Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 258/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Sędzia WSA Wojciech Rowiński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 05 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi H. W., H. W.1 i Ł. W. na uchwałę Rady Gminy Kościan z dnia 27 stycznia 2021 r. nr XXIII/267/21 w sprawie: uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w obrębie miejscowości Stary Lubosz, Gmina Kościan 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej jej: § 26 ust. 1 i ust. 3 w odniesieniu do terenu oznaczonego symbolem 114Ps, 115Ps i 116Ps w zakresie działek ewidencyjnych nr 310, 311, 312, 320, 321, 322 i 323 położonych w obrębie ewidencyjnym 0029 Stary Lubosz, Gmina Kościan oraz § 25 ust. 3 w odniesieniu do terenu oznaczonego symbolem 106R w zakresie działek ewidencyjnych nr 338/1, 338/2 i 339 położonych o obrębie ewidencyjnym 0029 Stary Lubosz, Gmina Kościan; 2. zasądza od Rady Gminy na rzecz skarżących H. W., H. W.1 i Ł. W. solidarnie kwotę 797 zł (słownie: siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 12 marca 2024 r. H. W., H. W.1 i Ł. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na Uchwałę Nr XXIII/267/21 Rady Gminy Kościan z dnia 27 stycznia 2021 r. w sprawie: uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w obrębie miejscowości Stary Lubosz, Gmina Kościan (dalej jako "Uchwała" lub "Plan"). Skarżący zaskarżyli powyższa Uchwałę w części, tj. § 26 ust. 1 i 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w obrębie wsi Stary Lubosz i w odniesieniu do działek gruntu nr ew. 310, 311, 312, 320, 321, 322 i 323 (tereny oznaczone 115Ps i 116Ps) oraz § 25 ust. 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w obrębie wsi Stary Lubosz i 338/1, 338/2 i 339 (tereny oznaczone 106 R) posiadanych przez Skarżących.

Skarżący zarzucili naruszenie:

1) art. 2 Konstytucji w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji wobec braku przesłanek przemawiających za ograniczeniem sposobu korzystania z ich nieruchomości wyłącznie jako pola, pastwiska i łąki, w szczególności poprzez brak jakiegokolwiek interesu (publicznego lub prywatnego) przemawiającego za takim ograniczeniem (a wręcz przeciwnie - wobec interesu Skarżących, dla których nieruchomości są częścią prowadzonego gospodarstwa rolnego, a tym samym wymagać może wykorzystania innego niżli tylko takie jak przyjęto, tym bardziej w świetle przeznaczenia terenów okolicznych, na których położona jest pozostała część gruntów stanowiących całość gospodarstwa Skarżących), co jednocześnie stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego w rozumieniu art. 28 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity z Dz. U. z 2023 r., poz. 977 ze zm., dalej jako: "u.p.z.p."),

2) art. 21 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji poprzez rzeczywiste ograniczenie możliwości władania nieruchomościami i rozporządzania nią przez Skarżących, naruszające istotę prawa własności i uprawnień z nim związanych oraz postawienie Skarżących w gorszej pozycji od właścicieli i użytkowników wieczystych innych okolicznych nieruchomości objętych Planem Miejscowym, dla których - w przeciwieństwie do Nieruchomości - przewidziane są alternatywne możliwości wykorzystania gruntu, co stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p.

Biorąc powyższe pod uwagę wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej Uchwały w sprawie planu miejscowego w części odnoszącej się do nieruchomości Skarżących, ewentualnie wnieśli o stwierdzenie wydania zaskarżonej Uchwały w sprawie planu miejscowego w części odnoszącej się do nieruchomości Skarżących z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu wskazano, że sprawa niniejsza dotyczy nieuzasadnionej w ocenie Skarżących ingerencji poprzez uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w istotę prawa własności ich nieruchomości, składających się na duże gospodarstwo rolne. Plan miejscowy bowiem w ustalonym kształcie powoduje niemożliwość dalszej nie tylko rozbudowy i inwestowania w rozwój tegoż, ale zakazuje także choćby tylko robót budowlanych mających na celu przebudowę czy remont istniejących już budynków, jako że dla działek zabudowanych przewiduje przeznaczenie takie, jakby zabudowa na nich nie istniała - prawdopodobnie przez błąd planistyczny (tudzież przeoczenie, niewystarczającą staranność na etapie przygotowywania projektu planu).

Zdaniem Skarżących ograniczenia wynikające z planu miejscowego już uniemożliwiły im zmianę sposobu użytkowania już istniejącego budynku magazynu płodów rolnych, co było przedmiotem orzekania w nieprawomocnym wyroku tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2023 roku do sygnatury akt IV SA/Po 589/23, który to wyrok potwierdza w pełnej rozciągłości ograniczenia wynikające z planu miejscowego. Skarżący podali, że z ograniczeniami tymi nie sposób się zgodzić, mając na uwadze zarzucane w petitum skargi przepisy konstytucyjne oraz brak uzasadnienia dla przeznaczenia nieruchomości zabudowanych już budynkami gospodarczymi wyłącznie na łąki i pastwiska (115 Ps).

