Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 217/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 16 par 1, art. 61 par 1, art. 156 par 1 pkt 2 i 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 78 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 12 lipca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Małgorzata Kowalska Protokolant st. asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2023 roku sprawy ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 30 stycznia 2023 roku nr KO.480.91.2022 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zarejestrowania pojazdu oddala skargę. [pic]


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 stycznia 2023 r., nr KO.480.91.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, po rozpatrzeniu wniosku S. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 23 listopada 2022 r., nr KO.480.64.2022 o stwierdzeniu z urzędu nieważności decyzji Starosty Piotrkowskiego z dnia 7 stycznia 2016 r., nr WK-II.5410.3.299.2016.AN w przedmiocie zarejestrowania na rzecz S. G. pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter 413 CDI, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

Decyzją z dnia 7 stycznia 2016 r. Starosta Piotrkowski zarejestrował na rzecz S. G. pojazd marki Mercedes-Benz Sprinter 413 CDI, nr nadwozia [...], wydając dowód rejestracyjny [...], tablice rejestracyjne o nr [...], zalegalizowane znakiem legalizacyjnym nr [...] oraz nalepkę kontrolną i kartę pojazdu nr [...].

Pismem z dnia 12 września 2022 r. Starosta Piotrkowski zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim o rozważenie możliwości stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia 7 stycznia 2016 r. wskazując, że w dniu 15 grudnia 2015 r. S. G. złożył wniosek "o wymianę/zmianę wpisu w dowodzie rejestracyjnym - zmiana rodzaju pojazdu/przeznaczenia pojazdu". Do wniosku załączył m.in. zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z dnia 15 grudnia 2016 r., nr 1208/2015 wraz z opisem zmian dokonanych w pojeździe z dnia 14 grudnia 2015 r. oraz oświadczenie A (opinię techniczną) z dnia 14 grudnia 2015 r., nr 5/12/2015, z którego wynika, że doszło do zmiany liczby miejsc pasażerskich z 7 miejsc stojących do 12 miejsc.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim decyzją z dnia 23 listopada 2022 r. z urzędu stwierdziło nieważność decyzji Starosty Piotrkowskiego z dnia 7 stycznia 2016 r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium przytoczyło treść art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1137 ze zm.), dalej p.r.d., § 14 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1038 ze zm.) oraz wskazało, że Starosta Piotrkowski wydał decyzję z dnia 7 stycznia 2016 r. w sprawie zarejestrowania pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter 413 CDI po rozpatrzeniu wniosku S. G.z dnia 15 grudnia 2015 r. "o wymianę/zmianę wpisu w dowodzie rejestracyjnym - zmiana rodzaju pojazdu/przeznaczenia pojazdu". Do wniosku strona załączyła m.in. dowód rejestracyjny seria [...] wydany przez Starostę Piotrkowskiego oraz kartę pojazdu seria [...]. Wnioskodawca nie wystąpił zatem o rejestrację przedmiotowego pojazdu ale o dokonanie czynności o charakterze materialno-techniczny poprzez naniesienie stosownych adnotacji w dowodzie rejestracyjnym. W związku z powyższym należy uznać, że Starosta Piotrkowski decyzją z dnia 7 stycznia 2016 r. dokonał rejestracji pojazdu bez stosownego wniosku, co stanowi rażące naruszenie art. 73 ust. 1 p.r.d., działał bowiem z urzędu.

Ponadto organ podkreślił, w dniu wydania decyzji z dnia 7 stycznia 2016 r. w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja Starosty Piotrkowskiego z dnia 1 czerwca 2015 r., nr WK-II.5410.3.5307.2015.EP o zarejestrowaniu na rzecz S. G. pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter 413 CDI, nr rej. [...], nr nadwozia [...]. W konsekwencji należy stwierdzić nieważność decyzji z dnia 7 stycznia 2016 r., ponieważ dotyczy sprawy rozstrzygniętej już inną ostateczną decyzją organu administracji.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie prawa materialnego, a także przepisów postępowania poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 oraz 157 § 1 k.p.a., a także § 14 ust. 4 rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów przez nieprawidłowe uznanie, że przedmiotowe rozstrzygniecie Starosty może zostać unieważnione jako wydane z rażącym naruszeniem prawa, a także art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80, i art. 107 § 3 k.p.a. przez niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do wydania wadliwej decyzji.

Wskazaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy własną decyzję z dnia 23 listopada 2022 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwołując się do treści art. 156 § 1 k.p.a. wskazał, że organ prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ma odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stanu faktycznego.

Organ odwoławczy podkreślił, że stosownie do art. 73 ust. 1 p.r.d., rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5.

Jak wynika z akt sprawy decyzja z dnia 7 stycznia 2016 r., została wydana po rozpatrzeniu wniosku S. G. z dnia 15 grudnia 2015 r. "o wymianę/zmianę wpisu w dowodzie rejestracyjnym - zmiana rodzaju pojazdu/przeznaczenia pojazdu". Do wniosku strona załączyła m.in. dowód rejestracyjny seria [...] wydany przez Starostę Piotrkowskiego oraz kartę pojazdu seria [...], zaświadczenie o pozytywnym okresowym i dodatkowym badaniu technicznym pojazdu z dnia 14 grudnia 2015 r., nr 1208/2015 wraz załącznikiem w postaci opisu zmian dokonanych w pojeździe, oświadczenia A S. G. - opinia techniczna nr 5/12/2015, dotyczącą opisu zmian konstrukcyjnych wykonanych w pojeździe z uwzględnieniem zmian parametrów techniczno-eksploatacyjnych.

W rozpatrywanej sprawie S. G. nie wystąpił więc o rejestrację przedmiotowego pojazdu ale o dokonanie czynności o charakterze materialno-technicznym poprzez naniesienie stosownych adnotacji w dowodzie rejestracyjnym. W związku z powyższym należy uznać, że Starosta Piotrkowski decyzją z dnia 7 stycznia 2016 r. dokonał rejestracji pojazdu bez stosownego wniosku w tej sprawie, czym rażąco naruszył art. 73 ust. 1 p.r.d., działał bowiem z urzędu.

Ponadto stosownie do art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco. Istnienie dwóch decyzji w tej samej sprawie administracyjnej rozstrzygających tę sprawę co do istoty wypełnia przesłankę stwierdzenia nieważności wskazaną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (res iudicata). Zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. następuje tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Tożsamość spraw zaś będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy.

W niniejszej sprawie w dniu wydania decyzji z dnia 7 stycznia 2016 r. w sprawie zarejestrowania na rzecz S. G. pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter 413 CDI, nr nadwozia [...], nr rej. [...], w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja tego organu z dnia 1 czerwca 2015 r., nr WK-II.5410.3.5307.2015.EP w przedmiocie zarejestrowania na rzecz S. G. ww. pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter 413 CDI, nr nadwozia [...], nr rej. [...]. Decyzja z dnia 7 stycznia 2016 r. dotyczy zatem sprawy rozstrzygniętej już ostateczną decyzją organu administracji.

Tym samym zarzuty podnoszone przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie mogą odnieść żadnego skutku. Bowiem przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z dnia 7 stycznia 2016 r. w sprawie zarejestrowania na rzecz S. G. pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter 413 CDI nie jest okoliczność dokonania zmian konstrukcyjnych w pojeździe, lecz brak stosownego wniosku o jego rejestrację oraz powaga rzeczy osądzonej.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie:

1) art. 156 § 1 pkt 2 oraz 157 § 1 k.p.a., a także § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów przez nieprawidłowe uznanie, że przedmiotowe rozstrzygnięcie Starosty może zostać unieważnione jako wydane z rażącym naruszeniem prawa;

2) art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. przez niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, w tym brak rozstrzygnięcia zarzutów składanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o unieważnieniu.

Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że stanowisko Kolegium jest nieprawidłowe, bowiem pojazd był poddawany procedurze zmian konstrukcyjnych, o której mowa w art. 81 ust. 11 pkt 3 p.r.d. (badanie pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych lub wymiany elementów powodujących zmianę danych w dowodzie rejestracyjnym, z zastrzeżeniem art. 66 ust. 4 pkt 5 i 6, z wyłączeniem montażu instalacji do zasilania gazem), a nie procedurze rejestracji pojazdu nowego homologowanego.

