Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 877/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 119 pkt 2, art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 127
journal: Dz.U. 2021 poz 1082
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
article: § 3, § 5, § 12, § 13,(§ 18, § 25
journal: Dz.U. 2017 poz 1743
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej  z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające  działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych
article: art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 19 kwietnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Asesor WSA Anna Dębowska, po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. D. i A. J. na decyzję Łódzkiego Kuratora Oświaty z dnia 23 czerwca 2022 roku nr II/3/2022 w przedmiocie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 23 czerwca 2022 r. nr II/3/2022 Łódzki Kurator Oświaty, na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, poz. 1491, poz. 2052) oraz art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 127 ust. 12 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2022 r. poz. 655, poz. 1079, poz. 1116) w zw. z § 25 ust. 1 i 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2294), po rozpatrzeniu odwołania D.D. i A.J. (dalej: rodzice, strony, skarżący, wnioskodawcy) utrzymał w mocy orzeczenie nr 55/22 z 1 kwietnia 2022 r. o potrzebie kształcenia specjalnego, wydanego przez Zespół Orzekający, działający w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 4 w Łodzi (dalej: Zespół Orzekający), dla A.J. (dalej: córka stron), urodzonej 28 sierpnia 2018 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z 23 czerwca 2022 r. organ II instancji ustalił i wyjaśnił, co następuje:

Skarżący złożyli 18 października 2021 r. wniosek do Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 4 w Łodzi o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla córki. Zespół Orzekający orzeczeniem nr 139/21 z 10 listopada 2021 r. orzekł o braku potrzeby kształcenia specjalnego. 25 listopada 2021 r. wnioskodawcy złożyli odwołanie od ww. orzeczenia Zespołu Orzekającego. Wskazali na zdiagnozowany u córki stron zespół wad wrodzonych oraz jej niepełnosprawność. W toku postępowania przed organem odwoławczym 22 grudnia 2021 r. rodzice dołączyli obszerną, dodatkową dokumentację medyczną, w tym wydane 21 grudnia 2021 r. zaświadczenie lekarskie, wskazujące na występującą u dziecka niepełnosprawność ruchową oraz wrodzoną niedrożność odbytu, hipotonię, mnogie wady kręgosłupa oraz pęcherza i jelito neurogenne. Organ odwoławczy decyzją nr 17/2021 z 22 grudnia 2021 r. znak ŁKO.WWOiKS.110d II.17.2021 uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i zobowiązał Zespół Orzekający do wydania orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla córki stron ze względu na niepełnosprawność ruchową.

W związku z powyższym 12 stycznia 2022 r. Zespół Orzekający wydał orzeczenie nr 9/22 o potrzebie kształcenia specjalnego dla córki stron na etapie wychowania przedszkolnego z uwagi na niepełnosprawność ruchową. Rodzice 11 lutego 2022 r. odwołali się od orzeczenia nr 9/22. W trakcie postępowania przed organem II instancji wnioskodawcy dostarczyli do Kuratorium Oświaty w Łodzi kolejną dodatkową dokumentację, świadczącą o zdiagnozowaniu u dziecka autyzmu atypowego.

W wyniku rozpatrzenia odwołania organ II instancji uchylił decyzją nr II/2/2022 z 17 marca 2022 r. orzeczenie nr 9/22 wydane 12 stycznia 2022 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zespół Orzekający. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy 1 kwietnia 2022 r. Zespół Orzekający wydał orzeczenie nr 55/22 o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawność sprzężoną: niepełnosprawność ruchową i autyzm atypowy. Od orzeczenia nr 55/22 z 1 kwietnia 2022 r. wnioskodawcy odwołali się do organu II instancji w zakresie treści dotyczących wyników badań intelektu, w obszarze inteligencji niewerbalnej i funkcjonowania pamięci roboczej, które uznają za niemiarodajne. Do odwołania wnioskodawcy dołączyli pismo skierowane drogą elektroniczną z 5 października 2021 r. do zastępcy dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 4 w Łodzi.

