Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 645/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1, 3 i 7, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2200
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del. WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Zapała po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej L. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Bd 891/19 w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 maja 2019 r. nr BP.501.25.2019.0993.KI13.2911 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od L. K. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (dalej: WSA, Sąd I instancji) wyrokiem z dnia 11 grudnia 2019r., sygn. akt II SA/Bd 891/19, oddalił skargę L. K. (dalej: skarżąca, strona) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie (dalej: organ) z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej.

Wyrok został wydany w następującym stanie sprawy.

Podczas przeprowadzonej w dniu [...] września 2018 r. przez funkcjonariuszy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w Kielcach kontroli zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego (nr rej. [...]) oraz naczepy ciężarowej (nr rej. [...]) kierowanego przez pracownika (kierowcę – P. L.) przedsiębiorstwa skarżącej, stwierdzono szereg naruszeń ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2200 – dalej: u.d.t.), określonych w załączniku nr 3 do tej ustawy. Były to naruszenia określone w lp. 5.2, 5.5, 5.7, 5.9, 5.10, 5.11 oraz 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d. Powyższe ustalenia wynikają z zawartego w aktach sprawy administracyjnej protokołu kontroli nr [...] (k. 69 i nast. akt administracyjnych).

Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, nr WITD.DI.0152.XIII0465/28/18, działając na podstawie art. 92a ust. 1 u.d.t. oraz załącznika nr 3 do tej ustawy, nałożył na L. K. , prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą – L. K. PHU [...], K. - karę pieniężną w wysokości 12 000 zł. W podstawach faktycznych decyzji organ wskazał stwierdzone podczas kontroli przeprowadzonej [...] września 2018 r. naruszenia w postaci: niedopuszczalnego wyjęcia wykresówek lub karty kierowcy mające wpływ na rejestrację odpowiednich danych, przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone o 10 minut do mniej niż jednej godziny, niedozwolonego skrócenia wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego, niedozwolonego skrócenia wymaganego skróconego okresu odpoczynku tygodniowego. Kontroli poddano zespół pojazdów, którego kierujący – P. L. wykonywał międzynarodowy transport drogowy w imieniu przedsiębiorcy – skarżącej.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wskazała, że za ujawnione naruszenia odpowiedzialność ponosi wyłącznie kierowca, który pomimo odbycia szkolenia z czasu pracy kierowców nie robił wydruków z tachografów w sytuacji, gdy przekroczył czas prowadzenia pojazdu. Podniosła też, że nie miała wpływu na ujawnione przez organ naruszenia prawa.

Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, nr [...], uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 12 000 złotych. W uzasadnieniu decyzji organ opisał stan faktyczny oraz treść przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie tj. art. 92a ust 1, 3 i 7, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 u.t.d. Organ wymienił stwierdzone przez stronę naruszenia, przyporządkowując je do określonych pozycji wymienionych w załączniku nr 3 do u.t.d. (lp. 5.2, 5.5, 5.7, 5.10, 5.11, 6.3.5).

Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że uchylił karę pieniężną w wysokości 550 zł za jednostkowe naruszenie przepisów prawa określone w lp. 5.9 załącznika nr 3 do u.t.d., wskazując, że nie doszło do naruszenia przepisów u.t.d. w zakresie skrócenia okresu wypoczynku w dniu [...]września 2018r.

W konkluzji organ ten wskazał, że suma kwot za poszczególne naruszenia wyniosła 17 450 zł, jednak zgodnie z ograniczeniem w zakresie maksymalnej wysokości kary, zawartym w art. 92a ust. 3 u.t.d., karę pieniężną należało wymierzyć w wysokości

12 000 zł.

