Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 586/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 110 ust. 1 pkt 2,  art. 110 ust. 7
journal: Dz.U. 2023 poz 1542
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t. j.)
article: art. 306a, 306b
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Haberka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Kieres, Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz-Rajchman, po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym 13 listopada 2024 r. sprawy ze skargi M.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 5 czerwca 2024 r. znak 0201-IOA.4055.5.2024.3 w przedmiocie odmowy wydania dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. K. (dalej: strona, skarżący) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS, organ odwoławczy, organ podatkowy drugiej instancji) z 5 czerwca 2024 r. znak 0201-IOA.4055.5.2024.3 utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław –Śródmieście (dalej: NUS, organ pierwszej instancji) z 21 marca 2024 r. nr WZZA/0228/2024/000080 odmawiające wydania dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy.

Postępowanie przed organami podatkowymi.

Pismem z dnia 9 lutego 2024 r. skarżący złożył wniosek do NUS o wydanie zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie z podatku akcyzowego samochodu osobowego marki [...] nr VIN [...] w związku z przesiedleniem się. Do wniosku załączono: potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej za wydanie zaświadczenia, umowę o pracę zawartą w Polsce 23 października 2023 r., przetłumaczony przez tłumacza przysięgłego dokument z V. zawierający referencje/potwierdzenie zatrudnienia, niemiecki dowód rejestracyjny oraz deklarację uproszczoną w sprawie podatku akcyzowego od samochodów osobowych AKC-US.

W odpowiedzi na wezwanie NUS skarżący przedłożył: oświadczenie z 1 marca 2024 r., umowę o pracę zawartą w Polsce 7 listopada 2022 r., świadectwo służby z 30 czerwca 2022 r., dokument z V. potwierdzający zatrudnienie w Niemczech w okresie od 25 marca 2014 r. do 8 marca 2016 r. wraz z tłumaczeniem przez tłumacza przysięgłego. Jednakże pomimo wezwania strona nie przedłożyła poprawnie wypełnionej – w ocenie NUS - deklaracji AKC-US.

Jak ustalił NUS, na podstawie załączonego do wniosku niemieckiego dowodu rejestracyjnego, skarżący użytkował przedmiotowy samochód od 17 grudnia 2018 r. We wniosku o wydanie zaświadczenia o zwolnieniu z akcyzy strona wskazała, że powróciła do Polski na pobyt stały 9 września 2020 r. Na podstawie przedłożonych dokumentów – tj. świadectwa służby wojskowej i umowy o pracę, NUS ustalił, że od października 2020 r. skarżący przebywa i pracuje na terenie Polski. Ponadto, zgodnie z informacją wskazaną we wniosku, ww. auto zostało przywiezione do Polski 30 stycznia 2024 r.

Postanowieniem z 21 marca 2024 r. NUS odmówił wydania dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy od nabytego wewnątrzwspólnotowo ww. samochodu. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że ze zgromadzonej dokumentacji wynikało, że skarżący użytkował przedmiotowy samochód w państwie członkowskim UE przez co najmniej 6 miesięcy przed przesiedleniem się. Pojazd został jednak przywieziony do Polski po upływie 12 miesięcy od dnia osiedlenia się skarżącego na terytorium kraju. Tymczasem art. 110 ust. 7 ustawy z 6 grudnia 2008 r. – o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1542, ze zm.; dalej: u.p.a.) stanowi, iż w przypadku przewozu o którym mowa w ust. 1 i 2, z terytorium państwa członkowskiego, samochód osobowy jest zwolniony od akcyzy jeżeli został przywieziony przed upływem 12 miesięcy od dnia osiedlenia się osoby fizycznej na terytorium kraju.

Na to postanowienie skarżący wniósł zażalenie, w którym podniósł, że we wniosku o wydanie zaświadczenia jako datę sprowadzenia samochodu błędnie wpisał datę rejestracji samochodu – tj. 31 stycznia 2024 r. i oświadczył, że przyjechał do Polski w kwietniu 2020 r. wraz z samochodem i od tego czasu użytkuje tu przedmiotowy pojazd. Dodał że do momentu spłaty kredytu, samochód był zarejestrowany i ubezpieczony w Niemczech i nie było możliwości jego przerejestrowania. Do zażalenia strona przedłożyła wycenę naprawy z serwisu z 22 września 2021 r. oraz z 5 grudnia 2022 r., a także faktury VAT za naprawy z pokwitowaniami wpłat z 13 września 2023 r., 26 września 2023 r. oraz 6 listopada .2023 r.

