Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 121/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Szkoły
Treść wyniku: Zobowiązano do wydania aktu
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1-2, art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 1, art. 6
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 26 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2023 poz 900
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
article: art. 149 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Asesor WSA Adam Osik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 lipca 2024 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej nr 57 im. Gen. Władysława Andersa w Gdańsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Szkoły Podstawowej nr 57 im. Gen. Władysława Andersa w Gdańsku do rozpoznania wniosku M. M. z dnia 21 lutego 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Dyrektora Szkoły Podstawowej nr 57 im. Gen. Władysława Andersa w Gdańsku na rzecz M. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

M. M. (dalej jako "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej nr 57 im. Gen. Władysława Andersa w Gdańsku (dalej jako "Dyrektor Szkoły", "organ") w sprawie udostępnienia informacji publicznej.

Z przedłożonej Sądowi dokumentacji wynika, że w dniu 21 lutego 2024 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem do Dyrektora Szkoły o udostępnienie informacji publicznej.

We wniosku skarżąca zwróciła się o udostępnienie dokumentów jakimi są coroczne diagnozy w zakresie występujących w środowisku szkolnym potrzeb rozwojowych uczniów, w tym czynników ryzyka ze szczególnym uwzględnieniem zagrożeń związanych z używaniem substancji psychotropowych, środków zastępczych oraz nowych substancji psychoaktywnych. Prośba dotyczyła dokumentów z roku 2022 oraz 2023.

Skarżąca zawnioskowała również o przekazanie informacji na temat monitoringu Programu Wychowawczo-Profilaktycznego, prosząc o odpowiedź na pytanie: ilu rodzicom ten program został w roku kalendarzowym 2023 przestawiony, ilu z nich zostało wyraźnie pouczonych, iż mogą zgłaszać potrzebę modyfikacji tegoż programu? Skarżąca wyjaśniła, że przedmiotowy program nie jest zamieszczony na stronie internetowej szkoły a dostęp do niego, nawet skarżącej, czyli członkami trójki klasowej i rady rodziców, był przez szkołę systemowo utrudniany, co tłumaczone "prawami autorskimi", jak zatem rodzice mogą prowadzić monitoring realizacji zapisów programu, skoro z tym programem nie mogą się zapoznać?

Pismem z dnia 6 marca 2024 r. Dyrektor Szkoły odmówił udzielenia żądanej informacji z uwagi na nadużywanie przez skarżącą prawa do informacji publicznej. Zdaniem organu, składanie przez skarżącą licznych wniosków o udostępnienie informacji publicznej cechuje się uporczywością, nie jest podyktowane troską o dobro publiczne (przejrzyste państwo, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność działania administracji), a wyłącznie interesem prywatnym - wywołaniem dolegliwości u ich adresata oraz utrudnianiem funkcjonowania organu. Świadczy o tym seryjność wniosków, model działania, użyte zwroty, liczne czynione publicznie zarzuty co do Dyrektora Szkoły, w tym wiązanie go z polityka. Na poparcie swojego twierdzenia organ przywołał obszerny fragment wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2023 r. w sprawie o sygn. akt III OSK 939/22.

Skarżąca w wywiedzionej skardze zarzuciła organowi naruszenie:

1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji;

2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek;

3) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 902), powoływanej dalej jako: "u.d.i.p.", w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji.

W świetle powyższych zarzutów skarżąca wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, nałożenie na organ symbolicznej grzywny, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Szkoły poinformował, że skarżąca wspólnie ze swoim mężem w sposób ciągły i uporczywy od stycznia 2024 r. nęka szkołę. Małżonkowie nie kierują się oni dobrem publicznym, tylko własnym interesem. Nieznane są powody ich działań. Do tej pory napisali wiele pism do różnych instytucji zewnętrznych, takich jak Kuratorium Oświaty, Urząd Miasta, Prokuratura i Najwyższa Izba Kontroli oraz wiadomości w GPE w celu pomawiania nauczycieli i stawiania Szkoły w jak najgorszym świetle. Dyrektor Szkoły oraz nauczyciele i pracownicy szkoły wzywali skarżąca i jej małżonka o zaprzestanie działań naruszających ich dobra. Pomimo wezwań nie zaprzestali oni nękania. Skarżącej nie zależy na dobru publicznym, kieruje się ona wyłącznie interesem prywatnym polegającym na podważaniu dobrego imienia szkoły oraz na szykanowaniu Dyrektora Szkoły i pracowników szkoły. Organ dodał, że skarżąca złożyła skargę do Kuratorium Oświaty m.in. na źle, jej zdaniem, napisany program wychowawczo-profilaktyczny. Kuratorium Oświaty nie stwierdziło żadnych nieprawidłowości.