Dalej argumentowano, że na etapie uchwalania planu miejscowego popełniono błąd co najmniej w odniesieniu do działek składających się na nieruchomości Skarżących i plan miejscowy nie ukazuje na załączniku graficznym istniejącej już w momencie jego uchwalania zabudowy gospodarczej, przyjmując fałszywie i wadliwie, że działki 321,322 i 323 stanowią grunty niezabudowane i tym samym mogą zostać przeznaczone pod łąki i pastwiska. Już tylko sam ten błąd w ocenie Skarżących uzasadnia stwierdzenie nieważności planu miejscowego w zaskarżonej części, jako że przyjęcie za podstawę ustaleń planistycznych nieaktualnych warunków zagospodarowania i zabudowania nieruchomości należy uznać za błąd tak istotny.

Dalej wskazano, że podobny błąd popełniony został przez Radę Gminy w odniesieniu do działek gruntu nr 338 (obecnie 338/1 i 338/2) i 339. W odniesieniu do tych działek i sposobu ich zagospodarowania w Planie Miejscowym popełniono podobny błąd - przyjmując na poziomie Rady Gminy, że stanowią one (jak i działki z nimi sąsiadujące) grunty niezabudowane, mogące podlegać wyłączeniu z zabudowy, podczas gdy tak nie było i nowymi ograniczeniami nakładanymi przez Plan Miejscowy być nie powinno.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 2 Konstytucji w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji wskazano, że w ocenie Skarżących plan miejscowy, poprzez ustanowienie wyłącznie jednego przeznaczenia ich nieruchomości, tj. pola, pastwiska lub łąki oraz nie przewidując możliwości jej zabudowy ani innego zagospodarowania (mimo umieszczenia nieruchomości w Studium wśród terenów - analogicznie do działek sąsiednich posiadanych przez Skarżących - stanowiących funkcjonalną całość dużego gospodarstwa rolnego), narusza art. 2 Konstytucji w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji, bowiem reguluje przeznaczenie nieruchomości niezgodnie z zasadą proporcjonalności i nie wskazuje żadnych przesłanek, w tym interesu publicznego lub prywatnego, przemawiających za takim ograniczeniem. Tymczasem Skarżący stanęli na stanowisku, że zasada proporcjonalności nie jest jednoznacznie zdefiniowana. Co do zasady jednak jest ona postrzegana jako adresowana do organów państwa dyrektywa, zgodnie z którą organy te czyniąc użytek z przyznanych kompetencji nie powinny ustanawiać nadmiernych ograniczeń w korzystaniu przez jednostkę z podstawowych praw i wolności. Przekroczenie przysługującego gminie władztwa planistycznego poprzez niezgodne z zasadą równości i zasadą proporcjonalności ograniczenie prawa własności nieruchomości stanowi naruszenie zasad sporządzania planu w rozumieniu art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Trudno jest przy tym zdaniem Skarżących uzasadnić takie ograniczenie możliwości zagospodarowania nieruchomości także biorąc pod uwagę sąsiedztwo terenów oznaczonych w planie miejscowym symbolami 115 Ps i 116 Ps, które otoczone są pozostałymi działkami składającymi się na gospodarstwo rolne Skarżących, oznaczone przede wszystkim symbolami RM (tereny zabudowy zagrodowej - 91 RM, 92 RM, 93 RM, 94 RM, 95 RM; czy też terenami rolnymi - 106 R). Nie wydaje się w żadnym wypadku, aby aktualne ograniczenie sposobu zagospodarowania akurat nieruchomości było efektem konieczność rozstrzygania sporów między interesem Skarżących z interesami podmiotów dysponujących sąsiednimi terenami. Przewidziane uchwałą ograniczenie w zagospodarowaniu akurat Nieruchomości sprawia wręcz wrażenie błędu planistycznego i niedostrzeżenia - na etapie uchwalania planu miejscowego - że tereny przeznaczone pod łąki i pastwiska zostały już częściowo zabudowane, a skoro tak - dopuszczona powinna być możliwość już tylko przebudowy, rozbudowy czy nadbudowy tych zabudowań należących do infrastruktury gospodarstwa rolnego, aby nie dopuszczać do sytuacji możliwej degradacji tej zabudowy.

