Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 356/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 28 ust. 1, art. 48a, art. 83 ust.1
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 lipca 2024 r. sprawy ze skarg M. S. i M. Ł. działających wspólnie w ramach spółki cywilnej S. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 21 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania budowy oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "WWINB") postanowieniem z dnia 21.03.2024 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: "PINB") z dnia 07.02.2024 r., nr [...] wydane na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 28 ust. 1, art. 48a, art. 83 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm., dalej jako p.b.), art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm.), dalej k.p.a., którym ponownie rozpatrując sprawę urządzenia reklamowego "[...]'' zlokalizowanego na działce nr ew. gr. [...] obręb geodezyjny O. wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę przez inwestora: M. S. i M. Ł. działającego pod firmą: S. spółka cywilna z siedzibą ul. [...], [...], (obiekt usytuowany w odległości ok. 31,2 m od krawędzi jezdni drogi ekspresowej S8 w kilometrze ok. 103+150.) organ :

1. wstrzymał budowę urządzenia reklamowego "[...]", zlokalizowanego na działce nr ew. gr. [...], obręb geodezyjny O. - z powodu wybudowania obiektu bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę;

2. poinformował o możliwości złożenia do urzędu wniosku o legalizację ww. obiektu budowlanego, w terminie 30 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia (termin ustawowy) oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej i o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

W dniu 2 marca 2021r. pracownicy PINB w K. przeprowadzili kontrolę w sprawie budowy urządzenia reklamowego "[...]" wybudowanego na działce nr ewid. [...] obr. O. . Ustalono, że na działce będącej własnością M. i Z. D. zostało wykonane urządzenie reklamowe o konstrukcji metalowej, niepodświetlone, które nie jest trwale związane z gruntem. Właścicielka działki nie przedłożyła pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia dotyczącego ww. urządzenia, przedłożyła natomiast umowę dzierżawy, na której podstawie urządzenie powstało. Umowa zezwala dzierżawcy, tj. M. S. oraz M. Ł., działającym pod firmą S. s.c. na umieszczenie nośników reklamowych na fragmencie działki o wymiarach 10x4m w miejscu wskazanym przez wydzierżawiającego.

W dniu 16 września 2021r. przeprowadzono ponowną kontrolę na działce [...], podczas której ustalono, że na terenie upraw rolnych stanowiących dz. nr [...] w odległości ok 31,2m od krawędzi drogi ekspresowej S-8 w kilometrze ok. 103+150 zostało wykonane urządzenie reklamowe ustawione prostopadle do tej drogi. Urządzenie posiada rusztowanie nośne o lekkiej konstrukcji - wykonane z rusztowania budowlanego Plettac metalowego z rur stalowych ocynkowanych z odciągami z linek stalowych, a jego wymiary to dł: 12m, wys. 6m, szer. 0,8m. Reklama w formie kolorowego banneru ([...]) przymocowanego obwodowo do rusztowania, niepodświetlona. Obiekt posadowiony na gruncie za pośrednictwem podkładek z płytek betonowych chodnikowych, nie jest na stale związany z gruntem. Ustalono, że w umowie błędnie przywołano numer ewidencyjny gruntów nieistniejącej działki nr [...] obrębu O. , zamiast prawidłowego numeru działki [...], do której wydzierżawiająca ma tytuł prawny. Inwestor nie przedłożył pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia.

Pismem z dnia 14 października 2021 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania bez wymaganego zgłoszenia (o którym mowa w art. 30 P.b.) urządzenia reklamowego "[...]" zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] obręb geodezyjny O. przez inwestora: M. S. i M. Ł. działający pod firmą: S. s.c. z siedzibą ul. [...] lc, [...].

W tym samym dniu PINB wydał postanowienie o wstrzymaniu budowy, w którym godnie z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego poinformowano o możliwości złożenia do PINB wniosku o legalizację ww. obiektu budowlanego, w ustawowym 30-dniowym terminie (licząc od daty doręczenia postanowienia).

Pismem z dnia 18 listopada 2021r. - z dochowaniem terminu, inwestorzy zwrócili się z wnioskiem o legalizację przedmiotowej samowoli, stąd postanowieniem z dnia 23 listopada 2021 r. nr [...] nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia wymaganych dokumentów legalizacyjnych, tj.

