Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 284/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6046 Inne koncesje i zezwolenia
Hasła tematyczne: Opłaty administracyjne
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy: article: art. 111 ust. 1 ,7. 8, art. 18 ust. 1, 10, 12
journal: Dz.U. 2007 nr 70 poz 473
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jedn.
article: art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1  3
journal: Dz.U. 2003 nr 203 poz 1966
law: Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
article: art. 60, art. 67 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 305
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 6 września 2023 r. sprawy ze skargi W. W. na czynność Burmistrza Miasta z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Burmistrza Miasta na rzecz skarżącego W. W. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W. W. (dalej: "Strona", "Skarżący") pismem z [...] lutego 2023 r., skierowanym do Urzędu Miejskiego w T., na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U.2023.165 t.j.; dalej: "u.w.t.p.a.") wystąpił z wnioskiem o zwrot opłat za wydane na jego rzecz zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych za lata 2012-2022 dla punktu przy ul. [...], w wysokości proporcjonalnej od momentu udzielenia zezwoleń, do dnia ich wygaśnięcia.

W uzasadnieniu wniosku – powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych - Strona wskazała, że zgodnie z art. 111 ust. 8 u.w.t.p.a. w roku nabycia zezwolenia lub utraty jego ważności, opłaty, o których mowa w ust.1-5 dokonuje się w wysokości proporcjonalnej do okresu ważności zezwolenia. W sytuacji, gdy w związku ze złożonym wnioskiem o rezygnacji z udzielonych zezwoleń, określone w art. 111 ust. 1 ww. ustawy uprawnienie wygasło, zwrot uiszczonej ponad czas obowiązywania zezwolenia stanowi, w zw. z art. 111 ust. 8 ww. ustawy, obowiązek gminy, który nie może być warunkowany złożeniem wniosku w tym przedmiocie przez osobę zawiadamiająca organ o rezygnacji ze zwolnienia.

Pismem z [...] marca 2023 r. Strona wniosła ponaglenie w sprawie zwrotu opłat

za zezwolenia na sprzedaż alkoholu wskazując w jego treści na brak odpowiedzi

na wniosek z [...] lutego 2023 r.

W odpowiedzi pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r. Burmistrz [...]

(dalej: "Organ") wyjaśnił, że przedmiotowy wniosek nie znajduje uzasadnienia prawnego i nie może zostać uwzględniony. Zaznaczył, że nie budzi wątpliwości, że w chwili dokonania przez Stronę przedmiotowych opłat za lata 2012-2022, były one należne. Natomiast wygaśnięcie decyzji o zezwoleniu na sprzedaż alkoholu w związku z likwidacją punktu sprzedaży nie spowodowało zaś, że opłaty te stały się nienależne. Jak dalej wskazał Organ dokonanie zwrotu takiej opłaty byłoby możliwe tylko wówczas, gdyby istniała ustawowa regulacja przesłanek zwrotu.

W ocenie Organu wygaśnięcie zezwolenia na podstawie art. 111 ust. 8 u.w.t.p.a. nie uzasadnia dokonania zwrotu uiszczonej opłaty w wysokości proporcjonalnej do okresu ważności zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, albowiem powołany przepis stanowi o zasadach dokonywania opłat, a nie ich zwrotu.

Tym samym Organ przyjął, że art. 111 ust. 8 u.w.t.p.a., nie ma zastosowania

do zwrotu opłaty i na poparcie tego przywołał orzecznictwo sądowe.

W skardze wywiedzionej na czynność Burmistrza Miasta z 6 kwietnia

2023 r., o sygn. [...] Strona zaskarżonej czynności zarzuciła naruszenie art. 111 ust. 8 u.w.t.p.a., poprzez jego niezastosowanie i niezwrócenie Skarżącemu opłat wniesionych za korzystanie z pozwoleń sprzedaż napojów alkoholowych w latach 2012-2022 r., mimo że we wskazanych latach udzielane Skarżącemu zezwolenia obowiązywały wyłącznie przez część danego roku kalendarzowego.

Skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie

art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634 t.j.; dalej: "P.p.s.a."), stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a a także zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu zarzutu skargi Skarżący wskazał, że zwrot opłaty uiszczonej ponad czas obowiązywania zezwolenia stanowi, w związku z przepisem art. 111 ust. 8 u.w.t.p.a., obowiązek gminy, który nie może być warunkowany złożeniem wniosku w tym przedmiocie przez osobę zawiadamiającą organ o rezygnacji z zezwolenia. Skarżący podkreślił, że przedmiotowa opłata, jest opłatą za korzystanie z zezwolenia, nie zaś opłatą za jego udzielenie, co wprost wynika z treści ust. 1 wskazanego artykułu. Konsekwencją opłaty ukształtowanej w powiązaniu z korzystaniem z zezwolenia jest przepis art. 111 ust. 8 u.w.t.p.a. Z uwagi na wynikającą z tego przepisu zasadę uiszczenia opłaty w wysokości proporcjonalnej do okresu ważności zezwolenia, w przypadku wygaśnięcia zezwolenia, opłata uiszczona za okres po wygaśnięciu zezwolenia staje się opłatą nienależną i podlega zwrotowi, albowiem w sytuacji wygaśnięcia zezwolenia, a zatem niekorzystania z niego, gmina traci z mocy w art. 111 ust. 8 u.w.t.p.a. tytuł prawny do opłaty uiszczonej za czas po wygaśnięciu uprawnienia. W tym kontekście zarządzenie zwrotu opłaty nienależnej w ocenie Skarżącego jest konieczne.

Skarżący dodał, że Organ nie kwestionuje faktów wygaśnięcia ww. zezwoleń

i uiszczenia za nie opłat przez Skarżącego jednakże Organ nie wskazał w jakich wysokościach opłaty te były uiszczone przez Skarżącego oraz w jakich konkretnych okresach w danym roku kalendarzowym zezwolenia te były ważne (od momentu

ich udzielenia do momentu ich wygaśnięcia). Z tego też powodu, na wypadek uwzględnienia przez Sąd niniejszej skargi, Skarżący wniósł o zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania w tym zakresie.

W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w ww. piśmie z [...] kwietnia 2023 r. Jednocześnie Organ, w związku z zawartym w skardze wnioskiem Skarżącego o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a., nie zażądał przeprowadzenia rozprawy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2023.2492 t.j.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 P.p.s.a., wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do treści art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie; kontrola

ta – z określonymi wyjątkami - obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (§ 2 pkt 4). Sąd uwzględniając skargę na taki akt lub czynność, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności (art. 146 § 1 P.p.s.a.). Może przy tym także w wyroku uznać uprawnienie bądź obowiązek wynikające z przepisów prawa (art. 146 § 2 P.p.s.a.).

Stosownie do treści art. 53 ust. 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a.

W rozpoznawanej sprawie sporny akt został doręczony Skarżącemu [...] kwietnia 2023 r. zaś skarga złożona została [...] kwietnia 2023 r. za pośrednictwem operatora pocztowego. Zatem strona prawidłowo zastosowała obowiązujące przepisy prawa i w terminie wniosła skargę.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny zasadności wniosku Skarżącego z [...] lutego 2023 r. o zwrot opłat za wydane na jego rzecz zezwolenia na sprzedaż alkoholi (4,5% oraz piwa, 4,5% do 18% z wyjątkiem piwa, powyżej 18%) za lata 2012-2022 dla punktu przy ul. [...], w wysokości proporcjonalnej od momentu udzielenia zezwoleń, do dnia ich wygaśnięcia.

Jak bowiem twierdzi Skarżący, wskazując, że doszło do wygaśnięcia

ww. zezwoleń, zgodnie z art. 111 ust. 8 u.w.t.p.a. w roku nabycia zezwolenia lub utraty jego ważności, opłaty, o których mowa w ust.1-5 dokonuje się w wysokości proporcjonalnej do okresu ważności zezwolenia. W sytuacji, gdy w związku ze złożonym wnioskiem o rezygnacji z udzielonych zezwoleń, określone w art. 111 ust. 1 ww. ustawy uprawnienie wygasło, zwrot uiszczonej ponad czas obowiązywania zezwolenia stanowi, w zw. z art. 111 ust. 8 ww. ustawy, obowiązek gminy, który nie może być warunkowany złożeniem wniosku w tym przedmiocie przez osobę zawiadamiająca organ o rezygnacji ze zwolnienia.

Z kolei w ocenie Organu w chwili dokonania przez Skarżącego przedmiotowych opłat za lata 2012-2022, były one należne zaś wygaśnięcie decyzji o zezwoleniu na sprzedaż alkoholu w związku z likwidacją punktu sprzedaży nie spowodowało, że opłaty te stały się nienależne. Organ uznaje, że wygaśnięcie zezwolenia na podstawie art. 111 ust. 8 u.w.t.p.a. nie uzasadnia dokonania zwrotu uiszczonej opłaty w wysokości proporcjonalnej do okresu ważności zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, albowiem powołany przepis stanowi o zasadach dokonywania opłat, a nie ich zwrotu.

