Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 1000/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-03-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Asesor WSA Wojciech Wycichowski, , po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 28 marca 2024 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 9 października 2023 r. nr SKO Gd/2949/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną decyzją z dnia 9 października 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej jako "SKO"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775, dalej "K.p.a.") w zw. z art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 390, dalej "u.ś.r.") po rozpatrzeniu odwołania M. L. (dalej jako "Skarżąca") od decyzji Wójta Gminy S. (dalej jako "Wójt Gminy") z dnia 20 marca 2023 r. odmawiającej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

2.1. 2 stycznia 2023 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. wpłynął wniosek Skarżącej o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem – J. K. (ur. 1937 r.). Ojciec Skarżącej jest wdowcem. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w M. dnia 9 października 2019 r. wydał orzeczenie zaliczające ojca Skarżącej do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z posiadanych dokumentów wynika, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, a znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od 23 sierpnia 2019 r. Zgodnie z orzeczeniem ojciec Skarżącej wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Orzeczenie wydano na stałe.

Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 2 lutego 2023 r. w domu Skarżącej wynika, że Skarżąca mieszka wspólnie z córką, partnerem i ojcem. Ojciec Skarżącej ma jeszcze dwóch synów, jeden prowadzi sklep w spożywczo-przemysłowy, drugi jest rencistą, pobiera rentę chorobową. Ojciec Skarżącej jest sprawny fizycznie, porusza się samodzielnie. Sprawowana opieka w głównej mierze polega na pomocy w utrzymaniu codziennej higieny, przygotowaniu ubrań oraz przyrządzaniu i podawaniu posiłków. Kilkukrotnie w ciągu dnia należy mierzyć poziomu cukru, podawać insulinę i leki. Skarżąca jest obecna podczas wizyt lekarskich, odbywających się co drugi miesiąc. Dba o czystość w mieszkaniu, robi zakupy, opłaca rachunki. Codziennie towarzyszy ojcu podczas spacerów. Pomaga w załatwianiu spraw urzędowych. Podczas wizyty pracownika socjalnego ojciec Skarżącej momentami sprawiał wrażenie "nieobecnego". Ojciec Skarżącej traci orientację poza domem, nie mógłby samodzielnie organizować wizyt lekarskich, czy załatwiać spraw urzędowych. Zachowanie ojca Skarżącego mogłoby wskazywać na demencję.

Na dzień złożenia wniosku Skarżąca nie pracuje. W dniu 8 marca 2023 r. widniała w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Staż pracy Skarżącej wynosi 8 lat 3 miesiące i 7 dni. Ostatnie zatrudnienie trwało w okresie od 1 lipca do 30 listopada 2019 r. w wymiarze 1/4 etatu. Stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania umowy na mocy porozumienia stron.

W okresie od 1 grudnia 2019 r. do 31 października 2022 r. Skarżąca pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy przyznany na ojca. Z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego w okresie zasiłkowym 2021/2022 (dochód 773,24 zł na osobę miesięcznie) oraz 2022/2023 (dochód 797,89 zł na osobę miesięcznie) i w związku z art. 16a ust. 3 u.ś.r. decyzją z dnia 22 grudnia 2022 r. Wójt Gminy odmówił przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres zasiłkowy 2022/2023.

Skarżąca figuruje w ewidencji podatkowej od 1 stycznia 2012 r. jako właściciel gruntów. Według oświadczenia Skarżącej zaprzestała ona prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 15 maja 2018 r.

2.2. Decyzją z dnia 20 marca 2023 r. Wójt Gminy odmówił przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. wnioskowanego na ojca Skarżącej, z powodu braku daty powstania niepełnosprawności.

W uzasadnieniu organ wskazał, że czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, w którym mieszka także Skarżąca, nie kolidują z podjęciem zatrudnienia, podobnie jak zakupy czy wizyty u lekarza - osoby pracujące również prowadzą własne gospodarstwa domowe, chodzą na zakupy, do lekarza. Taki zakres opieki, który polega na pracach w gospodarstwie domowym, nie wymusza rezygnacji z podjęcia zatrudnienia. Nie wyklucza też podjęcia zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu. Nie można na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego uznać, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy brakiem zatrudnienia Skarżącej a sprawowaniem przez nią opieki. Brak takiego związku przesądza o niespełnieniu przesłanki pozytywnej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

2.3. W wyniku rozpatrzenia odwołania Skarżącej, SKO decyzją z dnia 9 października 2023 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy, przywołując treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, wskazał na konieczność stosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. z pominięciem kryterium momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. W konsekwencji wiek powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki nie powinien stanowić przesłanki negatywnej przyznania świadczenia.

