Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 59/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 33, art. 59 par. 1 pkt 3, art. 27
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Dnia 13 czerwca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Paweł Dańczak, po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. T. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 10 listopada 2023 roku nr 179/2023/II w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z nr 179/2023/II z dnia 10 listopada 2023 r. Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.) zwanej dalej u.p.e.a. - po rozpoznaniu zażalenia T. T. na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi nr PPIS.EP.SZ.9022.P.46.2023.MK z dnia 21 września 2023 r. o oddaleniu zarzutów zobowiązanego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

W związku z nieszczepieniem dziecka A. T., urodzonej 5 grudnia 2018 r., PPIS w Łodzi upomnieniem nr 106/99/Ep/22 z 31 sierpnia 2022 r. wezwał ojca dziecka do zgłoszenia się z dzieckiem do punktu szczepień w celu wykonania zaległych szczepień ochronnych przeciw: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince) i różyczce.

W związku z dalszym brakiem szczepień dziecka, PPIS w Łodzi w dniu 3 sierpnia 2023 r. wystawił tytuł wykonawczy nr PPIS.EP.SZ.9022.TW.74.2023.MK zobowiązując stronę do poddania dziecka ww. obowiązkowym szczepieniom ochronnym oraz wystosował do ŁPWIS jako organu egzekucyjnego wniosek z 3 sierpnia 2023 r.

ŁPWIS w dniu 30 sierpnia 2023 r. wydał, na podstawie art. 119 § 1 i nast. u.p.e.a.- postanowienie nr 908/2023 o nałożeniu grzywny w wysokości 2000,00 zł w celu przymuszenia strony do wykonania obowiązku szczepień ochronnych, wynikającego z tytułu wykonawczego z 3 sierpnia 2023 r. wystawionego przez PPIS w Łodzi, które doręczył stronie w dniu 1 września 2023 r.

Zobowiązany wniósł zarzuty, w których podniósł: brak wymagalności obowiązku, niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

PPIS w Łodzi postanowieniem z 21 września 2023 r. oddalił zarzuty strony.

W zażaleniu strona podniosła naruszenie:

1) art. 33 § 2 pkt 2 lit. c u.p.e.a. poprzez określenie obowiązku niezgodnie z treścią przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w takim zakresie, w jakim małoletnia A. T. nie została i nie mogła zostać poddana lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego;

2) art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. poprzez oddalenie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązku niepieniężnego niewymagalnego, tj. którego termin wykonania został określony na podstawie normy prawnej, której niezgodność z Konstytucją RP została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. SK 81/19 i współokreślony komunikatem GIS, niebędącym aktem prawa powszechnie obowiązującego (a contrario art. 87 Konstytucji);

3) naruszenie art. 2, art. 31 ust. 1 i 2 oraz art. 87 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi przez błędne ich zastosowanie i przyjęcie, że strona miała wymagalny obowiązek poddania dziecka A. T. szczepieniu ochronnemu.

Zaskarżonym postanowieniem Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ odwołał się do treści art. 33 § 1 u.p.e.a i wskazał, że w postanowieniu z 21 września 2023 r. oddalającym zarzuty strony PPIS w Łodzi odniósł się do wszystkich wniesionych zarzutów i ŁPWIS podzielił stanowisko wierzyciela w tym zakresie.

ŁPWIS uznał zarzuty naruszenia art. 33 § 2 pkt 2 lit. c u.p.e.a. za bezzasadne. Strona wywodzi zarzut z braku poddania małoletniej lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. ŁPWIS wyjaśnił, że oczywista jest konieczność dokonania kwalifikacji lekarskiej przed szczepieniem, która możliwa jest tylko wówczas, gdy dziecko stawi się na szczepienie, bowiem kwalifikacja ta odbywa się tuż przed szczepieniem zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w ciągu maksymalnie 24 godzin, jak również oczywistym jest, że na wykonanie obowiązku szczepienia składa się zarówno badanie kwalifikacyjne, jak i sam zabieg podania preparatu szczepionkowego. Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego.

Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że strona była powiadamiana w dniach 13 lutego 2019 r. oraz 6 marca 2019 r. o konieczności stawienia się w placówce medycznej w celu wykonania zaległych szczepień ochronnych. Małoletnia A. T. będąc obecnie w piątym roku życia nie ma wykonanego żadnego szczepienia ochronnego, więc rodzice mieli czas, żeby podjąć działania zmierzające do wykonania szczepień ochronnych. Z akt sprawy nie wynika też, aby zobowiązany podejmował jakiekolwiek inne działania w kierunku zaszczepienia córki, czy też stwierdzenia istnienia przeciwskazań medycznych do jej zaszczepienia. W ocenie ŁPWIS powyższe świadczy o braku zamiaru zaszczepienia dziecka.