Organ odwoławczy przytoczył treść § 25 ust. 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, który stanowi, iż kurator oświaty, w zależności od potrzeby, zasięga opinii psychologa, pedagoga, lekarza lub innego specjalisty. Organ II instancji wystosował prośbę o konsultację w sprawie córki stron do Specjalistycznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej Doradztwa Zawodowego i dla Dzieci z Wadami Rozwojowymi. M.K., będąca oligofrenopedagogiem, surdologopedą, terapeutą SI, opracowała wnioskowaną opinię. Opinia wydana na zlecenie organu odwoławczego w sprawie córki stron wskazuje, iż należy wnikliwie rozpatrzyć aktualny stan zdrowia i funkcjonowania dziecka w celu wskazania najefektywniejszych form pomocy i wsparcia dostosowanych do aktualnych potrzeb edukacyjnych i terapeutycznych dziecka. Z uwagi na powyższe powołany specjalista wskazał, iż aktualne jest badanie psychologiczne przeprowadzone 16 sierpnia 2021 r. i 7 października 2021 r., w którym stwierdzono, iż sprawność intelektualna córki strony plasuje się na poziomie inteligencji przeciętnej ze znaczącą przewagą inteligencji werbalnej (poziom przeciętny) nad niewerbalną (poziom niższy niż przeciętny górna granica). W związku z tym zarzuty odwołujących się do wyników badań intelektu organ odwoławczy uznał za niezasadne.

Organ II instancji zauważył, iż orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nie zawiera kilku wyodrębnionych rozstrzygnięć, co do których istniałaby możliwość osobnego zaskarżenia. Zdaniem organu orzeczenie stanowi integralną całość, tak więc zaskarżenie jego części stanowi w istocie zaskarżenie go w całości i wniosek o zmianę całego rozstrzygnięcia. Tym samym odwołanie od orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego złożone przez skarżących w części, dotyczącej diagnozy psychologicznej, stanowi w istocie zaskarżenie całości orzeczenia, w związku z powyższym organ odwoławczy orzekł co do całości zaskarżonego orzeczenia.

Opierając się na opinii powołanego specjalisty, organ odwoławczy stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do uchylenia orzeczenia nr 55/22 o potrzebie kształcenia specjalnego. Organ zauważył, iż rozwój małego dziecka jest intensywny i przebiega w indywidualnym tempie. W związku z dużą dynamiką rozwoju psychofizycznego małego dziecka rodzice mogą kontrolować ten rozwój poprzez periodyczne ponawianie badań pedagogiczno-psychologicznych w poradni psychologiczno-pedagogicznej.

Skargę do sądu złożyli wnioskodawcy, nie mając zastrzeżeń co do podjętego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawność sprzężoną córki, tj. autyzm atypowy i niepełnosprawność ruchowa. Zaskarżyli przedmiotowe orzeczenie jedynie w części, wnosząc o to, aby:

1) wyniki badań intelektu z diagnostyki przeprowadzonej w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 4 w Łodzi zostały usunięte z treści orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego córki stron, gdyż orzeczenie, w którym je zawarto, zostało zaskarżone i uchylone w całości decyzją organu odwoławczego z 22 grudnia 2021 r.;

2) uwzględnić w orzeczeniu w części "Diagnoza" (oprócz treści o posiadanej niepełnosprawności ruchowej) wszystkie badania diagnostyczne, przeprowadzone w Centrum Medycznym J. jako uzasadnienie posiadanej przez córkę stron niepełnosprawności, tj. autyzm atypowy;

3) wszystkie dokumenty, które strony złożyły, zostały wyszczególnione, w tym wszystkie badania przeprowadzone w Centrum Medycznym J. w Ł. (załączniki 10A, 10B, 10C, 10D, 10E), łącznie z informacją na temat źródła ich pochodzenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 16 stycznia 2023 r. skarżący uzupełnili swoją argumentację, szeroko przedstawioną w skardze, odnosząc się do dokumentów, które ich zdaniem powinny zostać uwzględnione w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że rozstrzygnięcie odpowiada prawu, a wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek taki został złożony przez pełnomocnika organu w odpowiedzi na skargę, a skarżący wyrazili zgodę na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie skarżący uczynili decyzję Łódzkiego Kuratora Oświaty z 23 czerwca 2022 r. nr II/3/2022, utrzymującą w mocy orzeczenie Zespołu Orzekającego z 1 kwietnia 2022 r. nr 55/22 o potrzebie kształcenia specjalnego ich córki.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1082 ze zm.), dalej: "prawo oświatowe", oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1743), dalej: "rozporządzenie".

