Postanowienie NSA, sygn. akt II GSK 974/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 176 § 1 pkt 2, art. 1, art. 3, art. 57 § 1, art. 46 § 1, art. 52 § 1, 2 i 3 , art. 58 § 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 132, art. 133, art. 44 § 4,art. 6, art. 7, art. 8, art. 17, art. 128,
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 września 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 381/23 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Starosty Opolskiego z dnia 8 września 2022 r. nr KTD.5432.1.348.2.2022 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej zwany: "WSA", "Sądem pierwszej instancji") postanowieniem z 13 września 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 381/23, odrzucił skargę A. S. (dalej zwanego: "skarżącym") na decyzję Starosty [...] z [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z [...] lipca 2023 r. A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie opisaną powyżej skargę na decyzję Starosty [...]. Podniósł, że o wydaniu decyzji dowiedział się z postanowienia o sygn. akt [...], w którym Sąd Rejonowy-Wschód w [...] z siedzibą w S. stwierdził, że sam sposób prowadzenia postępowania administracyjnego i wydanie decyzji budzi poważne wątpliwości. Starosta [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

WSA w Lublinie, wspomnianym na wstępie postanowieniem z 13 września 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 381/23, wydanym na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej zwanej: "p.p.s.a.") odrzucił skargę.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z treścią art. 52 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). Dla wypełnienia warunku wyczerpania środków zaskarżenia bezwzględnie konieczne jest uprzednie rozpoznanie wniesionego środka zaskarżenia przez organ II instancji.

Sad pierwszej instancji wskazał, że skarżący wniósł skargę na decyzję Starosty [...], od której to decyzji przysługiwało odwołanie do organu II instancji, czyli Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], za pośrednictwem organu pierwszej instancji w terminie 14 od dnia jej doręczenia, a zatem jest ona niedopuszczalna. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że o wydaniu tej decyzji skarżący dowiedział się z postanowienia wydanego przez sąd powszechny. WSA podkreślił też, że wniesiona skarga stanowi próbę wzruszenia ostatecznej i wiążącej decyzji z [...] września 2022 r. w sytuacji uchybienia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Wzruszenie takiej decyzji jest możliwe jedynie w postępowaniach nadzwyczajnych opisanych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Ze skargą kasacyjną od powyższego postanowienia wystąpił skarżący – reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego w ramach przyznanego prawa pomocy – zaskarżając wydane postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, a także o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności:

• art. 1, art. 3 p.p.s.a. przez niezbadanie czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności poprzez nie wykonanie przez organ administracji publicznej - Starostę [...] obowiązku przekazania odwołania A. S. do właściwego organu odwoławczego czyli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] i skierowanie przez organ administracji publicznej odwołania skarżącego nieprawidłowo czyli bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w sytuacji gdy odwołanie nie jest sformalizowanym środkiem prawnym i strona wnosi je za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy właściwemu organowi odwoławczemu (art. 133 kpa), a więc organowi, który na podstawie stosownej normy kompetencyjnej jest organem właściwym do rozpoznania odwołania, zawiadamiając o tym stronę, nawet jeśli strona w piśmie źle oznaczyła organ II instancji, do którego kieruje swoje odwołanie, a co miało istotny wpływ na wynik sprawy i stanowi naruszanie art. 133 kpa oraz art. 6, 7, 8, 17, 128 kpa.

• art. 1, art. 3 p.p.s.a. przez niezbadanie czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności poprzez nie wykonanie przez organ administracji – Starostę [...] obowiązku przekazania odwołania A. S. do właściwego organu odwoławczego czyli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], czym Starosta [...] w istotny sposób naruszył obowiązek wynikający z art. 133 kpa, podczas gdy organy administracji publicznej obowiązane są do badania i przestrzegania właściwości z urzędu na każdym etapie postępowania i organ administracji, który wydał zaskarżoną decyzję obowiązany jest przekazać odwołanie do właściwego organu odwoławczego, a co prowadzi do wniosku, że błędne przekazanie przez Starostę [...] odwołania skarżącego do WSA w Lublinie, zamiast do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nie może powodować . negatywnych skutków dla strony, a co miało istotny wpływ na wynik sprawy i stanowi naruszenia art. 6, 7, 8, 9, 17, 128, 133 kpa.

