Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 623/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 § 2, art. 53 § 1, art. 79 § 1, § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Sędziowie WSA Andrzej Niezgoda Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 marca 2024 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 3 sierpnia 2023 r. nr 0601-IEE.7192.151.2023.2 w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną - oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Lu 623/23

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2023 r., po rozpatrzeniu zażalenia B. B. na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z 7 czerwca 2023 r. oddalające skargę na czynność egzekucyjną zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej dokonaną zawiadomieniami o zajęciu z 16 marca 2023 r. o numerach od [...] do [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu wskazano, że Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie prowadzi wobec skarżącej administracyjne postępowanie egzekucyjne m.in. na podstawie wystawionych przez wierzyciela - ZUS Oddział w Lublinie - tytułów wykonawczych z 16 marca 2023 r. o numerach: [...], [...], [...] i [...], którymi objęto zaległości w płatności składek na ubezpieczenia zdrowotne, ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy ˇ Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od grudnia 2019 r. do maja 2020 r.

W celu wyegzekwowania ww. należności, zawiadomieniami z 16 marca 2023 r. o numerach: od [...] do [...] o zajęciu świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia emerytalnego skarżącej w ZUS Oddział w Lublinie. Dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienie o zajęciu doręczono 16 marca 2023 r., natomiast skarżącej odpisy przedmiotowych zawiadomień wraz z odpisem tytułów wykonawczych –w dniu 3 kwietnia 2023 r.

Pismem z 11 kwietnia 2023 r. skarżąca wniosła skargę na czynność egzekucyjną zawiadomienia o zajęciu świadczenia emerytalnego. W treści wskazała, że zaskarża wszystkie czynności dokonane zawiadomieniami o numerach: od [...] do [...], ponieważ są dokonane bezprawnie przez ZUS, podczas gdy podlegała ubezpieczeniu w KRUS.

Po rozpatrzeniu skargi, Dyrektor Oddziału ZUS w Lublinie wydał 7 czerwca 2023 r. postanowienie ją oddalające.

W zażaleniu na to postanowienie skarżąca podniosła, że nie jest ono podpisane zgodnie z wymogami prawa, gdyż art. 124 k.p.a. wymaga podpisu z podaniem imienia i nazwiska. Nieprawidłowo też jest wskazana strona postanowienia. Skarżąca zażądała umorzenia postępowania egzekucyjnego jako prowadzonego na podstawie decyzji i tytułów wykonawczych wystawionych z przekroczeniem uprawnień przez ZUS Oddział w Lublinie, który nie jest wierzycielem.

W rozpoznaniu zażalenia organ nadzoru podkreślił, że podstawą skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego są wyłącznie okoliczności wskazane w art. 54 § 1 u.p.e.a. Skarga nie może przy tym stanowić środka konkurencyjnego w stosunku do innych środków zaskarżenia, a jej ograniczony zakres sprawia, że w ramach skargi nie mogą być badane zarzuty materialnoprawne związane z nieistnieniem egzekwowanego obowiązku.

W sprawie organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie egzekucyjnej, tj. w art. 1a pkt 12 lit. a) - egzekucję ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także renty socjalnej. W ramach zastosowanego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie egzekucyjnej. Zawiadomienia z 16 marca 2023 r, o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie emerytalne w ZUS Oddział w Lublinie doręczono skarżącej w dniu 3 kwietnia 2023 r., natomiast organowi rentowemu 16 marca 2023 r. Treść zawiadomień jest zgodna z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa i zawiera wszystkie wymagane przez art. 67 § 2 i § 2a u.p.e.a. elementy (oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego, oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności, określenie stosowanego środka egzekucyjnego, numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę zajęcia, kwotę należności, okres, za który należność, została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia, kwotę kosztów egzekucyjnych, wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia, datę wystawienia zajęcia, jego numer, informację o podpisie zgodnie z art. 26e § 1 ustawy egzekucyjnej). Zastosowany w toku przedmiotowej egzekucji wzór zawiadomienia o zajęciu odpowiada załącznikowi nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 grudnia 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 26).