- zaświadczenie Burmistrza Miasta i Gminy K. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (mpzp) i innymi aktami prawa miejscowego,

- oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust.4 pkt 2 p.b.),

- projekt zagospodarowania działki lub terenu.

Wobec nieprzedłożenia w terminie wymaganych dokumentów oraz po uprzednim sprawdzeniu przez PINB, czy inwestor nie wystąpił o wydanie zaświadczenia o zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, PINB wydał decyzję z dnia 22 lutego 2022 r. znak: [...], którą nakazał wykonać rozbiórkę urządzenia reklamowego "[...]" zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] obręb geodezyjny O. (obiekt usytuowany w odległości ok 31,2 od krawędzi jezdni drogi ekspresowej S8 w kilometrze ok. 103+150; nietrwale związany z gruntem, niepodświetlony, o wymiarach dł: 12m, wys. 6m, szer. 0,8m).

W wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) decyzją z dnia 15 maja 2022r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Powyższa decyzja WWINB została zaskarżona sprzeciwem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 22 września 2022r., sygn. akt IV SA/Po 375/22 oddalił sprzeciw. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 stycznia 2023r., sygn. akt II OSK 2725/22 oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez M. S. i M. Ł. od powyższego wyroku.

Przystępując do ponownego rozpatrzenia sprawy PINB pismem z dnia 15 czerwca 2022r. zawiadomił strony, że odtąd postępowanie będzie prowadzone "w sprawie urządzenia reklamowego "[...]" zlokalizowanego na działce nr ew. gr. [...] obręb geodezyjny O. wybudowanego bez wymazanego pozwolenia na budowę ".

W dniu 15 czerwca 2022r. PINB wezwał pełnomocnika inwestorów oraz właścicieli działki, a także Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad do wskazania daty kiedy powstało przedmiotowe urządzenie reklamowe oraz przywołanie dowodu uwiarygadniające wskazany termin. W odpowiedzi GDDKiA wyjaśniła, że Obwód Drogowy w K. poinformował o powstaniu przedmiotowego urządzenia reklamowego notatką służbową z dnia 17 czerwca 2021r. Podobną datę powstania urządzenia reklamowego, tj. czerwiec 2021r., wskazali inwestorzy w piśmie z dnia 29 czerwca 2022r.

W dniu 24 czerwca 2022r. PINB przesłuchał w charakterze świadka M. D., która wyjaśniła, że urządzenie reklamowe wybudowano po podpisaniu umowy na wydzierżawienie należącego do niej gruntu, tj. około czerwca - lipca 2021r. Protokół nie został podpisany przez świadka, widnieją na nim jedynie podpisy pracowników PINB.

PINB wystąpił także do Burmistrza Miasta i Gminy K. o udzielenie informacji czy przedmiotowe urządzenie reklamowe w jego obecnej lokalizacji jest zgodne z zapisami obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (pismo z dnia 24 czerwca 2022r.). W odpowiedzi w piśmie z dnia 7 lipca 2020r. przekazano stosowne wyjaśnienia dot. zapisów planu.

Pismem z dnia 5 lipca 2022r. PINB zwrócił się do Starostwa Powiatowego w K. o udzielenie informacji czy dla dz. nr [...] wydano pozwolenie na budowę lub przyjmowano zgłoszenie wykonania robót, w szczególności dot. urządzenia reklamowego usytuowanego w pobliżu drogi ekspresowej S8. Starostwo pismem z dnia 11 lipca 2022r. poinformowało PINB, że w rejestrach nie odnotowano takiego pozwolenia bądź zgłoszenia.

W dniu 18 lipca 2022r. PINB, przy udziale pracownika GDDKiA Rejon K. przeprowadził kontrolę na działce [...] potwierdzającej dalsze istnienie przedmiotowej reklamy w dotychczasowej lokalizacji. Ustalono również, że dodatkowo zostały zamontowane zastrzały od strony tylnej - 3 szt. rury i 4 szt. belek kratownicowych z profili rurowych.

W dniu 27 lutego 2023 r. PINB otrzymał zwrócone przez WWINB akta sprawy wraz z prawomocnymi wyrokami zapadłymi w sprawie.

