Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1036/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.44 par.2,3, i 4 art. 39
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia del. WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant asystent sędziego Justyna Rosińska po rozpoznaniu w dniu 19 września 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Po 704/11 w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w P. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 704/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w sprawie ze skargi K. K., uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.

Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Postanowieniem z dnia 31 maja 2011 r., po rozpoznaniu wniosku R. K. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Poznania nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], arkusz [...], obręb [...], położonej w P. przy ul. [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu umorzyło postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu organ wskazał, że odwołanie od ww. decyzji organu I instancji zostało złożone w terminie – decyzja Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] grudnia 2010 r. została doręczona R. K. w dniu 30 grudnia 2010 r., a odwołanie zostało złożone w dniu 13 stycznia 2011 r. Zatem, skoro odwołanie zostało złożone w terminie, to w konsekwencji postępowanie w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia tego środka prawnego należało uznać za bezprzedmiotowe. Dlatego organ postępowanie umorzył.

Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł K. K., domagając się jego zmiany poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, bądź ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi, który je wydał. Zakwestionowanemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 44 § 1 - 4 K.p.a. przez przyjęcie, iż odwołanie R. K. zostało wniesione w terminie, mimo że czternastodniowy termin rozpoczął swój bieg po dniu 29 grudnia 2010 r., tj. po dacie doręczenia zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a. Zdaniem skarżącego, skoro drugie zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki przez R. K. zostało mu doręczone w dniu 22 grudnia 2010 r., to termin do złożenia odwołania upłynął z dniem 12 stycznia 2011 r. Wobec tego odwołanie R. K. zostało złożone po terminie i nie ma znaczenia okoliczność odbioru przez niego przesyłki w dniu 30 grudnia 2010 r.

Skarżący podtrzymał następnie swoje stanowisko w pismach z dnia 29 września 2011 r. i z dnia 15 grudnia 2011 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

W piśmie z dnia 31 października 2011 r. R. K. zgodził się ze stanowiskiem przyjętym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu Sąd wskazał na przepisy art. 129 § 1 i 2, art. 42, 43 i 44 K.p.a. i podniósł, że w realiach niniejszej sprawy nie można się zgodzić ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu. Z zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika bowiem, iż decyzja nr [...] Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] grudnia 2010 r., nie została doręczona R.K. w trybie art. 42 lub art. 43 K.p.a. Na taki wniosek wskazuje wyraźnie adnotacja: "Adresata nie zastano – awizowano w Filii nr [...]", zawarta na odwrocie potwierdzenia odbioru powyższej decyzji, opatrzona parafą oraz datą na dzień 15 grudnia 2010 r. Okoliczność ta nie była zresztą kwestionowana w toku postępowania administracyjnego przez żadną ze stron, w tym również przez R. K., co potwierdza ponadto jego wniosek z dnia 13 stycznia 2011 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Konkluzji ten nie podważał również organ odwoławczy.

W konsekwencji, zdaniem Sądu, doręczenie wymienionej decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. mogło nastąpić w trybie art. 44 K.p.a. Dalej Sąd wyjaśnił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż zawiadomienie o możliwości odbioru korespondencji zostało pozostawione R. K. w dniu 15 grudnia 2010 r. Tym samym jest to dzień, w którym rozpoczął bieg czternastodniowy termin, o jakim mowa w powołanym przepisie. Oznacza to z kolei, że skutek doręczenia z art. 44 § 4 K.p.a. nastąpił w dniu 29 grudnia 2010 r., przy czym podana data otwiera także czternastodniowy termin do wniesienia odwołania. Z akt sprawy wynika jednak, iż przesyłka została faktycznie odebrana przez R. K. w dniu 30 grudnia 2010 r. Wobec tego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu uznało, że początek terminu z art. 129 § 2 K.p.a. rozpoczął swój bieg właśnie od dnia 30 grudnia 2010 r., a nie od dnia 29 grudnia 2010 r. Sąd nie podzielił jednak takiego stanowiska.

