Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 104/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.  91 ust 1, art. 92 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1875
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2018r. sprawy ze skargi Wójta Gminy Mniów na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 2 stycznia 2018r. znak: PNK.I.4130.91.2017 w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły podstawowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 2 stycznia 2018 r. nr PNK.I.4130.91.2017 Wojewoda Świętokrzyski stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy Mniów z dnia 24 października 2017 r. nr 75/2017 w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Mniowie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że w dniu 24 października 2017 r. Wójt Gminy Mniów zarządzeniem nr 75/2017 powierzył stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Mniowie B. M. wyłonionej w drodze konkursu, podczas gdy konkurs na stanowisko dyrektora szkoły ogłasza się tylko w sytuacji wolnego stanowiska.

Rozstrzygnięciem nadzorczym znak: PNK.I.4130.46.2017 Wojewoda Świętokrzyski stwierdził bowiem nieważność zarządzenia Wójta Gminy Mniów z dnia 23 czerwca 2017 r. nr 31/2017 w sprawie odwołania Dyrektora Zespołu Szkół im. Jana Pawła II w Mniowie z zajmowanego stanowiska z powodu istotnego naruszenia prawa, tj. art. 38a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Rozstrzygnięcie powyższe zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który odrzucił skargę Gminy Mniów (postanowienie z dnia 8 listopada 2017r. sygn. akt II SA/Ke 627/17) i orzeczenie to stało się prawomocne.

Ponadto rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 21 listopada 2017 r. znak: PNK.I.4130.74.2017 Wojewoda Świętokrzyski stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy Mniów z dnia 27 września 2017 r. nr 63/2017 w sprawie ogłoszenia konkursu na kandydata na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Mniowie oraz zarządzenia Wójta Gminy Mniów z dnia 4 października 2017r. nr 66/2017 w sprawie zmiany ogłoszenia konkursu na kandydata na ww. stanowisko.

Organ powołał się na art. 92 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i podniósł, że wobec stwierdzenia nieważności aktu odwołania, jak również zarządzenia w sprawie ogłoszenia konkursu koniecznym stało się stwierdzenie nieważności także zarządzenia Wójta Gminy Mniów z dnia 24 października 2017 r. nr 75/2017.

W zaistniałej sytuacji, gdy kadencja dyrektora szkoły nie została zakończona, uruchomienie procesu zmierzającego do wyłonienia nowego kandydata uznać należy bowiem, w ocenie organu, za niewątpliwie przedwczesne i nie znajdujące oparcia w obowiązujących przepisach ustawy - Prawo oświatowe.

Organ zwrócił uwagę na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 marca 2017r. sygn. akt IV SA/Gl 733/16 i wyjaśnił, że niewątpliwie organom samorządów terytorialnych przyznana została na mocy Konstytucji RP samodzielność (art. 165 ust. 2 Konstytucji RP). Nie oznacza ona jednak zezwolenia na działanie bez podstawy prawnej lub w sposób sprzeczny z obowiązującym prawem. Wyznacznikiem kryterium legalności jest przepis art. 7 Konstytucji RP stanowiący, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co wiąże się z zasadą zaufania do Państwa, działającego jako demokratyczne państwo prawa (art. 2 Konstytucji).

W niniejszej sprawie, jak podniósł organ, doszło również do naruszenia art. 63 ust. 10 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017r. poz. 59 ze zm.), zgodnie z którym kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. Celem ogłoszenia konkursu jest wyłonienie kandydata na stanowisko dyrektora, co w stanie faktycznym tej sprawy jest nieuzasadnione i przedwczesne.

