Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 353/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2012-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
law: Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
article: art. 24 par. 1 pkt 5, art. 61 par. 4, art. 97 par. 1, art. 146 par. 1, art. 151 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 03 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2005 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A. z [...] lipca 2012 r. nr [...], w której stwierdzono wydanie z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji dotyczącej przyznania R. W. (dalej również jako Skarżący) płatności

z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu na rok 2005.

Z wymienionych rozstrzygnięć wynika, że wniosek o przyznanie tej płatności Skarżący złożył 15 czerwca 2005 r. Dotyczył on działek rolnych 1 i 2 - położonych w woj. [...], powiecie a., gminie S., obręb M.

Decyzją z [...] sierpnia 2006 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał Skarżącemu wnioskowane płatności do powierzchni 5,02 ha z uwzględnieniem podwyższonej płatności z tytułu realizacji pakietu na obszarze Natura 2000.

Następnie, postanowieniem z [...] marca 2007 r. organ - na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej w skrócie: "k.p.a.") - wznowił postępowanie administracyjne w sprawie. Wskazał, że z uzyskanego dokumentu wypowiedzenia umowy dzierżawy zawartej w dniu [...] czerwca 2002 r. między I. W. a Skarżącym, obejmującej użytki rolne położone na działkach ewidencyjnych nr 1 i 3 wynika, że Skarżący ich nie użytkował.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. wydał [...] lipca 2012 r. decyzję, w której stwierdził, że decyzja tego organu z [...] sierpnia 2006 r. - przyznająca Skarżącemu płatność rolnośrodowiskową na 2005 r. - została wydana z naruszeniem prawa. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Oddziału ARiMR.

Organy stwierdziły, że Skarżący w 2005 r. nie spełnił obligatoryjnych warunków w zakresie przyznania wnioskowanej na ten rok płatności rolnośrodowiskowej, albowiem nie był posiadaczem/użytkownikiem faktycznym deklarowanych do płatności użytków rolnych, położonych na działkach 1 i 2. Zawarta [...] czerwca 2002 r. umowa dzierżawy m.in. na działkę 1 stanowiła ich zdaniem fikcję prawną, ponieważ działkę tą w dalszym ciągu użytkował właściciel - I. W., samodzielnie oraz przy pomocy sąsiadów lub innych osób trzecich. Sporadyczne czynności wykonywane na działce przez Skarżącego (odkrzaczanie, odkamienianie, porządkowanie "obejścia") nie stanowią zdaniem organów użytkowania faktycznego czy posiadania, określonego w przepisach w zakresie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Odnośnie działki nr 2 organy uznały, że w 2005 r. użytkował ją L. S. Wskazano, że okoliczności te znajdują potwierdzenie w szczególności w zeznaniach: I. W., L. S., J. T., T. H., R. J., E. A., Z. D., J. T., K. T., R. S., J. Z., a także w ustaleniach Sądu Rejonowego w A.

w wyroku z [...] września 2008 r. oraz Sądu Okręgowego w S. w wyroku z [...] grudnia 2008 r.

Ponadto organ odwoławczy zauważył, że w sprawie nie znajdował zastosowania art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 497/2008 (Dz. Urz. UE L 141/18

z 30 kwietnia 2004 r.), gdyż Skarżący nie złożył prawidłowego pod względem faktycznym wniosku, ani nie wykazał, że nie ponosi winy za zadeklarowanie

we wniosku nieprawidłowych danych.

Ostatecznie organy stwierdziły, że nie zostały spełnione przesłanki

do przyznania Skarżącemu płatności, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych

i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

(Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.). Organy uznały, że z uwagi na regulację zawartą

w art. 146 § 1 k.p.a. brak jest podstaw do uchylenia błędnej decyzji. Stosownie jednak do art. 151 § 2 k.p.a. istniała ich zdaniem podstawa do stwierdzenia,

że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa.

Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem organu odwoławczego, Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Wniósł

o uchylenie decyzji Dyrektora Oddziału, o umorzenie postępowania i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa tj. art. 10

§ 1, art. 24 § 1 pkt 5, art. 30 § 1, 2 i 4, art. 35 § 1, 2 i 3, art. 36 § 1 i 2, art. 40 § 1,

art. 61 § 4, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 79 § 1 i 2, art. 80, art. 97 § 1 pkt 1, art. 107 § 3 oraz art. 142 k.p.a.

Zdaniem Skarżącego w postępowaniu I instancji naruszono zasadę wyłączania od udziału w postępowaniu pracownika, który brał udział w wydawaniu zaskarżonej decyzji. Naruszono też zasadę informowania o postępowaniu strony postępowania, osoby ubezwłasnowolnionej i jej prawnego przedstawiciela - kuratora. Strona podkreśliła ponadto, że w postępowaniu I instancji: przesłuchiwano ubezwłasnowolnioną stronę bez udziału jej prawnego przedstawiciela; przesłuchiwano świadków z udziałem ubezwłasnowolnionej strony, a bez obecności jej prawnego przedstawiciela; nie uwzględniono wniosku o przeprowadzenie badań świadków i pozostawiono bez możliwości odwołania się, złożenia zażalenia

od postanowienia, a organ II instancji zaskarżonego postanowienia nie rozpatrzył; pominięto wniosek o wgląd i możliwość przedstawienia znajdujących się tam, świadczących na rzecz Skarżącego dowodów z dokumentacji rejestru bydła, dokumentacji IRZ, będącej jedynie w posiadaniu ARiMR; zignorowano wniosek

o wstrzymanie się z wydawaniem decyzji do czasu zakończenia postępowania sądowego w związku z otwarciem nowego postępowania sądowego mającego bezpośredni związek i wpływ na prowadzone postępowanie administracyjne; bezprawnie przyjęto wnioski Skarżącego o przyznanie płatności z naniesioną zmianą po ustawowym terminie oraz bezpodstawnie wyciągnięto wobec Skarżącego skutki prawne w związku z wniesieniem tych wniosków; nie odpowiadano w terminie

na wnioski o umorzenie postępowania, wnioski o wejście do postępowania w miejsce zmarłej strony w wyniku nabycia spadku. Zdaniem Skarżącego wyrażone

w uzasadnieniu decyzji stwierdzenia są chybione, oparte na niewłaściwej, niesprawiedliwej, wybiórczej i stronniczej analizie zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego.

Skarżący podniósł ponadto m.in., że kierował gospodarstwem, samodzielnie prowadził działalność rolniczą, planując i organizując prace w gospodarstwie. Posiadał grunt, nikt inny nie posiadał tego gruntu zgodnie z prawem, ani bezprawnie. Wskazał, że użytkował grunt rolniczo pobierając pożytki i utrzymując go we właściwej kulturze rolnej. Posiadanie to miało charakter trwały. Ludzie, którzy pojawiali się

na tym gruncie byli jedynie wykonawcami prac na zlecenie, pomagali w pracach, odbierali zapłatę w naturze. Wskazał też na błędną ocenę przedstawionego materiału dowodowego w postaci faktur zakupu nawozów, rachunków napraw ciągnika rolniczego, zakupu części zamiennych, zakupu maszyn rolniczych, faktur za usługi rolnicze, potwierdzenie opłaty podatku rolnego i opłat za konserwację przez spółkę melioracyjną, które to dowody świadczą o posiadaniu przez niego i prowadzeniu gospodarstwa rolnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z 2 grudnia 2012 r. Skarżący wskazał, że odpowiedź na skargę nie zawiera merytorycznej odpowiedzi na jego zarzuty. Podniósł dodatkowo, że świadek K. J. oświadczył, że pomylił się składając zeznania w 2007 r., a w 2005 r. świadczył usługi wyłącznie Skarżącemu i gotów jest to potwierdzić. Powołał się na oświadczenia J. T. i S. T., wycofujące zeznania złożone w sprawach z powództwa I. W. o ustalenie nieistnienia umowy dzierżawy i wszczętych przez ARiMR.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie należy zauważyć, że w niniejszej sprawie organy prawidłowo przyjęły, że zachodziła przesłanka do wznowienia postępowania wskazana

