Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 116/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność postępowania
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1 i 2, art. 4 ust. 1, art. 5, art. 6 ust. 1 pkt 2, 3 i 5, art. 13 ust. 1 i 2, art. 14
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 35
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 149
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 września 2023 r. sprawy ze skargi M. R. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. zasądza od Gminy Miasta na rzecz skarżącej M. R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 19 kwietnia 2023 r. M. R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie:

1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie, a przez to prowadzenie postępowania w sposób uniemożliwiający uzyskanie wnioskowanej informacji, prowadzące do nieuzasadnionego ograniczenia prawa do informacji,

2) art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Prawa Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 w zakresie, w jakim z Konwencji wynika, że każdemu przysługuje prawo do otrzymywania i przekazywania informacji, bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe, poprzez jego niezastosowanie, polegające na zaniechaniu udostępnienia informacji objętych wnioskiem oraz władcze i nieuzasadnione ograniczenie prawa do informacji, skutkujące ograniczeniem debaty publicznej,

3) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę do uzyskiwania informacji publicznej poprzez jego niezastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,

4) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( dalej jako "u.d.i.p.) w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania, polegający na nieudostępnieniu informacji we wskazanym terminie,

5) art. 13 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisu tego wynika możliwość przedłużenia terminu na udostępnienie informacji do maksymalnie 2 miesięcy, poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na nieuzasadnionym, nieproporcjonalnym i niedopuszczalnym przedłużeniu terminu na udostępnienie informacji,

wnosząc o: 1) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 31 stycznia 2023 r. w terminie 14 dni, 2) orzeczenie, że organ dopuścił się bezczynności, 3) zasądzenie od organu kosztów postępowania.

Skarżąca wyjaśniła, że dnia 31 stycznia 2023 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej złożyła do Prezydenta Miasta wniosek o udostępnienie następujących informacji: 1) pełnych kwot rocznego wynagrodzenia wszystkich naczelników wydziałów oraz kierowników samodzielnych referatów Urzędu Miejskiego za lata 2020, 2021 i 2022 wraz z uwzględnieniem dodatkowego wynagrodzenia rocznego za rok 2020, 2021 i rok 2022, 2) wyszczególnienie wszystkich kwot, które składają się na wynagrodzenie każdej z osób wymienionych w punkcie 1.

Skarżąca wskazała, że w dniu 16 lutego 2023 r. organ poinformował ją, że żądane informacje z uwagi na prywatność osób fizycznych niepełniących funkcji publicznej wymagają anonimizacji, co wymaga przetworzenia informacji i jednocześnie przedłużył termin rozpatrzenia wniosku do 23 lutego 2023 r. Skarżąca podtrzymała złożony wniosek wskazując, że odnosi się on wyłącznie do osób pełniących funkcje publiczne. W dniu 24 lutego 2023 r. organ zaprosił skarżącą na spotkanie przedłużając termin udostępnienia informacji do dnia 31 marca 2023 r. W dniu 9 marca 2023 r. organ poinformował skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego, wezwał do uzupełnienia braków formalnych oraz przedłużył termin na udostępnienie informacji do dnia 28 kwietnia 2023 r.

W ocenie skarżącej postępowanie organu jest niezgodne z ustawą o dostępie do informacji publicznej i wartościami będącymi jej podstawą. Organ bowiem trzykrotnie przedłużał termin na udostępnienie informacji, przy czym nie było to oparte na obiektywnych, uzasadnionych przesłankach. Przedłużenia nie spełniały standardów wyznaczonych w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. oraz zasad ogólnych postępowania organów administracji publicznej. W konsekwencji organ znalazł się w stanie bezczynności z upływem 14 dni od dnia złożenia wniosku. Nadto art. 13 ust. 2 u.d.i.p. ustanawia nieprzekraczalny termin 2 miesięcy na udostępnienie informacji, który w przedmiotowej sprawie upłynął w dniu 31 marca 2023 r.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o umorzenie postępowania. Organ wyjaśnił, że w dniu 16 lutego 2023 r. oraz ponownie w dniu 23 lutego 2023 r. zwrócono się do skarżącej o wykazanie szczególnie ważnego interesu publicznego ze względu na kwestie techniczne związane z przetwarzaniem informacji. Nadto organ podał, że skarżąca, wezwana do podpisania wniosku, złożyła podpisany wniosek w dniu 23 marca 2023 r.

