Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1681/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Burmistrz Miasta~Rada Miasta
Treść wyniku: stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Powołane przepisy: article: Art. 24f ust. 1 i 1a
journal: Dz.U. 2023 poz 40
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Sędzia WSA Maria Zawadzka Protokolant starszy referent Monika Kostecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2024 r. sprawy ze skargi Asesora Prokuratury Rejonowej w Zakopanem na uchwałę Rady Miasta Zakopanego z dnia 15 czerwca 2023 r., nr XLVIII/655/2023 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania pojazdów samochodowych, wysokości opłat za parkowanie pojazdów na drogach publicznych w granicach Miasta Zakopane oraz określenie sposobu pobierania opłaty I. stwierdza nieważność § 5 ust. 5 zaskarżonej uchwały; II. w pozostałym zakresie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rada Miasta Zakopane, działając na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 1, art.13b ust.1,2,3,4,5, art.13f, art. 40d ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz.645) – dalej: "u.d.p." oraz art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r., poz. 40 ze zm.) - dalej: "u.s.g.", podjęła w dniu 15 czerwca 2003 r., uchwałę nr XLVIII/655/ 2023 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania pojazdów na drogach publicznych w granicach miasta Zakopane oraz określenia sposobu pobierania opłat.

Zgodnie z § 5.

ust. 1 tej uchwały, za nieuiszczenie opłaty w strefie płatnego parkowania za postój lub przekroczenie czasu opłaconego parkowania pobiera się opłatę dodatkową w wysokości 200,00 zł.

ust. 2. Po stwierdzeniu nieuiszczenia należnej opłaty za postój wystawiane jest zawiadomienie o opłacie dodatkowej.

ust. 3. Opłatę dodatkową należy wnieść w terminie do 7 dni od daty wystawienia zawiadomienia o opłacie dodatkowej. Opłatę dodatkową wnosi się w formie przelewu bądź wpłaty, w sposób wskazany w zawiadomieniu.

ust. 4. W przypadku wniesienia opłaty dodatkowej najpóźniej w przeciągu 3 dni roboczych po dniu wystawienia zawiadomienia, ulega ona pomniejszeniu o 120,00 zł.

ust. 5. Opłata dodatkowa nie uiszczona w terminie określonym w ust. 3, podlega egzekucji w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

ust. 6. Osoba zobowiązana do zapłaty opłaty dodatkowej może skutecznie zwolnić się z tego obowiązku wykazując w trakcie postępowania reklamacyjnego fakt uiszczenia opłaty w czasie postoju. Warunkiem zwolnienia z obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej jest przedłożenie w terminie do 7 dni od wystawienia zawiadomienia o opłacie dodatkowej, oryginału właściwego wydruku z urządzenia służącego do poboru opłat lub innego dowodu wykazanego w § 5 ust. 8.

ust. 7. Reklamację składa się bezpośrednio do Burmistrza Miasta Zakopane (w formie papierowej na adres Urzędu Miasta Zakopane lub bezpośrednio na dziennik podawczy bądź za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres: "spp@zakopane.eu" bądź poprzez platformę ePUAP.

ust. 8. Złożona reklamacja zostanie uwzględniona w przypadku, gdy w chwili kontroli opłata za postój była uiszczona albo na pojazd, na który została wystawiona opłata dodatkowa wykupiony był ważny abonament lub pojazd był zwolniony z opłaty na mocy ustawy bądź niniejszej Uchwały.

ust. 9. Pisemną reklamację od nałożonej opłaty dodatkowej za postój w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty, można wnieść w terminie do 7 dni od dnia wystawienia zawiadomienia o opłacie dodatkowej. Po upływie tego terminu reklamacja nie jest rozpatrywana. O wyniku rozpatrzenia reklamacji osoba kwestionująca nałożenie opłaty dodatkowej powiadamiana jest w tej samej formie w jakiej została złożona reklamacja lub wskazanej w reklamacji innej formie odpowiedzi. W przypadku uznania reklamacji zawiadomienie o opłacie dodatkowej nie rodzi skutków prawnych. Reklamacja winna być rozpatrzona w terminie 14 dni kalendarzowych.

ust.10. Nieuwzględnienie reklamacji lub wniesienie jej po terminie skutkuje obowiązkiem uiszczenia opłaty dodatkowej.

ust. 11. Złożenie reklamacji nie wstrzymuje biegu terminu do uiszczenia opłaty dodatkowej.

ust. 12. Od udzielonej w postępowaniu reklamacyjnym odpowiedzi, środek zaskarżenia nie przysługuje. Stronie przysługują środki ochrony prawnej przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł Asesor Prokuratury Rejonowej w Zakopanem, domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w części, tj. w zakresie § 5 ust.5-12.

