Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 649/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: ART. 126 UST. 5
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2016 r. sprawy ze skargi A. Spółka Akcyjna z siedzibą w K. na decyzję Wojewody z dnia 14 kwietnia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia zaistnienia przesłanek zajęcia nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w K. kwotę 680,00 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Starosta C. decyzją z 3 listopada 2015 r. znak: [....] orzekł o odmowie potwierdzenia Spółce Akcyjnej [....] S.A. Oddział w K. zaistnienia przesłanek zajęcia nieruchomości w dniu 12 czerwca 2015 r., położonej w jednostce ewidencyjnej [....] - miasto, obręb – L. , oznaczonej jako działka nr [....] o pow. 0,2695 ha, stanowiącej współwłasność M.S. i E.S. , na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, dla której Sąd Rejonowy w C. , Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW [....] , w części obejmującej pas linii elektroenergetycznej 220 kV relacji [....] t. 1 i 2 (przęsło 24-25) o szerokości 39 m ( tj. po 19,5 m po każdej stronie osi linii), w celu zapobieżenia powstaniu znacznej szkody wynikłego z nagłej potrzeby, tj. likwidacji zagrożenia: pożarowego, życia i zdrowia, uszkodzenia powyższej linii elektroenergetycznej i zakłócenia w prawidłowej pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że pismem z dnia 15 czerwca 2015 r. spółka [....] S.A. z siedzibą K. , reprezentowana przez Pana H.P. i Pana M.K. – zwana dalej skarżącą spółką, zwróciła się do Starosty C. z wnioskiem o wydanie decyzji administracyjnej na podstawie art. 126 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami potwierdzającej zaistnienie przesłanek zajęcia w dniu 12 czerwca 2015 r. nieruchomości stanowiącej współwłasność Państwa M.S. i E.S. , oznaczonej jako działka nr [....] , obręb L. , jednostka ewidencyjna L. -miasto, w pasie linii elektroenergetycznej 220 kV relacji [....] t. l i 2 (przęsło 24-25) o szerokości 39 m (tj. po 19,5 m po każdej stronie osi linii), oraz umożliwiającej dojazd do tego pasa, w celu zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, wynikłego z nagłej potrzeby, tj. likwidacji zagrożenia: pożarowego, życia i zdrowia, uszkodzenia powyższej linii elektroenergetycznej i zakłócenia w prawidłowej pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego.

Po rozpoznaniu przedmiotowego wniosku Starosta C. decyzją z dnia 24 czerwca 2015 r. znak: [....] orzekł o potwierdzeniu skarżącej spółce zaistnienia przesłanek zajęcia w dniu [....] 2015 r. nieruchomości stanowiącej działkę nr [....] obręb L. w celu zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, wynikłego z nagłej potrzeby, tj. likwidacji zagrożenia: pożarowego, życia i zdrowia, uszkodzenia powyższej linii elektroenergetycznej i zakłócenia w prawidłowej pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego. W uzasadnieniu decyzji Starosta C. podniósł, że wskazane przez skarżącą spółkę okoliczności faktyczne stwierdzone na przedmiotowej nieruchomości, polegające na znacznym zmniejszeniu odległości linii elektroenergetycznej od drzew i słyszalne trzaski związane z wyładowaniami - w jego ocenie stwarzały realne zagrożenie pożarowe, życia i zdrowia i uszkodzenia tejże linii. Ponadto wskazana przez skarżącą informacja o zbliżających się upałach, które dodatkowo spowodowałyby dalsze obniżenie linii i zmniejszenie odległości pomiędzy gałęziami a linią, uzasadniała wejście w teren celem konserwacji linii i usunięcia stanu zagrożenia i awarii polegającej na wyładowaniach, zaś "podstawę prawną do wydania decyzji potwierdzającej zaistnienie przesłanek zajęcia nieruchomości daje art. 126 ust. 8 i 10 w związku z art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami."

Odwołanie od ww. decyzji złożyli M.S. i E.S. wskazując, iż ich zdaniem w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do zajęcia przedmiotowej nieruchomości w trybie pilnym, natomiast dokonane zajęcie nieruchomości i ogłowienie drzew wynikało z niemożności osiągnięcia porozumienia podczas rokowań poprzedzających wydanie decyzji i nie mogło być wykonane nawet z punktu widzenia podmiotu, który zajmie nieruchomość, to odkładanie w czasie chwili rozpoczęcia prac groziło mu powstaniem znacznej szkody. Ponadto w odwołaniu podniesiono, iż wnioskodawca nie wykazał, iż przysługuje mu przymiot strony w niniejszym postępowaniu, gdyż wystarczającego dowodu w tym zakresie nie może stanowić "wydruk ze strony internetowej Urzędu Regulacji Energetyki".

Po rozpoznaniu przedmiotowego odwołania Wojewoda [....] decyzją z dnia 16 września 2015 r. znak: [....] orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Starosty C. z dnia 24 czerwca 2015 r. znak: [....] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uzasadnieniem dla takiego rozstrzygnięcia był fakt, że wnioskujący podmiot wystąpił o wydanie decyzji w trybie art. 126 ust. 5 u.g.n.; jakkolwiek zatem organ I instancji słusznie przyjął, że zastosowanie znajdzie w sprawie art. 126 ust. 8 u.g.n. przewidujący możliwość potwierdzenia zaistnienia przesłanek zajęcia nieruchomości, to z niezrozumiałych przyczyn przyjęto jako podstawę prawną decyzji art. 126 ust. 8 i 10 w zw. z art. 124b u.g.n. Strona natomiast nie powoływała się we wniosku na tę regulację, w szczególności na zaistniałą awarię bądź potrzebę konserwacji linii. Stąd konieczność po ponownym rozpoznaniu sprawy wydania nowej decyzji w innej sprawie z uwagi na zasadę dwuinstancyjności.

