Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 535/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt 6; art. 58 § 1 pkt 4; art. 147; art. 152; art. 200; art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 38 ust. 1 pkt 2, ust. 2; art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b i lit. c
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 101 ust. 1 i ust. 4
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 10
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

SENTENCJA

Dnia 20 stycznia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant Referendarz Sądowy Robert Adamczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2011 roku sprawy ze skargi M. K.-U. na zarządzenie Wójta Gminy [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odwołania z funkcji dyrektora szkoły 1/ stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia; 2/ orzeka, że zaskarżone zarządzenie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3/ zasądza od Gminy [...] na rzecz M. K.-U. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

III SA/Łd 535/10

UZASADNIENIE

Wójt Gminy G. zarządzeniem z dnia [...] (Nr [...]) wydanym na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty (tj. Dz. U z 2004 roku Nr 256, poz. 2572 ze zm.) [dalej: ustawa o systemie oświaty] oraz art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tj. Dz.U. z 2001 roku Nr 142, poz. 1591 ze zm.) [dalej ustawa o samorządzie gminnym] odwołał M. K-U z funkcji Dyrektora Szkoły Podstawowej w C. z dniem 8 marca 2010 roku, bez wypowiedzenia.

Przed wydaniem zarządzenia, pismem z dnia 10 lutego 2010 r. organ prowadzący szkołę zwrócił się do Łódzkiego Kuratora Oświaty o wydanie opinii w związku z zamiarem odwołania M. K.–U. z funkcji Dyrektora Szkoły w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Wniosek wpłynął do Kuratorium w dniu 11 lutego 2010 r. (k-136-137). W dniu 22 lutego 2010 r. Łódzki Kurator Oświaty negatywnie zaopiniował zamiar odwołania Dyrektora Szkoły Podstawowej w C. w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia. W jego ocenie, odwołanie M. K.–U. z funkcji dyrektora w tym trybie było nieuzasadnione, co nie oznaczało jednak aprobaty dla stwierdzonych w wyniku kontroli nadzoru pedagogicznego nieprawidłowości w wykonywaniu przez nią obowiązków.

Uzasadniając swoje zarządzenie Wójt stwierdził, że w jego ocenie zachodzą przesłanki do odwołania dyrektora szkoły w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, tj. w trybie natychmiastowym, w trakcie roku szkolnego, bez wypowiedzenia. Na wstępie organ prowadzący szkołę wyjaśnił, że organ nadzoru pedagogicznego nie wydał swojej opinii w terminie przewidzianym w art. 38 ust. 2 ( 5 dni roboczych), co jest równoznaczne z wydaniem opinii pozytywnej. Dalej stwierdził, że sposób pełnienia funkcji przez dyrektora szkoły oraz skutki działań stosowanych w kierowaniu placówką stanowiły zagrożenie interesu publicznego oraz istotne zagrożenie dla osiągnięcia celów szkoły, a stwierdzone w trakcie postępowania wyjaśniającego uchybienia w pracy dyrektora mogły prowadzić do dalszej destabilizacji funkcjonowania szkoły.

Wskazał, że wnioski o odwołanie Pani M. K-U kierowali do organu prowadzącego i organu nadzoru pedagogicznego zarówno nauczyciele jak i rodzice dzieci

Precyzując zarzuty organ wskazał, że zachodzi konflikt interesów dyrektora szkoły i Prezesa Stowarzyszenia Inicjatyw Lokalnych "A.". W jego ocenie Stowarzyszenie podejmowało działania zmierzające do przejęcia prowadzenia szkoły posługując się nieprawdziwymi informacjami m.in. co do wysokości należnej subwencji oświatowej, przedstawianymi na forum publicznym przez Dyrektora Szkoły.

Dyrektor szkoły naruszyła także przyznane jej kompetencje przez udostępnienie bez zgody i wiedzy organu prowadzącego budynku szkoły, strony internetowej oraz telefonu szkoły kierowanemu przez siebie stowarzyszeniu, angażując w jego prace również pracowników szkoły.

Dyrektor szkoły nie przygotowała w sposób właściwy i nie wdrożyła, mimo takiego obowiązku, programu poprawy efektywności kształcenia i wychowania, zaleconego przez Kuratorium Oświaty w Ł.

Ponadto, w ocenie organu, działalność publiczna dyrektora szkoły "utrudniała lub uniemożliwiała" nadzór nad prawidłowym funkcjonowaniem szkoły, tak w zakresie dydaktyczno-wychowawczym jak i organizacyjnym. Skutkiem natomiast zbyt częstej absencji dyrektora i brakiem zapewnienia właściwego zastępstwa na prowadzonych zajęciach były niskie wyniki sprawdzianu uczniów klas szóstych. Także fakt konieczności częstego zastępowania dyrektora szkoły i równocześnie nauczyciela języka polskiego, w związku z działalnością publiczną (pełnienie funkcji radnej), powodował "znaczną dezorganizację pracy z uczniami i brak należytej realizacji programu nauczania".

Powołując się na wyniki kontroli i postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Komisję Oświaty, Kultury, Zdrowia i Opieki Społecznej Rady Gminy G. a także na wyniki kontroli Kuratorium Oświaty w Ł. Wójt zarzucił także, że dyrektor przez niewłaściwy nadzór zezwoliła na korzystanie z funduszu świadczeń socjalnych przez osoby niebędące pracownikami szkoły, naruszyła zasady zmniejszenia godzin zatrudnienia z 6/18 na 4/18 pracownika szkoły – T. B., przekraczając w związku z tym uregulowania ustawowe. Stwierdzono nieprawidłowości w dysponowaniu środkami przeznaczonymi do dyspozycji Rady Rodziców, a także nieprawidłowości w prowadzonym przez samorząd uczniowski szkoły sklepiku.

