Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2483/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 189
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit a, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wąsikowska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Jastrzębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi Z. T. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 27 września 2022 r. nr DKO-WPUB-420/49/2018/kk w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od organu Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego Z. T. kwotę 5117 (pięć tysięcy sto siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 27 września 2022 r. nr DKO-WPUB-420/49/2018/kk Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: organ, organ odwoławczy, organ II instancji), po rozpatrzeniu odwołania Z. T. prowadzącego działalność gospodarczą pn. Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe [...] od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2017 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i wymierzył Z. T. administracyjną karę pieniężną w wysokości 50.000 złotych za przetwarzanie odpadów w zakresie odzysku niezgodnie z posiadanym zezwoleniem udzielonym decyzją Starosty [...] z [...] lipca 2008 r. znak: [...], ze zmianami, stwierdzone w dniach 27.08.2014 r., 04.09.2014 r., 16.09.2014 r., 25.09.2014 r., 13.10.2015 r., 16.10.2015r., 20.10.2015 r., 24.05.2016 r., 31.05.2016 r. i 06.06.2016 r.

Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, dalej: [...] WIOŚ decyzją z [...] grudnia 2016 r. wymierzył administracyjną karę pieniężną za przetwarzanie odpadów niezgodnie z posiadanym zezwoleniem.

Na powyższe rozstrzygnięcie wniesione zostało odwołanie.

Organ odwoławczy wydał powołaną na wstępie decyzję, wskazując że w toku postępowania odwoławczego ustalono, że strona skarżąca prowadziła działalność na terenie laguny osadowej w [...] na podstawie decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2008 r., nr [...], ze zmianami, udzielającej pozwolenia na wytwarzanie odpadów oraz zezwolenia na prowadzenie odzysku odpadów i że naruszała warunki wynikające z tego pozwolenia w datach: 27.08.2014 r., 04.09.2014 r., 16.09.2014 r., 25.09.2014 r., 13.10.2015 r., 16.10.2015r., 20.10.2015 r., 24.05.2016 r., 31.05.2016 r. i 06.06.2016 r. Organy obydwu instancji szczegółowo opisały na czym polegały stwierdzone naruszenia.

Jednocześnie organ zaznaczył, że decyzja Starosty z [...] lipca 2008 r. wygasła w dniu 23 stycznia 2016 r.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Z. T. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając ją w całości, zarzucając naruszenie:

1. art. 199 ustawy o odpadach poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w wymierzeniu kary w wysokości niewspółmiernie wysokiej i surowej, przy jednoczesnym pominięciu przy jej wymierzaniu faktu uprzedniego ukarania przez sąd powszechny za to przewinienie;

2. art. 76 §1 k.p.a. poprzez pominięcie dokumentu urzędowego oraz tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone - wyroku SR w [...] z dnia [...].07.2017 r. w sprawie [...], a w konsekwencji oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym,

3. obrazę przepisów postępowania, tj. art. 189f k.p.a. poprzez jego niezastosowanie zastosowanie wyrażające się w nieodstąpieniu od wymierzenia kary pomimo istnienia materialne prawnych przesłanek oraz przy jednoczesnym pominięciu okoliczności przemawiających za jego odstąpieniem, a to uprzednim ukaraniem strony za ww. uchybienie,

Podnosząc powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu zakończenia postępowania karnego.

Ponadto wniesiono o przeprowadzenie dowodów z załączonych do skargi dokumentów, wstrzymanie wykonanie zaskarżonej decyzji, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie przedmiotowej skargi na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w skarżonej decyzji brak jest wskazania rozmiaru naruszeń oraz sposobu oddziaływania na środowisko, które uzasadniałoby wymierzenie kary w takim rozmiarze. Jest to o tyle istotne, że podstawą wymiaru kary w przedmiotowym postępowaniu było stwierdzenie dwukrotnych przekroczeń możliwości technologicznych laguny, tj.: w 2014 r. przekroczenie o 92%, - w 2015 r. przekroczenie o 26%. Nadto organy nie wykazały, aby przekroczenia te doprowadziły do negatywnego oddziaływania i degradacji środowiska. Twierdzenie organu odwoławczego, że wprowadzenie do gleby osadów ściekowych obarczone jest szeregiem zagrożeń i może wiązać się ze znacznym wzrostem zawartości zanieczyszczeń w glebach, jest nieuprawnione, skoro w toku postępowania nie przeprowadzono żadnych badań, które do stawiania takich tez mogłyby uprawniać.

Nadto, zdaniem Skarżącego, mylnie przy ocenie braku przesłanek do odstąpienia od wymierzenia kary przyjął organ II instancji, iż strona nie była prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe lub prawomocnie skazana za wymienione w tym przepisie przestępstwa. Wyrokiem Sądu Rejonowego w [...], [...] z [...] lipca 2017 r. w sprawie [...] częściowo uniewinniono stronę za gospodarowanie osadami na lagunie osadowej w [...], a skazano za wykroczenie dot. prowadzenia ewidencji odpadów wytarzanych i przetwarzanych na lagunie osadowej w [...] w sposób niezgodny ze stanem faktycznym. Organy obu instancji pominęły przy wydawaniu skarżonego rozstrzygnięcia istotny dowód, jakim jest dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Tym samym organy obu instancji procedowały na niepełnym i niekompletnym materiale dowodowym, co mogło mieć i zdaniem skarżącego miało wpływ na treść i charakter skarżonej decyzji.

Wskazano także, że analiza skarżonej decyzji nie pozwala na ustalenie, czym kierował się organ ją wydający przy ustaleniu kary na orzeczonym poziomie. Przede wszystkim brak jest określenia i odniesienia się do przesłanek, o których mowa w art. 199 ustawy o odpadach, a które determinują wysokość wymierzonej kary.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja została wydana bez rozważenia okoliczności wynikającej z regulacji zawartej w art. 189g ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.), zwaną dalej: k.p.a.

Przedmiotem kontrolowanego przez Sąd postępowania administracyjnego, było wymierzenie Skarżącemu, w oparciu o art. 194 ust. 5 (organy w decyzjach podały art. 194 ust. 4, jednak Sąd przyjął że był to błąd pisarski) ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022 r. poz. 699, ze zm.), administracyjnej kary pieniężnej za przetwarzanie odpadów w zakresie odzysku niezgodnie z posiadanym zezwoleniem udzielonym decyzją Starosty [...] z [...] lipca 2008 r. znak: [...], ze zmianami, stwierdzone w dniach 27.08.2014 r., 04.09.2014 r., 16.09.2014 r., 25.09.2014 r., 13.10.2015 r., 16.10.2015r., 20.10.2015 r., 24.05.2016 r., 31.05.2016 r. i 06.06.2016 r.

Przypomnieć zatem trzeba, że stosownie do brzmienia art. 194.ust. 5 ustawy o odpadach administracyjną karę pieniężną wymierza się za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem, o którym mowa w art. 41. Kara wynosi nie mniej niż 1000 zł i nie może przekroczyć 1000000 zł.

W pierwszej kolejności należy zważyć, iż organ wymierzył karę za niezgodności mające miejsce również w dniach 24 maja 2016 r., 31 maja 2016 r. oraz 6 czerwca 2016 r. Jednocześnie jednak, Sądowi jest wiadome z urzędu, że temu samemu podmiotowi organ wymierzył karę za zbieranie bądź przetwarzanie odpadów bez zezwolenia za okres następujący po dniu 23 stycznia 2016 r., a to dlatego że organ uznał, iż w związku z wejściem w życie w dniu 23 stycznia 2013 r. ustawy o odpadach z 14 grudnia 2012 r., dotychczas posiadane przez stronę pozwolenie na wytwarzanie i prowadzenie odzysku odpadów, wygasło z dniem 23 stycznia 2016 r. Zauważyć zatem należy, że organ nałożył na ten sam podmiot karę dwukrotnie za ten sam okres, tj. czas następujący po 23 stycznia 2016 r. Raz decyzją obecnie kontrolowaną za prowadzenie działalności niezgodnie z zezwoleniem, a w postepowaniu zakończonym decyzją Nr [...] za prowadzenie działalności bez zezwolenia.

