Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 335/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Art. 28
journal: Dz.U. 2023 poz 1230
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Sędziowie: WSA Katarzyna Marasek-Zybura Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2024 r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie z dnia 5 stycznia 2024 r. nr UP-16/2024 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek skargę oddala.


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, decyzją z 5 stycznia 2024 r. nr UP – 16/2024 na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2023r. poz. 1230z późn. zm., dalej jako u.s.u.s.), utrzymał w mocy decyzję ZUS z 7 listopada 2023 r. nr 2197/2023, którą odmówiono T. Z. (dalej: skarżący, wnioskodawca) umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 111.136,87 zł, w tym na:

- ubezpieczenia społeczne - za okres 09.2009-10.2009, 03.2010, 05.2010-05.2012, 07.2012-10.2012, 04.2013-09,2015 w łącznej kwocie 72 159,29 zł, w tym z tytułu: składek-35 958,29 zł, odsetek (naliczonych na 22 sierpnia 2023 r.) - 36 201zł,;

- ubezpieczenie zdrowotne - za okres 10.2009-05.2012, 07.2012-09.2012, 06.2013-09.2015 w łącznej kwocie 32 626,71 zł, w tym z tytułu: składek-15 961,71 zł,

odsetek (naliczonych na 22 sierpnia 2023 r.) -16 665zł;

- Fundusz Pracy - za okres 11.2009-03.2012, 07.2012-09.2012, 05.2013-09.2015 w łącznej kwocie 6 350,87 zł, w tym z tytułu: składek - 3 128,87 zł, odsetek (naliczonych na 22 sierpnia 2023 r.) - 3 222 zł.

Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 22 sierpnia 2023 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynął wniosek Skarżącego o umorzenie należności z tytułu składek w kwocie 56.002,39 zł. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że zanim rozpoczął własną działalność gospodarczą w 2009r., to pracował w P. w M., a następnie u prywatnego przewoźnika, u którego były problemy z wypłatą wynagrodzeń i zapłatą ubezpieczenia. Następnie powołał się na trudną sytuację życiową i zdrowotną żony. Pokreślił, że od 2006r. żona zaczęła mieć problemy onkologiczne. Jej stan zdrowia był poważny, gdyż miała rozpoznaną endometriozę. Po wycięciu guza o średnicy 16 cm i pobraniu próbki do badań okazało się, że ma on charakter złośliwy. Żona zaciągnęła pożyczkę w Banku [...] S.A. w 2010 roku na kwotę 14 000 zł na okres 96 miesięcy, by umożliwić przeprowadzenie dalszego leczenia, w tym chemioterapii. Ostatecznie żona zmarła w pierwszy dzień świąt Bożego Narodzenia 2011r. Pozostały po żonie kredyt, skarżący spłacał do sierpnia 2015 roku, tj. w czasie kiedy był zobowiązany do zapłaty składek w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, gdyż Bank stwierdził, że brak spłaty kredytu może spowodować zagrożenie, że dom, w którym zamieszkiwał z dwoma synami, z których młodszy był jeszcze niepełnoletni, może zostać zlicytowany przez komornika. Kredyt nie był ubezpieczony. Wtedy zaczął nadużywać alkoholu i zachorował na depresję. Dzięki wsparciu matki zaczął chodzić do poradni w M. Nadto skarżący wskazał, że od 2009r. miał pierwsze ataki epilepsji oraz stwierdzony zespół objawów abstynencyjnych w przebiegu uzależnienia od alkoholu. W dniu 22 stycznia 2016 r. w stosunku do skarżącego zostało wydane orzeczenie o stopniu niepełnosprawności przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Powiecie Miechowskim zaliczające skarżącego do lekkiego stopnia niepełnosprawności na okres do 31 stycznia 2018 roku. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności utrzymał decyzję organu powiatowego. W 2017r. stwierdzono u skarżącego obecność dużej przepukliny pępkowej wrośniętej, co wymagało ingerencji chirurgicznej i uniemożliwiało podjęcie zatrudnienia. Następnie w 2019r. przebył ostry zawał serca podwsierdziowy i przez pierwszy rok brał bardzo mocne leki nasercowe i też nie mógł pracować. W roku 2020 nastała ogólnoświatowa pandemia koronawirusa i brak było zakładu pracy, który mógłby zatrudnić, szczególnie, gdy pracodawcy potrzebowali pracowników młodych, zdrowych i silnych, a nie po zawale, przepuklinie. Podkreślił, że jako kierowca trudno jest mu znaleźć pracodawcę ze względu na cukrzycę. Dlatego brak zapłaty za zaległe składki na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie wynikał z niechęci do płacenia należnych państwu danin, a jedynie z sytuacji życiowej. Pokreślił, że w żadnym wypadku nie chciał się uchylać w sposób świadomy od obowiązków płacenia składek, a tylko ratować zdrowie żony i utrzymać najbliższą rodzinę, tj. dwóch synów, którzy w chwili śmierci żony mieli 16 i 20 lat. Obecnie mieszka sam i utrzymuje się z renty rodzinnej w wysokości 1.450 zł.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, decyzją z 7 listopada 2023 r. nr 2197/2023, odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek.