Zgodnie z treścią art. 127 prawa oświatowego kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież niepełnosprawne, niedostosowane społecznie i zagrożone niedostosowaniem społecznym, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki odpowiednio w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych, przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i szkołach lub oddziałach integracyjnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach specjalnych, innych formach wychowania przedszkolnego i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 7 (ust. 1).

Uczniowi objętemu kształceniem specjalnym dostosowuje się odpowiednio program wychowania przedszkolnego i program nauczania do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych ucznia. Dostosowanie następuje na podstawie opracowanego dla ucznia indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego uwzględniającego zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, o którym mowa w ust. 10 (ust. 3).

W zależności od rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia niepełnosprawności intelektualnej, dzieciom i młodzieży, o których mowa w ust. 1, organizuje się kształcenie i wychowanie, które stosownie do potrzeb umożliwia naukę w dostępnym dla nich zakresie, usprawnianie zaburzonych funkcji, rewalidację i resocjalizację oraz zapewnia specjalistyczną pomoc i opiekę (ust. 4).

W publicznych i niepublicznych: przedszkolach i szkołach podstawowych, w tym specjalnych, innych formach wychowania przedszkolnego, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodkach wychowawczych, ośrodkach rewalidacyjno-wychowawczych oraz poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych, które spełniają warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 19 pkt 1, mogą być tworzone zespoły wczesnego wspomagania rozwoju dziecka w celu pobudzania psychoruchowego i społecznego rozwoju dziecka, od chwili wykrycia niepełnosprawności do podjęcia nauki w szkole, prowadzonego bezpośrednio z dzieckiem i jego rodziną (ust. 5).

Opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z przepisami o ochronie zdrowia psychicznego wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia niepełnosprawności intelektualnej (ust. 10).

Od orzeczeń, o których mowa w ust. 10, rodzice dziecka mogą złożyć w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia odwołanie do kuratora oświaty (ust. 12).

Skład i tryb powołania zespołów orzekających, działających w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w publicznych poradniach specjalistycznych, oraz szczegółowe zasady działania zespołów orzekających, tryb postępowania odwoławczego od wydanego orzeczenia, a także wzory orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające zostały szczegółowo uregulowane w powołanym wyżej rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych.

Zgodnie z § 3 rozporządzenia zespoły wydają orzeczenia i opinie dla dzieci i uczniów uczęszczających do przedszkoli, szkół i ośrodków, mających siedzibę na terenie działania poradni (ust. 1).

Zgodnie z § 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia zespoły wydają orzeczenia i opinie na pisemny wniosek rodzica dziecka lub ucznia lub na pisemny wniosek pełnoletniego ucznia. Wniosek o wydanie orzeczenia lub opinii składa się do zespołu, o którym mowa w § 3. Wniosek składa się w postaci papierowej albo elektronicznej. Treść wniosku została szczegółowo określona w § 6 rozporządzenia.

W myśl § 12 rozporządzenia w przypadku uwzględnienia wniosku zespół wydaje odpowiednio orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego - według wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia.

Stosownie zaś do § 13 ust. 1 rozporządzenia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydaje się dla dzieci i uczniów niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie oraz zagrożonych niedostosowaniem społecznym, wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, o których mowa w przepisach w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym.

W orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego zespół określa: (diagnozę funkcjonowania dziecka lub ucznia, z uwzględnieniem potencjału rozwojowego oraz mocnych stron i uzdolnień dziecka lub ucznia oraz występujących w środowisku nauczania i wychowania barier i ograniczeń utrudniających jego funkcjonowanie; okres, w jakim zachodzi potrzeba kształcenia specjalnego; zalecane warunki i formy wsparcia umożliwiające realizację indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych dziecka lub ucznia, w tym warunki rozwijania jego potencjalnych możliwości i mocnych stron, wzmacniania aktywności i uczestnictwa dziecka lub ucznia w życiu przedszkola, szkoły, ośrodka lub placówki, oraz jeżeli zachodzi potrzeba indywidualnego wsparcia dziecka lub ucznia ze strony dodatkowo zatrudnionej kadry, o której mowa w przepisach w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym - zakres tego wsparcia; zalecane cele rozwojowe i terapeutyczne do realizacji podczas zajęć wychowania przedszkolnego lub zajęć edukacyjnych, zajęć rewalidacyjnych, socjoterapeutycznych i resocjalizacyjnych oraz w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej udzielanej dziecku lub uczniowi i, w zależności od potrzeb, jego rodzicom, przez przedszkole, szkołę, ośrodek lub placówkę oraz poradnię, wraz ze wskazaniem zalecanych form pomocy psychologiczno-pedagogicznej, a w przypadku dzieci i uczniów niepełnosprawnych - również zalecanych rodzajów zajęć rewalidacyjnych; wszystkie możliwe formy kształcenia specjalnego, poczynając od najkorzystniejszej dla dziecka lub ucznia, według zespołu, formy kształcenia specjalnego spośród wymienionych w pkt a–g; potrzebę realizacji wybranych zajęć wychowania przedszkolnego lub zajęć edukacyjnych indywidualnie z dzieckiem lub uczniem lub w grupie liczącej do 5 dzieci lub uczniów - w przypadku dziecka lub ucznia napotykającego na trudności w funkcjonowaniu wspólnie z oddziałem przedszkolnym lub szkolnym; zalecane działania ukierunkowane na poprawę funkcjonowania dziecka lub ucznia i wzmacnianie jego uczestnictwa w życiu przedszkola, szkoły, ośrodka lub placówki oraz działania wspierające rodziców dziecka lub ucznia; w zależności od potrzeb dziecka lub ucznia niepełnosprawnego, niezbędny w procesie kształcenia sprzęt specjalistyczny i środki dydaktyczne, w tym z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych; zalecane sposoby oceny efektów działań podjętych przez przedszkole, szkołę, ośrodek lub placówkę w celu realizacji zaleceń, o których mowa w pkt 3–8 (§ 13 ust. 2 pkt 1–9 rozporządzenia).

Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydaje się na okres wychowania przedszkolnego, roku szkolnego albo etapu edukacyjnego (§ 13 ust. 4 rozporządzenia).

Zgodnie natomiast z § 25 rozporządzenia od orzeczenia wnioskodawca może wnieść odwołanie do kuratora oświaty, za pośrednictwem zespołu, który wydał orzeczenie, w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia (ust. 1). Jeżeli zespół uzna, że odwołanie zasługuje w całości lub części na uwzględnienie, uchyla zaskarżone orzeczenie i wydaje nowe (ust. 2). Od nowego orzeczenia służy wnioskodawcy odwołanie (ust. 3). Przewodniczący zespołu jest obowiązany przekazać odwołanie wraz z aktami sprawy kuratorowi oświaty w terminie 14 dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowego orzeczenia, zgodnie z ust. 2 (ust. 4). Kurator oświaty, w zależności od potrzeby, zasięga opinii psychologa, pedagoga, lekarza lub innego specjalisty (ust. 5). Kurator oświaty rozpatruje odwołanie w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania, a w przypadku potrzeby zasięgnięcia opinii, o której mowa w ust. 5, w terminie 14 dni od dnia, w którym otrzymał tę opinię (ust. 6).

Na gruncie kontrolowanej sprawy należy również pamiętać o tym, że postępowanie w przedmiocie orzeczeń wydawanych przez zespoły orzekające jest postępowaniem administracyjnym, toczącym się na zasadach określonych w kodeksie postępowania administracyjnego z zastrzeżeniem odrębności proceduralnych wynikających z prawa oświatowego lub rozporządzenia. Niewątpliwie jednak żaden z tych ostatnio wymienionych aktów nie wyłączył stosowania w kontrolowanym postępowaniu zasady ogólnej k.p.a., w myśl której w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z zasady tej wynikają dalsze, bardziej szczegółowe obowiązki organu administracji, w tym wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy poszczególne okoliczności istotne dla sprawy zostały udowodnione (art. 80 k.p.a.). Obowiązki te ciążą zarówno na organie rozpatrującym sprawę w pierwszej, jak i w drugiej instancji.

