Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1404/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 123; art. 28 ust. 1-3 i ust 3a
journal: Dz.U. 2019 poz 300
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: art. 138 par 1 pkt 1; art. 15
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: 145 § 1 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2020 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "ZUS", "organ") z dnia [...] czerwca 2019 r. o numerze [...], uchylająca decyzję z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] i

odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

oraz ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 51 007,85 zł.

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z [...] sierpnia 2017 r. o numerze wskazanym wyżej, ZUS odmówił A. K.

(dalej: "Skarżąca", "Strona") umorzenia składek na ubezpieczenia

społeczne w łącznej kwocie 40 154,25 zł, ubezpieczenie zdrowotne w łącznej

kwocie 17 370,10 zł oraz Fundusz Pracy w łącznej kwocie 3 192,28 zł za okresy wskazane w decyzji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ przedstawił sytuację majątkową i zdrowotną Skarżącej, ustaloną na postawie zebranego materiału dowodowego.

Powołując się na przepisy art. 28 ust. 3 oraz ust. 3a ustawy z 13 października 1998

r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm.), dalej: "u.s.u.s." oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. nr 141, poz. 1365), dalej: "rozporządzenie", ZUS nie stwierdził zaistnienia przesłanek uzasadniających umorzenie należności z tytułu składek.

Wobec powyższego Skarżąca zwróciła się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie

sprawy.

Decyzją z [...] października 2017 r. o numerze wskazanym wyżej, ZUS utrzymał w

mocy rozstrzygnięcie z [...] sierpnia 2017 r. Organ wskazał, że w przypadku

Skarżącej

nie zachodzi całkowita nieściągalność należności uzasadniająca umorzenie

zaległych

składek na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. W ocenie organu Skarżąca nie

udowodniła

również, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną, nie jest w stanie

opłacić

tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niej oraz jej

rodziny.

Wobec powyższego nie ma podstaw do umorzenia ww. należności.

Od przedmiotowej decyzji Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego. W skardze zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art.

107 §

3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz.U. z

2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej: "K.p.a.", a także przepisów prawa materialnego, tj.

art. 28 ust. 2, 3, 3a u.s.u.s. i § 3 rozporządzenia.

Wyrokiem z 27 czerwca 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 2244/17 Wojewódzki Sąd

Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję z [...] października 2017 r.

o

wskazanym wyżej numerze. W uzasadnieniu wyroku zaznaczono, że organ ocenił

sytuację Skarżącej w sposób dowolny, bez rozważenia wszystkich podnoszonych

przez

nią argumentów obrazujących faktyczne możliwości zarobkowe rodziny jak i jej

sytuację

życiową, bez właściwego rozważenia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, co

doprowadziło do naruszenia treści art. 7, art. 77 § 1 jak również art. 80 K.p.a.

Decyzją z [...] czerwca 2019 r. o wskazanym powyżej numerze, ZUS uchylił

rozstrzygnięcie z [...] sierpnia 2017 r. i jednocześnie odmówił umorzenia należności

z

tytułu składek w łącznej kwocie 51 007,85 zł. Uzasadniając decyzję organ

przedstawił

sytuację majątkową i zdrowotną Skarżącej, ustaloną na postawie zebranego

materiału

dowodowego. Powołując się na przepisy art. 28 ust. 3 oraz ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3

ust.

1 rozporządzenia organ nie stwierdził zaistnienia przesłanek uzasadniających

umorzenie należności z tytułu składek. Wskazując, że Skarżąca w dalszym ciągu jest

przedsiębiorcą ZUS dokonał analizy wniosku również pod kątem wystąpienia

przestanek wynikających z art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii

Europejskiej

(Dz. U. UE C 83 z dnia 30 marca 2010 r.). W kontekście powyższego wyjaśniono, że

zakres prowadzonej przez Skarżącą działalności oraz fakt, że jest mikroprzedsiębiorcą

przemawiają za tym, że jej udział w rynku jest minimalny, a usługi świadczone są

na

rynku lokalnym. W ocenie organu nie zostały zatem spełnione przesłanki

warunkujące

udzielenie pomocy. Dalej wyjaśniono, że zadłużenie nie powstało na skutek

nadzwyczajnych zdarzeń losowych lecz jest wynikiem nieopłacania składek z tytułu

prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto w ocenie organu w

przedmiotowej

sprawie nie została udowodniona całkowita i trwała niezdolność do pracy

zarobkowej.

