Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2307/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1716
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o  przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo  własności tych gruntów

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Mariola Kowalska (spr.) Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Małopolskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 456/22 w sprawie ze skargi B.J., R.J., J.K., B.K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 18 stycznia 2022 r. nr WS-VI.7581.26.2021.BP w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, 2. zasądza od B.J., R.J., J.K., B.K. solidarnie na rzecz Wojewody Małopolskiego kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 10 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 456/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi B.J., R.J., J.K. i B.K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z 18 stycznia 2022 nr: WS-VI.7581.26.2021.BP w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżących solidarnie kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Przedmiotem oceny Sądu I instancji była decyzja Wojewody Małopolskiego z 18 stycznia 2022 roku, znak: WS-YI.7581.26.2021.BP, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z 8 października 2021 r. znak: GS-17.6826.4.10.2021.ŁŻ o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa, oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] o łącznej pow. [...] m2 (powstałych z podziału działki nr [...], objętej księgą wieczystą nr [...]), poł. w obr. [...], jedn. ewid. [...], na rzecz B.J. i R.J. w udziale 1/2 części oraz J.K. i B.K. w udziale 1/2 części. Kontrolowane decyzje zostały wydane w wyniku rozpatrzenia wniosków skarżących z 23 lipca oraz z 6 sierpnia 2021 r. Z dokumentacji zebranej w sprawie wynikało, że umową z 17 marca 2005 r. wskazane wyżej osoby nabyły udziały w prawie użytkowania wieczystego działki nr [...] o pow. [...] m², wraz z prawem własności budynku stanowiącego odrębną nieruchomość: magazynu olejów i smarów o kubaturze [...] m3, oddanej w użytkowanie wieczyste na 99 lat do dnia 5 grudnia 2089 r. W akcie notarialnym wskazano, że wnioskodawcy prowadzą działalność gospodarczą pod nazwą "[...] " K.J. oraz [...] J.B. W ust. V i VI i str. 6 ww. aktu notarialnego nabywcy oświadczyli, że udziały te kupują za pieniądze pochodzące z ich majątków wspólnych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W ust. XI umowy znajduje się zapis: "Kupujący postanawiają, że w ramach nabytych udziałów B. i J.K. użytkować będą połowę budynku magazynowego usytuowanego po stronie zachodniej działki, zaś R. i B.J. połowę budynku rogożynowego usytuowanego po stronie wschodniej działki."

Według informacji zamieszczonej w bazie danych Ewidencji Gruntów i Budynków ww. nieruchomość jest oznaczona jako użytek o symbolu "Ba" - tereny przemysłowe o łącznej pow. [...] ha, a usytuowany na niej rodzaj budynków określono jako: budynki handlowo-usługowe oraz pozostałe budynki niemieszkalne.

Organ I instancji wskazał, że dla właściwego rozpatrzenia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, niezbędnym jest ustalenie przez organ administracyjny, czy w konkretnej sprawie jej stan faktyczny pozwala na stwierdzenie, że zostały zrealizowane zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe przesłanki takiego przekształcenia. Konieczne jest zatem jednoznaczne wyjaśnienie czy osoba występująca z wnioskiem o przekształcenie mieści się w katalogu podmiotów posiadających legitymację do występowania z takim wnioskiem, a w dalszej kolejności - czy nieruchomość objęta wnioskiem należy do jednej z kategorii nieruchomości wskazanych w dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (dalej też jako "ustawa z 29 lipca 2005 r.").

Organ także zwrócił uwagę na konieczność łącznego spełnienia zarówno podmiotowych jak i przedmiotowych przesłanek przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości powoduje, iż w sytuacji stwierdzenia przez organ prowadzący postępowanie braku realizacji którejkolwiek ze wspomnianych przesłanek organ ten jest zobligowany do wydania decyzji odmawiającej takiego przekształcenia.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. osoby fizyczne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod zabudowę na cele mieszkaniowe lub pod zabudowę garażami oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na cele inne niż rolne.

W myśl natomiast art. 1 ust. 1a ustawy z 29 lipca 2005 r. z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić również osoby fizyczne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r. lub na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. poz. 279 oraz z 1985 r. poz. 99).