Po uprzednim zawiadomieniu PINB w dniu 7 lutego 2024r. dokonał uzupełniającej kontroli przedmiotowego obiektu - przy udziale inwestorów oraz przedstawicieli GDDKiA Rejon w K.. Ustalono, że wymieniono baner reklamowy, który nadal reklamuje "[...]". Rusztowanie nośne urządzenia o lekkiej konstrukcji, wykonane z rusztowania budowlanego Plettac metalowego z rur stalowych ocynkowanych, z odciągami z linek stalowych, wymiary urządzenia: dł. 12m, wys. 6m, szer. 0,8m (szer. 4 segmenty rusztowań, wys. 3 segmenty). Rusztowania ustawiono na gruncie za pośrednictwem podkładek z płytek betonowych chodnikowych. Mocowanie w postaci rurek stalowych oraz belek kratownicowych umocowano w gruncie za pomocą szpilek rurowych wbijanych w ziemię. Łącznie z zastrzałami konstrukcja metalowa ma "głębokość" 4 m, natomiast łącznie z odciągami "głębokość całego urządzenia" wynosi 9,5m.

Po dokonaniu tych ustaleń PINB w dniu 7 lutego 2024r. wydał zaskarżone postanowienie.

Zażalenie na to postanowienie w ustawowym terminie wnieśli podaniem z dnia 21 lutego 2024 r. M. S. oraz M. Ł., reprezentowani przez radcę prawnego S. K..

We wskazanym na wstępie zaskarżonym postanowieniu z dnia 21.03.2024 r., WWINB wyjaśnił, że przedmiotem postępowania jest urządzenie reklamowe, które posiada baner reklamowy zamocowany na konstrukcji nośnej urządzenia o lekkiej konstrukcji, wykonanej z rusztowania budowlanego Plettac metalowego z rur stalowych ocynkowanych, z odciągami z linek stalowych, wymiary urządzenia: dł. 12m, wys. 6m. szer. 0,8m (szer. 4 segmenty rusztowań, wys. 3 segmenty). Rusztowania ustawiono na gruncie za pośrednictwem podkładek z płytek betonowych chodnikowych. Urządzenie zamocowano do gruntu poprzez rurki stalowe oraz belki kratownicowe przytwierdzone za pomocą szpilek rurowych wbijanych w ziemię. Łącznie z zastrzałami konstrukcja metalowa ma "głębokość" 4 m, natomiast łącznie z odciągami 'głębokość całego urządzenia" wynosi 9,5m.

WWINB uchylając wcześniejsze rozstrzygnięcie PINB, tj. w decyzji z dnia 15 maja 2022r., znak: [...] wskazał już, popierając to stosowanym orzecznictwem, że: "nie ulega wątpliwości, iż przedmiotowy obiekt budowlany jest urządzeniem reklamowym (konstrukcja przestrzenna stanowiąca budowlaną i techniczno-użytkową całość, składająca się z rusztowania budowlanego z odciągami z przymocowaną do niego reklamą w formie kolorowego banneru), wolnostojącym i trwale związanym z gruntem (...), którego budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę." W poprzednim rozstrzygnięciu wyjaśniono bowiem, że o tym, czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, decyduje nie tylko sposób i metoda związania z gruntem, technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 1383/19 i powołane tam wyroki NSA: z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 25/10, z dnia 10 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1596/09, z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1461/08, z dnia 10 marca 2008 r" sygn. akt II OSK 186/07). Z uzupełniających kontroli PINB wynika, że w kolejnych latach Inwestorzy zamocowali dodatkowe wzmocnienia konstrukcji (3 szt. rury i 4 szt. belek kratownicowych z profili rurowych) mocując je do gruntu za pomocą szpilek rurowych wbijanych w ziemię. Sposób montażu, a także fakt, że od jego powstania tj. czerwca 2021r. przeciwstawia się siłom przyrody i mimo dużej powierzchni pozostaje w niezmienionym położeniu, świadczy jednoznacznie o jego trwałym związaniu z gruntem.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 w/w ustawy, który określa obiekty, których budowa nie wymaga pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia, a które można wybudować dokonując zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru ich wykonania, jeśli organ ten w określonym terminie nie zgłosi sprzeciwu. Budowla o powyższych cechach nie została wymieniona w katalogu obiektów, których budowa została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Takiego zwolnienia nie przewidywały także przepisy obowiązujące w dacie jej budowy (tj. w 2021 r.). Z akt sprawy wynika natomiast (co PINB ustalił w toku ponownego rozpatrywania sprawy na podstawie wymiany korespondencji ze Starostwem Powiatowym w K.,) że Inwestorzy - M. S. i M. Ł., nie uzyskali przed przystąpieniem do realizacji przedmiotowego urządzenia reklamowego stosowanego pozwolenia na budowę.

