Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 785/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 18a, art. 18b, art. 18c, art. 18f, art. 18i
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 8, art. 11, art. 107, art. 124, art. 126
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 18 listopada 2021 r. sprawy ze skargi J.N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uwzględnienia sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem zaległości w Rejestrze Należności Publicznoprawnych I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. nr [...] ; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. na rzecz skarżącego J.K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

J. N. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: "Organ odwoławczy") z [...] lipca 2021 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. (dalej: "Organ I instancji") z [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych należności pieniężnych wskazanych w zawiadomieniu z [...] marca 2021 r. nr [...]

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

Pismem z [...] marca 2021 r. znak: [...] Organ

I instancji zawiadomił Stronę o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych w związku z należnościami z tytułu:

- podatku dochodowego z tytułu zatrudnienia pracowników (PIT-4) za okresy: 11/2017, 12/2017, 2/2018, 3/2018, 4/2018, 9/2018, 10/2018, 11/2018, 12/2018, 10/2019, 11/2019, 12/2019, 1/2020, 2/2020, 3/2020, 4/2020, 5/2020, 6/2020, 7/2020, 8/2020, 9/2020, 10/2020,11/2020, 12/2020,

- podatku od towarów i usług (VAT-7) za kwartały: 2K/2018, 3K/2018, 4K/2018, 1K/2019, 2K/2019, 4K/2019,

- mandatu karnego nałożonego w 2021 r.

Pismem z 13 maja 2021 r. Strona wniosła sprzeciw w sprawie zagrożenia ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych, kwestionując wysokość wskazanych w zawiadomieniu należności pieniężnych i odsetek za zwłokę. Wskazała, że niemożność uiszczenia należności podatkowych nigdy nie wynikała

ze złej woli, bądź braku świadomości ciążącego obowiązku, a była skutkiem niemożliwych do przewidzenia nadzwyczajnych okoliczności (pożar miejsca pracy

i oszustwo firmy lichwiarskiej, które doprowadziło do pozbawienia Strony nieruchomości). Jako dowód Strona powołała się na pismo Komendy PSP w S. z 21 maja 2019 r. i pismo Prokuratury Okręgowej w L. z 12 lipca 2019 r.,

[...] (nie dołączone do sprzeciwu) i wniosła o umorzenie, rozłożenie

na raty lub odroczenie terminu płatności tych należności. Strona podkreśliła,

że nie posiada majątku i źródeł dochodu, co wypełnia przesłankę art. 67d § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2020.1325 t.j. ze zm.;

dalej: "O.p.").

Postanowieniem z [...] czerwca 2021 r. Organ I instancji odmówił Stronie uwzględnienia sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych należności pieniężnych wskazanych w zawiadomieniu

z [...] marca 2021 r. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia Organ wyjaśnił, że brak

jest podstaw do uznania sprzeciwu we wskazanym przez Stronę trybie art. 18i § 1

pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji (Dz.U.2020.1427 t.j. ze zm.; dalej: "u.p.e.a."), gdzie Strona zakwestionowała wysokość należności. Wierzyciel wskazał, że sprzeciw Strony

nie zawiera konkretnych dowodów na to, że wysokość wskazanych w zawiadomieniu kwot powinna być inna, a podniesiona przez Stronę argumentacja dotyczyć może wniosku o udzielenie ulgi uznaniowej (o co również Strona wystąpiła). Wierzyciel podkreślił, że zaległości Strony w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-4), w podatku od towarów i usług (VAT-7) i z tytułu mandatu karnego pozostają wymagalne (ich istnienie i wysokość zostały potwierdzone).

Strona wniosła zażalenie na postanowienie Organu I instancji.

W wyniku przeprowadzonego postępowania, Organ odwoławczy postanowieniem z [...] lipca 2021 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie Organu

I instancji.