Dalej organ wskazał także na inne zarzuty: 1) nieprawidłowości w naliczeniu godzin doraźnych zastępstw, wynikające z wykazania prowadzenia przez tego samego nauczyciela w tym samym czasie zajęć z języka polskiego w klasie IV i VI w dniach 8, 12, 15 i 22 stycznia 2010 roku; 2) potwierdzenie wpisem w dzienniku lekcyjnym odbycia przez dyrektora szkoły zajęć lekcyjnych w czasie równoległej obecności na posiedzeniach rady powiatu w dniach 02.04.2008 r., 23.04.2008 r., 11.06.2008 r., 10.12.2008 r., 15.06.2008 r., 24.11.2008 r., 25.05.2009 r., 15.06.2009 r., 09.12.2009 r.; 3) brak należytego wykonywania obowiązków dyrektora szkoły i nauczyciela w związku ze zbyt częstym (19 dni) uczestnictwem w pracach rady powiatu w godzinach pracy szkoły; 4) niewłaściwe przygotowanie wniosków o uczestnictwo w programach edukacyjnych "Radosna Szkoła - kraina sprawności i zdrowia" oraz "Nowy Impuls", skutkujące utratą szans na pozyskanie dodatkowych środków dla kierowanej jednostki z funduszy specjalnych; 5) brak właściwej współpracy dyrektora z Radą Rodziców oraz częścią kadry pedagogicznej, noszącej znamiona mobbingu w stosunku do starszych pracowników pedagogicznych; 6) brak nadzoru w zakresie zapewnienia funkcjonowania w jednostce organów wybranych i działających w zgodzie z obowiązującymi przepisami (Rada Rodziców), a także dopuszczenie do korzystania z wewnętrznych aktów obowiązujących w placówce (statut niedostosowany do aktualnie obowiązujących uregulowań prawnych); 7) niewłaściwe wykorzystywanie przez dyrektora zwolnień lekarskich w dniach 10-13.11.2009 r. i 14-27.11.2009 r., polegające na świadczeniu pracy w czasie zwolnienia; 8) pobieranie nienależnego wynagrodzenia z tytułu świadczonej u pracodawcy pracy przy równoległym pobieraniu diety z tytułu uczestnictwa w posiedzeniach rady powiatu.

W ocenie organu, potwierdzeniem istnienia zagrożenia dla normalnego funkcjonowania szkoły jest fakt rezygnacji w dniu 2 marca 2010 roku przez zastępcę dyrektora szkoły z pełnionej funkcji, co uzasadnione zostało brakiem zaufania do dyrektora szkoły i niemożliwością dalszej współpracy.

W dniu 24 marca 2010 roku skarżąca skierowała do Wójta Gminy G., na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

W dniu [...] Wojewoda Ł. rozstrzygnięciem nadzorczym stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy G. z dnia [...], gdyż nie uzyskano zgody Rady Powiatu Ł. na rozwiązanie stosunku pracy z radną M. K.-U. W wyniku rozpoznania skargi Gminy G. na przedmiotowe rozstrzygnięcie nadzorcze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 14 lipca 2010 roku, uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Ł. wskazując, że odwołanie dyrektora szkoły nie powoduje rozwiązania stosunku pracy, gdyż nadal jest on nauczycielem – pracownikiem szkoły, a zatem zgoda rady powiatu na jego odwołanie z funkcji dyrektora nie jest wymagana. W swoim orzeczeniu Sąd nie zajmował się merytorycznie kwestią zasadności odwołania M. K-U z funkcji dyrektora szkoły.

Pismem z dnia 30 sierpnia 2010 roku M. K-U wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na zarządzenie Wójta Gminy G. z dnia [...], zarzucając mu rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, polegające na odwołaniu jej z funkcji Dyrektora Szkoły Podstawowej w C. w sytuacji braku podstaw do uznania, iż zaistniał szczególnie uzasadniony wypadek w rozumieniu tego przepisu; rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 10 k.p.a., polegające na niezapewnieniu stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu oraz na niedostatecznym uzasadnieniu decyzji o odwołaniu.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła przede wszystkim, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż mamy do czynienia ze szczególnie uzasadnionym przypadkiem w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, pozwalającym na odwołanie dyrektora w trybie natychmiastowym, w trakcie roku szkolnego. Odwołując się szeroko do orzecznictwa sądowego skarżąca wskazała, że naruszenie prawa przez dyrektora musi być na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków i wymaga natychmiastowego przerwania czynności z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego. Uzasadnienie natomiast musi szczegółowo określać, jakie konkretnie zarzuty zostały postawione odwołanemu dyrektorowi, na czym one polegały, w jaki sposób zostały ustalone i w szczególności, dlaczego stanowią szczególnie uzasadniony wypadek. W ocenie skarżącej, powołane w zarządzeniu Wójta okoliczności nie mogą być uznane za spełniające te kryteria, dlatego, że są to twierdzenia o bardzo wysokim stopniu ogólności, bez jakiegokolwiek bliższego sprecyzowania, o jakie konkretne zachowania chodzi, co skutecznie uniemożliwia ich ocenę przez skarżącą.

Odnosząc się do konkretnych zarzutów stawianych skarżącej w zarządzeniu stwierdziła, że wbrew twierdzeniom organu jej działalność w Stowarzyszeniu na Rzecz Wspierania Inicjatyw Lokalnych "A." nie generowała konfliktu interesów. Wręcz przeciwnie, z inicjatywy Stowarzyszenia i przy jego udziale prowadzono szereg działań na rzecz społeczności lokalnej i społeczności uczniów szkoły w C. Nie jest także prawdą, iż udostępnienie Stowarzyszeniu pomieszczeń szkolnych odbyło się bez wiedzy i zgody organu prowadzącego. Jak bowiem wykazała skarżąca, w dniu 31.08.2007r. Wójt Gminy G. wyraził zgodę na piśmie na przydzielenie stowarzyszeniu lokalu w szkole na jego działalność statutową. Ponadto skarżąca podnosi, że stowarzyszenie zostało utworzone z inicjatywy Rady Rodziców.

