Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 2983/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: ART.1 UST.1, ART.4 UST.1 1- 2, ART.10 UST.1, ART.13 UST.1- 2
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: srt.183 par. 1- 2, art.184, art.193
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant: asystent sędziego Ewelina Gee-Milan po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Burmistrza Wołomina od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 17/23 w sprawie ze skargi E. K.–S. na bezczynność Burmistrza Wołomina w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 lipca 2023 r., sygn. akt II SAB/Wa 17/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi E. K.-S. (dalej: skarżący) na bezczynność Burmistrza Wołomina (dalej: organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej: zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 5 sierpnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1); stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2); przyznał od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną w wysokości 1000 zł (pkt 3); zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 4).

Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia 5 sierpnia 2022 r. skarżąca wystąpiła do organu o udostępnienie informacji publicznej w zakresie "zwrotnych potwierdzeń usunięcia awarii" dotyczących realizacji umowy zawartej pomiędzy Burmistrzem Wołomina a Przedsiębiorstwem [...] z siedzibą w [...].

Pismem z dnia 19 sierpnia 2022 r. organ poinformował skarżącą, że wniosek nie może być załatwiony w terminie, przy czym nie wskazał powodów opóźnienia oraz wyznaczył termin udzielenia odpowiedzi na dzień 3 października 2022 r.

Pismem z dnia 15 grudnia 2022 r. skarżąca złożyła skargę na bezczynność organu w sprawie rozpoznania jej wniosku o udostępnienie informacji publicznej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wskazała, że do dnia jej złożenia organ nie udostępnił żądanych informacji, nie poinformował o dalszych przyczynach opóźnienia i ewentualnie nowym terminie udzielenia odpowiedzi, nie wydał decyzji odmownej ani nie załatwił sprawy w jakikolwiek inny sposób.

Pismem z dnia 19 grudnia 2022 r., znak WOU.1431.91.2022, organ przesłał skarżącej wykaz zgłoszeń awarii oświetlenia zrealizowanych przez I półrocze 2022 roku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego wobec faktu udzielenia odpowiedzi realizującej wniosek skarżącej pismem z dnia 19 grudnia 2022 r., ewentualnie o uznanie, iż organ nie dopuścił się rażącego naruszenia prawa oraz o przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do odpowiedzi na skargę. W treści uzasadnienia wskazano, że udzielenie odpowiedzi przez organ na wniosek skarżącej nastąpiło po upływie ustawowego terminu i po złożeniu skargi na bezczynność jedynie na skutek błędnego przekonania pracownika Urzędu o udzieleniu odpowiedzi wcześniej w przepisanym terminie oraz na skutek wzmożonego wpływu wniosków o udzielenie informacji publicznej do Urzędu Miasta. Podkreślono, że odpowiedź organu na wniosek skarżącej wyczerpała jej wniosek oraz że skarżąca nie poniosła żadnych negatywnych konsekwencji w związku z przekroczeniem tego terminu przez organ, a skoro organ udzielił skarżącej odpowiedzi pismem z dnia 19 grudnia 2022 r., to z tą chwilą ustała jego bezczynność.

Pismem z dnia 7 lutego 2023 r. skarżąca podkreśliła, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania, ponieważ organ wciąż nie udostępnił jej informacji zgodnie z jej wnioskiem z uwagi na fakt, iż jej wniosek dotyczył udostępnienia potwierdzeń usunięcia zgłoszonych awarii, a organ udostępnił jedynie informacje odnośnie zgłoszonych awarii oświetlenia.

W motywach powołanego na wstępie wyroku, Sąd pierwszej instancji wskazał, że bez wątpienia Burmistrz Wołomina jest organem władzy publicznej, a zatem organem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Następnie, Sąd pierwszej instancji dokonał analizy treści załączonych przez skarżącą dokumentów dotyczących zakończonego zamówienia publicznego dotyczącego postępowania o świadczenie usług związanych z bieżącą konserwacją oświetlenia ulicznego, parkowego i miejsc pamięci narodowej na terenie gminy Wołomin oraz treści przepisów art. 3 pkt 22, art. 18 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r., poz. 1385 ze zm.), art. 7 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r., poz. 40 ze zm.) w kontekście treści wniosku skarżącej. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wnioskowane przez skarżącą informacje jako dotyczące realizacji umowy na konserwację oświetlenia na terenie gminy Wołomin wykonywaną w ramach realizacji zadania publicznego należy ocenić jako informację publiczną. Ponadto wskazano, że organ na żadnym etapie postępowania nie kwestionował waloru informacji żądanej przez skarżącą, ani nie wskazał, że nie jest w jej posiadaniu.

