Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 70/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 157a
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi I. C. N. P. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 20 listopada 2023 r., nr 2201-IEE.7192.2.92.2023.EW w przedmiocie odmowy uchylenia dokonanych czynności zabezpieczających oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kartuzach prowadzi do majątku skarżącej Spółki I. postępowanie zabezpieczające w oparciu o zarządzenia zabezpieczenia z 14 lipca 2023 r. nr [...].

Podstawą ich wystawienia jest decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kartuzach z 27 czerwca 2023 r. nr 2210-SEW.4253.6.2023, którą określono skarżącej przybliżone kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od lutego do sierpnia 2021 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz orzeczono o zabezpieczeniu na skarżącej majątku wykonania ww. zobowiązań podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 352.079 zł.

W oparciu o ww. zarządzenia zabezpieczenia organ egzekucyjny dokonał zabezpieczeń wierzytelności z rachunków bankowych zawiadomieniami o numerach:

• [...] z 18 lipca 2023 roku w B. S.A. Pismem z 18 lipca 2023 roku Bank poinformował, że saldo zajętych rachunków wynosi 0 zł.

• [...] z 18 lipca 2023 roku w P. S.A. W odpowiedzi Bank poinformował, że środki znajdujące się na rachunku, nie pozwalają na zabezpieczenie kwoty zajęcia.

Wobec wniesionych zarzutów złożonych pismem z 26 lipca 2023 roku w sprawie wszczęcia i prowadzenia egzekucji na podstawie ww. zarządzeń zabezpieczenia Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kartuzach postanowieniem nr 2210-SEE.7113.1.2023.3832 z 3 sierpnia 2023 r. zawiesił postępowanie zabezpieczające prowadzone do majątku skarżącej Spółki na ww. zarządzeń zabezpieczenia.

Pismem z 30 sierpnia 2023 r. skarżąca wniosła o uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych wskazując, że istnieje uzasadniony interes Spółki. W ocenie skarżącej zajęcia rachunków bankowych uniemożliwia Spółce regulowanie bieżących zobowiązań finansowych, w tym zwłaszcza do dostawców mediów niezbędnych dla funkcjonowania obiektu Spółki, co skutkować może ich wypowiedzeniem i koniecznością zamknięcia obiektu, który stanowi źródło przychodu Spółki. Interes wierzyciela z kolei nie stoi na przeszkodzie , ponieważ Spółka podtrzymuje wniosek o zmianę formy zabezpieczenia na wpisanie hipoteki na nieruchomościach stanowiących własność spółki objętych księgami wieczystymi [...] i [...].

Postanowieniem nr 2210-SEE.7113.1.2023.4466 z 29 września 2023 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kartuzach odmówił uchylenia dokonanych czynności zabezpieczających polegających na zabezpieczeniu wierzytelności na wskazanych rachunkach bankowych spółki.

Pismem z 3 października 2023 r. wniesiono zażalenie na ww. postanowienie, wskazując, że stanowisko organu jest całkowicie sprzeczne z przepisami prawa i zasadami logiki.

Wskazano, że dokonane zajęcie rachunków bankowych uniemożliwia Spółce podejmowanie jakichkolwiek działań, w tym zwłaszcza regulowania bieżących zobowiązań, w sytuacji gdy istnieje możliwość zmiany formy zabezpieczenia na wpisanie hipoteki na nieruchomościach nr [...] i [...].

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku postanowieniem z 20 listopada 2023 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Organ wskazał, że argumentacja zawarta w zażaleniu sprowadza się do podważenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kartuzach nr 2210-SEW.4253.6.2023 z 27 czerwca 2023 roku, określającej przybliżoną kwotę zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za okresy 02/2021-08/2021 wraz z odsetkami oraz zabezpieczającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i ustaw za 02/2021 - 08/2021 wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości 352.079 zł. Kwestia, ta nie może stanowić przedmiotu analizy w postępowaniu wywołanym wniesieniem wniosku o uchylenie zajęć rachunków bankowych. W ramach niniejszego środka nie bada się kwestii materialnoprawnych, tzn. dotyczących ustalenia wysokości zaległości, istnienia egzekwowanych wierzytelności, czy przedawnienia należności.

Mając na uwadze powyższe stwierdzono, że organ egzekucyjny działał na podstawie przepisów obowiązującego prawa. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadto wskazał jakimi przesłankami kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia.

