Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1649/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 115a
journal: Dz.U. 2016 poz 1782
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
article: art. 66 ust 2 i art. 190 ust 4
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] maja 2023 r. nr [...], 2. zasądza od Komendanta [...] Policji na rzecz skarżącego M. B. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

M. B. wniósł skargę na decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] czerwca 2023r., nr [...], w przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu.

M. B. pełnił służbę do dnia [...] lutego 2023 roku. Po zakończeniu jej z 322 dni zaległego urlopu został mu wypłacony ekwiwalent za niewykorzystany urlop. Jednak w jego ocenie tylko 180 dni zostało przeliczono prawidłowo (według przelicznika 1/21). Pozostałe 142 dni zostało naliczone stosując uznany za nieprawidłowy przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 października 2018 roku sygn. akt K 7/15 (Dz.U. z 2018 r., poz. 2102) przelicznik 1/30.

Nadkom. (w st. spocz.) M. B. wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2023 roku zwrócił się do Komendanta Stołecznego Policji o ponowne obliczenie i wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Wymieniony wskazał, iż na zaopatrzenie emerytalne przeszedł z dniem 3 lutego 2023 roku. Dodał, iż w dniu [...] lutego 2023 roku otrzymał ekwiwalent za urlop, z dodatkową informacją

ekwiwalent za urlop 1/21, a następnie w dniu [...] lutego 2023 roku otrzymał ekwiwalent za niewykorzystany urlop z informacją - ekwiwalent za niewykorzystany urlop 1/30. Nadkom. (w st. spocz.) M. B. wskazał, że otrzymane przez niego przelewy jednoznacznie wskazują, iż dokonano podziału zaległego urlopu i pierwszy wypłacono jako 1/21 miesięcznego uposażenia, a kolejny jako 1/30 miesięcznego uposażenia. Wymieniony powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 roku sygn. akt K 7/15 (Dz.U. z 2018 r., poz. 2102), zgodnie z którym wysokość ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia jest niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej. Dodał, że zarówno przytoczony wyrok Trybunału Konstytucyjnego, jak również art. 115a ustawy o Policji ustalają ekwiwalent pieniężny za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

Działając na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego Komendant [...] Policji pismem z dnia 13 kwietnia 2023 roku 1. dz. [...] wniosek nadkom. (w st. spocz.) M. B. zgodnie z właściwością przekazał do Komendanta Rejonowego Policji [...], celem dalszej realizacji.

W dniu [...] maja 2023 roku do Wydziału Ogólnego KRP [...] za I. dz. [...] wpłynęło pismo Naczelnika Wydziału Finansów i Budżetu Komendy [...] Policji, w którym wskazano, iż w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2023 roku nadkom. (w st. spocz.) M. B. oraz wejściem w życie regulacji, dotyczących praw policjantów do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe (ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw) za przysługujące nadkom. (w st. spocz.) M. B. 142 dni urlopu przysługującego przed 6 listopada 2018 roku ekwiwalent pieniężny został naliczony wg zasady 1/30 miesięcznego uposażenia za 1 dzień, natomiast za 180 dni urlopu, przysługującego od dnia 6 listopada 2018 roku został naliczony ekwiwalent pieniężny wg zasady 1/21 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień.

W przedmiotowej sprawie Organ I instancji wskazał, iż nadkom. (w st. spocz.) M. B. został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2023 roku rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] stycznia 2023 roku Komendanta Rejonowego Policji [...] na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.

W związku ze zwolnieniem ze służby w Policji, na podstawie art. 115 a ustawy o Policji, został wymienionemu wypłacony ekwiwalent pieniężny za przysługujące przed dniem 6 listopada 2018 roku 142 dni urlopu wypoczynkowego i dodatkowego za lata 2014 - 2018 w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym oraz za przysługujące po dniu 6 listopada 2018 roku 180 dni urlopu wypoczynkowego i dodatkowego za lata 2018 - 2023 w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

Zgodnie z art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej związany jest zasadą orzekania na podstawie i w granicach prawa. W związku z powyższym organ rozstrzygając ponownie sprawę powinien uwzględnić nowe regulacje prawne i rozstrzygać w oparciu o stan prawny obowiązujący w dacie orzekania.

