Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1412/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 19 października 2023 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: sędzia NSA Zygmunt Zgierski sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 października 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 1756/21 w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 8 marca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę D. K. na decyzję Wojewody P. (Wojewoda) z [...] października 2021 r. w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynika sprawy tj. :

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako: k.p.a.) poprzez nieuwzględnienie skargi przez Sąd orzekający oraz nieuchylenie zaskarżonej decyzji pomimo ewidentnego naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy i polegało na naruszeniu ww. przepisów postępowania, tj.:

a) art. 7 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w efekcie nie podjęcie z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w szczególności nie ustalenie w jakim zakresie doszło do realizacji celu wywłaszczeniu tj. nie ustalenie jakie obiekty miały być zrealizowane na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot oraz, czy i kiedy je zrealizowano;

b) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w efekcie nie zebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Powyższe zaś sprowadza się do tego, iż organ ustalając, czy doszło do realizacji celu wywłaszczenia ograniczył się do analizy map archiwalnych z 1977 r i 1987 r. oraz zdjęć lotniczych, nie odniósł się natomiast w żaden sposób do, jak się wydaje, kluczowego dokumentu jakim jest niewątpliwie plan realizacyjny zagospodarowania sztucznego lodowiska w R. W konsekwencji powyższego organ poprzestał na lakonicznym sformułowaniu, że doszło do realizacji celu wywłaszczenia, nie ustalając jakie obiekty miały być zrealizowane na nieruchomościach, których zwrotu domaga się skarżąca oraz czy w ogóle doszło do ich realizacji, ewentualnie kiedy doszło do ich realizacji;

c) art. 80 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala uznać, iż doszło do realizacji celu wywłaszczenia, a nade wszystko swobodną i sprzeczną z zasadami logiki ocenę materiału dowodowego i wyprowadzenie wniosków z niego nie wynikających tj. uznanie, że skoro teren objęty wnioskiem o zwrot pozostawał w ogrodzeniu lodowiska to tym samym, został zrealizowany na nim cel wywłaszczenia, a także przyjęcie, iż doszło do realizacji celu wywłaszczenia na działce [...] w sytuacji, gdy nie zrealizowano nigdy infrastruktury parkingowej, pełnej wgłębień i wyrw "drogi" nieprzejezdnej dla większości pojazdów;

w konsekwencji zaś naruszenia ww. przepisów postępowania

II. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. art. 137 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na niezastosowaniu ww. przepisów w sytuacji, gdy nie doszło do realizacji celu wywłaszczenia (co najmniej na części działek objętych wnioskiem o zwrot) pomimo upływu terminów prawem przewidzianych,

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. art. 136 u.g.n. poprzez przyjęcie, że organ nie ma obowiązku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości w sytuacji, gdy nastąpiła zmiana przeznaczenie nieruchomości po realizacji pierwotnego celu wywłaszczenia

Na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 ustawy p.p.s.a. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów, a to z decyzji z [...] listopada 1977 r. wydanej przez Wojewódzką Dyrekcję Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w R. wraz z załącznikami zalegającej w aktach sprawy prowadzonej przez Starostę R., znak spraw: [...].

Ponadto na podstawie art. 185 § 1,188 oraz 203 pkt 1 ustawy p.p.s. a. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 8 marca 2022 r. wydanego w sprawie o sygnaturze akt: II SA/Rz 1756/21 w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniosła, że w uzasadnieniu decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu z [...] września 1979 r., nr [...] wskazano, iż wywłaszczenie następuje pod budowę lodowiska sztucznie zamrażanego, co wynika z decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny z [...] listopada 1977 r. nr [...] wydanej przez Wojewódzką Dyrekcję Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w R. Z kolei z umowy sprzedaży na rzecz Skarbu Państwa z [...] kwietnia 1979 r. Rep. A Nr [...] również wynika, że celem nabycia była budowa lodowiska sztucznie zamrażanego, o czym świadczą m.in. dokumenty okazane/przedłożone do umowy, a to m.in. ww. decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny. Zarówno w decyzji o wywłaszczeniu jak i umowie nabycia nieruchomości cel wywłaszczenia został określony w sposób ogólnikowy. Należałoby zatem sięgnąć do planu realizacyjnego, który cel wywłaszczenia uszczegóławia. Tymczasem tak Starosta, jak i Wojewoda na dowód realizacji celu wywłaszczenia odwołują się do zdjęć lotniczych oraz map archiwalnych z 1977 i 1987 r., a także decyzji Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami z [...] stycznia 1979 r. Organy administracji nie wyjaśniają jednak w żaden sposób, co też ich zdaniem w ramach celu wywłaszczenia zostało zrealizowane - jakie obiekty zostały wybudowane, gdzie (w której części działki objętej wnioskiem o zwrot) i kiedy. Koronnym argumentem na realizację inwestycji jest dla organów i WSA fakt, że w części teren, o którego zwrot ubiega się skarżąca, pozostawał w ogrodzeniu lodowiska. Skarżąca bynajmniej powyższego nie kwestionuje, czego potwierdzeniem jest protokół oględzin nieruchomości, ale należy zauważyć, że podstawowe znaczenie ma ustalenie, czy w ramach tego ogrodzenia w całości doszło do realizacji celu wywłaszczenia. W ocenie Skarżącej nie można stawiać znaku równości pomiędzy ogrodzeniem działek a realizacją celu wywłaszczenia.

Skarżąca wskazała, że nie kwestionuje stanowiska Sądu pierwszej instancji zgodnie z którym "W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwaliło się stanowisko, że w przypadku inwestycji złożonych, a do takich oprócz osiedli mieszkaniowych zaliczyć wypada obiekty służące uprawianiu sportu, rekreacji i wypoczynku, cel wywłaszczenia obejmować może nie tylko realizację inwestycji głównej, ale także wykonanie inwestycji towarzyszących, których istnienie umożliwia zakładane przy kreacji celu publicznego normalne funkcjonowanie i korzystanie z inwestycji głównej, czyli zgodnie z jej przeznaczeniem". Uważa jednak, że całościowe ustalenie celu inwestycji winno obejmować na podstawie dokumentów tak cel główny jak i towarzyszące.

Skarżąca wskazała, że za nieuprawnione uznać należy twierdzenie, że budowa sztucznego lodowiska – płyty oznacza, że cel wywłaszczenia został zrealizowany na nieruchomościach o których zwrot się ubiega. Podkreśliła, że nie doszło do szczegółowego ustalenia zakresu celu a następnie jego konfrontacji z rzeczywistym stanem prawnym. Wskazała, że cel ten możliwy był do ustalenia, bowiem również inni następcy prawni właścicieli wywłaszczonych pod teren lodowiska nieruchomości złożyli wnioski o ich zwrot, przy czym decyzje nie zostały jeszcze wydany. W aktach owych postępowań zalega, jak wyjaśniła Skarżąca, co najmniej część planu realizacyjnego będącego załącznikiem do decyzji z [...] listopada 1977 r. wydanej przez Wojewódzką Dyrekcję Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w R. W aktach tych znajduje się również załącznik graficzny do ww. decyzji. Z przywołanych dokumentów wynika, że obok płyty lodowiska na wywłaszczonych nieruchomościach posadowione miały zostać trybuny ziemne, budynek maszynowni, budynek socjalny, budynek kasy, osłony śmietnikowe. Projektowane były również drogi i chodniki, a nawet parkingi dla samochodów osobowych i autobusów. Rolą organów było ustalenie na podstawie przywołanych dokumentów w jakim zakresie cel wywłaszczenia został rzeczywiście zrealizowany.

Skarżąca dołączyła do skargi kasacyjnej decyzję z [...] listopada 1977 r. wraz z załącznikiem zalegającą w aktach sprawy prowadzonej przez Starostę znak [...] wyjaśniając, że ze względu na duży format załączników zdjęcia są fragmentaryczne.