Ponownie rozpatrując sprawę organ winien wyjaśnić czy wymierzenie kary za okres po 23 stycznia 2016 r. zarówno za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem oraz bez zezwolenia, jest prawidłowe.

Niezależnie od powyższego, rozstrzygając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze, że zgodnie z regulacją zawartą w art. 202 ustawy o odpadach, w sprawach dotyczących administracyjnych kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska.

Na gruncie analogicznie brzmiącego przepisu art. 281 ustawy Prawo ochrony środowiska, NSA sformułował wykładnię dotyczącą pojęcia "odpowiedniego stosowania przepisów Ordynacji podatkowej", którą zdaniem Sądu można z powodzeniem odnieść do administracyjnych kar pieniężnych, wydawanych na podstawie art. 194 ustawy o odpadach, albowiem mechanizm wymierzenia tych kar jest analogiczny.

W świetle wykładni przedstawionej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 października 2017 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 247/16 (dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) do administracyjnych kar pieniężnych, nie znajduje zastosowania art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, określający terminy przedawnienia dopuszczalności wydania decyzji, ustalającej zobowiązanie podatkowe. Brak jest bowiem możliwości przełożenia pojęcia obowiązku podatkowego na grunt regulacji dotyczących administracyjnych kar pieniężnych wydawanych w oparciu o art. 194 w związku z art. 198 i 199 u.o. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, norma z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej nie może być zastosowana ani wprost ani z uwzględnieniem modyfikacji, w sprawach dotyczących administracyjnych kar pieniężnych nakładanych na gruncie ustawy p.o.ś.

Ordynacja podatkowa reguluje kwestię przedawnienia w przepisach art. 68 -71, przy czym o ile ogólny termin przedawnienia zobowiązań podatkowych, bez względu na sposób ich powstania, normuje art. 70, to art. 68 wprowadza ograniczenie terminu do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe (w stosunku do którego dopiero po skutecznym doręczeniu takiej decyzji zacznie biec termin przedawnienia, o jakim mowa w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej). Powyższe rozróżnienie na termin przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz termin przedawnienia prawa do ustalenia zobowiązania ma związek ze zdefiniowanym w art. 21 § 1 Ordynacji podatkowej sposobem powstawania zobowiązań podatkowych – co może nastąpić z mocy prawa, z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 1), bądź na skutek doręczenia decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 2).

Jak wyjaśnił NSA, w pierwszym przypadku zobowiązanie powstaje z mocy ustawy, gdy nastąpi zdarzenie, z którym ustawa ta łączy powstanie zobowiązania podatkowego, bez konieczności wykonania jakichkolwiek czynności dodatkowych przez podatnika czy też organ podatkowy. Zdarzeniem tym jest np. osiągnięcie dochodu, przychodu, czy też dokonanie obrotu. Jest to więc stan faktyczny, który musi wystąpić, aby mogło powstać zobowiązanie. Wydana w tym przypadku decyzja ma charakter deklaratoryjny, ponieważ określa się w niej wysokość zobowiązania, które już powstało wcześniej, z mocy prawa (por. L. Etel w: C. Kosikowski, L.Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2007 r., s. 186).

W przypadku zobowiązania, które powstaje w wyniku działania organu podatkowego, istnieje ono od dnia doręczenia decyzji ustalającej to zobowiązanie. Oczywiście również w tym przypadku musi zaistnieć ustawowy obowiązek podatkowy i określona prawem możliwość powstania zobowiązania, żeby jednak zobowiązanie faktycznie powstało, ponieważ musi nastąpić doręczenie decyzji ustalającej jego wysokość. Decyzja ustalająca (wymiarowa) ma charakter konstytutywny z uwagi na to, że tworzy nowy stosunek prawny. Jej doręczenie skutkuje powstaniem nowego zobowiązania podatkowego (por. L. Etel, w: C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2011, s. 243-244).