W przedmiotowej sprawie zajęcie świadczeń emerytalnych było jedynym skutecznym środkiem egzekucyjnym, który ustalił organ egzekucyjny. Zobowiązana nie wskazała żadnego innego środka, który mógłby być uznany za mniej uciążliwy, a jednocześnie byłby skuteczny w toku egzekucji.

Zdaniem organu odwoławczego, zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 124 § 1 k.p.a., w tym również spełnia wymóg jego podpisania przez uprawnioną osobę. Podpis powinien być tak złożony, żeby identyfikował autora. W niniejszej sprawie z imiennej pieczątki na ostatniej stronie zaskarżonego postanowienia w sposób oczywisty wynika, kto podpisał przedmiotowe postanowienie. Strona zaskarżonego postanowienia została prawidłowo wskazana, zaś jej adres jest zgodny ze wskazaniem samej strony.

W skardze na powyższe postanowienie B. B. oświadczyła, że działania organów są wymierzone w jej rodzinę. Nie uwzględniają faktu, że w obrocie prawnym jest decyzja o podleganiu przez nią ubezpieczeniu społecznemu rolników. Lekceważone są jej zarzuty co do uprawnień organu rentowego ZUS Oddział w Lublinie, jak też różnych uprawnień ustawowych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z siedzibą w Warszawie i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu egzekucyjnego.

Podniosła, że pod zaskarżonym postanowieniem nie ma wyraźnego podpisu (imienia i nazwiska), jak też nie wskazano w nim podstawy prawnej. Pieczątka imienna nie zastępuje podpisu, nie przewidują jej też przepisy prawa. W rozstrzygnięciu, wbrew wymogom art. 124 k.p.a., nie została też jednoznacznie wskazana strona postępowania. Skarżąca zażądała umorzenia postępowania egzekucyjnego i wskazała, że decyzja ostateczna z dnia 17 października 1997 roku wiąże organy i sądy. Powołała się na art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej i wynikające z niego prawo do dobrej administracji oraz na prawo każdego do bycia wysłuchanym, zanim zostaną podjęte indywidualne środki mogące negatywnie wpłynąć na jego sytuację. Tymczasem, w ocenie strony, w postępowaniu była ona dyskryminowana. Postępowanie to zostało oparte na wadliwie wystawionych z urzędu deklaracjach, które nie mają waloru dowodu, bo pochodzą z wewnętrznego systemu ZUS.

Strona wskazała też, że wobec Dyrektora ZUS Oddział w Lublinie P. W. w dniu 3 stycznia 2017 roku złożony został wniosek o wyłączenie, który nie został przekazany do Ministra Finansów, choć dotyczył działań dyrektora organu egzekucyjnego. Jej zdaniem, ocenie sądu powinno podlegać rozstrzygnięcie postanowienia, a nie uzasadnienie do niego lub odnośniki podane w treści postanowienia. Przejawem dyskryminacji i naruszania art. 32 Konstytucji jest, w ocenie skarżącej, prowadzenie egzekucji z kwoty poniżej minimalnej kwoty wolnej od egzekucji przewidzianej w kodeksie pracy, obecnie jest to ok. 2.700 złoty netto. Taka kwota powinna też dotyczyć emerytów, zaś sąd obowiązany jest zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego, by przerwać proceder dyskryminowania tej grupy społecznej. Ponadto, prowadzenie egzekucji w sprawie wniosku drugiego organu rentowego w sytuacji, gdy ubezpieczony podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu, jest naruszeniem porządku prawnego. Zdaniem skarżącej, organ w rozstrzygnięciu nie uwzględnił interesu społecznego ani jej własnego. W interesie społecznym jest zaś, by organy i instytucje publiczne działały zgodnie z wymogami prawa (art. 7 Konstytucji), szanowały zdrowie i godność ludzką.

Zarządzeniem z dnia 24 listopada 2023 r. sprawa skierowana została do rozpoznania w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgłoszone przez skarżącą zarzuty nie dotyczą prawidłowości stosowanego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia świadczenia emerytalnego skarżącej, ale wyrażają jej ocenę co do braku podstaw do wszczęcia i prowadzenia egzekucji. Wykraczają zatem poza granice określone przepisem art. 54 § 1 u.p.e.a.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest legalność dokonanej przez organ czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, a w konsekwencji zasadność oddalenia jej skargi na tę czynność. Należy podkreślić, że skarżąca złożyła pismo, które sama zakwalifikowała jako skarga na czynność egzekucyjną i tak też zostało ono rozpoznane przez organ, który – zważając na dodatkowo przedstawioną w piśmie tym argumentację – pouczył skarżącą, iż odrębnie może wystąpić w każdym czasie także o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Sposób zakwalifikowania podania strony nie jest przedmiotem sporu.

