Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2982/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Asesor WSA Robert Żukowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 10 lutego 2023 r., nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 10 lutego 2023 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Prezes NFZ", "organ"), działając na podstawie art. 109 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e, art. 67 ust. 1 i art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2561 z późn. zm., dalej: "ustawa o świadczeniach"), art. 734 § 1 w związku z art. 750 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r., poz. 1360 z późn. zm., dalej "K.c.") oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej: "K.p.a.") orzekł, że A. K. (dalej: "Zainteresowana", "Wykonawca", "Uczestniczka"), w okresie od 3 października 2016 r. do 30 grudnia 2016 r., podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes NFZ wyjaśnił, że 16 sierpnia 2022 r. do Narodowego Funduszu Zdrowia wpłynęło pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddziału w Gdańsku, znak: [...], o rozpatrzenie sprawy w zakresie zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego Zainteresowanej. Z wniosku ZUS wynika, że w toku kontroli, przeprowadzonej u płatnika składek: [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ (dalej: "Płatnik", "Spółka", "Skarżący") ustalono, że Zainteresowana w okresie od 3 października 2016 r. do 30 grudnia 2016 r., nie została zgłoszona do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej.

Organ wskazał, że do wniosku ZUS załączył kopię wypisu z protokołu kontroli z 28 czerwca 2021 r., kopię wypisu z Tabeli Nr 1 - wykaz osób umowy cywilnoprawne, kopię notatki inspektora kontroli z 10 marca 2022 r., kopię umowy o dzieło NR [...] zawartą 4 stycznia 2016 r., pomiędzy Zamawiającym –[...] SP. Z O.O. reprezentowanym z upoważnienia Zarządu przez M. K., a Zespołem Wykonawców, w składzie wymienionym w treści umowy, zwanym w treści umowy Wykonawcą, kopię informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku 2016 r. (PIT -11) wystawionej dla Zainteresowanej. Ponadto do wniosku załączone zostały kopie: protokołu przesłuchania Płatnika, zastrzeżeń do protokołu kontroli, informacji o sposobie rozpatrzenia zastrzeżeń oraz pełnomocnictwa udzielonego 11 stycznia 2022 r. przez Płatnika adwokat J. M..

Prezes NFZ przytoczył następnie zapisy spornej umowy wskazując, że zgodnie z § 1 pkt 1 umowy Zamawiającym powierza, a Wykonawca zobowiązuje się do zapewnienia czystości technologicznej ciągów komunikacyjnych na halach produkcyjnych, terenach przyległych oraz utrzymanie czystości pomieszczeń socjalno-bytowych. Z treści § 1 pkt 2 umowy wynika, że niniejsza umowa zawarta zostaje przy uwzględnieniu specyfiki zamawiającego, który działalność swojego przedsiębiorstwa opiera na realizacji doraźnych zamówień, wykonywanych przez zmieniające się liczbowo Zespoły Wykonawców. Uwzględniając określoną w p. 2 nieregularność oraz zmieniające się zakresy zamówień wpływających do Zamawiającego, nie zobowiązuje się on do zapewnienia wykonawcy ciągłości zatrudnienia przy wykonywaniu niniejszej umowy (§ 1 pkt 3). Przy wykonaniu niniejszej umowy Wykonawca nie ma obowiązku podejmowania czynności umownych każdego dnia, a przerwa w wykonywaniu umówionego dzieła nie skutkuje żadnymi negatywnymi konsekwencjami ze strony Zamawiającego, jeżeli zgłoszona została z minimum 12 godzinnym wyprzedzeniem (§ 1 pkt 4). Jeśli zamówienia realizowane przez Zamawiającego zostaną ograniczone lub wstrzymane Zamawiający ma prawo odpowiednio ograniczyć lub wstrzymać realizację niniejszej umowy (§ 1 pkt 5). Przy realizacji niniejszej umowy Wykonawca zobowiązany jest stosować się do poleceń i wskazań ze strony Zamawiającego lub osób przez niego upoważnionych (§ 1 pkt 6). Zgodnie z zapisem § 1 pkt 7.1 umowy, Zamawiający zobowiązuje się zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy, a Wykonawca przestrzegać je. Natomiast zgodnie z § 1 pkt 7.2 umowy, Zamawiający odpowiedzialny jest za wyposażenie Wykonawcy w sprzęt, urządzenia i inne przedmioty niezbędne dla potrzeb realizacji umowy. Wykonawca nie może przystąpić do realizacji niniejszej umowy bez uprzedniego przeszkolenia go w zakresie instruktażu stanowiskowego BHP i p.poż oraz obsługi sprzętu i urządzeń elektrycznych (§ 1 pkt 8). Wykonawca zobowiązuje się do wyboru takich metod i sposobu realizacji umowy, która zapewni jak najlepsze jej wykonanie (§ 1 pkt 10). Zgodnie z § 2 umowy, przedmiot umowy zrealizowany zostanie w dniach 04.01.2016 r. - 31.12.2016 r. (§ 3). Wykonawca nie ma obowiązku osobistego wykonania działa, jednakże powierzenie przez niego realizacji działa innej osobie/osobom, wymaga uprzedniego zaakceptowania tej osoby/osób przez Zamawiającego (§ 4 pkt 1). Wykonawca ma prawo dostosowania liczebności Zespołu Wykonawców do zmieniających się warunków realizacji umowy (§ 4 pkt 2). Jeżeli w ocenie Wykonawcy zachodzić będzie konieczność uzupełnienia jego składu osobowego, Zespół dokona tego uzupełnienia w uzgodnieniu z Zamawiającym {§ 4 pkt 3). Osoby, o które uzupełniono skład Wykonawcy stają się stroną niniejszej umowy z chwilą złożenia podpisu w § 11 umowy (§ 4 pkt 4). Za realizację przedmiotu umowy Wykonawca otrzyma wynagrodzenie ustalone odrębnie - w protokole odbioru działa (§ 5 pkt 1). Wykonawca, w terminie pięciu dni od zrealizowania przedmiotu umowy określi Zamawiającemu w formie listy - wykazu, sposób w jaki umówione wynagrodzenie podzielone zostało pomiędzy osoby wchodząc w skład zespołu (§ 5 pkt 2). Wypłata należytego wynagrodzenia Wykonawcy, nastąpi na konto Wykonawcy, przekazane odrębnie Zamawiającemu w postaci oświadczenia w terminie 14 dni od dokonania przez osobę określoną w § 3 umowy, odbioru działa bez zastrzeżeń (§ 5 pkt 3). Wynagrodzenie ustalone i wypłacone w sposób określony w pkt 1-3 stanowi całkowitą i ostateczną zapłatę za zrealizowanie przedmiotu niniejszej umowy (§ 5 pkt 4). Uwzględniając zapis § 5 pkt 4 Zamawiający zastrzega sobie prawo do odszkodowania, które Wykonawca będzie zobowiązany wypłacić Zamawiającemu w przypadku, gdyby rzeczywiste obciążenie funduszu płac związanego z realizacją niniejszej umowy okazało się wyższe niż kwota ustalenia w protokole zdawczo - odbiorczym (§ 5 pkt 5). Koszty przelewów bankowych wynagrodzeń obciążają Wykonawcę (§ 5 pkt 6). Zgodnie z § 6 pkt 1 umowy, Wykonawcy nie przysługuje wynagrodzenie za dzieło nierealizowane - z zastrzeżeniem pkt 2. Zgodnie z § 6 pkt 2 umowy jeżeli przedmiot umowy zrealizowany jest w okresie dłuższym niż 1 m-c, Wykonawca może otrzymać zaliczkę na wynagrodzenie, w wysokości odrębnie uzgodnionej. Zgodnie z § 7 umowy, Zespół Wykonawców zobowiązany jest do rozliczenia się z pobranych materiałów i sprzętu niezwłocznie po zakończeniu prac oraz do utrzymania w należytym porządku stanowiska pracy, narzędzi i sprzętu. Członek Zespołu Wykonawców pokrywa wszelkie straty materialne powstałe z jego winy oraz kary wynikające z umowy proporcjonalnie do stopnia przyczynienia się do ich powstania, a jeżeli ustalenie tego stopnia jest niemożliwe lub nadmiernie utrudnione, zobowiązanie w tym zakresie obciąża solidarnie cały zespół (§ 8 pkt 1). Wykonawca upoważnia Zamawiającego do potrącenia z przysługującego mu wynagrodzenia należności wynikających z tytułów określonych w ust. 1 (§ 8 pkt 2). Wykonawca odpowiada wobec Zamawiającego za prawidłową realizację przedmiotu umowy (§ 8 pkt 3). Zamawiający ponosi odpowiedzialność za zamierzony efekt gospodarczy związany z realizacja przedmiotu umowy (§ 8 pkt 4). Zgodnie z zapisem § 8 pkt 5.1 umowy członek Zespołu Wykonawców zobowiązany jest zapłacić Zamawiającemu karę umowną w wysokości od 100 zł do 1000 zł za każdy udokumentowany wypadek wskazany w ppkt 1) oraz ppkt 2) niniejszej umowy. Konkretna wysokość kary umownej określana będzie każdorazowo w decyzji Zamawiającego, uwzględniając okoliczności danego zdarzenia (§ 8 pkt 5.2). Wykonawca upoważnia Zamawiającego do potrącenia kar umownych, o których mowa w § 8 pkt. 5.2 z należnego danemu członkowi Zespołu Wykonawców wynagrodzenia (§ 8 pkt 5.3).