Wójt Gminy Mniów wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Świętokrzyskiego, zarzucając naruszenie:

- art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. 2017 poz. 1875 ze zm.), przez przyjęcie, że przedmiotowe zarządzenie w istotny sposób narusza przepisy prawa oraz z uwagi na brak uzasadnienia prawnego wskazującego, który konkretnie przepis prawa został przedmiotowym zarządzeniem naruszony;

- art. 63 ust. 10 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. 2017 poz. 59 ze zm.) powoływanej w skardze też jako "ustawa", poprzez uznanie, że ogłoszony przez Wójta Gminy Mniów konkurs na kandydata na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Mniowie jest nieuzasadniony i przedwczesny, a także uznanie, iż stanowisko dyrektora w/w Szkoły jest nadal obsadzone przez poprzedniego dyrektora z uwagi na uprawomocnienie się rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Świętokrzyskiego znak: PNK.I.4130.46.2017.

W związku z powyższymi zarzutami Wójt Gminy Mniów wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego aktu nadzoru oraz obciążenie Wojewody Świętokrzyskiego w Kielcach kosztami postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że na podstawie art. 26 ust. 1 i art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym, art. 63 ust. 3 ustawy - Prawo oświatowe oraz stosując się do § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej. (Dz. U. z 2017r. poz. 1587) w dniu 27 września 2017 r. Wójt Gminy Mniów ogłosił konkurs na kandydata na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Mniowie, a zarządzeniem z dnia 27 września 2017 r. nr 63/2017 w sprawie ogłoszenia konkursu na kandydata na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Mniowie, wszczął procedurę zmierzającą do wybrania nowego dyrektora tej Szkoły. Konkurs został więc ogłoszony przed odrzuceniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Świętokrzyskiego znak: PNK.I.4130.46.2017.

Jak dalej wyjaśnił skarżący, zgodnie z § 1 ust. 8 ww. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej, termin, o którym mowa w ust. 2 pkt 5 lit. a ustawy, tj. termin składania ofert, nie może być krótszy niż 14 dni od dnia zamieszczenia informacji o ogłoszeniu konkursu w sposób określony w § 1 ust. 5-7 tego rozporządzenia. Z uwagi na fakt, że w zarządzeniu nr 63/2017 nie został uwzględniony pełny 14-dniowy termin, istniała potrzeba zmiany w/w zarządzenia w tym zakresie. Dlatego też w dniu 4 października 2017 r. wydano zarządzenie nr 66/2017 w sprawie zmiany ogłoszenia konkursu na kandydata na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Mniowie.

Kolejnym krokiem po ogłoszeniu konkursu zgodnie z art. 63 ust. 14, 15 i 16 ustawy było powołanie komisji konkursowej w składzie, o którym mowa w tym przepisie.

Zgodnie z § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia, do Wójta Gminy Mniów wpłynęła informacja o rozstrzygnięciu konkursu i wskazaniu kandydata na funkcję Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Mniowie oraz została mu przekazana pełna dokumentacja z postępowania konkursowego. Stosując się do § 8 ust. 2 tego rozporządzenia, Wójt Gminy Mniów zarządzeniem nr 74/2017 zatwierdził konkurs na kandydata na ww. stanowisko, gdyż nie stwierdził żadnych nieprawidłowości, które mogłyby stać się przesłanką do unieważnienia konkursu. Następnie wydał kolejne zarządzenie (nr 75/2017) o powierzeniu stanowiska kandydatowi, który został wyłoniony w drodze konkursu, a któremu zgodnie z art. 63 ust. 10 ww. ustawy nie można odmówić powierzenia stanowiska dyrektora.

Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 21 listopada 2017 r. znak: PNK.I.4130.74.2017 Wojewoda Świętokrzyski stwierdził nieważność zarządzenia z dnia 27 września 2017 r. nr 63/2017 w sprawie ogłoszenia konkursu na kandydata na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Mniowie oraz zmieniającego go zarządzenia nr 66/2017 w sprawie zmiany ogłoszenia konkursu na kandydata na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Mniowie. Powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze zostało w dniu 29 listopada 2017 r. zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, o czym Wojewoda Świętokrzyski w uzasadnieniu niniejszego rozstrzygnięcia nadzorczego nr PNK.I.4130.91.2017 nie wspomniał.

