Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 3426/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 43 ust. 6 i art. 45 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1882
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
article: art. 115 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1062
law: Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych - t.j.
article: art. 11 par 2, 272
journal: Dz.U. 1997 nr 88 poz 553
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2197/22 w sprawie ze skargi S.B. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 22 września 2022 r., nr 3371 w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 lipca 2023 r., II SA/Wa 2197/22, oddalił skargę S. B. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z [...] września 2022 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby.

Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.

Wnioskiem z 18 maja 2022 r. Komendant Powiatowy Policji [...] wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] o zwolnienie S. B. (dalej: "skarżący"), wówczas kontrolera ruchu drogowego Referatu Kontroli Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji [...] ze służby, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1882, z późn. zm., dalej "ustawa o Policji"). Wniosek uzasadniony został tym, że 13 kwietnia 2022 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] ogłosił skarżącemu zarzut o przestępstwo z art. 272 k.k. i art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych ( Dz.U. z 2021 r., poz. 1062, z późn. zm., dalej: "Prawo autorskie") w zw. z art. 11 § 2 k.k., tj. przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. Wskazano nadto, że skarżący został zawieszony w czynnościach służbowych łącznie na czas od 15 kwietnia 2022 r. do 15 lipca 2022 r.

Pismem z 24 maja 2022 r. Komendant Wojewódzki Policji [...] (dalej: "organ pierwszej instancji") zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Z kolei pismem z 21 czerwca 2022 r. zawiadomiono skarżącego o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia ze służby oraz pouczono o prawie zapoznania się z aktami sprawy, a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Komendant Wojewódzki Policji [...] rozkazem personalnym z [...] lipca 2022 r., nr [...], działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 43 ust. 6 i art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnił skarżącego ze służby w Policji z 15 lipca 2022 r. Orzeczeniu, zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a., został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Komendant Główny Policji (dalej: "organ odwoławczy") rozkazem personalnym z [...] września 2022 r., nr [...], uchylił zaskarżony rozkaz personalny z [...] lipca 2022 r. w części dotyczącej daty zwolnienia skarżącego ze służby w Policji ustalając datę zwolnienia na 29 lipca 2022 r., w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że za zwolnieniem skarżącego ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji przemawiał ważny interes służby. Podkreślił, że Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dlatego ustawa o Policji wskazuje, że funkcjonariuszami Policji mogą być osoby nie tylko o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych, ale również o nieposzlakowanej opinii.

Tymczasem z akt niniejszej sprawy bezspornie wynika, że 13 kwietnia 2022 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] delegowany do Prokuratury Okręgowej [...], w sprawie [...], ogłosił skarżącemu zarzut o to, że w okresie od 24 października 2014 r. do 20 czerwca 2015 r. w G., powiat o. i K., poprzez podstępne wprowadzenia w błąd promotora oraz rektora [...], co do autorstwa cudzego utworu - pracy magisterskiej pod tytułem "[...]", którą w zamian za wynagrodzenia napisała na jego zlecenie inna ustalona osoba, wyłudził poświadczenie nieprawdy w decyzji rektora w sprawie nadania tytułu zawodowego magistra i wydania dyplomu ukończenia studiów wyższych [...], tj. o czyn z art. 272 k.k. i art. 115 ust. 1 Prawa autorskiego w zw. z art. 11 § 2 k.k. Skarżący w toku przesłuchania w charakterze podejrzanego 13 kwietnia 2022 r. przyznał się do zarzucanego mu czynu, korzystając jednocześnie z prawa do odmowy składania wyjaśnień i odpowiedzi na pytania.

Mając na względzie przywołane okoliczności, Komendant Główny Policji uznał, że skarżący nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby w Policji. Okoliczności te uniemożliwiają natomiast pozostawienie skarżącego w służbie. Skarżący, jako policjant był zobowiązany do zapobiegania, wykrywania i ścigania przestępstw, tymczasem sam jest podejrzany o popełnienie przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, do którego się zresztą przyznał.

Organ odwoławczy wskazał, że przestępstwo, o popełnienie, którego podejrzany jest skarżący, nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, o których mowa w rocie ślubowania policjanta. Powiązanie policjanta ze sprawą karną dotyczącą wskazanego w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów przestępstwa sprawia, iż skarżący utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu.

Organ odwoławczy zwróci również uwagę, że zwolnienie skarżącego ze służby mogło nastąpić bez zasięgnięcia opinii zakładowej organizacji związkowej (art. 43 ust. 6 ustawy o Policji), bowiem skarżący pomimo wezwania organu, nie wskazał organizacji związkowej, która miałaby go reprezentować.

