Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 47/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.20,22,24
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: § 36-39, § 44-47, § 54
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2015 r. sprawy ze skargi B. F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w bazie ewidencji gruntów oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga B. F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego znak [...] z dnia [...] listopada 2014 r. w przedmiocie wprowadzenia zmian w bazie ewidencji gruntów.

Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:

W dniu [...] marca 2012 r. A. A. zwróciła się do Prezydenta Miasta R. (dalej: "Prezydent", "organ I instancji") o wyjaśnienie, na jakiej podstawie powstała różnica pomiędzy aktem własności ziemi a wypisem z gruntów dotyczącym ark. nr [...] działki nr [...] o powierzchni [...] m2 a decyzją podatkową na 2012 r., według której powierzchnia działki wynosi [...] m2 (różnica wynosi [...] m2 ).

Organ I instancji ustalił, że: w rejestrze ewidencji gruntów i budynków m. R. działka nr [...]o powierzchni [...] ha zapisana jest na własność B. F., jej stan prawny uregulowany jest w księdze wieczystej [...], działka nr [...]o powierzchni [...] ha zapisana jest na własność A. A., stan prawny uregulowany jest w księdze wieczystej nr [...], działka nr [...]o powierzchni [...] ha zapisana na współwłasność B. K., B. M.

oraz M. i R. małżonków K. na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej z udziałem po [...] każdy z nich części, stan prawny tej działki uregulowany jest w księdze wieczystej [...] .

W toku postępowania wyjaśniającego Prezydent zlecił geodecie J. Ż. wykonanie analizy i oceny zgodności danych ewidencyjnych dotyczących działek o numerach: [...],[...]i [...] z treścią dokumentów źródłowych oraz stanem prawnym nieruchomości wraz z wykonaniem pomiaru na gruncie, celem sporządzenia dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, stanowiącej podstawę usunięcia stwierdzonych niezgodności w trybie przewidzianym dla aktualizacji operatu ewidencyjnego miasta R.. Dokumentację z powyższej pracy geodezyjnej przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w R. w dniu [...] lipca 2014 r. (z identyfikatorem ewidencyjnym [...] ). Wynikało z niej, że przebieg granic pomiędzy działką nr [...] a działkami nr [...] i nr [...] zapisany w numerycznej bazie danych ewidencji gruntów i budynków określony w operacie [...] jest niezgodny z danymi pomiarowymi z operatu ewidencji gruntów [...] ,

a powierzchnie działek zapisane w rejestrze gruntów w wyniku modernizacji ewidencji gruntów - operat [...] , zgodnie z analitycznym obliczeniem ich powierzchni

w operacie [...], odbiegają znacznie od ich powierzchni z operatu ewidencji gruntów (obliczone metodą mechaniczną).

W [...] lipca 2014 r. Prezydent wszczął postępowanie administracyjne w zakresie zmiany powierzchni i przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...]oraz [...] i [...],

a następnie decyzją znak [...] z dnia [...] września 2014 r., działając na podstawie art. 7d pkt 1, art. 20 ust. 1, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy

z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm., zwana dalej: "p.g.k."), zmienionej ustawą z dnia 5 czerwca 2014 r.

o zmianie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, § 36 ust. 5, § 44 pkt 2, § 45 ust. 1 pkt 1, ust. 2, § 46 ust. 2, § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r. Nr 38, poz.454, zwane dalej: "rozporządzeniem"), zmienionego rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 listopada 2013 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 1551), art. 104 § 1 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), z urzędu orzekł o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencyjnym m. R. w zakresie przebiegu granic usytuowanych pomiędzy działkami o numerach: [...] i [...] oraz [...] i [...] , położonymi przy ulicy N., na arkuszu nr [...]w obrębie [...] –J. W. oraz ich powierzchni polegającej na: 1) wykreśleniu działki nr [...] o powierzchni [...] ha i wpisaniu działki nr [...] o powierzchni [...] ha; 2) wykreśleniu działki nr [...] o powierzchni [...] ha i wpisaniu działki nr [...] o powierzchni [...] ha; 3) wykreśleniu działki nr [...]o powierzchni [...] ha i wpisaniu działki nr [...] o powierzchni [...] ha, w oparciu o Wykaz zmian danych ewidencyjnych dotyczących ww. działek, stanowiący integralną część Mapy Sytuacyjnej do celów prawnych nieruchomości KW Nr [...], KW Nr [...] i KW Nr [...] , przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w R. w dniu [...] lipca 2014 r. za numerem [...].

