Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 26/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6166  Łowiectwo
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 46, art. 46a, art. 46c, art. 46d, art. 46e, art. 49a
journal: Dz.U. 2020 poz 1683
law: Ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie - t.j.
article: art. 134, art. 222
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2023 r. sprawy ze skargi D. M. na postanowienie Nadleśniczego Nadleśnictwa Biłgoraj z dnia 31 października 2022 r. znak: NN.7330.9.2022 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od protokołu szacowania ostatecznego szkody łowieckiej I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] na rzecz D. M. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 31 października 2022 r. znak: NN.7330.9.2022 Nadleśniczy Nadleśnictwa B. (dalej także jako "organ"), na podstawie art. 123 § 1 i § 2 oraz art. 124 § 1 i § 2 w zw. z art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., aktualny t.j. – Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej jako "k.p.a.") w związku z art. 46d ust. 1 i art. 49a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1173 ze zm., dalej jako "Pr.łow."), stwierdził niedopuszczalność odwołania D. M. (dalej także jako "skarżący" lub "wnioskodawca") od protokołu z dnia 26 października 2020 r. z ostatecznego szacowania szkody łowieckiej.

Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W dniu 26 lipca 2022 r. do Nadleśnictwa B. wpłynęło pismo D. M. (reprezentowanego przez ra M.) z dnia 19 lipca 2022 r., oznaczone jako: "Wniosek o szacowanie szkody łowieckiej". W treści pisma skarżący wniósł o szacowanie szkody łowieckiej na działkach położonych w [...], obręb S., gmina B., oznaczonych numerami: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], o łącznej powierzchni 29,13 ha, znajdujących się w obrębie Koła Łowieckiego nr [...] "[...]" z siedzibą w L.. Wnioskodawca wyjaśnił, że na ww. działkach prowadzi uprawę rolną, w szczególności uprawę kukurydzy. W dniu 14 maja 2020 r. stwierdził uszkodzenia upraw przez zwierzynę, prawdopodobnie przez dziki, co niezwłocznie zgłosił do ww. Koła Łowieckiego. Po zgłoszeniu szkody Koło Łowieckie przeprowadziło wyłącznie wstępne oględziny, bez sporządzenia protokołu oraz dokonania nawet szacowania wstępnego, które są niezbędne do likwidacji szkody i wypłaty należnego odszkodowania za uszkodzone uprawy. Z uwagi na konieczność zbioru upraw oraz brak przeprowadzenia szacowania, wnioskodawca zwrócił się do Sądu Rejonowego w B. o zabezpieczenie dowodu i sporządzenie opinii przez biegłego sądowego z zakresu szacowania szkód. W dniu 11 stycznia 2021 r. biegły sądowy z zakresu łowiectwa, szacowania szkód w uprawach rolnych, ochrony środowiska i ochrony przyrody - dr inż. W. M., wydała opinię, zgodnie z którą ustalona została wysokość odszkodowania za powstałe uszkodzenia upraw. Koło Łowieckie początkowo wyraziło wolę polubownego rozwiązania sporu. Protokół z szacowania ostatecznego z dnia 26 października 2020 r. został jednak sporządzony niezgodnie z art. 46c Pr.łow. W jego treści nie wskazano bowiem kwoty odszkodowania, a jedynie stwierdzono, że "szacowanie ostateczne i ewentualna wycena szkody (ugoda) nastąpi na podstawie materiałów opracowanych przez biegłą sądową". W ocenie skarżącego, takie działanie Koła Łowieckiego jest niezgodne z przepisami ustawy. Koło Łowieckie jest bowiem zobowiązane do oszacowania szkody i wskazania jej w protokole z szacowania. Ponadto pomimo, że Koło deklarowało zawarcie ugody po wycenie przez biegłego, ostatecznie po ustaleniu warunków ugody niespodziewanie wycofało się z rozmów i nie wydało żadnej innej decyzji poza protokołem szacowania ostatecznego z dnia 26 października 2020 r. Wnioskodawca podkreślił, że nie widział podstaw do złożenia odwołania od tego protokołu, bowiem z uwagi na jego braki formalne, brak było elementów, które mógłby kwestionować. Stanowisko Koła Łowieckiego co do "szacowania ostatecznego i ewentualnej wyceny szkody (ugoda)" spowodowało, że nie mógł on zachować ustawowych terminów do złożenia odwołania od wadliwego protokołu szacowania.