SKO stwierdziło, że odmowa ustalenia Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uzasadniona jest natomiast niespełnieniem przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r., wskazującej na konieczność zaistnienia związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją przez wnioskującego z aktywności zawodowej i niepodejmowaniem jej a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Zdaniem SKO, rezygnacja przez Skarżącą z ostatniego zatrudnienia (pracowała na 1/2 etatu do końca listopada 2019 r.) nie była ściśle i bezpośrednio związana ze stanem zdrowia ojca i koniecznością zapewnienia mu opieki. Ścisłego i bezpośredniego związku ze stanem zdrowia ojca nie ma także niepodejmowanie przez Skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Ojciec Skarżącej za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym uznany został od dnia 23 sierpnia 2019 r. Skarżąca pracowała natomiast do końca listopada 2019 r., co oznacza, że jeszcze przez 3 miesiące jednocześnie pracowała zarobkowo i zapewniała opiekę niepełnosprawnemu ojcu. Skarżąca nie wskazała na żadne konkretne okoliczności, które uzasadniałyby konieczność całkowitej rezygnacji przez nią z pracy zarobkowej w celu zapewnienia opieki ojcu. Okolicznością taką nie jest orzeczenie ojca o znacznym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Tego rodzaju orzeczenie jest stanowi bowiem dowodu na konieczność całkowitej rezygnacji z aktywności zawodowej przez osobę sprawującą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

W ocenie organu II instancji, dane o stanie zdrowia ojca Skarżącej nie wskazują na konieczność całkowitej rezygnacji z pracy zarobkowej przez Skarżącą, zwłaszcza, że była ona w stanie pracować zarobkowo i jednocześnie zapewniać opiekę ojcu. Z wywiadów środowiskowych wynika, że ojciec Skarżącej potrzebuje wsparcia w zakresie jedynie niektórych czynności dnia codziennego oraz w trakcie przebywania poza domem, zasadniczo jednak wielogodzinna, nieprzerwana obecność przy nim opiekuna nie jest niezbędna. Nie ma on bowiem problemów z poruszaniem się po domu, pomimo problemów w zakresie komunikacji z otoczeniem, nie podejmuje zachowań nieracjonalnych, stanowiących zagrożenie dla niego lub otoczenia, w ciągu dnia spędza czas, oglądając telewizję, patrząc przez okno lub drzemiąc. Nadto Skarżąca została poinformowana, że ojciec mógłby od poniedziałku do piątku korzystać z usług Środowiskowego Domu Samopomocy. Nie ma zatem przeszkód, dla których Skarżąca nie mogłaby kontynuować zatrudnienia na pół etatu i jednocześnie opiekować się ojcem. W ocenie SKO Skarżąca mogłaby w taki sposób zorganizować czynności domowe oraz związane bezpośrednio z opieką nad ojcem, by nie kolidowały one z pracą. Wszak wiele z tych czynności można wykonać przed pracą lub po pracy, nadto niektóre nie muszą być wykonywane codziennie. Wnioskodawczyni ponadto może liczyć na pomoc partnera oraz córki.

Po drugie, istotna jest także okoliczność, że Skarżąca ma dwóch braci. Wnioskodawczyni podała, że jeden z nich pracuje zarobkowo (prowadzi sklep), zaś drugi utrzymuje się z renty chorobowej. SKO stwierdziło natomiast, że niezależnie do tego, z jakich środków bracia utrzymują się, są oni obowiązani do zapewnienia właściwej opieki ojcu na równi ze Skarżącą. Z prawnego i moralnego punktu widzenia obowiązek zapewnienia właściwej opieki ciąży na wszystkich dzieciach osoby niepełnosprawnej. Zapewnienie pomocy i opieki rodzicowi należy rozumieć zarówno jako podejmowanie osobistych starań na rzecz rodzica, jak i zorganizowanie stosownej opieki rodzicowi poprzez skorzystanie ze wsparcia instytucjonalnego lub zatrudnienie opiekuna. Z obowiązku alimentacyjnego względem rodzica w żadnym wypadku nie zwalniają okoliczności takie jak zamieszkiwanie w innej miejscowości, obowiązki względem własnej rodziny, obowiązki zawodowe, czy też osobiste przekonanie o niemożności zadośćuczynienia temu obowiązkowi. Skoro niepełnosprawny ma trójkę dzieci, z całą pewnością istnieje możliwość takiego podziału obowiązków opiekuńczych (włączając w to udział w finansowaniu opieki), by nie zachodziła konieczność całkowitej rezygnacji z pracy zarobkowej przez żadne z nich.

