Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 219/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Stwierdzono bezskuteczność czynności wydanej na podstawie przepisów szczególnych
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2022 poz 2082
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych - t.j.
article: art. 146 par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Asesor WSA Dominik Dymitruk (sprawozdawca), , Protokolant: specjalista Renata Pawlak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A. z siedzibą we W. na czynność Prezydenta Wrocławia w przedmiocie odmowy przyznania i wypłaty dotacji oświatowej w 2021 r. I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Prezydenta Wrocławia na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. (dalej: strona, skarżąca) jest czynność Prezydenta Wrocławia (dalej: organ, Prezydent) z dnia 18 kwietnia 2023 r. w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na udzielenie dotacji oświatowej w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego dla szkół: Policealna Szkoła Ekonomiczna V., Policealna Szkoła Menedżerska V., Policealna Szkoła Prawa i Administracji V.

Czynność organu podjęta została w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia 17 maja 2021 r. skarżącą – działająca przez profesjonalnego pełnomocnika – jako organ prowadzący Policealną Szkołę Ekonomiczną V., Policealną Szkołę Menedżerską V. oraz Policealną Szkołę Prawa i Administracji V., na podstawie art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2082 z późn. zm., dalej jako: u.f.z.o.), zwróciła się do organu o przyznanie dotacji oświatowej począwszy od 1 września 2021 r.

W uzasadnieniu swojego wniosku skarżąca wskazała, że Miasto Wrocław uzyskało subwencję oświatową związaną z funkcjonowaniem szkół przez nią prowadzonych, a tym samym wypłata dotacji nie będzie stanowiła obciążenia dla budżetu miasta. Zwróciła również uwagę na fakt, że poprzedni organ prowadzący ww. placówki złożył wniosek o przyznanie dotacji na rok 2021.

Organ, w pisemnej odpowiedzi z dnia 14 czerwca 2021 r., poinformował skarżącą o odmowie przyznania dotacji, wskazując na niedotrzymanie terminu złożenia informacji o planowanej liczbie uczniów na 2021 r. oraz fakt, że w sprawie dotacji na 2021 r. toczy się już postępowanie sądowoadministracyjne.

Po rozpatrzeniu skargi na powyższą czynność, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 27 lutego 2023 r. (sygn. akt III SA/Wr 542/21) stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności organu. Wyjaśnił, że podejmując określone czynności w granicach uznania administracyjnego, organy administracji publicznej winny dokładnie wyjaśnić okoliczności stanu faktycznego, w jakim określone czynności podejmują oraz wyjaśnić zainteresowanym podmiotom zasadność swojego działania. W ocenie Sądu, działanie organu uzewnętrznione w informacji przekazanej stronie skarżącej w piśmie z dnia 14 czerwca 2021 r. tych warunków nie spełniło.

Organ, rozpatrując po raz kolejny wniosek skarżącej, zaskarżoną w niniejszym postępowaniu czynnością uzewnętrznioną w piśmie z dnia 18 kwietnia 2023 r., odmówił wyrażenia zgody na udzielenie dotacji oświatowej w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego. Po przedstawieniu podstaw prawnych podjętej czynności, w szczególności obowiązków organu prowadzącego oraz placówki oświatowej wyrażonych w art. 33 ust. 1 u.f.z.o., wyjaśnił, że w dniu 1 marca 2021 r. nastąpił zmiana organu prowadzącego ww. szkoły, zaś wniosek o przyznanie dotacji na rok 2021 r. został złożony w dniu 3 marca 2021 r. Biorąc pod uwagę, że planowana liczba uczniów, jak stanowi powołany art. 33 ust. 1 u.f.z.o., powinna być przekazana do dnia 30 września roku bazowego, w tym przypadku do 30 września 2020 r., organ poinformował w piśmie z dnia 17 marca 2021 r. o odmowie przyznania dotacji. Dalej organ wyjaśnił, że dane dotyczące liczby uczniów, które zostały uwidocznione w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2020 r., nie były zgodne z danymi wprowadzonymi do systemu na pierwszy dzień września oraz października 2020 r. Biorąc z kolei pod uwagę argumentację dotyczącą dobra słuchaczy, organ nie znalazł powodów dla uwzględnienia żądania skarżącej.