W powyższym sporze Sąd przyznał rację Skarżącemu.

Na wstępie sąd zauważa, że zarówno Skarżący jak i Organ uzasadniając swoje stanowisko w sprawie odwołali się do orzecznictwa sądów administracyjnych.

Mając powyższe na uwadze Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę wskazuje, że w całości podziela i przyjmuje jako własne stanowisko wyrażone m.in. w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 21 listopada 2008 r., III SA/Gl 1044/08, 28 listopada 2019 r., III SA/Gl 886/19, 7 grudnia 2020 r., III SA/Gl 657/20, 24 lutego 2023 r., III SA/Gl 923/22 oraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 sierpnia 2020 r., II GSK 518/20 (wszystkie wyroki publ.: CBOSA) - stąd w poniższej treści uzasadnienia odniesienie do argumentów w nich zawartych. Tym samym Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę nie podziela odmiennych poglądów, które pojawiły się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym, skoro w ustawie o wychowaniu w trzeźwości brak jest przepisów dotyczących zwrotu opłaty nienależnej, to tym samym brak jest podstaw do żądania zwrotu części opłaty za okres przypadający po wygaśnięciu zezwolenia. Takie stanowisko, na które powołuje się Organ, w ocenie Sądu pozostaje w jaskrawej sprzeczności

z brzmieniem powołanych poniżej przepisów ustawy.

Podstawą rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie są przepisy ww. ustawy

z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, a w szczególności jej art. 111 ust. 1 dotyczący opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Przepis ten upoważnia gminy do pobierania opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w celu pozyskania dodatkowych środków na finansowanie zadań określonych w art. 41 ust. 1, tj. prowadzenie działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz integracją społeczną osób uzależnionych od alkoholu. Opłatę taką wnosi się na rachunek gminy przed wydaniem zezwolenia.

Zgodnie z art. 111 ust. 7 ustawy opłata wnoszona jest na rachunek gminy

w każdym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem, w trzech równych ratach

w terminach do 31 stycznia, 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego. Zgodnie z kolei z art. 111 ust. 4 ww. ustawy przedsiębiorcy, prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych w roku poprzednim, są obowiązani do złożenia, do dnia 31 stycznia, pisemnego oświadczenia o wartości sprzedaży poszczególnych napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży w roku poprzednim.

Należy podkreślić, że przepis wyraźnie stanowi o opłacie za korzystanie

z zezwolenia a nie o opłacie za zezwolenie. Ta uwaga ma w ocenie Sądu fundamentalne znaczenie bowiem łączy opłatę z korzystaniem z zezwolenia, a nie z jego wydaniem.

Wysokość opłat za poszczególne rodzaje zezwoleń określono w art. 111 ust. 2

ww. ustawy. Jednak najistotniejsze znaczenie dla określenia prawidłowej wysokości opłaty w danym roku kalendarzowym, a tym samym opłaty należnej, ma art. 111 ust. 8. W myśl tego przepisu, w roku nabycia zezwolenia lub utraty jego ważności, opłaty,

o których mowa w ust. 1-5, dokonuje się w wysokości proporcjonalnej do okresu ważności zezwolenia. Ta regulacja dodatkowo wzmacnia twierdzenie, że opłata ma związek z korzystaniem z zezwolenia, a nie tylko z jego udzieleniem.

Powołane przepisy regulują zatem wszystkie zagadnienia dotyczące opłaty

za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, a w szczególności ustawowo określają wysokość opłaty należnej w danym roku kalendarzowym.

Należy podkreślić, że mechanizm uiszczenia opłaty został uregulowany w ten sposób, że z jednej strony gmina pobiera opłatę, a z drugiej - przedsiębiorca wnosi opłatę na rachunek gminy, opłata (...) wnoszona jest, dokonuje się (art. 111 ust. 1, 2, 7 i 8). Posługując się tymi zwrotami ustawodawca zobowiązał zatem odpowiednio oba podmioty tj. przedsiębiorcę i gminę do pobrania i terminowego wniesienia opłaty, której wysokość w danym roku kalendarzowym wynika ze wskazanych już przepisów prawa.

