Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1696/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 5
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Marcinkowska Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung (sprawozdawca) Sędzia WSA – Adam Lipiński Protokolant – starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Agencji Rozwoju Przemysłu S. A. z siedzibą w W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], 2. zasądza od Agencji Rozwoju Przemysłu S. A. z siedzibą w W. na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Agencja Rozwoju Przemysłu S. A. z siedzibą w W. decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., wydaną na podstawie art. 17 w zw. z art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymała w mocy własną decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r., odmawiającą [...] Sp z o. o. z siedzibą w W. udostępnienia informacji publicznej w zakresie wskazanym pismem w/w spółki z dnia [...] lipca 2015 r.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż pismem z dnia [...] lipca 2015 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. zwróciła się o udostępnienie - w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej – kopii dokumentów parafowanych lub podpisanych podczas Konwentu Marszałków w [...] w dniu [...] czerwca 2015 r.

Agencja Rozwoju Przemysłu S.A. ("ARP") decyzją nr [...] z [...] lipca 2015 r. odmówiła udostępnienia żądanych informacji, wskazując, że dokumenty te nie spełniają kryteriów informacji publicznej, wskazanej w art. 1 w związku z art. 6 ust 1 udip oraz zawierają tajemnicę przedsiębiorstwa ARP i jako takie nie podlegają udostępnieniu zgodnie z art. 5 ust. 2 udip.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy [...] Sp. z o.o. wskazała, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 udip, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 udip, prawo dostępu do informacji publicznej, ARP jest jednoosobową spółką Skarbu Państwa i w związku z tym jest obowiązana do udostępnienia żądanej informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 udip, ARP nie oceniła czy w sprawie objętej wnioskiem Spółki zaistniał element materialny niezbędny do uznania żądanej informacji za zawierającą tajemnicę przedsiębiorcy.

Reasumując, Spółka podniosła iż decyzja ARP nr [...] narusza przepisy art. 1 oraz art. 2 udip w związku z art. 5 ust. 2 udip, a przede wszystkim art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a nadto narusza przepisy art. 33 ust. 1 oraz 35 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych i art. 11 kpa, gdyż wnioskowane dokumenty stanowią informację publiczną, a wniosek o ich udostępnienie został prawidłowo skierowany do podmiotu objętego dyspozycją art. 4 ust. 1 pkt 5 udip.

Rozpoznając sprawę ponownie, Agencja Rozwoju Przemysłu S. A. nie znalazła podstaw do uwzględnienia wniosku. Wskazała, iż nie kwestionuje istnienia po stronie [...] Sp. z o.o. prawa dostępu do informacji publicznej, określonego w art. 2 ust. 1 udip, jednak w przedmiotowej sprawie Spółka nie wskazała informacji o sprawach publicznych, o których udostępnienie występuje.

Spółka szeroko zakreśliła krąg dokumentów, które miałyby zostać udostępnione. Ich wspólnym mianownikiem jest jedynie to, że dokumenty te mają charakter cywilnoprawny. Z wniosku nie wynika natomiast, o udostępnienie jakich konkretnie informacji Spółka występuje, uznając je za informacje publiczne.

Spółka żądając udostępnienia kopii dokumentów parafowanych lub podpisanych podczas Konwentu [...] w dniu [...] czerwca 2015 r., błędnie oceniła, że dokumenty te są informacją o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 udip w związku z art. 6 ust. 1 udip – z tej racji, że ich stroną jest ARP, występująca jako podmiot realizujący zadania publiczne.

ARP prawidłowo wskazała w uzasadnieniu decyzji nr [...], iż żądane dokumenty nie spełniają kryteriów informacji publicznej, wskazanych w art. 6 ust. 1 udip. Dokumenty parafowane lub podpisane podczas Konwentu [...] w dniu [...] czerwca 2015 r., same w sobie nie są informacją publiczną. Spółka wywodzi, że skoro żądane dokumenty zostały podpisane przez jednoosobową Spółkę Skarbu Państwa, to już tylko ta okoliczność przesądza o statusie tych dokumentów, jako będących informacją o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 udip. Jest to stanowisko błędne w sytuacji, w której ARP występuje w stosunkach cywilnoprawnych jako przedsiębiorca, a nie jako podmiot wykonujący zadania publiczne (por. art. 4 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 1 ust. 1 pkt 5 udip).