W dalszej części uzasadnienia Sąd wyjaśnił, że art. 44 § 4 K.p.a. kreuje fikcję prawną, określając najpóźniejszy moment odebrania korespondencji. Strona może naturalnie podważać ten skutek przez wykazanie, że przesyłkę odebrała wcześniej lub w ogóle nie została do niej wysłana. Nie jest ona co do zasady natomiast uprawniona by wiążąco określić późniejszą chwili doręczenia. Zaś przechowywanie pisma w placówce pocztowej czy też urzędzie gminy po upływie terminu z art. 44 K.p.a. powoduje wyłącznie konsekwencje w relacji pomiędzy nadawcą i operatorem, które zresztą rozstrzygane są na drodze postępowania reklamacyjnego. Więź ta ma charakter cywilnoprawny i oparta jest na normach prawa materialnego. Ewentualne naruszenie w tym zakresie obowiązków przez placówkę pocztową pozostaje zatem bez wpływu na wystąpienie skutku z art. 44 § 4 K.p.a. Ustawodawca wiąże ponadto powstanie fikcji prawnej z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu od daty pierwszego zawiadomienia o możliwości odbioru korespondencji, a nie z dniem jej zwrotnego przekazania do nadawcy. Tym samym, w ocenie Sądu, podjęcie przesyłki przez adresata po terminie z art. 44 K.p.a. nie modyfikuje powstałego już skutku doręczenia, pozostając bez wpływu na skuteczną prawnie datę doręczenia.

Odnosząc się zaś do zarzutów R. K. co do nieprawidłowego doręczenia przesyłki Sąd wskazał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Na potwierdzeniu odbioru widnieje właściwy adres zamieszkania R. K. Na odwrocie zwrotnego potwierdzenia odbioru przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] grudnia 2010 r. zaznaczono pkt 2 i wskazano, iż pierwsze zawiadomienie o możliwości odebrania przesyłki było pozostawione w skrzynce oddawczej adresata. Nadto Sąd podał, że we wniosku z dnia 13 stycznia 2011 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania R. K. wyraźnie przyznał, iż przesyłka była mu po raz pierwszy awizowana w dniu 15 grudnia 2010 r., a po raz drugi – w dniu 27 grudnia 2010 r. Uzasadnienie tego wniosku wskazuje zarazem, iż zapoznał się z treścią otrzymanego awiza. Tym samym Sąd uznał, że przesłanki prawidłowości doręczenia z art. 44 K.p.a. zostały zachowane.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu nieprawidłowo umorzyło postępowanie, zamiast rozpoznać złożony wniosek merytorycznie.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł R. K. zaskarżając go w całości. Jednocześnie zakwestionowanemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:

I. art. 133 § 1 i art. 134 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", poprzez:

a/ nierozpoznanie w całości twierdzeń i zarzutów podniesionych przez R. K. w odpowiedzi na skargę i jej uzupełnieniach, dotyczących w szczególności wykładni art. 44 § 4 K.p.a. w zw. z art. 44 § 2 i 3 K.p.a. i pominięcie tych kwestii w uzasadnieniu,

b/ błędne ustalenie, iż pierwsze awizowanie korespondencji zawierającej decyzję Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] grudnia 2010 r. (nr sprawy [...]) wobec R. K. nastąpiło w dniu 15 grudnia 2010 r., a także, iż miało miejsce prawidłowe powtórne awizowanie korespondencji, bez wskazania daty i sposobu w jakich miało to nastąpić, pomimo iż okoliczności te nie wynikały z akt sprawy,

II. art. 141 § 4 P.p.s.a poprzez sprzeczność uzasadnienia w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych z zebranym materiałem dowodowym w postaci akt administracyjnych,

III. art. 106 § 3 w zw. art. 133 § 1 P.p.s.a poprzez dokonanie nowych ustaleń dowodowych w zakresie awizowania korespondencji i dokumentowania tego faktu, bez przeprowadzania uzupełniającego postępowania dowodowego,

IV. art. 141 § 4 P.p.s.a w zw. z art. 44 § 2 - 4 K.p.a. i art. 39 K.p.a. poprzez wskazanie nieprawidłowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej nieprawidłowym wyjaśnieniu w wyniku przyjęcia, iż art. 44 § 3 K.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie (wobec nieprecyzyjnego ujęcia tej kwestii w uzasadnieniu), a art. 44 § 2 i 3 K.p.a. nie muszą być stosowane łącznie w celu wystąpienia skutku z art. 44 § 4 K.p.a., a nieprawidłowości w doręczeniu przesyłki obciążają strony.