Rozpoznając ponownie sprawę Starosta C. w dniu 3 listopada 2015 r. opisaną na wstępie decyzją odmówił potwierdzenia skarżącej spółce zaistnienia przesłanek zajęcia nieruchomości w dniu [....] 2015 r. oznaczonej jako działka nr [....] . Organ I instancji stwierdził, że przez ww. nieruchomość przebiega linia elektroenergetyczna 220 kV relacji [....] t. 1 i 2, wchodząca w skład systemu przesyłowego. Na nieruchomości tej znajdują się drzewa, których korony były zbliżone do przewodów roboczych na odległość mniejszą od dopuszczalnej, ustalonej na podstawie normy PN-E-05100-1:1998 "Elektroenergetyczne linie napowietrzne. Projektowanie i budowa. Linia prądu przemiennego z przewodami roboczymi gołymi". Dalej organ I instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie jej istota sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy w okolicznościach jakie miały miejsce w dniu 12 czerwca 2015 r., tj. pogorszenie się warunków związanych z funkcjonowaniem linii, polegające na dalszym zmniejszaniu się odległości pomiędzy koronami drzew a przewodami roboczymi linii, "trzaski"- wyładowania niezupełne na powierzchniach czubków gałęzi drzew oraz prognozowany na 13 i 14 czerwca 2015 r. znaczny wzrost temperatury powietrza, który zdaniem wnioskodawcy skutkowałby dalszym obniżaniem wysokości przewodów linii, wnioskodawca mógł potraktować, jako okoliczności dające podstawę do samodzielnego zajęcia nieruchomości i dokonania czynności przycięcia koron drzew znajdujących się na nieruchomości pod linią i zakwalifikowanie owych okoliczności jako nagłej potrzeby zapobieżenia powstania znacznej szkody. Odnosząc się więc do powyższego zaznaczono, iż wnioskodawca już od pewnego czasu starał się o wydanie decyzji o czasowym zajęciu nieruchomości a postępowania w tej sprawie toczyły się przed Starostą C. pod sygnaturami [....] i [....] i zakończyły się decyzjami odmownymi (decyzja Starosty C. z dnia 02.11.2014 r., znak: [....] utrzymana w mocy decyzją Wojewody [....] z dnia 5 marca 2015 r., znak: [....] ; decyzja Starosty C. z dnia 08.06.2015 r., znak: [....] uchylona w całości a postępowanie przed organem I instancji umorzone w całości decyzją Wojewody [....] z dnia 14.09.2015 r., znak: [....] ). Powyższe okoliczności wskazują, iż działania wnioskodawcy były planowane, co oznacza, iż potrzeba zapobieżenia znacznej szkodzie nie może zostać zakwalifikowana jako "nagła", co prowadzi do stwierdzenia braku zaistnienia przesłanki uprawniającej do ograniczenia praw do nieruchomości tj. "nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody". Nagła potrzeba wskazuje na sytuację nadzwyczajną, jako przyczynę zagrożenia, a jej istotą jest nieprzewidywalna sytuacja lub stan, które nakazują szybkie, natychmiastowe działanie w celu zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. W przedmiotowej sprawie w ocenie organu nie można mówić o sytuacji nadzwyczajnej do której można zaliczyć awarie urządzeń lub sieci, katastrofy itp. Tym bardziej nie można zakwalifikować okoliczności zajęcia nieruchomości jako sytuacji nieprzewidywalnej, ponieważ wnioskodawca wcześniej już prowadził regularne oględziny linii, co związane było z brakiem zgody właścicieli nieruchomości na zajęcie terenu działki i dokonanie przycięcia drzew rosnących pod linią, co również należy odnieść do warunków pogodowych — także monitorowanych przez wnioskodawcę. W zaistniałym stanie faktycznym organ stwierdził, iż potrzeba dokonania ogłowienia drzew do wysokości bezpiecznej, znajdujących się nieruchomości nie jest sytuacją nadzwyczajną i nie stanowi przesłanek określonych w art. 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami., uzasadniających wydanie decyzji o potwierdzeniu zaistnienia przesłanek zajęcia nieruchomości.

Z powyższą decyzją nie zgodzili się M.S. i E.S. oraz [....] S.A. Oddział w K.

W odwołaniu od powyższej decyzji M.S. i E.S. podnieśli, iż zaskarżona decyzja rozstrzyga inną sprawę od wnioskowanej przez [....] S.A. Oddział w K. , bowiem zgodnie z treścią wniosku skarżąca spółka wystąpiła o wydanie zgodnie z art. 126 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami decyzji udzielającej zezwolenia na czasowe zajęcie w dniu 12 czerwca 2015 r. nieruchomości stanowiącej działkę nr [....] , obręb L. (gmina L. ), a nie decyzji potwierdzającej zaistnienie przesłanek zajęcia nieruchomości w dniu 12 czerwca 2015 r. w trybie art. 126 ust. 5 Ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Z uwagi na powyższe, w ocenie stron odwołujących się, omawiane postępowanie w sprawie potwierdzenia, w trybie art. 126 ust. 5 i 8 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zaistnienia przesłanek zajęcia przedmiotowej nieruchomości, zostało przeprowadzone przez organ I instancji bez wniosku strony i w związku z tym -jako bezprzedmiotowe - powinno zostać zdaniem stron umorzone przez organ odwoławczy.

Ponadto M.S. i E.S. wnieśli o pouczenie wnioskodawcy o konieczności złożenia do Starosty C. wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej zaistnienie przesłanek zajęcia nieruchomości w dniu 12 czerwca 2015 r., w trybie art. 126 ust. 5 u.g.n,. Ponadto wnieśli o nakazanie organowi I instancji przeprowadzenie dochodzenia z wniosku właścicieli działki złożonego w dniu 15 czerwca do Starostwa Powiatowego w C. w postaci zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa między innymi przez Spółkę [....] S.A. w dniu [....] 2015 r., polegającego na dokonaniu bezprawnego cięcia ogławiającego o długości od 4,0 m do 4,5 m, 62 szt. drzew rosnących na działce numer ew. [....] obręb L. , i orzeczenie o odmowie potwierdzenia Spółce [....] S.A. zaistnienia przesłanek zajęcia nieruchomości w dniu [....] 2015 r., z nałożeniem sankcji karnych wymienionych w art. 126 ust. 6 i ust. 7 u.g.n., powiadomienie organów ścigania o możliwości zaistnienia odpowiedzialności karnej osób dokonujących ogłowienia drzew, nałożenie obowiązku zapłacenia właścicielom działki kwoty 148 tysięcy złotych z ustawowymi odsetkami licząc od dnia 12 czerwca 2015 roku, tytułem rekompensaty za spowodowane straty.

Z kolei skarżąca spółka, reprezentowana przez pełnomocnika zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 126 ust. 5 w związku z ust. 1 ustawy z dni 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy zgodnie z wnioskiem wnioskodawcy poprzez potwierdzenie zaistnienia przesłanek zajęcia przez wnioskodawcę powyższej nieruchomości w dniu [....] 2015 r. w celu zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, wynikłego z nagłej potrzeby, tj. w celu likwidacji zagrożenia: pożarowego, życia i zdrowia, uszkodzenia powyższej linii elektroenergetycznej i zakłócenia w prawidłowej pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu swego odwołania, skarżąca spółka podtrzymała argumentację zawartą we wniosku, nie zgadzając się przy tym z kwestionowaniem przez organ I instancji zaistnienia przesłanki wydania decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości, tj. zaistnienia na przedmiotowej nieruchomości w dniu [....] 2015 r. takiego stanu, w którym koniecznym było podjęcie natychmiastowych działań, których niepodjęcie skutkowałoby w ocenie spółki powstaniem znacznej szkody. Skarżąca spółka podkreśliła, iż w dniu [....] 2015 r. sytuacja na nieruchomości była na tyle katastrofalna, że niemożliwa była dalsza zwłoka w podjęciu działań, bowiem doprowadziłaby do wystąpienia zwarcia łukowego z możliwymi skutkami dla życia i zdrowia, bezpieczeństwa przeciwpożarowego oraz bezpieczeństwa energetycznego kraju i samej linii elektroenergetycznej. Ponadto w ocenie skarżącej spółki stan ten różnił się od tego, jaki istniał w czasie składania wniosku o wydanie decyzji na podstawie art. 126 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (sprawa nr [....] ). Dopiero w dniu [....] 2015 r. na nieruchomości stwierdzono wystąpienie wyładowań niezupełnych na powierzchniach czubków gałęzi drzew, skutkujące opalaniem tych gałęzi (dające się zaobserwować, jako słyszalne "trzaski"), czego kolejnym, niezwłocznym i bezpośrednim etapem byłoby wystąpienie zwarcia łukowego. Ponadto skarżąca spółka zaprzecza, że dokonane w dniu [....] 2015 r. zajęcie Nieruchomości było działaniem zaplanowanym bowiem zajęcie to było spowodowane wyłącznie powstaniem na Nieruchomości takiego stanu, który stanowił realne zagrożenie oraz równocześnie niemożliwa była dalsza zwłoka w podjęciu działań. W związku z powyższym skarżąca spółka zawnioskowała o czasowe zezwolenie na zajęcie Nieruchomości, aby uniknąć powstania takiego stanu, który mógłby się zmaterializować poprzez wystąpienie znacznej szkody, jednak wnioski nie były uwzględniane. Natomiast w dniu [....] 2015 r. stan zagrożenia uległ tak znacznej intensyfikacji, że dalsza zwłoka nie była już możliwa, a sytuacja miała niewątpliwie charakter nadzwyczajny.