W dalszej części odpowiedzi na skargę organ poinformował, że program wychowawczo-profilaktyczny jest zawsze konsultowany z Radą Rodziców. Każdy rodzic ma możliwość zapoznania się z programem wychowawczo-profilaktycznym oraz z innymi dokumentami, np. zgłaszając taką wolę wychowawcy, pedagogowi, psychologowi, wicedyrektorowi, dyrektorowi lub jakiemukolwiek nauczycielowi. Dokumenty znajdują się również w bibliotece szkolnej i każdy rodzic może się tam z nimi zapoznać. Programy dostępne są również na stronie internetowej Szkoły. W sierpniu zespół nauczycieli wraz z przedstawicielami Rady Rodziców opracowują program wychowawczo-profilaktyczny, który szczegółowo tworzony jest z kalendarzem pracy szkoły na konkretny rok szkolny wraz z ustaleniem osób odpowiedzialnych za realizację poszczególnych działań z uwzględnieniem aktualnych potrzeb uczniów, nauczycieli oraz rodziców. Programy wychowawczo-profilaktyczne są opracowywane na podstawie diagnoz potrzeb szkoły, takich jak: analiza zachowań uczniów, frekwencja, rozmowy z rodzicami, rozmowy z przedstawicielami Samorządu Uczniowskiego. W programie zawarte są narzędzia ewaluacji, które zgodnie z potrzebami są wykorzystywane i na bieżąco modyfikowane. Narzędzia monitorujące to m. in.: obserwacja zachowań uczniów, aktywności, dyskusje z uczniami i z rodzicami, rozmowy z nauczycielami i innymi pracownikami szkoły, informacje zebrane podczas konsultacji i spotkań z rodzicami. Każdy rodzic może monitorować działania, także te wychowawczo-profilaktyczne. Prowadzony jest fanpage szkoły, instagram oraz strona. Rodzice są zapraszani do szkoły na wiele wydarzeń, szkoła ich pedagogizuje na spotkaniach i konsultacjach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.", orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).

W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Z "bezczynnością" organu mamy do czynienia wówczas, gdy w przewidzianym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności. Celem złożenia skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie nieuzasadnionego braku działania (zwłoki) w załatwianiu przez organ określonej sprawy administracyjnej.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

M. M. przedmiotem skargi uczyniła bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej nr 57 im. Gen. Władysława Andersa w Gdańsku w zakresie udostępnieniu jej informacji publicznej wnioskowanej w piśmie z dnia 21 lutego 2024 r.

Wyjaśnić należy, że istotną kwestią z punktu widzenia oceny bezczynności jest ustalenie istnienia podstawy prawnej do podjęcia przez określony podmiot działania w zakresie zgłoszonego żądania. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej o bezczynności możemy mówić wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy wobec braku realizacji obowiązku jej udostępnienia w formie i terminach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.

Zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

Co istotne, podmiot, do którego został skierowany wniosek o udzielenie informacji, może dokonać następujących działań:

1) udzielić informacji publicznej;

2) udzielić w formie pisma (zawiadomienia) odpowiedzi, że wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, gdyż żądanie nie dotyczy informacji publicznej albo organ nie jest w posiadaniu danej informacji lub obowiązuje inny tryb jej udostępniania, ale także wówczas gdy wniosek stanowi przejaw nadużycia prawa do informacji publicznej;

3) odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie administracyjne w drodze decyzji administracyjnej.

Nie budzi wątpliwości, że w świetle art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Dyrektor Szkoły Podstawowej nr 57 w Gdańsku - czyli placówki będącej publiczną jednostką oświatową, dla której Gmina Gdańsk jest organem prowadzącym - jest podmiotem zobowiązanym do podejmowania działań w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązek udostępniania informacji publicznej nałożony bowiem został wprost na władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym - zgodnie z pkt 4 - na podmioty wykonujące zadania publiczne i reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 7 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 609 ze zm.) oraz art. 8 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 737), dalej powoływanej jako "p.o.", przyjąć należy, że szkoła podstawowa, której organem prowadzącym jest gmina, jest jednostką organizacyjną samorządu terytorialnego mającą na celu wykonywanie zadań z zakresu edukacji publicznej, natomiast dyrektor takiej szkoły - jako osoba kierująca działalnością szkoły oraz reprezentująca ją na zewnątrz (art. 68 ust. 1 pkt 1 p.o.) - jest podmiotem reprezentującym jednostkę, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., który pozostaje zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, o ile znajduje się ona w jego posiadaniu i jest uprawniony do jej udostępnienia.