Dodatkowo skarżący wyjaśnił, że w Sądzie Rejonowym w Kielcach toczy się obecnie postępowanie z powództwa A.M. przeciwko Szkole Podstawowej im. Jana Pawła II w Mniowie o przewrócenie do pracy (sygn. akt IV P 181/17). W dniu 14 lipca 2017 r. do Zespołu Szkół im. Jana Pawła II w Mniowie wpłynął pozew od byłego Dyrektora Zespołu Szkół im. Jana Pawła II w Mniowie (obecnie Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Mniowie) A.M. o odszkodowanie za niezgodne z prawem odwołanie z funkcji dyrektora, który wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanej - ówczesnego Zespołu Szkół im. Jana Pawła II w Mniowie, kwoty 18.582,45 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem odwołanie pozwanego z funkcji Dyrektora Zespołu Szkół. W odpowiedzi na pozew w dniu 28 lipca 2017 r. pozwana zaspokoiła roszczenie powoda w całości i wypłaciła mu w tym dniu tytułem odszkodowania kwotę 18632,89 zł, wnosząc o umorzenie przedmiotowego postępowania. Powód potwierdził fakt otrzymania odszkodowania, niemniej w dniu 11 września 2017 r. do pozwanej wpłynęło pismo powoda ze zmianą żądania. Powód zwrócił się o przywrócenie mu terminu do złożenia odwołania od odwołania powoda z funkcji dyrektora ówczesnego Zespołu Szkół im. Jana Pawła II w Mniowie bez wypowiedzenia, a także o przywrócenie go na stanowisko dyrektora.

Do dnia sporządzenia skargi A.M. nie został przywrócony do pracy na poprzednim stanowisku, zatem, zdaniem skarżącego, nie można stwierdzić, że dalej sprawuje on funkcję dyrektora i że stanowisko dyrektora ww. placówki nie jest wolne.

Jak zauważył autor skargi, powierzenie nauczycielowi stanowiska dyrektora szkoły oraz odwołanie go z tej funkcji następuje w drodze czynności prawa pracy, których ocena pozostaje w kompetencji jurysdykcyjnej sądów pracy. Nawiązanie i rozwiązanie dyrektorskiego stosunku zatrudnienia jest czynnością z zakresu prawa pracy, którą podejmuje organ działający w imieniu i na rzecz pracodawcy (organ prowadzący szkołę) w celu wywołania zobowiązaniowych skutków prawnych związanych z powierzeniem lub odwołaniem nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły. W konsekwencji, w opinii strony, skutki orzeczenia administracyjnego o nieważności uchwały o odwołaniu z funkcji dyrektora szkoły nie rozciągają się na sferę pracowniczego zatrudnienia na kierowniczym stanowisku pracy i nie wywołują skutków nieważności odwołania, ani reaktywowania zatrudnienia na stanowisku dyrektora pozwanej szkoły, na poparcie czego strona przywołała wyrok Sądu Najwyższego i wyrok WSA w Kielcach.

Oznacza to, zdaniem skarżącego, że w chwili ogłoszenia konkursu stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Mniowie pozostawało nieobsadzone z uwagi na fakt, iż A.M. nie został przywrócony do pracy na poprzednim stanowisku przez Sąd. Dlatego skarżący zakwestionował stanowisko organu, że uruchomienie procesu zmierzającego do wyłonienia nowego kandydata uznać należy za niewątpliwie przedwczesne i nieznajdujące oparcia w obowiązujących przepisach ustawy - Prawo oświatowe.

W poprzednim rozstrzygnięciu unieważniającym zarządzenie Wójta Gminy Mniów o nr 63/2017 i nr 66/2017 nie wskazano przepisów ustawy, które by zabraniały organowi prowadzącemu szkołę ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora w zaistniałej sytuacji. Jak zarzucił skarżący, również w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym nie wskazano żadnego przepisu, któryby zabraniał organowi prowadzącemu szkołę, powierzenia stanowiska dyrektora szkoły kandydatowi wyłonionemu w drodze konkursu w sytuacji, gdy Wójt Gminy Mniów jako organ prowadzący szkołę nie stwierdził żadnych nieprawidłowości, które mogłyby stać się przesłanką do unieważnienia konkursu.