W skardze do tutejszego Sądu skarżąca zaskarżyła czynność organu polegającą na odmowie przyznania dotacji za 2021 r., zarzucając:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 25 ust. 3 w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 34 ust. 1 u.f.z.o. poprzez ich błędne zastosowanie i odmówienie skarżącej przyznania i wypłaty dotacji oświatowej na rok 2021 w związku z prowadzeniem na terenie Miast Wrocławia szkól policealnych, podczas gdy przesłanki związane z przyznaniem dotacji oświatowej w terminie wcześniejszym zostały spełnione, zaś podnoszone przez organ okoliczności związane z rzekomym uchybieniem terminowi do złożenia stosownej informacji w roku wcześniejszym nie mogą w żaden sposób odnosić się do obecnego organu prowadzącego te placówki oświatowe, z uwagi na to, że w roku 2020 kto inny był organem prowadzącym te placówki oświatowe;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 44 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634 z późn. zm.) poprzez jego zastosowanie na gruncie przedmiotowej sprawy, podczas gdy w rzeczywistości przepis ten w żaden sposób nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, w żaden bowiem sposób przepis ten nie odnosi się do kwestii związanych z wydatkowaniem dotacji oświatowej;

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 25 ust. 3 w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 34 ust. 1 u.f.z.o. poprzez ich błędne zastosowanie i pominięcie, że prawo do otrzymania dotacji powstaje ex lege po spełnieniu przez beneficjenta określonych ustawą przesłanek, a organ dotujący zobowiązany jest przestrzegać norm prawa bezwzględnie obowiązującego i nie może postępować w tym zakresie w sposób dowolny;

4) naruszenie przepisów postepowania, które miało istotny wpływ na ustalenie należnego skarżącej prawa do dotacji w roku 2021, a mianowicie art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej jako: k.p.a.) poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa przeprowadzenia postępowania w przedmiocie przyznania skarżącej dotacji w roku 2021, podważenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i naruszenie słusznego interesu skarżącej bez uzasadnionej ku temu podstawy faktycznej oraz prawnej.

W oparciu o te zarzutu skarżąca wniosła o: stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności; stosownie do art. 146 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.) o uznanie uprawnienia skarżącej do przyznania i wypłaty dotacji w roku 2021 oraz zasądzenie zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia swych praw, w tym kosztów zastępstwa skarżącej przez adwokata w toku niniejszego postępowania, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, ewentualnie jej odrzucenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga podlegała uwzględnieniu.

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. W sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa.

W pierwszej jednak kolejności – zważywszy na wniosek organu zawarty w odpowiedzi na skargę – należało rozważyć kwestię dopuszczalności drogi sądowej w przedmiotowej sprawie, której brak organ upatruje w błędnym powołaniu pośród zarzutów art. 25 ust. 3 u.f.z.o., który odnosi się do szkół publicznych, nie zaś szkół niepublicznych, do których zaliczyć należy szkoły prowadzone przez skarżąca na podstawie wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek, tj. na podstawie art. 168 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 47 u.f.z.o. czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest odmowa udzielenia dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego, która w ocenie Sądu stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, o których mowa w cytowanym art. 47 u.f.z.o. Wskazana regulacja obejmuje bowiem wszelkie czynności podejmowane przez organ dotujący w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji. Z treści powołanego przepisu nie wynika żadne ograniczenie co do kategorii czynności, które podlegają tej regulacji. W tym zakresie Sąd podziela poglądy zawarte w wyrokach: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 398/22, czy też Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 29 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Op 10/22 (wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Co oczywiste, na ocenę dopuszczalność skargi nie wpływa sposób zredagowania zarzutów skierowanych względem zaskarżonej czynności, albowiem – na co Sąd zwracał już uwagę – nie jest on związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Ponadto, bez znaczenia pozostaje, czy ze skargą występuje organ prowadzących szkołę publiczną czy też niepubliczną, ponieważ cytowany art. 47 u.f.z.o., wyznaczający ramy kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotacji oświatowych, odnosi się zarówno do dotacji udzielanych na ucznia w przypadku niesamorządowych szkół publicznych, jak i w przypadku szkół niepublicznych.