Odnosząc się do kwestii dotyczącej braku wymagalności obowiązku szczepień ochronnych, który strona wywodzi z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19, ŁPWIS wyjaśnił, że powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie skutkuje brakiem wymagalności obowiązku wykonania szczepień ochronnych. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określane są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłoszonym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

ŁPWIS wskazał, że w odpowiedzi na ww. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077). Ww. rozporządzenie weszło w życie w dniu 1 października 2023 r., a więc zanim nastąpił skutek derogacyjny wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Rozporządzenie to określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych. Zgodnie z ww. rozporządzeniem małoletnia podlega obecnie obowiązkowi szczepień ochronnych przeciwko jedenastu chorobom zakaźnym.

Organ wskazał też, że zobowiązany zarzucił naruszenie art. 2, art. 31 ust. 1 i 2 oraz art. 87 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. Realizacja spoczywającego na państwie obowiązku ochrony zdrowia może uzasadniać nałożenie na obywateli ustawowego obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym, w tym również nałożenia na rodziców obowiązku zaszczepienia swoich dzieci. Organ podkreślił, że ustawodawca przewidział właśnie odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, to jest badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Nie wydaje się zatem, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności oraz godności człowieka. Wobec powyższego organ uznał podnoszone przez stronę zarzuty za bezprzedmiotowe.

Organ zauważył, że PPIS w Łodzi posiada uprawnienia do podejmowania działań zmierzających do wykonania obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu, w tym wystosowania do zobowiązanego upomnienia oraz wystawienia tytułu wykonawczego. ŁPWIS wyjaśnił, że zgodnie z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, kierowanie upomnienia do strony i wystawianie tytułu wykonawczego należy do zadań wierzyciela. Ponadto zgodnie z art. 2 oraz art. 5 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej do zakresu zadań organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy m.in. prowadzenie działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych, w tym ustalanie zakresów i terminów szczepień ochronnych i sprawowanie nadzoru w tym zakresie, a także wydawanie zarządzeń i decyzji lub występowanie do innych organów o ich wydanie - w przypadkach określonych w przepisach o zwalczaniu chorób zakaźnych. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ww. ustawy, organami właściwymi do sprawowania nadzoru nad wykonawstwem szczepień są Państwowi Powiatowi Inspektorzy Sanitarni. Właściwość miejscową organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej określa się na podstawie miejsca zamieszkania osób zobowiązanych do poddania się szczepieniom ochronnym. Zatem organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej zgodnie z art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a. są uprawnione do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień, tj. są wierzycielem w rozumieniu art. 1a pkt 13 ww. ustawy. Wbrew twierdzeniom strony, wobec zaniedbania przez nią obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom, PPIS w Łodzi był uprawniony, a wręcz zobowiązany do wystawienia tytułu wykonawczego i skierowania go do właściwego organu egzekucyjnego.

Jednocześnie ŁPWIS wyjaśnił, że wojewoda jest organem właściwym do prowadzenia egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, wynikających zarówno z wydanych przez siebie rozstrzygnięć indywidualnych (decyzji, postanowień), jak i obowiązków niepieniężnych wynikających wprost z mocy przepisów prawa. Podobne stanowisko przyjmuje się w doktrynie, stwierdzając, że art. 20 § 1 u.p.e.a. wprowadza ogólną zasadę właściwości rzeczowej wojewody, co do prowadzenia postępowania egzekucyjnego zarówno w przypadku obowiązków wynikających z aktów indywidualnych, jak i obowiązków wynikających wprost z aktów normatywnych.

Zdaniem organu z powyższego jasno wynika, że strona uchyla się od obowiązku poddania małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym. ŁPWIS podkreślił, że dziecko A. T. ur. 5 grudnia 2018 r., będąc obecnie w piątym roku życia, nie zostało zaszczepione przeciw aż jedenastu chorobom zakaźnym, którym można zapobiegać poprzez szczepienia ochronne. Każda z tych chorób zakaźnych może u dzieci mieć ciężki przebieg i prowadzić do stałych następstw zdrowotnych, a nawet zgonu.

