Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1275/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 116
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1275/07 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 maja 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz- Ślusarczyk, Sędziowie: WSA Maria Zawadzka, Asesor WSA Inga Gołowska (spr), Protokolant: Iwona Sadowska-Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2008r., sprawy ze skarg T. P., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego za miesiące marzec, kwiecień, listopad i, grudzień 2002r oraz za kwiecień i maj 2003r, - s k a r g i o d d a l a -


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego, decyzjami z dnia [...]znak:[...], [...],[...], [...],[...]wydanymi na podstawie art. 108§1 , art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – orzekł o odpowiedzialności T. P. za zaległości podatkowe ,,P." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością siedzibą w T., jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń (PIT-4) za miesiące: marzec i kwiecień 2002r., listopad i grudzień 2002r. , kwiecień i maj 2003r.

W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że należne podatki od wypłaconych przez ,,P." Spółka z o.o. w T. wynagrodzeń, nie ostały wpłacone do budżetu państwa. Zaległość powstała w okresie kiedy T. P. był prezesem spółki i zgodnie z art. 116 Ordynacji podatkowej, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem za zaległości podatkowe spółki z o.o., które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Prowadzona egzekucja z majątku stała się bezskuteczna a T. P. nie wykazał , że we właściwym czasie został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości spółki. Dodatkowo podniesiono, że zgodnie z art. 107 § 2 Ordynacji podatkowej odpowiedzialność osoby trzeciej obejmuje również odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych oraz koszty postępowania egzekucyjnego.

Odwołania od powyższych decyzji złożył T. P. wnosząc o uchylenie decyzji i zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz przepisów prawa procesowego tj. art. 122 Ordynacji podatkowej przez niepodjęcie przez organ podatkowy wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Podniósł także , że od 01 lipca 1994r. do 05 czerwca 2003r. był zatrudniony w ,,P." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w T. Od kwietnia 1996r. do 27 kwietnia 2002r. pełnił funkcję wiceprezesa Zarządu ds. technicznych a w dniu 27 kwietnia 2002r. uchwałą nr 08/2002 Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników został powołany na stanowisko prezesa Zarządu Spółki. W związku z upływem czasu i brakiem dostępu do dokumentów źródłowych nie jest w stanie zająć jednoznacznego stanowiska co do zaległości i nie pamięta czy zaległości powstały kiedy pełnił funkcje prezesa. Podniósł także, że odwołaniu go z funkcji prezesa, firmę przejął protokolarnie nowy prezes G.M. wraz z całym majątkiem o nieznanej odwołującemu się wartości rynkowej i należnościami. Nowy Zarząd nie dokonał zmian w Krajowym Rejestrze Sądowym wobec tego odwołujący się złożył wniosek KRS-Z3. Dodatkowo podniósł, że na koniec maja 2003r. spółka miała należności od swoich kontrahentów w kwocie ok. 950.426,11 zł i prawdopodobnie niektóre środki trwałe znalazły się w firmach ,,T." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w J. oraz ,,P." Sp. z ograniczoną odpowiedzialnością w T. Urząd Skarbowy miał ustanowiony zastaw na dwóch pojazdach firmy na okoliczność opóźnień w płatności podatku VAT, który jednak został w późniejszym terminie uregulowany ale zastaw pozostał i mógł gwarantować wyegzekwowanie należnej kwoty podatku PIT-4. Równocześnie odwołujący się podniósł, że żaden wierzyciel nie poniósł szkody ponieważ majątek znacznie przewyższał zobowiązania spółki a w dniu [...] lutego 2003r. T. P. wystąpił z wnioskiem do Sądu Rejonowego o otwarcie postępowania układowego ponieważ spodziewała się możliwości krótkotrwałego zaprzestania płacenia zobowiązań. Sąd w dniu [...] maja 2003r. oddalił wniosek.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzjami z dnia 01 sierpnia 2007r. znak:[...],[...], [...], [...], [...], [...],[...] , wydanymi na podstawie art. 220 § 2, art. 233§1 pkt 1 i art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.)-utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia podniesiono, że zgodnie z art. 116 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie zarządu jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub części bezskuteczna a członek zarządu nie wykazał , że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszeniem upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez winy. W przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki pozytywne przeniesienia odpowiedzialności tzn. istniała zaległość spółki, egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna więc orzeczono o odpowiedzialności członka zarządu-prezesa zarządu. Jednocześnie nie wystąpiła przesłanka wyłączająca odpowiedzialność prezesa spółki. Bezspornym jest bowiem , iż przedmiotowe zaległości dotyczą okresów gdy strona była wiceprezesem a od października 2002 prezesem spółki, skupiała w swoim rekach pełnię władzy i była odpowiedzialna za regulowanie zobowiązań podatkowych przez spółkę.

