Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 322/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2012-12-17 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Pozostawiono wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania
Powołane przepisy: article: art. 257 w zw. z art. 252 par. 2.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Kuczyńska po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 czerwca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne za 2006 r. w związku z wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: wniosek pozostawić bez rozpoznania


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 18 września 2012 r. A. O. wniósł o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 czerwca 2012 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne za 2006 r. Uzasadniając wniosek wskazał, iż jest osobą bezrobotną, obciążoną wysokim zadłużeniem, w związku z czym nie posiada środków pozwalających na pokrycie opłat. Oświadczył jednocześnie, że mieszka w Niemczech, a jego dochody wynoszą 371 euro miesięcznie, co nie wystarcza na podstawowe utrzymanie.

Ponieważ wniosek o przyznanie prawa pomocy nie spełniał ustawowych wymogów, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 września 2012 r. przesłano skarżącemu urzędowy formularz "PPF", celem jego wypełnienia i przesłania w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

W odpowiedzi skarżący w piśmie z dnia 1 października 2012 r. oświadczył, iż nie jest w stanie wypełnić formularza z uwagi na brak umiejętności czytania i pisania. Z tych powodów wniósł o umożliwienie złożenia wniosku na sali rozpraw przed sędzią. Do pisma załączył m.in. opinię psychologiczną z potwierdzeniem rozpoznania u skarżącego dysleksji i związany z tym fakt upośledzenia w rozumieniu pism urzędowych.

Pismem z dnia 11 października 2012 r. wezwano skarżącego do złożenia w terminie 7 dni wypełnionego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. W wezwaniu pouczono skarżącego o obowiązku składania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wskazano również, iż jeśli skarżący nie jest w stanie samodzielnie wypełnić wniosku może to uczynić przy pomocy osoby trzeciej (m.in. domownika, sąsiada bądź kogokolwiek z rodziny). Skarżącego poinformowano jednocześnie o możliwości sporządzenia w tym terminie w Wydziale Informacji Sądowej tut. Sądu protokołu z oświadczenia o jego sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej w zakresie wskazanym w formularzu PPF, w przypadku gdyby nie mógł wypełnić formularza samodzielnie lub przy pomocy osób trzecich. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została doręczona skuteczne w dniu 29 października 2012 r. (ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż pismo odebrał dorosły domownik).

Wobec niewypełnienia wskazanego w wezwaniu obowiązku, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 9 listopada 2012 r. wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych pozostawiono bez rozpoznania.

Od powyższego zarządzenia, pismem z dnia 27 listopada 2012 r., A. O. wniósł sprzeciw, w którym wyraził niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia. Podniósł, że jako osoba, która nie potrafi czytać i pisać, nie ma zaufania do żadnego urzędnika publicznego w Polsce i nie może wypełnić przesłanego wniosku, dlatego też uzasadnione było jego żądanie o złożenie takiej deklaracji na sali rozpraw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - /dalej p.p.s.a./, skuteczne wniesienie sprzeciwu od postanowienia wydanego przez referendarza sądowego powoduje, że postanowienie to traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Jak wynika z akt sprawy strona skarżąca wniosła w terminie sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego, stąd Sąd zobligowany jest dokonać oceny sprawy w związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.

Przepis art. 252 § 2 p.p.s.a. stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Stosownie do art. 257 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Warunkiem zastosowania sankcji określonej w art.257 p.p.s.a., jest uprzednie wezwanie strony do uzupełnienia braków wniosku.

Z treści powołanych przepisów wynika, że warunkiem skuteczności wniosku o przyznanie prawa pomocy jest złożenie go na urzędowym formularzu, według wzoru określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Jest to wymóg bezwzględny, który musi zostać spełniony każdorazowo, gdy strona zwraca się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wniosek taki, stosownie do art. 252 § 2 p.p.s.a., ma charakter sformalizowany, a obowiązek ten wynika z przepisów prawa rangi ustawowej. To ustawodawca określił, w jakiej formie mogą być składane wnioski o prawo pomocy i tylko te złożone na urzędowym formularzu podlegają merytorycznemu rozpoznaniu. Natomiast wnioski o prawo pomocy, które nie zostały złożone na urzędowym formularzu, ustawodawca nakazuje pozostawić bez rozpoznania.

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący, mimo stosownych pouczeń Sądu w tym zakresie nie uzupełnił braku formalnego wniosku i nie złożył go na urzędowym formularzu. Takie działanie skarżącego, wobec jasnej i kategorycznej treści art. 257 p.p.s.a., pozbawiło Sąd podstaw do rozpoznania jego wniosku o prawo pomocy. Niedopuszczalne jest bowiem merytoryczne orzekanie w sprawie wniosku, który nie został złożony w przewidzianej prawem formie.

W tej sytuacji twierdzenia skarżącego, że z powodu dysleksji nie był w stanie wypełnić formularza, nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Sąd może rozpoznać tylko taki wniosek, który jest sporządzony w wymaganej przepisami prawa formie. Skarżący został poinformowany, że w przypadku trudności w wypełnieniu wniosku może wypełnić wniosek za pomocą osób trzecich, lub gdyby to okazało się niemożliwe może zwrócić się o stosowną pomoc do Wydziału Informacji Sądowej tut. Sądu. Sąd zauważa, iż skarżący nie wykazał nawet jakichkolwiek starań w próbie wypełnienia druku PPF, wysuwając subiektywne zarzuty o braku zaufania do urzędników sądowych. Zarzuty te są tym bardziej niezrozumiałe, iż to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy i ubiegając się o takie prawo skarżący musiał mieć świadomość, że jego sytuacja majątkowa, będzie poddana ocenie Sądu. Zauważyć także należy, że pomimo wskazywanego upośledzenia w umiejętności pisania i czytania, skarżący w kierowanej do Sądu licznej korespondencji nie miał problemów z wyrażeniem swego stanowiska, co zdaniem Sądu oznacza, że nie była wykluczona możliwość samodzielnego sporządzenia wniosku przez skarżącego.

Odnosząc się końcowo do żądania skarżącego o umożliwienie mu złożenia wniosku o prawo pomocy ustnie na sali rozpraw przed sędzią, wskazać należy, że przepisy obowiązującej ustawy nie przewidują takiej możliwości. Zgodnie bowiem z art. 220 § 1 p.p.s.a Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Dopiero zatem opłacenie skargi lub pozytywnie rozpatrzenie wniosku strony o prawo pomocy wywoła w następstwie skutek w postaci wyznaczenia rozprawy i rozpoznania złożonej skargi.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 257 w zw. z art. 252 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia