Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1458/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1. art. 2, art. 3, art. 6 ust. 4 i 5, art. 7 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 2042
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami  Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) sędzia del. WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1214/17 w sprawie ze skargi W. D. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1214/17, oddalił skargę W. D. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody Dolnośląskiego z [...] lutego 2017 r. nr [...] odmawiającą W. D. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. i H. małżonków M. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, tj. w miejscowości B. U., pow. K., woj. wołyńskie.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że powodem odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty był brak dowodów potwierdzających pozostawienie przez A. i H. M. nieruchomości w miejscowości B. U. Wskazano, że do wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty wnioskodawca W. D. załączył niepotwierdzone kserokopie oświadczeń świadków W. M. i A. C., protokoły z zeznań świadków H. K. i J. B. oraz poświadczone za zgodność z oryginałem kserokopie oświadczeń świadków: H. R. i J. N.

Wskazano, że w trakcie postępowania Wojewoda Dolnośląski zwrócił się do Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Archiwum Państwowego w Łodzi, Archiwum Państwowego we Wrocławiu oraz Archiwum Państwowego Obwodu Wołyńskiego o dokumenty dotyczące nieruchomości pozostawionej przez małżonków M. bądź ich spadkobierców w tym nieruchomości w miejscowości B. U. Archiwa poinformowały organ o braku poszukiwanych dokumentów.

Dokonując analizy złożonych przez wnioskodawcę w toku postępowania oświadczeń świadków organ stwierdził, że zeznania W. M. i A. C. z dnia 30 sierpnia 2004 r. nie mogą stanowić dowodów na pozostawienie nieruchomości w B. U. ponieważ nie spełniają wymogów określonych w art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2015 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r. poz. 2042 ze zm. – dalej "ustawa zabużańska"), gdyż wnioskodawca przedstawił jedynie ich kserokopie. Zeznania te nie zostały opatrzone klauzulą o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań i nie zostały złożone przed notariuszem. Ponadto świadkowie nie wyjaśnili, czy nie są osobami bliskimi właścicieli nieruchomości lub ich spadkobierców.

Również zeznania H. R. i J. N. nie spełniają – w ocenie organu – przesłanek określonych w art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. ponieważ i ci świadkowie nie wyjaśnili, czy nie są osobami bliskimi właścicieli lub ich spadkobierców. Zdaniem Ministra jedynymi oświadczeniami, które spełniają określone w art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. przesłanki, są zeznania H. K. i J. B. Jednakże co do zeznań J. B., zdaniem organu, nie można ich uznać za wiarygodne, gdyż świadek ten urodził się w 1935 r. a więc w chwili opuszczenia nieruchomości, tj. w 1943 r. miał zaledwie 8 lat. W ocenie organu tak młoda osoba nie była w stanie precyzyjnie określić powierzchni i struktury gruntów oraz podać szczegółowych danych dotyczących budynków znajdujących się na spornej nieruchomości, ich rodzaju, powierzchni i materiałów użytych do ich budowy.

Wobec tych okoliczności organ uznał, że jedynie zeznanie H. K. zasługują na wiarę. Jednocześnie wskazał, że – stosownie do art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. – dowodami mogą być oświadczenia dwóch świadków a nie jednego.

Wobec tego Minister stwierdził, że w niniejszej sprawie brak jest dowodów świadczących o fakcie posiadania i pozostawienia przez H. i A. M. nieruchomości w miejscowości B. U., woj. wołyńskie. Podkreślono, że jedynym dowodem mogącym powyższe potwierdzić jest oświadczenie świadka H. K., ale jest on niewystarczający, nie można bowiem przyznać prawa do rekompensaty tylko i wyłącznie na podstawie zeznań jednego świadka.

Na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2017 r. W. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie art. 6 pkt 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 7, 77 § 1, 75 § 1 i 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż niewiarygodne są zeznania świadka J. B. a nadto, iż zeznania J. N. złożone pod odpowiedzialnością karną, osoby obcej, nie mogą być dowodem w sprawie, a nadto, iż cały materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie prawdy obiektywnej, stanu faktycznego sprawy oraz prawa własności poprzedników prawnych do spornej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę uznając, że wnioskodawca ani we wniosku, ani w toku postępowania nie przedstawił żadnych dokumentów, które potwierdzałyby jakie nieruchomości zostały pozostawione przez I. i A. M. Również poszukiwanie takich dokumentów przez organ w archiwach polskich oraz w archiwum na terenie Wołynia nie przyniosły pozytywnych rezultatów albowiem takich dokumentów nie odnaleziono.