W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, T. P. wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji jako naruszających prawo i podniósł że organ podatkowy wszczął postępowanie egzekucyjne w sprawie zapłaty podatku gdy już Skarżący nie był pracownikiem spółki i nie miał wpływu na regulowanie zobowiązań spółki a postępowanie to okazało się bezskuteczne dopiero w 2005r. za kadencji innego zarządu. Przed odwołaniem Skarżącego z funkcji prezesa zarządu nie istniał stan nadwyżki pasywów nad aktywami a cały majątek był wystarczający do zaspokojenia długów a więc bezskuteczność nie dotyczyła całego majątku a jedynie jego części wobec czego nie jest możliwe dochodzenie zaspokojenia roszczeń bezpośrednio od Skarżącego. Skarżący wielokrotnie informował organy podatkowe, że majątek spółki znalazł się w posiadaniu firmy ,,P." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w T. Nabywca przejmując majątek zadłużonej firmy odpowiada tym samym za jej zobowiązania a czynność ta polega na zaskarżeniu skarga pauliańską czynności prawnej dłużnika dokonanej w celu udaremnienia wierzycielowi odzyskania swoich należności czyli Urzędowi Skarbowemu.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 21 maja 2008r. Skarżący złożył do akt, postanowienie Sądu Rejonowego z dnia[...]. sygn. akt [...]z którego wynika , że wniosek o otwarcie postępowania układowego został oddalony ponieważ zaproponowana przez dłużnika ,,P." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w T., konstrukcja propozycji układowych jest niedopuszczalna w świetle obligatoryjnie określonych wymogów treści art. 20 Prawa o postępowaniu układowym (rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934r. Dz. U Nr 93, poz.836 ze zm.)

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył , co następuje:

Rozpoznając i rozstrzygając łącznie sprawę skarg na wszystkie zaskarżone decyzje, Sąd działał w trybie art. 111§ 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.), który to przepis stanowi, że Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia , jeżeli pozostają one ze sobą w związku. W przedmiotowym postępowaniu we wszystkich zaskarżonych decyzjach zarzuty skargi, stan faktyczny, rodzaj zobowiązania podatkowego i osoba podatnika były identyczne stąd zdaniem orzekającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaistniał pomiędzy wszystkimi sprawami związek o którym mowa w art. 111§2 cyt. ustawy a względy ekonomii procesowej, szybkość postępowania i ograniczenia jego kosztów dla obu stron procesu dodatkowo przemawiały za połączeniem wszystkich spraw.

Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej - p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jeśli zaś Sąd nie dopatrzy się niezgodności decyzji lub postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującymi prawa materialnego bądź procesowego, to skargę oddala na zasadzie art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarga jest niezasadna. Zaskarżone decyzje odpowiadają prawu.

W przedmiotowej sprawie istotą sporu pomiędzy Skarżącym, a organami podatkowymi była kwestia czy istniały podstawy prawne do tego , by obciążyć odpowiedzialnością za zaległości podatkowe ,,P." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T., Skarżącego T. P. będącego wiceprezesem i prezesem jej zarządu.

W myśl art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu (§ 2). W świetle powołanego art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy zobowiązany jest wykazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków przez członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, podczas gdy ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 06 marca 2003 r., sygn. akt SA/Bd 85/03, POP 2003, nr 4, poz. 93).