Z powyższych względów SKO doszło do wniosku, że rezygnacja przez Skarżącą z pracy zarobkowej w listopadzie 2019 r. i niepodejmowanie pracy po tej dacie nie ma bezpośredniego i ścisłego związku z koniecznością zapewnienia opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

SKO uważa, że nawet jeśli Skarżąca oświadcza, że nie jest w stanie zapewnić ojcu opieki inaczej, aniżeli poprzez całkowitą rezygnację z pracy zarobkowej, to oświadczenie to nie znajduje potwierdzenia w innych okoliczność sprawy, w szczególności po uwzględnieniu potrzeb osoby niepełnosprawnej oraz możliwości pogodzenia opieki z wykonywaniem pracy zarobkowej.

3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzucając:

- naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez Skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 § 1, oraz art. 80 w związku z art. 75 § 1 K.p.a. poprzez wydanie decyzji na podstawie błędnych i dowolnych ustaleń faktycznych, przyjętych na podstawie wadliwie ocenionego przez organ materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że zakres sprawowanej przez Skarżącą opieki nad ojcem nie wyklucza możliwości zatrudnienia, co w konsekwencji doprowadziło organ do błędnego ustalenia, że nie zachodzi związek pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia i jego niepodejmowaniem przez Skarżącą, a koniecznością sprawowania opieki nad ojcem;

- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na fakcie istnienia innych osób spokrewnionych w pierwszej kolejności z ojcem Skarżącej, poza samą Skarżącą.

4. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

5.1. Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej p.p.s.a.), kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja SKO z dnia 8 listopada 2023 r. wydana została z naruszeniem przepisów prawa.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił w szczególności przepis art. 17 u.ś.r., w którym szczegółowo określono wymogi, od spełnienia których uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazane przez ustawę przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce lub ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W myśl art. 17 ust. 1b ustawy, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Podkreślić należy, że przepis powyższy winien być interpretowany z uwzględnieniem wiążącego, w myśl art. 190 Konstytucji RP, wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, z którego wynika, że w odniesieniu do grupy opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała po ukończeniu 18 roku życia, przesłanka nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego utraciła cechę konstytucyjności. W wyroku tym Trybunał stwierdził niezgodność z Konstytucją art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. W konsekwencji przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tej grupie osób należy rozpatrywać bez wskazanej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. przesłanki. Organy administracji rozstrzygające o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego mają zatem obowiązek procedować w oparciu o przepisy u.ś.r. z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. w dniu 23 października 2014 r., została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną.

W świetle powyższego, w rozpatrywanej sprawie – wbrew stanowisku organu I instancji – powyższy przepis nie może stanowić podstawy odmowy przyznania Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z powodu niemożności ustalenia daty powstania niepełnosprawności u ojca Skarżącej (jak wynika z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanego dnia 9 października 2019 r. – ojciec Skarżącej jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym od dnia 23 sierpnia 2019 r.). Słusznie wskazało zatem SKO, że wiek powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki nie powinien stanowić przesłanki negatywnej przyznania świadczenia. Jednakże, w pozostałym zakresie stanowisko SKO nie zasługuje na uwzględnienie.

Z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skutecznie ubiegać się może jedynie osoba określona w punktach od 1 do 4 tego przepisu, która sprawuje opiekę nad osobą niepełnosprawną (legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji) w takim wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowy.

Skarżąca, jako córka, niewątpliwie jest osobą uprawnioną do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w związku z opieką nad ojcem. Nadto, w sprawie niesporne jest, że ojciec Skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanym na stałe przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w M. w dniu 9 października 2019 r., ze wskazaniem, że wymaga on stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Orzeczenie o niepełnosprawności w sposób wiążący określa zakres niezbędnej pomocy osobie niepełnosprawnej, którego nie mogą kwestionować organy orzekające o świadczeniach pielęgnacyjnych. Rolą organów administracyjnych w takiej sytuacji jest zatem ustalenie, czy osoba wnioskująca o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego znajduje się w kręgu podmiotów legitymowanych do przyznania świadczenia i czy faktycznie sprawuje nad osobą niepełnosprawną opiekę w zakresie określonym w orzeczeniu o niepełnosprawności. Wymaga to ustalenia zindywidualizowanych i konkretnych okoliczności danej sprawy, które pozwalają na zweryfikowanie istnienia rzeczywistego związku pomiędzy biernością zawodową wnioskodawcy a sposobem zaspakajania potrzeb opiekuńczych w stosunku do osoby niepełnosprawnej. Samo bowiem posiadanie orzeczenia nie przesądza, że każdy, zajmujący się osobą legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności, sprawuje opiekę w sposób wykluczający go z jakiejkolwiek aktywności zawodowej.

Jednakże, w ocenie Sądu, dokonana w okolicznościach niniejszej sprawy przez orzekający w sprawie organ ocena, że nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez Skarżącą zatrudnienia a sprawowaniem przez nią opieki nad ojcem, nie może być uznana za prawidłową.

Wskazać bowiem należy, że w każdej sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego istotna jest ocena, czy zakres i rozmiar sprawowanej przez wnioskodawcę opieki nad osobą niepełnosprawną wypełnia ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie tego uprawnienia, a więc, czy istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy zakresem sprawowanej opieki, a niemożnością podjęcia zatrudnienia. Czynnikiem wpływającym na zasadność przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest ustalenie, że sprawowanie opieki przez wnioskodawcę w sposób rzeczywisty uniemożliwia podjęcie lub dalsze wykonywanie pracy zarobkowej, gdyż wskazane świadczenie nie jest wynagrodzeniem za opiekę nad niepełnosprawnym lecz swoistą rekompensatą za brak możliwości w związku z tym podjęcia i kontynuowania działalności zarobkowej (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2820/13, wszystkie przywołane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika przy tym, że w przypadku osoby wymagającej opieki, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie można wyprowadzić imperatywu sprawowania opieki w odpowiednim zakresie jako przesłanki warunkującej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, negując wymagania dotyczące sposobu i intensywności opieki nad niepełnosprawną osobą, określone w orzeczeniu o niepełnosprawności właściwego organu (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 1143/22). Dla ustalenia przesłanki związku przyczynowo-skutkowego w danym przypadku konieczne jest ustalenie, czy rodzaj i ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza przy tym zakwestionowania stanu jej zdrowia. Jednakże, to do organów administracyjnych należy ustalenie, czy w okolicznościach danej sprawy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne faktycznie sprawuje nad osobą niepełnosprawną opiekę odpowiadającą warunkom określonym w odpowiednim orzeczeniu o niepełnosprawności (zob. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1867/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarówno organy, jak i sąd, nie są uprawnieni w niniejszym postępowaniu do kwestionowania orzeczenia o niepełnosprawności. Przy czym, samo posiadanie orzeczenia nie przesądza o tym, że opiekun osoby legitymującej się takim orzeczeniem, sprawuje opiekę, która uprawnia do przyjęcia związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z pracy a sprawowaniem opieki nad bliską osobą niepełnosprawną. Istnienie tego związku podlega bowiem ocenie w każdej indywidualnej sprawie. Z okoliczności sprawy musi więc wynikać, że sprawujący opiekę nie podejmuje aktywności zawodowej (tj. rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej) wyłącznie z uwagi na konieczność sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną i to w wymiarze (zakresie), który w okolicznościach danej sprawy wyklucza mu możliwość podjęcia jakiejkolwiek aktywności zawodowej.

W niniejszej sprawie orzekający w sprawie organ ocenił, że nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez Skarżącą zatrudnienia, a sprawowaniem przez nią opieki nad ojcem. SKO wskazało przy tym, że rezygnacja z zatrudnienia nie była ściśle i bezpośrednio związana ze stanem zdrowia ojca Skarżącej i koniecznością zapewnienia mu opieki, zaś okoliczność, że ojciec Skarżącej ma również inne dzieci oznacza, że istnieje możliwość podziału obowiązków opiekuńczych, by nie zachodziła konieczność całkowitej rezygnacji z pracy zarobkowej przez żadne z nich. Nadto, organ uznał, że zakres opieki nad ojcem Skarżącej nie wyklucza podjęcia przez nią zatrudnienia.

