Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 469/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2013-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 293,  art. 288  ust. 1,  art. 273  ust. 1  pkt 4,  art. 284  ust. 1,  art. 279  ust. 2,  art. 281,  art. 274  ust. 5
journal: Dz.U. 2001 nr 62 poz 627
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
article: art. 3  ust. 1,  art. 63  ust. 3 i 6
journal: Dz.U. 2001 nr 62 poz 628
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach.
Teza: Sama możliwość dalszego wykorzystania przedmiotów lub substancji powstających ubocznie w ramach procesu produkcyjnego nie oznacza, że nie stanowią one odpadu w rozumieniu art. 3 ust.1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2010, Nr 185, poz.1243). Aby bowiem taki stan rzeczy zaistniał konieczne jest wystąpienie warunków dalszego ich wykorzystania, w tym przede wszystkim warunku pewności dalszego ich wykorzystania w ramach określonego procesu produkcyjnego. Uzależnienie zatem dalszego wykorzystania takich przedmiotów lub substancji od zdarzeń przyszłych i niepewnych, (np. wystąpienia określonej koniunktury gospodarczej), bez stworzenia jakiegokolwiek profilu i procesu produkcji oraz bez podjęcia jakichkolwiek działań wskazujących na rzeczywistość realizacji takiego zamiaru nie spełnia wymogu pewności ich wykorzystania.

TEZY

Sama możliwość dalszego wykorzystania przedmiotów lub substancji powstających ubocznie w ramach procesu produkcyjnego nie oznacza, że nie stanowią one odpadu w rozumieniu art. 3 ust.1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2010, Nr 185, poz.1243). Aby bowiem taki stan rzeczy zaistniał konieczne jest wystąpienie warunków dalszego ich wykorzystania, w tym przede wszystkim warunku pewności dalszego ich wykorzystania w ramach określonego procesu produkcyjnego. Uzależnienie zatem dalszego wykorzystania takich przedmiotów lub substancji od zdarzeń przyszłych i niepewnych, (np. wystąpienia określonej koniunktury gospodarczej), bez stworzenia jakiegokolwiek profilu i procesu produkcji oraz bez podjęcia jakichkolwiek działań wskazujących na rzeczywistość realizacji takiego zamiaru nie spełnia wymogu pewności ich wykorzystania.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 września 2013 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Usługowo-Produkcyjnego "A" sp. z o. o. w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji za okres od II półrocza 2006 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia [...] (sygn. akt II SA/Bd 106/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [..], znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa K. [...], znak: [...] wydane w przedmiocie ustalenia Spółce F. z o.o. w Ch. opłaty za magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania odpadów za I półrocze 2006 r., za II półrocze 2006 r., za I półrocze 2007 r., za II półrocze 2007 r., za I półrocze 2008r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zarzucił decyzjom organów obu instancji, iż nie zawierały szczegółowych wyliczeń (rachunku), z których jasno wynikałby sposób obliczenia spornej opłaty, co stanowiło naruszenie art. 107 § 3 oraz art. 11 Kpa.

Sąd stwierdził, że w decyzji Marszałka Województwa K. ogólnikowo wskazano sposób obliczenia odpadów, bez podania szczegółowych danych matematycznych, pozwalających na czytelne ustalenie podanych ilości sumarycznych. Za uchybienie procesowe organów obu instancji Sąd uznał również brak szczegółowych wyliczeń, z których jasno wynikałby sposób obliczenia spornej opłaty.

W ocenie Sądu, nie wzięto pod uwagę wagi odpadu ze względu na jego charakter, choć przepisy rozporządzenia o ustalaniu wysokości opłat różnicują je w odniesieniu do odpadów mokrych.

Sąd stwierdził, iż przepis art. 107 § 3 Kpa nakazuje, aby decyzja była czytelna i przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy będą musiały określić szczegółowy sposób obliczania opłaty i wskazać w oparciu o jakie dowody, czy też podstawę prawną, przyjęły określone wartości składowe całego procesu obliczeniowego.

Dodatkowo Sąd zwrócił uwagę, że rozważania (także obliczenia) dotyczące sposobu naliczania opłaty podwyższonej winny znaleźć się w uzasadnieniu decyzji, a nie w jej załączniku.

Decyzją z dnia [...] znak [..] Marszałek Województwa K., po ponownym rozpoznaniu sprawy, działając na podstawie art. 288 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 z późn. zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. Nr 260, poz. 2176), pkt 2 Obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 4 października 2006 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2007 (Monitor Polski Nr 71, poz. 714), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 czerwca 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. Nr 106, poz. 723), pkt 2 obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 20 września 2007 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2008 (Monitor Polski Nr 68, poz. 714), określił Spółce F. z o.o. w Ch. opłatę za magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania odpadów za I półrocze 2006 r., za II półrocze 2006 r., za I półrocze 2007 r., za II półrocze 2007 r., za I półrocze 2008r., wraz z należnymi odsetkami, w łącznej wysokości [...] zł.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Spółka F. z o.o. w Ch., wnioskując o umorzenie postępowania w związku z wygaśnięciem zobowiązania finansowego z powodu przedawnienia, zaś w pozostałej części o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy. W uzasadnieniu wniesionego odwołania zarzucono, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach poprzez dowolne i niezgodne z utrwalonym w doktrynie poglądem uznanie za odpad ścinków skór i strużyn skór będących surowcem wyjściowym do dalszej produkcji podkładów skórzanych, art. 288 ust. 1 - Prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 r. poprzez bezzasadne uznanie, że magazynowany surowiec w postaci ścinków skór i strużyn skór stanowi odpad i wymierzenie opłaty bez przeprowadzenia własnych ustaleń co do rzeczywistej wagi magazynowanego surowca w oparciu o szacunkowe wskazanie protokołu WIOŚ co do ilości magazynowanego surowca, pomimo wielokrotnego składania przez stronę wniosku dowodowego o precyzyjne ustalenie wagi magazynowanego surowca w stanie suchym i mokrym, jak i użycie w cytowanym protokole słowa przyjęciu "około" 100 ton co dla organu bezzasadnie stanowiło podstawę precyzyjnego wyliczenia opłaty, a także naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 78 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 9, 12 § 1 oraz art. 35 § 1 kpa poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania od czasu wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w dniu 28 lipca 2010 r. (Sygn. akt II SA/Bd 106/10).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. (SKO) po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia dla Spółki F. z o.o. w Ch. wysokości nie wniesionej opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu magazynowania odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania odpadów za I półrocze 2006 r. – [...] z odsetkami od dnia 1 sierpnia 2006 r. i umorzyło postępowanie w tej części oraz utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie.