Plan miejscowy według Skarżących również w sposób nieuzasadniony abstrahuje także od sposobu zagospodarowania nieruchomości, który powstał przed jego uchwaleniem i który - wobec treści zaskarżonej Uchwały - nie może być rozwijany i kontynuowany. Na działkach 321, 322 i 323 zlokalizowane są bowiem dwa duże (długości kilkudziesięciu metrów) budynki gospodarskie, stanowiące oborę i wiatę na płody rolne, na istnienie których plan miejscowy w ogóle nie zwraca uwagi.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 21 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji wskazano, że bez uchylenia planu miejscowego w zaskarżonej części nie jest możliwe wykorzystanie Nieruchomości na inny cel niż pole, pastwisko lub łąka, w szczególności na cel budowlany. Organy administracji publicznej nie mogą bowiem wydać pozwolenia na budowę sprzecznego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Taka sytuacja powoduje ograniczenie w zakresie władania nieruchomością i możliwości jej zabudowy oraz stanowi przejaw nierówności wobec prawa. W praktyce Skarżący nie mogą bowiem nie tylko zmienić sposobu korzystania z nieruchomości (w przeciwieństwie do podmiotów władających sąsiednimi terenami, dla których przewidziano są alternatywne sposoby zagospodarowania), co może prowadzić do togo, że nieruchomość stanie się dla niego zbędna i pozostanie jedynie ciężarem (z uwagi na konieczność opłacania podatku od nieruchomości, etc.), a co więcej - Skarżący nawet nie mogą zbyć jej na rzecz dowolnego podmiotu. Nabywca musiałby bowiem być podmiotem, który zdecyduje się kontynuować dotychczasową działalność i to tylko w zakresie uprawy roli lub wypasu zwierząt (na inne zagospodarowanie bowiem plan miejscowy nie pozwala). Oznacza to znaczne zawężenie grona potencjalnych nabywców nieruchomości Skarżących i tym samym stawia Skarżących w gorszej pozycji negocjacyjnej od właścicieli lub użytkowników wieczystych innych nieruchomości objętych Planem Miejscowym.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Kościan wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 6 ust 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 977 ze zm.) ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości, a każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do: zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Ponadto wskazano na fakt, że przyjęcie Uchwały Nr XXIII/267/21 Rady Gminy Kościan z dnia 27 stycznia 2021 r. w sprawie: uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w obrębie miejscowości Stary Lubosz, Gmina Kościan, zostało poprzedzone procedurą uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zgodnie z zapisami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 977 ze zm.). Ponadto podobne ograniczenia obowiązywały w MPZP z 2006 r., ale także w MPZP obowiązującym wcześniej jak również w Planie Ogólnym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2003 r.

Dalej argumentowano, że na etapie procedury uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to jest w ramach czasowych od 21 maja 2019 r. do 27 stycznia 2021 r. (21 maja 2019 r. Rada Gminy Kościan podjęła Uchwałę Nr VII/58/19 w sprawie: przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w obrębie miejscowości Stary Lubosz, Gmina Kościan, 29 maja poprzez obwieszczenie/ogłoszenie w prasie miejscowej zawiadomiono o możliwości składania wniosków do projektu miejscowego planu. Termin składania wniosków wskazano na dzień 02 lipca 2019 r. Dnia 28 października 2020 r. zawiadomiono poprzez obwieszczenie/ogłoszenie w prasie miejscowej o wyłożeniu planu do publicznego wglądu w terminie 05 listopada 2020 r. - 30 listopada 2020 r. Termin dyskusji publicznej ustalony został na dzień 25 listopada 2020 r., a termin składania uwag w nieprzekraczalnym terminie do dnia 15 grudnia 2020 r. W dniu 27 stycznia 2021 r. Rada Gminy Kościan podjęła Uchwałę Nr XXIII/267/21 w sprawie: uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w obrębie miejscowości Stary Lubosz, Gmina Kościan) skarżący tj. H. W., H. W.1 i Ł. W. nie składali żadnych wniosków oraz uwag do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Odnosząc się do poszczególnych punktów uzasadnienia skargi, poczynając od punktu 1, organ zwrócił uwagę, że inwestycje Skarżących zostały zrealizowane na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w obrębie wsi Stary Lubosz uchwała Nr XXXV/267/06 Rady Gminy Kościan z dnia 21 czerwca 2006 r. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. 133, poz. 3253 z dnia 23 sierpnia 2006 r.) Działki będące przedmiotem skargi przeznaczone zostały w nim pod tereny rolne. Plan dopuszczał m.in. budowę budowli rolniczych oraz urządzeń infrastruktury technicznej związanych z produkcją rolną.

Odnośnie punktów uzasadnienia 2-7, w zakresie wskazanych ograniczeń wynikających z planu miejscowego i dotyczących braku możliwości zmiany sposobu użytkowania "już istniejącego budynku magazynu płodów rolnych", organ wskazał, że obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w obrębie miejscowości Stary Lubosz, Gmina Kościan Uchwała Nr XXXIII/267/21 Rady Gminy Kościan z dnia 27 stycznia 2021 r. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. poz. 1674 z dnia 26 lutego 2021 r.), jak również zmieniany tą uchwałą miejscowy planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w obrębie wsi Stary Lubosz - uchwała Nr XXXV/267/06 Rady Gminy Kościan z dnia 21 czerwca 2006 r. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. 133, poz. 3253 z dnia 23 sierpnia 2006 r.) zakazywał budowy jakichkolwiek budynków w tym magazynowych, a co za tym idzie również zmiany sposobu ich użytkowania. Nie bez znaczenia jest również fakt, że pozwolenie na budowę nr 116/2020 z dnia 18 lutego 2020 r., na które powołują się Skarżący, dotyczy budowy wiaty na płody rolne, a nie budynku magazynu płodów rolnych.

