Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1920/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 97 § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2022 r. nr KOC/973/Go/22 w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej: "Kolegium") postanowieniem z 24 czerwca 2022 r., nr KOC/973/Go/22, po rozpoznaniu zażalenia R. P. (dalej: "skarżący") na postanowienie Zarządu Dzielnicy [...] m. st. Warszawy (dalej: "Zarząd", "organ I instancji") z 5 lutego 2022 r., nr 1/22, w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności – utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Postanowienie Kolegium zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Postanowieniem z 21 lutego 2018 r., nr 19/2018, Zarząd Dzielnicy [...] m. st. Warszawy (na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.) zawiesił postępowanie (wszczęte na wniosek części współużytkowników wieczystych) o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w Warszawie przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy Mokotowa IX Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Zarząd wskazał, że w toku postępowania ustalono, iż jeszcze przed jego wszczęciem zmarli współwłaściciele kilku lokali niemieszkalnych (garaży), którzy nadal figurują w księdze wieczystej nr [...] jako współużytkownicy wieczyści przedmiotowej nieruchomości. Ustalenie kręgu spadkobierców należy do właściwości sądów powszechnych. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Ww. postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 23 lutego 2018 r.

Pismem z 16 maja 2019 r. R. P. zwrócił się do Burmistrza Dzielnicy [...] m. st. Warszawy o udzielenie odpowiedzi w kwestii dotyczącej zwłoki i bezczynności organu I instancji w zakończeniu postępowania w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Podkreślił, że w postanowieniu z 21 lutego 2018 r. Zarząd wskazał, że postępowanie zostanie podjęte, gdy ustanie przyczyna jego zawieszenia. Według wiedzy skarżącego postępowania spadkowe zostały zakończone.

Pismem z 31 maja 2019 r., Burmistrz Dzielnicy [...] m. st. Warszawy poinformował skarżącego, że na chwilę obecną brak jest dokonania wpisu aktualnych danych w księgach wieczystych obejmujących współwłaścicieli lokali niemieszkalnych (garaży) o numerach [...].

Postanowieniem z 24 lutego 2020 r., nr KOC/7432/Go/19, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie po rozpatrzeniu "zażalenia" R. P. z 14 listopada 2019 r., uzupełnionego pismami z 22 stycznia 2020 r. oraz z 30 stycznia z 2020 r. - na podstawie art. 37 § 6 pkt 1 k.p.a. - stwierdziło, że Zarząd Dzielnicy [...] m.st. Warszawy w rozpatrzeniu wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej opisanej w księdze wieczystej nr [...] położonej przy ul. [...] w Warszawie, nie dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania ani bezczynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 9 września 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 695/20, odrzucił skargę R. P. na ww. postanowienie Kolegium z 24 lutego 2020 r. – jako niedopuszczalną.

R. P. (wnioskiem z 14 stycznia 2022 r.) oraz R. L. (wnioskiem z 18 stycznia 2022 r.) - zwrócili się do organu I instancji o podjęcie zawieszonego postępowania.

Powołanym na wstępie postanowieniem z 5 lutego 2022 r., nr 1/2022, Zarząd Dzielnicy [...] m. st. Warszawy odmówił podjęcia postępowania zawieszonego postanowieniem z 21 lutego 2019 r., nr 19/2018 r. Organ I instancji wskazał, iż na chwilę obecną nadal brak jest dokonania wpisu aktualnych danych w księgach wieczystych obejmujących właścicieli lokali garażowych o numerach [...] oraz [...] (widnieją osoby zmarłe) - co stanowi przeszkodę do podjęcia postępowania w przedmiotowej sprawie.

W ustawowym terminie zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. P. Skarżący wskazał, że w odniesieniu do garażu nr [...] następstwo prawne zostało ustalone aktem poświadczenia dziedziczenia po T. S., który to akt dołączył do akt sprawy, natomiast co do garażu nr [...] stwierdził, że żyje jeden ze współwłaścicieli przedmiotowego garażu, co powinno być wystarczające do prowadzenia postępowania w sprawie.

Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, ww. postanowieniem z 24 czerwca 2022 r., nr KOC/973/Go/22, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

Kolegium stwierdziło, że w sprawie bezsporne jest i niekwestionowane przez skarżącego, iż do kręgu stron przedmiotowego postępowania należą właściciele lokali garażowych usytuowanych na wskazanej wyżej nieruchomości położonej przy ul. [...] w Warszawie. W przypadku współwłasności takiego lokalu stronami postępowania pozostają wszyscy współwłaściciele. Nawet gdyby uznać, że przedłożony przy zażaleniu akt poświadczenia dziedziczenia po T. S. powinien być dla organu I instancji wystarczający w kwestii prowadzenia postępowania wobec następcy prawnego właściciela garażu nr [...] (pomimo nieuwzględnienia spadkobiercy w treści księgi wieczystej), to wobec zmarłego współwłaściciela garażu nr [...] (W. W.) nie ustalono jednak nadal następców prawnych bądź organ nie ma takiej wiedzy lub dokumentów, które znajdowałyby się w aktach sprawy. To z kolei oznacza, że co najmniej z tej przyczyny - na obecnym etapie sprawy - przesłanki zawieszenia postępowania pozostają nadal aktualne.

Jednoczenie Kolegium podniosło, że pomimo twierdzeń organu I instancji co do nieujawnienia spadkobiercy właściciela garażu nr [...] w księdze wieczystej, Zarząd uznaje jednak tę osobę za stronę postępowania (słusznie) i kieruje do tej osoby korespondencję w sprawie.