Wskazała również, że jak wynika z akt postępowania przed organem II instancji, organ co najmniej próbował uzyskać ww. dokumenty. Skarżąca przypuszcza, że nie udało mu się ich uzyskać, bo inaczej powołałby się na nie w decyzji, a sama decyzja miałaby inny charakter. Wyjaśniła, że jej pełnomocnik uzyskał te dane już po wydaniu zaskarżonych decyzji, nie mógł się na nie powoływać wcześniej, a co istotniejsze to zadaniem organu było ich uzyskanie i poczynienie na ich podstawie odpowiednich ustaleń.

Podsumowując Skarżąca wskazała, że wydające w niniejszej sprawie decyzje organy oraz Sąd orzekający powołują się na mapy archiwalne z 1977 i 1987 r. oraz decyzję Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami z [...] stycznia 1979 r. i na tej podstawie przesądzają o realizacji celu wywłaszczenia, co w świetle przedstawionych wywodów uznać należy za niedopuszczalne. Uchybienie przepisom postępowania przywołanym na wstępie niniejszej skargi przełożyło się na nieustalenie celu wywłaszczenia, którego ustalenie jest podstawową przesłanką dla oceny, czy doszło do jego realizacji na całości wywłaszczonych działek, a w konsekwencji przełożyło się na odmowę zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.

Przed przystąpieniem do ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej przypomnieć należy istotę sprawy :

Wnioskiem z [...] czerwca 2019 r. Skarżąca wystąpiła o zwrot nieruchomości, oznaczonej w dacie wywłaszczenia, jako działki nr [...] i nr [...] wykazując następstwo prawne po byłej właścicielce i współwłaścicielce wskazanych działek.

Wniosek Skarżącej został uwzględniony przez organ pierwszej instancji w zakresie dotyczącym działki nr [...], powstałej z podziału działki nr [...], która z kolej powstała w wyniku podziału dawnej działki nr [...]. Podstawą faktyczną tego rozstrzygnięcia było ustalenie, że fragment ten nie był zagospodarowany urządzeniami sztucznego lodowiska, pozostawał poza jego terenem i nie był organizacyjnie z nim związany (stanowił fragment zieleni od strony ulicy W.).

Starosta R. (wyznaczony do rozpoznania sprawy postanowieniem Wojewody z [...] września 2019 r.) odmówił natomiast zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej część działek nr [...] o pow. 0,7775 ha, nr 411/3 o pow. 0,2459 ha, [...] o pow. 0,0339 ha objętych KW nr [...] stanowiących własność Gminy R. (pkt IV decyzji Starosty). Wojewoda zaskarżoną do WSA w Rzeszowie decyzją z [...] października 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżony odwołaniem Skarżącej punkt IV decyzji organu pierwszej instancji.

Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia organów obu instancji było ustalenie, iż przedmiotowe działki niezbędne były Skarbowi Państwa na budowę sztucznego lodowiska. W toku postępowania przed Starostą przeprowadzone zostały oględziny podczas których ustalono, że:

- część działki [...] stanowi teren drogi nieutwardzonej z fragmentami zieleni. W części północnej działka wchodzi w teren ogrodzony, porośnięty dziko rosnącą trawą (niezagospodarowany),

- część działki nr [...] stanowi teren niezagospodarowany, zarośnięty trawą, ogrodzony częściowo stałym ogrodzeniem byłego lodowiska,

- część działki nr [...] stanowi fragment terenu zieleni od ulicy W., przechodzący kolejno przez ogrodzenie dawnego lodowiska a. następnie przez fragment byłych kortów tenisowych.

