Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 226/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1, § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1284
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 25 czerwca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Ibrom Asesor sądowy Agnieszka Kosowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 25 czerwca 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. L. na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 23 stycznia 2024 roku nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. III SA/Lu 226/24

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 stycznia 2024 r. Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej jako "organ II instancji" lub "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu zażalenia P. L. (dalej jako "skarżący"), utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Radzyniu Podlaskim (dalej jako "organ I instancji") z dnia 24 listopada 2023 r. w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Stan faktyczny przedstawia się następująco.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Radzyniu Podlaskim wystawił

w dniu 21 lipca 2023 r. tytuł wykonawczy nakładający na skarżącego obowiązek poddania jego małoletniego syna S. L. szczepieniom ochronnym przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu b, inwazyjnemu zakażeniu Streptococcus pneumoniae, odrze, nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince) i różyczce.

Dziecko od narodzin nie było w ogóle szczepione.

W piśmie z dnia 23 sierpnia 2023 r., skarżący wniósł zarzuty do prowadzonego na podstawie powyższego tytułu wykonawczego postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia 24 listopada 2023 r. organ I instancji oddalił zarzuty skarżącego uznając je za nieuzasadnione. W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez skarżącego zażalenia, postanowieniem z dnia 23 stycznia 2024 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżący nie dopełnił obowiązku o charakterze niepieniężnym poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Z uwagi na nieskuteczność kierowanych do niego pism informujących

o obowiązku szczepień, organ I instancji przesłał skarżącemu upomnienie, doręczone

w dniu 12 czerwca 2023 r. Następnie organ I instancji wystąpił do Wojewody Lubelskiego o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w przedmiocie uchylania się skarżącego od obowiązkowych szczepień ochronnych jego dziecka.

Organ odwoławczy podkreślił, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego można złożyć jedynie w ściśle określonych przypadkach, których katalog określono w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.), dalej jako "u.p.e.a.". Zarzuty skarżącego sprowadzają się generalnie do określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, braku wymagalności obowiązku oraz przystąpienia do egzekucji podczas, gdy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że obowiązek szczepień ochronnych wynika

z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 924), dalej jako "ustawa

o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń". Szczegółowe unormowania w zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych określały natomiast przepisy art. 17 wskazanej ustawy oraz przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r.

w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077 ze zm.). Ponadto postanowienie organu I instancji zostało wydane w już znowelizowanym stanie prawnym. Obecnie wymagalność obowiązku została doprecyzowana we wskazanym rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. W tytule wykonawczym jako podstawę prawną obowiązku wskazano przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, które są nadal obowiązujące, a więc zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa nie zasługuje na uwzględnienie. O braku realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych u małoletniego S. L., lekarz Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] w W. poinformował organ I instancji dnia

21 września 2020 r., co oznacza, że w tej dacie lekarz stwierdził, iż szczepienia ochronne były u dziecka wymagalne z uwagi na upływ terminu do ich wykonania,

a jednocześnie brak było przeciwwskazań zdrowotnych do poddania dziecka szczepieniom. Informacja ta została potwierdzona przez lekarza z innego podmiotu leczniczego, tj. Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...]

w S. dnia 10 maja 2022 r. Do momentu wydania tytułu wykonawczego skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na wykonanie obowiązku bądź też braku możliwości jego wykonania, na przykład z powodu długotrwałych przeciwwskazań zdrowotnych.

Organ II instancji zwrócił uwagę, że co prawda w aktach znajduje się informacja dla lekarza kierującego/POZ z dnia 4 lipca 2022 r. wydana przez lekarza specjalistę

z Poradni Pediatrycznej Szczepień dla Dzieci Wysokiego Ryzyka, jednak wynika z niej, że szczepienia nie wykonano z powodu braku zgody prawnego opiekuna - nie wskazując występowania przeciwwskazań zdrowotnych.

W ocenie organu odwoławczego również pozostałe zarzuty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie P. L. zaskarżył postanowienie organu odwoławczego wnosząc o jego uchylenie.

Skarżący zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj.:

a. 33 § 2 pkt 6 lit. a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak wymagalności obowiązku z uwagi na odroczenie

u małoletniego obowiązkowych szczepień ochronnych, o charakterze długotrwałym;

b. art. 7, art. 136 i art. 138 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej jako "k.p.a." w związku z art. 27 u.p.e.a., poprzez zaniechanie zbadania czy tytuł wykonawczy został wystawiony w sposób prawidłowy, podczas gdy tytuł zawiera istotne uchybienia i nie spełnia wymogów określonych

w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie została podana pełna i właściwa podstawa prawna obowiązku, nade wszystko nie została wskazana podstawa prawna prowadzonej egzekucji, ponadto dokonanie błędnej interpretacji zarzutów stawianych w zażaleniu;

c. art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu faktycznym skarżonego postanowienia okoliczności faktycznych i dowodów podnoszonych przez skarżącego i oparcie rozstrzygnięcia jedynie na twierdzeniach wierzyciela;

d. art. 7a k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 81a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącego, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego;

e. art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów

i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujący uznaniem, że skarżący uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym,

w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień, a strona podejmuje kroki w celu wykonania obowiązku;

f. art. 15 k.p.a. i art. 138 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności i ograniczenie się do oceny i stwierdzenia prawidłowości skarżonego postanowienia, podczas gdy organ II instancji powinien ponownie merytorycznie rozpoznać sprawę oraz ją rozstrzygnąć;

2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i uznanie, że obowiązek jest wymagalny, podczas gdy w aktach sprawy brak jest zaświadczenia potwierdzającego kwalifikacje małoletniego do obowiązkowych szczepień ochronnych.

W uzasadnieniu skarżący rozwinął argumentację stawianych zarzutów. Do skargi załączył zaświadczenie o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym z dnia

6 grudnia 2023 r., z którego wynika, że odroczono wykonanie szczepień do 31 marca 2024 r.

Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podkreślił, że na datę wydania zaskarżonego postanowienia organ nie miał wiedzy

o zaświadczeniu z dnia 6 grudnia 2023 r. Jednak okres na jaki odroczono szczepienia ochronne już upłynął.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego oddalające zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczącej uchylania się przez skarżącego od obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym.

Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają

m.in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Stosownie do art. 26 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Wnosząc zarzut zobowiązany kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutu ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie w sprawie zarzutu,

w którym albo oddala zarzut albo uznaje zarzut w całości lub w części albo stwierdza niedopuszczalność zarzutu.

W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na wniosek wierzyciela - Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Radzyniu Podlaskim, na podstawie tytułu wykonawczego z 21 lipca 2023 r. (k. 103 akt adm.), stwierdzającego obowiązek poddania dziecka skarżącego obowiązkowym szczepieniom ochronnym wymienionym w tytule, które to szczepienia nie zostały wykonane w terminach wskazanych w obowiązującym wówczas Programie Szczepień Ochronnych.

Tytuł wykonawczy wystawiony został na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz ust. 2, art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń. Przed wystawieniem tytułu wierzyciel wystosował do skarżącego upomnienie z 26 maja

2023 r. (k. 91 akt adm.).

Należy zauważyć, że w formularzu zgłoszenia osoby uchylającej się od obowiązkowych szczepień ochronnych z dnia 21 września 2020 r. (k. 4 akt. adm.) lekarz wskazał, że brak jest wszystkich szczepień. W kolejnym formularzu z dnia

4 stycznia 2021 r. ponownie lekarz poinformował, że w dalszym ciągu brak jest wszystkich szczepień.

W aktach sprawy znajdują się również:

1. pismo lek. med. M. B. z dnia 10 maja 2022 r. (k. 11 akt adm.), z którego wynika, że małoletni S. L. otrzymał skierowanie do poradni do spraw szczepień 10 marca 2022 r.,

2. pismo lek. med. M. B. z dnia 20 lipca 2022 r., z którego wynika, że

w poradni pediatrycznej ds. szczepień nie wykonano szczepienia, a matka nie zgodziła się na zaszczepienie dziecka przeciwko gruźlicy (k. 21, k. 27 akt adm.),

3. pismo lek. med. M. B. z dnia 20 września 2022 r., z którego wynika, że matka małoletniego S. L. nie wyraziła zgody na wykonanie szczepień ochronnych w dniu 18 sierpnia 2022 r., pomimo, że nie stwierdzono przeciwskazań do zaszczepienia dziecka przeciwko WZW, HIB, DTPa i Polio

(k. 28 i k. 26 oraz k. 40 akt adm.),

4. pismo radcy prawnego A. M. z dnia 26 sierpnia 2022 r. skierowane do lek. med. M. B., z którego wynika, że matka małoletniego wyraziła zgodę na szczepienia, ale lekarz nie wykluczył przeciwskazań zgodnie

z zaleceniami producenta szczepionki (k. 39-38 akt adm.),

5. pismo lek. med. M. B. z dnia 17 marca 2023 r., z którego wynika, że nie zostało wykonane żadne szczepienie u dziecka, w dokumentacji brak jest przeciwskazań do wykonania szczepień (k. 72 akt adm.),