Wskazując na ww. zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, ewentualnie o jego zmianę i oddalenie skargi skarżącego na kontrolowane postanowienie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnianiu podniesiono, że Sąd I instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów, a w szczególności do zarzutu naruszenia art. 44 § 4 K.p.a., a które to zarzuty mają zasadnicze znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Bowiem w przypadku uznania, że ww. przepis może mieć zastosowanie jedynie w przypadku kumulatywnego spełnienia warunków z art. 44 § 1 i 3 K.p.a. i braku podstaw do ustalenia tych okoliczności na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, zakwestionowane rozstrzygnięcie Sądu jest błędne.

Nadto wskazano, że Sąd I instancji w sposób nieprawidłowy przyjął, że pierwsze awizo korespondencji zawierającej decyzję organu I instancji w stosunku do skarżącego kasacyjnie zostało dokonane w dniu 15 grudnia 2010 r. Bowiem z dokładnej analizy zapisu adnotacji doręczyciela na k. 102v akt administracyjnych wynika, iż pierwsze awizowanie miało mieć miejsce najprawdopodobniej w dniu 25 grudnia. Zdaniem skarżącego kasacyjnie niedokładności czy nieprawidłowości w dokumentach związanych z doręczeniem przesyłek nie mogą być w razie wątpliwości interpretowane na niekorzyść strony.

Dalej skarżący kasacyjnie podkreślił, że nieprawidłowo Sąd I instancji zinterpretował przepis art. 106 § 3 w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. dokonując nowych ustaleń faktycznych bez przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. W ocenie autora skargi kasacyjnej nic bowiem nie stało na przeszkodzie, żeby ustalić, czy fakt drugiego awiza miał miejsce. Niezrozumiałe i z niczego nie wynikające jest stanowisko Sądu I instancji, że część danych o sposobie awizowania zamieszcza się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, a część "zapewne" na kopercie. Taki sposób postępowania nie ma oparcia ani w przepisach, ani zasadach doświadczenia życiowego

W sposób nieprawidłowy w ocenie strony - również z naruszeniem przepisów art. 106 § 3 i 5 P.p.s.a, Sąd I instancji przyjął także dla uzasadnienia swego stanowiska wybiórczo informacje o datach awizowania korespondencji zawarte w jego wniosku o przywrócenie terminu. Wyjaśnił także, że wniosek o przywrócenie terminu został przez niego złożony z ostrożności procesowej, w oparciu o informacje przekazane przez K. K.

Z uwagi jednak na zaobserwowany szereg nieprawidłowości w doręczeniach skierowanej do niego korespondencji - w szczególności wskazywania nieprawdziwych dat dotyczących awizowania na zawiadomieniach i przesyłkach, które to zgłaszał w pismach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, m.in. 14 grudnia 2011 r. skarżący kasacyjnie poinformował ten Sąd, że wskazana data 15 grudnia 2010 r. jest także wątpliwa i powinna być zweryfikowana. Zdaniem skarżącego kasacyjnie Sąd I Instancji nie wyjaśnił także dlaczego, na podstawie jakich dowodów i przesłanek oraz jakiego wnioskowania ustalił stan faktyczny na podstawie jego jednego oświadczenia, a nie drugiego (popartego dodatkowo dowodami w postaci korespondencji zawierającej nieprawdziwe dane dotyczące awizowania) oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru zawierającego inne zapisy, niż wskazane przez ten Sąd. Zaniechanie w tym elemencie również nie poddaje się kontroli instancyjnej i spowodowało, że skarżący kasacyjnie nie mógł skutecznie podjąć polemiki z poglądem Sądu I instancji.

W ocenie skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji nieprawidłowo zastosował, wskazał i wyjaśnił podstawę prawną swego rozstrzygnięcia naruszając normę prawną wynikającą z art. 144 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 44 § 4 K.p.a. Bowiem, żeby przyjąć doręczenie z tego przepisu konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek, nie tylko z § 1, ale i z § 2 i 3 tego przepisu, czyli wymogi związane z pierwszym i powtórnym awizowaniem. Oznacza to, że niespełnienie chociaż jednego z elementów oznacza brak możliwości przyjęcia doręczenia zastępczego. Tymczasem przyjęcie odmiennego stanowiska przez Sąd I instancji spowodowało wydanie wadliwego rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania określone enumeratywnie w § 2 art. 183 P.p.s.a., które w rozpoznawanej sprawie nie występują.

