Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 338/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2023-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 333
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - t.j.
article: art. 21 ust. 1, art. 24
journal: Dz.U. 2021 poz 1990
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Górska, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło, sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca), Protokolant specjalista Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2023 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 30 czerwca 2023 r., nr SKO.53.586.2023 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2023 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 30 czerwca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako organ odwoławczy, Kolegium) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy (dalej jako organ I instancji, Wójt) z 27 marca 2023 r. wymierzającą E. S. (dalej jako strona, podatnik, skarżący) podatek rolny, leśny i od nieruchomości na 2023 r. pobierany w formie łącznego zobowiązania pieniężnego.

Z akt sprawy i zaskarżonej decyzji wynika, że organ podatkowy I instancji ustalił stronie wysokość zobowiązania z tytułu podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości na 2023 r. pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie 2526,00 zł. Do podstawy opodatkowania podatkiem rolnym przyjęto użytki rolne o powierzchni 35,0699 ha (w stosunku do kwoty 2399,62 zł zastosowano zwolnienie), do podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości: budynek mieszkalny o powierzchni 130 m2, a do podstawy opodatkowania podatkiem leśnym - lasy o powierzchni 0,0709 ha. W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że inwestycja - budowa gazociągu [...] została zrealizowana m. in. na działkach należących do podatników. Działki w związku z budową nie uległy podziałowi, nie zostały przejęte przez Skarb Państwa, nie zmieniły właściciela ani nie zostały wyłączone z produkcji rolnej.

Utrzymując w mocy ww. decyzję Kolegium w pierwszej kolejności przytoczyło treść art. 2 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 70 ze zm.), art. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 333 ze zm.), art. 1, art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym ( Dz. U. z 2019 r. poz. 888 ze zm.), wskazując, że o rodzaju opodatkowania gruntów decydują zapisy w ewidencji gruntów. Potwierdza to przepis art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm.).

Z akt sprawy wynika, że podstawą ustalenia zobowiązania podatkowego w niniejszej sprawie były wypisy z gruntów z dnia 16 stycznia 2023 r., z których wynika, że podatnik jest właścicielem nieruchomości rolnych położonych w gminie [...], oznaczonych jako działki nr [...], sklasyfikowanych jako grunty rolne i lasy. W aktach sprawy znajduje się również decyzja nr F.3123.7.33.2021 z dnia 8 grudnia 2021 r., przyznająca E. S. ulgę inwestycyjną w podatku rolnym z tytułu zakupu i montażu paneli fotowoltaicznych w wysokości 25% udokumentowanych rachunkami poniesionych nakładów inwestycyjnych, tj. w kwocie 7437,50 zł. W "wykazie właścicieli budynków mieszkalnych sołectwa [...]" sporządzonym w dniu 1 lipca 2005 r. podatnik wykazał zaś do opodatkowania, budynek mieszkalny o powierzchni 130 m2.

Analiza akt sprawy wskazuje również, że w wyniku inwestycji polegającej na budowie gazociągu na podstawie decyzji lokalizacyjnej Wojewody WarmińskoMazurskiego Nr [...] z dnia [...] oraz decyzji budowlanej Nr [...] z dnia [...] nie nastąpiło przejście własności gruntów na rzecz Skarbu Państwa. Okoliczność ta jednoznacznie wynika z decyzji lokalizacyjnej, jak i z dodatkowych wyjaśnień Wojewody Warmińsko-Mazurskiego, wypisów z ewidencji gruntów i ksiąg wieczystych.

Tym samym organ odwoławczy ocenił, że Wójt dokonał prawidłowego wymiaru podatku za w/w nieruchomości na 2023 r. gdyż uwzględnił przy wymiarze podatku rolnego przyznaną uprzednio ulgę inwestycyjną wynikającą z art. 13 ust. 3a ustawy o podatku rolnym, a pozostałe przedmioty opodatkował zgodnie z ewidencją gruntu (lasy) i złożonym wykazem nieruchomości (budynek mieszkalny).

Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania Kolegium stwierdziło, że dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym jest mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej jako O.p.). Zgodnie z tym przepisem stanowią dowód tego co zostało w nich stwierdzone. W związku z tym, organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym. Podatnik kwestionujący prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję (starosta), gdyż organ podatkowy nie ma uprawnień do ich zmiany.

Ponadto podatek rolny, leśny i od nieruchomości mają charakter majątkowy. Podatki te nie nawiązują w swojej konstrukcji do wartości nieruchomości czy też efektów ekonomicznych uzyskiwanych przy jej wykorzystywaniu. Dopóki zatem odwołującemu będzie przysługiwać tytuł prawny do nieruchomości, będzie podatnikiem ww. podatków.