W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, że należności z tytułu składek są wymagalne i nie uległy przedawnieniu, a zabrany w sprawie materiał dowody, nie wykazał przesłanek do stwierdzenia, że zachodzą okoliczności, które skutkowałyby umorzeniem należności z tytułu składek na podstawie art. 28 u.s.u.s.

Pismem z 22 listopada 2023 r. skarżący, zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku wskazał na swój stan zdrowia, matki i zmarłej żony. Poinformował, że stara się wspierać swoją matkę w codziennych czynnościach, ponieważ po śmierci żony otrzymał od niej pomoc zarówno finansową jak i mentalną, co uniemożliwia mu podjęcie pracy zarobkowej. Ponadto dodatkową przeszkodą w uzyskiwaniu dochodu jest wiek, który wyklucza go z rynku pracy, ponieważ miejscowi gospodarze i firmy preferują młodych i zdrowych pracowników Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dołączył dokumentację medyczną matki.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, ZUS, wydał opisaną na wstępie decyzję.

Na wstępie organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie.

W motywach rozstrzygnięcia ZUS stwierdził, że z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej z 31 sierpnia 2023 r. wynika, że skarżący jest wdowcem, nie pracuje zarobkowo. Pobiera rentę w wysokości 1.846,47 zł brutto. Nie posiada dochodu z innych źródeł, nie pobiera zasiłku/świadczenia z Urzędu Pracy, z pomocy społecznej oraz nie korzysta z innych form pomocy. Ponosi stałe wydatki tj.: opłaty eksploatacyjne w kwocie 7.000,00 zł rocznie - ok. 600 zł miesięcznie zgodnie z rozmową telefoniczną z 26 września 2023 r. z doradcą ds. ulg

i umorzeń Oddziału ZUS w Krakowie oraz koszty związane z leczeniem w kwocie 200 zł. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Posiada zobowiązania pieniężne u osób fizycznych w kwocie 32.000,00 zł (wykonanie drogi), które spłaca w formie dobrowolnych wpłat po 500 zł miesięcznie. Jest współwłaścicielem w 1/2 części domu o powierzchni 55,00 m2 położonego w C., który wymaga remontu. Nadto posiada telewizor o wartości 500 zł, lodówkę o wartości 600 zł oraz otrzymaną od matki pralkę marki Frania. ZUS wskazał również, że skarżący nie posiada praw majątkowych ani wierzytelności, a z uwagi na zły stan zdrowia nie prognozuje poprawy swojej sytuacji materialnej. Przeszedł zawał; choruje na padaczkę; opiekuje się chorą matką, która wymaga operacji kręgosłupa i pozostaje w stałym leczeniu. Razem z żona kupił dom, a po wygranej sprawie w sądzie, musiał wykonać drogę do niego (83 m), która kosztuje 32.000,00 zł.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych dodał, że w celu rozpatrzenia sprawy skorzystał z danych wygenerowanych z systemu informatycznego oraz rejestrów centralnych tj. Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, Centralnej Ewidencji Pojazdów oraz Bazy Danych Ksiąg Wieczystych.

