Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2251/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 190 ust 4 i art. 66 ust 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 115 a
journal: Dz.U. 2020 poz 360
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit a, art. 135
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, Protokolant st. sekr. sądowy Maryla Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...].


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Skarżąca – A. K., zwolniona ze służby w Policji [...] lutego 2012r., zwróciła się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (zwany dalej "KWP") [...] listopada 2018r. o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2020r., poz. 360 ze zm., zwana dalej "u.P.") za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018r. sygn. akt K 7/15.

2. KWP decyzją z [...] września 2019r. nr [...] odmówił Skarżącej wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe za lata 2011-2012.

3. Komendant Główny Policji (zwany dalej "KGP") - po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej - decyzją z [...] listopada 2019r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję KWP, powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 sierpnia 2020r. sygn. akt II SA/Wa 434/20 - w wyniku wniesionej przez Skarżącą skargi - uchylił ww. decyzję KGP z [...] listopada 2019r. i utrzymaną nią w mocy decyzję KWP z [...] września 2019r. Sąd zakwestionował bowiem sposób wyliczania przez organ należnej policjantowi kwoty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, wskazując, że z treści uzasadnienia ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018r. sygn. akt K 7/15, "wynika więc wprost sposób wyliczenia wysokości należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, którym jest na dzień zwolnienia ze służby ilość dni niewykorzystanego urlopu przy przyjęciu, że za 1 dzień niewykorzystanego urlopu przysługuje wynagrodzenie za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby. Oznacza to, że w niniejszej sprawie należy po wyliczeniu ilości dni urlopu przysługującego skarżącemu tę ilość urlopu pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego skarżącemu za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby obliczonego - zgodnie z uzasadnieniem Trybunału Konstytucyjnego, w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym.".

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 lutego 2023r. sygn. akt III OSK 3884/21 oddalił skargę kasacyjną KGP od ww. wyroku WSA w Warszawie z 13 sierpnia 2020r., wskazując m.in., że przedstawione wyżej argumenty przemawiają za przyjęciem jako zasadnego stanowiska, że pomimo braku ustawowego zastąpienia ułamka 1/30 innym ułamkiem, można wyliczyć kwotę należną, czyli kwotę ustaloną prawidłowo, która po odjęciu kwoty wypłaconej stanowi brakującą i niewypłaconą zwolnionemu funkcjonariuszowi Policji kwotę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, przy prawidłowej "wycenie" 1 dnia roboczego na dzień zwolnienia policjanta ze służby. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, w systemie prawnym pozostała norma prawna gwarantująca konstytucyjne prawo do ekwiwalentu per se, wskazująca podstawę wymiaru i prawo do ekwiwalentu za czas wolny od służby. Natomiast sposób obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wynika z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego wskazującego, że świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Należy zatem przyjąć sposób wyliczenia wysokości należnego ekwiwalentu, którym jest na dzień zwolnienia ze służby liczba dni niewykorzystanego urlopu, przy przyjęciu, że za 1 dzień niewykorzystanego urlopu przysługuje wynagrodzenia za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby. W praktyce będzie to oznaczać, że należy - po ustaleniu liczby dni niewykorzystanego urlopu przysługującego zwolnionemu funkcjonariuszowi Policji - liczbę dni urlopu pomnożyć przez wysokość przysługującego mu wynagrodzenia za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia policjanta ze służby, przy czym należy je ustalić w oparciu o ostatnie jednomiesięczne uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

NSA wskazał też, że kwestia wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w oparciu o art. 115a u.P. w brzmieniu ukształtowanym ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego była już przedmiotem wielu orzeczeń NSA, a poglądy w nich wyrażone Sąd w pełni podziela. Jednak rzeczą organu ponownie rozpatrującego sprawę będzie ocena, na ile zawarte w nich zalecenia, podobnie jak w zaskarżonym wyroku (skorygowane przez Sąd kasacyjny), co do konieczności wyliczenia ekwiwalentu według korzystniejszego przelicznika wynikającego z uzasadnienia wyroku Trybunału i jego wypłaty, wobec zmienionego stanu prawnego (ustawą z 14 sierpnia 2020r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2020r., poz. 1610 – zwana dalej "ustawą zmieniającą") zachowują walor związania w rozumieniu art. 153 P.p.s.a. Organ weźmie także pod rozwagę fakt, że WSA w Białymstoku postanowieniem z 21 stycznia 2021r. sygn. akt II SA/Bk 866/20 skierował do Trybunału Konstytucyjnego pytanie prawne: czy art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie przepisu art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2020r., poz. 360 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2020r. do spraw dotyczących ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych po dniu 6 listopada 2018r. w odniesieniu do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018r. jest zgodny z art. 2, art. 8 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 190 ust. 1, 3 i 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997r.