W dniu 27 kwietnia 2023 r. decyzją nr [...] Prezydent Miasta odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie przetworzenia informacji dotyczącej wyszczególnienia wszystkich kwot, które składają się na wynagrodzenia naczelników wydziałów i kierowników samodzielnych referatów, gdyż wymagałoby to przetworzenia informacji, co do której skarżąca nie wykazała szczególnie istotnego interesu publicznego.

Natomiast w dniu 28 kwietnia 2023 r. organ udostępnił skarżącej informację zawierającą pełne kwoty rocznego wynagrodzenia wszystkich naczelników wydziałów oraz kierowników samodzielnych referatów Urzędu Miejskiego za lata 2020, 2021 i 2022 wraz z uwzględnieniem dodatkowego wynagrodzenia rocznego za rok 2020, 2021 i 2022.

Organ wyraził pogląd, że był zobowiązany zastosować przepisy dotyczące wezwania do wykazania interesu publicznego w trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego wraz z pouczeniem.

Zdaniem organu wydanie ww. rozstrzygnięć w postaci udzielonej informacji oraz wydanej decyzji powoduje, że nie można mówić o bezczynności organu, a postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2023 r. , wydanym na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku dopuścił do udziału w sprawie stowarzyszenie S.

Uczestnik postępowania - stowarzyszenie S. poparło wniesioną skargę. Zdaniem uczestnika postępowania skorzystanie z możliwości przedłużenia terminu do udostępnienia informacji publicznej nie może odbywać się w sposób dowolny i arbitralny, ale musi być oparte na rzeczywistych i obiektywnych przesłankach, a powiadomienie powinno być uzasadnione. Przedłużenie terminu na udostępnienie informacji motywowane koniecznością oczekiwania na doprecyzowanie wniosku nie wynikało z rzeczywistych i obiektywnych okoliczności. Również oczekiwanie na ustosunkowanie się do propozycji wizyty w urzędzie nie może być uznane za obiektywną przesłankę uniemożliwiającą udostępnienia informacji. Jako wątpliwą ocenił uczestnik postępowania możliwość przedłużenia terminu udostępnienia informacji wyłącznie w celu opracowania decyzji administracyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a." , w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądowa kontrola administracji publicznej dokonywana jest na podstawie kryterium legalności. Obejmuje ona m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. Skarga na bezczynność, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma na celu ochronę prawa strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie nie jest zatem działanie (akt lub czynność) organu, lecz jego ewentualny brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym terminie.

Skarga jest zasadna.

Ustosunkowując się w pierwszej kolejności do podniesionej przez organ kwestii formalnej należy stwierdzić, że wywiedziona w niniejszej sprawie skarga podlegała merytorycznemu rozpoznaniu. Przywołana w odpowiedzi na skargę uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r. , sygn. akt I OPS 6/08 ( publ. ONSAiWSA 2009/4/63), w której wskazano, że przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności, podjęta została przed zmianą z dniem 15 sierpnia 2015 r. treści art. 149 p.p.s.a. , dokonaną na podstawie art. 1 pkt 40 lit. a ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2015 r., poz.658 ).

W czasie podejmowania wyżej wymienionej uchwały art. 149 p.p.s.a. miał treść następującą: sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W tej sytuacji nie istniała możliwość zobowiązania organu przez sąd w sposób określony art. 149 p.p.s.a. (w ówczesnym brzmieniu), gdy organ "załatwił sprawę" po wniesieniu skargi na bezczynność.

Obecnie art. 149 p.p.s.a. podzielony jest na jednostki redakcyjne. Przepis art. 149 § 1 p.p.s.a. stanowi:

§ 1. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Przepis art. 149 § 1 p.p.s.a. określa zatem obligatoryjne elementy orzeczenia sądowego w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność organu. Przepis ten, w pkt 3., "jako odrębną postać uwzględnienia skargi na bezczynność (...) przewiduje stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności ( ...). Wymieniony przepis przyznaje więc sądowi administracyjnemu kompetencję do stwierdzenia, że wystąpiła bezczynność (...) , jeżeli z uwagi na zakończenie postępowania nie ma już potrzeby wydawania aktu lub dokonania czynności. Ta forma rozstrzygnięcia będzie miała miejsce wówczas, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność ( ...) organ załatwi sprawę. W tym przypadku sąd, rozstrzygając sprawę, uwzględni stan istniejący w chwili wniesienia skargi" ( Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Bogusław Dauter, Andrzej Kabat, Małgorzata Niezgódka- Medek, Wolters Kluwer, Warszawa 2016, str.648 ) . Sąd orzekający stanowisko to podziela.

