Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1938/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 8 ust.1, art. 107 ust.3, art. 80
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 września 2024 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 6 października 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z 6 października 2023 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm., dalej: K.p.a.), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1-4, art. 140ab ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm., dalej: "P.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1045 ze zm.), § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r., poz. 2022 ze zm., dalej: "rozporządzenie techniczne"), po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B.(dalej: "Strona", "Spółka", "Skarżący") utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 15 lutego 2022 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD wskazał, że 9 listopada 2021 r. w miejscowości K., na drodze krajowej nr [...], został zatrzymany do kontroli drogowej 3 - osiowy samochód ciężarowy marki M. o nr rej. [...], którym kierował R. Ś., wykonujący w dniu kontroli krajowy transport rzeczy w postaci złomu umieszczonego w kontenerze, na trasie D.- B - w imieniu i na rzecz Spółki.

GITD po przytoczeniu mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa, wyjaśnił, że w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu organ I instancji stwierdził, że wysokość pojazdu wyniosła 4,93 m (bez odjęcia korekty 1%), przekroczenie o 93 cm, co stanowi przekroczenie dopuszczalnej normy o 23,25%.

Organ wyjaśnił, że pojazd został zmierzony przymiarem teleskopowym, typ MESSFIXS5M NEDO nr ser. [...], który legitymował się Świadectwem wzorcowania przymiaru wstęgowego nr P0020- 280220 wydanym 20 lutego 2020 r. przez Serwis i Laboratorium Pomiarowo-Kontrolne Sprzętu Geodezyjnego i Laserowego Geomatix sp. z o.o.

GITD dodał, że kierowca został poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Nie wnosił o ponowny pomiar pojazdu. Przebieg kontroli utrwalono protokołem [...] z 9 listopada 2021 r., który kierowca podpisał, nie zgłaszając zastrzeżeń, w szczególności co do sposobu i wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu.

GITD, ponownie rozpoznając sprawę, nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 P.r.d. Stwierdził, że Strona nie dostarczyła także takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 P.r.d. Dodał, że podmiot wykonujący przejazd powinien posiadać wiedzę na temat ładunku, który podjął się przetransportować, jak również winien był przedsięwziąć kroki, aby pojazd był normatywny na drodze po której wykonuje przejazd. Podkreślił, że odpowiedzialność pracodawcy za swych pracowników wynika z istoty przepisów prawa pracy. Pracownik wykonuje pracę na rzecz swojego pracodawcy, więc to pracodawca jest odpowiedzialny za dobór pracowników i obciążony ewentualnymi skutkami niewłaściwego ich doboru. Tym samym to przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za ewentualne błędy swojego pracownika - kierowcy.

GITD stwierdził, że organ I instancji dokonał wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i analizy całokształtu materiału dowodowego.

Decyzję GITD z 6 października 2023 r. Skarżący zaskarżył w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej ja decyzję I instancji i umorzenie postępowania, a także o zasądzenie od organu na Jego rzecz kosztów postępowania, według norm prawem przepisanych.

Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 7 w zw. z art. 80 K.p.a. wyrażające się w błędnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, które skutkowało:

a) nałożeniem na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 15.000,00 zł, w sytuacji gdy w rzeczywistości kierowca, który dokonywał przedmiotowego przewozu informował podmiot wykonujący czynności ładunkowe o elemencie ładunku, który wystawał ponad dopuszczalną wysokość, przez co zwrócił się on o zgniecenie tego elementu, do czego nie doszło wskutek braku podjęcia odpowiednich działań przez podmiot dokonujący załadunku, co z kolei zostało potwierdzone protokołem z przesłuchania świadka tj. kierowcy pojazdu przewożącego towar, a co w konsekwencji winno doprowadzić organ do konstatacji, iż zachowanie przewoźnika odpowiadało wymaganiom zawartym w obiektywnym wzorcu postępowania Skarżącego, który uwzględnia również jego zawodowy charakter działalności, a tym samym świadczy o dochowaniu należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem z 9 listopada 2021 r.,