Z akt sprawy wynika natomiast szeroki zakres czynności wykonywanych przez Skarżącą w związku z opieką nad ojcem. Z dokonanych ustaleń wynika, że ojciec Skarżącej ma obecnie 87 lat, jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, podczas wizyty pracownika socjalnego momentami sprawiał wrażenie "nieobecnego", traci orientację poza domem, nie mógłby samodzielnie organizować wizyt lekarskich, czy załatwiać spraw urzędowych, jego zachowanie wskazuje na demencję. Skarżąca w związku z opieką nad ojcem wykonuje czynności podawania leków, przygotowania posiłków, przygotowania ubrań, robienia zakupów, sprzątania, prania i prasowania (ojciec Skarżącej zamieszkuje wspólnie), zabierania na spacery, towarzyszenia podczas wizyt u lekarza i załatwiania spraw urzędowych, asystowania przy kąpieli, mierzenia poziomu cukru. Okoliczności te nie zostały zakwestionowanie podczas przeprowadzonego wywiadu środowiskowego (w dniu 2 lutego 2023 r.).

Wskazać zaś należy, że pod pojęciem "sprawowania opieki", użytym w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie sposób rozumieć wyłącznie czynności związanych bezpośrednio z troską o fizyczny dobrostan bliskiej osoby niepełnosprawnej. Opieka nad chorym bliskim musi spełniać przede wszystkim cechę stałości lub długotrwałości. Niniejsze wyklucza zatem sprawowanie czynności opiekuńczych sporadycznie, nie oznacza to jednak stricte opieki całodobowej (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2201/15). Zauważyć przy tym należy, że art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie uzależnia otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego od sprawowania opieki nieustannie przez całą dobę (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 215/22). Warunku "stałej" opieki, nie można bowiem rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być stała, w sensie trwałości, a ciągła w sensie rozciągłości w czasie, opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki. W zakres opieki wchodzą zarówno czynności opiekuńcze związane z obsługą chorego, jak i prowadzenie gospodarstwa domowego, gdyż osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności, nie może - co do zasady - sama wykonywać tych czynności, a są one niezbędne do codziennego funkcjonowania (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Po 354/22). Opieka, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie dotyczy przy tym wyłącznie niezdolnej do samodzielnej egzystencji osoby leżącej. Za niezdolne do samodzielnej egzystencji z mocy ustawy uznano także osoby cierpiące na schorzenia nieskutkujące brakiem możliwości poruszania się, a konieczność sprawowania nad nimi stałej lub długotrwałej opieki oceniać należy w świetle rodzaju schorzeń oraz sprawności psychofizycznej danej osoby. Pamiętać należy, że rezygnacja z zatrudnienia w związku z opieką nad osobą potrzebującą oznacza całkowite poświęcenie się na rzecz drugiej osoby, co stanowi wielokrotnie o poświęceniu fizycznym oraz psychicznym (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 359/22). Cel i istota świadczenia pielęgnacyjnego pozwalają wskazać, że w art. 17 ust. 1 ustawy chodzi o ustawiczną opiekę sprawowaną nad osobą niepełnosprawną. Punkt ciężkości w tym zakresie tkwi w stałości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a to oznacza, że opieka ta powinna być sprawowana codziennie. Opiekun musi pozostawać do dyspozycji podopiecznego - udzielając pomocy oraz wykazując ciągłą gotowość niesienia pomocy. Sprawowanie tego rodzaju opieki nie musi natomiast oznaczać, że podopieczny nie może podejmować adekwatnych dla swego stanu zdrowia aktywności, a opiekun musi wykonywać swoje obowiązki bez przerwy, 24 godziny na dobę (zob. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2022 r., sygn.. akt I OSK 1867/21). Wymóg rezygnacji z zatrudnienia nie jest również związany z żadnym zakresem etatowym (godzinowym) sprawowanej opieki.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że dokonana przez orzekający w sprawie organ w powyższym aspekcie ocena dotycząca braku związku przyczynowo-skutkowego pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W ocenie Sądu, rozmiar i zakres opieki sprawowanej przez Skarżącą nad ojcem uniemożliwia jej obecnie podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza twierdzenia Skarżącej o sprawowaniu przez nią opieki nad ojcem w sposób stały, długotrwały i kompleksowy. Stan zdrowia ojca jest tego rodzaju, że nie może on pozostawać bez opieki osoby trzeciej, a z akt sprawy bezspornie wynika, że opiekę taką sprawuje Skarżąca i to ona jest odpowiedzialna za prawidłowe wykonywanie czynności opiekuńczych wobec ojca. Wykonywanie przez opiekuna nawet zwykłych czynności związanych z zapewnieniem podopiecznemu właściwych warunków życia (w tym załatwianie codziennych sprawunków i dbałość o dom), z zapewnieniem stabilnego stanu zdrowia podopiecznego, których szczegółowy zakres ustalono w trakcie postępowania, w tym nade wszystko – pozostawanie w gotowości do świadczenia pomocy, wchodzi w zakres opieki nad osobą niepełnosprawną uzasadniającej prawo do świadczenia, której organ nie zdołał podważyć ustaleniami przeciwnymi. Zauważyć przy tym należy, że podane przez Skarżącą okoliczności sprawowania opieki zostały następnie pozytywnie zweryfikowane w toku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego i nie były kwestionowane przez organy.