W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję B. F. (dalej: "skarżąca", "strona") wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Wydanej decyzji zarzuciła naruszenie przepisu § 37 pkt 1 rozporządzenia poprzez brak ustalenia przebiegu granic poprzedzającego dokonanie pomiarów geodezyjnych oraz przepisu § 39 pkt 2 rozporządzenia poprzez uznanie przez geodetę dokonującego pomiarów, iż oświadczenia A. A. należy traktować jako zgodne oświadczenie właścicieli, mogące stanowić podstawę dokonanych ustaleń, bez konieczności ustalania ostatniego spokojnego stanu posiadania.

Decyzją znak [...] z dnia [...] listopada 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: "[...]WINGiK", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu podjętej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż ewidencja gruntów miasta R. została założona w 1965 r. Zgodnie z "Protokołem ustalenia granic właścicieli lub osób władających gruntami", granice nieruchomości ustalono w obecności i według wskazań właścicieli (osób władających). Z operatu znak [...] wynika, że powierzchnia działki nr [...], której właścicielem była Z. W., wynosiła [...] ha (zgodnie z aktem własności ziemi [...] z dnia [...] marca 1979 r.). A. A. została właścicielką tej działki na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego rep. A Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r. Zgodnie z operatem znak [...] powierzchnia działki nr [...] wynosiła [...] ha, jej właścicielem był wówczas B. S. (zgodnie z aktem własności ziemi [...] z dnia [...] czerwca 1979 r.). Skarżąca B. F. nabyła działkę nr [...] o powierzchni [...] ha, położoną przy ul. N. w R., obręb [...]-J. W., aktem notarialnym rep. A Nr [...] z dnia [...]kwietnia 2012 r.

W wyniku przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu J. W., powierzchnia działki nr [...]należąca do A. A. wynosiła [...] ha, natomiast powierzchnia działki nr [...] należąca do skarżącej wynosiła [...] ha.

W związku z rozbieżnością stwierdzoną pomiędzy dokumentacją z założenia ewidencji gruntów i budynków a dokumentacją z przeprowadzonej modernizacji, organ

I instancji zlecił wykonanie analizy i oceny zgodności danych ewidencyjnych dla działek o numerach: [...],[...] i [...], położonych w obrębie J. W. przy ulicy N. w R. geodecie. Dokumentacja geodezyjna, sporządzona przez geodetę uprawnionego, została przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] lipca 2014 r. (identyfikator ewidencyjny [...]). W sprawozdaniu technicznym znajdującym się w ww. operacie geodeta stwierdził, że przebieg granic pomiędzy działką nr [...] a działkami [...] i [...], zapisany w numerycznej bazie danych ewidencji gruntów, określony w operacie [...], jest niezgodny z danymi pomiarowymi operatu ewidencji gruntów [...], a powierzchnie działek zapisane w rejestrze gruntów w wyniku modernizacji ewidencji gruntów - operat [...], zgodnie

z analitycznym obliczeniem ich powierzchni w operacie [...], odbiegają znacznie od ich powierzchni z operatu ewidencji gruntów (obliczone metodą mechaniczną). Błąd popełniono w przeliczeniu linii pomiarowej [...], błędnie identyfikując punkt początkowy. Punkt [...] był obliczony jako punkt posiłkowy na linii pomiędzy punktami [...] i [...]. Natomiast zamiast niego przyjęto do obliczeń współrzędne punktu [...] istniejące na zamieszczonym w operacie odpisie współrzędnych punktów granicznych