Żądane przez Spółkę dokumenty nie są nadto dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 6 ust. 2 udip, objętymi – stosownie do przepisów art. 3 ust. 1 pkt 2 udip – prawem wglądu po stronie podmiotu korzystającego z prawa dostępu do informacji publicznej.

Takim dokumentem urzędowym jest bowiem treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy.

W przypadku negocjowania i zawierania umów, których ARP jest stroną jako przedsiębiorca, Zarząd ARP nie wykonuje kompetencji władczych, ani nie realizuje zadań publicznych, lecz działa jako reprezentant równorzędnej strony stosunków cywilnoprawnych, nawiązywanych przez ARP na podstawie takich umów.

Fakt, że ARP jest jednoosobową spółką Skarbu Państwa nie zmienia oceny, że w sferze jej działalności gospodarczej, wykonywanej na podstawie umów cywilnoprawnych, ARP i jej organy korporacyjne występują wobec kontrahentów ARP z pozycji równorzędnej, a nie – jak to błędnie oceniła Spółka – zawsze w pozycji podmiotu wykonującego zadania publiczne (quasi organu), o którym mowa w art. 4 ust. 1 udip.

ARP wskazała, że treść jakiejkolwiek umowy cywilnoprawnej zawartej przez ARP nie stanowi "informacji publicznej", ani "dokumentu urzędowego" w rozumieniu przepisów udip z tego jedynie powodu, że ARP jest państwową osobą prawną (jednoosobową spółką Skarbu Państwa).

Treść zawieranych przez ARP umów, aneksów, porozumień, listów intencyjnych wraz z ich załącznikami (a w szczególności finansowymi – tj. zasadami wynagrodzenia, kwestiami technicznymi, organizacyjnymi), w całości jest chroniona tajemnicą przedsiębiorcy (tj. Agencji Rozwoju Przemysłu S.A.) w rozumieniu art. 5 ust. 2 udip oraz 11 ust. 4 ustawy z 26 czerwca 2003 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 z późn. z m.; dalej "uznk"). Umowy podpisywane przez ARP standardowo bowiem zawierają wyraźne zastrzeżenie co do obowiązku zachowania poufności ich postanowień.

W dalszej części uzasadnienia ARP wskazała, że przez tajemnicę przedsiębiorcy (przedsiębiorstwa) rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Informację można uznać za chronioną na podstawie przepisów uznk wówczas, jeśli jest ona poufna. Pozostałe przesłanki w postaci braku ujawnienia informacji i podjęcia działań zabezpieczających są jedynie konsekwencją przesłanki poufności. W rezultacie, można powiedzieć, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi poufna informacja posiadająca wartość gospodarczą, a w szczególności zaś informacja o charakterze technicznym, technologicznym lub organizacyjnym. Wobec powyższego należy stwierdzić, iż na gruncie obecnie obowiązującego art. 11 uznk ochronie podlega każda informacja bez względu na jej charakter, w tym informacja handlowa, techniczna, technologiczna lub organizacyjna, posiadająca dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą.

W tym zakresie powołała się na orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki w sprawach II SA/Wa 2268/14, I OSK 2799/13).

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] Sp. z o.o. zarzuciła zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie przepisu art. 1 oraz art. 2 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. oraz w związku z art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997r., które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez jego błędną interpretację i zastosowanie, skutkujące nieuzasadnioną odmową udostępnienia Skarżącej informacji publicznej;

2. naruszenie przepisów art. 33 ust. 1 oraz 35 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez ich błędną interpretację i zastosowanie, skutkujące nieuzasadnionym uznaniem danych, o których udostępnienie wnosiła Skarżąca, za niejawną tajemnicę przedsiębiorcy i odmową udostępnienia informacji publicznej Skarżącej;

3. naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji, tj. art. 6, 8 i 11 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez działanie ARP S.A. w sposób wykraczający poza ramy określone przez przepisy prawa, prowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania obywateli do władzy publicznej oraz niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się podmiot przy załatwieniu spraw.

Wniosła o zobowiązanie ARP SA do udostępnienia wnioskowanych informacji publicznych w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku lub uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu przedstawiła stan faktyczny sprawy. Wskazała, iż Agencja Rozwoju Przemysłu SA jest podmiotem publicznym, wykonującym zadania publiczne (osobą prawną), w której Skarb Państwa posiada pozycję dominującą, jest bowiem jednoosobową Spółką Skarbu Państwa.