Postanowieniem z 5 czerwca 2024 r. DIAS utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na treść regulacji art. 110 ust. 1 i ust. 7 u.p.a. Powołał się również na przepisy art. 306a i art. 306b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r., poz. 2383; dalej: o.p.).oraz na orzecznictwo sądowoadministracyjne (m.in. wyrok WSA w Białymstoku z 19 czerwca 2019 r., I SA/Bk 178/19, wyrok WSA w Warszawie z 19 kwietnia 2018 r., VIII SA/Wa 146/18, wyrok NSA z 25 kwietnia 2017 r., II FSK 880/15; orzeczenia sądów administracyjnych publikowane są w CBOSA, tj. Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

DIAS podkreślił, że zaświadczenie stwierdzające zwolnienie od akcyzy w przypadku uregulowanym w art. 110 ust. 1 u.p.a. winno być wydane w oparciu o dokumenty przedłożone wraz z wnioskiem. Organ może ewentualnie zwrócić się przedłożenie innych dowodów, jednakże nie ma możliwości przeprowadzenia postępowania dowodowego zgodnie z zasadami określonymi w dziale IV o.p. Nie może więc przesłuchiwać świadków, czy opierać się na oświadczeniach. Nadto organ nie dokonuje ustaleń, stwierdza jedynie fakty wynikające z posiadanych rejestrów, ewidencji, dokumentów.

W ocenie DIAS dokumenty przedstawione przez skarżącego nie potwierdzają w żaden sposób, że samochód został przywieziony do Polski przed upływem 12 miesięcy od przesiedlenia, przyjmując za datę powrotu do kraju na pobyt stały zarówno datę wskazaną w zażaleniu tj. kwiecień 2020 r., jak i datę określoną we wniosku o wydanie zaświadczenia o zwolnieniu z podatku akcyzowego, tj. 9 września 2020 r. Również dodatkowe dokumenty przesłane przez stronę nie potwierdzają tego faktu. Przesłane dokumenty, w tym m.in. wyciąg bankowy, potwierdzenia bankowe i wyjaśnienia skarżącego dokumentują jedynie spłatę kredytu, ale nadal nie wskazują na dzień w którym nastąpił przywóz samochodu do kraju. Ponadto wszystkie dokumenty z napraw załączone do zażalenia zostały wystawione w okresie późniejszym niż 12 miesięcy od daty wskazanej przez stronę jako data przesiedlenia się.

Postępowanie przed Sądem.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący powielił zarzuty wskazane w zażaleniu, tj. odrzucanie przez organy wniosków i dowodów związanych ze sprawą z powodu błędu, który strona popełniła w pierwszym wniosku, podając błędną datę sprowadzonego samochodu. Zdaniem skarżącego spełnił on wszystkie warunki niezbędne do wydania zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie z podatku akcyzowego, a pomimo korekty daty sprowadzenia samochodu i uzupełnienia dokumentacji organy pozostają na stanowisku, że samochód został sprowadzony po upływie 12 miesięcy od powrotu do kraju. Skarżący podkreślił również, iż jest wielu świadków, którzy mogliby potwierdzić, że auto zostało sprowadzone do Polski w 2020 r., jednakże urząd skarbowy nie posiada prawa do przesłuchiwania świadków.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy podatkowe zasadnie odmówiły wydania dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy wskazując, że dokumenty zgromadzone w sprawie nie potwierdzają w żaden sposób, że samochód został przywieziony do Polski przed upływem 12 miesięcy od przesiedlenia.

Przywołując ramy prawne sprawy wskazać trzeba, że zgodnie z art. 306a § 1 o.p. organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Art. 306a § 2 wskazuje, iż zaświadczenie wydaje się jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (pkt 1) albo jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (pkt 2). W myśl art. 306b § 1 o.p., w przypadkach, o których mowa w art. 306a § 2, organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ podatkowy, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 306b § 2 o.p.).

