Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 426/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 § 1, art. 59 § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Asesor sądowy Marcin Małek (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 października 2023 r. sprawy ze skargi R. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 6 czerwca 2023 r. znak 0601-IEE-7192.88.2023.6 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (organ odwoławczy) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Biłgoraju (organ egzekucyjny) z 14 kwietnia 2023 r., umarzające w części postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w zakresie odsetek za zwłokę od dochodzonych należności za okres od 13 marca 2017 r. do 21 kwietnia 2021 r. oraz odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w pozostałym zakresie.

Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy:

P. (wierzyciel) wystawił na rzecz R. G. (skarżący lub zobowiązany) tytuły wykonawcze o numerach: [...] z 11 czerwca 2021 r. obejmujący należności w dofinansowaniu do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych wynikające z decyzji z 30 marca 2021 r. nr [...] oraz [...] z 21 czerwca 2021 r. obejmujący należności w dofinansowaniu do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych wynikające z decyzji z 16 października 2020 r. nr [...]

Organ egzekucyjny zawiadomieniem z 16 lipca 2021 r. dokonał zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego w C. Odpis zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu 21 lipca 2021 r.

W odpowiedzi zobowiązany wniósł do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny przekazał wniesione zarzuty wierzycielowi, który postanowieniami z 8 września 2021 r. oddalił je.

Następnie skarżący wniósł o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wskazując na jego niedopuszczalność.

Postanowieniem z 24 lutego 2022 r. organ egzekucyjny odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Na postanowienie to skarżący wniósł zażalenie.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie postanowieniem z 4 kwietnia 2022 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie.

Na postanowienie to zobowiązany wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wyrokiem z 7 września 2022 r., I SA/Lu 310/22 uchylił postanowienie organu odwoławczego z 4 kwietnia 2022 r. oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego z 24 lutego 2022 r. Za uzasadniony Sąd uznał zarzut dotyczący prawidłowości określenia w tytułach wykonawczych terminów od których naliczane są odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie (art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.). Z treści tytułów wykonawczych wynika, że odsetki zostały obliczone od 20 stycznia oraz od 29 marca 2016 r., natomiast decyzje wydano 30 marca 2021 r. oraz 16 października 2020 r. W związku z tym obowiązkiem organu egzekucyjnego było zbadanie, czy w postępowaniach w sprawach o zwrot dofinansowania wystąpiły okresy, za które zgodnie z art. 54 § 1 Ordynacji podatkowej nie nalicza się odsetek za zwłokę. Zdaniem Sądu, terminy naliczania odsetek nie są elementami decyzji będących podstawą wystawienia tytułów wykonawczych, w związku z czym prawidłowość określenia odsetek w tytułach wykonawczych podlega badaniu przez organ egzekucyjny. Organ egzekucyjny, powinien zbadać, czy i w jakim zakresie odsetki za zwłokę nie mogły być naliczane ze względu na opóźnienia w wydawaniu decyzji przez organy obydwu instancji i w razie takiego ustalenia powinien umorzyć postępowanie egzekucyjne w odpowiednim zakresie.

W międzyczasie (22 lipca 2022 r.) organ egzekucyjny wyegzekwował całą należność dochodzoną tytułem wykonawczym [...]

Ponownie rozstrzygając żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny postanowieniami z 14 kwietnia 2023 r.:

- nr [...] umorzył w części postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w zakresie odsetek za zwłokę, od dochodzonych należności za okres od 13 marca 2017 r. do 21 kwietnia 2021 r. oraz odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w pozostałym zakresie;

- nr [...] umorzył postępowanie w zakresie żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z uwagi na jego bezprzedmiotowość (postępowanie zakończone na skutek wyegzekwowania całej dochodzonej tym tytułem należności.

Na pierwsze przywołane postanowienie zobowiązany wniósł zażalenie, podnosząc, że organ egzekucyjny w sposób niewłaściwy zastosował się do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA z 7 września 2022 r., I SA/Lu 310/22. Jego zdaniem skoro Sąd uznał, iż zarzuty odnośnie prawidłowości naliczenia odsetek w tytułach wykonawczych są w pełni uzasadnione to na organie egzekucyjnym ciążył obowiązek zbadania prawidłowości naliczenia odsetek w tytułach egzekucyjnych wystawionych przez wierzyciela. Tym samym organ egzekucyjny doszedł do błędnych wniosków wskazując, iż Sąd uznał w całości dopuszczalność prowadzonej egzekucji. Takiego stanowiska w wyroku nie ma. Zatem to organ egzekucyjny winien zbadać we własnym zakresie zagadnienie prawidłowości naliczenia odsetek za zwłokę od dochodzonej należności. Oparcie się tylko i wyłącznie na informacji przekazanej przez wierzyciela, która nie zawiera niezbędnych danych wskazanych przez Sąd, nie jest wykonaniem dyspozycji Sądu. Organ egzekucyjny nie wyjaśnił co oznacza stwierdzenie, iż kwota odsetek objętych tytułem wykonawczym została zaktualizowana przez wierzyciela. Organ egzekucyjny umarzając postępowanie na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. nie potrzebuje stanowiska wierzyciela. Dodatkowo podniósł, że nie zostało wydane rozstrzygnięcie w przedmiocie żądań zmarłej żony M. G..

W oparciu o powyższe wniósł o umorzenie w całości postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]

Przywołanym na wstępie postanowieniem organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego.

W jego uzasadnieniu argumentował, że umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. nie zależy od uznania organu egzekucyjnego, lecz od wystąpienia okoliczności wskazanych tym przepisie. W przedmiotowej sprawie występując z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego skarżący wskazał na niedopuszczalność prowadzonej wobec niego egzekucji administracyjnej z uwagi na fakt, że obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej oraz, że tytuły wykonawcze na

podstawie, których wszczęto egzekucję nie spełniają wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Tytuły te zawierają bowiem niewłaściwe okresy naliczania odsetek za zwłokę, a wierzyciel wskazał nieprawdziwą, znacznie zawyżoną kwotą odsetek na dzień wystawienia tytułów.

W ocenie organu, WSA w Lublinie w wyroku z 7 września 2022 r., I SA/Lu 310/22 wskazał, że nie jest usprawiedliwiony zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej wywodzony z treści i przepisów art. 26a, art, 49e ust. 1 i 2 oraz art. 49 ust. 1 i 3 ustawy o PFRON. Egzekwowane od skarżącego należności stanowią niepodatkowe należności budżetowe (art. 2 ust. 1a u.p.e.a.) i w związku z tym, że wynikają z decyzji administracyjnej podlegają egzekucji administracyjnej na podstawie art. 3 § 1 u.p.e.a. Okoliczność, że należności te nie zostały wymienione w art. 49 ust 1 ustawy o PFRON nie ma znaczenia dla oceny dopuszczalności egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 26a ust. 11 i art. 49e ust 1 ustawy o PFRON. W związku z tym prowadzona egzekucja administracyjna jest dopuszczalna.

Odnosząc się do kwestii wadliwości tytułu wykonawczego organ odwoławczy wskazał, że kwestia ta podlega rozstrzygnięciu w oparciu o art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., tj. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27. W tym zakresie organ egzekucyjny uwzględniając stanowisko Sądu wystąpił do wierzyciela o dzielenie wyjaśnień w zakresie odsetek za zwłokę naliczonych na dzień wystawienia tytułów, poprzez wskazanie za jakie okresy i w jakiej wysokości powinny być naliczone odsetki za zwłokę, w odniesieniu do każdej należności. W odpowiedzi uzyskał informację, że w zakresie tytułu wykonawczego nr [...] odsetki za zwłokę nie powinny być pobrane w okresie od 13 marca 2017 r. do dnia 21 kwietnia 2021 r. w odniesieniu do każdej należności objętej tym tytułem wykonawczym.

Ponadto organ podniósł, że to wierzyciel prowadził postępowanie odwoławcze zakończone decyzją z 30 marca 2021 r. i to jedynie ten organ jest w posiadaniu informacji czy odwołanie zostało załatwione w terminie ustawowym. Organ ten zna też datę doręczenia decyzji organu odwoławczego. Okoliczności te pozwalają określić, czy i kiedy miały miejsce przerwy w naliczaniu odsetek. Natomiast organ egzekucyjny nie jest w posiadaniu takich informacji. Ocena prawidłowości naliczenia odsetek za zwłokę od dochodzonej należności, bez uwzględnienia informacji, w których posiadaniu jest wierzyciel byłoby wręcz niemożliwe. Dlatego organ egzekucyjny wydając postanowienie w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] uwzględnił zawiadomienie wierzyciela o nienaliczaniu odsetek za okres od 13 marca 2017 r. do 21 kwietnia 2021 r.