Wnioskodawca przywołał treść uchwały Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca 2021 r., III CZP 48/20, w której wskazano, że na przeszkodzie do zakończenia postępowania decyzją nie może stanąć postawa dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego, który zaniedbuje obowiązki nałożone na niego ustawą. Podkreślił, że w świetle tej uchwały nie ma przeszkód, by nadleśniczy Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe (dalej także jako "PGLLP") wydał decyzje, o której mowa w art. 46e Pr.łow, bazując na innym niż protokoły oględzin lub ostatecznego oszacowania szkody, których sporządzenia zaniechał dzierżawca lub zarządcę obwodu łowieckiego, materiale dowodowym.

Wskazując na powyższe, D. M. zwrócił się o ponowne dokonanie szacowania szkody łowieckiej na wymienionych na wstępie działkach, na podstawie zebranych w sprawie dowodów, w szczególności opinii biegłego sądowego z dnia 11 stycznia 2021 r.

W odpowiedzi na powyższe pismo, Nadleśniczy Nadleśnictwa [...] pismem z dnia 29 lipca 2022 r. poinformował wnioskodawcę, że na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 49a ust. 1 Pr.łow. wniosek o szacowanie szkody przekazuje do Koła Łowieckiego Nr [...] "[...]" w L., albowiem zgodnie z art. 46 ust. 3 Pr.łow Nadleśnictwo nie jest właściwe do jego rozpoznania. Dopiero po podpisaniu protokołu, o którym mowa w art. 46a ust. 4 i 46c ust. 5 Pr.łow., wnioskodawcy będzie przysługiwało odwołanie do Nadleśnictwa.

W reakcji na odpowiedź organu skarżący skierował do Nadleśnictwa B. kolejne pismo oznaczone jako "Wniosek o szacowanie szkody łowieckiej", datowane na 11 października 2022 r. (data wpływu do organu: 19 października 2022 r.). W piśmie tym zwrócił się o ponowne rozpoznanie wniosku z dnia 19 lipca 2022 r., załączając protokół z szacowania ostatecznego z dnia 26 października 2020 r. Wnioskodawca ponownie zarzucił, że protokół ten został sporządzony niezgodnie z przepisami Pr.łow. Ponownie też podkreślił, że nie było podstaw do wniesienia odwołania od tego protokołu, bowiem z uwagi na braki formalne, brak było elementów, które mógłby zakwestionować.

W tym stanie rzeczy, kwalifikując pismo skarżącego z dnia 11 października 2022 r. jako odwołanie od protokołu z dnia 26 października 2020 r. z szacowania ostatecznego szkody łowieckiej, Nadleśniczy Nadleśnictwa [...] wydał powołane na wstępie postanowienie z dnia 31 października 2022 r., stwierdzające niedopuszczalność odwołania.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Zgodnie bowiem z art. 46d ust. 1 Pr.łow., odwołanie wnosi się w terminie 7 dni od dnia podpisania protokołu, o którym mowa w art. 46a ust. 4 albo 46c ust. 5. Skarżący podpisał kwestionowany protokół z szacowania ostatecznego w dniu 26 października 2020 r., natomiast odwołanie wniósł w dniu 19 października 2022 r.

D. M., reprezentowany przez radcę prawnego A. M., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższe postanowienie. W skardze zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego, przypisując taki charakter przepisowi art. 134 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie postanowienia w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania wniesionego przez D. M. od protokołu z szacowania ostatecznego z dnia 26 października 2020 r., podczas gdy wnioski skarżącego z dnia 19 lipca 2022 r. oraz z dnia 11 października 2022 r. dotyczyły dokonania szacowania szkody łowieckiej, a nie - jak wskazał organ - odwołania od protokołu z szacowania ostatecznego z dnia 26 października 2020 r.