Na gruncie omawianej ustawy, jedynie w dwóch wypadkach organ (wójt, burmistrz prezydent miasta) może działać władczo: na podstawie jej art. 18 ust. 1 wydając zezwolenie (odmowę) na sprzedaż napojów alkoholowych lub na podstawie art. 18 ust. 10 cofając zezwolenie, również decyzją.

Wysokość opłaty należnej w danym roku kalendarzowym wynika wprost z zasady wyrażonej w art. 111 ust. 8 ustawy, a decydujące znaczenie mają tutaj dwa ustalenia: data nabycia zezwolenia oraz data utraty ważności zezwolenia. Opłatą należną jest opłata w wysokości proporcjonalnej do okresu ważności zezwolenia w danym roku kalendarzowym.

Problem proporcjonalności pojawia się zatem w dwóch sytuacjach: kiedy przedsiębiorca rozpoczyna działalność – wówczas to opłatę oblicza się w wysokości proporcjonalnej do okresu ważności zezwolenia z zastosowaniem kwot wynikających

z art. 111 ust. 2 ustawy i wpłaca się ją jeszcze przed uzyskaniem zezwolenia. Natomiast druga sytuacja dotyczy utraty ważności zezwolenia, które to pojęcie obejmuje z kolei, dwie sytuacje: cofnięcie zezwolenia z mocy ostatecznej decyzji wydanej na podstawie art. 18 ust. 10 ustawy, oraz wygaśnięcie zezwolenia z mocy prawa na podstawie art. 18 ust. 12, w tym m.in. w wyniku likwidacji punktu sprzedaży, na którą to okoliczność w rozpoznawanej sprawie powołuje się Skarżący.

W obu tych sytuacjach, tj. z dniem kiedy decyzja o cofnięciu zezwolenia staje

się ostateczna, jak również z dniem zaistnienia zdarzenia skutkującego wygaśnięciem zezwolenia, uiszczona wcześniej opłata staje się nienależna za okres przypadający po utracie ważności zezwolenia. W takiej zaś sytuacji, zwrotowi podlega kwota stanowiąca różnicę pomiędzy uiszczoną wcześniej kwotą, a opłatą należną, którą zawsze jest opłata w wysokości proporcjonalnej do okresu ważności zezwolenia.

W ocenie Sądu, skoro ustawa kompleksowo reguluje tryb, zasady i sposób obliczania opłaty, to wbrew stanowisku Organu czyni to w pełnym zakresie, tak pobrania opłaty należnej, jak i zwrotu opłaty nienależnej.

Obowiązek uiszczenia opłaty w prawidłowej wysokości wynika bowiem z mocy prawa, a nie z mocy decyzji administracyjnej ustalającej bądź też określającej wysokość zobowiązania z tego tytułu. Wyliczenie opłaty ma jedynie charakter materialno – techniczny. Skoro omawiana zasada proporcjonalności nie wymagała zdefiniowania,

to ustawodawca uznał tym samym, że zastosowanie mają tutaj zasady ogólne, praktyka jej stosowania w życiu codziennym oraz reguły matematyczne.

Za takim stanowiskiem przemawia fakt, iż w praktyce nie pojawiają się żadne problemy z pobraniem opłaty należnej od przedsiębiorcy, który nabył w danym roku zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych (art. 111 ust. 8), tym samym problematyka w zakresie pobrania pierwszej opłaty nie występuje również w orzecznictwie sądowym.

Bez względu na to, czy zezwolenie dotyczy całego roku kalendarzowego, czy też okresu obejmującego tylko cześć roku (od pewnej daty do końca roku lub od początku roku do pewnej daty), jest tylko jedna opłata należna - w wysokości proporcjonalnej do ważności zezwolenia.

Sąd zauważa ponadto, że w wyroku NSA z 20 sierpnia 2020 r., II GSK 518/20, NSA wyraził pogląd, że skoro opłata, o której mowa w art. 111 ustawy o wychowaniu