Od powyższej decyzji L.K. złożyła skargę do WSA w Bydgoszczy zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które to naruszenia miały wpływ na treść decyzji administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując na niezasadność podniesionych zarzutów procesowych. Organ stwierdził także, że w sposób prawidłowy zastosował przepisy prawa materialnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd ten stwierdził, że skarżąca – jako podmiot prowadzący przedsiębiorstwo przewozowe – nie udowodniła, by stwierdzone podczas kontroli naruszenia były wynikiem nadzwyczajnych okoliczności, na które nie mogła mieć ona wpływu. Sąd ten wskazał, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób szczegółowy przedstawiono okoliczności dowodzące, że naruszenia czasu pracy kierowcy były skutkiem nakładania na niego zadań (przewozów, załadunków i rozładunków) w ilościach uniemożliwiających ich prawidłowe wykonanie przy jednoczesnym zachowaniu norm dotyczących czasu pracy i obowiązkowego odpoczynku kierowcy. Organ dokonał ustaleń przede wszystkim na podstawie analizy przedstawionego w toku postępowania wykazu organizacji przewozów z wybranych dni miesiąca września 2018 r., która w konfrontacji z danymi uzyskanymi z tachografu oraz zeznaniami kierowcy złożonymi w dniu kontroli do protokołu potwierdziła zarzuty stawiane stronie przez organ. WSA dokonując analizy stanu faktycznego wskazał, że już ze stanowiska strony skarżącej, przedstawionego w toku postępowania administracyjnego w piśmie procesowym z dnia [...]października 2018 r., wynika, że kierowca dopuszczał się już uchybień w wykonywaniu obowiązków, związanych nie tylko z kierowaniem pojazdu bez zainstalowanej karty kierowcy w tachografie (maj 2016 r.) ale również w związku z nieterminowym wykonywaniem badań lekarskich oraz z zaniechaniem przystąpienia do obowiązkowego szkolenia. Zdaniem WSA taka postawa kierowcy powinna zwrócić szczególną uwagę przedsiębiorcy albowiem ryzyko niepożądanych zachowań kierowcy w wykonywaniu swoich obowiązków pracowniczych było w tym przypadku wyższe od typowego. WSA stwierdził, że przedsiębiorca powinien wdrożyć specjalne, adekwatne do sytuacji rozwiązania mające na celu kontrolę tego pracownika. WSA wskazał, że w toku postępowania administracyjnego nie wykazano jednak tego, że taki nadzwyczajny nadzór nad kierowcą sprawowano. WSA wskazał, że o ile wykonywanie przewozu przez kierowcę najczęściej odbywa się z wyłączeniem możliwości sprawowania bezpośredniej kontroli przez przedsiębiorcę, to nie może to oznaczać zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za naruszenia, których dopuszcza się kierowca. Samowolne działanie kierowcy, którym przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu działalności w żadnym razie nie może zostać - zdaniem WSA - zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a w istocie rzeczy jest ono wyłącznie skutkiem niewłaściwej organizacji pracy samego przedsiębiorstwa oraz wynikiem braku właściwych rozwiązań mających na celu zdyscyplinowanie pracowników. WSA stwierdził, że za gołosłowne uznać należy twierdzenia skarżącej, że zeznania kierowcy – P.L. były fałszywe i z tego powodu traciły wiarygodność w postępowaniu administracyjnym. WSA wskazał wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, że kierowca został pouczony o treści art. 233 §1 - 3 Kodeksu karnego oraz art. 83 k.p.a., a więc o konsekwencjach prawnych składania fałszywych zeznań oraz o warunkach dotyczących możliwości odmowy ich złożenia. Zeznania kierowcy dotyczące braku możliwości terminowego wypełniania obowiązków zgodnie z przepisami dotyczącymi czasu pracy i odpoczynku korespondują z ustaleniami organu odwoławczego, że zaistniała sytuacja była wynikiem niewłaściwej organizacji pracy przez przedsiębiorcę. Zdaniem WSA podniesiona w skardze okoliczność przeprowadzenia szkolenia kierowców w zakresie obowiązków kierowców i konsekwencji ich niedochowania również nie uzasadnia tezy o dokonaniu przez przedsiębiorcę wszystkich możliwych zabiegów mających na celu zapobieżenie stwierdzonemu naruszeniu. W świetle powyższego WSA stwierdził, że organ II instancji prawidłowo ocenił, iż w sprawie nie było podstaw prawnych do umorzenia postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 oraz art. 92b ust. 1 u.t.d. WSA stwierdził, że skarżąca, jako prowadząca przedsiębiorstwo transportowe, organizuje pracę kierowców, którymi się posługuje i sprawuje nad nimi nadzór, ponosząc ryzyko związane z ich zatrudnieniem i posiadając instrumenty prawne, aby zapewnić należyte wykonywanie obowiązków przez kierowców z jednoczesnym przeciwdziałaniem naruszeniom przez nich prawa. WSA zauważył, że odpowiedzialność przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy na podstawie art. 92a u.t.d. ma charakter odpowiedzialności administracyjnej, nie jest oparta na zasadzie winy, a do stwierdzenia jej zaistnienia wystarczające jest - co do zasady - stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym przez wykonującego w imieniu przedsiębiorcy transport kierowcę, nawet jeżeli doszło do tego naruszenia w sposób niezawiniony przez samego przedsiębiorcę. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.