Podstawę prawną postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej u.p.e.a.), w brzmieniu obowiązującym po 30 lipca 2020 r. (ustawa zmieniająca - Dz.U. z 2019, poz. 2070), a w szczególności jej art. 54 § 1, zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Przepisy te stanowią o wyłącznych podstawach skargi, która powinna określać zaskarżoną czynność, zakres żądania i jego uzasadnienie (art. 54 § 2 u.p.e.a.). Czynność egzekucyjna to, jak wynika z art. 1a pkt 2 u.p.e.a., wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze wykonawczym i tylko takie, które nie mogą być zaskarżone innym środkiem prawnym przewidzianym w u.p.e.a. Skarga na czynności egzekucyjne nie będzie przysługiwać w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie zarzutów, zażalenia na postanowienie, żądania wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu powszechnego. Oznacza to, że składana w trybie art. 54 u.p.e.a. skarga nie może stanowić konkurencyjnego – w stosunku do wskazanych wyżej – środka zaskarżenia, a jej ograniczony zakres sprawia, że w ramach skargi nie mogą być badane zarzuty materialnoprawne związane z nieistnieniem egzekwowanego obowiązku, skutkujące umorzeniem postępowania egzekucyjnego, co w niniejszej sprawie w istocie podnosi skarżąca, równocześnie utrzymując, że jej wniosek w omawianym przedmiocie nie zostałby uwzględniony z uwagi na negatywne nastawienie pracowników organu.

Zatem, skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że postępowanie wszczęte skargą na czynności egzekucyjne stanowi jedynie fragment postępowania egzekucyjnego i nie prowadzi do kontroli całego postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego (np. z powodu wadliwości wystawienia tytułów wykonawczych, czy też nieistnienia obowiązku), ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia (por. wyrok NSA z 5 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 290/13). Dlatego też skarżąca w niniejszej sprawie nie może skutecznie podnosić tych zarzutów, które są nakierowane na podważenie zasadności wszczęcia i prowadzenia egzekucji. Nie ma podstaw, aby skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania (por. wyrok NSA z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 749/13). Zatem – jak już powiedziano - w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej, co zasadnie podkreślono w zaskarżonym postanowieniu. Powyższe w żadnym razie nie oznacza, jak podnosi skarżąca, że jest ona pozbawiona realnej ochrony prawnej. Istnieją bowiem właściwe dla podniesienia opisanych zarzutów środki oraz wnioski w postępowaniu egzekucyjnym, np. wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, o czym organ stosownie skarżącą pouczył. Zasada niekonkurencyjności środków w postępowaniu egzekucyjnym sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja, w ramach których dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Nie można też ich stosować zamiennie. Każdy z nich dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie (por. wyroki NSA: z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 2972/17; z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13).

Przechodząc do oceny zasadności skargi wskazać trzeba, że dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy (o czym mowa w art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) może polegać na zastosowaniu niedopuszczalnego środka egzekucyjnego lub też zastosowaniu określonego wprawdzie w ustawie środka, ale zastrzeżonego do egzekucji innego rodzaju obowiązków, albo zastosowaniu go w sposób naruszający ustawę.

Jak wynika z art. 1a pkt 2 u.p.e.a., przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. W art. 1a pkt 12 lit a) u.p.e.a ustawodawca wskazał środki egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych. W rozpoznawanej sprawie, organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie egzekucyjnej, tj. w art. 1a pkt 12 lit. a) tiret 3 u.p.e.a. - egzekucję ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej.