Jednocześnie organ podniósł, że tytuł wykonawczy nr [...] zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 27 § 1 u.p.e.a. Ponadto prowadzone postępowanie egzekucyjne nie zostało zawieszone na wniosek wierzyciela, nie wpłynął również od wierzyciela wniosek o umorzenie tego postępowania. Odrębne ustawy także nie dają podstawy do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zdaniem organu w sprawie nie mógł mieć również zastosowanie art. 59 § 2 u.p.e.a. Brak było bowiem podstaw do stwierdzenia, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej koszty egzekucyjne. Zastosowane wobec skarżącego środki egzekucyjne (zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego oraz zajęcie emerytury) są skuteczne.

Końcowo dodał, że postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zmarłej żony skarżącego zostało zawieszone, postanowieniem organu egzekucyjnego z 19 kwietnia 2023 r. znak: [...]

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego, a także zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił naruszenie art. 10 § 1 i art. 124 § 1 k.p.a. oraz art. 29 § 1 i 2 pkt 3 w związku z art. 27 § 1 pkt 3 oraz art. 59 § 1 pkt 1 i 3 u.p.e.a.

W jej uzasadnieniu podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zażaleniu.

Jak wskazał nikt mu nie wyjaśnił, co oznacza stwierdzenie, iż kwota odsetek objętych tytułem wykonawczym została zaktualizowana. Zarówno organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy nie wyjaśnili, w jaki sposób dokonano tej aktualizacji. Jest to natomiast bardzo istotne dla dalszego przebiegu sprawy, gdyż tylko prawidłowo wystawiony tytuł wykonawczy jest podstawą egzekucji administracyjnej. Bezsprzecznie powinien to wyjaśnić organ egzekucyjny w trakcie rozpatrywania sprawy w przedmiocie prawidłowości prowadzonej egzekucji.

Nadto wskazał, że organ odwoławczy nie odniósł się wprost do zarzutu niedopuszczalności egzekucji, w sytuacji gdy tytuł wykonawczy nie spełnia warunków określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Tytuł wykonawczy jest szczególnego rodzaju dokumentem urzędowym, który nie powinien być przedmiotem domysłów żadnej ze stron. Jego treść powinna być jasna i czytelna, a także zupełna (kompletna). Z tego względu treść tytułu wykonawczego nie powinna być uzupełniania innymi dokumentami. Jego zdaniem organ egzekucyjny popełnił zasadniczy błąd, to jest przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego nie dokonał zbadania dopuszczalności egzekucji w oparciu o art. 29 § 1 i 2 u.p.e.a. W związku z tym na obecnym etapie postępowania, w oparciu o przedmiotowy tytuł wykonawczy egzekucja powinna być w całości umorzona na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. i to bez potrzeby uzyskania stanowiska wierzyciela.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazać należy, że dotyczyło ono odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyn opisanych w art. 59 § 1 pkt 1 i 3 u.p.e.a. Zgodnie z jego treścią postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego (pkt 1) oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 (pkt 3). W myśl art. 27 § 1 pkt 3 ustawy egzekucyjnej tytuł wykonawczy zawiera treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości i rodzaju, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu nieopłacenia należności w terminie, oraz rodzaj i stawki tych odsetek.

Jak się jednolicie przyjmuje w orzecznictwie i nauce przedmiotu niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, o której mowa w omawianym przepisie, zachodzi w sytuacji wystąpienia okoliczności wykluczających możliwość prowadzenia egzekucji ze względów formalnych - podmiotowych lub przedmiotowych, a nie merytorycznych.

Z przyczyn o charakterze podmiotowym niedopuszczalna jest egzekucja prowadzona w stosunku do podmiotu, wobec którego przepisy wyłączają możliwość jej prowadzenia (np. posiadanie przez zobowiązanego immunitetu).

Natomiast niedopuszczalność egzekucji administracyjnej z przyczyn o charakterze przedmiotowym związana jest z podstawą i przedmiotem egzekucji. Charakter przedmiotowy mają przyczyny niedopuszczalności egzekucji dotyczące egzekwowanego obowiązku, który nie podlega egzekucji administracyjnej bądź jej podlega, ale w danym przypadku nie zostały spełnione warunki umożliwiające prowadzenie egzekucji administracyjnej. Z przyczyn o charakterze podmiotowym niedopuszczalna jest egzekucja w razie: 1. wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, 2. braku wymagalności obowiązku, jego wygaśnięcia albo nieistnienia obowiązku, 3. określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią tego obowiązku wynikającą z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio przepisu prawa, 4. braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia, mimo że taki obowiązek ciążył na wierzycielu.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie można mówić o niedopuszczalności egzekucji zarówno ze względów podmiotowych jak i przedmiotowych.