Organ podkreślił, że z załączonej przez ZUS kopii spornej umowy oraz kopii wypisu z Tabeli Nr 1 - wykaz osób umowy cywilnoprawne wynika, że ww. umowa zawarta została na okres od 4 stycznia 2016 r. do 30 grudnia 2016 r. Przedmiotem umowy było zapewnienia czystości technologicznej ciągów komunikacyjnych na halach produkcyjnych, trenach przyległych oraz utrzymanie czystości pomieszczeń socjalno-bytowych. Z wypisu z Tabeli Nr 1 - wykaz osób umowy cywilnoprawne wynika, że w skład Zespołu Wykonawców wchodziła m.in. Zainteresowana. W kontrolowanym okresie Płatnik nie zadeklarował składek na ubezpieczenie zdrowotne od przychodów Zainteresowanej, z którą zawarto umowę cywilnoprawną nazwaną "umową o dzieło".

Prezes NFZ dokładnie opisał ustalenia i materiał dowodowy zgromadzony podczas kontroli ZUS. Wskazał m.in., że na okoliczność zawierania umów cywilnoprawnych, nazwanych umowami o dzieło, przesłuchano w charakterze Płatnika - Prezesa Zarządu R. M., który zeznał m.in., że Spółka funkcjonuje tylko i wyłącznie w przemyśle stoczniowym od G. do G., zajmuje się głównie utrzymaniem czystości w procesie produkcyjnym przy budowie lub remontach statków. Spółka wykonuje takie usługi jakie zleci im Stocznia z tytułu zakontraktowanych remontów, przebudów, statków, wycieczkowców i promów. Stocznia w oparciu o wieloletnią umowę o współpracy odrębnie zleca do Spółki prace, które mają być wykonane w weekendy - nie ma znaczenia czy to są dni wolne, pracę trzeba wykonać. W okresie od poniedziałku do piątku osoby zatrudnione w Spółce nie wykonują prac. Stawka zaproponowana przez Stocznię jest bardzo niska i gdyby zatrudniali osoby na podstawie umowy o pracę nie starczyłoby im na zapłacenie za urlop i za chorobowe tym bardzie, że Spółka płaci Stoczni za przepustki i za szatnię. Ponadto Prezes Zarządu zeznał, że nie zawierano umów cywilnoprawnych (umów o dzieło) z poszczególnymi osobami, a jedynie do konkretnej umowy o dzieło załączano listę wykonawców ponieważ Spółka "zginęłaby w papierach a nie wykonywała pracę". Wyjaśnił, że osoby zatrudnione przychodzą jak mają ochotę, a nie w sposób ciągły. Przedmiot umów był ściśle związany z pracami zleconymi przez Stocznię.