Zatem uznano, że okoliczności niniejszej sprawy uzasadniają podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., stanowiącego o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji.

Pismem z 2 stycznia 2024 roku strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku nr 2201-IEE.7192.2.92.2023.EW z 20 listopada 2023 roku. Strona zarzuciła naruszenie:

a) art. 157a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U.2023.0.2505 dalej "u.p.e.a.") poprzez odmowę zastosowania w sytuacji podstaw faktycznych i prawnych dla uchylenia czynności zabezpieczających w postaci zabezpieczeń wierzytelności na rachunkach bankowych Spółki,

b) art. 86 ust. 2 w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a) ustawy dnia z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 z późn. zm., dalej: "u.p.t.u.") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że mocodawca nie był uprawniony do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z otrzymanych faktur VAT, w sytuacji gdy doszło do faktycznego nabycia towarów, usług, a w konsekwencji bezpodstawne zastosowanie zabezpieczenia,

c) art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. w związku z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na pozbawieniu prawa do odliczenia przez mojego Mocodawcę podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych L.S., pomimo że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie, że faktury te nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a w konsekwencji bezpodstawne zastosowanie zabezpieczenia,

d) art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a) u.p.t.u. poprzez niewłaściwe zastosowania polegające na przyjęciu z góry, iż wystawione przez L.S. faktury VAT na rzecz strony w całości stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane, co nie znajduje oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a w konsekwencji bezpodstawne zastosowanie zabezpieczenia,

e) art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit a u.p.t.u. poprzez błędną wykładnię i nieuzasadnione niezastosowanie polegające na odmowie prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu zakupu, a w konsekwencji bezpodstawne zastosowanie zabezpieczenia,

f) art. 109 ust. 3 u.p.t.u. poprzez niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, że faktury wystawione przez L.S. na rzecz mojego Mocodawcy nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a w konsekwencji bezpodstawne zastosowanie zabezpieczenia;

2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 2a, art. 33 § 1, § 2 pkt 2, § 3, § 4 pkt 2, 120, 121, 122, 123, 124, 187 § 1, 188, 191, 193, 199a O.p. które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

a) poprzez naruszenie zasady budzenia zaufania do organów podatkowych, przez prowadzenie postępowania w sposób mający jedynie udowodnić brak prawa do obniżenia przez spółkę podatku należnego o podatek naliczony,

b) poprzez uchybienie obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,

c) przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, polegające na wydaniu rozstrzygnięcia w danej sprawie na podstawie części materiału dowodowego, z pominięciem kluczowych okoliczności faktycznych,

d) posługiwanie się możliwie najprostszymi środkami, które w ocenie organu miały doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o podjętą na początku postępowania tezę jakoby spółce nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony,

e) naruszenie zasady in dubio pro tributario poprzez potraktowanie wszystkich wątpliwości z profiskalnego punktu widzenia,

f) dokonanie przez organ podatkowy pierwszej instancji błędnych ustaleń co do treści czynności prawnej, uwzględniając zgodny zamiar stron i cel czynności,

g) naruszenie zasady stosowania środka najmniej dolegliwego dla zobowiązanego.

Strona skarżąca wniosła o zmianę w całości zaskarżonego postanowienia i wydania postanowienia o uchyleniu dokonanych czynności zabezpieczających polegających na zabezpieczeniu wierzytelności na rachunkach bankowych Spółki dokonanych w Bankach P.1 SA i B. SA, ewentualnie orzeczenie zmiany formy zabezpieczenia na dokonanie wpisu hipoteki na nieruchomości należącej do stron, ewentualnie uchylanie wydanych postanowień i skierowanie wniosków do ponownego rozpatrzenia z zaleceniami rzetelnego przeprowadzenia postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

Przedmiot skargi w niniejszej sprawie stanowi postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, o którym odmówiono uchylenia czynności zabezpieczających.

Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, zwanej dalej p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W orzecznictwie zaznacza się, że niezwiązanie granicami skargi nie oznacza, że sąd może czynić przedmiotem swych rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi, bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności. Oznacza ono natomiast, że sąd ten ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Zatem dochodzi do naruszenia tego przepisu, jeżeli sąd administracyjny nie dostrzegł uchybienia, które co prawda nie zostało podniesione w skardze, ale miało miejsce w toku rozpoznawania sprawy przez organy administracji, czego sąd nie zauważył. Innymi słowy, przepis ten można naruszyć wykraczając poza granice sprawy bądź ograniczając się wyraźnie wyłącznie do zgłoszonych przez skarżącego zarzutów (zob. wyrok NSA z 22 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 2741/17).