Odnośnie punktów 8-9 skargi organ wskazał, że działki nr ewid. 338 (obecnie 338/1 i 338/2) i 339, zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w obrębie miejscowości Stary Lubosz, Uchwałą Nr XXXIII/267/21 Rady Gminy Kościan z dnia 27 stycznia 2021 r., jak również zgodnie z poprzednio obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w obrębie wsi Stary Lubosz - uchwała Nr XXXV/267/06 Rady Gminy Kościan z dnia 21 czerwca 2006 r., przeznaczone były i są pod tereny rolne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu uwzględniającemu skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., stwierdzenie nieważności tej uchwały w całości lub w części albo stwierdzenie, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem zaskarżania w niniejszej sprawie jest Uchwała Nr XXIII/267/21 Rady Gminy Kościan z dnia 27 stycznia 2021 r. w sprawie: uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w obrębie miejscowości Stary Lubosz, Gmina Kościan (zwana dalej "Uchwałą", "Planem").

Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona Uchwała, jako podjęta w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, co wynika wyraźnie w treści przepisu art. 14 ust. 8 ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2020 r. poz. 293 ze zm., w brzmieniu obowiązującym na dzień podjęcia zaskarżonej Uchwały, dalej "u.p.z.p."). Tym samym bez wątpienia należy ona do kategorii aktów zaskarżalnych do sądu administracyjnego, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.

W świetle art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2022r., poz. 559 ze zm., dalej "u.s.g.") legitymacja do wniesienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego do sądu administracyjnego przysługuje nie temu, kto ma w tym interes prawny, ale temu, czyj interes prawny został naruszony skarżonym rozstrzygnięciem (zob. wyrok NSA z 03.09.2004 r., OSK 476/04, ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 2). Naruszenie interesu prawnego wnoszącego skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, muszą więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego. Wskazać należy, iż w wyroku z 04 listopada 2003 r. (SK 30/02, OTK-A 2003, nr 8, poz. 4) Trybunał Konstytucyjny zauważył, że skarga na podstawie art. 101 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Podstawą zaskarżenia jest bowiem równocześnie naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela, ewentualnie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą w inny sposób prawnie związany. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że każdy skarżący składając skargę w trybie art. 101 u.s.g. musi wykazać, iż w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza (pozbawia lub ogranicza) jego interes prawny lub uprawnienie jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka określonej wspólnoty samorządowej.

W świetle powyższego w niniejszej sprawie Skarżący, w ocenie Sądu, dysponowali legitymacją procesową do wniesienia skargi na przedmiotową Uchwałę. Co do zasady interesem prawnym do zaskarżenia uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego legitymują się właściciele działek położnych na terenie objętym danym planem miejscowym, skoro jego ustalenia bezpośrednio oddziałują na prawa i obowiązki właścicieli tych działek, zwłaszcza w zakresie wynikającej z planu miejscowego zmiany przeznaczenia terenów, czy możliwości ich zagospodarowania. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, Skarżący wykazali, że są właścicielami działek nr 310, 322, 311, 321, 312, 320, 323, 338/1, 338/2 (H. W., H. W.) oraz nr 339 (Ł. W.) w Starym Luboszu, objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętym zaskarżoną Uchwałą.

Uznając natomiast materialnoprawną legitymację Skarżących do skutecznego kwestionowania postanowień przedmiotowej Uchwały wskazać należy, że w przypadku rozpatrywania skargi złożonej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. wojewódzki sąd administracyjny, kontrolując zaskarżony akt w zakresie zasad i trybu jego sporządzenia, czyni to więc zasadniczo w granicach wyznaczonych naruszeniem indywidualnego interesu prawnego Skarżących.

Zgodnie z art. 53 § 2a p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie. Skarga była zatem dopuszczalna.

Jak wynika z części wstępnej zaskarżonej Uchwały, jej podstawę prawną stanowiły przepisy art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713 ze zm.). Uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z dnia 26 lutego 2021 r. (poz. 1674) i weszła w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia (zob. § 34 Uchwały).

Należy podkreślić, iż kontrola Sądu w sprawach dotyczących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego nie może dotyczyć celowości, czy słuszności dokonywanych w planie rozstrzygnięć. Ogranicza się ona wyłącznie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał, a zwłaszcza przestrzegania zasad planowania oraz określonej ustawą procedury planistycznej.

Oceny, czy uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest obarczony wadą skutkującą stwierdzeniem jego nieważności chociażby w części na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. dokonuje się na gruncie art. 28 ust. 1 u.p.z.p., w myśl którego istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.