Z całości dokumentów zgromadzonych w postępowaniu wynikało, że w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., tj. 13 października 2005 r., ww. nieruchomość pozostawała we współużytkowaniu wieczystym osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą stanowiąc nieruchomość zabudowaną na cele komercyjne (aktualnie warsztat montażu instalacji LPG w samochodach oraz warsztat blacharski). Przy czym jak wskazał organ, dla oceny przesłanek irrelewantna prawnie pozostaje kwestia, że z uwagi "na zmianę stosunków lokalnych" dalsze prowadzenie przez wnioskodawców działalności nie będzie możliwe oraz to, iż planują oni w przyszłości wykorzystać nieruchomość pod zabudowę mieszkaniową.

Biorąc powyższe pod uwagę organ wskazał, że wnioskodawcy mogliby uzyskać przekształcenie w trybie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. wyłącznie będąc właścicielem wyodrębnionego lokalu w budynku mieszkalnym lub garażowym, którego udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego, warunek ten w niniejszej sprawie nie został jednak spełniony.

Mając to na względzie organ I instancji stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość nie mieści się w kategorii nieruchomości do przekształcenia ani we wskazanej dacie ani też w chwili wydania decyzji, okoliczność ta jest wystarczająca do uznania, że występujące z wnioskiem podmioty nie uzyskały prawa do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.

Ponadto organ wskazał, że w istniejącym stanie prawnym użytkownik wieczysty nie mogący zrealizować swojego roszczenia na podstawie tej ustawy ma możliwość nabycia prawa własności nieruchomości zgodnie z dyspozycją art. 32 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2020 poz. 1990 ze zm.). Co do zasady w myśl tej regulacji nieruchomość gruntowa stanowiąca własność Skarbu Państwa może być sprzedana użytkownikowi wieczystemu za zgodą wojewody.

Od powyższej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa odwołanie złożyli J. i B. K. oraz B. i R.J.

Wojewoda Małopolski uznał, że przedmiotowa nieruchomość nie mieści się w kategorii nieruchomości do przekształcenia ani we wskazanej dacie ani też w chwili wydania decyzji, a okoliczność ta jest wystarczająca do uznania, że występujące z wnioskiem podmioty nie uzyskały prawa do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w trybie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, iż objęta wnioskiem nieruchomość przeznaczona jest pod zabudowę na cele mieszkaniowe w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 918/10, zgodnie którym "stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 174, poz. 1459 ze zm.), dalej nazywanej ustawą o przekształceniu, stanowiącego materialnoprawną podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia, osoby fizyczne będące w dniu jej wejścia w życie użytkownikami wieczystymi (lub następcy prawni takich użytkowników wieczystych) nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. W przepisie tym określony został zatem zarówno zakres podmiotowy jak i zakres przedmiotowy unormowanego nim przekształcenia. W świetle tego uregulowania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą ubiegać się skutecznie osoby fizyczne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi (lub osoby będące następcami prawnymi takich osób fizycznych) nieruchomości, które należą do jednej z trzech kategorii wskazanych w zakresie przedmiotowym omawianego przepisu. Mianowicie jako podlegające przekształceniu na podstawie art. 1 ust. 1 ustawodawca wymienił: 1) nieruchomości zabudowane na cele mieszkaniowe lub zabudowane garażami, albo 2) nieruchomości przeznaczone pod tego rodzaju zabudowę, oraz 3) nieruchomości rolne. Uogólniając intencję ustawodawcy można wobec tego powiedzieć, że nieruchomościami, które podlegają przekształceniu na podstawie art. 1 ust. 1 są nieruchomości zabudowane na określony w tym przepisie cel, nieruchomości niezabudowane, ale przeznaczone pod zabudowę na ten określony cel oraz nieruchomości rolne. Z powyższego wynika, że ustalenie celu zabudowy na jaki ma być przeznaczona nieruchomość odnosi się wyłącznie do nieruchomości niezabudowanych. W przypadku zaś nieruchomości zabudowanych na inny cel niż mieszkaniowy lub niezabudowanych garażami, okoliczność późniejszego ich przeznaczenia pod zabudowę na cele mieszkaniowe lub pod zabudowę garażami jest bezprzedmiotowa dla rozstrzygnięcia wniosku o przekształcenie, a zatem nie daje podstawy do jego uwzględnienia. Tak więc nieruchomość oddana w użytkowanie wieczyste i zabudowana w dniu 13 października 2005 r. budynkiem warsztatowym lub usługowym nie może być przedmiotem przekształcenia na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu niezależnie od tego, jak w okresie późniejszym będzie kształtowało się przeznaczenie tej nieruchomości".