• art. 145 § 1 p.p.s.a. przez odrzucenie skargi A. S. pomimo, że Starosta [...] naruszył obowiązek nałożony na organy administracji publicznej w art. 133 kpa i błędnie przekazał odwołanie skarżącego do WSA w Lublinie, zamiast do właściwego organu odwoławczego czyli Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], a niewykonanie przez organ administracji publicznej wskazanego obowiązku świadczy o naruszeniu prawa tj. art. 133, 6, 7, 8, 17, 127 § 2, 128 kpa, którego negatywne skutki nie mogą obciążać strony, a co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację na poparcie wniesionych zarzutów. Wskazano m.in., że WSA w Lublinie nie dostrzegł naruszenia przepisów przez Starostę [...] i pominął, że do niewyczerpania środków zaskarżenia doszło nie z winy strony, ale na skutek nieprawidłowego zastosowania art. 133 k.p.a. przez Starostę [...]. W ocenie pełnomocnika, skarżący prawidłowo złożył odwołanie, za pośrednictwem Starosty [...], co prawda błędnie określając w swoim piśmie, że kieruje je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie to jednak zgodnie z art. 133 k.p.a. Starosta [...] był zobowiązany przekazać odwołanie do właściwego organu odwoławczego. Pełnomocnik powołał się w tym zakresie na ugruntowane orzecznictwo NSA, wskazując na orzeczenia o sygn. II GSK 869/11 oraz II GSK 853/11. Pełnomocnik podkreślił również, że bez znaczenia dla wypełnienia przez organ powyższego obowiązku, jest również to, jak strona zatytułowała swoje pismo. Odwołanie bowiem, jako niesformalizowany środek prawny, nie wymaga precyzyjnego nazwania ani szczegółowego uzasadnienia, a o charakterze pisma decyduje jego treść. Z pisma skarżącego z [...] lipca 2023 r. jednoznacznie – zdaniem pełnomocnika – wynika, że skarżący jest niezadowolony z decyzji Starosty [...] z [...] września 2022 i to ją zaskarża.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej zwanej: "p.p.s.a."), gdyż skarżący, w oparciu o art. 176 § 2 p.p.s.a., zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna nie wnioskowała o jej przeprowadzenie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej. Wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, prawidłowe sformułowanie zarzutów kasacyjnych jest warunkiem niezbędnym dla uznania, że zarzut jest usprawiedliwiony. Dlatego skarga kasacyjna jest profesjonalnym i sformalizowanym środkiem prawnym. Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem autora skargi kasacyjnej - uchybił sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienia ich naruszenia. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem jednostki redakcyjnej (numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu). Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wykazaniem, na czym polegało wadliwe odczytanie przez sąd pierwszej instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącego, rozumienia naruszonego przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji).

Wynikającym z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc wskazanie podstaw kasacyjnych, a także ich uzasadnienie (por. m.in. wyroki NSA: z 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; z 9 marca 2005 r., sygn. akt GSK 1423/04; z 10 maja 2005 r., sygn. akt FSK 1657/04 (wszystkie orzeczenia przywołane, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzecznia.nsa.gov.pl).

Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej. Należy jednak przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności zarzutów postawionych w ramach podniesionej podstawy, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonej podstawy kasacyjnej. W związku z tym w uzasadnieniu należy odnieść się nie tylko do poglądu przyjętego przez sąd, ale również sprecyzować własne stanowisko wobec zaskarżonego wyroku, czyli wskazać właściwe znaczenie interpretowanego przepisu i właściwą jego subsumcje (por. wyroki NSA z: 5 sierpnia 2004 r. sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa, OSP 2005, Nr 3, poz. 36; 9 marca 2005 r. sygn. akt GSK 1423/04 Lex nr 186863; 10 maja 2005 r. sygn. akt FSK 1657/04 Lex nr 238593; 12 października 2005 r. sygn. akt I FSK 155/05 Lex nr 173263; 23 maja 2006 r. sygn. akt II GSK 18/06 Lex nr 236385; 4 października 2006 r. sygn. akt I OSK 459/06).

Aby uniknąć wszelkich wątpliwości, co do treści poszczególnych zarzutów uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno być na tyle precyzyjne, aby pozwalało na sformułowanie zwrotu stosunkowego o zgodności bądź niezgodności zaskarżonego wyroku z prawem. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

W rozpoznawanej sprawie skarżący oparł skargę kasacyjną na jednej z podstaw kasacyjnych – wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – dotyczącej naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy jednak wskazać, że rozpoznawana skarga kasacyjna nie w pełni spełnia opisane powyżej wymogi, jest ona wadliwa zarówno w zakresie częściowo sformułowania zarzutów kasacyjnych, przytoczenia podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienia.

