Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 734/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Andrzej Góraj (spr.), Protokolant specjalista Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2018 r. sprawy ze skargi A. F. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy osób oczekujących na najem lokalu socjalnego - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Uchwałą NR [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...].03.2O18r. skreślono A. F. z listy osób oczekujących na najem lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu [...] w Dzielnicy [...], na podstawie art. 6 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m.st. Warszawy (t. j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1438) oraz § 50 ust. 1 i § 6 ust. 1 pkt 2 Statutu Dzielnicy Ursynów m.st. Warszawy stanowiącego załącznik Nr 12 do uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (t. j. Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 420), oraz § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji miasta stołecznego Warszawy (t. j. Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r., poz. 6725) oraz § 12 w związku z § 14 ust. 1 pkt 7, § 22 ust. 5, § 26 ust. 4 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937; z późn. zm. ) -

W uzasadnieniu wyjaśniono, że A. F. (ur. 1981 r.) Uchwałą nr [...] Zarządu [...] z dnia [...].07.2017 r. została zakwalifikowana i umieszczona na liście oczekujących na najem lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu [...] z pierwszeństwem najmu. W uzasadnieniu przedmiotowej Uchwały podniesiono, iż tworząca jednoosobowe gospodarstwo domowe wnioskodawczym, będąca w zaawansowanej ciąży, z dniem [...].02.2017 r. została umieszczona przez Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] w Domu Samotnej Matki [...] w [...] przy ul. [...], gm. [...], położonego ok. 13 km od [...] (miejscowość pobliska). Tym samym, w ówczesnym stanie rzeczy zainteresowana posiadała status osoby bezdomnej i na mocy § 14 ust. 1 pkt 7 w zw. z § 12 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937; z 2011 r. Nr 116, poz. 3676 z późn. zm.) - dalej zwana "Uchwałą Rady m.st. Warszawy" została zakwalifikowana na listę osób oczekujących na najem lokalu.

