Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1166/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235 ze zn. 1, art. 235 ze zn. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1465
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( t. j.)
article: § 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 1836
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. w T. na decyzje Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia 9 lipca 2024 r. nr SE.906.1.32.2024.KK w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej – skargę oddala –


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi "A" Sp. z o. o. z siedzibą w T. (dalej: "Skarżąca"/"Spółka") jest decyzja Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie (dalej: "PPWIS"/"organ odwoławczy") z 9 lipca 2024 r. nr SP.906.1.32.2024.KK utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej: "PPIS"/ "organ I instancji) z 15 maja 2024 r. znak: PSP.440-1-4/20 wydaną w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej.

W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że 23 czerwca 2020 r. do PPIS wpłynęło zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej u B.Z. ("Uczestniczka") - przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka z poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych określonych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

W toku oceny narażenia zawodowego organ I instancji ustalił, że Uczestniczka była zatrudniona:

- od 5 kwietnia 2017 r. do 1 maja 2018 r. w firmie "B" Sp. z o.o., świadcząc pracę na rzecz: "A" Sp. z o.o. Oddział [...], na stanowisku: szwaczka/krojczy, kontrola jakości;

- od 5 października 2018 r. do 4 października 2019 r. w firmie "A" Sp. z o.o. Oddział [...], na stanowisku: szwaczka/krojczy, kontrola jakości. Organ I instancji szczegółowo opisał wykonywane przez Uczestniczkę czynności na stanowisku szwaczka/krojczy, kontrola jakości. Podał, że czas pracy polegający na sprawdzaniu wykrojonych elementów - kontrola jakości otrzymanego produktu wynosił 400 min, pozostałe czynności - 60 min. Podczas wykonywania czynności na stanowisku krojczy - kontrola jakości, występują ruchy powtarzalne typu: zginania-wyprostowania nadgarstków, zakręcania i odkręcania, chwytania i przytrzymywania palcami, rozciągania/prostowania elementów skórzanych. Ilość tak wykonywanych ruchów na zmianę roboczą jest trudna do określenia, ponieważ są one przerywane innymi partiami ruchów, tj. uprzątnięcie stanowiska pracy. Uczestniczka na stanowisku szwaczka/krojczy, kontrola jakości wykonywała pracę w pozycji stojącej.

Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w R. (dalej: "WOMP"), wydał 15 kwietnia 2024 r. orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu u Uczestniczki choroby zawodowej: przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka - poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu podano, że wykonywane czynności polegały na ręcznym wygładzaniu, chwytaniu palcami i rozciąganiu - prostując elementy [....]. czynności wymagały użycia siły palców i dłoni, zginania i prostowania nadgarstków. Postępowanie diagnostyczno - orzecznicze obejmowało badania laboratoryjne, konsultacje specjalistów w dziedzinie neurologii i ortopedii oraz analizę dokumentacji medycznej i pozamedycznej. Pierwsze dolegliwości u Uczestniczki pojawiły się w 2019 r. pod postacią drętwienia i mrowienia ręki. W związku z utrzymującymi się objawami wykonano badanie USG nadgarstka lewego. Opis badania zawiera informację, że "nerw pośrodkowy o cechach ucisku w kanale nadgarstka, więzadło poprzeczne nadgarstka pogrubiałe". Stwierdzono również obecność objawu Tinela, Phalena. W wyniku braku poprawy w 2019 roku przeprowadzono zabieg uwolnienia więzadła poprzecznego w obrębie nadgarstka lewego (osoba leworęczna). Po zabiegu operacyjnym nastąpiła poprawa. W sprawie biegli uznali, że dokumentacja medyczna wyklucza inne przyczyny predysponujące do rozwoju zespołu cieśni nadgarstka. W podsumowaniu uzasadnienia wskazano, że analiza narażenia zawodowego, dokumentacji medycznej oraz wyniki aktualnie wykonanych badań dały podstawy do rozpoznania u Uczestniczki choroby zawodowej z poz. 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych, a zatem postępowanie zakończone zostało decyzją PPIS z dnia 15 maja 2024 r. o stwierdzeniu choroby zawodowej: przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni nadgarstka, wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych. W odwołaniu od tej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1, art. 7 oraz art. 80 K.p.a.