Ustalenie, że organ dopuścił się bezczynności, która ustała po wniesieniu skargi, nie uzasadnia umorzenia postępowania, lecz skutkuje stwierdzeniem dopuszczenia się bezczynności przez organ ( art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), któremu nie towarzyszy jednak rozstrzygnięcie zobowiązujące organ do dokonania czynności, która wszakże została już przez organ dokonana.

Nie było zatem podstaw do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego.

Przedmiotem niniejszego postępowania była bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Kwestie udostępnienia takich informacji normuje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( tj. Dz.U. z 2022 r., poz.902) , dalej jako "u.d.i.p.".

Zgodnie z art. 1 ust.1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.

Przepis art. 2 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej".

Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego ( ust.2).

W myśl art. 3 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do:

1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego;

2) wglądu do dokumentów urzędowych;

3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów.

Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych ( art. 3 ust.2 u.d.i.p.) .

Zgodnie z art. 5 u.d.i.p.:

1. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.

2. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, przy czym jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w powyższym terminie, organ powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

Przechodząc do merytorycznej oceny sposobu postępowania organu po złożeniu przez skarżącą wniosku o udzielenie informacji publicznej stwierdzenia wymaga, że realizacja prawa do informacji publicznej jest uzależniona od kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek, tj.: przedmiotem żądania udostępnienia informacji musi być informacja publiczna w rozumieniu art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 3 ust. 2 u.d.i.p., adresatem żądania udostępnienia informacji publicznej na zasadach tej ustawy winien być podmiot obowiązany do jej udostępnienia; obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty będące w posiadaniu tejże informacji.

Na gruncie przepisów u.d.i.p. bezczynność podmiotu zobowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ, będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.) lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Wniosek skarżącej został skierowany do Prezydenta Miasta, który należy do podmiotów , wskazanych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Prezydent Miasta Gdyni jest zatem podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu.

Informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć zatem wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne.

Udostępnieniu podlega w szczególności informacja o przedmiocie działalności i kompetencjach podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit c u.d.i.p.), trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej, majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. b u.d.i.p.), majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także kas chorych oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także kas chorych (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.).

W niniejszej sprawie skarżąca, wnioskiem z dnia 31 stycznia 2023 r., wystąpiła do Prezydenta Miasta o udostępnienie informacji publicznej - pełnych kwot rocznego wynagrodzenia naczelników wydziałów i kierowników samodzielnych referatów UM za lata 2020 - 2022 z uwzględnieniem dodatkowego wynagrodzenia rocznego oraz z wyszczególnieniem wszystkich kwot składających się na wynagrodzenie wskazanych osób.

Między stronami nie było sporu, że informacje te mają charakter informacji publicznej, nie budzi to także wątpliwości Sądu.

Organ w dniu 16 lutego 2023 r. wystosował do skarżącej wiadomość, z której wynika stanowisko organu, że udostępnienie danych z kart wynagrodzeń wymaga anonimizacji, np. numeru PESEL. Zwrócono się do skarżącej o wykazanie szczególnego interesu publicznego w celu przetworzenia danych – w ciągu 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Jednocześnie w piśmie tym poproszono skarżącą o informację, czy zadowoli się ona informacjami na temat danych dotyczących osób pełniących funkcje publiczne, wówczas otrzyma dane dotyczące tych osób oraz osób nie pełniących funkcji publicznych, które wyrażą zgodę na udostępnienie danych. W przypadku osób nie pełniących funkcji publicznych, które nie wyrażą zgodę na udostępnienie danych, organ rozważy wydanie decyzji odmownej.