Przed przystąpieniem do dalszych rozważań należy podkreślić, że sąd administracyjny, kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję kuratora oświaty, a w konsekwencji orzeczenie zespołu orzekającego, może zakwestionować ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organy, co może prowadzić do zakwestionowania pod względem formalnym powyższego orzeczenia, np. że zostało wydane w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawniony skład zespołu orzekającego, czy też że tryb postępowania odwoławczego od wydanego orzeczenia był niewłaściwy, jednak nie może kwestionować merytorycznej treści orzeczenia zespołu orzekającego, w skład którego wchodzą lekarze specjaliści. Zakwestionowanie orzeczeń lekarskich jest możliwe także w przypadku, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia zespołu orzekającego, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak nawet w takiej sytuacji ani kurator oświaty, ani sąd administracyjny nie są uprawnieni do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń zespołu orzekającego, co najwyżej strona może żądać wydania nowego orzeczenia przez zespół orzekający w przypadku zmiany okoliczności stanowiących podstawę wydania poprzedniego orzeczenia, potrzeby zmiany zaleceń wskazanych w poprzednim orzeczeniu lub potrzeby zmiany okresu, na jaki zostało wydane poprzednie orzeczenie (§ 18 ust. 1 pkt 1–3 rozporządzenia).

Nie będąc zatem uprawnionym do poddawania analizie materiału dowodowego z medycznego punktu widzenia (v. wyrok WSA w Warszawie z 19 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2429/06, wyrok WSA w Warszawie z 5 listopada 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 256/08, dostępne w CBOSA), wskazać należy, że organ rozstrzygnął sprawę zgodnie z treścią ostatniego z orzeczeń wydanych w sprawie przez uprawnione jednostki orzecznicze, o jakich mowa w § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia.

Mając na uwadze powyższe rozważania, nie można zgodzić się z zarzutami skarżących, polegającymi na tym, by w treści orzeczenia w części "Diagnoza" Zespołu Orzekającego dokonać zmian poprzez usunięcie niektórych wyników badań intelektu córki stron, przeprowadzonych w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 4 w Łodzi, w zamian za uwzględnienie oraz wyszczególnienie innych badań diagnostycznych, przeprowadzonych w Centrum Medycznym J.

Jak bowiem wynika z treści orzeczenia z 1 kwietnia 2022 r. o potrzebie kształcenia specjalnego Zespół Orzekający w części "Diagnoza" orzeczenia wskazał źródła poczynionych w tym zakresie ustaleń; z jednej strony ocenę stopnia niepełnosprawności i zaburzenia córki stron oraz informacje uzyskane z całej dokumentacji medycznej dołączonej do akt sprawy przez strony, z drugiej zaś daty poszczególnych zaświadczeń lekarskich, które stały się podstawą poczynionych w tym zakresie ustaleń faktycznych. Organy stwierdziły u córki stron niepełnosprawność sprzężoną – niepełnosprawność ruchową i autyzm atypowy, wskazujące na objęcie dziecka kształceniem specjalnym na terenie przedszkola specjalnego, które zapewni mu możliwość uzyskania odpowiedniego, zintensyfikowanego wsparcia dostosowanego do potrzeb, wynikających ze zdiagnozowanej niepełnosprawności i zaburzenia, a także umożliwi stopniowe włączanie w grupę rówieśniczą. Ponadto zalecono udział, m.in. w zajęciach rewalidacyjnych, korekcyjno-kompensacyjnych oraz terapii logopedycznej, które mają stanowić optymalne wsparcie rozwoju ruchowego, emocjonalnego, psychospołecznego i poznawczego córki stron. Powyższych ustaleń dokonano na podstawie analizy pełnej dokumentacji medycznej, przedstawionej w sprawie.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że zaskarżone przez skarżących rozstrzygnięcia organów uwzględniły ich wniosek o potrzebie kształcenia specjalnego córki, umotywowany niepełnosprawnością intelektualną i fizyczną dziecka.

Załącznik nr 1 rozporządzenia stanowi wzór orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, który precyzyjnie określa, co należy zawrzeć w części "Diagnoza" takiego orzeczenia. Wynika z niego, że "Zespół Orzekający przedstawia diagnozę funkcjonowania dziecka lub ucznia, z uwzględnieniem potencjału rozwojowego oraz mocnych stron i uzdolnień dziecka lub ucznia oraz występujących w środowisku nauczania i wychowania barier i ograniczeń utrudniających jego funkcjonowanie.". W ocenie sądu powyższy opis orzeczenia w części "Diagnoza" w żaden sposób nie zobowiązuje Zespołu Orzekającego do wybiórczej oceny przedstawionej w sprawie dokumentacji medycznej, nawet jeżeli część badań lekarskich miało miejsce przed uchyleniem jednego z poprzednich orzeczeń lekarskich przez organ odwoławczy, ani do uwzględnienia tylko najbardziej aktualnych wyników badań lekarskich z diagnostyki i leczenia dziecka, ani również do szczegółowego wymienienia dowodów pod postacią badań, na których oparto orzeczenie Zespołu Orzekającego.