PPWIS odwołania nie uwzględnił i wskazał, że pojęcie choroby zawodowej jest pojęciem prawnym, a nie medycznym. Aby orzec istnienie choroby zawodowej organ administracji musi stwierdzić wystąpienie trzech przesłanek: musi ustalić, że strona była w środowisku pracy narażona na działanie czynników mogących potencjalnie wywołać chorobę zawodową, musi stwierdzić, że powołani w sprawie biegli rozpoznają u strony rozpatrywaną chorobę w sensie medycznym, musi ustalić związek przyczynowy między narażeniem na działanie czynników szkodliwych w środowisku pracy, a chorobą strony. Spełnienie wszystkich powyższych przesłanek pozwala na pozytywne rozstrzygnięcie sprawy. Brak którejkolwiek z przesłanek obliguje organ do wydania decyzji nie stwierdzającej choroby zawodowej. W razie ustalenia przez właściwego lekarza medycyny pracy, że rodzaj rozpoznanej u pracownika choroby mieści się w wykazie, a pracownik świadczył pracę w warunkach narażenia zawodowego, które w świetle dostępnej wiedzy medycznej mogą tę chorobę wywoływać, tak lekarz, jak i organy inspekcji sanitarnej obowiązane są uznać takie schorzenie za chorobę zawodową. Organ odwoławczy wskazał, że orzeczenia lekarskie mają charakter opinii biegłego, więc organ inspekcji sanitarnej może oceniać jedynie kompletność i precyzyjność dokumentu, jednakże nie jest uprawniony do zakwestionowania stanowiska lekarza orzecznika co do istnienia medycznych przesłanek do uznania danej choroby za chorobę zawodową

Zgodnie z treścią orzeczenia lekarskiego, przeprowadzone postępowanie diagnostyczno - orzecznicze przez WOMP obejmowało badania laboratoryjne, konsultacje specjalistów w dziedzinie neurologii i ortopedii oraz dokonano analizy dokumentacji medycznej i pozamedycznej. W orzeczeniu określono, że pierwsze dolegliwości (osłabienie siły mięśni, drętwienie i mrowienie ręki) pojawiły się w 2019 roku, a więc w trakcie pracy w narażeniu zawodowym na obciążenie kończyn górnych, które mogło spowodować zespół cieśni nadgarstka. Zebrany materiał dowodowy w sprawie potwierdził narażenie zawodowe, podczas którego doszło do powstania choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych, a która jest związana z tym narażeniem. PPWIS stwierdził, że uczestniczka była narażona w środowisku pracy na obciążenie narządu ruchu poprzez wykonywanie ruchów powtarzalnych: wygładzanie, mycie, rozciąganie - prostowanie elementów [....], które wymagały użycia siły palców i dłoni, zginania i prostowania nadgarstków. Narażenie zostało potwierdzone przez PPIS.

Organ odwoławczy za niezasadny uznał zarzut Spółki odnośnie do zebrania i dołączenia do akt sprawy dokumentacji medycznej strony, z okresu przed podjęciem pracy w Spółce, ponieważ na etapie wydawania orzeczenia lekarskiego dokumenty medyczne gromadzone są przez lekarza orzecznika, to on jako biegły przyjmuje co jest istotne a co nie jest, w rozstrzygnięciu sprawy. Organy inspekcji sanitarnej nie gromadzą dokumentacji medycznej, nie mają również wpływu, jaką dokumentację przyjmuje biegły. Opinie biegłych korzystają w zakresie wiedzy specjalistycznej z domniemania prawdziwości co oznacza, że organ administracyjny nie ma prawa podważać w powyższym zakresie ich twierdzeń i musi je uznać za wiążące. Jedyna forma kontroli powyższych dowodów do jakiej organ administracji jest uprawniony przebiega po linii zgodności opinii z przepisami prawa procesowego. Przed wydaniem rozstrzygnięcia administracyjnego należy zatem zbadać, czy orzeczenie lekarskie spełnia wymogi formalne, zatem czy jest jasne, pozbawione niedomówień, wyczerpujące, należycie uzasadnione i nie zawiera wewnętrznych sprzeczności. PPWIS stwierdził, że wydane orzeczenie lekarskie jest zgodne w rozpoznaniu, logiczne i wyczerpujące. Potwierdzono narażenie zawodowe, podczas którego doszło do powstania choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych, a która jest związana z tym narażeniem. Biegli w wyniku analizy dokumentacji medycznej wykluczyli inne przyczyny pozazawodowe schorzenia.

Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika, co w sprawie miało miejsce. Zatem zostały spełnione wszystkie przesłanki konieczne do stwierdzenia u Uczestniczki choroby zawodowej z poz. 20.1 z wykazu chorób zawodowych.

W skardze Spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżyła powyższą decyzję w całości, zarzucając:

I. naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności:

1) art. 77 § 1 K.p.a., art. 7 K.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia uczestniczki oraz przyczyn wystąpienia u niej opisanego wyżej schorzenia i chwili jego powstania, wyrażające się zaniechaniem: zebrania i dołączenia do akt sprawy dokumentacji medycznej strony, w tym z poradni lekarza pierwszego kontaktu z okresu przed podjęciem pracy w "A" w celu ustalenia:

- przyczyn powstania stwierdzonej choroby zespołu cieśni nadgarstka, a także ustalenia czy było ono związane wyłącznie z wykonywaną pracą,

- okresu, w którym powstało schorzenie, w szczególności, czy nie ujawniło się ono w okresie przed podjęciem pracy w odwołującej się Spółce,

2) art. 80 K.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w zaniechaniu kontroli orzeczenia lekarskiego, wystawionego przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R., pod względem formalnym, podczas gdy orzeczenie to:

- nie zawiera odniesienia do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby,

- zostało sporządzone w sposób ogólnikowy, lakoniczny i nie zawiera nawet podstawowych danych o badaniach przeprowadzonych w ramach rozpoznania choroby zawodowej, a następnie diagnostyki różnicowej, co powoduje, że postawiona w tej opinii diagnoza o rozpoznaniu zespołu cieśni w obrębie nadgarstka o zawodowej etiologii nie została podparta dostatecznym, merytorycznym uzasadnieniem,

- nie zawiera odniesienia do dokumentacji medycznej, w tym z poradni lekarza pierwszego kontaktu z okresu pracy w "A" Sp. z o.o., a także dokumentacji powstałej w okresie pracy u innych pracodawców, u których występowało narażenie zawodowe.

3) § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych (...), poprzez stwierdzenie choroby zawodowej pomimo nieustalenia, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy, lub sposobem wykonywania pracy, gdyż nie zostały zbadane ewentualne pozazawodowe czynniki mogące mieć wpływ na jej powstanie.

4) § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, poprzez wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie, wydane z naruszeniem przepisów tego paragrafu, tj. w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby

II. naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności:

1) art. 235¹ Kodeksu pracy, poprzez wydanie decyzji w sytuacji, gdy do stwierdzenia choroby zawodowej wymagane jest udowodnienie bezspornego lub wysokiego prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy u skarżącego.