Jako bezpodstawny uznała także zarzut niewdrożenia programu poprawy efektywności kształcenia i wychowania. Program taki – jak stwierdziła – został opracowany w dniu 10.04.2007 r. i przedłożony w Kuratorium Oświaty w Ł., zaakceptowany do realizacji i sukcesywnie realizowany.

Odnośnie zarzutów dotyczących działalności publicznej skarżąca wskazała, że w większości mają one charakter ogólnikowych sformułowań, które nie są poparte żadnymi dowodami. W szczególności wskazała, że w roku szkolnym 2008/2009 nie prowadziła zajęć z języka polskiego. W związku z tym teza, iż jej działalność publiczna spowodowała nieprawidłowości w nauczaniu tego przedmiotu jest całkowicie chybiona. Ponadto od roku 2007 w szkole funkcjonowały dodatkowe nieodpłatne zajęcia z języka polskiego i matematyki. Jej zdaniem, ocena przez organ prowadzący szkołę poziomu nauczania jedynie przez pryzmat wyników egzaminu z ostatniego roku jest nieobiektywna, gdyż wyniki te nie odbiegały od średniej krajowej.

Odpowiadając na zarzut pobierania wynagrodzenia z jednoczesnym pobieraniem diet z tytułu uczestnictwa w pracach rady powiatu wyjaśniła, że w roku szkolnym 2007/2008 tylko w trzech przypadkach godziny rozpoczęcia wykonywania obowiązków radnej kolidowały z zajęciami szkolnymi, przy czym godziny te zostały zrealizowane na zajęciach świetlicowych. W roku szkolnym 2008/2009 kolizja miała miejsce w dwóch przypadkach, ale zajęcia odbyły się prawidłowo, a udział w pracach rady powiatu zaczął się z opóźnieniem. Ponadto zauważyła, że każdorazowy udział w sesji rady powiatu był zgłaszany do rady powiatu.

W kwestii przydzielania świadczeń z funduszu socjalnego wyjaśniła, że odbywało się to przez komisję socjalną, nie przez samego dyrektora, a z uzasadnienia zarządzenia nie wynika, o jakie nieprawidłowości chodzi.

Skarżąca odrzuciła także zarzut zmniejszania godzin zatrudnienia, wskazując, iż w przypadku pracownika – T. B. pozostało ono na poziomie 6/18, co wynika z arkusza organizacji szkoły.

Jako bezzasadne uznała zarzuty dotyczące uchybień w zakresie dysponowania przez Radę Rodziców środkami pieniężnymi wskazując, iż nie miała wpływu na te środki, albowiem sama Rada Rodziców jest organem od dyrektora niezależnym. Powołała się przy tym na postanowienie Prokuratora Rejonowego w Łęczycy z dnia 25 lutego 2010 r., w którym przesądzono, że w tym zakresie nie doszło do żadnego przywłaszczenia środków. Bezpodstawny jest również – zdaniem skarżącej – zarzut związany z szeroko pojętą działalnością sklepiku uczniowskiego. Podniosła w związku z tym, że w 2006 roku było to przedmiotem kontroli ze strony Urzędu Skarbowego w Łęczycy, po której to kontroli nie postawiono żadnych zarzutów.

Nie zgodziła się z obarczaniem jej odpowiedzialnością za sposób wykonywania zastępstwa w trakcie jej nieobecności w pracy z powodu zwolnienia lekarskiego. Odrzuciła także zarzuty utraty środków na dofinansowanie szkoły, zarzuty braku współpracy z Radą Rodziców. Wyjaśniła także, że kwestia świadczenia pracy w trakcie zwolnienia lekarskiego została wyjaśniona przez ZUS. Została ukarana karą 300 zł i odmówiono jej wypłaty zasiłku za ten okres. Do skargi załączono szereg dokumentów, na które powoływała się skarżąca

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy G. wnosił o odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi lub jego oddalenie, a w przypadku przywrócenia terminu do wniesienia skargi o jej odrzucenie, jako niedopuszczalnej lub jej oddalenie. Merytorycznie organ prowadzący szkołę podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym zarządzeniu.

Zdaniem Wójta, skarga wymieniona w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym dotyczy tylko tych uchwał i zarządzeń organów gminy, które są skierowane na zewnątrz, wykluczając dopuszczalność skargi powszechnej na akty tzw. kierownictwa wewnętrznego, których adresatami są podmioty mieszczące się w wewnętrznej strukturze gmin, tym samym niniejsza skarga winna podlegać odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. Wójt wskazał w tym zakresie na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1992 roku, sygn. akt AZP 30/92, oraz uchwałę Sądu Najwyższego (7) z 11 lutego 1993 roku, sygn. akt III AZP 32/92.

Zdaniem Wójta skarga winna również zastać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt. 4 ustawy p.p.s.a., ponieważ dotyczy sprawy pomiędzy tymi samymi stronami, która została już prawomocnie osądzona - wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 lipca 2010 roku, sygn. akt: III SA/Łd 353/10. Wskazywany bowiem prawomocny wyrok tworzy – jak stwierdził Wójt – stan powagi rzeczy osądzonej nie tylko między stronami postępowania, w którym został wydany, lecz także erga omnes, a więc również w odniesieniu do wszystkich ewentualnych skarżących.