Zdaniem SKO opłata za korzystanie ze środowiska z tytułu magazynowania odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania odpadów za I półrocze 2006 r. jest przedawniona, gdyż zgodnie z art. 281 ustawy Prawo ochrony środowiska, do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy - Ordynacja podatkowa. Oznacza to, że zastosowanie znajduje również przepis art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym przedawnienie następuje z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności.

Regulacja przepisu art. 285 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska przewiduje, iż podmiot korzystający ze środowiska wnosi opłatę do końca miesiąca następującego po upływie każdego półrocza. Wobec czego opłata za I półrocze 2006r. powinna być uiszczona do końca lipca 2006 r. Konsekwencją tego jest fakt, iż opłata za korzystanie ze środowiska z tytułu magazynowania odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania za ten okres jest już przedawniona.

Przedawnienie nastąpiło mimo uwzględnienia czasookresu zawieszenia przedawnienia wynikającego z regulacji przepisów art. 70 § 6 pkt 2 i § 7 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Gdyby nie doszło do zawieszenia przedawnienia, to opłata za I półrocze 2006 r. przedawniłaby się [...].

Organ odwoławczy podał, że przedmiotem niniejszej sprawy jest kwestia opłat należnych za korzystanie ze środowiska. Przedmiotem zaś ochrony jest środowisko naturalne i jego stan, a zwłaszcza wpływ na stan środowiska, jaki miało nieprawidłowe postępowanie z odpadami poprodukcyjnymi w postaci odpadów skóry wygarbowanej zawierających chrom (wióry, obcinki, pył ze szlifowania skór) o kodzie 04 01 08 w ilości 100 Mg oraz osady zawierające chrom, zwłaszcza z zakładowych oczyszczalni ścieków o kodzie 04 01 06 w ilości 2 Mg w okresie od I półrocza 2006 r. do I półrocza 2008 r.

Organ uznał za bezsporny fakt, że strona magazynowała odpady bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania odpadów. Dodał, że strona przed rozpoczęciem działalności gospodarczej w zakresie uszlachetniania skór bydlęcych i świńskich o taką decyzję wystąpiła i uzyskała dwie decyzje Burmistrza Miasta C.: z dnia [...], znak: [...], oraz z dnia [...], znak: [...], w sprawie uzgodnienia sposobu postępowania z odpadami innymi niż niebezpieczne, wytwarzanymi w ilości od jednej tony rocznie do tysiąca ton rocznie. Obydwie decyzje były wydane na czas określony, tj. do [..].

Zatem od [...] strona prowadziła działalność bez wymaganej decyzji i magazynowała wytwarzane odpady nielegalnie. Zostało to ujawnione podczas kontroli w dniu [...] przeprowadzonej przez inspektorów WIOŚ w B. Delegatura w T.

Zdaniem organu II instancji osobnym zagadnieniem, wymagającym rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, był stosunek strony do substancji i przedmiotów, które wytwarzała w procesie uszlachetniania skór. Początkowo twierdziła ona, iż są to odpady, natomiast od dnia [...], tj. w piśmie pełnomocnika stwierdzono, że ścinki skór i strużyny skór są "surowcem wyjściowym do dalszej produkcji podkładów skórzanych". Pełnomocnik przyznał równocześnie, iż jedynie tzw. wyciski były i są odpadem, który Spółka magazynowała.

Organ wskazał na art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243), który definiuje pojęcie "odpadu" jako każdą substancję lub przedmiot, który spełnia łącznie dwie przesłanki:

1. można tę substancję lub przedmiot zakwalifikować do jednej z kategorii określonej w załączniku nr 1 do ustawy o odpadach,

2. można wykazać, iż posiadacz substancji lub przedmiotu pozbywa się go, zamierza pozbyć lub do pozbycia się jest zobowiązany.

Organ podał, że zarówno ścinki skór i strużyny można przydzielić do kategorii Q1 - pozostałości z produkcji lub konsumpcji, niewymienione w pozostałych kategoriach, a osady zawierające chrom do kategorii Q9 -pozostałości z procesów usuwania zanieczyszczeń (np. osady ściekowe, szlamy z płuczek, pyły z filtrów, zużyte filtry itp.). Rozwinięcie tych kategorii w poszczególne grupy, podgrupy i rodzaje odpadów znajduje się obecnie w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206). Natomiast w chwili ubiegania się o niezbędne decyzje do prowadzenia działalności strona powinna przypisać odpady do odpowiednich rodzajów i kodów w oparciu o rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 24 grudnia 1997 r. w sprawie klasyfikacji odpadów (Dz. U. Nr 162, poz. 1135) z uwzględnieniem tabelarycznych załączników.

Strona w [...] dokonała niepoprawnej klasyfikacji odpadów wytwarzanych w procesie uszlachetniania skór, opierając się na zapisach umieszczonych w "[..]" z [...], przygotowanego przez Spółkę E. z T. i dołączonego do wniosku strony z dnia [..] o uzgodnienie sposobu postępowania z odpadami innymi niż niebezpieczne, tj. niesegregowanymi odpadami podobnymi do komunalnych, papierem i tekturą, ścinkami skór, drobnymi elementami z tworzyw sztucznych, osadami z zakładowej oczyszczalni ścieków, wytwarzanymi łącznie w ilości ok. 27,5 tony rocznie oraz osadami z zakładowej oczyszczalni ścieków wytwarzanymi w ilości ok. 5 ton rocznie. Błędne zaklasyfikowanie odpadów w postaci ścinków skór (02 02 99) oraz osadów z oczyszczalni (02 02 04) do grupy odpadów z rolnictwa, sadownictwa, hodowli, rybołówstwa, leśnictwa oraz przetwórstwa żywności nie było adekwatne do rodzaju działalności prowadzonej przez stronę i powinno zostać skorygowane przez organ wydający decyzję uzgadniającą sposób postępowania z odpadami. Jednakże, w ocenie organu, to przedsiębiorca powinien wiedzieć, jaki rodzaj działalności prowadzi i jakiego rodzaju odpady wytwarza -to na nim spoczywa obowiązek poprawnej klasyfikacji odpadów . Strona powinna zdawać sobie sprawę, iż przedsiębiorstwo uszlachetniające skóry nie prowadzi działalności i nie wytwarza odpadów z zakresu rolnictwa, sadownictwa, hodowli, rybołówstwa, leśnictwa oraz przetwórstwa żywności, czyli z grupy 02. Ten sam błąd strona popełniała w złożonych w [...] zbiorczych zestawieniach danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów za lata 2004-2007. Strona nie wykazała należytej staranności i nie dokonała klasyfikacji odpadów do grupy 04, tj. z przemysłu skórzanego i tekstylnego, tak jak jest to wskazane w § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów: "Katalog odpadów dzieli odpady w zależności od źródła ich powstawania na 20 następujących grup (...)." Dopiero kontrola inspektorów WIOŚ przywróciła w tym zakresie stan pożądany i zgodny z rzeczywistością.

