Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 686/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 108 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2022 poz 574
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Protokolant: Referent Przemysław Pawłowski, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 16 marca 2023 r. sprawy ze skargi O. S. na decyzję Rektora Politechniki Wrocławskiej z dnia 19 września 2022 r. nr PRD/243/2022 w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie skreślenia z listy studentów i umorzenia postępowania oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Rektor Politechniki Wrocławskiej decyzją z dnia 18 lipca 2022 r. nr W04N/594/18339/285/2022, wydaną na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 574 ze zm.) oraz § 19 ust. 1 pkt 3 Regulaminu Studiów w Politechnice Wrocławskiej – uchwała Senatu Politechniki Wrocławskiej z dnia 23 kwietnia 2021 r. nr 92/9/2020-2024, skreślił z listy studentów O. S. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że O. S. w semestrze letnim roku akademickiego 2021/2022 był studentem 7 semestru stacjonarnych studiów pierwszego stopnia na Wydziale [...] Politechniki Wrocławskiej, na kierunku [...]. Student zobowiązany był do 29 czerwca 2022 r. do złożenia pracy dyplomowej. Jednakże student nie złożył pracy dyplomowej wraz z określonymi dokumentami w terminach określonych harmonogramem Dziekana, a także nie wnioskował o przedłużenie terminu do złożenia pracy dyplomowej, co skutkowało skreśleniem z listy studentów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu student wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wyjaśnił, że pracę dyplomową przesłał do dziekanatu wraz z dokumentami wymienionymi w § 23 ust. 12 Regulaminu Studiów za pośrednictwem P. Na początku lipca 2022 r. został mu przesłany na adres mailowy harmonogram wraz z terminami obrony prac dyplomowych. Obronę pracy dyplomowej wyznaczono na dzień 14 lipca 2022 r. na godzinę 10.00. Z uwagi na odległość uczelni od miejsca zamieszkania wybrał zdalny tryb egzaminowania, przesyłając przed 29 czerwca 2022 r. wraz z pracą dyplomową i dokumentami deklarację wyboru trybu, której treść odpowiadała deklaracji dostępnej na platformie edukacyjnej. Jednak do dnia obrony nie otrzymał zaproszenia na spotkanie na platformie, wybranej przez uczelnię. Nie został również wyznaczony termin poprawkowy.