z operatu ark. [...], który jednak był położony w odległości [...] m od ww. linii pomiarowej. Zignorowano powstałą niezgodność długości linii pomiarowej, która zamiast wykazanej na szkicu [...] m wynosiła [...] m. Natomiast przeliczona pomiędzy właściwie obliczonymi punktami długość linii wynosi [...] m. Zachodziła zatem konieczność korekty danych ewidencyjnych działek o numerach: [...],[...]i [...], gdyż podczas modernizacji gruntów i budynków na mapie ewidencyjnej nieprawidłowo wykazany został przebieg granicy pomiędzy działką nr [...]z działkami nr [...]i nr [...].

W wyniku przeprowadzonej w latach 1995 - 2007 modernizacji gruntów

i budynków m. R. obrębu J. W. wykazano powierzchnię działki nr [...]-[...] ha, a działki nr [...]-[...] ha. W trakcie modernizacji wykonawca popełnił błąd na mapie ewidencyjnej, którego oczywistość potwierdzają materiały źródłowe. Z powyższej dokumentacji wynikało, że przebieg granic pomiędzy działką nr [...] a działkami nr [...] i nr [...], zapisany w numerycznej bazie danych ewidencji gruntów i budynków, określony w operacie [...], jest niezgodny z danymi pomiarowymi z operatu ewidencji gruntów [...], a powierzchnie działek zapisane w rejestrze gruntów w wyniku modernizacji ewidencji gruntów - operat [...], zgodnie z analitycznym obliczeniem ich powierzchni w operacie [...], odbiegają znacznie od ich powierzchni z operatu ewidencji gruntów (obliczone metodą mechaniczną).

Z dokumentacji geodezyjnej wynika, że w terenie nie odnaleziono żadnego

z punktów osnowy pomiarowej określających przebieg granic działek o numerach: [...],[...] i [...], odszukano natomiast znaki w punktach granicznych: [...],[...],[...],[...],[...],[...]. Odchyłki liniowe odnalezionych znaków względem ich obecnych współrzędnych są zbliżone i wynoszą [...]-[...] m. Ponadto geodeta uprawniony w sprawozdaniu technicznym stwierdził, że na gruncie brak wyraźnych śladów użytkowania nieruchomości, jedynie pomiędzy punktami [...]-[...]-[...] na pewnym odcinku widoczne jest nienaturalne wyniesienie terenu (niewielka skarpa lub dawna miedza). Działka nr [...]- w znacznej części gęsty las - na południowym wschodzie w granicy z działką [...] zdecydowanie mniejsza intensywność porastania drzew i krzewów. W zawiązku ze zgodnością położenia fizycznie odnalezionych znaków ze współrzędnymi punktów granicznych w bazie numerycznej, punkty obliczone na podstawie danych ze szkiców pomiarowych z operatu uznano za wiarygodne. Dla uprzednio błędnie przeliczonych punktów nr [...],[...],[...],[...],[...] obliczono współrzędne w układzie lokalnym, a następnie przetransformatowano je do układu 2000.

W ramach wykonywanej pracy geodezyjnej związanej z oceną zgodności danych ewidencyjnych dotyczących działek nr: [...],[...]i [...], położonych w obrębie J. W. przy ulicy N. w R., geodeta uprawniony dokonał czynności ustalenia przebiegu odcinków granic pomiędzy nowoobliczonymi punktami. O czynnościach wyznaczenia punktów granicznych oraz ustalenia przebiegu granic geodeta uprawniony zawiadomił zainteresowane strony (zgodnie z § 38 rozporządzenia). Pomimo prawidłowego zawiadomienia, skarżąca nie stawiła się na gruncie.