Prezes NFZ opisał następnie szczegółowo przebieg postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie.

Organ stwierdził, że przedmiotem zawartej między stronami, poddawanej ocenie, umowy było zapewnienia czystości technologicznej ciągów komunikacyjnych na halach produkcyjnych, terenach przyległych oraz utrzymanie czystości pomieszczeń socjalno-bytowych. W ramach spornej umowy Zainteresowana nie przyjmowała na siebie obowiązku wykonania dzieła, lecz zobowiązała się do wykonywania w określonym czasie powtarzalnych czynności. W umowach nie określono konkretnego dzieła, a jedynie pracę, polegającą na zapewnieniu czystości technologicznej ciągów komunikacyjnych na halach produkcyjnych, terenach przyległych oraz utrzymanie czystości pomieszczeń socjalno-bytowych i w tym celu otrzymała niezbędne narzędzia. Do obowiązku Spółki należało wyposażenie swoich pracowników w odpowiednie, sprawne narzędzia, sprzęt i odzież ochronną z czytelnym logo firmy. O sposobie wykonania pracy osoby zatrudnione dowiadywały się od osoby nadzorującej. Zainteresowana nie stworzyła niczego nowego, lecz wykonała swoje obowiązki według wytycznych przy wykorzystaniu sprzętu Płatnika na terenie [...] S.A. (dalej: "Stocznia") w godzinach jej pracy, co oznacza, że przy wykonaniu pracy nie musiała wykazać się żadną pomysłowością, a wyłącznie starannością w wykonaniu ww. czynności.

Organ podkreślił, że praca wykonywana przez Zainteresowaną była też nadzorowana i kontrolowana przez płatnika składek (§ 1 pkt 6 oraz § 3 umowy o dzieło). Zainteresowana nie mogła w sposób swobodny decydować o tym kiedy i gdzie będzie wykonywać powierzone czynności (§ 1 oraz § 2 umowy o dzieło). Powyższe wskazuje na to, że umowa łącząca Zainteresowaną i Płatnika stanowiła umowę o świadczenie usług, bowiem cechą wyróżniającą umowę o dzieło jest brak stosunku zależności lub podporządkowania pomiędzy zamawiającym, a przyjmującym zamówienie objawiający się w tym, że sposób wykonania dzieła pozostawiony jest wyłącznie uznaniu przyjmującego zamówienie. Ponadto, jak zauważył organ, strony spornej umowy nie określiły w niej indywidualnych cech dzieła, które miało być wykonane. Zainteresowana wchodząc w skład Zespołu Wykonawców miała wykonać szereg czynności, których specyfika nie powodowała nadania wykonanej pracy cech indywidualnych, charakterystycznych dla dzieła.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący, reprezentowany przez adwokata, zaskarżył w całości decyzję Prezesa NFZ z 10 lutego 2023 r., wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania albo przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i przepisów prawa materialnego, tj:

1) art. 66 ust. 1 pkt 1e ustawy o świadczeniach, poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że Uczestniczka, z którą Płatnik zawarł umowę o dzieło w okresie od 03.10.2016 r. do 30.12.2016 r., w rzeczywistości wykonywała czynności na podstawie umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia i z tego tytułu w konsekwencji podlegać winna obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności dokumentacja dostarczona przez Płatnika, w tym treść umów o dzieło łączących Uczestniczkę z Płatnikiem oraz oświadczenia skierowanego do Płatnika przez Stocznię, potwierdza, iż specyfika czynności wykonywanych przez Uczestniczkę, w szczególności czynność "usuwania ścierniwa", pozwala na przyjęcie, iż zmierza ona do osiągnięcia rezultatu charakterystycznego dla umów o dzieło w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego,

2) art. 7 i art. 8 w związku z art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach, polegające na przeprowadzeniu postępowania w sposób wybiórczy i niepełny, a nadto w sposób sprzeczny z zasadą praworządności, a w konsekwencji godzący w zasadę zaufania Skarżącego do organów władzy publicznej, jak również naruszający słuszny interes Skarżącego, w szczególności w zakresie przysługującej Skarżącemu swobodzie umów, i przyjęcie, iż Uczestniczka podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie wskazanym w sentencji zaskarżonej decyzji, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności oświadczenia Stoczni oraz opinia prawna załączona do niniejszej skargi, przeczy, jakoby czynności wykonywane przez Uczestniczkę nie mogły stanowić przedmiotu umowy o dzieło zawartej przez Skarżącego z Uczestniczką,

3) art. 7 i art. 8 w związku z art. 77 § 1 oraz art. 86 K.p.a. w związku z art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach, polegające na przeprowadzeniu postępowania w sposób wybiórczy i niepełny, a nadto w sposób sprzeczny z zasadą praworządności, a w konsekwencji godzący w zasadę zaufania Skarżącego do organów władzy publicznej, jak również naruszający słuszny interes Skarżącego, poprzez dowolne i nieuzasadnione zaniechanie dopuszczenia z urzędu dowodu w postaci zeznań reprezentującego Skarżącego Prezesa Zarządu, w szczególności mając na uwadze fakt, iż organ wykorzystał w toku niniejszego postępowania zeznania złożone przez reprezentanta Skarżącego bez uprzedniego wezwania, niejako "z zaskoczenia", w siedzibie Skarżącego w toku czynności kontrolnych prowadzonych przez ZUS, które to zeznania ZUS pozyskał, a następnie ocenił w sposób wybiórczy, tendencyjny i sprzeczny z zasadą prawdy obiektywnej przywołując fragmenty zeznań pod z góry przyjętą przez ZUS tezę o powziętym z góry i celowym działaniu Skarżącego zmierzającym do uniknięcia przez Skarżącego obowiązku oskładkowania przychodu osiąganego przez poszczególne osoby ubezpieczone,