Wobec tego obowiązkiem PINB było wydanie w niniejszym postępowaniu postanowienia o jakim mowa w art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. i zawarcie w nim elementów określonych w ust. 3 tego artykułu.

Zaskarżone postanowienie PINB z dnia 7 lutego 2024r., znak: [...] spełnia wszystkie wymogi określone przez ustawodawcę w przywołanym przepisie. Podkreślono, że - zgodnie z art. 48 ust. 5 p.b. - "Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy".

PINB prawidłowo jako adresatów zaskarżonego postanowienia wskazał inwestorów urządzenia, którzy legitymują się także prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wywodzone z umowy dzierżawy zawartej z M. D. w dniu 9 czerwca 2021 r.

Organ odwoławczy wskazał, że w toku prowadzenia tego postępowania PINB popełnił pewne błędy, tj. przeprowadził dowód z przesłuchania "świadka", choć w istocie powinien określić go przesłuchaniem "strony" ponieważ M. D. jako właściciel gruntu była stroną w sprawie. Ponadto dowód ten przeprowadzono całkowicie błędnie, ponieważ - po pierwsze - protokół przesłuchania nie został podpisany, po drugie - przeprowadzono go z naruszeniem art. 79 k.p.a. Jednakże okoliczność, która miała być ustalona tym dowodem, tj. data posadowienia urządzenia reklamowego wynika również z innych dowodów i nie była kwestionowana przez strony. PINB winien także zwrócić uwagę, że na tym etapie postępowania, tj. w treści postanowienia wydanego na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. organ ma obowiązek jedynie wskazać zasady obliczania opłaty legalizacyjnej, natomiast jej wyliczenie i ustalenie następuje dopiero na dalszym etapie postępowania tj. w zaskarżalnym postanowieniu wydanym na podstawie art. 49 ust. 2a p.b. Wskazane błędy nie miały jednak wpływu na badane rozstrzygnięcie

Skargę na wskazane we wstępie postanowienie w ustawowym terminie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. S. M. Ł. działający wspólnie w ramach spółki cywilnej S. s.c. ul. [...], [...].

Zaskarżonemu postanowieniu na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. zarzucili naruszenie przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego i procesowego tj.:

1. art. 48 ust. 1 p.b. poprzez jego niewłaściwie zastosowanie, a to poprzez sprzeczne z prawem postanowienie o wstrzymaniu budowy urządzenia reklamowego bez ustalenia czy dla powyższego;

2. art. 79 k.p.a. poprzez błędne przeprowadzenie przesłuchania strony;

3. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędnie dokonaną ocenę faktów i prawa, przedstawienie niewłaściwych wniosków i wykładni przepisów prawa materialnego oraz nieprawidłowe wskazanie przepisów, które w opinii organu II instancji powinny mieć zastosowanie w niniejszym stanie faktycznym, co w sposób negatywny wpływa na dalszą sytuację prawną skarżących, ponieważ zaskarżone uzasadnienie będzie wpływać na kształt decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy;

4. art. 7 w zw. z art. 77, art. 8 k.p.a., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, naruszenie zasady działania organów na podstawie przepisów prawa, a w konsekwencji naruszenie zasady zaufania do organów państwa.