Na postanowienie Kolegium z 24 czerwca 2022 r. R. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżący wskazał m.in., że przyczyną zawieszenia postępowania jest, zdaniem organów, brak wpisu do KW spadkobierców garaży nr [...]. W jego ocenie stanowisko takie nie jest słuszne albowiem "stosowanie zbiorowej odpowiedzialności przez odmowę uwłaszczenia gruntu przynależnego w ułamkowej części do każdego z 44 garaży z powodu niedopełnienia czynności formalnoprawnych przez następców prawnych garażu nr [...] jest wynikiem błędnej interpretacji prawa i jest niezgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej." Dalej podniósł, że "postępowanie uwłaszczeniowe nie dotyczy osoby zmarłej i jego małżonki a jedynie zmiany stanu prawnego nieruchomości gruntowej w zakresie prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności z mocy obowiązujących ustaw bez względu na właścicieli, posiadanie czy dziedziczenie. A zatem, postępowanie spadkowe nie ma żadnego znaczenia dla wykonania dyspozycji uwłaszczenia."

Skarżący zwrócił uwagę, że wszystkie garaże mają założone księgi wieczyste tym samym - uwłaszczenie gruntu powinno być rozpatrywane indywidualnie dla każdego z właścicieli, podobnie jak to było wykonane przy uwłaszczaniu ułamkowych części gruntów przypisanych do mieszkań wyodrębnionych w blokach mieszkalnych.

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO i wydanie decyzji zobowiązującej Zarząd Dzielnicy [...] do uwłaszczenia gruntu w częściach ułamkowych przynależnych do garaży, których stan prawny nie budzi zastrzeżeń.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 24 czerwca 2022 r., nr KOC/973/Go/22, utrzymujące w mocy postanowienie Zarządu Dzielnicy [...] m. st. Warszawy z 5 lutego 2022 r., nr 1/2022 wydane w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego z urzędu (na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.) postępowania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w Warszawie przy ul. [...], stanowiącej działkę ew.nr [...] z obrębu [...], objętej księgą wieczystą nr [...]. Jak wynika z materiału dokumentacyjnego działka ta zabudowana jest dwoma budynkami garażowymi, gdzie w jednym budynku znajdują się lokale niemieszkalne (boksy garażowe) oznaczone od nr 1 do 22, natomiast w drugim budynku znajdują się lokale niemieszkalne (boksy garażowe) od nr 23 do 44.

W myśl art. 97 § 2 k.p.a. gdy ustąpią przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, o których mowa w § 1 pkt 1-4, organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony. W niniejszej sprawie z wnioskiem takim wystąpił R. P.

Przy czym wskazać należy, że postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania winno być wydane przez organ wtedy, gdy ustali on jednoznacznie w tym zakresie, iż nie ustąpiły przyczyny uzasadniające uprzednie zawieszenie tego postępowania administracyjnego.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że w sytuacji zawieszenia postępowania z uwagi na zagadnienie wstępne, a w niniejszym przypadku to było właśnie przyczyną uprzedniego zawieszenia postępowania, przyczyna uzasadniająca zawieszenie ustępuje w chwili, gdy rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd uzyskuje charakter trwały, tj. staje się odpowiednio ostateczne, prawomocne, wykonalne bądź skuteczne.

Podnieść należy, że na etapie rozpoznawania wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania organ nie może ponownie badać przesłanek samego zawieszenia i oceniać zasadności postanowienia w tym przedmiocie (por. m. in postanowienie NSA z 11 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1704/10; LEX nr 1149220). W ramach postępowania dotyczącego podjęcia zawieszonego postępowania należy przede wszystkim ocenić czy istnieją nadal przyczyny zawieszenia (uzasadniające trwanie "stanu zawieszenia"). "Nie jest to kwestia wzruszenia prawomocnego postanowienia o zawieszeniu postępowania, lecz jedyne wyciągnięcie wniosku z tego, że sytuacja, która uzasadniała zawieszenie, nie istnieje."(por. wyrok WA w Rzeszowie z 20 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 404/18, LEX nr 2523795).

W rozpoznawanej sprawie (jak wskazał Sąd wyżej) podstawę zawieszenia postępowania stanowił przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie postępowania uwłaszczeniowego nastąpiło postanowieniem Zarządu Dzielnicy [...] m. st. Warszawy z 21 lutego 2018 r., nr 19/2018. Zawieszając postępowanie organ I instancji zwrócił uwagę na brak aktów poświadczenia dziedziczenia lub postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po współwłaścicielach kilku garaży (którzy jako współużytkownicy wieczyści gruntu -działki nr [...] - byliby traktowani jako strona postępowania) oraz na brak w związku z tym aktualnych wpisów w księdze wieczystej.

W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości "przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości może nastąpić przy jednoczesnym przekształceniu wszystkich udziałów w prawie użytkowania wieczystego danej nieruchomości. Z żądaniem przekształcenia mogą wystąpić współużytkownicy wieczyści, których suma udziałów wynosi co najmniej połowę. (...)". A zatem, nie można zgodzić się ze skarżącym, że nie ma znaczenia w sprawie kwestia ustalenia - w stosownym postępowaniu - następstwa prawnego po współwłaścicielu lokalu niemieszkalnego (garażu nr [...]), tj. W. W. - jak to przyjęło Kolegium.

Skoro zatem zagadnienie wstępne, z powodu którego doszło do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie nie zostało dotychczas w całości we właściwej ku temu procedurze rozstrzygnięte, a samo zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ze względu na zaistnienie owego zagadnienia, było zasadne, to odmowa jego podjęcia nie narusza prawa.

Tym samym, skarga na postanowienie w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego - jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw - podlega oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259).

Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 powołanej ustawy, który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu jeśli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie kończące postępowanie.