Organy uznały, że zgodnie ze znajdującymi się w aktach sprawy: dokumentacją lotniczą z 1985 r. i 1997 r., mapami archiwalnymi z 1997 r. i 1987 r., decyzją Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami z [...] stycznia 1980 r. można bezsprzecznie ustalić, że działki będące przedmiotem wywłaszczenia zostały częściowo wykorzystane zgodnie z jego celem, a więc pod budowę zamrażanego sztucznego lodowiska (dotyczy to części działki nr [...] - w całości pozostawała w ogrodzeniu lodowiska, części działki nr [...] stanowiącej nieutwardzoną drogę dojazdową do obiektu lodowiska, część działki nr [...] usytuowaną na terenie ogrodzonego lodowiska). W ocenie Wojewody bezsporne było, iż teren ogrodzony wokół lodowiska był obszarem niezbędnym, umożliwiającym prawidłowe z niego korzystanie.

Odnosząc się do kwestii oceny obszaru niezbędnego do wykorzystania na realizację celu wywłaszczania Wojewoda nie znalazł podstaw do stwierdzenia iż teren ogrodzony mrożonego lodowiska jest obszarem zbyt dużym i niezagospodarowany w chwili obecnej teren, znajdujący się w granicach ogrodzenia, powinien zostać zwrócony. Wyjaśnił, że celem wywłaszczenia było lodowisko mrożone. Do prawidłowego funkcjonowania takiego obiektu oprócz infrastruktury technicznej towarzyszącej niezbędne są również obszary zielone ułatwiające do niego dostęp oraz wpływające na jego walory estetyczne.

Sąd pierwszej instancji oddalając skargę w podzielił ustalenia faktyczne oraz dokonaną przez organy ich ocenę prawną.

Podnosząc zarzut naruszenia art 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 k.p.a. Skarżąca zarzuca Sądowi niedostrzeżenie, że organy nie podjęły wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w tym tego jakie obiekty miały być zrealizowane na nieruchomości oraz nie odniosły się do kluczowego dowodu jaki jest plan realizacyjny.

Odnosząc się do powyższego zarzutu wyjaśnić należy, że zarówno z aktu notarialnego z [...] kwietnia 1979 r. jak i decyzji z [...] września 1979 r. na podstawie których poprzedniczki prawne Skarżącej utraciły odpowiednio prawo własności działki nr [...] oraz udział w prawie własności działki [...] wynika, że wywłaszczenie dokonywane było w związku z budową lodowiska sztucznego zamrażanego, którego plan realizacyjny zatwierdzony został decyzją Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Miejskich w R. z [...] listopada 1977 r. Decyzja ta przywołana została również w decyzji z Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami z [...] stycznia 1980 r. zgodnie z którą działki, w tym działki stanowiące własność i współwłasność poprzedniczek prawnych Skarżącej zostały oddane w Użytkowanie Miejskiemu Ośrodkowi Sportu i Rekreacji w R.

W sprawie nie było sporu ani co do tego, że działki, których zwrotu odmówiono Skarżącej znajdują się na terenie ogrodzonego lodowiska, ani co do zrealizowania płyty owego lodowiska.

Zarzuty Skarżącej objęte punktem I. 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej sprowadzają się w istocie do zarzucenia organom i Sądowi pierwszej instancji nieuwzględnienia planu realizacyjnego.

Zarzut ten w stanie faktycznym niniejszej sprawy jest niezasadny .

Rzeczywiście, organ pierwszej instancji zaniechał podjęcia czynności mających na celu pozyskanie do akt sprawy decyzji z [...] listopada 1977 r. zatwierdzającej plan realizacyjny lodowiska. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji Skarżąca podniosła zarzuty (powtórzone również w skardze kasacyjnej) dotyczące konieczności ustalenia jaka infrastruktura towarzysząca miała być zrealizowana wraz z lodowiskiem. Uwzględniając powyższą argumentację Wojewoda podjął czynności mające na celu uzyskanie decyzji z [...] listopada 1977 r., które jednak nie przyniosły rezultatu. Jak bowiem wynika z pisma Archiwum Państwowego w R. z [...] lipca 2021 r. po sprawdzeniu zasobu nie odnaleziono decyzji z [...] listopada 1977 r. Okoliczności tej nie kwestionuje również sama Skarżąca w skardze kasacyjnej.

