Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 770/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji w częściach
Powołane przepisy: article: par. 3 , 4, 8
journal: Dz.U. 2020 poz 382
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
article: art. 10 a ust.1, art. 27 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 2137
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020 (t.j.)
article: art. 151, art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 9 września 2022 r. nr 9011-2022-002796 w przedmiocie przyznania płatności dobrostanowej na 2021 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Lęborku z dnia 28 czerwca 2022 r., nr 0209-2022-001603 w częściach dotyczących odmowy przyznania płatności dobrostanowej na rok 2021 w ramach wariantu 2.1. Dobrostan krów mlecznych – wypas, 2. oddala skargę w pozostałym zakresie, 3. zasądza od Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni na rzecz skarżącego A. T. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 9 września 2022 r. nr 9011-2022-002796 Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Lęborku z dnia 28 czerwca 2022 r. w sprawie odmowy przyznania A. T. płatności dobrostanowej na rok 2021.

Z akt wynikają następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W dniu 4 czerwca 2021 r. strona, za pośrednictwem formularza geoprzestrzennego, złożyła wniosek w formie elektronicznej w aplikacji eWniosekPlus o przyznanie płatności dobrostanowej na rok 2021.

A. T. ubiegał się o przyznanie płatności w wariantach: 2.1 Dobrostan krów mlecznych – wypas oraz 2.2 Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo – zwiększona powierzchnia w budynkach.

Wraz z wnioskiem strona złożyła oświadczenie z dnia 26 maja 2021 r. o braku zmian w planie poprawy dobrostanu zwierząt złożonym w roku poprzednim.

W gospodarstwie przeprowadzono kontrolę administracyjną, w raporcie z której wskazano, że w obu kontrolowanych wariantach stwierdzono naruszenia zarówno w odniesieniu do warunków wypasu, jak i utrzymywania krów w budynkach. W toku kontroli stwierdzono dodatkowo, że w jednej oborze przebywają zwierzęta trzech producentów, którzy mają siedziby swoich stad pod tym samym adresem.

Decyzją z dnia 28 czerwca 2022 r. nr 0209-2022-001603 Kierownik ARiMR odmówił A. T. przyznania płatności dobrostanowej na rok 2021.

W wariancie 2.2. Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo – zwiększona powierzchnia w budynkach stwierdzono, że w stosunku do liczby określonej w planie poprawy dobrostanu zwierząt została przekroczona maksymalna liczba krów o nie więcej niż 5% i przekroczenie trwało dłużej niż 10 % wymaganego okresu. Jako wartość przekroczenia wskazano 1 sztukę i okres przekroczenia obsady od 21 września 2021 r. do 15 listopada 2021 r.

W wariancie 2.1. Dobrostan krów mlecznych – wypas, stwierdzono, że liczba zwierząt objętych wnioskiem wynosi 35 sztuk, a liczba stwierdzonych zwierząt to 32 sztuki. Wskazano, że w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej w dniu 27 czerwca 2022 r. stwierdzono dla zwierząt: [...], [...], [...], zadeklarowanych na załączniku "Rejestr wypasu krów mlecznych" o typie użytkowania kombinowanym, że nie wskazano kierunku użytkowania lub kierunek użytkowania został wskazany po dacie 12 lipca 2021 r. Dnia 24 sierpnia 2021 r. W gospodarstwie strony została przeprowadzona kontrola w ramach działania M 14- Dobrostan Zwierząt, nr dokumentu [...]. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono błąd DBS-KW17, który mówi o tym, że w dniu przeprowadzanej kontroli nie stwierdzono wypasania 34 sztuk krów. Organ zaznaczył, że zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego rolnik jest zobowiązany do przestrzegania odpowiednich obowiązkowych wymogów, o których mowa w art. 33 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013 i które są wskazane w załączniku nr 2 do rozporządzenia. W czasie przeprowadzonej kontroli na miejscu stwierdzono zaś brak przestrzegania następujących wymogów: DBS-KW17_4 - Wypasanie wszystkich utrzymywanych w gospodarstwie rolnym krów mlecznych na zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności, trwałych użytkach zielonych lub gruntach ornych, na których występują trawy lub inne zielne rośliny pastewne, przez minimum 6 godzin dziennie przez minimum 120 dni w okresie od 15 kwietnia do 15 października. Zgodnie z § 14 ust. 2 rozporządzenia dobrostanowego w przypadku stwierdzenia braku przestrzegania odpowiednich obowiązkowych wymogów, zmniejsza się kwotę płatności do Wariant: 2.1 Dobrostan krów mlecznych - wypas, która ma być przyznana. Mając na uwadze powyższe płatność dobrostanowa w ramach Wariant: 2.1 Dobrostan krów mlecznych - wypas została zmniejszona o kwotę w wysokości 5920 zł.

W złożonym odwołaniu A. T. wskazał, że nie zgadza się z odmową przyznania płatności i podkreślił, że spełnia wszystkie warunki jej przyznania w obu zadeklarowanych wariantach. Strona wskazała, że warunek wypasu krów przez 120 dni przez minimum 6 godzin dziennie został spełniony w 120 %. Za żądanie pracowników ARMIR krowy nie zostały wypuszczone w dniu kontroli, ponieważ prosili żeby krów z rana nie wypędzać gdyż będą sprawdzane ich kolczyki. Więc krowy zostały wypuszczone na pastwisko dopiero po kontroli. W odniesieniu do wariantu 2.2. strona wskazała, że głównym warunkiem dobrostanu jest w tym wypadku zachowanie odpowiedniej powierzchni obory i metrażu powierzchni na każde zwierzę. W odniesieniu do zarzucanego stronie zwiększenia obsady bydła - w okresie od 21 września 2021 r. do 15 listopada 2021 r. z 80 planowanych sztuk do stwierdzonych 81 sztuk – A. T. podkreślił, że nawet przy tej obsadzie 81 sztuk zachowane zostały wszelkie normy powierzchniowe, szczegółowo przedstawiając jaką powierzchnię winien zgodnie z normami zapewnić cielętom (25 plus 8 sztuk), jałówkom (4 sztuki) i opasom (37 sztuki). Obora posiada powierzchnię 760 m2, zatem pozostało jeszcze 195 m2 nadwyżki powierzchni, a plan został przekroczony tylko o jedną krowę.

Decyzją z dnia 9 września 2022 r. nr 9011-2022-002796 Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji uznając ją za prawidłową.

Rozpoznając odwołanie Dyrektor ARiMR wskazał mające zastosowanie w sprawie przepisy, to jest ustawę z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r. poz. 1234; ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa PROW 2014-2020", rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 382; ze zm.), powoływane dalej jako "rozporządzenie MRiRW", oraz ustawę z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. 2021, poz. 735 ze zm.), powoływaną dalej jako "k.p.a."

Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ odwoławczy zaakcentował, że w dniu 24 sierpnia 2021 r. w gospodarstwie rolnym strony została przeprowadzona kontrola w ramach działania M 14 Dobrostan zwierząt, wskutek której sporządzono raport z czynności kontrolnych (nr [...]). Z raportu wynika zaś w ocenie organu, że w ramach Wariantu: 2.1 Dobrostan krów mlecznych — wypas stwierdzono naruszenie oznaczone jako: DBS-KW14 oznaczające, że krowy mleczne, których dotyczy wniosek o płatność dobrostanową nie były zarejestrowane zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji rejestracji zwierząt, DBS-KW15 oznaczające, że działki na których prowadzony jest wypas nie zostały zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności (trwałe użytki zielone, grunty orne na których występują trawy lub inne zielone rośliny pastewne, oraz DBS-KW17 oznaczające, że w dniu kontroli wszystkie krowy mleczne nie były wypasane. Z kolei w ramach Wariantu: 2.2 Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach stwierdzono naruszenie oznaczone jako DBS-KB16 oznaczające, że krowy mleczne których dotyczy wniosek o płatność dobrostanową nie są zarejestrowane zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Z ustaleń końcowych raportu wynika, że dla sztuk bydła nr [...] i [...] nie został określony kierunek użytkowania w wyznaczonym terminie.