Tym samym Wojewoda Świętokrzyski, wydając skarżone rozstrzygnięcie nadzorcze naruszył przepis art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, gdyż nie zawarł w nim uzasadnienia prawnego, ograniczając się do przepisania uzasadnienia z rozstrzygnięcia nadzorczego znak: PNK.I.4130.74.2017.

Zdaniem strony, Wójt Gminy Mniów miał prawną możliwość ogłosić konkurs na stanowisko dyrektora ww. Szkoły, następnie go zatwierdzić i zarządzeniem z dnia 24 października 2017 r. nr 75/2017 powierzyć stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Mniowie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Świętokrzyski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 15 marca 2018 r. Sąd postanowił dopuścić dowód z akt sprawy tut. Sądu o sygnaturach II SA/Ke 627/17 i II SA/Ke 876/17.

Sąd ustalił na podstawie notatki urzędowej pracownika z dnia 14 marca 2018r., że sprawa toczona przed Sądem Rejonowym w Kielcach pod sygn. akt IV P 181/17 jest w toku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze zostało poddane kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego z mocy art. 3 § 2 pkt 7 p.p.s.a. Zgodnie z art. 148 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru, uchyla ten akt, zaś w przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi oddala ją na zasadzie art. 151 p.p.s.a.

Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze według kryterium zgodności z prawem w granicach zakreślonych powołanymi wyżej przepisami prawa, Sąd nie znalazł dostatecznych podstaw do postawienia organowi nadzoru zarzutu naruszenia norm materialnoprawnych lub proceduralnych, które wymagałoby wyeliminowania kwestionowanego rozstrzygnięcia ze zbioru legalnych aktów administracji publicznej.

Na wstępie zauważyć należy, że kwestię podejmowania rozstrzygnięć nadzorczych normuje rozdział 10 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2017r. poz. 1875, powoływanej dalej jako "u.s.g." i "ustawa"), zatytułowany: "Nadzór nad działalnością gminną". Przesłanki kontroli legalności uchwał czy zarządzeń organu gminy wyznacza przepis art. 85 u.s.g., zgodnie z którym nadzór nad działalnością gminną sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem.

W myśl art. 91 ust. 1 u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90 u.s.g. Zgodnie zaś z art. 91 ust. 4 ww. ustawy, w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Z kolei w myśl art. 92 ust. 1 u.s.g., stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego.

Dokonując kontroli nadzorczej zarządzenia Wójta Gminy Mniów w niniejszej sprawie Wojewoda Świętokrzyski uznał, że organ gminy dopuścił się istotnego naruszenia prawa i Sąd ten wniosek podziela. O ile wprowadzając sankcję nieważności jako następstwa naruszenia przepisu prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa rodzącego omawiany skutek, ale w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii ciężkich, rażących naruszeń. Tak więc rozstrzygnięcie nadzorcze o nieważności uchwały lub zarządzenia zapada w razie ustalenia, że są one dotknięte wadą kwalifikowaną polegającą na tego rodzaju sprzeczności z prawem, która jest "czymś więcej" niż tylko nieistotnym naruszeniem prawa (por. W. Chróścielewski, Z. Kmieciak: Postępowanie w sprawach nadzoru nad działalnością komunalną, Warszawa 1995, s.28). W doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym za naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności aktu uznaje się naruszenie istotne, tj. uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Za istotne naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności uchwały/zarządzenia takiego organu przyjmuje się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał/zarządzeń, podstawy prawnej podejmowania uchwał/zarządzeń, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (por. wyroki NSA: z dnia 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, Lex nr 33805, z dnia 8 lutego 1996r., SA/Gd 327/95, Lex 25639).