Organ również stwierdził, iż brak ważnej decyzji, który nastąpił w wyniku braku wystąpienia w odpowiednim czasie z wnioskiem nie oznacza automatycznie braku obowiązku po stronie podmiotu korzystającego ze środowiska do prawidłowego postępowania z wytwarzanymi odpadami, który został precyzyjnie określony w przepisach prawa i w przedmiotowych decyzjach.

Na marginesie powyższych uwag organ dodał, że strona nie tylko nie miała ważnej decyzji, ale i nie stosowała się do warunków zawartych w ww. decyzjach Burmistrza Miasta Ch. - osady z zakładowej oczyszczalni ścieków nie były składowane w szczelnych betonowych boksach, a umieszczono je w workach foliowych pod wiatą z zadaszeniem, natomiast ścinki skór nie zostały zgromadzone w szczelnych pojemnikach, ale były składowane na hałdach na terenie otwartym o wybetonowanym podłożu (karta 7 protokołu kontroli). Ten sposób magazynowania odpadów, który zastali inspektorzy WIOŚ, świadczy również o lekceważeniu przez właścicieli Spółki F. z o.o. w Ch. obowiązków wynikających z określonego sposobu postępowania z odpadami.

Obecnie obowiązująca ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r., Nr 185, poz. 1243) definiuje pojęcie odpadu kładąc akcent na nowe elementy definicji. Powołując się na komentarz do art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach organ podał, że "odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany." (...)Odpad powstaje więc z chwilą, gdy faktycznie władający przedmiotem nie znajduje dla niego dalszego zastosowania. Obojętne jest przy tym, czy odpad taki znajdzie w przyszłości jakieś zastosowanie. Obojętny jest również stopień zużycia takiego przedmiotu. W tym momencie faktycznie władający przedmiotem staje się posiadaczem odpadu (a w zasadzie jego szczególną odmianą - wytwórcą odpadu -zob. art. 3 ust. 3 pkt 13 i pkt 22). Jego obowiązkiem jest znalezienie dla tego odpadu nowego zastosowania (poddanie procesowi odzysku (zob. art. 3 ust. 3 pkt 9). Jeżeli jest to niemożliwe, powinien odpad unieszkodliwić (art. 3 ust. 3 pkt 21). Gdy obciążają go obowiązki ewidencyjne, jego zadaniem jest też odnalezienie odpadu w Katalogu odpadów w celu przypisania mu właściwego kodu", (s. 65) ("Ustawa z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. Komentarz", red. Jan Jerzmański, wsp. red. Magdalena Bar, Centrum Prawa Ekologicznego, Wrocław 2002).

SKO podało, iż w toku prowadzonego postępowania nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia ponownej kontroli oraz zważenia pozostałych worków z odpadami, jak również nie było to uzasadnione zebranym wcześniej materiałem dowodowym. Zdaniem organu, ponowna kontrola oraz ważenie pozostawionych przez stronę na własnym terenie worków po ponad 2 latach (obecnie po 5 latach) od przeprowadzonej w dniu [...] kontroli WIOŚ byłoby bezcelowe i nie wniosłoby żadnych istotnych dla sprawy informacji. Organ dodał, że ważenie pozostawionych przez stronę trzech (lub czterech) worków z odpadami i mnożenie uzyskanej masy przez liczbę pozostałych, których było - jak stwierdził pełnomocnik strony w piśmie z dnia [...] - "około 49-50 bagów", a następnie odliczanie od uzyskanego iloczynu masy każdego bagu, którego waga - jak stwierdził pełnomocnik strony w tym samym piśmie - "wynosi około 5 kg", dałoby wynik jedynie przybliżony. Konieczność użycia określenia "około" dotyczy przypadku, gdy nie jest możliwe precyzyjne określenie danej wartości.

Kolejnym zarzutem, wskazanym przez Sąd oraz podnoszonym przez pełnomocnika w toku postępowania był brak wyjaśnienia zwiększenia ciężaru odpadu z uwagi na wodę, która wydatnie wpływa na wysokość opłaty podwyższonej. Kwestią do wyjaśnienia było to, czy winna być podana masa odpadu suchego, czy też mokrego. Według rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. Nr 260, poz. 2176) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 czerwca 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. Nr 106, poz. 723) i załączników nr 2 "Jednostkowe stawki opłat za umieszczanie odpadów na składowisku" niektóre odpady, ujęte w tabeli według poszczególnych grup, podgrup i rodzajów oznaczone są przypisem 1, który został objaśniony pod tabelą:

"1) Opłatę za składowanie na składowisku odpadów zawierających wodę oblicza się, mnożąc całkowitą masę odpadu zawierającego wodę przez jednostkową stawkę obliczoną wg wzoru: Q = (100-W)* 0,01 *n*q, w którym:

Q - jednostkowa stawka opłaty za umieszczanie na składowisku odpadu

zawierającego wodę w zł/Mg,

W - zawartość wody w odpadzie w %,

n - współczynnik, którego wartość zależy od zawartości wody w odpadzie, q -jednostkowa stawka opłaty określona w powyższej tabeli w zł/Mg".

Zależności pomiędzy procentową zawartością wody w odpadzie W a współczynnikiem n zostały zawarte w tabeli końcowej załącznika nr 2 pod objaśnieniami.

Z powyższego wynika, iż nie wszystkie odpady zawierają wodę i nie podlegają procesowi uwodnienia, zatem w sprawozdaniu podaje się ich masę suchą. W niniejszej sprawie występowały dwa rodzaje odpadów: odpady skóry wygarbowanej zawierające chrom (wióry, obcinki, pył ze szlifowania skór) o kodzie 04 01 08 oraz osady zawierające chrom, zwłaszcza z zakładowych oczyszczalni ścieków o kodzie 04 01 06.

Organ II instancji wskazał, że skóry, które strona uszlachetniała były garbowane chromowo, a zatem zawierały związki chromu, które w procesie kilkukrotnego moczenia w bębnach, a następnie suszenia oddawały chrom w postaci ścieków, które po wysuszeniu stawały się osadami (kod 04 01 06) oraz powstające w wyniku cyplowania (okrawania) wysuszonej skóry ścinek skór i strużyn (kod 04 01 08). Ponadto wszelkie kopie kart, które strona podpisała i przekazała do organu pierwszej instancji zawierają powyższe kody i nazwy odpadów zawierające chrom.

