Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 868/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 49g,
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 138 par 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Anna Ostrowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2023r. sprawy ze skargi G. S. i R. S. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 26 października 2022r., znak: ZOA-XV.7721.6.2022 w przedmiocie przedłożenia określonych dokumentów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 26 października 2022r., znak: ZOA-XV.7721.6.2022 Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie po rozpatrzeniu zażalenia R. K. na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2, oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.), dalej jako "pr. bud." uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 14 września 2022 r., znak: PINB 7355/Kon-6/2/2021.

Wskazanym postanowieniem organ I instancji na podstawie art. 49 g pr. bud. nałożył na R. S. i G. S., obowiązek przedłożenia w zakreślonym terminie dokumentów legalizacyjnych, tj. 1. oświadczeń o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 2. geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej budynku warsztatu rzemieślniczego - ślusarskiego; 3. ekspertyzy technicznej, sporządzonej przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazującej, czy stan techniczny obiektu budowlanego: a) nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz b) pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania

W uzasadnieniu wyjaśniono, że dniu 17 lutego 2021 r. do organu wpłynęło pismo R. K., współwłaściciela działki nr ewid. [...] przy ul. S. w L., w którym zwrócił się z prośbą o weryfikację czy położone na sąsiedniej działce o nr ewid. [...] wiata oraz inne budynki spełniają normy budowlane i czy są legalne. Podnosił, że roboty były wykonywane w 2006r.

W związku z tym w dniu 5 maja 2021r. organ przeprowadził kontrolę tej działki, podczas której stwierdził, że oprócz budynku mieszkalnego znajduje się na niej budynek dawnego warsztatu rzemieślniczego-ślusarskiego składającego się z trzech części: 2 pomieszczeń warsztatowych oraz magazynu z zapleczem. Inwestor oświadczył, że część nad magazynem z częścią socjalną za zgodą sąsiadów nadbudował w latach 1997 - 1998 i nie występował o pozwolenie na tę budowę.

W związku w podjęciem czynności kontrolnych przez organ nadzoru budowlanego, R. S. (współwłaściciel działki nr ewid. [...]) złożył w dniu 12 maja 2021r. wniosek o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego dotyczącego znajdującego się na tej działce "dachu przylegającego do budynku mieszkalnego", podnosząc, że został on wykonany w 1997 i 1998r.

W toku postępowania wyjaśnił, że dom z przylegającym od zachodu garażem został wybudowany w latach 1977-1979, a nadbudowana przez niego kondygnacja na garażu nie posiada trzech okien. Budynek garażowy od strony południowej posiadał jedno duże okno oraz drzwi wyjściowe, które zostały zamienione na dwa małe okienka. W późniejszym czasie wykonał wymianę dachu ze zmianą kąta jego nachylenia, na co sąsiedzi B. i R. K. wyrazili zgodę. Prace wykończeniowe w warsztacie ślusarskim wykonywał J. K. w 1998 r., zaś wymiany dachu na przedmiotowym budynku dokonał J. W. w czerwcu 2003r.

Zawiadomieniem z 12 lipca 2021r. organ poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie "nadbudowy budynku warsztatu rzemieślniczego – ślusarskiego".

W sprawie przeprowadzono dwukrotnie oględziny – w dniu 28 lipca i 19 sierpnia 2021r. Ustalono, że "nadbudowa warsztatu rzemieślniczego" o wskazanych wymiarach przykryta jest dachem jednospadowym krytym blachą trapezową; "nadbudowa budynku warsztatu rzemieślniczego – ślusarskiego" stanowi magazyn i funkcjonalnie jest połączona z warsztatem ciągiem schodowym. Pomieszczenie posiada trzy okna; do pomieszczenia prowadzą jednobiegowe schody stalowe.