Prokurator zarzucił, że zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem przepisów prawa tj. art. 7 i 94 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 u.s.g. oraz art. 13b ust. 4 pkt 3 u.d.p., polegającym na przekroczeniu zakresu ustawowego upoważnienia do ustanowienia aktu prawa miejscowego przez wprowadzenie trybu reklamacyjnego oraz określenie trybu egzekucji opłat dodatkowych w § 5 ust. 5-12 tej uchwały.

W uzasadnieniu skargi prokurator podał, że stosownie do art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. Z art. 40. ust. 1 u.s.g. wynika natomiast, że na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Zgodnie natomiast z § 134 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (t.j Dz. U. z 2016 r. poz.283.) Podstawą wydania uchwały i zarządzenia jest przepis prawny, który: 1) upoważnia dany podmiot do uregulowania I określonego zakresu spraw; 2) wyznacza zadania lub kompetencje danego podmiotu. Nadto z § 135 ww. rozporządzenia wynika, że w uchwale i zarządzeniu zamieszcza się przepisy prawne regulujące wyłącznie sprawy z zakresu przekazanego w przepisie, o którym mowa w § 134 pkt 1 oraz sprawy należące do zadań lub kompetencji podmiotu, o których mowa w § 134 pkt 2.

Zakres regulacji zaskarżonej uchwały wynikał zdaniem Prokuratora z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p., który przewidywał, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Delegację do ustalenia strefy płatnego parkowania zawierał art. 13b ust. 3 u.d.p. Na jego podstawie rada ustalając strefę płatnego parkowania lub śródmiejską strefę płatnego parkowania (art. 13b ust. 4 u.d.p.): 1) ustala wysokość opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a lub b, z tym że opłata za pierwszą godzinę postoju pojazdu samochodowego nie może przekraczać: a) w strefie płatnego parkowania - 0,15 % minimalnego wynagrodzenia, w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207), b) w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania - 0,45 % minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w lit. a; 2) może wprowadzić opłaty abonamentowe lub zryczałtowane oraz zerową stawkę opłaty dla niektórych użytkowników drogi; 3) określa sposób pobierania opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1.

Zgodnie natomiast z art. 13f ust. 1 i 2 u.d.p. za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 pobiera się opłatę dodatkową. Z kolei przepis art. 40d ust. 2 u.d.p. stanowi, że opłaty, o których mowa m.in. w art. 13f ust. 1 (opłata dodatkowa), wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Z § 5 ust. 5 zaskarżonej uchwały wynikało, że "opłata dodatkowa nie uiszczona w terminie określonym w ust. 3, podlega egzekucji w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji". W ocenie Prokuratora, taka regulacja nie mieściła się w pojęciu "sposobu pobierania opłat", o którym mowa w art. 13b ust. 4 pkt 3 u.d.p., co powodowało, że Rada Miasta Zakopane przekroczyła swoją kompetencję ustawową w tym zakresie. Ustawa o drogach publicznych nie zawierała co prawda definicji "sposobu pobierania opłat", lecz zgodnie z przyjętym znaczeniem słowa "sposób", przyjmuje się chodzi tu o określony tryb postępowania, formę wykonania pewnych czynności lub też to, co umożliwia osiągnięcie lub wykonanie czegoś. W odniesieniu do przedmiotowej sprawy zwrot "sposób pobierania opłat" oznaczał więc określony tryb pozwalający na osiągnięcie celu, jakim jest uiszczenie przez parkującego opłaty należnej za postój w strefie płatnego parkowania. Chodziło tu więc o uregulowanie kwestii stricte technicznych i organizacyjnych odnoszących się do metody uiszczenia opłaty, czy sposobu potwierdzenia faktu uiszczenia opłaty. W tym znaczeniu "sposób pobierania opłat" nie obejmował sytuacji opisanej w § 5 ust. 5 zaskarżonej uchwały, w szczególności, że tryb egzekucji opłat został przewidziany w art. 40d ust. 2 u.d.p.