Powyższą decyzję zaskarżyła strona, wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania przed sądem i przeprowadzenie rozprawy z udziałem stron. Zaskarżonej decyzji zarzucając bezprawność i bezzasadność.

W uzasadnieniu podnosząc, że Wojewoda Warmińsko-Mazurski wydając decyzję lokalizacyjną, budowlaną oraz przeprowadzeniem egzekucji dokonał "kradzieży (...) praw własności i zaboru wskazanych nieruchomości...". Przeprowadzona budowa gazociągu, usytuowanie w gruncie rury gazowej i uzbrojenie terenu wprowadziły faktyczne zmiany zagospodarowania terenu, tym bardziej, że nie jest to inwestycja rolnicza. Skarżącego pozbawiono dysponowania swoim mieniem.

Dodatkowo w piśmie z 22.10.2023 r. wniesiono o uchylenie decyzji Wójta oraz powołano się na argumentację zawartą w uzasadnieniu wyroku WSA w Olsztynie z dnia 25 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Ol 551/22 i WSA w Białymstoku z dnia 1 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Bk 35/23.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Kontrola sądu administracyjnego w świetle ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako p.p.s.a.) obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc oceny, czy organy dokonały prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretowały i czy nie naruszyły zasad ustalania określonych faktów za udowodnione. Rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest związany zawartymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a.

Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym - podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2.

Z punktu widzenia istoty sporu, kluczowym są dane znajdujące się w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów i budynków to rejestr publiczny, który zawiera dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów, budynków i lokali oraz danych dotyczących właścicieli nieruchomości (a w przypadku braku danych o właścicielach, danych osób i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają (art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - dalej P.g.k.).

Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 P.g.k. - podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe ustalające wysokość zobowiązań tak w podatku rolnym, jak i od nieruchomości nie są zatem uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane uwidocznione w ewidencji gruntów. Z ewidencji tej wynikają również dane dotyczące właścicieli.

Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są dla organów podatkowych wiążące i organy te nie mają kompetencji do ich zmiany w postępowaniu podatkowym; zmiana taka jest możliwa tylko w odpowiednim, odrębnym postępowaniu administracyjnym i wywiera skutki na przyszłość (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 października 2021 r., III FSK 385/21, czy z dnia 22 lutego 2022 r., III FSK 4693, 4706 i 4707/21). Należy dodać, że jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 listopada 2013 r. II FPS 2/13 (dostępna, podobnie jak pozostałe powołane wyroki na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl)) odstępstwo od tej zasady może dotyczyć wyłącznie sytuacji, gdy ewidencja gruntów i budynków nie klasyfikuje kategorii istotnych podatkowo, względnie, gdy dane z ewidencji gruntów i budynków mogą zostać skonfrontowane i pozostają w sprzeczności z danymi z innych rejestrów publicznych. Dane zawarte w ewidencji były więc na podstawie art. 21 ust. 1 P.g.k. wiążące dla wymiaru podatków, a zatem organy podatkowe były zobowiązane do ich uwzględnienia. Dopiero dokonana w odrębnym postępowaniu administracyjnym - także na wniosek skarżącego - zmiana danych, będzie miała znaczenie prawnopodatkowe.

W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom strony skarżącej organy rzetelnie wyjaśniły stan faktyczny, w tym prawidłowo przyjęły dane dotyczące powierzchni i przeznaczenia nieruchomości z ewidencji gruntów i budynków. Dane te znajdowały się w aktach administracyjnych. Skarżący zarzuty ograniczył tylko do niepopartych dowodami własnych opinii i swojego niezadowolenia.

Jak ustalono w toku postępowania, skarżący jest podatnikiem podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości a wymiar podatku został ustalony na podstawie danych zawartych w rejestrze gruntów. Porównanie danych zawartych w informacji o działkach z danymi uwidocznionymi w treści zaskarżonej decyzji pozwalają przyjąć, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa.

Z danych zawartych w ewidencji gruntów wynika, że przedmiot opodatkowania stanowią grunty będące własnością skarżącego. Wprawdzie skarżący podważa wiarygodność tych danych i ich prawdziwość, jednakże nie wskazał żadnych innych danych, w szczególności tych znajdujących odzwierciedlenie w urzędowych rejestrach o charakterze publicznym czy też innych urzędowych dokumentach, w oparciu o które można byłoby ustalić podatek rolny. Jeżeli skarżący uważa, że dane w ewidencji gruntów i budynków nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi prawnemu, to powinien zainicjować postępowanie w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w tym rejestrze, na zasadzie art. 24 P.g.k. Po dokonaniu aktualizacji, podstawą wymiaru podatku dla organu będą dane zaktualizowane.

