Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 6042/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Generalny Służby Więziennej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Generalnego Służby Więziennej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1080/20 w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 30 kwietnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1080/20, po rozpoznaniu sprawy ze skargi R.S., uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 30 kwietnia 2020 r., nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej [...] z dnia 24 marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

R.S. wnioskiem z dnia 31 stycznia 2020 r. wystąpił do Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej [...] z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci "kopii wszystkich odpowiedzi na skargi uznane za zasadne lub częściowo zasadne z roku 2016".

Pismem z dnia 12 lutego 2020 r. organ wezwał wnioskodawcę do wykazania interesu publicznego uzasadniającego uzyskanie informacji publicznej przetworzonej.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia 19 lutego 2020 r., wnioskodawca zakwestionował stanowisko organu co do kwalifikacji żądanej informacji publicznej.

Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej [...] decyzją z dnia 24 marca 2020 r., wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm., dalej "u.d.i.p."), odmówił udostępnienia żądanej informacji publicznej, z uwagi na brak po stronie wnioskodawcy szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego udzielenie żądanej informacji publicznej przetworzonej. Organ wskazał, że w okresie podanym przez wnioskodawcę do organu wpłynęła duża ilość skarg, z czego jedynie część została uznana za zasadne lub częściowo zasadne. Wydanie wnioskodawcy pewnej grupy skarg wyodrębnionych według wskazanego kryterium oznacza, że mamy do czynienia z informacją przetworzoną. W celu jej udostępnienia należy odszukać akta poszczególnych skarg w zasobach archiwalnych i zweryfikować całą dokumentację w niej zalegającą pod względem kryteriów ujętych we wniosku. Następnie dokumenty te należy poddać przekształceniom polegającym na pozbawieniu ich danych umożliwiających identyfikację poszczególnych podmiotów (osób fizycznych i prawnych), a także usunięciu treści nie objętych przedmiotem wniosku. Z uwagi na liczbę rozpoznanych skarg przez organ w okresie objętym wnioskiem, czas konieczny do wykonania kserokopii dokumentów podlegających udostępnieniu, jak również koszt ich przygotowania, czynności te obciążałyby organ w sposób istotny, przekraczający bieżące możliwości. Udzielenie żądanej informacji publicznej jest zajęciem czasochłonnym i wymaga zaangażowania w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych, które w obecnej chwili przekraczają możliwości organu. Funkcjonariusz rozpoznający merytorycznie wniosek zajmuje samodzielne stanowisko służbowe, a organ nie ma możliwości zaangażowania w proces wytworzenia informacji publicznej innych funkcjonariuszy. Na powyższe ograniczenia ma również fakt wprowadzenia przez Ministra Zdrowia w dniu 20 marca 2020 r. na terenie kraju stanu epidemii, co skutkuje ograniczeniami w zakresie sposobu i czasu pełnienia służby przez funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej. Podjęcie działań organizacyjnych i zaangażowanie środków osobowych niezbędnych do udzielenia wnioskowanej informacji wiązałoby się z koniecznością zaangażowania do tych czynności innych funkcjonariuszy jednostki, co nie pozostałoby bez negatywnego skutku dla realizacji zadań służbowych, zakłócając prawidłowy tok funkcjonowania jednostki.

Dyrektor Generalny Służby Więziennej, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 30 kwietnia 2020 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że żądana informacja spełnia kryteria informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Organ I instancji nie dysponował gotową informacją odpowiadającą kryteriom wskazanym przez wnioskodawcę z przyczyn obiektywnych. Wyselekcjonowanie ze zbiorów archiwalnych skarg, próśb i wniosków osadzonych zgodnie z wnioskiem wiązałoby się ze znacznym nakładem pracy, a przygotowanie odpowiedzi zgodnej z wnioskiem prowadziłoby do przetworzenia informacji publicznej. Jest to proces czasochłonny, angażujący większą liczbę pracowników, co faktycznie mogłoby doprowadzić do dezorganizacji pracy w Okręgowym Inspektoracie Służby Więziennej [...]. Działania te miałyby negatywny wpływ na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na Służbę Więzienną. Skargi, wnioski i prośby w sprawach osadzonych ewidencjonowane są pod jednym symbolem. Jest to zgodne z załącznikiem nr 2 do zarządzenia nr 13 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 19 grudnia 2002r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej, rzeczowego wykazu akt oraz instrukcji o organizacji i zakresie działania archiwów zakładowych i składnic akt w jednostkach organizacyjnych Służby Więziennej. Zidentyfikowanie spośród nich dokumentów, o które wnosi wnioskodawca, wymagałoby zapoznania się z treścią każdej z tych opinii. Nadto istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo, że zainteresowanie wnioskodawcy odpowiedziami na skargi zasadne i częściowo zasadne jest bezpośrednio związane z jego sytuacją osobistą i może być pomocne np. w formułowaniu środków zaskarżenia, tak by odniosły rezultat zgodny z oczekiwaniami odwołującego. Wnioskodawca odmówił wskazania, w jakim celu potrzebne są mu wnioskowane informacje. Nie wykazał, że poniesienie znacznych nakładów pracy na sporządzenie oczekiwanej informacji będzie służyło ważnemu celowi publicznemu. Z tych względów, zaskarżona decyzja jest prawidłowa.