Postanowieniem z 22 listopada 2023 r. nr 1140/2023, na podstawie art. 59 § 1 pkt 3, § 4 i § 5 u.p.e.a., ŁPWIS umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec strony na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 3 sierpnia 2023 r. wraz z uchyleniem dokonanych czynności egzekucyjnych. W uzasadnieniu organ wskazał, że tytuł wykonawczy z 3 sierpnia 2023 r. wystawiony przez PPIS w Łodzi w części A dotyczącej danych osoby zobowiązanej nie zawiera numeru PESEL, co stoi w sprzeczności z treścią art. 27 § 1 pkt 2 lit. a u.p.e.a.

W skardze z dnia 19 grudnia 2023 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na postanowienie z dnia 10 listopada 2023 r. oddalające zarzuty T. T. zarzucił:

1) brak wymagalności obowiązku z uwagi na odroczenie małoletniej od obowiązkowych szczepień ochronnych do dnia 13 czerwca 2024 r.,

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj.: art. 15, 77, i 138 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. przez naruszenie zasady dwuinstancyjności, brak przekazania wierzycielowi zarzutów zgłoszonych w zażaleniu skarżącej z dnia 9 października 2023 r.,

3) naruszenie art. 33 § 2 u.p.e.a. przez rozpoznanie zarzutów skarżącego, które zgodnie z tym przepisem zarzutami nie są,

4) naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżący uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.

Do skargi załączono kserokopię zaświadczenia lekarskiego o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym z 13 grudnia 2023 r., w wyniku którego dziecko zostało odroczone od obowiązkowych szczepień do 13 czerwca 2024 r.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia wierzyciela.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu (postanowienia), czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie ŁPWIS w Łodzi z 10 listopada 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie PPIS w Łodzi z 21 września 2023 r. o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm.), dalej u.p.e.a. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Stosownie do treści art. 33 § 5 u.p.e.a., zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż:

1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części.

Zgodnie z art. 34 § 1 i 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że 3 sierpnia 2023 r. PPIS w Łodzi wystawił tytuł wykonawczy zobowiązujący skarżącego do poddania dziecka – A. T., urodzonej 5 grudnia 2018 r. obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince) i różyczce.

Jako podstawę prawną obowiązku organ wskazał art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 i art. 17 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1284 ze zm.), dalej u.z.z.ch.z. oraz § 2, 3 i 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2172). W oparciu o ww. tytuł wykonawczy wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne prowadzone przez ŁPWIS w Łodzi. Skarżący zgłosił cztery następujące zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej:

1. brak wymagalności obowiązku,

2. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym,

3. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny,

4. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

W zażaleniu natomiast strona podniosła zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 2 lit. c u.p.e.a. przez określenie obowiązku niezgodnie z treścią przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w takim zakresie, w jakim A. T. nie została i nie mogła zostać poddana lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego, art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. poprzez oddalenie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązku niepieniężnego niewymagalnego, tj. którego termin wykonania został określony na podstawie normy prawnej, której niezgodność z Konstytucją RP została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r. SK 81/19 oraz naruszenie art. 2, art. 31 ust. 1 i 2 oraz art. 87 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi przez błędne ich zastosowanie i przyjęcie, że skarżący miał wymagalny obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu.

W tym miejscu wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie najistotniejsze znaczenie ma okoliczność, że postanowieniem z 22 listopada 2023 r. nr 1140/2023 Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi, na podstawie art. 59 § 1 pkt 3, § 4 i § 5 u.p.e.a., umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącego wraz z uchyleniem dokonanych czynności egzekucyjnych. W uzasadnieniu organ wskazał, że tytuł wykonawczy z 3 sierpnia 2023 r. w części A dotyczących danych osoby zobowiązanej nie zawiera numeru PESEL, co stoi w sprzeczności z treścią art. 27 § 1 pkt 2 lit. a u.p.e.a.

Wobec powyższego trzeba przypomnieć, że stosownie do treści art. 27 § 1 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera:

1) oznaczenie wierzyciela;

1a) oznaczenie organu albo organów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług (Dz. U. z 2021 r. poz. 1140 oraz z 2023 r. poz. 641 i 1523);

2) dane zobowiązanego będącego:

a) osobą fizyczną:

– imię i nazwisko oraz adres jego miejsca zamieszkania,

– imię ojca i imię matki oraz datę urodzenia zobowiązanego, o ile są znane wierzycielowi,

- numer PESEL, NIP lub numer REGON, jeżeli zobowiązany taki numer posiada, albo inny numer identyfikacyjny ze wskazaniem jego rodzaju, o ile jest znany wierzycielowi,

– numer, za pomocą którego zobowiązany został zidentyfikowany na potrzeby podatku w innym kraju,

b) osobą prawną lub jednostką organizacyjną niebędącą osobą prawną:

– nazwę i adres jego siedziby,

– NIP, numer REGON lub numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, jeżeli zobowiązany taki numer posiada, albo inny numer identyfikacyjny ze wskazaniem jego rodzaju, o ile jest znany wierzycielowi,

– numer, za pomocą którego zobowiązany został zidentyfikowany na potrzeby podatku w innym kraju;

3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości i rodzaju, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek;

4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń;

5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej;

6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej;

7) datę wystawienia i numer tytułu wykonawczego;

7a) imię i nazwisko osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela, a także jej stanowisko służbowe, jeżeli sposób opatrzenia tytułu wykonawczego podpisem albo pieczęcią, o których mowa w art. 26e § 1, umożliwia podanie tego stanowiska;

7b) podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela albo pieczęć, o której mowa w art. 26e § 1 pkt 4 albo 5;

7c) datę podpisania tytułu wykonawczego przez osobę upoważnioną do działania w imieniu wierzyciela, a jeżeli tytuł wykonawczy został opatrzony pieczęcią, o której mowa w art. 26e § 1 pkt 4 albo 5 - datę opatrzenia tą pieczęcią;

8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie adresu miejsca zamieszkania lub siedziby;

9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu prawie wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oraz o skutkach wniesienia tego zarzutu nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego i po upływie tego terminu;

9a) pouczenie zobowiązanego o przysługującym jego małżonkowi prawie do wniesienia sprzeciwu w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym;

10) (uchylony);

11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych;

12) datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku;

13) datę doręczenia zobowiązanemu powiadomienia o wniosku o egzekucję administracyjnej kary pieniężnej lub grzywny administracyjnej, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt 1a;

14) datę, do której można prowadzić egzekucję należności pieniężnej, o której mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. g oraz i.

Niewątpliwie ze wskazanego powyżej art. 27 § 1 pkt 2 lit. a u.p.e.a. wynika, że tytuł wykonawczy powinien zawierać numer PESEL zobowiązanego. Jest to obligatoryjny element i konieczna treść tytułu wykonawczego, a zaniechanie w powyższym zakresie powinno skutkować realizacją sankcji z art. 29 § 2 u.p.e.a. Za ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należy pogląd zgodnie, z którym to na wierzycielu, w którego interesie toczyć się ma postępowanie egzekucyjne, spoczywa obowiązek ustalenia i przekazania danych o zobowiązanej osoby fizycznej. Natomiast obowiązek kontroli poprawności powyższych danych z mocy art. 29 § 2 u.p.e.a. spoczywa na organie egzekucyjnym.

W rozpoznawanej sprawie tytuł wykonawczy z 3 sierpnia 2023 r. nie zawierał numeru PESEL skarżącego. Konsekwencją braku wskazania w tytule wykonawczym numeru PESEL zobowiązanego jest niemożność wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 26 § 5 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Innymi słowy dla skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego warunkiem jest prawidłowe doręczenie tytułu wykonawczego organ egzekucyjny musi dysponować tytułem zawierającym dane pozwalające na identyfikację zobowiązanego. Jeśli wierzyciel nie dopełnił w sposób należyty obowiązku wskazania w tytule wykonawczym numeru PESEL zobowiązanego, więc tytuł wykonawczy nie spełniał wszystkich wymogów formalnych, o którym mowa w art. 27 § 1 u.p.e.a., wszczęte postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu.

Stosownie do treści art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku:

1) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego;

2) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym;

3) niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27;

4) śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek:

a) jest ściśle związany ze zobowiązanym,

b) nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a egzekucja jest prowadzona wyłącznie z prawa majątkowego, które wygasło wskutek śmierci zobowiązanego;

5) gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

6) gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel;

7) gdy odrębne ustawy tak stanowią.

W myśl natomiast art. 59 § 4 u.p.e.a organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego na żądanie zobowiązanego, wierzyciela albo z urzędu. Postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego zawiera informację o uchyleniu czynności egzekucyjnych zgodnie z art. 60 § 1 zdanie pierwsze.

W postanowieniu z 22 listopada 2023 r. nr 1140/2023 organ zawarł informację o uchyleniu dokonanych czynności egzekucyjnych. Wobec zaistniałego stanu faktycznego podjęte wobec skarżącego czynności egzekucyjne zostały uchylone, a prowadzone postępowanie egzekucyjne zostało umorzone. A zatem podniesione zarzuty zatem nie zasługiwały na uwzględnienie.

Z tej przyczyny Sąd na postawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

eg