Wymaga wskazania, że ustawodawca nie wprowadził także definicji pojęcia "sprzeczności z prawem". Wykształciła się ona w drodze stosowania prawa. Przez sprzeczność taką przyjęło się rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującymi, a więc Konstytucją, ustawami, aktami wykonawczymi, oraz powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 2003 r., P 9/02, OTK-A, nr 9, poz. 100, wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 1990 r., SA/Gd 796/90,ONSA 1990, nr 4, poz.1). Nie ulega wątpliwości, że stwierdzenie nieważności uchwały/zarządzenia organu jednostki samorządu terytorialnego może nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała/zarządzenie pozostaje w wyraźnej, jednoznacznej, sprzeczności z określonym przepisem prawa. Sprzeczność ta musi być oczywista i bezpośrednia.

Ponadto rozstrzygnięcie nadzorcze z uwagi na konieczność opatrzenia go uzasadnieniem faktycznym i prawnym, musi jednoznacznie wskazywać, jaki przepis został uchwałą (zarządzeniem) naruszony i na czym polega owo naruszenie. Stosując środek nadzorczy, uprawniony do tego organ jest zobowiązany w sposób niebudzący wątpliwości do wykazania sprzeczności postanowień badanej uchwały/zarządzenia z prawem, wyjaśniając sens przepisów, które w jego ocenie zostały naruszone oraz wypływające z nich dyrektywy - nakazy i zakazy (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2000 r., III SA 397/2000, opubl. ONSA z.3/2001, poz. 117).

Przedmiotem kontroli Sądu orzekającego w niniejszej sprawie pozostawało rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Świętokrzyskie stwierdzające nieważność zarządzenia Wójta Gminy Mniów z dnia 24 października 2017 r. nr 75/2017 w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Mniowie.

Po pierwsze, nie było w sprawie kwestionowane przez strony, a miało kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, że rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 17 lipca 2017 r. znak PNK.I.4130.46.2017 Wojewoda Świętokrzyski stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy Mniów z dnia 23 czerwca 2017 r. nr 31/2017 w sprawie odwołania Dyrektora Zespołu Szkół im. Jana Pawła II w Mniowie z zajmowanego stanowiska. Z uzasadnienia zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia nadzorczego nie wynika wprost, z jaką datą powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze z dnia 17 lipca 2017 r. doręczono organowi gminy. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla zgodności z prawem kwestionowanego w niniejszej sprawie aktu, aczkolwiek faktu doręczenia tego rozstrzygnięcia nadzorczego strony nie kwestionowały. Z tej przyczyny, ponieważ w tut. Sądzie została prawomocnie odrzucona skarga na rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność ww. zarządzenia Wójta Gminy Mniów z dnia 23 czerwca 2017 r., w sprawie pod sygn. akt II SA/Ke 627/17, Sąd dopuścił dowód z tych akt. Wynika ze znajdujących się w nich dokumentów, że rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Świętokrzyskiego znak: PNK.I.4130.46.2017 zostało wydane w dniu 17 lipca 2017 r. i doręczone do Urzędu Gminy Mniów za pomocą platformy ePUAP również w dniu 17 lipca 2017 r. W dniu 17 sierpnia 2017 r. Gmina Mniów skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na ww. rozstrzygnięcie nadzorcze. Postanowieniem z dnia 8 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił ww. skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., z uwagi na wniesienie jej po upływie terminu. Następnie postanowieniem z dnia 18 stycznia 2018 r. Sąd stwierdził, że postanowienie z dnia 8 listopada 2017 r. jest prawomocne od dnia 23 listopada 2017 r.