5. KWP decyzją z [...] lipca 2023r. nr [...] odmówił wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe za lata 2011-2012.

6. KGP po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] września 2023r. nr [...], utrzymał w mocy ww. decyzję KWP.

KGP w uzasadnieniu, po odwołaniu się do treści art. 170 i art. 153 P.p.s.a. oraz orzecznictwa wypracowanego na gruncie wykładni tych przepisów, wskazał, że prawo policjanta zwalnianego ze służby do otrzymania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe wynika z art. 114 ust. 1 pkt 2 u.P., natomiast sposób ustalania jego wysokości określa art. 115a u.P., który do 5 listopada 2018r. stanowił, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, natomiast 6 listopada 2018r. treść tej normy prawnej została zmieniona, na mocy ogłoszonego w Dzienniku Ustaw (poz. 2102) ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018r. sygn. akt K 7/15, w którym orzeczono że art. 115a u.P. w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego spowodował zmianę art. 115a u.P. w ten sposób, że z dniem 6 listopada 2018r. wyeliminował z systemu prawnego tę część przepisu prawa, która ustala wartość ułamkową miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym niezbędną do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, co w konsekwencji doprowadziło do powstania luki w systemie prawnym, z racji tego, że żadnego bowiem obowiązującego przepisu prawa nie wynikało, w jaki sposób należy ustalać wysokość omawianego ekwiwalentu.

Od 1 października 2020r. weszła w życie ustawa zmieniająca, na podstawie której art. 115a u.P. otrzymał brzmienie "ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.". W konsekwencji od 1 października 2020r. wobec do policjantów zwolnionych ze służby przed 6 listopada 2018r. stosuje się wyłącznie dotychczasowe przepisy dotyczące ustalania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe (a więc z obowiązującym współczynnikiem ułamkowym 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego), chyba że sprawa dotycząca wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy została wszczęta i niezakończona przed 6 listopada 2018r.

Skoro Skarżącą zwolniono ze służby w Policji [...] lutego 2012r. i w związku z tym wypłacono Jej ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego, z sprawa o wypłatę tego ekwiwalentu w wyższej wysokości została wszczęta po 5 listopada 2018r. (art. 61 § 3 k.p.a.), stronie nie przysługuje prawo do wypłaty omawianego ekwiwalentu w wyższej niż dotychczas wysokości, bo nie mają do Niej zastosowania przepisy prawa przewidujące inny niż wcześniej zastosowany współczynnik ułamkowy służący do ustalania wymiaru tego ekwiwalentu.

KGP w związku z tym stwierdził, że nie można za wadliwą uznać decyzji KWP. Zarówno rozstrzygnięcia organów Policji, jak i wyrok WSA w Warszawie z 13 sierpnia 2020r. sygn. akt II SA/Wa 434/20, uchylający decyzję KGP z [...] listopada 2019r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję KWP z [...] września 2019r. nr [...] zapadły przed dniem wejścia w życie ww. zmian ustawowych. KWP ponownie rozpoznając sprawę, w sposób prawidłowy zastosował obowiązujące po 1 października 2020r. przepisy odnoszące się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby do 6 listopada 2018r. i wobec braku możliwości naliczenia i wypłaty wyrównania, słusznie wydał stronie decyzję odmawiającą wypłaty wnioskowanego przez nią wyrównania. Nie może zostać wobec Skarżącej art. 115a u.P. zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej w sposób inny, niż to wykonano w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji [...] lutego 2012r. - przez wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy w wysokości wówczas ustalonej. Na podstawie przepisów obowiązujących od 1 października 2020r. organ nie jest upoważniony do dokonania wypłaty uzupełniającej, tj. wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe, przysługujące za okres przed 6 listopada 2018r. Skoro Skarżącej wypłacono w całości przysługujący ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy, to jej uprawnienie zrealizowano i aktualnie nie przysługuje jej prawo do wypłaty wyrównania tego świadczenia.