Skarżąca wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Wniosła także o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Na podst. art. 174 ust. 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie - mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy - przepisów postępowania, a mianowicie:

1. art. 134 §1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez sąd pierwszej instancji pełnej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w szczególności w zakresie, podniesionych w skardze zarzutów dotyczących uchybień procesowych Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie wskazanych w piśmie skarżącej z dnia 16 marca 2019 r. i wpływu kłamliwych zeznań kierowcy na ustalenia faktyczne, które to ustalenia doprowadziły do wydania wadliwej decyzji administracyjnej;

2. art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 304 § 2 k.p.k. poprzez zaniechanie obowiązku prawnego, zawiadomienia prokuratora o podejrzeniu popełnienia przez kierowcę – P.L. przestępstwa z art. 233 § 2 k.k., który zataił - podczas przesłuchania - okoliczności istotne dla czasu jego pracy, a w szczególności przebywania na urlopie ojcowskim i zaniechanie zawieszenia postępowania do czasu merytorycznego zakończenia postępowania karnego.

Organ nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną. Pismem z dnia [...] czerwca 2020r. pełnomocnik organu wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Pismem z dnia [...] września 2020 r. skarżąca kasacyjnie złożyła wniosek o zawieszenie postępowania kasacyjnego podnosząc, że w związku z zawartymi w skardze kasacyjnej zarzutami dotyczącymi oparcia wyroku Sądu I instancji na fałszywych zeznaniach kierowcy P.L., skarżąca zawiadomiła Prokuraturę Rejonową w Toruniu o możliwości popełnienia przez tego kierowcę występku z art. 233 § 1 kodeksu karnego. Strona wskazała, że postanowieniem z dnia [...]kwietnia 2020 r., Prokuratura Rejonowa w Skarżysku Kamiennej wszczęła śledztwo w tej sprawie pod sygnaturą [...].

Postanowieniem z dnia 29 września 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił zawieszenia postępowania przed tym sądem.

Podczas rozprawy dnia 5 września 2023 r. skarżąca kasacyjnie potwierdziła zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej oraz oświadczyła, że kierowca – P.L. został skazany za składanie fałszywych zeznań podczas kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Kielcach przez Sąd Rejonowy w Skarżysku Kamiennej. Zeznania te - zdaniem skarżącej kasacyjnie - dotyczyły okoliczności istotnych dla wyniku kontrolowanej przez WSA sprawy administracyjnej. Skarżąca kasacyjnie wskazała, że nie została dopuszczona do udziału w postępowaniu karnym w charakterze oskarżyciela posiłkowego dlatego też nie posiada odpisu wyroku sądu karnego. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego od strony skarżącej kasacyjnie na rzecz organu.

Podczas rozprawy dnia 5 września 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił odroczyć rozprawę w celu zwrócenia się do Sądu Rejonowego w Skarżysku Kamiennej o nadesłanie odpisu wyroku w sprawie o sygn. akt II K 594/20 przeciwko kierowcy – P.L. z informacją czy wyrok ten jest prawomocny, a nowy termin wyznaczyć z urzędu.