Oznacza to, że nie jest zasadny zarzut niedostrzeżenia przez Sąd pierwszej instancji naruszenia przez organy art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy podjął czynności zmierzające do odnalezienia planu realizacyjnego, któro to czynności zakończyły się niepowodzeniem. Skoro dokument ten nie został pozyskany przez Wojewodę pomimo podjętych starań nie można zarzucać organowi nieodniesienia się do niego.

Organy rozpoznając sprawę dysponowały zatem dokumentami z których wynikało, iż celem wywłaszczenia była budowa lodowiska (aktem notarialnym z [...] kwietnia 1979 r., decyzją wywłaszczeniową z [...] września 1979 r., decyzją o oddaniu terenu w użytkowanie z [...] stycznia 1980 r.), mapami obrazującymi jego usytuowanie oraz zdjęciami lotniczymi z 1985 r. i 1997 r. z których wynikało, że doszło do wybudowania lodowiska. Przeprowadzone zostały również oględziny, z których wynikało, że działki, których zwrotu odmówiono Skarżącej, znajdowały się w ogrodzeniu lodowiska.

W świetle tak zebranego materiału dowodowego zarzut niedostrzeżenia przez Sąd, że organy dokonały wadliwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, to jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a musi zostać uznany za niezasadny.

Sąd kasacyjny wyjaśnia, że podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie i doktrynie postępowania cywilnego, zgodnie z którym normy swobodnej oceny dowodów wyznaczone są wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność odnosi je do pozostałego materiału dowodowego. (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z 10 czerwca 1999 r., II UKN 685/98, OSNAPiUS 2000, nr 17, poz. 655, cytat za "Kodeks postępowania cywilnego, Komentarz", pod red. T. Erecińskiego, Warszawa 2006 r., Tom I, str. 541).

W cytowanym wyżej opracowaniu wskazano że swobodna ocena dowodów odpowiadać musi pewnym warunkom określonym przez prawo procesowe (czynnik ustawowy). Oznacza to po pierwsze, że sąd może oprzeć swoje przekonanie jedynie na dowodach prawidłowo przeprowadzonych, z zachowaniem wymagań dotyczących źródeł dowodzenia oraz zasady bezpośredniości. Po drugie, ocena dowodów musi być dokonana na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego. Sąd musi ocenić wszystkie przeprowadzone dowody oraz uwzględnić wszelkie towarzyszące im okoliczności (np. zachowania świadka, autentyczność dokumentu, źródła informacji), które mogą mieć znaczenie dla oceny mocy i wiarygodności tych dowodów. Po trzecie, sąd zobowiązany jest przeprowadzić selekcję dowodów, to jest dokonać wyboru tych, na których się oparł i ewentualnie odrzucić inne, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wiąże się z to z obowiązkiem należytego uzasadnienie orzeczenia (opr. cit. str. 541).

Rozważania te dotyczą dokonywania oceny przez sąd powszechny w postępowaniu cywilnym, jednak odnieść je można również do badania przez sąd pierwszej instancji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, czy organy prawidłowo oceniły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.

Zatem skuteczne postawienie Sądowi pierwszej instancji naruszenia przepisów postępowania na skutek zaakceptowania ustaleń faktycznych poczynionych przez organy wymagałoby wykazania, że kwestionując ustalenia faktyczne poczynione przez organy Sąd nie uwzględnił wszystkich przeprowadzonych przez organy dowodów i towarzyszących im okoliczności. Postanowienie takiego zarzutu wymagałoby również wykazania, że Sąd oceniając postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy uchybił zasadom logicznego rozumowania lub zasadom doświadczenia życiowego.

Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że Skarżąca nie kwestionowała przyjętego przez organ faktu, iż istniejące w terenie nieruchomości wywłaszczonej ogrodzenie było powiązane funkcjonalnie z lodowiskiem wydzielając w ten sposób przestrzeń służącą potrzebom sportowym i rekreacyjnym wynikającym z potrzeb działania tego rodzaju obiektu. Uznał, że na tej samej płaszczyźnie rozpatrywać należy zagospodarowanie wywłaszczonej nieruchomości na drogę dojazdową do celu wywłaszczenia. Zaakceptował argumentację organów, z której wynika, że do prawidłowego funkcjonowania lodowiska sztucznie zamrożonego oprócz typowej infrastruktury technicznej jak np.: tafla lodowa, jego ogrodzenie, parking, wypożyczalnia sprzętu, szatnie, sanitariaty, zadaszenia, niezbędne są także obszary zielone ułatwiające dostęp, jak również wpływające na walory estetyczne i rekreacyjnego każdego obiektu sportowego. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym w przypadku inwestycji złożonych, a do takich oprócz osiedli mieszkaniowych zaliczyć wypada obiekty służące uprawianiu sportu, rekreacji i wypoczynku, cel wywłaszczenia może obejmować nie tylko realizację inwestycji głównej, ale także wykonanie inwestycji towarzyszących, których istnienie umożliwia zakładane przy kreacji celu publicznego normalne funkcjonowanie i korzystanie z inwestycji głównej czyli zgodne z jej przeznaczeniem. Wyjaśnił, że w świetle powyższego teren wywłaszczonych nieruchomości nie musiał być więc pokryty tylko i wyłącznie kojarzonymi z lodowiskiem obiektami i urządzeniami jak np. tafla lodowiska, obiekty i urządzania usługowe służące typowej dla takich miejsc obsłudze osób korzystających z walorów rekreacyjnych. Wyjaśnił, że wydzielony na skutek postawionego ogrodzenia obszar zieleni obrastającej nieruchomość wywłaszczoną także należy zaliczyć do inwestycji o przeznaczeniu sportowo-rekreacyjnym, bowiem poprzez takie wyodrębnienie z przestrzeni stanowi integralną jego część potrzebną użytkownikom obiektu sportowego i jego administracji. Podsumowując Sąd uznał, że wydzielenie w przestrzeni lodowiska terenów zielonych, których istnienie stwierdzono w trakcie oględzin świadczy o zrealizowaniu na tym obszarze publicznego celu nabycia nieruchomości .

Dla Sądu nie ulegało też wątpliwości, że droga służącą dojazdowi do lodowiska sztucznego jest infrastrukturą konieczną do prawidłowego funkcjonowania tego typu obiektu. Jest oczywistym, iż sztucznie zamrażane lodowisko jako obiekt o znaczeniu publicznym musi posiadać dostęp komunikacyjny, umożliwiający swobodny transport obsłudze a także użytkownikom jego infrastruktury.

Stwierdzić zatem należy, że Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli zgodności z prawem poczynionych przez organ ustaleń faktycznych uwzględnił wszystkie dowody jak również stanowisko Skarżącej. W skardze kasacyjnej nie wskazano, by Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił wszystkich przeprowadzonych w sprawie dowodów lub też by uchybił zasadom logicznego rozumowania lub zasadom doświadczenia życiowego.

Z przedstawionej przez Sąd pierwszej instancji argumentacji wynika, że powiązał on realizację celu wywłaszczenia, jakim była bezsprzecznie budowa lodowiska z koniecznością zapewnienia do niego dostępu i to zarówno w zakresie drogi dojazdowej jak i terenu otaczającego lodowisko. Oznacza to, że w ocenie Sądu pierwszej instancji realizacja celu wywłaszczenia obejmuje nie tylko cel wprost wskazany w dokumentach wywłaszczeniowych, ale również elementy niezbędne do prawidłowej jego realizacji i funkcjonowania.