Na podstawie tak sformułowanego zarzutu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, powołując jako podstawę prawną tego żądania art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.). Ponadto, na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a., wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji w przedmiocie dokonania szacowania szkody łowieckiej. Z kolei w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a., zwrócił się o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał stanowisko przedstawione wcześniej w skierowanych do organu w pismach z dnia 19 lipca 2022 r. i z dnia 11 października 2022 r.

W odpowiedzi na skargę Nadleśniczy Nadleśnictwa [...] wniósł o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Organ podniósł, że skarżący mógł w odpowiednim czasie tj. do dnia 2 listopada 2020 r. odwołać się od protokołu z szacowania ostatecznego sporządzonego przez Koło łowieckie w dniu 26 października 2020 r. Wbrew zaś twierdzeniu skarżącego, zgodnie z art. 46e ust. 2 Pr.łow., decyzja nadleśniczego PGLLP ustalająca wysokość odszkodowania wydawana jest w terminie 14 dni od otrzymania protokołów, o których jest mowa w art.46 a ust. 4, art. 46 c ust. 5 i art. 46 d ust. 8 tej ustawy, i jest ostateczna. Przepis ten potwierdza, że bez wspomnianych protokołów nie jest możliwe wydanie decyzji ustalającej wysokość odszkodowania przez nadleśniczego PGLLP. Nadleśniczy Nadleśnictwa [...] w zaistniałym stanie faktycznym nie jest więc uprawniony do dokonania szacowania szkody.

Odnosząc się do zarzutu skargi wskazującego, że organ błędnie zastosował art. 134 k.p.a., albowiem wnioski z dnia 19 lipca 2022 r. oraz z dnia 11 października 2022 r. dotyczyły dokonania szacowania szkody łowieckiej, organ stwierdził, że o ile można mieć zastrzeżenia co do poprawności wydanego rozstrzygnięcia, gdyż wskazano w nim jednocześnie na niedopuszczalność odwołania i uchybienie terminu do wniesienia odwołania, to ze względu na bezpodstawne żądanie skarżącego nie ma to istotnego wpływu na wynik sprawy. Zaskarżone rozstrzygnięcie może zatem ostać się w obiegu prawnym. Niemniej jednak argumentacja skargi sprowadza się do kwestionowania protokołu szacowania ostatecznego z dnia 26 października 2020 r., zaś skarżący wskazuje, że nie mógł wtedy wnieść odwołania, gdyż protokół ten nie zawierał kwoty odszkodowania Zdaniem organu, interpretacja ta nie zasługująca na uwzględnienie, gdyż własne zaniechanie skarżącego opiera się na domaganiu się od organu odwoławczego dokonania czynności niedopuszczalnej w ustawie Pr.łow.

Organ podkreślił, że powoływana przez skarżącego uchwała Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca 2021 r. sygn. akt III CZP 48/20, została wydana w zupełnie innym stanie faktycznym i nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Uchwała ta dotyczy sytuacji, gdy zaniedbaniem koła łowieckiego jest niewydanie protokołu ostatecznego lub niepodjęcie oględzin. W niniejszej sprawie Koło Łowieckie wydało natomiast protokół z szacowania ostatecznego, lecz bez wskazania kwoty odszkodowania, co skarżący mógł zakwestionować w drodze odwołania podnosząc zarzut naruszenia wymogów formalnych protokołu. Organ podkreślił, że skarżący już w protokole z szacowania wstępnego z dnia 14 września 2020 r. został pouczony o tym, że Zarząd Koła Łowieckiego wyznaczy termin szacowania ostatecznego, a w razie braku porozumienia poszkodowany będzie mógł wnieść sprzeciw do Nadleśniczego Nadleśnictwa [...]. Skarżący swoje zaniedbanie polegające na niewniesieniu odwołania próbuje natomiast konwalidować wnioskiem o szacowanie szkody.

Mając na względzie, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie, Sąd - korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. - rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Podkreślić należy, że w przypadku skargi na postanowienie, decyzja o rozpoznaniu sprawy w tym trybie pozostawiona jest sądowi i nie jest zależna ani od złożenia przez którąkolwiek ze stron wniosku w tym przedmiocie, ani też od ewentualnego żądania przez którąkolwiek ze stron przeprowadzenia rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że obowiązkiem sądu administracyjnego jest dokonanie kompleksowej oceny legalności zaskarżonego aktu, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów i ich podstawy prawnej powołanej przez skarżącego.

Rozpoznając sprawę według tych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że skarga jest zasadna. Zaskarżone postanowienie zostało bowiem wydane z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Niemniej jednak argumentacja skargi w zakresie, w jakim upatruje wadliwości zaskarżonego aktu w tym, że Nadleśniczy Nadleśnictwa [...] nie załatwił pism skarżącego z dnia 19 lipca 2022 r. i z dnia 11 października 2022 r. w drodze decyzji przewidzianej w art. 46e ustawy Prawo łowieckie (Pr.łow.), nie zasługuje na aprobatę.

Uzasadnienie powyższej oceny wymaga odwołania się do specyfiki postępowania w przedmiocie wynagrodzenia szkody łowieckiej, które uregulowane zostało w przepisach rozdziału 9 Pr.łow.

Zgodnie z art. 46 tej ustawy, dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego jest obowiązany do wynagradzania szkód wyrządzonych w uprawach i płodach rolnych przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny, a także przy wykonywaniu polowania (ust. 1). Szacowania tych szkód, a także ustalania wysokości odszkodowania dokonuje zespół składający się z: przedstawiciela wojewódzkiego ośrodka doradztwa rolniczego, przedstawiciela dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego, właściciela albo posiadacza gruntów rolnych, na terenie których wystąpiła szkoda (ust. 2).

Ustęp 3 cytowanego artykułu stanowi, że wniosek o szacowanie szkód, o których mowa w ust. 1, w tym ustalenie wysokości odszkodowania, właściciel albo posiadacz gruntów rolnych składa do dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego. Wniosek taki składa się w terminie umożliwiającym dokonanie szacowania szkód (ust. 5). Szacowanie szkody składa się natomiast z oględzin i szacowania ostatecznego.

W świetle przepisów art. 46a i art. 46c Pr.łow, z obu ww. czynności składających się na szacowanie szkody łowieckiej, sporządza się protokół. Protokół z szacowania ostatecznego stanowi podstawę do wypłaty przez dzierżawcę lub zarządcę obwodu łowieckiego odszkodowania, co winno nastąpić w terminie 30 dni od sporządzenia protokołu, o ile od protokołu nie wniesiono odwołania.

Zgodnie bowiem z art. 46d ust. 1 Pr.łow., właścicielowi albo posiadaczowi gruntów rolnych, na terenie których wystąpiła szkoda, oraz dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego, przysługuje odwołanie do nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody. Odwołanie wnosi się w terminie 7 dni od dnia podpisania protokołu, o którym mowa w art. 46a ust. 4 albo art. 46c ust. 5. W celu rozpatrzenia odwołania nadleśniczy Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe dokonuje odpowiednio oględzin lub szacowania ostatecznego. Oględzin lub szacowania ostatecznego dokonuje nadleśniczy Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwy ze względu na miejsce wystąpienia szkód lub jego przedstawicie (ust. 2). Po zakończeniu oględzin lub szacowania ostatecznego sporządza się protokół, który zawiera w szczególności dane określone w art. 46a ust. 4 lub art. 46c ust. 5 z wyłączeniem informacji o wysokości odszkodowania (ust. 8).