Stwierdzić wobec powyższego - po pierwsze - należy, że organ nie udzielił skarżącej odpowiedzi na jej wniosek w terminie 14 dni, przez co już z tego względu pozostawał w bezczynności w załatwieniu wniosku o udzielenie informacji publicznej. Po drugie - treść pisma organu rozmija się , zdaniem Sądu, z treścią wniosku skarżącej. Z wniosku tego nie wynika bowiem, by skarżąca domagała się informacji wymagających anonimizacji , np. numeru PESEL – we wniosku wnosiła ona bowiem nie o dane osobowe, a dane dotyczące wynagrodzeń.

Po trzecie - organ nie wskazał, które - jego zdaniem, ze wskazanych przez skarżącą stanowisk ( naczelnicy wydziałów i kierownicy samodzielnych referatów ) , miałyby być stanowiskami zajmowanymi przez osoby , które nie pełnią funkcji publicznych. Nie można zatem uznać, by żądanie przez skarżącą informacji publicznej w jakimkolwiek zakresie mogło podlegać ograniczeniu.

Nadmienić też należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p , w przypadku informacji przetworzonej konieczne jest wykazanie przez wnioskodawcę , że uzyskanie takiej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, nie zaś – jak wskazał organ - wykazanie szczególnie ważnego interesu publicznego. Nie znajduje też oparcia w przepisach prawa zwrócenie się do skarżącej z pytaniem sugerującym potrzebę ograniczenia żądania wniosku.

Z przedstawionych powyżej względów brak było podstaw do kierowania przez organ do skarżącej w dniu 16 lutego 2023 r. żądania wykazania szczególnie ważnego interesu publicznego, zakreślania terminu do wykazania tej okoliczności i przedłużanie terminu załatwienia sprawy do dnia 23 lutego 2023 r.

Skarżąca w dniu 23 lutego 2023 r. podtrzymała wniosek stwierdzając, że naczelnicy wydziałów i kierownicy samodzielnych referatów pełnią funkcje publiczne, wobec czego wnioskuje o informację prostą, nie wymagającą przetworzenia.

Tego samego dnia - 23 lutego 2023 r. - organ wystosował do skarżącej pismo, w którym wskazał na konieczność wykazania przez nią szczególnie ważnego interesu publicznego, bowiem przygotowanie informacji wymaga wygenerowania z systemu informatycznego wielu raportów , na podstawie których wskazany pracownik zestawi dane , sprawdzi i dokona wyboru żądanych danych. Wymaga to dużego nakładu pracy, wobec czego organ nie kwalifikuje tej informacji jako prostej. Skarżącej zakreślono termin 7 dni wskazując, że w przypadku braku stanowiska wniosek zostanie pozostawiony bez rozpatrzenia.

Skarżąca w dniu 24 lutego 2023 r. podtrzymała stanowisko, że wnioskowane informacje nie są informacjami przetworzonymi. Poprosiła o wezwanie jej do podpisania wniosku i przesłanie decyzji odmownej. Podała też swój adres korespondencyjny.

Stwierdzenia w tym miejscu wymaga, że Prezydent Miasta Gdyni w dniu 27 kwietnia 2023 r. wydał decyzję odmawiającą udostępnienia skarżącej części żądanych przez nią informacji – z uwagi na brak wykazania, że uzyskanie takiej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, a w dniu 28 kwietnia 2023 r. części informacji skarżącej udzielił. W postępowaniu dotyczącym bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej nie jest możliwe dokonanie przez sąd oceny legalności decyzji odmawiającej udostępnienia informacji, z uwagi na możliwość kwestionowania takiej decyzji w odrębnym trybie. W tej sytuacji w niniejszym postępowaniu nie jest możliwe zajęcie przez Sąd stanowiska, czy żądana przez skarżącą informacja publiczna, objęta następnie decyzją z dnia 27 kwietnia 2023 r., była informacją prostą, czy przetworzoną.

Dokonując natomiast dalszej oceny prawidłowości podejmowanych działań przez organ stwierdzić trzeba, że organ, zakreślając w dniu 23 lutego 2023 r. skarżącej termin 7 dni na wykazanie szczególnie ważnego interesu publicznego, nie wskazał terminu udostępnienia informacji, mimo że wcześniej wskazany termin ( abstrahując od zasadności jego określenia) już upłynął.