5. Skarżąca w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzuciła organowi pierwszej i drugiej instancji naruszenie:

- art. 9 ust 1 ustawa zmieniającej - przez błędną wykładnię i przyjęcie, że przepis ten wyłącza prawo do ponownego przeliczenia wysokości otrzymanego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe za lata 2011-2012,

- art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023, poz. 259 ze zm.) - przez nie zastosowanie się do wskazań zawartych w wyroku WSA w Warszawie z 13 sierpnia 2020r. sygn. akt II SA/Wa 434/20, który wyrokiem NSA z 23 lutego 2023r. sygn. akt III OSK 3884/21 uzyskał status prawomocności.

Skarżąca w związku z tym wniosła uchylenie ww. decyzji: KGP z [...] września 2023r. i KWP z [...] lipca 2023r. jako niezgodnych z prawem oraz o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt. 2 P.p.s.a.

5. KGP w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

1. Skarga zasługuje na uwzględnienie.

2. Sąd wskazuje też, że Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Możliwe jest zatem wyeliminowanie przez Sąd z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej (np. decyzji), po stwierdzeniu, że narusza ona bądź przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepis postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepis prawa dający podstawę do wznowienia postępowania, lub po ustaleniu, że decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c), pkt 2 P.p.s.a.).

Sąd, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a. Ostatni z ww. przepisów nie miał jednak zastosowania w sprawie, gdyż organ administracyjny wydał w sprawie decyzję administracyjną, którą zaskarżyła Skarżąca, a nie interpretację indywidualną, o której mowa w art. 57a P.p.s.a. Z art. 135 P.p.s.a. wynika ponadto, że Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

3. W ocenie Sądu w świetle ww. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018r. sygn. akt K 7/15, nie można podzielić stanowiska organów obu instancji, że Skarżącej w aktualnym stanie faktycznym i prawnym nie przysługuje prawo do wypłaty wnioskowanego wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, tylko z tego powodu, że od 1 października 2020r. weszła w życie ustawa zmieniająca, na podstawie której art. 115a u.P. otrzymał brzmienie "ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.".

Po pierwsze należy wskazać, że z dniem opublikowania ww. wyroku TK (Dz.U. z 2018r., poz. 2102) - od 6 listopada 2018r. - wyeliminowano z obrotu prawnego część art. 115a u.P. (w brzmieniu uwzględniającym współczynnik ekwiwalentu pieniężnego w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym) i nie może ona stanowić podstawy orzekania o wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Stanowisko to jest ugruntowane w judykaturze, a ponadto wyrażone zostało w wiążącym w sprawie, na mocy art. 170 P.p.s.a. ww. orzeczeniu NSA z 23 lutego 2023r. sygn. akt III OSK 3884/21. NSA wskazał bowiem, że każdy wyrok TK wymusza na organach i sądach stosujących prawo konieczność poszukiwania takiego rozwiązania, które umożliwi zastosowanie danej regulacji zgodnie z konstytucją. Każdy bowiem wyrok TK zmienia system prawny, derogując normę prawną, która w zależności od jego charakteru jest albo zbyt wąska (w aspekcie podmiotowym, przedmiotowym lub czasowym), albo tylko błędnie, niezgodnie z ustawą zasadniczą, jest interpretowana i stosowana przez organy i sądy. Okoliczność, że wyroki Trybunału są kierowane również do ustawodawcy i wielokrotnie zawierają wskazania co do nowej regulacji mającej spełniać walor konstytucyjności nie oznacza, że organy i sądy powinny do momentu jej uchwalenia przez ustawodawcę pozostawać bierne i albo stosować przepisy w ich brzmieniu niezgodnym z ustawą zasadniczą, albo oczekiwać na nową regulację i tym samym nie załatwiać spraw do momentu uchwalenia nowych przepisów. Warto przytoczyć w tym zakresie pogląd doktryny: "Tezę, iż sądy mają powinność realizacji wyroków TK, wspierają również zasady państwa prawnego, szczególnie zasada zaufania obywatela do państwa i prawa oraz wymóg ochrony praw i wolności konstytucyjnych. Gdyby bowiem sąd mógł pominąć treść wyroku TK, ochrona tych praw byłaby iluzoryczna. Jeden ze środków ochrony tych praw wymieniony w art. 77 ust. 2 – prawo do sądowej ochrony praw i wolności konstytucyjnych, byłby nieskuteczny, gdyby sąd mógł pomijać judykaty Trybunału, który kontroluje konstytucyjność prawa, współsprawując w tym zakresie wymiar sprawiedliwości. W końcu nie sposób wyobrazić sobie skutecznej ochrony praw i wolności na podstawie art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, gdyby po uwzględnieniu skargi konstytucyjnej sąd rozpoznający ponownie sprawę mógł ignorować orzeczenie trybunalskie" (por. Następstwa wyroków Trybunału Konstytucyjnego w procesie sądowego stosowania prawa. Michał Jackowski, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2016, s. 116). Ten pogląd odnieść należy również do organów stosujących prawo, a podzielając go w pełni należy stwierdzić, że w sytuacji gdy w danej sprawie zastosowanie znajdują przepisy prawa, co do których Trybunał orzekł o ich niekonstytucyjności, to bez względu na charakter tego orzeczenia, obowiązkiem tak organów, jak i sądów jest konieczność jego uwzględnienia i na jego podstawie zrekonstruowania normy prawnej, której treść będzie odpowiadać zgodności z ustawą zasadniczą. Niedopuszczalne jest niejako założenie z góry (przed podjęciem jakiejkolwiek próby odkodowania normy w jej brzmieniu konstytucyjnym), że wyroki Trybunału określonego rodzaju, na przykład zakresowe, nie podlegają wykonaniu przez sądy do momentu uchwalenia przez ustawodawcę brakującej części regulacji.