Mianowicie bezspornym jest, że skarżący nie jest podmiotem, wobec którego przepisy wyłączają możliwość prowadzenia egzekucji.

Odnośnie natomiast przyczyn przedmiotowych, to należy mieć na względzie, że kwestia ta co do istoty została rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem tutejszego sądu z 7 września 2022 r. I SA/Lu 310/22. W orzeczeniu tym Sąd uznał, że nie jest usprawiedliwiony zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej wywodzony przez skarżącego z treści przepisów art. 26a, art. 49e ust. 1 i 2 oraz art. 49 ust. 1 i 3 ustawy o PFRON. Jak wyjaśnił, egzekwowane od skarżącego należności stanowią niepodatkowe należności budżetowe (art. 2 ust. 1a u.p.e.a.) i w związku z tym, że wynikają z decyzji administracyjnej podlegają egzekucji administracyjnej na podstawie art. 3 § 1 u.p.e.a. Wskazywana przez skarżącego okoliczność, że należności te nie zostały wymienione w art. 49 ust. 1 ustawy o PFRON nie ma znaczenia dla oceny dopuszczalności egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 26 ust. 11 i art. 49e ust. 1 ustawy o PFRON. Przepis art. 49 ust. 3 ustawy o PFRON jest podstawą stosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do egzekucji wpłat, o których mowa w art. 49 ust. 1 ustawy o PFRON i podstawą do wystawienia tytułów wykonawczych przez Prezesa Zarządu Funduszu obejmujących te należności jako wynikające bezpośrednio z przepisów prawa. Natomiast podstawą wystawienia tytułów wykonawczych obejmujących zwrot dofinansowania udzielonego na podstawie art. 26a ust. 1 ustawy o PFRON są decyzje administracyjne wydane na podstawie art. 26a ust. 11 i art. 49a ust. 1 ustawy o PFRON. Jednocześnie bezspornym jest, że przedmiotowy obowiązek nie został wykonany lub, że uległ wygaśnięciu. Nie wystąpiły również żadne inne okoliczności skutkujące niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej, która jak wynika z akt sprawy jest skutecznie prowadzona.

Z przywołanego wyżej orzeczenia sądowego wynika, że wadliwie były naliczane odsetki od przedmiotowej zaległości, tj. z pominięciem okresu ich nie naliczania. Z tego też powodu zostały uchylone wcześniejsze postanowienia organu odwoławczego z 4 kwietnia 2022 r. i organu egzekucyjnego z 24 lutego 2022 r. Nie można jednak mówić - jak uważa skarżący - że organy ponownie rozpoznając sprawę nie zastosowały się do stanowiska Sądu. Jak wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny uwzględniając stanowisko Sądu wyrażone we wskazanym wyroku, wystąpił do wierzyciela o udzielenie wyjaśnień w zakresie odsetek za zwłokę naliczonych na dzień wystawienia tytułów, poprzez wskazanie za jakie okresy i w jakiej wysokości powinny być naliczone odsetki za zwłokę, w odniesieniu do każdej należności.

W odpowiedzi (pismo z 17 lutego 2023 r.) wierzyciel wskazał, że w zakresie tytułu wykonawczego nr [...] odsetki za zwłokę nie powinny być pobrane w okresie od 13 marca 2017 r. do dnia 21 kwietnia 2021 r. w odniesieniu do każdej należności objętej tym tytułem wykonawczym.

Organ egzekucyjny wystąpił również do wierzyciela o nadesłanie aktualizacji wymagalnych należności dochodzonych na podstawie otwartych tytułów wykonawczych [...] i [...] oraz wyegzekwowanych w ramach zamkniętych już postępowań prowadzonych na podstawie tytułów nr [...] i [...] W odpowiedzi wpłynęło wydane w trybie art. 32aa u.p.e.a. zawiadomienie wierzyciela, w którym również wskazano, że okres nienaliczania odsetek trwał od 13 marca 2017 r. do 21 kwietnia 2021 r.