Pełnomocnik zaznaczył, że ustawa nie zawiera definicji legalnej producenta pojazdu. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2018/858 w art. 3 "Definicje" w pkt 40 wskazuje na definicję legalną producenta tj. "osobę fizyczną lub prawną, która jest odpowiedzialna za wszystkie aspekty homologacji typu pojazdu, układu, komponentu lub oddzielnego zespołu technicznego, lub indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia, za zapewnienie zgodności produkcji oraz za kwestie dotyczące nadzoru rynku w odniesieniu do tych wyprodukowanych pojazdów, układów, komponentów, oddzielnych zespołów technicznych, części i wyposażenia, bez względu na to, czy osoba ta bezpośrednio uczestniczy we wszystkich etapach projektowania i budowy tych pojazdów, układów, komponentów lub oddzielnych zespołów technicznych. Analogiczną definicję użyto w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013. Art. 3 "Definicje" w pkt 47 definiuje producenta jako "każdą osobę fizyczną lub prawną odpowiedzialną wobec organu udzielającego homologacji za wszystkie aspekty homologacji typu lub proces udzielania zezwolenia, za zapewnienie zgodności produkcji, a także odpowiedzialną za kwestie nadzoru rynku w odniesieniu do wyprodukowanych pojazdów, układów, komponentów lub oddzielnych zespołów technicznych, niezależnie od tego, czy ta osoba fizyczna lub prawna bezpośrednio uczestniczy we wszystkich etapach projektowania i konstruowania pojazdu, układu, komponentu lub oddzielnego zespołu technicznego podlegających homologacji.

W tym kontekście strona uznała, że dopuszczenie pojazdu po zmianach konstrukcyjnych, w tym wykonanie dla niego odpowiednich badań technicznych na stacji kontroli pojazdów należy uznać za zdefiniowaną w rozporządzeniach europejskich procedurę indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia. W taki sposób te przepisy interpretował przedsiębiorca. W świetle prawa europejskiego skarżący może być uznany za spełniającego definicję producenta, zatem produkował swoje pojazdy fabrycznie, a w konsekwencji mógł dokonywać, jako producent zgodnie z prawem, ustalenia ich mas. Złożone do sprawy dokumenty w postaci dokumentacji technicznej świadczą, że na modyfikację pojazdu uzyskiwano odpowiednie europejskie certyfikaty gruntownie, niezależnie od producenta, badano bezpieczeństwo dokonywania takich zmian. Poświadczono, że pojazdy pomimo dokonania zmian konstrukcyjnych oraz zmiany mas są bezpieczne w ruchu drogowym. Nie było zatem i nie ma przeciwskazań do ich rejestracji i poruszania się po drogach publicznych.

Pełnomocnik skarżącego wskazał, że na podstawie art. 66 ust. 4 pkt 6 p.r.d. zabrania się dokonywania zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu, ale jednocześnie w lit. b tej normy wskazano wyjątek od tej zasady w przypadku, gdy zmian konstrukcyjnych dokonał przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w tym zakresie. Firma skarżącego, tj. "A" S. G. prowadzi legalnie działalność gospodarczą z tym związaną. Zgodnie z rejestrem działalności gospodarczej posiada następujące kody PKO 29.10.C produkcja autobusów oraz 45.20.Z konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych, które wskazują na spełnienie powyżej normy prawa o ruchu drogowym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia, gdy zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, które jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia – w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji – przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Oznacza to, że w postępowaniu nadzorczym – odmiennie niż w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym – nie można rozpatrywać sprawy co do istoty. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest bowiem decyzja, a nie sprawa. W postępowaniu nadzorczym są rozpoznawane kwestie prawne, a organ nadzoru działa wyłącznie jako organ kasacyjny.

Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji, organ zobowiązany jest bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ administracji publicznej zobligowany jest do stwierdzenia nieważności decyzji, która m.in. wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; albo dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco (art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a.). Odnotować przy tym należy, że rezultatem autonomii przesłanek nieważności decyzji jest możliwość wystąpienia więcej niż jednej z nich w tym samym akcie stosowania prawa. Dostrzeżenie jednak tego, że w tej samej decyzji tkwić może kilka wad kwalifikowanych nie oznacza, że postępowanie w trybie nadzwyczajnym może się toczyć odrębnie w stosunku do każdej z nich. Przeciwnie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji powinno się toczyć jedno postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 lutego 2020 r., VI SA/Wa 1976/19). Co więcej nawet w sytuacji, gdy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji oparty był tylko na jednej przesłance z art. 156 § 1 k.p.a. to obowiązkiem organu administracji jest zbadanie, nie tylko czy wystąpiła ta przesłanka, która legła u podstaw wszczęcia postępowania, ale także, czy nie miały miejsca inne naruszenia prawa objęte normami art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2016 r., II OSK 1500/14 oraz wskazane tam poglądy judykatury).

Z zaskarżonej do sądu decyzji wynika, że organ stwierdził rażące naruszenie art. 73 ust. 1 p.r.d., ponieważ strona nie wystąpiła o rejestrację przedmiotowego pojazdu, ale o dokonanie czynności o charakterze materialno-technicznym, poprzez naniesienie stosownych adnotacji w dowodzie rejestracyjnym, tymczasem starosta decyzją z dnia 7 stycznia 2016 r. dokonał rejestracji pojazdu bez stosownego wniosku, czym rażąco naruszył art. 73 ust. 1 p.r.d., gdyż działał z urzędu, tj. bez wniosku (art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a.). Ponadto w myśl art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. stwierdza się nieważności decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Tym samym istnienie dwóch decyzji w tej samej sprawie administracyjnej, rozstrzygających tę sprawę co do istoty wypełnia przesłankę stwierdzenia nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (res iudicata).

W świetle powyższego należy podkreślić, że rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Ponadto o tym, czy naruszenie prawa jest "rażące", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych jakie dane naruszenie za sobą pociąga (por. np. wyrok NSA z dnia 20 października 2010 r., II OSK 1614/09; czy też wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 sierpnia 2010 r., II SA/Ol 499/10). Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne efekty naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. m.in. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2013 r., I OSK 1683/11). Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne niedające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. W tym miejscu należy przywołać stanowisko orzecznictwa sądowoadministracyjnego, które sąd orzekający podziela w całości, że decyzja administracyjna może zostać uznana za wydaną "z rażącym naruszeniem prawa", o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wówczas gdy w odniesieniu do niej spełnią się kumulatywnie następujące przesłanki: oczywistość naruszenia prawa polegająca na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną; przepis, który został naruszony, nie wymaga przy jego stosowaniu wykładni prawa; skutki, które wywołuje decyzja, są nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności, które należy chronić nawet kosztem obalenia tej decyzji" (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 8 maja 2014 r., III AUa 892/13, Lex nr 1483812).

Przenosząc powyższe na grunt sprawy niniejszej należy podkreślić, że zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przyjęte w powołanym przepisie rozwiązanie nie oznacza dowolności organu administracji publicznej we wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie strony. Wskazany przepis art. 61 § 1 k.p.a. musi być interpretowany w związku z przepisami prawa materialnego, które nie tylko wyznaczają rodzaj spraw załatwianych w formie decyzji administracyjnej, ale i normują inicjatywę co do powstania danej treści stosunku materialnoprawnego. Zatem to przepisy prawa materialnego decydują o tym, czy postępowanie administracyjne może zostać wszczęte z urzędu lub na wniosek strony. Kontrolowana w trybie nadzoru decyzja z dnia 7 stycznia 2016 r. zapadła na podstawie art. 73 p.r.d. stanowiącym w ust. 1, że rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5. Stosownie do art. 72 ust. 1 p.r.d. rejestracji dokonuje się na podstawie:

1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5;

2) karty pojazdu, jeżeli była wydana;

3) świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu – jeżeli są wymagane;

4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego;

5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany;

6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy;

6a) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju albo zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, jeżeli samochód osobowy lub pojazd rodzaju "samochodowy inny", podrodzaj "czterokołowiec" (kategoria homologacyjna L7e) lub podrodzaj "czterokołowiec lekki" (kategoria homologacyjna L6e) został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy.