Jak wynika z operatu nr [...], "Protokół ustalenia granic i właścicieli lub osób władających gruntami" z 1961 r. nie zawierał podpisu ówczesnych właścicieli działki nr [...]. Dlatego też geodeta uprawniony dokonał ustalenia granic zgodnie z § 39 ust. 3 ww. rozporządzenia, wykorzystując w tym celu dokumenty źródłowe, tj. szkic pomiarowy nr [...] z dnia [...] października 1961 r., mapę ewidencji gruntów zawartą w operacie nr [...] , przyjmując przy tym do protokołu oświadczenie właściciela działki nr [...] A. A., która stawiła się na gruncie w wyznaczonym terminie.

Organ odwoławczy stwierdził, iż w niniejszej sprawie ma zastosowanie § 38 ust. 3 rozporządzenia (a nie, jak wskazuje skarżąca, § 38 ust. 2), ponieważ podstawą wydania decyzji orzekającej o wprowadzeniu zmiany w ewidencji gruntów i budynków m. R. dla działek o numerach: [...],[...] i [...]stanowi dokumentacja geodezyjna przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego z dnia [...] lipca 2014 r. z identyfikatorem ewidencyjnym [...]. Zgodnie z przedłożoną dokumentacją, przywrócono granice zawarte pomiędzy ww. działkami w sposób zgodny z dokumentacją źródłową, zawartą w operacie Nr [...], stanowiącą podstawę wpisu do ewidencji gruntów i wydania aktów własności ziemi. Ocenił, że wprowadzenie zmiany do bazy danych ewidencji gruntów i budynków miasta R. w zakresie przebiegu granic pomiędzy działkami o numerach: [...],[...]i [...]oraz ich powierzchni - dokonane w trybie aktualizacji operatu ewidencyjnego - wypełniają przesłanki zawarte w § 45 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 oraz § 54 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, tj. wyeliminują błędne dane i zapewniają ich zgodność z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji.

Zdaniem [...]WINGiK, zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy

w sprawie był wystarczający do tego, aby Prezydent przeprowadził postępowanie zmierzające do przywrócenia stanu poprzedniego ujawnionego w operacie ewidencji gruntów i budynków, w oparciu o § 47 ust. 3 rozporządzenia oraz dokumenty geodezyjne opracowane podczas pomiaru na gruncie w dniu [...] maja 2014 r.

W następstwie sprostowania w operacie ewidencyjnym danych ewidencyjnych dotyczących współrzędnych punktów granicznych działek o numerach: [...],[...]i [...] zaistniała podstawa do ponownego przeliczenia powierzchni tych działek. W ocenie organu odwoławczego, na skutek przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów

i budynków obrębu J. W. miasta R. zakończonej w 2007 r., dane w niej zamieszczone nie odpowiadały treści dokumentów źródłowych zgromadzonych

w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Granica pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] zgodna jest ze stanem ustalonym na podstawie znaków i dokumentów źródłowych i nie tworzy nowego stanu własności. Ponadto, wprowadzając zmiany

w ewidencji gruntów i budynków, organ I instancji nie zmienił granic działek

o numerach: [...],[...]i [...], a dokonał jedynie wyznaczenia tych granic zgodnie

z wcześniejszym ustaleniem ich przebiegu. Przedmiotowe zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków nastąpiły w oparciu o dokumentację geodezyjną przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zgodnie z identyfikatorem ewidencyjnym [...] oraz wykazem zmian danych ewidencyjnych przedmiotowych działek. Konieczność zmiany wynikała z ewidentnych uchybień związanych ze sztuką geodezyjną w trakcie prowadzonych prac związanych z modernizacją gruntów i budynków m. R. obręb J. W..