Dalej podniesiono, że zgodnie z § 26 ust. 3a Uchwały Rady m.st. Warszawy: umieszczenie osoby na liście weryfikowane jest również w każdym przypadku zmiany struktury gospodarstwa domowego — co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. W toku weryfikacji ustalono, iż aktualnie, wnioskodawczym tworzy dwuosobowe gospodarstwo domowe razem z kilkumiesięczną córką M. F. Podczas wymiany korespondencji z Biurem Rzecznika Praw Dziecka — które to Biuro skierowało do Urzędu Dzielnicy [...] pismo z dnia [...].08.2017 r. zgodnie z którym, zainteresowana zwróciła się do Rzecznika Praw Dziecka z prośbą o interwencję zmierzającą do jak najszybszej realizacji przydziału lokalu z zasobu [...] - tut. Urząd powziął informację o zmianie miejsca pobytu wnioskodawczym (nowy adres: ul. [...] w [...]). Zaznaczenia przy tym wymaga fakt, iż A. F. kilkukrotnie, zarówno ustnie, jak i pisemnie - co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy, była pouczana o obowiązku informowania Urzędu o każdej ewentualnej zmianie sytuacji rodzinnej, dochodowej lub mieszkaniowej. Wnioskodawczym nie wywiązała się zatem z ciążącego na niej obowiązku. Wezwana telefonicznie przez pracownika tut. Wydziału Zasobów Lokalowych, w dniu 4.09.2017 r. wnioskodawczym złożyła w siedzibie tut. Urzędu oświadczenie, w którym wskazała, iż po opuszczeniu szpitala, w którym w dniu [...].07.2017 r. urodziła córkę, nie powróciła do Domu Samotnej Matki w [...] a zatrzymała się u znajomej w mieszkaniu w Dzielnicy [...]. Wnioskodawczym oświadczyła, iż nie zamierza wracać do żadnego ośrodka pomocy i planuje pomieszkiwać u znajomych. Do akt sprawy zainteresowana dołączyła Kartę informacyjną ze szpitala (Samodzielny Publiczny Dziecięcy Szpital Kliniczny w [...] przy ul. [...]), z którego wynika, iż córka zainteresowanej cierpi na [...] I kwartału oraz [...]. W międzyczasie tut. Urząd ustalił, że zainteresowana znów zmieniła miejsce swojego pobytu. Wezwana pismem z dnia [...].09.2017 r. do złożenia wyjaśnień na wyżej wskazaną okoliczność, A. F. stawiła się w siedzibie tut. Urzędu i oświadczyła, iż chwilowo, gościnnie zamieszkuje w [...] przy ul. [...] u państwa M. i T. S. Kolejną zmianę miejsca pobytu swojego i córki, A. F. argumentowała zaleceniem lekarskim korzystania przez nią z zabiegów Kopalni Soli w [...] (zgodnie z pismem z dnia [...].09.2017 r.). Znamiennym jest fakt, iż Uchwałą nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...].07.2017 r. zainteresowana została zakwalifikowana i umieszczona na liście oczekujących na najem lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu [...], zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 7 Uchwały Rady m.st. Warszawy w związku z § 12 Uchwały - z pierwszeństwem najmu - z uwagi na znajdowanie się wnioskodawczym w wyjątkowo trudnej sytuacji społecznej w świetle pobytu w Domu Samotnej Matki. Z uwagi na powyższe ustalenia - tj. zakończenie pobytu w wyżej wskazanym ośrodku i zamieszkanie wnioskodawczym u znajomych, zasadnym w ocenie organu stało się wyjaśnienie, czy A. F. dalej spełnia kryteria uprawniające do kwalifikowania jej na listę oczekujących na najem lokalu, uściślając - czy wnioskodawczym dalej znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji społecznej i spełnia kryteria wskazane w § 12 Uchwały Rady m.st. Warszawy. Faktem jest, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami - tj. § 26 ust. 3 Uchwały Rady m.st. Warszawy - "w przypadku osób bezdomnych, zmiana miejsca pobytu na obszarze [...] nie może być przyczyną negatywnej weryfikacji", niemniej miejscowość [...], w której zainteresowana przebywała znajduje się w województwie [...]. Należy zaznaczyć, iż zgodnie z oświadczeniem zainteresowanej z dnia [...].11.2017 r., które znajduje się w aktach sprawy - adres, pod którym A. F. przebywała wraz z córką w [...] przy ul. [...], został jej wskazany przez Fundację "[...]" a termin, w którym mogła przebywać we wskazanym miejscu upływał z końcem grudnia 2017 r. Po tym okresie zainteresowana oświadczyła, że wróci do [...]. Podczas rozmowy telefonicznej przeprowadzonej z wnioskodawczynią w dniu [...].12.2017 r., pracownik Wydziału Zasobów Lokalowych tut. Urzędu wyjaśnił zainteresowanej, iż chwilowy pobyt poza obszarem [...] nie ma wpływu na przebieg weryfikacji wniosku o najem lokalu. Pobyt dłuższy jednak, mogący świadczyć o faktycznej zmianie miejsca pobytu, może skutkować wykreśleniem wnioskodawcy z listy osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu [...]. Ponadto, zainteresowana została poinformowana, iż zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. - "osobą bezdomną jest osoba niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowana na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osoba niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. W przypadku każdego z tych stanów, przesłanki muszą występować kumulatywnie . Zatem według organu, zgodnie z cyt. przepisem, w świetle stanu faktycznego sprawy, A. F.opuszczając Dom Samotnej Matki w [...] i zamieszkując w użyczanych lokalach utraciła posiadany w dacie kwalifikacji, status osoby bezdomnej. W dniu [...].01.2018 r. wnioskodawczym złożyła w siedzibie tut. Urzędu pismo, z którego wynikało, iż pod wyżej wskazanym adresem w [...] doświadczała przemocy psychicznej i zmieniła swoje miejsce pobytu na adres ul. [...] w [...] - jako gościnny pobyt u znajomego A. J. Wyżej wskazany złożył na tę okoliczność pisemne oświadczenie - pismo z dnia [...].01.2018 r. Ponadto, do przedmiotowego pisma zainteresowana dołączyła dwa zaświadczenia - ze Stowarzyszenia "[...]" Dom Samotnych Matek z Dziećmi z siedzibą w [...] przy ul. [...] oraz z Ośrodka dla Ofiar Przemocy w Rodzinie " [...]" z siedzibą w [...] przy ul. [...] - na okoliczność faktu, iż pomimo poszukiwań miejsca pobytu w ośrodku zbiorowego zamieszkania, zainteresowana nie została przyjęta do wyżej wskazanych ośrodków, z uwagi na brak miejsc. Nadto, w przytaczanym piśmie A. F. zaznaczyła, iż starała się również o miejsce w innych podobnych ośrodkach, w tym m.in. w: Centrum Praw Kobiet z siedzibą w [...] przy ul. [...] oraz w Domu Samotnej Matki z siedzibą w [...] przy ul. [...], niemniej z przyczyn wyżej wskazanych, również nie została do nich przyjęta. Z uwagi na złożoność stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, tut. Urząd nie dał wiary wyżej wskazanym dokumentom i skierował do wyżej wskazanych ośrodków zapytania dotyczące przyczyny niemożności udzielenia zainteresowanej pomocy. W odpowiedzi na powyższe ustalono co następuje: Ośrodek dla Ofiar Przemocy w Rodzinie " [...]" potwierdził, iż faktycznie A. F. zgłosiła się do ośrodka w dniu [...].12.2017 r. niemniej już wcześniej telefonicznie była informowana, że Ośrodek "Dom" udziela pomocy kobietom doznającym przemocy w rodzinie oraz dzieciom pozostającym pod ich opieką z terenu [...]