4) art. 7 i art. 8 w związku z art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach, polegające na dokonaniu dowolnej - w miejsce swobodnej - oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności zeznań osób przesłuchanych w charakterze świadków przez ZUS w toku kontroli prowadzonej wobec Skarżącego, i przyjęcie, iż osoby ubezpieczone wykonujące czynności na podstawie umów cywilnoprawnych zawartych ze Skarżącym wykonywały te czynności "w ramach nadgodzin", podczas gdy sama Uczestniczka nie była przesłuchana na taką okoliczność zarówno przez organ w niniejszej sprawie, jak i ZUS w toku kontroli wobec Skarżącego, a sposób prowadzenia czynności przesłuchania wskazanych przez organ osób ubezpieczonych osób cechowało tendencyjność i wybiórczość z wykorzystaniem metod niedopuszczalnych w toku czynności procesowych utrwalonych protokolarnie, w tym kierowanie do osób przesłuchiwanych pytań sugerujących odpowiedź, które winny podlegać uchyleniu, co skutkowało manipulowaniem przez ZUS materiałem dowodowym w celu wykazania przyjętej już na początkowym etapie kontroli tezy o zamiarze obejścia prawa przez Skarżącego,

5) art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, poprzez wydanie przez organ decyzji, mimo że:

a) przywołane przepisy prawa mają charakter na tyle ogólny, iż nie zawierają podstaw do ingerencji w treść umów stron, zawartych zgodnie z ich wolą ani kryteriów kwalifikacji i podstaw unieważniania zawartych przez strony umów o dzieło,

b) brak jest w przywołanych przepisach prawa odesłań do stosowania przez organ przepisów Kodeksu cywilnego, choćby odpowiednio,

c) przywołane przepisy prawa nie określają dopuszczalnego momentu czasowego weryfikacji umów

- co w konsekwencji skutkuje niestabilnością i niepewnością zarówno dla Płatnika, jak i Uczestniczki, zasad systemu oskładkowania w zakresie zawieranych przez strony umów stanowiących podstawę wykonywania czynności na rzecz Płatnika, w szczególności poprzez aprobowanie sytuacji, w której zarówno Płatnik, jak i Uczestniczka jest niejako "zaskakiwana" konsekwencjami wynikającymi z wydanej przez organ decyzji co do skutków wstecznych stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, a w konsekwencji - obowiązkowi zapłaty przez Płatnika należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne,

6) art. 750 w związku z art. 734 § 1 oraz art. 627 K.c., poprzez dokonanie niewłaściwej wykładni wskazanych przepisów i ich zastosowanie na gruncie niniejszego stanu faktycznego, co w konsekwencji skutkowało przyjęciem przez organ, że Uczestniczka, z którą Płatnik zawarł umowę o dzieło, w rzeczywistości wykonywała czynności na podstawie umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, a nie umowy o dzieło, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności dokumentacja dostarczona przez Płatnika, w tym treść umów o dzieło łączących Uczestniczkę z Płatnikiem oraz oświadczenia skierowanego do Płatnika przez Stocznię potwierdza, iż specyfika czynności wykonywanych przez Ubezpieczoną, w szczególności czynność "usuwania ścierniwa", pozwala na przyjęcie, iż zmierza ona do osiągnięcia rezultatu charakterystycznego dla umów o dzieło w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego,

7) art. 24 ust. 4 w związku z art. 24 ust. 5f ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1009 ze zm., dalej "u.s.u.s.) w związku z art. 93 ust. 2 ustawy o świadczeniach, poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uwzględnieniem przez organ należności z tytułu składek należnych od Płatnika, które w dniu wydania decyzji przez organ uległy przedawnieniu z uwagi na upływ terminu 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne i nie mogą być egzekwowane przez organ, do dnia wydania zaskarżonej decyzji.

Skarżący wniósł ponadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z:

a) opinii prawnej z 22 marca 2016 r. wraz z załącznikami w postaci wzorca umowy o dzieło oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w G. z dnia 14 sierpnia 2013 r. sygn. akt [...] wraz z uzasadnieniem. na potwierdzenie faktów w szczególności przedmiotu oraz podstaw prawnych i faktycznych współpracy Spółki ze Stocznią, w tym rodzaju czynności objętych umową o współpracy, a także charakteru prawnego oraz etapów procesu technologicznego remontu statku, w tym m.in. usuwania ścierniwa, podejmowania starań przez Płatnika o dokonanie rzetelnej oceny cywilnoprawnej remontu statku, w tym jego poszczególnych etapów, m.in. usuwania ścierniwa z kadłuba statku i miejsc przyległych, sporządzenia wzorca umowy o dzieło zgodnie z wnioskami opinii prawną obejmującej usuwanie przez wykonawców, w tym Uczestniczki, ścierniwa, a także zgodności z prawem przyjętego przez Płatnika sposobu wykonywania przez wykonawców, w tym Uczestniczkę, czynności na rzecz Stoczni w- formie umowy o dzieło,

b) przykładowej dokumentacji Płatnika stanowiącej komplet dokumentów począwszy od złożenia Płatnikowi zamówienia przez Stocznię na usługi kooperacyjne nr [...] z 28 lutego 2018 r., protokołu zdawczo-odbiorczego wykonanych prac oraz faktury VAT wystawionej przez Płatnika na rzecz Stoczni na potwierdzenie faktów w szczególności przedmiotu współpracy Spółki ze Stocznią, w tym rodzaju czynności objętych umową o współpracy, procedury składania przez Stocznię zamówienia na zlecone czynności na konkretnej jednostce, wykazu zleconych prac oraz miejsca ich wykonania przez wykonawców, takich jak Uczestniczka, a także każdorazowego odbioru przedmiotu wykonanych prac przez zespół osób reprezentujących Stocznię (tzw. "lista zatwierdzeń") wraz z dokładnym czasem dokonania takiego odbioru (z uwzględnieniem naliczenia sekundowego), jak również ostatecznego rozliczenia ustalonego zgodnie z treścią umowy o współpracy pomiędzy Skarżącym a Stocznią (zgodnie z zakresem wykonanych prac potwierdzonym przez strony w protokole zdawczo-odbiorczym).