Organ odwoławczy wskazał także, iż mapa ewidencji gruntów i wyrys z tej mapy oraz opis nieruchomości danymi ewidencyjnymi, jako elementy oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej, nie są objęte ustawowym domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa i nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Zatem wpis prawa własności nieruchomości w księdze wieczystej nie stoi na przeszkodzie zmianie w postępowaniu ewidencyjnym danych opisujących tę nieruchomość, a w szczególności przebiegu granic działek ewidencyjnych tworzących tę nieruchomość.

Organ odwoławczy za niezasadne uznał zarzuty odwołania dotyczące naruszenia § 37 pkt 1 i § 39 pkt 2 rozporządzenia. Podał w tym zakresie, że zgodnie

z § 44 pkt 2 rozporządzenia, do zadań organu prowadzącego ewidencję gruntów

i budynków należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dokumentami i materiałami źródłowymi. Ponadto § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia wskazuje, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych

w celu wyeliminowania danych błędnych. Przebieg granicy zawartej pomiędzy działkami o numerach: [...],[...]i [...]wykazano w ewidencji gruntów i budynków miasta R. na podstawie dokumentacji źródłowej, stanowiącej podstawę wpisu do ewidencji (operat Nr [...]). Dokumentacja geodezyjna, na podstawie której dokonano zmian, szczegółowo została opisana w uzasadnieniu niniejszej decyzji.

Jednocześnie organ odwoławczy podał, iż wobec stwierdzenia uchybień

w dokumentacji złożonej przez pierwszego geodetę R. P. i ich nieusunięcia, powołanie drugiego biegłego geodety było konieczne i właściwe.

Skargę do sądu administracyjnego na powołane rozstrzygnięcie złożyła skarżąca, wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wydanemu rozstrzygnięciu postawiła zarzut naruszenia:

1. § 39 pkt 2 rozporządzenia, przejawiającego się uznaniem przez geodetę dokonującego pomiarów, iż oświadczenia A. A. należy traktować jako zgodne oświadczenie właścicieli, w przypadku gdy na pomiarach nie stawili się inni właściciele;

2. § 45 ust. 1 rozporządzenia polegające na nieprawidłowej wykładni terminu "aktualizacja operatu ewidencyjnego" i przyjęcie, że termin ten obejmuje również przypadki prostowania czy zmian danych w ewidencji, które tworzą nowy stan prawny, a także przyjęciu, że przepis ten ma zastosowanie dla uzasadnienia pomniejszenia powierzchni działki stanowiącej własność skarżącej;

3. § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, polegające na mylnym uznaniu, iż w świetle treści tego przepisu dokumentacja sporządzona w kontrolowanym postępowaniu, dotyczącym działki skarżącej i przyjęta do zasobu geodezyjnego

i kartograficznego w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej

i Kartograficznej w R., jest dokumentem źródłowym, będącym podstawą wprowadzania zmian.

Strona wskazała, że niezrozumiałym jest odnoszenie się w treści zaskarżonej decyzji do kwestii niestawiennictwa skarżącej w dniu wykonywania przez geodetę czynności dokonania pomiarów, bowiem skarżąca była uprawniona do stawiennictwa na pomiary, ale nie był to jej obowiązek. Z samego faktu niestawiennictwa nie można domniemywać negatywnych dal strony skutków prawnych. Poza tym na pierwszy z wyznaczonych terminów dokonania pomiarów stawiła się, gdzie potwierdzono zgodność wyliczeń z zapisami znajdującymi się w ewidencji. Niezasadne więc było przeprowadzanie drugiego pomiaru, na który nie mogła się stawić z uwagi na kolizję terminów. Wskazała, iż po otrzymaniu wiadomości dotyczących dokonanych pomiarów, złożyła doń zastrzeżenia, które nie zostały przez organy uwzględnione. Uważa, że przywrócenie dawnych granic nie ma odzwierciedlenia w aktualnym stanie występującym na gruncie.