Po rozpatrzeniu odwołań M.S. i E.S. oraz [....] S.A. Oddział w K. Wojewoda [....] decyzją z dnia 14 kwietnia 2016 r. nr [....] na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), utrzymał w mocy decyzję Starosty C. z 3 listopada 2015 r. znak: [....] .

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy na wstępie wyjaśnił - odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu M.S. i E.S. - iż przedmiotem niniejszego postępowania odwoławczego jest sprawa z wniosku spółki [....] S.A. Oddział w K. o potwierdzenie, w trybie art. 126 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (zwanej dalej: "u.g.n."), zaistnienia przesłanek zajęcia przez wnioskodawcę, w dniu [....] 2015 r., nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej L. - miasto, obręb – L. , oznaczonej jako działka nr [....] o pow. 0,2695 ha, w pasie linii elektroenergetycznej 220 kV relacji [....] t. l i 2 (przęsło 24-25) o szerokości 39 m (tj. po 19,5 m po każdej stronie osi linii), w celu zapobieżenia powstaniu znacznej szkody wynikłego z nagłej potrzeby, tj. likwidacji zagrożenia: pożarowego, życia i zdrowia, uszkodzenia powyższej linii elektroenergetycznej i zakłócenia w prawidłowej pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego. Ponadto organ wyjaśnił, że skarżąca spółka wystąpiła do Starosty C. o wydanie decyzji administracyjnej na podstawie art. 126 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wyraźnie podkreślając fakt już dokonanego zajęcia przedmiotowej nieruchomości przedstawiając argumentację oraz dowody, które zdaniem skarżącej spółki potwierdzają zaistnienie przesłanek przedmiotowego zajęcia. Pomimo zatem błędnego wskazania w przedmiotowym wniosku, iż ww. spółka zwróciła się o wydanie decyzji administracyjnej udzielające zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości, organ wskazał, iż należy mieć na uwadze treść przepisu art. 126 ust. 8 u.g.n., przewidujący kompetencję starosty do wydania decyzji potwierdzającej zaistnienie przesłanek zajęcia nieruchomości, w sytuacji określonej w art. 126 ust. 5 u.g.n. Natomiast niewłaściwe sformułowanie żądania we wniosku wynika z niezbyt jasnej redakcji przepisu art. 126 ust. 5 u.g.n., który w swej treści odwołuje się co prawda do przesłanek określonych w ust. 1 (w którym mowa jest o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości), lecz nie może budzić żadnych wątpliwości, iż z treści omawianego ustępu 5 art. 126 u.g.n. oraz z istoty uregulowanej w nim instytucji wynika, że obejmuje on swym zakresem występowanie z wnioskiem o potwierdzenie zaistnienia przesłanek już dokonanego zajęcia nieruchomości, a więc de facto legalizacji poczynionej ingerencji. W związku z powyższym w ocenie organu powyższy zarzut należy uznać za nieuzasadniony.

Organ wskazał również, że wniosek M.S. i E.S. o "pouczanie wnioskodawcy o konieczności złożenia do Starosty C. wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej zaistnienie przesłanek zajęcia nieruchomości w dniu [....] 2015 r., w trybie art. 126 ust. 5 u.g.n", jest bezprzedmiotowy, gdyż wniosek został złożony przez [....] S.A. Oddział w K. i podlegał rozpatrzeniu przez organ I instancji oraz stanowi przedmiot niniejszego rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał dalej, że przepis art. 126 ust. 1 u.g.n. umożliwia wydanie przez starostę wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Natomiast zgodnie z ust. 5, w przypadku, gdy nagła potrzeba zapobieżenia okolicznościom, o których mowa w ust. 1, uniemożliwia złożenie wniosku o wydanie decyzji na czasowe zajęcie nieruchomości, właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości ma obowiązek udostępnienia jej w celu zapobieżenia tym okolicznościom. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Podmiot, który zajął nieruchomość składa wniosek o wydanie tej decyzji w terminie 3 dni od dnia zajęcia nieruchomości. Decyzja może być wydana nie później niż po upływie 6 miesięcy licząc od dnia zajęcia nieruchomości. Ponadto Wojewoda [....] wskazał, że postępowanie prowadzone w trybie art. 126 ust. 5 i ust. 8 u.g.n. różni się zasadniczo od postępowań prowadzonych w trybie art. 124, art. 125 czy też art. 126 ust. 1 tej regulacji. W odróżnieniu bowiem od tych trybów, wniosek składany przez wnioskodawcę nie ma na celu uzyskania tytułu prawnego do czasowego zajęcia nieruchomości, zastępującego zgodę jej właściciela, z uwagi na plany dokonania na niej w przyszłości określonych prac, lecz ma potwierdzić zasadność (usankcjonować) dokonanego już czasowego zajęcia nieruchomości. W związku z powyższym wola właściciela nieruchomości nie ma w tej sytuacji znaczenia. Natomiast zgodnie z art. 126 ust. 5 u.g.n., to z mocy prawa powstaje po stronie właściciela nieruchomości obowiązek jej udostępnienia w celu zapobieżenia okolicznościom, o których mowa w art. 126 ust. 1 u.g.n. lub też odpowiednio - w warunkach określonych w art. 126 ust. 1 i 5 w związku z art. 126 ust. 10 u.g.n. - skutkom awarii, o których mowa w art. 124b u.g.n., zaś obowiązek ten podlega egzekucji administracyjnej. Wojewoda podkreślił, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2009., sygn. akt I OSK 301/08, istotą "siły wyższej" lub "nagłej potrzeby" jest taka nieprzewidywalna sytuacja lub stan, które nakazują natychmiastowe działanie w celu zapobieżenia powstaniu szkody, przy czym podstawą wydania decyzji w trybie powołanego powyżej przepisu powinny być także informacje, z których wynika potrzeba niezwłocznego działania. Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, że znaczny charakter szkody jest pojęciem subiektywnym, dlatego przy wydawaniu decyzji należy kierować się zasadami racjonalnymi oraz przewidywalnością rozmiarów możliwej do zaistnienia szkody. Powstanie znacznej szkody jest pojęciem o wiele mniej konkretnym niż siła wyższa. Nie ma ono żadnych definicji prawnych oraz z natury zależy od subiektywnych ocen poszczególnych osób. Zdaniem Wojewody należy raczej skoncentrować się na analizie tego fragmentu przepisu, który odnosi się do "nagłości" potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody.