Jako dowód w sprawie organ I instancji potraktował m.in. udostępnione przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii w Warszawie zdjęcia lotnicze spornej działki, wypis z wykazu działek, kopię mapy ewidencyjnej gruntów i budynków, protokół kontroli z 5 maja 2021r. i inne dokumenty zgromadzone w aktach. Ustalił, że nie były składane żadne wnioski o pozwolenie na budowę ani zgłoszenia zamiaru budowy spornego obiektu.

W związku z tym, postanowieniem z 10 lutego 2022r. na podstawie art. 49g ust. 1 i ust. 2 pr. bud. organ nałożył na R. S. obowiązek przedłożenia wskazanych w tym przepisie dokumentów legalizacyjnych w zakreślonym terminie. W uzasadnieniu wskazał, że z zebranych materiałów dowodowych wynika, że inwestor wykonując roboty bez pozwolenia na budowę, naruszył art. 28 pr. bud., jednak od zakończenia nadbudowy budynku warsztatu ślusarskiego upłynęły 24 lata, a zatem występują przesłanki przeprowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego.

Po rozpatrzeniu zażalenia R. K., który kwestionował datę wykonania nadbudowy wskazując, że miało to miejsce po 2003r., Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 28 marca 2022r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podniósł, że organ nie ustalił prawidłowo stron postępowania – z akt wynika, że współwłaścicielka działki nr ewid. [...] – B. K. zmarła w 2017r., a więc postępowanie powinno się toczyć z udziałem jej spadkobierców. Ponadto organ nie pozyskał samodzielnie materiału dowodowego dotyczącego legalności nadbudowy przedmiotowego obiektu budowlanego (np. nie wystąpił do organów administracji architektoniczno-budowlanej o udzielenie informacji dotyczącej udzielonych pozwoleń na budowę lub dokonania zgłoszeń), zaś przeprowadzone w sprawie oględziny nie dostarczyły materiału dowodowego pozwalającego na ocenę charakteru prawnego obiektu będącego przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego, a więc wszczęcie procedury uproszczonego postępowania legalizacyjnego było w tej sytuacji przedwczesne.

Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji zwrócił się do Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego w L. o wydanie wypisu z rejestru gruntów dla działek nr nr ewid. [...] oraz [...]. W trakcie rozmowy telefonicznej z Naczelnikiem Wydziału Architektoniczno- Budowlanego z dnia 26 kwietnia 2022r. ustalił, że w okresie od 2003 r. do 2021 r. nie wydano pozwoleń na budowę ani nie przyjmowano zgłoszeń zamiaru budowy/nadbudowy warsztatu rzemieślniczego-ślusarskiego usytuowanego na spornej działce nr ewid. [...], co utrwalił w formie notatki służbowej.

Wezwał ponadto R. K. do złożenia informacji dotyczącej postępowania spadkowego po B. K. oraz o podanie imion, nazwisk oraz adresów zamieszkania spadkobierców w celu zapewnienia im praw w postępowaniu administracyjnym. W odpowiedzi R. K. wskazał, że nie było prowadzone postępowanie spadkowe, zaś spadkobiercami ustawowymi są: mąż – R. K. oraz dzieci – A. K.-S. oraz K. K.

W toku ponownego postępowania jeszcze raz przeprowadzono w dniu 30 czerwca 2022r. oględziny, stwierdzono, że obiekt nie uległ zmianie od dnia ostatnich oględzin.

R. S. przedłożył decyzję Wójta Gminy Konopnica z dnia 25 kwietnia 2022r. zatwierdzającą projekt podziału działki nr ewid. [...], w wyniku którego powstały działki nr ewid.: [...] oraz [...]. Przedłożył też ostateczną decyzję Starosty Lubelskiego z dnia 28 maja 2014r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą mu pozwolenia na budowę w zakresie nadbudowy wraz ze zmianą konstrukcji i pokrycia dachu budynku warsztatu ślusarskiego na działce nr ewid. [...].