W odpowiedzi na skargę Rektor Politechniki Wrocławskiej wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego wobec uwzględnienia skargi w całości i wydania przez organ w ramach autokontroli decyzji z dnia 19 września 2022 r. nr PRD/243/2022, uchylającej decyzję z dnia 18 lipca 2022 r. nr W04N/594/18339/285/2022 i umarzającej postępowanie.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, po rozpatrzeniu skargi do WSA na decyzję Rektora Politechniki Wrocławskiej z dnia 18 lipca 2022 r. nr W04N/594/18339/285/2022 o skreśleniu z listy studentów, Rektor Politechniki Wrocławskiej decyzją z dnia 19 września 2022 r. nr PRD/243/2022, wydaną na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), działając w ramach autokontroli, uchylił decyzję własną z dnia 18 lipca 2022 r. o skreśleniu z listy studentów i umorzył postępowanie w całości.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że O. S. rozpoczął w dniu 1 października 2017 r. studia inżynierskie pierwszego stopnia na Wydziale [...] Politechniki Wrocławskiej, na kierunku [...], specjalność [...]. Zgodnie z programem studiów student powinien przystąpić do złożenia egzaminu dyplomowego w semestrze zimowym roku akademickiego 2021/2022. Jednakże pomimo złożenia w dniu 2 stycznia 2022 r. kompletu dokumentów, uprawniających do złożenia egzaminu dyplomowego, student nie został dopuszczony do egzaminu dyplomowego ze względu na niezrealizowanie programu studiów, tj. niezrealizowanie kursu Praktyka zawodowa. Następnie Dziekan uwzględnił wniosek studenta o kontynuowanie studiów bez wpisu na semestr i student zrealizował z wynikiem pozytywnym zaległy kurs Praktyka zawodowa. W terminie od 23 czerwca do 29 czerwca 2022 r. student zobowiązany był do dostarczenia kompletu dokumentów, uprawniających do złożenia egzaminu dyplomowego. Jednocześnie ustalono, że dokumenty złożone w styczniu 2022 r. uznaje się za złożone w terminie dla procedury egzaminowania w semestrze letnim 2021/2022. Jednakże wobec wydania nowego Zarządzenia Wewnętrznego Rektora nr 62/2022 w dniu 1 czerwca 2022 r. w sprawie procedur organizacji egzaminów dyplomowych w trybie stacjonarnym oraz zdalnym, student został poinformowany pocztą elektroniczną o konieczności złożenia do dnia egzaminu dyplomowego nowego oświadczenia woli co do trybu (stacjonarnego albo zdalnego) przystąpienia do obrony pracy inżynierskiej zgodnie z obowiązującym wzorem, stanowiącym załącznik nr 3 do Zarządzenia z dnia 1 czerwca 2022 r. Pomimo kilkukrotnych prób kontaktu telefonicznego oraz za pośrednictwem poczty elektronicznej, student nie złożył wymaganego dokumentu i nie odpowiedział na kierowaną do niego korespondencję. Dziekan wyznaczył studentowi termin egzaminu dyplomowego na dzień 14 lipca 2022 r., z jednoczesnym wezwaniem do uzupełnienia dokumentacji w postaci ponownego oświadczenia woli co do trybu przeprowadzenia egzaminu dyplomowego. Student nie złożył jednak tego oświadczenia i w konsekwencji nie został dopuszczony do egzaminu dyplomowego, a następnie decyzją Rektora z dnia 18 lipca 2022 r. nr W04N/594/18339/285/2022 został skreślony z listy studentów. Na powyższą decyzję student złożył skargę do WSA i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając że nie zostało mu przesłane zaproszenie na egzamin dyplomowy w formie zdalnej, o co skutecznie wnioskował, ani też nie został wyznaczony termin poprawkowy. Po ponownej analizie dokumentacji złożonej przez studenta organ uznał, że oświadczenie woli co do wyboru formy zdalnej egzaminu dyplomowego zostało złożone skutecznie w styczniu 2022 r., pomimo złożenia oświadczenia na nieaktualnym już formularzu. Jak wskazał organ, kierując się zasadą rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, należało zmodyfikować stanowisko i uchylić decyzję z dnia 18 lipca 2022 r. nr W04N/594/18339/285/2022 o skreśleniu z listy studentów oraz umorzyć postępowanie. Organ stwierdził też, że działanie organu mieściło się w podstawach prawnych, ponieważ organ działał na podstawie przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz Regulaminu studiów i nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Nie naruszono bowiem przepisów prawa powszechnego, a jedynie wewnętrzne regulacje o charakterze porządkowym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu student wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując, że organ popełnił błąd, określając wydział i kierunek jego studiów. Kierunki te różnią się programem studiów i nauczanymi przedmiotami, co mogłoby stanowić podstawę do zastosowania innego planu studiów i ponowne skreślenie go z listy studentów z uwagi na niezrealizowanie planu studiów na błędnie wskazanym kierunku. Ponadto w § 23 ust. 12 Regulaminu studiów brak jest wymogu złożenia oświadczenia o trybie egzaminowania. Wobec powyższego nie jest zrozumiałe, jakie wewnętrzne regulacje o charakterze porządkowym naruszył organ i z jakich względów stwierdził, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa.

W odpowiedzi na skargę Rektor Politechniki Wrocławskiej wniósł o oddalenie skargi w całości.

Ponadto postanowieniem z dnia 21 listopada 2022 r. nr PRD/334/2022 organ sprostował oczywistą omyłkę pisarską w decyzji z dnia 19 września 2022 r., w ten sposób że w zdaniu pierwszym uzasadnienia decyzji, w wierszu drugim, słowa "Wydziale [...]" zastępuje się słowami "Wydziale [...]", a w zdaniu pierwszym uzasadnienia decyzji, w wierszu trzecim słowo "[...]" zastępuje się słowem "[...]".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 217 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja wydana została w trybie tak zwanej autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio.

Powyższe wyznacza granice kognicji sądu orzekającego w niniejszej sprawie, albowiem sąd administracyjny dokonując kontroli legalności zastosowania instytucji autokontroli, o której mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a., bada wyłącznie, czy zostały spełnione warunki określone tym przepisem, tzn. czy doszło do uwzględnienia przez organ skargi w całości, a więc czy doszło do wydania rozstrzygnięcia czyniącego zadość woli strony skarżącej. Podkreślić przy tym należy, że oczekiwania strony co do załatwienia (zakończenia) sprawy należy odnosić do meritum sprawy, a nie do formalnej kwestii brzmienia rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 28 lutego 2019 r., sygn. I OSK 955/17).