W związku z powyższym wniesiono o:

1. uchylenie zaskarżonego postanowienia Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 21 marca 2024 roku, znak [...] w przedmiocie w przedmiocie utrzymania zaskarżonego postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 07 lutego 2024 roku, znak: [...], dotyczącej wstrzymania budowy urządzenia reklamowego "[...]", zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] obręb geodezyjny O. M. S. i M. Ł., działającym wspólnie w ramach umowy spółki cywilnej S. s.c. jak i ww. postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji;

2. alternatywnie, uchylenie postanowienia organu II instancji i na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. o zobowiązanie organu do wydania decyzji uchylającej ww. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 22 lutego 2022 roku, znak: [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji,

3. o zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w I instancji zgodnie z prawem przepisanym, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że w postanowieniu nie wskazano precyzyjnie, dlaczego organ uznaje, że urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem. Strona skarżąca wskazała, że organ nie zawiera w postanowieniu żadnej korelacji między stwierdzeniem trwałości urządzenia reklamowego, a faktem że jest ona trwale związana z gruntem. Ponadto zarzucono, że urządzenie reklamowe, będące przedmiotem niniejszego postępowania, nie spełnia kryteriów trwałego związania z gruntem. Konstrukcja urządzenia opiera się bowiem na betonowych płytach umiejscowionych na gruncie, co potwierdza organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sprawia to, że obiekt można z łatwością przenieść w inne miejsce bez uszkodzenia jego konstrukcji. Za trwale związany z gruntem należy uznawać natomiast taki obiekt budowlany, którego odłączenie od gruntu powoduje istotną utratę swoich dotychczasowych właściwości, a jego oddzielenie ma wpływ na strukturę obiektu. Skarżący wskazali również, że PINB popełnił pewne błędy, tj. przeprowadził dowód z przesłuchania "świadka", choć w istocie powinien określić go przesłuchaniem "strony" ponieważ M. D. jako właściciel gruntu była stroną w sprawie.

Ponadto skarżący podniósł, że organ II instancji w sposób zbyt skrótowy i lakoniczny odniósł się do zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu z dnia 9 marca 2022 roku od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 22 lutego 2022 roku, wskazując jedynie, że decyzja o rozbiórce nie została wydana na podstawie stwierdzonej niezgodności z innymi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, a z uwagi na nieprzedłożenie dokumentów legalizacji obiektu, wobec czego brak było obowiązku do poczynienia przez organ I instancji ustaleń w zakresie prawidłowości działań inwestora z przepisami prawa powszechnie obowiązującego.

WWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Sąd administracyjny stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U z 2022, poz. 2492) kontroluje działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2024, poz. 935, zwanej dalej "p.p.s.a.").

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd nie stwierdził bowiem w postanowieniu, ani w postępowaniu go poprzedzającym naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego jest postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 21.03.2024 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 07.02.2024 r., nr [...], którym ponownie rozpatrując sprawę urządzenia reklamowego "[...]'' zlokalizowanego na działce nr ew. gr. [...] obręb geodezyjny O. wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę przez inwertora: M. S. i M. Ł. działający pod firmą: S. spółka cywilna z siedzibą ul. [...], [...], (obiekt usytuowany w odległości ok. 31,2 m od krawędzi jezdni drogi ekspresowej S8 w kilometrze ok. 103+150.) organ:

1. wstrzymał budowę urządzenia reklamowego "[...]", zlokalizowanego na działce nr ew. gr. [...], obręb geodezyjny O. - z powodu wybudowania obiektu bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę;

2. poinformował o możliwości złożenia do urzędu wniosku o legalizację ww. obiektu budowlanego, w terminie 30 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia (termin ustawowy) oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej i o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.

Na wstępie rozważań wskazać należy, że stosownie do powołanego przez skarżącego art. 7 k.p.a. "w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli". W myśl drugiego z przepisów, którego naruszenie skarżący zarzucił organom, "organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy" (art. 77 ust.1 k.p.a.). Z powyższego wynika zatem, że na organie administracji publicznej prowadzącym postępowanie w danej sprawie spoczywa główny ciężar wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, zebrania i ocenienia dowodów oraz należytego wyjaśnienia powodów ich określonej oceny.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm., dalej jako p.b.).

Zgodnie z treścią art. 3 pkt 3 p.b. przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak m.in. wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe.

Zgodnie z treścią art. 48 ust.1 p.b. w przypadku stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego, że obiekt budowlany wybudowany został bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, wydaje on postanowienie o wstrzymaniu budowy.