Zatem z powołanych art. 73 ust. 1 w zw. z art. 72 ust. 1 p.r.d. wynika, że warunkami koniecznymi rejestracji pojazdu są: złożenie wniosku o rejestrację pojazdu przez jego właściciela oraz dysponowanie przez niego odpowiednimi dokumentami. W wypadku niedopełnienia przewidzianych w nich warunków, tzn. w razie niezłożenia wniosku przez właściciela pojazdu wraz z wymaganymi dokumentami rejestracja samochodu nie może nastąpić. Jeżeli do wniosku właściciel pojazdu nie załączy wymaganych dokumentów, organ winien odmówić jego rejestracji. W rozpoznawanej sprawie pojazd, którego rejestracji dokonano decyzją z dnia 7 stycznia 2016 r. został już zarejestrowany na podstawie ostatecznej decyzji z Starosty Piotrkowskiego z dnia 1 czerwca 2015 r., nr WK-II.5410.3.5307.2015.EP Rejestrując pojazd na podstawie decyzji z dnia 1 czerwca 2015 r., a następnie z dnia 7 stycznia 2016 r. organ administracji wydał te same tablice rejestracyjne [...] zalegalizowane znakiem legalizacyjnym nr [...], nalepkę kontrolną i kartę pojazdu [...]. Skarżący we wniosku z dnia 15 grudnia 2015 r. w następstwie rozpoznania, którego została wydana decyzja z dnia 7 stycznia 2016 r. nie wnosił o rejestrację pojazdu, lecz "o wymianę/zmianę wpisu w dowodzie rejestracyjnym – zmianę rodzaju pojazdu/przeznaczenia pojazdu". Przedmiotem żądania skarżącego nie była zatem rejestracja pojazdu, lecz dokonanie zmian danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu zarejestrowanego. Stosownie do art. 78 ust. 2 pkt 2 p.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym. Zdarzenia, o których mowa w ust. 2, są dokumentowane w karcie pojazdu; odpowiednich wpisów dokonuje starosta (art. 78 ust. 3 p.r.d.). Stosownie do treści art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz Ministrem Obrony Narodowej warunki i tryb rejestracji pojazdów, czasowej rejestracji pojazdów, wyrejestrowania pojazdów, z zastrzeżeniem ust. 2-3, oraz wzory dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego, nalepki kontrolnej, tablic rejestracyjnych oraz innych tablic, cech identyfikacyjnych i oznaczeń, w które zaopatruje się pojazd, a także ich opis. Na podstawie delegacji zawartej w art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. wydane zostało obowiązujące w dacie wydania decyzji z dnia 1 czerwca 2015 r. rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 103). Dokonywanie zmian w dowodzie rejestracyjnym regulują przepisy tego rozporządzenia. Stosownie do treści § 14 ust. 4 rozporządzenia z dnia 22 lipca 2002 r. w przypadku zgłoszenia przez właściciela pojazdu wniosku o zmianę danych technicznych pojazdu dotyczących mas i nacisków osi, zawartych w dowodzie rejestracyjnym, wynikającą ze zmiany właściwych, określonych w przepisach warunków technicznych, do wniosku dołącza się: 1) dowód rejestracyjny pojazdu; 2) oświadczenie wystawione przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi.