Wojewoda [....] podkreślił, że warunkiem czasowego zajęcia, (aby nie można było uznać go za bezprawie) jest stan kwalifikowanej nagłej potrzeby zapobieżenia znacznej szkodzie. Chodzi tu zatem o tego rodzaju sytuację, w której nie ma czasu na występowanie do starosty o wydanie decyzji na zasadach ust. 1, tj. zdarzenie wymagające natychmiastowej reakcji z wykorzystaniem cudzej nieruchomości, gdy oczekiwanie na wydanie decyzji o czasowym zajęciu, (która i tak jest wydawana w przyspieszonym trybie) spowodowałoby najpewniej wyrządzenie znacznej szkody. Zajęcie dokonane na podstawie art. 126 ust. 5 odbywa się na ryzyko podmiotu ingerującego. W kluczowej chwili wejścia na nieruchomość to w gestii tego podmiotu pozostaje ocena zaistnienia przesłanki z ust. 5 i późniejsze udowodnienie jej zaistnienia. Jeśli okaże się ostatecznie, że doszło do nadużycia ze strony podmiotu ingerującego, wówczas starosta wyda decyzję odmawiającą zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości, a tym samym ingerencja będzie bezprawna.

Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy Wojewoda [....] stwierdził w oparciu o zgromadzony w aktach materiał dowodowy, iż nie zachodzą przewidziane w przepisach art. 126 ust. 5 w związku z ust. 1 przesłanki zajęcia w dniu [....] 2015 r. nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej L. - miasto, obręb L. , oznaczonej, jako działka nr [....] o pow. 0,2695 ha.

W ocenie Wojewody [....] powołanie we wniosku powodów ingerencji na przedmiotowej nieruchomości nie sposób, uznać za potrzebę nagłą, w rozumieniu przepisu art. 126 ust. 5 u.g.n. Organ podkreślił, że nagła potrzeba zapobieżenia znacznej szkodzie, o której mowa w art. 126 ust. l u.g.n., oznacza stan, w którym wystąpienie szkody nie mogło być wcześniej przewidywane ani tym bardziej planowane. Tymczasem w przedmiotowej sprawie powodem ingerencji wnioskodawcy w prawo własności przedmiotowej nieruchomości było dążenie do doprowadzenia zadrzewienia występującego na przedmiotowej nieruchomości do stanu zgodnego z przyjętymi w tym zakresie normami technicznymi i tym samym uniknięcie przytoczonych we wniosku, ewentualnych skutków przekroczenia dopuszczalnych odległości gałęzi drzew od przewodów linii elektroenergetycznej.

Jak wynika z twierdzeń skarżącej spółki w związku z rozpatrywaniem odwołań od decyzji Starosty C. dotyczących czasowego zajęcia przedmiotowej nieruchomości - okoliczność przekroczenia dopuszczalnych odległości przez gałęzie drzew rosnących pod przedmiotową linią na działce nr [....] była znana spółce przez ok 2 lata przed wystąpieniem rzekomej nagłej potrzeby zapobieżenia znacznej szkodzie, kiedy to odwołująca się spółka wystąpiła do Starosty C. z wnioskiem o zobowiązanie współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości do jej udostępnienia na okres 4 miesięcy celem wykonania na jej terenie prac związanych z konserwacją ww. linii, tj. usunięcia drzew rosnących w jej pasie o szerokości 33 m. Powołana sprawa zakończyła się prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z 13 października 2014 r., sygn. II SA/Kr 1178/14, którym oddalono skargę na decyzję Wojewody [....] z 13 czerwca 2014 r. znak: [....] , uchylającą w całości ww. decyzję organu I instancji i orzekającą o odmowie zobowiązania Państwa M.S. i E.S. - współwłaścicieli nieruchomości położonej w L. , obręb L. , oznaczonej jako działka nr [....] , do udostępnienia [....] S.A. z siedzibą w K. , w tym podmiotom działającym na zlecenie wnioskodawcy, ww. nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją linii energetycznej najwyższych napięć 220 kV [....] t. 1 i 2 (przęsło 24-25), polegającej na usunięciu drzew z obszaru tej nieruchomości w pasie przedmiotowej linii o szerokości 33 m. Organ podkreślił, że w powołanym wyroku zwrócono uwagę na konieczność uzyskania przez wnioskodawcę stosownego zezwolenia na usunięcie drzew z terenu przedmiotowej nieruchomości - na podstawie art. 83 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. W związku z powyższym zdaniem organu odwoławczego wystąpienie z odpowiednim wnioskiem przez [....]S.A. Oddział w K. już po dokonaniu interwencji w sytuacji, gdy jak stwierdzono, mogła wystąpić potencjalnie groźna sytuacja związana z tym, istniejącym już od pewnego czasu i znanym wnioskodawcy stanem - nie było związane z nagłą potrzebą zapobieżenia znacznej szkodzie, w rozumieniu art. 126 ust. 5 u.g.n.

Wojewoda [....] stwierdził, że niezasadne jest również twierdzenie, iż, w niniejszej sprawie wystąpiły dodatkowe okoliczności stanowiące wystarczającą podstawę do wydania wnioskowanej decyzji. Organ podkreślił, iż wyjątkowość omawianej instytucji, co do zasady wyklucza możliwość jej zastosowania w przypadku, gdy potrzeba zapobieżenia znacznym szkodom spowodowana jest okolicznością typową, możliwą do przewidzenia (zwłaszcza dla podmiotu prowadzącego wyspecjalizowaną działalność, jakim jest np. przedsiębiorstwo przesyłowe), za którą należy uznać przyrost drzew, będący procesem naturalnym i dokonującym się w stosunkowo długim okresie, (co pośrednio wynika również z ustaleń poczynionych w niniejszej sprawie, bowiem "pogorszenie się" sytuacji występującej na przedmiotowej nieruchomości zajęło niespełna dwa lata). Organ wskazał również, że szczególny charakter omawianej regulacji o charakterze wywłaszczeniowym nakazuje jej stosowanie z wyjątkową ostrożnością, w związku z czym - mając jednocześnie na uwadze ogólną dyrektywę określoną w art. 112 ust. 3 u.g.n. (zgodnie z którym wywłaszczenie nieruchomości może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy) - nie sposób nie uwzględnić w niniejszej sprawie faktu, iż wnioskodawca miał możliwość skorzystania z instytucji przewidzianej w powołanym wcześniej art. 83 ustawy o ochronie przyrody, tj. uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew z terenu pod przedmiotową linią. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji słusznie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zastosowanie trybu przewidzianego w art. 126 u.g.n. nie może być swoistą sankcją za brak postępów w rokowaniach z właścicielem nieruchomości w celu jej dobrowolnego udostępnienia.

Zdaniem Wojewody [....] zgromadzony w przedmiotowych aktach sprawy materiał dowodowy w niniejszej sprawie uzasadnia utrzymanie w mocy ww. rozstrzygnięcia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca spółka zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie następujących przepisów:

1) naruszenie przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 107 § 1 w związku z § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak uzasadnienia faktycznego decyzji odpowiadającego wymogom zawartym w tych przepisach tj. brak wyraźnego wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

2) naruszenie przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez dokonanie istotnego ustalenia, że Skarżący nie podjął działań w celu uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew z przedmiotowej nieruchomości zgodnie z art. 83 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody;

3) naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 126 ust. 5 w związku z ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego niezastosowanie w okolicznościach sprawy w związku z przyjęciem, że wskazane przez Skarżącego powody ingerencji na przedmiotowej nieruchomości nie mogą być uznane za potrzebę nagłą.