W uzasadnieniu postanowienia Organ odwoławczy wskazał, że podstawę prawną postępowania w zakresie ujawnienia należności pieniężnych w Rejestrze Należności Publicznoprawnych stanowią przepisy Rozdziału 1a u.p.e.a. Zgodnie

z art. 18b § 1 pkt 1 tej ustawy w rejestrze gromadzi się informacje o należnościach pieniężnych, podlegających egzekucji administracyjnej, dla których wierzycielem

jest naczelnik urzędu skarbowego albo jednostka samorządu terytorialnego,

jeżeli należności te wynikają z dokumentu, o którym mowa w art. 3a §1. W myśl

art. 18c § 1 ww. ustawy przed wprowadzeniem do rejestru danych, o których mowa

w art. 18b § 2 wierzyciel doręcza zobowiązanemu zawiadomienie o zagrożeniu ujawnieniem w rejestrze. Zgodnie z art. 18i § 1 pkt 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem

w rejestrze. Natomiast zgonie z przepisem art. 18i § 5 cytowanej ustawy prawo

do wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w § 1 pkt 1 tegoż artykułu, przysługuje wyłącznie w przypadku, gdy zobowiązany kwestionuje istnienie lub wysokość należności pieniężnej lub odsetek z tytułu nie zapłacenia jej w terminie.

W toku przeprowadzonego postępowania zażaleniowego Organ odwoławczy ustalił, że na [...] marca 2021 r. (dzień wystawienia zawiadomienia o zagrożeniu ujawnieniem w RNP) Strona nie uregulowała zadeklarowanych w złożonych deklaracjach kwot, w tym: w podatku dochodowym z tytułu zatrudnienia pracowników (PIT-4) za poszczególne okresy 2017-2020 r. łącznej kwoty [...]zł; w podatku od towarów i usług (VAT-7) za poszczególne kwartały 2018-2019 r. łącznej kwoty [...]zł; z tytułu mandatu karnego nałożono na Stronę w 2021 r. karę w kwocie [...]zł. Dodatkowo na należności z tytułu podatku dochodowego z tytułu zatrudnienia pracowników (PIT-4) od 1/2020 do 12/2020 wystawiono tytuły wykonawcze.

Na żadne zaległości Strony (do dnia złożenia sprzeciwu) nie uzyskano żadnych wpłat, stąd ich wysokość nie uległa zmianie. Wnosząc sprzeciw Strona

nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających jakiekolwiek wpłaty.

Jak dalej wskazał Organ wnioski Strony w zakresie ulgi uznaniowej

i w zakresie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej (zawarte w przedmiotowym zażaleniu) zostały rozstrzygnięte w odrębnych postępowaniach. Z uwagi

na brak uzupełnienia przez Stronę wymaganych informacji, Organ I instancji pozostawił bez rozpatrzenia wniosek w części dotyczącej umorzenia zaległości,

a postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] Organ I instancji oddalił zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.

Organ odwoławczy uznał, że złożenie wniosku o udzielenie ulgi w spłacie należności podatkowych nie wstrzymuje postępowania dotyczącego ujawnienia

w Rejestrze Należności Publicznoprawnych. W sytuacji, gdy dana zaległość zostanie jednak objęta ulgą w spłacie, to fakt ten jest odnotowany w ww. rejestrze. Należność ta pozostanie nadal widoczna w RNP, ale widoczna będzie również informacja

o udzielonej uldze.

Strona zaskarżyła ww. postanowienie organu odwoławczego w całości skargą wniesioną do tutejszego Sądu.

Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia Organu I instancji

z [...] czerwca 2021 r. odmawiającego uwzględnienia sprzeciwu Skarżącego

w sprawie zagrożenia ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych należności pieniężnych wskazanych w zawiadomieniu z [...] marca 2021 r.

Jak bowiem wskazał Skarżący zachodziły podstawy do zmiany postanowienia organu I instancji poprzez uwzględnienie sprzeciwu wniesionego 18 maja 2021 r.

w zakresie ujawnienia w Rejestrze Należności Publicznoprawnych zobowiązań wskazanych w zawiadomieniu Organu I instancji i nieujawnianie w Rejestrze Należności Publicznoprawnych należności wskazanych w zawiadomieniu z [...] marca 2021 r.

W związku z powyższym Skarżący wniósł o:

1) zmianę zaskarżonego postanowienia, polegającą na zmianie postanowienia Organu I instancji z [...] czerwca 2021 r. poprzez uwzględnienie sprzeciwu wniesionego 18 maja 2021 r. w zakresie ujawnienia w Rejestrze Należności Publicznoprawnych zobowiązań wskazanych w zawiadomieniu Organu

I instancji i nieujawnianie w Rejestrze Należności Publicznoprawnych należności wskazanych w zawiadomieniu z [...] marca 2021 r.;

2) zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania przed sądem administracyjnym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Sprawa podlega rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 j.t. ze zm.; dalej: "P.p.s.a").

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021137 t.j.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi

i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego

i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

W świetle art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne – art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Skarga okazała się zasadna.