Ponadto, w § 5 ust. 6-12 uchwały przewidziano możliwość zwolnienia się przez osobę zobowiązaną do zapłaty opłaty dodatkowej od obowiązku jej uiszczenia w trakcie postępowania reklamacyjnego. W tym wypadku również określenie w uchwale trybu reklamacyjnego opłat dodatkowych nie mieściło się w zakresie upoważnienia ustawowego do określenia sposobu pobierania tych opłat. Zaprezentowane w niniejszej skardze stanowisko uznać należało za dominujące w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Prokurator zaznaczył, że w wyroku z dnia 18 listopada 2016 r., I OSK 1978/16 Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w zakresie możliwości weryfikacji opłaty dodatkowej przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, w postępowaniu reklamacyjnym, jako mieszczącej się w granicach upoważnienia ustawowego do określenia w uchwale sposobu pobierania opłaty, nawet jeśli leży to w interesie adresata działań administracji, który w taki sposób może uniknąć egzekucji, wyjaśniając w postępowaniu reklamacyjnym kwestię nieistnienia obowiązku zapłaty należności za parkowanie. Naczelny Sąd Administracyjny przyznał, że procedura reklamacyjna mogłaby być niekiedy korzystna, to brak jest podstaw do jej uchwalenia przez radę gminy na podstawie przepisów u.d.p. W sferze ustanawiania nowych zobowiązań, publicznoprawnych aktem prawa miejscowego, w drodze uchwały organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, stosuje się zasadę, że dozwolone jest tylko to, co prawo wyraźnie przewiduje. Z konstrukcji przepisu art. 13f ust. 1 u.d.p. wynika wprost, że za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 pobiera się opłatę dodatkową. Przepis ten nie zostawia organowi żadnej dowolności, co do uznania, kiedy pobranie opłaty jest zasadne, a kiedy nie. Źródło powstania obowiązku wynika bezpośrednio z przepisu prawa (ustawy i przepisu prawa miejscowego). Naczelny Sąd Administracyjny odwołał się tutaj również do stanowiska dominującego w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyroki: WSA w Szczecinie z 14 października 2009 r., II SA/Sz 35/09; NSA z 12 marca 2010 r., I OSK 1683/09; WSA w Warszawie z 11 lutego 2005 r., VI SA/Wa 550/04). Tym samym uznać należy, że nie mieści się w zakresie ustawowego upoważnienia do określenia "sposobu pobierania opłaty" wprowadzenie trybu reklamacyjnego.

Jak wskazał w przytoczonym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, powyższe zapatrywania dotyczą analogicznie regulacji odnoszących się do egzekucji opłat. W myśl art. 40d ust. 2 u.d.p. opłaty dodatkowe podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podstawą do prowadzenia egzekucji administracyjnej w celu wykonania obowiązku zapłaty kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych jest przepis art. 3 § 1 u.p.e.g. Jeżeli właściciel pojazdu, przeciwko któremu wystawiony został tytuł wykonawczy, kwestionuje istnienie obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej przez wniesienie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, to organ egzekucyjny rozpatruje ten środek zaskarżenia. Na postanowienie wierzyciela co do zasadności zarzutów przysługuje zażalenie (art. 34 § 2 u.p.e.a.) do organu wyższego stopnia w rozumieniu art. 23 u.p.e.a., którym dla organów jednostek samorządu terytorialnego jest samorządowe kolegium odwoławcze. Na postanowienie wydawane w postępowaniu egzekucyjnym w administracji i zaskarżalne zażaleniem przysługuje natomiast skarga do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.).