Przesłanki nieważności uchwały określa art. 91 u.s.g. Zgodnie z art. 91 ust. 1 i ust. 4 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, a w przypadku nieistotnego naruszenia prawa nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Ustawodawca wskazał w ten sposób, że podstawą stwierdzenia nieważności uchwały są istotne naruszenia prawa, przy czym powołana regulacja nie typizuje takich istotnych naruszeń prawa, podobnie jak nie charakteryzuje nieistotnych naruszeń prawa, które ustawodawca uwzględnił w art. 91 ust. 4 u.s.g., sankcjonując w odmienny niż stwierdzenie nieważności sposób tę kategorię wadliwości wymienionych aktów organu gminy. Pomimo, iż przepisy prawa nie zawierają taksatywnego wyliczenia wadliwości aktu prawa miejscowego, to wypracowane w omawianym zakresie poglądy nauki i judykatury pozwoliły ustalić pewien katalog istotnych naruszeń prawa, skutkujących stwierdzeniem nieważności uchwały organu gminy. Do tych "kwalifikowanych" naruszeń zalicza się: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy prawnej do podjęcia określonego rodzaju uchwały, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą jej podjęcia, naruszenie procedury podjęcia uchwały. Akceptując prezentowane dotychczas w tym przedmiocie poglądy (np. wyrok NSA z dnia 24 marca 1992r. sygn. akt II SA/Wr 96/92, publ. OSP z. 7-8 z 1993 r. poz. 148), Sąd rozpoznając niniejszą sprawę przeprowadził ocenę w ramach powyżej określonych przesłanek istotnego naruszenia prawa.

Jak wspomniano, zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Przepis art. 28 ust. 1 u.p.z.p. ustanowił więc dwie podstawowe przesłanki zgodności z przepisami prawa uchwały o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego:

- po pierwsze przesłankę materialnoprawną, a mianowicie uwzględnienie zasad sporządzania planu miejscowego,

- po drugie, przesłankę formalnoprawną, a mianowicie zachowanie procedury sporządzenia planu i właściwości organu.

Przenosząc dotychczasowe uwagi o charakterze ogólnym na grunt niniejszej sprawy, należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że we wniesionej skardze zostały podniesione wyłącznie zarzuty dotyczące naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego, natomiast nie podniesiono żadnego zarzutu, który dotyczyłby naruszenia trybu sporządzania planu.

Przechodząc, w niniejszej sprawie, do oceny zasadności zarzutów skargi dotyczących zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazać należy, że dotyczą one zaskarżenia Uchwały w części odnoszącej się do działek należących do Skarżących. W tym też zakresie Sąd przystąpił do oceny zasadności zarzutów skargi i uznał, że zasługują one na uwzględnienie. Zarzuty te w głównej mierze sprowadzają się do braku istnienia przesłanek przemawiających za ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości Skarżących określonym w Uchwale.

Tereny działek nr 310, 311, 312, 320, 321, 322 i 323 oznaczono w planie miejscowym symbolem Ps - tereny łąk, natomiast działki o nr 338/1, 338/2 i 339 oznaczono symbolem R - tereny rolne.

W § 26 w odniesieniu do działek nr 310, 311, 312, 320, 321, 322 i 323 (tereny oznaczone w materiałach planistycznych symbolem 114 Ps, 115 Ps i 116 Ps) Rada określiła przeznaczenie podstawowe terenu: tereny użytkowania rolniczego. W ust. 3 tego postanowienia Uchwały ustalono zakaz realizacji zabudowy.

Natomiast, w § 25 ust. 3 Uchwały dla działek o nr 338/1, 338/2 i 339 (tereny oznaczone symbolem 106 R) ustalono zakaz lokalizacji zabudowy z wyjątkiem obiektów i sieci infrastruktury technicznej z niezbędnymi urządzeniami.

Należy na wstępie podkreślić, że w świetle art. 3 ust. 1 u.p.z.p. do zadań własnych gminy należy kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.z.p. w planie miejscowym następuje ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu. Ustalenia miejscowego planu kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 u.p.z.p.). Przywołane przepisy tworzą normatywne zręby doktrynalnej koncepcji tzw. władztwa planistycznego gminy, przez które rozumie się przyznaną organom gminy przez ustawodawcę kompetencję do określania w sposób władczy (jednostronny i wiążący) przeznaczenia terenów położonych na obszarze gminy oraz zasad (sposobów) ich zagospodarowania. W ramach tego władztwa organy gminy mogą samodzielnie kształtować przeznaczenie oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się na obszarze ich działania, pod warunkiem, że czynią to w granicach obowiązującego prawa i nie nadużywają swych uprawnień. Kwestie miejscowego planu uszczegóławiają przepisy art. 15 ust. 2 i 3 u.p.z.p., w których ustawodawca zawarł zestawienie, odpowiednio, obligatoryjnych i fakultatywnych elementów planu miejscowego.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p. w planie miejscowym określa się obowiązkowo szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy.

Należy zaznaczyć, że owa "obligatoryjność" elementów wymienionych w art. 15 ust. 2 u.p.z.p. nie może być rozumiana zbyt dosłownie, gdyż – jak się trafnie przyjmuje się w dominującym obecnie nurcie orzecznictwa sądowoadministracyjnego (por. np. wyrok NSA z 20 kwietnia 2016 r., II OSK 1993/14, CBOSA) – plan miejscowy musi zawierać poszczególne ustalenia, o których mowa w art. 15 ust. 2 u.p.z.p., tylko wówczas, gdy okoliczności faktyczne dotyczące obszaru objętego planem, wynikające zwłaszcza z istniejącego lub planowanego przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu, uzasadniają dokonanie takich ustaleń.