W kontekście powyższego organ wskazał, że od listopada 2018 r. Skarżąca pełni

funkcję sołtysa we wsi L., a w okresie od 14 maja 2019 r. do 31 maja 2019

r. pracowała na umowę zlecenie. Zaznaczono, że mąż Skarżącej uzyskał kwalifikacje

rolnicze i teraz może podjąć pracę zarówno w należącym do niego gospodarstwie

rolnym jak i w okolicznych gospodarstwach, które oferują zatrudnienie. Natomiast

okoliczność, że dochód uzyskiwany przez Skarżącą i jej męża jest niewysoki, nie

stanowi wystarczającej przesłanki do umorzenia należności z tytułu składek.

Zaznaczono, że sam fakt pozostawania osobą bezrobotną nie stanowi elementu

wyjątkowości, zatem nie może stanowić okoliczności skutkującej umorzeniem

należności. W ocenie organu trudna sytuacja materialna uniemożliwiająca spłatę

długów, musi zostać udowodniona i mieć charakter trwały, a więc występować w

dłuższym okresie czasu. Podkreślono, że niskie dochody, jak i konieczność

ponoszenia

zwyczajnych wydatków związanych z utrzymaniem nie stanowią przesłanki do

umorzenia należności publicznoprawnych. Ponadto w przypadku Skarżącej nie ma

przeciwwskazań zawodowych ani zdrowotnych do kontynuowania zatrudnienia i

uzyskania środków finansowych niezbędnych do uregulowania zadłużenia z tytułu

składek. Jednocześnie podkreślono, że zadłużenie posiadane z innych tytułów

również

nie stanowi przesłanki umorzenia należności.

Na powyższą decyzję Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenia art. 7,

art. 8,

art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 rozporządzenia. W

motywach skargi wskazała na trudną sytuację materialną i rodziną. Wyjaśniła, że

opieka

nad dziećmi, edukacja córki jak również warunki środowiskowe i komunikacyjne, a

także kwalifikacje i wykształcenie nie dają jej nieograniczonych możliwości

podjęcia

stałego zatrudnienia i uzyskania wynagrodzenia w wysokości pozwalającej na

spłatę

zadłużenia. Wyjaśniła, że całodniowa praca poza domem będzie wiązać się z

koniecznością wynajęcia opiekunki lub opłacenia prywatnej opieki żłobkowej dla

rocznego syna, wynajęcia osoby dowożącej starszą córkę do szkoły oddalonej o ok.