Dalej wskazać należy, że z regulacji art. 54 § 3 p.p.s.a. wynika, że organ tylko wówczas może zastosować ten przepis, gdy uznaje za uzasadnione zarówno wszystkie zarzuty i wnioski skargi, jak i wskazaną w niej argumentację. Inaczej rzecz ujmując organ wydający akt na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. winien bezwarunkowo podzielić zarzuty skargi i zadośćuczynić żądaniom skarżącego w całości.

Z uzasadnienia decyzji z dnia 18 lipca 2022 r. wynika, że skarżący został skreślony z listy studentów na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 19 ust. 1 pkt 3 Regulaminu Studiów z uwagi na niezłożenie pracy dyplomowej wraz z wymaganymi dokumentami w terminie określonym w harmonogramie Dziekana.

Zgodnie z art. 108 ust. 1 pkt 3 studenta skreśla się z listy studentów w przypadku niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego.

W skardze na powyższą decyzję skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, ponieważ przesłał w terminie pracę dyplomową wraz z dokumentami wymaganymi w § 23 ust. 12 Regulaminu Studiów. Przesłał również deklarację wyboru trybu zdalnego egzaminowania przed 29 czerwca 2022 r. według wzoru zamieszczonego na platformie edukacyjnej. Pomimo wyznaczenia terminu egzaminu na dzień 14 lipca 2022 r. nie otrzymał zaproszenia na egzamin na platformie wybranej przez uczelnię.

W ocenie Sądu organ uwzględnił skargę strony na decyzję z dnia 18 lipca 2022 r. w całości, uchylił bowiem zaskarżoną decyzję i wydał nową decyzję w dniu 19 września 2022 r. Organ stwierdził, że istotnie skarżący nie złożył w ustalonym terminie, tj. od 23 czerwca 2022 do 29 czerwca 2022 r., wniosku o przeprowadzenie egzaminu w trybie zdalnym na formularzu, stanowiącym załącznik nr 3 do obowiązującego wówczas Zarządzenia Wewnętrznego Rektora nr 62/2022 z dnia 1 czerwca 2022 r. w sprawie procedur organizacji egzaminów dyplomowych w trybie stacjonarnym oraz zdalnym, wydanym na podstawie art. 23 ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce.

Stosownie do punktu I.5. Procedury organizacji egzaminów dyplomowych w trybie zdalnym, stanowiącej załącznik nr 2 do Zarządzenia Wewnętrznego Rektora nr 62/2022 z dnia 1 czerwca 2022 r., przed dopuszczeniem do egzaminu dyplomowego student ma obowiązek, w terminie określonym przez dziekana, złożyć wniosek o przeprowadzenie egzaminu w trybie stacjonarnym albo zdalnym. Brak wniosku studenta uniemożliwia przeprowadzenie egzaminu dyplomowego. Natomiast stosownie do pkt I.7. Procedury organizacji egzaminów dyplomowych w trybie zdalnym dziekan, na wniosek studenta i w uzgodnieniu z opiekunem pracy dyplomowej, wyraża zgodę na przeprowadzenie egzaminu dyplomowego w trybie zdalnym, biorąc pod uwagę specyfikę pracy dyplomowej oraz egzaminu dyplomowego, a także techniczne możliwości uczestniczenia w nim przez studenta oraz członków komisji.

Ponadto, stosownie do pkt II.1. Procedury organizacji egzaminów dyplomowych w trybie zdalnym do egzaminu dyplomowego w trybie zdalnym może zostać dopuszczony student, który spełnił wszystkie wymagania określone w § 25 ust. 1 Regulaminu Studiów, tj.: a. zrealizował program studiów, b. uzyskał pozytywną ocenę pracy dyplomowej, c. złożył wszystkie wymagane przez dziekana dokumenty, w tym wniosek o przeprowadzenie egzaminu w trybie stacjonarny albo zdalnym (załącznik nr 3). W myśl pkt II.2. Procedury organizacji egzaminów dyplomowych w trybie zdalnym, termin egzaminu dyplomowego w trybie zdalnym może być wyznaczony po dostarczeniu do dziekana wszystkich wymaganych dokumentów.

Rozpatrując skargę strony do WSA na decyzję z dnia 18 lipca 2022 r., organ postanowił przyjąć korzystnie dla skarżącego, że dokumenty złożone przez skarżącego w styczniu 2022 r. uznaje się za złożone w terminie ustalonym dla procedury egzaminowania w semestrze letnim 2021/2022. Dlatego też organ przyjął, że wniosek skarżącego z dnia 2 stycznia 2022 r. co do wyboru zdalnej formy złożenia egzaminu dyplomowego, pomimo że został złożony na nieaktualnym już formularzu (według wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do zarządzenia Wewnętrznego nr 46/2020), został złożony skutecznie.