Istotna przy tym dla prawidłowego rozpatrzenia niniejszej sprawy jest okoliczność, że Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, znaczny stopień niepełnosprawności ojca datuje się od dnia 23 sierpnia 2019 r., zaś ostatnie zatrudnienie Skarżącej ustało dnia 30 listopada 2019 r.

Organ błędnie ocenił, że nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez Skarżącą zatrudnienia, a sprawowaniem przez nią opieki nad ojcem, albowiem – zdaniem organu - Skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad ojcem. Przywoływany przepis odnosi się bowiem również do okoliczności rezygnacji z podejmowania zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. A zatem nie tylko rezygnacja z istniejącego zatrudnienia, lecz również rezygnacja z poszukiwania i podjęcia w przyszłości zatrudnienia stanowią okoliczności podlegające ocenie w postępowaniu w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Niewątpliwie rację ma Skarżąca, podnosząc w skardze, że niesłuszne jest wyciąganie przez organ negatywnych konsekwencji z okoliczności, że Skarżąca podjęła trzymiesięczną próbę łączenia zatrudnienia z opieką nad niepełnosprawnym ojcem, celem uzyskania środków finansowych koniecznych dla utrzymania siebie i rodziny, co jednak ostatecznie z uwagi na zakres czynności związanych z opieką nad ojcem okazało się niemożliwe.

Wbrew wywodom organu, w rozpatrywanej sprawie zaistniała korelacja czasowa pomiędzy rezygnacją przez Skarżącą z zatrudnienia (listopad 2019 r.) a datą uznania jej ojca za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym (sierpień 2019 r.). Korelacja ta była widoczna, przy tym nie musi ona być natychmiastowa, ani zaistnieć w ciągu najwyżej kilku dni. Stwierdzenie niemożności pogodzenia wykonywania obowiązków pracowniczych ze sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną niejednokrotnie wymaga upływu pewnego czasu (w tym np. upływu okresu wypowiedzenia umowy o pracę). Okres, jaki wystąpił pomiędzy orzeczeniem znacznego stopnia niepełnosprawności ojca Skarżącej, a rezygnacją przez Skarżącą z pracy celem sprawowania opieki nad ojcem, uzasadnia przyjęcie ziszczenia się przesłanki bezpośredniości i ścisłego związku pomiędzy tymi okolicznościami faktycznymi. Przy czym irrelewantna dla oceny związku przyczynowo-skutkowego w powyższym zakresie jest sama data złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie zakreśla żadnym ram czasowych co do wykazania rezygnacji z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki, a świadczenie to przyznawane jest na wniosek, zatem to od wnioskodawcy zależy, czy i w jakim czasie po wystąpieniu przesłanek do przyznania świadczenia, wystąpi o jego przyznanie (tak też WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 13 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Gd 814/22).