W uzasadnieniu podkreślono, że zgodnie z art. 27 ust. 1 – 2 ustawy PROW 2014-2020 w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, w postępowaniu nie stosuje się jednak art. 81 k.p.a., a strony są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, gdzie ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W tym kontekście organ zaznaczył, że we wniosku i kolejnych jego zmianach strona w sekcji IX "Oświadczenia i Zobowiązania" w punkcie 3, wyraźnie oświadczyła, iż znane są jej zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej, objętych wnioskiem o przyznanie płatności.

Wskazano, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia MRiRW, za krowę mleczną należy rozumieć samicę bydła domowego (Bos taurus) typu użytkowego mlecznego lub typu użytkowego kombinowanego o mlecznym kierunku jej użytkowania, której wiek przekracza 24 miesiące. Zgodnie zaś z art. 42a ustawy PROW 2014-2020 za objęte wnioskiem o przyznanie pomocy w ramach działania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 12a, uznaje się, zgodnie z art. 21 ust. 4 rozporządzenia nr 809/2014, zwierzęta spełniające warunki przyznania tej pomocy, co potwierdzają dane zawarte w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.

Odnosząc się do złożonego wniosku organ wskazał, że strona zadeklarowała w nim 34 sztuki zwierząt w ramach wariantu: 2.1 Dobrostan krów mlecznych - wypas, tj. 31 31 sztuk w typie użytkowym kombinowanym o kierunku mlecznym (nr [...] - data określenia kierunku użytkowania dla ww. bydła 22 października 2020 r.). Natomiast dla 2 sztuk zwierząt w typie użytkowym kombinowanym (nr [...],[...]) strona określiła kierunek użytkowania jako mleczny w dniu 24 sierpnia 2021 r., a więc w dniu przeprowadzenia kontroli w gospodarstwie rolnym strony w ramach działania M 14 - Dobrostan zwierząt ujawniającej nieprawidłowości. Ponadto strona we wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej w ramach wariantu: 2.1 Dobrostan krów mlecznych - wypas zadeklarowała 1 sztukę bydła w typie użytkowym mlecznym (nr [...]). Jednocześnie organ zaznaczył, że zwierzę nr [...] urodzone 5 grudnia 2019 r. na dzień złożenia przez stronę wniosku o przyznanie płatności, tj. 4 czerwca 2021 r. nie ukończyło 24 miesięcy, w związku z tym zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia nie może być uznane za krowę mleczną.

Mając na uwadze powyższe, organ wskazał, że zgodnie z § 8 ust. 10 rozporządzenia MRiRW, jeżeli rolnik w ramach pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2, utrzymuje w gospodarstwie rolnym krowy typu użytkowego kombinowanego, w odniesieniu do których nie został zgłoszony mleczny lub mięsny kierunek ich użytkowania, a w przypadku wariantu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2 lit. c - utrzymuje w gospodarstwie rolnym również cielęta, jałówki i opasy o masie ciała do 300 kg typu użytkowego kombinowanego, w odniesieniu do których nie został zgłoszony mleczny lub mięsny kierunek ich użytkowania, zgłasza zmianę typu ich użytkowania na tvp użytkowy mleczny lub typ użytkowy mięsny albo zgłasza mleczny lub mięsny kierunek ich użytkowania w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad łych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.

Stosownie do § 8 ust. 10 a rozporządzenia zgłoszeń, o których mowa w ust. 10, rolnik dokonuje przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a w przypadku zwierząt objętych wymogami wariantów w trakcie okresu realizacji wymogów - przed upływem 7 dni od dnia objęcia ich tymi wymogami.

W przedmiotowej sprawie w ocenie organu strona nie zgłosiła w wymaganym przez przepisy terminie zmiany typu użytkowania 2 sztuk zwierząt, tj. nr [...] oraz [...].Wskazano, że zgodnie z § 8 ust. 13 rozporządzenia w przypadku zgłoszenia w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, zmiany typu użytkowego bydła lub zmiany kierunku użytkowania bydła w typie użytkowym kombinowanym w odniesieniu do zwierząt objętych wymogami wariantu po upływie 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a w odniesieniu do zwierząt objętych wymogami wariantów w trakcie okresu realizacji wymogów - po upływie 7 dni od dnia objęcia ich tymi wymogami płatność dobrostanowa nie przysługuję do krów, w odniesieniu do których ta zmiana miała miejsce. Natomiast zwierzęta, w odniesieniu do których ta zmiana miała miejsce, są objęte wymogami wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 2.

Następnie wskazano, że w myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia MRiRW wysokość płatności dobrostanowej w ramach danego wariantu ustala się jako iloczyn odpowiedniej stawki płatności dobrostanowej i podstawy ustalenia wysokości tej płatności dobrostanowej, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Zgodnie z § 5 ust. 3 rozporządzenia podstawą ustalenia wysokości płatności dobrostanowej w ramach wariantu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2 lit. a, jest liczba krów mlecznych utrzymywanych przez rolnika i wypasanych zgodnie z wymogiem, o którym mowa w ust. 4 pkt 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia, w okresie, w którym ten rolnik przestrzega wymogów w ramach tego wariantu. Z raportu nr [...] z kontroli w ramach działania M 14 - Dobrostan zwierząt wynika, że w ramach wariantu: 2.1 Dobrostan krów mlecznych - wypas stwierdzono naruszenie oznaczone jako DBS- KW15 oznaczające, że działki na których prowadzony jest wypas nie zostały zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności (trwałe użytki zielone, grunty orne na których występują trawy lub inne zielone rośliny pastewne).

Wobec powyższego w ocenie organu odwoławczego strona nie spełniła wymogów dla wariantu 2.1 Dobrostan krów mlecznych - wypas określonych przez prawodawcę w załączniku nr 3 ust. 4 pkt 1 do rozporządzenia. Zgodnie z ww. załącznikiem wymogiem dla wariantu 2.1 Dobrostan krów mlecznych - wypas jest wypasanie wszystkich utrzymywanych w gospodarstwie rolnym krów mlecznych na trwałych użytkach zielonych lub gruntach ornych, na których wstępują trawy lub inne zielne rośliny pastewne, zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej lub we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego lub we wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach działań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 10-12 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, przy czym dla każdej krowy mlecznej okres wypasu wynosi co najmniej 6 godzin dziennie.

Reasumując organ stanął na stanowisku, że niespełnienie przez stronę wymogów określonych w załączniku nr 3 ust. 4 pkt 1 do rozporządzenia MRiRW stanowi przesłankę do odmowy przyznania płatności w ramach Wariantu 2.1 Dobrostan krów mlecznych - wypas.