Wykładnia ta nie została zanegowana przez Skarżącą. Podniesiony przez nią zarzut naruszenia art. 137 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (w brzmieniu na datę wydania zaskarżonej decyzji objętym t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1990 z późn. zm. dalej "u.g.n.). sprowadza się bowiem do wskazania, że nie doszło do realizacji celu wywłaszczenia a zatem do kwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych przez organy i zaakceptowanych przez Sąd.

Skarżąca zarzuca Sądowi, że zaakceptował zaniechanie ustalenia przez organy jakie konkretnie obiekty miały być wykonane zgodnie z planem realizacyjnym zatwierdzonym decyzją z [...] listopada 1977 r.

Zwrócić należy jednak uwagę, że decyzja z [...] listopada 1977 r. wraz z kopią części planu realizacyjnego dołączona została przez Skarżącą do akt spraw dopiero na etapie skargi kasacyjnej. Wcześniejsze próby jej pozyskania podejmowane przez Wojewodę zakończyły się niepowodzeniem.

Oznacza to, że Skarżąca kasacyjnie wiąże wadliwość decyzji organów obu instancji z pozyskaniem przez nią, już po dacie ich wydania i skontrolowania przez Sąd pierwszej instancji, nowego dowodu, istniejącego w dacie wydania decyzji i nieznanego – jak twierdzi – organom. Innymi słowy, Skarżąca powołuje się na przesłankę wznowieniową, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Argumentacja ta nie może jednak doprowadzić do uznania, że Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania. Sąd administracyjny dokonuje kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji według stanu prawnego i faktycznego z daty jej wydania. Skoro w realiach niniejszej sprawy decyzja z [...] listopada 1977 r. wraz z planem realizacyjnym nie została odnaleziona przez organy, pomimo podjętych starań, nie można uznać by doszło do naruszenia przepisów postępowania poprzez zaniechanie poczynienia ustaleń faktycznych na jej podstawie.

W tej sytuacji brak było również podstaw do dopuszczenia wnioskowanego przez Skarżącą dowodu z poświadczonej za zgodność z oryginałem decyzji z [...] listopada 1977 r. wraz z fragmentami planu realizacyjnego. Dopuszczenie tego dowodu byłoby możliwe jedynie w sytuacji, w której organy zaniechałyby podjęcia czynności mających na celu jego odnalezienie, potwierdzałoby bowiem zaniechanie zrealizowania przez organy obowiązków wynikających z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Dokonywanie natomiast przez Sąd kasacyjny oceny zgodności z prawem decyzji wydanej w postępowaniu, w trakcie którego organy podjęły czynności zmierzające do odnalezienia określonego dowodu i które to czynności nie przyniosły pozytywnego rezultatu przy uwzględnieniu ujawnienia tego dowodu już po wydaniu decyzji ostatecznej i wyroku Sądu pierwszej instancji oznaczałoby, że Sąd kasacyjny wkracza w ewentualne kompetencje zastrzeżone dla organów nadzoru w postępowaniu nadzwyczajnym.

Podsumowując, zarzuty objęte punktem I petitum skargi kasacyjnej uznać należało za niezasadne.

Niezasadne były również zarzuty naruszenia prawa materialnego. Jak już wyżej wskazano, podnosząc zarzut naruszenia art. art. 137 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.g.n. Skarżąca dążyła do zakwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych przez organy i przyjętych przez Sąd pierwszej instancji za podstawę kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji

Zarzut naruszenia art. 136 u.g.n. został wadliwie skonstruowany i jako taki uchylał się spod kontroli kasacyjnej. Przywołany przez Skarżącą jako wzorzec kontroli przepis składa się z 10 ustępów o różnej treści normatywnej. Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że Sąd pierwszej instancji nie dokonywał wykładni przywołanego przez Skarżącą art. 136 u.g.n., podstawą dla oddalenia skargi było podzielenie przez Sąd Wojewódzki stanowiska organów, że cel wywłaszczenia został zrealizowany na spornych działkach.

Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 p.p.s.a zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.

W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, stąd też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.