Wojewoda Małopolski wskazał, iż niezależnie od ustaleń planu miejscowego przedmiotowa nieruchomość nie podlega przekształceniu, bowiem stanowiła ona w dacie 13 października 2005 r. tereny przemysłowe, zabudowane budynkami o charakterze handlowo-usługowym, a ponadto została nabyta i była wykorzystywana w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Sam zamiar zmiany sposobu użytkowania przedmiotowej nieruchomości, który aktualnie powzięli użytkownicy wieczyści ze względu na zlokalizowanie w najbliższej okolicy licznych budynków mieszkalnych, co uniemożliwia dalsze prowadzenie działalności gospodarczej, nie mógł mieć w omawianej sytuacji istotniejszego znaczenia. W związku z tym Wojewoda wydał w dniu 18 stycznia 2022 roku decyzję utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z 8 października 2021 r. znak: GS-17.6826.4.10.2021.ŁŻ.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu skargi uznał ją za uzasadnioną. Sąd wyjaśnił, że od 1 stycznia 2019 r. uwłaszczenie użytkowników wieczystych prawem własności nieruchomości może nastąpić na podstawie ustawy z 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, oraz ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów.

Zaskarżoną decyzją z 8 stycznia 2022 r. Wojewoda Małopolski rozstrzygnął, że nieruchomość, będąca w użytkowaniu wieczystym skarżących nie mieści się w kategorii nieruchomości do przekształcenia ani według stanu na dzień 13 października 2005 r. ani też w chwili wydania decyzji, a okoliczność ta jest z kolei wystarczająca do uznania, że występujące z wnioskiem podmioty nie uzyskały prawa do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w trybie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Wydając powyższą decyzję Wojewoda Małopolski pominął jednak normę art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, zgodnie z którą w przypadku, gdy postępowanie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego prowadzone na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. nie zakończy się do dnia 31 grudnia 2021 r. wydaniem decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, przekształcenie następuje z dniem 1 stycznia 2022 r. zgodnie z zasadami określonymi w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. W takim przypadku wysokość opłaty jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu 1 stycznia 2022 r.

Na gruncie przedmiotowej sprawy nie budzi wątpliwości, że postępowanie prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. nie zakończyło się do dnia 31 grudnia 2021 r. W związku z tym organ był obowiązany do zbadania czy zachodzą podstawy do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie w oparciu o zapisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, lecz na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów.

Pomimo jednak brzmienia art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Wojewoda rozstrzygał w oparciu o zapisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.

Sąd uznał, że organ dokonał błędnych ustaleń faktycznych czym naruszył art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a., a także naruszył przepis art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r., orzekając w oparciu o zapisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Powyższe uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł Wojewoda Małopolski skarżąc wyrok w całości.

Na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 oraz art. 188 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub rozpoznane skargi, w razie uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a oświadczył, że zrzeka się rozprawy.

Skarżący kasacyjnie organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy przez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., poprzez uznanie, że zaskarżona decyzja narusza przepis art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (tekst jedn. Dz.U. z 2022, poz.1495) poprzez pominięcie tej normy w postępowaniu zakończonym przedmiotową decyzją.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wnieśli o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – a więc niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego konkretyzacji przez sformułowanie zarzutów kasacyjnych.

W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przyczyny nieważności postępowania sądowego, jak również nie zaistniały podstawy do zastosowania art. 189 p.p.s.a. W związku z powyższym rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej ograniczono do oceny zasadności podniesionego zarzutu kasacyjnego.

Skargę kasacyjną w niniejszej sprawie oparto na przesłance określonej w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że organy administracji naruszyły art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (tekst jedn. Dz.U. z 2022, poz.1495) poprzez pominięcie tego przepisu w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją.