Analiza podniesionych zarzutów, zawartych w petitum skargi kasacyjnej, prowadzi do konkluzji, że przedstawione w niej dwa pierwsze zarzuty – naruszenia art. 1 i art. 3 p.p.s.a. poczynione zostały bez wskazania przez skarżącego kasacyjnie konkretnej jednostki redakcyjnej tekstu prawnego – w zakresie art. 3 p.p.s.a - pomimo, że przepis ten zawiera rozbudowaną regulacje. W konsekwencji uznać należy, że nie spełnia on w żaden sposób wymogów skargi kasacyjnej jakie zostały wymienione na wstępie rozważań, zatem już choćby z tego powodu nie mogły zostać rozpatrzone i uwzględnione.

Sam zarzut naruszenia art. 1 i art. 3 p.p.s.a. jest nieskuteczny również z tego powodu, iż przepisy te definiują pojęcie sprawy sądowoadministracyjnej (art. 1 p.p.s.a.) oraz wskazują zakres właściwości sądów administracyjnych, stanowiąc, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 p.p.s.a.). Sąd administracyjny może naruszyć ww. przepisy wyłącznie wówczas, gdy rozpozna sprawę inną niż sądowoadministracyjna, lub zastosuje środki prawne nieznane przepisom p.p.s.a. W skardze kasacyjnej brak jest uzasadnienia wskazującego na tego rodzaju przekroczenie prawa przez Sąd pierwszej instancji. W doktrynie oraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie przyjmuje się, że to, czy ocena legalności zaskarżonego aktu była prawidłowa czy też błędna, nie może być utożsamiane z naruszeniem powyższej regulacji (vide: R. Hauser, A. Kabat, Właściwość sądów administracyjnych, RPEiS 2004/2/25; wyrok NSA z 20 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 345/2010; wyrok NSA z 8 października 2015 r., sygn. akt II GSK 2991/14; wyrok NSA z 10 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 912/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy jednak zauważyć, że istotą stanowiska skarżącego, przedstawionego w treści obu pierwszych zarzutów skargi kasacyjnej, powołujących jako naruszone również szereg przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 6, 7, 8, 17 i 128 k.p.a. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego [Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.], dalej zwanej: "k.p.a.") jest wytknięcie WSA, że nie dostrzegł, iż działanie polegające na niewykonaniu przez Starostę [...] obowiązku przekazania odwołania skarżącego do właściwego organu odwoławczego, w istotny sposób narusza obowiązek wynikający z art. 133 k.p.a.

Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeśli w tym terminie nie wydał decyzji w myśl art. 132 k.p.a.

Dla rozpatrzenia tak postawionego zarzutu istotne będzie zatem w niniejszej sprawie dokonanie oceny – charakteru – pisma skarżącego z [...] lipca 2023 r. Analiza jego treści wskazuje, że skarżący przedmiotem tego pisma uczynił skargę (na co wskazuje jednoznacznie sprecyzowany tytuł) adresowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, za pośrednictwem Starostwa Powiatowego w [...]. W treści pisma, wskazano, że zaskarża on wydaną decyzję z [...] września 2022 r., o której dowiedział się ze sprawy prowadzonej przed sądem powszechnym. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.

Rozważenia zatem, wymaga czy prawidłowe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że swoim działaniem Starosta [...] nie naruszył obowiązku wynikającego z art. 133 k.p.a.

Problematyka kwalifikowania pism pochodzących od stron postępowania jako odwołania, bywała nieraz przedmiotem sporów, co znajduje odzwierciedlenie w rozważaniach sądów administracyjnych. Wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzał w swoim orzecznictwie, iż "niezależnie od wyrażenia niezadowolenia, dla kwalifikacji pisma jako odwołania konieczne jest aby zawierało taką wypowiedź, która wskazuje na zamiar strony traktowania tego pisma jako odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Z użytych przez stronę sformułowań powinna wynikać wola strony – wniesienia odwołania. Odczytanie rzeczywistej woli strony powinno uwzględniać całość wniesionego pisma" (zob. wyrok NSA z 26 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1773/18, CBOSA; por. też wyroki NSA: z 8 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1199/20; z 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 799/19; dostępne w CBOSA). Zauważano również, że organy administracji publicznej nie są uprawnione do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia charakteru wniesionego pisma, a w konsekwencji do zastosowania art. 133 k.p.a. i przekazania sprawy organowi odwoławczemu, w sytuacji, w której pismo to zostało zaadresowane do Sądu właściwego do rozpoznania skargi na decyzję organu administracji publicznej, zostało wniesione w trybie przewidzianym w p.p.s.a., nazwane skargą i odpowiadało wymogom określonym w art. 57 § 1 i 2 w zw. z art. 46 § 1 p.p.s.a. (za: postanowieniem NSA z 10 września 2015 r., sygn. akt I OSK 2146/15).