Mając na uwadze powyższe ustalenia SKO stwierdziło, iż strona nie wywiązywała się z ustawowych obowiązków prawidłowego postępowania z wytwarzanymi odpadami, m.in. nie prowadziła ich ilościowej i jakościowej ewidencji (art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach - tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243). Ewidencję tę należy prowadzić na formularzu karty ewidencji odpadu, dla każdego rodzaju odpadów odrębnie oraz karty przekazania odpadu (art. 36 ust. 4 ustawy). Posiadacz odpadu, który przejmuje odpad od innego posiadacza, jest obowiązany potwierdzić przejęcie odpadu na karcie przekazania odpadu, wypełnionej przez posiadacza, który przekazuje ten odpad (art. 36 ust. 7 ustawy).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Spółka P. z o.o. w Ch. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji co do jej drugiego punktu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie umorzenie postępowania w związku z wygaśnięciem zobowiązania finansowego z powodu przedawnienia, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

a. art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r. poprzez nieprawidłowe i niezgodne z utrwalonym w doktrynie poglądem uznanie ścinków skór i strużyn skór będących surowcem wyjściowym do dalszej produkcji podkładów skórzanych za odpad,

b. art. 288 ust. 1 ustawy prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 r. poprzez bezzasadne uznanie, że magazynowany surowiec w postaci ścinków skór i strużyn skór stanowi odpad i wymierzenie opłaty, w drodze decyzji bez przeprowadzenia własnych ustaleń co do rzeczywistej wagi magazynowanego surowca i oparcie się wyłącznie na szacunkowym wskazaniu WIOŚ co do ilości magazynowanego surowca, pomimo wielokrotnego składania przez stronę wniosku dowodowego o precyzyjne ustalenie wagi magazynowanego surowca w stanie suchym i mokrym poprzez dowolne ustalenie wagi magazynowanego surowca jak i użycie w cytowanym protokole słowa przyjęciu "około" 100 ton co dla organu bezzasadnie stanowiło podstawę precyzyjnego wyliczenia opłaty.

Zarzucono również naruszenie przepisów prawa procesowego tj.: art. 7, art. 8, art. 75, art. 76 § 3, art. 77 § 1, art. 78 oraz art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez naruszenie nakazu dopuszczenia wszystkiego, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, niepodjęcie przez organ administracji publicznej wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a w szczególności zaniechania przeprowadzenia na żądanie skarżącego dowodu z przeważenia surowca w celu dokładnego ustalenia jego rzeczywistej wagi, a nie posiłkowania się danymi szacunkowymi WIOŚ, co miało istotny wpływ na końcowe wyliczenia opłaty opartej na nieprecyzyjnym ustaleniu wagi surowca. Takie postępowanie przeczy zasadzie wyczerpującego zebrania i wnikliwego rozpatrzenia materiału dowodowego jak i zasadzie pogłębiania zaufania do organów Państwa i powoduje dowolne i swobodne uznanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że magazynowane ścinki skór oraz strużyny nie były surowcem do ponownego przetworzenia i nie stanowiły odpadu w znaczeniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach.

Zdaniem strony skarżącej, w wyroku z dniu 28 lipca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wskazał na uchybienia popełnione przez organy. Uzupełnienie materiału trwało dwa lata, ale nie przyczyniło się do zanegowania podniesionych przez stronę zarzutów. Zarówno organy I jak i II instancji skupiły się w głównej mierze na polemice z udzielonymi przez skarżącego odpowiedziami. Podniesione poprzednio jak i obecnie zarzuty są nadal aktualne. Strona sama przeważyła surowiec. Mokry surowiec załadowano do bagów. Obliczono liczbę bagów oraz średni ciężar pełnych bagów, a następnie z 2 bagów wysypano surowiec na posadzkę w zamkniętym pomieszczeniu i wysuszono. Następnie przeważono suchy surowiec.

Natomiast naruszenie art. 7 kpa, zdaniem skarżącej spółki, polegało na pobieżnym zebraniu w sprawie materiału dowodowego nazwanego pełnym i wystarczającym pomimo złożenia przez odwołującego wniosku o przeprowadzenie istotnego dowodu w postaci przeważenia surowca w celu ustalenia rzeczywistej jego wagi. Dokonane ustalenia stanu faktycznego oparte zostały tylko i wyłącznie na protokole WIOŚ. Strona skarżąca podważyła również ustalenie kodu odpadów, gdyż jej zdaniem, ścinki skór wielokrotnie płukane nie zawierały już chromu lub mogły zawierać ilości śladowe. WIOŚ nie przeprowadził badań w trakcie kontroli na zawartość chromu w ściankach skóry.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszcz zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że w dotychczasowym postępowaniu w przedmiocie niniejszej sprawy wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, tj. w prawomocnym wyroku z dnia 28 lipca 2010 r. (Sygn. akt II SA/Bd 106/10) uchylającym decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa K. [...] w przedmiocie ustalenia Spółce F. z o.o. w Ch. opłaty za magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania odpadów za I półrocze 2006 r., za II półrocze 2006 r., za I półrocze 2007 r., za II półrocze 2007 r., za I półrocze 2008r. Ze względu zatem na uprzednio zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie Sądu I instancji, rozpatrując niniejszą sprawę należało wziąć pod uwagę dyrektywy zawarte w uzasadnieniu tego wyroku. Kwestię oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego reguluje przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.) – dalej powoływanej jako ppsa. Zgodnie z jego treścią ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawa, o której mowa we wskazanym przepisie, stanowi wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Wskazania natomiast co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy. Mają one na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz nakreślenie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie w celu uniknięcia wadliwości tegoż postępowania (por. Bogusław Dauter: Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, wydanie 1, Warszawa 2008 str.289-290). Z treści art. 153 ppsa jednoznacznie wynika, iż zarówno organy administracyjne, których działanie było przedmiotem skargi, jaki i sąd orzekający w sprawie, ilekroć dana sprawa będzie ponownie przez nie rozpoznawana, będą związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu tegoż sądu.

Dokonując oceny w tym zakresie należy uznać, że orzekające w sprawie organy administracyjne w całości wykonały wskazania Sądu zawarte w wyroku z dnia 28 lipca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w tym rozstrzygnięciu stwierdził wyłącznie naruszenie prawa procesowego w odniesieniu do ustalenia wagi odpadów, ich kwalifikacji i wysokości opłaty. Organy orzekające w sprawie przeprowadziły postępowanie w tym zakresie w sposób wskazany w wyroku Sądu tj. w szczególności zawarły w uzasadnieniach wydanych rozstrzygnięć szczegółowe wyliczenia, z których jasno wynika sposób obliczenia opłaty podwyższonej, wyjaśniły przyczyny zmiany kodu odpadów, ustosunkowały się do twierdzeń strony skarżącej co do wagi odpadów i ich wykorzystania do dalszej produkcji.