Dokonując oceny stanu faktycznego niniejszej sprawy, Sąd pierwszej instancji wskazał, że przy piśmie z dnia 19 grudnia 2022 r., znak WOU.1431.91.2022, organ przekazał zestawienie zgłoszeń awarii oświetlenia w pierwszym półroczu 2022 roku, co oznacza, że nie udostępnił skarżącej wnioskowanej informacji publicznej, gdyż zwróciła się ona o udostępnienie zwrotnych potwierdzeń usunięcia awarii oświetlenia za okres od dnia 1 stycznia do dnia 30 czerwca 2022 r. Z uwagi na powyższe, Sąd pierwszej instancji ocenił, że organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku i zobowiązał go do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt z odpisem prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, a także stwierdził, że bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa, bowiem brak po stronie organu działań wskazujących na jak najszybsze rozpoznanie wniosku. Odnotowano fakt, iż w piśmie z dnia 19 sierpnia 2022 r. organ nie wyjaśnił skarżącej przyczyn opóźnienia w rozpoznaniu wniosku, podjął czynności dopiero po złożeniu przez nią skargi na bezczynność, tj. przy piśmie z dnia 19 grudnia 2022 r. udostępnił jej informacje inne niż wnioskowane. Z uwagi na powyższe została zasądzona na rzecz skarżącej od organu suma pieniężna w wysokości 1000 zł, która w ocenie Sądu, rekompensuje skarżącej okres oczekiwania na załatwienie sprawy i uwzględnia rozmiar uchybień. Jednocześnie Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł organ zaskarżając ten wyrok w całości, a na podstawie art. 174 pkt. 1-2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm., dalej: P.p.s.a.), zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. naruszenie prawa materialnego, to jest:

1. art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej: u.d.i.p.) poprzez:

a) niczym nieuzasadnione przyjęcie, że Burmistrz Wołomina nie udzielił skarżącej wymaganych informacji, o które ww. wnioskowała pismem z dnia 5 sierpnia 2022 r., podczas gdy Burmistrz Wołomina pismem z dnia 19 grudnia 2022 r., znak WOU.1431.91.20202, udzielił skarżącej wnioskowanej informacji, która to informacja odpowiada złożonemu wnioskowi;

b) nieuprawnione przyjęcie, że udzielona przez Burmistrza Wołomina pismem z dnia 19 grudnia 2022 r., znak WOU.1431.91.2020, skarżącej informacja nie odpowiada wnioskowi z dnia 5 sierpnia 2022 r.;

c) niczym nieuzasadnione przyjęcie, że Burmistrz Wołomina pozostaje w bezczynności, która ma charakter rażący w sytuacji, w której organ pismem z dnia 19 grudnia 2022 r., znak WOU.1431.91.2020, udzielił skarżącej wnioskowanej informacji, która odpowiada złożonemu wnioskowi;

2. art. 149 § 1 P.p.s.a. poprzez niczym nieuzasadnione przyjęcie, że organ nie udostępnił skarżącej wnioskowanej pismem z dnia 5 sierpnia 2022 r. informacji publicznej, a poprzez to organ pozostaje w bezczynności, która ma charakter rażący w sytuacji, w której organ pismem z dnia 19 grudnia 2022 r., znak WOU.1431.91.2020, udzielił skarżącej wnioskowanej informacji, która odpowiada złożonemu wnioskowi;

II. naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, c oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi i sporządzenie wadliwego uzasadnienia wyroku bez ustosunkowania się do zarzutów zawartych w odpowiedzi na skargę;

b) art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. wobec przyjęcia stanu faktycznego nieodzwierciedlonego w aktach sprawy.