Dodać należy, że podzielany przez tutejszy skład orzekający pogląd, zgodnie z którym czynności podejmowane w przedmiocie dotacji dla niepublicznych placówek oświatowych stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, zatem ocena tej czynności podlega kontroli sądowoadministracyjnej, zyskał w zasadzie jednolite poparcie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienia NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 322/13 i z dnia 15 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 1634/14; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 1111/20 i z dnia 8 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 1441/21; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Ol 17/22; wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 1476/21).

W dalszej kolejności Sąd wskazuje, że wobec sformułowanej na gruncie niniejszej sprawy oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w prawomocnym wyroku tutejszego Sądu z dnia 27 lutego 2023 r. (sygn. akt III SA/Wr 542/21), Sąd w niniejszym składzie orzekającym jest nimi związany, a tym samym jest obowiązany podporządkować się ocenie prawnej i wskazaniom wyrażonym w uzasadnieniu poprzednio wydanego wyroku. Obowiązek ten wynika z treści art. 153 p.p.s.a., który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W tych okolicznościach powołane w uzasadnieniu powyższego wyroku stanowisko Sąd w niniejszym składzie orzekającym traktuje jako własne.

Przechodząc natomiast do merytorycznej kontroli zaskarżonej czynności organu, Sąd stwierdza, że istotą zawartych w powołanym wyroku tutejszego Sądu wskazań co do dalszego postępowania było rozpoznanie wniosku skarżącej w sposób wnikliwy, rozważając wszelkie aspekty przedmiotowej sprawy, działając jednocześnie w poszanowaniu zasady demokratycznego państwa prawnego, zasady proporcjonalności oraz w sposób budzący zaufanie obywateli do organów władzy publicznej i samorządowej. Według Sądu, organ dotujący powinien ocenić sytuację konkretnego wnioskodawcy i uwzględnić szeroko pojęty cel dotacji oraz dobro dzieci uczęszczających do szkół.

Wskazań tych – w ocenie Sądu – organ w niniejszej sprawie w dalszym ciągu nie sprostał.

Jak stanowi art. 33 ust. 1 u.f.z.o., dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26 i art. 28-32, są przekazywane pod warunkiem, że:

1. organ prowadzący przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę oraz placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przekaże organowi dotującemu informację o planowanej liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, nie później niż do dnia 30 września roku bazowego;

2. przedszkole, inna forma wychowania przedszkolnego, szkoła oraz placówka, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przekaże dane do systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września roku bazowego.

Rokiem bazowym jest, jak to wynika z art. 2 pkt 25 u.f.z.o., rok poprzedzający rok budżetowy.

Z kolei materialnoprawną podstawą zaskarżonej czynności organu stanowił art. 33 ust. 4 u.f.z.o., zgodnie z którym, na wniosek organu prowadzącego odpowiednio przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do udzielenia dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, może wyrazić zgodę na odstąpienie od terminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, lub na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego, w przypadku nie przekazania informacji i danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2.