W przedmiotowej sprawie organy administracyjne, na podstawie art. 288 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz.150 ze zm., dalej powoływanej też jako ustawa) ustaliły skarżącej spółce wysokość niewniesionej opłaty za magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania odpadów ostatecznie za: II półrocze 2006 r., I półrocze 2007 r., II półrocze 2007 r., I półrocze 2008 r. wraz z odsetkami (organ II instancji uchylił rozstrzygnięcie organu co do I półrocza 2006 r. i umorzył postępowanie w tym zakresie). Wymierzona spółce opłata z tego tytułu stanowiła opłatę podwyższoną, jako że korzystanie przez spółkę ze środowiska w postaci magazynowania odpadów miało miejsce, zdaniem organów, bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania odpadów.

Ocena legalności zapadłych w sprawie rozstrzygnięć wymagała zatem zbadania przepisów prawa regulujących zarówno instytucję opłat za korzystanie ze środowiska, w tym opłat podwyższonych, jak i problematykę odpadów, jako że przedmiotowa opłata została wymierzona spółce na skutek ustalenia przez organy, że skarżąca wytwarzała i magazynowała odpady.

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska określa w art. 275, że podmioty korzystające ze środowiska obowiązane są do ponoszenia opłaty za korzystanie ze środowiska. Jedną z form korzystania ze środowiska obwarowaną wskazaną sankcją finansowo-prawną jest m.in. składowanie odpadów (art. 273 ust. 1 pkt 4 ustawy). Sposób i zasady wnoszenia opłaty za korzystnie środowiska, w tym więc i opłaty za składowanie odpadów, regulują przepisy Rozdziału 1, Działu II ustawy. Stanowią one m.in., że podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego (art. 284 ust. 1 ustawy), że opłatę ustala się według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce (art. 285 ust. 1 ustawy), a także że podmiot korzystający ze środowiska wnosi opłatę do końca miesiąca następującego po upływie każdego półrocza (art. 285 ust. 2 ustawy). We wskazanym terminie podmiot korzystających ze środowiska obowiązany jest również do przedłożenia marszałkowi województwa wykazu zawierającego informacje i dane, o których mowa w art. 287, wykorzystane do ustalenia wysokości opłat oraz wysokość tych opłat, a w przypadku opłat za składowanie odpadów także do przedłożenia właściwemu wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta wykazu na podstawie którego ustalono opłaty za składowanie odpadów (art. 286 ust. 1 i 2 ustawy). W przypadku zaniechania wykonania tych obowiązków tj. nie przedłożenia przez podmiot korzystający ze środowiska wykazu zawierającego informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, czy też wykazu, na podstawie którego ustalono opłaty za składowanie odpadów, marszałek województwa, zgodnie z art. 288 ust. 1 pkt 1 ustawy, wymierza w drodze decyzji opłatę, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Taka też sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie.

Zgodnie z art. 279 ust. 2 ustawy, w razie składowania lub magazynowania odpadów, podmiotem korzystającym ze środowiska, obowiązanym do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska (a także administracyjnych kar pieniężnych) jest posiadacz odpadów w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach, a więc każdy, kto faktycznie włada odpadami, co oczywiście obejmuje też wytwórcę odpadów.

Wskazać należy, że na podmiocie korzystających ze środowiska poprzez magazynowanie odpadów będącym wytwórcą odpadów, ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (dalej powoływana jako ustawa o odpadach), nakładała szereg obowiązków, w tym i do przedkładania ww. wykazu i prowadzenia ewidencji odpadów. W zależności od źródła odpadów (wytwarzanych w instalacji lub poza nią), charakteru odpadów (niebezpieczne czy inne niż niebezpieczne) oraz ilości wytwarzanych odpadów, zobowiązany był on działalność swoją prowadzić po uzyskaniu pozwolenia zintegrowanego bądź pozwolenia na wytwarzanie odpadów lub decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami, względnie po przedłożeniu informacji o wytwarzanych odpadach oraz sposobach gospodarowania wytworzonymi odpadami ( art. 17 ustawy o odpadach). Przepis art. 17 ust. 1 tej ustawy stanowił bowiem, że wytwórca odpadów, z zastrzeżeniem ust. 2, jest obowiązany do: 1) uzyskania decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami niebezpiecznymi, jeżeli wytwarza odpady niebezpieczne w ilości powyżej 0,1 Mg rocznie; 2) przedłożenia informacji o wytwarzanych odpadach oraz o sposobach gospodarowania wytworzonymi odpadami, jeżeli wytwarza odpady niebezpieczne w ilości do 0,1 Mg rocznie albo powyżej 5 Mg rocznie odpadów innych niż niebezpieczne. W ust. 2 art. 17 określono natomiast, że wytwórca odpadów jest obowiązany do uzyskania pozwolenia na wytwarzanie odpadów, które powstają w związku z eksploatacją instalacji, jeżeli wytwarza powyżej 1 Mg odpadów niebezpiecznych rocznie lub powyżej 5 tysięcy Mg odpadów innych niż niebezpieczne rocznie. W ust. 4 art. 17 wskazano zaś, że wymóg uzyskania decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami niebezpiecznymi, pozwolenia na wytwarzanie odpadów, a także przedłożenia informacji o wytwarzanych odpadach oraz o sposobach gospodarowania wytworzonymi odpadami nie dotyczy wytwórcy odpadów prowadzącego instalację, na której prowadzenie wymagane jest pozwolenie zintegrowane, o którym mowa w przepisach o ochronie środowiska. Nie mając lub nie przedkładając wymienionych aktów w zakresie wytwarzania odpadów, o których mowa w art. 17 ustawy o odpadach, wytwórca nie mógł również legalnie magazynować odpadów, co wynika z art. 63 ust. 6 ustawy o odpadach. Określenie miejsca i sposobu magazynowania odpadów następowało bowiem zgodnie z art. 63 ust. 6 pkt 1-4 ustawy o odpadach w jednym z pozwoleń, decyzji lub informacji, o których mowa w art. 17 ustawy o odpadach, tj. w: pozwoleniu zintegrowanym, pozwoleniu na wytwarzanie odpadów, decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami niebezpiecznymi lub informacji o wytwarzanych odpadach oraz o sposobach gospodarowania wytworzonymi odpadami. Odnosząc się do obowiązku złożenia przez wytwórcę informacji o wytwarzanych odpadach oraz o sposobach gospodarowania wytworzonymi odpadami, w której określane było m.in. miejsce i sposób magazynowania odpadów wyjaśnić należy, że w przypadku takiej informacji ustawodawca przewidział tryb uproszczony stanowiąc, że informację taką przedkłada się właściwemu organowi w terminie 30 dni przed rozpoczęciem działalności powodującej powstawanie odpadów lub zmianę tej działalności wpływającą na ilość lub rodzaj wytwarzanych odpadów lub sposobów gospodarowania nimi (art. 24 ust. 1 ustawy o odpadach) oraz, że do rozpoczęcia działalności powodującej powstanie odpadów można przystąpić, jeżeli organ właściwy do przyjęcia informacji, o której mowa w ust. 1, w terminie 30 dni od dnia złożenia informacji nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji (art. 24 ust. 5 ustawy o odpadach). Z powyższego jednoznacznie wynika, że w przypadku, gdy organ administracyjny nie zakwestionuje w ustawowym terminie w drodze sprzeciwu przedłożonej przez wytwórcę informacji o wytwarzanych odpadach oraz o sposobach gospodarowania wytworzonymi odpadami, to tym samym rozpoczęcie przez wytwórcę działalności powodującej powstawanie odpadów oraz określenie miejsca i sposobu magazynowania odpadów odbywa się bez aktywności organu w postaci wydania przez niego jakiegokolwiek aktu prawnego, w tym i decyzji czy pozwolenia.

