Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 336/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 28 ust. 2, 3, 3a
journal: Dz.U. 2022 poz 1009
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.)
article: par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 336/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 maja 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędziowie: WSA Grzegorz Klimek, WSA Michał Niedźwiedź (spr.), Protokolant: Sekretarz sądowy Maksymilian Krzanowski, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2023 r., sprawy ze skargi M. T. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie z dnia 6 lutego 2023 r., nr 180000.71.531216.2022 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek skargę oddala.


UZASADNIENIE

1.1. Wnioskiem z 26 sierpnia 2022 r. M.T. – nazywana dalej "Skarżącą", zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek za czerwiec i lipiec 2022 r.

1.2. Decyzją z 9 listopada 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił Skarżącej umorzenia należności z tytułu składek.

1.3. Ponownie rozpoznając sprawę na wniosek Skarżącej, decyzją z 6 lutego 2023 r. (UP-100/2023), Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie.

W motywach decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi pełnej księgowości wynika, iż Skarżąca jest mikroprzedsiębiorcą, prowadzi kancelarię adwokacką. Jej sytuacja finansowa kształtowała się w ten sposób, że:

- w 2020 r. jej przychody wynosiły 58.581 zł, koszty 17.331 zł, zaliczka na podatek dochodowy 2.833 zł, nakłady na środki trwałe 0 zł, dochód 38.417 zł, majątek firmowy 0 zł, majątek prywatny 400.000 zł, zobowiązania firmowe 0 zł, zobowiązania firmowe krótkoterminowe 0 zł, zobowiązania prywatne 5.000 zł (debet ROR);

- w 2021 r. jej przychody wynosiły 50.192 zł, koszty 16.887 zł, zaliczka na podatek dochodowy 108 zł, nakłady na środki trwałe 0 zł, dochód 33.197 zł, majątek firmowy 0 zł, majątek prywatny 420,000 zł, zobowiązania firmowe 0 zł, zobowiązania firmowe krótkoterminowe 0 zł, zobowiązania prywatne 5.000 zł;

- w 2022 r. jej przychody wynosiły 11.680 zł, koszty 5.178 zł, zaliczka na podatek dochodowy 0 zł, nakłady na środki trwałe 0 zł, dochód 6.502 zł, majątek firmowy 0 zł, majątek prywatny 440.000 zł, zobowiązania firmowe 0 zł, zobowiązania firmowe krótkoterminowe 2.175 zł, zobowiązania prywatne 5.000 zł.

Ponadto Skarżąca miała ponosić stałe wydatki związane z utrzymaniem z tytułu: miesięcznych opłat w kwocie 450 zł; opłat eksploatacyjnych w kwocie 110 zł; kosztów związanych z leczeniem w kwocie 100 zł. Na zobowiązania pieniężne składały się: stały debet w banku, 5.000 zł; u osób fizycznych za okres od czerwca 2022 r. do sierpnia 2022 r. w kwocie 2.175 zł, miesięcznie 725 zł; inne (czynsz administracyjny) za okres od maja do sierpnia 2022 r. w kwocie 2.760 zł, miesięcznie 500 zł – które nie były spłacane. Skarżąca była również współwłaścicielką (2/3 udziałów) mieszkania o powierzchni 56 m2 oraz 1/3 spółdzielczego mieszkania. Nie posiadała zarejestrowanych pojazdów.

W swoich pismach Skarżąca akcentowała, że choruje na przewlekłe zapalenie zatok szczękowych, cierpi na bóle głowy i zatok. Skarżąca miała skierowanie na operację zatok w trybie pilnym, ale w lipcu 2022 r. kwalifikacja została odwołana. Ponadto po dwukrotnym chorowaniu na Covid-19 jej stan uległ pogorszeniu, choruje na nadciśnienie i zmęczenie.