W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinął i szczegółowo uzasadnił wskazane zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest, czy umowa zawarta przez Skarżącego z Uczestniczką, była umową o dzieło, czy też inną umową o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami ustawy Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Istota sprawy sprowadza się więc do zweryfikowania stanowisk stron i udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w zaistniałym stanie faktycznym Uczestniczka podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zawartej umowy.

Podstawę prawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowi art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, którymi są m.in. osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami K.c., stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, lub osoby z nimi współpracujące. W związku z powyższym osoba spełniająca przesłanki do podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umowy zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych stwierdza wprost w art. 6 ust. 1 pkt 4 rozdziału 2, regulującego "Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym", że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają (...) osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są m.in. osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia (...). Brzmienie tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że chodzi tu o tę samą kategorię osób, podlegających ubezpieczeniu społecznemu, a tym samym kwalifikujących się do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. Wyjaśnienia też wymaga, że zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Natomiast na podstawie art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach, za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający. Z kolei według art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009, z poźn. zm.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.

Jednocześnie do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, na podstawie art. 750 K.c., stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Oznacza to, że sam fakt nazwania umowy między jej stronami "umową o dzieło" nie przesądza o jej charakterze. W tej sytuacji ustalenie, że jakaś konkretna umowa i stosunek zobowiązaniowy jest "umową o świadczenie usług, która nie jest regulowana innymi przepisami", pociąga za sobą obowiązek odpowiedniego zastosowania przepisów o zleceniu. Przy czym należy wskazać, iż subsumcja zawartej umowy pod przepis art. 750 K.c. nie czyni takiej umowy umową zlecenia, w rozumieniu art. 734 K.c. (vide: L. Ogiegło /w:/ System prawa prywatnego, Prawo zobowiązań – część szczegółowa, Tom 7, ..., s. 573 i nast.). Decydująca okazuje się treść zawartej umowy. Zatem, nie nazwa umowy, lecz jej cel i przedmiot decydują o faktycznym charakterze współpracy.

Zgodnie z art. 734 § 1 K.c., przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Umowę zlecenia zalicza się przy tym do zobowiązań tzw. starannego działania, a nie zobowiązań rezultatu. Chociaż sama definicja zakłada dążenie do osiągnięcia określonego rezultatu - dokonania czynności prawnej, jednakże w razie jego nieosiągnięcia, ale jednoczesnego dołożenia wszelkich starań w tym kierunku, przy zachowaniu należytej staranności, zleceniobiorca nie ponosi odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania (tak m.in. K. Kołakowski /w:/ G. Bieniek (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. II, 2006, s. 387; podobnie: M. Nesterowicz /w:/ J. Winiarz (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. II, 1989, s. 685). Innymi słowy, odpowiedzialność kontraktowa przyjmującego zlecenie powstanie wówczas, gdy przy wykonaniu zlecenia nie zachował wymaganej staranności, niezależnie od tego, czy oczekiwany przez dającego zlecenie rezultat nastąpił, czy nie.

Natomiast zgodnie z art. 627 K.c., przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia.. Elementami przedmiotowo istotnymi umowy o dzieło jest określenie dzieła, do którego wykonania zobowiązany jest przyjmujący zamówienie, a także, z uwzględnieniem regulacji art. 628 w zw. z art. 627 K.c., wynagrodzenia, do którego zapłaty zobowiązany jest zamawiający. Umowa o dzieło jest umową o "rezultat usługi". Rezultat, o który umawiają się strony, musi być obiektywnie osiągalny i w konkretnych warunkach pewny. Celem umowy o dzieło nie jest bowiem czynność (samo działanie) lub zaniechanie, które przy zachowaniu określonej staranności prowadzić ma do określonego w umowie rezultatu. Przy umowie o dzieło chodzi o osiągnięcie określonego rezultatu, niezależnie od rodzaju i intensywności świadczonej w tym celu pracy i staranności. Odpowiedzialność przyjmującego zamówienie, w wypadku nieosiągnięcia celu umowy, jest więc odpowiedzialnością za nieosiągnięcie określonego rezultatu, a nie za brak należytej staranności. Przedmiotem umowy o dzieło, w ujęciu Kodeksu cywilnego, jest więc przyszły, z góry określony, samoistny, materialny lub niematerialny, lecz obiektywnie osiągalny i w danych warunkach pewny rezultat pracy i umiejętności przyjmującego zamówienie, którego charakter nie wyklucza możliwości zastosowania przepisów o rękojmi za wady (por. A. Brzozowski /w:/ System prawa prywatnego, Prawo zobowiązań – część szczegółowa, Tom 7, wydanie 3, pod red. J. Rajskiego, Wydawnictwo C.H. Beck - Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2011, s. 390-391).

Co do zasady, w praktyce obrotu gospodarczego uznaje się, że w odróżnieniu od umowy zlecenia czy umowy o świadczenie usług, umowa o dzieło wymaga, by czynności przyjmującego zamówienie (najczęściej nazywanego w umowie o dzieło – "wykonawcą") doprowadziły do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu. Istotą umowy o dzieło jest zatem osiągnięcie określonego, zindywidualizowanego rezultatu w postaci materialnej lub niematerialnej. Umowa zlecenia jest z kolei umową starannego działania, w której co prawda rezultat może być przedmiotem starań, lecz nie daje się z góry przewidzieć, a często nie sposób określić, w jakim stopniu zostanie osiągnięty. Dlatego też w umowie zlecenia rezultat nie został objęty treścią świadczenia. Zaakcentować należy, że zasadniczo w treści umowy o dzieło istnieje konieczność opisania rezultatu, ponieważ to rezultat kreuje stosunki zobowiązaniowe między stronami tej umowy.