6. pismo lek. med. M. B. z dnia 30 marca 2023 r., z którego wynika, że

w dokumentacji medycznej małoletniego znajduje się zaświadczenie lekarskie

z dnia 19 sierpnia 2021 r. o odroczeniu szczepień do dnia 19 lutego 2022 r., jednak aktualnie w dokumentacji brak jest aktualnych zaświadczeń

o przeciwskazaniu do szczepień (k. 74 akt adm.),

7. pismo lek. med. M. B. z dnia 11 maja 2023 r. informujące, że

w dalszym ciągu małoletni nie został zaszczepiony żadnymi szczepionkami

(k. 86 akt adm.),

8. pismo lek. med. M. B. z dnia 12 kwietnia 2023 r., z którego wynika, że placówka medyczna odstąpiła od leczenia małoletniego z uwagi na chroniczne niestosowanie się do zaleceń lekarza, wymagania od lekarza deklaracji dotyczącej wykluczenia wszelkich możliwych przeciwskazań wymienionych

w charakterystyce produktu leczniczego, co nie jest możliwe, a jednocześnie powoduje decyzję o nieszczepieniu dziecka i narażenie go na choroby, przed którymi chronią obowiązkowe szczepienia ochronne (k. 130 akt adm.),

9. pismo lek. med. M. B. z dnia 19 października 2023 r., z którego wynika, że dla małoletniego do tej pory rodzice nie wybrali lekarza rodzinnego - POZ

(k. 136 akt adm.).

Obecnie małoletni S. L. ma skończone 4 lata i od urodzenia nie otrzymał żadnego obowiązkowego szczepienia ochronnego, pomimo że kilkukrotnie podczas wizyt lekarskich nie stwierdzono u niego przeciwskazań do wykonania szczepienia.

Jednocześnie, ani w toku postępowania administracyjnego, ani w postępowaniu sądowoadministracyjnym skarżący nie przedłożył żadnych dowodów wskazujących na trwałe przeciwskazania do wykonania szczepień ochronnych.

Twierdzenia skarżącego o tym, że nie uchyla się on od zaszczepienia swojego dziecka są w świetle wymienionych powyżej dokumentów zupełnie gołosłowne. Dla sądu jest oczywiste, że skarżący świadomie i celowo unika zaszczepienia dziecka. Motywy jakimi się kieruje podejmując taką decyzję są dla sprawy nieistotne, chociaż

w większości każdy rodzić chciałby dla swojego dziecka jak najlepiej. Oczekiwanie jednak wykluczenia wszelkich możliwych przeciwskazań do wykonania szczepienia czy też możliwych powikłań należy ocenić jako nierealne z medycznego punktu widzenia. Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Jeżeli więc lekarz nie stwierdza przeciwskazań do wykonania szczepienia w momencie badania kwalifikacyjnego, to uznać należy, że korzyść podania szczepionki nad ryzykiem wystąpienia skutków ubocznych jest wyższa.

Jednocześnie załączone do skargi zaświadczenie jedynie do 31 marca

2024 r. daje podstawę do odroczenia szczepień. Skarżący natomiast nie przedłożył żadnej innej dokumentacji medycznej, z której wynikałoby, że odroczenie obowiązku szczepień trwa nadal lub też, że istnieje udokumentowane przeciwskazanie do wykonania szczepień. Podkreślenia wymaga, że organy egzekucyjne działają na podstawie i w granicach prawa. Zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."), sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy przedstawionych przez organ administracji publicznej. Przedstawienie zatem powyższego zaświadczenia po wydaniu zaskarżonego postanowienia nie ma wpływu na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia, w szczególności, że skarżący nie przedłożył po 31 marca 2024 r. do akt sprawy innego zaświadczenia wskazującego na odroczenie obowiązku szczepień.

Dodatkowo zgodnie z aktualnie obowiązującym rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, które weszło w życie 1 października 2023 r., brakujące szczepienia ochronne to szczepienie przeciw gruźlicy (pojedyncza dawka - w 1 dobie życia), przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (pierwsza dawka - w 1 dobie życia, kolejne dawki do ukończenia 12 miesięcy), przeciw inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae (pierwsza dawka w 2. miesiącu życia, kolejne do ukończenia 15 miesiąca życia), przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis) oraz przeciw inwazyjnym zakażeniom Haemophilus Influenzae typu b – do ukończenia

18 miesiąca życia, przeciw odrze, nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), różyczce (do ukończenia 15 miesiąca życia).

Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, że brak jest w tych okolicznościach podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącego.

Z akt sprawy wynika, że dziecko do czasu wydania zaskarżonego postanowienia nie zostało poddane żadnym obowiązkowym szczepieniom, a skarżący uchylał się od obowiązku poddania dziecka tym szczepieniom, pomimo pism kierowanych do niego ze strony inspekcji sanitarnej (m.in. k. 33, k. 48, k. 56, k. 66, k. 76 akt adm.). Także po otrzymaniu upomnienia w tej sprawie (k. 91 akt adm.) skarżący nie wykonał obowiązku.

Podstawę prawną egzekwowanego względem skarżącego obowiązku stanowi art. 5 ust. 1 pkt 1b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń. Przepis ten stanowi, że osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanymi dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi".

W przepisie art. 17 ust. 10 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń,

w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną z dniem 1 października

2023 r., ministrowi właściwemu do spraw zdrowia udzielona została delegacja ustawowa do określenia w drodze rozporządzenia m.in: wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1) i osób lub grupy osób obowiązanych do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wieku i innych okoliczności stanowiących przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2).

W wykonaniu delegacji ustawowej Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2172 ze zm.). Rozporządzenie to uchylone zostało z dniem 1 października

2023 r. Przepis § 5 tego rozporządzenia stanowił, że obowiązkowe szczepienia ochronne są prowadzone zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 ustawy.

Zgodnie natomiast z art. 17 ust. 10 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń, w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2023 r., rozporządzenie, do wydania którego upoważniony został minister właściwy do spraw zdrowia, określa także schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (pkt 2a).

W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający

z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń, skonkretyzowany został

w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności.

Prawidłowe jest ustalenie organu, że obowiązek wykonania określonych szczepień ochronnych syna skarżącego nadal istnieje i w dacie wydania zaskarżonego postanowienia znajdował potwierdzenie w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia

27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, w którym załącznik nr 1 określa schemat obowiązkowych szczepień ochronnych. Wskazane

w tytule wykonawczym szczepienia objęte są załącznikiem nr 1 rozporządzenia zatytułowanym "Schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży",

pkt I "Szczepienie podstawowe".

Należy jednocześnie zauważyć, że wyrokiem z 9 maja 2023 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt SK 81/19, orzekł w pkt I, że art. 17 ust. 11 ustawy

z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń w związku

z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Wprawdzie Trybunał wskazał, że komunikat GIS nie może stanowić podstawy do rekonstrukcji zakresu nakazów wynikających z obowiązku szczepień ochronnych nałożonego na jednostkę na mocy ustawy oraz zaznaczył, że niedopuszczalna jest sytuacja, gdy treść obowiązku jest współkształtowana komunikatem GIS, niebędącym aktem prawa powszechnie obowiązującego, to zauważył jednak, że materia dotycząca obowiązkowych szczepień ochronnych może ulegać potrzebie częstych zmian, co zależy od wielu czynników, w tym aktualnej wiedzy medycznej.

Z tego względu Trybunał zasugerował w pierwszej kolejności dostosowanie stanu prawnego poprzez zmianę rozporządzenia.

Jednocześnie w pkt II wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał zdecydował się zatem na określenie w wyroku innego terminu utraty mocy obowiązującej przepisów we wskazanym zakresie, w celu zapewnienia ciągłości realizacji obowiązku szczepień ochronnych. Zawarcie klauzuli odraczającej utratę mocy obowiązującej przepisu, w świetle art. 190 ust. 3 Konstytucji RP ma charakter wyjątkowy, ponieważ zasadą pozostaje wejście w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dniem jego ogłoszenia. Oznacza to, że realizacja przez sądy gwarancji konstytucyjnych – na gruncie istniejącego stanu normatywnego zakładającego przez określony czas obowiązywanie niekonstytucyjnego przepisu – stawia zarazem wyzwania i możliwości wyboru przez same sądy takiego środka proceduralnego, który najlepiej pozwoli na osiągnięcie efektu najbliższego nakazowi wykładni i stosowania prawa w zgodzie z Konstytucją (zob. wyrok TK z dnia

27 października 2004 r., sygn. akt SK 1/04, OTK-A 2004 Nr 9, poz. 96). Z tych też przyczyn w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, zgodnie z którym sądy, dokonując wyboru odpowiedniego środka procesowego, zobowiązane są brać pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnym przepisem, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych takim przepisem, jak i powody, dla których Trybunał Konstytucyjny odroczył termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu, a także okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy zastosowania niekonstytucyjnego przepisu (zob. wyrok NSA z dnia 2 sierpnia

2018 r., sygn. akt II OSK 87/18 i powołane w nim orzeczenia).