Stosownie natomiast do art. 46e ust. 1 Pr.łow. Nadleśniczy Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwy ze względu na miejsce wystąpienia szkód ustala wysokość odszkodowania, w drodze decyzji, biorąc w szczególności pod uwagę ustalenia zawarte w protokołach, o których mowa w art. 46a ust. 4, art. 46c ust. 5 i art. 46d ust. 8. Decyzja wydawana jest w terminie 14 dni od dnia otrzymania protokołów, o których mowa w ust. 1, i jest ostateczna (ust. 2). Właściciel albo posiadacz gruntów rolnych, na których zostały wyrządzone szkody, o których mowa w art. 46 ust. 1, a także dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego niezadowolony z decyzji, o której mowa w ust. 1, może, w terminie trzech miesięcy od dnia jej doręczenia, wnieść powództwo do sądu właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody (ust. 4).

Podkreślić także należy, że zgodnie z art. 49a ust. 1 Pr.łow. w zakresie nieuregulowanym w ustawie lub przepisach wydanych na jej podstawie, do postępowania prowadzonego przez nadleśniczego lub dyrektora regionalnej dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a.

W okolicznościach niniejszej sprawy zasadnicze znaczenie mają dwie kwestie wynikające z przytoczonych wyżej przepisów regulujących tryb postępowania w przedmiocie wynagrodzenia szkody łowieckiej. Po pierwsze, wniosek o wynagrodzenie szkody łowieckiej składa się do dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego. To dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego jest zatem podmiotem właściwym do rozpatrzenia takiego wniosku, dokonując kolejno oględzin, o których mowa w art. 46a Pr.łow. i szacowania ostatecznego, o którym mowa w art. 46c Pr.łow. Po drugie, wydanie przez nadleśniczego PGLLP decyzji ustalającej odszkodowanie za szkody łowieckie, co do zasady, może nastąpić wyłącznie na skutek wniesienia przez właściciela albo posiadacza gruntów rolnych, na terenie których wystąpiła szkoda, odwołania od protokołu z szacowania ostatecznego, sporządzonego przez dzierżawcę albo zarządcę obwodu łowieckiego. W świetle zaś przywoływanej przez skarżącego uchwały Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca 2021 r., sygn. akt CZP 48/20 (OSNC 2021/12/83), jedynie całkowite zaniedbanie przez dzierżawcę albo zarządcę obwodu łowieckiego obowiązków wynikających z art. 46-46c Pr.łow. objawiające się niesporządzeniem - w ogóle - protokołu z oględzin i z szacowania ostatecznego, mogłoby uzasadniać wydanie przez nadleśniczego PGLLP decyzji o odszkodowaniu z pominięciem etapu postępowania prowadzonego przez dzierżawcę albo zarządcę obwodu łowieckiego, a w dalszej kolejności wystąpienie z powództwem o naprawienie szkody łowieckiej do sądu powszechnego. Jeżeli natomiast dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego, na skutek wniosku o wynagrodzenie szkody łowieckiej, dokonał czynności przewidzianych w art. art. 46-46c Pr.łow. (nawet wadliwie), jedynym środkiem umożliwiającym wnioskodawcy zakwestionowanie prawidłowości tych działań jest odwołanie od protokołu, natomiast nie jest dopuszczalne wystąpienie w tym celu, w dowolnym terminie, z odrębnym wnioskiem o ustalenie odszkodowania bezpośrednio do nadleśniczego PGLLP.

W świetle powyższych uwag uznać należy, że w pewnym stopniu zrozumiałe jest przypisanie przez Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] pismu skarżącego z dnia 11 października 2022 r. charakteru odwołania od protokołu z szacowania ostatecznego. Z akt sprawy wynika wszakże, że skarżący, po stwierdzeniu w maju 2020 r. szkód łowieckich w uprawach rolnych prowadzonych na będących jego własnością nieruchomościach, wystąpił do zarządcy obwodu łowieckiego, jakim w tym wypadku jest Koło Łowieckie Nr [...] "[...]" w L., o szacowanie szkód i ustalenie wysokości odszkodowania. Na skutek tego wniosku Koło Łowieckie dokonało oględzin, a następnie szacowania ostatecznego, z którego w dniu 26 października 2020 r. sporządzono protokół. W tym też dniu przedmiotowy protokół został przez skarżącego podpisany. W tej sytuacji, jako jedyny środek, który mógł skutkować zweryfikowaniem przez Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] prawidłowości ww. protokołu, dokonaniem przez ten organ własnych oględzin i szacowania ostatecznego oraz wydaniem decyzji o ustaleniu wysokości odszkodowania, o której mowa w art. 46e ust. 1 Pr.łow., uznać należy odwołanie od protokołu szacowania ostatecznego, przewidziane w art. 46d ust. 1 Pr.łow.