Zarówno w judykaturze, jak i w literaturze przyjmuje się, że kwestia prawidłowej kwalifikacji umowy może być w praktyce znacznie utrudniona, albowiem, o ile w odniesieniu do prostych sytuacji faktycznych i prawnych nazwanie faktycznej umowy o dzieło w inny sposób nie powoduje wielkich trudności w ustaleniu rzeczywistej konstrukcji umowy, o tyle w wypadku umów bardziej złożonych zasadne jest rozważenie, czy wola stron w tym zakresie (nazwanie umowy w określony sposób, odesłanie do określonych przepisów) nie powinna być podstawą rozstrzygnięcia wątpliwości (tak m.in. G. Kozieł /w:/ A. Kidyba (red.), Z. Gawlik, A. Janiak, K. Kopaczyńska-Pieczniak, G. Kozieł, E. Niezbecka, T. Sokołowski, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania - część szczególna, LEX 2010, komentarz do art. 627 k.c., t. 36). Kwestia złożoności interpretacji tego rodzaju umów została wzięta pod uwagę przez organ przy wydawaniu decyzji i poddana analizie także z punktu widzenia bogatego orzecznictwa sądowego.

Obszerną analizę cech umowy o dzieło i umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy umowy zlecenia, przeprowadził Sąd Najwyższy w wyroku z 4 lipca 2013 r., sygn. akt II UK 402/12 (opubl. www.sn/sites/orzecznictwo): "Umowę o dzieło zdefiniowano w art. 627 k.c. jako zobowiązanie do wykonania oznaczonego dzieła za wynagrodzeniem. Starania przyjmującego zamówienie w umowie o dzieło mają doprowadzić w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu, za wynagrodzeniem zależnym od wartości dzieła (art. 628 § 1, art. 629, art. 632 k.c.). Umowa o dzieło zakłada swobodę i samodzielność w wykonywaniu dzieła, a jednocześnie nietrwałość stosunku prawnego, gdyż wykonanie dzieła ma charakter jednorazowy i jest zamknięte terminem wykonania. Przyjmuje się przy tym, że rezultat, o który umawiają się strony, musi być z góry określony, mieć samoistny byt oraz być obiektywnie osiągalny i pewny. Wykonanie dzieła najczęściej przybiera postać wytworzenia rzeczy, czy też dokonania zmian w rzeczy już istniejącej (naprawienie, przerobienie, uzupełnienie). Tego rodzaju postacie dzieła są rezultatami materialnymi umowy zawartej między stronami, weryfikowalnymi ze względu na istnienie wad (por. wyrok Sądu Najwyższego z 3 listopada 1999 r., IV CKN 152/00, OSNC 2001 Nr 4, poz. 63). (...) Wykonanie określonej czynności (szeregu powtarzających się czynności), bez względu na to, jaki rezultat czynność ta przyniesie, jest natomiast cechą charakterystyczną tak dla umów zlecenia (gdy chodzi o czynności prawne - art. 734 § 1 k.c.), jak i dla umów o świadczenie usług nieuregulowanych innymi przepisami (gdy chodzi o czynności faktyczne - art. 750 k.c.). W odróżnieniu od umowy o dzieło, przyjmujący zamówienie w umowie zlecenia (umowie o świadczenie usług) nie bierze więc na siebie ryzyka pomyślnego wyniku spełnianej czynności. Jego odpowiedzialność za właściwe wykonanie umowy oparta jest na zasadzie starannego działania (art. 355 § 1 k.c.), podczas gdy odpowiedzialność strony przyjmującej zamówienie w umowie o dzieło niewątpliwie jest odpowiedzialnością za rezultat. W wypadku umowy o dzieło niezbędne jest zatem, aby starania przyjmującego zamówienie doprowadziły w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 3 lipca 2012 r., II UK 60/12 - niepublikowane)". Ponadto w wyroku z 28 sierpnia 2014 r. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, dzieło jest wytworem, który w momencie zawierania umowy nie istnieje (sygn. akt II UK 12/14).