Jednocześnie, na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a. i dalsze, skarżący kasacyjnie wniósł o przeprowadzenie dowodu z wymienionych dokumentów celem przeprowadzenia dowodu na fakt pozostawania skarżącej w sporze z gminą Wołomin, odstąpienia gminy Wołomin od umowy zawartej ze skarżącej, udzielenia przez gminę wnioskowanej pełnej informacji odpowiadającej zakresem wnioskowanym danym, o które wnosiła skarżąca.

Mając na uwadze powyższe zarzuty organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania w innym składzie oraz o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

W świetle art. 174 P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub nie-właściwe zastosowanie (pkt 1); naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W przypadku podniesienia jednocześnie zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego należy w pierwszej kolejności rozpatrzyć te ostatnie, ponieważ pozwoli to następnie ocenić właściwe zastosowanie lub wykładnię powołanych przepisów prawa materialnego w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że wydając wyrok w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji działał na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. (pkt 1), art. 149 § 1a P.p.s.a. (pkt 2), art. 149 § 2 P.p.s.a. (pkt 3). Przede wszystkim z tego powodu Sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, c P.p.s.a., który legł u podstaw zarzutów kasacyjnych, co oznacza, że jako taki zarzut ten został błędnie postawiony. Zaznaczyć bowiem należy, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego była bezczynność organu a nie kontrola decyzji lub postanowienia organu (art. 145 § 1 lit. b, c P.p.s.a.).

Podobnie, bezskuteczny okazał się zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny także wielokrotnie wskazywał, że na podstawie art. 141 § 4 P.p.s.a. można kwestionować kompletność elementów uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną, a ewentualna wadliwość argumentacji bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu nie stanowi o naruszeniu przez sąd art. 141 § 4 P.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2020 r. sygn. akt II OSK 3218/19, opubl. w LEX nr 3030345; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2021 r. sygn. akt II GSK 548/19, opubl. w LEX nr 3156256).

Podzielając powyższe stanowisko należy stwierdzić, że skoro zaskarżony wyrok zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 141 § 4 P.p.s.a. i nie można stwierdzić niespójności w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, to sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu nie może zostać uznany za zasadny. Fakt, że strona nie zgadza się z oceną stanu faktycznego dokonaną przez Sąd pierwszej instancji, nie oznacza, że doszło do naruszenia ww. przepisów.

Ponadto, skarżący kasacyjnie podniósł zarzut naruszenia przepisów art. 133 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez przyjęcie stanu faktycznego nieodzwierciedlonego w aktach sprawy. Zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. Naruszenie zasady określonej w art. 133 § 1 P.p.s.a. może stanowić w ramach art. 174 pkt 2 P.p.s.a. usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli polega w szczególności na: 1) oddaleniu skargi mimo niekompletnych akt sprawy, 2) pominięciu istotnej części tych akt, 3) przeprowadzeniu postępowania dowodowego z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 P.p.s.a. i 4) oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 P.p.s.a. (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 1957/15; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2970/15). Żadna z powyższych sytuacji w niniejszej sprawie nie zachodzi. Zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. byłby zasadny, gdyby sąd wojewódzki dokonał wadliwie własnych ustaleń faktycznych, pomijając materiał dowodowy zgromadzony przez orzekające w sprawie organy. Sytuacja taka nie wystąpiła w przedmiotowej sprawie.

Z kolei z treści art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, to jednak jest związany granicami danej sprawy, ponieważ ustawodawca wprost stanowi, że "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1142/15). Oznacza to, że sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli zgodności z prawem innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1488/17). Powołany przepis określający granice orzekania sądu nie może zostać naruszony w ten sposób, że w ocenie strony skarżącej kasacyjnie Sąd pierwszej instancji orzekając w granicach sprawy nie dokonał właściwej w rozumieniu tej strony interpretacji stanu faktycznego i jego subsumpcji.

W tym miejscu podkreślenia wymaga fakt, że zarzutami naruszenia przepisów procesowych nie można kwestionować zastosowania przepisów prawa materialnego, a to w istocie stanowi motyw sformułowanego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa procesowego. Skarżący kasacyjnie nie wykazał na czym konkretnie miałyby polegać wady i błędy w przyjętym stanie faktycznym poza przedstawieniem własnej, korzystnej dla siebie, interpretacji faktów. Przyjęty przez Sąd stan faktyczny nie jest w istocie kwestionowany przez organ, natomiast zwalczany jest rezultat w postaci negatywnej dla organu oceny tego stanu faktycznego. Efekt ten nie mógł być również zwalczony przez zarzut naruszenia art. 149 § 1 P.p.s.a.