w trzeźwości uiszczana jest na rzecz gminy, to nie może egzystować poza budżetem

tej jednostki samorządu terytorialnego, nie może też pozostawać w budżecie gminy kwota z tytułu opłaty nienależnej, a więc opłaty uiszczonej za okres, w którym zezwolenie utraciło byt prawny. Niezbędne jest zatem odwołanie się do przepisów ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1530 t.j.), gdzie w art. 3 ust. 1 pkt 1 wskazano, iż dochodami jednostek samorządu terytorialnego są dochody własne gminy, zaś w art. 4 ust. 1 – 3 wyszczególniono źródła tych dochodów w tym m.in. wpływy z opłat innych [niż wymienione w pkt 2 lit. a) – e)] stanowiących dochody gminy, uiszczanych na podstawie odrębnych przepisów (art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. f) oraz dochody uzyskiwane przez gminne jednostki budżetowe oraz wpłaty od gminnych zakładów budżetowych (art. 4 ust. 1 pkt 3). W świetle treści przywołanego przepisu nie można wyłączyć z grupy dochodów gminy ustanowione art. 111 ustawy o wychowaniu w trzeźwości opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Jak dalej wskazał NSA w ww. wyroku z 20 sierpnia 2020 r. zgodnie z art. 2 § 1 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz.U.2022.2651 t.j.; dalej: "O.p.") przepisy tej ustawy stosuje się do opłaty skarbowej oraz opłat, o których mowa w przepisach o podatkach i opłatach lokalnych. Ustawodawca, wymieniając jako należności, do których znajduje zastosowanie Ordynacja podatkowa, opłatę skarbową oraz opłaty, nie odniósł tych opłat do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych,

lecz wskazał na przepisy o podatkach i opłatach lokalnych. Wśród tych przepisów mieści się art. 111 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i określonej nim opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Nadto w art. 5 ust. 2 ustawy o finansach publicznych, zidentyfikowane zostały dochody publiczne, do których zaliczono m.in. opłaty i inne świadczenia pieniężne, których obowiązek ponoszenia na rzecz m.in. jednostek samorządu terytorialnego wynika z odrębnych ustaw.

Przepis art. 60 ustawy z 28 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U.2023.1270 t.j.; dalej: "u.f.p.") określa – niewyczerpująco – jakiego rodzaju dochody m.in. budżetu jednostki samorządu terytorialnego stanowią środki publiczne będące niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publicznoprawnym, zaś art. 67 ust. 1 nakazuje do spraw wymienionych w art. 60 u.f.p. należności stosować przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postepowania administracyjnego (Dz.U.2023 poz. 775 i 803) i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej.

Należy podkreślić, że opłata, o której stanowi w art. 111 ustawy o wychowaniu

w trzeźwości jest opłatą za korzystanie z zezwolenia, nie zaś opłatą za jego udzielenie, co wprost wynika z treści ust. 1 wskazanego artykułu. Konsekwencją opłaty ukształtowanej w powiązaniu z korzystaniem z zezwolenia jest przepis art. 111 ust. 8 ustawy. Z uwagi na wynikającą z tego przepisu zasadę uiszczenia opłaty w wysokości proporcjonalnej do okresu ważności zezwolenia, w przypadku wygaśnięcia zezwolenia, opłata uiszczona za okres po wygaśnięciu zezwolenia staje się opłatą nienależną i podlega zwrotowi. Bowiem w sytuacji wygaśnięcia zezwolenia, a zatem niekorzystania z niego, gmina traci z mocy w art. 111 ust. 8 ustawy tytuł prawny do opłaty uiszczonej

za czas po wygaśnięciu uprawnienia. W tym kontekście zarządzenie zwrotu opłaty nienależnej jest konieczne. Zwrot opłaty uiszczonej ponad czas obowiązywania zezwolenia stanowi, w związku z przepisem art. 111 ust. 8 ustawy, obowiązek gminy, który nie może być warunkowany złożeniem wniosku w tym przedmiocie przez osobę zawiadamiającą organ o rezygnacji z zezwolenia. Obowiązek zwrotu nadpłaconej opłaty czyli tzw. opłaty nienależnej powstaje zatem następnego dnia po wygaśnięciu decyzji.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał za zasadny zarzut skargi w zakresie naruszenia art. 111 ust. 8 ustawy o wychowaniu w trzeźwości.

Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni wyrażony niniejszym wyrokiem pogląd prawny co do braku podstaw prawnych pozostawania "nadpłaconej" opłaty

za ww. zezwolenie w budżecie gminy. Ustalając fakt i wysokość nadpłaconej ww. opłaty koniecznym jest dokonanie zupełnych ustaleń stanu faktycznego w zakresie okresu korzystania przez Skarżącego z zezwoleń, na wygaśnięcie których powołał

się we wniosku z 20 lutego 2023 r. złożonym w rozpoznawanej sprawie.

Mając na uwadze, że zaskarżona czynność narusza przepisy prawa materialnego, tj.: art. 111 ust. 8 ustawy o wychowaniu w trzeźwości Sąd na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2

i art. 209 P.p.s.a.