Skarżący zarówno zakwalifikowane jako odwołanie pismo z dnia 11 października 2022 r., jak i poprzedzające je pismo z dnia 19 lipca 2022 r., jednoznacznie jednak oznaczył jako "Wniosek o szacowanie szkody łowieckiej". Pomimo, że w treści tych pism skarżący kwestionował prawidłowość protokołu szacowania ostatecznego sporządzonego w dniu 26 października 2020 r., jednoznacznie zaprzeczył, jakoby pisma te stanowiły odwołanie od tego protokołu. Taką kwalifikację jego żądania przez organ zakwestionował również w skardze. Podkreślić przy tym należy, że oba ww. pisma, jak i skarga, zostały sporządzone i wniesione w imieniu skarżącego przez profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego).

W tej sytuacji, zakwalifikowanie przez organ drugiego z wniosków skarżącego, datowanego na 11 października 2022 r., jako odwołanie od protokołu z szacowania ostatecznego z dnia 26 października 2020 r. – wbrew jednoznacznej woli skarżącego uzewnętrznionej przez jego pełnomocnika – uznać należy za sprzeczne z zasadą określoną w art. 222 k.p.a., który to przepis ma odpowiednie zastosowanie w sprawie z mocy art. 49a ust. 1 Pr.łow. W świetle bowiem tej zasady, to nie organ, a strona formułuje zamierzenia, jakie chce podjąć w postępowaniu czy wywołać składanym wnioskiem (zob. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 122/18, LEX nr 2777960). Konsekwencją wadliwego, albowiem sprzecznego z zamierzeniem wnioskodawcy, zakwalifikowania wniosku skarżącego jako odwołania od protokołu z szacowania ostatecznego, było natomiast bezpodstawne zastosowanie w sprawie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 49a ust. 1 Pr.łow., poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania. Skoro skarżący jednoznacznie określił rodzaj swojego pisma jako wniosek o szacowanie szkody łowieckiej, właściwym, a zarazem jedynym koniecznym sposobem załatwienia tego pisma przez Nadleśniczego Nadleśnictwa [...], było jego przekazanie zgodnie z właściwością wynikającą z art. 46 ust. 1 Pr.łow. Kołu Łowieckiemu Nr [...] "[...]" w L., na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 49a ust. 1 Pr.łow.

Ubocznie wypada wskazać, że zaskarżone postanowienie podlegałoby uchyleniu również, gdyby kwalifikację wniosku skarżącego z dnia 11 października 2022 r. jako odwołania, uznać za prawidłową.