Zdaniem strony, organy niewłaściwie zinterpretowały przepisy regulujące aktualizacje danych ewidencyjnych, na skutek których doszło do istotnej ingerencji w przysługujące skarżącej prawo własności nieruchomości gruntowej oznaczonej numerem [...]. Zmiana powierzchni i granic działki, stanowiącej jej własność, dokonana na podstawie zaskarżonej decyzji, nie stanowi aktualizacji operatu ewidencyjnego i jest niedopuszczalna w świetle § 45 ust. 1 rozporządzenia, gdyż jest formą prostowania danych w ewidencji, która tworzy nowy stan prawny. Uważa, że aktualizacja danych,

o której mowa w § 45 ust. 1 rozporządzenia, nie obejmuje przypadków prostowania danych, które tworzą nowy stan prawny. Ponadto, postępowanie ewidencyjne nie służy kreowaniu stanu prawnego gruntów, a zawarte w ustawie p.g.k. regulacje dotyczące ewidencji gruntów i budynków dotyczą naniesienia do ewidencji tylko bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach. Nie jest więc dopuszczalna aktualizacja danych ewidencyjnych, która prowadzi do takiej niezgodności powierzchni oznaczonych działek ewidencyjnych, która w istocie dotyczy stanu prawnego nieruchomości.

Zdaniem strony, w przedmiotowej sprawie doszło do przyjęcia sporządzonej dokumentacji aktualizacyjnej za materiał źródłowy, mający stanowić podstawę wprowadzenia zmiany, bez dokonania należytej oceny, czy dokument ten rzeczywiście stanowi podstawę do wprowadzenia zmiany ze względu na jej przedmiot. Podała, że wskutek niniejszego postępowania nastąpiło duże uszczuplenie powierzchni działki skarżącej na jej szkodę, czego nie można zakwalifikować jako aktualizacji operatu ewidencyjnego. Takie czynności pozostają w sprzeczności z cywilnoprawną ochroną prawa własności, której nie można naruszać poprzez czynności administracyjnoprawne.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podnosząc argumenty prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Podstawę prawną podjętych w sprawie rozstrzygnięć stanowią przepisy ustawy p.g.k. oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie. Z przepisów art. 20, art. 22 i art. 24 p.g.k. wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest specjalnie prowadzonym

i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, budynkach

i lokalach, który to zbiór, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 listopada 2014 r., III SA/Kr 633/14, Lex nr 1550407, wyrok WSA w Lublinie z dnia

1 lipca 2010 r., III SA/Lu 140/10, Lex nr 669598). Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych polegających ujawnieniu w ewidencji (wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 października 2014 r., IV SA/Wa 1389/14, Lex nr 1553578, wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2014 r., I OSK 2452/12, Lex nr 1574637). Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej.

Przepisy § 36, § 37 i § 38 rozporządzenia regulują kwestię wykazywania

w ewidencji przebiegu granic działek ewidencyjnych, wskazując na rodzaje dokumentacji stanowiącej podstawę wykazywania przebiegu granic (§ 36), oraz na sposób pozyskania danych dotyczących przebiegu granic w razie braku takiej dokumentacji. l tak, zgodnie z § 36 rozporządzenia, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:

1) w postępowaniu rozgraniczeniowym, 2) w celu podziału nieruchomości,

3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów

i budynków, 7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji, 8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.

Kolejne przepisy rozporządzenia, tj. § 37 i § 38 regulują podstawę i tryb wykazywania w ewidencji przebiegu granic działek ewidencyjnych w razie braku dokumentacji, o której mowa w § 36, lub w przypadku, kiedy dane zawarte w tej dokumentacji nie są wiarygodne, lub nie odpowiadają standardom technicznym.

W takich przypadkach dane dotyczące przebiegu granic pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie (§ 37), w trybie czynności, o których mowa w § 38 rozporządzenia.