Komendant Główny Policji nie uwzględnił także wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu zakończenia postępowania karnego, wskazując że organ zobowiązany jest do zawieszenia postępowania administracyjnego w przypadkach wskazanych w art. 97 § 1 pkt 1-5 k.p.a. Tymczasem w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek obligatoryjnego zawieszenia prowadzonego postępowania. Ponadto organ odwoławczy podał, że z uwagi na fakt, iż zaskarżony rozkaz personalny (któremu został nadany rygor natychmiastowej wykonalności) został skutecznie doręczony 29 lipca 2022 r., musiał uchylić tę decyzję w części dotyczącej terminu zwolnienia policjanta ze służby w Policji i określić datę zwolnienia ze służby w Policji na 29 lipca 2022 r.

Na powyższy rozkaz personalny skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który przywołanym powyżej wyrokiem z 20 lipca 2023 r., II SA/Wa 2197/22, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), oddalił skargę.

Uzasadniając swoje stanowisko WSA w Warszawie w pierwszej kolejności wskazał, że zaskarżony rozkaz personalny wydany na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji ma charakter fakultatywny i podejmowany jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie akt o charakterze uznaniowym pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość, czy też politykę kadrową organów Policji.

W ocenie Sądu, organy obu instancji dokonały w tej sprawie prawidłowej wykładni i właściwie zastosowały art. 41 ust. 2 pkt 5, jak też art. 43 ust. 3 i 4 ustawy o Policji, w sposób wyczerpujący uzasadniając przy tym podjęte w sprawie rozstrzygnięcia.

Sąd zgodził się też z organami, że nie do pogodzenia z ważnym interesem służby, jest realizacja zadań służbowych przez policjanta, który utracił przymiot nieposzlakowanej opinii. Tak więc przedstawienie skarżącemu zarzutu z art. 272 k.k. oraz art. 115 ust. 1 Prawa autorskiego, uzasadniło działanie przełożonego właściwego w sprawach osobowych, które miało na celu ochronę ważnego interesu służby, zwłaszcza że - jak wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 marca 2019 r. I OSK 1484/17 - właściwy przełożony w sprawie zwolnieniowej nie jest uprawniony do badania, czy przedstawienie policjantowi zarzutów karnych jest zasadne oraz czy funkcjonariusz rzeczywiście dopuścił się przypisywanego mu czynu zabronionego. Przełożeni - w ramach przysługujących im środków prawnych - są natomiast zobowiązani do reagowania na każdą wiadomość o złamaniu lub podejrzeniu złamania prawa przez ich podwładnych, niezależnie od tego, czy naganne działania policjantów wyczerpują znamiona przestępstwa czy wykroczenia oraz czy przeciwko tym funkcjonariuszom zostało wszczęte i zakończone postępowanie karne. Sąd zaznaczył przy tym, że fakt, iż skarżący w postępowaniu karnym nie został prawomocnie skazany, nie świadczy jeszcze o braku podstaw do zwolnienia skarżącego ze służby ze względu na istnienie ważnego interesu służby.

Konkludując, Sąd pierwszej instancji uznał, że rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji, został podjęty zgodnie z art. 7 i art. 77 k.p.a., na podstawie wyczerpująco wnikliwej analizy całokształtu sprawy w kontekście specyfiki służby i sytuacji kadrowej policjanta. Zgromadzony materiał dowodowy dał zaś wystarczające podstawy do podjęcia przedmiotowego rozstrzygnięcia. Organy dokonały przy tym, zgodnie z art. 80 k.p.a. swobodnej, a nie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Również uzasadnienia obu rozstrzygnięć odpowiadają art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 11 k.p.a. Organy Policji w przekonywujący sposób wyjaśniły bowiem przyczyny, z powodu których uznały, że zachowanie skarżącego naruszyło chroniony prawnie ważny interes służby oraz powody, dla których nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Sąd pierwszej instancji podzielił również stanowisko organu odwoławczego w kwestii zmiany daty zwolnienia skarżącego ze służby oraz braku podstaw do zawieszenia postępowania.