Zarządzeniem z dnia 27 września 2017 r. nr 63/2017 Wójt Gminy Mniów ogłosił konkurs na kandydata na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im Jana Pawła II w Mniowie, a zarządzeniem nr 66/2017 z dnia 4 października 2017r. zmienił ogłoszenie ww. konkursu. Następnie, po przeprowadzeniu procedury konkursowej i rozstrzygnięciu konkursu, przedmiotowym zarządzeniem z dnia 24 października 2017r. nr 75/2017 organ gminy powierzył to stanowisko B.M.– wyłonionej w konkursie.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się zatem do wykładni art. 92 ust. 1 u.s.g., gdyż decydującym dla oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego jest dyspozycja tego przepisu. Stosownie do jego brzmienia stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności zarządzenia organu gminy wstrzymuje jego wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Przepis ten należy odczytywać w ten sposób, że zarządzenie, którego nieważność stwierdził organ nadzoru, od daty doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego nie wywołuje skutków prawnych (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2017 r., I OSK 2079/17, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wstrzymanie wykonania unieważnionego zarządzenia jest bezpośrednim skutkiem podjęcia rozstrzygnięcia nadzorczego aktualizującym się z dniem doręczenia tego rozstrzygnięcia. Wprowadzenie tej instytucji miało na celu zapobieganie możliwości wywołania skutków prawnych przez akt organu jednostki samorządu terytorialnego, w stosunku do którego zachodzi podejrzenie o jego niezgodność z prawem, a także uniemożliwienie stosowania zakwestionowanego rozstrzygnięciem nadzorczym aktu do czasu uprawomocnienia się rozstrzygnięcia organu nadzoru.

Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Świętokrzyskiego, w kontekście przedstawionej wyżej wykładni, w ocenie Sądu, trafna jest argumentacja tego organu zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, że należy uwzględnić skutki wcześniejszego rozstrzygnięcia nadzorczego z dnia 17 lipca 2017 r., istniejącego i doręczonego organowi gminy w dacie podejmowania przez Wójta Gminy zarządzenia z dnia 24 października 2017 r.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że doręczenie rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 17 lipca 2017 r. znak: PNK.I.4130.46.2017, z mocy art. 92 ust. 1 u.s.g. wstrzymało wykonalność zarządzenia Wójta Gminy Mniów z dnia 23 czerwca 2017 r. nr 31/2017 w sprawie odwołania bez wypowiedzenia Dyrektora Zespołu Szkół im Jana Pawła II w Mniowie z zajmowanego stanowiska. Tak więc, choć rozstrzygnięcie nadzorcze z chwilą jego doręczenia organowi samorządowemu w dniu 17 lipca 2017 r. było nieprawomocne, to jednak wstrzymało z mocy prawa jego wykonanie z dniem doręczenia.

Dodatkowo podnieść należy, że gdyby ustawodawca nie sformułował przepisu art. 92 ust. 1 u.s.g., to każde rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały/zarządzenia, mogłoby być ignorowane przez podmiot, od którego pochodzi kwestionowana uchwała/zarządzenie. To zaś prowadziłoby do tego, że przepisy prawa przyznające organowi nadzoru kompetencje do stwierdzania nieważności uchwały/zarządzenia, pozostawałyby de facto martwe. Nie wywierałyby bowiem skutecznego wpływu na los spraw, do których odnosiły się kwestionowane w trybie nadzoru uchwały/zarządzenia. Innymi słowy, gdyby uznać inaczej, to przepis art. 92 ust. 1 u.s.g. byłby zbędny (por. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2017r., sygn. akt II SA/Wa 2197/16 oraz z dnia 17 sierpnia 2017, sygn. akt II SA/Wa 249/17).