Sąd wskazał, że w przypadku braku dokumentów, ustawa z dnia 8 lipca 2005r. przewiduje, że dowodami mogą być oświadczenia dwóch świadków, które spełniają przesłanki opisane w art. 6 ust. 5 ustawy. W postępowaniu przed organem I instancji zostały złożone oświadczenia dwóch świadków, które spełniają wymogi ustawowe co do formy. Są to oświadczenia H. K. i J. B. Jednakże organy obu instancji nie uznały za wiarygodne zeznań J. B. Sąd I instancji podzielił tę ocenę.

Sąd wskazał, że z zeznań J. B. wynika, że urodził się w 1935 r. a więc w chwili opuszczenia miejscowości, w której położona była sporna nieruchomość tj. w 1943 roku świadek miał osiem lat. Zdaniem Sądu zeznania te nie mogą być wiarygodne ponieważ dziecko w wieku ośmiu lat nie interesuje się takimi wiadomościami jak to, ile ziemi i jakiego rodzaju stanowi własność sąsiadów, jaką powierzchnię mają budynki stojące po sąsiedzku i w jakich latach zostały wybudowane. W ocenie Sądu zeznania te dowodzą, że podane informacje świadek uzyskał później i to od innych osób niż z własnej wiedzy. Z tego powodu Sąd uznał, że zeznań świadka J. B. nie można uznać za dowód na okoliczność nieruchomości pozostawionych przez A. i H. M.

Zdaniem Sądu za dowód potwierdzający pozostawienie tego mienia nie można także uznać kserokopii oświadczeń W. M. i A. C. złożonych w dniu 30 sierpnia 2004 r. Nieuwierzytelniona kserokopia nie może bowiem być uznana za dokument, zaś oświadczenia nie zostały opatrzone klauzulą o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań. Z tych powodów kserokopie te nie mogą stanowić dowodu potwierdzającego jakie nieruchomości pozostawili małżonkowie M. Sąd podkreślił, że zweryfikowanie tego dowodu poprzez przesłuchanie świadków nie było możliwe wobec tego, że świadkowie ci już nie żyją.

W ocenie Sądu za dowód potwierdzający, jakie nieruchomości pozostawili małżonkowie M., nie można także uznać oświadczenia H. R. i J. N. z dnia 29 listopada 1960 r. Sąd wskazał, że na oświadczeniu tym zostało tylko potwierdzone przez notariusza, że podpisy zostały osobiście złożone w obecności notariusza przez osoby, których podpisy widnieją na tym oświadczeniu. Nie wynika z tego oświadczenia przez kogo zostało napisane, dla jakich celów oraz obejmuje ono wspólne oświadczenie wymienionych w nim osób. Nadto sam skarżący potwierdził w odwołaniu, że H. R. był jego krewnym.

Wobec tego Sąd I instancji stwierdził, że w sytuacji, gdy brak jest dowodów o jakich stanowi art. 6 ust. 4 i ust. 5 ustawy zabużańskiej, a inne dowody nie są na tyle wiarygodne i niewątpliwie, by można było je uznać za wystarczające do ustalenia jakie nieruchomości pozostawili małżonkowie M., prawidłowo organy obu instancji przyjęły, że brak jest podstaw do potwierdzenia prawa do rekompensaty. Jedyny bowiem dowód, jakim są zeznania świadka H. K. jest niewystarczający do uznania za udowodnioną przesłanki jaką jest rodzaj i powierzchnia, a przede wszystkim prawo własności do nieruchomości, za którą skarżący domaga się rekompensaty.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie zaskarżonych decyzji. Wniesiono także o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania za I i II instancję. Zrzeczono się przeprowadzenia rozprawy.

Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego to jest:

- art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 1 i 2 i art. 6 pkt, 4, 5 ustawy zabużańskiej, poprzez błędną wykładnię i uznanie, że brak jest dowodów potwierdzających, jakie nieruchomości pozostawili małżonkowie M., w szczególności zeznań dwóch świadków,

- art. 151 p.p.s.a. w zw z art. 6 ust. 1 ust. 1 ustawy zabużańskiej w zw. z art. 7, 7a, 75 § 1 i 2, 76 § 1,2,3, 77§ 1, 80, 81a § 1 k.p.a., poprzez błędną wykładnię i uznanie, że brak jest dowodów potwierdzających jakie nieruchomości zostały pozostawione poza granicami kraju i przyjęcie, iż niewiarygodne są zeznania świadka J. B. a nadto, iż zeznania J. N. złożone pod odpowiedzialnością karną, osoby obcej dla byłych właścicieli nie mogą być dowodem w sprawie, a nadto, iż cały materiał dowodowy – w tym zeznania H. K., J. B., J. N., H. R., W. M., A. C. – nie pozwala na ustalenie prawdy obiektywnej, stanu faktycznego sprawy oraz prawa własności poprzedników prawnych skarżącego do spornej nieruchomości,

- art. 151 p.p.s.a. w zw z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy zabużańskiej w zw. z art. 7, 7a, 77 § 1, 75 § 1 i 2, 80, 81a § 1 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż brak jest dowodów potwierdzających jakie nieruchomości zostały pozostawione poza granicami kraju i uznanie, iż zeznanie świadka J. B., J. N. złożone pod odpowiedzialnością karną, osoby obcej dla byłych właścicieli, nie mogą być dowodem w sprawie, a nadto iż cały materiał dowodowy – w tym zeznania H. K., J. B., J. N., H. R., W. M., A. C. – nie pozwala na ustalenie prawdy obiektywnej, stanu faktycznego sprawy oraz prawa własności poprzedników prawnych skarżącego do spornej nieruchomości.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak przeprowadzenia w treści uzasadnienia oceny wiarygodności i mocy dowodowej zgromadzonego materiału dowodowego i przyjęcie, że jedynym dowodem w sprawie są zeznania H. K. i pominięcie oceny wiarygodności i mocy dowodowej zeznań pozostałych osób.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślano, że przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. nie wykluczają w postępowaniu dotyczącym realizacji prawa do rekompensaty zabużańskiej przeprowadzenia innych dowodów, niż wymienione w przepisach art. 6 ust. 4 i 5 ustawy, a jedynie dowody te mają pierwszeństwo przed innymi. Katalog dowodów jest bowiem otwarty. W ocenie skarżącego kasacyjnie zeznania przesłuchanych w charakterze świadków przeprowadzone w trybie art. 83 k.p.a. nie mogą być odrzucone tylko z tego względu, że złożone zostały przez osoby niespełniające kryteriów określonych w art. 6 ust. 5 ust. 1 ustawy zabużańskiej, lecz winny być one poddane stosownej ocenie w zestawieniu z innymi dowodami znajdującymi się w aktach sprawy, zgodnie z art. 80 k.p.a.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie, skoro aż 6 osób potwierdzało okoliczności dotyczące majątku a ich wzajemne zeznania były zbieżne ze sobą, nie zawierają różnic, to nie można przyjąć, iż skarżący nie udowodnił prawa własności do tych gruntów, czy też jaki był obszar i co w nie wchodziło. Potwierdzeniem zeznań 8 letniego J. B. są zeznania i oświadczenia pozostałych 5 osób. Podkreślono przy tym, że nie można przykładać obecnego 8 – latka do 8 – latka okresu wojennego, kiedy nawet małe dzieci zdobywały wiedzę, kto jakie miał gospodarstwo.

W ocenie skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji nie odniósł się należycie do wszelkich okoliczności sprawy i naruszył art. 141§ 4 p.p.s.a. Uzasadnienie bowiem nie odnosi się do oceny wiarygodności zeznań złożonych przez świadków. Sąd jedynie skupił się na formie złożonego oświadczenia, nie ustosunkował się do ich mocy dowodowej, a zatem nie dokonał prawidłowej oceny złożonych zeznań.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.

Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.