Przechodząc dalej wskazać należy, że prawo własności, którego ochronę zapewniają przepisy art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji, przepisy art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiąc w art. 64 ust. 3, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. Z kolei stosownie do regulacji art. 31 ust. 3 Konstytucji ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, w tym prawa własności, mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ingerencja w sferę prawa własności pozostawać musi w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych wyżej celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Władztwo planistyczne może być więc realizowane przez organ gminny tylko w zakresie wyznaczonym przez obowiązujące prawo, a więc nie w sposób dowolny. Jeżeli gmina decyduje się na ingerencję w prawo własności, to tego rodzaju działanie wymaga zastosowania zasady proporcjonalności.

Określenie w planie statusu planistycznego nieruchomości musi być więc dokonane przede wszystkim zgodnie z wymogami art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Status ten nie może prowadzić do naruszenia istoty prawa własności, z czym mamy do czynienia "gdy regulacje prawne, mimo że nie znoszą samego prawa własności, to jednak w praktyce uniemożliwiają korzystanie z niego i realizację jego funkcji" (wyrok TK z 9 lipca 2007 r. sygn. P 30/06, OTK-A 2007, Nr 7, poz. 74). Rolą organu planistycznego jest zatem wyważenie interesu publicznego i interesów prywatnych tak, aby w jak największym stopniu zabezpieczyć i rozwiązać potrzeby wspólnoty, jednak w jak najmniejszym naruszając prawa właścicieli nieruchomości objętych planem. Zdaniem Sądu zaskarżone przepisy § 26 ust. 1 i 3 oraz § 25 ust. 3 Uchwały naruszają te wymogi.

Odnosząc się w tym miejscu do skargi, zdaniem Sądu nie są trafne argumenty sugerujące błąd lub omyłkę Rady Gminy Kościan, polegającą na przeznaczeniu nieruchomości już zabudowanych budynkami wyłącznie na łąki i pastwiska czy tereny użytkowania rolniczego. Skarżący upatrują źródło tego błędu w braku oznaczenia na mapie będącej załącznikiem graficznym do Planu zabudowań istniejących na działkach do nich należących. Skarżący również zarzucali, że Plan zakazuje robót budowlanych mających na celu przebudowę czy remont istniejących budynków.

W tym miejscu wskazać należy, że zasadą jest, iż plan miejscowy sankcjonuje istniejącą na terenie objętym Planem legalną zabudowę oraz obowiązujące decyzje o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę danego obiektu. Plan miejscowy określa bowiem przeznaczenie terenów na przyszłość i nie stanowi podstawy do ingerencji w zastany sposób zagospodarowania terenu. Podzielić należy pogląd wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych, że jeśli w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie zawarto postanowień określających wykorzystanie danych terenów do czasu ich zagospodarowania zgodnie z tym planem, wówczas z mocy art. 35 u.p.z.p. tereny te mogą być wykorzystane w dotychczasowy sposób (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2010 r., II OSK 1174/10, LEX nr 1613177; wyrok WSA w Opolu z 8 marca 2011 r., II SA/Op 681/10, LEX nr 1127631). Przepis art. 35 u.p.z.p. zapewnia możliwość wykorzystania terenów, których przeznaczenie Plan zmienia, w sposób dotychczasowy. Nadto, w § 7 ust. 4 Uchwały Rada przyjęła, że dla istniejącej zabudowy, dopuszcza się remont i przebudowę za zachowaniem istniejących parametrów.

Zdaniem Sądu, działania organu planistycznego polegające na doprowadzeniu do zakazu zabudowy na terenach działek Skarżących można by uznać za celowe, co jednak nie jest jednoznaczne z ich prawidłowością. Dlatego Sąd podziela co do zasady dalsze zarzuty Skarżących podniesione w skardze, o czym mowa poniżej.

Co do zasady, jak już wskazano, plan miejscowy może przewidywać zakaz zabudowy. Organ jednak nie wykazał, aby tak daleko idące ograniczenie prawa własności jak całkowity zakaz nowej zabudowy, jak należy rozumieć: wszelkiej zabudowy, było konieczne i uzasadnione. Nie sposób doszukać się przesłanek zakazu zabudowy w uzasadnieniu projektu planu miejscowego sporządzanego stosownie do treści art. 15 ust. 1 u.p.z.p., a także w aktach planistycznych. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Kościan wskazywała na brak aktywności Skarżących w procesie uchwalaniu Planu, czego nie można uznać za wystarczający argument za wprowadzeniem tego typu najdalej idącego ograniczenia przez organ planistyczny. Nie sposób bowiem przyjąć, że konieczna jest aktywność obywatela, w celu zabezpieczenia jego interesów w postępowaniu prowadzonym z urzędu, jakim jest procedura planistyczna. To organ powinien stać na ich straży prawa i odpowiednio interesy wspólnoty i indywidualnego obywatela wyważyć. Tego w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu zabrakło.