Na ich podstawie ustalił: że skarżący w dniu 30 września 2015 r. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej pod nazwą P. T. Z. z zakresu pozostałego transportu lądowego pasażerskiego, gdzie indziej niesklasyfikowanego; 2 października 2015 r. nastąpiło wykreślenie wpisu z CEIDG. Od 1 października 2018 r. pobiera rentę rodzinną w kwocie 1.846,47 zł brutto. Posiada następców prawnych: dwóch synów, matkę oraz brata. Posiada udziały w nieruchomościach: 1/6 w gruntach ornych o powierzchni 4,1400 ha położonych w M.1, dla których Sąd Rejonowy w Miechowie prowadzi księgę wieczystą nr [...]; 21 września 2023 r. ZUS złożył wniosek o wpis do hipoteki na należności z tytułu składek za okres od kwietnia 2015 r. do września 2015 r. w kwocie 9.890,22 zł; w dziale IV widnieje wzmianka z 27 września 2023 r. o zmianie hipoteki przymusowej; 5/6 w terenach mieszkaniowych o powierzchni 0,1139 ha położonych w M. – C., dla których Sąd Rejonowy w Miechowie prowadzi księgę wieczystą nr [....]; 21 września 2023 r. ZUS złożył wniosek o wpis do hipoteki na należności z tytułu składek za okres od lipca 2009 r. do grudnia 2014 r. w kwocie 88.976,20 zł; w dziale IV widnieje wzmianka z 27 września 2023 r. o wpisie hipoteki umownej oraz 5/18 w drodze o powierzchni 0,0418 ha położonej w M. – C., dla której Sąd Rejonowy w Miechowie prowadzi księgę wieczystą nr [...]; nieruchomość jest wolna od zabezpieczeń. Ma zarejestrowane środki transportu o zbyt niskiej wartości do dokonania zastawu skarbowego tj. : samochód osobowy marki CITROEN C2 z 2004 r. oraz motorower marki KINROAD z 2006 r.

W ocenie ZUS organ l instancji prawidłowo ustalił, że należności z tytułu składek są nadal wymagalne i nie uległy przedawnieniu (szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji).

W dalszej części uzasadnienia, organ odwoławczy wskazał, że przesłanki wystąpienia całkowitej nieściągalności zostały określone w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

W ocenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 nie wystąpiła z przyczyn oczywistych. Podobnie, przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4b i 4c ww. ustawy nie zachodzą, ponieważ nie pozyskano żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że: sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo upadłościowe, nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym, ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytułu V ustawy – Prawo upadłościowe. Z kolei przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych również nie zachodzi, gdyż nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, jednak nie zachodzi przesłanka braku majątku podlegającego egzekucji, ponieważ skarżący pobiera rentę rodzinną, której wysokość pozwala na dokonywanie potrąceń egzekucyjnych na rzecz ZUS; posiada udziały w trzech nieruchomościach i nie zostało spełnione kryterium braku następców prawnych. Zdaniem ZUS, przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. nie zachodzi w niniejszej sprawie, ponieważ wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie wnosi skarżący przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, że również przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie zachodzi. Wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Miechowie umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku skarżącego, z uwagi na nieskuteczność z powodu braku środków. Z uzasadnienia wynika, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne; organ egzekucyjny sporządził 5 raportów o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych, z powodu nieobecności skarżącego i zamknięcia lokalu; dokonał 10 zajęć wierzytelności w Banku [...] S.A. we Wrocławiu (od 2014 r. ciągły brak środków), Banku [...] w Bydgoszczy (rachunek objęty egzekucją, prowadzony jako rachunek wspólny dla skarżącego i osób trzecich, od kilku lat brak obrotów), Urzędzie Skarbowym w Miechowie oraz w Oddziale ZUS w Krakowie; poborca skarbowy spisał 2 protokoły o stanie majątkowym (8 lipca 2015 r. i 4 listopada 2016 r.). Na odstawie protokołu z 4 listopada 2016 r. i informacji otrzymanych od uczestników postępowania ustalono, że skarżący nie pobierał zasiłku dla bezrobotnych; utrzymywał się z prac dorywczych, których dochód był niemożliwy do zajęcia przez organy egzekucyjne; nie posiadał ruchomości, a zajmowane mieszkanie posiadało podstawowe wyposażenie o znikomej wartości użytkowej. Nadto 30 września 2015 r. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej. W ewidencji gruntów widniał jako właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, tj. terenu mieszkaniowego o powierzchni działek 0,1139 ha i drogi o powierzchni 0.0418 ha, które mogły stanowić przedmiot zabezpieczenia hipotecznego; posiadał orzeczoną III grupę inwalidzką i nie pobierał renty. Jednak Dyrektor Oddziału ZUS w Krakowie wszczął postępowanie egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania zadłużenia z tytułu składek, które zostało zawieszone, z uwagi na podpisany aneks do umowy ratalnej nr [...], z którego skarżący się wywiązuje.