b) nałożeniem przez organ kary pieniężnej w wysokości w maksymalnej przewidzianej prawem 15.000,00 zł wyłącznie na Skarżącego, w sytuacji gdy zgodnie z treścią art. 140aa ust 3 pkt 2 P.r.d., karę pieniężna organ nakłada na podmiot wykonujący czynności ładunkowe, jeżeli wykonał te czynności w sposób powodujący przekroczenie któregokolwiek z wymiarów, nacisków osi lub masy całkowitej pojazdu lub zespołu pojazdów, w stosunku do wartości dopuszczalnych lub wartości określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1 wskazywanego przepisu, co z kolei zostało potwierdzone protokołem z przesłuchania świadka tj. kierowcy pojazdu przewożącego towar, który to zgłaszał nieprawidłowości w zakresie dokonania przez ten podmiot czynności ładunkowych, tym samym podmiot ten miał świadomość o przekroczeniu dozwolonej prawem wysokości załadunku,

2) nart. 8 § 1 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie i naruszenie zasady proporcjonalności, którego skutkiem jest brak pogłębienia zaufania Skarżącego do organów administracji publicznej, w sytuacji gdy Skarżący działał w usprawiedliwionym przekonaniu, iż dokonał wszelkich czynności związanych z przedmiotowym przewozem, tym samym dochował wymaganej od niego należytej staranności, uwzględniającej również zawodowy charakter jego działalności, a ponadto natychmiastowo po wykryciu omawianych nieprawidłowości, Skarżący podjął szereg czynności zmierzających do uniknięcia w przyszłości podobnej sytuacji, a zatem zaskarżone orzeczenie jawi się jako krzywdzące i narusza jego zaufanie do organów władzy publicznej, w szczególności ze względu, iż organ nie dostrzega ww. okoliczności podnoszonych przez Stronę, przemawiających za nieznacznym charakterem przedmiotowego przewinienia, na którego przebieg bądź sam fakt wystąpienia zdarzenia nie miała jakiegokolwiek wpływu,

3) art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit a i b P.r.d., poprzez błędną jego wykładnię, co skutkowało nałożeniem ww. kary pieniężnej na Skarżącego, w sytuacji gdy waga naruszenia prawa pozostawała w niniejszej sprawie znikoma, sam Skarżący natomiast podjął szereg czynności mających na celu uniknięcie hipotetycznych sytuacji jak niniejsza w przyszłości, co świadczy o marginalnym charakterze zachowania Skarżącego, prowadzącym do powstania omawianego naruszenia prawa, na które de facto nie miał wpływu ze względu na dokonywanie czynności załadunkowych przez inny podmiot, co z kolei obligowało organ do odstąpienia od nałożenia kary na Skarżącego i umorzenia niniejszego postępowania administracyjnego, co w realiach przedmiotowej sprawy wyczerpałoby działania prewencyjne i byłoby zgodne z zasadą proporcjonalności,

4) art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 z późn. zm., dalej: "u.t.d."), poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nieumorzenie wszczętego postępowania w sytuacji, gdy okoliczności sprawy oraz dowody wskazywały, że Skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia i nie mógł przewidzieć zdarzeń oraz okoliczności będących jego przyczyną.

W uzasadnieniu skargi, Skarżący podniósł argumenty popierające zarzuty skargi.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji nie naruszają przepisów prawa.

Jak wynika z ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy, który Sąd przyjął jako miarodajny do orzekania w niniejszej sprawie, 9 listopada 2021 r. w miejscowości K., na drodze krajowej nr [...], został zatrzymany do kontroli drogowej 3 - osiowy samochód ciężarowy marki M. o nr rej. [...], którym wykonywany był transport rzeczy w postaci złomu umieszczonego w kontenerze, a więc ładunek podzielny, na trasie D.- B.- w imieniu i na rzecz Spółki. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu stwierdzono, że wysokość pojazdu wyniosła 4,93 m, co stanowiło przekroczenie o 0,93 cm, a więc o 23,35% dopuszczalnej normy wynoszącej 4,0 m. Wysokość pojazdu został ustalona przymiarem teleskopowym, typ MESSFIXS5M NEDO nr ser. [...], który legitymował się Świadectwem wzorcowania przymiaru wstęgowego nr P0020- 280220 wydanym 20 lutego 2020 r. przez Serwis i Laboratorium Pomiarowo-Kontrolne Sprzętu Geodezyjnego i Laserowego Geomatix sp. z o.o. Ustalenia powyższe organów obu instancji nie budzą wątpliwości w sprawie, nie kwestionuje ich również Skarżący.

