Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 2404/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 86 ust. 1, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a
journal: Dz.U. 2017 poz 1221
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, Sędzia NSA Hieronim Sęk (spr.), Sędzia WSA del. Maja Chodacka, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 sierpnia 2018 r. sygn. akt I SA/Po 60/18 w sprawie ze skargi B. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 17 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2012 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B. L. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Przedmiot skargi kasacyjnej i odpowiedź na skargę kasacyjną

1.1. B. L. (dalej: Strona lub Skarżący) pismem z dnia 15 października 2018 r. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Poznaniu z dnia 22 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SA/Po 60/18.

Wyrokiem tym Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.), oddalił skargę Strony na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 17 listopada 2017 r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. z dnia 9 czerwca 2017 r., którą określono zobowiązania w podatku od towarów i usług (dalej: podatek VAT) za sierpień i wrzesień 2012 r.

1.2. Skarżący zaskarżył wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi albo - w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona - rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 P.p.s.a., zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

1.3. W skardze kasacyjnej Skarżący zarzucił Sądowi:

- w zakresie przepisów postępowania

1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 121, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, z późn. zm.; dalej: O.p.) polegające na nieuwzględnieniu skargi, mimo naruszenia przez Dyrektora IAS przepisów w toku postępowania podatkowego, podczas gdy prawidłowa ocena decyzji zaskarżonych skargą powinna prowadzić do uznania, że wydane zostały bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, jak również w oparciu o wybrane dowody, bez rozważenia całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, co skutkowało nienależytym i niewyczerpującym wyjaśnieniem okoliczności faktycznych i prawnych oraz niewskazaniem dowodów na poparcie ustaleń faktycznych, w szczególności:

- niewykazanie przez Dyrektora IAS w oparciu o obiektywne przesłanki, że Strona wiedziała lub powinna była wiedzieć, że transakcje z A. sp. z o.o. w W. (dalej: Spółka) wiązały się z nielegalnym procederem tej Spółki polegającym na nieodprowadzaniu podatku VAT do Skarbu Państwa;

- sprzeczność ustaleń faktycznych ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym przez przyjęcie, że Strona powinna mieć świadomość uczestniczenia w zorganizowanym procederze wystawiania faktur niepotwierdzających faktycznych zdarzeń gospodarczych;

2) naruszenie art. 133 § 1 w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. przez wydanie wyroku wbrew zgromadzonemu w sprawie materiałowi dowodowemu zawartemu w aktach sprawy oraz nieuzasadnienie skarżonego wyroku polegające na ogólnej akceptacji ustaleń i postępowania organów obu instancji bez odniesienia się do argumentów podnoszonych w postępowaniu sądowoadministracyjnym;

- w zakresie przepisów prawa materialnego

3) błędne zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a w miejsce art. 86 ust. 1 w związku ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r. poz. 1221, z późn. zm.; dalej: u.p.t.u.), prowadzące do odmowy Stronie prawa do odliczenia podatku naliczonego od dokonanych zakupów paliwa w okolicznościach, w których nie posiadała i przy dołożeniu należytej staranności nie mogła posiadać wiedzy w zakresie rzekomego uczestniczenia w transakcjach

służących nadużyciom podatkowym;

4) niewłaściwe zastosowanie zasad neutralności i proporcjonalności

wyrażonych w dyrektywie 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej: dyrektywa 112) przez zastosowanie rozwiązań prawa krajowego sprzecznych z istotą podatku od wartości dodanej (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u.) i obciążenie Strony ciężarem ekonomicznym tego podatku w przypadku otrzymania faktur VAT wystawionych przez podmiot dopuszczający się oszustw podatkowych, w okolicznościach braku świadomości

Strony co do uczestniczenia w rzekomych transakcjach służących nadużyciom podatkowym.

1.4. Dyrektor IAS pismem z dnia 3 grudnia 2018 r. złożył odpowiedź na skargę kasacyjną. Wnioskował w niej o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.