W ustawie z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służby mundurowych (...) w art. 9 ustawodawca jednoznacznie wskazał, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 roku ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 roku

Z uwagi na wejście w życie znowelizowanej normy art. 115 a ustawy o Policji ustalającej wysokość ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy wypoczynkowy i dodatkowy przepis ten – jak wskazuje art. 9 ust. 1 cyt. ustawy nie ma zastosowania w sprawie wniosku nadkom. (w st. spocz.) M. B., ponieważ ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 roku.

W związku z powyższym ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy przysługujący nadkom. (w st. spocz.) M. B. w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2023 roku został obliczony i wypłacony poprawnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Wobec powyższego Komendant Rejonowy Policji [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2023 roku odmówił M. B. wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za 142 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego oraz urlopu dodatkowego w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2023 roku.

Pismem z dnia 25 maja 2023 r. (z zachowaniem ustawowego terminu) M. B. złożył odwołanie od decyzji Komendanta Rejonowego Policji [...] wnosząc o uchylenie decyzji w całości oraz orzeczenie, co do istoty.

Decyzją z dnia 23 czerwca 2023 r. Komendant [...] Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W zakresie wysokości ekwiwalentu objętego sporem Komendant [...] Policji wskazał, iż art. 114 ust. 1 pkt 2 powoływanej wyżej ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem, policjant zwalniany ze służby otrzymuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe, z wyjątkiem urlopu, o którym mowa w art. 83a ust, 1 (coroczny płatny dodatkowy urlop, przysługujący w wymiarze 5 dni policjantowi posiadającemu status weterana poszkodowanego).

Zgodnie natomiast z art. 115a ustawy obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 roku, ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

Na mocy ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 1610), w art. 1 ust. 16 wprowadzono nowe brzmienie art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. z 2020r., poz. 360 z późn. zm.), zgodnie z którym ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

Jednocześnie, zgodnie z art. 9 ust. 1 zdanie pierwsze wymienionej wyżej ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 roku, przepis ort. 115a ustawy (o Policji) zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 roku oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 roku. Dopiero zatem wprowadzenie nowelizacji ustawy o Policji z dniem 1 października 2020 roku (data wejścia w życie ustawy o wsparciu) spowodowało usunięcie wymienionej luki prawnej powstałej w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Organ II instancji podzielił stanowisko, iż w ustawie z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służby mundurowych (...) w art. 9 ustawodawca jednoznacznie wskazał, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 roku ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 roku Z uwagi na wejście w życie znowelizowanej normy art. 115 a ustawy o Policji ustalającej wysokość ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy wypoczynkowy i dodatkowy przepis ten – jak wskazuje art. 9 ust. 1 cyt. ustawy nie ma zastosowania w sprawie wniosku nadkom. (w st. spocz.) M. B., ponieważ ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 roku. Uzasadniając decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Organ II instancji stwierdził, że zgodnie z zgodnie z art. 9 ust. 1 Ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1610) ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 ustala się na zasadach wynikających z przepisów Ustawy o Policji w brzmieniu przed dniem 6 listopada 2018 to jest w brzmieniu, które Trybunał Konstytucyjny stwierdził za niekonstytucyjne. A następnie organ II instancji stwierdził, że może na tej podstawie uznać, że przed dniem wydania powyższego Wyroku Trybunału Konstytucyjnego może obliczać ekwiwalent za niewykorzystany urlop z zastosowaniem przelicznik 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień.

M. B. wniósł skargę na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] czerwca 2023r., nr [...], w przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu.

Skarżący zarzucał:

1. naruszenie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w związku z art. 115a ustawy o Policji poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej dokonania prawidłowego rozliczenia ekwiwalentu za urlop opartego na przepisach prawa, z uwzględnieniem Wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 i wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop;

2. naruszenie art. 115a w związku z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, poprzez przyjęcie braku podstaw prawnych i możliwości ustalenia wysokości należnego policjantowi zwalnianemu ze służby ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego oraz dodatkowego i przyjęcie tym samym braku możliwości uzyskania przez niego pełnego, odpowiadającego wymogom prawnym, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop;

3. naruszenie art. 6 k.p.a., poprzez niedziałanie organu administracji na podstawie przepisów prawa, tj. przyjęcie, że nie znajdzie zastosowania w sprawie Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., który stanowi podstawę do wydania decyzji zgodnie z żądaniem;

