Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1239/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2025-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1, ust. 3, ust. 4, ust. 5 pkt 1, art. 33 ust. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
article: art. 6
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska,, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Protokolant specjalista Magdalena Pochopin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi S. C., P. S. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 10 lipca 2024 r. nr IFXIV.7840.3.6.2024 w przedmiocie pozwolenie na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] znak [...] z dnia 29 stycznia 2024 r. Prezydent Miasta R. (dalej: organ pierwszej instancji), na podstawie art. 35 ust. 5 pkt 1, art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 682 z późn. zm., dalej: Pr. bud.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 7 listopada 2023 r. Inwestorów – S. C. i P. S. (obecnie: Skarżących) odmówił zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę: dla zamierzenia budowlanego pn.: "Przebudowa i rozbudowa istniejącego budynku jednorodzinnego" w R. przy ulicy [...] na działkach o numerach 1, 2 i 3, obręb [...].

W uzasadnieniu podał, iż postanowieniem z dnia 12 grudnia 2023 r. nałożono na Inwestorów obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

W punkcie 8 do 12 postanowienia organ wskazał na obowiązek odniesienia się do zapisów obowiązującego na danym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta R. Nr [...] z dnia [...] 2023 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części miasta R. obejmującej obszar dzielnicy [...] (MPZP 43) opublikowanego w Dz. Urz. Woj. Śl. w dniu [...] r. poz. [...]. Organ ustalił, że projektant błędnie przyjął, iż na terenie działek obowiązywała uchwała Rada Miasta R. Nr [...] z dnia [...] 2017 r. W czasie sporządzenia dokumentacji projektowej obowiązywała bowiem uchwała Rady Miasta R. Nr [...] z dnia [...] 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części miasta R. - obszar oznaczony symbolem MPZP 14, opublikowana w Dz. Urz. Woj. Śl. [...] r. poz. [...]. Przywołany akt prawa miejscowego obowiązywał w odniesieniu do działek wskazanych we wniosku do 24 listopada 2023 r. Po przywołaniu brzmienia art. 35 ust. 1 Pr. bud. organ wyjaśnił, że dokonywana przez organ ocena, czy planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującymi na terenie objętym zamierzeniem, powinna dotyczyć miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dniu wydawania pozwolenia na budowę.

W punkcie 10 postanowienia wskazał na obowiązek opracowania bilansu terenu w obrębie symbolu planistycznego 23MN z wyłączeniem części powierzchni działki o nr 3 objętej symbolem 8KDD. Organ ustalił, iż zgodnie z rysunkiem obowiązującego planu miejscowego działka o nr 3, znajduje się w terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, oznaczonej symbolem; 23MN, oraz w terenie dróg publicznych klasy drogi dojazdowej, oznaczonej symbolem; 8KDD, natomiast stosownie do art. 15 ust. 2 pkt 6 oraz art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (jedn. tekst Dz. U. z 2023 r., poz. 977 z późn., zm., dalej: u.p.z.p.) wskaźniki będące składową bilansu terenu inwestycji należy obliczać w odniesieniu do działki budowlanej rozumianej jako obszar, który w planie miejscowym przeznaczony został do zabudowy.

W punkcie 13 postanowienia organ wskazał na obowiązek opracowania części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu na aktualnej mapie do celów projektowych, ponieważ w związku z wejściem w życie nowego planu miejscowego, oznaczenie symboli planistycznych uległo również zmianie. Podał, iż przepis § 15 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 18 sierpnia 2020 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 1670; § 30 ust. 2) obliguje do sporządzenia części rysunkowej projektu zagospodarowania działki lub terenu w taki sposób aby możliwe było sprawdzenie między innymi zgodności wymiarów i odległości z przepisami. Nadto na projekcie zagospodarowania działki lub terenu powinny być naniesione ustalenia wynikające z planu miejscowego takie linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania czy nieprzekraczalne linie zabudowy.