Z powyższą decyzją nie zgodził się wnioskodawca, który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.

Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "P.p.s.a."), uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna to każda informacja o sprawach publicznych. W orzecznictwie sądów administracyjnych, przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym.

W niniejszej sprawie zakres podmiotowy u.d.i.p. został spełniony. Adresat wniosku, tj. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej jest bowiem podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zaś wnioskowana informacja, tj. odpowiedzi organu na skargi osadzonych uznane za zasadne lub częściowo zasadne w 2016 r., jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i pkt 3 lit. d u.d.i.p.

Organy zakwalifikowały żądaną informację jako informację publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a w konsekwencji odmówiły jej udostępnienia z powodu niewykazania przez skarżącego przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego". Pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane, jednak analiza orzecznictwa sądów administracyjnych daje podstawę do odkodowania definicji tego pojęcia. I tak, za informację publiczną przetworzoną uznaje się taką informację, która w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym, podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste. Przyjmuje się jednak również, że informacja publiczna przetworzona nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją. Może ona bowiem obejmować dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te, wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się musi zatem z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona. W judykaturze przyjmuje się również, że informacja publiczna przetworzona to taka, która stanowi wynik ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów na podstawie pierwotnego zasobu danych. O informacji przetworzonej można mówić również wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji obejmuje wprawdzie informacje proste będące w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, ale rozmiar i zakres żądanej informacji wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) przesądza o tym, że w istocie mamy do czynienia z żądaniem informacji przetworzonej. Dotyczy to zwłaszcza takiej sytuacji, gdy utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na podmiot zobowiązany, a w szczególności wymaga analizowania całego zespołu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych, których oczekuje wnioskodawca.

Przy uwzględnieniu powyższych rozważań, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji zostały wydane co najmniej przedwcześnie, z naruszeniem art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. oraz przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Z uzasadnienia decyzji nie wynika bowiem, z jakich konkretnie powodów organy przyjęły, że wniosek z dnia 31 stycznia 2020 r. dotyczy informacji publicznej przetworzonej. Wyjaśnienie tej kwestii jest szczególnie istotne w sytuacji, w której ustawa nie zawiera definicji tego pojęcia, a przedstawione powyżej kierunki jego interpretacji z reguły opierają się na kazuistycznym podejściu do konkretnego stanu faktycznego.

Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że w okresie podanym przez wnioskodawcę (2016 r.) do organu wpłynęła "duża" ilość skarg, z czego "jedynie część" została uznana za zasadną lub częściowo zasadną. Organ nie podał nawet w przybliżeniu ilości skarg, co w żaden sposób nie pozwala na weryfikację stanowiska organu co do kwalifikacji wnioskowanej informacji. Ma to tym większe znaczenie, że wniosek dotyczy skarg, które wpłynęły do organu w okresie jednego tylko roku, a zatem choćby przybliżone oszacowanie liczby tychże skarg nie powinno nastręczać szczególnych trudności. Dalej organ stwierdził, że udzielenie odpowiedzi na wniosek wymaga "odpowiedniego przygotowania" informacji, tj. sięgnięcia do dokumentów źródłowych, odszukania ich, zweryfikowania pod względem kryteriów wskazanych we wniosku i zanonimizowania danych wrażliwych. Następnie wskazał, że z uwagi na liczbę rozpoznanych skarg w okresie objętym wnioskiem (której to liczby nie podał choćby w przybliżeniu), udostępnienie informacji wymaga zaangażowania takich środków osobowych i finansowych (których również nie określił choćby w przybliżeniu), że przekracza to bieżące możliwości organu, bowiem wniosek rozpoznaje pracownik zajmujący samodzielne stanowisko służbowe. Tak nieprecyzyjne twierdzenia organu nie poddają się w istocie kontroli Sądu. Nie wynikają z nich jakiekolwiek konkretne dane wskazujące na to jaki faktycznie nakład pracy konieczny jest do udostępnienia informacji żądanej przez skarżącego. Sama bowiem potrzeba wyszukania i anonimizacji dokumentów, jeśli ich ilość nie jest w ogóle znana, nie przesądza o tym, że mamy do czynienia z informacją publiczną przetworzoną. W konsekwencji twierdzenia organu o potrzebie zaangażowania do ww. czynności funkcjonariuszy jednostki i negatywnym tego skutku dla toku realizacji zadań służbowych również nie poddają się weryfikacji, bowiem nie są oparte na jakichkolwiek wymiernych danych. Przedstawiając tak ogólnikowe stanowisko, organ nawet nie uprawdopodobnił, że objęta wnioskiem informacja publiczna ma charakter przetworzony.