W myśl § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi, 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, 3) wyeliminowania danych błędnych. Ustawowy obowiązek aktualizowania ewidencji gruntów i budynków

w zakresie ujętych w niej danych spoczywa na staroście, który dokonuje tej aktualizacji z urzędu lub na wniosek (§ 46 ust. 1 rozporządzenia). Starosta przeprowadza również okresową weryfikację danych ewidencyjnych w zakresie: 1) zgodności tych danych z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji, 2) zgodności treści mapy ewidencyjnej z treścią dokumentów stanowiących podstawę wpisu do ewidencji.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i właściwie wskazały podstawę prawną rozstrzygnięcia, tym samym zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Skarżąca podnosi brak podstaw do przeprowadzenia drugich pomiarów, ale jak wynika z akt administracyjnych, opinia pierwszego geodety R. P. była niekompletna, niedokładna, bez gruntownej analizy wszystkich dokumentów źródłowych i znaków na gruncie. W złożonym przez tego biegłego dokumencie brak było jednoznacznie sformułowanych wniosków i sporządzonej dokumentacji geodezyjnej. Poza tym, na wezwanie organu biegły nie złożył poprawionej dokumentacji, stąd zasadne było powołanie w sprawie innego geodetę uprawnionego.

Geodeta J. Ż. przebieg granic pomiędzy przedmiotowymi działkami ustalił na podstawie analizy danych zawartych w operacie ewidencyjnym z 1967 r., przeprowadził również w dniu [...] maja 2014 r. czynności ustalenia granic na gruncie, o których skarżąca była prawidłowo powiadomiona (dowód doręczenia zawiadomienia w aktach administracyjnych k. 127). Zgodnie z treścią § 38 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, udział w tych czynnościach leżał w interesie skarżącej. Stąd bez znaczenia są zarzuty skargi, iż organ uwzględnił tylko oświadczenie obecnej na gruncie A. A.. W istocie geodeta uwzględnił treść jej oświadczenia, jednak w oparciu o § 39 ust. 3 rozporządzenia, podstawą ustalenia przez niego granicy między działkami była przede wszystkim analiza dokumentów pomiarowych, zawartych w operacie ewidencyjnym z 1967 r. Należy pamiętać, że oświadczenie A. A., złożone w trybie § 38 ust. 2 rozporządzenia, stanowi tylko element postępowania o ustalenie przebiegu granic działek dla celów ewidencyjnych. Protokół z jej oświadczeniem nie stanowi "protokołu granicznego" sporządzonego w postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości.

Z opinii biegłego Ż. wynika, że zmiana przebiegu granic pomiędzy działkami nr [...]i [...]oraz działkami nr [...]i [...], jak również zmiana ich powierzchni nastąpiła w 1995 r. podczas wykonywania modernizacji ewidencji gruntów obrębu J. W. na skutek błędnie przeliczonych współrzędnych punktów granicznych określających przebieg tych granic (błędnie zidentyfikowano punkt początkowy). Zgodnie z dokumentacją sporządzoną przez ww. geodetę i złożonego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego z dnia [...] lipca 2014 r., przywrócono granice zawarte między ww. działkami w sposób zgodny z dokumentacją źródłową, stanowiącą podstawę wpisu do ewidencji gruntów z 1967 r. i wydania aktów własności. Tak więc w wyniku przeprowadzonej w latach 1995-2007 modernizacji gruntów i budynków miasta R. obrębu J. W. wykonawca popełnił błąd na mapie ewidencyjnej, którego oczywistość potwierdzają materiały źródłowe (błąd w sztuce geodezyjnej). Korekta tych danych mieści się, zdaniem Sądu, w pojęciu aktualizacji danych ewidencyjnych (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2011 r., I OSK 1628/10, Lex nr 964687, wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 marca 2014 r., IV SA/Kr 1048/12, Lex nr 1301267, wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 lutego 2013 r., III SA/Kr 960/12, Lex nr 1311627, wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 października 2010 r., III SA/Kr 203/09, Lex nr 756906, wyrok WSA w Lublinie z dnia 15 maja 2012 r., III SA/Lu 86/12, Lex nr 1166264, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10 sierpnia 2010 r., II SA/Bk 272/10, Lex nr 744481).