Na tle omawianych regulacji ustawy Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o odpadach wyjaśnić należy również, że "zwykłe" opłaty za korzystanie ze środowiska są ponoszone za korzystanie ze środowiska zgodne z warunkami zawartymi w udzielonym pozwoleniu lub innej decyzji. Administracyjne kary pieniężne natomiast nakładane są za przekroczenie bądź naruszenia warunków zawartych w decyzji (art. 273 ust. 2 ustawy). W przypadku zaś korzystania ze środowiska w ogóle bez wymaganego pozwolenia lub innej decyzji, podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska. O obowiązku poniesienia tej opłaty wyraźnie stanowi przepis art. 276 ust. 1 ustawy, wskazując iż podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska. Art. 293 ust. 1 ustawy. określa wysokość opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska polegające na magazynowaniu odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania, które traktowane jest na mocy art. 293 ust. 2 ustawy jak składowanie odpadów bez wymaganej decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska. Zgodnie z treścią tego przepisu, w przypadku składowania odpadów bez wymaganej decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłatę podwyższoną w wysokości 0,05 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku za każdą dobę składowania.

Odnosząc się do spornej między stronami kwestii zasadności zaliczenia przez orzekające organy przedmiotowych ścinków skór i strużyny skór oraz osadów z zakładowej oczyszczalni ścieków do kategorii odpadów, wyjaśnić należy w pierwszej kolejności pojęcie odpadu. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach odpad oznacza każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Z przytoczonej definicji wynika, że kwalifikacja produktu jako odpadu uwarunkowana jest z jednej strony postępowaniem jego posiadacza, będącym wynikiem jego woli lub istnienia określonego obowiązku bądź też zaistnienia określonej sytuacji faktycznej, z drugiej zaś okolicznością przynależenia danego produktu do jednej z kategorii opadów wyszczególnionych w załączniku nr 1 do ustawy, których szczegółowy podział na grupy, podgrupy, rodzaje wraz z przypisaniem im odpowiednich kodów określa rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. Nr112, poz.1206).

Co do drugiego ze wskazanych warunków kwalifikacji produktu jako odpadu, nie budzi wątpliwości, że ścinki i strużyny skór oraz osady z zakładowej oczyszczalni ścieków mogą być zaliczone do wymienionych w załączniku nr 1 kategorii odpadów Q1 (pozostałości z produkcji lub konsumpcji, niewymienione w pozostałych kategoriach) oraz Q9 (pozostałości z procesów usuwania zanieczyszczeń). We wskazanym rozporządzeniu, w oparciu o źródło powstania odpadów, podzielono katalog odpadów na 20 grup: w tym i na grupę 04 – odpady z przemysłu skórzanego, futrzanego i tekstylnego, oraz grupę 02 – odpady z rolnictwa, sadownictwa, upraw hydrologicznych, rybołówstwa, łowiectwa o raz przetwórstwa żywności. Zdaniem Sądu, przypisanie przez organy spornym produktom i substancjom kodu 04 w świetle bezspornego ustalenia, że skarżąca od [...] prowadziła działalność produkcyjną w zakresie uszlachetniania skór (garbowanie skór), jest prawidłowe i odpowiada charakterowi powadzonej przez skarżącą działalności, w ramach której powstawały te produkty i substancje. Nie zmienia i nie może zmienić tego okoliczność, że strona nieprawidłowo klasyfikowała produkty i substancje powstające w ramach uszlachetniania skór, zaliczając je do grupy 02, oraz fakt, że za skarżącą uczynił to nieprawidłowo Burmistrz Miasta C. w wydanych w [...] decyzjach uzgadniających sposób postępowania z odpadami innymi niż niebezpieczne. O kwalifikacji danych substancji lub przedmiotów do określonej grupy odpadów decyduje obiektywna okoliczność w postaci źródła ich powstania, a nie wola zainteresowanej strony, czy nieprawidłowa ich kategoryzacja dokonana we wcześniejszych decyzjach organów. Dlatego też nie można było powielać dotychczasowego błędu i w dalszym ciągu niezgodnie z prawem kwalifikować sporne produkty i substancje, co słusznie podkreśliły orzekające w sprawie organy, wyjaśniając przyjętą w sprawie grupę i kod odpadów. W kwestii natomiast spełnienia w sprawie warunku definicji odpadu odwołującego się do faktycznego, zamierzonego lub nakazanego postępowania posiadacza z produktem, a polegającego na pozbywaniu się, zamiarze pozbycia się lub obowiązku pozbycia się produktu wyjaśnić należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego warunek ten nie jest zależny wyłącznie od woli posiadacza (wytwórcy odpadu), lecz ocena jego musi być podyktowana wszystkimi okolicznościami danego przypadku, pozwalającymi ocenić rzeczywisty zamiar i postępowanie posiadacza odpadu. W doktrynie podkreśla się, że o istocie odpadu decyduje pojęcie "pozbywania się", które jako że nie zostało zdefiniowane w ustawie odpadach, należy rozumieć tak, jak przyjmuje się to w języku potocznym, a więc jako usunięcie, wyeliminowanie, wykluczenie, oderwanie, zakończenie, zarzucenie czegoś niepotrzebnego, nieistotnego. Odpad jest zatem niepotrzebną i niepożądaną pozostałością np. określonego procesu, którą faktycznie usuwa, zamierza usunąć lub obowiązany jest usunąć jej posiadacz. Pozostałość ta nie jest celem i finalnym produktem danego procesu produkcyjnego i jako taka nie jest przydatna jej posiadaczowi, gdyż nie jest możliwe wykorzystanie jej w ten sam sposób i w tym samym celu w ramach procesu produkcyjnego, do którego przestała się już nadawać, być przydatna. Pozostałością z określonego procesu może być też produkt, który w nowej ustawie o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r. został zdefiniowany jako produkt uboczny nie będący odpadem.