4. naruszenie art. 7 k.p.a., poprzez naruszenie praworządności i niepodjęcie czynności niezbędnych do załatwienia sprawy, mając na względzie słuszny interes obywateli, celem zgodnego z prawem załatwienia sprawy;

5. naruszenie art 115a ustawy o Policji i nieprawidłowe zastosowanie zasad ustalania ekwiwalentu za urlop określonego w art. 115a ustawy o Policji jako przepisów obowiązujących w czasie wykonywania służby, podczas gdy zostały one uznane za niezgodne z przepisami konstytucji, a Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne i stanowią podstawę do uchylenia tychże;

6. naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez przez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej i nieprawidłowe wskazanie, że powstała w systemie luka prawna, która uniemożliwia ustalenie wysokości należnego ekwiwalentu pieniężnego, podczas gdy z utrwaloną linią orzeczniczą rzeczą organu policyjnego jest wyliczenie i wypłata części należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop na podstawie art. 115 a Ustawy o Policji interpretowanego w zgodzie z art. 66. ust 2 Konstytucji RP, ponieważ przepisy te stanowią wystarczającą podstawę prawną dla rozstrzygnięcia sprawy;

7. naruszenie art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych poprzez nieprawidłowe zastosowanie i wskazanie, że przepis ten umożliwia dokonywania obliczeń bez uwzględnienia ww. Wyroku Trybunału Konstytucyjnego, na zasadach przepisów uchylonych, co doprowadziło do nieprawidłowego uznania przez organ I instancji, że okres przed dniem opublikowania Wyroku Trybunału Konstytucyjnego można traktować dowolnie i nadal ustalać na zasadach przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją podczas, gdy przewiduje ona retroaktywne skutki Wyroku Trybunały Konstytucyjnego orzekającego o niekonstytucyjności przepisu prawa w zakresie, w jakim umożliwia wznowienie postępowania i w konsekwencji uchylenie aktu stosowania prawa wydanego na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów, a następnie nieprawidłowego uznania przez organ II instancji iż na podstawie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 §2 k.p.a. oraz art. 114 ust. 1 pkt 2 i art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji w związku z art. 9 ust. I ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw należało utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zobowiązanie organu przez Sąd do wydania decyzji ustalającej wysokość oraz wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w terminie zakreślonym przez Sąd. Skarżący wnosił również o rozważenie uchylenia decyzji organu I instancji ( w przypadku niezastosowania art. 145a § 1 p.p.s.a.).

Skarżący wskazał, iż zgodnie z Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego RP z dnia 30 października 2018 r., sygnatura akt K 7/15 - art. 115a ustawy o Policji, stanowiący podstawę ustalenia i wypłaty ww. ekwiwalentu, został uznany za niezgodny z Konstytucją RP. W uzasadnieniu Wyroku Trybunał Konstytucyjny RP wskazał, że metoda obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop zawarta w ustawie o Policji jest mniej korzystna niż metoda, w której czynnikiem jest liczba 1/22 lub 1/21. W związku z powyższym naliczenie 142 dni na podstawie wyżej wskazanego przelicznika należy uznać za nieprawidłowe. Skarżący powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazał, iż "Zasady, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy z 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1610) oznaczają konieczność wzięcia pod uwagę, przy wykładni przepisu art. 115a ustawy o Policji, Wyroku TK z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15." (Wyrok WSA w Krakowie z 4.03.2022 r., III SA/Kr 1318/21, LEX nr 3321049).

Komendant Stołeczny Policji wnosił o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023r., poz.259 - dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.

Przechodząc do oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Wskazać należy, iż z dniem opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 (Dz. U. z 2018 r., poz. 2102), czyli od dnia 6 listopada 2018 r., część art. 115a ustawy o Policji (w brzmieniu uwzględniającym współczynnik ekwiwalentu pieniężnego w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym) została wyeliminowana z obrotu prawnego i nie może stanowić podstawy orzekania o wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop (por. np. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2021 r., sygn. akt III OSK 2832/21 – publik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że niekonstytucyjny przepis stracił moc obowiązującą i nie może być podstawą orzeczenia w procesie stosowania prawa niezależnie od tego czy rozstrzygnięcie dotyczy stanu faktycznego sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału, czy też zaistniałego po tej dacie.

Nie ulega bowiem wątpliwości, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją RP, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego typu postępowania (art. 190 ust. 4 Konstytucji RP).