Przedmiotem kontroli sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Organu odwoławczego z [...] lipca 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie Organu I instancji z [...] czerwca 2021 r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia sprzeciwu

w sprawie zagrożenia ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych należności pieniężnych wskazanych w zawiadomieniu z [...] marca 2021 r.

Podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia stanowiły przypisy Rozdziału 1a, Działu I u.p.e.a. W myśl art. 18a § 1 u.p.e.a. Rejestr Należności Publicznoprawnych, zwany dalej "rejestrem", jest prowadzony w systemie teleinformatycznym przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Zgodnie z art. 18b § 1 u.p.e.a. w rejestrze gromadzi się informacje o należnościach pieniężnych, podlegających egzekucji administracyjnej, dla których wierzycielem jest naczelnik urzędu skarbowego albo jednostka samorządu terytorialnego, jeżeli należności

te wynikają:

1) z dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1;

2) z decyzji, postanowienia lub innego orzeczenia, które jest ostateczne;

3) z prawomocnego wyroku, postanowienia lub mandatu karnego wydanego

na podstawie przepisów Kodeksu karnego skarbowego lub Kodeksu karnego;

4) z mandatu karnego wydanego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia;

5) bezpośrednio z przepisu prawa.

Stosowanie do treści art. 18b § 2 u.p.e.a. rejestr zawiera m.in. dane dotyczące zobowiązanego (pkt 1), oznaczenie wierzyciela (pkt 2), wysokości należności pieniężnej i odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, jeżeli pobiera się odsetki, wraz z rodzajem i podstawą prawną tej należności (pkt 3) oraz informacji określonych w art. 18f § 1 i 2 (pkt 4).

W myśl art. 18c § 1 u.p.e.a. przed wprowadzeniem do rejestru danych,

o których mowa w art. 18b § 2, wierzyciel doręcza zobowiązanemu zawiadomienie

o zagrożeniu ujawnieniem w rejestrze. Zgodnie z art. 18c § 2 u.p.e.a. zawiadomienie, o którym mowa w § 1, może być zawarte w upomnieniu, o którym mowa

w art. 15 § 1, lub doręczone wraz z tym upomnieniem. Stosowanie do treści art. 18c § 3 u.p.e.a. dane, o których mowa w art. 18b § 2, mogą być wprowadzone do rejestru nie wcześniej niż po upływie 30 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu zawiadomienia, o którym mowa w § 1.

Zgodnie z art. 18c § 1 u.p.e.a. wierzyciel wprowadza do systemu teleinformatycznego, w którym jest prowadzony rejestr, dane, o których mowa

w art. 18b § 2. W myśl art. 18c § 5 wierzyciel wprowadza do rejestru, zmienia

w rejestrze lub wykreśla z rejestru dane, o których mowa w art. 18b § 2,

za pośrednictwem funkcjonalności systemu teleinformatycznego, w którym prowadzony jest rejestr, dostępnej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego organ prowadzący rejestr,z zastrzeżeniem art. 18l.

Stosownie do treści art. 18f § 1 u.p.e.a. wierzyciel wprowadza do rejestru znane mu informacje dotyczące:

1) odroczenia terminu zapłaty należności pieniężnej;

2) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej;

3) wszczęcia postępowania upadłościowego;

4) wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego;

5) wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji, postanowienia lub innego orzeczenia, o którym mowa w art. 18b § 1 pkt 2;

6) wszczęcia postępowania administracyjnego, postępowania podatkowego albo postępowania sądowoadministracyjnego, jeżeli wszczęcie nastąpiło

po ujawnieniu danych, o których mowa w art. 18b § 2;

7) wszczęcia postępowania w trybie nadzwyczajnym w sprawie ostatecznej decyzji, postanowienia lub innego orzeczenia, o których mowa w art. 18b § 1 pkt 2;

8) wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 18i;

9) umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2,

w przypadku gdy nie upłynęło 5 lat od dnia, w którym postanowienie

o umorzeniu tego postępowania stało się ostateczne;

10) śmierci lub ustania bytu prawnego zobowiązanego.

