyjął, że art. 138 w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g p.r.d. miał w tej sprawie zastosowanie.

Wskazując na powyższe podstawy, autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podnoszone w niej zarzuty są trafne.

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania określone enumeratywnie w § 2 art. 183 powołanej ustawy, które w rozpoznawanej sprawie nie występują.

Ocenę zasadności zarzutów skargi kasacyjnej poprzedzić należy przedstawieniem stanu prawnego w tej sprawie.

Stosownie do treści art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 Nr 108 poz. 908 ze zm.) dalej jako p.r.d. kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Ostatnio powołany przepis stanowi, że policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji.

W świetle § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236 poz. 1998 ze zm.) ewidencję prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych. Komendant Wojewódzki Policji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego (§ 7 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia).

Zgodnie z art. 130 ust. 3 p.r.d. kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy.

Z kolei z § 8 ust. 6 cyt. rozporządzenia wynika, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych wpisanych tymczasowo przekroczyła 24.

W sprawie jest niesporne, ze skarżący kilkakrotnie naruszył przepisy ruchu rogowego, otrzymując za ich naruszenie liczbę 27 punktów. Jednakże w wydanym mu w dniu 4 lipca 2007 r. przez Komendanta Powiatowego Policji w P. zaświadczeniu o wpisach dotyczących punktów odpowiadających naruszeniu stwierdzono, iż wynosiła ona 6 punktów. Dopiero we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w Radomiu, który stał się podstawą do wydania decyzji przez Starostę Pułtuskiego w przedmiocie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy podano, że liczba uzyskanych przez niego w okresie od dnia [...] grudnia 2006 r. do dnia 4 lipca 2007 r. punktów wynosiła 27. W piśmie z dnia [...] czerwca 2008 r. Komendant ten wyjaśnił, że ewidencja była prowadzona z opóźnieniem, co spowodowało, iż w zaświadczeniu z dnia [...] lipca 2007 r. nie uwzględniono wykroczenia z dnia 9 kwietnia 2007 r.- punktów 5, wykroczenia z dnia 29 maja 2007r.- punktów 2, wykroczenia z dnia 4 lipca 2007 r.- punktów 14.

Z kolei z przeprowadzonego przez Naczelny Sąd Administracyjny dowodu z dokumentu- zaświadczenia Kierownika Działu Szkoleń Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w B. wynika, że w dniu [...] maja 2008r. skarżący odbył szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 cyt. ustawy.

W tej sprawie skarga w tej sprawie została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 P.p.s.a. to jednak sposób sformułowania zawartych w niej zarzutów wskazuje, że naruszenie przepisów postępowania łączy się z naruszeniem przepisów prawa materialnego.

Z tych względów istotna jest ocena zasadności tego zarzutu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jako trafny ocenić należy zarzut naruszenia art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym poprzez jego błędną wykładnię. Sąd pierwszej instancji zaaprobował stanowisko organu odwoławczego, który przyjął, że w świetle § 8 ust. 6 cyt. rozporządzenia fakt odbycia przez skarżącego szkolenia nie spowodował zmniejszenia liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Powyższe stwierdzenie nie zostało jednak poprzedzone oceną, czy powołany wyżej przepis rozporządzenia jest zgodny z ustawą i mieści się w zakresie upoważnienia ustawowego.

Uprawnienie każdego Sądu (nie tylko administracyjnego) rozpoznającego sprawę, do oceny, czy określone przepisy rozporządzenia są zgodne z ustawą i Konstytucją jest przyjmowane zarówno w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uzasadnienie wyroku wydanego przez NSA z składzie siedmiu sędziów z dnia 16 stycznia 2006 r. (OPS 4/05, opubl. ONSAiWSA 2006 r. nr 2, poz. 39).

Wskazać należy, że rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.) zostało wydane na podstawie art. 130 ust. 4 i art. 140 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.).

Stosownie do treści art. 130 ust. 4 p.r.d. "Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz Ministrem Sprawiedliwości, mając na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego, określi w drodze rozporządzenia:

1) sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego;

2) warunki i sposób prowadzenia ewidencji, o której mowa w ust. 1 oraz tryb występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji;

3) program szkolenia i jednostki upoważnione do prowadzenia szkolenia, o którym mowa w ust. 3;

4) liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia;

5) podmioty uprawnione do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji, o której mowa w ust. 1".

Zauważyć należy, że wydany na tej podstawie przepis § 8 ust. 6 cyt. rozporządzenia stanowi, iż odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Natomiast w świetle art. 130 ust. 3 ustawy p.r.d. kierowca wpisany do ewidencji o której mowa w ust. 1 może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy.

Zestawienie tych dwóch norm prawnych (ustawowej i podustawowej) dotyczących możliwości zmniejszenia przez kierowcę liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego przez odbycie szkolenia wskazuje, że norma zawarta w § 8 ust. 6 cyt. rozporządzenia poszerza zakres wyłączenia określony w art. 130 ust. 3 zd. drugie p.r.d.

Ponadto wskazać należy, iż zawarte w cyt. art. 130 ust. 4 pkt 4 p.r.d. upoważnienie obejmuje wyłącznie liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia. Należało zatem rozważyć, czy powołany § 8 ust. 6 cyt,. rozporządzenia mieści się w granicach upoważnienia ustawowego.

Następnie kwestią wymagającą wyjaśnienia w tej sprawie będzie stwierdzenie, czy odbycie przez skarżącego szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 p.r.d. dopiero w dniu 29 lipca 2008r. (po wydaniu przez organ pierwszej instancji decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy) uzasadniało odliczenie mu 6 punktów, a wówczas w chwili orzekania przez organ odwoławczy liczba punktów wynosiłaby 21, co skutkowałoby brakiem podstawy do zastosowania w tej sprawie art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g/ p.r.d.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego oparto o przepis art. 203 pkt 1, art. 205 § 2, art. 209 cyt. ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).