Naczelny Sąd Administracyjny podzielił również pogląd zawarty w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2010 r., III CZP 88/10, w której stwierdzono, że procedura egzekwowania opłaty dodatkowej za parkowanie w strefie płatnego parkowania, stosowana w przypadku przyjęcia, że konieczność uiszczenia tej opłaty wynika bezpośrednio z przepisu prawa sprawia, że prawo do sądowej kontroli stanowiska wierzyciela w razie sporu co do tego, czy po stronie określonej osoby powstał obowiązek uiszczenia takiej opłaty, może być realizowane dopiero na etapie egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny jest więc zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przy zastosowaniu k.p.a. W sytuacji bowiem, kiedy obowiązek powstaje z mocy prawa, jest to jedyna możliwość obrony swoich praw przez dłużnika.

Dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego niezbędne jest ustalenie istotnych elementów stanu faktycznego sprawy, oczywiście w sytuacji, gdy zobowiązany podnosi zarzut nieistnienia obowiązku( por. wyrok NSA z 25 listopada 2014 r., II GSK 1684/13). Możliwość obrony swych interesów przez zobowiązanego powstaje więc dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego.

W świetle przytoczonego powyżej stanowisko uznać należało, że Rada Miasta Zakopane przekroczyła delegację ustawową w zakresie wskazanym w zarzutach skargi, gdyż nie posiadała umocowania do wprowadzenia w uchwale trybu reklamacyjnego oraz zapisu dotyczącego egzekucji opłat.

W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Zakopane wniosła o oddalenie skargi.

Organ podał, że podstawą do uchwalenia "procedury reklamacyjnej" weryfikującej konieczność wniesienia opłaty dodatkowej jest art. 13f ust. 2, a nie art. 13b ust. 4 pkt 3, którego naruszenie zarzucił Prokurator. Prokurator posłużył się w swojej argumentacji fragmentem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 marca 2010 r., II SA/Go 41/10 gdzie wskazano: "Zgodnie z powszechnie przyjętym znaczeniem słowa «sposób», przyjmuje się określony tryb postępowania, formę wykonania pewnych czynności lub też to, co umożliwia osiągnięcie lub wykonanie czegoś." Gdyby jednak rozszerzyć przytoczony przez Prokuratora fragment o kilka następujących bezpośrednio po nim zdań z uzasadnienia tego wyroku, otrzyma się tezę całkowicie przeczącą zarzutom skargi: "w odniesieniu do przedmiotowej sprawy zwrot «sposób pobierania opłat» oznacza określony tryb postępowania pozwalający no osiągnięcie celu, jakim jest uiszczenie przez parkującego należnej opłaty za postój w strefie. Niewątpliwie chodzi tu zatem o uregulowanie takich czynności, jak techniczna i organizacyjna metodo uiszczenia oploty czy sposób potwierdzenia faktu uiszczenia oploty, tj. wydanie parkującemu stosownego potwierdzenia w tym zakresie. W odniesieniu do opłaty dodatkowej, chodzi natomiast o ustalenie powstania obowiązku jego uiszczenia, a także procedurę weryfikacji w tym zakresie czy też właściwy podmiot do jej odbioru."

