Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 137/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 239b par. 1 pkt 1 i 2,  par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędzia WSA Monika Krywow, Asesor WSA Piotr Pyszny (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 14 listopada 2022 r. nr 2401-IEW2.4251.12.2022.12 UNP: 2401-22-235990 w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 14 listopada 2022 r. znak 2401-IEW2.4251.12.2022.12, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z 14 kwietnia 2022 r o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. (dalej jako NUS, organ I instancji) z 8 marca 2022 r. którą określono R. K. (dalej jako strona, skarżący) zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r.

Jako podstawę prawną wskazano art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239, art. 239b § 1 pkt 1 i 2, art. 239b § 2 oraz art. 13 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm.- dalej jako Ordynacja podatkowa, OP).

Stan sprawy:

Decyzją z 8 marca 2022 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. określił stronie wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. Decyzja ta została doręczona 18 marca 2022 r. Pismem z 28 marca 2022 r. strona wniosła odwołanie, które zostało rozpatrzone decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 12 października 2022 r., utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję.

NUS postanowieniem z 14 kwietnia 2022 r., doręczonym stronie 28 kwietnia 2022 r, nadał ww. nieostatecznej ówcześnie decyzji z 8 marca 2022r. rygor natychmiastowej wykonalności.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się strona wnoszą zażalenie.

W wyniku jego rozpatrzenia organ wydał postanowienie zaskarżone do tutejszego Sądu. DIAS wskazał, że dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienie co najmniej dwóch przesłanek. Pierwszą przesłanką jest jedna z czterech okoliczności wskazanych w § 1 art. 239b OP. Użycie przez ustawodawcę w powołanym przepisie prawa przy okazji enumeracji tych czterech okoliczności pozwalających na zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności spójnika "lub", wyrażającego zgodnie z zasadami poprawnej legislacji tzw. alternatywę łączną, oznacza, że stwierdzenie w stanie faktycznym sprawy podatnika już jednej z tych okoliczności daje organowi podatkowemu możliwość zastosowania wspomnianego rygoru. Drugą przesłanką wskazaną w przywołanym uregulowaniu jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W kontekście tej przesłanki wskazać należy, że uprawdopodobnienie wystąpienia danej okoliczności oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo - graniczące z pewnością - zmaterializowania się jej.

Badając wymagalność zobowiązania DIAS wskazał, że zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zatem podstawowy termin przedawnienia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. upłynąłby 31 grudnia 2018 r. Zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.

Zawiadomieniem z 22 maja 2018 r. NUS poinformował stronę o zawieszeniu 18 maja 2018 r. biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r., z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, w związku z wszczętym w tym dniu postępowaniem karnym-skarbowym, zgodnie z art. 70c ustawy Ordynacja podatkowa. Ww. pismo zostało doręczone stronie 29 maja 2018 r.

Postanowieniem z 7 lutego 2019 r. dochodzenie zostało zawieszone.

Przechodząc do oceny przesłanek nadania rygoru, DIAS ustalił, że w chwili wydawania postanowienia nadającego rygor natychmiastowej wykonalności decyzji z 8 marca 2022 r. spełniona została przesłanka określona w art. 239b § 1 pkt 1 Op., tj. organ podatkowy posiadał informacje, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych, prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. i S., a łączna kwota dochodzonych zobowiązań wynosiła 23.397,22 zł. W okresie ostatnich czterech lat prowadzenia postępowania egzekucyjnego NUS w S. nie uzyskał żadnej kwoty na poczet zaległości.

Czyniąc ustalenia odnośnie majątku posiadanego przez stronę, DIAS wskazał, że z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynika, że strona jest właścicielem:

- samochodu osobowego FIAT 126P FL, rok produkcji 1992, średnia wartość tego typu pojazdu oszacowana według ogłoszeń internetowych - 9600 zł,

- samochodu osobowego FIAT 126 650, rok produkcji 1994, średnia wartość tego typu pojazdu oszacowana według ogłoszeń internetowych -7.750 zł,

- ciągnika samochodowego siodłowego JELCZ S422D, rok produkcji 1996, brak aktualnych ogłoszeń by oszacowano średnią wartość tego typu pojazdu,

- samochodu osobowego VOLVO 944 GLE, rok produkcji 1994, wartość tego typu pojazdu według ogłoszeń internetowych - 8.500 zł,

- samochodu osobowego FIAT 126P 600, rok produkcji 1983, średnia wartość tego typu pojazdu oszacowana według ogłoszeń internetowych – 10.500 zł.

Jednakże w CEPiK przy pojazdach tych znajduje się adnotacja "zarejestrowany - archiwalny", co sugeruje, że nie są one dopuszczone do ruchu drogowego lub strona ich nie posiada i nie dokonała ich wyrejestrowania.