Ponadto we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Skarżąca wskazała między innymi, że:

- posiadanie udziałów w zajmowanym mieszkaniu (drugie jest użytkowane przez innego właściciela), które może stanowić przedmiot zabezpieczenia lub egzekucji, nie powoduje, że ma możliwość uzyskania środków na spłatę zobowiązań w ZUS i zaspokojenia niezbędnych potrzeb;

- wykazany brak osiągania przychodu pozwalającego na regulowanie należności z tytułu składek za czerwiec i lipiec 2022 r. oraz późniejsze problemy doprowadziły do zawieszenia działalności gospodarczej w sierpniu 2022 r., pomimo jej wznowienia 1 września 2022 r. przychód za wrzesień i październik 2022 r. nie pozwala na pokrycie należności objętych wnioskiem (czerwiec i lipiec 2022 r.), lecz na uregulowanie części bieżących kosztów, w tym składek ZUS i podatków;

- zgodnie z przedłożoną zaktualizowaną Księgą Przychodów i Rozchodów za 2022 r. dochód we wrześniu 2022r. wyniósł 351,37 zł a w październiku 2022 r. - 886,90 zł;

- nie prognozuje poprawy sytuacji materialnej i finansowej z uwagi na panującą sytuację gospodarczą;

- niekorzystanie z pomocy społecznej, dotacji i zasiłków nie powinno wpływać na ocenę sytuacji materialnej;

- zgodnie z wyrokiem WSA w Krakowie z 6 marca 2019 r. sygn. akt l SA/Kr 900/18, jeżeli w budżecie pozostają środki, po uwzględnieniu ponoszenia stałych i koniecznych wydatków oraz po zaspokojeniu niezbędnych potrzeb życiowych, to wówczas mogłyby one stanowić źródło spłaty należności wobec ZUS;

- nie zgadza się ze stanowiskiem, że umorzenie należności dotyczy jedynie osób, które są niezdolne do pracy lub zaprzestały prowadzenia działalności gospodarczej i uważa, że umorzenie może dotyczyć także osób aktywnych zawodowo;

- aktualny stan majątkowy nie pozwala na opłacenie należności wynikających z zaległych składek/ponieważ pozbawiłby Skarżącą możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Na tym tle, wskazując na art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1009 ze zm.; dalej jako "u.s.u.s."), organ stwierdził, że względem Skarżącej nie wystąpiła żadna z przesłanek pozwalających stwierdzić, że należności są całkowicie nieściągalne.

Dalej, wskazując na art. 28 ust. 3a w zw. z art. 32 u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz.U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365; dalej jako "Rozporządzenie") – organ wyjaśnił, że jakkolwiek dostrzega problemy zdrowotne Skarżącej fakt ten nie może stanowić samoistnej przesłanki do umorzenia należności w oparciu o obowiązujące przepisy.

Przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny może stanowić przesłankę umorzenia należności z tytułu składek tylko wtedy, gdy pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Tymczasem Skarżąca nie udowodniła, że po jej stronie istnieją przeciwskazania zdrowotne (brak orzeczonej niezdolności do pracy), które trwale i całkowicie wykluczałyby ją z rynku pracy lub znacznie ograniczały możliwość zarobkowania. Ponadto Skarżąca wznowiła prowadzenie działalności gospodarczej, co może wskazywać, że jej stan zdrowia umożliwia podejmowanie pracy, z której dochody mogłyby stanowić źródło spłaty należności wobec ZUS.

Ponadto ograniczone możliwości płatnicze, podnoszone przez Skarżącą jako jeden z głównych argumentów, nie mogą być uznane za przesłankę wystarczającą do umorzenia zaległości we wnioskowanym zakresie. Przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia nie odnosi się do subiektywnego odczucia dłużnika o dolegliwości z powodu konieczności zapłacenia zaległych należności, lecz oznacza obiektywną, wyjątkową sytuację, która zagraża podstawowemu bytowi zobowiązanego lub jego rodziny. Nie odnosi się więc ona do kłopotów finansowych, z uwagi na to, że każdy człowiek indywidualnie w ramach przysługującej mu samodzielności podejmowania decyzji, organizuje swoje sprawy zawodowe i osobiste. Każda osoba przejściowo może wykazać, że znajduje się w trudnej sytuacji lecz ZUS jest obowiązany w sposób dokładny i racjonalny ocenić sytuację i podjąć decyzję czy uznaje ją za przesłankę do zastosowania umorzenia należności, czy też nie. W tym kontekście organ wskazał, że Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą – to zaś jest okolicznością, która oznacza, iż przy odpowiednim zaangażowaniu i woli podjęcia działań zmierzających do poprawy sytuacji finansowej może w przyszłości przynieść Skarżącej odpowiednie dochody pozwalające na sukcesywne uregulowanie zadłużenia.