W myśl art. 18i § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem w rejestrze (pkt 1) oraz wprowadzenia danych, o których mowa w art. 18b § 2, do systemu teleinformatycznego, w którym jest prowadzony rejestr (pkt 2). Sprzeciw wnosi się do wierzyciela (§ 2). Prawo wniesienia sprzeciwu przysługuje od dnia doręczenia zawiadomienia, o którym mowa w art. 18c § 1, albo od dnia wprowadzenia do rejestru danych, o których mowa

w art. 18b § 2, bez tego zawiadomienia i trwa do dnia, do którego te dane znajdują się w rejestrze (§ 3). W sprzeciwie określa się żądanie oraz wskazuje

się okoliczności i dowody uzasadniające sprzeciw (§ 4). Prawo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w § 1 pkt 1, przysługuje wyłącznie w przypadku, gdy zobowiązany kwestionuje istnienie lub wysokość należności pieniężnej lub odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie (§ 5).

Na postanowienie wierzyciela o odmowie uwzględnienia sprzeciwu przysługuje zażalenie. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego

za pośrednictwem wierzyciela, który wydał zaskarżone postanowienie (§ 13).

Od postanowienia w przedmiocie rozpoznania zażalenia, o którym mowa w § 13, przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego (§ 14).

Mając na uwadze powyższe uregulowania należy wskazać, że zobowiązania Skarżącego z tytułu podatku dochodowego z tytułu zatrudnienia pracowników

za okresy: 11/2017, 12/2017, 2/2018, 3/2018, 4/2018, 9/2018, 10/2018, 11/2018, 12/2018, 10/2019, 11/2019, 12/2019, 1/2020, 2/2020, 3/2020, 4/2020, 5/2020, 6/2020, 7/2020, 8/2020, 9/2020, 10/2020,11/2020, 12/2020 objęte zawiadomieniem wynikają z deklaracji PIT-4, z tytułu podatku od towarów i usług za kwartały: 2K/2018, 3K/2018, 4K/2018, 1K/2019, 2K/2019, 4K/2019 z deklaracji VAT-7 oraz z mandatu karnego nałożonego w 2021 r. W tym stanie rzeczy spełniony został warunek zawiadomienia o zagrożeniu ujawnieniem rejestrze określony w art. 18b § 1

pkt 4 i 5 u.p.e.a.

Niemniej jednak z akt sprawy wynika, że Skarżący – oprócz sprzeciwu

w sprawie zagrożenia ujawnieniem w rejestrze – pismem z dnia 1 kwietnia 2021 r., które wpłynęło do Organu I instancji 8 kwietnia 2021 r. wniósł również zarzuty

w sprawie egzekucji administracyjnej w związku z doręczeniem tytułów wykonawczych nr [...] obejmujących zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zatrudnienia pracowników (PIT-4) za 2020 r. Podstawą zarzutu

było nieistnienie obowiązków stwierdzonych ww. tytułami wykonawczymi. Postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. znak [...] Organ

I instancji oddalił zarzuty, a postanowieniem z [...] lipca 2021 r. znak [...] Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Organu

I instancji. Strona wniosła skargę na postanowienie Organu odwoławczego

do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, która została postanowieniem sądu z 23 września 2021 r. odrzucona (sygn. akt I SA/Sz 766/21),

z uwagi na wniesienie skargi po terminie. Postanowienie Sądu nie jest prawomocne.

Zgodnie natomiast z treścią art. 18i § 7 u.p.e.a. jeżeli okoliczność, na której oparto sprzeciw, jest lub była przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje

w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w decyzji, postanowieniu lub innym orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie

o niedopuszczalności zgłoszonego sprzeciwu. Ponadto stosownie do treści

art. 18i § 8 u.p.e.a. postępowanie wszczęte sprzeciwem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli przed zakończeniem tego postępowania został wniesiony zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej oparty na okoliczności będącej podstawą sprzeciwu.

W myśl art. 18i § 9 u.p.e.a. wniesienie sprzeciwu nie stanowi podstawy

do wykreślenia z rejestru danych, o których mowa w art. 18b § 2.