w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Treść uzyskanego przez organ I instancji dokumentu

w postaci wypowiedzenia umowy dzierżawy z [...] czerwca 2002 r. zawartej pomiędzy Skarżącym a I. W. - właścicielem działek nr 1 i 3 - wskazywała na to, że Skarżący w 2005 r. nie użytkował tych działek rolnych, wnioskował natomiast o przyznanie do nich płatności. W tych okolicznościach zasadnie uznano, że w sprawie wyszły na jaw istotne, nowe okoliczności faktyczne, które istniały w dniu wydania decyzji z [...] sierpnia 2006 r., lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Zasadniczy spór w sprawie dotyczy tego, czy na podstawie zebranego materiału dowodowego organy miały podstawy do ustalenia, że Skarżący nie spełniał przesłanek do otrzymania tzw. płatności rolnośrodowiskowej, wynikających

z § 2 przywołanego rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych

i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

Zgodnie z § 2 ust. 1 tego aktu, płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym

o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się

do spełnienia wymagań szczegółowe wymienionych w czterech punktach tego przepisu. Stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, za działalność rolniczą,

o której mowa w ust. 1, uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowlę i produkcję materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego lub fermowego oraz chów i hodowlę ryb.

W myśl natomiast § 3 ust. 1 pkt 1 cytowanego aktu, płatność rolnośrodowiskowa

jest udzielana producentowi rolnemu do działek rolnych w rozumieniu przepisów

o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych

oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, użytkowanych jako grunty orne, łąki lub pastwiska, a w przypadku pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 2, użytkowanych również jako sady.

Z powyższego wynika, że koniecznym warunkiem uzyskania przez producenta rolnego płatności jest zatem m.in. posiadanie gruntów rolnych o określonej powierzchni. Jako że ustawa nie definiuje bliżej posiadania, stosuje się tutaj pomocniczo przepisy Kodeksu cywilnego. W myśl art. 336 tej ustawy, posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Dla przymiotu posiadania istotne jest zatem faktyczne władanie rzeczą. W orzecznictwie wielokrotnie zwracano uwagę na to, że dla prawa do otrzymania płatności liczy się faktyczne korzystanie z gruntów. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 października 2011 r. wskazał, że posiadanie uprawniające do uzyskania płatności musi zawierać w sobie kilka szczególnych cech: musi to być faktyczne posiadanie i rolnicze użytkowanie gruntów utrzymywanych

w dobrej kulturze rolnej i ściśle związanych z produkcją rolną, której przecież wspieraniu płatności mają służyć (II GSK 1034/10 - wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sąd wskazał też, że idea płatności obszarowych wynika ze wspólnotowej polityki wspierania dochodów rolników

i dotyczy, co wynika bezpośrednio z prawa wspólnotowego, pomocy finansowej udzielanej tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych. Aby zostać beneficjentem pomocy nie wystarczy zatem być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego, ale należy je rolniczo użytkować. Ta właśnie okoliczność powoduje, że organ rozpoznający wniosek pomocowy

jest zobowiązany przede wszystkim ocenić, czy wnioskodawca faktycznie posiada grunty rolne, których ma dotyczyć płatność i czy są one utrzymywane w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 16 listopada 2010 r. wskazał, że istotą płatności do gruntów rolnych jest pomoc rolnikowi, który faktycznie użytkuje grunty rolne, utrzymując je zgodnie z normami, decyduje o profilu upraw i dokonuje swobodnie zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony, a nie jedynie posiada tytuł prawny do zadeklarowanych gruntów. Sama więc możność władania gruntami rolnymi nie wystarczy, liczy się bowiem efektywne (rzeczywiste) w sensie gospodarczym korzystanie z gruntów, czyli faktyczne ich użytkowanie (V SA/Wa 1062/10 - wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wprawdzie zaprezentowane poglądy wyrażone zostały na tle przepisów dotyczących przyznawania płatności bezpośrednich, niemniej jednak argumenty Sądów dotyczące przesłanki posiadania gruntów rolnych mają na tyle uniwersalny charakter, że można je odnieść również do realiów tej sprawy. Sąd orzekający w tej sprawie w pełni podziela te poglądy.