Zgodnie z treścią art. 149 § 1 P.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).

Odnośnie zarzutu naruszenia cytowanego przepisu należy podkreślić, że ma on charakter wynikowy i kompetencyjny, tj. na jego podstawie sąd administracyjny uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Zawarte w wyroku rozstrzygnięcie o zasadności wniesionej skargi jest zawsze następstwem dokonanej przez sąd weryfikacji legalności działania organu administracji publicznej (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2024 r., sygn. akt III OSK 1186/23), której to oceny nie podważono w ramach wniesionej skargi kasacyjnej.

Na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej: u.d.i.p.), w przypadku skierowania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, można wyróżnić, w zależności od okoliczności faktycznych i prawnych, następujące działania podmiotu, do którego wniosek taki został skierowany. Podmiot ten może:

- udostępnić informację publiczną, gdy jest jej dysponentem, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia (organ dokonuje tego w formie czynności materialno-technicznej);

- poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach u.d.i.p., gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udostępnienia żądanej przez nią informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.);

- odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2, stosownie do treści art. 16 u.d.i.p., czego dokonuje w formie decyzji administracyjnej;

- odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 u.d.i.p.

Zobowiązany podmiot działań tych winien dokonać w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 13 u.d.i.p.). Przepis art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. stanowi, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. wynika zatem, że sprawy dostępu do informacji publicznej są załatwiane w krótkim terminie – co do zasady czternastodniowym – w formie czynności materialno-technicznej bądź w formie decyzji administracyjnej. Z kolei skorzystanie przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej z możliwości przedłużenia terminu do udzielenia odpowiedzi na wniosek (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.) wymaga spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie, tj. powiadomienia w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

Podkreślić przy tym należy, że przepis art. 13 ust. 1 u.d.i.p. ma zasadniczo charakter przepisu postępowania, a jego ewentualna treść materialnoprawna przejawia się w kształtowaniu przez tę regulację czasu i sposobu realizowania kompetencji w zakresie udostępnienia informacji publicznej (tak: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 marca 2024 r., sygn. akt III OSK 7721/21, LEX nr 3697943; z dnia 23 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK 7060/21, LEX nr 3696848).

W orzecznictwie wskazuje się, że fakt przekroczenia przez organ określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. czternastodniowego terminu udostępnienia informacji publicznej – powodujący stan bezczynności organu – ma charakter obiektywny. Istota bezczynności sprowadza się bowiem do niezałatwienia wniosku w ustawowo określonym terminie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 lutego 2023 r., sygn. akt III OSK 7187/21, LEX nr 3505176; z dnia 23 stycznia 2024 r., sygn. akt III OSK 2824/22, LEX nr 3691983).

Nieudzielenie informacji publicznej oraz niepowiadomienie, w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., o powodach opóźnienia i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt III OSK 1942/22, LEX nr 3635892 i powołane tam: I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska (w:) I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 13 oraz powołane orzecznictwo: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1209/04, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 25 listopada 2005 r., sygn. akt IV SAB/Wr 57/05). Również fakt, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej nie wpływa na ocenę bezczynności, w takim bowiem przypadku adresat wniosku nie może milczeć, lecz obowiązany jest w ustawowo zakreślonym terminie poinformować stronę odrębnym pismem, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej. Zaniechanie tej czynności powoduje, że organ jest bezczynny, podobnie jak niewywiązanie się z obowiązku udostępnienia informacji publicznej w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt III OSK 1942/22, LEX nr 3635892).