W punkcie 15 postanowienia organ wskazał na obowiązek doprowadzenia rozbudowywanej części budynku od strony południowej przy granicy z działką o nr 4 do zgodności z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst. jedn. Dz. U. z 2022 poz. 1225), bowiem zgodnie z § 5 ust. 5 obowiązującego planu miejscowego, dopuszcza się sytuowanie budynku na działce budowlanej bezpośrednio przy granicy działki wyłącznie dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej szeregowej, bliźniaczej lub budynków związanych z elektroenergetyką lokalizowanych na terenie 1E, z zastrzeżeniem pkt 1, a w rozpoznawanej sprawie żaden z powyższych wariantów nie występuje.

W punkcie 17 i 19 postanowienia wskazał na obowiązek uzupełnienia widoków elewacji o określenie graficzne lub opisowe charakterystycznych wyrobów wykończeniowych i kolorystyki zgodnie z § 21 ust. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, oraz uzupełnienia części opisowej projektu architektoniczno-budowlanego w sposób wskazany w postanowieniu, zgodnie z § 20 ust. 1 pkt 10 i 11 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.

Następnie organ stwierdził, iż w związku z niedopełnieniem przez Inwestorów obowiązków nałożonych w postanowieniu z dnia 12 grudnia 2023 r. w wyznaczonym terminie, dokumentacja nie spełnia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 Pr. bud., zatem zaistniała sytuacja przewidziana w treści przepisu art. 35 ust. 5 pkt 1 Pr. bud. uzasadniająca odmowę zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.

Decyzja została doręczona w dniu 1 lutego 2024 r.

W odwołaniu wniesionym w ustawowym terminie (w dniu 15 lutego 2024 r.) Inwestorzy podnieśli, że w kwietniu 2023 roku wystąpili z zapytaniem o możliwość rozbudowy budynku do granicy działki, przywołali przy tym zapis § 4 pkt 8 Uchwały nr [...] dopuszczający zabudowę w granicy. Podali, że dokumentacja projektowa została wykonana w czerwcu 2023 roku zgodnie z wymaganiami planu miejscowego, natomiast zmiana fragmentu planu miejscowego dla dzielnicy [...] weszła w życie dopiero po złożeniu wniosku o pozwolenie na budowę. Zdaniem Odwołujących się, "celowo jednak przetrzymano rozpatrzenie wniosku do dnia 12 grudnia 2023 r, aby uniemożliwić realizację zamierzenia budowlanego, zgodnego z poprzednią Uchwałą".

Wyjaśnili, że w odniesieniu do części punktów przedmiotowego postanowienia projektantka dokonała poprawek, natomiast pozostałe tj. punkty nr 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16 postanowienia - zdaniem Odwołujących się, nie mają związku z projektem, gdyż dotyczą warunków wynikających ze zmiany fragmentu MPZP dla dzielnicy R. - [...], który obowiązuje od 23 listopada 2023 r. Podkreślili, że wraz z nowym planem stworzono zapisy sprzeczne z poprzednią uchwałą, "krzywdzące wszystkich właścicieli nieruchomości". Podali też, że punkty nr 17 i 19 postanowienia są przekroczeniem kompetencji organu, który nie nabył praw do sprawdzania projektu architektoniczno-budowlanego, a co do punktu 18 - organ zobowiązał projektanta do potwierdzenia, że w dzielnicy R.-[...] występują szkody górnicze, w sytuacji gdy organ nie może kwestionować zaleceń projektanta, które służą bezpieczeństwu konstrukcji. Decyzja została wydana w ocenie Inwestorów z naruszeniem art. 35 § 1 k.p.a. oraz art. 35 ust. 1 Pr. bud. Końcowo Odwołujący się przywołali również treść art. 36 u.p.z.p.

Po rozpoznaniu odwołania, Wojewoda Śląski decyzją z dnia 10 lipca 2024 r nr IFXIV.7840.3.6.2024 r, działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Na wstępnie uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, oraz wyjaśnił, że jedną z zasad obowiązujących w prawie administracyjnym jest zasada aktualności, zgodnie z którą organy nie są związane stanem faktycznym i prawnym istniejącym w chwili wniesienia wniosku (ewentualnie w dniu wszczęcia postępowania z urzędu) ale obowiązującym w chwili orzekania. Dlatego wydając decyzję organ powinien brać pod uwagę aktualny na dzień orzekania stan faktyczny i prawny, gdyż dopiero wówczas dochodzi do ukształtowania stosunku materialnego.