Podniosła, iż na Konwencie [...] w dniu [...] czerwca 2015 r. Marszałkowie zatwierdzili plan restrukturyzacji Spółki P. Sp. z o.o., który został zainicjowany przez Ministra Inrastruktury i Rozwoju. Marszałkowie Województw, które były dotychczas właścicielami Spółki P. Sp. z o.o. podpisali nową umowę właścicielską, na mocy której Agencja Rozwoju Przemysłu SA została w Spółce inwestorem strategicznym, obejmując 51 % udziałów. Jednocześnie ARP SA wniosła do Spółki P. Sp. z o.o. środki finansowe ze Skarbu Państwa w wysokości [...] mln zł. Podczas konwentu Marszałków podpisano także umowy PSC (Public Service Contract), które gwarantują Spółce P. Sp. z o.o. realizację usług pasażerskich w poszczególnych województwach przez okres pięciu lat. W/w dokumenty, które zostały zawarte w Konwencie Marszałków stanowią informację publiczną oraz winny podlegać udostępnieniu.

Jednocześnie skarżąca podniosła, że stanowisko ARP SA, zawarte w zaskarżonej decyzji oraz w decyzji nr [...], jest wewnętrznie sprzeczne. Bowiem w uzasadnieniu decyzji ARP SA podniósł, że wnioskowane przez Spółkę dokumenty nie spełniają kryterium informacji publicznej. W tej sytuacji organ winien zawiadomić wnioskodawcę jedynie, iż żądane informacje nie mieszczą się w pojęciu objętym udip. Jednak w przedmiotowej sprawie ARP SA wydał decyzję, a zatem uznał wnioskowane informacje za informację publiczną. Skarżąca wskazała, iż ARP SA nie wskazała, jakie konkretnie dokumenty i jaka ich część jest objęta tajemnicą przedsiębiorstwa oraz kto i w jakiej formie wnioskował o objęcie ich klauzulą tajemnicy przedsiębiorcy. Nadto zdaniem skarżącej decyzja stanowi naruszenie przepisu art. 33 ust. 1 oraz art. 35 ustawy o finansach publicznych, bowiem gospodarka środkami publicznymi jest jawna. Tym samym wszelkie dokumenty, o które wnioskowała skarżąca, jako dokumenty związane z gospodarką środkami publicznymi i zawierające między innymi dane dotyczące wydatkowania środków publicznych, w sposób oczywisty nie mogą stanowić tajemnicy przedsiębiorcy ARP SA – która jest jednoosobową Spółką Skarbu Państwa. Skarżąca podniosła, iż uzasadnienie decyzji w dużym stopniu ogranicza się do przytoczenia jedynie przepisów prawnych wraz z komentarzami, nie wyjaśnia natomiast dlaczego nadano informacjom, o których udostępnienie wniosła Spółka, walor tajemnicy przedsiębiorstwa.

W odpowiedzi na skargę Agencja Rozwoju Przemysłu S.A. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m. in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.

Konstytucja RP w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa (ust. 3). W ustępie 1 powołanego przepisu zostało określone powszechne obywatelskie prawo dostępu do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Obejmuje ono także uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Korelatem tego prawa podmiotowego jest spoczywający przede wszystkim na organach władzy publicznej obowiązek udzielania obywatelom określonych informacji o działalności instytucji. Obowiązek ten polega zatem nie tyle na dostępności określonych informacji dla odbiorcy, ile przynajmniej – co do zasady – oznacza konieczność aktywnego działania ze strony organu udzielającego informacji, które polega na dostarczeniu osobie zainteresowanej, na jej żądanie, pewnego zakresu informacji. Formy realizacji obywatelskiego prawa do informacji publicznej Konstytucja RP określa w ust. 2 tegoż przepisu, wskazując na możliwość dostępu do dokumentów urzędowych oraz wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (z możliwością rejestracji obrazu i dźwięku). Artykuł 61 ust. 3 Konstytucji RP wyznacza granice dopuszczalnego ograniczenia tego prawa: ograniczenie może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa. Z kolei art. 61 ust. 4 stanowi, że tryb udzielania informacji publicznej określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu, ich regulaminy. Oznacza to, że obywatelskie prawo do informacji nie ma charakteru bezwzględnego, i że ustawodawca ogranicza dostęp do informacji publicznej, respektując konieczność ważenia zasady (dostęp do informacji publicznej) i wartości wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, jako dopuszczalnych kryteriów ograniczenia zasady dostępności (interes jednostki, interes Państwa).