20

km od miejsca zamieszkania, czy zakupu opału na zimę w sytuacji gdy nie będzie

miała

możliwości samodzielnie pozyskać go z lasu. Wskazała również na ewentualne

koszty

przejazdu do pracy wynikające z odległości miejsca zamieszkania od ośrodków

miejskich jak również na brak jakiegokolwiek połączenia komunikacyjnego z

miejscem

zamieszkania. W odniesieniu do zawartej umowy zlecenia wyjaśniła, że umowa ta

była

jednorazowa i krótkotrwała, a wiązała się z funkcją operatora internetowego przy

wyborach do Parlamentu Europejskiego, za którą otrzymała 250 zł brutto. Skarżąca

wyjaśniła również, że gospodarstwo prowadzone przez jej męża nie przynosi

większych

dochodów. W jego skład nie wchodzą żadne maszyny, a budynek

gospodarskoinwentarski nie pozwala utrzymywać zwierząt gospodarskich bowiem

wymaga

długotrwałych i kosztownych prac porządkowo-remontowych. Natomiast

drewniany,

samodzielnie zbudowany kurnik nie może być wykorzystany do chowu takiej ilości

kur,

która przyniosłaby dochód kwalifikujący się do opodatkowania. Skarżąca

zaznaczyła, że

zysk z gospodarstwa nie zapewnia czteroosobowej rodzinie dochdu powyżej

minimum

socjalnego i nie umożliwia spłaty tak dużego zadłużenia względem ZUS. Odnośnie

zmiany miejsca zamieszkania wyjaśniła, że w związku z brakiem własnego

mieszkania,

brakiem możliwości uzyskania kredytu hipotecznego oraz brakiem środków na

wynajem

mieszkania nie miała wyboru i nie mogła podjąć innej decyzji.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie podtrzymując motywy zawarte

w

uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu

przed

sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.,

sądy

administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują

środki

określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu

administracyjnego

jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem,

to

znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i

zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu

faktycznego.

Strona zaskarżyła decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca

2019

r., uchylającą decyzję z [...] sierpnia 2017 r. i odmawiająca umorzenia należności z

tytułu

składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne w łącznej

kwocie

51 007,85 zł.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane po wyroku Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego w Warszawie z 27 czerwca 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 2244/17,

którym uchylono decyzję z [...] października 2017 r. odmawiającą umorzenia ww.

należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie

zdrowotne.

W uzasadnieniu wyroku zaznaczono, że organ ocenił sytuację Skarżącej w sposób

dowolny, bez rozważenia wszystkich podnoszonych przez nią argumentów

obrazujących faktyczne możliwości zarobkowe rodziny jak i jej sytuację życiową,

bez

właściwego rozważenia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, co

doprowadziło

do naruszenia treści art. 7, art. 77 § 1 jak również art. 80 K.p.a.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania

wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego

działanie,

bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem

zaskarżenia.

Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów

prawnych i

sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna dotyczy więc

prawidłowości zastosowania w konkretnej sprawie określonych przepisów prawa,

pozostających w logicznym związku z treścią rozstrzygnięcia (zob. np. wyrok NSA z

25

listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 3065/12, dostępny w internetowej Centralnej

Bazie

Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako:

"CBOSA").

Wskazania co do dalszego postępowania, o których mowa w art. 153, są

konsekwencją

oceny prawnej i dotyczą sposobu procedowania w toku ponownego rozpatrzenia

sprawy, w celu uniknięcia popełnienia błędów. Wytyczają one kierunek, w którym

powinno zmierzać ponowione postępowanie, dla uniknięcia wadliwości w postaci

np.

uchybień procesowych związanych z wyjaśnieniem sprawy (zob. wyrok WSA w

Gdańsku z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 278/14, CBOSA). Z

powoływanego przepisu wynika bezwzględny obowiązek zastosowania się przez

organ

administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do

dalszego

biegu postępowania, który może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu

faktycznego lub zmiany przepisów prawa.

Zgodnie z art. 123 u.s.u.s., w sprawach uregulowanych tą ustawą, a do takich

należy umarzanie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, stosuje

się

przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

(t.

j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej: "K.p.a.".

Jak wynika z treści sentencji, podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji

stanowił

art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. zgodnie z którym, organ odwoławczy utrzymuje w mocy

zaskarżoną decyzję.

Katalog rodzajów orzeczeń jakie może zastosować w sprawie organ odwoławczy,

zawarty w przepisie art. 138 K.p.a., obejmuje decyzje merytoryczne,

merytorycznoreformacyjne, kasacyjne i decyzje umarzające postępowanie.

Organowi odwoławczemu

przysługują zarówno kompetencje kontrolne, jak i merytoryczne. Oznacza to, że

organ

odwoławczy jest zobowiązany do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu

pierwszej instancji, jak również do rozpoznania sprawy merytorycznie. Wynika to

jednoznacznie z wyrażonej w art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności

postępowania

administracyjnego.

Z dalszej treści sentencji i uzasadnienia decyzji wynika natomiast, że organ

odwoławczy

uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł co do istoty sprawy.

Podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia stanowi art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., zgodnie

z

którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w

całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę

decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.

W zaskarżonej decyzji zatem wskazano nieprawidłową podstawę prawną

rozstrzygnięcia. Już tylko to naruszenie wskazanych wyżej przepisów prawa

uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.

Z akt sprawy wynika, iż organ rozpatrywał wniosek o umorzenie zaległych składek

w

kontekście art. 28 ust. 1-3 u.s.u.s. i art. 28 ust. 3a u.s.u.s w zw. z § 3 ust. 1

rozporządzenia.

Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane

tylko w

przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem postanowień ust. 3a.

Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2 zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości

niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił

przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza

kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak

jest

następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na

osoby

trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie

upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i 361 pkt 1ustawy z dnia 28

lutego

2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 2171, 2260 i 2261 oraz z 2017 r.

poz. 791);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku

majątku, z

którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych,

możliwości

przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy

z

dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu

likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w

postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu

upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z

którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot

przekraczających wydatki egzekucyjne.

Orzekając w sprawie ZUS prawidłowo ustalił, że w rozpoznawanej sprawie nie

występują przesłanki umożliwiające umorzenie należności z art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Natomiast zdaniem Sądu, organ dokonał w sposób nieprawidłowy analizy pod

kątem

zaistnienia przesłanek w zakresie możliwości umorzenia należności na podstawie

art.

28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia, a w szczególności pkt 1 i 3 tego

przepisu. W tym zakresie uzasadnienie decyzji nie poddaje się kontroli Sądu i

narusza

zasadę związania organu oceną prawną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w

Warszawie wyrażoną w wyroku z 27 czerwca 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 2244/17, a

tym

samym dyspozycję art. 153 p.p.s.a.

Należy jeszcze raz podkreślić, że niezastosowanie się przez organ administracji przy

ponownym rozstrzyganiu do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku,

narusza

zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęte w ten sposób

rozstrzygnięcie jest wadliwe.

Zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia

społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te

ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku

ich

całkowitej nieściągalności. Szczegółowe warunki dające możliwość umorzenia

należności składkowych zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra

Gospodarki,

Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad

umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie z § 3

ust. 1

rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli

zobowiązany

wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie

opłacić

tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i

jego

rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego

rodzinę

możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego

nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek

mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad

przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości

uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów

postępowania w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia. Przede wszystkim

organ,

wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 77 § 1 K.p.a., nie rozpatrzył w sposób

wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ponadto nie odniósł

się

również do już zebranego materiału dowodowego, co spowodowało, że

uzasadnienie

zostało sporządzone z naruszeniem przepisu art. 107 § 3 i art. 11 K.p.a.

Sąd podziela w tym względzie stanowisko zawarte w wyroku tut. Sądu z 13

grudnia 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 1991/07 (LEX nr 484910), w którym

wywiedziono,

że: "Uzasadnienie decyzji spełnia szczególnie istotną rolę w przypadku decyzji

podejmowanych w ramach tzw. uznania administracyjnego, a do takich należą

decyzje

w przedmiocie umorzenia należności (...). Pozwala ono bowiem na dokonanie

oceny

przez organ wyższej instancji, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem

przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w

szczególności, czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów

podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy

materiałów dowodowych lub też czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew

zasadom

logiki lub doświadczenia życiowego. Prawidłowe uzasadnienie decyzji wiąże się

ponadto z realizacją zasady przekonywania, sformułowanej w art. 11 k.p.a.

Wyjaśnianie

stronom zasadności przesłanek, którymi kieruje się organ przy załatwieniu sprawy,

ma

bowiem ograniczyć konieczność stosowania środków przymusu przy jej

wykonaniu".

Należy podkreślić, że organ jedynie hipotetycznie rozważał przesłankę z § 3 ust.

1 pkt 1 rozporządzenia, nie dokonując całościowej analizy sprawy Skarżącej.