Odnosząc się do wydatków ponoszonych przez Skarżącą na własne utrzymanie organ zauważył, że nie odbiegają one od wydatków ponoszonych przez ogół społeczeństwa, a jej sytuacja finansowa nie odróżnia się istotnie od sytuacji osób, które mają trudności. Jeżeli zaś chodzi o wysokość osiąganych z działalności gospodarczej dochodów organ podkreślił, że działalność charakteryzuje się tym, że dochody uzyskiwane z tego tytułu są zmienne i uzależnione od sytuacji panującej w gospodarce. Trudności finansowe nie są równoznaczne z niemożnością zapłaty zaległych zobowiązań z tytułu składek i nie mogą stanowić automatycznie podstawy do ich umorzenia.

Dalej organ zestawił dochód Skarżącej z działalności gospodarczej za okres od stycznia do października 2022 r. (8.188,41 zł) z minimum socjalnym ustalonym przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych w III kwartale 2022 r. dla 1-osobowego gospodarstwa pracowniczego (1.509,17 zł) oraz minimum egzystencji w 2021 r. (671,36 z). Zdaniem organu, w przypadku Skarżącej nie można mówić o sytuacji ubóstwa. Ponadto minimum socjalne i minimum egzystencji są wartościami o charakterze stricte statystycznymi. Zakład rozpoznając wniosek o umorzenie zadłużenia zobligowany jest każdorazowo badać całokształt indywidualnej sytuacji zobowiązanego (rodzinnej, zdrowotnej, finansowej, majątkowej) i nie może poprzestawać jedynie na stwierdzeniu, że kwota dochodu na osobę w gospodarstwie domowym zobowiązanego odpowiada co najmniej wysokości określonego minimum. Z ustaleń organu wynika również, że Skarżąca nie korzystała z pomocy społecznej, co jest jednym z wyznaczników pozwalających stwierdzić, że dochody wnioskodawcy są na tyle niskie, iż nie pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.

Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem organ zapłata należności mogłaby zostać uregulowana np. w ramach porozumienia ratalnego. Nie dopatrzył się zaś okoliczności, które pozwalałyby uznać, że sytuacja Skarżącej jest szczególnie trudna.

2.1. W skardze na powyższą decyzję Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia:

- art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art.80 oraz art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.; dalej jako "k.p.a.") w zakresie nieprawidłowej oceny zaistnienia przestanki czy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, co skutkowało decyzją odmowną dot. umorzenia składek;

- naruszenie prawa materialnego, a to art. 3O Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie do oceny sytuacji zobowiązanej i jej uzasadnionego interesu w uzyskaniu umorzenia;

- art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 2,3,3,a i art. 32 u.s.u.s. w oparciu o § 3 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia poprzez błędną wykładnię przesłanki dotyczącej przewlekłej choroby jako takiej, która musi mieć następstwa w postaci "pozbawienia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu" podczas gdy prawidłowa wykładnia językowa i celowościowa wskazuje, iż przewlekła choroba musi mieć następstwa w postaci "pozbawienia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności".

2.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym swoje dotychczasowe stanowisko.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

3.1. Skarga okazała się niezasadna, dlatego została oddalona.

3.2. Podążając za tokiem argumentacji przedstawionej w skardze (w znacznej mierze zbieżnej z tą, która znalazła się we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) należy zwrócić uwagę, że koncentruje się ona zasadniczo na dwóch kwestiach: niemożliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz sytuacji zdrowotnej.