Określoną w powołanym przepisie możliwość wyrażenia zgody na odstąpienie od terminów ustawodawca pozostawił uznaniu organu dotującego ("może wyrazić zgodę), w które to uznanie - jako takie - Sąd nie może ingerować. Podejmując natomiast określone czynności w granicach uznania administracyjnego, organy administracji publicznej winny dokładnie wyjaśnić okoliczności stanu faktycznego, w jakim określone czynności podejmują oraz wyjaśnić zainteresowanym podmiotom zasadność swojego działania. Uznanie administracyjne będzie zgodne z prawem tylko wtedy, gdy organ dokładnie wyjaśni i przeanalizuje wszystkie ważne okoliczności, w jakich zainteresowany podmiot zwraca się do niego o zastosowanie art. 33 ust. 4 u.f.z.o., a następnie w podejmowanej czynności konkretnie i wyczerpująco przedstawi przyjęty obraz sprawy, zasadność zastosowanych kryteriów, a tym samym tok rozumowania jednoznacznie prowadzący do rozstrzygnięcia określonej treści (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 września 2021 r., sygn. akt I SA/Lu 257/21).

Wyrażenie zgody przez organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do udzielenia dotacji na odstąpienie od terminów, o których mowa w art. 33 ust. 1 u.f.z.o., dokonywane jest w drodze czynności z zakresu administracji publicznej, a zatem ma ona charakter niesformalizowany, gdyż akty prawa powszechnego nie regulują procedury ich dokonywania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2001 r., sygn. akt II SA 3404/00). Podjęcie tej czynności nie następuje w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami k.p.a., co nie oznacza wcale dowolności organu przy realizowaniu przewidzianej w art. 33 ust. 4 u.f.z.p. uznaniowości w sferze rozstrzygania o wyrażeniu zgody na odstąpienie od niektórych wymagań prawnych przekazania dotacji.

Obowiązujący standard proceduralny podejmowania przez organy czynności z zakresu administracji publicznej pozostaje w dużej części zbieżny z regulacją zawartą w przepisach dotyczących sformalizowanego postępowania administracyjnego (k.p.a.), jednakże jego pierwotnym źródłem pozostają zasady konstytucyjne na czele z zasadą praworządności (art. 7 Konstytucji RP) oraz demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji), a także wyprowadzoną z ostatniej z nich zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa. To w oparciu o m.in. te zasady następuje ocena legalności zaskarżonej czynności. Prowadzi to do wniosku, że brak należytego uzasadniania przez organy administracji swojego rozstrzygnięcia ujętego w ramy czynności z zakresu administracji publicznej, czy też pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, nie pozwala zarówno adresatowi tej czynności, jak i Sądowi, na odkodowanie motywów, jakimi kierował się organ podejmując to rozstrzygnięcie.

W ocenie Sądu, działanie organu uzewnętrznione w informacji przekazanej skarżącej w piśmie z dnia 18 kwietnia 2023 r. tych warunków nie spełniło, albowiem organ nie rozpoznał sprawy w uwzględnieniem wszystkich istotnych okoliczności przedmiotowej sprawy.

Z akta sprawy wynika, że z dniem 1 marca 2021 r., a więc w trakcie roku budżetowego (dotacyjnego), nastąpiła zmiana organu prowadzącego ww. szkoły policealne. W jej następstwie, nowy organ prowadzący wystąpił w dniu 3 marca 2021 r. z wnioskiem o przyznanie dotacji na rok 2021, a wobec odmowy jej wypłaty, wystąpił do organu o wyrażenia zgody na udzielenie dotacji oświatowej w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego.

Uzasadniając zaskarżoną czynność, organ prawidłowo zrekonstruował z przepisów ogólnie pojętego prawa oświatowego konieczność łącznego uwzględnienia wszystkich czynności zmierzających do przyznania dotacji oświatowej na konkretny rok, realizujących warunki jej przyznania określone w art. 33 ust. 1 u.f.z.o., niezależnie od tego, czy podejmował je poprzedni, czy też aktualny organ prowadzący. Wynika to z faktu, że dotacje oświatowe otrzymują w istocie placówki, a nie osoba fizyczna (prawna) je prowadząca, a jej beneficjentem są uczniowie, a nie podmiot pełniący rolę organu prowadzącego daną jednostkę oświatową. Celem dotacji jest bowiem wspomaganie działalności oświatowej. Warunki udzielenia dotacji określone w art. 33 ust. 1 u.f.z.o. mają więc charakter obiektywny.