2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

2.1. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takiego rodzaju przesłanek, na podstawie akt niniejszej sprawy, z urzędu nie odnotowano.

Podobnie w tym samym trybie nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani do umorzenia postępowania przed Sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 P.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40).

2.2. W myśl art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Mając na uwadze tę szczególną regulację w stosunku do art. 141 § 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekając o oddaleniu skargi kasacyjnej mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny podstaw kasacyjnych.

2.3. Skarga kasacyjna została zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio P.p.s.a.). Badana w tych ramach okazała się niezasadna i dlatego podlegała oddaleniu.

2.4. W świetle sformułowanych zarzutów skargi kasacyjnej i ich motywów podważana była zasadność zaaprobowania przez Sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych poczynionych przez organy podatkowe, a następnie przyporządkowanie tych ustaleń pod przepisy materialne z zakresu prawa do odliczenia podatku naliczonego albo ograniczenia tego prawa. Wykładni obu grup tych przepisów w rozpoznanej sprawie nie kwestionowano.

Wobec powyższego zarzuty o charakterze procesowym podlegały ocenie przed zarzutami materialnoprawnymi. Dopiero bowiem stwierdzenie, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd pierwszej instancji za podstawę orzekania został ustalony przez organy w sposób prawidłowy, bądź że nie został on skutecznie podważony skargą kasacyjną, umożliwiało ocenę zasadności zarzutów tej drugiej kategorii.

2.5. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie skargi kasacyjnej nie wykazało, aby Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z przywołanymi w tej skardze przepisami Ordynacji podatkowej (art. 121, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 O.p.). Stanowiło ono w istocie jedynie element polemiki i to tylko z pewną ograniczoną częścią wywodów zaprezentowanych przez Sąd przy wyrokowaniu.

2.5.1. Z punktu widzenia kompletności materiału dowodowego w pierwszej kolejności odnotować należało, że Skarżący nie postawił zarzutu kasacyjnego obejmującego naruszenie art. 188 O.p. Zgodnie z tym przepisem żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.

Bez zarzutu tego rodzaju niemożliwe zatem stało się zweryfikowanie w postępowaniu kasacyjnym merytorycznej zasadności zastrzeżeń Skarżącego w obszarze braku realizacji zgłaszanych przez niego wniosków dowodowych. W konsekwencji ocena Sądu pierwszej instancji na tym polu pozostała niewzruszona.

2.5.2. Z kolei w zakresie naruszenia art. 187 § 1 O.p. badaniu podlegała między innymi kwestia czy organ z urzędu zrobił wszystko co niezbędne w obszarze zgromadzenia takiego materiału dowodowego (całego), który mógł stanowić podstawę do poczynienia ustaleń faktycznych koniecznych do załatwienia sprawy podatkowej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgromadzony przez organy z urzędu materiał dowodowy był wystarczająco kompletny do tego, aby w ramach jego wyczerpującego rozpatrzenia ustalić stan faktyczny (okoliczności brane pod uwagę z perspektywy prawa materialnego).

Samo zaś stanowisko Skarżącego, ograniczające się do naruszenia art. 187 § 1 O.p. i znajdujące odzwierciedlenie w sformułowanej podstawie kasacyjnej, uznać należało za nieadekwatne do podważenia źródła faktów ustalonych w rozpoznanej sprawie. Przepis art. 187 § 1 O.p. stanowi bowiem, że organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepis ten stanowi więc o materiale dowodowym kompletnym. Skoro organy podatkowe, a następnie Sąd pierwszej instancji, uznały zgromadzony materiał dowodowy za wystarczająco kompletny, a Skarżący - wobec braku zarzutu naruszenia art. 188 O.p. - nie podważył tej konkluzji, to w sposób prawnie skuteczny nie mógł zakwestionować nieprzeprowadzenia wniosku dowodowego z przesłuchania P. L. (prezesa zarządu P. sp. z o.o.).