Należy zauważyć, że w przypadku derogacji przepisu prawa z powodu jego niezgodności z wzorcem konstytucyjnym, sytuację jednostki normuje bezpośrednio art.190 ust. 4 Konstytucji RP.

W uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2010 r., sygn. akt II GPS 1/10 (ONSAiWSA z 2010 r., zeszyt nr 5, poz. 81), NSA wyraził pogląd, że wznowienie postępowania przewidziane w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP jest szczególną instytucją, określaną w doktrynie prawnej pojęciem uzdrowienia (sanacji) postępowania (sądowego, administracyjnego) opartego na niekonstytucyjnym akcie normatywnym. Ta właśnie regulacja, stanowiąca podmiotowe, konstytucyjne prawo uprawnionego stwarza jednostce możliwość ponownego rozpatrzenia danej sprawy na podstawie zmienionego stanu prawnego, ukształtowanego w następstwie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (por. m.in. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lutego 2002r., sygn. akt K 39/00, OTK ZU-A 2002, Nr 1, poz. 4 oraz z dnia 7 września 2006 r., sygn. akt SK 60/05, OTK ZU-A 2006, Nr 8, poz. 101).

Celem ustawowej procedury, realizującej normę wyrażoną w przepisie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, musi być więc realne zagwarantowanie skutku w postaci uprawnienia do ponownego rozstrzygnięcia sprawy w nowym stanie prawnym, ustalonym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Swoboda ustawodawcy ukształtowania implementujących to uprawnienie przepisów jest w tym wypadku zawężona, a jej granice wyznacza okoliczność, że "wzruszalność" aktów stosowania prawa została przesądzona już na gruncie samej Konstytucji RP i nie można modyfikować momentu, ani skutku czasowego derogacji trybunalskiej.

Po wydaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, z dniem 1 października 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z art. 1 pkt 16 tej ustawy, art. 115a ustawy o Policji otrzymał brzmienie: "Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym". Jednocześnie ustawodawca w art. 9 ust. 1 cyt. ustawy zawarł przepis o charakterze intertemporalnym, regulując zasady stosowania art. 115a ustawy o Policji w znowelizowanym brzmieniu. Zgodnie z jego treścią, przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r.

Z treści przytoczonej powyżej regulacji wynika, że ustawodawca w art. 9 ust. 1 zdanie drugie cyt. ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r., w przypadku ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r., nakazał przyjąć zasady wynikające z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., a więc te, które zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 października 2018 r. za sprzeczne z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP.

Wobec powyższego nie do zaakceptowania jest stanowisko Organów, które dokonały jedynie literalnej wykładni art. 9 ust. 1 omawianej ustawy. Przy czym w niniejszej sprawie należy zważyć, że funkcjonariusz został zwolniony ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. dnia 03.02.2023r.), a wnioski o wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego złożył po wspomnianej wyżej dacie (dnia 05.04.2023r.).

Przy czym, skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje wykładnię art. 9 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy nowelizującej art. 115 a ustawy o Policji, której zwolennikiem jest jej autor – Sejm RP (patrz stanowisku Sejmu RP z dnia 9 czerwca 2022 r. nr BAS-WAK-842/21), a wielokrotnie również dokonywaną przez wojewódzkie sądy administracyjne w sprawach wszczętych przez funkcjonariuszy Policji w zakresie wypłaty wyrównania należnego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, co nie mogło umknąć uwadze ustawodawcy.

Trafnie w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 września 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 633/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (publik. LEX nr 3402535) stwierdził, iż jak stanowi art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...), ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018r., a nie w wysokości wynikającej z przepisów ww. ustawy. Odwołanie się przez ustawodawcę do zasad, a nie do niekonstytucyjnego przelicznika w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym oznacza, że ustawodawca nie powtórzył niekonstytucyjnych zapisów tej ustawy, wbrew ww. wyrokowi TK i nie nakazał stosowania do obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop z okresu przed 6 listopada 2018 r. (czyli sprzed daty publikacji orzeczenia TK) uregulowań, które utraciły moc w wyniku ww. wyroku.

