Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 487/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono decyzję organu II i I instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Joanna Człowiekowska Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2023 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 16 lutego 2023 r. nr WI-I.7840.8.42.2022.EU w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącego M. B. kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Starosta Myślenicki decyzją z dnia 29 września 2022 r. nr 838/2022 działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz na podstawie art. 104 K.p.a. zatwierdził projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno – budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla A. K. i Z. K. obejmującego budowę muru oporowego na działce nr [...] w miejscowości L..

Od tej decyzji odwołanie wniósł M. B. zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, tj.: art. 7, art. 8, art. 77 Kpa oraz art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 Pb, poprzez niedokonanie oceny faktycznej terenu objętego inwestycją i nieruchomości sąsiednich, nieaktualność danych zawartych na projekcie zagospodarowania działki i jego niezgodności ze stanem faktycznym, negatywnego wpływu inwestycji na nieruchomość skarżącego oraz zagrożenia bezpieczeństwa mienia.

Wojewoda Małopolski decyzja z dnia 16 lutego 2023 r. nr WI-I.7840.8.42.2022.EU utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że inwestor spełnia warunki szczególne wynikające z art. 4 Prawa budowlanego, stanowiącego o prawie zabudowy nieruchomości, pod warunkiem wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W aktach organu I instancji zalega oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. uchwałą nr XXVII/122/2012 Rady Gminy Lubień z dnia 28 września 2012 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Lubień. Inwestycja, zgodnie z ustaleniami m.p.z.p., realizowana jest w terenach oznaczonych symbolem MN – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i nie narusza ustaleń szczegółowych m.p.z.p. Teren inwestycji to grunty klasy RV, Br-RV. Działka nie leży w terenach zmeliorowanych. Zatem inwestycja nie wymaga decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej, zgodnie z ustawą z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Nieruchomość nie jest wpisana do rejestru zabytków oraz nie podlega ochronie na podstawie ustaleń m.p.z.p. Inwestycja nie oddziałuje na obszar NATURA 2000, jak również nie znajduje się w obrębie parków narodowych, rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych i na jej terenie nie występują formy podlegające ochronie. Ponadto projekt zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego jest zgodny z wymaganiami ochrony środowiska. Przedmiotowe przedsięwzięcie nie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i nie wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Projekt zagospodarowania działki jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi, w tym z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych obiekt zaliczony do drugiej kategorii geotechnicznej – proste warunki geotechniczne. Obiekt usytuowany na dz.ew.nr [...], wzdłuż jej wschodniej granicy oraz wzdłuż dz.ew.nr [...]. Względem granicy z dz.ew.nr [...] obiekt projektowany w odległości 0,3 m (dot. ściany żelbetowej) oraz 0,1 m (dot. płyty poziomej). Na wysokości zabudowań mieszkalno-gospodarczych skarżącego, mur oporowy będzie posiadał wysokość od 0,475 do 2,34 m. Mur zaprojektowany w odległości 1,29 m od najbardziej wysuniętego elementu ściany budynku gospodarczego na dz.ew.nr [...] i 1,75 m od najbardziej wysuniętego elementu ściany budynku mieszkalnego jednorodzinnego na tej działce. Z analizy projektu wynika, że projektowana inwestycja nie zacienia sąsiedniej zabudowy skarżącego. Budynek gospodarczy, od strony terenu inwestycyjnego nie posiada otworów i jako budynek gospodarczy nie jest przeznaczony na pobyt ludzi. Natomiast w budynku mieszkalnym, okno w ścianie zachodniej (od strony terenu inwestycyjnego), jest na wysokości 3 m od terenu istniejącego (pomiar do wysokości parapetu) i w odległości 2,5 m od muru oporowego. Wysokość muru w tym miejscu wynosi 2,34 m. Odprowadzenie wód opadowych poprzez odwodnienie liniowe z odprowadzeniem do dołu chłonnego o średnicy 2 m i głębokości 2 m, które umożliwia zebranie wody z wyższych partii i odprowadzenie jej poza obszar zabudowy, bez szkody dla działek sąsiednich, nie naruszając istniejących stosunków wodnych. Istniejące i projektowane skarpy na działce inwestycyjnej zostaną zabezpieczone geowłókniną i zakrzewione w celu ich stabilizacji. Studnia chłonna usytuowana w odległości 6,2 m od granicy z dz.ew.nr [...]. Odprowadzania wód opadowych i roztopowych do studni chłonnej, odbywające się na potrzeby własnego gospodarstwa domowego, nie wymaga pozwolenia wodnoprawnego, zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany jest kompletny. Odnosząc się do uwag skarżącego organ wskazał, przeprowadzona analiza usytuowania zabudowań mieszkalno-gospodarczych skarżącego względem projektowanego muru oporowego wykazała, że przedmiotowy mur oporowy nie będzie przesłaniał i zacieniał pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku mieszkalnym, a co za tym idzie nie będzie w sposób niezgodny z przepisami oddziaływał na ten budynek. Ponadto projekt obejmuje rozwiązania zapobiegające negatywnemu wpływowi wód opadowych na teren skarżącego (zaprojektowano dół chłonny wraz z odwodnieniem liniowym). Projekt nie obejmuje również takiej zmiany w zakresie ukształtowania terenu, aby wzdłuż działki skarżącego powstała skarpa. Nadto z uwagi na ukształtowanie terenu oraz lokalizację muru oporowego, stanowiącego dodatkową barierę dla ewentualnego wpływu mas ziemnych i wód opadowych na tereny sąsiednie, brak jest podstaw do stwierdzenia negatywnego ich wpływu na nieruchomość skarżącego. Co do wymogów istniejących w przepisach, § 28 ust. 2 WT organ wskazał, że w przypadku, gdy m.in. nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Tak więc zaprojektowany dół chłonny przewidziano w zgodzie z tym przepisem, mając także na uwadze zakaz wynikający z § 29 WT, tj. kierowania wód opadowych na teren sąsiedniej nieruchomości. W projekcie zagospodarowania terenu (karta 6 projektu zagospodarowania działki) rozrysowano także całą instalację do odprowadzania wód opadowych i widać wyraźnie, że jest ona poprowadzona wzdłuż muru oporowego a następnie bezpośrednio do dołu chłonnego. Nadto, jak wyżej wskazano, zaprojektowany mur oporowy będzie niewątpliwie stanowił dodatkową barierę dla spływu wód opadowych. Zatem podnoszony zarzut dotyczący negatywnego wpływu inwestycji na nieruchomość skarżącego jest bezzasadny. Bezzasadnym jest również zarzut dotyczący naruszenia art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego. Pozwolenie na budowę musi obejmować całość zamierzenia budowlanego w tym jego części składowe i to w takiej postaci, by obiekt budowlany mógł być użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem. Urządzenia techniczne i instalacje budynków stanowią część obiektów budowlanych, które są niezbędne do ich wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem. (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 1 czerwca 2011 r. II SA/Kr 591/10; wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2019 r. II SA/Kr 188/19). Mur oporowy nie stanowi urządzenia budowlanego, w ustawowym jego pojęciu (patrz art. 3 pkt. 9), tylko budowlę (art. 3 pkt. 3). Zatem jego budowa może nastąpić na podstawie odrębnego pozwolenia na budowę, albowiem nie ma on wpływu na możliwość użytkowania budynku mieszkalnego (realizowanego na podstawie odrębnego pozwolenia na budowę) zgodnie z przeznaczeniem. Budowa muru oporowego, objętego zaskarżoną decyzją, nie będzie kolidować z będącym w budowie budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, na podstawie decyzji Starosty Myślenickiego z 28.11.2019 r.

Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł M. B. zarzucając naruszenie:

1/ art. 82 ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku prawo budowlane poprzez niewłaściwe przyjęcie, iż spełnione są przesłanki do zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno-budowlanego i w konsekwencji wydaniem pozwolenia na budowę,

2/ art. 35 ust 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku prawo budowlane poprzez błędne przyjęcie, że zaskarżona decyzja po wykonaniu faktycznych prac na gruncie i zmianie konfiguracji działki jest zgodna z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego,

3/ art. 7 oraz art. 8 K.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób nie pozwalający na wyjaśnienie wszystkich okoliczności, co bez wątpliwości jest zaprzeczeniem zasady nakazującej organom administracji publicznej działać na podstawie i w granicach prawa oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej;

5/ przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7a, 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, a także wadliwą jego analizę, skutkujące zatwierdzeniem projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno-budowlanego i w konsekwencji wydaniem pozwolenia na budowę

W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.

Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla zamierzenia polegającego na budowie muru oporowego. Skarżący zarzuca, między innymi to, że budowla ta będzie powodowała niedozwolone przesłanianie domu jednorodzinnego którego jest właścicielem. W ocenie organu sądu skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z dyspozycja art. 35 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 (dalej; ustawa) wg. stanu prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:

1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:

a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,

b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,

c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie:

a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

b) informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b,

c) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego,

d) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;

4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych oraz aktualność zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust.