Z kolei R. K. złożył dodatkowe fotografie, z których w jego ocenie wynika, że nadbudowa spornego obiektu budowlanego została wykonana w 2005 r.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 14 września 2022 r. organ I instancji ponownie nałożył na R. S. i G. S. obowiązek przedłożenia wskazanych w art. 49 g pr. bud. dokumentów legalizacyjnych w zakreślonym terminie.

W ocenie organu ze zdjęć lotniczych spornej działki wynika, że przedmiotowa nadbudowa nastąpiła między 26 kwietnia 1998 r. a 6 maja 2003 r. Złożone przez R. K. fotografie z odręcznie naniesionymi datami ich wykonania nie są natomiast wiarygodne.

Po rozpatrzeniu zażalenia R. K., organ odwoławczy wskazanym na wstępie postanowieniem ponownie uchylił postanowienie organu I instancji, stwierdzając, że organ ten nie wykonał należycie wskazań zawartych w poprzedniej decyzji kasacyjnej.

Stwierdził, że wciąż nie zostały ustalone prawidłowo strony postępowania: w aktach nadal nie ma skróconego odpisu aktu zgonu B. K. (taki akt jest konieczny do stwierdzenia śmierci strony), a jednocześnie nie wykazano w sposób wystarczający legitymacji, jako jej następców prawnych A. K.-S. i K. K. Organ powinien też jako dowód uzyskać od stron albo z urzędu postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialny akt poświadczenia dziedziczenia.

Ponadto zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wciąż nie pozwala na przesądzenie w sposób nie budzący wątpliwości o legalności nadbudowy przedmiotowego obiektu budowlanego. W aktach znajduje się notatka służbowa (k. 124), z której wynika, że w trakcie rozmowy telefonicznej z Naczelnikiem Wydziału Architektoniczno-Budowlanego z dnia 26 kwietnia 2022 r., ustalono, że w okresie od 2003 r. do 2021 r. nie wydano pozwoleń na budowę ani nie przyjmowano zgłoszeń zamiaru budowy/nadbudowy warsztatu rzemieślniczego-ślusarskiego usytuowanego na spornej działce nr ewid. [...], a jednocześnie organ I instancji w uzasadnieniu podniósł, że "analiza zdjęć lotniczych przedmiotowej działki udostępnionych przez GUGiK pozwala na stwierdzenie, że przedmiotowa nadbudowa nastąpiła między 26 kwietnia 1998 r. a 6 maja 2003 r." Zdaniem organu odwoławczego, "zastanawiający wobec tego jest fakt, że ustalenia związane z legalnością nadbudowy przedmiotowego obiektu budowlanego obejmowały czasookres, który nastąpił po wskazanych datach", tym bardziej, że do akt dołączono kserokopię decyzji ostatecznej Starosty Lubelskiego z dnia 28 maja 2014 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej R. S. pozwolenia na budowę w zakresie nadbudowy wraz ze zmianą konstrukcji i pokrycia dachu budynku warsztatu ślusarskiego na działce nr ewid. [...]. W związku z tym, organ I instancji powinien wyjaśnić, czy nadbudowa określona w ww. decyzji jest tożsama z przedmiotem niniejszego postępowania, bowiem w przypadku tożsamości wskazanych obiektów nie może być prowadzone uproszczone postępowanie legalizacyjne uregulowane w art. 49f pr. bud.

Organ I instancji, zobowiązany był podjąć niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym do ustalenia, czy w organach administracji architektoniczno-budowlanej, ewentualnie właściwych archiwach państwowych, czy też organach i instytucjach wskazanych przez strony lub osoby trzecie nie znajduje się dokumentacja budowlana danego obiektu dotycząca decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast w przypadku braku możliwości ustalenia okoliczności sprawy, dokumentację budowlaną należało odtworzyć przesłankowo. W tym celu należało zwrócić się do odpowiednich organów z wnioskiem o udzielenie informacji, czy nie zachowały się jakiejkolwiek dokumenty, w tym decyzje, rejestry, ewidencje, zestawienia dotyczące przedmiotowego obiektu budowlanego i to nie tylko z czasookresu wyznaczonego przez organ instancji.