Zdaniem organu odwoławczego także przesłanka opisana w art. 28 ust. 3 pkt 6 ww. ustawy nie zachodzi według organu, gdyż nie można jednoznacznie stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

ZUS stanął zatem na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą żadne przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Uniemożliwia to pozytywne rozstrzygnięcie wniosku w żądanym zakresie na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Zdaniem ZUS, problemy zdrowotne skarżącego oraz członków rodziny z calą pewnością są utrudnienie w codziennie egzystencji, lecz nie stanowią wystarczającej podstawy do umorzenia należności w oparciu o obwiązujące przepisy. Przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny może stanowić przesłankę umorzenia należności z tytułu składek tylko wtedy, gdy pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W niniejszej sprawie przesłanka zdrowotna nie zachodzi, ponieważ skarżący dysponuje źródłem w postaci renty rodzinnej. Dodatkowo nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności ani innym dokumentem potwierdzającym przeciwskazania do podjęcia zatrudnienia, przynajmniej w niepełnym wymiarze czasu pracy. Z kolei matka skarżącego, posiada własne źródło dochodu – pobiera świadczenie emerytalne przyznane na stałe, które polega corocznej waloryzacji i jest wypłacane niezależnie od stanu zdrowia.

Ograniczone możliwości płatnicze, podnoszone przez skarżącego jako jeden z głównych argumentów, nie mogą być uznane za przesłankę wystarczającą do umorzenia zaległości we wnioskowanym zakresie. Przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nie odnosi się do subiektywnego odczucia dłużnika o dolegliwości z powodu konieczności zapłacenia zaległych należności, lecz oznacza obiektywną, wyjątkową sytuację, która zagraża podstawowemu bytowi zobowiązanego lub jego rodziny. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że skarżący jest właścicielem udziałów w nieruchomościach [...] i [...], do których ZUS złożył wnioski o zabezpieczenie na poczet nieopłaconych składek oraz [...] wolnej od zabezpieczeń.

Budżet gospodarstwa domowego stanowi renta rodzinna w kwocie 1.680,29 zł i powala na sfinansowanie w całości wydatków związanych z utrzymaniem (ok. 600 zł) i kosztów leczenia (200 zł) pokrycie zobowiązań pieniężnych (500 zł). Zatem nie można stwierdzić zaistnienia sytuacji ubóstwa. Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, że państwo polskie wspiera w ostatnich latach finansowo rencistów przyznając im dodatkowe świadczenie pieniężne w postaci trzynastej i czternastej renty, co z pewnością ma pozytywny wpływ na poziom zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych. Ponadto, skarżący ma dwóch pełnoletnich synów, a zgodnie z przepisami k.r.i.o., rodzice i dzieci obowiązani są wspierać się wzajemnie poprzez pomocą materialną intelektualna oraz fizyczną.

Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że w dniu 21 kwietnia 2023 r. ZUS Oddział w Krakowie wyraził zgodę na zmianę warunków umowy nr [...] o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek. Zatem skarżący zobowiązał się do ratalnej spłaty zaległych składek i realizuje ten obowiązek. To z kolei świadczy o jego możliwościach finansowych do ponoszenia wysiłku celem regulowania zadłużenia.

ZUS stwierdził, że skarżący nie udowodnił, że jego sytuacja materialno-bytowa całkowicie i trwale uniemożliwia spłatę zaległych należności wobec ZUS.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją, skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 7 w związku z art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego polegające na błędnym ustaleniu i ocenie sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego;

- art. 6, art. 7a i art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności i zasady zaufania obywateli do organów państwa polegające na błędnym przyjęciu, iż sytuacja majątkowa i zdrowotna skarżącego oraz członków jego rodziny umożliwia regulowanie należności z tytułu niezapłaconych składek podczas gdy stan zdrowia skarżącego i jego matki nie pozwala na podjęcie zatrudnienia umożliwiającego regulowanie należności bez uszczerbku dla siebie i najbliższej rodziny;

- art. 28 ust. 2 w zw. z art. 28 ust. 3 pkt 3, 5, 6 u.s.u.s. poprzez ich błędną wykładnię, polegające na przyjęciu, iż nie występują przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, podczas gdy majątek skarżącego nie przedstawia wielkiej wartości, gdyż posiada on udział w starym domu nabytym od P., majątek ruchomy jest znikomej wartości, a najbliższa rodzina nie posiada środków finansowych by wesprzeć skarżącego, a synowie odsunęli się od niego z uwagi na przebyta chorobę w związku z uzależnieniem od alkoholu;

- art. 28 ust. 3a w zw. z art. 32 u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki. Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31.07.2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne poprzez ich błędną wykładnię, polegające na przyjęciu, iż nie zachodzą uzasadnione przesłanki do umorzenia składek mimo niewystąpienia całkowitej nieściągalności dłużnika, podczas gdy opłacanie należności wiąże się z pozbawieniem zobowiązanego i jego matki możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, a ponadto stan zdrowia zobowiązanego i konieczność pomocy jego matce pozbawia jego jak i matkę możliwości uzyskiwania dochodu celem opłacania należności.

Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania względnie, o uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 stycznia 2024 r. utrzymującej w mocy decyzję ZUS z 7 listopada 2023 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 111.136,87 zł, pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 497), zwanej dalej u.s.u.s.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Stąd należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Nieściągalność składek jest więc podstawowym warunkiem umorzenia zaległych składek, poza wyjątkiem określonym w ust. 3a art. 28 u.s.u.s. Natomiast ustawodawca w ust. 3 art. 28 u.s.u.s. wskazał sytuacje, w których mamy do czynienia z całkowita nieściągalnością. Tak więc całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 1520 oraz z 2023 r. poz. 825, 1723, 1843 i 1860);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

4c) ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Z kolei ust. 3a art. 28 u.s.u.s. określa sytuacje, kiedy pomimo braku całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą zostać umorzone. Występuje to w uzasadnionych przypadkach. Prawodawca nie pozostawił jednak większego luzu decyzyjnego Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, gdyż jednocześnie na podstawie ust. 3b art. 28 u.s.u.s. zostało wydane rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Zgodnie z jego § 3 ust. 1 Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Zgodnie z ust. 2 §3 rozporządzenia za rodzinę, o której mowa w ust. 1 pkt 1, uważa się wspólnie zamieszkujące i gospodarujące z zobowiązanym osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające z zobowiązanym w faktycznym związku. Z kolei za działalność, o której mowa w ust. 1 pkt 2, uważa się pozarolniczą działalność w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Należy również zaznaczyć, że do umorzenia może dojść w sytuacji, gdy sama należność jest nieprzedawniona. Zgodnie z art. 25 ust. 4 u.s.u. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Stąd bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu miedzy innymi od dnia zawarcia umowy, o której mowa w art. 29 ust. 1a, do dnia terminu płatności odroczonej należności z tytułu składek lub ostatniej raty (ust. 5a art. 24 u.s.u.s.). Natomiast w świetle art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od pierwszego dnia miesiąca, w którym nastąpiło rozpoczęcie potrąceń ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych przez Zakład lub podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do ostatniego dnia miesiąca, w którym zakończono potrącenia, lub do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Nie ulegają natomiast przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia (ust. 5 art. 24 u.s.u.s.).

W niniejszej sprawie nie nastąpiło przedawnienie należności, pomimo że pochodzą one z odpowiednich okresów od 2009r. do 2015r. Przede wszystkim należy podnieść, że 30 kwietnia 2021r. skarżący zawarł z ZUS-em umowę o rozłożenie na raty należności z tytułu składek. Ponadto W stosunku do składek należnych od 2009r. zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego. Został wystawiony tytuł wykonawczy, a z akt nie wynika, że nie został doręczony skarżącemu. Także skarżący nie podnosi takiego zarzutu w odniesieniu do postępowań egzekucyjnych dotyczących kolejnych zaległych składek. Prawidłowość w zakresie zawieszenia biegu przedawnienia należy wnosić z informacji określonych w decyzjach, przesłanianego tytułu wykonawczego z 2011r., a również z zawarcia przez skarżącego umowy ratalnej. Stąd zdaniem Sądu należność wnioskowana przez skarżącego do umorzenia nie była przedawniona. Co więcej, z zaskarżonej decyzji organu wynika, że hipoteka została wpisana na dwóch nieruchomościach należących w części do skarżącego.