Odnosząc się do przepisów prawa, które miały zastosowanie w sprawie należy wskazać, że zgodnie z art. 110 ust. 1 pkt 2 u.p.a. zwalnia się od akcyzy samochód osobowy przywożony przez osobę fizyczną przybywającą na terytorium kraju na pobyt stały lub powracającą z czasowego pobytu z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju, jeżeli łącznie są spełnione następujące warunki:

1. samochód osobowy jest przeznaczony do użytku osobistego tej osoby;

2. samochód osobowy służył do użytku osobistego tej osoby w miejscu poprzedniego jej pobytu w państwie członkowskim Unii Europejskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy przed zmianą miejsca pobytu;

3. osoba ta przedstawi właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego dowód potwierdzający spełnienie warunku, o którym mowa w pkt 2;

4. samochód osobowy nie zostanie sprzedany, wynajęty lub w jakikolwiek inny sposób oddany do użytku osobie trzeciej przez okres 12 miesięcy, licząc od dnia jego przywozu na terytorium kraju;

5. samochód osobowy został nabyty lub wprowadzony do obrotu zgodnie z przepisami dotyczącymi opodatkowania obowiązującymi w państwie członkowskim Unii Europejskiej, w którym osoba fizyczna miała miejsce zamieszkania, a przy wywozie nie zastosowano zwolnienia od akcyzy lub zwrotu podatku.

W przypadku o którym mowa w ust. 1, 2 i 4 właściwy naczelnik urzędu skarbowego wydaje zaświadczenie stwierdzające zwolnienie od akcyzy (art. 110 ust. 6 u.p.a.).

Jednocześnie w art. 110 ust. 7 u.p.a. ustanowiono warunek zwolnienia, zgodnie z którym, w przypadku przywozu, o którym mowa w ust. 1 i 2, z terytorium państwa członkowskiego, samochód osobowy jest zwolniony od akcyzy, jeżeli został przywieziony przed upływem 12 miesięcy od dnia osiedlenia się osoby fizycznej na terytorium kraju.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym charakter prawny zaświadczeń pozostaje bezsporny. Z treści art. 306b § 1 i art. 306a § 3 o.p. wynika, że wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną i urzędowym zarazem potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego, ale tylko takich, o których informacje znajdują się w dyspozycji organu. Jego istota sprowadza się do tego, że nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach i nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Nie może też kreować żadnych faktów, gdyż jest tylko ich pochodną (K. Teszner [w:] Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX/el. 2024, art. 306a). Organ podatkowy ma obowiązek wydać zaświadczenie, jeżeli ich potwierdzenie wynika z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Postępowanie wyjaśniające przed wydaniem zaświadczenia ma charakter fakultatywny. Organ podatkowy decyduje się na jego przeprowadzenie wówczas, gdy w inny sposób nie może ustalić stanu faktycznego lub prawnego objętego wnioskiem. W istocie postępowanie to sprowadza się jedynie do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych. Organ nie ma zatem możliwości przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego polegającego na ustalaniu złożonych faktów, czy wyjaśniania stanu prawnego, w tym analizowania jego zmiany i wyprowadzania z tego wniosków (por. wyrok NSA z 19 maja 2009 r., II FSK 143/08; wyrok NSA z 15 grudnia 2020 r., I GSK 1243/20). Jest bowiem ograniczony rodzajem podejmowanych czynności (tylko "w niezbędnym zakresie") oraz krótkim terminem na wydanie zaświadczenia (art. 306a § 5 o.p.).

W sytuacji gdy dane niezbędne do wydania zaświadczenia nie znajdują się w dyspozycji organu, który zaświadczenie to ma wydać, bądź też gdy stwierdzony zostanie brak zgodności między treścią żądania a stanem rzeczy wynikającym z ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, organ ten odmawia wydania zaświadczenia, czego podstawę stanowi przepis art. 306c in fine o.p. (wyrok WSA w Poznaniu z 26 maja 2011 r., I SA/Po 283/11; wyrok NSA z 20 stycznia 2006 r., I FSK 528/05).