Zgodnie z art. 61 ust. 10 P.r.d., wysokość pojazdu z ładunkiem nie może przekraczać 4 m. Z § 2 ust. 4 rozporządzenia technicznego również wynika, że wysokość pojazdu, z wyjątkiem motocykla, motoroweru oraz niektórych pojazdów czterokołowych, nie może przekraczać 4,00 m.

Przedmiotowa sprawa dotyczy odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony był ładunek podzielny w postaci złomu. Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd wynika z art. 140aa ust. 3 pkt 1 P.r.d., zgodnie z którym karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jak wynika natomiast z art. 140aa ust. 1 P.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Pojazdem nienormatywnym jest, w świetle definicji art. 2 pkt 35a P.r.d., pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Nienormatywność pojazdu w niniejszej sprawie wynikała z przekroczenia jednego z wymiarów pojazdu – wysokości, której dopuszczalna wartość, jak zostało to wskazane powyżej, wynosiła 4 m.

Jak wynika natomiast art. 64 ust. 2 P.r.d., co do zasadny niemożliwy jest przewóz pojazdem nienormatywnym ładunków podzielnych. Zgodnie z tym przepisem, zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I. Zgodnie z art. 64b ust. 1 P.r.d., zezwolenie kategorii I jest wydawane na przejazd nienormatywnego pojazdu wolnobieżnego, ciągnika rolniczego albo zespołu pojazdów składającego się z pojazdu wolnobieżnego lub ciągnika rolniczego i przyczepy specjalnej. Zezwolenie tej kategorii nie mogło być zatem wydane w niniejszej sprawie.

W konsekwencji naruszenia, określonego w art. 64 ust. 2 P.r.d., zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, w świetle art. 140ab ust. 2 P.r.d., za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Stwierdzone w niniejszej sprawie naruszenie odpowiada parametrom określonym w załączniku nr 1 do P.r.d., dla zezwolenia kategorii V – o wymiarach większych od wymienionych w kategoriach I-IV, pośród których najwyższa wysokość 4,3 m przewidziana jest w zezwoleniu kategorii II. Poziom stwierdzonego naruszenia odpowiada karze pieniężnej określonej w art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a P.r.d. – karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości za brak zezwolenia kategorii V – 15 000 zł – w pozostałych przypadkach, a więc gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż o 20%.

Sąd stwierdza, że w świetle powyższych, nie budzących wątpliwości ustaleń faktycznych, a więc stwierdzonego przekroczenia dopuszczalnej wysokości pojazdu o 23,25 % oraz w świetle przytoczonych powyżej przepisów prawa, organ I instancji prawidłowo nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 15 000 zł, co słusznie również uznał GITD.

W przedmiotowej sprawie Skarżący, zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania – art. 8 § 1, art. 7 i art. 80 K.p.a., jak również przepisów prawa materialnego art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a i lit. b P.r.d., łączy z podnoszoną w skardze okolicznością, że kierowca dochował aktów staranności uwzględniających również zawodowy charakter działalności Skarżącego, czego organy nie uwzględniły w swoich ustaleniach, a co obligowało organy do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na Skarżącego i umorzenia postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a i lit. b P.r.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 i ust. 1a pkt 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że ten podmiot: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Sąd stwierdza, że w świetle wyjaśnień kierowcy złożonych w toku postępowania administracyjnego oraz wyjaśnień Skarżącego zawartych w skardze, Skarżący nie spełnił wymogów, o których mowa w cyt. przepisie dających podstawę do niewszczynania postępowania w sprawie nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej, bądź umorzenia postępowania wszczętego. Organ słusznie wskazał, że pracodawca ponosi odpowiedzialność za działania swoich pracowników podejmowane w ramach wykonywanej pracy. Pracownik wykonuje pracę na rzecz swojego pracodawcy, więc to pracodawca jest odpowiedzialny za dobór pracowników i obciążony ewentualnymi skutkami niewłaściwego ich doboru. Tym samym przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za ewentualne błędy swojego pracownika – w tym przypadku kierowcy. Z wyjaśnień kierowcy natomiast złożonych w toku postępowania administracyjnego wynika, że kierowca zgłosił fakt, że załadowany na kontener złom wystaje ponad górną burtę kontenera osobie, która wpuściła kierowcę na teren załadowcy. Kierowca zapytał czy załadowca nie dysponuje koparką, która zgniotłaby nieco złom, aby nie wystawał ponad górną burtę kontenera i otrzymał informację, że załadowca nie dysponuje takim sprzętem. Skarżący w skardze podkreśla, że kierowcy pojazdu przewożącego towar, zgłaszał nieprawidłowości w zakresie dokonania przez załadowcę czynności ładunkowych, tym samym podmiot ten miał świadomość o przekroczeniu dozwolonej prawem wysokości załadunku.