Dodatkowo należy podnieść, że odpowiedzialność osób trzecich w prawie podatkowym ma charakter wyjątkowy. Wyjątkowość tej odpowiedzialności wynika z jej subsydiarnego (posiłkowego) charakteru. Odpowiedzialność osoby trzeciej występuje dopiero w dalszej kolejności. Warunkiem jej zastosowania jest bezskuteczność egzekucji w stosunku do podatnika (spółki). Instytucja odpowiedzialności podatkowej osób trzecich wykorzystywana była i jest obecnie pod rządami Ordynacji podatkowej w sytuacjach, gdy zabraknie podatnika, gdy podatnik nie wykonuje ciążącego na nim zobowiązania we właściwy sposób i we właściwym terminie, a także gdy majątek podatnika w wyniku wszczętej egzekucji okazuje się być niewystarczającym. Uzasadnieniem odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe jest ekonomiczny ich związek z podatnikiem przejawiający się uzyskiwaniem przez osobę trzecią korzyści z dochodu czy majątku podatnika. Odpowiedzialność osób trzecich za wykonanie zobowiązań podatkowych ma solidarny charakter, jednakże organy podatkowe mogą wydać decyzję o odpowiedzialności dopiero wówczas, gdy egzekucja do dochodu lub majątku podatnika okazuje się w części lub w całości bezskuteczna. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 03 grudnia 1998r. sygn.akt: SA/Sz 193/98 LEX nr 36115). Ochrona wierzyciela, jakim jest Skarb Państwa, z tytułu należności publicznoprawnych możliwa jest wyłącznie na podstawie przepisów prawa publicznego, jakim jest prawo podatkowe. Przepisy te, jako związane z nałożeniem podatku i ingerujące w sferę prawa własności oraz innych praw i swobód nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Tym samym, przez bezskuteczność egzekucji należy rozumieć sytuację, w której nie ma jakichkolwiek wątpliwości, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku spółki. Taką pewność daje zaś tylko stosowny formalny akt organu egzekucyjnego.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i z akt sprawy, na podstawie, których orzeka Wojewódzki Sąd Administracyjny wynika, że prowadzona przeciwko spółce egzekucja administracyjna zakończyła się wydaniem formalnego aktu (postanowienie Komornika Sądu Rejonowego z dnia 22 listopada 2005r. sygn.akt: II KM 110/05 umarzające postępowanie egzekucyjne z powodu bezskuteczności) który pozwalał na stwierdzenie, że nie ma jakichkolwiek wątpliwości, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku spółki (k.3,k.4,k.5 akt administracyjnych). Obowiązek wszczęcia i formalnego przeprowadzenia egzekucji oznacza w konsekwencji konieczność stwierdzenia jej bezskuteczności w sposób formalny, zgodnie z odpowiednimi przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (...) (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2007 r., sygn. akt I FSK 46/06, niepubl.).

Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności sprawy należy stwierdzić, że w zaskarżonej decyzji organ podatkowy prawidłowo ustalił, iż Skarżący T.P. pełnił funkcję członka zarządu w firmie ,,P." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością siedzibą w T. w czasie w którym powstały przedmiotowe zaległości Spółki w podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń (PIT-4) za miesiące: marzec i kwiecień 2002r., listopad i grudzień 2002r, i kwiecień i maj 2003r. Wynika to z załączonych do akt administracyjnych sprawy odpisów z rejestru handlowego z dnia 22 lutego1999r., 24 października 2005r. i 24 listopada 2006r. zgodnie z którymi T. P. został wpisany jako członek zarządu Spółki (wiceprezes) w dniu 18 lutego 1997 r. i od 28 października 2002r. pełnił tę funkcję jako jedyny prezes.

W tej sprawie Skarżący T. P. nie wykazał okoliczności uwalniających go z odpowiedzialności za zobowiązania ,,P." -Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością siedzibą w T., przewidzianych w art. 116 Ordynacji podatkowej. Złożone podanie o otwarcie postępowanie celem zawarcia układu z wierzycielami , postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2003r. sygn.akt: Ukł-10/03/S zostało oddalone. (k.44 akt sądowych).

W pozostałym zakresie tutejszy Sąd nie dopatrzył się w badanym postępowaniu podatkowym naruszeń innych przepisów w tym proceduralnych ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa. W toku postępowania podatkowego zebrano w sprawie na tyle wyczerpujący materiał rodowody , że stanowił on zdaniem Sądu wystarczającą podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.) gdyż zaskarżonym decyzjom nie można postawić zarzutu naruszenia prawa zarówno procesowego jak i materialnego a przeprowadzone postępowanie rozpoznawcze wykazało nieistnienie naruszenia prawa w działalności organu administracji , której skarga dotyczy. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.