Postanowieniem z dnia 25 października 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przywrócił M. K-U termin do wniesienia skargi na zarządzenie Wójta Gminy G. z dnia [...].

W dniu 8 grudnia 2010 r. do sądu wpłynęło pismo procesowe pełnomocnika Gminy G., w którym podtrzymano argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia. Do pisma załączono kserokopie 20 dokumentów (m.in. protokoły ze spotkań z rodzicami, korespondencję z Łódzkim Kuratorem Oświaty, dokumenty dotyczące przeprowadzenia kontroli w szkole, dokumenty kierowane do Prokuratury Rejonowej).

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi pełnomocnik skarżącej popierał skargę i wnosił o stwierdzenie nieważności zaskarżonego zarządzenia.

Pełnomocnik skarżącej złożył na rozprawie, jako dodatkowy materiał dowodowy w sprawie, uchwałę Rady Gminy G. z dnia 29 października 2009 roku w sprawie odmowy przekazania przez Gminę G. Szkoły Podstawowej im. Prof. Wacława Felczaka w C. do prowadzenia przez Stowarzyszenie na Rzecz Wspierania Inicjatyw Lokalnych "A." z siedzibą w C., korespondencję dotycząca przekazania tej szkoły oraz dwa wyroki Sądu Rejonowego w Kutnie w sprawie z powództwa skarżącej oraz W. J. o ustalenie nieważności wypowiedzenia umowy o pracę.

Pełnomocnik organu podtrzymał argumenty zawarte w odpowiedzi na skargę i wnosił o odrzucenie skargi lub ewentualnie o jej oddalenie. Oświadczył także, że gmina nie składała apelacji od wyroku Sądu Rejonowego w Kutnie w sprawie z powództwa skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

W myśl art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej ustawa p.p.s.a] kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: (pkt 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, (pkt 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż wymienione w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.

Rozpatrując niniejszą sprawę w pierwszej kolejności należało odnieść się do twierdzeń, podniesionych przez organ w odpowiedzi na skargę, a zarzucających zaistnienie podstaw do odrzucenia skargi.

Wyjaśnić w związku z tym należy, że skarga w niniejszej sprawie wniesiona została w oparciu o przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001 roku Nr 142, poz. 1591 ze zm.) [dalej: ustawa o samorządzie gminnym] stanowiący, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 101 ust. 4 ustawy, w sprawach, o których mowa w ust. 1 stosuje się odpowiednio art. 94.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest zarządzenie Wójta Gminy G. odwołujące skarżącą ze stanowiska dyrektora Szkoły Podstawowej w C., wydane z powołaniem się na art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty (tj. Dz. U. z 2004 roku nr 256, poz. 2572 ze zm.) [dalej: ustawa o systemie oświaty].

Przynależność zarządzenia o odwołaniu dyrektora szkoły do materii prawa administracyjnego i tym samym kwestia właściwości sądu administracyjnego do rozpoznawania skarg na akty w tym zakresie podejmowane, choć wcześniej budziła pewne kontrowersje (np. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 1993 roku, sygn. akt I PZP 71/92, w której wyrażono pogląd, iż niezależnie od formy nawiązania stosunku pracy, sprawy ze stosunku pracy nauczycieli rozpoznaje sąd pracy) - to obecnie, według utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych jest niewątpliwa.

Odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w szkole, dla której organem prowadzącym jest gmina następuje w formie zarządzenia organu gminy. Odwołanie to ma charakter kompetencji władczej przysługującej organowi na podstawie przepisów prawa administracyjnego (wspomniany już art. 38 ustawy o systemie oświaty). Mimo, że ma ono charakter personalny, to nie jest aktem prywatnoprawnym, gdyż obsada stanowiska dyrektora jest formą zarządzania szkołą publiczną, co wchodzi w zakres administracji publicznej. Wprawdzie akt odwołania dyrektora wywołuje skutki w sferze prawa pracy, jednak okoliczność ta ma takie następstwo, że odwołany dyrektor może kwestionować sam akt odwołania (zarządzenie organu gminy) przed sądem administracyjnym, natomiast własnego interesu w sferze skutków, jakie ów akt wywołuje w zakresie praw pracowniczych może dochodzić przed sądem pracy (patrz: uzasadnienie uchwały Składu 7 Sędziów NSA z dnia 16 lutego 1996 roku, sygn. akt OPS 6/96 oraz wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2005 roku, sygn. akt I OSK 296/05 i wyrok z dnia 30 czerwca 2004 roku, sygn. akt OSK 439/04). Zarządzenie Wójta Gminy G. odwołujące skarżącą z funkcji Dyrektora Szkoły Podstawowej w C. jest więc niewątpliwie aktem organu jednostki samorządu terytorialnego podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej, innym niż akt prawa miejscowego, a więc aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.

Zachowane zostały także pozostałe wymogi dopuszczalności skargi. Jest bowiem niesporne, że skarżąca kwestionowała uprzednio akt odwołania poprzez wezwanie, pismem opatrzonym datą 24 marca 2010 roku, Wójta Gminy G. do usunięcia naruszenia jej interesu prawnego dokonanego zaskarżonym zarządzeniem. Z powołanej w nim podstawy prawnej i samego uzasadnienia wezwania wynika jednoznacznie, iż wystosowane ono zostało w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i miało charakter wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia strony.

Odnosząc się do podnoszonej przez organ kwestii uchybienia terminowi do wniesienia skargi i zasadności przywrócenia tego terminu, wskazać należy, że zagadnienie to zostało rozstrzygnięte w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 października 2010 roku. W uzasadnieniu postanowienia przywracającego termin do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, Sąd wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia i motywy jakimi się kierował. Postanowienie to nie zostało zaskarżone przez strony.