. Ponadto Ośrodek oświadczył, iż zaproponowano zainteresowanej wykaz miejsc noclegowych na terenie woj. [...] dla matek z dzieckiem, niemniej wnioskodawczym odmówiła, podając, że obecnie ma gdzie mieszkać. Podobne stanowisko zajął Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] wskazując, iż A. F. co prawda stawiła się w dniu [...].12.2017 r. do tamtejszego ośrodka, niemniej nie składała wniosku o umieszczenie w Domu Samotnej Matki i Dziecka przy ul. [...]. Z zainteresowaną podjęto rozmowy dotyczące umieszczenia jej wraz z córką w Ośrodku Interwencji Kryzysowej Centrum Praw Kobiet w [...] lub Ośrodku dla Ofiar Przemocy w Rodzinie " [...]" w [...]. Jak wynika z przytaczanego pisma - A. F. miała zgłosić się do wyżej wskazanych placówek na rozmowy dotyczące przyjęcia. Ponadto, wskazano zainteresowanej możliwość ubiegania się o pomoc w [...] Ośrodku Interwencji Kryzysowej z siedzibą przy ul. [...] w [...] oraz Ośrodku Pomocy Społecznej [...], gdyż wyżej wskazana, podała, że zamieszkuje na terenie tejże dzielnicy. Fakt ażeby zainteresowana zamieszkiwała w Dzielnicy [...], niezgodny jest ze wskazywanym w tut. Urzędzie dla Dzielnicy [...] aktualnym stanem faktycznym sprawy. Niejasny stan sprawy potęguje fakt, iż na pisemną prośbę tut. Urzędu z dnia [...].09.2017 r., Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] w dniu [...].10.2017 r. przekazał A. F. wykaz placówek dla samotnych matek. Należy podkreślić, iż w sprzeczności ze sobą stoją oświadczenia samej zainteresowanej oraz stanowiska wskazywanych ośrodków w przedmiocie rzekomej niemożności udzielenia jej pomocy mieszkaniowej. Abstrahując od powyższego należy wskazać, iż w dniu [...].12.2017 r. do tut. Urzędu wpłynął e-mail od R. C. - właściciela domu, w którym od września do grudnia 2017 r. zamieszkiwała A. F. wraz z córką. Jak oświadczył wyżej wskazany - wnioskodawczym została polecona zainteresowanemu przez Fundację [...], a ten zgodził się, udzielić jej pomocy mieszkaniowej, z uwagi iż jest darczyńcą przedmiotowej Fundacji. Oprócz pomocy mieszkaniowej, R. C. oświadczył, iż przekazał duże sumy pieniędzy przeznaczone na leczenie M. F. W jego ocenie A. F. dopuściła się wyłudzenia - kwoty, które wpływały na leczenie jej córki była wydatkowane na inny cel oraz oszustwa. Fundacja, która skierowała wnioskodawczynię do zainteresowanego - zgodnie z jego oświadczeniem - złożyła do Prokuratury zawiadomienie o możliwości popełnienia przez A. F. przestępstwa. Z uwagi na powyższe, tut. Urząd ustalił, iż w Prokuraturze Rejonowej w [...] faktycznie toczy się postępowanie w przedmiocie narażenia - od bliżej nieustalonego dnia do dnia [...] października 2017 r. w [...] na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia małoletniej M. F., tj. o czyn przestępczy z art. 160 § 2 Kodeksu karnego. Ponadto, w toku dochodzenia do Prokuratury Rejonowej w [...] wpłynęło pismo od J. K., które wskazywało na wyłudzenie przez A. F. środków z "Fundacji [...]". Pismo zostało jednak odesłane zgodnie z właściwością miejscową do Prokuratury Rejonowej [...], celem załatwienia sprawy. Ponadto, w wyżej wskazanym piśmie Prokuratura wyjaśniła, iż w toku postępowania świadek R. C. zawiadomił o tym, iż A. F. wyłudziła od niego pieniądze, które miały być przeznaczone na leczenie jej córki, a w rzeczywistości zostały przeznaczone na inne cele. Organ podniósł, iż powyższe ustalenia zostały wskazane jedynie dla celów obrazowych i nie mają one bezpośredniego wpływu na tok weryfikacji wniosku zainteresowanej o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu [...]. Należy jednak zaznaczyć, iż faktem jest, iż wnioskodawczym A. F. zamieszkuje obecnie u znajomego w miejscowości [...] w powiecie [...]. W dniu [...].02.2018 r. pracownicy Wydziału Zasobów Lokalowych Dzielnicy [...] podjęli próbę przeprowadzenia wizji lokalowej pod wskazanym adresem. Z uwagi, iż nie zastano nikogo na posesji, wykonano telefon do wnioskodawczym. Z uwagi na brak połączenia, skontaktowano się z właścicielem nieruchomości - A. J., którego oświadczenie o umożliwieniu A. F. pobytu pod wskazanym adresem znajduje się w aktach sprawy. Wyżej wskazany potwierdził fakt, ażeby wnioskodawczym zamieszkiwała aktualnie w jego domu, niemniej nie wyraził zgody na przeprowadzenie w nim wizji lokalowej. W ślad za powyższym, tut. Urząd zwrócił się z wnioskiem o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejsce zamieszkania do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. Pismem z dnia [...].02.2018 r. Ośrodek poinformował, iż, z uwagi na brak zgody właściciela nieruchomości, w której przebywa zainteresowana - niewykonalnym było przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu jej zamieszkania. Ponadto, jak wskazano w powyższym piśmie, Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] nie zna sytuacji mieszkaniowej wyżej wskazanej, gdyż wyżej wskazana nie korzysta i nigdy nie korzystała z jego pomocy. Z uwagi na powyższe, organ uznał, iż A. F. nie jest osobą bezdomną w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej. Ponadto, wnioskodawczym nie zawiadomiła Urzędu o opuszczeniu Domu Samotnej Matki w [...] i zmianie miejsca pobytu oraz nie dostarczyła dokumentów pozwalających na zbadanie jej aktualnych warunków mieszkaniowych - co zgodnie z § 26 ust. 4 może skutkować skreśleniem wnioskodawczym z listy osób oczekujących na najem lokalu. Zasadnym jest również podkreślić, iż liczne dokumenty przedstawiane przez A. F. stoją w sprzeczności z ustaleniami dokonywanymi przez tut. Urząd, z uwagi na co nie można dać im wiary. Nie można zatem jednoznacznie stwierdzić, ażeby zainteresowana znajdowała się w trudnej sytuacji mieszkaniowej oraz zdrowotnej. Na mocy zebranego w toku sprawy materiału dowodowego, w świetle licznych rozbieżności dotyczących stanu faktycznego, a także mając na uwadze postępowanie toczące się w Prokuraturze w [...] i wnoszone do tut. Urzędu wyjaśnienia osób trzecich, nie można w sposób jednoznaczny dać wiary oświadczeniom wnioskodawczym w przedmiocie trudnej sytuacji zdrowotnej jej córki M. F.