Ograniczenia dostępności informacji publicznej i kryteria ważenia kolidujących ze sobą wartości podlegają ocenie z punktu widzenia mechanizmu proporcjonalności. Określając bowiem konstytucyjne wolności i prawa obywatela, prawodawca dostrzega potrzebę wprowadzania ograniczeń tych dóbr. Przedkłada jedno dobro konstytucyjne nad drugie, wytyczając tym samym granice korzystania z wolności i praw, tworząc swoistą hierarchię dóbr, mieszczącą się w ich konstytucyjnych relacjach. Ograniczając pewną sferę wolności konstytucyjnej obywatela, przepis ustawy musi czynić to w sposób, który przede wszystkim nie naruszy jej istoty i nie spowoduje zachwiania relacji konstytucyjnego dobra, które jest ograniczane (prawo do informacji publicznej), do celu, jaki temu przyświeca (ochrona tajemnicy przedsiębiorcy, ochrona prywatności), który to cel musi być także kwalifikowany w kategoriach wartości konstytucyjnej (interes jednostki, interes Państwa). Chodzi zatem o prawidłowe wyważenie proporcji, jakie muszą być zachowane, by przyjąć, że dane ograniczenie wolności obywatelskiej nie narusza konstytucyjnej hierarchii dóbr (zasada proporcjonalności).

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia każdemu, ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.

W rozpoznawanej sprawie istotnie spełniony został zakres podmiotowy stosowania ustawy, bowiem Agencja Rozwoju Przemysłu S. A. jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, bowiem jest ona jednoosobową spółką Skarbu Państwa (art. 4 ust. 1 pkt 5).

W dalszej kolejności wskazać należy, że żądane dokumenty przekazane Sądowi, które zostały parafowane lub podpisane podczas Konwentu Marszałków w [...] w dniu [...] czerwca 2015 r. posiadają w ocenie Sądu walor informacji publicznej, bowiem stanowią dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a w zw. z ust. 2 tegoż przepisu.

Natomiast, gdyby nawet hipotetycznie, w ślad za organem uznać, że nie posiadają one cech informacji publicznej, a więc nie podlegają rygorom ustawy o dostępie do informacji publicznej, to całkowicie wadliwe jest wydanie w tej sprawie decyzji, o której mowa w art. 17 i 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z tego mianowicie powodu, że w takiej sytuacji powiadamia się jedynie wnioskodawcę w formie zwykłego pisma (czynność materialno – fizyczna) o fakcie, iż nie jest to w ogóle informacja publiczna w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Reasumując, stanowisko organu jest wewnętrznie sprzeczne i chociażby już i z tego powodu narusza prawo w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnieść się w tym miejscu również należy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa. Otóż wyjątki od zasady udostępnienia informacji publicznej wprowadza art. 5 ustawy. W myśl ust. 1 powołanego przepisu, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Stosownie natomiast do ust. 2 wymienionego przepisu, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Jak wynika z treści powołanego przepisu, a także z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom, zaś ograniczenie to może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w tym przepisie okoliczności.

Wydając decyzję odmowną z powołaniem się na "tajemnicę przedsiębiorstwa", należy uwzględnić, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera definicji tego pojęcia. Orzecznictwo sądowoadministracyjne i doktryna stoi na stanowisku, że dokonując wykładni zawartego w art. 5 ust. 2 ustawy terminu "tajemnica przedsiębiorcy" należy posiłkowo odwołać się do rozumienia "tajemnicy przedsiębiorstwa" na gruncie ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zakazie nieuczciwej konkurencji (vide. Np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SAB/Lu 85/13). W doktrynie wskazuje się, że pojęcia te w istocie stanowią synonimy (M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002 r., str. 78).

W rozpoznawanej sprawie organ, odmawiając udzielenia wnioskowanej informacji publicznej, powołał się na okoliczność, że dotyczy ona dokumentów, które podlega ochronie ze względu na tajemnicę organizacyjną przedsiębiorcy.