Pismem z dnia [...] września 2023 r. wpłynął do Naczelnego Sądu Administracyjnego odpis wyroku Sądu Rejonowego w Skarżysku Kamiennej z dnia 26 października 2020r., sygn. akt II K 594/20, na podstawie którego kierowca - P.L. został uznany za winnego tego, że w dniu [...]września 2018 r. w miejscowości Występa, gmina Łączna będąc przesłuchiwany w charakterze świadka, po uprzedzeniu o odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań w toku kontroli prowadzonej przez funkcjonariuszy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w Kielcach zeznał nieprawdę, że w okresie od [...] września 2018 r. do [...] września 2018r. wykonywał obowiązki kierowcy, podczas gdy w rzeczywistości przebywał w tym okresie na urlopie ojcowskim. Za powyższy czyn Sąd wymierzył skarżącemu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący jeden rok. Powyższy wyrok jest wyrokiem prawomocnym.

Na rozprawę dnia 18 kwietnia 2024 r. stawił się wyłącznie pełnomocnik organu ponownie wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej.

Zarówno z treści art. 183 § 1, art. 174 oraz art. 176 p.p.s.a. wynika, że do strony wnoszącej skargę kasacyjną należy takie zredagowanie tego środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska Sądu pierwszej instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten Sąd rozważone czy ocenione. Kontrola kasacyjna zaskarżonego wyroku może być zatem dokonana wyłącznie w zakresie zdeterminowanym podstawami, na których została oparta skarga kasacyjna. Skarga kasacyjna jest bowiem środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym, a jej granice wyznaczone są przez podstawy i wnioski. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zatem uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego w jego całokształcie.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że normatywne wzorce strukturalne skargi kasacyjnej zostały zawarte w art. 176 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem skarga kasacyjna powinna zawierać: 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany (art. 176 § 1 p.p.s.a.). Ponadto, poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy (art. 176 § 2 p.p.s.a.).

Skargę kasacyjną zgodnie z art. 174 p.p.s.a. można oprzeć (a) na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz (b) na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawa prawna skargi kasacyjnej polegająca na naruszeniu przepisów postępowania powinna zatem zawierać wskazania, w jakiej postaci przejawia się naruszenie prawa procesowego oraz uprawdopodobnienie istnienia potencjalnego związku przyczynowego między uchybieniem procesowym a rozstrzygnięciem sprawy. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty kasacyjne oraz ich uzasadnienie nieodpowiadające wskazanym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności (por. wyrok NSA z 22 czerwca 2023 r., III FSK 1402/22, LEX nr 3594628).

Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków wynikających z u.t.d. stwierdził, że decyzja ta jest zgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji zaakceptował dokonane przez organ administracji ustalenia faktyczne i uznał je za podstawę wyrokowania.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna skarżącej oparta została na jednej podstawie kasacyjnej, wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej podniesiono dwa zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, które - zdaniem strony skarżącej kasacyjnie - mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując analizy pierwszego zarzutu zawartego w petitum skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 134 §1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez ten Sąd pełnej kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada niezwiązania sądu granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.). "Należy więc przyjąć, że niezwiązanie wojewódzkiego sądu administracyjnego granicami skargi oznacza, iż granice zaskarżenia nie pokrywają się z granicami rozpoznania tego sądu. Te ostatnie będą zawsze szersze od zakresu zaskarżenia. Sformułowanie zawarte w art. 134 § 1, że sąd administracyjny "nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi", nie oznacza bowiem tylko zezwolenia i uprawnienia tego sądu do wykroczenia poza granice zaskarżenia, lecz również jego obowiązek [por. T. Woś, w: T. Woś (red.): Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 274 i J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 197]." Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, sąd może uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym, jak również stwierdzić nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie.