Nie było również sporu między stronami, że wnioskowane przez skarżącą informacje posiadają walor informacji publicznej w rozumieniu art. 1 w zw. z art. 6 u.d.i.p. Sąd w tym względzie zważył, że zgodnie z art. 26 o.p., szkoły oraz placówki, o których mowa w art. 2 pkt 3-5, 7 i 8, realizują program wychowawczo-profilaktyczny obejmujący: 1) treści i działania o charakterze wychowawczym skierowane do uczniów oraz 2) treści i działania o charakterze profilaktycznym skierowane do uczniów, nauczycieli i rodziców (ust. 1). Program wychowawczo-profilaktyczny opracowuje się na podstawie wyników corocznej diagnozy w zakresie występujących w środowisku szkolnym potrzeb rozwojowych uczniów, w tym czynników chroniących i czynników ryzyka, ze szczególnym uwzględnieniem zagrożeń związanych z używaniem substancji psychotropowych, środków zastępczych oraz nowych substancji psychoaktywnych (ust. 2). Diagnozę, o której mowa w ust. 2, przeprowadza dyrektor szkoły lub placówki albo upoważniony przez niego pracownik szkoły lub placówki (ust. 3).

Kluczowe w niniejszej sprawie jest natomiast rozstrzygnięcie, czy zasadnie organ odmówił skarżącej udostępnienia wnioskowanych informacji powołując się na nadużycie prawa.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko zaprezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyrokach z dnia 16 maja 2024 r. o sygn. akt III SAB/Gd 52/24 oraz III SAB/Gd 53/24, które zapadły w sprawach ze skarg męża skarżącej na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej nr 57 im. Gen. Władysława Andersa w Gdańsku.

W powołanych wyrokach Sąd podzielił koncepcję nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej przedstawioną przez Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w wyrokach z dnia 19 września 2019 r. sygn. akt I OSK 658/18 oraz z dnia

7 lipca 2023 r. sygn. akt III OSK 939/22. Ze stanowiska tego wynika, że nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej będzie polegało na próbie korzystania z jego instytucji dla osiągnięcia celu innego, aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów itp. Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych niż wyżej wymienione. Takie informacje mogą być uzyskiwane na zasadach przyjętych dla danego rodzaju stosunków (por. J. Drachal, Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej, w: Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2005, Naczelny Sąd Administracyjny, Warszawa 2005 pod redakcją J. Górala, R. Hausera i J. Trzcińskiego, s. 146, 147; zobacz również: W. Jakimowicz, Nadużycie publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, w: Antywartości w prawie administracyjnym, red. A. Błaś, Warszawa 2016, s. 163 -170; M. Jaśkowska, Nadużycie publicznego prawa podmiotowego jako przesłanka ograniczenia dostępu do sądu w sprawach z zakresu informacji publicznej, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2018, nr 1).

Doktryna i orzecznictwo sądów administracyjnych przyjęły, że o nadużyciu prawa dostępu do informacji publicznej można mówić między innymi w sytuacjach wykorzystania prawa do informacji w celu zakłócenia funkcjonowania organów administracji (swoistego pieniactwa z wykorzystaniem prawa do informacji).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 maja 2023 r. sygn. akt III OSK 181/22 zwrócił uwagę, że w indywidualnym przypadku zachowanie podmiotu wnoszącego o udzielenie informacji publicznej winno być oceniane nie tylko w kontekście uprawnienia do uzyskania takiej informacji, lecz w konkretnych sytuacjach należy również uwzględnić wartości chronione przez system prawny oraz jego nadrzędne zasady.

Z kolei w wyroku z dnia 30 sierpnia 2012 r. sygn. akt I OSK 799/12 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, zgodnie z którym zakres obowiązku informacyjnego państwa powinien być ukształtowany w taki sposób, aby zapewnić równowagę między korzyściami wynikającymi z zapewnienia dostępu do informacji, a szeroko rozumianymi kosztami, jakie muszą ponieść w celu jego realizacji podmioty zobowiązane. Nadużywanie prawa dostępu do informacji może bowiem ograniczać dostęp do niej innym podmiotom i zakłócać funkcjonowanie urzędu.

Po przytoczeniu powyższych zapatrywań, które Sąd orzekający podziela, konieczne jest ponowne podkreślenie, że zasadą jest udostępnienie informacji publicznej, a odmowa udostępnienia takiej informacji z powodu uznania, że wnioskujący nadużywa prawa do informacji publicznej - sytuacją szczególną. Nieudostępnienie informacji publicznej z powodu nadużycia prawa przez wnioskodawcę ma charakter - w ocenie Sądu - wyjątkowy, a instytucja ta nie może być przez organy nadużywana . Celem gwarantowanego przez art. 61 Konstytucji RP oraz przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej prawa dostępu do informacji publicznej jest bowiem sprawowanie przez obywateli swoistej społecznej kontroli nad organami wykonującymi zadania publiczne.