Odnosząc się to twierdzeń odwołania, że krowy nie były wypuszczone rano na wypas w dniu kontroli na prośbę pracowników ARMIR organ zaznaczył, że z raportu nr [...] wynika, że w dniu kontroli krowy nie były wypasane. Raport z czynności kontrolnych jest zaś dokumentem urzędowym sporządzanym w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Wskazano, że strona była obecna przy kontroli, na co wskazuje jej podpis. Strona jednak nie podważyła ustaleń co do stwierdzonych w raporcie nieprawidłowości. Zgodnie bowiem z pouczeniem widniejącym pod "Ustaleniami końcowymi" raportu w przypadku kontroli w ramach działania Dobrostan zwierząt, gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie może zgłosić umotywowane zastrzeżenia, na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia co do ustaleń zawartych w raporcie osobie, która go sporządziła (art. 47 ust. 1 ustawy PROW 2014-2020). Mając na uwadze powyższe, w ocenie Dyrektora AriMR, organ pierwszej instancji zasadnie stwierdził w oparciu o raport z kontroli w ramach działania M 14 - Dobrostan zwierząt, że w gospodarstwie rolnym doszło do naruszenia wymogu wypasania wszystkich utrzymywanych w gospodarstwie rolnym krów mlecznych na zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności, trwałych użytkach zielonych lub gruntach ornych, na których występują trawy lub inne zielne rośliny pastewne, przez minimum 6 godzin dziennie przez minimum 120 dni w okresie od 15 kwietnia do 15 października.

Ustosunkowując się zaś do zarzutów odwołania odnoszących się do wariantu 2.2. strona w "Oświadczeniu o braku zmian w planie poprawy dobrostanu zwierząt" z dnia 26 maja 2021 r. oświadczyła, że w planie poprawy dobrostanu zwierząt złożonym w roku poprzednim, nie zaszły zmiany w przypadku wariantu 2.2 Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach dotyczące maksymalnej liczby krów mlecznych, które ze względu na wymogi wariantu mogą przebywać jednocześnie w gospodarstwie rolnym. W planie poprawy dobrostanu zwierząt strona natomiast wskazała jako maksymalną liczbę krów mlecznych 80 sztuk. Strona w trakcie postępowania administracyjnego nie kwestionowała treści tego dokumentu ani nie próbowała przedstawić dowodów przeczących temu, co na jego podstawie zostało ustalone. Organ zaznaczył, że z sekcji II "Część szczegółowa — Informacje z Planu poprawy dobrostanu zwierząt" Planu poprawy dobrostanu zwierząt jednoznacznie wynika, że dopuszczalna maksymalna liczba krów mlecznych, które ze względu na wymogi wariantu, mogą przebywać jednocześnie w gospodarstwie rolnym wynosi 80 sztuk. W sekcji III Planu poprawy dobrostanu zwierząt strona oświadczyła natomiast, że dane przekazane do sporządzenia planu poprawy dobrostanu są pełne i prawdziwe. Tym samym zgodnie z Planem poprawy dobrostanu zwierząt na terenie gospodarstwa rolnego strony ze względu na wymogi wariantu 2.2 Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach mogą przebywać jednocześnie 80 sztuk krów mlecznych. Jednakże w dniach 21.09.2021 r. do 15.11.2021 r. w gospodarstwie rolnym strony przebywała jedna sztuka krowy mlecznej nieujęta wymogami ww. wariantu.

Organ zauważył, że zgodnie z § 4 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia MRiRW w przedmiotowej sprawie okres referencyjny trwał od dnia 4 czerwca 2021 r. do 14 marca 2022 r., tj. 284 dni. Zgodnie z planem poprawy dobrostanu zwierząt, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia, w gospodarstwie skarżącego mogło przebywać jednocześnie 80 sztuki krów mlecznych. Jednakże od 21 września 2021 r. do 15 listopada 2021 r. przebywało 81 sztuk (przez okres 56 dni przekroczenie dopuszczalnej maksymalnej liczby krów mlecznych o 1 sztukę). Stwierdzona liczba dni przekroczenia dopuszczalnej maksymalnej obsady wynosiła 56. Na podstawie powyższych ustaleń obliczono, że procent przekroczenia obsady wynosi 1,25% [(81 szt. – 80 szt.): 80 szt.] x 100%= 1,25%, zaś procent okresu przekroczenia dopuszczalnej maksymalnej obsady 19,93% (56 : 281) x 100% =19,93%.

Zgodnie zaś z § 14 ust. 1 rozporządzenia MRiRW jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach poszczególnych wariantów, płatność dobrostanowa w części dotyczącej danego wariantu przysługuje w wysokości zmniejszonej o kwotę stanowiącą iloczyn: 1) iloczynu: współczynnika dotkliwości danego uchybienia i współczynnika trwałości danego uchybienia określonych w załączniku nr 5 do rozporządzenia oraz 2) kwoty wysokości płatności dobrostanowej, jaka przysługiwałaby w ramach danego wariantu, gdyby rolnik przestrzegał tych wymogów.

Stosownie do załącznika nr 5 do rozporządzenia, z którego wynika, że w przypadku, gdy liczba wszystkich krów objętych wymogami wariantu w gospodarstwie rolnym jest większa niż liczba określona w planie poprawy dobrostanu zwierząt nie więcej niż 5% i dłużej niż przez 10% wymaganego okresu przestrzegania wymogów, współczynnik dotkliwości uchybienia wynosi 80%, współczynnik trwałości uchybienia - 1,25, a iloczyn współczynnika dotkliwości i trwałości -100%. Dyrektor ARiMR stwierdził tym samym, że powyższe w okolicznościach przedmiotowej sprawy obligowało organ I instancji do odmowy przyznania płatności dobrostanowej.

Odnosząc się do argumentu strony, że pomimo zwiększenia obsady zwierząt, w oborze i tak była nadwyżka powierzchni zaznaczono, że organy ARiMR zgodnie z zasadą legalizmu są zobowiązane do stosowania obowiązujących przepisów prawa w brzmieniu uchwalonym przez prawodawcę. Ponadto ARiMR jako podmiot publiczny nie może preferencyjnie traktować w sferze finansowej żadnego przedsiębiorcy rolnego, ponieważ stanowiłoby to naruszenie regulacji pomocowych.

A. T. zaskarżył opisaną wyżej decyzję Dyrektora ARiMR do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji.

Podniesione w skardze zarzuty objęły:

1/ zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, poprzez zaniechanie ustalenia w sposób wyczerpujący:

a/okoliczności dotyczących prowadzenia wypasu zwierząt na trwałych użytkach zielonych lub gruntach ornych, faktu prowadzenia przez skarżącego wypasu przez minimum 6 godzin dziennie przez minimum 120 dni w okresie od 15 kwietnia do 15 października 2021 roku, w szczególności zaś zaniechanie przeprowadzenia na te okoliczność dowodu z zeznań świadków - pracowników ARiMR biorących udział w czynnościach, oraz skarżącego jako strony, co było wyjaśnień zawartych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji,

b/okoliczności dotyczących ilości zwierząt przebywających w gospodarstwie rolnym, powierzchni obory przypadającej na każdą z nich, a także zaniechanie dokonania oględzin obory w celu weryfikacji wielkości powierzchni przypadającej w oborze skarżącego na jedno zwierzę i w konsekwencji błędne uznanie, że skarżący nie spełnił wymagań koniecznych do przyznania mu płatności dobrostanowej,