Przechodząc do analizy kwestii odmowy umorzenia skarżącemu należności przez ZUS należy wskazać, że decyzja o umorzeniu należności z tytułu składek zarówno w odniesieniu do sytuacji przewidzianych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., jak i 28 ust. 3a u.s.u.s. jest decyzją uznaniową. Z uznaniem administracyjnym mamy natomiast do czynienia, gdy ustawodawca daje organowi możliwość wyboru konsekwencji prawnych. "Wybór ten jednak nie jest zupełnie dowolny i swobodny, ale ograniczony przez ustawodawcę w samej normie wprowadzającej uznanie" (J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Warszawa 2018, s. 409). Przyjmuje się, że w przypadku wprowadzenia uznania administracyjnego organ podejmuje decyzje nie tylko na podstawie ustawy, ale także uwzględnia zasady celowości, sprawiedliwości oraz szczególne cechy stanu faktycznego (ibid., s. 413). "Skoro prawo daje organowi administracji możliwość wyboru, to każdy wybór mieszczący się w ramach tego upoważnienia jest zgodny z prawem i on sam nie może być z zasady zakwestionowany przez sąd administracyjny. Kontrolując akty swobodne, sąd administracyjny może więc tylko badać, czy nie zostały przekroczone granice uznania i czy podjęte rozstrzygniecie nie było dowolne" (ibid., s. 417). W orzecznictwie sądów administracyjnych zostało wypracowanych szereg reguł dotyczących kontroli decyzji uznaniowej. Jedną z nich jest konieczność zgodności uznania z ogólnymi zasadami prawa, Konstytucją RP oraz zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego. Szczególnie podkreśla się znaczenie kontroli zgodności decyzji uznaniowej z art. 7 k.p.a. oraz z konstytucyjną zasada równości co do prawa. Zgodnie z powołanym art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. "Pojęcie interesu społecznego jest trudne do sprecyzowania. Przyjmuje się, że "interes społeczny" jest klauzulą generalną, tj. stanowi zwrot językowy będący częścią przepisu prawnego, służący uelastycznieniu tekstu aktu prawnego, który celowo jest niedookreślony, ma charakter oceniający oraz odsyła do kryteriów pozaprawnych [szerzej na temat klauzul generalnych zob. A. Choduń, A. Gomułowicz, A. Skoczylas, Klauzule generalne i zwroty niedookreślone w prawie podatkowym i administracyjnym, LEX 2013]. Pojęcie to uzyskuje treść poprzez odniesienie do konkretnego przypadku. Powołanie się przez organ administracji na interes społeczny wymaga wskazania, na czym polega interes społeczny w konkretnej sytuacji i dlaczego przemawia przeciwko załatwieniu sprawy zgodnie z wnioskiem strony [zob. wyrok NSA z 11.06.1981 r., SA 820/81, ONSA 1981/1, poz. 57]."(P. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. XIII, Warszawa 2021, art. 7.).

W odniesieniu do interesu obywateli ustawodawca wprowadził obowiązek uwzględniania tylko tego, który jest "słuszny". W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że nie można uznać, iż interes strony jest słuszny, jeżeli godzi on zarazem w interes społeczny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23.06.1995 r., SA/Wr 2744/94, LEX nr 26845). W innym orzeczeniu podkreślono, że "korzystanie z uprawnień w sposób niezgodny z prawem, przez prawo zabroniony, w tym zwłaszcza zagrażający konstytucyjnie chronionym dobrom innych obywateli, zarówno narusza interes społeczny, jak i powoduje, że interes naruszającego nie może być uznany za słuszny" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6.02.1995 r., II SA 1835/93, ONSA 1996/1, poz. 36).

Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym, jakkolwiek ma ograniczony zakres, to jednak wymaga zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy oraz, czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Sąd bada, czy w takim postępowaniu podjęto kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz czy organ uwzględnił słuszny interes strony. Kontroli sądowej podlega samo uzasadnienie akt uznaniowego z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną. Ocenie Sądu nie podlegają natomiast kryteria słuszności, czy celowości podjętego rozstrzygnięcia (por. wyroki NSA: z dnia 20 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 130/10 i z dnia 6 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK1981/14, CBOS).