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że organ prawidłowo ustalił, że Uczestniczka podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy o świadczenie usług zawartej ze Skarżącym. Z akt sprawy i prawidłowo ustalonego przez organ stanu faktycznego wynika, że przedmiotem spornej umowy było zapewnienie czystości technologicznej ciągów komunikacyjnych na halach produkcyjnych, terenach przyległych oraz utrzymanie czystości pomieszczeń socjalno-bytowych. Cechą szczególną umowy o dzieło jest jej konkretny, z góry określony rezultat, za którego osiągnięcie przyjmujący zamówienie odpowiada. W niniejszej sprawie natomiast przedmiot umowy został określony w tak ogólny sposób, że nie sposób z góry wskazać konkretnego rezultatu, za którego osiągnięcie przyjmujący zamówienie odpowiadał. W ocenie Sądu, organ prawidłowo ocenił charakter prawny spornej umowy, w której ogólnie określony przedmiot umowy odnosi się do ciągu określonych czynności starannego działania. Wbrew przekonaniu Skarżącego sporna umowa nie może zostać zakwalifikowana jako umowa o dzieło, gdyż polegała ona na dokonywaniu czynności z należytą starannością. Uczestniczka zobowiązana była wykonać zleconą jej pracę sumiennie, według swojej najlepszej wiedzy, ze starannością, jakiej wymagał zakres i charakter pracy. Prace wykonywane przez Uczestniczkę nie zmierzały do powstania nowego bądź zmodyfikowanego, określonego w sposób dokładny, stanowiącego o jego indywidualnym charakterze samoistnego dzieła, które zostało zdefiniowane w momencie zawierania umowy. Wprawdzie czynności wykonywane przez Uczestniczkę prowadziły do powstania określonego skutku (czystości technologicznej ciągów komunikacyjnych na halach produkcyjnych, terenach przyległych oraz czystości pomieszczeń socjalno-bytowych), jednak ten skutek był uzależniony od starannego działania wykonawcy umowy, niezależnie od faktu, że osiągnięcie powyższego efektu wiązało się z "usuwaniem ścierniwa". Charakter wykonywanej pracy nie był twórczy i jednostkowy, stanowił, w ramach zawartej umowy, część większej całości prac związanych z działalnością Skarżącego. Nie wykazano w sprawie aby czynności wykonywane w ramach spornej umowy były pracą wymagającą posiadania przez wykonawcę jakiś rzadkich cech bądź specjalnych umiejętności. Tym bardziej, że wykonawca nie ma obowiązku osobistego wykonania dzieła (§ 4 pkt 1) umowy. Charakter wykonywanej pracy w ramach spornej umowy nie wymagał indywidualizacji, a tylko starannego działania, czynności nie miały cech szczególnych, związanych z osobistymi właściwościami wykonawcy. Uczestniczka była jedną z wielu wykonawców spornej umowy, i jako wykonawca umowy zobowiązana była stosować się do poleceń i wskazań ze strony Zamawiającego lub osób przez niego upoważnionych (§ 1 pkt 6 umowy). Oznacza to ograniczony charakter samodzielności wykonania spornej umowy wymaganej w przypadku umowy o dzieło. Ponadto sporna umowa nie ma charakteru jednorazowego lecz ciągły w okresie jej obowiązywania, co wyklucza uznanie jej za umowę o dzieło. Jej wykonanie obejmowało wykonanie przez Zespół Wykonawców szeregu zamówień Zamawiającego w okresie objętym sporną umową, zamówienia z kolei Zamawiającego, uzależnione były od zamówień realizowanych przez Zamawiającego w ramach prowadzonej przez niego jego działalności na rzecz Stoczni. Ta natomiast okoliczność wskazuje, że niemożliwe było w momencie zawarcia spornej umowy, jednoznaczne określenie, konkretnego, zindywidualizowanego rezultatu jej wykonania. W konsekwencji też nie można zatem uznać, że rezultat ten był całkowicie zależny od Zespołu Wykonawców. Miał on raczej charakter przypadkowy, całkowicie zależny od bieżącej działalności Zamawiającego. W ramach spornej umowy, Zespół Wykonawców, a więc i Uczestniczka, był zatem zobligowany do wielokrotnego świadczenia usług czyszczenia technologicznego ciągów komunikacyjnych na halach produkcyjnych, terenach przyległych oraz pomieszczeń socjalno-bytowych, w zależności od zleceń Zamawiającego, które z kolei uzależnione były od zleceń składanych Skarżącemu przez Stocznię. Są to w ocenie Sądu okoliczności, które przeważają za uznaniem, że w ramach spornej umowy Uczestniczka wchodząc w skład Zespołu Wykonawców świadczyła na rzecz Skarżącego usługi czyszczenia technologicznego ciągów komunikacyjnych na halach produkcyjnych, terenach przyległych oraz pomieszczeń socjalno-bytowych, nie zrealizowała natomiast dzieła w rozumieniu art. 627 K.c.

W świetle powyższych wyjaśnień Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ art. 750 w związku z art. 734 oraz art. 627 K.c., poprzez dokonanie ich niewłaściwej wykładni. Ponieważ przyjęcie charakteru prawnego spornej w niniejszej sprawie umowy zgodnie z wolą stron mogło prowadzić do ominięcia obowiązku uiszczenia należności publicznoprawnych związanych z ubezpieczeń zdrowotnym, konieczna była w niniejszej sprawie ocena charakteru prawnego tej umowy dokonana przez Prezesa NFZ. Sąd uznał, że organ dokonał prawidłowej kwalifikacji spornej umowy, co zostało wyjaśnione powyżej.

W konsekwencji za niezasadny należy także uznać zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 1e ustawy o świadczeniach, poprzez jego błędne zastosowanie. Prawidłowa kwalifikacja prawna spornej umowy, jako umowy o świadczenie usług skutkuje prawidłowym rozstrzygnięciem organu stwierdzającym o podleganiu Uczestniczki obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 3 października 2016 r. do 30 grudnia 2016 r., z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził uchybień w zakresie stosowania przez organ przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy lub których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. Organ rozstrzygając o kwalifikacji prawnej spornej umowy oparł się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, z uwzględnieniem w szczególności zapisów zawartej umowy. Na podstawie jej treści oraz innych okoliczności sprawy organ dokonał merytorycznej oceny z uwzględnieniem ogólnych zasad proceduralnych określonych w ar. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a podjęte w tym zakresie rozstrzygniecie zostało uzasadnione w sposób wymagany przez normę prawa określoną w art. 107 § 3 K.p.a. Nie można zatem też uznać, że w sprawie doszło do naruszenia zasady praworządności, czy też zasady zaufania. Prawidłowości oceny charakteru prawnego spornej umowy nie podważa powołane w skardze oświadczenie Stoczni, opinia prawna załączona do skargi, która nie dotyczy spornej umowy. Organ uwzględnił i w obszerny sposób przeanalizował w zaskarżonej decyzji zeznania Prezesa Zarządu Spółki. Trudno zgodzić się ze Skarżącym, że są to zeznania złożone "z zaskoczenia" w toku czynności kontrolnych ZUS. Niezależnie od powyższego Skarżący miał możliwość składania dodatkowych wyjaśnień w toku prowadzonego postępowania administracyjnego z czego korzystał. Podkreślenia również wymaga, że organ dokonał w zaskarżonej decyzji oceny charakteru prawnego spornej decyzji, nie rozstrzygał natomiast kwestii, czy prace wykonywane przez Uczestniczkę w ramach spornej umowy wykonywane były w czasie nadgodzin, czy też nie, podnoszona zatem przez Skarżącego powyższa okoliczność nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