Skarżący, nie zgadzając się z powyższym wyrokiem, zaskarżył go w całości do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając rozstrzygnięciu na podstawie:

I. art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez jego błędną wykładnię i nie zastosowanie w przedmiotowej sprawie, polegające na przyjęciu, iż organy obu instancji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego podejmując decyzje o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji uznając, iż interes społeczny wyrażający się w dobrym imieniu Policji jako formacji ma przewagę nad interesem prywatnym, nawet w sytuacji w której wobec skarżącego warunkowo umorzono postępowanie karne na mocy wyroku Sądu Rejonowego [...] z 15 listopada 2023 r., [...] - o czyn z art. 272 k.k w zw. z art. 115 ust. 1 Prawa autorskiego i w zw. z art. 11 § 2 k.k.;

2. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż organy obu instancji podejmując decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego oraz, że należycie owo uznanie w świetle art. 41 ust. 2 pkt 5 uzasadniły w wydawanych decyzjach i w istniejących okolicznościach faktycznych sprawy;

II. art. 174 pkt 2 p.p.s.a, naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

l. art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 3 § 2 p.p.s.a., art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, dalej "p.u.s.a."), art. 7, 8 i 9 k.p.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a, poprzez utrzymanie w mocy przez WSA w Warszawie zaskarżonej decyzji, pomimo iż wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji nie zostało przeprowadzone w sposób pełny i zgodny z normą art. 75 § 1 k.p.a., a wyniki toczących się równolegle postępowań administracyjnego i karnego przed Sądem karnym doprowadziły do powstania skutków sprzecznych i nieakceptowalnych z punktu widzenia celów obu postępowań i woli ustawodawcy;

2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a., art. 7, 8 i 9 k.p.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez błąd w ustaleniach stanu faktycznego sprawy polegający na przyjęciu, iż organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, a toczące się przeciwko skarżącemu postępowanie karne pozostawało bez związku z decyzją organu o zwolnieniu skarżącego ze służby, jak i z orzeczeniem WSA w Warszawie dotyczącym rozpoznania skargi na decyzję organu odwoławczego w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby;

3. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a., art. 7, 8 i 9 k.p.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez błąd w ustaleniach stanu faktycznego sprawy polegający na przyjęciu, iż zebrany w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy pozwala na przyjęcie wniosku, iż istotnie skarżący posłużył się w obrocie prawnym "napisaną" przez ustaloną osobę pracą magisterską;

4. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a., art. 7, 8 i 9 k.p.a., art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu rozpoznania sprawy karnej toczącej się względem skarżącego, mimo tego, że od wyniku tej sprawy zależało ustalenie podstawowych przesłanek dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a zawieszenie postępowania w tym przypadku było dla organów i sądu obligatoryjne;

5. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a., art. 7, 8 i 9 k.p.a., art. 97 § 1 pkt 4 k.p.c. i art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie, że organy obu instancji podejmując decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego oraz, że należycie owo uznanie w świetle art. 41 ust. 2 pkt 5 uzasadniły.

Wobec powyższych zarzutów kasator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W piśmie z 24 listopada 2023 r. skarżący oświadczył o zrzeczeniu się rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację, mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów. Skarżący podtrzymał w całej rozciągłości wszystkie zarzuty podniesione w skardze skierowanej do Sądu pierwszej instancji wraz z argumentacją przedstawioną w pismach procesowych, gdyż stanowią one meritum zaskarżenia i tam zostały one szczegółowo opisane

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została złożona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki zostały enumeratywnie wymienione w § 2 powołanego artykułu. Z uwagi na związanie granicami skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny poza nieważnością postępowania (która w niniejszej sprawie nie zachodzi) może rozpoznawać jedynie te uchybienia, które zostały wskazane przez stronę skarżącą kasacyjnie. Sąd drugiej instancji nie jest zobowiązany ani uprawniony do uzupełniania za stronę zarzutów kasacyjnych. Zakres postępowania kasacyjnego wyznacza zatem strona przez przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie.

Rozpoznając we wskazanych granicach skargę kasacyjną złożoną w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że jest ona pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i z tych względów nie zasługuje na uwzględnienie.

W przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., a więc zarzutach zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyroki NSA z: 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11; 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08; 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13). W rozpoznawanej sprawie zarzuty naruszenia przepisów postępowania w sposób bezpośredni wiążą się z zarzutami naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawa materialnego, stąd ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga równoczesnego odniesienia się do zasadniczego problemu w niniejszej sprawie, tj. zasadności oddalenia przez Sąd pierwszej instancji skargi na rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji – w sytuacji zarzucanego naruszenia prawa materialnego, tj. nieprawidłowej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. O tym bowiem, jakie okoliczności są w danej sprawie istotne i wymagają wyjaśnienia przesądzają przepisy prawa materialnego będące podstawą prawną rozstrzygnięcia takiej sprawy. Celem postępowania wyjaśniającego przeprowadzanego przez organy administracji orzekające w określonej sprawie nie jest ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych łączących się ze sprawą, lecz okoliczności istotnych z punktu widzenia norm prawa materialnego mających w niej zastosowanie. Tym samym tylko nieustalenie, czy nierozważnie faktów rzeczywiście istotnych dla sprawy stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Stwierdzenie istotności naruszeń prawa wymaga przy tym dokonania prawidłowej interpretacji norm materialnoprawnych oraz skorzystania z całego materiału dowodowego zebranego w postępowaniu administracyjnym, a ponadto uważnego zapoznania się przez sąd administracyjny z całością motywów kontrolowanych działań organów administracji publicznej. Tylko wówczas jest bowiem możliwa ocena, czy uchybienia procesowe organów administracji rzeczywiście miały miejsce oraz czy mogły mieć one istotny wpływ na wynik podjętego przez te organy rozstrzygnięcia.

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 134 § 1, art. 3 § 2 p.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. art. 7, art.8 i art. 9 k.p.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. nie zasługiwały na uwzględnienie. W ramach tego zarzutu wytknięto pominięcie istotnych okoliczności faktycznych, a tym samym błędną ocenę materiału dowodowego przeprowadzoną przez organy administracji publicznej,

Uwzględniając zastosowaną w sprawie podstawę zwolnienia ze służby w Policji - z uwagi na ważny interes służby, organ obowiązany był zgromadzić taki materiał dowodowy, który pozwalałby na ocenę zaistnienia tej przesłanki, jak i umożliwiał wyważenie interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego, co pozostaje w związku z uznaniowym charakterem decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podzielić należy ocenę Sądu pierwszej instancji, że taki materiał został w sprawie zebrany, a jego ocena była swobodna lecz nie dowolna.

Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z policjantem można rozwiązać stosunek służbowy, gdy wymaga tego ważny interes służby. Użycie w powołanym przepisie zwrotu "można zwolnić ze służby" oznacza, że rozwiązanie stosunku służbowego na tej podstawie ma charakter fakultatywny, a decyzje w tym zakresie podejmowane są w ramach uznania administracyjnego przyznanego właściwym organom Policji.

W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. Sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, to jest czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola sądowoadministracyjna nie obejmuje natomiast oceny, w jaki sposób organy administracji, realizując określoną politykę stosowania prawa, wypełniają treść pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych (por. m. in. wyrok NSA z 19 maja 2011 r., I OSK 301/11). W konsekwencji w sprawach dotyczących fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby sądy administracyjne badają jedynie, czy decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje właściwych organów i przesądzać, czy dana osoba powinna nadal pozostać funkcjonariuszem danej formacji, czy też możliwe było jej wykluczenie z tego grona.

Rozwiązanie stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji wymaga wykazania, że zastosowanie instytucji przewidzianej w tym przepisie było niezbędne z uwagi na "ważny interes służby". Omawiana ustawa nie definiuje pojęcia "ważny interes służby". Nie może jednak ulegać wątpliwości, że przy odczytywaniu treści powyższego terminu należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. W rachubę może zatem wchodzić realnie istniejąca przyczyna albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesem Policji, a zatem że funkcjonariusz ten dla dobra macierzystej formacji, z przyczyn pozamerytorycznych, nie powinien kontynuować w służby w omawianej formacji.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl ust. 2 art. 1 ustawy o Policji, należy między innymi ochrona mienia oraz życia i zdrowia ludzi, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ponadto zapobieganie łamaniu prawa, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważkich zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych. Ponadto służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć więc także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednakże nie ma ona charakteru bezwzględnego i nie sięga ona tak daleko, jak tego oczekuje skarżący. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do sprawnego funkcjonowania wszystkich komórek organizacyjnych oraz do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów. W ustawie o Policji dopuszczono zatem możliwość zwolnienia ze służby nawet w przypadkach niezawinionych przez funkcjonariusza, gdy takie są potrzeby formacji. W tym między innymi celu została wprowadzona instytucja przewidziana w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