Organ odwoławczy jako prawidłowe uznał wezwanie Inwestorów postanowieniem z dnia 12 grudnia 2023 r. m.in. do doprowadzenia dokumentacji projektowej do zgodności z nowym planem miejscowym w określonym w tym postanowieniu zakresie.

Zwrócił kolejno uwagę, że przewidziany w dokumentacji projektowej wskaźnik powierzchni zabudowy, wynoszący 36,26% wykracza poza wartość dopuszczalną określoną w przepisie § 14 ust. 2 pkt 3 nowego planu miejscowego, który dla terenów oznaczonych symbolem 23MN przewiduje maksymalną wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki budowlanej nie większą niż 30%. W projekcie zagospodarowania terenu nie określono intensywności zabudowy, co uniemożliwia ustalenie zgodności przedmiotowej inwestycji z regulacją § 14 ust. 2 pkt 5 planu miejscowego. Ponadto projekt zakłada zlokalizowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej o nr 4, w sytuacji gdy przedmiotowy obiekt budowlany nie stanowi budynku, o którym mowa w § 5 ust. 5 planu miejscowego, a w sprawie nie zachodzi także żaden z przypadków § 12 ust. 3, ust. 4 albo ust. 10 warunków technicznych. Inwestorzy, pomimo wezwania nie doprowadzili inwestycji do zgodności ze wskazanym przepisem. Zdaniem Wojewody zasadne było także wezwanie do sporządzenia części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu na aktualnej mapie do celów projektowych, bowiem w wyniku wejścia w życie nowego planu dane widniejące na mapie, w oparciu o którą sporządzono rysunek zagospodarowania terenu, uległy zmianom, w szczególności zmieniły się symbole jednostek planistycznych i ich granice, co uniemożliwia m. in. ustalenie, czy określona nowym planem granica terenu oznaczonego symbolem 8KDD przebiegająca przez jedną z działek inwestycyjnych (o nr ew. 3) pokrywa się z przebiegiem granicy jednostki planistycznej 6KDX zaznaczonej w projekcie. Na podstawie sporządzonego projektu zagospodarowania terenu nie można ustalić przebiegu granic nowych jednostek planistycznych.

Zasadnie również organ pierwszej instancji wezwał do uzupełnienia części opisowej i rysunkowej projektu architektoniczno-budowlanego o informacje i dane, o których mowa w przepisie § 20 ust. 1 pkt 10 i 11 oraz § 21 ust. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Rozwoju w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, co nie było wykroczeniem poza kompetencje organu określone w art. 35 ust. 1 Pr. bud. Obowiązkiem organu administracji architektoniczno-budowlanej jest bowiem sprawdzenie kompletności nie tylko w odniesieniu do projektu zagospodarowania działki lub terenu, ale również w stosunku do projektu architektoniczno-budowlanego, którego zakres określa rozporządzenie Ministra Rozwoju w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.

Słusznie natomiast Skarżący zauważyli, że organ pierwszej instancji nie posiadał kompetencji do nałożenia obowiązku dołączenia dokumentu potwierdzającego położenie nieruchomości na terenie objętym szkodami górniczymi oraz wykazania, że projektowana rozbudowa została zabezpieczona przed wpływami eksploatacji górniczej. Żaden bowiem przepis prawa nie nakłada na Inwestorów takiego obowiązku. Natomiast rozwiązania projektowe dotyczące sposobu zabezpieczenia przed wpływami eksploatacji górniczej stanowią element projektu technicznego (§ 23 pkt 2 in fine rozporządzenia Ministra Rozwoju w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, który nie podlega analizie na etapie udzielania pozwolenia na budowę.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 35 § 1 k.p.a. wyjaśnił, że rozpatrywanie ponagleń na bezczynność następuje w odrębnym trybie. Dodał, że sporządzenie wypisu i wyrysu z planu dnia 13 stycznia 2023 r. nie determinuje obowiązku uwzględnienia przy wydawaniu decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę nieobowiązującego planu miejscowego, z którego właściwy organ sporządził wypis i wyrys. Dokument taki pełni jedynie funkcję informacyjną.