Mając powyższe na uwadze skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty C. z dnia 3 listopada 2015 r. nr [....] ., a nadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka podniosła, iż zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia faktycznego spełniającego wymogi określone w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności brak jest wyraźnego wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Co prawda w zaskarżonej decyzji znajduje się odniesienie do części okoliczności powołanych przez Skarżącego we wniosku o wydanie decyzji, ale nie dotyczy to wszystkich takich okoliczności, a ponadto organ nie wskazał wyraźnie, czy okoliczności te uznał za udowodnione, czy też nie. W tym zakresie organ ograniczył się jedynie do zacytowania petitum i fragmentów uzasadnienia wniosku Skarżącego, co niewątpliwie nie wypełnia wymogów przewidzianych w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Pomimo, iż organ ocenił powody zajęcia nieruchomości powołane przez Skarżącego w kontekście spełnienia przesłanek ujętych w art. 126 ust. 5 w związku z ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jednak brak prawidłowo ujętego uzasadnienia faktycznego nie pozwala Skarżącemu na ustalenie, które okoliczności faktyczne leżące u podstaw powodów zajęcia Nieruchomości i w jakim zakresie zostały uwzględnione przez organ. W ocenie skarżącej spółki powyższe uchybienie nie pozwala na stwierdzenie, czy zostały ustalone w szczególności następujące okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy tj.:

1. stwierdzenie w dniu 12 czerwca 2015 r. przez pracowników Skarżącego przedmiotowej nieruchomości zwanej dalej "Nieruchomością" dalszego zmniejszenia się odległości pomiędzy koronami drzew znajdujących się na Nieruchomości a przewodami roboczymi linii elektroenergetycznej 220 kV relacji [....] t. 1 i 2 [zwanej dalej "Linią"], dokonanie w tym dniu pomiarów, które wykazały, że najmniejsza powyższa odległość wynosiła 0,90 m, występowanie wyładowań niezupełnych na powierzchniach czubków gałęzi drzew, objawiających się opalaniem tych gałęzi, możliwość dalszego obniżenia wysokości przewodów Linii ze względu na prognozowany na weekend 13 i 14 czerwca 2015 r. znaczny wzrost temperatur powietrza;

2. istnienie bezpośredniego zagrożenia wystąpienia w powyższej sytuacji zwarcia łukowego;

3. realna możliwość wystąpienia skutków takiego zwarcia łukowego, opisanych we wniosku Skarżącego.

W ocenie skarżącego brak stanowczego odzwierciedlenia ustaleń organu w zakresie stanu faktycznego sprawy nie pozwala na ocenę prawidłowości dokonania takich ustaleń, a w konsekwencji na właściwą ocenę rozstrzygnięcia objętego zaskarżoną decyzją, powodując, że decyzja ta uchyla się dalszej kontroli w toku postępowania przed sądami administracyjnymi, co niewątpliwie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Ponadto skarżąca spółka wskazała, iż w zaskarżonej decyzji Organ bezpodstawnie przyjął, że Skarżący nie wykorzystał instytucji przewidzianej w art. 83 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody tj. uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew z Nieruchomości. Bowiem pismem z dnia 26 kwietnia 2013 r. Skarżący zwrócił się do Burmistrza L. z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na usunięcie drzew znajdujących się na Nieruchomości w pasie Linii oraz że w sprawie tej zostały wydane dwie decyzje w pierwszej instancji, które zostały następnie uchylone przez organ odwoławczy, a dopiero trzecia decyzja z dnia 29 stycznia 2016 r. nr [....] stała się ostateczna, przy czym ze względu na przycięcie koron drzew dokonane w dniu [....] 2015 r i usunięcie zagrożenia dla funkcjonowania Linii, odpadła przesłanka do wydania takiego zezwolenia i decyzja ta była odmowna.

W ocenie skarżącej spółki istotą w niniejszej sprawie jest ustalenie czy w dniu [....] . na Nieruchomości wystąpił taki stan, który stanowił nagłą potrzebę zapobieżenia powstaniu znacznej szkody (art. 126 ust. 1 zdanie 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami), a ponadto nagła potrzeba zapobieżenia powyższym okolicznościom uniemożliwiała złożenie wniosku o wydanie decyzji na czasowe zajęcie nieruchomości (art. 126 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami).

Dodatkowo skarżąca spółka podniosła, że powody zajęcia nieruchomości przez nią wskazane nie zostały uznane przez organ za "potrzebę nagłą" w rozumieniu przepisu art. 126 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, bowiem stan przekroczenia dopuszczalnych odległości pomiędzy gałęziami drzew a Linią istniał już od pewnego czasu i był znany Skarżącemu co najmniej od dnia 24 kwietnia 2013 r., a potrzeba zapobieżenia znacznym szkodom spowodowana była okolicznością typową, możliwą do przewidzenia, za którą należy uznać przyrost drzew. W ocenie skarżącej spółki wystąpienie zagrożeń związanych ze znacznym zbliżeniem się gałęzi drzew do przewodów Linii nie zostało spowodowane zaniechaniem lub zaniedbaniem po stronie spółki. Zgodnie z ustaleniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i uzasadnieniu decyzji l instancji Skarżący już w 2013 roku wystąpił - na podstawie art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami -z wnioskiem o zobowiązanie właścicieli Nieruchomości do jej udostępnienia w celu wykonania odpowiednich prac, jednak pozytywnej decyzji w tym zakresie nie uzyskał, a sprawa zakończyła się prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 października 2014 r. (II SA/Kr 1178/14). Następnie Skarżący dwukrotnie występował z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na czasowe zajęcie Nieruchomości w trybie art. 126 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, również z negatywnym skutkiem. Równocześnie Burmistrz L. od ponad dwóch lat prowadził postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na usunięcie drzew znajdujących się na Nieruchomości w pasie Linii ([....] ), uniemożliwiając ponowne wystąpienie przez Skarżącego z wnioskiem na podstawie art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Organ nie wziął pod uwagę również okoliczności, że za stan drzew znajdujących się na nieruchomości odpowiadają również ich właściciele, a więc w tym przypadku M.S. i E.S.