2.5.3. Co się zaś tyczy pozostałych zarzutów procesowych z zakresu postępowania podatkowego ocenianego przez Sąd pierwszej instancji w ramach kontroli legalności zaskarżonej decyzji (art. 121, art. 191 i art. 210 § 4 O.p.) wypadało jedynie skonstatować, że nie zostały one poparte takim uzasadnieniem wymaganym art. 176 § 1 pkt 2 in fine P.p.s.a., które czyniłoby zadość kryterium nakreślonemu w art. 174 pkt 2 in fine P.p.s.a (tj. wykazaniu, że uchybienie tym przepisom mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy).

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej w szczególności nie zostało wykazane ani to czym przejawiać się miało naruszenie zasad właściwych dla swobodnej oceny dowodów dokonanej przez organ podatkowy w toku postępowania podatkowego, ani jakich elementów składowych zabrakło w uzasadnieniu decyzji Dyrektora IAS. Nie sposób było również stwierdzić co konkretnego - w zamyśle Skarżącego - stanowiło o uchybieniu zasadom zaufania i informowania, poza ogólnym przesłaniem świadczącym o odmiennym postrzeganiu stanu faktycznego sprawy od tego, który ustalił organ (i zaakceptował Sąd pierwszej instancji jako prawu odpowiadający).

2.6. Chybiony okazał się również zarzut kasacyjny co do naruszenia art. 141 § 4 oraz art. 133 § 1 P.p.s.a.

Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, bądź gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, Sąd pierwszej instancji nie wskaże, jaki i dlaczego taki właśnie stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. W oparciu o ten przepis można kwestionować kompletność elementów uzasadnienia wyroku, ale nie jego prawidłowość/poprawność merytoryczną.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku w wystarczającym stopniu czyniło zadość wymogom przewidzianym w art. 141 § 4 P.p.s.a. Możliwe zatem było przeprowadzenie kontroli instancyjnej. To zaś, że w skardze kasacyjnej nie zgodzono się z przyjętą przez Sąd pierwszej instancji oceną na temat zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, nie mogło przemawiać za zasadnością analizowanego tu zarzutu.

Skarga kasacyjna nie dostarczyła również argumentów mających świadczyć o tym, że Sąd wydał wyrok wbrew dyspozycji art. 133 § 1 P.p.s.a., tzn. nie na podstawie akt sprawy jemu przekazanych w trybie art. 54 § 2 P.p.s.a.

2.7. Ustalony w sprawie stan faktyczny, jako odpowiadający prawu zdaniem Sądu pierwszej instancji, nie został skutecznie podważony wniesioną skargi kasacyjnej,

W konsekwencji należało uznać, że sformułowane zarzuty związane z błędnym zastosowaniem art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. również okazały się niezasadne.

Zgodnie z tym przepisem nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury, w przypadku gdy sprzedaż została udokumentowana fakturami stwierdzającymi czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności.

Natomiast z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. wynika, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje każdemu, kto jest nabywcą towaru i podatnikiem podatku VAT oraz otrzymał fakturę stwierdzającą nabycie towarów lub usług, a nabycie ma związek ze sprzedażą opodatkowaną. Sama faktura VAT nie tworzy prawa do odliczenia podatku na niej wykazanego, gdyż przysługuje ono tylko wtedy, gdy podatek naliczony związany jest z faktycznie dokonanymi czynnościami opodatkowanymi.

2.7.1. W podatku VAT prawo do odliczenia występuje w sytuacji zrealizowania określonej transakcji podlegającej opodatkowaniu. Dzieje się tak, gdy podatnik uzyska fakturę i występuje przy tym pełna zgodność podmiotowo-przedmiotowa danych znajdujących się w fakturze ze zrealizowaną faktycznie transakcją. W rozpatrywanym zaś przypadku nie wystąpiła zgodność podmiotowa transakcji z rzeczywistością, co stało się kwestią sporną w postępowaniu podatkowym.

