Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 930/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4,
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 61t ust. 1;
journal: Dz.U. 2019 poz 1373
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - t.j.
article: art. 46 ust. 3, ust. 5 i ust. 6;
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło- Chlabicz Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Jacek Boratyn (spr.) Protokolant Patrycja Kołtan- Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. Sp. z o.o. w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 2579/19 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w M. na czynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 11 października 2019 r. nr DK.TWKXI.7320.003.2019 w przedmiocie odmowy przyjęcia zastrzeżeń do wystąpienia pokontrolnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P. Sp. z o.o. w M. na rzecz Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 21 lutego 2020 r., sygn. VI SA/Wa 2579/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej WSA w Warszawie), po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w M. (dalej zwanej skarżącą, skarżącą kasacyjnie lub spółką) na czynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 11 października 2019 r., nr DK.TWKXI.7320.003.2019, w przedmiocie nieuwzględnienia zastrzeżeń do wystąpienia pokontrolnego, oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od wyroku z 21 lutego 2020 r. wniosła spółka, zaskarżając go w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca kasacyjnie, na podstawie art. 174 P.p.s.a. (ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) zarzuciła:

I. naruszenie prawa materialnego, tj. naruszenie art. 61t ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (tj. Dz. U. z 2019 r., poz.1373 ze zmianami, dalej zwanej u.s.o.z.) poprzez błędne przyjęcie, iż wystąpienie pokontrolne złożone przez spółkę, zostało złożone po upływie terminu, pomimo uznania za nie budzące wątpliwości, że korespondencja od organu została przesłana drogą elektroniczną, zgodnie z poświadczeniem jej nadania w dniu 10 września 2019 r., a została odebrana przez skarżącą dnia następnego tj. 11 września 2019 r.,

II. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 46 § 3, 5 i 6 K.p.a. (ustawa z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 2020 r. poz. 256 tekst jednolity) w związku z § 11 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępnienia formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 180, dalej zwanego rozporządzeniem z 2011 r.), polegające na błędnej wykładni § 11 rozporządzenia z 2011 r. i uznanie, że datą doręczenia w rozumieniu tego przepisu jest data dostarczenia pisma przez nadawcę na skrzynkę odbiorczą w systemie ePUAP.

Na tej podstawie skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie, zgodnie z art. 185 P.p.s.a., ewentualnie, w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 188 P.p.s.a.

Niezależnie od powyższego skarżąca kasacyjnie wniosła o zasądzenie od organu na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że wystąpienie pokontrolne zostało przesłane za pomocą środka komunikacji elektronicznej w dniu 10 września 2019 r. o godzinie 16:21:54. Pracowników administracji spółki obowiązuje czas pracy w godzinach od 7:35 do 15:00. Dokument w postaci wystąpienia pokontrolnego został odebrany w dniu 11 września 2019 r. o godzinie 11:32:06.

Dodano także, że spółka jest podmiotem publicznym w rozumieniu ustawy o informatyzacji, z drugiej zaś stroną postępowania nadzorczego w myśl przepisów u.s.o.z., któremu przysługują określone środki prawne i których wniesienie uzależnione jest od zachowania terminu. Termin ten liczony jest od daty doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Właściwym dokumentem, który stanowi potwierdzenie doręczenia wystąpienia pokontrolnego może być urzędowe poświadczenie doręczenia, a nie jak przyjęto w tej sprawie urzędowe poświadczenie przedłożenia.

W niniejszej sprawie nadanie rozstrzygnięcia nadzorczego w formie elektronicznej

potwierdzone zostało wygenerowanym przez system poświadczeniem przedłożenia z dnia 10 września 2019 r., natomiast brak jest w aktach sprawy poświadczenia doręczenia opatrzonego podpisem elektronicznym umożliwiającym identyfikację podpisującego w sposób przewidziany w art. 20a ust. 1 i 2 ustawy o informatyzacji.

Urzędowe poświadczenie przedłożenia potwierdza wyłącznie wpłynięcie pisma (dokumentu) na skrzynkę podawczą adresata będącego podmiotem publicznym w rozumieniu ustawy o informatyzacji, przy założeniu, że jest to podmiot, który ma rozstrzygnąć w ramach swoich kompetencji określoną sprawę administracyjną zgodnie z żądaniem nadawcy pisma.

W ocenie skarżącej kasacyjnie urzędowe poświadczenie przedłożenia, zgodnie z art. 46 § 4 pkt 3 K.p.a. uznać należy za zawiadomienie przesłane na adres elektroniczny adresata oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w sposób wskazany w art. 20a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Za datę doręczenia dokumentu elektronicznego należy uznać datę opatrzenia poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym, a w przypadku braku takiego poświadczenia stosuje się odpowiednio przepisy art. 46 § 5 i 6 K.p.a.

Prezes NFZ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie, a także zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

W myśl art. 193 zdanie drugie P.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony przez ustawodawcę zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany przez siebie wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, na podstawie w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a., wymogów dotyczących obligatoryjnych elementów uzasadnienia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, przewidzianych w art. 141 § 4 P.p.s.a.

Omawiany przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a, ogranicza więc wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, oddalającego skargę kasacyjną, wyłącznie do - niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 P.p.s.a. - oceny zarzutów skargi kasacyjnej.

Z uwagi na powyższe, korzystając z możliwości przewidzianej w art. 193 zd. 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się w rozważaniach uzasadnienia wydanego przez siebie wyroku do oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych.