W przypadku zmiany danych zawartych wyłącznie w dowodzie rejestracyjnym (wydanym w drodze czynności materialno-technicznej) nie ma potrzeby zmiany decyzji o rejestracji pojazdu, a tym bardziej wydawania decyzji o ponownej jego rejestracji, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Skarżący domagał się zmiany wpisu w dowodzie rejestracyjnym. Do wniosku załączył: dowód rejestracyjny seria [...] wydany przez Starostę Piotrkowskiego oraz kartę pojazdu seria [...], zaświadczenie o pozytywnym okresowym i dodatkowym badaniu technicznym pojazdu z dnia 14 grudnia 2015 r., nr 1208/2015 wraz załącznikiem w postaci opisu zmian dokonanych w pojeździe. Z dokumentów tych wynika, że dokonano, m.in. zmiany dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu z 4600 kg na 5600 kg oaz liczby miejsc siedzących z 3 na 24 miejsca. Z uwagi na to, że zmiany te obejmowały zmianę danych technicznych także w zakresie masy zastosowanie znajduje § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z dnia 22 lipca 2002 r. Samochód, którego dotyczyły zmiany objęte wnioskiem z dnia 15 grudnia 2015 r., został już zarejestrowany na mocy ostatecznej decyzji Starosty Piotrkowskiego z dnia 1 czerwca 2015 r. Na podstawie tej decyzji zostały skarżącemu wydane: dowód rejestracyjny, zalegalizowane tablice rejestracyjne, nalepka kontrolna i karta pojazdu. W dowodzie rejestracyjnym w rubryce F1 – maksymalna masa całkowita pojazdu wpisano 5 600 kg, w rubryce G – masa własna wpisano – 3050 kg. W rubrykach S1, S2 – liczba miejsc siedzących/stojących wpisano odpowiednio 24 i 7. Dane te nie zostały umieszczone w decyzji o rejestracji pojazdu z dnia 1 czerwca 2015 r., wobec powyższego nie zachodziła konieczność zmiany tej decyzji, a tym bardziej wydawania nowej decyzji o rejestracji pojazdu. W takiej sytuacji zmian należy dokonywać tylko w dowodzie rejestracyjnym w drodze czynności materialno-technicznej, które nie wymagają wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego oraz wydania decyzji administracyjnej w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 lipca 2007 r., IV SA/Po 999/06; WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 listopada 2008 r., II SA/Go 570/08).

Podsumowując zmiana wpisu o masie własnej pojazdu i liczbie miejsc siedzących/stojących może się dokonać tylko i wyłącznie poprzez zmianę w drodze czynności materialno-technicznej, nie zaś poprzez zmianę decyzji o rejestracji pojazdu, czy wydanie nowej decyzji o rejestracji pojazdu, gdy poprzednia decyzja pozostaje w obrocie prawnym. Czynność materialno-techniczna nie ma cech ostateczności ani prawomocności. Nie ulega zatem wątpliwości, że Starosta Piotrkowski błędnie zakwalifikował wniosek skarżącego z dnia 15 grudnia 2015 r. jako wniosek wszczynający postępowanie o rejestrację samochodu, który był już zarejestrowany na podstawie ostatecznej decyzji z dnia 1 czerwca 2015 r. Postępowanie w tym przedmiocie nie powinno było się zatem toczyć. Zatem decyzja z dnia 7 stycznia 2016 r. wydana została z rażącym naruszeniem art. 16 § 1 i art. 61 § 1 k.p.a. oraz art. 73 ust. 1, art. 78 ust. 2 pkt 2 p.r.d. w związku z § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z dnia 22 lipca 2002 r., co uzasadniało stwierdzenie jej nieważności, w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Za prawidłowe w tym stanie faktycznym i prawnym uznać zatem należy stanowisko organu administracji zajęte w zaskarżonej decyzji.