Wobec konstrukcji omawianego zarzutu kasacyjnego – w tym, wobec znaczenia konsekwencji wynikających z art. 134 § 1 p.p.s.a. (zob. np. wyroki NSA z dnia: 15 stycznia 2005 r., sygn. akt II GSK 321/07; 26 maja 1998 r., sygn. akt II SA 915/97) należy stwierdzić, że wojewódzki sąd administracyjny może całościowo ocenić zarzuty oraz argumenty skargi i odnieść się – co należy podkreślić – do tych spośród nich, których zbadanie i rozpatrzenie jest niezbędne oraz konieczne z punktu widzenia kontroli legalności zaskarżonego aktu (por. w tej mierze np. wyroki NSA dnia: 24 lutego 2022 r., sygn. akt I GSK 2294/14; 5 lipca 2020, sygn. akt I OSK 2559/20; 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 818/20; 17 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1683/17). Brak zaś odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do niektórych zarzutów lub twierdzeń zawartych w skardze, nie stanowi sam w sobie uchybienia skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku. Uchybieniem tym może być pominięcie zarzutów i argumentów istotnych oraz – co należy w szczególny sposób podkreślić – wykazanie w skardze kasacyjnej takiego właśnie ich charakteru, a mianowicie, że należycie je oceniając oraz prawidłowo identyfikując z ich punktu widzenia istotę spornego w sprawie zagadnienia, sąd ten mógłby inaczej orzec w sprawie (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 17 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 1824/10; 28 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 851/15; 21 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 1084/13; 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 358/15; 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 641/17, z 25.04.2024 r., III OSK 794/23, LEX nr 3712243).

Skarżąca kasacyjnie, formułując zarzut skargi kasacyjnej w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a., w uzasadnieniu tego środka zaskarżenia wskazała na akceptację przez WSA sposobu prowadzenia postępowania administracyjnego pomimo naruszenia przez organy art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 77 § 3 k.p.a. i w konsekwencji - stwierdzenie przez ten Sąd, że postępowanie administracyjne było prowadzone zgodnie z wzorcami normatywnymi.

Podkreślić należy, że autor skargi kasacyjnej formułując zarzut na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zobowiązany jest wskazać i uzasadnić, że nastąpiło naruszenie przepisów postępowania oraz - co jest niezwykle istotne - że naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd pierwszej instancji. Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej brak jest jakiejkolwiek analizy przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca powołuje wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2019r., I OSK 2741/17 (k. 3 - 4 skargi kasacyjnej). Z treści uzasadnienia tego wyroku wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny dokonał m.in. analizy prawidłowości zaskarżonego wyroku w zakresie elementów uzasadnienia sądu pierwszej instancji. Skarżąca kasacyjnie nie wniosła zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. pomimo tego, że w uzasadnieniu tego środka zaskarżenia wskazała - jako naruszenie - że WSA "nie wypowiedział się w uzasadnieniu co do zasadniczych zarzutów skarżącej." W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca zarzuciła WSA naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się przez ten Sąd do zasadniczych zarzutów skarżącej, a mianowicie czy i jakie znaczenie dla przebiegu postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej mogły mieć fałszywe zeznania kierowcy (bez podania jakiejkolwiek podstawy prawnej tego zarzutu) oraz jaki wpływ na decyzje organów miało naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., normującego zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Zgodnie treścią powyższego przepisu organy administracji publicznej zobowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Sam fakt pozbawienia strony czynnego uczestnictwa w toku postępowania administracyjnego nie oznacza, że decyzja taka, choć naruszająca zasadę postępowania administracyjnego będzie musiała zostać uchylona w trybie sądowej kontroli. Uchylenie bowiem takiej decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy strona skarżąca wykaże, że umożliwienie jej wzięcia udziału w postępowaniu, a w szczególności przedsięwzięcie konkretnych czynności procesowych, mogłoby mieć istotny wpływ na treść wydawanej decyzji. (por. wyrok NSA z 15.03.2024 r., I GSK 287/23, LEX nr 3698708).