W dniu 24 lutego 2023 r. organ skierował do skarżącej zaproszenie do Urzędu Miasta ( nie podając daty spotkania). Jednocześnie przedłużył termin rozstrzygnięcia sprawy do dnia 31 marca 2023 r.

Tego rodzaju działanie nie znajduje oparcia w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżąca domagała się bowiem uzyskania informacji publicznej ( art. 3 ust.1 pkt 1 u.d.i.p. ), nie zaś wglądu do dokumentów urzędowych ( art. 3 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.). Nie oparte na przepisach prawa zaproszenie skarżącej do Urzędu Miasta nie dawało organowi żadnych podstaw do przedłużenia terminu "rozstrzygnięcia sprawy" - i to aż do dnia 31 marca 2023 r.

Korespondencja między stronami odbywała się drogą e-mailową, wobec czego termin wskazany przez organ w piśmie z dnia 23 lutego 2023 r. upływał w dniu 2 marca 2023 r. Skarżąca już w dniu 24 lutego 2023 r. podtrzymała swoje stanowisko w sprawie. Ponadto nie wykazała w zakreślonym terminie, że uzyskanie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, wobec czego organ – konsekwentnie - powinien niezwłocznie wezwać skarżącą do osobistego podpisania wniosku. Do decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej , zgodnie z art.16 ust. 2 u.d.i.p., stosuje się bowiem przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a wskazana czynność zmierzałaby do wydania tego rodzaju decyzji.

Organ dopiero w dniu 9 marca 2023 r. zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej , obejmującego całość wniosku skarżącej. Jednocześnie wezwał ją do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez jego podpisanie, tym razem przedłużając termin rozpatrzenia sprawy do dnia 28 kwietnia 2023 r. - z uwagi na konieczność uzyskania korespondencji zwrotnej.

Zauważyć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 u.i.d.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, przy czym jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w powyższym terminie, organ powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

Mimo że organ zmierzał do wydania decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej, nie zaś do jej udostępnienia, nie oznacza to , że w sposób dowolny mógł on parokrotnie przedłużać termin załatwienia wniosku skarżącej, przekraczając przy tym termin dwóch miesięcy od złożenia wniosku. Nie było podstaw do wyznaczenia terminu aż na dzień 28 kwietnia 2023 r. , szczególnie że sprawa dotyczyła informacji publicznej, a organ oczekiwał jedynie na podpisanie wniosku. Podpisany przez skarżącą wniosek wpłynął do organu w dniu 23 marca 2023 r. Wobec stanowiska skarżącej i charakteru sprawy organ nie oczekiwał na wpływ jakichkolwiek dokumentów czy wniosków dowodowych. Zgodnie zatem z art. 35 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tj. Dz.U. z 2023 r. , poz. 775) , dalej jako "k.p.a.", organ obowiązany był załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki. Tymczasem organ wydał decyzję dopiero w dniu 27 kwietnia 2023 r. Uczynił to także z naruszeniem miesięcznego terminu , o jakim mowa w art. 35 § 3 k.p.a. Nie ma przy tym znaczenia , że organ wydał decyzję, "mieszcząc się" w wyznaczonym przez siebie terminie załatwienia sprawy ( 28 kwietnia 2023 r.), skoro tak ustalony termin nie miał podstaw ani w art. 35 k.p.a., ani w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Zauważyć należy, że decyzja organu z dnia 27 kwietnia 2023 r. nie odmawiała udostępnienia skarżącej całej żądanej przez nią informacji publicznej, a jedynie informacji objętej punktem 2. wniosku. W dniu następnym, tj. 28 kwietnia 2023 r. , organ udostępnił skarżącej informację publiczną, objętą punktem 1. wniosku.

W tej sytuacji organ udostępnił skarżącej część żądanej informacji publicznej nie bez zbędnej zwłoki , nie później jednak niż w terminie 14 dni od złożenia wniosku , jak stanowi art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a z parokrotnym przekroczeniem wskazanego w przepisie tym terminu. Informacja publiczna w tym zakresie powinna być skarżącej udzielona najpóźniej w dniu 14 lutego 2023 r., a udzielono jej dopiero w dniu 28 kwietnia 2023 r. , czyli ponad dwa miesiące później.