Organ podał, że nie kwestionuje, że obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej powstaje z mocy prawa - w przypadku braku uiszczenia opłaty za parkowanie w sposób ustalony uchwałą. Jednakże stwierdzenie czy obowiązek taki powstał wymaga ustalenia stanu faktycznego, tzn. weryfikacji czy rzeczywiście wystąpiło zdarzenie generujące skutek prawny, a temu właśnie służy tzw. "procedura reklamacyjna". Wstępne ustalenia kontrolerów strefy płatnego parkowania - co do braku wniesienia opłaty przez użytkownika danego pojazdu - bywają niekiedy błędne. Najczęstszym tego powodem jest osunięcie się biletu parkingowego umieszczonego za szybą pojazdu. W takiej sytuacji wystawiana jest nota o konieczności wniesienia opłaty dodatkowej - umieszczana za wycieraczką pojazdu. Wskazany w uchwale okres na wniesienie reklamacji pozwala na weryfikację, czy ocena kontrolera była zgodna ze stanem faktycznym. Po upływie tego terminu organ może uznać, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej rzeczywiście istnieje, skoro nie zakwestionowano ustalonego przez kontrolera stanu faktycznego. Jednocześnie regulacja ta stanowi swoistą gwarancję dla adresatów normy, że przed upływem wskazanych terminów egzekucja przeciwko nim nie zostanie wszczęta i mogą w tym okresie wykazać brak obowiązku wniesienia opłaty dodatkowej. Organ nie dostrzega żadnych racji przemawiających za ograniczeniem tego rodzaju ustaleń/weryfikacji wyłącznie do etapu egzekucji administracyjnej, tj. postępowania przed samorządowym kolegium odwoławczym lub sądem administracyjnym. Sprzeciw organu budzą przy tym sugestie o obowiązku wszczęcia egzekucji pomimo braku pewności co do istnienia obowiązku oraz preferowanie wykładni kategorycznie ograniczającej zobowiązanemu możliwość kwestionowania stanu faktycznego jedynie do czynności podejmowanych w ramach stosowania sformalizowanych procedur i instytucji z ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Niezależnie od powyższego, organ dostrzega możliwość argumentacji, że procedurę reklamacyjną winien ustalić organ wykonawczy gminy - w ramach wykonywania uchwały, jednak zdaniem Rady Miasta, gwarancyjny charakter tej procedury, okoliczności w jakich jest ona stosowana oraz jej powszechność, nadają tym przepisom znamiona prawa miejscowego, a w związku z tym przepisy te powinny być uchwalone przez radę i obwieszczane w dzienniku urzędowym, a świadomość społeczna co do ich treści powinna być jak najszersza.

Zdaniem organu, zaskarżone przepisy mieszczą się w zakresie upoważnienia ustawowego, które mówi o "sposobie pobierania opłaty dodatkowej", gdyż dotyczą one weryfikacji istnienia obowiązku wniesienia opłaty dodatkowej, od czego uzależniony jest sam pobór tej opłaty. Poprzednio obowiązująca przez 20 lat uchwała regulująca płatną strefę parkowania w Zakopanem (uchwała Rady Miasta Zakopane nr XV/147/2003 z dnia 30 grudnia 2003 r.) również - przez cały okres obowiązywania - zawierała procedurą reklamacyjną. Choć tamta uchwała była przedmiotem kontroli sądowej w postępowaniu ze skargi Prokurata do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Krakowie oraz ze skargi kasacyjnej Prokuratora do Naczelnego Sądu Administracyjnego (obie skargi oddalono), to nigdy nie zostały wyartykułowane zarzuty w stosunku do przepisów, które regulowały kwestie reklamacji. Podobne regulacje funkcjonowały zresztą od dekad w setkach tego typu uchwał na terenie całego kraju, a treść upoważnienia ustawowego była przecież w tym czasie zawsze taka sama. Fakt ten należałoby wziąć pod uwagę w sytuacji gdy wniesienie skargi motywowane jest ochroną zasady demokratycznego państwa prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga Prokuratora była tylko w części zasadna.

Sąd uznał za słuszne zarzuty o braku należytego upoważnienia ustawowego do regulowania w uchwale (§5 ust. 5 zaskarżonej uchwały) zasad egzekucji opłaty dodatkowej. Zasadnie Prokurator uznał, że zapis o egzekucji, a więc "przymusowym wykonaniu" nie mieści się w upoważnieniu ustawowym organów samorządu terytorialnego do "określania sposobu pobierania tej opłaty". Dodać też należałoby, że zaskarżony zapis uchwały powtarza w istocie regulację ustawową z art. 40d ust.2 u.d.p. opłaty, o których mowa w art. 39 ust. 7ab pkt 5 i art. 40 ust. 3, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, opłaty, o których mowa w art. 13f ust. 1, oraz kary pieniężne, o których mowa art. 13k ust. 1-2f, art. 29a ust. 1 i 2 i art. 40 ust. 12, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd uznał wiec, że powtórzenie praktycznie w uchwale – zapisów ustawowych naruszyło zasady § 137 w zw. z § 143 ww. rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej". Sąd więc w tej części stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.

Niezasadne były natomiast zarzuty Prokuratora co do wykroczenia poza zakres upoważnienia ustawowego w regulacji sposobu pobierania opłaty dodatkowej.