Skarżąca spółka podniosła również, że stan zagrożenia stwierdzony przez skarżącego na nieruchomości w dniu [....] 2015 r. różnił się od wcześniej występującego i był na tyle poważny, że konieczne było podjęcie natychmiastowych działań w celu usunięcia przyczyn tego zagrożenia i tym samym nie dopuszczenia do powstania znacznej szkody, a jakakolwiek zwłoka w tym zakresie nie była dopuszczalna. Skarżący dokonując powyższych działań nie zamierzał nadużywać instytucji przewidzianej w art. 126 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, ale jedynie skorzystać z przysługującej mu prawnej możliwości usunięcia zagrożenia. Natomiast skutki wystąpienia zwarcia łukowego, w ocenie skarżącej spółki mogłyby dotknąć nie tylko interesów Skarżącego, ale również stanowić ingerencję w dobra o charakterze publicznym (w szczególności życie i zdrowie ludzi, bezpieczeństwo przeciwpożarowe, bezpieczeństwo energetyczne kraju). Usuwając przyczyny zagrożenia skarżąca spółka działała zatem również w interesie publicznym. W ocenie skarżącej spółki stwierdzone w tym dniu występowanie wyładowań niezupełnych na powierzchniach czubków gałęzi drzew, skutkujące opalaniem tych gałęzi (dające się zaobserwować jako słyszalne "trzaski"), z jednej strony stanowiły poważne, bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia, bezpieczeństwa przeciwpożarowego oraz bezpieczeństwa energetycznego kraju i samej linii elektroenergetycznej, mogące wyrządzić znaczną szkodę, a z drugiej stanowiły zjawisko nowe, nie występujące wcześniej na nieruchomości (w szczególności w dniu składania wcześniejszych wniosków o czasowe zajęcie nieruchomości) i stwierdzone dopiero w dniu 12 czerwca 2015 r.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Ustosunkowując się do poszczególnych zarzutów skargi organ podkreślił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na to, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki do zastosowania procedury wynikającej z art. 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Bowiem informacje o konieczności przycięcia lub usunięcia drzew na przedmiotowej nieruchomości z uwagi na zbyt bliską ich odległość względem linii energetycznej były znane wnioskodawcy przynajmniej od 24 kwietnia 2013 r., a więc na niemal 2 lata przed wystąpieniem rzekomej nagłej potrzeby zapobieżenia znacznej szkodzie. Tym samym słusznie organy uznały, że wystąpienie z odpowiednim wnioskiem przez [....] S.A. Oddział w K. nie było związane z nagłą potrzebą zapobieżenia znacznej szkodzie, w rozumieniu art. 126 ust. 5 ustawy.

Pismem z dnia 25 lipca 2016 r. uczestnicy postępowania M.S. i E.S. wnieśli o oddalenie skargi. W ocenie uczestników przedmiotowa skarga złożona została po terminie tj. w dniu 23 maja 2016 r. i powinna zostać oddalona. Uczestnicy wskazali również, że stan zwiększonego zagrożenia przedmiotowej linii dla otoczenia i bezpieczeństwa publicznego z powodu nie zachowania minimalnej wymaganej przepisami BHP prowadzenia ruchu elektrycznego odległości gałęzi od przewodów linii, był znany stronie skarżącej już w 2009 r. Z protokołu wizji w terenie z dnia 2 lipca 2013 r. (dołączony do pisma z dnia 25.07.2016 r.) wynika, iż korony drzew wskazują, na to, że wcześniej były prowadzone cięcia drzew – redukujące korony drzew, które wykonano bez zgody i powiadomienia właścicieli nieruchomości. Uczestnik E.S. zeznał, że w dniu [....]2016 r. po powiadomieniu go przez sąsiada o zamiarach strony skarżącej czasowego zajęcia jego nieruchomości, przebywał w jej bezpośredniej bliskości od godz. ok 14.00 do godz. 17.00, tj. do chwili wyłączenia napięcia w przedmiotowej linii, która przez cały czas jego pobytu pracowała normalnie, bez jakichkolwiek zakłóceń czy możliwości spowodowania awarii. W związku z powyższym w ocenie uczestników zajęcie ich nieruchomości i ogłowienie 62 szt koron drzew od strony wierzchołków na długości ok 4,0 do 4,5 m, było czynem zabronionym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być uzasadniona. Należy przy tym wyjaśnić, że, wbrew twierdzeniom uczestników zawartym w odpowiedzi na skargę, została ona wniesiona w terminie. Ostatni bowiem dzień terminu do jej wniesienia przypadał w dniu 21 maja 2016r, to jest w sobotę. Zgodnie z art. 83 § 2 p.p.s.a., jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Zatem za ostatni dzień terminu w świetle cytowanego przepisu należało uznać dzień 23 maja 2016 r. czyli dzień, kiedy wniesiono skargę.

Rozpocząć trzeba od przypomnienia, iż zgodnie z art. 126 ust. 1 ustawy z dnia

z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 z późn. zm., dalej u.g.n.), w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, z zastrzeżeniem ust. 5, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości. Istotą przesłanki "nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody" o jakiej mowa w analizowanym przepisie jest taka nieprzewidywalna sytuacja lub stan, które nakazują szybkie działanie w celu zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, przy czym podstawą wydania decyzji powinny być także wiarygodne informacje świadczące o potrzebie niezwłocznego działania. Wskazana "nagłość" powinna pozostawać w związku z koniecznością przeciwdziałania zdarzeniom, które miałyby w przyszłości wpływ na powstanie znacznej szkody. Chodzi zatem o możliwość wystąpienia zdarzenia, które może zaistnieć bez wpływu człowieka, jak i w wyniku popełnionych przez niego zaniechań, ponieważ szkoda może zaistnieć w każdym momencie, co wymaga odpowiedniej reakcji. Kluczowe znaczenie dla zaistnienia tej przesłanki ma to, że potrzeba zapobieżenia znacznej szkodzie musi być nagła. Nie jest zatem dopuszczalne wydanie decyzji zezwalającej na zajęcie nieruchomości na podstawie analizowanego przepisu w przypadku planowanych działań. W orzecznictwie akcentuje się, iż nagła potrzeba o jakiej mowa w art. 126 ust. 1 u.g.n. wskazuje na sytuację nadzwyczajną jako przyczynę zagrożenia, a mianowicie katastrofy, awarie urządzeń lub sieci itp. Istotą tej przesłanki zatem jest nieprzewidywalna sytuacja lub stan, które nakazują szybkie, niezwłoczne działanie w celu zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, przy czym podstawą wydania decyzji powinny być także wiarygodne informacje, z których wynika potrzeba niezwłocznego działania (vide: wyrok NSA z 5 lutego 2009 r., I OSK 301/08, Lexis.pl nr 2460742; wyrok WSA we Wrocławiu z 9 grudnia 2010 r., II SA/Wr 555/10, Lexis.pl nr 2479436, wyrok NSA z dnia 4 marca 2016 r., I OSK 1274/14, baza orzeczeń nsa.gov.pl). Nagłość o jakiej mowa w analizowanym przepisie nie oznacza, że chodzi w nim o sytuacje, gdy ziści się już zagrożenie w postaci awarii, wybuchu czy rozszczelnienia. Tego rodzaju zagrożenie nie tyle ma być nieprzewidywalne, co z jego charakteru ma wynikać nagła potrzeba zapobieżenia powstaniu szkody. W wyroku z dnia 4 marca 2016 r. w sprawie I OSK 1274/14 (vide: baza orzeczeń nsa.gov.pl) NSA podkreślił, że przepis art. 126 ust. 1 u.g.n. wskazuje zatem bardziej na element określonej profilaktyki celem przeciwdziałania szkodzie i jeżeli istnieje możliwość przewidzenia określonych negatywnych zdarzeń, to można i powinno się im przeciwdziałać. W innym wypadku brak przeciwdziałania zagrożeniu prowadziłby do powstania szkody, co byłoby sprzeczne z celem analizowanej normy, która ma zapobiegać jej powstaniu. Niezależnie zatem od tego czy mamy do czynienia z nieprzewidywalnym zdarzeniem, czy też przewidywalnym bo wynikającym z nagłej potrzeby, co wymaga uprzednio dokonania pewnej oceny tej nagłości, norma prawna zawarta w art. 126 ust. 1 u.g.n. ma służyć minimalizowaniu powstaniu znacznej szkody, a więc określonego zagrożenia, które np. może wynikać z możliwości wystąpienia awarii, pożaru lub porażenia. (por. uzasadnienie wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 maja 2016r., sygn. akt II SA/Go 276/16, LEX nr 2050128 ).