Zasadnym w tej sprawie w ocenie organu jest, aby na mocy § 26 ust. 4 Uchwały Rady m.st. Warszawy w związku z § 22 ust. 5 Uchwały Rady m.st. Warszawy - z uwagi na zmianę okoliczności w zakresie objętym analizą, o której mowa w § 22 ust. 2 Uchwały Rady m.st. Warszawy, szczególnie w zakresie poprzedniego miejsca zamieszkania, podjąć przez Zarząd Dzielnicy [...] uchwały w przedmiocie skreślenia A. F. z listy osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu [...].

Skargę do tut. Sadu od uchwały nr [...] Zarządu Dzielny [...] z dnia [...] marca 2018r. wywiodła A. F. zarzucając jej :

1. naruszenie przepisu art. 8 § 1 i § 2 kpa poprzez wydanie decyzji o skreśleniu mnie z listy osób oczekujących o najem lokalu socjalnego, podczas gdy od czasu wydania decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2017 o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście oczekujących na najem lokalu socjalnego moja sytuacja finansowa i materialna, a zatem podstawa wydania pierwszej decyzji nie uległa zmianie, co wywołały u mnie brak zaufania wobec organów państwa,

2. naruszenie przepisu art. 9 i 10 kpa polegające na niezapewnieniu mi czynnego udziału w sprawie, albowiem nie miałam możliwości wypowiedzenia się co do oskarżeń wysnuwanych przez R. C., J. K., G. S. i nie poinformowanie mnie, iż takie oskarżenia wpłynęły,

3. naruszenie art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gmin i zmiany kodeksu cywilnego poprzez uznanie, iż wobec faktu ze nie jestem osobą bezdomną i w konsekwencji tego uznanie, że nie przysługuje mi prawo do najmu lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu [...] podczas gdy bezdomność zgodnie z ww. przepisem nie stanowi przesłanki zawarcia umowy najmu takiego lokalu,

4. naruszenie art. 6 pkt. 8 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego zastosowanie, podczas gdy przepis ten nie znajduje zastosowania w spawie dotyczącej najmu lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu gminy,

5.błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na wyprowadzeniu ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wniosków z niego nie wynikających jakobym posiadała miejsce zamieszkania u mojego znajomego pod adresem: ul. [...], [...]-[...] [...] podczas gdy zatrzymałam się tam jedynie na chwile, incydentalnie i nie mam zamiaru ani możliwości tam zamieszkiwać.