Również w zaskarżonej decyzji brak jest przekonujących argumentów. Twierdzenie organu II instancji, że udostępnienie żądanej informacji publicznej to "proces czasochłonny, angażujący większą liczbę pracowników, co faktycznie mogłoby doprowadzić do dezorganizacji pracy w Okręgowym Inspektoracie Służby Więziennej [...]" nie zostało poparte żadnymi, weryfikowalnymi danymi. Powyższej oceny nie zmienia również argument, że skargi, wnioski i prośby w sprawach osadzonych ewidencjonowane są pod jednym symbolem, w sytuacji gdy nie zostało w sposób przekonujący wyjaśnione, czy jest to ewidencja prowadzona w formie elektronicznej, czy też nie, a w konsekwencji, czy organ I instancji ma możliwość szybkiego wyselekcjonowania skarg, czy też nie. Przede wszystkim jednak w stopniu choćby przybliżonym nie zostało wskazane jakiej ilości danych to dotyczy, tj. ile skarg, wniosków i próśb wpływa rocznie do organu. Wydane zatem w sprawie niniejszej decyzje nie pozwalają na dokonanie oceny, czy wniosek skarżącego rzeczywiście dotyczy informacji publicznej przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 u.d.i.p., co skutkowało ich uchyleniem.

Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni dokonaną ocenę prawną. Nadto poczyni niezbędne ustalenia faktyczne w celu wyjaśnienia czy wnioskowana informacja publiczna ma charakter prosty czy przetworzony. Wyjaśni jakie faktycznie czynności i w stosunku do jakiego zasobu danych winien podjąć w celu udostępnienia informacji o treści żądanej przez skarżącego, a także jaki nakład pracy (czasokres) i w jakim składzie osobowym musi zostać wykonany w celu przygotowania tej informacji. Wyjaśni również w oparciu o przekonującą argumentację, czy podjęcie tych wszystkich czynności rzeczywiście może wpłynąć negatywnie na funkcjonowanie organu. W przypadku dalszego twierdzenia, że zachodzą przesłanki do wydania decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji z przyczyn określonych w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., organ zobowiązany będzie do rzetelnego, przekonującego wyjaśnienia w jej uzasadnieniu wszystkich wyżej wymienionych okoliczności z uwzględnieniem regulacji art. 107 § 3 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Dyrektor Generalny Służby Więziennej, który zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez błędną jego wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie, iż wniosek skarżącego o udzielenie mu informacji o skargach osób pozbawionych wolności uznanych w 2016 r. za zasadne lub częściowo zasadne, poprzez przekazanie kopii takich skarg, nie mógł zostać uznany za nieuzasadniony, jako pozbawiony podstaw prawnych, skoro brak było jednoznacznych przesłanek, że dotyczy informacji przetworzonej w rozumieniu u.d.i.p.;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezasadne przyjęcie, iż organ naruszył przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Jednocześnie organ zrzekł się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną wnioskodawca wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnika udzielonego z urzędu według norm przepisanych wraz z należnym podatkiem VAT.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Rozpoznając skargę kasacyjną w zakreślonych w niej granicach, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., a więc zarzutach zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Jednak w rozpoznawanej sprawie zarzut naruszenia przepisów postępowania w sposób bezpośredni wiąże się z zarzutem naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawa materialnego, stąd ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga równoczesnego odniesienia się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. błędnej wykładni art. 3 ust. 1 u.d.i.p.

Przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowi, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym do uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Z przepisu tego wynika, że wnioskodawca ma prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej, ale może ją uzyskać jedynie w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Podkreślić jednak należy, że ocena czy wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczy informacji przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., jest zastrzeżona wyłącznie dla organu, gdyż tylko organ posiada odpowiednią wiedzę do oceny, czy w warunkach, w których on funkcjonuje, dana informacja będzie odpowiadać cechom informacji przetworzonej, czy też będzie mogła zostać uznana za informację prostą. Z tych też względów, to podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, w pierwszej kolejności, musi wykazać (udokumentować), że objęte wnioskiem żądanie dotyczy informacji publicznej o charakterze przetworzonym. Zatem organ, który odmawia udostępnienia informacji publicznej zobowiązany jest do wykazania, że żądana informacja publiczna jest informacją przetworzoną, a dopiero po przesądzeniu, że żądana informacja jest informacją przetworzoną, wykazać, że uzyskanie żądanej informacji przetworzonej nie będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Takie ustalenia wymagają jednak właściwego wyjaśnienia sprawy, zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz prawidłowego uzasadnienia decyzji o odmowie, zgodnie z zasadami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Prawidłowe uzasadnienie decyzji powinno zatem zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Zasadniczym celem uzasadniania winno być wykazanie, że przyjęte w decyzji rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej jest wynikiem poprawnego logicznie stosowania normy prawa administracyjnego przy równoczesnym przestrzeganiu norm procesowych, skutkiem czego treść rozstrzygnięcia należy uznać za zgodną z prawem (W. Dawidowicz, Zarys procesu administracyjnego, Warszawa 1989, s. 55; wyrok NSA z 18.7.2017 r. II OSK 2900/15, Lex 2406694).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że uzasadnienia kontrolowanych decyzji naruszają przepis art. 107 § 3 k.p.a., a to przez brak prawidłowego rozważenia, czy wnioskowana przez skarżącego informacja publiczna stanowi informację publiczną przetworzoną.

Prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że na podstawie uzasadnień decyzji, nie można w żaden sposób zweryfikować, czy w sprawie mamy do czynienia z informacją przetworzoną, w rozumieniu wskazanym w uzasadnieniu decyzji. Decyzja odmawiająca udostępnienia informacji publicznej, powinna zostać tak skonstruowana, aby można było ocenić rzetelność twierdzeń organu, iż żądana informacja jest informacją, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Organ powinien wskazać konkretne okoliczności, z których wywodzi swe stanowisko o przetworzonym charakterze informacji publicznej, np podać dane wskazujące na szacunkowych chociażby nakład pracy konieczny do sporządzenia informacji żądanej przez skarżącego, podać w przybliżeniu ilość dokumentów, z których dane składają się na żądane informacje, zakres koniecznych działań niezbędnych do udzielenia żądanej informacji, wskazać na czym polegają podjęte w sprawie czynności intelektualne i techniczne. Dopiero bowiem konkretne okoliczności sprawy mogą doprowadzić do konstatacji, że mamy do czynienia z informacją publiczną o charakterze przetworzonym. Tymczasem tego typu analizy przeprowadzonej przez organy administracji w rozpoznawanej sprawie brak.

W ocenie NSA, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie daje stronie realnej szansy na poznanie motywów odmownego załatwienia jej wniosku i sformułowanie zarzutów skargi, a sądowi administracyjnemu możliwości przeprowadzenia kontroli zasadności takiej decyzji.

Jednocześnie, wbrew zarzutowi dotyczącemu błędnej wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że Sąd pierwszej instancji nie przesądził, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej przetworzonej. Podkreślić bowiem należy, że sąd administracyjny nie ma podstaw do zakwalifikowania danej informacji jako przetworzonej, jeśli wcześniej takiej oceny nie przyjął organ. WSA w Warszawie zobowiązał organ, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, do wyjaśnienia czy wnioskowana informacja publiczna ma charakter prosty czy przetworzony.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy (art. 250 § 1 P.p.s.a.), gdyż przepisy art. 209 i art. 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach w art. 254 § 1 i art. 258-261 P.p.s.a. Pełnomocnik skarżącego powinien zatem złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stosowny wniosek w tym przedmiocie.