Z tych powodów w pełni zasadnie organ egzekucyjny postanowieniem z 14 kwietnia 2023 r. umorzył w części postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w zakresie odsetek za zwłokę od dochodzonych należności za okres od 13 marca 2017 r. do 21 kwietnia 2021 r.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie miał przy tym żadnych podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego w szerszym zakresie lub w całości, jak tego domagał się skarżący. Jak stanowi art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., tytuł wykonawczy zawiera treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Zgodnie zaś z przywołanym już art. 32aa u.p.e.a. wierzyciel niezwłocznie zawiadamia organ egzekucyjny o okresie, za który nie nalicza się odsetek z tytułu niezapłacenia w terminie należności pieniężnej, w wyniku zdarzenia zaistniałego po dniu wystawienia tytułu wykonawczego. Taka sytuacja nie oznacza jednak, że tytuł wykonawczy do którego wierzyciel wnosi we wskazanym trybie zmiany jest wadliwy gdyż nie spełnia on wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., co z kolei uzasadniałoby zastosowanie art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. i umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości, jak tego żądał skarżący.

Regułą postępowania egzekucyjnego jest prowadzenie go na podstawie jednego tytułu wykonawczego. Wyjątki od powyższej zasady, przewidującej jeden tytuł wykonawczy w jednej sprawie (tj. dotyczącej tej samej należności) przewidziano jedynie w art. 26c i art. 26d u.p.e.a., które to sytuacje nie wystąpiły w kontrolowanym postępowaniu. Brak było zatem podstaw zarówno do uznania, że przedmiotowy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., jak i do konieczności wystawienia nowego uwzględniającego przerwy w naliczaniu odsetek za zwłokę. Jak już wskazano wierzyciel ma obowiązek niezwłocznie powiadamiać organ egzekucyjny o zdarzeniach, które mają wpływ na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Zdarzenia te opisuje art. 32aa u.p.e.a. i należą do nich m.in. ustalenie okresu, za który nie nalicza się odsetek z tytułu niezapłacenia w terminie należności pieniężnej, w wyniku zdarzenia zaistniałego po dniu wystawienia tytułu wykonawczego. Takim zdarzeniem był natomiast wyrok WSA w Lublinie z 7 września 2022 r., I SA/Lu 310/22.

W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skargi, działanie takie nie stanowi naruszającej prawo ingerencji w treść tytułu wykonawczego. Oczywistym jest, że umorzenie postępowania egzekucyjnego w części jest możliwe, jeśli okaże się, że jedynie część obowiązku nie istniała, została określona nieprawidłowo lub wygasła. Wówczas zastosowanie znajdzie art. 59 u.p.e.a. wyłącznie tylko do tej części. Organ w dalszym ciągu może prowadzić postępowanie egzekucyjne w oparciu o ten sam tytuł wykonawczy, tyle że w części, której nie obejmuje postanowienie o umorzeniu postępowania.

Prawidłowe zatem jest stanowisko organów rozstrzygających w niniejszej sprawie, co do konieczności umorzenia postępowania egzekucyjnego jedynie w części, tj. w zakresie odsetek za zwłokę od dochodzonych należności za okres od 13 marca 2017 r. do 21 kwietnia 2021 r., a nie w całości. Jak już wskazano postępowanie egzekucyjne może być bowiem umorzone zarówno w całości jak i w części. Do umorzenia postępowania w części dochodzi wówczas, gdy niedopuszczalne jest egzekwowanie niektórych obowiązków wskazanych w tytule wykonawczym, co miało miejsce w sprawie w zakresie odsetek za wskazany okres. Nie uzasadniało to jednak umorzenia postępowania w całości. Tym samym za zupełnie nietrafne należało uznać zarzuty wskazujące na niewykonanie zaleceń Sądu. Wręcz przeciwnie, opisane wyżej działania oraz treść zaskarżonych postanowień stanowią wynik realizacji zaleceń zawartych w wyroku WSA w Lublinie.

Podsumowując, stwierdzić należy, że wadliwość wskazania wysokości odsetek przez nieuwzględnienie przerw w ich naliczaniu, stanowiła podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego w części, a nie weryfikacji tej wadliwości poprzez umorzenie tego postępowania w całości i uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych.