Przepis art. 35 ust 3 w/w ustawy stanowi, iż w razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 1 organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia. Z kolei przepis art. 35 ust 4 przesądza, że w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Wyżej wskazana regulacja przesądza, iż organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek dokonania sprawdzenia zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami planu miejscowego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy, w przypadku braku planu miejscowego. W dalszej kolejności organ ocenia zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska oraz zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Organ bada też kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego oraz posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych. Następnie organ wzywa inwestora do usunięcia ewentualnych nieprawidłowości i po usunięciu tych nieprawidłowości lub jeżeli takiej potrzeby nie było (projekt spełnia warunki określone w art. 35 ustawy Prawo budowlane) wydaje decyzje o pozwoleniu na budowę. Stwierdzenie, iż projekt budowalny ustawowych kryteriów nie spełnia, ewentualnie inwestor nie usunął stwierdzonych nieprawidłowości obliguje organ do wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust 5 pkt 1 ustawy).

W ocenie sądu organ kontroli projektu budowlanego w zakresie, o którym mowa w wyżej przytoczonych przepisach, w sposób prawidłowy nie przeprowadził. Jak mowa wyżej organ administracji architektoniczno-budowlanej z zakresie swoich kompetencji ma obowiązek kontroli projektu budowlanego pod względem zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi zgodności. Przepisy techniczno-budowlane, o których mowa w tym przepisie to między innymi przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225) – dalej rozporządzenie. Zgodnie z § 13 ust 1 pkt 1 rozporządzenia odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż:

a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m,

b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m.

Według ustaleń organu "okno w ścianie zachodniej (od strony terenu inwestycyjnego), jest na wysokości 3 m od terenu istniejącego (pomiar do wysokości parapetu) i w odległości 2,5 m od muru oporowego". Ustalenia te jednak nie są precyzyjna.

Na rozprawie w dniu skarżący przedłożył dokumentacje fotograficzną wnosząc o dopuszczenie jej jako dowodu z dokumentu na okoliczność, że organ wadliwie ustalił stan faktyczny co do usytuowania okien – pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, ukształtowania terenu i zacienienia nieruchomości skarżącego. Sąd ten wniosek dowodowy uwzględnił. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3. P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 106 § 5 P.p.s.a). Z kolei przepis art. 308 K.p.c. stanowi, iż dowody z innych dokumentów niż wymienione w art. 2431, w szczególności zawierających zapis obrazu, dźwięku albo obrazu i dźwięku, sąd przeprowadza, stosując odpowiednio przepisy o dowodzie z oględzin oraz o dowodzie z dokumentów. W świetle tego przepisu dokumentacja fotograficzna jest dowodem z dokumentu (dowodem do którego należy przepisy o dowodach stosować odpowiednio), innym niż wymieniony w art. 2431 (dokumenty zawierające tekst), a sąd administracyjny władny jest dowód taki przeprowadzić, ocenić i w oparciu o niego ustalić odmienny stan faktyczny niż ten, przedstawiony przez organ w zaskarżonej decyzji.

Oceniając materiał fotograficzny przedłożony przez skarżącego należy uznać, że ustalenia organu jakoby pomieszczenie na pobyt ludzi od strony planowanej inwestycji było usytuowane 3 m. nad poziomem gruntu, a zatem mur oporowy który i w tym miejscu wynosi 2,34 m. nie może w sposób niedopuszczalny przesłaniać tych pomieszczeń są niepełne. Jedno z okien budynku mieszkalnego, którego właścicielem jest skarżący (a zatem pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi) od strony nasypu, na którym ma być realizowany przedmiotowy mur oporowy jest sytuowane nieco tylko powyżej poziomu gruntu. Nie jest zatem wykluczone, że przedmiotowy obiekt będzie przesłaniał to okno oraz, że przesłanianie to w świetle wyżej przytoczonej regulacji (§ 13 ust 1 pkt 1 rozporządzenia) będzie niedozwolone.

Ponownie rozpoznając sprawę organ wezwie, inwestora o uzupełnienie projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego o analizę przesłaniania i oceni czy obiekt będący przedmiotem postępowania spełnia warunki by uznać, że projekt zagospodarowania działki lub terenu jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.