W myśl zasad etyki zawodowej policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji oraz powinien dbać o społeczny wizerunek Policji, jako formacji i podejmować działania służące budowaniu zaufania do niej. Funkcjonariusz traci przymiot "nieposzlakowanej opinii" znajdując się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Zatem nieposzlakowana opinia to także ogólna ocena danej osoby w sferze etycznej. Przypisywane skarżącemu zachowanie jest naganne z punktu widzenia poszanowania zasad porządku prawnego, co jest szczególnie ważne ze względu na rodzaj pełnionej służby oraz podważa wiarygodność skarżącego niezbędną do dalszego wykonywania zawodu policjanta oraz godzi w dobre imię formacji, której był funkcjonariuszem. Wszystkie okoliczności szczegółowo przytoczone przez organy Policji oraz Sąd pierwszej instancji pozwalały na ocenę, iż skarżący utracił przymioty konieczne do pozostania w szeregach Policji oraz że rozwiązanie z nim stosunku służbowego z uwagi na ważny interes służby było w pełni uprawnione. W okolicznościach niniejszej sprawy, interes skarżącego nie mógł zyskać przewagi nad dobrem Policji. W orzecznictwie ugruntowana jest stanowisko, zgodnie z którym przez pojęcie "ważnego interesu służby" uzasadniającego zwolnienie policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, należy rozumieć sytuację, w której pierwszeństwo ochrony przysługuje Policji, nawet gdy następuje to kosztem zwalnianego policjanta (por. wyrok NSA z 12 lipca 2019 r., I OSK 710/17).

W zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie trafnie przyjął, że organy administracji publicznej nie wykroczyły poza dopuszczalny prawem zakres kompetencji i nie naruszyły przyznanych im przez ustawodawcę granic swobody oceny co do wyboru skutku prawnego. Ponadto Sąd pierwszej instancji zasadnie zaakceptował sposób i wynik rozumowania organów, przyjmując, że ustalony przez nie stan faktyczny mieści się w kategorii ważnego interesu służby, o jakim mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a w konsekwencji, że w okolicznościach niniejszej sprawy dopuszczalność zwolnienia skarżącego ze służby w omawianym trybie nie budzi zastrzeżeń.

Celem prowadzonego postępowania wyjaśniającego było wskazanie przyczyn i okoliczności uzasadniających zwolnienie skarżącego ze służby ze względu na ważny interes służby. Istota sprawy sprowadzała się zatem do wykazania ważnego interesu służby i jego naruszenia czy też zagrożenia, nie zaś do ustalania i badania postawy, osiągnięć czy przebiegu służby skarżącego, jak też jego sytuacji rodzinnej i majątkowej. Są to okoliczności irrelewantne z punktu widzenia normy prawnej stanowiącej podstawę materialną zaskarżonej decyzji. Bez wpływu na wydanie zaskarżonej decyzji pozostaje dotychczasowa nienaganna służba skarżącego, w czasie którego cieszył się on zaufaniem przełożonych. Okoliczności przytoczone przez organ były wystarczające do oceny, że skarżący utracił przymiot "nieposzlakowanej opinii" wymagany od funkcjonariuszy pełniących służbę w Policji. Zostały one omówione szczegółowo w zaskarżonej decyzji, a następnie w zaskarżonym wyroku i zbędne jest ich ponowne przytaczanie, tym bardziej, że nie zostały zdyskredytowane skutecznie w skardze kasacyjnej.

Zauważyć przy tym należy, że wyrok WSA w Warszawie z 21 czerwca 2005 r., na który powołuje się skarżący kasacyjnie i wokół którego buduje swoją argumentację, został uchylony wyrokiem NSA z 25 maja 2006 r., I OSK 1232/05. NSA nie podzielił stanowiska Sądu pierwszej instancji, że należy czekać na wyniki postępowania karnego, gdyż samo jego wszczęcie nie jest wystarczające dla uznania, że ważny interes służby został naruszony. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym samo przedstawienie funkcjonariuszowi zarzutów popełnienia umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, może nasuwać uzasadnione wątpliwości co do zachowania przymiotu osoby o nieposzlakowanej opinii, a zatem co do spełnienia jednego z obligatoryjnych warunków, jakimi musi wykazać się każdy policjant zainteresowany dalszym pozostaniem w służbie (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2023 r., I OSK 338/22).