Wobec powyższego w ocenie Wojewody zaistniała w sprawie sytuacja, o której mowa w art. 35 ust. 5 pkt 1 Pr. bud. Decyzja została doręczona w dniu 17 lipca 2024 r.

Z rozstrzygnięciem Wojewody nie zgodzili się Skarżący. W skardze wniesionej w dniu 16 sierpnia 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Skarżący przywołali treść wniesionego w sprawie odwołania.

W odniesieniu do zaskarżonej decyzji organu odwoławczego podkreślili, że pozostaje ona w sprzeczności z przepisami Prawa budowlanego oraz przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Nieprawidłowe było zdaniem Skarżących:

1) "potwierdzenie, że organ pierwszej instancji ma prawo sprawdzać projekt architektoniczno-budowlany i narzucać projektantowi wykonanie dodatkowych rysunków czy zmienianie opisu technicznego", w sytuacji gdy organ nie może działać (tzn. wezwać do usunięcia nieprawidłowości lub nawet odmówić wydania pozwolenia na budowę) w przypadku dostrzeżenia wad w projekcie architektoniczno-budowlanym. Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. organ może jedynie sprawdzać kompletność projektu architektoniczno-budowlanego, co nie jest tożsame ze sprawdzaniem jego zawartości merytorycznej, za którą odpowiada projektant,

2) "stworzenie precedensu dla organu pierwszej instancji, że może "bezkarnie naruszać art. 35 § 1 i 2 k.p.a." Podkreślili, że wniosek został pozostawiony bez rozpatrzenia przez 17 dni, choć powinien być rozpatrzony niezwłocznie, nadto pracownik organu miał wiedzę o wprowadzonej zmianie fragmentu planu miejscowego, czym naruszył art. 38 k.p.a.

W ocenie Skarżących odmowa spowodowała skutki określone w art. 36 u.p.z.p. Wyrazili również stanowisko, że bezczynność urzędnika naraża na ponoszenie przez Inwestora nieuzasadnionych kosztów i konsekwencji.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do zarzutów podał, że organowi administracji architektoniczno-budowlanej przysługuje kompetencja do sprawdzania projektu architektoniczno-budowlanego w zakresie określonym regulacją art. 35 ust. 1 pkt 1 i 3 Pr bud.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.

Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie ulega zatem wątpliwości, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się opisana na wstępie decyzja Wojewody z dnia 10 lipca 2024 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę. Uwzględniając powyżej zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszania decyzji organów administracji publicznej Sąd uznał, że zapadłe w sprawie decyzje organów pierwszej i drugiej instancji odpowiadają prawu.

Podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 35 ust. 4 Pr. bud. w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Pozwolenie na budowę ma precyzyjnie wyznaczone granice faktyczne i prawne, zaś sama decyzja wydawana w sprawie nosi znamiona aktu związanego, organ obowiązany jest ją wydać, ilekroć stwierdzi spełnienie określonych wymagań (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2022 r. sygn. akt II OSK 840/21). Dostrzec jednocześnie należy, że organ administracji architektoniczno-budowlanej, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, jest zobowiązany do sprawdzenia złożonego wniosku o pozwolenie na budowę, stosownie do treści art. 35 ust. 1 Pr. bud. W ramach przeprowadzanej weryfikacji sprawdza m.in. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (pkt 1 lit. a), zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (pkt 2). W myśl art. 33 ust. 2 pkt 1 Pr. bud. do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć m.in.: projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany w postaci papierowej albo elektronicznej - wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopiami tych opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów. W ramach postępowania administracyjnego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami materialnego prawa administracyjnego oraz przepisami techniczno-budowlanymi wydanymi na podstawie art. 7 ust. 2 Pr. bud. Obok sprawdzenia pod względem merytorycznym, organ administracji architektoniczno-budowlanej ma również obowiązek sprawdzenia kompletności projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego.