W sprawie nie budzi wątpliwości, że Skarżący dysponował tytułami prawnymi do spornych działek. W ocenie Sądu organy zasadnie jednak uznały,

że nie użytkował on tych gruntów w sposób wymagany przepisami rozporządzenia

z dnia 20 lipca 2004 r. Odnośnie działki oznaczonej nr 1 - Skarżący, zgodnie

z zawartą z I. W. [...] czerwca 2002 r. umową, miał ją dzierżawić przez okres 10 lat. Wyrokiem z [...] września 2008 r. sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w A. ustalił jednak nieistnienie umowy dzierżawy już z dniem [...] stycznia 2007 r. Sąd ten stwierdził, że Skarżący nie wywiązywał się z postanowień umowy. Wykonywał wprawdzie pewne czynności na dzierżawionych nieruchomościach, jednakże, zdaniem tego Sądu,

były to pojedyncze czynności, zaś gospodarstwo rolne prowadzone było faktycznie przez I. W., który wykonywał prace na wydzierżawionych gruntach sam lub przy pomocy wynajmowanych do pracy sąsiadów, dla których zapłatę stanowiły zebrane plony, bądź środki pieniężne. Sąd stwierdził ponadto, że Skarżący nie postępował z wydzierżawianymi gruntami jak pełnoprawny gospodarz. Był widywany przy zbieraniu kamieni i odkrzaczaniu, w 2008 r. dokonał zasiewów. Jeśli zaś podejmował się wynajęcia osób do pracy, to czynił to w porozumieniu z I. W. To, w ocenie Sądu, uprawniało I. W. do złożenia oświadczenia woli o przedwczesnym rozwiązaniu umowy dzierżawy.

Powyższe ustalenia pozostają spójne z pozostałym, zgromadzonym

przez organy, materiałem dowodowym. W szczególności w sprawie przesłuchano licznych świadków: I. W., L. S., J. T., T. H., R. J., E. A., Z. D., J. T., K. T., R. S., J. Z. Z ich zeznań jednoznacznie wynika, że w 2005 r. Skarżący nie był faktycznie użytkownikiem spornych gruntów i nie prowadził na nich działalności rolniczej.

I. W. zeznał, że w 2005 r. to on uprawiał działkę 1, a Skarżący nie interesował się działkami, które miał w dzierżawie, a jedynie przyjeżdżał i mierzył uprawy oraz składał wnioski o dopłaty. Świadek ten wskazał też, że zawierając ze Skarżącym umowę dzierżawy strony umówiły się, że to I. W. nadal będzie uprawiał grunty na działkach 1 i 3. Jak pojawiły się dopłaty z Unii strony umowy dzierżawy ustnie ustaliły, że Skarżący będzie ubiegał się o płatności. To świadek decydował o zasiewach i uprawach na tych gruntach.

Pozostali świadkowie potwierdzili treść tych zeznań. Z zeznań L. S. wynika, że w 2005 r. pracował na działkach nr 1 i 2 sam lub przy pomocy I. W. Wykonując prace polowe świadek czekał zawsze na zgodę I. W. Świadek zeznał, że nie widział,