Jak słusznie podkreślił ten Sąd: "Przyjęcie za prawidłową wykładnię przepisów przejściowych zastosowaną przez organ oznaczałoby istnienie zjawiska tzw. "wtórnej niekonstytucyjności", które polega na tym, że ustawodawca powtarza rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne (K. Kos, O pojęciu wtórej niekonstytucyjności prawa, Przegląd Prawa Konstytucyjnego 2018, nr 2 (42), s. 21). Oznaczałoby to, że ustawodawca przepisami przejściowymi próbuje ograniczyć zakres zastosowania wyroku Trybunału, a nadto narusza konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków TK, które wiążą również ustawodawcę. Dlatego wykładnię ww. przepisów, dokonaną przez organy policji, Sąd uznał za błędną". Przy czym intencje i wola ustawodawcy nie budzą w tym zakresie wątpliwości.

Zasady, o których mowa w ww. art. 9 ust. 1 oznaczają bowiem konieczność wzięcia pod uwagę, przy wykładni przepisu art. 115a Ustawy o Policji, wyroku TK z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, na co wielokrotnie już zwracały uwagę wojewódzkie sądy administracyjne i NSA, jak również sam ustawodawca w uzasadnieniu projektu ww. nowelizacji ustawy o Policji dokonanej ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. Wskazał bowiem, że projekt przewiduje wprowadzenie rozwiązań prawnych mających na celu wdrożenie wyroku TK z dnia 30 października 2018 r., sygn. K 7/15. Skoro wyrok TK usunął z systemu prawnego niekonstytucyjne rozumienie art. 115a ustawy o Policji, to posłużenie się przez ustawodawcę w art. 9 ust. 1 powołanej ustawy sformułowania "na zasadach wynikających z przepisów ustawy" oznacza, iż należy stosować art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, jednak z wyłączeniem tej jego części (dotyczącej współczynnika ekwiwalentu w wysokości 1/30), która została uznana za sprzeczną z przepisami ustawy zasadniczej i którą należy wypełnić treścią wyroku TK.

Przeciwne rozumowanie powołanego przepisu ustawy z dnia 14 sierpnia 2020r. prowadzi do stosowania wyroku TK jedynie na przyszłość (od dnia jego publikacji), z wyłączeniem skutku retroaktywnego, co niewątpliwie narusza art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Wprawdzie przyznanie (naliczenie w wymaganej wysokości) i wypłata ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany przez policjanta urlop wypoczynkowy stanowi czynność materialno–techniczną i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, a więc uruchomienia nadzwyczajnego trybu wznowienia postępowania z art. 145a k.p.a., to jednak nie uzasadnia odstąpienia od konieczności przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Wówczas trudno by mówić o ekwiwalentności wypłaconego funkcjonariuszowi Policji przed 6 listopada 2018 r. świadczenia za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, o czym dobitnie rozstrzygnął TK w wyroku o sygn. akt K 7/15, a tym samym zrealizowania zagwarantowanego konstytucyjnie prawa do urlopu (art. 66 ust. 2 Konstytucji RP).

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż orzekające w niniejszej sprawie Organy naruszyły przepisy prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 2 i art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach (...), poprzez ich błędną wykładnię w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Rozpoznając sprawę ponownie Organy wezmą pod uwagę, iż obowiązek ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., co oznacza obowiązek obliczenia go wg. zasad podanych w tej ustawie w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem TK z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15. Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest zatem wynagrodzenie za jeden dzień roboczy, przy czym należy pamiętać, że przepis art. 115a ustawa o Policji odwołuje się do ostatniego uposażenia należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, bez odniesienia do jakiegokolwiek okresu rozliczeniowego służby. Oznacza to, że w niniejszej sprawie ilość dni urlopu przysługującego Skarżącego za okres przed dniem 6 listopada 2018r. należy pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego mu za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby. Racjonalnym jest przy tym posłużenie się w tym względzie aktualnie obowiązującym współczynnikiem ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy wynoszącym 1/21, albowiem przyjęta przez ustawodawcę wartość średnia została uznana za ekwiwalentną względem 1 dnia urlopu wypoczynkowego i w pełni realizuję zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP). Rozpatrując wniosek Skarżącego Organ dokona ponownego ustalenia wysokości przysługującego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy wg. podanych powyżej zasad i określi różnicę pomiędzy kwotą wymaganą, a już wypłaconą.

Mając to wszystko na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie w sprawie kosztów oparte jest na podstawie art. 200 i art. 209 p.p.s.a.