Z uwagi na powyższe wniosła o:

1. uchylenie zaskarżonej uchwały Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2018 i nakazanie ponownego wpisania mnie na listę osób oczekujących na najem lokalu socjalnego zgodnie z uchwalą nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2017,

2. rozpoznanie sprawy na rozprawie,

3. ewentualnie, z ostrożności wnoszę o stwierdzenie nieważności uchwały Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2018 i nakazanie ponownego wpisania mnie na listę osób oczekujących na najem lokalu socjalnego zgodnie z uchwalą nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2017 z uwagi na fakt iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa,

W uzasadnieniu wskazała, że liczne orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że nie jest dopuszczalne wprowadzenie bardziej rygorystycznych przesłanek zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego w drodze uchwały rady gminy w stosunku do kryteriów określonych w ustawie o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie kodeksu cywilnego. Po stronie Rady brak jest upoważnienia do wydania przepisów prawa miejscowego modyfikujących kryteria zawarte w art. 23 ust. 2 ww. ustawy. Konstruowanie w uchwale odmiennych kryteriów niż to przewiduje ustawa o mieszkaniowym zasobie gminy nie jest prawnie dopuszczalne, ustawa ta zaś takich ograniczeń nie przewiduje. Tego rodzaju zapis ustawowy narusza zatem zasadę legalizmu (art 7 Konstytucji), Prowadzi również do sytuacji gdy obywatele objęci Uchwałą są w sytuacji gorszej, aniżeli obywatele niepodlegający prawu stanowionemu w Uchwale, co narusza art 32 Konstytucji (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 maja 2013, IVSA/Po 149/13, podobnie: Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2016, l OSK 1089/16; Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 stycznia 2008 r. IV SA/Wr 541/07, Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 stycznia 2016 r. IV SA/G1 463/15J.

Co więcej jak wynika z wykładni przepisu art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów upoważnienie do doprecyzowania kryteriów uprawniających do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego obejmuje jedynie kryterium sytuacji finansowej uprawnionego, bowiem przepis ten stanowi, iż umowa najmu lokalu socjalnego może być zawarta z osobą, która nie ma tytułu prawnego do lokalu i której dochody gospodarstwa domowego nie przekraczają wysokości określonej w uchwale rady gminy. Ustawowa delegacja nie obejmuje zatem kwestii dotyczącej potrzeb mieszkaniowych uprawnionego czy kwestii dotyczącej faktycznego zamieszkiwania - zajmowania lokalu mieszkalnego przez osobę ubiegającą się.

Krąg osób, którym gmina powinna stworzyć warunki do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, został jednoznacznie określony, ponieważ ustawa z 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego nie wprowadziła innych ograniczeń, ani też nie dała radzie gminy możliwości ograniczenia kręgu osób uprawnionych do ubiegania się o lokal mieszkalny z gminnego zasobu. Uzależnienie zaś takiego uprawnienia od innego, nie przewidzianego w tejże ustawie kryterium, wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego dla rady-gminy i w takim przypadku jest to działanie bezprawne (Rozstrzygnięcie Nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. [...]).

Podobnie stwierdził Wojewoda [...] w rozstrzygnięciu nadzorczym z dnia [...] października 2012 ([...]) w którym wskazał, iż Rada gminy, regulując zasady wynajmowania lokali obowiązana jest określić przesłanki przedmiotowe, którymi są warunki zamieszkiwania i wysokość dochodu. Niedopuszczalna jest sytuacja, w której mieszkańcy gminy posiadający niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe i spełniający określone w ustawie z 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego kryterium dochodowe będą pozbawieni prawa do ubiegania się o zawarcie umowy najmu z lokalu mieszkaniowego z mieszkaniowego zasobu gminy

Lokale socjalne zostały potraktowane odrębnie i uprawnienie do wynajęcia z gminnego zasobu mieszkaniowego lokalu socjalnego przysługuje osobom spełniającym tylko dwa warunki: nie posiadającym tytułu prawnego do lokalu oraz spełniającym kryterium dochodowe określone przez radę na podstawie art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy z 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 stycznia 2016 r. IV SA/G1 463/15; podobnie: Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 stycznia 2008 r. IV SA/Wr 541/07). W tym miejscu podkreślam, iż spełniam ustawowe przesłanki zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.

Skarżąca podkreśliła też, iż fakt użyczenia jej chwilowo pokoju przez znajomych (z którego zobowiązana jestem wyprowadzić się z upływem miesiąca kwietnia 2018) nie pozbawia jej braku wypełnienia przesłanki posiadania niezaspokojonych potrzeb bytowych.

Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Wojewodę [...] (rozstrzygniecie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] października 2012, [...]) przesłanka niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych ma szeroki zakres treściowy. Posiadanie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego czy też zamieszkiwanie w lokalu przegęszczonym nie rozstrzyga jednoznacznie o braku po stronie zainteresowanego przesłanki niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. Taki tytuł prawny może być bowiem obciążony wadą (czy to wynikającą z okoliczności o charakterze prawnym czy też faktycznym), która uniemożliwia zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych uprawnionego. Taka właśnie sytuacja ma miejsce w moim wypadku - musze bowiem do końca kwietnia opuścić użyczony mi przez koleżankę pokój.

Podobny pogląd wyraził Wojewódzki Sad Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 2 marca 2011 (II SA/Go 885/10) orzekający w podobnej do mojej sprawie, w której odmówiono zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy, albowiem skarżący tymczasowo pomieszkiwał u rodziców. Należy bowiem odnotować, że są dwa integralnie złączone składniki miejsca zamieszkania: obiektywny, czyli pobyt stały w danej miejscowości (corpus) oraz subiektywny w postaci uzewnętrznionego zamiaru, woli tego pobytu (animus). Analizy wskazanych składników dokonywać należy łącznie, ponieważ składnik mentalny animus manifestuje się w szczególności w postaci konkretnych, obiektywnie sprawdzalnych zachowań składających się na corpus, a zatem ich rozdzielenie służy tylko potrzebom teoretycznego opisu (Komentarz do art. 25 kodeksu cywilnego, [w:] A. Kidyba (red.), K. Kopaczyńska-Pieczniak, E. Niezbecka, Z. Gawlik, A. Janiak, A. Jedliński, T. Sokołowski, Kodeks cywilny. Komentarz: Tom I. Część ogólna, LEX, 2009). W doktrynie wskazuje się również, że o miejscu zamieszkania rozstrzyga całokształt okoliczności, a mianowicie "zejście się stanu faktycznego przebywania z zamiarem takiego przebywania" (W. Popiołek, Glosa do uchwały SN z dnia 24 czerwca 1993 r., III CZP 76/93, PS 1995, nr 3, s. 83). W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że od miejsca zamieszkania należy odróżnić adres zamieszkania wskazujący nie tylko miejsce, w którym w danej miejscowości przebywa dana osoba, ale także mieszkanie czyli lokal, w którym ta osoba zamieszkuje (wyrok SN z 23 marca 1976 r., IV PRN 2/76, LEX nr 14302). Pogląd ten został sformułowany na gruncie definicji "mieszkania" użytej w art. 139 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. "Mieszkaniem" w rozumieniu tego przepisu jest lokal w miejscowości, o jakiej mowa w przepisach art. 25-28 Kodeksu cywilnego, w którym adresat (względnie osoba wymieniona w art. 26-27 k.c.) przebywa z zamiarem stałego pobytu. Dodatkowo w orzecznictwie definiuje się pojęcie pobytu stałego w danym lokalu, który stanowi fakt zamieszkiwania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania oraz wolą koncentracji spraw życiowych jednostki (wyrok NSA w Warszawie z 14 maja 2001 r., V SA 1496/00, LEX nr 54454). Wszystkie przytoczone wyżej pojęcia mają cechę wspólną, tzn. składają się na nie element obiektywny czyli pobyt danej osoby w określonym miejscu (corpus) oraz subiektywny w postaci uzewnętrznionego zamiaru, woli tego pobytu (animus). Z tego względu istnienie obu tych elementów należy również badać przy analizie, czy dana osoba "zamieszkuje" w określonym.

Podniosła także, że nie przebywa na stałe pod adresem przy ul. [...], [...]-[...] [...], a jedynie czasowo. Nie ma stałego miejsca zamieszkania, a wskazane urzędowi dotychczas adresy to adresy do korespondencji. Jej pobyt pod ww. adresem ma charakter jedynie incydentalny. Powyższe okoliczności przemawiają za koniecznością wnikliwego zbadania czy lokal [należący do jej znajomego lokal przy ul. [...], [...]-[...] [...]] istotnie jest miejscem "zamieszkiwania", czy też stanowi jedynie miejsce tymczasowego, incydentalnego pobytu, tzn. czy w świetle obiektywnego stanu rzeczy z pobytem tym łączy się uzewnętrzniony zamiar, wola pozostania w tym miejscu na czas nieokreślony. W razie wątpliwości organ powinien poczynić ustalenia w tym zakresie w drodze oględzin i odpowiednio udokumentować to w aktach sprawy oraz dać temu wyraz w wydanym rozstrzygnięciu. Zarząd Dzielnicy [...] nie poczynił stosownych działań.