aby Skarżący w latach 2004 - 2008 prowadził samodzielnie działalność rolniczą. Słyszał jedynie, że w ramach porządkowania działek zbierał na nich kamienie. K. T. również stwierdził, że w latach 2004 - 2006 na działkach 1 i 2 gospodarstwo prowadził I. W. i pracował tam przy pomocy mieszkańców wsi (m.in. T., S.). Stwierdził, że Skarżący nigdy nie pracował osobiście w gospodarstwie rolnym I. W. Podobnie zeznał S. R. S. Z kolei J. Z. wskazał, że Skarżący brał dopłaty z Agencji, a w ogóle nie użytkował działek; jedynie zbierał kamienie z pola. Świadek E. A. zeznał, że Skarżący nie zajmował się działkami 1 i 3, jedynie odkrzaczał rowy i zbierał kamienie. Jego zdaniem w 2005 r. to I. W. samodzielnie prowadził działalność rolniczą przy pomocy sąsiadów i kierował pracami przy tej działalności. Wskazał np., że działka 1 była użytkowana przez inne osoby w zamian za pokos trawy. Również świadek Z. D. stwierdził, że Skarżący nigdy nie użytkował działek 1 i 3.

Z zeznań wymienionych świadków wynika wprawdzie, że Skarżący wykonywał niektóre prace (zbieranie kamieni, odkrzaczanie, porządkowanie "obejścia"). Zdaniem Sądu organy prawidłowo oceniły jednak, że wykonywanie jednostkowych czynności na tych gruntach nie wypełnia przesłanki faktycznego ich posiadania

w rozumieniu rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r.

W przypadku działki nr 2 organy zasadnie uznały, że w 2005 r. nie była

w ogóle użytkowana przez Skarżącego. Świadek L. S. zeznał, że od roku 2001 na podstawie umowy z I. W. to on użytkował tą działkę w zamian za pomoc rolniczą i zaprzestał jej użytkowania dopiero w 2006 r. Skarżący nie zdołał natomiast skutecznie podważyć tego twierdzenia.

W ocenie Sądu, zabrany materiał dowodowy uzasadniał stwierdzenie,

że Skarżący nie użytkował rolniczo - w sposób wymagany przepisami przywołanego rozporządzenia - objętych wnioskiem działek nr 1 i 2. Przeprowadzone przez organy dowody przeczą twierdzeniu Skarżącego, że w 2005 r. faktycznie prowadził na tych gruntach działalność rolniczą. Z tych względów organy prawidłowo potraktowały powierzchnię tych działek jako powierzchnię zawyżoną. Wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji z [...] sierpnia 2006 r. stało jednak na przeszkodzie uregulowanie zawarte w art. 146 § 1 k.p.a.

Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że organ administracyjny rozpoznający sprawę po wznowieniu postępowania musi badać nie tylko, czy istniały przyczyny wznowienia wskazane w art. 145 § 1 k.p.a., ale także czy na przeszkodzie ewentualnemu rozstrzygnięciu sprawy co do istoty nie stoją okoliczności,

o jakich mowa w art. 146 k.p.a. Wystąpienie tych przesłanek nie ogranicza dopuszczalności wznowienia postępowania. Ogranicza natomiast możliwość organu rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu sprawy co do istoty. Gdy bowiem

w trakcie postępowania wznowieniowego organ stwierdzi, że upłynął już termin przewidziany art. 146 § 1 k.p.a. od doręczenia lub ogłoszenia decyzji, to w razie zaistnienia podstaw do wznowienia postępowania, zobowiązany jest do wydania decyzji określonej art. 151 § 2, a więc stwierdzającej wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Stąd w niniejszej sprawie organ I instancji rozstrzygnął prawidłowo stwierdzając wydanie decyzji z [...] sierpnia 2006 r. z naruszeniem prawa, bowiem upłynął pięcioletni termin od dnia doręczenia tej decyzji wskazany w art. 146 § 1 k.p.a.

Sąd nie stwierdził też naruszenia przez organy innych przepisów prawa.