W tej sytuacji podkreślić należy, że okoliczności świadczące o nadużyciu prawa dostępu do informacji publicznej muszą w sposób niebudzący wątpliwości znajdować potwierdzenie w konkretnych okolicznościach danej sprawy. Odmowa udostępnienia informacji publicznej dokonana w formie pisemnej, z uwagi na złożenie wniosku w celu nie dającym się pogodzić z istotą prawa dostępu do informacji publicznej, musi ograniczać się tylko do rażących, jaskrawych i jednoznacznych przykładów nadużywania przez obywateli praw wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Zdaniem Sądu taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie.

Jak na wstępie wskazano, żądane informacje stanowią informację publiczną, dotyczą bowiem zasad funkcjonowania szkoły. Kwestia ta nie budziła wątpliwości między stronami. Organ ani w piśmie skierowanym do skarżącej, ani w odpowiedzi na skargę nie przedstawił żadnych argumentów przeczących temu stanowisku, a co więcej - odmówił udostępnienia informacji z powodu nadużycia prawa do informacji publicznej.

Skoro zatem organ nie udostępnił skarżącej żądanej informacji, a odmówił jej udostępnienia, powinien w sposób niewątpliwy wykazać, z odniesieniem się do okoliczności tej konkretnej sprawy, na jakiej podstawie opiera swoje przekonanie o nadużyciu prawa.

W odpowiedzi udzielonej skarżącej w dniu 6 marca 2024 r. organ zwrócił uwagę na seryjność wniosków, używane w nich zwroty, model działania skarżącej polegający na składaniu licznych skarg na organ do różnych instytucji. W działaniach skarżącej organ dopatrzył się uporczywości, tj. składania wniosków w trybie informacji publicznej i innych oraz chęci wywołania dolegliwości u adresata wniosku i utrudnienia mu funkcjonowania.

Zauważyć należy, że organ nie przywołał w swoim piśmie ilości wniosków i dat wniosków, składanych przez skarżącą. Nie wynika to również z dołączonych do odpowiedzi na skargę dokumentów. Sądowi wiadomo z urzędu, że skarżąca złożyła do organu trzy wnioski w trybie informacji publicznej - w dniu 14 stycznia 2024 r., w dniu 2 lutego 2024 r. oraz w dniu 21 lutego 2024 r. (ten ostatni wniosek jest przedmiotem niniejszego postępowania). Trudno zatem zgodzić się z organem, że częstotliwość składanych przez skarżącą wniosków miała charakter "seryjny" oraz by miała na celu wywołanie dolegliwości u adresata wniosku i utrudnienie funkcjonowania organu. Formułowane przez organ tezy, że działanie skarżącej nie jest podyktowane troską o dobro publiczne, a interesem prywatnym, są tezami nie mającymi pokrycia w treści udzielonej odpowiedzi..

Okoliczność składania do organu wniosków o udostepnienie informacji publicznej także przez męża skarżącej nie może być brana pod uwagę przy ocenie, czy złożenie przez skarżącą wniosku jest nadużyciem prawa do informacji publicznej.

Udzielona skarżącej odpowiedź jest bardzo ogólnikowa. Jest to w istocie przedstawienie przekonania organu o przypuszczalnych motywach działania skarżącej, nie poparte wskazaniem konkretnych faktów, dokumentów, podaniem dat i treści pozostałych wniosków skarżącej o udostępnienie informacji publicznej.

W świetle powyższego należało uznać, że w piśmie z dnia 6 marca 2024 r. skierowanym do skarżącej organ nie wykazał, by złożenie przez skarżącą wniosku z dnia 21 lutego 2024 r. o udzielenie informacji publicznej było nadużyciem prawa do takiej informacji.

Organ pozostaje zatem w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 21 lutego 2024 r.

Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku skarżącej w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku.

Oznacza to, że organ zobowiązany będzie w tym terminie odnieść się do treści wniosku skarżącego z dnia 21 lutego 2024 r. w sposób przewidziany przepisami prawa. Sposoby te zostały przedstawione przez Sąd powyżej.

Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12). Sąd w tym zakresie wziął pod uwagę, że organ udzielił skarżącej odpowiedzi na wniosek w przewidzianym przepisami 14-dniowym terminie. Odmienna interpretacja przepisów u.d.i.p., czy też wadliwe ich zastosowanie, nie daje podstaw do stwierdzenia, że bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej miała postać kwalifikowaną.

Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej o wymierzenie organowi grzywny i w tym zakresie skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, może orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Z powyższego przepisu wynika, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne. Stwierdzenie bezczynności organu nie jest powiązane z obowiązkiem wymierzenia grzywny. Tego rodzaju sankcja jest zarezerwowana dla jaskrawych przypadków pozostawania w bezczynności mającej cechy rażącego naruszenia prawa. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. Wniosek skarżącej z dnia 21 lutego 2024 r., chociaż wadliwie, został rozpatrzony przez organ w dniu 6 marca 2024 r.

O kosztach postępowania sądowego, obejmujących zwrot wpisu od skargi w kwocie 100 zł, orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl.