Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1500/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana
Powołane przepisy: article: art. 85 , 88 , 89
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
article: art. 136
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Waldemar Michaldo Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2013 r. sprawy ze skargi J.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 27 lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej J.J. kwotę 14 718,00 zł (czternaście tysięcy siedemset osiemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z [...] sierpnia 2009 r., na podstawie 88 ust. 1 pkt 2, ust. 2 oraz art. 89 ust. 1 i 3 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, póz. 880 ze zm.) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. z 2004 r. Nr 228, póz. 2306) wymierzył J.J. karę pieniężną w kwocie 750.070,21 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 22 sztuk drzew (12 sztuk sosen, 5 sztuk dębów, 2 sztuki robinii, 1 sztuka jarząba, 1 sztuka klonu, 1 sztuka jesionu) z terenu nieruchomości położnej w K. przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...]

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż J.J. jest właścicielką nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...] i uzyskała decyzję znak [...] zezwalającą na usunięcie 116 sztuk drzew (suchych i obumierających), z równoczesnym obowiązkiem posadzenia 116 sztuk innych drzew. Na podstawie zeznań J.J., złożonych w trakcie przesłuchania w dniu 22 maja 2006 r. ustalono, że J.J. zleciła wycinkę drzew na swojej nieruchomości M.O. , a zatem jest odpowiedzialna za jego działania. Organ podniósł, iż właściciel zlecający wycinkę drzew w dużej ilości winien dochować staranności w wyborze osoby, której zleca prace i nadzorować te prace.

Ponadto organ wskazał, iż zgodnie z art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody jeżeli ustalenie obwodu zniszczonego lub usuniętego bez zezwolenia drzewa jest niemożliwe z powodu braku kłody, obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się, przyjmując najmniejszy promień pnia, pomniejszając wyliczony obwód o 10%. Zdaniem organu taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, przy czym organ dysponował zebranymi w czasie dokonanych oględzin informacjami na temat faktycznych obwodów pni, co uczyniło w kontekście zasady prawdy obiektywnej niezasadnym uzyskiwanie informacji o promieniach pni usuniętych drzew. Organ natomiast pomniejszył dane dotyczące obwodów pni o 10% zgodnie z powołanym przepisem, uzyskując informacje o obwodach, konieczne do wyliczenia kary.

Organ l instancji stwierdził ponadto, iż strona była posiadaczem mogącym wystąpić z wnioskiem o zezwolenie na usunięcie drzewa, zaznaczając, że posiadacz nieruchomości ponosi odpowiedzialność za usunięcie drzewa. Organ wyjaśnił

również, iż decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia ma charakter decyzji związanej. Zostały zastosowane stawki kar obowiązujące w chwili czynu, mając na względzie zasadę lex severior retro non agit, to jest fakt, że przepisy obowiązujące uprzednio były względniejsze dla sprawcy.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła J.J. , wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania przed organem l instancji, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi l instancji. Odwołująca się zarzuciła, że administracyjną karę pieniężną nałożono z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego jeśli chodzi o przeprowadzenie oględzin. Ponadto organ administracji nie zachował należytej staranności w ustaleniu adresu M.O., którego przesłuchanie ma istotne dla sprawy znaczenie, gdyż to on nadzorował wycinkę drzew. Brak również ciągłości w dokonywaniu ustaleń co do ilości wyciętych drzew. Organ l instancji nie udowodnił, że usunięte 22 szt. drzew nie były objęte decyzją zezwalającą na usunięcie drzew. W odwołaniu wskazano również na występujące rozbieżności, co do obwodów pni ściętych drzew w decyzjach nakładających karę z roku 2005 i 2009, mimo, że organ dysponował tymi samymi protokołami z oględzin. W ocenie odwołującej się niezrozumiała jest interpretacja przepisów prawa dokonana przez organ l instancji, w szczególności rozporządzenia Ministra Środowiska z 22. 09. 2004 r. w sprawie trybu nakładania-administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów. Podkreśliła, że zleciła wycinkę drzew M.O. jedynie w zakresie objętym zezwoleniem, a on z własnej inicjatywy wyciął także inne drzewa. Dokonanie czynności powierzyła osobie kompetentnej i mającej doświadczenie w tym zakresie. Nie ponosi zatem odpowiedzialności za winę w wyborze. Wreszcie zarzuciła, że zawiadomienie organu l instancji o wszczęciu postępowania nie było prawidłowe, bowiem organ zawiadomił on o wszczęciu postępowania zarówno dotychczasowego właściciela działki nr[...] (t.j. J.J. ) oraz byłego właściciela (A.K. ), jak również M.O. . W ocenie odwołującej się, skoro to jej przypisano wycinkę drzew brak jest podstaw do uznania za stronę inny podmiot.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z [...] lutego 2010 r. znak [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.

Uzasadniając decyzję, organ II instancji stwierdził, iż budzi wątpliwość w jaki sposób organ l instancji ustalił ilość drzew usuniętych, ich rodzaj, wiek i wielkość. Akta sprawy nie zawierają decyzji zezwalającej na wycięcie drzew, co wskazuje, iż nie dokonano żadnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i nie wykazano, iż drzewa usunięte badaną decyzją to drzewa spoza katalogu drzew objętych zezwoleniem. Oględziny nieruchomości, na której dokonano usunięcia drzew winny być przeprowadzone z udziałem stron, co wynika z rozporządzenia Ministra Środowiska z 22. 09. 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz. U. z 2004 r. Nr 219, póz. 2229). Wadliwie nie przedstawiono metody szacowania wieku drzew na podstawie pierścienicy i obwodów, opracowanej przez prof.L.M . Nadto w aktach sprawy brak jest zwrotnych potwierdzeń odbioru zawiadomień o wszczęciu postępowania w sprawie oraz możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w oparciu o art. 10 kpa.

Kolegium zaleciło organowi l instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy w szczególności wskazanie w oparciu o jakie dowody i ustalenia stwierdzono ilość drzew i ich gatunek, wiek każdego ze ściętych drzew, ze szczególnym zwróceniem uwagi na wyjaśnienie metody zastosowanej do ustalenia tego wieku. Nadto organ l instancji winien ustosunkować się do wniosków dowodowych odwołującej się strony do wniosków dowodowych w zakresie ustalenia danych adresowych. MO. .

Wyrokiem z 10 czerwca 2010 r, sygn.. akt II SA/Kr 394/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Kolegium z dnia 3 lutego 2010 r.

W uzasadnieniu sąd odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że strony prawidłowo zostały zawiadomione o wszczęciu postępowania. J.J. na żadnym etapie postępowania nie kwestionowała ustaleń z oględzin przeprowadzonych w dniu 12 lipca 2005 r. i 18 lipca 2005 r. Podczas oględzin w dniu 12 lipca 2005 r. na miejscu obecny był M.O., działający na jej zlecenie. Sąd stwierdził, żem. MO., dokonujący i nadzorujący wycinkę drzew działał na zlecenie J.J. , był jej "wykonawcą" posiadającym niezbędne przygotowanie i wykształcenie do nadzorowania wycinki drzew na jej nieruchomości. Zdaniem Sądu, Kolegium niezasadnie zastosowało art. 138 § 2 k.p.a.

pomijając treść art. 136 k.p.a. i nie przeprowadziło postępowania uzupełniającego, w szczególności w zakresie ustalenia tytułu prawnego do nieruchomości po stronie skarżącej (w uzasadnieniu decyzji organ l instancji wskazuje, iż ustalił właściciela przedmiotowej nieruchomości na podstawie wypisu aktu notarialnego z 18 maja 2004r., poza tym był to fakt bezsporny), a także wskazania metody, w oparciu o którą szacowano wiek drzew, o ile - zdaniem organu II instancji budziło to wątpliwości. Wreszcie nie ma znaczenia dla obliczenia wysokości kary ustalenie wieku drzewa (za wyjątkiem ustalenia, że drzewo jest starsze niż 5 lat), skoro znany jest gatunek drzew i ich obwód. Organ odwoławczy nie dokonał także oceny materiału opisowo-zdjęciowego. Za niezasadny Sąd uznał zarzut Kolegium, iż w aktach brak potwierdzeń odbioru zawiadomień o wszczęciu postępowania, nie podzielił również zarzutu, iż oględziny nieruchomości, na której dokonano usunięcia drzew, winny być przeprowadzone z udziałem stron, co miałoby wynikać z rozporządzenia Ministra Środowiska z 22. 09. 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów. Zdaniem Sądu, nie doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. zwłaszcza, że ani organ ani strona nie wskazali, w jaki sposób brak doręczenia ww. zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy miał wpływ na prawa strony. Nie znajduje również uzasadnienia zalecenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o konieczności odniesienia się przez organ l instancji do wniosków dowodowych skarżącej w zakresie ustalenia danych adresowych M.O. . Nie można uznać M.O. za stronę postępowania, gdyż nie ma on interesu prawnego.

Zdaniem Sądu nie było podstaw do wydania przez organ II instancji decyzji kasacyjnej, ponieważ materiał dowodowy był na tyle kompletny i obszerny, że po ewentualnym uzupełnianiu postępowania dowodowego w trybie art. 136 kpa istniały przesłanki do wydania przez organ II instancji decyzji merytorycznej.

Naczelny Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 24 stycznia 2012 r., sygn. OSK 2091/10 oddalił skargę kasacyjną. NSA wyraził opinię, że brak udziału strony w oględzinach, chociaż naruszający zasadę z art. 10 kpa nie stanowił jednak w rozpatrywanej sprawie takiego naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, zważywszy na to, że strona była regularnie informowana o czynnościach procesowych, z powodu jej nieobecności odroczono kilkukrotnie rozprawę administracyjną, a poza tym, w uzupełniającym postępowaniu prowadzonym przez SKO strona będzie miała możliwość wziąć udział we wszystkich czynnościach organu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z [...] lipca 2012 r., znak:[...] , na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 1, ust.3, ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009 r. nr 151, póz. 1220) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz.U. z 2004, nr 228, póz. 2306 ze zmianami) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że przeprowadził postępowanie uzupełniające. Okolicznością bezsporną w przedmiotowej sprawie jest to, że w dniu dokonania nielegalnego usunięcia 22 szt. drzew z terenu nieruchomości położonej przy ul. [...] w K. oznaczonej jako działka nr [...] posiadaczem tej nieruchomości była J.J. . Organ l instancji informację o nielegalnej wycince drzew na przedmiotowej działce powziął 12 lipca 2005 r. i wówczas przeprowadzono istotne dla sprawy czynności procesowe (wizję lokalną), na podstawie której wszczęto postępowanie w przedmiotowej sprawie. Podczas wizji lokalnej stwierdzono usunięcie 8 szt. drzew (4 szt. sosny, 1 szt. dębu, 1 szt. jesionu, 1 szt. jarzęba i 1 szt. klonu) z terenu przedmiotowej działki. W dniu 18 lipca 2005 r. przeprowadzono kolejną kontrolę i stwierdzono usunięcie dalszych 14 szt. drzew. Okoliczność, że J.J. - posiadacz nieruchomości zleciła wycinkę drzew nie budzi w świetle materiału dowodowego, zwłaszcza złożonych przez nią zeznań wątpliwości. Wycinka drzew została zlecona M.O. . Na wezwanie Kolegium organ l instancji wyjaśnił w piśmie z 12 czerwca 2012 r. iż w przedmiotowej sprawie ilość usuniętych drzew bez wymaganego zezwolenia została wyznaczona przez inspektorów Wydziału Kształtowania Środowiska podczas przeprowadzonych oględzin - policzono wówczas wystające pniaki po ściętych drzewach. Weryfikacji ilości drzew wyciętych bez zezwolenia dokonano w oparciu o posiadane w Wydziale Kształtowania Środowiska dokumenty w postaci m.in. mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500 z naniesionymi drzewami (objętymi zezwoleniem) i porównano z pozostałymi w ziemi po wycince pniami drzew. Lokalizacja części pniaków stwierdzona podczas oględzin w terenie nie pokrywała się z zaznaczoną na mapie lokalizacją drzew objętych zezwoleniem. Rodzaj drzew usuniętych oceniono na podstawie budowy makroskopowej drewna widocznej na pozostawionych pniakach. Wiek drzew ustalono na podstawie pomierzonych obwodów pni pozostałych po ściętych drzewach. Dodatkowo obliczono na pniakach liczbę słoi przyrostu rocznego, co dało jednoznaczny wiek wszystkich ściętych drzew przekraczający 10 lat. Wskazano także, że kontroli dokonywali inspektorzy Wydziału Kształtowania Środowiska (ówczesny Wydział Ochrony Środowiska) posiadający wieloletnie doświadczenie zawodowe, specjalistyczne wykształcenie kierunkowe (Akademia Rolnicza, Wydział Leśny) oraz ukończone kursy II stopnia "Leczenie i pielęgnacja drzew i krzewów i innych elementów zieleni miejskiej" oraz III stopnia inspektora nadzoru w zakresie pielęgnowania i ochrony drzew. W aktach sprawy znajduje się bogaty materiał fotograficzny i filmowy dokumentujący prowadzoną wycinkę drzew. Fakt wycinki 22 szt. drzew objętych decyzją z 21 sierpnia 2009 r. sygn. [...] został ustalony w oparciu o przeprowadzone wizje lokalne z 12 i 18 lipca 2005 r. W zakresie rozbieżności między wersją protokołu pisaną odręcznie (karta nr [...]), a wersją protokołu przepisaną komputerowo. W tym ostatnim dokumencie figuruje 9, a nie 8 drzew. Kolegium uznało, że omyłkowo w trakcie przepisywania dwukrotnie wskazano sosnę o obwodzie pnia 100 cm.

Kolegium stwierdziło, że obwody pni 22 drzew wyszczególnionych w protokołach z 12 i 18 lipca 2005 r. nie pokrywają się z obwodami pni wyszczególnionymi w zaskarżonej decyzji z 21 sierpnia 2009 r. Okoliczność ta została wyjaśniona przez organ l instancji zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i w dodatkowych wyjaśnieniach złożonych w siedzibie Kolegium w dniu 20 lipca 2012 r. Organ ł instancji wyjaśnił, że z uwagi na brak na dzień orzekania kłód, ustalone w protokołach obwody pni pomniejszono o 10 %, zgodnie z art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, co jest korzystniejsze dla strony postępowania. Zgodnie z powyższymi wyjaśnieniami obwody pni drzew wpisane w tabelach naliczających administracyjną karę pieniężną to obwody pni drzew z protokołu z 12 i 18 lipca 2005 r. Na podstawie protokołów oraz tabeli zawartych w zaskarżonej decyzji możliwe jest zweryfikowanie drzew objętych decyzją oraz ich wieku, jak również rozgraniczenie drzew objętych zezwoleniem z dnia 8 czerwca 2005 r. oraz takich, które tym zezwoleniem nie były objęte.

Kolegium wskazało, że kierując się wskazaniami sądów administracyjnych, ustaliło wszystkie istotne dla sprawy okoliczności a to: osobę posiadacza nieruchomości, fakt wycięcia drzew bez zezwolenia, ilość, gatunek i obwód pni

drzew. Na podstawie tych informacji obliczono administracyjną karę pieniężną. Sposób jej naliczenia nie był kwestionowany przez sądy administracyjne orzekające w przedmiotowej sprawie.

Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, że w kwestii zarzutu przeprowadzenia oględzin z pominięciem udziału strony, bezcelowości przesłuchania M.O. , wypowiedział się już sąd administracyjny. Kolegium podzieliło wątpliwości Odwołującego się co do spójności i rzetelności protokołów z 12 i 18 lipca 2005 r., jednak wątpliwości te zostały usunięte w toku postępowania. Organ l instancji wyjaśnił, że porównano rozmieszczenie drzew objętych decyzją z 8 czerwca 2005 r. oraz tych, których usunięcie stwierdzono 12, 18 i 25 lipca 2005 r. na tej podstawie ustalono, że łącznie 46 szt. drzew zostało wyciętych bez zezwolenia. W aktach sprawy znajduje się przedłożona przez organ l instancji mapa ilustrująca rozmieszczenie drzew objętych zezwoleniem na wycinkę. W kwestii wątpliwości co do rozbieżności obwodów pni ściętych drzew w decyzjach z 2009 r. oraz protokołach z oględzin z 2005 r. organ l instancji wyjaśnił m.in. w piśmie z 30 września 2009 r. wskazując, że z uwagi na brak na dzień orzekania kłód, ustalone w protokołach obwody pni pomniejszono o 10 %,

zgodnie z art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, co jest korzystniejsze dla strony postępowania. Okoliczność tą Kolegium zbadało i znajduje ona potwierdzenie w aktach sprawy. Za bezzasadne i nie mające wpływu na wynik-sprawy Kolegium uznało zarzuty dotyczące naruszenia art. 61 § 4 kpa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniosła J.J. , domagając się jej uchylenia w całości, uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu l instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Przedmiotowej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 68 § 1 w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 67 w zw z art. 60 ustawy z 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych w zw. z art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody i wymierzenie kary mimo przedawnienie do wymierzenia kary;

- art. 89 ust 3 ustawy o ochronie przyrody przez przyjęcie, iż zaniedbanie organu w zakresie ustalenia obwodu pnia mimo istniejącej kłody w chwili dokonywania oględzin dopuszcza zastosowanie tego przepisu

- art. 7, 77, 80 § 1 i 107 § 3 kpa poprzez dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie środków dowodowych nieznanych ustawie i z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że na skutek przedawnienia nie jest możliwe wymierzenie kary pieniężnej. Kara pieniężna z tytułu wycinki drzew jest niewątpliwie należnością, o której mowa w art. 60 ustawy o finansach publicznych. Kara ta stanowi bowiem dochód budżetu gminy. A zatem na podstawie art. 67 ustawy o finansach publicznych stosuje się do niej przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Ponieważ obowiązek zapłaty i wysokość kary pieniężnej wynika z decyzji, a nie przepisów prawa, należy do tego zobowiązania stosować przepisy o tzw. decyzji ustalającej (art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Zgodnie z art. 68 ust. 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek. Obowiązek w tym przypadku powstaje w chwili wycinki drzew, która jak twierdzi organ miała miejsce w 2005 roku. A zatem wymierzenie kary umownej było możliwe do końca 2008 roku. Decyzja ustalająca zobowiązanie została wydana w roku 2009, co oznacza że zawiera wadę kwalifikowaną.

Ponadto organy niewłaściwie zastosowały przepis art. 89 ust 3 ustawy o ochronie przyrody albowiem przepis ten zakłada, że kłoda nie istnieje w trakcie oględzin (została usunięta np. przez wycinającego, celem uniemożliwienia zbadania obwodu na wysokości 130 cm) ale nie jest remedium na absolutnie niespotykany brak kompetencji urzędników prowadzących czynności w ramach postępowania. Oczywistym jest, że jeżeli celem oględzin jest ustalenie kary za wycinkę, to przede wszystkim ustala się elementy od których zależy jej wysokość. Skarżąca ma prawo do prawdziwych ustaleń faktycznych. Jeżeli nie jest to możliwe na skutek okoliczności, za które wyłączną odpowiedzialność ponosi organ, rzeczą organu jest umorzyć postępowanie albowiem nie jest on w stanie ustalić stanu faktycznego, a w konsekwencji wydać decyzji. Nie chodzi więc o brak kłody w chwili orzekania, a w chwili dokonywania czynności procesowej.

Skarżąca zakwestionowała prawidłowość przeprowadzenia postępowania dowodowego przez SKO. Nie wiadomo bowiem czy organ l instancji składał w sprawie wyjaśnienia w charakterze strony, czy może był przesłuchiwany w charakterze świadka. Jedyne co może wyjaśnić organ l instancji musi się znaleźć w treści uzasadnienia. Po podpisaniu decyzji organ l instancji traci możliwość wyjaśniania swojego stanowiska w jakikolwiek sposób. A wskazanie Sądu winno być rozumiane w taki sposób jak wynika to z art. 136 kpa. A zatem można było albo przeprowadzić uzupełniający dowód z przesłuchania pracownika organu l instancji albo z opinii biegłego, ale nie żądać wyjaśnień i czynić na podstawie tych wyjaśnień ustalenia faktyczne. Narusza to zasadę dwuinstancyjności.

Skarżąca zwróciła uwagę, że NSA zmienił uzasadnienie i w konsekwencji również wytyczne dokonane przez Sąd l instancji. Skoro NSA stanął na stanowisku, że Sąd l instancji błędnie dokonał oceny postępowania pod kątem naruszenia art. 10 k.p.a. i stwierdził, że przecież strona będzie brała udział we wszystkich czynnościach SKO to, zdaniem skarżącej zakładał, że SKO będzie prowadziło jakieś postępowanie dowodowe w oparciu o dowody znane ustawie w przedmiocie ustaleń faktycznych. Nie sposób przyjąć, iż NSA chodziło o odebranie w pozaprocesowym trybie wyjaśnień od organu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Organ wskazał, że nie podziela zarzutu dotyczącego przedawnienia przedmiotowej administracyjnej kary pieniężnej. Zasady przedawnienia

administracyjnej kary pieniężnej zostały określone w przepisach szczególnych t.j. art.

89 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009 r. nr 151, póz. 1220), zgodnie z którym kary nie uiszcza się po upływie 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin jej wniesienia. W świetle powołanego przepisu przedawnienie obowiązku uiszczenia kary będzie znajdowało zastosowanie w tych wszystkich przypadkach, gdy wysokość kary za usunięcie drzew lub krzewów została ustalona w ostatecznej decyzji, ale mimo to nie została uiszczona. Tymczasem w przedmiotowej sprawie nie doszło do ustatecznienia się decyzji administracyjnej określającej obowiązek uiszczenia kary pieniężnej, a to z uwagi na fakt, że decyzje organu l instancji były uchylane przez organ II instancji. Dopiero po wydaniu decyzji z 27 lipca 2012 r. rozpoczął biec termin, o którym mowa w art. 89 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody.

Kolegium nie podzieliło również zarzutu naruszenia art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody i w tym zakresie podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Za bezzasadny organ uznał zarzut dotyczący dokonania ustaleń faktycznych na podstawie środków dowodowych nieznanych ustawie. Ustalenia, których dokonywało Kolegium, w szczególności wezwanie inspektor B.K. do złożenia wyjaśnień na podstawie art. 50 § 1 k.p.a. nie było pozyskaniem nowego dowodu w sprawie, lecz zmierzało do udzielenia wyjaśnień dotyczących poczynionych już uprzednio przez organy administracyjne ustaleń, w szczególności dotyczących okoliczności sporządzania protokołów z 12, 18 i 25 lipca 2005 r. z uwagi na wątpliwości, jakie w tym zakresie powziął organ II instancji. Osoba wezwana do złożenia wyjaśnień, to była osoba uczestnicząca osobiście w dokonywanych czynnościach w organie l instancji i będąca na miejscu oględzin. Art. 50 § 1 k.p.a. nie zawiera ograniczeń podmiotowych jeśli chodzi o krąg osób, które mogą być wzywane w tym trybie. Zastosowaniu tego przepisu nie sprzeciwia się art. 136 k.p.a., który mówi o uzupełnieniu dowodów i materiałów w sprawie. Nie stoi na przeszkodzie zastosowanemu środkowi także art. 75 § 1 k.p.a., zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Katalog dowodów w sprawie nie został zatem określony enumeratywnie. Strony przed wydaniem decyzji miały prawo zapoznania się z aktami sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Stosownie do art» 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., póz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Mając jednak na uwadze fakt uprzedniego wydania w przedmiotowej sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2012 r. , sygn.. akt II OSK 2091/10, którym oddalona została skarga kasacyjna od wyroku WSA w Krakowie z 10 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 394/10 należy wskazać, ze przy ponownym rozpoznawaniu sprawy jej granice przedmiotowe o jakich mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a podlegają zawężeniu ze względu na regulacje zawarte w art. 190 i 153 p.p.s.a. Stosownie bowiem do normy z art. 190 ustawy p.p.s.a. zdanie pierwsze sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawa materialnego i procedury oraz sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, a pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy zostało uznane za błędne. Natomiast stosownie do art. 153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania były przedmiotom zaskarżenia. Należy podkreślić, że unormowanie z art. 153 p.p.s.a. stanowi "gwarant spójności działania systemu władzy państwowej, zapewniając realność konstytucyjnej zasady sądowej kontroli działalności administracji publicznej" (wyrok NSA z 8. 01. 2010 r. sygn. akt II FSK 1365/08, Lex 558897). W konsekwencji dyspozycja z art. 153 p.p.s.a wyznacza obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący zarówno na organie administracji publicznej jak i sądzie. Naruszenie przez organ administracji publicznej normy z art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi do sądu administracyjnego powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Obowiązek, o którym mowa w art. 153 p.p.s.a może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie (wyrok WSA w Kielcach

14. 01. 2010 r. sygn. akt l SA/Ke 524/09, Lex 559454).

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy należy już na wstępie wskazać, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 27 lipca 2012 r. podlega uchyleniu z powodu naruszenia przez organ ponownie rozpoznający sprawę normy art. 153 ustawy p.p.s.a., a w efekcie także przez naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a. , zgodnie z którym sąd uwzględniając skargę lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a ); inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie oba ww. wyroki tj. wyrok NSA z 24 stycznia 2012 r. , a także wyrok WSA w Krakowie z 10 czerwca 2010 r. należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie przesądzona została kwestia nieprawidłowości kasatoryjnej decyzji SKO w K. z 3 lutego 2010 r. znak [...] , którą uchylono decyzję Prezydenta z Miasta K. z 21 sierpnia 2009 r., którą organ l instancji wymierzył J.J. karę pieniężną w kwocie 750.070,21 zł za

usunięcie bez wymaganego zezwolenia 22 sztuk drzew (12 sztuk sosen, 5 sztuk dębów, 2 sztuki robinii, 1 sztuka jarząba, 1 sztuka klonu, 1 sztuka jesionu) z terenu nieruchomości (działka nr ew. 4/1) położnej w K. przy ul. [...] - ze względu na niezasadne zastosowanie art. 138 § 2 kpa. Zarówno Sąd ł jak i II instancji uznały bowiem, że organ odwoławczy wydał w dniu 3 . 02. 2010 decyzję kasatoryjną przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia Prezydentowi M. K. jakkolwiek konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowanie wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, nie doszło także do rażącego naruszenia przepisów postępowania. W konsekwencji sądy obu instancji - mając także na uwadze zasadę szybkości -wskazały na pierwszeństwo zastosowania przez organ odwoławczy normy z art. 136 kpa, zgodnie z którą organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzje.