Podkreśliła, iż nie posiada innego miejsca nadającego się do zamieszkania tym bardziej z 8 miesięcznym, chorym dzieckiem o obniżonej odporności. Stan zdrowia zarówno jej jak i jej córki nie pozwala na zamieszkanie w przytułku czy innym ośrodku dla osób bezdomnych. Córeczka od urodzenia ma leczoną [...], [...], [...], osłabiona [...] i [...]. Była wielokrotnie leczona w szpitalu. Jest pod opieką pediatry, alergologa, dermatologa. Skarżąca przeszłam wiele stanów chorobowych. Leczy przewlekle [...], [...], [...]. Od lutego 2017 leczy się na [...], ma stwierdzony [...]. Jest pod opieką poradni specjalistycznych.

Na marginesie odniosła się do zarzutów R. C. zawartych w przesłanych przez niego mailach oraz rozmowie telefonicznej z pracowniczkami urzędu - z p. C. pozostaje w konflikcie od czasu jej pobytu gościnnego w [...] u małżonków M. i T. S. W trakcie jak zamieszkiwałam w miejscowości [...] (pobyt czasowy) dochodziło ze strony jego osoby oraz innych domowników do działań w stosunku do skarżącej które legły u podstaw zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa (sprawa prowadzona jest przez Prokuraturę [...] w [...] pod sygn. akt [...]). Toczące się natomiast postępowanie przed KRP w [...] (sygn.. akt: [...]) dotyczące rzekomego narażenia córki M. F. na niebezpieczeństwo utraty zdrowia lub życia wszczęte zostało (w mojej ocenie) w związku z naciskami R. C., który swego czasu oświadczył że odbierze jej córkę i doprowadzi do tego by opiekę nad nią przejęła jego córka. R. C. działa we współpracy z J. K., oraz G. S .

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.); zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W myśl art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Zgodnie z oceną prawną wyrażoną w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl), uchwała zarządu dzielnicy [...] w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Uchwała ta dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej.

Przepis art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.

W ocenie tut. Sądu skarga oceniania w świetle powyższych kryteriów jawiła się jako dopuszczalna co do zasady.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ nie naruszył przepisów prawa przy wydawaniu skarżonego aktu.

W pierwszej kolejności należało wiec ocenić to, czy organ był uprawniony do weryfikacji swojej wcześniejszej uchwały o u mieszczeniu strony na liście osób oczekujących na najem lokalu socjalnego i skreślenia strony z tej listy. W ocenie tut. Sądu, na powyższe pytanie należy udzielić pozytywnej odpowiedzi. Przepis par.12 uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937) precyzuje przesłanki, jakie musi spełnić wnioskodawca, aby mógł mu zostać przyznany lokal socjalny. Przesłanki te muszą zaś istnieć zarówno w chwili podejmowania uchwały o umieszczeniu na liści osób oczekujących na najem, jak też (co oczywiste) także w czasie oczekiwania na najem jak i w chwili zawierania samej umowy najmu konkretnego lokalu. Nadto w myśl § 26. ust 3. Lista podlega weryfikacji co 12 miesięcy, co najmniej w zakresie spełniania kryterium dochodowego.

Biorąc pod uwagę powyższe, organ nie tylko może, ale jest wręcz zobowiązany do ciągłego monitorowania sytuacji faktycznej jaka legła u podstaw umieszczenia konkretnych osób na liście oczekujących na najem. Okolicznością nie wymagającą dowodu jest bowiem to, że liczba chętnych na zawarcie umowy najmu, znacznie przewyższa możliwości lokalowe poszczególnych dzielnic składających się na miasto [...]. Stąd więc organy muszą dochować wyjątkowej staranności i skrupulatności przy prowadzeniu postępowań dotyczących przyznania praw do lokali z mieszkaniowego zasobu miasta i dbać o to, aby lokale te były przyznawane wyłącznie tym osobom, które spełniają kryteria określone prawem.

W świetle powyższego, w sytuacji gdy organ powziął informację o tym, że zmieniła się podstawa faktyczna leżąca u podstaw podjęcia uchwały o umieszczeniu strony na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego, (strona opuściła bowiem dom samotnej matki), organ musiał ustalić na nowo sytuację faktyczną by ustalić to, czy strona nadal spełnia kryteria do skorzystania z dobrodziejstwa jakim jest przyznanie lokalu z miejskiego zasobu mieszkaniowego.

Zabierając się za powyższe ustalenia organ poprawnie rozpoczął zaś działanie od ustalenia tego, czy strona nadal pozostaje osobą bezdomną (taki status posiadała bowiem gdy mieszkała w domu samotnej matki). Należy bowiem pamiętać o tym, że zgodnie z § 22. ust 1. uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937) wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu, zamianę lub uregulowanie tytułu prawnego do lokalu wraz z oświadczeniami i dokumentami wydanymi przez podmioty wskazane w § 1 pkt 25, potwierdzającymi wysokość dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone we wniosku do wspólnego zamieszkiwania oraz dokumentacją potwierdzającą posiadane przez te osoby tytuły prawne do lokali, powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy, w przypadku osób bezdomnych - w urzędzie dzielnicy, w której wnioskodawca posiadał ostatnie miejsce zamieszkania, natomiast w przypadku osób bezdomnych, które nie wykazały swojego ostatniego miejsca zamieszkania w [...] - w dowolnie wybranym urzędzie dzielnicy.