Podkreślenia wymaga, że przedmiotem kontrolowanego postępowania nie było ustalanie sytuacji prawnokarnej skarżącego. Wskazać należy, że zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji pozostaje bez związku z wynikiem prowadzonego postępowania karnego. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie sprawy karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby (por. wyrok NSA z 6 września 2022 r., III OSK 2592/21). Organ nie ma obowiązku weryfikowania zarzutów przedstawionych policjantowi w toku postępowania karnego, w szczególności nie musi wykazywać winy funkcjonariusza, a tym samym gromadzić dowodów na okoliczność potwierdzenia popełnienia przez policjanta zarzucanych mu przestępstw (por. wyrok NSA z 26 lipca 2022 r., III OSK 1951/21). W niniejszej sprawie nie jest także uprawione powołanie się na zasadę domniemania niewinności wyrażoną w art. 42 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 5 k.p.k. Art. 42 ust. 3 Konstytucji RP stanowi, że każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. Stosownie zaś do treści art. 5 § 1 k.p.k. oskarżonego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym wyrokiem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść oskarżonego (§ 2). Zasada wynikająca z art. 42 Konstytucji RP oraz art. 5 k.p.k. znajduje zastosowanie wyłącznie na gruncie postępowania karnego. Tym samym nie ma ona zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem jej przedmiotem było ustalenie zasadności zwolnienia funkcjonariusza Policji z uwagi na ważny interes służby. Celem przedmiotowego postępowania nie było zbadanie, czy skarżący dopuścił się czynów zabronionych, ale czy jego zachowanie pozwala na jego pozostanie w służbie. Organ dokonywał oceny zachowania skarżącego pod kątem tego, czy w dalszym ciągu posiada on przymiot nieposzlakowanej opinii. Kwestie te zostały szczegółowo omówione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a zasadność argumentacji Sądu pierwszej instancji nie została skutecznie podważona.

Okolicznością relewantną w sprawie jest zatem warunkowe umorzenie wobec skarżącego postępowania karnego na mocy wyroku Sądu Rejonowego [...] z 15 listopada 2023 r., [...] o czyn z art. 272 k.k. w zw. z art. 115 ust. 1 ustawy o Prawach autorskich i prawach pokrewnych. Zauważyć jedynie można, że warunkowe umorzenie postępowania jest środkiem polegającym na rezygnacji z prowadzenia postępowania karnego, tj. odstąpienia od skazania i ukarania sprawcy uznanego za winnego przestępstwa, jest więc środkiem reakcji karnoprawnej na przestępstwo.

Postępowanie administracyjne prowadzone w oparciu o przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie jest postępowaniem w jakikolwiek sposób zależnym od postępowania karnego. Tym samym postępowania te nie są wobec siebie komplementarne, czy też w jakikolwiek sposób wynikowe (wpływające na siebie). Nie zachodziły zatem przesłanki do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § pkt 4 k.p.a., jak i postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Z powyższych względów nie można zarzucić organom, że w przedstawionych okolicznościach sprawy zdecydowały się na skorzystanie z instytucji przewidzianej w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, rozwiązując ze skarżącym stosunek służbowy z uwagi na ważny interes służby. Żadne bowiem istotne fakty nie przemawiały za tym, aby w przyjętym stanie faktycznym sprawy interes policjanta był ważniejszy od dobra formacji oraz by z naruszeniem ważnego interesu służby należało go bezwzględnie pozostawić w gronie funkcjonariuszy Policji.

Dlatego też zarzut naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji uznać należy za bezzasadny. Sądowi pierwszej instancji i organom administracji nie można bowiem zarzucić niewłaściwego zastosowania powołanego przepisu w niepodważonych okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy. Odnosząc się natomiast do zarzutu nieprawidłowej wykładni powyższego przepisu zauważyć należy, że uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, wykazać trzeba, że sąd pierwszej instancji mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa. Trzeba wyjaśnić, jak w ocenie skarżącego powinien być on rozumiany, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Wymóg ten w rozpoznawanej skardze kasacyjnej nie został zrealizowany, wobec czego nie jest możliwe odniesienie się do tak określonego zarzutu.

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 141 1 4 p.p.s.a. Przepis ten jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Przepis ten naruszony zostaje wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wyżej wymienionych warunków. Skutkiem tego wydany wyrok sądu pierwszej instancji nie poddaje się kontroli sądowoadministracyjnej. Przypadek taki zachodzi, gdy w uzasadnieniu brakuje którejkolwiek wymaganych prawem części, a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu (por. wyroki NSA z 15 czerwca 2010 r., II OSK 986/09; z 12 marca 2015 r., I OSK 2338/13).

Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na przyjęcie, że objęło ono wszystkie niezbędne wymogi, o których mowa w powołanym przepisie, a przedstawiony w nim wywód prawny w toku kontroli instancyjnej pozwala na ocenę, jakie znaczenie Sąd pierwszej instancji nadał zastosowanym normom prawnym i co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w sentencji.

Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji orzeczenia. Sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., przeprowadzenia rozprawy.