Powyższy zaś pogląd prowadzi do wniosku, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpoznając sprawę powinno zająć się kwestią

prawidłowego skompletowania całości brakującego materiału dowodowego •

pozwalającego zgodnie z prawem nałożyć administracyjna karę pieniężną za usunięcie drzew z ww. terenu dz. nr [...] przy ul. [...] w K. bez wymaganego zezwolenia. Należy podkreślić, że zarówno NSA jak i WSA wskazały, zgromadzony w sprawie materiał jakkolwiek w znacznej części zgromadzony nie jest jednak kompletny i wymaga uzupełnienia o brakujące elementy tak aby rozstrzygnięcie w kwestii administracyjnej kary za usunięcie drzew bez wymaganego pozwolenia odpowiadało prawu. W szczególności w wyrokach NSA i WSA wskazano, iż nie wszystkie istotne kwestie zostały wyjaśnione w zakresie wykazania czy wszystkie drzewa, które organ l instancji uznał za usunięte bez wymaganego zezwolenia faktycznie nie były zezwoleniem na ich wycięcie. Obowiązkiem organu odwoławczego było zatem, - przy ponownym prowadzeniu sprawy - uzupełnienie brakujących dowodów celem wyjaśnienia w szczególności czy jakieś z drzew, za które organ wymierzył administracyjną karę nie było objęte zezwoleniem, które J.J. uzyskała na usunięcie 116 drzew z przedmiotowej nieruchomości, co stanowiło o konieczności uzupełnienia zebranego przez organ l instancji materiału dowodowego stosownie do art. 7 i 77 § kpa przez przeprowadzenie postępowania

w granicach wyznaczonych przez art. 136 kpa, w tym także zanalizowania i oceny już zebranego materiału dowodowego (m. in. zdjęciowego) z uwzględnieniem jednak wykładni i ocen prawnych oraz wskazań co do dalszego postępowania zawartych w ww. wyrokach.

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy należy wskazać, że w ocenie Sądu zaskarżona decyzja SKO w K. z 27 lipca 2012 r. podlega uchyleniu z powodu naruszenia przez Kolegium przy ponownym rozpoznaniu sprawy normy z art. 153 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika bowiem, że SKO w K. nie przeprowadziło prawidłowo postępowania w trybie art. 136 kpa. W szczególności budzi wątpliwości ograniczenie postępowania w tym zakresie do wezwania pismem z 27 czerwca 2012 r. Prezydenta Miasta K. "do złożenia wyjaśnień poprzez udzielenie informacji w jaki sposób organ l instancji ustalił ilość drzew usuniętych, ich rodzaj, wiek oraz fakt, iż żadne z nich nie było objęte zezwoleniem w decyzji o sygn.: [...] Należy podkreślić "wyjaśnienia organu l instancji" niezależnie od wątpliwości co do ich charakteru procesowego w ocenie Sądu nie mogły stanowić dowodu wystarczającego dla wyjaśnienia istniejących w sprawie wątpliwości. Należy się w tym względzie zgodzić z zarzutem skargi, iż prawidłowo prowadzone postępowanie uzupełniające (art. 136 kpa) oznacza prowadzenie postępowania dowodowego przez sam organ odwoławczy względnie zlecenie przeprowadzenia tego postępowania przez organ l instancji. Natomiast jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych oraz uzasadnienia skarżonej decyzji organ odwoławczy poprzestał na wyjaśnieniach przekazanych w piśmie Prezydenta M. K. z 11 lipca 2012 r. oraz informacjach pozyskanych " z wyjaśnień inspektor B.K. - prowadzącej niniejsze postępowanie w organie l Instancji-dotyczących metody obliczenia kary pieniężnej. Z rozmowy przeprowadzonej z inspektor B.K. w dniu 20 . 07. 2013 r. sporządzona została notatka służbowa, przedłożona do akt administracyjnych sprawy. Odnośnie tak prowadzonego postępowania uzupełniającego należy zauważyć, że budzi ono wątpliwości ze względów procesowych. Nadto należy wskazać, że informacje zawarte w piśmie z 11 lipca 2012 r. dotyczące weryfikacji ilości i rodzaju oraz wieku drzew usuniętych z działki nr [...] bez wymaganego zezwolenia wraz załączonymi do nich dokumentami w postaci m. in mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500 z naniesionymi drzewami (objętymi zezwoleniem) oraz wykazem drzew wytypowanych do usunięcia z działki nr [...] przy ul. [...] w K nie są wystarczające. Przede wszystkim brak protokołów lub innych dokumentów urzędowych wskazujących na dokonane kluczowych dla wyjaśnienia sprawy ustaleń w zakresie drzew nieobjętych zezwoleniem. Brak także skonkretyzowanych danych kio i kiedy dokonywał wskazanych w piśmie ustaleń. Nie można uznać, że wystarczające wyjaśnień złożonych pismem organu l instancji z 12 czerwca 2012 r. , w którym poinformowano SKO, iż " kontroli i pomiarów dokonali inspektorzy Wydziału Kształtowania Środowiska, posiadający wieloletnie doświadczenia i specjalistyczne wykształcenie kierunkowe". W tym zakresie należy zważyć na potrzebę dopuszczenia, zgodnie z treścią art. 75 kpa wszystkiego co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem (dokumentów, zeznań świadków, opinii biegłych). Nie można przyjąć, że z treści wyroków wydanych w niniejszej sprawie wynikają jakiekolwiek ograniczenia co do pozyskania informacji od biegłych, o ile zajdzie potrzeba pozyskania takich wiadomości specjalistycznych.