W tej sytuacji kontrola instancyjna ograniczała się jedynie do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, te zaś w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie zasługiwały na uwzględnienie.

Wniesiony środek odwoławczy, sformułowanymi zarzutami naruszenia przepisów postępowania, generalnie kwestionuje prawidłowość ustaleń Sądu I instancji, co do uznania skutecznego wobec strony doręczenia zastępczego decyzji Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Wyjaśniając przesłanki oddalenia skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii doręczeń i ich uregulowania w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem normy te miały zastosowanie w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 40 § 1 K.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi.

Przepis art. 42 § 1 K.p.a. stanowi, iż pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (zgodnie z § 2 pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, a zgodnie z § 3, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie). Zaś art. 43 K.p.a. reguluje kwestię doręczenia zastępczego w przypadku nieobecności osoby w miejscu doręczenia stanowiąc, iż w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, a o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.

Z kolei w art. 44 § 1 - 4 K.p.a. ustawodawca w kompleksowy sposób uregulował instytucję doręczenia zastępczego, formułując przesłanki skuteczności oraz daty doręczenia.

Po myśli art. 44 § 1 w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę,

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2).

W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3).

Zgodnie zaś z § 4 art. 44 K.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Z przepisu art. 44 K.p.a. wynika więc, że domniemanie skuteczności doręczenia dokonywanego w jego trybie zdeterminowane jest łącznym spełnieniem określonych nim przesłanek, a mianowicie:

1) niemożnością doręczenia pisma adresatowi pod prawidłowo oznaczonym adresem jego miejsca zamieszkania, jego dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy;

2) pozostawieniem przesyłki dla adresata w oddawczym urzędzie pocztowym i dwukrotnego umieszczenia zawiadomienia o dacie i miejscu pozostawienia przesyłki w skrzynce na korespondencję lub w innych miejscach wskazanych w art. 44 § 2 K.p.a.;

3) upływem czternastodniowego terminu przechowywania pisma w placówce pocztowej oraz udokumentowaniem powyższego w materiale dowodowym sprawy, zwłaszcza zaś w tzw. zwrotnym potwierdzeniu poświadczenia odbioru dołączonego do doręczanej przesyłki.

Jak przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego domniemanie prawne doręczenia pisma adresatowi uregulowane w art. 44 K.p.a. ma charakter niewzruszalny, skoro K.p.a. nie reguluje trybu składania oświadczeń woli i dochodzenia ich do wiadomości adresata, lecz normuje samą czynność procesową doręczenia pisma. Adresat pisma ma możliwość jedynie wykazania, że przepis art. 44 K.p.a. nie powinien być stosowany albo został zastosowany wadliwie, a wobec tego brak było przesłanek do wywołania skutków prawnych związanych z ustanowionym w nim domniemaniem (por. wyrok NSA z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt II FSK 748/08, publ. na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi może zostać obalone, gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1754/09, publ. na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z powyższych przepisów wynika, iż warunkiem stwierdzenia, że doręczenie zostało dokonane jest odbiór przechowywanego w placówce pocztowej pisma przez adresata (lub osobę upoważnioną) albo upływ ustalonego w powołanym przepisie czternastodniowego terminu. W sytuacji, kiedy adresat lub osoba przez niego upoważniona odbierze pismo przed upływem czternastu dni, datą doręczenia będzie dzień odbioru pisma. Jeżeli zaś adresat nie zgłosi się po odbiór pisma, datą doręczenia jest dzień, w którym upłynął czternastodniowy termin do jego odbioru, liczony zgodnie z treścią art. 57 § 1 K.p.a. Jest to domniemanie, że doręczenie zostało dokonane z upływem ostatniego dnia przechowywania pisma w placówce pocztowej. Przyjęta fikcja prawna w konsekwencji prowadzi do stwierdzenia, że skutek prawny doręczenia nastąpił, zaś późniejsze czynności strony tego skutku nie niweczą i nie mają wpływu na ustalenie daty doręczenia pisma. Zatem dla oceny skuteczności doręczenia nie ma znaczenia fakt odbioru pisma przez adresata (osobę upoważnioną) z placówki pocztowej po upływie czternastodniowego okresu, o którym mowa w art. 44 § 3 K.p.a. Czynność ta nie otwiera stronie nowego terminu do wniesienia środka odwoławczego, skoro przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują takiej możliwości. Nie jest też rolą organu administracji wyjaśnianie, z jakich przyczyn placówka pocztowa nie zwróciła pisma bezpośrednio następnego dnia po upływie czternastu dni. Skoro przepis art. 44 wyraźnie stanowi o składowaniu pisma w urzędzie pocztowym przez czternaście dni i po upływie tego terminu o uznaniu pisma za doręczone, to dla ustalenia skutku procesowego doręczenia nie może mieć znaczenia dlaczego urząd pocztowy opóźnił zwrot przesyłki do nadawcy.