Zauważyć należy, że u podstaw zastosowania przez organ art. 134 k.p.a. w zw. z art. 49a ust. 1 Pr.łow., legło stwierdzenia, że pismo skarżącego stanowiące – w ocenie organu – odwołanie od protokołu z szacowania ostatecznego z dnia 26 października 2022 r., zostało złożone z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania, określonego w art. 46d ust. 1 in fine Pr.łow. Na marginesie wypada zauważyć, że w takiej sytuacji - jak wynika z art. 134 k.p.a. - właściwą formą rozstrzygnięcia organu winno być stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, nie zaś stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, jednak wobec tożsamego skutku obu tych form rozstrzygnięcia, to nie ten błąd decydowałby o uchyleniu zapadłego postanowienia.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 46d ust. 1 in fine Pr.łow. odwołanie wnosi się w terminie 7 dni od dnia podpisania protokołu, o którym mowa w art. 46a ust. 4 albo art. 46c ust. 5. W niniejszej sprawie bezsporne pozostaje, że protokół z szacowania ostatecznego szkody łowieckiej, sporządzony przez Koło Łowieckie Nr [...] "[...]" w L. w dniu 26 października 2020 r., w tym samym dniu został przez skarżącego podpisany. Ustalenie to nie przesądza jednak o tym, że pismo skarżącego z dnia 11 października 2022 r. – gdyby stanowiło odwołanie od ww. protokołu – jako takie byłoby złożone z uchybieniem terminu. W orzecznictwie ugruntowane jest bowiem stanowisko wskazujące na obowiązek pouczenia właściciela lub posiadacza gruntów rolnych, najpóźniej na etapie podpisywania protokołu szacowania ostatecznego, o terminie i trybie wniesienia odwołania od tego protokołu. W konsekwencji przyjmuje się, że jeżeli protokół został podpisany, lecz w toku postępowania nie poinformowano poszkodowanego o możliwości złożenia odwołania, to termin do jego złożenia powinien być liczony dopiero od dnia otrzymania przez ww. takiej informacji. Odwołanie wniesione przez poszkodowanego, który nie został pouczony o przysługujących mu środkach prawnych, organ winien natomiast potraktować jako wniesione w terminie, bez konieczności przywracania terminu do dokonania tej czynności (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2022 r., sygn. akt I OSK 885/21; wyrok WSA w Warszawie w wyroku z dnia 28 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 1691/19; wyroki WSA w Szczecinie z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 1068/19 i z dnia 26 września 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 633/19; wyrok WSA w Lublinie z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 513/22; opubl. w CBOSA).

Odnosząc te uwagi do okoliczności niniejszej sprawy, wskazać należy, że z protokołu z szacowania ostatecznego z dnia 26 października 2020 r. wynika, iż skarżący nie został pouczony o przysługującym mu prawie, trybie i terminie do wniesienia odwołania. Wbrew zaś stanowisku organu wyrażonemu w odpowiedzi na skargę, o udzieleniu skarżącemu stosownego pouczenia o sposobie zakwestionowania ustaleń ww. protokołu, nie może świadczyć informacja zawarta w treści protokołu z szacowania wstępnego z dnia 14 września 2020 r., iż (cyt.) "Zarząd Koła Łowieckiego po otrzymaniu zawiadomienia o zbiorze wyznaczy termin szacowania ostatecznego. W przypadku braku porozumienia Poszkodowany może wnieść swój sprzeciw do Nadleśniczego Nadleśnictwa w B.". Pouczenie to nie zawierało bowiem ani informacji o rodzaju służącego skarżącemu środka zaskarżenia, ani o terminie do jego złożenia.

W związku z powyższym, gdyby nawet za prawidłową uznać kwalifikację pisma skarżącego z dnia 11 października 2022 r. jako odwołania od protokołu z szacowania ostatecznego z dnia 26 października 2020 r., zastosowanie przez organ art. 134 k.p.a. w zw. z art. 49a ust. 1 Pr.łow. i tak należałoby uznać za wadliwe, bowiem wobec nieudzielenia skarżącemu stosownego pouczenia o trybie, sposobie i terminie zaskarżenia protokołu, błędne byłoby przyjęcie, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Skoro natomiast pełnomocnik skarżącego, zarówno w ww. piśmie oraz poprzedzającym go piśmie z dnia 19 lipca 2022 r., jak i w skardze do Sądu, jednoznacznie zaprzeczył, że wniósł odwołanie od ww. protokołu, zastosowanie art. 134 k.p.a. tym bardziej było pozbawione podstaw.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w punkcie I. sentencji wyroku.

Zawarte w punkcie II. sentencji orzeczenie o zwrocie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, które w niniejszej sprawie obejmują uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenia reprezentującego skarżącego pełnomocnika w wysokości 480 zł, znajduje uzasadnienie w art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).