W ramach pierwszej z nich Skarżąca podniosła, że z uwagi na problemy związane z prowadzoną działalnością opłacenie zaległych składek oznaczać będzie, iż zostanie pozbawiona środków koniecznych do zaspokojenia potrzeb pierwszego rzędu. We wrześniu 2022 r. jej dochód miał wynosić 351,37 zł, a w październiku 886,90 zł, natomiast w sierpniu, aby uniknąć zwiększania zaległości Skarżąca zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej. Nie widzi także możliwości poprawy swojej sytuacji, co wiąże się z kryzysem gospodarczym, inflacją i wzrostem kosztów prowadzenia działalności. Ponadto Skarżąca argumentowała, że sam fakt, iż jest współwłaścicielką nieruchomości nie oznacza, że w jej sprawie nie ziściła się przesłanka wyrażona w § 3 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia. Podkreśliła przy tym, że instytucja umorzenia składek nie może być adresowana wyłącznie do osób, które są niezdolne do pracy, czy też, które zaprzestały działalności gospodarczej. Niezdolność do pracy skutkuje nabyciem innych praw z ubezpieczenia społecznego np. renty i nie jest przesłanką konieczną do umorzenia należności. Umorzenie zaległości może dotyczyć osoby czynnej zawodowo. Zarzuciła również organowi, że określając wysokość stałych miesięcznych wydatków nie wziął pod uwagę kosztów jedzenia. Tymczasem, gdyby organ w sposób rzetelny zestawił wysokość osiąganych przez Skarżącą dochodów z kwotami koniecznymi do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, oczywistym byłoby, że strona nie jest wstanie ich zaspokoić. Ponadto organ nie sprecyzował w motywach decyzji, które z jej potrzeb uznaje za niezbędne, a które takimi nie są w świetle § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia.

W zakresie drugiej z wymienionych kwestii Skarżąca zarzuciła organowi, że jej sytuacja zdrowotna pozostaje w bezpośrednim związku z możliwością wykonywania pracy w dotychczasowym zakresie, a w konsekwencji możliwością spłaty zadłużenia. Ból związany z przewlekłym zapaleniem zatok uniemożliwia jej bowiem wykonywanie swojej pracy w sposób efektywny.

3.3. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że z art. 28 ust. 3 i 3a u.s.u.s. wynika, iż umorzenie składek na ubezpieczenie opiera się na tzw. uznaniu administracyjnym. Stąd też nawet w przypadku gdy spełnione zostaną przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 2 , 3 oraz 3a u.s.u.s. oraz w § 3 Rozporządzenia nie zobowiązuje to organu do umorzenia należności z tytułu składek. Decyzja w tym zakresie jest pozostawiona uznaniu Zakładu. Organ rentowy może zatem odmówić umorzenia składek mimo, iż np. opłacenie należności z tego tytułu pozbawiłoby zobowiązanego niezbędnych potrzeb życiowych.

Podkreślić przy tym należy, że proces podejmowania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, w tym także ubezpieczenie zdrowotne, ma charakter dwuetapowy. Najpierw organ, ustalając istotne okoliczności faktyczne sprawy związane przede wszystkim z sytuacją majątkową, osobistą i rodzinną wnioskodawcy, ocenia czy okoliczności te odpowiadają choćby jednej z przesłanek określonych w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. lub w § 3 ust. 1 pkt 1-3 Rozporządzenia. Stwierdzenie, że okoliczności ustalone w sprawie nie odpowiadają żadnej z przesłanek umorzenia zaległości wyklucza możliwość pozytywnego rozstrzygnięcia dla ubezpieczonego. Z kolei drugi etap ma miejsce jedynie wówczas, gdy organ stwierdzi, że przesłanki te przemawiają za umorzeniem ww. należności. Jednak nawet pozytywna ocena występowania tych przesłanek nie obliguje organu do skorzystania z instytucji umorzenia należności z tytułu tych składek. Odmawiając w takiej sytuacji umorzenia zaległości organ działa w zakresie przyznanego mu uznania administracyjnego.