W rozpoznawanej sprawie, co nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy wskazuje na prawidłowość stanowiska Sądu I instancji, iż w niniejszym postępowaniu mamy do czynienia z prawidłowym skutecznym doręczeniem zastępczym dla skarżącego kasacyjnie decyzji Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Wszystkie istotne przesłanki wynikające z art. 44 § 1 - 4 K.p.a. zostały w tej sprawie spełnione. Niespornym jest, iż wobec niemożności doręczenia stronie powołanej wyżej decyzji pod prawidłowo oznaczonym adresem jego miejsca zamieszkania, czy też jego dorosłemu domownikowi, podjęto w dniu 15 grudnia 2010r. próbę doręczenia tej przesyłki. Taką też datę wpisano na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki.

Nadto przesyłka ta została pozostawiona dla adresata w oddawczym urzędzie pocztowym i dwukrotnie umieszczono zawiadomienia o dacie i miejscu pozostawienia przesyłki w skrzynce na korespondencję. Okoliczność ta jest w sprawie przyznana przez skarżącego kasacyjnie. Otóż we wniosku z dnia [...] stycznia 2011 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] grudnia 2010 r. skarżący kasacyjnie wyraźnie i bardzo precyzyjnie wskazał, iż w dniu 15 grudnia 2010 r. zostało przed domem strony złożone zawiadomienie o nadejściu listu poleconego. Wykazano również, że drugie awizo - zawiadomienie o nadejściu listu poleconego zostało umieszczone w skrzynce na listy w dniu 27 grudnia 2010 r., pomimo iż wskazano w nim datę dokonania tej czynności na dzień 22 grudnia 2010 r. A jako potwierdzenie wiarygodności podanych we wniosku faktów wnioskowano dowód z przesłuchania R. K. i A. K. Brak jest w tym wniosku jakiejkolwiek informacji, by powyższe tak precyzyjne dane były zasłyszane czy też przekazane przez inną osobę.

Niesporne jest również to, że w tej sprawie nastąpił upływ czternastodniowego terminu przechowywania pisma w placówce pocztowej. Natomiast po upływie czternastodniowego terminu z dniem 29 grudnia 2010 r. od dnia, w którym złożono pismo w urzędzie pocztowym, skarżący kasacyjnie w dniu 30 grudnia 2010 r. odebrał przedmiotową przesyłkę, lecz okoliczność ta nie otworzyła terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] grudnia 2010r. o ustaleniu warunków zabudowy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w sytuacji kiedy nastąpił prawny skutek procesowy (w postaci doręczenia zastępczego), późniejsze ponowne doręczenie decyzji organu I instancji stronie nie powoduje ponownego otwarcia dla strony terminu do wniesienia odwołania (patrz wyrok NSA z dnia 14 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 10/07, publikowany w zbiorze LEX nr 453425).