Niezrozumiałe dla Sądu jest stanowisko organu , zajęte w piśmie z dnia 28 kwietnia 2023 r. , przy którym przekazano skarżącej informacje objęte pkt 1. wniosku, że organ dokonał przetworzenia informacji w celu jej udostępnienia. Uzyskanie informacji przetworzonej wymaga wykazania, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Brak wykazania takiej okoliczności uprawnia organ – co do zasady – do odmowy udostępnienia informacji w drodze decyzji, a tego rodzaju decyzję w niniejszej sprawie organ - wobec części żądanych informacji – przecież wydał. W ocenie Sądu nie było przeszkód do udostępnienia informacji objętej punktem 1. wniosku. Udostępnienie to powinno nastąpić niezwłocznie , co jednak nie miało miejsca.

Dodatkowo nadmienić należy, że informacja zawarta w piśmie organu z dnia 23 lutego 2023 r. , że w przypadku braku stanowiska skarżącej jej wniosek zostanie pozostawiony bez rozpatrzenia była błędna, bowiem na skutek wniosku o udostępnienie informacji publicznej możliwe jest albo udostępnienie informacji, albo odmowa jej udostępnienia w drodze decyzji lub umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. - w drodze decyzji. Przepis art. 14 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Podkreślić należy, że przywołany przepis ma zastosowanie jedynie w sytuacji dotyczącej braku możliwości udostępnienia informacji z uwagi na środki techniczne, którymi organ dysponuje, a nie z innych przyczyn.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności. Odmowa udostępnienia części informacji objętych wnioskiem skarżącej z dnia 31 stycznia 2023 r. miała miejsce dopiero w dniu 27 kwietnia 2023 r., a udostępnienie pozostałej części – w dniu 28 kwietnia 2023 r.

Podkreślić należy, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ. Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana.

Skoro zatem po wniesieniu skargi organ udzielił w części informacji publicznej oraz wydał decyzję odmawiającą udzielenia tej informacji w pozostałej części , Sąd nie był uprawniony do zobowiązywania organu do rozpoznania wniosku z dnia 31 stycznia 2023 r., czego domagała się skarżąca w skardze. W dacie rozpoznawania sprawy przez tutejszy Sąd organ nie pozostawał już w bezczynności, ponieważ wydał decyzję i udzielił skarżącej informacji publicznej.

Przepis art. 149 § 1 i 1a p.p.s.a. jednoznacznie określa obligatoryjne elementy orzeczenia sądowego w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność organu. W świetle tej regulacji Sąd nie jest uprawniony do zawarcia w wydawanym orzeczeniu innych, nieprzewidzianych przez ustawodawcę rozstrzygnięć. Ustalenie, że organ dopuścił się bezczynności, która ustała po wniesieniu skargi, jak już wyżej wskazano - nie uzasadnia umorzenia postępowania, lecz skutkuje stwierdzeniem dopuszczenia się bezczynności przez organ ( art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), któremu nie towarzyszy rozstrzygnięcie zobowiązujące organ do dokonania czynności, która wszakże została już przez organ dokonana. W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził w konsekwencji, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej.

Orzekając w zakresie uregulowanym w przepisie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uwzględnił, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2451/14, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceny sposobu prowadzenia postępowania pod kątem bezczynności należy dokonywać mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy (por. wyrok NSA z 17 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 652/15, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl), co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa oraz sposób zachowania tak organu, jak i strony.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ, jak już wskazano wyżej, bezpodstawnie zażądał od skarżącej wykazania , że żądanie informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, wystosował zaproszenie do stawiennictwa w urzędzie, sugerował potrzebę modyfikacji wniosku , jak też w powiązaniu z tymi okolicznościami wskazywał terminy załatwienia sprawy albo nie mając do tego podstaw, albo z naruszeniem przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i przepisów k.p.a. Ostatecznie organ wydał decyzję i udostępnił informację w dniach 27 i 28 kwietnia 2023 r. , czyli prawie trzy miesiące od złożenia wniosku.

W tym stanie rzeczy Sąd , na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a. orzekł w punkcie 1. sentencji wyroku, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego, zawarte w punkcie 2. wyroku, obejmujące zasądzone na rzecz skarżącej koszty poniesionego przez nią wpisu od skargi w kwocie 100 zł , wynikało z treści art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.