Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 182/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 101
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie NSA Marzenna Linska-Wawrzon del. WSA Rafał Wolnik po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Zabrodzie o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Zabrodzie a Burmistrzem Miasta Tłuszcz w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku M.R. w sprawie udzielenie pomocy finansowej postanawia: wskazać Burmistrza Miasta Tłuszcz jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 3 sierpnia 2015 r. Wójt Gminy Zabrodzie wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Zabrodzie a Burmistrzem Miasta Tłuszcz, przez wskazanie Burmistrza Miasta Tłuszcz jako organu właściwego dla załatwienia sprawy dotyczącej wniosku M.R. w sprawie udzielenia pomocy finansowej.

W uzasadnieniu Wójt wskazał, że postanowieniem z dnia 2 lipca 2015 r. [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Zabrodziu, działając z upoważnienia Wójta Gminy Zabrodzie na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. uznał, że nie jest właściwy w sprawie rozpoznania przedmiotowego wniosku. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163, dalej też u.p.s.) organem właściwym w sprawach przyznania pomocy społecznej jest gmina według miejsca zamieszkania, a zatem w niniejszej sprawie jest to Gmina Tłuszcz. Wójt podał, że wnioskodawca jako adres do korespondencji wskazał we wniosku: [..., gm. Tłuszcz. Wójt Gminy Zabrodzie podniósł, że wydając postanowienie z dnia 2 lipca 2015 r. brano także pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci orzeczeń w sprawie sygn. akt [...], w których Sąd Rejonowy w W. orzekał wobec M. R. środek zapobiegawczy w postaci nakazu opuszczenia lokalu mieszkalnego zajmowanego wspólnie z E. - R. i P. R. zamieszkałymi w miejscowości Zabrodzie ul. [...], a także oświadczenie złożone w dniu 2 lipca 2015 r. przez E. R. wskazujące, że M. R. nie zamieszkuje ani nie przebywa w Zabrodziu ul. [...].

Wójt dodał, że Ośrodek Pomocy Społecznej w Tłuszczu pismem z dnia 16 lipca 2015 r. [...] odesłał do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Zabrodziu wniosek M. R. o udzielenie pomocy finansowej wraz z oświadczeniem wnioskodawcy i dwiema notatkami służbowymi. W treści pisma z dnia 16 lipca 2015 r. wskazano, że właściwym do załatwienia sprawy jest organ z miejsca zamieszkania wnioskodawcy, tj. Gmina Zabrodzie. Wójt Gminy Zabrodzie nie podzielił stanowiska Burmistrza Miasta Tłuszcz i wskazał, że w świetle zgromadzonych dokumentów bezspornym jest, iż wnioskodawca nie zamieszkuje na terenie Gminy Zabrodzie a miejsce jego przebywania jest w miejscowości [...] gm. Tłuszcz.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Tłuszczu, działający z upoważnienia Burmistrza Miasta Tłuszcz podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z 16.07.2015 r. adresowanym do GOPS Zabrodzie, w którym uznał, że biorąc pod uwagę regulację art. 101 u.p.s. właściwym do rozpoznania wniosku o udzielenie pomocy finansowej jest Gmina Zabrodzie. Wnioskodawca bowiem w oświadczeniu z dnia 09.07.2015 r. i 15.07.2015 r. jako miejsce zamieszkania wskazał Zabrodzie, ul. [...]. Kierownik stwierdził, że GOPS w Zabrodziu mylnie zinterpretował stanowisko M. R. wyrażone w jego podaniu z dnia 02.07.2015 r., tj. błędnie utożsamia adres do korespondencji z adresem zamieszkania. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa M. R. miał prawo wskazania innego adresu do korespondencji, aniżeli miejsca, w którym faktycznie zamieszkuje. Taką sytuację potwierdzają wszystkie dokumenty z akt sprawy, w tym również dwie notatki sporządzone przez pracownika socjalnego z dn. 09.07.2015 r. i 15.07.2015 r. Kierownik wskazał ponadto, że GOPS w Zabrodziu dotychczas nie przedłożył Ośrodkowi Pomocy Społecznej w Tłuszczu dokumentów, na które powołuje się we wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, w szczególności oświadczenia złożonego w dniu 02.07.2015 r. przez E. R.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.

Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe miejscowo do rozpoznania wniosku M. R. o udzielenie pomocy finansowej.

Punkt wyjścia do rozważań stanowią przepisy art. 101 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.), które określają właściwość miejscową organów w sprawach z zakresu pomocy społecznej.

Stosownie do art. 101 ust. 1 u.p.s. właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.

Z materiału dowodowego sprawy wynika, że na mocy orzeczeń w sprawie o sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w W. orzekał wobec M. R. środek zapobiegawczy w postaci nakazu opuszczenia lokalu mieszkalnego zajmowanego wspólnie z E. - R. i P. R. zamieszkałymi w miejscowości Zabrodzie ul. [...] (k. 14 – 22 akt adm.). Oświadczenie zaś złożone w dniu 2 lipca 2015 r. przez E. R. wskazuje, że M. R. nie zamieszkuje ani nie przebywa w Zabrodziu ul. [...]. W piśmie tym E. R. oświadczyła również, że M. R. od kilku lat pozostaje w konkubinacie z W. M., z którą mieszka razem pod adresem [...], Tłuszcz. (k. 11 akt adm.). Powyższe okoliczności w ocenie NSA skłaniają do uznania, że wnioskodawca nie zamieszkuje na terenie Gminy Zabrodzie. Zasadność powyższego wniosku potwierdza również treść oświadczeń pracownika socjalnego, z których m.in. wynika, że M. R., dwukrotnie został zastany pod adresem [...], Tłuszcz odmówił przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

W związku z tym stwierdzić należy, że na podstawie art. 101 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy o pomocy społecznej organem właściwym w sprawie wniosku M. R. o przyznanie pomocy finansowej powinien być Burmistrz Miasta Tłuszcz, według zasady, że o właściwości miejscowej organów gminy decyduje miejsce zamieszkania strony. Ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania", co oznacza, że należy je rozumieć zgodnie z ogólną definicją tego terminu, zawartą w przepisach k.c., który w art. 25 stanowi, że miejscem zamieszkania jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, przy czym ustalenie tego zamiaru winno być oparte o kryteria zobiektywizowane (postanowienie NSA z 14 maja 2009 r., I OW 23/09). Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia oświadczenia woli (nie jest czynnością prawną). Wystarczy, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby polegającego na ześrodkowaniu swej aktywności życiowej w określonej miejscowości, co w niniejszej sprawie wskazuje na miasto Tłuszcz.

Z tych względów, na mocy art. 4 w zw. z art. 15 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.