W toku postępowania podatkowego organy podatkowe nie mogły odstąpić od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów w sytuacji, gdy stosowane kategorie ewidencyjne różnicują grunt rolny od gruntu stanowiącego przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, również w ewidencji znajdują się dane dotyczące powierzchni nieruchomości, jak i właściciela nieruchomości. Z przyczyn wcześniej już omówionych zasada otwartego systemu środków dowodowych doznaje tu istotnego ograniczenia, gdyż nie może prowadzić do godzącego w stabilność systemu prawnego i pewność obrotu podważania danych pochodzących z rejestru publicznego, jakim jest ewidencja gruntów i budynków - tym bardziej, że istnieje procedura prawna pozwalająca na skorygowanie ewentualnych nieprawidłowości w tym rejestrze, także z inicjatywy stron (podatników) zainteresowanych wprowadzeniem takich zmian. Nieakceptowanie przez Skarżącego zapisów widniejących w ewidencji nie oznacza, że zapisy te są nieprawdziwe (por. wyrok NSA z 9 lutego 2023 r., sygn. akt III FSK 94/22).

Pamiętać należy, że podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy w tym znaczeniu, że opodatkowaniu podlega posiadanie nieruchomości bez względu na to, czy nieruchomość ta przynosi dochody, czy też na tę nieruchomość należy ponieść nakłady w celu utrzymania jej w stanie zdatnym do użytku, a także na pewnym poziomie estetycznym (por. wyrok NSA z 9 marca 1994 r., sygn. akt SA/Gd 1200/93).

Skarżący w swoim piśmie procesowym z dnia 22.10.2023 r. powołuje się na argumentację zawartą w uzasadnieniu wyroku WSA w Olsztynie z dnia 25 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Ol 551/22 i WSA w Białymstoku z dnia 1 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Bk 35/23. Wskazać w tym miejscu należy, że przywołane wyroki zapadły w odmiennym stanie faktycznym. W niniejszej sprawie będącej przedmiotem kontroli Sądu, grunty znajdujące się na działce skarżącego nie zostały wyłączone z produkcji rolnej w związku z budową rurociągu, co wynika wprost z pisma Starosty znak:[...] z dnia 22 października 2021 r. (k. 52 akt sprawy administracyjnej).

Zauważyć ponadto należy, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym - podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2. Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku leśnym - podatnikami podatku leśnego, z zastrzeżeniem ust. 2, są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami lasów, z zastrzeżeniem ust. 3.

W świetle przywołanych przepisów zdaniem Sądu organ w sposób prawidłowy dokonując wymiaru podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości w pełni uwzględnił dane dotyczące klasyfikacji gruntów w ewidencji gruntów. Natomiast status własności gruntów zweryfikował z danymi z ksiąg wieczystych z których wynika, co należy jeszcze raz podkreślić, że E. S. jest właścicielem ww. działek gruntu. Z akt sprawy wynika, że grunty zostały tymczasowo zostały zajęte na potrzeby budowy gazociągu, który został już zakończony. Użytki rolne, leśne i od nieruchomości cały czas były i są w posiadu i własności w/w podatnika.

Oczywistym jest, że z uwagi na fakt, że przez grunty podatnika przechodzi międzysystemowy gazociąg, sytuacja ta może wiązać się z wymienionymi w skardze uciążliwościami. Ewentualne kwestie sporne dotyczące wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu oraz odszkodowania za spadek wartości nieruchomości, czy też wysokość odszkodowania za zniszczone uprawy rolne z przyczyny budowy gazociągu i jego konserwacji mogą być dochodzone przez skarżącego w odrębnych postępowaniach.

Podnoszone przez stronę skarżącą argumenty, czy to na etapie odwołania czy skargi do Sądu nie mogły skutecznie podważyć legalności działania organów podatkowych zobowiązanych ustalać wysokość podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości w oparciu o dane ujawnione w ewidencji gruntów i budynków. Aby podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, zainteresowany podmiot powinien zainicjować stosowny tryb ich korekty, powołując się na to, że wpis w ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Dopóki dane nie zostaną zmienione w ewidencji, organy podatkowe mają obowiązek wyliczenia podatku na ich podstawie i co do zasady nie są władne do kwestionowania, czy też korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków (wyrok NSA z 30 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 738/16).

W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, organy podatkowe nie są bowiem powołane do rozstrzygania tych kwestii oraz do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Na marginesie wyjaśnić należy, że w niniejszej sprawie wyrok został wydany na rozprawie w dniu 29 listopada 2023 r. Dodatkowe pisma, które przedłożył skarżący wraz z korespondencją przesłaną przesyłką listowną poleconą zostały zarejestrowane w Biurze Podawczym Sądu już po wydaniu wyroku w tej sprawie (k. 37).

Mając na uwadze powyższe Sąd, oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.