Zgodnie z treścią art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie trzech lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Przepis ten stanowi więc, że termin do wydania decyzji kształtującej biegnie od momentu powstania obowiązku podatkowego, którym zgodnie z art. 4 Ordynacji podatkowej, jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. Tak rozumiany obowiązek podatkowy ulega konkretyzacji, tj. przekształca się dopiero w zobowiązanie podatkowe, czyli w jeden ze sposobów wskazanych w art. 21 § 1 Ordynacji podatkowej, a więc z mocy prawa lub w drodze doręczenia decyzji właściwego organu.

Oznacza to, że w sprawie dotyczącej administracyjnych kar pieniężnych wymierzanych w trybie art. 288 p.o.ś., nie ma zastosowania art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ w przypadkach, w których ten przepis znajduje zastosowanie musi istnieć wcześniej obowiązek podatkowy określony w ustawie, który ciąży na podatniku, zaś zobowiązanie podatkowe powstaje dopiero z dniem prawidłowego doręczenia wydanej przez organ podatkowy decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania (decyzji wymiarowej).

NSA wyjaśnił, że w doktrynie prawa podatkowego podkreśla się, że w przypadku zobowiązań podatkowych powstałych z dniem doręczenia decyzji wymiarowej, o których mowa w art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, a więc do zobowiązań, do których odnosi się art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe powstaje w dwóch etapach. Pierwszy etap dotyczy istnienia abstrakcyjnego obowiązku do poniesienia ciężaru podatkowego. Od tego momentu można mówić o powstaniu stosunku prawnopodatkowego, określanego jako stosunek prawnopodatkowy pierwszego stopnia. Jego powstanie jest niezbędną przesłanką roszczenia podatkowego. W drugim etapie następuje konkretyzacja obowiązku podatkowego co prowadzi do przekształcenia stosunku prawnopodatkowego pierwszego stopnia w stosunek prawnopodatkowy drugiego stopnia i powstania zobowiązania podatkowego z chwilą doręczenia decyzji wymiarowej, o czym stanowi art. 21 § 1 pkt 2 o.p. (por. A. Nita, Stosunek prawnopodatkowy. Obowiązek i zobowiązanie podatkowe, Zakamycze 1999, s. 56-57).

Stosunek prawnopodatkowy powstaje przed wydaniem decyzji wymiarowej. W przypadku decyzji wymiarowej dochodzi w ten sposób do przekształcenia obowiązku podatkowego w zobowiązanie podatkowe. Nie ulega zatem wątpliwości, że stosunek prawnopodatkowy powstaje przed wydaniem decyzji. Decyzja wymiarowa jest aktem późniejszym i wtórnym w stosunku do powstania zobowiązania (właściwie obowiązku podatkowego), a więc nie może go tworzyć (por. H. Dzwonkowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. 5, Warszawa 2014, Legalis).