Podniesiona w skardze kasacyjnej argumentacja jest zasadna i daje podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zaskarżonym wyrokiem Sąd I instancji uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego z 18 stycznia 2022 r. nie dokonując oceny merytorycznej wydanych decyzji (odmownych). Sąd powołał się przy tym na normę wynikającą z art. 26 ust. 2 ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Uznał bowiem, że Wojewoda Małopolski powinien zastosować przepisy ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, która weszła w życie w dniu 5 października 2018 r. Wywodząc słuszność swojego stanowiska Sąd I instancji wskazał na treść art. 26 ust. 2 tej ustawy z 2018 r., zgodnie z którą, w przypadku gdy postępowanie, o którym mowa w art. 26 ust. 1 ustawy z 2018 r., prowadzone na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, zmienianej w art. 16 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (ustawą z 2018 r.), nie zakończy się do dnia 31 grudnia 2021 r. wydaniem decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, przekształcenie następuje z dniem 1 stycznia 2022 r. zgodnie z zasadami określonymi w niniejszej ustawie. /.../. Tymczasem, w ocenie Sądu I instancji, błędnie decyzja wydana przez Wojewodę Małopolskiego w tej sprawie oparta została na przepisach ustawy z 2005 r. a nie ustawy z 2018 r.

Naczelny Sąd Administracyjny dokonując oceny stanu prawnego jaki powinien mieć w sprawie zastosowanie za słuszny uznał zarzut skargi kasacyjnej wskazujący, że przepis art. 26 ust. 2 ustawy z 2005 r. odnosił się do innej kategorii nieruchomości zabudowanych niż te, które były przedmiotem postępowania w sprawie. Sąd I instancji, rozważając zastosowanie art. 26 ust. 2 ustawy pominął bowiem okoliczność, że przepis ten wprost odwołuje się do postępowań objętych dyspozycją art. 26 ust. 1 ustawy z 2018 r. Zgodnie z tym przepisem, "Postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe, w rozumieniu art. 1 ust. 2, wszczęte na podstawie ustawy zmienianej w art. 16 w brzmieniu dotychczasowym i niezakończone decyzją ostateczną do dnia 31 grudnia 2018 r., umarza się, jeżeli użytkownik wieczysty lub współużytkownicy wieczyści, których suma udziałów wynosi co najmniej połowę, nie złożą do dnia 31 marca 2019 r. organowi, o którym mowa w tej ustawie, oświadczenia o prowadzeniu dalszego postępowania na podstawie ustawy zmienianej w art. 16 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą."

W świetle dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego i ustaleń organów administracji, przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest budynkami wykorzystywanymi na cele usługowe - warsztat montażu instalacji LPG w samochodach oraz warsztat blacharski, w ramach prowadzonej przez skarżących działalności gospodarczej. Sąd I instancji ustaleń tych nie zakwestionował.

Słusznie zatem autor skargi kasacyjnej podniósł, iż przepis przejściowy zawarty w art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z 2018 r. nie ma zastosowania wobec nieruchomości zabudowanych budynkami o innym charakterze niż mieszkaniowy.

Dlatego, wbrew wywodom zawartym w uzasadnieniu wyroku, nie można było przyjąć, że postępowanie w sprawie prowadzone powinno być na podstawie ustawy z 2018 r. Z niezrozumiałych przyczyn Sąd I instancji w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku stwierdził, że w jego ocenie przepis przejściowy zawarty w art. 26 ust. 2 ustawy ma w sprawie zastosowanie, przy czym w żaden sposób swojego stanowiska nie uzasadnił. Przyjęte przez Sąd Wojewódzki stanowisko oznaczałoby, iż przy wydawaniu decyzji merytorycznych organ administracji musiałby stosować ustawę określającą sposób i tryb przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z pominięciem sposobu zagospodarowania tych gruntów.

Na marginesie sprawy zauważyć należy, że orzeczenie to zostało wydane z naruszeniem art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd Wojewódzki, uchylił się bowiem od dokonania pełnej i adekwatnej – względem zastosowanej przez skarżony organ podstawy prawnej – kontroli materialnoprawnej legalności zaskarżonej decyzji. Tego rodzaju wada uzasadnienia wyroku stanowiła przeszkodę do przeprowadzenia jego efektywnej kontroli instancyjnej, jak również przesądziła o braku możliwości przejęcia sprawy sądowoadministracyjnej do merytorycznego rozstrzygnięcia w instancji kasacyjnej.

W tym stanie rzeczy, mając na względzie całość podniesionej argumentacji oraz działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku oraz przekazaniu sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Ponownie rozpoznając sprawę w jej całokształcie, Sąd Wojewódzki uwzględni wyrażone powyżej oceny interpretacyjne (art. 190 p.p.s.a.) i dokona oceny legalności zaskarżonej decyzji na tle ustalonego stanu faktycznego sprawy.

O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 203 pkt 2 tej ustawy.