Z tych powodów, wbrew stanowisku skarżącej, organ prawidłowo analizuje spełnienie warunków przekazania dotacji, tj. zachowanie terminów przekazania informacji i danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2 powołanego artykułu, zarówno przez poprzedni, jak i aktualny organ prowadzący. Sąd dostrzega jednakże brak w tym względzie spójności.

Analizując wypełnienie obowiązku przekazania danych do systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września roku bazowego, organ uznał, że obowiązek ten nie został zachowany, przy czym nie jest dla Sądu zrozumiałe, czy rzeczywiście dane te nie zostały w ogóle na ten dzień wprowadzone do systemu, czy też dane w nim widniejące nie były zgodne ze stanem faktycznym. O ile brak wprowadzenia jakichkolwiek danych do systemu informacji oświatowej mógłby stanowisko organu uzasadniać, o tyle jednak niezgodność danych ze stanem faktycznym nie świadczy o braku wypełnienia warunku określonego w art. 33 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o.

W dalszej natomiast kolejności, analizując warunek przekazania organowi dotującemu informacji o planowanej liczbie uczniów, organ pomija całkowicie ocenę prawną wyrażoną także w innym prawomocnym wyroku tutejszego Sądu, a mianowicie wyroku z dnia 8 czerwca 2022 r. (sygn. akt III SA/Wr 147/21) podjętym na skutek skargi A. S., poprzednio prowadzącej ww. szkoły policealne, na czynność organu w przedmiocie odmowy przyznania i wypłaty dotacji oświatowej za styczeń 2021 r., a zatem ten sam rok dotacyjny. W orzeczeniu tym Sąd przyjął, że strona, w terminie przewidzianym na złożenie wniosków o przyznanie dotacji na 2021 r., przedłożyła w dniu 30 września 2020 r. w organie stosowne dokumenty, w których jednak podany został błędnie rok dotacji, o jaki strona wnioskowała. Sąd wskazał także, że organ, po otrzymaniu przedmiotowych wniosków, nie podjął czynności zmierzających do wyjaśnienia okoliczności sprawy, a mając na uwadze, iż sporne wnioski zostały złożone z dochowaniem terminu na składanie wniosków na 2021 r. oraz że strona niewątpliwie ma świadomość, iż złożyła wnioski na poprzedni rok (2020 r.) i otrzymuje dotacje na 2020 r. – organ powinien wystosować do strony jasne w swojej treści wezwanie o wyjaśnienie, czy złożone wnioski są obarczone wadliwością co do daty określenia roku dotacji, czy też strona omyłkowo w ogóle wystosowała wnioski.

W tym przypadku związanie powyższym prawomocnym orzeczeniem wynika z art. 170 p.p.s.a., który stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

W związku z tym należy zauważyć – w ślad za stanowiskiem wyrażonym m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2521/15 – że cytowany przepis należy rozumieć w ten sposób, iż moc wiążąca prawomocnego orzeczenia, o której stanowi art. 170 p.p.s.a., w stosunku do sądów oznacza obowiązek przyjęcia, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Jeżeli więc w konkretnym postępowaniu uczestniczą te same podmioty i znajdują w niej zastosowanie te same przepisy prawa, co w sprawie wcześniej zakończonej prawomocnym wyrokiem, a stan faktyczny tej sprawy wykazuje istotne podobieństwo ze stanem zaistniałym wcześniej, obowiązkiem sądu administracyjnego jest uwzględnienie związania wynikającego z treści tego wyroku. Należy przy tym podkreślić, że wynikająca z art. 170 p.p.s.a. moc wiążącą prawomocnego orzeczenia sądowego nie ogranicza się bynajmniej do jego sentencji. Przeciwnie, przejawia się ona na różne sposoby i w różnym stopniu, zależnie od istniejących powiązań pomiędzy poszczególnymi sprawami sądowymi. W szczególności moc wiążąca danego orzeczenia może rozciągać się pośrednio także na przyjętą w nim podstawę faktyczną rozstrzygnięcia (tzw. prekluzja faktów / prekluzja stanu faktycznego sprawy). Ograniczenie mocy wiążącej orzeczenia tylko do wąsko rozumianego związania treścią jego sentencji, z pominięciem efektów rozumowania sądu przedstawionych w uzasadnieniu, zubażałoby omawianą instytucję, prowadząc do zatracenia jej właściwości i szerokiego pola oddziaływania (por. W. Piątek, Glosa do wyroku NSA z 25 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2322/11, OSP 2015, Nr 9, poz. 88, s. 1303-1304).