Przede wszystkim, za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 24

§ 1 pkt 5 k.p.a. poprzez to, że w postępowaniu I instancji naruszono zasadę wyłączania od udziału w postępowaniu w sprawie pracownika, który brał udział

w wydawaniu zaskarżonej decyzji. Naruszenia tego Skarżący upatruje w tym,

że przy zeznaniach świadka była obecna Kierownik BP ARiMR K. S., która następnie wydała decyzję w sprawie. Wskazać trzeba, że powołany przez Skarżącego przepis pozwala na wyłączenie pracownika organu administracji od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał on udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Przyjmuje się, że przepis ten wyłącza pracownika z udziału w postępowaniu odwoławczym, jeżeli uczestniczył on uprzednio w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, w którym wydano zaskarżoną odwołaniem decyzję (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, opubl. w Lex 2012). W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsce. Powołany przepis, ani żaden inny nie stoi na przeszkodzie, aby osoba, która wydaje decyzję w sprawie była wcześniej obecna przy czynności postępowania, które poprzedza wydanie tej decyzji, np. przy zeznaniach świadka.

Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 61 § 4 k.p.a. poprzez brak poinformowania o wszczęciu postępowania strony - I. W. i ustanowionego dla niego kuratora. Należy bowiem zauważyć, że I. W. nie był stroną postępowania dotyczącego dopłat za 2005 r., nie wnosił on bowiem o przyznanie tych dopłat. Stroną tego postępowania był wyłącznie R. W. On też wyłącznie był stroną postępowania toczącego się na skutek jego wznowienia. Fakt, że I. W. był właścicielem części działek wskazanych przez Skarżącego we wniosku o dopłaty, nie czyni z niego automatycznie strony postępowań dotyczących dopłat, które były przyznawane Skarżącemu. Z tego samego powodu brak było podstaw

do zawieszenia postępowania po śmierci I. W.

Skarżący zarzucił, że w postępowaniu I instancji przesłuchiwano ubezwłasnowolnioną stronę postępowania - I. W. - bez udziału jej prawnego przedstawiciela - kuratora. Sąd stwierdza, że działanie organów w tym zakresie było prawidłowe. Organ wyjaśnił kwestię stanu zdrowia I. W. Ustalono, że posiadał on ograniczoną zdolność do czynności prawnych. W doktrynie prawa administracyjnego zauważono, że zdolność do składania zeznań w charakterze świadka nie została uzależniona od wieku lub zdolności do czynności prawnych. Podkreślono, że "samo ubezwłasnowolnienie danej osoby nie dyskwalifikuje jej zdolności do wystąpienia w charakterze świadka. Ocena, czy osoba ubezwłasnowolniona lub małoletni mają zdolność do postrzegania lub komunikowania swoich spostrzeżeń, należy do organu prowadzącego postępowanie (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany..., j.w.). Organ miał zatem prawo uznać, że I. W. może w tym postępowaniu zeznawać jako świadek.

W kwestii podniesionego w skardze zarzutu nieuwzględnienia wniosku

o przeprowadzenia badań psychiatrycznych i okulistycznych świadków wskazać trzeba, że organ odniósł się w sposób wyczerpujący do tego wniosku

w uzasadnieniu postanowienia nr [...]. Sąd potwierdza brak podstaw prawnych

do jego uwzględnienia. Jeżeli świadek jest w stanie składać zeznania, organ

jest zobowiązany takie zeznania odebrać. Organ może następnie dokonać oceny wiarygodności takich zeznań.

Za niezasadny należało także uznać zarzut zignorowania wniosku

o wstrzymanie się z wydawaniem decyzji do czasu zakończenia postępowania sądowego w związku z otwarciem nowego postępowania sądowego mającego bezpośredni związek i wpływ na prowadzone postępowanie administracyjne. Należy przede wszystkim wyjaśnić Skarżącemu, że obowiązujące przepisy prawa

nie przewidują możliwości wstrzymania wydania decyzji. Organ może natomiast zawiesić postępowanie, jednak takiego wniosku Skarżący nie sformułował.