W kontekście przesłanek określonych w powołanym wyżej § 3 ust. 1 pkt 1-3 Rozporządzenia szczególne znaczenie ma wnikliwe wyjaśnienie sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy. A zatem strona w treści złożonego wniosku o umorzenie należności, a następnie w toku postępowania powinna wskazać takie konkretne okoliczności, które będą przemawiały za zastosowaniem wobec niej instytucji umorzenia. Także Zakład Ubezpieczeń Społecznych w toku postępowania powinien wnikliwie ustalić istnienie (lub brak) takich okoliczności, podejmując w tym zakresie, o ile jest to możliwe, także działania z urzędu, niezależnie od informacji uzyskanych od wnioskodawcy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. i zasadą zupełności postępowania dowodowego, o której stanowi art. 77 § 1 k.p.a.. Oczywiste jest jednak, że w toku takiego postępowania, to głównie na stronie spoczywa ciężar udowodnienia zaistnienia przesłanek do umorzenia, świadczy bowiem o tym użyty przez ustawodawcę w § 3 ust. 1 rozporządzenia zwrot "jeżeli zobowiązany wykaże". Wszakże to wnioskodawca, a nie organ, ma pełną wiedzę o swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej, osobistej i o przeszkodach w spłacie zadłużenia.

Uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne na podstawie art. 28 ust. 3a w zw. z § 3 ust. 1 Rozporządzenia nie odnosi się do ustalania przesłanek warunkujących umorzenie należności. W tym zakresie ZUS nie działa na podstawie uznania administracyjnego. Ustalając stan faktyczny sprawy w toku postępowania dowodowego i następnie porównując ten stan do hipotezy normy zezwalającej na umorzenie tych należności organ jest związany określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego zasadami oraz regułami logiki. Postępowanie organu w tym zakresie podlega kontroli sądu administracyjnego, a więc sąd ocenia czy został w sprawie zebrany kompletny materiał dowodowy, czy w procesie oceny dowodów nie naruszono reguł logiki i czy zastosowano właściwe przepisy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Uznanie administracyjne odnosi się natomiast do wyboru konsekwencji prawnych (umorzyć należności lub odmówić ich umorzenia) w razie prawidłowego ustalenia, że zastosowanie instytucji umorzenia jest możliwe, bowiem przemawiają za tym przesłanki wskazane w § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia. Wybór tej konsekwencji prawnej, to właśnie drugi etap postępowania organu w procesie wydawania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

Dodać należy, iż przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym organ administracji obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszystkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero wnikliwa analiza stanu faktycznego stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Decyzja odmowna musi być więc należycie uzasadniona tak aby nie można jej było postawić zarzutu dowolności. W szczególności winna ona zawierać dokładne wyjaśnienie sytuacji materialnej strony skarżącej, wysokości zaległych należności oraz dokładne wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ wydając takie a nie inne rozstrzygnięcie.

3.4. W związku z powyższym, konfrontując zarzuty skargi z treścią kontrolowanej decyzji Sąd nie dostrzegł podstawy, aby stwierdzić, że została ona wydana z naruszeniem przepisów warunkujących jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej jako "P.p.s.a."). Sąd nie znalazł również takich podstaw badając tę decyzję w pozostałym zakresie, tak jaj przewiduje to art. 134 § 1 P.p.s.a.

Zdaniem Sądu, nie można zarzucić organowi, aby na pierwszym etapie postępowania błędnie wyłożył a następnie zastosował przepisy stanowiące materialnoprawną podstawę kontrolowanej decyzji, tj. art. 28 ust. 3, art. 28 ust. 3a i 3b u.s.u.s., jak również § 3 Rozporządzenia. Ponadto – z pewnymi wyjątkami nie mającymi istotnego znaczenia dla wyniku sprawy – zebrał wyczerpujący i adekwatny do przepisów prawa materialnego materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie poddał go racjonalnej ocenie i prawidłowo ustalił na jego podstawie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 80 k.p.a). Natomiast przedstawiona w motywach decyzji argumentacja spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 k.p.a.