NSA wyjaśnił też w ww. prawomocnym i wiążącym w sprawie wyroku, że Trybunał nie stwierdził niekonstytucyjności całej regulacji zawartej w art. 115a u.P. Nie zakwestionował zasady, tj. prawa policjanta do ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 u.P. ustalanego w relacji do miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Tym samym, nie można podzielić poglądu organu, że na dzień orzekania, nie było w systemie prawnym normy ustawowej odnoszącej się do ustalenia należnego prawa do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. Podstawę prawną nadal bowiem stanowił art. 115a u.P., który w tym zakresie zachował walor konstytucyjności. Niekonstytucyjność dotknęła wyłącznie jednego elementu przepisu, wskazanego w nim ułamka. Wprawdzie element ten pozostaje niezbędny do obliczenia kwoty ekwiwalentu, jednak to jaki jest właściwy i pozostający w zgodzie z ustawą zasadniczą wynika jednoznacznie z uzasadnienia orzeczenia Trybunału. W uzasadnieniu tym Trybunał wskazał bowiem, że "świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych. Interpretację taką wspiera także treść art. 121 ust. 1 u.P., który ustala wysokość uposażenia przysługującego policjantowi w razie wykorzystania urlopu. Ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien więc odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze". Zauważyć należy, że pomiędzy opublikowaniem wyroku Trybunału i tym samym jego wejściem w życie a jego wykonaniem przez ustawodawcę zawsze upływa pewien czas. Okres ten niekiedy obejmuje wiele lat. Nie zawsze też ustawodawca w ogóle przywraca stan konstytucyjności, uchwalając nową regulację. Przy przyjęciu poglądu organu co do niemożności stosowania art. 115a u.P. do momentu wykonania wyroku przez ustawodawcę, funkcjonariuszom odchodzącym w tym czasie ze służby nie powinien być wypłacany jakikolwiek ekwiwalent za niewykorzystany urlop, ani ten wyliczony w oparciu o niekonstytucyjny przelicznik, ani ten, jaki wynika z treści uzasadnienia orzeczenia TK. Powyższe powodowałoby, że korzystny dla tej grupy zawodowej wyrok Trybunału powodowałby w istocie uszczuplenie ich praw. Stąd nie można było podzielić poglądu organu o niemożności zastosowania art. 115a u.P. w jego brzmieniu określonym orzeczeniem Trybunału, jak również, że wyrok ten z uwagi na jego zakresowy charakter nie podlegał stosowaniu, lecz był skierowany wyłącznie do ustawodawcy.