Zgodnie z treścią art. 79 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego zobowiązanego, a także z renty socjalnej, zwanych dalej "świadczeniami", przez przesłanie do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części świadczenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Zajęcie świadczeń jest dokonane z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu. Zajęcie to zachowuje moc również w przypadku zmiany organu rentowego właściwego do wypłaty świadczeń (art. 79 § 2 u.p.e.a.). Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny: 1) zawiadamia zobowiązanego o zajęciu przysługujących mu świadczeń, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia przesłanego do organu rentowego, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać świadczeń poza częścią wolną od zajęcia, ani rozporządzać nimi w żaden inny sposób; 2) wzywa organ rentowy, aby: a) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia podał wysokość przysługujących zobowiązanemu miesięcznych świadczeń i zawiadamiał o każdej zmianie ich wysokości, b) składał, w przypadku zaistnienia przeszkód do wypłacenia świadczeń, oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa do zajętych świadczeń, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o te świadczenia oraz czy i o jakie roszczenia została skierowana do tych świadczeń egzekucja przez innych wierzycieli; 3) poucza organ rentowy o określonych w art. 71b, art. 168c i art. 168e skutkach niestosowania się do wezwań, o których mowa w pkt 1 i 2 (art. 79 § 4 u.p.e.a.).

Z akt sprawy wynika, że w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny w dniu 3 kwietnia 2023 r. doręczył skarżącej zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie emerytalne w ZUS Oddział w Lublinie. Okoliczność tę w aktach administracyjnych potwierdza dokument śledzenia przesyłek pochodzący ze strony operatora Poczta Polska, jak też kopia potwierdzenia odbioru (k. 17), z treści którego wynika, że przesyłka skierowana na adres skrzynki pocztowej. Jednak równocześnie – co należy podkreślić – skarżąca nie podnosiła na żadnym etapie postępowania, że przesyłki tej faktycznie nie otrzymała. Na dowodzie potwierdzenia odbioru widnieje podpis skarżącej oraz data odbioru przesyłki. Wcześniej, w dniu 16 marca 2023 r. zawiadomienie to otrzymał organ rentowy. Organ egzekucyjny jednocześnie wezwał organ rentowy do realizacji zajęcia i zawiadomienia o ewentualnej w tym przeszkodzie.

Organ egzekucyjny dopełnił zatem wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 79 § 1 - § 4 u.p.e.a. Nie ulega przy tym wątpliwości, że zawiadomienie zawiera wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 pkt 1-8 u.p.e.a. oraz § 2a pkt 1-2 tej ustawy. Zgodnie z treścią art. 67 § 2, zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera: 1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; 2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; 3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego; 4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia, a w przypadku jednolitego tytułu wykonawczego lub zagranicznego tytułu wykonawczego – również wskazanie jego rodzaju; 5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; 6) kwotę należnych kosztów egzekucyjnych: a) opłaty manipulacyjnej, b) opłaty za czynności egzekucyjne, c) wydatków egzekucyjnych, d) opłaty egzekucyjnej; e) powstałych w postępowaniu egzekucyjnym umorzonym z przyczyny określonej w art. 59 § 2 w przypadku, o którym mowa w art. 64ca § 2; 7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; 8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia; 9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego. Zgodnie z art. 67 § 2a u.p.e.a., jeżeli zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego lub z użyciem środków komunikacji elektronicznej, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie: 1) w zawiadomieniu o zajęciu nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego raz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego; 2) zawiadomienie o zajęciu zawiera PESEL, NIP lub REGON zobowiązanego albo jego numer w KRS, albo numer w innym rejestrze lub ewidencji, o ile są znane organowi.

Skierowane do skarżącej zawiadomienie zawiera wszystkie wymagane i wskazane powyżej elementy. Wskazano w nim organ egzekucyjny, wierzyciela, zobowiązanego, kwotę należności głównej oraz należności ubocznych.