Na tych podstawach Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Spółka wywiodła, że orzeczenia lekarzy uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych są dowodami w sprawie w rozumieniu art. 75 § 1 w zw. z art. 84 § 1 K.p.a., co przesądza o konieczności ich oceny przez organy - tj. zweryfikowania, czy stanowisko biegłego nie pozostaje w sprzeczności z innymi ustaleniami w sprawie. Organ jest obowiązany dokonać oceny opinii lekarskiej pod względem formalnym, czyli zbadać, czy wyjaśnia istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych i czy jest rzeczowo i przekonywająco uzasadniona z uwzględnieniem zagrożenia zawodowego, przebiegu i charakteru pracy osoby, która ubiega się o stwierdzenie choroby zawodowej. W sprawie zaś organ w żaden sposób nie odniósł się do kwestii formalnej prawidłowości wydanego przez WOPM orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej, a zdaniem skarżącej Spółki wydane w sprawie orzeczenie zawiera liczne nieprawidłowości, przez co nie odpowiada wymogom stawianym dowodowi z opinii lekarskiej w przedmiocie rozpoznania choroby zawodowej. Skarżąca wskazała, że Uczestniczka była zatrudniona w Spółce przez około 2 lata, a czas narażenia na czynnik szkodliwy musi być odpowiednio długi, aby można było uznać, że jest on przyczyną choroby zawodowej. W przypadku zespołu cieśni nadgarstka, zależnie od rodzaju wykonywanej pracy, przyjmuje się, że okres narażenia zwiększający ryzyko jego występowania, wynosi od 5 do 10 lat. Nie sposób zatem przyjąć, że 2 letni okres zatrudnienia w Spółce przyczynił się powstania u Uczestniczki choroby zawodowej. Z kolei stwierdzony przez lekarza orzecznika pomyślny rezultat procesu leczniczego (jak u uczestniczki), który doprowadził do wyleczenia schorzenia, wyłącza możliwość rozpoznania u pacjenta choroby zawodowej. Ponadto wydane w sprawie orzeczenie lekarskie wskazuje na przeprowadzenie badania ogólnolekarskiego, badania laboratoryjnego, konsultacje specjalistów z dziedzinie neurologii i ortopedii, jednak ich wyniki oraz wnioski płynące z przeprowadzenia tych badań nie zostały omówione w uzasadnieniu orzeczenia. Orzeczenie to nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ nie odnosi się w sposób szczegółowy do całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Konieczne jest zatem skontrolowanie, czy orzeczenie lekarskie zostało wydane w oparciu o dokumenty wskazane w przepisach oraz czy w zakresie ustosunkowania się do tych dokumentów (np. oceny narażenia zawodowego) i wynikających z nich danych argumentacja orzeczenia jest przekonująca, spójna i wyczerpująca. Skarżąca podniosła także, że z akt postępowania w żaden sposób nie wynika, czy organ przed wydaniem decyzji w przedmiotowej sprawie wziął pod uwagę czynniki pozazawodowej etiopatogenezy zespołu cieśni nadgarstka. Nie wskazano jakie są to czynniki, a także nie przeprowadzono żadnych badań, pozwalających na ich wykluczenie. Zatem nie przeprowadzono diagnostyki różnicowej w kierunku wykluczenia pozazawodowych czynników ryzyka zespołu cieśni nadgarstka, a poza narażeniem zawodowym na rozwój zespołu cieśni nadgarstka duży wpływ mają choroby ogólnoustrojowe: endokrynne (np. cukrzyca, niedoczynność tarczycy), zmiany zapalne i zwyrodnieniowe stawów, choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa. Zdaniem Skarżącej ogólnikowy sposób sporządzenia opinii lekarskiej, powoduje, że postawiona w tej opinii diagnoza o rozpoznaniu u Strony zespołu cieśni nadgarstka o zawodowej etiologii nie została podparta dostatecznym, merytorycznym uzasadnieniem. Orzeczenie to nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ nie odnosi się w sposób szczegółowy do całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. To na prowadzącym postępowanie organie ciąży obowiązek skontrolowania, czy wydane orzeczenie wyjaśniło istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych, czego w nin. sprawie zaniechano. Zatem niezbędna jest weryfikacja dokumentacji postępowania, pod kątem zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, a w przypadku stwierdzenia niewykonania tego obowiązku - uzupełnienie postępowania dowodowego we wskazanym kierunku. W przeciwnym wypadku, uzasadniony okaże się zarzut, iż decyzja została wydana z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i przeprowadzenia dowodów, a także swobodnej ich oceny, poprzez nieprzeprowadzanie wszystkich niezbędnych dowodów pozwalających na wydanie decyzji zgodnej z istniejącym stanem faktycznym, w tym w szczególności na podstawie możliwie pełnej wiedzy o stanie zdrowia, czy o chorobie pracownika. Powyższe rozważania Skarżąca podparła orzecznictwem sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę WPPIS wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