Zdaniem NSA Rezultat przeprowadzonej wykładni art. 115a u.P. wskazuje, że nie było kwestionowane konstytucyjne prawo do ekwiwalentu per se, ani też podstawa wymiaru lub prawo do ekwiwalentu za czas wolny od służby. Przepis art. 115a u.P. zachował zatem walor konstytucyjności w odniesieniu do prawa policjantów zwalnianych ze służby do ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3, ustalanego w relacji do miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Natomiast sposób obliczania wysokości ekwiwalentu pieniężnego, zgodnie z którym – jak wskazał Trybunał Konstytucyjny – policjanci za każdy dzień niewykorzystanego urlopu otrzymują ok. 73% dziennego uposażenia, a więc nie w pełni rekompensujący poniesioną stratę, utracił cechę konstytucyjności. Niekonstytucyjność jest bowiem związana z ustaleniem wysokości ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia. Przysługiwanie prawa do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop należy zatem rozpatrywać bez tej części przepisu, który ustala wysokość ekwiwalentu za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia.

Tym samym stanowisko organów administracyjnych (KWP i KGP), że od 1 października 2020r. wobec do policjantów zwolnionych ze służby przed 6 listopada 2018r. stosuje się wyłącznie dotychczasowe przepisy dotyczące ustalania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe (a więc z obowiązującym współczynnikiem ułamkowym 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego), chyba że sprawa dotycząca wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy została wszczęta i niezakończona przed 6 listopada 2018r. jest błędne i narusza art. 170 P.p.s.a.

Po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny ww. wyroku z 30 października 2018r. sygn. akt K 7/15 należy interpretować przepisy obowiązującego prawa zgodnie z tym orzeczeniem. Skoro organy administracyjne temu nie sprostały należało uznać, że wydane w sprawie decyzje podlegały uchyleniu.

4. przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy wziąć pod uwagę, że zgodnie z art. 1 pkt 16 ustawy zmieniającej, która weszła w życie 1 października 2020r. - już po wydaniu ww. orzeczenia przez TK o sygn. akt K 7/15 - ustawodawca nadał art. 115a u.P. następującą treść "Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym". Ustawodawca jednocześnie wprowadził przepis intertemporalny - art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, w którym określił zasady stosowania art. 115a u.P. W związku z tym art. 115a u.P. w brzmieniu znowelizowanym od 1 października 2020r. należy stosować do dwóch rodzajów spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy:

- policjantowi zwolnionemu ze służby od 6 listopada 2018r.;

- wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018r.

Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy nowelizującej, w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za 2018r. określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed 6 listopada 2018r. oraz od 6 listopada 2018r.

Sąd jeszcze raz podkreśli, że z art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej wynika wprost, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018r. ustala się "na zasadach" wynikających z przepisów u.P. w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018r., a nie w wysokości wynikającej z przepisów ustawy zmieniającej. Analogiczne stanowisko było już wielokrotnie prezentowane w judykaturze w sprawach wszczętych przez funkcjonariuszy Policji w zakresie wypłaty wyrównania należnego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy (por. np. wyrok WSA w Krakowie z 12 września 2022r. sygn. akt III SA/Kr 633/22, niepublikowany; dostępny: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd wskaże ponadto, że w związku z ww. prawomocnym wyrokiem NSA o sygn. akt III OSK 3884/21 organy administracyjne przy rozpatrywaniu wniosku Skarżącej powinny wziąć pod rozwagę, że stwierdzenie niekonstytucyjności danego przepisu zamyka zawsze drogę do stosowania normy po dacie jej derogowania z powodu niekonstytucyjności. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w kwestii niekonstytucyjności przesądza bowiem o konieczności zastosowania in concreto tzw. supernormy intertemporalnej, która wyłącza stosowanie "zwykłych" norm intertemporalnych i decyduje o stosowaniu w orzeczeniu zapadającym po wyroku TK prawa ukształtowanego tym wyrokiem. W przypadku tej ostatniej stosuje się "normalny" reżim intertemporalny, podczas gdy przy derogacji pierwszego typu stosować go nie wolno (K. Gonera, E. Łętowska, Wieloaspektowość następstw stwierdzania niekonstytucyjności, Państwo i Prawo 2008 nr 5, s. 23-37). Derogacja trybunalska, znajdująca swoje umocowanie w Konstytucji RP, wyłącza zatem ogólny reżim intertemporalny, obejmujący zmiany przepisów dokonywane przez prawodawcę. Do jej przełamania nie wystarczy zwykła regulacja ustawowa, jaką w tym przypadku potencjalnie mógłby stanowić art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej. Oznacza to, że racjonalny ustawodawca, tworząc przepisy przejściowe powinien je konstruować w taki sposób, aby uwzględniać skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Po trzecie "zasady", o których mowa w ww. art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej oznaczają konieczność wzięcia pod uwagę, przy wykładni art. 115a u.P. ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018r. sygn. akt K 7/15 - na co wielokrotnie już zwracały uwagę składy orzekające wskazane na s. 15 wiążącego w sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt III OSK 3884/21, jak również projektodawca w uzasadnieniu projektu ww. ustawy nowelizującej - że projekt przewiduje wprowadzenie rozwiązań prawnych mających na celu wdrożenie wyroku TK z 30 października 2018r. sygn. K 7/15.