Jak stanowi zaś art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

W myśl przytoczonej wyżej regulacji granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z zasadą dyspozycyjności postępowania kasacyjnego, zakreślają, co do zasady, podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty, zdefiniowane poprzez wskazanie przez jej autora konkretnych jednostek redakcyjnych przepisów, które jego zdaniem zostały naruszone, a także oparte na tych przepisach twierdzenia, dotyczące mających według skarżącego kasacyjnie miejsce uchybień regulacjom prawa materialnego czy procesowego.

W związku ze związaniem granicami skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony ani tym bardziej zobowiązany do modyfikowania czy też uzupełniania za strony wadliwie skonstruowanych zarzutów tejże skargi. Nie może także domniemywać ich pełnej treści czy postaci, jak również intencji stron, które przyświecały im przy ich formułowaniu.

W przedmiotowej sprawie, wnosząc skargę kasacyjna od wyroku WSA w Krakowie jej autorka zarzuciła zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.

Ze swej istoty zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, co do zasady, winny być rozpoznane w pierwszej kolejności, gdyż ocenę prawidłowości subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przeprowadzić dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. np. wyrok z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, wyrok z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08 - dost. w CBOiS - orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ramach zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego, skarżąca kasacyjnie zarzuciła uchybienie art. 46 ust. 3, ust. 5 i ust. 6 K.p.a w zw. z § 11 rozporządzenia z 2011 r., polegające na błędnej wykładni tego przepisu i uznanie, że datą doręczenia w rozumieniu tego przepisu jest data dostarczenia pisma przez nadawcę na skrzynkę odbiorczą w systemie ePUAP.

Odnosząc się do przedmiotowego zarzutu zauważyć należy, wymieniany przez spółkę jako naruszony § 11 rozporządzenia z 2011 r. odnosi się do sposobu potwierdzenia doręczenia dokumentu elektronicznego. Do problematyki tego rodzaju odnoszą się również regulacje art. 46 ust. 3, ust. 5 i ust. 6 K.p.a, których naruszenie skarżąca kasacyjnie również wytknęła. Tymczasem spór jaki spółka toczyła na gruncie niniejszej sprawy z organem koncentrował się wokół kwestii odnoszących się zasad ustalania terminu doręczania korespondencji elektronicznej podmiotowi publicznemu, do których skarżąca kasacyjnie, jak sama stwierdziła, się zaliczała. Tę materię reguluje zaś § 9 rozporządzenia z 2011 r., którego naruszenia spółka nie podniosła. Sposób potwierdzenia doręczenia, o którym to traktuje § 11 rozporządzenia z 2011 r. stanowi bowiem kwestię wtórną wobec zasad doręczania korespondencji konkretnej kategorii podmiotom. Poza tym § 9 rozporządzenia stanowi, że pisma skierowane na adres poczty elektronicznej podmiotu publicznego traktuje się jako przesyłki złożone w trybie niewymagającym potwierdzenia wniesienia podania (...).

Niezależnie od powyższego zauważyć również należy, że poprzez omawiany zarzut skarżąca kasacyjnie zarzuciła nominalnie WSA w Warszawie błędną wykładnię § 11 rozporządzenia, podczas gdy w istocie, w jego twierdzeniach, podważa zastosowanie przedmiotowej regulacji na gruncie przedmiotowej sprawy, co stanowi istotną wadę przedmiotowego zarzutu.

Obie wyżej opisane cechy tego zarzutu (jego nieprawidłowości) sprawiają, że nie może on zostać uznany za zasadny. Nie odnosi się on bowiem do istoty problemu, jaki zaistniał na gruncie przedmiotowej sprawy, a przy tym nie został prawidłowo skonstruowany.

Jeżeli zaś chodzi o zarzut naruszenia prawa materialnego, to również w tym wypadku brak jest podstaw do uznania jego zasadności.

W jego treści spółka zarzuca naruszenie art. 61t ust. 1 u.s.o.z. poprzez błędne przyjęcie, iż jej zastrzeżenia do wystąpienia pokontrolnego zostały złożone po upływie przewidzianego na to wspomnianym przepisem terminu, wynoszącego 14 dni.

Odnosząc się do przedmiotowego zarzutu stwierdzić na wstępie należy, że wymieniony w tym zarzucie przepis art. 61t ust. 1 u.s.o.z. nie stanowi regulacji materialnoprawnej. Jest to uregulowanie o procesowym charakterze, stąd prawidłowość jego zastosowania można oceniać jedynie w takim aspekcie.

Oprócz tego istotne jest także to, że jak stanowi art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego może przybrać formę bądź to naruszenia bądź błędnej jego wykładni, bądź też wadliwego jej zastosowania. Skarżąca kasacyjnie podnosząc tego rodzaju uchybienie nie wskazała którą to form naruszenia prawa materialnego ma na myśli.

Niezależnie od powyższego stwierdzić także należy, ze wskazany jako jedyny w tym zarzucie przepis wskazuje tylko na termin wniesienia zastrzeżeń do wystąpienia kontrolnego, tak więc poprzez niego nie można ustalać daty doręczenia korespondencji.

W związku z powyższym stwierdzić należy, iż tej postaci zarzut nie znajduje uzasadnionych podstaw.

Na marginesie niniejszych rozważań zauważyć jedynie należy, że zgodnie z dominującym w orzecznictwie poglądem datą doręczenia korespondencji elektronicznej podmiotowi publicznemu jest data wynikająca z urzędowego potwierdzenia przedłożenia (wyroki NSA : z 13 września 2023 r., sygn. I GSK 2172/19 i 17 marca 2022, sygn. II OSK 880/21 – dost. w CBOiS – orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając więc na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Kierując się art. 204 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od skarżącej kasacyjnie spółki na rzecz Prezesa NFZ kwotę 240 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.