W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.

Zgodnie z art. 48 ust. 5 p.b. - "Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy".

Z akt sprawy wynika, że w czerwcu 2021 r. na działce nr [...], obr. O. (należącej do M. D., a wydzierżawionej skarżącym) wybudowano urządzenie reklamowe o następujących parametrach: "Rusztowanie nośne urządzenia o lekkiej konstrukcji, wykonane z rusztowania budowlanego Plettac metalowego z rur stalowych ocynkowanych, z odciągami z linek stalowych, wymiary urządzenia: dł. 12m, wys. 6m, szer. 0,8m (szer. 4 segmenty rusztowań, wys. 3 segmenty). Rusztowania ustawiono na gruncie za pośrednictwem podkładek z płytek betonowych chodnikowych. Mocowanie w postaci rurek stalowych oraz belek kratownicowych umocowano w gruncie za pomocą szpilek rurowych wbijanych w ziemię. Łącznie z zastrzałami konstrukcja metalowa ma "głębokość" 4 m, natomiast łącznie z odciągami 'głębokość całego urządzenia" wynosi 9,5m".

Sąd wskazuje, że istotą sporu w niniejszej sprawie było ustalenie, czy przedmiotowe urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem określone w art. 3 pkt 3 p.b.

W ocenie Sądu na podstawie znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentów, w tym protokołów kontroli i zdjęć można z uzasadnionym przekonaniem wywieść, że przedmiotowa budowla jest trwale związana z gruntem.

Należy wskazać, że kwestia trwałego związania danego obiektu budowlanego z gruntem była przedmiotem licznych wypowiedzi orzecznictwa sądów administracyjnych formułowanych na potrzeby oceny robót budowlanych polegających na wykonaniu innych obiektów budowlanych niż budynki, w tym urządzeń reklamowych (zob. np. wyroki NSA: z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1005/10, z dnia 11 maja 2012 r. o sygn. akt II OSK 323/11, z dnia 24 stycznia 2018 r. o sygn. II OSK 877/16, z 20 września 2023 r. o sygn. II OSK 3203/20wyrok WSA w Szczecinie z 20 marca 2024 r. o sygn. II SA/Sz 692/23, wyrok WSA w Rzeszowie z 17 kwietnia 2024 r., wyroki WSA w Poznaniu z 21 stycznia 2022 r. o sygn. II SA/Po 372/21, z 03 sierpnia 2023 r. o sygn. II SA/Po 271/23 oraz z 25 stycznia 2024 r. o sygn. II SA/Po 761/23, publ. CBOSA). W orzecznictwie aktualnie przyjmuje się, że cecha "trwałego związania z gruntem" oznacza posadowienie obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Nie jest niezbędne posadowienie obiektu na betonowym fundamencie.

Cechę trwałości związania z gruntem należy bowiem oceniać nie tylko poprzez niemożliwość łatwego przeniesienia obiektu (oderwania go od gruntu), ale także poprzez to, czy wielkość obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Przyjmuje się bowiem, że o tym czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem nie decyduje metoda i sposób związania go z gruntem, ale to czy wielkość tego obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania z gruntem. Oznacza to, że połączenie z gruntem musi być w sensie fizycznym na tyle trwałe, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Sąd orzekający podziela ten pogląd, który jest już zresztą utrwalony w judykaturze.

Sposób montażu przedmiotowego urządzenia reklamowego, a także okoliczność przeciwstawiania się siłom przyrody od 2021 r. bez zmiany swoich cech i położenia wskazują na trwałe połączenie budowli z gruntem.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 w/w ustawy, który określa obiekty, których budowa nie wymaga pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia, a które można wybudować dokonując zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru ich wykonania, jeśli organ ten w określonym terminie nie zgłosi sprzeciwu.

Budowla o powyższych cechach nie została wymieniona w katalogu obiektów, których budowa została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Takiego zwolnienia nie przewidywały także przepisy obowiązujące w dacie jej budowy (tj. w 2021 r.). Z akt sprawy wynika natomiast (co PINB ustalił w toku ponownego rozpatrywania sprawy na podstawie wymiany korespondencji ze Starostwem Powiatowym w K.), że Inwestorzy - M. S. i M. Ł., nie uzyskali przed przystąpieniem do realizacji przedmiotowego urządzenia reklamowego stosowanego pozwolenia na budowę.