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. rezygnacja z zatrudnienia musi pozostawać w bezpośrednim związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Nie każda rezygnacja z zatrudnienia stanowi podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a tylko taka, która jest podyktowana opieką. Organ pomocowy nie ma prawa ustalać przyczyn braku zatrudnienia osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne. Organ jest jedynie obowiązany do ustalenia, czy osoba taka jest zdolna do pracy i czy wyłączną przyczyną rezygnacji z zatrudnienia jest konieczność sprawowania opieki. Opieka ta musi stanowić oczywistą przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej - powodować faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub prowadzić do rezygnacji z zatrudnienia w celu jej sprawowania. W każdym razie związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaną opieką, musi być bezpośredni i ścisły. Dla uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego nie ma znaczenia, od kiedy utrzymuje się taki stan rzeczy, a zatem rezygnacja z zatrudnienia podyktowana opieką mogła nastąpić miesiąc, rok, a nawet kilka lat przed złożeniem wniosku o świadczenie, najważniejsze, by oba te elementy pozostawały w związku przyczynowo-skutkowym (tak NSA w wyroku z dnia 22 września 2022 r., sygn. akt I OSK 2156/21). Co więcej, przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. nie wymaga wyłącznie rezygnacji z pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki, lecz równorzędną przesłanką jest brak możliwości podjęcia pracy z uwagi na sprawowaną opiekę.

W orzecznictwie przyjmuje się, że przesłanka "niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny", o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., winna być rozumiana jako wystąpienie takiej sytuacji, w której sprawowanie osobistych starań o prawidłowe zapewnienie opieki osobie niepełnosprawnej na tyle wypełnia czas podmiotowi tę opiekę sprawującemu, że nie jest on w stanie podjąć innej stałej aktywności wymagającej jego codziennego i stałego zaangażowania, przez którą należy rozumieć aktywność zawodową (wyrok WSA w Łodzi z 25 sierpnia 2022 r., II SA/Łd 229/22). W niniejszej sprawie wykazano, że zaangażowanie Skarżącej w opiekę nad ojcem było przeszkodą w podjęciu aktywności zawodowej. W ocenie Sądu Skarżąca wykazała, że nie podejmuje zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad ojcem, będącym osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zachodzi zatem związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez Skarżącą zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad rodzicem, który przemawia za przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego.

Zdaniem Sądu, uzasadnienia dla dokonanej przez SKO negatywnej oceny wniosku Skarżącej nie może stanowić fakt, że jej ojciec ma jeszcze dwóch synów, którzy mogliby sprawować opiekę nad nim.

Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. wskazuje wyraźnie przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Niedopuszczalne jest wprowadzanie przez organy administracyjne dodatkowych negatywnych przesłanek przyznania świadczenia (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 21 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/GI 504/21, WSA w Rzeszowie z 6 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SA/Rz 1781/21). Organy zobligowane były wyłącznie do zbadania okoliczności odnoszących się do rezygnacji bądź niepodejmowania zatrudnienia przez Skarżącą oraz związku tej okoliczności z potrzebą sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem w takim zakresie, w jakim świadczy ją Skarżąca. Sąd podziela przedstawiony w orzecznictwie pogląd (wyrok NSA z 28 stycznia 2022 r. sygn. akt I OSK 925/21), że w sytuacji gdy jedno z uprawnionych w pierwszej kolejności dzieci podopiecznego zwraca się o przyznanie takiego świadczenia, to nie ma podstaw do pozbawienia go tego prawa z tego powodu, że żyją inne dzieci osoby wymagającej opieki, które mogłyby świadczyć pomoc osobie niepełnosprawnej. Ustawodawca takiego wymogu nie przewidział w stosunku do osób należących do tej samej grupy alimentacyjnej. Wymóg ten dotyczy jedynie osób z różnych grup alimentacyjnych. W stosunku do pozostałych sytuacji znajdą zastosowanie ogólne zasady i przesłanki przyznawania tego świadczenia, a wśród nich przesłanka faktycznego sprawowania opieki. Zatem w sytuacji gdy jedno z rodzeństwa, które w rzeczywistości sprawuje pełną opiekę nad rodzicem i z tego tytułu zrezygnowało z pracy bądź nie podejmuje zatrudnienia, ubiega się o świadczenie pielęgnacyjne, nie ma podstaw do pozbawiania go tego prawa z tego powodu, że żyją inne dzieci, które również taki obowiązek alimentacyjny mogą wypełniać, ale nie zwróciły się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Tym samym, okoliczność, że ojciec Skarżącej ma jeszcze dwóch synów, którzy mogliby sprawować nad nim opiekę, nie może stanowić podstawy odmówienia Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli ustalono, że to Skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym w znacznym stopniu ojcem, która to opieka uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia. Uzależnienie rozpatrzenia wniosku Skarżącej od ustalenia możliwości zapewnienia opieki bądź zabezpieczenia środków finansowych na tą opiekę przez inne osoby zobowiązane do alimentacji (pozostałych zstępnych osoby niepełnosprawnej) stanowi wprowadzenie dodatkowej przesłanki, nieznanej przepisom ustawy o świadczeniach rodzinnych. Taka wykładnia przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. jest nieuprawniona (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 25 października 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 1267/22).