Jednakże stanowisko to nie zostało należycie uzasadnione. Należy bowiem wskazać, że zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Z treści powołanego przepisu wynika, iż aby objąć prawną ochroną pewien zakres informacji istotnej dla przedsiębiorcy niezbędne jest jej wyłączenie z jawności publicznej, poprzez podjęcie niezbędnych działań zmierzających do zachowania poufności tej informacji. Na tajemnicę przedsiębiorstwa składają się takie informacje należące do tegoż podmiotu, których przekazanie, ujawnienie lub wykorzystanie albo nabycie od osoby nieuprawnionej zagraża lub narusza interes przedsiębiorcy. Warunkiem respektowania tej tajemnicy jest uprzednie złożenie w odniesieniu do konkretnych informacji zastrzeżenia, że nie mogą być one ogólnie udostępnione.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, iż złożone zastrzeżenie może stać się skuteczne dopiero w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do ujawnienia informacji, po przeprowadzeniu stosownego badania, pozytywnie przesądzi, że zastrzeżone informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 11 ust. 4 powołanej ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Jeżeli w wyniku weryfikacji okaże się, że zastrzeżona informacja nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa, to zadeklarowane zastrzeżenie staje się bezskuteczne (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1483/12).

Orzecznictwo, jak również doktryna stoi na stanowisku, że gospodarujący informacją, przyjmujący zastrzeżenia przedsiębiorcy, powinien dokonać oceny zasadności wyłączenia jawności żądanej informacji. Na przedsiębiorcy ciąży obowiązek wykazania, że zastrzeżone przez niego informacje są tego rodzaju, że wpisują się w definicję tajemnicy przedsiębiorstwa (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 343/13).

Według wykładni Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 28 lutego 2007 r., sygn. akt V CSK 444/06, tajemnicą przedsiębiorcy "są nieujawnione wiadomości, informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Fakt, że informacje dotyczące poszczególnych elementów urządzenia są jawne, nie decyduje o odebraniu zespołowi wiadomości o produkcie przymiotu poufności". Mariusz Jabłoński w opracowaniu Udostępnienie informacji publicznej w formie wglądu do dokumentów, PRESSCOM Spółka z o.o. Wrocław 2013 str. 131 wskazał, iż: "możliwość ograniczenia prawa do informacji publicznej na podstawie tajemnicy przedsiębiorcy wchodzi w grę, gdy spełnione są przesłanki: 1) brak wcześniejszego upublicznienia określonych informacji znajdujących się w dokumentacji wniesionej przez przedsiębiorcę; 2) uprawdopodobnienie, że informacje te mają ze względu na swój charakter, sposób zastosowania itp. Szczególną wartość gospodarczą, co w konsekwencji ich ujawnienia mogłoby narazić takiego przedsiębiorcę na szkodę; 3) podjęcie przez przedsiębiorcę niezbędnych działań w celu zachowania poufności takich informacji (treść dokumentacji) – powinny one nastąpić w momencie składania odpowiednich dokumentów: ich brak dyskwalifikuje możliwość ograniczenia dostępu do tego typu dokumentów ze względu na tego rodzaju przesłankę, w szczególności gdy zastrzeżenie tajemnicy mogłoby nastąpić po wcześniejszym wpłynięciu wniosku o udostępnienie informacji".

Powyższe – w ocenie Sądu – skutkuje uznaniem, iż organ nie wyjaśnił – przy uznaniu rzecz jasna, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z informacją publiczną – w sposób wystarczający kwestii przesłanki uzasadniającej odmowę udzielenia informacji publicznej, tj. tajemnicy przedsiębiorstwa. Uzasadnienie decyzji Agencji Rozwoju Przemysłu S. A. w tym względzie jest lakoniczne i ogólnikowe, sprowadza się do prostej konstatacji, iż żądana informacja została uznana za tajemnicę przedsiębiorstwa, co ma stanowić o zasadności jej nieudostępnienia. Nadto w uzasadnieniu decyzji w ogóle nie wyjaśniono, na czym organ opiera stwierdzenie, że żądana informacja posiada wartość gospodarczą i organizacyjną.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja, jeśli chodzi o powołanie się na tajemnicę przedsiębiorcy, zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 oraz 80 k.p.a.

Ponadto, opierając się o treść omawianego powyżej przepisu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, organ winien wyjaśnić, czy żądane we wniosku informacje, dotyczą informacji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Niewystarczającym jest bowiem powołanie się jedynie na tajemnicę przedsiębiorcy, bez szczegółowego rozwinięcia, w jakim aspekcie tajemnicę tę należałoby oceniać i wskazać przedsiębiorcę, który zastrzegł tę tajemnicę.

W tej materii organ powinien przeprowadzić co do istoty postępowanie dotyczące wyłącznie przedmiotu informacji, bowiem udział podmiotu, który zastrzegł, że określone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, nie jest w takim postępowaniu konieczny.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ jest zobowiązany uwzględnić powyższe rozważania i wskazania Sądu.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), należało orzec jak w sentencji wyroku.