Marterialnoprawną podstawę wniosku skarżącego stanowiły przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawa ta kompleksowo reguluje zagadnienia uprawnień Zabużan, określając w art. 1, 2 i 3 podmiotowe i przedmiotowe przesłanki, jakie musi spełnić wnioskodawca, by uzyskać potwierdzenia prawa do w/w rekompensaty. Jedną z nich jest przysługiwanie, przed wybuchem II Wojny Światowej, wnioskodawcy albo jego poprzednikowi prawnemu tytułu prawnego do nieruchomości położonej na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej jest ustawą szczególną i z tej racji, zawarte w niej przepisy proceduralne mają pierwszeństwo przed przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym, choć powołana ustawa nie ogranicza obowiązków, które – na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego – obciążają organ, tym niemniej wprowadza ona również ustawowe obowiązki zobowiązujące wnioskodawcę do określonego postępowania. Do takich obowiązków należy dołączenie do wniosku stosownej dokumentacji, na której oparte jest dochodzone uprawnienie (art. 6 powołanej ustawy). Tym samym, to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa do rekompensaty ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Brak zaś zadośćuczynienia tym obowiązkom przez stronę postępowania skutkuje wydaniem decyzji odmownej (art. 7 ust. 2 ustawy). Oczywiście nie zwalnia to organu z prowadzenia postępowania wyjaśniającego z urzędu, zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a., jednakże nie można twierdzić, że obowiązek poszukiwania dowodów na poparcie twierdzeń strony obciąża tylko i wyłącznie organ. Strona jest bowiem zobowiązana do współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, zwłaszcza, gdy nieudowodnienie danej okoliczności będzie skutkowało nieuwzględnieniem żądania strony.

W niniejszej sprawie organ wywiązał się ze swych obowiązków. Jak bowiem wynika z akt, w trakcie postępowania Wojewoda Dolnośląski zwrócił się do Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Archiwum Państwowego w Łodzi, Archiwum Państwowego we Wrocławiu oraz Archiwum Państwowego Obwodu Wołyńskiego, o dokumenty dotyczące nieruchomości pozostawionej przez małżonków M., bądź ich spadkobierców, w tym nieruchomości w miejscowości B. U. Poczynione poszukiwania nie przyniosły oczekiwanych rezultatów, bowiem archiwa poinformowały organ o braku poszukiwanych dokumentów.

W związku z tym, wobec braku dokumentów, o których nowa w art. 4 pkt 1 i 2 powołanej ustawy, organ zastosował art. 6 ust. 5 ustawy zabużańskiej, który stanowi, że w przypadku braku dokumentów, o których mowa w ust. 4 pkt 1 i 2, dowodami, mogą być oświadczenia dwóch świadków – złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka – którzy zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej, a ponadto nie są osobami bliskimi – w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy, na podstawie art. 6 ust. 5 ustawy zabużańskiej, przesłuchano następujących świadków: W. M. i A. C., H. R. i J. N. oraz J. B. i H. K. Natomiast kwestią sporną w sprawie jest, czy znajdujące się w aktach administracyjnych oświadczenia w/w świadków dokumentują fakt pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej. Zarzut naruszenia art. 6 ust. 4 i 5 ustawy zabużańskiej sprowadza się zaś do tego, że skarżący kasacyjnie uważa, iż Sąd I instancji zastosował zbyt wąską wykładnię w/w przepisu, polegającą na uznaniu, że tylko wymienione w tych artykułach środki dowodowe mogą być brane pod uwagę przy ocenie, czy wnioskodawca udowodnił pozostawienie nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Ten zarzut jest jednak o tyle niezasadny, że Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie stwierdził, iż katalog dowodów wymienionych w art. 6 ust. 4 i 5 ustawy ma charakter zamknięty. Sąd I instancji nie stwierdził bowiem, aby innymi nie wskazanymi przez ustawodawcę dowodami nie można wykazywać faktu pozostawienia mienia. Trudno jednakże – jak chce tego skarżący – uznać aby zeznania jednego świadka wystarczyły dla udowodnienia podstawowej okoliczności w sprawie – pozostawienia określonego mienia poza obecnymi granicami państwa polskiego.