2.7.2. Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni aprobuje, wynika, że na gruncie podatku VAT zagadnienie należytej staranności kupieckiej (tzw. dobrej wiary) ma swoje bezpośrednie źródło i właściwe jemu rozumienie w unijnym prawie podatkowym kształtowanym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącym realizacji prawa do odliczenia (zob. wyrok NSA z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt I FSK 664/14, i przywołane tam orzecznictwo TSUE).

Powyższe orzecznictwo dowodzi, że jeżeli istnieją przesłanki, by podejrzewać istnienie nieprawidłowości (lub przestępstwa), przezorny przedsiębiorca powinien, zależnie od okoliczności konkretnego wypadku, zasięgnąć informacji na temat podmiotu, u którego zamierza nabyć towary lub usługi, w celu upewnienia się co do jego wiarygodności. Przede wszystkim istotnym jest, aby same okoliczności towarzyszące transakcji wskazywały, że nabywający towar lub usługę podatnik wykazał w niej staranność wymaganą w jej obrocie, czyniącą tę transakcję przejrzystą. Istotą tzw. należytej staranności/dobrej wiary jest to, że podatnik może zachować prawo do odliczenia z faktury zwłaszcza o niezgodności podmiotowej sprzedawcy, jeżeli był w usprawiedliwionym okolicznościami błędzie co do tej osoby, a poczynił co zasadnie można od niego wymagać w danych okolicznościach, aby transakcji nie uznawać za "podejrzaną". Niewystarczającym przy tym jest dla prawa do odliczenia podatku z danej faktury jedynie ustalenie, że dany towar znalazł się w posiadaniu nabywcy lub określona usługa została faktycznie wykonana, jeżeli nie zostanie wykazane, że to w wyniku czynności udokumentowanej tą właśnie fakturą, rodzącej u sprzedawcy powstanie obowiązku podatkowego, doszło do nabycia tegoż towaru lub wykonania usługi. Podatnik, jako prowadzący profesjonalnie działalność gospodarczą, musi dbać, aby zawierane transakcje nie były podejrzane w zakresie każdego z jej elementów.

2.7.3. Skarżący prowadząc działalność gospodarczą, a więc występując w obrocie gospodarczym jako profesjonalista, we własnym dobrze pojmowanym interesie musi zachowywać wysoki miernik staranności. Niepodważone okoliczności rozpoznanej sprawy dowiodły natomiast, że Skarżący nie przestrzegał takiego standardu. Jego działania nakierunkowane na weryfikację kontrahenta były niewystarczające. W przypadku powoływania się na "dobrą wiarę" Skarżący musiałby wykazać, że stał się ofiarą oszukańczego procederu, mimo, że był należycie staranny w dokonywanych transakcjach.