Co do zasady na gruncie niniejszej sprawy nie pozostaje sporny ustalony przez Sąd pierwszej instancji stan faktyczny, którego istotnym elementem jest fakt, iż dopiero po złożeniu przez skarżącą skargi na bezczynność pismem z dnia 19 grudnia 2022 r. organ udzielił jej odpowiedzi, która – w ocenie Sądu pierwszej instancji – nie miała związku z treścią wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Sporna pozostaje więc wykładnia treści ww. pisma organu z dnia 19 grudnia 2022 r. i skutki prawne z niej wynikające. W tym zakresie już sama literalna wykładnia wniosku skarżącej, która zwróciła się o udostępnienie "zwrotnych potwierdzeń usunięcia awarii" dotyczących realizacji umowy zawartej pomiędzy Burmistrzem Wołomina a Przedsiębiorstwem [...] z siedzibą w [...] oraz analiza odpowiedzi organu na ten wniosek, przy którym przekazano wykaz kilkuset zgłoszeń awarii oświetlenia zrealizowanych w I półroczu 2022 roku, wskazuje, że treści tych dokumentów nie są kompatybilne. Zarówno z ww. pisma organu, jak i z jego załącznika nie wynika bowiem czy i które awarie zostały naprawione przez Przedsiębiorstwem [...] w ramach wykonywania zamówienia publicznego. Treść załącznika zawiera wyłącznie listę punktów adresowych w obrębie gminy Wołomin, w których odnotowano różnego rodzaju awarie oświetlenia, a zatem nie sposób twierdzić, że odpowiedź ta wyczerpuje żądania wniosku skarżącej.

Jako błędną należy ocenić tezę przedstawioną przez organ w skardze kasacyjnej jakoby to skarżąca powinna poinformować organ, że zakres udzielonej informacji nie odpowiada wnioskowi z dnia 5 sierpnia 2022 r. To po stronie organu leży wynikający z przepisów u.d.i.p. obowiązek zweryfikowania treści wniosku o udzielenie informacji publicznej i przedsięwzięcia stosownych kroków celem jego prawidłowego załatwienia.

Z uwagi na powyższe słusznie Sąd pierwszej instancji ustalił, że organ na dzień wniesienia skargi pozostawał w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a także nie podjął czynności zmierzających do załatwienia wniosku ani nie poinformował skarżącej o terminie i przyczynach opóźnienia z uwagi na co jego bezczynności należy przypisać charakter rażącego naruszenia prawa i zasadnie zasądził na rzecz skarżącej sumę pieniężną, co ostatecznie przesądza o bezzasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego. Z uwagi na prawidłowość merytorycznego rozstrzygnięcia przez Sąd pierwszej instancji skargi skarżącej, właściwe okazało się również orzeczenie w przedmiocie zwrotu od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego.

Odnotować należy również fakt, iż do skargi kasacyjnej dołączono szereg dokumentów w postaci umowy oraz korespondencji prowadzonej między organem a przedsiębiorstwem skarżącej dotyczącej wykonywania zawartej między nimi umowy o wykonanie usługi pn. "Bieżąca konserwacja oświetlenia ulicznego, parkowego i miejsc pamięci narodowej na terenie gminy Wołomin na okres 7 miesięcy w celu utrzymania systemu oświetlenia w pełnej sprawności technicznej" oraz komparycji pisma skierowanego do Sądu Rejonowego w Wołominie. Należy jednak podkreślić, że w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny ocenia wyłącznie prawidłowość działania Sądu administracyjnego pierwszej instancji, co wynika z faktu związania tego Sądu granicami skargi kasacyjnej. Należy przy tym mieć na uwadze, że zasadniczo w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd nie ustala stanu faktycznego sprawy, nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedynie kontroluje ustalenia faktyczne dokonane przez właściwe organy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 86/22; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2024 r., sygn. akt I GSK 1478/21, i powołane tu poglądy).

Zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jak wynika z cytowanego przepisu jego zastosowanie zależy od uznania Sądu i ograniczone jest do przypadków, gdy w sprawie istnieją poważne wątpliwości, których usunięciu służyć będzie określony dowód. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca.

Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny nie przeprowadził dowodu z ww. dokumentów, ponieważ nie były one niezbędne do wyjaśnienia wątpliwości w sprawie. Podkreślenia wymaga fakt, że dokumentacja ta powinna być przedstawiona przez organ w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji, a nie dopiero na etapie wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponadto odnotowania wymaga fakt, iż dokumenty te nie odnoszą się meritum niniejszej sprawy, a dotyczą wyłącznie sporu między stronami zaistniałego na tle wykonywania umowy o wykonanie ww. usługi. Z uwagi na powyższe, dokumenty te pozostają bez wpływu na prawidłowość ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego.

Z tych względów, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.