Dodatkowo organ wskazywał na to, że tożsame zakazy obowiązywały na gruncie uprzednio obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tego terenu, przyjętego uchwałą Nr XXX/267/06 Rady Gminy Kościan z dnia 21 czerwca 2006 r. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. 133, poz. 3253). Tymczasem po pierwsze, § 60 tej uchwały dotyczący terenów działek Skarżących, oznaczonych symbolem R – to tereny rolnicze. Przewidywano wówczas dla tego terenu budowę urządzeń infrastruktury technicznej związanej z produkcją rolną, dopuszczono sytuowanie budowli rolniczych. Już więc z tego powodu należy wskazać, że poprzednio obowiązujące postanowienia planu miejscowego nie przewidywały kategorycznego zakazu zabudowy, jak w planie obecnie obowiązującym. Postanowienia poprzedniego planu umożliwiły bowiem uzyskanie przez Skarżących stosownych pozwoleń na budowę dla istniejącej zabudowy, co nie było przedmiotem sporu. Po drugie, kontrola legalności zaskarżonej Uchwały nie polega na badaniu jej zgodności z poprzednio obowiązującym planem miejscowym, lecz z przepisami u.p.z.p.

W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z art. 9 ust. 4 u.p.z.p., ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. W myśl zaś art. 20 ust. 1 in principio u.p.z.p., plan miejscowy uchwala rada gminy po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium. Na tle tych regulacji należy przyjąć, że ustalenia planu miejscowego są konsekwencją postanowień studium. W ramach uprawnień wynikających z władztwa planistycznego gmina może zmienić w planie miejscowym dotychczasowe przeznaczenie określonych obszarów gminy, ale tylko w granicach zakreślonych ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Również analiza obowiązującego na terenie działek Skarżących Studium Gminy Kościan (uchwała Nr XVII/187/12 Rady Gminy Kościan z dnia 26 kwietnia 2012 r., zmieniona ostatnią uchwałą Nr XXIV/309/17 z dnia 2 marca 2017 r. Rady Gminy Kościan) nie wskazuje na konieczność tak kategorycznego ograniczenia sposobu zagospodarowania przedmiotowego terenu, jak zakaz zabudowy. Studium przewiduje na tym terenie subrejon hodowlany (łąkowy), do którego należą działki Skarżących, predystynowany jest do pełnienia funkcji ekologicznych, z ograniczonym wykorzystaniem dla gospodarki rolnej i leśnej oraz korzystnymi warunkami dla rozwoju hodowli i produkcji pasz, lokalnie z dopuszczeniem funkcji osadniczej i wykorzystania rekreacyjnego (str. 24 studium). W Studium mowa jest zatem o ograniczeniu wykorzystywania dla gospodarki rolnej, co z całą pewnością nie może oznaczać kategorycznych zakazów, w tym zabudowy, a nawet dalej: tworzenie korzystnych warunków dla rozwoju hodowli i produkcji pasz.

Konkretnych okoliczności i przesłanek odnoszących się do potrzeby wprowadzenia zakazu zabudowy na terenach rolnych oraz łąk nie wskazuje także Prognoza oddziaływania na środowisko miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w obrębie wsi Stary Lubosz, zalegająca w dokumentacji planistycznej (w szczególności w jej celach głównych, jak i ustaleniach szczegółowych, k. 5 i nast.). Takich przesłanek wynikających ze szczególnych walorów przyrodniczych terenu, czy potrzeby ochrony środowiska oraz zdrowia i życia mieszkańców nie zawiera też pozytywna opinia z uwagami Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu (k. 101 akt adm.), czy Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kościane (k. 111 i nast. akt adm.), Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego inspektora Sanitarnego (k. 118 i nast. akt adm.).

Nie budzi też wątpliwości Sądu, że elementem kształtowania zagospodarowania nieruchomości rolnych może być wyłączenie części nieruchomości rolnych spod zabudowy w celu pozostawienia ich wyłącznie pod uprawy, jednak nie może być zasadą przeznaczenie nieruchomości rolnych jedynie pod uprawy bez dopuszczenia chociażby na części terenu enklaw, gdzie taka zabudowa na potrzeby prowadzenia gospodarstwa rolnego byłaby dopuszczalna. Zakaz zabudowy na gruntach rolnych, tj. zakaz wprowadzony § 26 ust. 1 i 3 oraz § 25 ust. 3, nie wynika ze szczególnych warunków zagospodarowania terenu. Wykluczenie nawet obiektów pomocniczych związanych z produkcją rolniczą, np. silosów, wiat na zboże, pomieszczeń na sprzęt rolniczy itp. jest nieuzasadnione. Wprowadzenie tego zakazu zabudowy powinno mieć miejsce wyłącznie ze względu na ochronę wartości wymienionych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i powinno mieć charakter proporcjonalny do innych wartości konstytucyjnie chronionych, w szczególności do ochrony prawa własności. Nie sposób bowiem prowadzić racjonalnej gospodarki rolnej bez możliwości realizacji jakiejkolwiek zabudowy.