Z uwagi na powyższe okoliczności, mając na uwadze treść art. 18i § 7

i § 8 u.p.e.a., w przedmiotowej sprawie Organ winien był rozważyć wpływ okoliczności prowadzenia postępowania w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczących istnienia, a zatem i wysokości części zobowiązań objętych zakresem ww. zawiadomienia na możliwość prowadzenia postępowania

w rozpoznawanej sprawie. Ta istotna dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy kwestia została jednak przez organy przemilczana i nierozważona w uzasadnieniach wydanych postanowień.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy powyższa okoliczność, tj. równoległe prowadzenie postępowań w sprawie ww. zarzutów i ww. sprzeciwu, których zakresy

się de facto krzyżują, winna być rozważona - przez pryzmat przepisów art. 18i § 7

i § 8 u.p.e.a. - i uwzględniona przez organy, czemu organy winny dać wyraz

w uzasadnieniach wydanych rozstrzygnięć. Badając bowiem zasadność wniesienia sprzeciwu należy wziąć pod uwagę, czy nie doszło do powielania się sprzeciwów

lub innych środków prawnych opartych na twierdzeniach, który były już przedmiotem oceny w innym trybie. Wymóg należytego uzasadnienia postanowienia wynika wprost z art. 124 § 2 K.p.a., zgodnie z którym, uzasadnienie faktyczne i prawne

jest obowiązkowym elementem postanowienia na które przysługuje zażalenie.

Na mocy odesłania z art. 126 K.p.a. do postanowień znajdują także odpowiednie zastosowanie przepisy art. 107 § 2-5 K.p.a. Tym samym uzasadnienie postanowienia powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał

za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa

(por. art. 107 § 3 K.p.a.). Nie budzi wątpliwości Sądu, że odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną

z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 K.p.a., rozumianej jako ocena tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów a także stanowi wyraz zrealizowania przez organ wynikającej

z art. 11 K.p.a. zasady przekonywania.

W niniejszej sprawie powyższe wymogi nie zostały spełnione. Z istoty samego uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował

się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim, a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest bowiem przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących dlaczego takie, a nie inne stanowisko

było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta

w uzasadnieniu powinna bowiem pozwolić - zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi kontrolującemu następnie tę decyzję - odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu. Uzasadnienie aktu administracyjnego, stanowiąc jego integralną część, wpływa bowiem na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia jest więc nie tylko wymogiem formalnym - wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 K.p.a., ale także

ma istotne znaczenie merytoryczne.

Jak już wyżej wskazano prawidłowo zredagowane pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienie jest też istotne z uwagi na zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 K.p.a. Właśnie w uzasadnieniu organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Uzasadnienie jest zatem elementem decydującym o przekonaniu strony co do trafności i słuszności przyjętego rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie zostanie zaś zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych

dla sprawy. Takie działanie Organu pozostanie nadto w sprzeczności z zasadą wyrażoną w art. 8 K.p.a., tj. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów.

Na marginesie powyższego, tutejszy Sąd wskazuje również, że wierzyciel rozpatrujący sprzeciw zobowiązanego, a następnie organ rozpatrujący zażalenie

na postanowienie wierzyciela mają obowiązek rozważyć nie tylko istnienie

i wysokość ściśle zaległości podatkowej, ale także istnienie i wysokość odsetek

z tytułu niezapłacenia jej w terminie. Innymi słowy, skoro z jednej strony przedmiotem sprzeciwu jest istnienie lub wysokość należności pieniężnej lub odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie (art. 18i § 5 u.p.e.a.), to odpowiednio z drugiej strony przedmiotem wyjaśnienia i rozstrzygnięcia przez wierzyciela podatkowego, następnie organ rozpatrujący zażalenie jest również istnienie lub wysokość należności pieniężnej lub odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, a więc niewątpliwie mechanizm kalkulacyjny odsetek z punktu widzenia faktów i prawa (art. 18i § 13 u.p.e.a.).

W sprzeciwie w sprawie zagrożenia ujawnieniem w rejestrze należności pieniężnych określa się żądanie oraz wskazuje okoliczności i dowody uzasadniające sprzeciw (art. 18i § 4 u.p.e.a.). Jednak jednocześnie ustawodawca nie przyjął rozwiązania, w myśl którego organy przy rozpatrywaniu i rozstrzyganiu takiego sprzeciwu miałyby być związane jego treścią.