Z kolei stosownie do art. 35 ust. 3 Pr. bud. w razie stwierdzenia naruszeń w zakresie określonym w przywołanym art. 35 ust. 1, organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia. W przypadku niewykonania w wyznaczonym terminie postanowienia, organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 5 pkt 1 Pr. bud.).

W okolicznościach kontrolowanej sprawy ocenie organu architektoniczno-budowlanego podlegał projekt "Przebudowy i rozbudowy istniejącego budynku jednorodzinnego" na działkach o numerach 1, 2 i 3.

Jak wynika z akt przedłożonych do sprawy, wniosek o pozwolenie na budowę wpłynął do organu w dniu 7 listopada 2023 r. (karta nr 1 akt administracyjnych).

Działki objęte zamierzeniem inwestycyjnym położone są na terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Rady Miasta R. z dnia [...] 2023 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części miasta R. obejmującej obszar dzielnicy [...] (MPZP 43; opubl. Dz. Urz. Woj. Śl. z [...] r., poz. [...]) symbolem 23MN - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (§ 3 ust. 1 pkt 4 lit. a planu miejscowego).

Na gruncie rozpoznawanej sprawy doszło do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego o odniesieniu do działek objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę. Przywołana Uchwała Nr [...] Rady Miasta R. została przyjęta jeszcze przed wniesieniem w niniejszej sprawie wniosku o pozwolenie na budowę, tj. dnia [...] 2023 r., natomiast stosownie do jej § 42 weszła w życie w dniu 25 listopada 2023 r, tj. już po złożeniu przedmiotowego wniosku.

Nie budziło wątpliwości Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, że dokonywanie sprawdzenia przez organ administracji architektoniczno-budowalnej zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, o którym mowa w art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Pr. bud., następuje na dzień wydania decyzji w sprawie. Wskazana zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powinna bowiem zachodzić w chwili wydawania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany.

Należy pamiętać, że ustawa Prawo budowlane dopuszcza możliwość zabudowy, jedynie w zgodności z planem miejscowym. W przypadku gdy w trakcie postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę w życie wejdzie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wprowadzający inne ustalenia dla terenu objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę, poprzednio obowiązujący plan miejscowy nie może stanowić podstawy do dalszego prowadzenia postępowania. W takiej sytuacji następuje zmiana stanu prawnego, którą organ odwoławczy ma obowiązek uwzględnić zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 6 k.p.a., stosownie do której organy działają na podstawie prawa obowiązującego w dacie orzekania (podobnie zob. A. Kosicki w: A. Plucińska-Filipowicz (red.), M. Wierzbowski (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Lex el. 2024). Nie może ujść uwadze, że wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę w sytuacji, gdy projekt jest niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, może stanowić rażące naruszenie prawa, a więc przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.

Jednocześnie w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości z akt sprawy wynika, że projekt budowlany pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z prawem miejscowym - Uchwałą Nr [...] z dnia [...] 2023 r., co dotyczy: wskazanej w projekcie wielkości powierzchni zabudowy na 36,26%, gdy § 14 ust. 1 pkt 3 planu przewiduje zachowanie tego wskaźnika na poziomie maksymalnym 30%, pominięcie ustalenia wskaźnika intensywności zabudowy, co uniemożliwia zbadanie jego zgodności z § 14 ust. 1 pkt 5 planu, zlokalizowanie planowanej przebudowy w granicy z działką sąsiednią, choć § 5 pkt 5 planu dopuszcza sytuowanie budynku na działce budowlanej bezpośrednio przy granicy działki wyłącznie dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej szeregowej, bliźniaczej lub budynków związanych z elektroenergetyką lokalizowanych na terenie 1E, z zastrzeżeniem pkt 1, zatem nie dotyczy budynku Inwestorów, a także sporządzenia projektu zagospodarowania terenu na nieaktualnej mapie do celów projektowych pomimo zmiany symboli jednostek planistycznych oraz przebiegu ich granic wobec wejścia w życie nowego planu.