Konstrukcja wspomnianego wcześniej przepisu § 18 ust. 1 rozporządzenia wskazuje na przypadki wydawania przez zespół orzekający nowego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, które dotyczą m.in. zmiany okoliczności stanowiących podstawę wydania poprzedniego orzeczenia oraz potrzeby zmiany zaleceń wskazanych w poprzednim orzeczeniu. Zdaniem sądu, żeby zespół orzekający mógł wydać nowe orzeczenie w niniejszej sprawie, był zobowiązany do przeanalizowania także wyników poprzednich badań przeprowadzonych przed uchyleniem wcześniejszych orzeczeń zespołu orzekającego. Takie działanie zapewniło szerszy pogląd na sytuację zdrowotną córki stron, a jednocześnie w ogóle pozwoliło na dokonanie zmiany poprzedniego orzeczenia z 12 stycznia 2022 r. nr 9/22, które nie uwzględniało wniosku stron o potrzebie kształcenia specjalnego dziecka w zakresie niepełnosprawności intelektualnej, pozostając jedynie przy niepełnosprawności ruchowej. Bez odniesienia się do wyników badań intelektu z diagnostyki przeprowadzonej w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 4 w Łodzi niemożliwe byłoby dostrzeżenie i opisanie zmian okoliczności w niniejszej sprawie, uzasadniających orzeczenie kształcenia specjalnego nie tylko z punktu widzenia niepełnosprawności ruchowej, ale też intelektualnej.

W tym miejscu należy jeszcze raz podkreślić, że sąd nie dysponuje wiedzą specjalistyczną, pozwalającą na dokonanie merytorycznej oceny dokumentacji medycznej, która najlepiej oddałaby stopień lub rodzaj niepełnosprawności posiadanej przez córkę skarżących. Z uwagi na brak wiedzy fachowej sąd administracyjny nie jest władny rozważać kwestii medycznych, nie może również, z uwagi na zakres kognicji, wybrać, które dowody zawarte w aktach administracyjnych powinien wziąć pod uwagę organ, a które powinien pominąć przy wydawaniu orzeczenia oraz decyzji w zakresie postawienia diagnozy medycznej oraz opisania zaleceń lekarskich. Specyfika kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne obejmuje ocenę aktów administracyjnych pod kątem zgodności z prawem.

Konstatując, w ocenie sądu orzekającego, wydane orzeczenie i decyzja w świetle zgromadzonego materiału nie budzą uzasadnionych wątpliwości, są logiczne i nie pozostają w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. W toku postępowania nie doszło również do naruszenia procedury, w tym przepisów rozporządzenia, w stopniu który mógłby skutkować wyeliminowaniem zapadłych rozstrzygnięć z obrotu prawnego. Nie można w świetle poczynionych powyżej rozważań oraz wobec podjętych czynności wyjaśniających, postawić kuratorowi oświaty lub zespołowi orzekającemu skutecznego zarzutu nieprawidłowego rozpoznania sprawy, skoro na wcześniejszym etapie postępowania skarżący nie zgadzali się z brakiem orzeczenia potrzeby kształcenia specjalnego córki, a następnie z brakiem uwzględnienia wszelkich rodzajów niepełnosprawności psychofizycznych córki, w sytuacji gdy ostatecznie otrzymali orzeczenie zespołu orzekającego, który w pełni uwzględnił wniosek stron o potrzebie kształcenia specjalnego córki, u której stwierdzono nie tylko niepełnosprawność ruchową, ale również intelektualną.

Kontrola sądu w rozpoznawanej sprawie obejmowała przede wszystkim ocenę legalności merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i co do zasady sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego ani też przepisów prawa procesowego, mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Brak było podstaw do uwzględnienia skargi.

W tym stanie sprawy, uznając zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydana w sprawie decyzja, jak i orzeczenie naruszają prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

k.ż.