Na tle tej wykładni należy zrelacjonować treść art. 126 ust. 5 u.g.n. Mianowicie przepis ten powiada, iż w przypadku, gdy nagła potrzeba zapobieżenia okolicznościom, o których mowa w ust. 1, uniemożliwia złożenie wniosku o wydanie decyzji na czasowe zajęcie nieruchomości, właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości ma obowiązek udostępnienia jej w celu zapobieżenia tym okolicznościom. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Podmiot, który zajął nieruchomość składa wniosek o wydanie tej decyzji w terminie 3 dni od dnia zajęcia nieruchomości. Decyzja może być wydana nie później niż po upływie 6 miesięcy licząc od dnia zajęcia nieruchomości. Jak przyjmuje się w doktrynie, "zajęcie nieruchomości na podstawie art. 126 ust. 5 jest możliwe w sytuacji, gdy spełniona jest co najmniej jedna z przesłanek określonych w ust. 1 komentowanego artykułu, tj. zaistniał przypadek siły wyższej lub nagła potrzeba zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Zarówno siła wyższa, jak i możliwa do powstania znaczna szkoda muszą mieć tego rodzaju charakter, że zajęcie nieruchomości w celu zapobieżenia tym okolicznościom będzie związane z realizacją celów publicznych, a jednocześnie zaistniała dodatkowa przesłanka, tj. ze względu na nagłość oraz charakter siły wyższej i jej skutków lub grożącej szkody niemożliwe jest oczekiwanie na wydanie decyzji. Już wydanie decyzji zezwalającej na zajęcie jest uzasadnione potrzebą wyjątkowo szybkiego działania (wyrok NSA z 5 lutego 2009 r., I OSK 301/08, Lexis.pl nr 2460742), zajęcie zatem nieruchomości bez uprzedniego uzyskania decyzji zezwalającej musi być uzasadnione koniecznością natychmiastowego działania" (tak Paweł Wojciechowski w Komentarzu do art. 126 u.g.n. pod red. Pawła Czechowskiego – Lex/el.). Istotą zatem opisywanej sytuacji, w odniesieniu do realiów niniejszej sprawy, byłoby zaistnienie nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, ale w stopniu niejako zintensyfikowanym, "kwalifikowanym".

Organy obu instancji, dokonując oceny sprawy w aspekcie wskazanego przepisu, wyeksponowały brak owej nagłości, nie mówiąc już o nagłości "kwalifikowanej". Organ I instancji na początku swych rozważań w uzasadnieniu decyzji zamierzał udzielić odpowiedzi na pytanie, czy w okolicznościach wskazanych we wniosku skarżącego można mówić o realizacji przesłanek z omawianego przepisu u.g.n. Ostatecznie jednak organ w swej argumentacji, nie przesądzając, czy istotnie okoliczności opisane we wniosku miały miejsce, skoncentrował się na toczących się uprzednio postępowaniach, w ramach których skarżący już od pewnego czasu starał się o wydanie decyzji o czasowym zajęciu nieruchomości. Ostatnia taka sprawa przed zdarzeniami opisanymi we wniosku zakończyła się w pierwszej instancji kilka dni wcześniej, bo w dniu 8 czerwca 2015r. decyzją odmowną (sprawa znak [....] - postępowanie w drugiej instancji zostało umorzone we wrześniu 2015r. jako bezprzedmiotowe ( w związku z wejściem wnioskodawcy na nieruchomość w dniu [....] 2015r.). Z powodu toczonych wcześniej spraw (ze skutkiem negatywnym dla skarżącego) organ I instancji wysnuł wniosek, że nie można mówić o nagłej potrzebie wejścia oraz że potrzeba ogłowienia drzew do wysokości bezpiecznej nie jest taką potrzebą. W podobnym duchu argumentował w sprawie Wojewoda [....] , koncentrując się na podkreślaniu okoliczności, że informacje o konieczności przycięcia (lub usunięcia) drzew na przedmiotowej nieruchomości z uwagi na zbyt bliską ich odległość względem linii energetycznej były znane wnioskodawcy przynajmniej od 24 kwietnia 2013 r., a więc na niemal 2 lata przed wystąpieniem rzekomej nagłej potrzeby zapobieżenia znacznej szkodzie. Wówczas bowiem złożono wniosek w sprawie zobowiązania współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości do jej udostępnienia na okres 4 miesięcy celem wykonania na jej terenie prac związanych z konserwacją ww. linii, tj. usunięcia drzew rosnących w jej pasie o szerokości 33 m. Sprawa zakończyła się odmowną decyzją Wojewody, a złożona od tej decyzji skarga została oddalona, o czym już była mowa, wyrokiem WSA w Krakowie sygn. akt II SA/Kr 1178/14. Z tych faktów Wojewoda wysnuł wniosek, iż był to już istniejący od pewnego czasu i znany wnioskodawcy stan, co wyklucza przyjęcie istnienia sytuacji nagłej. Nadto Wojewoda podkreślał, że nie sposób nie uwzględnić w niniejszej sprawie faktu, iż wnioskodawca miał możliwość skorzystania z instytucji przewidzianej w art. 83 ustawy o ochronie przyrody, tj. uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew z terenu pod przedmiotową linią, na co wskazywał Sąd w wyroku II SA/Kr 1178/14.