Nie można także zgodzić się z zarzutem organu, podniesionym w odpowiedzi na skargę, iż skarga winna zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy p.p.s.a., z uwagi na to, że dotyczy sprawy pomiędzy tymi samymi stronami, która została już prawomocnie osądzona wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 14 lipca 2010 roku, sygn. akt III SA/Łd 353/10. Wskazać w związku z tym należy, iż z treści art. 58 § 1 pkt 4 ustawy p.p.s.a. wynika wprost, że w ujęciu tego przepisu powaga rzeczy osądzonej zachodzi wówczas, gdy wystąpi tożsamość przedmiotowa (tożsamość sprawy) i tożsamość podmiotowa (tożsamość stron). Niewątpliwie nie sposób mówić o tożsamości podmiotowej sprawy III SA/Łd 353/10, w której stronami byli Wójt Gminy oraz organ nadzoru i sprawy niniejszej, w której stronami są Wójt Gminy i M. K.- U. Ponadto, przedmiotem rozstrzygania w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 353/10 było zarządzenie zastępcze Wojewody Ł. z dnia [...], a nie zarządzenie Wójta Gminy G. z dnia [...], które jest przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie. Nie sposób zatem mówić o tożsamości przedmiotowej. Wyrok Sądu w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 353/10 dotyczył jedynie pośrednio wskazanego zarządzenia Wójta Gminy G. Uchylając bowiem zarządzenie zastępcze Wojewody Sąd przywrócił do obiegu prawnego zarządzenie Wójta, nie rozstrzygał jednakże w ramach tamtego postępowania o jego legalności.

Skoro, co Sąd wywiódł wyżej, spełnione zostały przesłanki formalne do wniesienia skargi (wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego, termin) i jest ona dopuszczalna, otwarta została droga do merytorycznej oceny zaskarżonego zarządzenia.

Dokonując oceny zgodności zarządzenia Wójta Gminy G. z dnia [...] odwołującego M. K-U z funkcji Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Prof. Wacława Felczaka w C. z przepisami prawa obowiązującymi w dacie wydania tego zarządzenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że zaskarżone zarządzenie narusza przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jego nieważności.

Zaskarżone zarządzenie Wójta Gminy G. zostało podjęte z powołaniem się na art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.

Przepis ten w ust. 1 stanowi, że: organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce:

1) odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie:

a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem,

b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia,

c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 34 ust. 2a

2) w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

Zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy o systemie oświaty opinię, o której mowa w ust. 1 pkt 2, wydaje się w terminie 5 dni roboczych od dnia otrzymania wystąpienia organu, o którym mowa w ust. 1. Niewydanie opinii w tym terminie jest równoznaczne z wydaniem opinii pozytywnej.

Analiza art. 38 prowadzi do wniosku, że przepis ten stwarza gwarancje stabilności stosunku pracy nauczyciela na stanowisku kierowniczym, co musi być przez właściwy organ respektowane, aby gwarancje te nie miały iluzorycznego charakteru. Przyczyny odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w szkole lub placówce publicznej zostały określone w powyżej wskazanym przepisie w sposób wyczerpujący. Tym samym wykluczone jest odwołanie umotywowane w jakikolwiek inny sposób lub dokonane w innym trybie, niż wynikający z art. 38 ustawy o systemie oświaty (por. M. Pilich, Ustawa o systemie oświaty. Komentarz, ABC 2008). Należy także uznać, że odwołanie w trybie natychmiastowym na podstawie jego ust. 1 pkt 2 nie może nastąpić z przyczyn wymienionych w punkcie 1 lit. b tego artykułu, tj. w przypadku negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań w zakresie działalności finansowej i administracyjnej. Muszą to być inne, "szczególnie uzasadnione przypadki". To ostatnie pojęcie nie jest w ustawie bliżej określone. Daje to właściwemu organowi pewną swobodę, która nie może mieć jednak cech dowolności, bowiem przepis ów ma charakter wyjątku od zasady stabilności zatrudnienia na stanowisku dyrektora szkoły.

W judykaturze prezentowany jest pogląd, że w pojęciu "szczególnie uzasadnionych przypadków", stanowiących podstawę odwołania dyrektora na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty nie mieści się każde naruszenie przezeń prawa (por. m.in. wyrok NSA z dnia 9 maja 2001 roku, sygn. akt II SA 3293/00 - Pr. Pracy 2001/9/41). Pojęcie to powinno być rozumiane wąsko i oznaczać takie sytuacje, w których nie jest możliwe spełnianie przez nauczyciela funkcji kierowniczej i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego, gdy dalsze kierowanie placówką oświatową przez nauczyciela stanowi istotne zagrożenia dla osiągnięcia jej celów lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych względów jest nie do przyjęcia. Naruszenie prawa przez dyrektora musi być na tyle istotne, iż nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę, a stwierdzone uchybienia w pracy dyrektora mogą prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły, tj uniemożliwienia realizacji jej zadań w zakresie nauczania i wychowania. (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2008 roku, sygn. akt I OSK 86/08).

Nie ulega wątpliwości, że aby dokonać oceny, czy w danym przypadku wystąpiły przesłanki do zastosowania przepisu art. 38 ust. 1 pkt. 2 ustawy o systemie oświaty niezbędnym jest zapoznanie się z argumentacją organu wskazującą na to, jakie "przypadki szczególnie uzasadnione" spowodowały zastosowanie przez organ wyjątkowej instytucji przewidzianej w tym przepisie prawa.