2/ zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez dokonanie wybiórczej i dowolnej oceny dowodów, polegającej w szczególności na:

a/odmowie przyznania waloru wiarygodności wyjaśnieniom skarżącego zawartym w odwołaniu od decyzji organu I instancji, zgodnie z którymi to "krowy nie zostały wypuszczone w dniu kontroli, ponieważ pracownicy ARiMR prosili żeby z rana krów nie wypędzać, gdyż będą sprawdzane kolczyki krów",

b/błędnym uznaniu, ze w dniu kontroli krowy nie zostały wypuszczone na pastwisko na minimum sześć godzin, podczas gdy w rzeczywistości krowy zostały wypuszczone na pastwisko po zakończeniu kontroli ARiMR,

c/błędnym uznaniu, że strona poprzez podpisanie raportu przyznała, że dopuściła się naruszenia polegającego na zaniechaniu wypuszczenia krów w dniu kontroli, podczas gdy w raporcie brak jest wskazanego powodu, z jakiego krowy nie zostały wypuszczone,

d/błędnym przyjęciu przez organ, że skarżący we wniosku nie zadeklarował użytków zielonych lub gruntów ornych na których rosną trawy lub inne zielone rośliny pastewne, podczas gdy skarżący zadeklarował we wniosku działkę o powierzchni 5 ha na której rośnie lucerna siewna,

3/ zarzut naruszenia art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie poinformowania skarżącego przez organ o konieczności zgłoszenia zmiany typu użytkowania krów, do czego organ był obowiązany zgodnie z zasadą informowania stron postępowania o okolicznościach prawnych i faktycznych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków - organ ma bowiem obowiązek czuwać nad tym aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, tak więc organ zobowiązany był do udzielenia skarżącemu odpowiednich wyjaśnień i wskazówek;

4/ zarzut naruszenia art. 64 ust. 4 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 poprzez odmowę przyznania skarżącemu płatności dobrostanowej, podczas gdy w realiach niniejszej sprawy można było oczekiwać od skarżącego, że w rozsądnym czasie zajmie się niezgodnością i w związku z tym przyznać mu płatność dobrostanową w pełnej wysokości,

5/ zarzut naruszenia § 11 ust. 2 pkt 1, 2, 4 i 5, § 11 ust. 3 pkt 1 i 2, § 11 ust. 4 pkt 1, 2, 3 i 4, § 11 ust. 5 ust 1, 2 ,3 i 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej z dnia 28 czerwca 2010 roku, oraz § 15 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej z dnia 15 lutego 2010 roku i błędne uznanie, że skarżący nie dochował norm dobrostanowych w zakresie zapewnienia zwierzętom minimalnych powierzchni w oborze, podczas gdy warunki te zostały przez niego spełnione.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w zakresie zarzutów dotyczących naruszenia procedury organ nie wyjaśnił dostatecznie kwestii związanej z wypasem zwierząt przez minimum 6 godzin dziennie, przez minimum 120 dni, w okresie od 15 kwietnia do 15 października 2021 roku. Jak wynika z protokołu kontroli, w dniu przeprowadzenia kontroli zwierzęta nie zostały wypuszczone na pastwisko. Jak jednak wskazał skarżący w odwołaniu, pracownicy organu zażądali, by w dniu przeprowadzania kontroli zwierzęta nie były wypuszczane z obory, z uwagi na konieczność sprawdzenia zakolczykowania krów. Niezwłocznie po zakończeniu kontroli krowy zostały na pastwisko wypuszczone. Skarżący nie spodziewał się, że zastosowanie się do poleceń organu spowoduje jakiekolwiek problemy na gruncie wypełnienia warunków otrzymania płatności dobrostanowej. Odwołując się do art. 9 k.p.a. skarżący zaznaczył, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego i powinny czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Tym samym, zastosowanie się do poleceń, wskazówek, czy wyjaśnień udzielanych przez organ, nie powinno pogarszać sytuacji strony postępowania administracyjnego. Na pewno zaś strona nie powinna ponosić szkody, z powodu zastosowania się do wytycznych organu.

Ponadto, w ocenie skarżącego, organ nieprawidłowo uznał, że skoro skarżący nie wniósł zastrzeżeń do protokołu kontroli, to potwierdził, że nie dochował warunków przyznania płatności dobrostanowej w zakresie obowiązku wypasu zwierząt przez minimum 6 godzin dziennie przez minimum 120 dni w okresie od 15 kwietnia do 15 października 2021 roku. W protokole bowiem nie wskazano powodu, dla którego w dniu kontroli nie wypuszczono zwierząt na pastwisko. Skarżący przyznał, że podczas kontroli zwierzęta znajdowały się w oborze, jednakże oświadcza, że po jej zakończeniu zostały wypuszczone na pastwisko. Pracownicy organu zażądali bowiem, by podczas kontroli zwierzęta przebywały w oborze. Skarżący podkreślił, że w sprawie w jego ocenie nie wykazano, że w dniu kontroli zwierzęta nie były wypasane na pastwisku - skoro zwierzęta niezwłocznie po przeprowadzeniu kontroli zostały wypuszczone na pastwisko, to mogły przecież po zakończeniu kontroli być tam wypasane przez kolejne 6 godzin. Organ zaniechał jednak ustalenia, czy w analizowanym stanie faktycznym tak było, wobec czego dopuścił się naruszenia przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

W ocenie skarżącego, wynikająca z art. 9 k.p.a. zasada została naruszona przez organ w związku z zaniechaniem przez organ poinformowania skarżącego o konieczności dokonania zgłoszenia zmiany przeznaczenia krów, w wyniku czego skarżący zaniechał zgłoszenia w terminie okoliczności dotyczących zmiany typu użytkowania dwóch sztuk zwierząt, tj. nr [...] i [...]. Informacja o zaniechaniu udzielenia skarżącemu stosownych pouczeń wynika m.in. z treści protokołu z kontroli.

Ponadto w skardze wskazano, że, naruszenie przepisów procesowych przez organ polegało na błędnym przyjęciu, że skarżący we wniosku nie zadeklarował użytków zielonych lub gruntów ornych na których rosną trawy lub inne zielone rośliny pastewne, podczas gdy skarżący zadeklarował we wniosku działkę o powierzchni 5 ha na której rośnie lucerna siewna.

Skarżący podkreślił następnie, że w sprawie spełnione zostały wymagania nakładane przez przepisy prawa, tj. § 11 ust. 2 pkt 1, 2, 4 i 5, § 11 ust. 3 pkt 1 i 2, § 11 ust. 4 pkt 1, 2, 3 i 4, § 11 ust. 5 ust 1, 2 ,3 i 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej z dnia 28 czerwca 2010 roku, oraz § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej z dnia 15 lutego 2010 r. w zakresie minimalnej powierzchni przypadającej na posiadane przez skarżącego zwierzęta. Tym samym skarżący dochował norm dobrostanu hodowanych zwierząt. Zatem pomimo tego, że w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji, w oborze skarżącego przebywało o 1 zwierzę więcej, każde z nich miało zapewnioną przestrzeń wynikającą z w/w rozporządzeń.