Z powyższych wyjaśnień jednoznacznie wynika, że działający w imieniu i na rzecz przewoźnika kierowca miał pełna świadomość wystawania załadowanego złomu ponad burtę kontenera, a więc możliwości nienormatywności załadowanego pojazdu, w związku z czym zwrócił się do załadowcy o zgniecenie załadowanego złomu. Pomimo tej świadomość kierowca wyjechał pojazdem na drogę publiczną, gdy załadowca odmówił zgniecenie załadowanego złomu. Takie działanie kierowcy nie mieści się w zakresie przesłanek z art. 140aa ust. 4 pkt 1 P.r.d. Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem Skarżącego, że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że Skarżący dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, jak i nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Dochowanie należytej staranności właściwej dla zawodowego charakteru działalności Skarżącego oraz brak wpływu na powstanie naruszenia wymagał od kierowcy, świadomego możliwej nienormatywności pojazdu, odmowy wyjazdu na drogę publiczną bez zgniecenia przez załadowcę załadowanego złomu lub odpowiedniego rozładowania pojazdu. Natomiast w okolicznościach faktycznych sprawy, opisanych zarówno przez Skarżącego jak i przez kierowcę pojazdu, nie można uznać, że Skarżący dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał też wpływu na powstanie naruszenia. Nie można też zgodzić się ze Skarżącym, że waga naruszenia prawa w niniejszej sprawie była znikoma, skoro wysokość pojazdu, przekraczała 20 % dopuszczalnej normy. Trudno w związku z tym, przy 23,25 % przekroczeniu dopuszczalnej normy, mówić o nieproporcjonalności kary pieniężnej sztywno określonej przez ustawodawcę w wysokości 15 000 zł. za naruszenie przekraczające 20 % dopuszczalnej normy. Wyjaśnienia również wymaga, że waga naruszenia jak okoliczność dająca podstawę do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, została unormowana w art. 189f § 1 K.p.a., który jednak w świetle art. 189a § 2 K.p.a. oraz art. 140aa ust. 4 pkt 1 P.r.d., nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Mając zatem na względzie powyższe, Sąd uznał za niezasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego – art. 140aa ust. 4 pkt 1 P.r.d.

Wyjaśnienia również wymaga, że organy w niniejszej sprawie nie mogły naruszyć art. 92c u.t.d., ponieważ kara pieniężna w niniejszej sprawie została nałożona na Skarżącego na podstawie przepisów P.r.d., a nie na podstawie przepisów u.t.d. Dlatego w sprawie nie miał zastosowania art. 92c u.t.d., lecz stanowiący jego odpowiednik na gruncie przepisów P.r.d., art. 140aa ust. 4 pkt 1 P.r.d.

Sąd stwierdza, że organy nie naruszyły w sprawie przepisów postępowania w tym art. 7, art. 80 § 1 i art. 8 K.p.a. Organ opierając się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym dokonały jego merytorycznej oceny z uwzględnieniem ogólnych zasad proceduralnych określonych w tych przepisach. Organy podjęły zatem wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.), a także w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.). Organy również dokonały prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i podnoszonej przez Skarżącego argumentacji uznając, że Skarżący dokonał przejazdu pojazdem nienormatywnym po drodze publicznej, za który ponosił odpowiedzialność (art. 80 K.p.a.). Organy ustaliły okoliczności faktyczne niniejszej sprawy oraz uzasadniły powody nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej dokładnie wyjaśniając przepisy prawa, co znalazło swój wyraz w uzasadnieniach zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji spełniających wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. Wyjaśniając zasadność przesłanek, którymi organy kierowały się przy załatwieniu sprawy, organy wypełniły wymogi wynikające z zasady zaufania (art. 8 § 1 K.p.a.).

Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję nie stwierdził również uchybień w zakresie stosowania przez organy przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), orzekł jak w sentencji.