W orzecznictwie sądowym wykluczono z katalogu szczególnie uzasadnionych przypadków m.in. zaniedbania w zakresie gospodarki finansowej i w dziedzinie rachunkowości, osiąganie przez uczniów niskich wyników nauczania. Także wotum nieufności rady pedagogicznej wobec dyrektora szkoły nie uzasadnia odwołania go ze stanowiska w trybie natychmiastowym w trakcie roku szkolnego (por. wyroki NSA z dnia 14 marca 1997 roku, sygn. akt SA/Wr 472/96; z dnia 19 września 2001 roku, sygn. akt II SA 1657/01; z dnia 21 grudnia 2001 roku, sygn. akt I SA 446/01; z dnia 12 lutego 2002 roku, sygn. akt I SA 2743/01; z dnia 19 września 2001 roku, sygn. akt II SA 1657/01; z dnia 6 października 2006 roku, sygn. akt I OSK 1076/06).

W orzecznictwie sądów administracyjnych, a także w orzecznictwie Sądu Najwyższego, przyjmuje się przy tym, że zaniedbania po stronie dyrektora muszą być dowiedzione w stosownym postępowaniu poprzedzającym wydanie zarządzenia o odwołaniu dyrektora szkoły w oparciu o art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty i muszą znaleźć precyzyjne, jednoznaczne odzwierciedlenie w uzasadnieniu tego aktu. Stanowisko to znajduje umocowanie w orzeczeniach Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2003 roku, sygn. akt I PK 103/03, czy też wyroku tego Sądu z dnia z dnia 19 lutego 1997 roku, sygn. akt III RN 3/97. Orzeczenia te wprawdzie dotyczą uprzedniego stanu prawnego, gdzie art. 38 ust. 2 omawianej ustawy stanowił, iż organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce w przypadkach szczególnie uzasadnionych może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego, bez wypowiedzenia, to jednak i w obecnie obowiązującym stanie prawnym zawierającym podobne rozwiązanie przedmiotowej kwestii nie utraciły swojej aktualności.

Podkreślono tam, że zakres swobody służącej właściwemu organowi przy odwołaniu nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły jest ograniczony przepisami prawa oświatowego. Sfera uznania kompetentnego organu jest, co prawda znaczna, jednak niepełna, bo musi on uwzględniać m.in. ograniczenia wyraźnie ustanowione w art. 38 ustawy o systemie oświaty. Przepis ten - jako stwarzający gwarancje dla stabilności stosunku zatrudnienia nauczycieli - musi być zarówno przez organy decydujące, jak i przez organy nadzorujące, a także sprawujące kontrolę legalności decyzji podejmowanych w tym zakresie traktowany ze szczególną uwagą. Jeśli bowiem ustawodawca stwarza dla pewnych wyraźnie określonych grup pracowników (w tym przypadku nauczycieli) szczególne i dosyć rygorystyczne gwarancje, to rzeczą organów kontroli prawnej jest dołożenie wszelkich starań, by gwarancje te stały się rzeczywiście funkcjonujące w praktyce.

Sąd Najwyższy zwrócił przy tym uwagę na to, że niedopuszczalne jest powierzchowne traktowanie uzasadnienia, zwłaszcza wówczas, gdy przedmiotem sprawy jest ważny dla obywatela problem jego zatrudnienia i to - tak, jak w tym wypadku - gwarantowanego szczególnym przepisem ustawy.

Również obecne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego nie pozostawia wątpliwości, co do rygorów precyzyjności i trafności uzasadnienia aktu odwołującego dyrektora szkoły z pełnionej funkcji.

I tak w orzeczeniu NSA z dnia 1 września 2010 roku Sąd ten stwierdził, że akt odwołujący nauczyciela musi być odpowiednio uzasadniony. Organ odwołujący dysponuje w omawianym zakresie pewną sferą uznania, ale zakres takiej swobody ograniczony jest przepisami prawa oświatowego, które zapewniają znaczną stabilności stosunku zatrudnienia nauczyciela. Zatem te gwarancje muszą być rzeczywiście w praktyce zapewnione. Jeżeli art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy przewiduje możliwość odwołania tylko "w przypadkach szczególnie uzasadnionych", oznacza to, że zarówno ocena, jak i uznanie organu, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze, a następnie zamierza odwołać go z tej funkcji, nie mogą mieć charakteru dowolnego lub arbitralnego, lecz powinny być szczegółowo wywiedzione i umotywowane w uzasadnieniu podjętego zarządzenia. Istotne są przy tym wywody i argumentacja prawna zawarta bezpośrednio w uzasadnieniu aktu odwołującego.

Warto również powołać orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2006 roku w sprawie o sygn. akt I OSK 706/06, w którym podkreślono, że szczególny skutek zarządzenia organu prowadzącego szkołę, jakim jest odwołanie dyrektora w trybie natychmiastowym pociąga za sobą uznanie, iż niezależnie od formy aktu i jego nazwy (decyzja, uchwała, zarządzenie) zawsze konieczne jest zapewnienie wypowiedzenia się nauczyciela, którego dotyczy postępowanie na każdym jego etapie oraz uzasadnienie podjętego aktu.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela poglądy prawne zaprezentowane w powołanych wyżej orzeczeniach.

Odnosząc powyższe do przedmiotowego postępowania należy wskazać, iż w ocenie Sądu żaden ze wskazanych w uzasadnieniu zarządzenia Wójta Gminy G. z dnia [...] zarzutów nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku", o którym mówi art. 38 ust. 1 pkt. 2 ustawy o systemie oświaty.