Jednocześnie nie ma racji skarżący wskazując, że organ egzekucyjny samodzielnie winien zbadać zagadnienie prawidłowości naliczenia odsetek za zwłokę od dochodzonej należności, zamiast opierać się na informacjach przekazanych przez wierzyciela. Należy dostrzec, że to Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych prowadził postępowanie odwoławcze zakończone decyzją z 30 marca 2021 r. nr [...], i to on jest w posiadaniu informacji czy odwołanie zostało załatwione w terminie ustawowym. Organ ten zna też datę doręczenia decyzji organu odwoławczego. Okoliczności te pozwalają określić, czy i kiedy miały miejsce przerwy w naliczaniu odsetek. Natomiast organ egzekucyjny nie jest w posiadaniu takich informacji i w związku z tym do oceny przesłanki prawidłowości naliczania odsetek niezbędne było wystąpienie do tego organu o wskazanie czy postępowanie odwoławcze zostało zakończone w terminie ustawowym, w przypadku zaś przekroczenia terminu załatwienia odwołania o wskazanie okresu za który nie nalicza się odsetek za zwłokę. Ocena prawidłowości naliczenia odsetek za zwłokę od dochodzonej należności, bez uwzględnienia informacji, w których posiadaniu jest wierzyciel byłoby wręcz niemożliwa.

Podsumowując, w pełni zasadnie organ egzekucyjny, będąc związanym stanowiskiem Sądu dokonał oceny prawidłowości określenia w tytule wykonawczym odsetek i po stwierdzeniu, że zostały wskazane nieprawidłowo (bez przerw w ich naliczaniu) umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w tej części, tj. w zakresie odsetek naliczonych za okres od 13 marca 2017 r. do 21 kwietnia 2021 r. Trafnie przy tym uznał, że wskazany tytuł wykonawczy zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 27 § 1 u.p.e.a., w tym: oznaczenie wierzyciela, wskazanie zobowiązanego i jego adresu, podstawę prawną oraz treść podlegającego egzekucji obowiązku. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. w tytule tym określono wysokości dochodzonych należności pieniężnych za poszczególne okresy, oraz terminy od których nalicza się odsetki za zwłokę z tytułu niezapłacenia tych należności w terminie, określono rodzaj i stawkę tych odsetek. Przedmiotowy tytuł zawiera też klauzul organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej. Nadając klauzulę organ egzekucyjny potwierdził, że tytuł został wystawiony prawidłowo, gdyż należność nie została uregulowana i tym samym nadaje się do wykonania. Została również wskazana w tytule wykonawczym pełna nazwa i adres siedziby organu egzekucyjnego.

Ponadto prowadzone postępowanie egzekucyjne nie zostało zawieszone na wniosek wierzyciela, nie wpłynął również od wierzyciela wniosek o umorzenie tego postępowania. Odrębne ustawy także nie dają podstawy do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Brak było przy tym podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. Nie można bowiem było przyjąć, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej koszty egzekucyjne.

Tym samym, nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 29 § 1 i 2 pkt 3 w związku z art. 27 § 1 pkt 3 oraz art. 59 § 1 pkt 1 i 3 u.p.e.a., poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego jedynie w części dotyczącej należności odsetkowej, której dotyczyły przerwy w naliczaniu odsetek.

Natomiast w kwestii podnoszonego przez skarżącego niezapewnienia mu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, stwierdzić należy, że przedmiotowa zasada, wyrażona w art. 10 k.p.a. nie znajduje zastosowania na gruncie postępowania egzekucyjnego. W jego ramach stosuje się regulacje k.p.a. jedynie odpowiednio, z mocy art. 18 u.p.e.a., tak więc z uwagi na jego specyfikę, definiowaną przez dążenie do przymusowego wyegzekwowania od zobowiązanego określonych obowiązków, a także istotną odrębność jego cech w stosunku do postępowania wyjaśniającego, stanowiącego najistotniejszy element postępowania administracyjnego, regulowanego przez k.p.a., brak jest możliwości bezpośredniego stosowania w ramach egzekucji funkcjonujących na jego gruncie instytucji. Tak więc również ten zarzut skargi nie zasługiwał na uwzględnienie.

Wreszcie nie można również podzielić zapatrywania strony co do naruszenia art. 124 k.p.a., z uwagi na to, że wydane przez organy postanowienia nie spełniają wymogów przewidzianych dla tego aktu. W ocenie Sądu postanowienia te zawierają wszystkie elementy, wymienione w art. 124 k.p.a., tj. oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, uzasadnienie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. Postanowienia te zawierają również rozstrzygnięcie.

Skarga jako niezasadna podlegała zatem oddaleniu, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.).

Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na co pozwalał przepis art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ww. ustawy procesowej. Zgodnie z jego treścią, sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.