Z akt sprawy nie wynika skąd organ I instancji powziął informację, że przedmiotowa nadbudowa stanowi samowolę budowlaną, ponieważ nie dowodzi tego zebrany w sprawie materiał dowodowy. Skoro z protokołu kontroli z dnia 5 maja 2021r. wynika, że część nad magazynem z częścią socjalną za zgodą sąsiadów nadbudowano w latach 1997 – 1998, a następnie decyzją Starosty Lubelskiego z dnia 28 maja 2014 r. udzielono R. S. pozwolenia na budowę w zakresie nadbudowy wraz ze zmianą konstrukcji i pokrycia dachu budynku warsztatu ślusarskiego na działce nr ewid. [...], to nie można daty wykonania przedmiotowej nadbudowy uznać za ustaloną.

Konieczne stało się zatem uchylenie zaskarżonego postanowienia stosownie do art.138 § 2 k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. S. i G. S., reprezentowani przez adwokat N. B., domagali się uchylenia postanowienia organu odwoławczego, zarzucając jego wydanie z naruszeniem:

1. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 1027 k.c. poprzez błędne uznanie, że istnieje konieczność ustalenia stron postępowania na podstawie postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia, w sytuacji gdy wyłączność przedstawienia ww. dokumentów dotyczy sytuacji, w której strona domaga się przyznania przez organ administracji określonych uprawnień prawnomaterialnych wywodząc swoje prawa z dziedziczenia;

2. art. 49f pr. bud. poprzez niezasadne przyjęcie, że istnieją wątpliwości co do braku legalności powstałej nadbudowy budynku ślusarskiego - rzemieślniczego, a tym samym co do prowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego;

3. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału i nieuzasadnione stwierdzenie, że fakt śmierci B. K. jest sporny i wymaga udowodnienia aktem zgonu zmarłej oraz nieuzasadnione wątpliwości dotyczące przedmiotu decyzji Starosty Lubelskiego z dnia 28 maja 2014r., gdyż z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynika, że inwestycja objęta tą decyzją dotyczyła innego budynku garażowego. Skoro bowiem skarżący złożył 11 maja 2021 r.. wniosek o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego dotyczącego nadbudowy garażu i wymiany dachu, to znaczy, że na tę inwestycję nie uzyskał wcześniej stosownego pozwolenia na budowę. Nadbudowa objęta decyzją z 28 maja 2014r. dotyczyła budynku garażowego znajdującego się w rogu działki nr [...] i graniczy z działką [...], co potwierdza mapa ewidencyjna znajdująca się w aktach sprawy;

4. art. 12 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione uchylenie postanowienia organu I instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, ponieważ rację ma organ odwoławczy, że sprawa wymaga ponownego wyjaśnienia przez organ I instancji.

Z akt wynika, że organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie z urzędu w sprawie nadbudowy warsztatu. W toku postępowania skarżący złożył wniosek o zalegalizowanie jej w trybie uproszczonym na podstawie art. 49 g pr. bud.

Organ nadzoru po stwierdzeniu samowoli budowlanej, może prowadzić postępowanie w różnych trybach np. art. 49, art. 48, art. 50-51, czy art. 49 g pr. bud.

Tryb postępowania zależy od rodzaju wykonanych robót budowlanych i okresu ich wykonywania.