W odniesieniu do decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek. trafnie podnosi się w orzecznictwie, że swoboda wyboru rozstrzygnięcia przez organ zawarta jest w granicach ściśle określonych przepisami prawa, które precyzują przesłanki umorzenia. W wyroku z dnia 20 marca 2007 r. (sygn. akt II GSK 345/06) NSA wyjaśnił, że ograniczeniami swobody uznania administracyjnego są przesłanki sformułowane w art. 28 u.s.u.s. i w § 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W sytuacji, gdy strona wykaże, że istnieją ustawowe przesłanki umorzenia, aby uniknąć dowolności decyzji, organ musi wykazać przyczyny, dla których, mimo istnienia tych przesłanek, odmówił umorzenia, a w wywodach tych musi rozważyć zarówno ważny interes osoby zobowiązanej, jak i stan finansów ubezpieczeń społecznych. Prawidłowość tego działania podlega kontroli sądowej, w ramach której sąd ocenia, czy zgromadzony został wystarczający materiał dowodowy dla ustalenia istnienia (lub nieistnienia) przesłanek umorzenia oraz czy zgromadzony materiał został prawidłowo oceniony, a następnie, czy z oceny tej zostały wyciągnięte wnioski właściwe pod względem logicznym i pod względem prawnym (wyrok NSA z 16.02.2023 r., I GSK 1697/22, LEX nr 3519243).Stąd w tego typu sprawach z jednej strony bierz się pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej, a z drugiej strony stan finansów ubezpieczeń społecznych. Należy również w tym aspekcie zwrócić uwagę na uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 maja 2020 r., P 2/18, w który słusznie zauważono, że składki, w przeciwieństwie do podatków, nie zasilają budżetu państwa czy jednostek samorządu terytorialnego, których cała suma dochodów przeznaczana jest na wydatki, lecz wpływają bezpośrednio na konto Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Stanowią jeden z zasadniczych przychodów tego funduszu. Wywierają znaczący wpływ na jego kondycję finansową, która przekłada się na sytuację finansową ubezpieczonych, uprawnionych do wypłaty świadczeń. Natomiast ekwiwalentny charakter składki oznacza jej powiązanie ze wzajemnym świadczeniem ze strony funduszu. Nie jest to pełna ekwiwalentność o charakterze kapitałowym, lecz ustalona w ustawie z uwzględnieniem zasad równości i solidarności. W związku z tym nieuiszczanie składek przez płatników powoduje przerzucenie ciężaru wypłaty świadczeń na fundusz, a tym samym pośrednio na tych, którzy wywiązują się z ciążących na nich obowiązków (Wyrok WSA w Krakowie z 11.08.2023 r., I SA/Kr 462/23, LEX nr 3658757).

Nie należy także zapominać, że zarówno w przepisie art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s., jak i w § 3 ust. 1 rozporządzenia, ze względu na zastosowaną w nich konstrukcję uznania administracyjnego, ważąc interes wnioskodawcy i systemu ubezpieczeń społecznych, organ może odmówić udzielenia umorzenia lub ulgi nawet w kwalifikującym się do nich przypadku. Jedynym warunkiem jest przeprowadzenie w sposób rzetelny postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie decyzji odmownej.

W niniejszej sprawie nie ma podstaw, aby twierdzić, że doszło do naruszenia przepisów postępowania - art. 7 i art. 77 k.p.a. Organy administracji publicznej w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie administracyjne. Na jego podstawie doszedł do wniosku, że nie zostały przez skarżącego spełnione przesłanki, które decydowałyby o możliwości umorzenia należności z tytułu zaległych składek.

Umorzenie należności na podstawie art. 28 ust. 1-3 u.s.u.s. jest możliwe jedynie wówczas, gdy ziści się jedna z przesłanek "całkowitej nieściągalności". W odniesieniu do skarżącego jednymi przesłankami prawdopodobnymi do zastosowania, są te określone w pkt. 3, 5 i 6 art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Zgodnie z art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność zachodzi, gdy nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Istotne jest, że ze sformułowania wyżej wymienionej okoliczności samo zakończenie działalności gospodarczej nie stanowi wystarczającej przesłanki do uznania, że były przedsiębiorca nie ma środków na spłatę zaległych należności publicznoprawnych. Organ trafnie zwrócił uwagę, że skarżący posiada majątek (udziały w nieruchomościach, renta rodzinna), jak również następców prawnych. Stąd nie ma możliwości sięgnięcia po wyżej wskazana przesłankę. Trafnie bowiem w orzecznictwie zauważa się, że istnienie majątku, pozwalającego choćby w części pokryć składki jest przeszkodą dla wydania decyzji w przedmiocie umorzenia składek, stosownie do przepisu art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Przepis art. 28 ust. 2 ustawy wymaga bowiem, aby zaistniała całkowita nieściągalność składek (wyrok NSA z 15.07.2008 r., II GSK 262/08, LEX nr 490628).