Co więcej, skarżący wnosząc o zmianę wpisu w dowodzie rejestracyjnym obejmującą zmianę danych technicznych pojazdu dotyczącą masy nie przedstawił oświadczenia producenta lub jego przedstawiciela potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Załączone do wniosku dokumenty nie są oświadczeniami, o których mowa w § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z dnia 22 lipca 2002 r. Nie są nimi także dokumenty załączone do wniosku o rejestrację pojazdu. Skarżący składając wniosek z dnia 15 grudnia 2015 r. o rejestrację pojazdu Mercedes Benz Sprinter 413 CDI przedstawił dokumenty wskazujące, że wskutek dokonanych przez skarżącego zmian konstrukcyjnych z pojazdu ciężarowego na autobus zmieniły się: dopuszczalna masa całkowita pojazdu z 4 600 kg na 5 600 kg, masa własna pojazdu z 2 620 kg na 3050 kg, a następnie na 3020 kg, ilość miejsc z 3 na 24 siedzących (łącznie z kierowcą) oraz 7 stojących, a następnie na 24 miejsc siedzących (łącznie z kierowcą) i 12 stojących. Skarżący przedłożył wystawiony przez siebie dokument identyfikacyjny pojazdu, z którego wynika, że "maksymalna masa całkowita (konstrukcyjna przewidziana przez producenta)" wynosi 5 600 kg. Ponadto załączył wystawione przez siebie, jako uprawionego diagnostę zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym wraz z opisem zmian dokonanych w pojeździe oraz oświadczeniem "A" S.G. opinią techniczną – zawierającym opis zmian konstrukcyjnych wykonanych w pojeździe z uwzględnieniem zmian parametrów techniczno-eksploatacyjnych. Z dokumentów znajdujący się w aktach sprawy nie wynika, że skarżący jest przedstawicielem producenta lub producentem. W aktach sprawy znajduje się pismo spółki Mercedes-Benz Polska z dnia 29 lipca 2020 r., z którego wynika, że firma skarżącego A nie jest partnerem Mercedes-Benz w zakresie zabudowy i z nią nie współpracuje. Producent pojazdów marki Mercedes-Benz opracował wytyczne dla firm zabudowujących, w których nie są przewidziane możliwości zmiany dmc, rozstawu osi oraz zwisu (długości pojazdu) dla pojazdów tego typu. W piśmie natomiast z dnia 3 stycznia 2022 r. spółka Mercedes-Benz Polska wskazała, że pojazd był wyprodukowany na zamówienie rynku brytyjskiego - kierownica po prawej stronie, przystosowany do ruchu lewostronnego. Producent nie udostępnia technologii umożliwiającej zmiany położenia kierownicy i przystosowania do ruchu po zakończeniu procesu produkcji danego pojazdu, co oznacza, że nie przewiduje zmiany tego typu.

Odnotować w tym miejscu należy, że homologacja to procedura, w wyniku której organ udzielający homologacji zaświadcza, że typ pojazdu, układ, komponent lub oddzielny zespół techniczny jest zgodny z obowiązującymi przepisami administracyjnymi i wymogami technicznymi. W procesie homologacji całopojazdowej homologację uzyskuje m.in. układ hamulcowy dla konkretnej masy całkowitej pojazdu, a normy bezpieczeństwa technicznego dla samochodów do przewozu osób i ich bagażu (M3 – autobus) są bardziej restrykcyjne niż dla samochodów skonstruowanych głównie do przewozu ładunków (kategoria N). Zmiana dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, masy własnej pojazdu, czy rozstawu jego osi jest więc istotną zmianą mającą niewątpliwie wpływ na bezpieczeństwo w ruchu drogowym, a zwłaszcza zdrowie i życie ludzi. Stosownie do art. 70za ust. 9 p.r.d. minister właściwy do spraw transportu ogłasza, w drodze obwieszczenia, przygotowany przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego wykaz jednostek uprawnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz badań potwierdzających spełnienie odpowiednich warunków lub wymagań technicznych danego pojazdu w celu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu. Skarżący nie przedstawił dokumentu wystawionego przez jednostkę uprawnioną do przeprowadzania tego rodzaju badań wymienioną w wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 70za ust. 9 p.r.d. obwieszczeniu Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 23 lutego 2016 r. w sprawie wykazu jednostek uprawnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz badań potwierdzających spełnianie odpowiednich warunków lub wymagań technicznych danego pojazdu w celu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu (Dz. Urz. MIiB poz.12). Jednostką taką nie jest firma skarżącego. Tym samym nie ulega wątpliwości, że skarżący mógł dokonywać zmian w pojeździe, lecz zobowiązany był do uzyskania oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta, że pojazd homologowany był zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Takiego oświadczenia jednak nie przedstawił.