Organ prawidłowo wydał więc postanowienie o jakim mowa w art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. i zawarł w nim elementy określone w ust. 3 tego artykułu. Zgodnie bowiem z tym przepisem " W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej". Organ odwoławczy trafnie uznał, że zaskarżone postanowienie PINB z dnia 7 lutego 2024r., znak: [...] spełnia wszystkie wymogi określone przez ustawodawcę w przywołanym przepisie.

Nieistotne dla rozstrzygnięcia jest nieprawidłowe przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony (art. 79 k.p.a.), nazywając stronę świadkiem i nie uzyskując jej podpisu na protokole z przesłuchania. Okoliczność daty powstania urządzenia reklamowego została wykazana innymi dowodami. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad wyjaśniła, że Obwód Drogowy w K. poinformował o powstaniu przedmiotowego urządzenia reklamowego notatką służbową z dnia 17 czerwca 2021r. Podobną datę powstania urządzenia reklamowego, tj. czerwiec 2021r. wskazali inwestorzy w piśmie z dnia 29 czerwca 2022r. Ustalenia te są więc spójne z informacjami z przeprowadzonego dowodu z przesłuchania M. D..

Ponadto bezzasadny jest zarzut skarżących dotyczący braku precyzyjnego wskazania w postanowieniu z 7 lutego 2024 r., dlaczego organ I instancji uznaje, że urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem.

Strona skarżąca wskazała, że organ nie zawiera w postanowieniu żadnej korelacji między stwierdzeniem trwałości urządzenia reklamowego, a faktem że jest ona trwale związana z gruntem. Sąd wskazuje, że w rzeczywistości organ I instancji poza przytoczeniem orzecznictwa sądów administracyjnych w zakresie trwałego związania z gruntem przeniósł rozważania teoretyczne na grunt rozpoznawanej sprawy i wskazał, że: "W niniejszej sprawie wielkość konstrukcji rusztowania, sposób jego wykonania polegający na stabilnym i trwałym zamontowaniu (poprzez oparcie całej konstrukcji na płytkach betonowych na gruncie i zamocowanie w gruncie za pomocą rur wbitych w ziemię i przymocowanych uchwytami do konstrukcji oraz zastosowanie zastrzałów zakończonych rurami wbitymi w ziemie oraz odciągów zamocowanych metalowymi rurami wbijanymi w ziemię) determinują trwałość tego rusztowania. Tym samym jest to budowla trwale związana z gruntem niezależnie od tego, że istnieje możliwość przeniesienia jej w inne miejsce."

Ponadto organ II instancji w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że: "Z uzupełniających kontroli PINB wynika, że w kolejnych latach Inwestorzy zamocowali dodatkowe wzmocnienia konstrukcji (3 szt. rury i 4 szt. belek kratownicowych z profili rurowych) mocując je do gruntu za pomocą szpilek rurowych wbijanych w ziemię. Sposób montażu, a także fakt, że od jego powstania tj. czerwca 2021r. przeciwstawia się siłom przyrody i mimo dużej powierzchni pozostaje w niezmienionym położeniu, świadczy jednoznacznie o jego trwałym związaniu z gruntem."

Tym samym wbrew zarzutom skargi postanowienia obu instancji zawierają rozważania w zakresie trwałego związania z gruntem.

Skarżący podnieśli, że organ w sposób zbyt skrótowy i lakoniczny odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu z dnia 9 marca 2022 r. od decyzji PINB z 22 lutego 2022 r. Sąd w tym miejscu wskazuje, że należy odróżnić postępowanie w zakresie wstrzymania budowy od postępowania w zakresie nakazu rozbiórki. Mimo, że podmiotowo i przedmiotowo postępowania te są powiązane, to organ w postanowieniu o wstrzymaniu budowy nie ma obowiązku odnosić się do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji o rozbiórce.

W świetle powyższych okoliczności wniesiona skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlega oddaleniu na podstawie art.151 p.p.s.a.