Nadto należy podkreślić, że w ramach prowadzonego ponownie postępowania Kolegium nie zweryfikowało prawidłowo sposobu w jaki organ l instancji obliczył przedmiotową karę pieniężną. Zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy z 16. 04. 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. nr 627) opłatę za usunięcie drzew ustala się na podstawie stawki zależnej od obwodu pnia oraz rodzaju i gatunku drzewa. Przy czym obwód pnia mierzy się na wysokości 130 cm (art. 85 ust. 2). Zgodnie z art. 89 ust. 1 i 3 administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 (tj. za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia) ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4-6 (ust. 1) Jeżeli ustalenie obwodu zniszczonego lub usuniętego drzewa jest niemożliwe, z powodu braku kłody, obwód do wyliczenia administracyjnej kary, ustala się przyjmując najmniejszy promień pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10%. (ust. 3). Zważywszy na budzący wątpliwości i niepełny materiał dowodowy, w tym nie końca wyjaśnioną kwestie czy usunięte bez zezwolenia drzewa miały pozostawione kłody, a także wyjaśnienia dotyczące sposobu obliczenia kary złożone przez inspektor B.K. która wskazuje, iż "ustalone w toku wizji lokalnej obwody pni były pomniejszone o 10% zgodnie z przepisami wskazanymi w uzasadnieniu" oraz uzasadnienie decyzji l instancji, w którym w formie tabeli przedstawione zostało wyliczenie kary pieniężnej za każde z 22 drzew usuniętych z terenu dz. nr 4/1 bez wymaganego zezwolenia należy zauważyć, że zawarte w decyzji organu l instancji obliczenia nie zostały dokonane w zgodzie z cyt. przepisami art. 89 ust. 3 w zw. z art. 85 ustawy. Z niewyjaśnionych powodów organ l instancji nie obliczał obwodu pnia z uwzględnieniem najmniejszego promienia pnia, a z załączonej do uzasadnienia tabeli z obliczeniem kary pieniężnej dla każdego z 22 drzew usuniętych bez zezwolenia oraz z fragmentarycznych ustaleń poczynionych w protokołach oględzin 12 i 18 lipca 2005 r. wynika, że obliczenie kary dokonano z naruszeniem obowiązujących przepisów (tj. obwody pni drzewa ustalono wprost, a nie w oparciu o najmniejszy promień pnia). Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenie prawa procesowego poprzez naruszenie przepisów postępowania a to: art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa oraz prawa materialnego, poprzez niezastosowanie art. 89 ust. 3 ustawy i błędną wykładnię art. 85 ust.1 i 2 cyt. ustawy, co miało wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut przedawnienia wydania decyzji wymierzającej administracyjną karę pieniężną gdyż przepisy ustawy z 16. 04. 2004 r. o chronię przyrody dotyczące wymiaru kar pieniężnych za usunięcie drzew bez wymaganego pozwolenia zawierają własne uregulowania stanowiące zamknięty system zarówno co do wysokości kary oraz ewentualnych ujemnych przesłanek dla jej wymiaru. Nadto należy wskazać, ze administracyjna kara pieniężna za usunięcie,, drzew bez zezwolenia nie stanowi przedmiotu objętego regulacją ustawy z 29. 01. 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr. 8, póz.,. 60 ze zm.)

W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w l punkcie sentencji.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. określono w punkcie II sentencji, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.

O kosztach orzeczono w punkcie III sentencji na podstawie art. 200 p.p.s.a.