Gdyby nawet organ wniosek taki potraktował jako wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego, to brak było podstaw do jego uwzględnienia. Przesłanki zawieszenia postępowania zawiera art. 97 § 1 k.p.a. Zawieszenie

jest możliwe m.in. wówczas, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy

od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

W tej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. Wskazywane przez Skarżącego sprawy sądowe (postępowanie spadkowe, postępowanie o ustalenie nieistnienia umowy dzierżawy między I. W. a Z. D.) dotyczyły kwestii, które nie miały wpływu na ocenę zasadności przyznania w niniejszej sprawie płatności za 2005 r. To zaś, że w postępowaniu tym mogą pojawić się informacje związane z przedmiotową sprawą nie oznacza automatycznie, że istnieje konieczność zawieszenia postępowania administracyjnego. Zebranie dowodów i wyjaśnienie wszelkich okoliczności sprawy jest obowiązkiem organów prowadzących postępowanie administracyjne. Organ

nie może zawieszać postępowania i oczekiwać na dokonanie tych czynności

przez sądy i inne organy. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organy zgromadziły kompletny i wystarczający materiał dowodowy, który pozwolił na rozstrzygnięcie znajdujące oparcie w przepisach prawa.

Odnosząc się z kolei do zarzutu, że w postępowaniu I instancji bezprawnie przyjęto wnioski Skarżącego o przyznanie płatności z naniesioną zmianą

po ustawowym terminie oraz bezpodstawnie wyciągnięto w związku z wniesieniem tych wniosków skutki prawne wobec jego osoby Sąd stwierdza, że organ wyjaśnił tą kwestię w postanowieniu z [...] czerwca 2010 r., którym odmówił przywrócenia terminu do złożenia tych wniosków. Z kolei do wniosków Skarżącego o umorzenie postępowania odniesiono się w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. W zakresie wniosku o przejęcie płatności po zmarłym I. W. organ udzielił Skarżącemu informacji, jakie należy spełnić warunki i jakie należy przedłożyć dokumenty, aby było to możliwe.

Nie zasługiwał też na uwzględnienie zarzut dotyczący odmowy wglądu

do dokumentacji IRZ potwierdzającej prowadzenie dokumentacji hodowli bydła. Kwestia ta pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie płatności, bowiem spór w sprawie dotyczy uprawy gruntów. Trzeba też zauważyć,

że prowadzenie dokumentacji nie jest równoznaczne z tym, że Skarżący prowadził hodowlę. Zwłaszcza, że Skarżący, jak wynika z akt sprawy, zamieszkiwał

w A., a przesłuchani świadkowie wskazywali, że bydłem zajmował się I. W.

Sąd nie doszukał się także jakichkolwiek nieprawidłowości w przesłuchaniach świadków. Stwierdził natomiast, że podpisując protokoły przesłuchań Skarżący

nie zgłaszał uwag, z czego należy wnioskować, że akceptował prawidłowość przeprowadzenia dowodu. Uwag do protokołu nie zgłaszali też przesłuchiwani świadkowie.

Bez wpływu na ocenę legalności kontrolowanego aktu pozostają przedłożone przez Skarżącego wraz z pismem procesowym zawierające tę samą treść oświadczenia J. T. i S. T. Przede wszystkim organ odwoławczy nie mógł odnieść się do tych dokumentów, bowiem zostały one podpisane już po wydaniu zaskarżonej decyzji. Mając natomiast na uwadze jednoznaczne zeznania złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej przez J. T. w dniu [...] czerwca 2007 r. oraz S. T. w dniu [...] września 2009 r. (podobnie jak zeznania K. J. z [...] czerwca 2007 r.), które znajdują potwierdzenie w zeznaniach pozostałych świadków przesłuchanych w sprawie przedłożone pisma nie mogą podważać ustaleń podjętych przez organy.

Zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W sposób wyczerpujący rozpatrzono cały materiał dowodowy, odnosząc się także

do dokumentacji przedłożonej przez Skarżącego i jego wyjaśnień. Ocena dowodów oraz podjęte wnioski odpowiadają zasadom logiki i doświadczenia życiowego.

O prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia przekonują uzasadnienia decyzji organów obu instancji.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) oddalił skargę.