Na wstępie Sąd zaznacza, że wbrew zarzutom Prokuratora wskazującego na ww. art. 13b ust. 4 pkt 3 u.d.p. w zakresie regulacji "postępowania reklamacyjnego" podstawą do ustalenia sposobu pobierania tego typu opłat, jak podnosił w odpowiedzi na skargę organ, był powołany w podstawach prawnych zaskarżonej części uchwały art. 13f u.d.p., a konkretnie art. 13f ust. 2 zdanie pierwsze u.d.p. Przepis ten stanowi, że Rada gminy (rada miasta) określa wysokość opłaty dodatkowej, o której mowa w ust. 1, oraz sposób jej pobierania.

Sądowi znane są poglądy sądów administracyjnych powołane przez Prokuratora w skardze i należałoby też przyznać, że poglądy te są dominujące w omawianej kwestii. Niemniej jednak w ocenie orzekającego składu, dokonując systemowej wykładni wspomnianych przepisów należałoby zauważyć, że ustawodawca od lat utrzymuje ww. art. 13f u.d.p. praktycznie w niezmienionym brzmieniu. Co ważne przepis wszedł w życie 24 listopada 2003 r. (w kluczowym dla interpretacji brzmieniu) i pomimo późniejszych nowelizacji tej ustawy – w tym zakresie nie wprowadzono zmian, i to pomimo że "procedury weryfikacyjne" stosowane przez jednostki samorządu terytorialnego są często kwestionowane przez prokuratorów z uwagi na ścisłe rozumienie upoważnienia ustawowego.

Sąd zauważa, że ww. nowelizacja, która weszła w życie 24 listopada 2003 r. wynikała z projektu rządowego ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 1933 Sejmu IV kadencji). Proponowany zapis art. 13g ust. 1 zdanie pierwsze (wg ówczesnego projektu) brzmiał: "Rada gminy określa wysokość opłaty dodatkowej, o której mowa w ust. 1, oraz sposób jej pobierania" W uzasadnieniu projektu – wskazano jednak, że "Radzie gminy przyznano uprawnienia do określania wysokości i trybu pobierania (podkr. Sądu) opłat dodatkowych za nieuiszczenie opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych oraz opłat za wjazd pojazdu samochodowego do strefy śródmiejskiej" (str. 79 druku sejmowego). W ocenie Sądu świadczy to o zamiarze ustawodawcy udzielenia upoważnienia organom gminy do kompleksowego określenia sposobu pobierania opłaty – poprzez: 1) wystawianie zawiadomienia o opłacie dodatkowej (§ 5 ust. 2 zaskarżonej uchwały); 2) sposobu zapłaty opłaty dodatkowej (§ 5 ust. 3 i 4 zaskarżonej uchwały), 3) określenia sposobu wyjaśniania ewentualnych pomyłek przy "wystawieniu zawiadomienia".

Ostatecznie więc, pobór opłaty nastąpi, albo przez dobrowolne wniesienie opłaty dodatkowej, albo przez wystawienie tytułu wykonawczego i skierowanie go do egzekucji administracyjnej.

Wbrew jednak sugestiom Prokuratora, zaskarżoną część przepisów uchwały określająca sposób wyjaśniania należności z tytułu opłat dodatkowych – nie stanowiła podstawy do dyskrecjonalnego upoważnienia organów samorządu terytorialnego o decydowaniu o zwolnieniach z należnej opłaty.

Niewątpliwie brak możliwości wyjaśnienia czy zawiadomienie o opłacie dodatkowej słusznie zostało wystawione – pozwala na skrócenie ewentualnych sporów 9co przyznał sam Prokurator); ogranicza angażowanie środków obywateli jak i organów samorządowych.

W tym zakresie Sąd podzielił więc swój pogląd wyrażony w wyroku z 20 listopada 2020 r., III SA/Kr 896/20, że tego typu zapisy są dopuszczalne i stanowią raczej wskazanie gdzie i w jaki sposób należy wyjaśniać sporne sprawy związane z poborem opłaty dodatkowej.

Z tych to powodów Sąd stwierdził nieważność jedynie zaskarżonego 5 ust. 5 uchwały na podstawie art. 147 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.). Natomiast w pozostałej części Sąd oddalił skargę Prokuratora na podstawie art. 151 powołanej ustawy..