Skarżąca wskazała w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że WSA nie odniósł się do zarzutu skarżącej, że kierowca – P.L. w określonych, wskazanych w skardze kasacyjnej dniach "nikomu nie przekazywał samochodu i przejazdy wykonywał osobiście - nie mówiąc w tym zakresie – prawdy." Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA odniósł się do przedmiotowej problematyki stwierdzając, że twierdzenia skarżącej wskazujące, że zeznania kierowcy były fałszywe i z tego powodu utraciły wiarygodność w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym należy uznać za gołosłowne. Sąd ten stwierdził, że kierowca został pouczony o treści art. 233 § 1-3 k.k. oraz art. 83 k.p.a., a więc o konsekwencjach prawnych składania fałszywych zeznań oraz o warunkach dotyczących możliwości odmowy ich złożenia. Ponadto Sąd pierwszej instancji wskazał, że zeznania kierowcy dotyczące braku możliwości terminowego wypełniania obowiązków zgodnie z przepisami dotyczącymi czasu pracy i odpoczynku korespondują z ustaleniami organu odwoławczego, że zaistniała sytuacja była wynikiem niewłaściwej organizacji pracy przez samego przedsiębiorcę (k. 6-7 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).

Zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. w uzasadnieniu skargi kasacyjnej powiązany został także z art. 77 § 3 k.p.a., a więc z przepisem, który dotyczy pomocy prawnej. Skarżąca kasacyjnie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazała, że "organy - wbrew wyraźnemu nakazowi art. 77 § 3 k.p.a. - nie poszukiwały innych dowodów w sprawie, a przede wszystkim zaniechały przesłuchania skarżącej i nie poznały jej stanowiska w sprawie." Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że celem tej regulacji jest zapewnienie realizacji efektywności postępowania administracyjnego. Art. 77 § 3 k.p.a. stanowi, że organ przeprowadzający postępowanie na wezwanie organu właściwego do załatwienia sprawy (art. 52) może z urzędu lub na wniosek strony przesłuchać również nowych świadków i biegłych na okoliczności będące przedmiotem tego postępowania.

Na podstawie tego przepisu organ prowadzący postępowanie może zwrócić się do innego organu administracji publicznej z odezwą o przeprowadzenie określonych czynności procesowych. Czynności delegowane wywołują skutki dla postępowania prowadzonego przez organ zwracający się o pomoc prawną; organ ten zachowuje odpowiedzialność za prawidłowość ich przeprowadzenia oraz obowiązek oceny zgromadzonego w ten sposób materiału dowodowego. (por. J. Wegner [w:] Z. Kmieciak, M. Wojtuń, J. Wegner, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2023, art. 52; A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2024, art. 52).

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że art. 77 § 3 k.p.a. nie odnosi się bezpośrednio do materii wyjaśniania okoliczności faktycznych. Zarzut naruszenia tego przepisu nie może skutecznie prowadzić do podważenia zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń (wyrok NSA z 27 maja 2008 r., II GSK 132/08, LEX nr 495490).

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że pierwszy zarzut skargi kasacyjnej należy uznać za bezzasadny. Sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisu postępowania tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 77 § 3 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w obszarze zakreślonym granicami skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji dokonał kontroli działania organów administracji publicznej w granicach kontrolowanej sprawy administracyjnej i to w aspekcie proceduralnym, jak i w aspekcie materialnoprawnym, uwzględniając zakres sprawy administracyjnej i jej przedmiot (którym było nałożenie kary pieniężnej za naruszenie administracyjnych obowiązków przedsiębiorcy - przewoźnika wynikających z ustawy o transporcie drogowym) z uwzględnieniem także problematyki przesłanek wyłączenia odpowiedzialności za te naruszenia (por. k. 7 - 9 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).

Dokonując analizy drugiego zarzutu skargi kasacyjnej tj. naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 304 § 2 k.p.k. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut ten jest bezzasadny.