Z przedstawionej argumentacji wynika niewątpliwie, że fakt starań skarżącego w licznych toczących się postępowaniach o umożliwienie wejścia na nieruchomość w celu przycięcia drzew był zasadniczą przyczyną podjęcia zaskarżonych decyzji. Tymczasem uzasadnienie wniosku w niniejszej sprawie dotyczyło czego innego, gdyż było oparte o przytoczenie konkretnego zdarzenia. Wniosek wskazywał na nagłą i drastycznie, katastrofalnie ( używając zawartej tam nomenklatury) niebezpieczną sytuację, jaka zaistniała na nieruchomości pod przedmiotową linią w dniu [....] 2015r. Sytuacja ta, a więc znalezienie się gałęzi drzew w odległości powodującej wyładowania opalające czubki drzew, co zwiastować miało prawdopodobieństwo nastąpienia zwarcia łukowego i zaistnienia katastrofy (pożar, uszkodzenie linii), a w każdym razie powstania poważnego zagrożenia dla ludzi, została we wniosku szczegółowo opisana, zaś dla jej wykazania przedstawiono dowody. Niektóre z nich dołączone były do wniosku ( zdjęcia, szkic geodezyjny), inne zostały zawnioskowane do przeprowadzenia ( dowód z zeznań świadków na okoliczność przebiegu sytuacji w dniu 12.06.2015r., dowód z opinii biegłego elektroenergetyka co do możliwości powstania zwarcia łukowego, opracowania znajdujące się w innych sprawach co do możliwości wystąpienia zagrożeń, w tym awarii systemu przesyłowego, o dołączenie których wnioskował skarżący). Dowody te nie zostały przeprowadzone, a co więcej, nie został ustalony stan faktyczny w zakresie potwierdzenia wydarzeń z dnia 12 czerwca 2015r. wraz z zaistnieniem opisanych zagrożeń, bądź stwierdzenia odmiennego ich przebiegu wykluczającego przyjęcie zaistnienia niebezpieczeństwa opisanego we wniosku. Brak ustaleń w tym zakresie spowodował oparcie się organów przy subsumpcji normy prawnej art. 126 ust. 5 u.g.n. na niewystarczających okolicznościach; na okolicznościach, które mogły stanowić uzupełnienie argumentacji, pod warunkiem wszakże, że zostanie zweryfikowany przebieg wydarzeń w dniu 12 czerwca 2016r. Trzeba bowiem jasno powiedzieć, że jest oczywistym, że drzewa rosną i o ile posadzone są pod linią wysokiego napięcia, to konieczne będzie w pewnym momencie ich wycięcie, aby nie doprowadzić do zaczepienia o przewody linii. Kolejną oczywistością jest stwierdzenie, że proces wzrostu rozciąga się w czasie i że zagrożenie związane z możliwością dotknięcia linii i wywołania zwarcia intensyfikuje się w czasie. Na pewnym etapie tego procesu odległość gałęzi od linii uzasadnia podejmowanie starań o ich wycięcie w oparciu o art. 83 ustawy o ochronie przyrody, zaś w pewnym momencie może już powstać sytuacja nagłości uzasadniająca podjęcie działań w trybie art. 126 ust. 1 u.g.n. Może się bowiem zdarzyć tak, że określony stan uzasadniający wejście na nieruchomość może już jakiś czas istnieć (wzrost drzew), natomiast nagłość potrzeby wynika z aktualnego pozyskania wiedzy o tym stanie, czyli uzyskania informacji o ryzyku znacznej szkody, która może wystąpić w każdej chwili (por. uzasadnienie wyroku WSA w Łodzi z 25 lutego 2014r. II SA.Łd 1101/13, Lex/el.). Wreszcie – w określonej sytuacji ryzyko to ulegnie takiej intensyfikacji, że można już mówić o kwalifikowanym zagrożeniu z art. 126 ust. 5 u.g.n.

Tym samym argumentacja organów, eksponująca pewien czas trwania stanu wzrostu drzew oraz wydawane w sprawie decyzje poprzedzające dzień [....] 2015r. - nie sięga istoty sprawy. Istotą sprawy jest bowiem zweryfikowanie, czy w dniu [....] 2015r. wystąpiła sytuacja opisana przez skarżącego we wniosku oraz czy wypełnia ona hipotezę z art. 126 ust. 5 w zw. z ust. 1 u.g.n. W tym celu, jak wspomniano, należało zweryfikować twierdzenia skarżącego w oparciu o przedstawione i wnioskowane dowody, czy też inne uznane przez organ za konieczne do przeprowadzenia. Należało zatem ustalić przebieg wydarzeń w opisanym dniu (kwestia odległości drzew od linii, występowania trzasków czyli zwarć, na skutek tego opalania gałęzi drzew), oraz czy w opisanej sytuacji wystąpiło wskazywane we wniosku zagrożenie z wysokim stopniem prawdopodobieństwa. Należy bowiem przypomnieć, że opisane we wniosku ewentualne konsekwencje zwarcia są poważne (upalenie się przewodu roboczego linii i w konsekwencji jego opadnięcie na ziemię, często połączone z uszkodzeniem konstrukcji słupów; przejściowe lub trwałe wyłączenie pracy linii skutkujące zakłóceniami w prawidłowej pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego, co w dalszej konsekwencji może doprowadzić do przerw w dostarczaniu energii elektrycznej (tzw. Blackoufu) w znacznej części województwa [....] i [....] ; zniszczenie instalacji i urządzeń elektrycznych w budynkach mieszkalnych znajdujących się w pobliżu trasy linii; możliwość, że płynący ziemią wysoki prąd zwarciowy rozpłynie się do instalacji domowej poprzez bednarkę uziemienia budynku mieszkalnego; uderzenie osób znajdujących się w pobliżu linii przez opadający przewód lub spadające upalone gałęzie drzew; porażenie prądem ludzi i zwierząt ze skutkiem utraty zdrowia lub życia w przypadku dotknięcia drzewa w chwili zwarcia lub znajdowania się w jego pobliżu, w szczególności, że drzewa na nieruchomości znajdują się na terenie nieogrodzonym, a na sąsiednich działkach na stałe przebywają ludzie; zapalenie się drzewa, a w dalszej konsekwencji pożar na terenie najbliższego sąsiedztwa). Gdyby zatem taka sytuacja i opisane zagrożenie wystąpiły, to w ocenie Sądu należałoby temu przeciwdziałać poprzez niezwłoczne podjęcie takich działań, jakie zrealizował skarżący w trybie omawianego przepisu ( wejście na nieruchomość i obcięcie gałęzi). Rzecz jednak w tym, że rozważania w tej kwestii można prowadzić jedynie hipotetycznie, z uwagi na wspominany już kilkakrotnie brak ustaleń faktycznych. W tej sytuacji doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego i w konsekwencji brak ustalenia stanu faktycznego. To z kolei powoduje, że uzasadniony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Przypomnieć trzeba, że zgodnie z tym przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Stanowisko organu prowadzącego postępowanie winno znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. Zadaniem uzasadnienia stanowiącego integralny składnik decyzji jest bowiem wyjaśnienie jej dyspozytywnej części, jakim jest rozstrzygnięcie (tak NSA w wyroku z dnia 12 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Kr 856/98, LEX nr 43041). Winno ono zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 3. Mocą tej zasady organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Nie wykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W opinii Sądu zaskarżone decyzje wskazanych wymogów nie spełniają, a to z kolei skutkuje ich uchyleniem. Stąd w tym zakresie zarzuty skargi okazały się zasadne. W efekcie braku ustalenia stanu faktycznego doszło nadto do błędnej subsumpcji, co stanowi o naruszeniu prawa materialnego, a to art. 126 ust. i i ust. 5 u.g.n., które miało wpływ na wynik sprawy.

Nie ma natomiast istotnego znaczenia w sprawie okoliczność, czy skarżący wcześniej starał się, czy też nie, o uzyskanie zezwolenia na wycięcie drzew w oparciu o art. 83 ustawy o ochronie przyrody. Sytuacja bowiem ewentualnego zaistnienia stanu "kwalifikowanej nagłości" w dniu [....] 2015r. czyni ustalanie tej kwestii bezprzedmiotowym; tak więc zarzut skargi w tym zakresie jest bezzasadny.

Wobec powyższego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. i art. 205 p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy ustalić stan faktyczny, to jest zweryfikować przebieg wydarzeń na nieruchomości w dniu [....] 2015r. w odniesieniu do twierdzeń wniosku, poprzez przeprowadzenie wnioskowanych dowodów, w zakresie koniecznym do poczynienia wskazywanych ustaleń. Pamiętać przy tym należy, że sytuacja wzrostu drzew pod linią oraz okoliczność, że skarżący wiedział o tym od 2013r. – sama przez się nie wyklucza realizacji przesłanek z art. 126 ust. 1 i 5 u.g.n. w dniu, kiedy miało miejsce wejście na nieruchomość, albowiem nie wyklucza zaistnienia w tym dniu sytuacji kwalifikowanej nagłości i tym samym zagrożenia wystąpienia znacznej szkody.