Strona nie posiada nieruchomości, ani w ostatnich pięciu latach nie dokonała czynności opodatkowanych podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz podatkiem od spadków i darowizn.

Średnioroczny dochód strony w latach 2016-2020 wyniósł 76.650 zł.

Oceniając ten stan majątkowy DIAS stwierdził, że rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany, jeżeli podatnik, wobec którego została wydana decyzja nieostateczna, nie posiada majątku spełniającego dwa warunki. Po pierwsze, jego wartość ma odpowiadać wysokości zaległości podatkowej i odsetkom za zwłokę. Po drugie, mają to być takie składniki majątkowe na których można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Jak wynika z ustaleń poczynionych przez organ, strona takim majątkiem nie dysponuje.

Nadto wobec strony prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, nie dające żadnych rezultatów.

Oceniając, czy w sprawie zachodzi obawa niewykonania zobowiązania organ stwierdził, wg stanu na 8 kwietnia 2022 r. strona posiadała zaległości wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 18.795,00 zł, w tym z tytułu podatki dochodowego od osób fizycznych oraz odsetek od niezapłaconych w terminie zaliczek na ten podatek. Ponadto komornicy sądowi dokonali w urzędach skarbowych zajęć wierzytelności strony na łączną kwotę 207.979,33 zł.

Organ zatem zbadał, czy wysokość osiąganych przez stronę dochodów niweluje obawę niewykonania zobowiązania wynikającą z braku możliwości zabezpieczenia wykonania zobowiązania na majątku nieruchomym.

Osiągane przez stronę dochody są jednak zbyt niskie aby uznać, że umożliwią one spłatę należności, zwłaszcza przy uwzględnieniu, że strona posiada zaległości podatkowe w wysokości ponad 17 tysięcy zł, a ponadto komornicy sądowi dokonali zajęć wierzytelności na łączna kwotę ponad 200 tysięcy zł. Wskazać także należy, że z dochodów tych strona musi pokryć koszty utrzymania i dopiero ewentualna nadwyżka może zostać przeznaczona na spłatę zaległości. Jednocześnie przypomnienia wymaga, że strona nie posiada majątku, który mógłby stanowić źródło spłaty zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę. W tej sytuacji wykonanie ciążących na stronie zaległości podatkowych należało zdaniem organu ocenić jako zagrożone i postrzegać w najlepszym przypadku w perspektywie kilkuletniej.

Reasumując organ stanął na stanowisku, że sytuacja majątkowa i finansowa strony uprawdopodabnia, że zobowiązanie podatkowe, określone decyzją, której nadano rygor wykonalności nie zostanie wykonane.

W skardze do tutejszego Sądu strona zarzuciła przede wszystkim, że NUS doprowadził do znacznych strat na rzecz skarbu państwa poprzez pominięcie dowodów ujawniających przestępstwo popełnione przez syndyka masy upadłości. Zdaniem strony organ pominął raport kasowy dokumentujący malwersacje finansowe na znaczną skalę.

Dokumenty, na których oparł się urząd skarbowy zdaniem skarżącego były sporządzone celem ukrycia kradzieży na jego mieniu. Jego zdaniem, nie zbadano, kto faktycznie uzyskał korzyść majątkową będącą następstwem zniszczenia i rozgrabienia jego firmy.

Dalej skarżący powołał argumenty dotyczące wadliwego prowadzenia postępowania upadłościowego dotyczącego jego firmy oraz postępowania syndyka pasy upadłości, który pod jego nieobecność miał dokonać wywiezienia mienia w postaci maszyn stolarskich, pił, tarcz, sprzętu dekarskiego, przenośników dachówki itp.

Skarżący zapowiedział przedłożenie dokumentów bankowych na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnia, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia, na które służy zażalenie. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej: ppsa) w zw. z art. 120 ppsa, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zatem odnosząc się do zapowiedzi przedłożenia dokumentów bankowych na rozprawie stwierdzić należy, że Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, ponieważ nie był zobowiązany do przeprowadzenia rozprawy. Zgodnie z § 32 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 sierpnia 2015 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 177), to przewodniczący wydziału orzeczniczego kieruje sprawy, o których mowa w art. 119 ppsa, do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym według kolejności ich wpływu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepis ten, podobnie jak i art. 119 pkt 3 ppsa, nie przewiduje w tym zakresie wniosku stron postępowania o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Natomiast w myśl art. 122 ppsa, to Sąd rozpoznający sprawę w trybie uproszczonym może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie, jednakże w niniejszej sprawie nie skorzystano z tej możliwości z uwagi na jej charakter.