Należy w tym miejscu zauważyć, że oba wzory wniosków (aktualnie obowiązujący i zastosowany przez skarżącego) różnią się jedynie szatą graficzną, natomiast zawartość merytoryczna obu wzorów wniosków jest identyczna.

W konsekwencji organ uznał, że skarżący złożył wszystkie wymagane dokumenty w terminie ustalonym przez Dziekana, w związku z czym należało uchylić decyzję z dnia 18 lipca 2022 r. w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów i umorzyć postępowanie w sprawie skreślenia skarżącego z listy studentów. Decyzja ta wydana w trybie autokontroli uwzględnia wszystkie żądania skarżącego i całość jego argumentacji, zawartej w skardze do WSA od decyzji z dnia 18 lipca 2022 r. Decyzja autokontrolna została wydana zatem zgodnie z art. 54 § 3 p.p.s.a., bowiem zostały spełnione wszystkie warunki określone tym przepisem.

W skardze do WSA na decyzję wydaną w trybie autokontroli w dniu 19 września 2022 r. skarżący podniósł, że w uzasadnieniu tej decyzji błędnie określono Wydział i kierunek studiów. W tym zakresie zostało wydane postanowienie w dniu 21 listopada 2022 r. w sprawie sprostowania oczywistej omyłkę pisarską w decyzji z dnia 19 września 2022 r., w ten sposób że w zdaniu pierwszym uzasadnienia decyzji, w wierszu drugim, słowa "Wydziale [...]" zastępuje się słowami "Wydziale [...]", a w zdaniu pierwszym uzasadnienia decyzji, w wierszu trzecim słowo "[...]" zastępuje się słowem "[...]".

Skarżący zarzucił również, że organ błędnie uznał, iż nie doszło do rażącego naruszenia prawa, z uwagi na naruszenie wewnętrznych regulacji o charakterze porządkowym.

W ocenie Sądu należy zgodzić się z organem, że organ nie dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Ponownie rozpoznając sprawę organ doszedł bowiem do przekonania o konieczności korzystnego dla skarżącego przyjęcia, że dokumenty złożone przez skarżącego w styczniu 2022 r. uznaje się za złożone w terminie ustalonym dla procedury egzaminowania w semestrze letnim 2021/2022. Organ zatem korzystnie dla skarżącego zinterpretował przepisy Procedury organizacji egzaminów dyplomowych w trybie zdalnym, w szczególności pkt I. 5. i pkt II.1. Przyjęcie korzystnej dla skarżącego interpretacji przepisów Procedury organizacji egzaminów dyplomowych w trybie zdalnym i w konsekwencji stwierdzenie brak podstaw do skreślenia skarżącego z listy studentów nie można uznać za rażące naruszenie prawa. Rażące naruszenie prawa stanowi bowiem działanie organu wbrew jasnemu i precyzyjnemu brzmieniu przepisów prawa, co w kontrolowanej sprawie nie miało miejsca.

Nieuzasadniony jest również zarzut skarżącego podniesiony na rozprawie, ze rozstrzygniecie nie jest dla niego korzystne, ponieważ zgodnie z nowym planem studiów, nie spełniałby wszystkich kryteriów do uzyskania absolutorium. Według skarżącego, w decyzji brak jest informacji o zrealizowaniu przez skarżącego całego toku studiów. Należy bowiem zauważyć, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była w trybie autokontroli decyzja organu z dnia 19 września 2022 r., uchylająca decyzję z dnia 18 lipca 2022 r. o skreśleniu skarżącego z listy studentów i umarzającą postępowanie w sprawie skreślenia z listy studentów w związku z uznaniem przez organ, że skarżący złożył w terminie wszystkie wymagane dokumenty, również dokumenty wymagane przepisami Procedury organizacji egzaminów dyplomowych w trybie zdalnym. W decyzji wydanej w trybie autokontroli, organ nie był natomiast uprawniony stosownie do art. 54 § 3 p.p.s.a. do rozstrzygania, według jakiego planu studiów, nowego czy poprzednio obowiązującego, należy oceniać, czy skarżący spełnił wszystkie warunki do uzyskania absolutorium. Kwestia nie podlegała ocenie w decyzji z dnia 18 lipca 2022 r., stanowiącej obecnie przedmiot autokontroli organu.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.