W ocenie Sądu, zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. Odmienna ocena dowodów, do której Skarżący był uprawniony, nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia. Stanowisko Skarżącego stanowi jedynie polemikę z oceną dokonaną przez organ, przy czym jej skutecznie nie podważa. Ocena materiału dowodowego pod kątem rzeczywistego charakteru spornej umowy znajduje oparcie zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie w którym przyjmuje się, że umowy, których treścią są stosunkowo proste i powtarzalne czynności nie są umowami o dzieło w rozumieniu art. 627 K.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 2012 r. II UK 70/12; wyrok SN z dnia 18 kwietnia 2012 r. II UK 187/11 OSNP 2013/9-10/115, wyrok SN z dnia 26 marca 2013 r. II UK 201/12; wyrok SN z 28 marca 2000 r, II UK 386/99, OSNP 2001 Nr 16, poz. 522; wyrok SN z 6 kwietnia 2011 r. II UK 315/10, OSNP 2012 nr 9-10, poz. 127).

Sąd stwierdza, że nie jest uzasadniony zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Wyjaśnienia wymaga, że spór w niniejszej sprawie nie przebiega na płaszczyźnie cywilnoprawnej lecz na płaszczyźnie publicznoprawnej dotyczącej ustalenia podlegania Uczestniczki obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. W tej sytuacji, rozstrzygającego znaczenia nie mają w niniejszej sprawie cywilnoprawne reguły wykładni oświadczeń woli, na czym opiera się argumentacja Skarżącego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lipca 2022 r. sygn. II GSK 840/19 oraz powołane tam orzecznictwo). W świetle powyższego, istotne znaczenie ma fakt, że o prawidłowym zakwalifikowaniu umowy cywilnoprawnej nie decyduje sama nazwa umowy, jej stylistyka, czy też wola stron ją zawierających, lecz rzeczywisty przedmiot umowy, okoliczności jej zawarcia oraz sposób i okoliczności jej wykonywania, w tym realizowanie przez strony, nawet wbrew postanowieniom umowy, cech charakterystycznych dla danego stosunku prawnego, które odróżniają zawartą i realizowaną umowę od innych umów cywilnoprawnych. Nie może i nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że – nawet jeżeli taki był zgodny zamiar kontrahentów, strony umowy nie mogą oświadczeniem woli kształtować swoich publicznoprawnych obowiązków odmiennie, niż wynika to z przepisów administracyjnego prawa materialnego. Autonomia woli stron w zakresie odnoszącym się do kształtowania treści umowy nie może prowadzić do nadawania tej umowie treści odmiennych od tych, które wynikają z przyjętych umową postanowień, a tym samym prowadzić do dowolnego kwalifikowania zawartej umowy, wbrew treści oraz wbrew prawu i mieć przesądzający charakter (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lipca 2022 r. sygn. II GSK 840/19 oraz powołane tam orzecznictwo). Zatem - niezależnie od deklaracji stron co do nazwy/charakteru zawieranej przez nie umowy, postanowienia umowy, jak i okoliczności związane z jej wykonywaniem pozwalają na ocenę, czy strony zawierając danego rodzaju umowę, nie wykroczyły poza granice swobody kontraktowej wyznaczone w art. 353(1) k.c. (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 sierpnia 2018 r. sygn. II GSK 1630/17).

Nieuzasadniony jest ponadto zarzut dotyczący naruszenia art. 24 ust. 4 w związku z art. 24 ust. 5f u.s.u.s. w związku z art. 93 ust. 2 ustawy o świadczeniach, poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uwzględnieniem przez organ należności z tytułu składek należnych od Płatnika, które w dniu wydania decyzji przez organ uległy przedawnieniu. Podkreślenia wymaga bowiem, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie nie była kwestia wymiaru ulegających przedawnieniu składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu umowy o dzieło, lecz rozstrzygnięcie wątpliwości co do podlegania Uczestniczki obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w związku z zawartą z Płatnikiem spornej umowy, którego nie dotyczy regulacja zawarta w art. 93 ust. 2 ustawy o świadczeniach. Zaskarżona decyzja ustala istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach, stanowiąc potwierdzenie obowiązku wynikającego z ustawy o świadczeniach, nie dotyczy natomiast kwestii wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne, które zgodnie z art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach, należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych. Oznacza to, że organem zobowiązanym do prawidłowego ustalenia wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne, w tym uwzględnienia regulacji wynikającej z art. 93 ust. 2 ustawy o świadczeniach w związku z art. 24 ust. 4 u.s.u.s., jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Odnosząc się do wniosku dowodowego zawartego w skardze Sąd wyjaśnia, że w świetle art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "P.p.s.a."), kontrolę legalności decyzji administracyjnej opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżone rozstrzygnięcie. Oznacza to, że wnioskowane przez Skarżącego w skardze dowody w postaci przykładowej dokumentacji Płatnika stanowiącej komplet dokumentów począwszy od złożenia Płatnikowi zamówienia przez Stocznię na usługi kooperacyjne, protokół zdawczo-odbiorczego wykonanych prac oraz fakturę VAT wystawioną przez Płatnika na rzecz Stoczni, Sąd był zobligowany uwzględnić z urzędu i nie wymagało to odrębnego wniosku Skarżącego. Opinia prawna z 22 marca 2016 r. natomiast wraz z załącznikami w postaci wzorca umowy o dzieło oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w G. z 14 sierpnia 2013 r. sygn. akt [...], nie dotyczą przedmiotu spornej w niniejszej sprawie umowy, a więc zapewnienia czystości technologicznej ciągów komunikacyjnych na halach produkcyjnych, terenach przyległych oraz utrzymanie czystości pomieszczeń socjalno-bytowych.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), orzekł jak w sentencji wyroku.