Na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ze względu na toczące się postępowanie w sprawie karnej, nie jest obligatoryjne. Wyraz "może" zawarty w dyspozycji powyższego przepisu wskazuje na to, iż zawieszenie postępowania sądowego zależy od uznania Sądu. Zawieszenie to, wpływające na czas trwania rozpoznawania sprawy, jest uzasadnione tylko wtedy, jeżeli ustalenie czynu (przestępstwa) w drodze karnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Rozstrzygnięcie sprawy karnej musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione również ze względów celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 6 listopada 2007 r., II OSK1501/07). W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wydał dnia 29 września 2020 r. postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania przed tym sądem. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, że brak jest podstaw do uznania, że efekt przeprowadzonego postępowania karnego w zakresie prawdziwości lub fałszywości zeznań świadka – kierowcy będzie miał istotne znaczenie dla sprawy w kwestii oceny prawidłowości ustalenia odpowiedzialności strony za stwierdzone naruszenia u.t.d.

Niezależnie od powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że brak zawieszenia postępowania sądowego nie miał wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Podkreślić należy, że wyrok sądu karnego – z uwagi na jego treść - nie wywarł wpływu w zakresie odpowiedzialności administracyjnej strony. W konsekwencji powyższego nie doszło także w tym zakresie do naruszenia przez WSA przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać należy, że skarżąca kasacyjnie nie kwestionowała w zarzutach kasacyjnych naruszenia przepisów prawa materialnego w zakresie przesłanek normatywnych dotyczących nałożenia, jak i określenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że ustalone przez sąd karny okoliczności pozostają bez wpływu na prawidłowość wyroku Sądu pierwszej instancji.

Jak wynika z dołączonego do akt sprawy wyroku Sądu Rejonowego w Skarżysku Kamiennej z dnia 26 października 2020r., II K 594/20, kierowca - P.L. został uznany za winnego tego, że w dniu [...]września 2018 r. w miejscowości Występa, gmina Łączna będąc przesłuchiwany w charakterze świadka, po uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań w toku kontroli prowadzonej przez funkcjonariuszy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w Kielcach zeznał nieprawdę, że w okresie od dnia [...] września 2018 r. do dnia [...]września 2018r. wykonywał obowiązki kierowcy, podczas gdy w rzeczywistości przebywał w tym okresie na urlopie ojcowskim. Za powyższy czyn Sąd wymierzył oskarżonemu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący jeden rok. Powyższy wyrok jest wyrokiem prawomocnym. Powyższa okoliczność tj. składania fałszywych zeznań, potwierdzona prawomocnym wyrokiem skazującym kierowcę nie wpływa jednak negatywnie, biorąc pod uwagę przedmiot postępowania administracyjnego oraz zakres sprzecznego z u.t.d. zachowania kierowcy, a przede wszystkim treść zarzutów skargi kasacyjnej, na ocenę prawidłowości kontroli dokonanej przez Sąd pierwszej instancji w zakresie działalności organów. Kontrola przeprowadzona przez funkcjonariuszy Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Kielcach obejmowała okres od dnia [...] sierpnia 2018r. do dnia [...] września 2018r. Powyższy wyrok Sądu Rejonowego w Skarżysku Kamiennej dotyczy krótszego okresu tj. od dnia [...]września 2018 r. do dnia [...] września 2018r. Z uwagi na dużą ilość wykazanych - w kategoriach dowodowych - przez organy, a zaaprobowanych przez WSA naruszeń podlegających sankcjonowaniu, okoliczność składania fałszywych zeznań nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy. Podkreślić też należy, że skarżąca kasacyjnie nie zarzuciła WSA - w ramach podstawy unormowanej w art.174 pkt 1 p.p.s.a. - naruszenia przepisów prawa materialnego u.t.d., zarówno w zakresie przesłanek normatywnych nałożenia kary administracyjnej, jak również przepisów u.t.d. przewidujących możliwość wyłączenia odpowiedzialności administracyjnej.

Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak pkt 2 sentencji i zasądził od L.K. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 2700 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.). Zasądzona kwota 2700 zł stanowi zwrot kosztów dla pełnomocnika organu, który nie występował przed sądem pierwszej instancji, z tytułu udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.