Jednocześnie, zauważyć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowane jest także stanowisko, że wniesienie przez stronę postępowania – w terminie otwartym – na złożenie środka zaskarżenia od decyzji nieostatecznej, pisma procesowego, w którym wyrażone zostaje w jakikolwiek sposób niezadowolenie z działań organu, powinno skutkować potraktowaniem pisma, jako odwołania, a co najmniej podjęciem przez organ działań mających na celu wyjaśnienie rzeczywistej treści żądania strony. Istotne w tym zakresie jest jednak podkreślenie, że pogląd ten dotyczy pisma wniesionego w terminie do złożenia przewidzianego prawem środka odwoławczego. Tymczasem pismo skarżącego z [...] lipca 2023 r., zostało wniesione po upływie prawie 10 miesięcy od dnia wydania decyzji Starosty [...]. Trudno zatem uznać stanowisko wskazane we wspomnianym orzecznictwie za adekwatne w stosunku do tego pisma, złożonego po upływie terminu do wniesienia odwołania i którego treść, nazwa, a także adresat zostały jasno i precyzyjnie przez skarżącego określone.

Należy także wskazać, że powoływane w skardze kasacyjnej, na poparcie słuszności zajętego w niej stanowiska, orzecznictwo, odnosi się do specyficznej kategorii spraw, z uwagi na to, iż dotyczą ono zaskarżania decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (organu rentowego) i rodzącej wcześniej wątpliwości kwestii rozgraniczenia drogi odwoławczej w przypadku decyzji merytorycznych (odwołanie do sądu powszechnego, właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych) oraz decyzji w trybach nadzwyczajnych. Wyrażonego w cytowanych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej postanowieniach poglądu, nie sposób automatycznie przekładać na postępowania, w których decyzje wydane w pierwszej instancji mogą być zaskarżane tylko do organów administracji – zgodnie z tokiem instancji, a decyzje ostateczne, podlegają zaskarżeniu do właściwych wojewódzkich sądów administracyjnych.

Biorąc powyższe pod uwagę, trzeba wskazać, że w myśl art. 52 § 1, 2 i 3 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W konsekwencji za prawidłowe należało uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż wniesione pismo – skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, musiała podlegać odrzuceniu jako niedopuszczalna. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji było uprawnione, a organ nie miał ani obowiązku, ani uprawnienia do domyślania się intencji czy prowadzenia postępowania wyjaśniającego w stosunku do tak skonstruowanego pisma, w konsekwencji swoim działaniem nie naruszył art. 133 k.p.a., zaś żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie podważył zasadności zastosowania w sprawie przez Sąd pierwszej instancji art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.

Jednocześnie, uznając – prawidłowo – pismo skarżącego z [...] lipca 2023 r. za skargę do WSA w Lublinie, organ nie mógł naruszyć wskazanych w zarzutach kasacyjnych, przepisów dotyczących zasad postępowania administracyjnego zawartych w art. 6, art. 7, art. 8 (wadliwie przywołanego bez wskazania jednostki redakcyjnej) oraz art. 9 k.p.a., jak również art. 17 k.p.a. (również wadliwie przywołanego) będącego regulacją określającą zasady ustalania organów wyższego stopnia.

Nie zasługuje na uwzględnienie również ostatni zarzut skargi kasacyjnej. Wcześniejsze wyjaśnienia zawarte na wstępie niniejszego uzasadnienia odnośnie do konieczności właściwego i precyzyjnego redagowania zarzutów skargi kasacyjnej znajdują także i w przypadku tego zarzutu, dotyczącego naruszenia "art. 145 § 1 p.p.s.a.", który to przepis zawiera przecież szczegółową redakcję – podpunkty i litery, które jednak nie zostały precyzyjnie przywołane w skardze kasacyjnej.

Za uprawnione należy uznać stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu, iż skarżącemu nie została ostatecznie zamknięta droga do wzruszenia przedmiotowej decyzji. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że jest to możliwe (oczywiście w przypadku spełnienia ustawowych warunków) w postępowaniach nadzwyczajnych opisanych w poszczególnych przepisach Kodeksu Postępowania Administracyjnego.

Z tych względów, w rekapitulacji wszystkich przedstawionych argumentów należało stwierdzić, że skarga kasacyjna, której zarzuty nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach, a nadto zostały w znacznej części wadliwie skonstruowane, podlegała oddaleniu, jako niezasadna.

Należało też mieć na uwadze, że wobec skutecznego odrzucenia skargi, nie jest rzeczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, przesądzanie o skuteczności doręczenia przesyłki (w trybie art. 44 § 4 k.p.a.), zawierającej decyzję Starosty [...] z [...] września 2022 r.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.