Odnosząc się szczegółowo do konkretnych zarzutów stawianych skarżącej w treści zaskarżonego zarządzenia stwierdzić należy, że nie stanowi takiego szczególnie uzasadnionego przypadku, istniejący w ocenie Wójta, konflikt interesów wynikający z faktu pełnienia przez Dyrektora Szkoły równolegle funkcji prezesa Stowarzyszenia Inicjatyw Lokalnych "A." i podejmowanie działań zmierzających do przejęcia prowadzenia szkoły. Przede wszystkim stwierdzić należy, że zarzut ten ma bardzo ogólnikowy charakter i w praktyce może odnosić się do dowolnej sytuacji każdego innego podmiotu zaangażowanego w działania społeczne. Sam fakt działalności społecznej, w tym przypadku prowadzenia lokalnego stowarzyszenia, utworzonego przez rodziców uczniów, którego celem jest działanie na rzecz szkoły i uczących się w niej dzieci nawet, jeżeli nie wszystkie działania prowadzone w imieniu Stowarzyszenia oceniane są pozytywnie, nie może być uznany za podstawę odwołania ze stanowiska dyrektora w trybie natychmiastowym. Nie stanowi także takiej podstawy podejmowanie działań zmierzających do przejęcia szkoły przez Stowarzyszenie, o ile działania te nie naruszają porządku prawnego nawet, jeżeli są one negatywnie oceniane przez organ prowadzący szkołę. Załączona przez pełnomocnika Gminy uchwała Stowarzyszenia z dnia 19 stycznia 2009 r. i uchwała Rady Gminy G. z dnia 29 października 2009 r. (k-194-198) świadczą, że Stowarzyszenie legalnie ubiegało się o możliwość prowadzenia Szkoły Podstawowej w C., a Rada Gminy mogła taki wniosek rozpatrzyć negatywnie lub pozytywnie. Odnośnie zarzutu udostępnienia bez wiedzy i zgody organu prowadzącego budynku szkoły stowarzyszeniu, zauważyć należy, iż w aktach sprawy znajduje się pismo Wójta Gminy G. z dnia 31 sierpnia 2007 roku, w którym wyraża on zgodę na przydzielenie stowarzyszeniu lokalu w budynku szkoły.

Podstawy do wydania zaskarżonego zarządzenia nie mógł też stanowić zarzut nie wdrożenia programu poprawy efektywności kształcenia i wychowania, zalecony w trybie nadzoru pedagogicznego przez Kuratorium Oświaty w Ł. W tym zakresie przede wszystkim należy zauważyć, że skarżąca podnosiła, iż program taki został opracowany i przedłożony w Kuratorium Oświaty, zaakceptowany do realizacji i sukcesywnie realizowany, a [...] Kurator Oświaty w swojej opinii, wprawdzie wydanej po upływie terminu określonego w art. 38 ust. 2 ustawy, zaznaczył, że termin realizacji tych zaleceń jeszcze nie upłynął. Ponadto, tego rodzaju zarzut organu prowadzącego szkołę wobec dyrektora szkoły, nawet gdyby był uzasadniony i należycie wykazany nie mieściłby się w pojęciu "szczególnie uzasadnionego przypadku" , o jakim mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Dowiedziony w prawem przewidziany sposób mógłby się mieścić ewentualnie w podstawach zwolnienia dyrektora ujętych art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b, co wyklucza jego zakwalifikowanie do "szczególnie uzasadnionych przypadków", wskazanych w ust. 1 pkt 2 tego przepisu.

Podobnie należy ocenić zarzut negatywnego wpływu działalności publicznej dyrektora szkoły na prawidłowe funkcjonowanie szkoły, tak w zakresie dydaktyczno-wychowawczym jak i organizacyjnym (zbyt częsta absencja dyrektora, brak właściwego zastępstwa na prowadzonych zajęciach, dezorganizacja pracy z uczniami, co zaowocowało słabymi wynikami sprawdzianu) Także ten zarzut stanowi w istocie ogólną ocenę działalności dydaktyczno-wychowawczej prowadzonej przez skarżącą jako dyrektora szkoły, a zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty analizowanie i ocenianie efektów działalności dydaktycznej, w tym wyników zewnętrznych egzaminów, stanowi zakres nadzoru pedagogicznego sprawowanego przez kuratora oświaty (art. 31 pkt 1 tej ustawy). W przypadku stwierdzenia niedostatecznych efektów kształcenia lub wychowania w szkole organ sprawujący nadzór pedagogiczny poleca dyrektorowi szkoły opracowanie, w uzgodnieniu z organem prowadzącym, program i harmonogram poprawy efektywności kształcenia lub wychowania (art. 34 ust. 2 ustawy o systemie oświaty). Dopiero w sytuacji, gdy dyrektor szkoły nie opracuje lub nie wdroży w określonych w harmonogramie terminach programu poprawy efektywności kształcenia lub wychowania albo nie uwzględni w nim zgłoszonych uwag i wniosków, organ sprawujący nadzór pedagogiczny występuje do organu prowadzącego szkołę o odwołanie dyrektora szkoły z końcem roku lub w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Wniosek w tej sprawie jest wiążący dla organu prowadzącego szkołę, który na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o systemie oświaty odwołuje dyrektora szkoły. W niniejszej sprawie taka procedura nie miała jednak miejsca.

Także zarzuty dotyczące braku należytego nadzoru nad działalnością administracyjno-gospodarczą oraz finansową szkoły nie mogą stanowić "szczególnie uzasadnionego przypadku " uzasadniającego odwołanie osoby z funkcji dyrektora szkoły w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty (por. w tym zakresie wyrok NSA z dnia 14 marca 1997 roku, sygn. akt II SA/Wr 472/96, z dnia 23 września 2005 roku, sygn. akt I OSK 91/05). Dotyczy to, w ocenie Sądu, zarzutu niewłaściwego nadzoru nad korzystaniem z funduszu świadczeń socjalnych, naruszania zasad zmniejszania godzin zatrudnienia, nieprawidłowości w dysponowaniu środkami Rady Rodziców czy nieprawidłowości w prowadzeniu sklepiku uczniowskiego. Niezależnie od tego czy zarzuty w tym zakresie okazałyby się uzasadnione czy też nie, nie mogły one stanowić podstawy do odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia, gdyż pojęcie szczególnie uzasadnionych przypadków należy rozumieć wąsko i odnosić do sytuacji wyjątkowych, a wymienione do takich nie należą.