Ponadto zauważyć należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nie prowadzi do pominięcia stanowiska stron, bowiem podnoszone przez nie argumenty są rozważane w oparciu o akta sprawy, a sprawa po wnikliwej analizie rozpoznawana jest przez sąd w składzie trzech sędziów (art. 120 ppsa). Zastosowanie więc trybu uproszczonego gwarantowało pełne rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej.

Dodać również należy, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie nie jest decyzja określająca zobowiązanie podatkowe. Sąd nie ocenia zatem tego, czy wysokość tego zobowiązania została ustalona w prawidłowej wysokości. Sądowi wiadomo z urzędu, że skarżący również złożył skargę na decyzję w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego i sprawa ta została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Gl 1574/22.

Z tych względów nie zachodziła również konieczność łącznego rozpoznania tych spraw tym bardziej, że postanowieniem z 17 lutego 2023 r. skarga w tamtej sprawie została odrzucona.

Organ podatkowy prawidłowo odniósł się do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego określonego decyzję, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności stwierdzając, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony wskutek wszczęcia postępowania karnoskarbowego i zawiadomienia strony 22 maja 2018 r. NUS poinformował skutku, jaki wszczęcie tego postępowania wywarło na biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. Skutku tego nie niweczy późniejsze zawieszenie postępowania karnoskarbowego.

Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie kontroli sądowej poddano wyłącznie postanowienie dotyczące nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.

Zgodnie z art. 239b § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 OP, decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy:

1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub

2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia.

Rygor nadaje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

W doktrynie prawa podatkowego podkreśla się, że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonanie się przez organ podatkowy o zgodności danych faktów z rzeczywistością. Natomiast sama przesłanka uprawdopodobnienia, iż zobowiązanie nie zostanie wykonane, sprowadza się do tego, że samo stwierdzenie jednej z wymienionych w art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej przesłanek pokrywa się niejako z uprawdopodobnieniem, o którym mowa w art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. W doktrynie wskazano także, że uprawdopodobnienie, iż zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, musi wiązać się z wykazaniem, że pomiędzy sytuacją majątkową zobowiązanego do zapłacenia określonej kwoty a brakiem możliwości wyegzekwowania należności musi istnieć związek przyczynowy, który według zasad logicznego rozumowania wskazuje na bezskuteczność egzekucji, gdy będzie ona przeprowadzana w późniejszym terminie (por. Sławomir Presnarowicz, Komentarz do art. 239 (b) ustawy - Ordynacja podatkowa; nr LEX 531833).

Oceniając w tym kontekście zaskarżone postanowienie stwierdzić należy, że jest ono zgodne z prawem.

Przede wszystkim organ w pełni zbadał sytuację majątkową skarżącego, wysokość osiąganych przez niego dochodów, ciążących na nim zobowiązań publicznoprawnych i prowadzonej egzekucji przez komorników sądowych na kwoty przekraczające 200.000 zł. Organ ustalił również, że prowadzone wobec strony jest postępowanie egzekucyjne przez naczelników dwóch różnych urzędów skarbowych, a w jednym z tych postępowań od czterech lat nie wyegzekwowano żadnej kwoty.

Nadto osiągane przez stronę dochody nie pozwalają uznać, że zobowiązanie zostanie wykonane. Świadczy o tym chociażby nieskuteczność egzekucji prowadzonej wobec strony.

Podobnie, strona nie posiada majątku, o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Przede wszystkim wpisy dotyczące posiadanych samochodów są archiwalne i nie odzwierciedlają stanu posiadania skarżącego. Nie posiada on również nieruchomości, nie nabył spadku ani darowizny, ani też nie dokonał żadnej czynności w ostatnich pięciu latach podlegającej opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Ustalenia poczynione przez organ w tym zakresie są prawidłowe i Sąd je w pełni podziela.

W tym stanie zasadne jest stwierdzenie organu, że spełnione zostały przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wynikające z cytowanego wyżej przepisu. Zarówno prowadzone jest wobec strony postępowanie egzekucyjne, dodatkowo nieskuteczne, jak i strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia.

Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że sąd administracyjny nie jest władny badać, czy postępowanie upadłościowe było prawidłowo przeprowadzone, ani też nie może oceniać, czy w jego trakcie doszło do popełnienia przestępstwa na szkodę skarżącego. Jak już wyżej wskazano, Sąd bada wyłącznie spełnienie przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Wskazywane przez skarżącego kwestie dotyczące postępowania upadłościowego, rzekomego zagarnięcia jego majątku, czy kompetencji organu podatkowego, pozostają poza zakresem niniejszej sprawy.

Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.

-----------------------

10/15