Postępowanie w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji miasta R. w zakresie przebiegu granic usytuowanych pomiędzy działkami [...]-[...]i [...]–[...]oraz zmiany ich powierzchni zostało wszczęte z urzędu w dniu [...] lipca 2014 r. Geodeta Ż. wykonał czynność celem sporządzenia dokumentacji geodezyjnej

i kartograficznej, stanowiącej podstawę usunięcia stwierdzonych niezgodności w trybie przewidzianym dla aktualizacji operatu ewidencyjnego (§ 45 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz § 54 ust. 1 rozporządzenia). Niezasadny jest więc, zdaniem Sądu, zarzut skargi, że przedmiotowa aktualizacja operatu ewidencyjnego stworzyła nowy stan prawny. Organy w przedmiotowej sprawie nie zmieniły granic działek o numerach: [...],[...]i [...], a jedynie dokonały wyznaczenia tych granic zgodnie z wcześniejszym ustaleniem ich przebiegu. Konieczność zmiany wynikała z ewidentnych uchybień związanych ze sztuką geodezyjną w trakcie prowadzonych prac związanych z modernizacją gruntów i budynków miasta R. w obrębie J. W..

W tym miejscu podać należy, iż w akcie notarialnym z dnia [...] kwietnia 2012 r., mocą którego skarżąca nabyła działkę nr [...], brak jest uwag dotyczących różnicy

w powierzchni działki nabywanej pomiędzy powierzchnią pierwotną z operatu z 1967 r., zgodnego z aktem własności ziemi a powierzchnią ujawnioną w wypisie z rejestru gruntów. Jak wynika z przedmiotowego opracowania geodezyjnego, przebieg granicy między działką nr [...]a [...]i [...]zapisany w numerycznej bazie danych ewidencji gruntów i budynków określony w operacie z 1995 r. jest niezgodny z danymi pomiarowymi z operatu ewidencji gruntów z 1967 r. Różnica w powierzchni działek w stosunku do operatu z 1967 r. wynikała ze zmiany metody obliczenia powierzchni z mechanicznej na analityczną (ze współrzędnych). Przebieg linii granicznych określony współrzędnymi punktów granicznych dotyczących działek nr [...],[...]i [...]ustalony [...]maja 2014 r. i potwierdzony w operacie geodezyjnym z dnia [...]lipca 2014 r. jest zgodny z treścią dokumentów źródłowych – operatem z 1967 r. Ustalony aktualnie przebieg linii granicznych stanowi podstawę wpisu do ewidencji i wypełnia przesłanki z § 45 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz § 54 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Zasadne więc było wprowadzenie z urzędu powyższych zmian do ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia. Tym samym niezasadny jest zarzut wskazany w punkcie 3 skargi.

Weryfikację operatu ewidencyjnego, zgodnie z § 54 ust. 7 rozporządzenia, starosta wykonuje po raz pierwszy nie później niż 15 lat od przeprowadzenia modernizacji. Modernizacja ewidencji gruntów w obrębie J. W. była przeprowadzona w 2007 r., a więc Prezydent w tej sprawie zmieścił się w powyższym terminie.

Należy również za organem odwoławczym powtórzyć, że wpis prawa własności nieruchomości w księdze wieczystej nie stoi na przeszkodzie zmianie w postępowaniu ewidencyjnym danych opisujących tę nieruchomość, a w szczególności przebiegu granic działek ewidencyjnych ją tworzących. Prezydent miał obowiązek dokonać zmian zgodnych z treścią decyzji, jeżeli stwierdził nieprawidłowość w sporządzonej dokumentacji geodezyjnej z 1995 r. Organy geodezyjne są uprawnione do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadnym jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów. Natomiast spory o własność i granice na gruncie są rozpoznawane w innym trybie.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.