Biorąc to pod uwagę, a także fakt, iż w sprawie tej oraz niniejszej po stronie skarżącego występują co prawda różne podmioty, lecz w ścisły sposób powiązane funkcjonalnie statusem organu prowadzącego szkoły policealne, ocena prawna wyrażona w wyroku z dnia 8 czerwca 2022 r. również znajdzie w sprawie niniejszej zastosowanie.

W powyższych względów Sąd doszedł do przekonania, że o ile ostateczne rozstrzygnięcie w przedmiocie wyrażenia zgody na udzielenie dotacji oświatowej w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego, pozostawiono organowi działającemu w oparciu o uznanie administracyjne, zaś Sąd nie ma uprawnień do tego, aby formułować kryteria podejmowania przez organ rozstrzygnięć w tych granicach, to jednak podstawą uwzględnienia skargi było błędne ustalenie stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozpoznania wniosku skarżącej. Nie jest zatem jasne, czy rzeczywiście skarżąca nie spełniła warunków przyznania dotacji oświatowej na rok 2021 określonych w art. 33 ust. 1 u.f.z.o., co uzasadniałoby rozstrzygnięcie w zainicjowanym przez nią trybie.

Wobec tego, na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c p.p.s.a., Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności orzekając o tym w punkcie 1. sentencji wyroku.

Biorąc pod uwagę stanowisko wyrażone przez skarżącą w skardze, Sąd podkreśla także, że niniejsze postępowanie, zainicjowane wnioskiem z dnia 17 maja 2021 r. o wyrażenie zgody na udzielenie dotacji oświatowej w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego, nie może zmierzać do rozstrzygnięcia o prawie strony do dotacji oświatowej za 2021 co do samej zasady. Tym bardziej, że skarżąca, po przejęciu roli organu prowadzącego szkoły policealne, już w trakcie roku dotacyjnego, ponowiła wniosek o przyznanie dotacji dla tych szkół, natomiast czynność organu polegająca na odmowie jej wypłaty, uzewnętrzniona w piśmie z dnia 17 marca 2021 r., pozostała bez należytej reakcji strony. A zatem składając wniosek w trybie przewidzianym w art. 33 ust. 4 u.f.z.o., skarżąca może domagać się jedynie ściśle określonego w tym przepisie rozstrzygnięcia opartego na uznaniu administracyjnym organu, w które – co Sąd wielokrotnie już podkreślał w niniejszej sprawie – nie może ingerować. Z tego też powodu, wbrew wnioskowi zawartemu w skardze, Sąd nie uznał uprawnienia skarżącej w trybie art. 146 § 2 p.p.s.a., gdyż to rolą organu jest ocena argumentów zawartych we wniosku skarżącej i dokonanie stosownej czynności, z jednoczesnym obowiązkiem wszechstronnego jej uzasadnienia.

Ponownie rozpatrując wniosek oparty na treści art. 33 ust. 4 u.f.z.o., organ zastosuje się do wskazań zawartych w niniejszym uzasadnieniu wyroku, wszechstronnie uzasadniając swoją czynność w kontekście argumentacji skarżącej, przy jednoczesnym przyjęciu za podstawę podjętej czynności prawidłowy stan faktyczny.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania – zawarte w punkcie 2. sentencji wyroku – zostało wydane na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Na zasądzone koszty składają się: kwota 200 zł uiszczona tytułem wpisu od skarg, kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia adwokackiego oraz kwota 17 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.