Jednocześnie zaznaczyć trzeba, że zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego, co jednak możliwe jest w przypadku możliwości dokonania wyboru w tym zakresie. Z przepisu tego wynikają dwie zasady, tj. zasada celowości (stosowania środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania zobowiązania) oraz zasada stosowania najłagodniejszego środka z wielu dostępnych organowi. Specyfika postępowania egzekucyjnego sprawia przy tym, że zastosowanie jakiegokolwiek środka egzekucyjnego zawsze będzie dla zobowiązanego swego rodzaju dolegliwością. O uciążliwości środka egzekucyjnego nie może jednak świadczyć subiektywne przekonanie strony. Przepisy nie określają, które ze środków są mniej lub bardziej uciążliwe (choć w tym względzie pewne wskazania wykształciła judykatura). W toku danego postępowania egzekucyjnego organ to postępowanie prowadzący powinien zatem w konkretnym przypadku ocenić, który z przewidzianych w ustawie środków egzekucyjnych zapewni skuteczne wykonanie ciążącego na zobowiązanym obowiązku, jednocześnie będąc środkiem dla zobowiązanego najmniej dolegliwym. Natomiast wykazanie przez zobowiązanego uciążliwości wymaga nie tylko wskazania, na czym uciążliwość polega, ale wymaga zidentyfikowania innego prawa majątkowego, do którego mogłyby zostać skierowane czynności egzekucyjne organu, co ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie (i co też zasadnie podkreślił organ).

W ocenie Sądu, organ słusznie stwierdził, że środek egzekucyjny w postaci zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego, ubezpieczenia społecznego i renty socjalnej nie może być uznany za zbyt uciążliwy dla skarżącej. Nade wszystko podkreślenia jednak wymaga, że skarżąca nie wskazała żadnego innego składnika majątku, z którego organ egzekucyjny mógłby przeprowadzić skuteczną egzekucję, ograniczając się do negowania skuteczności czynności zajęcia i bezpodstawności wystawienia tytułów wykonawczych. Prowadzenie egzekucji z jakiegokolwiek składnika majątkowego stanowi bez wątpliwości dolegliwość, jednak ustawodawca przewidział kwotę wolną od zajęcia, która ma zabezpieczać słuszny interes zobowiązanego oraz jego podstawowe potrzeby życiowe. Postulaty skarżącej zrównania emerytów i osoby pracujące w uprawnieniach w zakresie wysokości kwoty wolnej od zajęcia oraz jej wniosek do Trybunału Konstytucyjnego dotyczący tej kwestii, stanowią raczej uwagi de lege ferenda. Sądy administracyjne są bowiem obowiązane działać w granicach ustanowionego prawa, a w ramach kontroli działalności administracji publicznej stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 p.p.s.a.).

Pozostałe zarzuty podniesione w skardze wykraczają poza zakres możliwej kontroli, jakiej dokonują w trybie skargi na czynność egzekucyjną organy i sąd administracyjny. Dotyczy to m.in. wyłączeń pracownika organu ze spraw, które dotyczą skarżącej i jej męża (a który nie brał udziału w wydaniu zaskarżonego postanowienia), czy też bezpodstawności wystawienia tytułów wykonawczych z powodu nieistnienia obowiązku. W kontekście podniesionego w skardze zarzutu, że zaskarżone postanowienie nie zostało właściwie podpisane przez pracownika organu wskazać trzeba, że pod treścią postanowienia znajduje się co prawda nieczytelny podpis pracownika organu upoważnionego do jego wydania, ale szczegółowe dane w zakresie imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego autora wynikają z treści pieczęci. Dane te należycie identyfikują pracownika, nie sposób zatem uznać, że skarżąca pozostaje nieświadoma, kto w jej sprawie wydał zaskarżone rozstrzygnięcie. Akta sprawy nie dają podstawy do stwierdzenia, że skarżąca podlega dyskryminacji, a jej prawa w postępowaniu są naruszane. Organy zastosowały się bowiem w pełni do obowiązujących przepisów prawa, nie pomijając strony w żadnym stadium postępowania. W postanowieniu w sposób właściwy podano dane personalne skarżącej, trudno więc zgodzić się z twierdzeniem zawartym w skardze, że strona nie została jednoznacznie określona. Niesłusznym jest również zarzut, czy raczej postulat, iż przedmiotem kontroli sądowej winno być wyłącznie postanowienie (rozumiane prawdopodobnie przez skarżącą jako sentencja), a nie jego uzasadnienie. Zarówno w przypadku decyzji, jak i postanowień, ich uzasadnienia stanowią ich część składową, co wynika z treści art. 107 § 1 i art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw z art. 18 u.p.e.a. Kontroli podlega więc całość aktu, tym bardziej, że to z uzasadnienia wynikają przesłanki, którymi kierowały się organy w rozstrzygnięciu.

W konsekwencji Sąd uznał zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego za zgodne z prawem.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.