Za prokonstytucyjną wykładnią przepisów ustawy zmieniającej i u.P. opowiedział się również ustawodawca, w stanowisku Sejmu RP z 9 czerwca 2022r. (nr BAS-WAK-842/21).

Sąd w związku z tym stwierdza, że skoro wyrok TK usunął z systemu prawnego niekonstytucyjne brzmienie art. 115a u.P. w zakresie współczynnika 1/30, to posłużenie się przez ustawodawcę w art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej sformułowaniem "na zasadach wynikających z przepisów ustawy" oznacza, że należy stosować art. 115a u.P. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, jednak z wyłączeniem tej jego części (dotyczącej współczynnika ekwiwalentu w wysokości 1/30), którą uznano za sprzeczną z przepisami ustawy zasadniczej i którą należy wypełnić treścią ww. wyroku TK o sygn. akt K 7/15.

Z tej też przyczyny, na mocy art. 190 Konstytucji RP, nie tylko Sądy, ale także organy administracji publicznej, powinny dokonywać zgodnie z Konstytucją RP wykładni art. 115a u.P. w związku z art. 9 ust. 1 ww. ustawy nowelizującej. W tym zakresie wiążące było, stosownie do art. 170 P.p.s.a. ww. stanowisko prezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku o sygn. akt III OSK 3884/21, którego nie uwzględniły w rozpoznawanej sprawy organy administracyjne obu instancji, naruszając art. 190 ust. 4 Konstytucji RP.

5. Sąd, reasumując, wskazuje, że skoro ustawodawca odwołał się w art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej do "zasad", a nie do niekonstytucyjnego przelicznika w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, to należało przyjąć – wbrew temu co uczyniły organy obu instancji w wydanych w sprawie decyzjach - że ustawodawca nie powtórzył niekonstytucyjnych zapisów u.P., wbrew ww. wyrokowi TK o sygn. akt K 7/15 i nie nakazał stosowania do obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop z okresu przed 6 listopada 2018r. (czyli sprzed daty publikacji orzeczenia TK) uregulowań, które utraciły moc w wyniku ww. orzeczenia TK.

Sąd w związku z tym nie podzielił dokonanej przez organy wykładni ww. przepisów, uznając ją za błędną. Wydane w sprawie decyzje o odmowie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy naruszyły wskazane w skardze przepisy art. 66 ust. 2 i art. 190 ust. 4 Konstytucji RP i art. 115a u.P. w związku z art. 9 ustawy zmieniającej przez ich błędną wykładnię w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do ich uchylenia.

Organy administracyjne, rozpatrując ponownie sprawę wezmą pod uwagę, że wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów u.P. w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018r. i obliczą go według zasad podanych w tej ustawie, w brzmieniu ukształtowanym ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018r. sygn. akt K 7/15.

Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu będzie wynagrodzenie za jeden dzień roboczy, przy czym art. 115a u.P. odwołuje się do ostatniego uposażenia należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, bez odniesienia do okresu rozliczeniowego służby. Ilość dni przysługującego urlopu za okres przed 6 listopada 2018r. należy pomnożyć przez wysokość przysługującego wynagrodzenia za 1 dzień roboczy, na dzień zwolnienia ze służby. Racjonalnym będzie posłużenie się aktualnie obowiązującym współczynnikiem ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, wynoszącym 1/21, bo przyjętą przez ustawodawcę wartość średnią, jako odwołująca się do zasad, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, uznano za ekwiwalentną względem 1 dnia urlopu wypoczynkowego i w pełni realizującą zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP). Organ dokona ponownego ustalenia wysokości przysługującego Skarżącej ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, według podanych powyżej zasad i określi różnicę pomiędzy kwotą wymaganą, a już wypłaconą.

6. Sąd w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 P.p.s.a., orzekł, jak sentencji wyroku.