Bezzasadnie również organ wskazał na możliwość pomocy Skarżącej w opiece nad ojcem przez partnera Skarżącej oraz przez córkę Skarżącej. Organ pominął bowiem wynikające ze stanu faktycznego okoliczności, że partner Skarżącej świadczy pracę w systemie zmianowym, zaś córka Skarżącej od poniedziałku do piątku przebywa w internacie szkolnym. Zatem słusznie podniesiono w skardze, że ciężar opieki nad niepełnosprawnym ojcem spoczywa w głównej mierze na barkach Skarżącej. Przy czym doraźna, sporadyczna pomoc świadczona przez partnera Skarżącej czy jej córkę w opiece nad ojcem Skarżącej jest irrelewantna w świetle przesłanek warunkujących przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W świetle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, dla uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego nie jest konieczne, by opieka była sprawowana całkowicie w sposób samodzielny, bez możliwości skorzystania w tym zakresie z pomocy innych osób, czy instytucji. Kluczowy jest natomiast wymiar opieki sprawowanej przez osobę wnioskującą o przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2023 r. sygn. akt I OSK 1655/22).

Sąd zauważa również, że Skarżącej w związku z opieką nad ojcem przyznano w okresie od 01.12.2019 r. do 31.10.2022 r. specjalny zasiłek opiekuńczy. Specjalny zasiłek opiekuńczy do dnia 31 grudnia 2023 r. regulował przepis art. 16a u.ś.r., który stanowił, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 oraz z 2022 r. poz. 2140) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli: 1) nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub 2) rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej – w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Nie sposób nie zauważyć, że brzmienie cytowanego przepisu jest zbieżne co do zasady z treścią normatywną przywołanego wcześniej art. 17 ust. 1 u.ś.r., a tym samym uprawniona jest konkluzja, iż zarówno w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego jak i specjalnego zasiłku opiekuńczego przesłanką ich przyznania jest rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia celem sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną.

Tymczasem, organ (pierwszej instancji) wskazał, że odmówiono Skarżącej przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres zasiłkowy 2022/2023 z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Nie zakwestionowano natomiast spełnienia wymaganych ustawowo przesłanek w związku ze sprawowaną przez Skarżącą opieką nad ojcem, natomiast orzekając w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego organ uznał, że brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy opieką sprawowaną przez Skarżącą nad niepełnosprawnym w znacznym stopniu ojcem, a rezygnacją przez nią z zatrudnienia bądź niepodejmowaniem go. W obrocie prawnym nie powinno zaś dochodzić do przypadku funkcjonowania indywidualnych aktów administracyjnych, które na gruncie tych samych okoliczności faktycznych sprawy i przy istnieniu tożsamych przesłanek materialnoprawnych rozbieżnie kształtują sytuację prawną strony postępowania (tak też tut. Sąd w wyroku z dnia 19 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Gd 1143/22). Okoliczność ta zaś nie została podjęta pod rozwagę przez organ drugiej instancji, a w aktach sprawy zabrakło omawianej decyzji o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego, jak i decyzji o odmowie jego przyznania na kolejny okres zasiłkowy.

W konsekwencji, w świetle powyższych ustaleń, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja SKO wydana została z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów prawa materialnego, wskutek jego błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie zobowiązany uwzględnić wskazania co do dalszego postępowania oraz ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Sąd jednocześnie nie stwierdził konieczności uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, bowiem zalecenia sądu mogą zostać wykonane w toku postępowania odwoławczego.

Z powodu wykazanych w niniejszym uzasadnieniu uchybień, zaskarżona decyzja nie mogła ostać się w obrocie prawnym. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 p.p.s.a., wobec wniosku strony skarżącej o rozpoznanie sprawy w tym trybie i braku sprzeciwu organu.