I. Stan sprawy jest następujący. 23 czerwca 2020 r. do PPIS wpłynęło zgłoszenie podejrzenia u Uczestniczki choroby zawodowej - przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka z poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych określonych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. W związku z tym organ I instancji w dniu 29 czerwca 2020 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie podejrzenia choroby zawodowej. Następnie zgromadził dokumenty dotyczące zatrudnienia Uczestniczki w Spółce, po czym w dniu 16 listopada 2020 r. sporządził kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej oraz protokół w sprawie choroby zawodowej. W aktach znajduje się również skierowanie do WOMP z 10 sierpnia 2021 r. w związku z podejrzeniem u Uczestniczki choroby zawodowej oraz szereg zawiadomień, że przedmiotowej sprawy nie można załatwić w terminie wskazanym w art. 35 K.p.a. z przyczyn niezależnych od organu. W dniu 22 kwietnia 2024 r. do organu I instancji wpłynęło orzeczenie lekarskie WOMP o rozpoznaniu u Uczestniczki choroby zawodowej. W tym stanie sprawy PPIS powiadomił strony o zamiarze zakończenia postępowania i uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 K.p.a. Przesłuchał też w dniu 29 kwietnia 2024 r. Uczestniczkę, po czym decyzją z 15 maja 2024 r. stwierdził chorobę zawodową: przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka z poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych określonych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Decyzja ta, po rozpatrzeniu odwołania Spółki, utrzymana została w mocy przez WPPIS w dniu 9 lipca 2024 r. Decyzja ta stanowi przedmiot skargi.

II. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji są przepisy art. 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy. Pierwszy z nich stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Na tle tego unormowania w orzecznictwie przyjmuje się, że pojęcie "choroby zawodowej" jest pojęciem prawnym, posiadającym ustawową definicję. Zatem dla uznania choroby za chorobę zawodową konieczne jest, aby rozpoznane schorzenie figurowało w wykazie chorób zawodowych oraz aby istniał związek przyczyno-skutkowy pomiędzy powstałymi objawami chorobowymi a warunkami, w jakich pracownik świadczył pracę ustalony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem (zob. np. wyrok NSA z 11 maja 2023 r. sygn. akt II OSK 1335/20). Podkreśla się również, że nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego między pracą w warunkach narażenia ("narażeniem zawodowym") a stwierdzonym schorzeniem. Uznanie danej choroby za chorobę zawodową zależy zatem od ustalenia wykonywania zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (zob. np. wyroki NSA z 5 lutego 2020 r., sygn. II OSK 1111/19, czy z 22 lutego 2022 r. sygn. II OSK 567/19).

W myśl natomiast art. 2352 Kodeksu pracy, rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Z przepisów tych nie wynika, aby rozpoznanie choroby zawodowej było możliwe tylko wówczas, gdy w dacie wydawania decyzji choroba ta nadal istnieje. Jedynymi przesłankami wydania pozytywnej dla pracownika decyzji na podstawie art. 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy jest stwierdzenie wystąpienia u niego w trakcie zatrudnienia lub po zakończeniu zatrudnienia w terminie określonym w załączniku do rozporządzenia dla konkretnej choroby wymienionej w tym załączniku, co do której można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy (tak NSA w wyroku z 20 stycznia 2022 r., sygn. II OSK 654/19). Sąd w składzie rozpoznającym sprawę utożsamia się z tymi poglądami.

III. W realiach sprawy postępowanie przeprowadzone zostało w sposób określony w rozporządzeniu. PPIS, otrzymawszy zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej wszczął postępowanie, w ramach którego przeprowadził ocenę narażenia zawodowego oraz sporządził kartę oceny narażenia zawodowego, którą wraz ze skierowaniem na badania przekazał do jednostki orzeczniczej I stopnia (WOMP). Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia, przez jednostkę tą wydane zostało orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej. Orzeczenie, jak wynika z uzasadnienia, oparto na wynikach przeprowadzonych badań laboratoryjnych, konsultacjach w dziedzinie neurologii i ortopedii oraz dokonano analizy dokumentacji medycznej i pozamedycznej. W uzasadnieniu orzeczenia szczegółowo wyjaśniono, dlaczego rozpoznano u Uczestniczki chorobę zawodową z poz. 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych. Sąd stwierdza, że uzasadnienie jest kompletne i odpowiada wymogom opinii, o jakiej mowa w art. 84 § 1 K.p.a. Wobec tego niezasadne są zarzuty skargi, które podważają dokonaną ocenę tego dowodu.

Przypomnieć należy, że orzeczenie jednostki orzeczniczej, odpowiadające opinii biegłych, wiąże organy Inspekcji Sanitarnej. Zatem organ nie może wbrew temu orzeczeniu dokonać własnych, odmiennych ustaleń. Również bez orzeczenia uprawnionej jednostki, względnie sprzeczanie z orzeczeniem organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych (zob. np. wyrok NSA z 3 marca 2015 r., sygn. II OSK 1872/13, czy wyrok WSA w Gliwicach z 26 marca 2024 r., sygn. III SA/Gl 825/23).