Skarżący wskazał końcowo, że zgodnie z treścią art. 64 ust. 4 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 kary administracyjne mogą przybrać formę zmniejszenia kwoty pomocy lub wsparcia do wypłaty w związku z wnioskiem o przyznanie pomocy lub wnioskiem o płatność, w których stwierdzono niezgodności, lub w związku z kolejnymi wnioskami, jednakże w odniesieniu do wsparcia na rzecz rozwoju obszarów wiejskich pozostaje to bez uszczerbku dla możliwości zawieszenia wsparcia w przypadku gdy można oczekiwać od beneficjenta, że w rozsądnym czasie zajmie się niezgodnością. W analizowanym stanie faktycznym, z uwagi na niewielki rozmiar rzekomych naruszeń stwierdzonych przez organ, a także gotowość skarżącego do współpracy, można było oczekiwać że skarżący w rozsądnym czasie zajmie się niezgodnością i doprowadzi do jej usunięcia, tak więc organ nie powinien był pozbawiać skarżącego przyznania mu płatności dobrostanowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Odnosząc się zarzutów skargi organ wskazał, że skarżący bezpodstawnie podważa zebrany w sprawie materiał dowodowy i jego ocenę dokonaną przez organy administracji.

W zakresie odmowy przyznania płatności dobrostanowej w wariancie 2.1. dotyczącym wypasu krów mlecznych organ zaznaczył, że skarżący wbrew podnoszonym twierdzeniom nie spełnił wymogów dla tego wariantu określonych w załączniku nr 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 382 ze zm.).

Organ podkreślił, że wymogiem jest w tym wariacie wypasanie wszystkich utrzymywanych w gospodarstwie rolnym krów mlecznych na trwałych użytkach zielonych lub gruntach ornych, na których występują trawy lub inne zielne rośliny pastewne, zadeklarowanych we wniosku o przyznanie stosownych płatności, co w ocenie organu nie miało miejsca w omawianej sprawie. Zaznaczono, że organy ARiMR nie zaprzeczają, że skarżący we wniosku o przyznanie płatności na rok 2021 zadeklarował na działce o nr [...] lucernę. W ocenie organu odwoławczego wskazać jednak trzeba, że działka ta położona jest w miejscowości L. oddalonej od siedziby stada skarżącego w Ł. o około 1,5 km. W ocenie organu, trudno zatem przyjąć w sposób racjonalny, że właśnie na tej działce wypasane były zwierzęta należące do strony. Istotne w sprawie jest również to, że strona była obecna przy kontroli podpisała raport z kontroli na miejscu, nie kwestionując ustaleń w nim zawartych, w tym zakresie.

W odniesieniu do drugiego wariantu 2.2., organ w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, podkreślając, że skarżący konsekwentnie pomija fakt, że nie zgłosił w wymaganym przez przepisy rozporządzenia terminie zmiany typu użytkowania 2 sztuk zwierząt, a brak jest podstaw aby winą za powstałą w tym zakresie nieprawidłowość obarczać organy administracji. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności, nastąpiło odejście od ogólnych zasad przewidzianych w k.p.a., przenosząc ciężar aktywnego uczestnictwa w tym postępowaniu na wnioskodawcę, który zobowiązany został przedstawić dowody, jak również ograniczenie stosowania przepisów k.p.a. w zakresie informowania stron (art. 9 k.p.a.) jedynie do przypadków, w których strona w powyższym zakresie wystąpiła do organu administracji publicznej z właściwym żądaniem. W postępowaniu tym nie stosuje się art. 81 k.p.a., co oznacza, że można oprzeć rozstrzygnięcie na dowodach, co do których strona się nie wypowiedziała. Takie ograniczenia wynikają z charakteru przyznawanych środków, które są przyznawane bezzwrotnie, jeżeli beneficjenci zrealizują warunki pomocy. Z tych względów ich sytuacja prawna nie może być oceniana przez ten sam pryzmat, co adresata aktu lub czynności administracyjnej realizowanego w zakresie imperium państwa związanego z nałożeniem na jednostkę obowiązków lub ograniczeniem jej praw. Ustawa PROW 2014-2020 modyfikuje w sposób istotny obowiązki organu i pozycję strony postępowania w stosunku do reguł określonych w k.p.a. A zatem, jedynie na żądanie strony organ udziela niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Takiego żądania skarżący natomiast nie sformułował.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.:Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.:Dz.U. z 2023 r., poz. 259), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc sprawy merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji podejmowanych przez organy administracji publicznej z przepisami prawa, to jest czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzeczenia Sądu nie mogą też zastępować merytorycznych rozstrzygnięć wydawanych w danej sprawie przez uprawnione organy administracji.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast stosownie do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd stwierdził, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak nie z wszystkich powodów w niej wskazanych.

Przedmiotem kontroli sądowej skarżący uczynił decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 9 września 2022 r. (nr 9011-2022-002796), utrzymującą w mocy w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Lęborku z dnia 28 czerwca 2022 r. (nr 0209-2022-001603) o odmowie przyznania A. T. płatności dobrostanowej na rok 2021.

Należy wskazać, że zasadniczą podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 2137, dalej jako "ustawa PROW 2014-2020") oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 382; ze zm., dalej jako "rozporządzenie MRiRW").

Podstawą odmowy przyznania płatności było stwierdzenie przez organy, że A. T. nie spełnił warunków przyznania płatności obowiązujących w oparciu o wymienione akty prawne w odniesieniu do deklarowanych wariantów: 2.1. Dobrostan krów mlecznych – wypas oraz 2.2 Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo – zwiększona powierzchnia w budynkach.

Skarżący stoi natomiast na stanowisku, że warunki przyznania płatności zostały przez niego w całości spełnione, a odmienne stwierdzenia organów w tym zakresie wynikają z nienależytego zebrania materiału dowodowego sprawy i braku jego właściwego przeanalizowania.

Zgodnie z treścią § 3 ust. 1 rozporządzenia MRiRW płatność dobrostanową przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 33 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli zobowiązał się do realizacji określonych pakietów i ich wariantów w ramach operacji, o której mowa w art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 1305/2013, oraz:

1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o tę płatność, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) który posiada, na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej, co najmniej jedną oznakowaną zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz zarejestrowaną w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt:

a) lochę, która jest oznakowana kolczykiem z indywidualnym numerem identyfikacyjnym lochy zgodnie z tymi przepisami - w przypadku wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a i c,

b) krowę - w przypadku pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2;

3) który posiada, z wyłączeniem wariantu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2 lit. a, plan poprawy dobrostanu zwierząt, który został sporządzony w roku złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej:

a) do dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej - w przypadku wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a i c,

b) przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - w przypadku wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. b i d, pkt 2 lit. b i c oraz pkt 3,

- przy udziale doradcy rolniczego, na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Ponadto, płatność dobrostanowa przysługuje rolnikowi, który przestrzega wymogów ustanowionych zgodnie z tytułem VI rozdział I Rozporządzenia (UE) Nr 1306/2013 oraz spełnia odpowiednie wymogi wskazane w załącznikach nr 2 i 3 do rozporządzenia, przy czym wymogi te obejmują także obowiązek prowadzenia na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestru wypasu krów mlecznych (§ 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia MRiRW),

Rolnik może realizować więcej niż jednej wariant z płatności dobrostanowej (§ 4 ust. 3 rozporządzenia MRiRW). Rozporządzenie precyzuje jednocześnie przez jaki okres rolnik jest obowiązany przestrzegać wymogów określonych wariantów, gdzie w odniesieniu do wariantu 2.1 Dobrostan krów mlecznych – wypas jest to wymóg 120 dni w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej do dnia 15 października roku, w którym został złożony ten wniosek – w przypadku gdy ten wniosek został złożony po dniu 1 kwietnia, natomiast w odniesieniu do wariantu 2.2. Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo – zwiększona powierzchnia w budynkach, jest to wymóg obejmujący okres od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej do dnia 14 marca roku następującego po roku, w którym został złożony ten wniosek (§ 4 ust 4 ustawy rozporządzenia MRiRW).