Uproszczone postępowanie legalizacyjne prowadzone jest w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia - jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat (art. 49f ust. 1). W takiej sytuacji stosownie do art. 49 g pr. bud. - w ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia jego doręczenia (ust. 1). Do dokumentów legalizacyjnych, o których mowa w ust. 1, należą: 1) oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2; 2) geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza obiektu budowlanego; 3) ekspertyza techniczna sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazująca, czy stan techniczny obiektu budowlanego: a) nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz b) pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. Następnie organ nadzoru budowlanego, w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym - zgodnie z art. 49 i - wydaje:

1) decyzję o legalizacji, w przypadku gdy:

a) dokumenty legalizacyjne są kompletne lub ich niekompletność została usunięta zgodnie z postanowieniem, o którym mowa w art. 49h ust. 2, oraz

b) z ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3, wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania;

2) decyzję o nakazie rozbiórki, w przypadku:

a) nieprzedłożenia dokumentów legalizacyjnych w wyznaczonym terminie wskazanym w postanowieniu, o którym mowa w art. 49g ust. 1,

b) niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia, o którym mowa w art. 49h ust. 2,

c) gdy z ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3, wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub nie pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania.

2. Decyzja o legalizacji stanowi podstawę użytkowania obiektu budowlanego.

Jeśli natomiast organ nadzoru wszczął postępowanie, w toku którego nie stwierdził przesłanek do prowadzenia postępowania uproszczonego, może prowadzić postępowanie w innym trybie, jeśli zachodzą takie przesłanki.

W rozpatrywanej sprawie zaskarżone postanowienie organu I instancji zostało wydane na podstawie art. 49 g pr. bud. Organ stwierdził, że skarżący zrealizował nadbudowę warsztatu ślusarskiego w latach 1998-2003 bez wymaganego pozwolenia na budowę, a w związku z upływem 20 lat samowola podlega legalizacji w trybie uproszczonym.

Organ odwoławczy powziął natomiast wątpliwości co do tego, czy rzeczywiście nadbudowę wykonano ponad 20 lat temu, ponieważ w aktach znajduje się decyzja z 2014r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na nadbudowę warsztatu ślusarskiego. Treść decyzji sugeruje, że dotyczy ona tej samej nadbudowy, które jest przedmiotem niniejszego postępowania. W takim przypadku, albo w ogóle nie można mówić o samowoli (należałoby postępowanie umorzyć), albo ewentualnie może zachodzić niezgodność inwestycji z zatwierdzonym projektem budowlanym, a w takiej sytuacji postępowanie powinno się toczyć w innym trybie.

Słusznie więc organ odwoławczy uznał za konieczne ustalenie przez organ I instancji, jakiego obiektu dotyczy nadbudowa objęta decyzją z 2014r. i w tym zakresie organ I instancji powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające.

Skarżący w skardze podnieśli wprawdzie, że chodzi o inną nadbudowę, jednak ich wyjaśnienia są dość lakoniczne – wskazali tylko, że decyzja z 2014r. dotyczy "nadbudowy budynku garażowego znajdującego się w rogu działki nr [...] i graniczy z działką [...]", podczas gdy z tej decyzji jasno wynika, że chodzi o "nadbudowę wraz ze zmianą konstrukcji i pokrycia dachu budynku warsztatu ślusarskiego na działce nr ewid. [...]", a więc nie budynku garażowego. Skarżący nie przedstawili też dla porównania fotografii obu "nadbudów", nie wyjaśnili, czy nadbudowa objęta decyzją z 2014r. została wykonana, czy nie. Zgodzić się więc należy z organem odwoławczym, że treść decyzji z 2014r. rodzi uzasadnione wątpliwości, czy nadbudowa, której dotyczy postanowienie organu instancji, była prowadzona na jej podstawie, a od tego – jak wyżej wskazano - zależy dalsze postępowanie (tryb) i w konsekwencji rozstrzygnięcie.