2.7.4. Tymczasem, jak zostało ustalone, postępowanie Skarżącego przy realizowaniu zakwestionowanych transakcji ze Spółką zdecydowanie odbiegało od zasad przyjętych w stosunku do innych jego kontrahentów, przy uwzględnieniu wskaźnika stanowiącego ponad 40% obrotów Skarżącego w tym okresie. W takim stanie stwierdzono, że skala obrotu z tym podmiotem była wysoka, inaczej niż w przypadku pojedynczych operacji, które również były przez Stronę przeprowadzane. Wprawdzie odnotowano także, że w skali roku transakcje te czasowo trwały niedługo (bo około 1 miesiąca), ale ich rozmiar stanowił wówczas istotną część jej obrotu gospodarczego. Skarżący zaakceptował kooperację na odmiennych zasadach aniżeli w porównaniu do przeprowadzonych pozostałych operacji, nie zweryfikował Spółki z punktu widzenia faktycznego prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, wchodząc w relację bez zawarcia umowy o współpracy (mimo znacznego udziału w obrocie po względem ilościowym, a nie uzupełniającym/incydentalnym - jak on twierdził), przy braku wiarygodnych świadectw jakości paliwa, braku dokumentów potwierdzających dostawę paliwa, braku udziału Spółki w obrocie paliwem i jego odbiorze, niskiej cenie paliwa (Strona zeznała, że różnica na poziomie 10-20 gr na litrze budziłaby jej podejrzenia co do wiarygodności dostawy, a ustalono, że paliwo z faktur od Spółki i to razem z kosztem transportu było o 18-20 gr tańsze względem innych dostawców bez kosztów transportu - str. 9 zaskarżonego wyroku), o niskim kapitale zakładowym w stosunku do wysokości zawieranych transakcji, braku zaplecza technicznego i pracowników. Organy podatkowe podkreśliły przy tym, że porównywały specyfikę i sposób przeprowadzenia operacji, które zakwestionowano, z szeregiem innych transakcji zawieranych przez Stronę. Na tej podstawie stwierdzono, że po za incydentalnymi transakcjami o małych wolumenach obrotu, gdy pewnych dodatkowych dokumentów nie posiadała, to jednak w stosunku do pozostałych klientów, gdy współpraca była stała lub przekładała się na znaczne zwiększenie przychodu w krótkim przedziale czasowym, Skarżący dysponował dokumentami w postaci umów zawierających wszystkie istotne postanowienia warunkujące podjętą współpracę.

Przywołane w tym miejscu jedynie dla przypomnienia hasłowo elementy stanu faktycznego (szeroko opisane i umotywowane w zaskarżonej decyzji, zarówno z perspektywy materiału dowodowego, jako i jego swobodnej oceny), determinowały finalne ustalenie organów podatkowych, że Skarżący w relacji ze Spółką nie dochował reguł tzw. dobrej wiary. Jej brak w opisanych okolicznościach, których skarga

kasacyjną nie wzruszono, nie pozwalał zatem na zachowanie prawa do odliczenia z faktur od Spółki. Czyniło to zarzuty naruszenia prawa materialnego niezasadnymi, także w odniesieniu do zasad neutralności i proporcjonalności wynikających z dyrektywy 112.

2.8. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, o czym stanowi art. 184 ab initio P.p.s.a. W myśl tego przepisu orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

2.9. Natomiast do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów z punktu drugiego sentencji, Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę, że: - wyrok Sądu pierwszej instancji oddalał skargę w sprawie, w której wartość przedmiotu zaskarżenia mieściła się w przedziale kwot powyżej 200 tys. zł do 2 mln zł; - skargę kasacyjną wniósł Skarżący; - Dyrektor IAS złożył odpowiedź na skargę kasacyjną sporządzoną przez radcę prawnego, który prowadził sprawę przed Sądem pierwszej instancji; - skargę kasacyjną rozpoznano na rozprawie, na której nie stawił się pełnomocnik Dyrektora IAS; - niniejszym wyrokiem oddalono skargę kasacyjną.

Wobec takiego stanu faktycznego wskazać należało, że zgodnie z art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 w związku z art. 207 § 1 oraz art. 209 P.p.s.a. w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która ją wniosła, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ - jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę; do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach oraz poniesione wydatki; wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w orzeczeniu oddalającym skargę kasacyjną.

Według § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Stawka minimalna wynosi 10.800 zł, o czym stanowi § 2 pkt 7 powołanego rozporządzenia.

Na podstawie wykładni systemowej jego § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a-c przyjęto, że za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną przysługuje wynagrodzenie określone na zasadach wynikających z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b tego aktu prawnego (analogicznie jak przyjmowano to na gruncie poprzedniego stanu prawnego, w ramach uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12).

O wysokości kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie przywołanych przepisów, zasądzając kwotę 5.400 zł (50% z 10.800 zł).

s. WSA (del.) M. Chodacka s. NSA Z. Łoboda s. NSA H. Sęk