Wymogami dla wariantu 2.1. Dobrostan krów mlecznych – wypas zgodnie z Załącznikiem nr 3 ust. 4 Rozporządzenia MRiRW jest:

pkt 1) wypasanie wszystkich utrzymywanych w gospodarstwie rolnym krów mlecznych na trwałych użytkach zielonych lub gruntach ornych, na których występują trawy lub inne zielne rośliny pastewne, zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej lub we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, lub we wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach działań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 10-12 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 217, z późn. zm.), przy czym dla każdej krowy mlecznej okres wypasu wynosi co najmniej 6 godzin dziennie;

pkt 2) wypasanie krów mlecznych, o których mowa w pkt 1, bez uwięzi;

pkt 3) prowadzenie na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestru wypasu krów mlecznych, w którym w odniesieniu do każdej krowy mlecznej wskazuje się dni, w których ta krowa nie była wypasana, wraz z podaniem przyczyny niewypasania tej krowy.

Wymogami dla wariantu 2.2. Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach zgodnie z Załącznikiem nr 3 ust. 5 Rozporządzenia MRiRW jest zaś aby:

pkt 1) liczba wszystkich krów mlecznych utrzymywanych w gospodarstwie rolnym nie była większa niż maksymalna liczba krów mlecznych określona w planie poprawy dobrostanu zwierząt;

pkt 2) powierzchnia bytowa w budynkach inwentarskich dla wszystkich krów mlecznych w gospodarstwie rolnym, w przeliczeniu na jedną sztukę, wynosi:

a) w systemie wolnostanowiskowym z wydzielonymi legowiskami dla:

- wydzielonego legowiska: długość - co najmniej 2,1 m, szerokość - co najmniej 1,1 m,

- powierzchni odpasowo-ruchowej - co najmniej 4 m2,

b) w systemie wolnostanowiskowym bez wydzielonych legowisk na ściółce - co najmniej 5,4 m2;

3) powierzchnia bytowa w budynkach inwentarskich:

a) dla innych niż krowy mleczne grup technologicznych bydła w typie użytkowym mlecznym lub typie użytkowym kombinowanym o mlecznym kierunku ich użytkowania,

b) dla krów mamek- jest zgodna z odpowiednimi obowiązkowymi wymogami ustanowionymi zgodnie z tytułem VI rozdziału I rozporządzenia nr 1306/2013 oraz innymi odpowiednimi obowiązkowymi wymogami wynikającymi z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej.

W zakresie ustaleń dotyczących warunków wariantu 2.2. wskazać należy, że ustalenia poczynione w tym przedmiocie przez organy ARiMR są zgodne z twierdzeniami skarżącego w zakresie w jakim stwierdzono, że plan poprawy dobrostanu zwierząt przewidywał możliwość przebywania w gospodarstwie rolnym tylko 80 krów mlecznych. Tymczasem obsada zwierząt w gospodarstwie od 21 września 2021 r. do 15 listopada 2021 r. została zwiększona do 81 sztuk. W przedmiotowej sprawie istotne pozostaje, że wskazany fakt został jednoznacznie przyznany przez skarżącego już w odwołaniu i nie był kwestionowany na etapie złożonej przez stronę skargi. Jak podnosił skarżący w toku postępowania administracyjnego, co potwierdza także raport z przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym kontroli - nie stwierdzono w tym gospodarstwie, aby w odniesieniu do poszczególnych zwierząt doszło do naruszenia norm powierzchni wynikających z odpowiednich wskazanych wyżej przepisów.

Sąd podziela jednak w tym zakresie stanowisko organów ARMIR, że z uwagi na brzmienie przestawionych wyżej przepisów rozporządzenia MRiRW wymienione w załączniku nr 3 ust. 5 w kolejnych punktach wymogi powinny być spełnione łącznie dla przyznania płatności z wariantu 2.2. Niekwestionowany przez stronę fakt niespełnienia wymogu z załącznika nr 3 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia MRiRW (zwiększenie ilości obsady zwierząt w stosunku do planu poprawy dobrostanu zwierząt) zasadnie został tym samym uznany za podstawę do domowy przyznania płatności, pomimo spełnienia innych wymogów tego wariantu (norm powierzchni). Okoliczność, że w ocenie skarżącego tego rodzaju rozstrzygnięcie jest dla niego krzywdzące, ponieważ dba o swoje zwierzęta i zapewnia im odpowiednią ilość miejsca w oborze nie może stanowić podstawy dla uwzględnienia skargi w tym zakresie. Jak zasadnie wskazały organy skarżący składając wniosek oświadczył bowiem, że zna warunki przyznania płatności i odrębnie również oświadczył, że w sporządzonym w 2020 r. planie poprawy dobrostanu zwierząt nie zaszły żadne zmiany.

Podkreślić przy tym należy, że skarżący miał możliwości skutecznej zmiany planu poprawy, zgodnie bowiem z § 8 ust. 9 rozporządzenia dobrostanowego, rolnik może, do czasu zawiadomienia o wystąpieniu nieprawidłowości albo do czasu powiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, dokonać zmiany w planie poprawy dobrostanu zwierząt i niezwłocznie poinformować o tych zmianach kierownika biura powiatowego Agencji. Skarżący nie skorzystał z tej możliwości.

W załączniku nr 5 do rozporządzenia dobrostanowego wskazano wysokość współczynników dotkliwości uchybienia oraz współczynników trwałości uchybienia stosowanych do dokonywania zmniejszeń płatności dobrostanowej dla wariantu 2.2. Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo zwiększona powierzchnia w budynkach. Jest ona następująca: jeżeli liczba wszystkich krów objętych wymogami wariantu w gospodarstwie rolnym jest większa niż liczba określona w planie poprawy dobrostanu zwierząt – nie więcej niż o 5% i dłużej niż przez 10% wymaganego okresu przestrzegania wymogów, co miało miejsce w niniejszej sprawie, współczynnik dotkliwości wynosi 80% i a współczynnik trwałości 1,25. Iloczyn tych wartości wynosi 100%. Organ prawidłowo zastosował § 14 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego, zgodnie, z którym jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach poszczególnych wariantów, płatność dobrostanowa w części dotyczącej danego wariantu przysługuje w wysokości zmniejszonej o kwotę stanowiącą iloczyn: a) współczynnika dotkliwości danego uchybienia i b) współczynnika trwałości danego uchybienia - określonych w załączniku nr 5 do rozporządzenia oraz 2) kwoty wysokości płatności dobrostanowej, jaka przysługiwałaby w ramach danego wariantu, gdyby rolnik przestrzegał tych wymogów. Płatność nie powinna zatem zostać skarżącemu przyznana.

Sąd uznał za niezasadne stanowisko skarżącego, że w sprawie znajduje zastosowanie unormowanie art. 64 ust. 4 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008, zgodnie z którym w odniesieniu do wsparcia na rzecz rozwoju obszarów wiejskich istnieje możliwość zawieszenia wsparcia w przypadku gdy można oczekiwać od beneficjenta, że w rozsądnym czasie zajmie się niezgodnością. W sytuacji, gdy sankcja za przekroczenie ilości zwierząt wskazanej w planie poprawy odnosi się do konkretnego okresu – dłuższego niż 10% wymaganego okresu przestrzegania wymogów, nie można uznać za słuszne odstępowania od sankcji w postaci braku płatności, z powodu oświadczenia przez beneficjenta, że w rozsądnym czasie zajmie się niezgodnością. Niweczyłoby to bowiem sens wskazanego unormowania, ściśle wiążącego zakres sankcji z okresem zaniechania przestrzegania objętych planem poprawy wymogów.