Organy w uzasadnieniu postanowień odwołały się do art. 58 §1 i 2 u.p.e.a., zgodnie z którymi w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego pozostają w mocy dokonane czynności egzekucyjne, z tym że w okresie zawieszenia z przyczyn określonych w art. 56 § 1 pkt 1 i 4 mogą być dokonywane, za zgodą organu egzekucyjnego, wypłaty z rachunków bankowych zobowiązanego po przedstawieniu przez niego dokumentów świadczących o konieczności poniesienia danych wydatków (§ 1), a organ egzekucyjny może jednak uchylić dokonane czynności egzekucyjne, jeżeli to jest uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie, a osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw. Uchylenie dokonanych czynności nie powoduje umorzenia należnych za nie kosztów egzekucyjnych (§ 2).

W orzecznictwie podkreśla się, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 58 § 2 u.p.e.a. jest postępowaniem wpadkowym w obrębie postępowania egzekucyjnego, o wąsko zarysowanym zakresie, a jego istotę stanowi ustalenie, czy w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego, na podstawie przesłanek zawartych w tym przepisie, możliwe jest podjęcie - mającego uznaniowy charakter - rozstrzygnięcia o uchyleniu dokonanych czynności egzekucyjnych.

Rację ma organ wskazując, iż uchylenie czynności egzekucyjnych wymaga kumulatywnego spełnienia czterech przesłanek. Po pierwsze, postępowanie egzekucyjne musi być zawieszone. Po drugie, uchylenie czynności jest uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, którego wystąpienie powinno być ustalone na podstawie zobiektywizowanych przesłanek i nie musi to oznaczać znajdowania się zobowiązanego w sytuacji nadzwyczajnej. Po trzecie, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie. I po czwarte, osoby trzecie na skutek czynności, które mają być uchylone, nie nabyły praw.

Sąd mając także na uwadze uznaniowe kompetencje organu w tej kwestii, podzielił ocenę, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony. Sąd zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie dokonywane były uzasadnione wypłaty z rachunków bankowych. Istotne dla sprawy jest także stanowisko organu wskazujące na to, że w interesie wierzyciela leży zabezpieczenie kwoty w łącznej wysokości 352.079,00 zł objętych przedmiotowymi zarządzeniami zabezpieczenia. Zajęcie zabezpieczające wierzytelności z rachunków bankowych Spółki ma zagwarantować realizację w przyszłości w drodze postępowania egzekucyjnego roszczeń wierzyciela. W niniejszym postępowaniu nie zostały zastosowane inne czynności zabezpieczające. Pomimo, że strona przedstawiła środek zabezpieczający w postaci wpisania hipoteki do nieruchomości objętych księgami wieczystymi nr [...] i [...], to Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kartuzach postanowieniem nr 2210-SEE.7113.1.2023.3954 z 17 sierpnia 2023 roku, odmówił wnioskowanej zmiany sposobu zabezpieczenia. Postanowienie to zostało utrzymane przez Dyrektora Izby postanowieniem nr 2201-IEE.7192.2.77.2023.EW z 27 października 2023 r..

Ponadto wskazać należy, że argumentacja strony skarżącej zawarta w zażaleniu i w skardze sprowadza się do podważenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kartuzach nr 2210-SEW.4253.6.2023 z 27 czerwca 2023 roku, określającej przybliżoną kwotę zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za okresy 02/2021-08/2021 wraz z odsetkami oraz zabezpieczającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i ustaw za 02/2021 - 08/2021 wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości 352.079 zł. Należy zgodzić się, iż kwestia ta nie może stanowić przedmiotu analizy w postępowaniu wywołanym wniesieniem wniosku o uchylenie zajęć rachunków bankowych. W ramach niniejszego środka nie bada się kwestii materialnoprawnych, tzn. dotyczących ustalenia wysokości zaległości, istnienia egzekwowanych wierzytelności, czy przedawnienia należności.

Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę jako niezasadną (art. 151 p.p.s.a.).