Organ w decyzji wskazuje na możliwość ratalnej spłaty należności, jednakże taka

możliwości przy dochodach Skarżącej wydaje się być czysto iluzoryczna, o czym

Strona

również wspominała w swojej korespondencji.

Sąd podziela stanowisko organu, że ZUS ma obowiązek stania na straży

finansów ubezpieczeń społecznych. Jednakże stanie na straży tych finansów nie

może

być przesłanką przesądzającą, że w każdych okolicznościach organ odmawia

umorzenia należności. Skoro racjonalny ustawodawca przewidział przesłanki

umorzenia

należności, to zdawał sobie także sprawę z konieczności dbania o stan finansów

publicznych. Jednakże mimo to umożliwił w ściśle określonych wypadkach

umorzenie

należności, nakazując w takich sytuacjach uwzględniać "słuszny interes strony"

(art. 7

k.p.a.). Jak zasadnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny analizując (w wyroku z

24

kwietnia 2013 r., sygn. II GSK 170/12) pojęcie "ważnego interesu dłużnika" nie

można

ograniczać tylko do sytuacji nadzwyczajnych czy zdarzeń losowych, gdyż

funkcjonuje

ono w zdecydowanie szerszym znaczeniu uwzględniającym także sytuację

ekonomiczną Strony, wysokość dochodów, zakres wydatków. Zawężanie wymagań

umorzenia należności do sytuacji, gdy spłata składek uniemożliwi stronie

zaspokojenie

niezbędnych potrzeb życiowych byłoby niedopuszczalną interpretacja na

niekorzyść

dłużnika. Skoro strona powołuje się na własny interes w umorzeniu należności, to

nie

dopuszczalne było nie rozważenie tego interesu i poprzestanie tylko na wykazaniu

interesu ogólnego (dbałość o finanse ubezpieczeń społecznych, równość wobec

prawa,

domniemanie znajomości prawa), który legł u podstaw odmowy umorzenia

należności.

Mając powyższe na względzie w ocenie Sądu, w przeprowadzonym

postępowaniu zabrakło należytego zastosowania art. 7 K.p.a. i 77 § 1 K.p.a. Organ

winien, po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, rozważyć i wyważyć

interes społeczny i słuszny interes Strony. Twierdzenia ZUS wskazujące, że spłata

należności z tytułu składek nie pociągnie za sobą zbyt ciężkich skutków oraz nie

pozbawi strony możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych jawią się

obecnie jako zupełnie dowolne, gdyż organ nie odnosi jej do możliwości

zarobkowych

Strony, uzyskiwanych dochodów, ponoszonych wydatków oraz istniejącego

zadłużenia i

jego wysokości. Możliwości płatnicze strony winny być oceniane wg rzeczywistych

możliwości, a nie tylko hipotetycznej możliwości. Zatem trzeba stwierdzić, że ZUS

nie

dokonał wszechstronnej analizy sprawy.

Ponownie wydając decyzję ZUS winien uwzględnić przedstawioną w wyroku

ocenę i w wypadku powstania określonych wątpliwości organ zwróci się do

Skarżącej o

informację w tym zakresie. Pełne przedstawienie toku rozumowania organu

wydającego

decyzję powinno być zawarte w uzasadnieniu decyzji zgodnym z art. 107 § 3 K.p.a. i

realizującym zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a. Uchybienia w tym

zakresie - zależnie od ich stopnia - mogą skutkować nawet uchyleniem decyzji

obarczonej taką wadą, zwłaszcza, gdy decyzja ma charakter uznaniowy, a z taką

sytuacją mamy do czynienia w niniejszym przypadku.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien ustalić stan faktyczny w oparciu

o

całość zebranego materiału dowodowego, uwzględniając przedstawione wyżej

wywody

i wykładnię prawa.

W ocenie Sądu, w niniejszym postępowaniu doszło do naruszenia przepisów

prawa, w

tym m.in. art. 153 p.p.s.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik

sprawy, co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art.

145 §

1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.