Pierwszą czynnością organu musiało wiec być ustalenie tego, czy stronie przysługuje w ogóle roszczenie do Dzielnicy [...] o umieszczenie na liście osób oczekujących na najem lokalu. W świetle w/powołanej normy prawnej Dzielnica [...] byłaby bowiem właściwa i obowiązana do zapewnienia lokalu mieszkalnego wyłącznie osobie bezdomnej, lub osobie mającej miejsce zamieszkania na terenie tej dzielnicy.

Stan faktyczny ustalony w sprawie niniejszej wskazuje ponad wszelką wątpliwość, iż Dzielnica [...] na dzień podejmowania skarżonej uchwały nie była już właściwa do przyznania skarżącej lokalu socjalnego. Okolicznością niesporną (przyznaną przez stronę) jest bowiem to, iż zamieszkuje ona pod adresem znajdującym się w [...] (która to miejscowość nie wchodzi w skład Dzielnicy [...]). Tym samym strona utraciła status osoby bezdomnej, jak również (jako mieszkanka innej miejscowości), utraciła prawo do żądania od Dzielnicy [...] umieszczenia jej na liście osób oczekujących na najem lokalu socjalnego.

Biorąc pod uwagę powyższe, organ był zobowiązany do tego, aby dbając o potrzeby własnych mieszkańców, wydać skarżoną uchwałę i skreślić stronę z listy osób oczekujących na najem lokalu socjalnego.

Niezależnie od powyższych okoliczności, nawet hipotetycznie zakładając, iż organ byłby nadal właściwy do zapewnienia stronie lokalu socjalnego, to w realiach faktycznych sprawy nie istniała możliwość dla pozostawienia strony na liście osób oczekujących na najem lokalu. Przepis par.4 uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937) uzależnia bowiem umieszczenie na liście osób oczekujących na najem lokalu od faktu pozostawania przez daną osobę w trudnych warunkach mieszkaniowych. Aby móc dokonać realnej weryfikacji powyższej przesłanki (tj. pozostawania w trudnych warunkach mieszkaniowych) organ musiałby dokonać m.in. wizji lokalnej w miejscu obecnego zamieszkania wnioskodawczyni. Tego jednak w niniejszej sprawie organ nie mógł dokonać-mimo iż próbował. Właściciel lokalu w którym obecnie zamieszkuje strona, nie wyraził bowiem zgody na przeprowadzenie takiej wizji lokalnej. To zaś sprawiło, że organ został pozbawiony możliwości ustalenia, czy strona pozostaje w trudnych warunkach mieszkaniowych a więc czy nadal spełnia kryteria umożliwiające jej pozostanie na liści osób oczekujących na najem lokalu socjalnego.

Reasumując, w ocenie tut. Sądu zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż skarżona uchwała została podjęta zgodnie z przepisami obowiązującego prawa jak też na podstawie poprawnie ustalonego stanu faktycznego. Dla prawidłowości powyższych konkluzji bez znaczenia pozostaje podnoszona w skardze okoliczność, że strona zamieszkuje w [...] jedynie czasowo. Dla sprawy istotne jest bowiem to, ze na czas podejmowania skarżonej uchwały jej miejsce zamieszkania znajdowało się w [...].

Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje też zarzucana w skardze okoliczność uniemożliwienia skarżącej wypowiedzenia się co do oskarżeń trzech osób (pkt.2 zarzutów skargi). Materia problematyki poruszanej przez rzeczone osoby nie stanowiła bowiem podstawy wydania skarżonego aktu.

Brak jest też podstaw do uznania, ze organ naruszył przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów. Ustawa ta nie znajdowała zastosowania w sprawie i nie stanowiła podstawy wydania skarżonego aktu. Uchwałę organ oparł na przepisach obowiązującego prawa miejscowego jakim jest uchwała Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937) do czego miał nie tylko prawo ale i obowiązek. Wbrew twierdzeniom skargi w realiach niniejszej sprawy podstawą wydania kwestionowanej uchwały nie była konkluzja, że tylko osobom bezdomnym przysługuje prawo do lokalu z zasobu miejskiego. Kwestia bezdomności miała wyłącznie znaczenie dla ustalenia tego, czy organ jest właściwym adresatem wniosku o przydział lokalu socjalnego, zgodnie z normą § 22. ust 1. uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937). Stąd więc zarzut sformułowany w pkt.3 skargi należało uznać za pozostający w oderwaniu od materii badanej sprawy.

W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).