Wbrew stanowisku strony, organ nie był obowiązany z uwagi na specyfikę postępowania dowodowego, które w przedmiotowej sprawie prowadzono nie tylko w oparciu o przepisy k.p.a., ale w oparciu o stanowiące w tym zakresie lex specialis przepisy ustawy PROW 2014-2020, do dalszego prowadzenia postępowania w zakresie okoliczności dotyczących ilości zwierząt przebywających w gospodarstwie rolnym, powierzchni obory przypadającej na każdą z nich, a także dokonania oględzin obory w celu weryfikacji wielkości powierzchni przypadającej w oborze skarżącego na jedno zwierzę. W sprawie nie można tym samym mówić o naruszeniu przez organy wskazanych w skardze przepisów § 11 ust. 2 pkt 1, 2, 4 i 5, § 11 ust. 3 pkt 1 i 2, § 11 ust. 4 pkt 1, 2, 3 i 4, § 11 ust. 5 ust 1, 2 ,3 i 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej z dnia 28 czerwca 2010 roku, oraz § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej z dnia 15 lutego 2010 r. Powodem odmowy przyznania płatności dobrostanowej w wariancie 2.2. nie było bowiem wskazanie, że skarżący nie dochował norm dobrostanowych w zakresie zapewnienia zwierzętom minimalnych powierzchni w oborze, ale wskazanie, że nie modyfikując planu poprawy dobrostanu zwierząt, który skarżący przyjął i sporządził w 2020 r. doszło do zwiększenia obsady zwierząt w gospodarstwie ponad ten plan. Z uwagi na jednoznaczne brzmienie przepisów, które wymagają wypełniania wszystkich wymogów z załącznika nr 3 łącznie, przekroczenie obsady zwierząt stanowi samoistną przesłankę do uznania, że jeden z warunków przyznania płatności nie został spełniony.

Z uwagi na przekroczenie maksymalnej liczby krów w dniach od 21 września 2021 r. do 15 listopada 2021 r. (o 1, 25 %, a więc nie więcej niż 5% i jednocześnie przez okres dłuższy niż 10 % wymaganego okresu przestrzegania wymogów), zdaniem Sądu prawidłowo uznano wskazane przekroczenie liczby krów, według załącznika nr 5 do rozporządzenia jako nieprawidłowość i naliczono sankcję na poziomie 100 % do wariantu 2.2., a w konsekwencji prawidłowo odmówiono stronie płatności dobrostanowej w tym wariancie, przytaczając właściwe przepisy.

Oceniając zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy przyznania płatności dobrostanowej na rok 2021 w ramach wariantu 2.2. Sąd oddalił skargę w tym zakresie, o czym orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie stwierdził natomiast, że wniesiona przez A. T. skarga zasługuje na uwzględnienie w zakresie, w jakim zaskarżone rozstrzygnięcie Dyrektora ARiMR oraz poprzedzająca je decyzja organu pierwszej instancji dotyczą oceny spełnienia przez skarżącego warunków płatności dobrostanowej w wariancie 2.1. Dobrostan krów mlecznych – wypas, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w tym zakresie w skardze zarzuty można uznać za uzasadnione.

W tym miejscu zatem - tak z uwagi na specyfikę przedmiotowej sprawy, podniesione w skardze zarzuty, jak i stanowiska stron – w pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga zakres, w jakim przepisy k.p.a. mają zastosowanie do postępowań toczących się w przedmiocie płatności przyznawanych przez organy ARiMR.

Z mocy art.10 a ust.1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81, ale tylko wówczas, jeśli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej.

Jednocześnie w postępowaniach o przyznanie płatności stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy PROW 2014-2020 organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 k.p.a. nie stosuje się.

Dodatkowo w art. 27 ust. 3 ustawy PROW 2014-2020 zapisano, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Reasumując, z powodu wynikającego z ustawy o ARiMR i ustawy PROW 2014-2020 częściowego wyłączenia przepisów k.p.a. z zastosowania w przedmiotowym postępowaniu, podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia art.7, art. 9 oraz art. 77 § 1 k.p.a. nie mogły zostać uwzględnione, jako dotyczące przepisów nie mających w sprawie zastosowania.

Orzekający w przedmiotowej sprawie Sąd, mając na uwadze treść przedstawionych wyżej przepisów ustawy o ARiMR oraz ustawy PROW 2014-2020, zgadza się co do zasady z organem odwoławczym, że czynny udział w postępowaniu zapewnia się stronom na ich żądanie.

Uwzględniając jednak realia przedmiotowej sprawy, podkreślić należy, że przyjęcie wskazanego stanowiska nie oznacza, że organy prowadzące postępowanie nie są zobowiązane do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i wydania decyzji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, który należy rozpatrzyć w sposób wyczerpujący. W szczególności organy nie są zwolnione z jednoznacznego, spójnego i popartego zgromadzonym w sprawie materiałem wykazania, na jakiej podstawie kwestionują, że skarżący nie spełnił wymogu wariantu 2.1. Dobrostan krów mlecznych – wypas, określonego w załączniku nr 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia MRiRW jakim jest wypasanie krów utrzymywanych w gospodarstwie rolnym - krów mlecznych na trwałych użytkach zielonych lub gruntach ornych, na których występują trawy lub inne zielne rośliny pastewne, zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności przy czym dla każdej krowy mlecznej okres wypasu wynosi co najmniej 6 godzin dziennie i jednocześnie uwzględniając zaś § 4 ust 4 ustawy rozporządzenia MRiRW wypas ten musiał być w przedmiotowej sprawie prowadzony przez co najmniej 120 dni od czasu złożenia wniosku (czerwiec 2021 r.) do dnia 15 października 2021 r.

Biorąc pod uwagę treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i jednocześnie uwzględniając zgormadzony w sprawie materiał dowodowy, którym dysponowały organy, w ocenie Sądu, ani Kierownik ARiMR, ani Dyrektor ARiMR nie sprostali obowiązkom wynikającym z art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy PROW 2014-2020, naruszając wskazany przepis w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. Z tych względów zaskarżona decyzja de facto nie poddaje się kontroli sądowej, ponieważ jak zostanie wykazane poniżej, organ odwoławczy podał w części zasadniczo odmienne powody, dla których odmówiono płatności niż organ pierwszej instancji, nie odniósł się w adekwatnym zakresie do wszystkich zgłoszonych przez stronę w odwołaniu zarzutów, a jednocześnie już na etapie postępowania sądowoadministracyjnego w odpowiedzi na skargę organ wskazał inne argumenty mające uzasadnić odmowę przyznania płatności, niż wynikające z treści wydanych w sprawie decyzji.

Podkreślić należy, że podstawowym celem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy. W sytuacji procesowej pozostawienia w mocy zaskarżonej decyzji, szczególnego znaczenia nabiera ocena zarzutów podnoszonych przez stronę, a w konsekwencji prawidłowe uzasadnienie decyzji organu odwoławczego. Bez względu na sposób sformułowania uzasadnienia, z decyzji organu odwoławczego musi jasno wynikać, że zbadał on, czy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji znajduje oparcie w materiale dowodowym sprawy.