Tym samym w opisanych okolicznościach przyjęcie przez organ odwoławczy, że odwołanie wniesione dnia [...] stycznia 2011 r. zostało złożone w terminie wobec prawidłowego doręczenia decyzji Prezydenta Miasta Poznania w dniu [...] grudnia 2010 r. nie mogło być uznane za prawidłowe. Stąd też zasadnie Sąd I instancji uchylił zaskarżone postanowienie i wyraził trafny pogląd, że w niniejszej sprawie nie można było umorzyć postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, lecz należało rozpoznać ten wniosek merytorycznie. Prawidłowo więc zastosowano w zaskarżonym wyroku konstrukcję prawną z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Jednocześnie brak było podstaw do oddalenia wniesionej skargi K. K. na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Tym samym wobec powyższej konstatacji uznać należy, iż podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty wobec wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu okazały się nieusprawiedliwione.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 133 § 1 i art. 134 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 151 P.p.s.a., poprzez: nierozpoznanie w całości twierdzeń i zarzutów podniesionych przez R. K. w odpowiedzi na skargę i jej uzupełnieniach, dotyczących w szczególności wykładni art. 44 § 4 K.p.a. w zw. z art. 44 § 2 i 3 K.p.a. i pominięcie tych kwestii w uzasadnieniu, jak i błędne ustalenie, iż pierwsze awizowanie korespondencji zawierającej decyzję Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] grudnia 2010 r. (nr sprawy [...]) wobec R. K. nastąpiło w dniu 15 grudnia 2010 r., a także, iż miało miejsce prawidłowe powtórne awizowanie korespondencji, bez wskazania daty i sposobu w jakich miało to nastąpić, pomimo iż okoliczności te nie wynikały z akt sprawy.

W myśl zdania pierwszego art. 133 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Zatem podstawą orzekania przez sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracyjne w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami. Naruszeniem obowiązku określonego w wyżej powołanej normie procesowej jest takie przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego, które doprowadza do przedstawienia przez Sąd I instancji stanu sprawy w oderwaniu od materiału dowodowego zawartego w jej aktach, a z takim przypadkiem przecież nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Sąd I instancji w granicach przedmiotowej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi prawidłowo w trybie art. 134 § 1 P.p.s.a. uznał, iż zaskarżone postanowienie narusza prawo, zaś oceniając zaskarżone postanowienie dokonał tego z uwzględnieniem tejże normy procedury sądowoadministracyjnej, powołując ją również w motywach zaskarżonego wyroku.

Nie można podzielić stanowiska skarżącego kasacyjnie, że w tej sprawie Sąd I instancji nie rozpoznał w całości twierdzeń i zarzutów podniesionych przez uczestnika w odpowiedzi na skargę i jej uzupełnieniach dotyczących w szczególności wykładni art. 44 § 4 K.p.a. w zw. z art. 44 § 2 i 3 K.p.a.

Jednakże zaznaczyć należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji odnosząc się do podstawowego zarzutu skargi wniesionej przez K. K., a dot. skuteczności doręczenia zastępczego wobec R. K. prawidłowo zinterpretował normy procedury administracyjnej dotyczące doręczeń, w tym co nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego w całości normy art. 44 K.p.a. Przede wszystkim Sąd I instancji orzekając na podstawie akt trafnie przyjął, że pierwsze awizowanie korespondencji zawierającej decyzję Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] grudnia 2010 r. miało miejsce w dniu 15 grudnia 2010 r. Potwierdza to przede wszystkim zwrotne potwierdzenie odbioru ww. przesyłki. Próba podważenia tego przez skarżącego wskazującego aktualnie, iż jest to dzień 25 grudnia 2010 r. nie zasługuje na uwzględnienie. Niezależnie od tego co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, to data ta została przecież potwierdzona i przyznana we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Poza tym jedynie informacyjnie zauważyć należy, iż dzień 25 grudnia jest dniem ustawowo wolnym od pracy i wówczas poczta nie doręcza przesyłek, tym bardziej ich nie awizuje. Jednocześnie przypomnieć należy, co już wykazano we wstępnej części tego uzasadnienia, że skarżący kasacyjnie przyznał okoliczność powtórnego awiza we wniosku o przywrócenie terminu, wskazując do tego świadków tego zdarzenia. Zatem potwierdzenie tej okoliczności jest równoznaczne z faktem jej przyznania, a to zwalniało Sąd I instancji z obowiązku badania kwestii powtórnego awizo. Tym samym w rzeczywistości niesporne jest dwukrotne awizowanie przedmiotowej przesyłki niezależnie od późniejszych twierdzeń strony w tym zakresie. Przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu w niniejszej sprawie jest pismem, które sporządzone zostało bezpośrednio po upływie terminu do wniesienia odwołania, stąd też treści w nim zawarte mają zasadniczy walor dowodowy.