Może także zaistnieć sytuacja, w której określony odpad utraci status odpadu. Przy dokonywaniu kwalifikacji danego produktu jako odpadu istotnym jest zatem odróżnienie tych możliwych sytuacji i poprzez zbadanie całokształtu okoliczności faktycznych danego przypadku, a więc zarówno tych, dotyczących postępowania posiadacza produktu i jego stosunku do niego, jaki i tych, związanych z danym procesem produkcyjnym i określonymi obiektywnymi okolicznościami z nim związanymi. W wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dawniej ETS) z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie C-9/00 Palin Granit Oy i Vehmassalon kansanterveystyön kuntayhtymän hallitus (Zb. Orz. TE [2002] I-03533) podkreślono (co zostało także odzwierciedlone w art. 10 nowej ustawy o odpadach), że kwalifikacja rzeczy jako produktu ubocznego może mieć miejsce tylko wtedy, gdy ponowne użycie towarów czy surowców nie jest tylko prawdopodobne, ale pewne i nie wymaga uprzedniego przetworzenia, a także, gdy takie ponowne użycie jest integralną częścią procesu produkcji. Sama możliwość dalszego wykorzystania przedmiotów lub substancji powstających ubocznie w ramach procesu produkcyjnego nie oznacza, że nie stanowią one odpadu w rozumieniu art. 3 ust.1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2010, Nr 185, poz.1243). Aby bowiem taki stan rzeczy zaistniał konieczne jest wystąpienie warunków dalszego ich wykorzystania, w tym przede wszystkim warunku pewności dalszego ich wykorzystania w ramach określonego procesu produkcyjnego. Uzależnienie zatem dalszego wykorzystania takich przedmiotów lub substancji od zdarzeń przyszłych i niepewnych, (np. wystąpienia określonej koniunktury gospodarczej), bez stworzenia jakiegokolwiek profilu i procesu produkcji oraz bez podjęcia jakichkolwiek działań wskazujących na rzeczywistość realizacji takiego zamiaru nie spełnia wymogu pewności ich wykorzystania.

W przedmiotowej sprawie w żaden sposób nie można mówić o pewności dalszego wykorzystania spornych produktów, skoro sama skarżąca spółka stwierdziła, iż odstąpiła od zamiaru wykorzystania magazynowanych ścinków i strużyn skór do dalszej produkcji podkładów skórzanych (wkładów pod stopę w butach) z powodu jej nieopłacalności i braku środków. Bez stworzenia wspomnianego procesu produkcyjnego oraz bez podjęcia jakichkolwiek czynności i przedsięwzięć potwierdzających nowy sposób postępowania z opadami służący użytecznemu ich zastosowaniu w efekcie ich przetworzenia, nie ma podstaw do uznania - jak chce tego strona skarżąca- że sporne ścinki i strużyny skór utraciły status odpadu i stały się surowcem wyjściowym do dalszej produkcji podkładów skórzanych. Wobec powyższego, w świetle wskazanych okoliczności faktyczny i prawnych organy prawidłowo zakwalifikowały przedmiotowe ścinki i strużyny skór oraz osady z zakładowej oczyszczalni ścieków do kategorii odpadów, a więc substancji lub przedmiotów objętych wzorcem odpadów określonym w załączniku nr 1 do ustawy o odpadach, których posiadacz pozbywał się, zamierzał się pozbyć lub był zobowiązany do pozbycia. Przytoczone powyżej okoliczności wskazują bowiem na zbędność i nieprzydatność ścinków i strużyn skór dla skarżącej spółki oraz na nie istnienie jakichkolwiek warunków do uznania ich za produkty uboczne podlegające dalszemu wykorzystaniu, czy też za surowce które utraciły status odpadu. Prawidłowość zakwalifikowania odpadów potwierdza także ustalony przez organy fakt sprzedaży przez stronę skarżącą spornych produktów i substancji Firmie F. i D. w dniach: [...] jako opadów skóry wygrawerowanej zawierających chrom o kodzie 04 01 08 oraz osadów zawierających chrom, zwłaszcza z zakładowej oczyszczalni ścieków o kodzie 04 01 06, czego dowodem są odpowiednie, znajdujące się w aktach kopie kart przekazania odpadu. To ostatnie potwierdza także, wbrew stanowisku skarżącej, że skóry (bydlęca i świńska skóra techniczna w fazie wet-blue), które skarżąca uszlachetniała, były garbowane chromowo i jako takie zawierały związki chromu, w związku z czym operacje dokonywane na tych skórach (proces kilkukrotnego moczenia w bębnach, płukania, międlenia, suszenia, strugania, okrawania, cyplowania ) oddawały chrom w postaci ścieków (po wysuszeniu osadów) oraz powodowały powstawanie ścinków i strużyny skór zawierających chrom, co znajdowało wyraz w przyjętych w kopiach kart kodach odpadów: 04 01 08 i 04 01 06.