W związku z opisanym wyżej charakterem prowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego należy podkreślić, że nie mają w nim zastosowania zasady gromadzenia dowodów, które uregulowane zostały w szczególności w przepisach Działu IV Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2020 r., I GSK 1243/20). To oznacza, że NUS nie miał kompetencji do przesłuchiwania świadków w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem o wydanie dokumentu stwierdzającego zwolnienie od akcyzy. Wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną i urzędowym zarazem potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Jego istota sprowadza się do tego, że nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach i nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Zaświadczenie czy odmowa jego wydania nie może rozstrzygać czegokolwiek, zwłaszcza o istnieniu lub nie istnieniu obowiązku. Jest zatem wyłącznie przejawem tego, co zawarte jest w źródłach, na których bazuje organ wydający zaświadczenie.

Odnosząc się do okoliczności, które stanowiły podstawę dla wydanego postanowienia, to Sąd nie dostrzega nieprawidłowości w ustalonym przez organ, a opisanym w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, stanie faktycznym sprawy. W ocenie Sądu, organ drugiej instancji słusznie utrzymał w mocy postanowienie NUS w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy. Organ odwoławczy zasadnie zwrócił uwagę, że we wniosku o wydanie zaświadczenia jako datę sprowadzenia samochodu skarżący wpisał datę rejestracji samochodu – tj. 31 stycznia 2024 r. Następnie strona oświadczyła, że przyjechała do Polski w kwietniu 2020 r. wraz z samochodem i od tego czasu użytkuje tu przedmiotowy pojazd. Jednakże prawidłowo organ ocenił, że przedłożone przez stronę dokumenty nie potwierdzają, że samochód został przywieziony do Polski przed upływem 12 miesięcy od przesiedlenia i to zarówno w odniesieniu do daty wskazanej w zażaleniu – tj. kwiecień 2020 r. jak i daty określonej we wniosku o wydanie zaświadczenia – tj. 9 września 2020 r. Przesłane przez stronę dokumenty – m. in. wyciąg bankowy, potwierdzenia bankowe i wyjaśnienia strony - jak właściwie ocenił DIAS, dokumentują jedynie spłatę kredytu, ale nie wskazują na dzień, w którym nastąpił przywóz samochodu do kraju. Również załączone do zażalenia dokumenty dotyczące napraw samochodu nie potwierdzają tezy wywodzonej przez skarżącego, zostały bowiem wystawione w okresie późniejszym niż 12 miesięcy od daty wskazanej przez stronę jako data przesiedlenia się, nie można więc z nich było wywodzić, że samochód został sprowadzony do Polski w terminie zakreślonym w art. 110 ust. 7 u.p.a.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, organy obu instancji przeprowadziły postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia respektując zasady wynikające z Ordynacji podatkowej, w niezbędnym zakresie przeprowadzając postępowanie wyjaśniające i wywodząc z zebranych dowodów merytorycznie poprawne wnioski, które doprowadziły do wydania rozstrzygnięcia zgodnego z przepisami prawa. Ustalenia DIAS, które organ poczynił na podstawie dowodów zgromadzonych w aktach administracyjnych sprawy, zostały w sposób rozumiały i wyczerpujący przedstawione w uzasadnieniu skarżonego postanowienia.

Konkludując, mając na uwadze, że z dowodów załączonych do wniosku i przedstawionych później przez stronę nie wynikało, aby przedmiotowy samochód osobowy marki [...] został przywieziony do Polski przed upływem 12 miesięcy od dnia osiedlenia się skarżącego na terytorium kraju, NUS nie mógł wydać zaświadczenia o żądanej treści. Zasadnie zatem DIAS zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie NUS, którym organ pierwszej instancji odmówił wydania dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy.

Końcowo wskazać należy, że postanowienie DIAS w przedmiocie odmowy wydania dokumentu nie tworzy stanu powagi rzeczy osądzonej w przedmiocie oceny co do zwolnienia od akcyzy przywiezionego przez skarżącego samochodu osobowego. Zatem jeżeli skarżący wejdzie w posiadanie dokumentów lub będzie mógł się powołać na dowody, które potwierdzałyby, że przedmiotowy samochód został sprowadzony do Polski przed upływem 12 miesięcy od dnia osiedlenia się, wówczas może złożyć do organu podatkowego nowy wniosek, stosowny do ówczesnego stanu sprawy.

Podsumowując, żaden z zarzutów dotyczących naruszenia wskazanych w skardze przepisów nie okazał się zasadny. Wobec powyższego Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.