Także pozostałe zarzuty ujęte w 8 punktach przez organ w końcowej części uzasadnienia zarządzenia w sprawie odwołania M. K-U z funkcji dyrektora szkoły mają charakter bardzo ogólnikowych stwierdzeń i częściowo stanowią powtórzenie wcześniejszych zarzutów nieco inaczej sformułowane. Wymieniono: nieprawidłowości w naliczeniu godzin doraźnych zastępstw, potwierdzenie wpisem w dzienniku lekcyjnym odbycia przez dyrektora szkoły zajęć lekcyjnych w czasie równoległej obecności na posiedzeniach rady powiatu, brak należytego wykonywania obowiązków dyrektora szkoły i nauczyciela w związku ze zbyt częstym uczestnictwem w pracach rady powiatu w godzinach pracy szkoły, niewłaściwe przygotowanie wniosków o uczestnictwo w programach edukacyjnych "Radosna Szkoła - kraina sprawności i zdrowia" oraz "Nowy Impuls", skutkujące – w ocenie Wójta – utratą szans na pozyskanie dodatkowych środków dla kierowanej jednostki z funduszy specjalnych, niewłaściwą współpraca dyrektora z Radą Rodziców oraz częścią kadry pedagogicznej, niewłaściwe wykorzystywania przez dyrektora zwolnień lekarskich. Wszystkie wskazane przez organ prowadzący szkołę zarzuty świadczą o jego negatywnej ocenie pracy Dyrektora Szkoły, ale zdaniem Sądu żaden nie stanowi takich okoliczności, które dawałyby podstawę do wydania przez Wójta zaskarżonego zarządzenia.

Przypadki szczególnie uzasadnione, o jakich mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, jak wskazywano na wstępie należy odnosić do zdarzeń, zachowań i sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych, kiedy organ ocenia, że dalsze kierowanie szkołą będzie stanowić istotne zagrożenie dla osiągnięcia jej celów lub z innych obiektywnie ważnych względów jest nie do przyjęcia. W ocenie Sądu, organ prowadzący szkołę w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia nie wykazał, że waga zarzucanych skarżącej nieprawidłowości i uchybień uzasadniała aż taką ocenę. Żadna bowiem ze wskazanych przyczyn pojedynczo nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, gdyż nie każde, a jedynie ciężkie, naruszenie prawa czy zaniedbanie obowiązków może być tak oceniane. Za "szczególnie uzasadniony przypadek" nie może też być uznany cały zbiór różnych zarzutów z różnych dziedzin działalności Dyrektora i ich kompleksowa ocena za dany okres czasu, gdyż wówczas mamy do czynienia z negatywną oceną jego pracy za dany okres, a nie szczególnie uzasadnionym przypadkiem, które to sformułowanie wskazuje na pojedynczą sytuację, o której przynajmniej organ dowiedział się nagłe.

Reasumując, Wójt Gminy G., wydając zaskarżone zarządzenie naruszył art. 38 ust. 1 pkt 2 błędnie uznając, że ustalony przez niego stan faktyczny i sformułowane na jego podstawie zarzuty uzasadniają odwołanie skarżącej z funkcji Dyrektora Szkoły w tym trybie.

Z przytoczonych wyżej względów, Sąd uznał że zaskarżone zarządzenie narusza interes prawny skarżącej w rozumieniu art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Zarządzenie to pozbawiło jej uprawnienia do zajmowania stanowiska dyrektora szkoły i to praktycznie w trybie dyscyplinarnym, równoważnym, że zwolnieniem na podstawie art. 52 k.p.

Sąd nie podziela natomiast poglądu pełnomocnika skarżącej, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przez organ art. 10 k.p.a., gdyż uwzględniając charakter prawny uchwały o odwołaniu nauczyciela z funkcji dyrektora odwoływanie się do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego wymagałaby zastosowania analogii legis. Sąd jednak zgadza się z poglądem pełnomocnika skarżącej, iż zapoznanie się skarżącej z zebranym materiałem dowodowym, umożliwienie wypowiedzenia się i wysłuchanie skarżącej przed podjęciem uchwały jest konieczne, co podkreśla ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 2010 roku, sygn. akt I OSK 817/10). Niedopełnienie tych wymogów zawsze osłabia argumentację organu i zwykle uzasadnia zarzut, że uzasadnienie aktu jest niepełnie i nie odnosi się do wszystkich uwag i zastrzeżeń odwoływanego nauczyciela.

Wywieść taki obowiązek należy jednak nie z art. 10 k.p.a., a z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji), a także z zasad wypracowanych na płaszczyźnie międzynarodowej (art. 16 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji przyjętego przez Parlament Europejski w formie rezolucji w dniu 6 września 2001 roku, który statuuje prawo każdej jednostki do wysłuchania i złożenia wyjaśnień).

Okoliczność, iż strona brała czynny udział w postępowaniu, albowiem w trakcie dokonywanych kontroli mogła składać wnioski nie jest wystarczająca dla uznania, iż wobec skarżącej cytowana wyżej zasada była zachowana.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O wstrzymaniu wykonania zarządzenia Sąd orzekł na podstawie art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powoływanej ustawy oraz § 18 ust. 1pkt 1 c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów niepłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Na zasądzoną kwotę składa się uiszczony wpis od skargi ( 200 zł) , koszty zastępstwa adwokackiego (240 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa ( 17 zł), łącznie 457 zł.

R.A.