Zatem tak w decyzji pierwszoinstancyjnej, jak i decyzji odwoławczej poczynione przez organ ustalenia faktyczne muszą być precyzyjnie przedstawione w uzasadnieniu wydawanego przez organ rozstrzygnięcia, na podstawie określonego materiału dowodowego, z jego szczegółowym wskazaniem i omówieniem.

Sąd ocenił działanie organów w tym zakresie za niewystarczające, przede wszystkim z uwagi na dyspozycję art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy PROW 2014-2020, która nakazuje w wyczerpujący sposób rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ale też z uwagi na wynikający z art. 107 § 3 k.p.a. obowiązek zawarcia i wskazania w uzasadnieniu faktycznym decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Na organie odwoławczym ciąży obowiązek ustosunkowania się do wszystkich okoliczności sprawy, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. przez wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, dla których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej. Jedynie decyzja organu odwoławczego spełniająca te warunki może być uznana za decyzję prawidłową.

W szczególności decyzje odmowne lub nakładające sankcje względem wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały wszechstronnie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Uzasadnienie takiej decyzji realizować winno, wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania, której stosowanie nie wyłącza art. 10a ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a zgodnie z którą, organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Pomimo modyfikacji postępowania prowadzonego przez organy Agencji wynikających z treści art. 27 ustawy PROW 2014-2020, organy te nadal zobowiązane są przeprowadzić dowody wskazane przez stronę mające istotne znaczenie dla sprawy oraz, zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a., mają obowiązek wskazać adresatowi decyzji fakty, które uznały za udowodnione i dowody na których się oparły, oraz dlaczego nie dały wiary twierdzeniom strony czy też nie przyznały mocy dowodowej wskazanym przez niego dowodom.

Istotne zatem w sprawie pozostaje, że w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji w zakresie wariantu 2.1. Dobrostan krów mlecznych – wypas ograniczono się do stwierdzenia, że w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono błąd DBS-KW17, który mówi o tym, że w dniu przeprowadzanej kontroli nie stwierdzono wypasania 22 sztuk krów. Organ zaznaczył, że zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego rolnik jest zobowiązany do przestrzegania odpowiednich obowiązkowych wymogów, o których mowa w art. 33 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013 i które są wskazane w załączniku nr 2 do rozporządzenia. W czasie przeprowadzonej kontroli na miejscu stwierdzono zaś brak przestrzegania następujących wymogów: DBS-KW17_4 - Wypasanie wszystkich utrzymywanych w gospodarstwie rolnym krów mlecznych na zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności, trwałych użytkach zielonych lub gruntach ornych, na których występują trawy lub inne zielne rośliny pastewne, przez minimum 6 godzin dziennie przez minimum 120 dni w okresie od 15 kwietnia do 15 października. Na tym etapie sprawy nie odniesiono się zaś w ogóle szerzej do prowadzonego przez skarżącego na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestru wypasu krów mlecznych. W tym zakresie ograniczono się bowiem do wskazania, że z dokumentu tego wynika, że w przypadku pięciu krów o typie użytkowania kombinowanym nie wskazano kierunku użytkowania lub kierunek użytkowania wskazany został po dacie 12 lipca 2021 r. Z uzasadnienia decyzji nie wynika, aby to ten właśnie fakt był podstawą stwierdzenia przez organ niespełniania wymogu płatności o którym mowa w załączniku nr 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia MRiWR.

Sąd podkreśla, że wspomniany rejestr wypasu krów mlecznych znajduje się w aktach przedmiotowej sprawy i wynika z niego, że skarżący prowadził wypas krów przez więcej niż 120 dni. W decyzji organu pierwszej instancji nie wskazano, z jakich względów wynikające z przedmiotowego rejestru dane zostały pominięte.

Tego rodzaju rozważań nie zawarto także w decyzji organu odwoławczego, gdzie za istotną dla sprawy okoliczność faktyczną uznano przede wszystkim stwierdzony podczas kontroli fakt, że w trakcie kontroli krowy nie były wypasane. Organ odwoławczy jedynie pobieżnie odniósł się do twierdzeń skarżącego wskazującego na okoliczność, że w dniu kontroli wypas bydła nastąpił dopiero po jej przeprowadzeniu, gdyż na prośbę pracowników ARMiR bydło pozostało w oborze, aby łatwiej było sprawdzić jego oznaczenia na kolczykach. Wskazany fakt, nawet jeżeli bydło w ogóle nie byłoby w tym dniu wypasane, powinien być oceniony w kontekście prowadzonego przez skarżącego rejestru wypasu krów i wynikającej z niego całkowitej liczby dni wypasu w objętym wariantem okresie.

Ponadto uznając rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji za prawidłowe Dyrektor ARiMR odwołał się do nowych, nieujętych w tym rozstrzygnięciu argumentów. Wskazał bowiem, że o niespełnieniu przez skarżącego warunku wypasu krów przez 120 dni po 6 godzin dziennie świadczy stwierdzone podczas kontroli naruszenie oznaczone jako DBS-KW15 polegające na tym, że działki na których prowadzony jest wypas nie zostały zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności (trwałe użytki zielone, grunty orne na których występują trawy lub inne zielone rośliny pastewne). Co istotne na etapie odpowiedzi na skargę organ odnosząc do powyższego, wskazał już, że we wniosku zgłoszono co prawda działkę obsianą lucerną, a więc spełniającą wymogi dla wypasu, jednak skoro jest ona oddalona o ok 1, 5 km od obory, to w ocenie organu, powodowało to konieczność uznania, że twierdzenie rolnika aby tam wypasał krowy jest niewiarygodne. Tego rodzaju wyjaśnienia nie zostały jednak ujęte ani w decyzji organu pierwszej instancji, który w ogóle nie wskazywał na kwestie związane z miejscem wypasu, ani nie zostały ujęte w decyzji odwoławczej.

Reasumując, należy więc stwierdzić, że organy ARiMR w zakresie dotyczącym wariantu 2.1. Dobrostan krów mlecznych – wypas, nie oceniły zdaniem Sądu w sposób wszechstronny całego zebranego w prawie materiału dowodowego, i nie dały temu wyrazu w uzasadnianiach wydanych decyzji. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia zostały, w ocenie Sądu, uzasadnione w sposób niespójny i uniemożliwiający w efekcie jednoznacznie stwierdzenie - tak przez adresata decyzji, jak i przez dokonującego analizy wskazanych decyzji Sąd - jakiego rodzaju fakty organy rzeczywiście uznały za podstawę do odmowy przyznania płatności dobrostanowej na rok 2021 r. w wariancie. 2.1. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy wszechstronnie rozpatrzą całokształt materiału dowodowego, w tym w szczególności odniosą się do faktów wynikających z Rejestru wypasu krów i ocenią wniosek skarżącego z uwzględnieniem faktu, że brak wypasu krów w dniu kontroli nie mógł uzasadniać odmowy przyznania dochodzonej płatności .

Z tych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w częściach dotyczących odmowy przyznania płatności dobrostanowej na rok 2021 r. w ramach wariantu 2.1. Dobrostan krów mlecznych – wypas, o czym orzeczono jak w punkcie 1 sentencji wyroku w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt 3 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Sąd wydał wyrok na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a. w związku z wnioskiem organu w tym przedmiocie i brakiem przeciwnego wniosku skarżącego, który zawierałby żądanie przeprowadzenia rozprawy.