Te ustalenia Sądu I instancji dokonane na podstawie akt sprawy zostały właściwie ocenione i przedstawione w motywach pisemnych zaskarżonego wyroku. Wyrok ten zawiera wszystkie niezbędne elementy, zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a., jakie winny zostać zamieszczone w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu wyroku.

Przepis ten określa, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

Zauważyć należy, iż obowiązku, o którym mowa w art. 141 § 4 P.p.s.a., nie można rozumieć jako obowiązku szczegółowego i drobiazgowego przedstawienia wszystkich okoliczności sprawy, lecz przedstawienia stanu sprawy, podobnie jak i zarzutów skargi, stanowisk pozostałych stron oraz wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w sposób zwięzły. Oznacza to konieczność odniesienia się do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy.

W rozpoznawanej sprawie nie można zaskarżonemu wyrokowi zarzucić naruszenia tej normy poprzez, jak wskazano w skardze kasacyjnej, nierozpoznanie twierdzeń i zarzutów podniesionych przez R. K. w odpowiedzi na skargę i jej uzupełnieniach. Analiza zaskarżonego wyroku daje podstawę do przyjęcia, że w sposób kompletny Sąd I instancji odniósł się do zarzutów skargi i wyjaśnił prawidłowo przesłanki uchylenia zaskarżonego postanowienia. W motywach tych, wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, znalazły się również rozważania dotyczące stanowiska uczestnika postępowania zawarte w kolejnych pismach tej strony. Sąd I instancji odniósł się do tych pism, kwestionujących prawidłowość doręczenia jak i jego wartość dowodową, oceniając je jako nieuzasadnione. Tym samym Sąd ten odniósł się do wszystkich istotnych kwestii tej sprawy wyjaśniając w sposób prawidłowy, wyczerpujący i przekonywujący przesłanki uchylenia zaskarżonego postanowienia. Poza tym, jak przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (porównaj wyrok NSA z dnia 18 listopada 2011r., sygn. akt I OSK 983/11, publ. w zbiorze LEX nr 1131519), przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. można naruszyć wtedy, gdy np. uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Z takim przypadkiem nie mamy do czynienia w tej sprawie.

Nieusprawiedliwiony tym samym, w okolicznościach tej sprawy, jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a poprzez sprzeczność uzasadnienia w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych z zebranym materiałem dowodowym w postaci akt administracyjnych, jak i zarzut obrazy art. 141 § 4 P.p.s.a w zw. z art. 44 § 2 - 4 K.p.a. i art. 39 K.p.a. poprzez wskazanie nieprawidłowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej nieprawidłowym wyjaśnieniu w wyniku przyjęcia, iż art. 44 § 3 K.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie (wobec nieprecyzyjnego ujęcia tej kwestii w uzasadnieniu), a normy art. 44 § 2 i 3 K.p.a. nie muszą być stosowane łącznie w celu wystąpienia skutku z art. 44 § 4 K.p.a., a nieprawidłowości w doręczenie przesyłki obciążają strony.

Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie nie można w niniejszej sprawie mówić o naruszeniu art. 106 § 3 w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a poprzez dokonanie nowych ustaleń dowodowych w zakresie awizowania korespondencji i dokumentowania tego faktu, bez przeprowadzania uzupełniającego postępowania dowodowego.

Wyjaśnić jedynie należy, iż stosownie do art. 106 § 3 P.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Jak już wyżej zaznaczono Sąd I instancji orzekał na podstawie akt sprawy i to z analizy całościowej zgromadzonych w tych aktach dokumentów, w tym przecież i wniosku skarżącego kasacyjnie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r., wynikały przyjęte wnioski o prawidłowości dokonanego w tej sprawie doręczenia zastępczego wobec skarżącego kasacyjnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie dopuszczał żadnych dowodów w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a. co potwierdza przecież protokół z rozprawy. W ramach przeprowadzonej kontroli legalności odnosząc się do zarzutów skargi dokonał jedynie takich ustaleń, wynikających z akt sprawy, które stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem kwestionowanego postanowienia. Tym samym zarzucanie Sądowi I instancji naruszenia ww. norm nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach rozpoznawanej sprawy.

Dotychczasowe rozważania prowadzą do wniosku, iż skarga kasacyjna w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów, a to nakazywało Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu tak wniesioną skargę kasacyjną oddalić na podstawie art. 184 P.p.s.a.