Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 25/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-09-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 93 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędzia WSA del. Iwona Kosińska Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 1 września 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 751/08 w sprawie ze skargi R.K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej wysokość zwrotu kosztów kształcenia w szkole wojskowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 września 2008 r. syng. akt II SA/Wa 751/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R.K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja tegoż organu z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...]. Odmawiały one stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2006 r. nr [...] i utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Wojskowej Akademii Technicznej z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...], zobowiązujących R.K. do zwrotu równowartości kosztów nauki w zakresie zakwaterowania, umundurowania, wyżywienia oraz nieodpłatnych środków pieniężnych i rzeczowych otrzymanych w związku z nauką w czasie Studiów w Wyższej Akademii Technicznej. Decyzje o zwrocie kosztów zostały wydane w związku z tym, iż Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego rozkazem z dnia [...] lutego 2006 r., na wniosek Komendanta Wojskowej Akademii Technicznej, zwolnił R.K. ze służby kandydackiej, wskutek niespełniania wymogów określonych w regulaminie nauki. We wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o zwrocie kosztów, wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy odmowy stwierdzenia nieważności i skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R.K. zarzucał rażące naruszenie prawa polegające na tym, iż w podstawie prawnej decyzji o zwrocie kosztów został podany rozkaz Nr [...] Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] stycznia 2006 r., który nie dotyczył zwolnienia go ze służby kandydackiej.

Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd wskazał jakie przesłanki przewiduje art. 156 § 1 K.p.a., stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności decyzji i wyjaśnił, że jeśli idzie o rażące naruszenie prawa, to decyduje oczywistość naruszenia i zakres jego wpływu na sposób załatwienia sprawy, zatem aby mówić o takim naruszeniu, treść decyzji musi pozostawać w sprzeczności z przepisami prawa, mającymi zastosowanie w sprawie poprzez proste ich zestawienie. W niniejszej sprawie art. 135 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) przewidywał obowiązek zwrotu równowartości kosztów otrzymanych w związku z nauką w przypadku zwolnienia ze służby z przyczyn określonych w art. 134 ust. 1 pkt 1 i 4-9 tej ustawy, a w sprawie niewątpliwe jest, że R.K. został ze służby zwolniony, zatem spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 135. Natomiast powołanie w podstawie prawnej decyzji o zwrocie rozkazu personalnego dot. innych osób należy traktować jako oczywistą omyłkę, zaś brak jej sprostowania nie oznacza, że zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o zwrocie.

Reprezentowany przez radcę prawnego, R.K. wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania i zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), to jest przepisów:

art. 93 ust. 2 Konstytucji RP poprzez uznanie, że przyjęcie za podstawę prawną decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. Komendanta Wojskowej Akademii Technicznej rozkazu nr [...] Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] stycznia 2006 r. nie narusza tego przepisu, w sytuacji, gdy z przepisu tego wynika wniosek wręcz przeciwny z tego powodu, że jeżeli zarządzenia ministrów nie mogą stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, to tym bardziej nie może takiej podstawy stanowić rozkaz organu administracji publicznej;

art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 107 K.p.a. w sytuacji, gdy przepis art. 107 K.p.a. enumeratywnie wskazując składniki decyzji administracyjnej nie przewiduje możliwości umieszczenia w niej elementów informacyjnych, a taki charakter przypisywany został rozkazowi nr [...] Szefa Sztabu Generalnego WP;

2) naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), to jest przepisów postępowania ujętych w:

art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 141 § 4 przez nieuwzględnienie skargi mimo dającego się stwierdzić naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest z powodu dowolnej i niedostatecznie uzasadnionej materiałami sprawy oceny prawnej, że nie doszło do rażącego naruszenia przez organ administracji publicznej przepisów prawa wskazywanych w skardze, lecz do oczywistej omyłki na skutek powołania w podstawie prawnej rozstrzygnięcia rozkazu nr [...] Szefa Sztabu Generalnego z dnia [...] stycznia 2006 r. o zwrocie kosztów (w tym zakresie w wyroku prawdopodobnie błędnie oznaczono ten akt administracyjny), a ponadto art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.), art. 8 K.p.a. oraz art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. przy rozstrzyganiu sprawy skarżącego i niewyjaśnienie w uzasadnieniu w sposób przejrzysty zajętego stanowiska, a w szczególności wobec nieuzasadnienia ocen prawnych zawartych w uzasadnieniu wyroku i w danej sytuacji bez wyjaśnienia spornych kwestii co do faktów przedwczesnego, skoro w rzeczywistości Komendant WAT w Warszawie wbrew zasadom określonym w § 38 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2004 r. nie ustalił równowartości faktycznie poniesionych przez resort obrony narodowej kosztów na utrzymanie i naukę skarżącego, jako kandydata na żołnierza zawodowego za okres od dnia [...] sierpnia 2001 r. do dnia [...] marca 2006 r. podlegających zwrotowi, a jedynie uśrednione szacunkowo koszty (ujęte w ewidencji księgowej) przyjęte dla danego etatu kalkulacyjnego, a nie realnie poniesione na osobę skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