Słowem klucz w takich wypadkach zdaje się być "ograniczenie". W planie miejscowym można umieścić przepisy, z których będzie wynikać zakaz zabudowy budynków pewnego rodzaju lub budynków przekraczających jakieś parametry opisujące wielkość budynku, co pozwoli na ochronę wymagań ładu przestrzennego, potrzeby zrównoważonego rozwoju, walorów krajobrazowych, a także wymagań ochrony środowiska, w tym gospodarowania wodami, ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz ochrony złóż kopalin. Jednakże wprowadzone ograniczenia muszą uwzględniać także prawo własności. Wprowadzony tymczasem zaskarżonym planem zakaz zabudowy na terenach działek Skarżących nie sposób uznać za ustanowiony w zgodzie z prawem właścicieli. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia w tym zakresie, czy wskazania motywów jakimi kierował się uchwałodawca wprowadzając zakwestionowany zakaz zabudowy.

Zatem, zasadnicza wadliwość zaskarżonej części planu sprowadzała się właśnie do tego, że Rada Gminy Kościan nie wykazała rzeczowo i przekonująco przesłanek do wprowadzenia całkowitego zakazu zabudowy. Jeżeli w planie przyjęto założenia co do preferowania na obszarze gminy istniejącego ładu przestrzennego, to organ powinien rozważyć zastosowanie na określonych terenach adekwatnych form ich zagospodarowania i zabudowy, z uwzględnieniem również innych chronionych wartości wymienionych w art. 1 ust. 2 u.p.z.p. (zob. wyroki NSA z dnia 17 sierpnia 2022 r., sygn. akt II OSK 1144/21; z dnia 07 kwietnia 2022 r., sygn. II OSK 1565/19; z dnia 18 czerwca 2021 r., sygn. II OSK 2783/18, dostępne CBOSA).

W wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że na organie uchwalającym akt planistyczny ciąży obowiązek poszukiwania rozwiązań, które w optymalny sposób rozwiązują konflikt potrzeb publicznych i potrzeb właścicieli poszczególnych działek. W obowiązującym porządku prawnym nie ma uregulowań, które dawałyby prymat interesowi zbiorowemu nad interesem indywidualnym. Dlatego w orzecznictwie przyjmuje się, że ingerencja gminy w prawo własności nieruchomości objętej planem miejscowym wymaga każdorazowo od organów gminy wnikliwego i wszechstronnego rozważenia interesu indywidualnego i publicznego, a następnie uzasadnienia przyjętych rozwiązań planistycznych (por. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1468/08; wyrok NSA z dnia 6 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 74/18). Przy czym, nawet w odpowiedzi na skargę Rada nie wskazała motywów uzasadniających jej stanowisko, że zostały wyważone interesy prywatne i publiczne w przedmiotowej sprawie oraz że nie doszło do przekroczenia tzw. "władztwa planistycznego gminy" przy wprowadzeniu zakazu realizacji zabudowy na terenach oznaczonych symbolami R i zakazu lokalizacji zabudowy z wyjątkiem obiektów i sieci infrastruktury technicznej na terenach o symbolu Ps, zwłaszcza w odniesieniu do działek Skarżących.

W rozpatrywanej sprawie wymagania wynikające z powyższych uwarunkowań prawnych nie zostały przez Radę Gminy dochowane. Przekroczenie przez organ Gminy uprawnień planistycznych poprzez nieuzasadnienie zgodnego z zasadą proporcjonalności i równości ograniczenia prawa własności nieruchomości Skarżących, stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p.

Wobec powyższego kontrola sądowa potwierdziła zasadność zarzutów Skarżących w zakresie naruszenia zaskarżoną regulacją Uchwały w sposób rażący przepisów art. 2 Konstytucji w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji, art. 21 ust. 1 Konstytucji w zw. art. 32 ust. 1 Konstytucji i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji, a także z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Zasadne jest więc stwierdzenie nieważności zaskarżonej Uchwały w części obejmującej jej § 26 ust. 1 i ust. 3 w odniesieniu do terenu oznaczonego symbolem 114Ps, 115Ps i 116Ps w zakresie działek ewidencyjnych nr 310, 311, 312, 320, 321, 322 i 323 położonych w obrębie ewidencyjnym 0029 Stary Lubosz, Gmina Kościan oraz § 25 ust. 3 w odniesieniu do terenu oznaczonego symbolem 106R w zakresie działek ewidencyjnych nr 338/1, 338/2 i 339 położonych o obrębie ewidencyjnym 0029 Stary Lubosz, Gmina Kościan. Sąd sprecyzował, że w świetle przedłożonych materiałów planistycznych działki nr 310, 311 i 312 położone są na terenie oznaczonym symbolem 114 Ps, zatem Sąd stwierdził nieważność Uchwały w części obejmującej także i to przeznaczenie terenu w odniesieniu do działek Skarżących.

Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 p.p.s.a., obejmujących zwrot od Rady Gminy Kościan na rzecz Skarżących solidarnie uiszczonego wpisu w kwocie 300 zł i wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 480 zł równoważnego minimalnej stawce za czynności adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800) oraz zwrot 17 zł opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictwa, jak w punkcie 2 wyroku.

Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 06 maja 2024 r., na podstawie art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 kwietnia 2023 r., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stronom umożliwiono złożenie dodatkowych wniosków dowodowych lub twierdzeń, które miałyby być podnoszone na rozprawie (k. 95 i nast. akt sąd.).