W ocenie NSA wydana w sprawie decyzja w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest decyzją kształtującą stosunek administracyjnoprawny, a zatem posiada charakter konstytutywny (ustalający). Jednocześnie jest decyzją całkowicie odmienną niż decyzja wymiarowa, która jest konkretyzacją istniejącego wcześniej stosunku prawnego. Po stronie skarżącego nie powstała przed wydaniem decyzji w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej żadna skonkretyzowana powinność zapłaty tej kary. Do momentu wydania takiej decyzji na stronie w ogóle nie ciążył żaden, nawet abstrakcyjny i ogólny ustawowy obowiązek zapłaty kary pieniężnej, co wynika z samej natury sankcji administracyjnej i jest zasadniczą okolicznością różniącą zobowiązanie z tytułu kary pieniężnej od zobowiązania podatkowego. Przesądza to o niemożności zastosowania w odniesieniu do decyzji nakładającej administracyjną karę pieniężną normy z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak jest możliwości przełożenia pojęcia obowiązku podatkowego na grunt regulacji dotyczących administracyjnych kar pieniężnych wydawanych na podstawie art. 298 ust. 1 pkt 2, art. 305 i art. 305a ust. 1 pkt 2 i ust. 2 p.o.ś.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie, stanowisko to należy również odnieść do administracyjnych kar pieniężnych wymierzanych w oparciu o art. 194 ust. 4 ustawy o odpadach. Nie można w przypadku administracyjnych kar pieniężnych ustalić istnienia jakiegokolwiek obowiązku ich zapłaty w związku z dokonaniem naruszenia, aż do czasu ustalenia tego obowiązku w decyzji przez właściwy organ. Obowiązek taki nie wynika z żadnego przepisu ustawowego. Powyższe oznacza, że podobnie jak brak jest możliwości przełożenia pojęcia obowiązku podatkowego na grunt regulacji dotyczących administracyjnych kar pieniężnych wydawanych na podstawie art. 298 ust. 1 pkt 2, art. 305 i art. 305a ust. 1 pkt 2 i ust. 2 p.o.ś., tak brak jest takiej możliwości jeżeli chodzi o kary wydawane w trybie art. 194, w związku z 198 i 199 ustawy o odpadach.

Analogiczne stanowisko co do braku możliwości stosowania art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej do administracyjnych kar pieniężnych z uwagi na nieistnienie, przed wydaniem decyzji w tym przedmiocie, obowiązku podatkowego, który taka decyzja miałaby konkretyzować, jest ugruntowane w orzecznictwie NSA w sprawach o wymierzenie administracyjnych kar pieniężnych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 2094 t.j.). I tak w wyroku NSA z 7 grudnia 2021 r., sygn. akt II GSK 542/20, publ. CBOSA, wskazano: "Po stronie urządzającego gry hazardowe, nie powstaje przed wydaniem decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej żadna skonkretyzowana powinność zapłaty tej kary. Do momentu wydania takiej decyzji na stronie nie ciąży żaden, nawet abstrakcyjny i ogólny obowiązek prawny zapłaty kary – co wynika z samej natury sankcji administracyjnej i jest zasadniczą okolicznością odróżniającą zobowiązanie z tytułu kary pieniężnej od zobowiązania podatkowego. Ta okoliczność przesądza o niemożności zastosowania w odniesieniu do decyzji nakładającej karę pieniężną na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych instytucji przedawnienia prawa do wydania decyzji z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej (por. np. wyroki NSA z dnia: 5 października 2021 r., sygn. akt II GSK 1249/21; 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 1017/20 i II GSK 1018/20; 4 marca 2020 r., sygn. akt II GSK 53/20; 26 października 2016 r., sygn. akt II GSK 1479/16; 8 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 3533/17; 12 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 4299/16; publ. CBOSA).".

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, przyjął zatem, że w sytuacji, w której do administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 194 ust. 4 ustawy o odpadach, nie znajdzie zastosowania art. 68 § 1 O.p., regulujący kwestię przedawnienia dopuszczalności ustalenia zobowiązania podatkowego, to do przedawnienia takiej kary stosuje się przepisy k.p.a., regulujące kwestię przedawnienia dopuszczalności wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej (o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej, vide art. 189g § 2 k.p.a.), w tym regulacje, dotyczące np. przerwania i zawieszenia biegu terminu przedawnienia zastosowanie (art. 189h k.p.a.).

I tak stosownie do brzmienia art. 189g § 1 k.p.a., administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa.

Natomiast w myśl art. 189h § 1 k.p.a. bieg terminu przedawnienia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej przerywa ogłoszenie upadłości strony. Po myśli art.189h § 4 k.p.a. natomiast bieg terminu przedawnienia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem:

1) wniesienia środka zaskarżenia od decyzji w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej do sądu administracyjnego albo sądu powszechnego, albo skargi kasacyjnej od prawomocnego orzeczenia w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej;

2) wniesienia żądania ustalenia przez sąd powszechny istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa;

3) doręczenia zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy odrębne przewidują możliwość zarządzenia zabezpieczenia.

Wśród przesłanek zawieszenia biegu przedawnienia przepis nie wymienia okoliczności w postaci wydania decyzji przez organ I instancji. Ustawodawca wiąże więc skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia dopiero z wniesieniem skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu II instancji. Należy uznać zatem, że wydanie i doręczenie decyzji przez organ I instancji nie wpływa na bieg terminu przedawnienia przez jego zawieszenie.

Takie też stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 listopada 2021 r. II GSK 1534/21, publ. CBOSA, stwierdzając że: "Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał również, że art. 189h k.p.a., który reguluje przerwanie i zawieszenie biegu terminu przedawnienia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, nie wymienia jako przyczyny przerwania biegu terminu wydania decyzji nieostatecznej. Stanowisko to potwierdza treść art. 189h § 4 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wniesienia środka zaskarżenia od decyzji w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej do sądu administracyjnego albo sądu powszechnego, albo skargi kasacyjnej od prawomocnego orzeczenia w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej. Zatem ustawodawca wiąże skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia dopiero z aktem wniesienia skargi do sądu administracyjnego, nie zaś z wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji, która nie jest decyzją ostateczną.".

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznanej sprawy, bezspornym jest, iż termin na wydanie decyzji w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej z tytułu deliktu, o którym mowa w art. 194 ust. 5 ustawy o odpadach, został dotrzymany przez organ I instancji. Organ ten wydał bowiem decyzję (nieostateczną) w dniu [...] grudnia 2016 r. Organ odwoławczy natomiast wydał decyzję w roku 2022. Z ustaleń organu odwoławczego (które zbieżne są co do zasady z ustaleniami organu I instancji), wynika że czyny za które wymierzono karę popełniono najpóźniej w roku 2016 r. O ile zatem nie doszło do przerwania biegu przedawnienia, stosownie do ww. przepisów, to wydanie decyzji przez organ II instancji nastąpiło już po upływie terminu przedawnienia i było zatem niedopuszczalne.

Ponownie rozpatrując sprawę, organ wyjaśni zatem czy doszło do przerwania biegu przedawnienia i w zależności od poczynionych ustaleń, wyda odpowiednie rozstrzygnięcie należycie je uzasadniając.

Niezależnie od powyższego, Sąd wskazuje, że w jego ocenie uzasadnienie dotyczące możliwości zastosowania w sprawie regulacji zawartej w art. 189f k.p.a., w szczególności dotyczącej okoliczności podniesionych na str. 10 uzasadnienia decyzji organu II instancji pkt 4 tiret 2 i 3 jest zbyt ogólnikowe. Na wypadek gdyby, na skutek ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdził, że bieg terminu przedawnienia został przerwany, winien okoliczności tu wskazane omówić bardziej szczegółowo.

Nie ma natomiast racji Skarżący twierdząc, że był już ukarany za ten sam czyn wyrokiem Sądu Rejonowego w [...], gdyż wyrok ten dotyczy innych niż gospodarowanie odpadami niezgodnie z zezwoleniem okoliczności. Uznanie Pana Z. T. za obwinionego nastąpiło bowiem w zakresie prowadzenia ewidencji niezgodnie ze stanem faktycznym.

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2022 poz. 329, zwanej dalej "p.p.s.a."), uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd zasądził od GIOŚ na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 5.117 zł, na którą składa się: 1) uiszczony wpis od skargi w kwocie 1.500,00, 2) wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącego, będącego adwokatem w kwocie 3.600 zł (§ 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów – t.j. Dz.U. z 2018, poz. 265) oraz opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.