W tym stanie sprawy Sąd stwierdza, że wbrew skardze organy zebrały materiał dowodowy w zakresie niezbędnym do merytorycznego rozstrzygnięcia i żadnym wypadku nie naruszyły art. 77 § 1 i art. 7 K.p.a. Ponownie należy zaakcentować, że procedowanie organów sanitarnych było zgodne z przepisami rozporządzenia. Natomiast zgromadzone dowody ocenione zostały w granicach określonych art. 80 K.p.a., co wynika ze szczegółowego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, które Sąd w zupełności podziela. Zatem w sytuacji, gdy bezsporne jest, że Uczestniczka w okresie zatrudnienia w Spółce wykonywała czynności na stanowisku krojczy - kontrola jakości, na którym występują ruchy powtarzalne typu: zginania-wyprostowania nadgarstków, zakręcania i odkręcania, chwytania i przytrzymywania palcami, rozciągania/prostowania elementów skórzanych, to stwierdzone schorzenie pozostaje w związku przyczynowo – skutkowym ze sposobem wykonywanej pracy.

Nie może odnieść również zamierzonego skutku zarzut braku ustalenia możliwości wpływu pozazawodowych czynników na powstanie choroby zawodowej u pracownika. Z orzeczenia jednoznacznie wynika bowiem, że zgromadzona dokumentacja medyczna wyklucza inne przyczyny predysponujące do rozwoju cieśni nadgarstka.

Niezależnie do treści orzeczenia i jego uzasadnienia, którego w merytoryczny sposób skarga nie podważa Sąd stwierdza, że nie ma konieczności w sprawach chorób zawodowych udowadniać, że w danym przypadku to warunki pracy spowodowały taką chorobę. Wynika to z art. 2351 Kodeksu pracy. Dla ustalenia, czy choroba jest chorobą zawodową wystarczająca jest ocena warunków pracy, których analiza pozwala stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Innymi słowy, chodzi o zatrudnienie w warunkach, które mogły spowodować określone skutki zdrowotne, a nie o zatrudnienie w warunkach, które te skutki spowodowały.

W kontrolowanej sprawie z danych o narażeniu zawodowym, zawartych w Karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej wynika narażenie zawodowe (sposób wykonywania pracy obciążający stawy nadgarstkowe). W trakcie postępowania diagnostyczno-orzeczniczego wykonano badania, konsultację neurologiczną oraz diagnostykę pod kątem schorzeń najczęściej dających objawy zespołu cieśni nadgarstka. Wyniki przeprowadzonych badań w ramach diagnostyki nie wskazywały na istnienie u Uczestniczki czynników pozazawodowych zespołu cieśni nadgarstka.

Sąd stwierdza, że nie ma znaczenia dla ustalenia choroby zawodowej podnoszona przez Spółkę okoliczność, że w dniu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej, a następnie decyzji stwierdzającej tą chorobę, Uczestniczka nie cierpiała już na wymienione w niej schorzenie. Jak wskazał NSA w wyroku z 20 stycznia 2022 r., sygn. II OSK 654/19 organ stwierdza, czy choroba zawodowa została rozpoznana w czasie zatrudnienia pracownika w warunkach narażenia zawodowego lub po ustaniu narażenia, w ściśle określonym dla każdej z chorób przez ustawodawcę czasie. Nie ma więc podstaw przyjęcie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na częściowe wycofanie się dolegliwości po przeprowadzeniu zabiegów operacyjnych. Niewątpliwie objawy chorobowe wystąpiły w okresie wykonywanej pracy. Zatem możliwe jest ustalenie istnienia choroby zawodowej gdy objawy ustąpiły, nastąpiła ich całkowita remisja. W ocenie Sądu możliwe jest ustalenie istnienia choroby zawodowej, którą w wyniku zabiegu operacyjnego można wyleczyć całkowicie lub usunąć na pewien, nawet znaczny czas.

Konkluzja jest więc taka, że wszystkie zarzuty skargi są niezasadne.

Z tych przyczyn skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935).