Odpowiadając na argumentację skargi związaną z odwołaniem dyrektora szkoły A.M. i toczącym się w związku z tym procesem przez sądem pracy, należy odwołać się do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2017 r., I OSK 1447/17 (zob. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym NSA wskazuje, że odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego ma charakter kompetencji władczej, związanej z wykonywaniem publicznoprawnych zadań w zakresie oświaty, określonych w przepisach mających charakter publicznoprawny. Personalny charakter aktu odwołania z funkcji kierowniczej nie stanowi zatem o jego prywatnoprawnym charakterze, gdyż obsada stanowiska kierowniczego w szkole jest formą zarządzania szkołą publiczną a zarządzanie szkołą wchodzi w zakres administracji publicznej. Okoliczność, że akt taki wywołuje konsekwencje w sferze prawa pracy ma jedynie ten skutek, że osoba odwołana może własnego interesu prawnego w sferze stosunków pracowniczych dochodzić przed sądem pracy. Jeśli wola organu gminy otrzymała formę prawną aktu władczego opartego na przepisach prawa administracyjnego, to niezależnie od charakteru kształtowanych stosunków prawnych i ich skutków, akt ten podlega nadzorowi administracyjnemu. Nadzór ten służy badaniu uchwały, jako aktu administracji w celu zapewnienia zgodności z prawem w interesie zarówno państwa jak i osób zainteresowanych, podczas gdy kontrola sądowa uruchamiana tylko na wniosek osób zainteresowanych ma na celu jedynie ochronę ich praw (zob. powołany wyrok TK z dnia 9 grudnia 2003 r., P 9/02). Zatem okoliczność, że odwołany dyrektor szkoły nie został przywrócony do pracy na poprzednim stanowisku, nie może konwalidować podjęcia przez organ gminy sprzecznej z prawem zarządzenia w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora tej szkoły osobie nowowyłonionej w drodze konkursu.

Odnośnie podniesionej w skardze kwestii nieodniesienia się przez Wojewodę Świętokrzyskiego w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia nadzorczego do faktu wywiedzenia skargi do tut. Sądu na rozstrzygnięcie nadzorcze z dnia 21 listopada 2017 r. znak: PNK.I.4130.74.2017 stwierdzające nieważność zarządzenia nr 63/2017 w sprawie ogłoszenia konkursu na kandydata na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Mniowie oraz zmieniającego go zarządzenia nr 66/2017 w sprawie zmiany ogłoszenia konkursu na kandydata na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Mniowie, wyjaśnić należy, że Sąd z urzędu dopuścił dowód z akt sprawy II SA/Ke 876/17 (art. 106 § 3 p.p.s.a.), z których wynika, że ww. skargę nieprawomocnie oddalono.

W sprawie niniejszej uznać więc należało, że w dacie podejmowania przez Wójta Gminy Mniów zarządzenia w dniu 24 października 2017 r. nie istniały podstawy faktyczne do ogłaszania konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora szkoły, gdyż wobec wstrzymania wykonania zarządzenia o odwołaniu dyrektora szkoły, nie istniał formalnie wakat na stanowisku dyrektorskim. Jak słusznie bowiem wskazał Wojewoda Świętokrzyski, celem ogłoszenia konkursu jest wyłonienie kandydata na stanowisko dyrektora szkoły, co w stanie faktycznym tej sprawy było przedwczesne i nieuzasadnione. Konkurs na stanowisko dyrektora szkoły ogłasza się tylko w sytuacji wolnego stanowiska.

Należy również podkreślić, że na dzień wydawania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego skarga Wójta Gminy Mniów na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 17 lipca 2017 r. została przez Sąd prawomocnie odrzucona postanowieniem z dnia 8 listopada 2017r. sygn. akt II SA/Ke 627/17. Stosownie zaś do art. 98 ust. 5 u.s.g. rozstrzygnięcia nadzorcze stają się prawomocne z upływem terminu do wniesienia skargi, bądź z datą oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd.

W tym stanie rzeczy zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze odpowiada prawu, gdyż wbrew zarzutom skargi, organ nadzoru nie naruszył art. 63 ust. 10 Prawa oświatowego oraz art. 91 u.s.g., a w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił podstawę prawną wydanego aktu nadzoru, stwierdzając istotne naruszenie art. 92 ust. 1 u.s.g..

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.