W ocenie sądu na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut strony skarżącej dotyczący wagi magazynowanych odpadów oraz zaniechania przeprowadzania zawnioskowanego przez stronę dowodu w postaci ich przeważenia. Wyjaśnić należy bowiem, że w dniu [...] przeprowadzano została kontrola w firmie skarżącej przez WIOŚ w B., która została zakończona podpisaniem protokołu nr [...] oraz wydaniem zarządzenia pokontrolnego z dnia [...]. W trakcie tej kontroli stosownych wyjaśnień i informacji udzielili kontrolującym w imieniu kontrolowanego współwłaściciele spółki tj. Dyrektor Zakładu M. F. oraz K. W. W złożonych wyjaśnieniach Dyrektor Zakładu wyjaśniając, że spółka zakończyła produkcję uszlachetniania skór [...] i że od [...] nie przekazywała innym podmiotom odpadów poprodukcyjnych, wypowiedział się co do ilości zgromadzanych na terenie zakładu odpadów, wskazując na nagromadzenie ok. 60 Mg ścinków skór i ok. 40 Mg strużyny skór na wybetonowanym podłożu oraz ok. 2 Mg osadów z zakładowej oczyszczalni ścieków (wyciski z prasy) w workach foliowych pod wiatą z zadaszeniem. Taką też ilość zaprotokołowali kontrolujący w sporządzony protokole, który ww. właściciele podpisali bez zgłoszenia umotywowanych uwagi i zastrzeżeń co do jego treści, o którym to prawie zostali pouczeni, tak jak i o prawie odmowy podpisania protokołu i możliwości przedstawienia swojego stanowiska na piśmie organowi inspekcji ochrony środowiska w terminie 7 dni. Podkreślić należy, że zaprotokołowana ilość nagromadzonych odpadów pokrywa się z danymi wynikającymi z przedłożonego przez skarżącą w piśmie z dnia [....] zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilościach wytworzonych przez spółkę odpadów za 2004, 2005, 2006 i 2007 r. (w zestawieniu tym strona podała nieprawidłowe kody odpadów, co jednak nie ma znaczenia dla oceny ilości wskazanych przez nią odpadów). Znajduje ona również potwierdzenie w wyliczeniach wynikających z technologii produkcji, co właściwie i logicznie wykazały orzekające organy w uzasadnieniu wydanych decyzji. W tym stanie rzeczy, wobec wzajemnie potwierdzającego się w tym zakresie materiału dowodowego sprawy Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organów o bezcelowości przeprowadzenia ponownej kontroli w zakładzie i dokonania przeważenia pozostawionych przez stronę jedynie kilku worków odpadów. Wskazać należy także na okoliczność, że wskazane czynności wykonywane byłyby po ok. 6 latach od przeprowadzenia kontroli, co po uwzględnieniu sposobu ich przechowywania (na wybetonowanym podłożu, w workach pod wiatą), oraz faktu, że uzyskany wynik dotyczyłby tylko tych kilku worków, a nie całości opadów stwierdzonych w trakcie kontroli, dałoby także jedynie wynik przybliżony zwłaszcza, że uzyskaną masę z przeważenia należałoby pomnożyć przez przybliżoną liczbę worków. Po tak długim okresie i wobec braku większości zgromadzonych wcześniej odpadów nie jest już możliwym precyzyjne i dokładne określenie masy odpadów stwierdzonych w trakcie kontroli, co samo w sobie wiąże się z koniecznością dokonania pewnego uśrednienia ilości odpadów, niemniej jednak mającego oparcie w zebranym materiale dowodowym. Sąd podziela także stanowisko organów, że z treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz.U. Nr 260, poz. 2176) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 czerwca 2007 r. zmieniającego rozporządzenia w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz.U. Nr 106, poz. 723) wynika, iż tylko ze zgromadzonych przez stronę odpadów, odpady o kodzie 04 01 06 ulegają uwodnieniu oraz, że w związku z tym w przypadku odpadów o kodzie 04 01 08 zastosowanie niższej masy poprzez odjęcie wody od ich masy jest niedopuszczalne.

Sąd nie uwzględnił także zarzutu skarżącej, że magazynowanie spornych substancji i przedmiotów, jako nie stanowiących odpadów w znaczeniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, nie podlegało przez okres 3 lat żadnej opłacie i że naliczenie jej winno nastąpić dopiero po zaprzestaniu przez spółkę produkcji. Jak już wykazano powyżej, przedmiotowe substancje i przedmioty stanowiły odpad. Taka natomiast ich kwalifikacja implikuje konieczność zastosowania reżimu przewidzianego w ustawie o odpadach oraz przestrzegania przewidzianego w niej sposobu postępowania z nimi, zwłaszcza odnośnie miejsca, sposobu i czasu ich magazynowania przez wytwórcę. Kwestie te reguluje przytoczony już art. 17 ustawy o odpadach oraz przepisy art. 63 ustawy odpadach. Wyznaczenie miejsca i sposobu magazynowania odpadów może mieć zatem postać decyzji administracyjnej (pozwolenie zintegrowane, pozwolenia na wytwarzanie odpadów, zatwierdzenie programu gospodarki z odpadami) lub kierowanej do organu informacji o wytwarzanych odpadach i sposobach gospodarowania nimi - art. 63 ust. 6 w zw. z art. 17 ustawy o odpadach). Odpady mogą być magazynowane jedynie na terenie, do którego posiadacz ma tytuł prawny. Czas magazynowania odpadów określony został zaś w przepisach art. 63 ust. 3 i 4 ustawy o odpadach. Z ich treści wynika, że odpady przeznaczone do odzysku lub unieszkodliwiania, z wyjątkiem składowania można magazynować, jeżeli konieczność taka wynika z procesów technologicznych lub organizacyjnych i nie przekracza terminów uzasadnionych zastosowaniem tych procesów, nie dłużej jednak niż przez okres 3 lat, natomiast odpady przeznaczone do składowania można magazynować jedynie w celu zebrania odpowiedniej ilości tych odpadów do transportu na składowisko odpadów, nie dłużej jednak niż przez okres 1 roku. Spełnienie tych wszystkich wymogów pozwala uznać, że dane magazynowanie jest działaniem legalnym, za które nie ponosi się opłat. Naruszenie zaś przepisów dotyczących magazynowania odpadów może pociągać za sobą opłaty podwyższone (za magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce ich magazynowania – art. 293 ust. 3 w zw. z ust. 2 i art. 276 ustawy) bądź administracyjne kary pieniężne (za przekroczenie lub naruszenie warunków korzystania ze środowiska ustalonych decyzją w zakresie magazynowania odpadów - art. 273 ust. 2 ustawy). W świetle powyższego nie ma żadnych podstaw prawnych do poczynienia wniosku, jak chce tego strona skarżąca, iż przez okres 3 lat magazynowania odpadów nie ponosi się żadnych opłat z tego tytułu. Jeżeli bowiem magazynowanie jest legalne, to posiadacz odpadu nie ponosi opłaty "zwykłej" (za korzystnie ze środowiska) z tego tytułu i może to czynić, w zależności od celu magazynowania, przez czas precyzyjnie określony w ust. 3 i 4 art. 63 ustawy o odpadach Gdy zaś magazynowanie odpadów narusza prawo, to posiadacz opadu może ponieść na skutek tego opłatę podwyższoną lub administracyjną karę pieniężną. Tylko te wskazane przesłanki warunkują kwestię naliczenia opłaty w związku z magazynowaniem odpadów. Wśród tych przesłanek ustawodawca nie przewidział przesłanki przekształcenia surowca w odpad po trzech latach jego magazynowania.

Co do zaś zarzutu strony skarżącej dotyczącego przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie i w efekcie konieczności uiszczenia odsetek za tak długi okres z tytułu naliczonej opłaty podwyższonej stwierdzić należy, że przedmiot kontrolowanej sprawy stanowi kwestia legalności wymierzenia skarżącej spółce opłaty podwyższonej z tytułu magazynowania odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania, a nie kwestia przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie. Z tego powodu Sąd uznał wskazany zarzut za bezprzedmiotowy.

Mając zatem na uwadze wszystkie wskazane powyżej okoliczność Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.)

.