Nie ma też racji skarżący podnosząc, że w świetle przepisów europejskich może zostać uznany za producenta pojazdu. Na podstawie art. 3 pkt 40 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylającego dyrektywę̨ 2007/46/WE (Dz. U. UE L 151/1), jak również art. 3 pkt 47 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 z 15 stycznia 2013 r. (Dz. U. UE L 60/52) w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców, skarżący nie może być́ uznany za producenta zgłoszonego do rejestracji pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych. Z tłumaczenia dowodu rejestracyjnego wynika, że jest to pojazd marki Mercedes-Benz. Jest to znak towarowy, do którego prawo własności przysługuje firmie A z siedzibą w S. Przez dokonanie zmian konstrukcyjnych, zmieniono m. in. dopuszczalną masę̨ całkowitą, masę własną oraz rodzaj pojazdu z ciężarowego – na autobus. W świetle powyższych przepisów nie można przyjąć, czego chciałby skarżący, że po dokonaniu zmian konstrukcyjnych w pojeździe skarżący jest jego producentem, gdyż producentem pojazdu pozostaje firma A, a skarżący w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej dokonał jedynie zmian konstrukcyjnych pojazdu. Na uwzględnienie nie zasługuje także twierdzenie skarżącego, że dopuszczenie pojazdu po zmianach konstrukcyjnych, w tym wykonanie dla nich odpowiednich badań technicznych na stacji kontroli pojazdów, należy uznać́ za zdefiniowaną w rozporządzeniach europejskich procedurę̨ indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę̨ uzyskiwania zezwoleń́ dla części i wyposażenia.

Odnosząc się zaś do przyczyny stwierdzenia nieważności, jaką jest powaga rzeczy osądzonej (res iudicata), należy stwierdzić, iż ma ona miejsce w sytuacji ponownego rozstrzygnięcia przez organ sprawy załatwionej już uprzednio wcześniej decyzją ostateczną, bez jednoczesnego uchylenia pierwotnej decyzji z zachowaniem odpowiedniego trybu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 maja 1981 r., SA 895/81, ONSA 1981/1, poz. 47, "decyzja organu administracji (...) rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tegoż organu, a niestanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów Kodeksu, jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa (res iudicata)". W orzecznictwie podkreśla się, że warunkiem stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 jest ustalenie, że w tej samej sprawie kolejno po sobie wydane zostały dwie decyzje, z których ta pierwsza jest ostateczna (wyrok NSA z dnia 15 września 1999 r., I SA/Ka 120/98, LEX nr 43920; zob. także wyrok NSA z dnia 8 lutego 1999 r., IV SA 178/97, LEX nr 48687; wyrok NSA z dnia 13 września 1996 r., III SA 914/95, LEX nr 27232).

Przenosząc powyższe na grunt sprawy niniejszej, należy podkreślić, że kontrolowana w trybie nadzoru decyzja z dnia 7 stycznia 2016 r. zapadła na podstawie art. 73 p.r.d. stanowiącym w ust. 1, że rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5. Decyzja ta została jednak wydana w sytuacji, gdy sam wniosek, złożony przez skarżącego w dniu 15 grudnia 2015 r., obejmował jedynie zmianę wpisu w dowodzie rejestracyjnym, a decyzja w przedmiocie rejestracji pojazdu Mercedes-Benz Sprinter 413 CDI, nr rej. [...], VIN [...] na rzecz S. G. z dnia 1 czerwca 2015 r. o nr WK-II.5410.3.5307.2015.EP funkcjonowała już w obrocie prawnym jako decyzja ostateczna. Sąd podziela zatem stanowisko organu, że w obrocie prawnym nie mogą znajdować się dwie decyzje dotyczące rejestracji tego samego pojazdu. Zasadnie organ powołał się na art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., bowiem decyzja z dnia 7 stycznia 2016 r. wydana została w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W tych warunkach zasadnie organ przyjął, że decyzja z dnia 7 stycznia 2016 r. wydana została pomimo istnienia innej decyzji ostatecznej w tej samej sprawie.

Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty postawione przez skarżącego, które jak słusznie wskazało Kolegium nie dotyczą przedmiotowej sprawy, ponieważ przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Piotrkowskiego z dnia 7 czerwca 2016 r. nie jest okoliczność dokonania zmian konstrukcyjnych we wskazanym pojeździe. Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

a.l.