W istocie w całym postępowaniu, nadzorczym, sądowoadministracyjnym i ze skargi kasacyjnej, podstawowym zarzutem mającym świadczyć, iż decyzje zobowiązujące R.K. do zwrotu kosztów nauki rażąco naruszają prawo było to, że powołano w ich podstawie prawnej rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby kandydackiej niedotyczący skarżącego, choć w skardze kasacyjnej podniesiono też, że nie ustalona została równowartość faktycznie poniesionych kosztów na naukę, a jedynie uśrednione szacunkowo koszty. Zarzut ten nie został jednak niczym uzasadniony i nie wykazano jakby istotnie miały się kształtować rzeczywiste koszty, nadto został podniesiony dopiero w skardze kasacyjnej, przy czym jako zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd prawa procesowego, podczas gdy wadliwe ustalenie kosztów, w takim aspekcie jak to przedstawiono w skardze kasacyjnej, może być wynikiem naruszenia prawa materialnego. Z zarzutu tego wynika bowiem, że nie chodzi o błędy w ustaleniach faktycznych (np. czas nauki), ale o błędne zasady przyjęcia kosztów szacunkowych, wg skarżącego, a nie rzeczywistych. Zarzut ten nie jest więc usprawiedliwiony.

Natomiast co do istoty sprawy, tj. błędngo powołania rozkazu personalnego, bowiem to był jedyny zarzut podnoszony w całym postępowaniu, to zgodzić należy się tak z Wojewódzkim Sądem, jak i z Ministrem, że taki błąd nie może skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji o zwrocie kosztów.

Rację ma Wojewódzki Sąd Administracyjny, że powołanie w podstawie prawnej decyzji pierwszej instancji o zwrocie kosztów innego rozkazu aniżeli dotyczącego skarżącego, należy traktować jako oczywistą omyłkę, która powinna była zostać sprostowana. Jednak ani ta omyłka, co do której nie ma wątpliwości, że nosi cechy oczywistości, ani brak jej sprostowania nie czyni decyzji o zwrocie nieważnymi.

Zgodzić się należy ze skarżącym, że rozkaz personalny dot. zwolnienia ze służby, czy to dotyczący skarżącego, czy innych osób nie powinien być powołany w podstawie prawnej decyzji o zwrocie kosztów nauki, bowiem nie on stanowił materialnoprawną podstawę tych decyzji. Wydanie ich było bowiem prostą sprawą konsekwencją rozkazu o zwolnieniu ze służby, zatem konieczne było tylko odniesienie się do niego w uzasadnieniu decyzji, co też się w tych uzasadnieniach znalazło, z prawidłowym oznaczeniem rozkazu, tj. dotyczącym skarżącego. Jednak powołanie w podstawie rozkazu o zwolnieniu już bez względu na to czy prawidłowo czy też nie, nie powoduje, jak chce skarżący, że jest on podstawą decyzji o zwrocie, co jest sprzeczne z art. 93 ust. 2 Konstytucji, gdyż decyzja musi mieć oparcie w przepisach powszechnie obowiązujących. Jak powiedziano wyżej jest to pomyłka, gdyż z jednej strony rozkaz przywołany nie dotyczy skarżącego, z drugiej nie powinien znaleźć się w podstawie prawnej decyzji, bowiem nią nie był. Jednak taki element decyzji, tj. jej podstawy prawnej, nie nosi cech naruszenia prawa, które mogłoby skutkować uchyleniem decyzji, tym bardziej stwierdzeniem jej nieważności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie miał zatem podstaw do uchylenia decyzji nadzorczych i nie naruszył przepisów wskazanych w podstawach skargi kasacyjnej. Zarzuty skargi należy uznać za nieusprawiedliwione wobec prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu, bez konieczności odnoszenia się do sposobu ich przedstawienia w skardze kasacyjnej w świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), bowiem pozwalały one na zajęcie się istotą sprawy.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 183 ww. ustawy.