Podkreślić w tym miejscu należy, że okoliczność pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nie może zostać wykazana oświadczeniami świadków niespełniającymi ustawowych wymagań. Oświadczenia niespełniające ustawowych wymagań, mogą co prawda stanowić dowód w sprawie, gdyż ustawa zabużańska nie wyłącza zastosowania Kodeksu postępowania administracyjnego, ale oświadczenia te, w sytuacji, gdy mają na celu wykazanie pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, rodzaj i powierzchnię tych nieruchomości, mogą zostać potraktowane jedynie jako dowód uzupełniający. Nie mogą zaś one stanowić jedynego dowodu na tę okoliczność, gdyż w sytuacji, gdy brak jest urzędowego opisu mienia, bądź orzeczenia wydanego przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, dowodem na okoliczność pozostawienia mienia nieruchomego poza granicami oraz jego powierzchni i rodzaju, mogą być tylko oświadczenia świadków złożone w wymaganej prawem formie.

Za organami i Sądem I instancji wskazać należy, że złożone w niniejszej sprawie zeznania świadków nie spełniają wymogów określonych w art. 6 ust. 5 ustawy zabużańskiej. I tak: zeznania W. M. i A. C. z dnia 30 sierpnia 2004 r. przedstawione zostały w formie kserokopii, ponadto nie zostały opatrzone klauzulą o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań i nie zostały złożone przed notariuszem, a w obecności przedstawiciela gminy – nie spełniają zatem w/w wymogów z art. 6 ust. 5 ustawy zabużańskiej, nie mogą zatem stanowić dowodu na pozostawienie przedmiotowej nieruchomości poza granicami RP; zeznania H. R. i J. N. nie zawierają wyjaśnienia, czy w/w świadkowie są osobami bliskimi właścicieli nieruchomości lub ich spadkobierców, natomiast z akt sprawy (odwołanie skarżącego) wynika, że H. R. był krewnym skarżącego – zatem także nie spełniają wymogów z art. 6 ust. 5 powołanej ustawy.

Na podstawie dokumentacji niniejszej sprawy uznać należy, że jedynymi zeznaniami świadków, które w niniejszej sprawie spełniają ustawowe wymogi co do formy, są zeznania J. B. i H. K. Jednakże zeznania J. B. nie mogły być uznane za wiarygodne, gdyż w dacie opuszczenia nieruchomości, tj. w roku 1943 miał on 8 lat. Nie mógł zatem na podstawie własnej wiedzy precyzyjnie określić szczegółowo przedmiotowej nieruchomości. Ośmioletnie dziecko nie byłoby bowiem w stanie dokładnie podać powierzchni i struktury gruntów oraz szczegółowych danych dotyczących budynków znajdujących się na nieruchomości, ich rodzaju, powierzchni i materiałów użytych do ich budowy. Jest oczywiste, że dziecko w tym wieku nie interesuje się takimi kwestiami, choćby pracowało i pomagało w gospodarstwie swoich rodziców, co podniesiono w skardze kasacyjnej. Na podstawie wiedzy i doświadczenia życiowego zasadnie zatem w sprawie przyjęto, że nie jest możliwe, aby w tak młodym wieku J. B. dysponował szczegółową wiedzą na temat przedmiotowej nieruchomości.

Wobec tego zasadnie w sprawie uznano, że zeznania tylko jednego świadka – H. K. – są wiarygodne. Jednakże w art. 6 ust. 5 ustawy zabużańskiej jest mowa o dwóch świadkach, a nie o jednym. Ten wymóg oznacza zaś, że zeznanie H. K. jest niewystarczające dla rozstrzygnięcia tak istotnych okoliczności, jak pozostawienie nieruchomości poza obecnymi granicami RP, ich rodzaju, powierzchni i własności.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dostatecznie wyjaśnił dlaczego uznał fakt pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez skarżącego za nieudowodniony. Lektura uzasadnienia kontrolowanej decyzji prowadzi do wniosku, że Minister wypowiedział się odnośnie każdego dowodu przedstawionego przez stronę. Także Sąd I instancji przekonująco wyjaśnił swoje stanowisko. Natomiast z faktu, że skarżący kasacyjnie nie zgadza się z oceną dokonaną przez Sąd, nie można wyprowadzić wniosku o wadliwym wyroku. Zawarte w skardze kasacyjnej argumenty stanowią nieuzasadnioną polemikę ze stanowiskiem Sądu. Nie wykazano bowiem, by w sprawie organ, a za nim Sąd I instancji popełnił błąd w rozumowaniu, a w konsekwencji wyciągnął niewłaściwe wnioski.

Mając powyższe na uwadze uznać należy, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.