Ponadto sam projekt zawiera nieprawidłowe wskazanie Uchwały obowiązującej w okresie sporządzania dokumentacji projektowej, tj. Uchwały Nr [...] z dnia [...] 2017 r. (str. 4 projektu zagospodarowania terenu), pomimo że w czasie sporządzania projektu obowiązywała Uchwała Nr [...] Rady Miasta R. z dnia [...] 2014 r., który dla tego obszaru obowiązywał do dnia 26 listopada 2025 r. Także odmiennie od projektu wyrys przedstawiony przez Inwestorów powoływał Uchwałę Nr [...] z dnia [...] 2014 r.

Przy tych ustaleniach, w pełni uzasadnione było zatem nałożenie postanowieniem obowiązku usunięcia wskazanych nieprawidłowości w określonym terminie, w oparciu o art. 35 ust. 3 Pr. bud., zaś w sytuacji - która zaistniała w rozpoznawanej sprawie - tj. niewykonania, w wyznaczonym terminie ww. postanowienia z dnia 12 grudnia 2023 r. (doręczonego Inwestorom w dniu 15 grudnia 2023 r.) zastosowanie konsekwencji prawnych przewidzianych w art. 35 ust. 5 pkt 1 Pr. bud. - w postaci odmowy zatwierdzenia projektu oraz odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Jeżeli bowiem inwestor nie spełnia choćby jednego z warunków określonych w art. 35 ust. 1 lub art. 32 ust. 4 pr. bud., organ ma obowiązek odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Sąd zauważa również, że procedura przyjmowania planu miejscowego jest z reguły postępowaniem długotrwałym, o którym zawiadamia się w trybie publicznego ogłoszenia. W okresie przygotowywania dokumentacji projektowej, a tym bardziej na dzień złożenia wniosku, bez wątpienia znany był etap procedowania nad zmianą planu miejscowego dla tego obszaru.

W skardze podniesiono również zarzuty pozostające poza zakresem niniejszego postępowania. Mianowicie Skarżący wskazali, że w nowym planie miejscowym stworzono zapisy sprzeczne z poprzednią uchwałą, "krzywdzące wszystkich właścicieli nieruchomości". Sąd wyjaśnia, że tego rodzaju uwagi powinny być kierowane w toku procedury planistycznej. Kwestia natomiast podnoszonego w skardze "opóźnienia w wydaniu decyzji o 17 dni" obejmuje zagadnienie ewentualnej bezczynności lub przewlekłości organu, zatem odrębną ścieżkę administracyjną, która wówczas przysługiwała Skarżącym. Co do przywołanego w skardze naruszenia art. 36 u.p.z.p. podniesiony w skardze zarzut dotyczy odrębnego trybu postępowania i nie wywołuje skutków dla decyzji o pozwoleniu na budowę.

Analiza dokonana przez Sąd prowadzi do wniosku, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z regułami wynikającymi z przepisów postępowania, w tym prawidłowego zastosowania przepisów określających zasady związane z gromadzeniem dowodów, ich oceną oraz uzasadnieniem wydanych decyzji.

Z przyczyn szczegółowo wskazanych powyżej, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym w szczególności podnoszonego zarzutu naruszenia art. 35 ust. 1 Pr.bud. Sąd nie stwierdził zarzucanego w skardze przekroczenia w tym zakresie kompetencji przez organ. Jak już wyjaśniono pozostałe zarzuty skargi pozostawały poza zakresem orzekania w niniejszej sprawie.

Skarga nie mogła zatem odnieść zamierzonego skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.

Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dokonując kontroli w granicach danej sprawy, ale poza granicami zarzutów, także nie dopatrzył się przyczyn mogących stanowić podstawę do zastosowania kompetencji kasacyjnych.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.