Zgodnie z art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. całkowita nieściągalność będzie miała miejsce wtedy, kiedy naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdzi brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Takie stwierdzenie nie nastąpiło. Jedynie doszło do umorzenia postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Miechowie 8 listopada 2016r. z powodu braku środków. Postępowanie to może być jednak kontynuowane. Z uwagi na fakt, że w 2016r. nastąpiło stwierdzenie braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, organ dokonał analizy, możliwości spłaty zadłużenia w przyszłości, która to analiza może być prowadzona właśnie dopiero po stwierdzeniu przesłanki bezskuteczności egzekucji, w przypadku przesłanki z pkt 5. W niniejszej sprawie organy trafnie doszły do wniosku, że jednak istnieje majątek z którego można prowadzić egzekucje. W 2016r. doszło do umorzenia postepowania egzekucyjnego, z uwagi na fakt, że wówczas skarżący nie pobierał renty rodzinnej, nie pobierał również zasiłku dla bezrobotnych, był bezrobotny i utrzymywał się jedynie z prac dorywczych nieuchwytnych dla organu egzekucyjnego. Natomiast na kanwie niniejszej sprawy ZUS wskazało, że skarżący jest współwłaścicielem trzech nieruchomości, jak również otrzymuje rentę rodziną. Renta ta umożliwia mu ponoszenie wydatków związanych z utrzymaniem, leczeniem oraz na pokrywanie zobowiązań pieniężnych wynikającego ze zobowiązania prywatnego. Co więcej skarżący dokonuje spłat zgodnie z zawartą z organem umową ratalną. Dopóki istnieje możliwość prowadzenia czynności egzekucyjnych, organ rentowy, działając jako wierzyciel, nie może stwierdzić, że zachodzi przesłanka nieściągalności zadłużenia i zaniechać prób jego wyegzekwowania.

Prawidłowo Organ rentowy stwierdził, że przesłanka opisana w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. również nie zachodzi - nie można bowiem jednoznacznie stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne uległo zawieszeniu na skutek zawarcia przez skarżącego układu ratalnego, a skarżący wywiązuje się ze spłat. Należy wskazać, że w orzecznictwie przyjmuje się, że dopóki istnieją niewykorzystane dotychczas możliwości wyegzekwowania zaległości, dopóty jej umorzenie przed ich wyczerpaniem byłoby sprzeczne z interesem publicznym (wyrok WSA w Krakowie z 11.08.2023 r., I SA/Kr 462/23, LEX nr 3658757). Należy również odkreślić, że organy wzięły pod uwagę sytuacje rodzinna skarżącego, a mianowicie fakt, że skarżący ma dwóch synów, którzy są względem niego zobowiązani do alimentacji. Jak również fakt, że skarżący nie korzysta z pomocy społecznej.

Przechodząc z kolei na grunt § 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w niniejszej sprawie może mieć zastosowanie jedynie przesłanka określona w jego pkt 3, to jest istnienie przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W tym aspekcie należy stwierdzić, że okoliczność ta może zostać uwzględniona jedynie w sytuacji, gdy ma charakter pozbawiający zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W przypadku gdy zobowiązany, mimo istnienia przewlekłej choroby, uzyskuje dochody wspomniana podstawa umorzenia nie ma zastosowania. Choć problemy zdrowotne skarżącego są udokumentowane i stanowią znaczne utrudnienie w codziennej egzystencji, to jednak skarżący nie udowodnił takich problemów ze zdrowiem, które wykluczałyby go całkowicie i trwale z aktywności zawodowej. Skarżący nie legitymuje się orzeczeniem o niezdolności do pracy ani o znacznym stopniu niepełnosprawności. Może więc podjąć zatrudnienie, przy czym nie musi ono być zgodne z preferencjami, czy kwalifikacjami skarżącego. Skarżący natomiast nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów, z których wynikałyby przeciwskazania do podjęcia wszelkiej pracy zarobkowej. Również stan zdrowia matki skarżącego (która w niniejszej sprawie jest jego pełnomocnikiem) nieuniemożliwia podjęcia zatrudnienia. Matka skarżącego nie legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności i jest osoba samodzielną, pomimo że cierpi na określone choroby. Nie ma więc konieczności rezygnacji przez skarżącego z podjęcia zatrudnienia ze względu na stan zdrowia matki, która może zostać sama w domu, w czasie, gdy skarżący by pracował.

W konsekwencji uznać należy, że w rozpatrywanej sprawie, organ prawidłowo przeanalizował i uwzględnił stan majątkowy, sytuację ekonomiczną, rodzinną, a także zdrowotną skarżącego oraz jego matki wskazując, z jakich powodów odmówił umorzenia zaległych składek. Prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem reguł w nim obowiązujących, a w szczególności z poszanowaniem art. 7, art. 11, art. 77 i art. 80 k.p.a. Organ ustosunkował się do wszystkich okoliczności faktycznych i dowodów podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania, a także ocenił zebrany materiał dowodowy w sposób kompletny, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czyniąc tym samym zadość art. 107 § 3 k.p.a. W sprawie ocena dokonana przez organ mieściła się w ramach przyznanego organom uznania administracyjnego. Wynik tej oceny, mimo że niezgodny z oczekiwaniami skarżącego, nie może oznaczać, że przeprowadzone postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.