O ile w przypadku należności dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych za 2020 r. i VAT organy powołały się na deklaracje podatkowe,

oraz należności wynikające z mandatu karnego, o tyle w odniesieniu do odsetek

w wysokości [...] zł nie przeanalizowały faktycznego i prawnego mechanizmu powstania tej kwoty, a więc konkretnie, za jaki czas odsetki zostały naliczone, według jakiej stopy procentowej, na jakiej podstawie prawnej. W ten sposób organy pozbawiły zobowiązanego realnej możliwości kwestionowania istnienia i wysokości odsetek wymienionych tylko sumarycznie w zawiadomieniu z [...] marca 2021 r.

o zagrożeniu ujawnieniem w rejestrze. Bez omówienia poszczególnych składowych kwoty [...]zł nie można stwierdzić czy odsetki przyjęte w zawiadomieniu

z [...] marca 2019 r. są prawidłowe. Ten istotny aspekt sprawy organ przemilczał

w kontrolowanym postanowieniu, odnosząc się do sprzeciwu zobowiązanego.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprzeciwu Skarżącego organy przedstawią

nie tylko samą wysokość odsetek, ale także mechanizm ich powstania i kalkulacji,

a więc konkretnie za jaki czas zostały naliczone, według jakiej stopy procentowej. Tym samym wykażą istnienie tej należności w konkretnej kwocie. Rozważą również czy z upływem czasu nie zaistniały okoliczności rzutujące na istnienie lub wysokość zaległości podatkowej zobowiązanego oraz odsetek.

Skarżący w skardze podniósł również, że w sprzeciwie w sprawie zagrożenia ujawnieniem w rejestrze zakwestionował wysokość tych należności. Skarżący wskazał, że w uzasadnieniu sprzeciwu wyjaśnił, że niemożność uiszczenia należności podatkowych nie wynikała nigdy ze złej woli lub braku świadomości ciążącego obowiązku, a była skutkiem nadzwyczajnych i niemożliwych

do przewidzenia okoliczności, które Skarżący przywołał w skardze.

Odnosząc się do powyższego, w ocenie Sądu Organ odwoławczy

w zaskarżonym postanowieniu słusznie wskazał, że uzasadnienie sprzeciwu

nie zawiera konkretnych dowodów na to, że wysokość wskazanych w zawiadomieniu kwot powinna być inna. Treść uzasadnienia sprzeciwu odnosi się w głównej mierze do zdarzeń losowych mających miejsce w życiu Skarżącego, które wpłynęły

na brak jego możliwości płatniczych oraz do aspektu przyznania Skarżącemu

ulgi uznaniowej. Z art. 18i § 5 u.p.e.a. wynika, że prawo wniesienia sprzeciwu przysługuje wyłącznie w przypadku, gdy zobowiązany kwestionuje istnienie

lub wysokość należności pieniężnej lub odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie. W niniejszej sprawie Skarżący de facto nie kwestionuje istnienia konkretnych zaległości podatkowych, a argumentacja skargi opiera się na analizie sytuacji Skarżącego w kontekście przesłanek art. 67b O.p., co nie podlega badaniu w tym postępowaniu. Nadto z akt administracyjnych sprawy wynika, że postanowieniem

z [...] lipca 2021 r. znak [...] Organ I instancji pozostawił

bez rozpatrzenia wniosek Skarżącego złożony 18 maja 2021 r. w sprawie umorzenia zaległości w podatku dochodowym z tytułu zatrudnienia pracowników (PIT-4)

za 2020 r. Powodem pozostawienia wniosku bez rozpoznania było brak odpowiedzi Skarżącego na wezwanie Organu i nieprzekazanie informacji wynikających

z przepisów ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej oraz pozostałych informacji, mających wpływ na rozpatrzenie złożonego wniosku.

W takich okolicznościach, niemożliwe było przeprowadzenie przedmiotowego postępowania. Ustosunkowując się zatem do podniesionego w skardze zarzutu, tutejszy Sąd uznał, że jest on w niniejszej sprawie bezprzedmiotowy, ponieważ

– tak jak wspomniano wcześniej – okoliczność powyższa nie podlega badaniu

w niniejszym postępowaniu.

Z uwagi zatem na pominięcie przez Organy treści art. 18i § 7 i § 8 u.p.e.a.

oraz brak odniesienia się w zaskarżonym postanowieniu oraz w postanowieniu Organu I instancji do wpływu na postępowanie w rozpoznawanej sprawie okoliczności, że Skarżący wniósł również – oprócz sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem w rejestrze – zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, który to zakres zarzutów krzyżował się z zaległościami objętymi sprzeciwem, Sąd uznał

za koniecznie uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Organu

I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 P.p.s.a.

Rozpoznając sprawę ponownie organy uwzględnią powyżej zawarte wskazania.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 209 P.p.s.a. Na zasądzony zwrot kosztów postępowania składa się kwota [...]zł tytułem uiszczonego wpisu

od skargi ustalona na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów

z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U.2021.535 j.t.).

Orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w uzasadnieniu dostępne są na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.