Wątpliwości organu dodatkowo uzasadnia nieprzejrzysta dokumentacja fotograficzna i graficzna (załączniki do protokołów), na co zresztą organ odwoławczy zwracał uwagę już w poprzedniej decyzji, a także zmienne nazewnictwo obiektów (ich części) znajdujących się na działce nr [...]. Otóż w protokole kontroli z 5 maja 2021r. stwierdzono, że dawny warsztat rzemieślniczo - ślusarski składał się z trzech części: 2 pomieszczeń warsztatowych oraz magazynu z zapleczem (częścią socjalną). Na fotografiach zgromadzonych w aktach znajduje się budynek mieszkalny z połączonymi trzema częściami (środkowa część wydaje się być garażem), nie wiadomo jednak, czy te połączone części to właśnie dawny warsztat ślusarski, o którym mowa w protokole kontroli z 5 maja 2021r., a jeśli tak, które z tych części były pomieszczeniami warsztatowymi, które magazynem z częścią socjalną, nad którą z tych części dokonano spornej nadbudowy (która - wg ustaleń organu - stanowi zaplecze magazynowe dla warsztatu ślusarskiego). Skarżący R. S. w toku postępowania podnosił też, że dokonał nadbudowy "garażu" przylegającego od zachodu do budynku mieszkalnego i że nadbudował część nad magazynem z częścią socjalną; nie wiadomo, czy ten garaż służył jako warsztat ślusarski, czy był częścią magazynową (zapleczem socjalnym). Stan faktyczny jeszcze bardziej komplikuje wyjaśnienie skarżących, że decyzja z 2014r. dotyczyła innej nadbudowy, niż ta, która była przedmiotem oględzin i zaskarżonego postanowienia, tj. budynku garażowego, a więc nie warsztatu. Ze zgromadzonych dokumentów nie wynika, gdzie ten dodatkowy budynek garażowy się znajduje.

Zasadne więc było uchylenie postanowienia przez organ odwoławczy i przekazanie sprawy do wyjaśnienia organowi I instancji. W istocie bowiem chodzi o ustalenia tego rodzaju, że mogą one zdecydować o trybie dalszego ewentualnego prowadzenia postępowania przez organ nadzoru, a ewentualna zmiana trybu dopiero na etapie postępowania odwoławczego naruszałaby zasadę dwuinstancyjności.

Należy przy tym podkreślić, że podzielając stanowisko organu odwoławczego co do konieczności przeprowadzenia postępowania przez organ I instancji, Sąd nie przesądza ani tego, w jakim trybie ma się toczyć dalej postępowanie, ani rozstrzygnięcia. Nie jest wykluczone, że po wyjaśnieniu, czego dotyczy decyzja z 2014r. (jakiego rodzaju robót budowlanych i obiektu), organ I instancji ponownie stwierdzi podstawy do wydania postanowienia z art. 49 g pr. bud. Skarżący w postępowaniu przed organem I instancji mają możliwość wykazywania, że nadbudowa, której domagają się legalizacji w trybie uproszczonym, została zakończona przynajmniej 20 lat temu.

Zdaniem Sądu, nie było natomiast potrzeby żądania dokumentów spadkowych, ponieważ okoliczność śmierci B. K. jest bezsporna, a ustalenie jej spadkobierców w celu zapewnienia im udziału w postępowaniu, nie wymagała postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku czy poświadczenia dziedziczenia. Decyzja kończąca postępowanie administracyjne będzie skierowana wyłącznie do skarżących, a nie do spadkobierców B. K., a więc nie będzie ona bezpośrednio kształtować ich praw czy obowiązków, a tylko w takim przypadku musieliby wykazać tytuł dziedziczenia. Natomiast w celu zapewnienia im udziału w charakterze stron wystarczą ich niekwestionowane przez inne strony, oświadczenia.

Ponadto, zdaniem Sądu, nie jest konieczne poszukiwanie dokumentacji budowlanej spornej nadbudowy za okres wcześniejszy niż 20 lat. Jak wyżej wyjaśniono, w świetle art. 49 f – 49 j pr. bud., już samo stwierdzenie, że od zakończenia robót budowlanych upłynęło 20 lat, wystarcza do zalegalizowania samowoli budowlanej w sposób uproszczony, a więc do wydania postanowienia na podstawie art. 49 g pr. bud.

Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r., poz. 259).