W konsekwencji organ prawidłowo przyjął, że w sprawie nie zaistniały przesłanki umorzenia składek wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z art. 28 ust. 3a-3b u.s.u.s.

3.5. W świetle powyższego, biorąc pod uwagę kierunek argumentacji przyjęty przez Skarżącą w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że aby stwierdzić, iż w sprawie ziściła się przesłanka wyrażona w § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia należy między innymi ustalić, czy ma ona charakter trwały, czy też jedynie przejściowy. Przy jej ocenie bierze się również pod uwagę, czy wnioskodawca podjął wszelkie działania, aby wykorzystać zdolność do pracy, a mimo to nie jest w stanie osiągnąć takich dochodów, które pozwalałyby jednocześnie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych i spłatę należności. Należy również rozważyć, czy jest on (ze względu chociażby na swój wiek, stan zdrowia, możliwości rodzinne) w stanie podjąć w przyszłości takie działania, które doprowadzą do poprawy jego sytuacji finansowej. Ponadto wpływ na ocenę tej przesłanki ma nie tylko zestawienie aktualnych dochodów wnioskodawcy z jego potrzebami, ale również pozostający do jego dyspozycji majątek, z którego może dokonać zapłaty zaległości. Przepisu tego nie można bowiem wykładać z pominięciem art. 28 ust. 3a u.s.u.s., który stanowi o umarzaniu zaległości w "uzasadnionych przypadkach".

W tym kontekście należy zgodzić się z organem, że Skarżąca nie wykazała, aby jej problemy w spłacie należności miały charakter trwały. Przede wszystkim, jak sama strona wywodzi, u ich podstawy – oprócz kryzysu ekonomicznego – leżały dolegliwości zdrowotne. Przewlekłe zapalenie zatok miało bowiem powodować u Skarżącej silny ból; ten zaś utrudniał jej efektywne wykonywania pracy i ogranicza jej możliwości zarobkowania. Nawet jeżeli uznać powyższe twierdzenia za zasadne – a trudno jest im odmówić trafności – Sąd dostrzega, że strona sama przyznała, że dolegliwość ta mogłaby ustąpić, gdyby wykonano u niej w planowanym terminie endoskopową operację zatoki w celu usunięcia znajdującego się w niej ciała obcego (s. 7 skargi). W konsekwencji organ miał podstawy, aby uznać, że w odniesieniu do Skarżącej jej problemy finansowe są tymczasowe i wraz z poprawą stanu zdrowia, jej sytuacja może ulec poprawie – a co za tym idzie będzie mogła spłacić powstałe zaległości wraz z odsetkami chociażby w ramach porozumienia ratalnego.

Sąd zauważa przy tym, że organ zestawiając dochody Skarżącej za 2022 r. z minimum socjalnym oraz faktycznie ponoszonymi przez nią wydatkami nie uwzględnił po stronie wydatków kosztów, które wnioskodawczyni ponowiła na zakup jedzenia. Uchybił w ten sposób art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Tym niemniej uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., skoro już sam fakt, że przyczyny leżące u podstaw trudności w prowadzeniu przez Skarżącą kancelarii adwokackiej miały charakter przejściowy oznaczał, że nie ziściła się przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia.

Równocześnie należy zwrócić uwagę, że zgodnie z literalnym brzmieniem § 3 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia, sformułowana w nim przesłanka obejmuje jedynie te sytuacji, w których przewlekła choroba pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W przypadku Skarżącej przesłanka ta nie ziściła się o tyle, że pomimo problemów ze zdrowiem nie została ona pozbawiona możliwości uzyskiwania dochodów. Przy czym znowuż należy zaznaczyć, że o ile w związku z chorobą w 2022 r. Skarżąca uzyskiwała niewielkie dochody, nie oznacza to jednak, iż w raz z poprawą stanu zdrowotnego nie wzrosną one w przyszłości do stopnia pozwalającego na opłacenie należności.

3.6. Sąd orzekła jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.