W świetle powyższego brak podstaw do kwestionowania istnienia obowiązku, objętego tytułem wykonawczym oraz stanowiska wierzyciela wyrażonego

w zaskarżonym postanowieniu. Okoliczność, że obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym był w dacie wystawienia tytułu wykonawczego skonkretyzowany w Programie Szczepień Ochronnych, ogłoszonym w formie komunikatu przez Głównego Inspektora Sanitarnego, nie miała wpływu na istnienie ustawowego obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym. Podkreślić jeszcze raz w tym miejscu należy, że sam obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym wynika z ustawowych regulacji, a więc z powszechnie obowiązujących przepisów, natomiast jedynie jego realizacja odbywała się według Programu Szczepień Ochronnych.

Obowiązujące w dacie orzekania przez organ zarówno I jak i II instancji rozporządzenie z 27 września 2023 r. określiło schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, podstawowych i przypominających. Rozporządzenie jednoznacznie określa liczbę dawek szczepienia podstawowego, wiek, w którym powstaje obowiązek szczepienia i termin wykonania szczepienia oraz osoby objęte obowiązkiem poddania się szczepieniom przypominającym, dawki szczepionki i wiek, w którym są podawane oraz termin wykonania szczepienia przypominającego.

Jak wynika z akt sprawy, syn skarżącego urodził się w 2020 r. Zgodnie

z Programem Szczepień Ochronnych oraz rozporządzeniem z 27 września 2023 r., szczepienia wskazane w tytule wykonawczym powinny być wykonane do ukończenia przez dziecko najpóźniej 18 miesiąca życia (1,5 roku). Tymczasem dziecku skarżącego nie zostały wykonane żadne szczepienia.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że syn skarżącego nie został poddany żadnym szczepieniom ochronnym. Szczepienia te powinny być wykonane najpóźniej do ukończenia 18 miesiąca życia.

W świetle zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie ulega wątpliwości, że syn skarżącego nie był zaszczepiony mimo braku przeciwwskazań do szczepienia stwierdzonych przez lekarza. Obowiązek skarżącego poddania małoletniego szczepieniom ochronnym istnieje, w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego bez wątpienia istniał i nie został wykonany do dnia wniesienia skargi, co wynika wprost z treści skargi i akt sprawy. Powołane powyżej regulacje przewidują obowiązek szczepienia z mocy prawa, a tym samym nie ma podstaw do przyjęcia nieistnienia obowiązku, jak i braku wymagalności obowiązku. Tym samym zarzuty skargi w tym przedmiocie są bezzasadne. Niewykonanie obowiązku stanowi natomiast podstawę do podjęcia czynności egzekucji administracyjnej i zastosowanie środka egzekucyjnego.

Jednocześnie sam tytuł wykonawczy z 21 lipca 2023 r. spełnia wymogi

z art. 27 u.p.e.a. Tytuł wykonawczy został wystawiony według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej

z dnia 12 stycznia 2021 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych

w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 1856 ze zm.). W tytule tym wypełniono wszystkie niezbędne pola w tym także treść obowiązku.

Wbrew zarzutom skarżącego, nie doszło w toku postępowania do naruszenia zasad postępowania wyrażonych w art. 7, art. 7a, art. 77, art. 80 k.p.a. Organy podjęły wszelkie czynności, mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy

i ustalenie, w jakich okolicznościach doszło do niepoddania małoletniego obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Materiał dowodowy był zupełny dla podjęcia rozstrzygnięcia, a stan faktyczny, jak i prawny nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Organ II instancji nie naruszył również przepisów art. 136 k.p.a.

i art. 138 k.p.a. Przede wszystkim skarżący nie wskazuje – stosownie do treści

art. 136 § 1 k.p.a., w jakim zakresie organ II instancji winien przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. W ocenie sądu konieczność taka nie zachodziła, bowiem, jak zostało to wskazane wyżej, materiał dowodowy był zupełny dla podjęcia rozstrzygnięcia.

W konsekwencji, stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest trafne. Nie ma podstaw do kwestionowania możliwości prowadzenia egzekucji.

W sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności wskazane w art. 33 § 2 u.p.e.a.

Na koniec należy zwrócić uwagę, że w sprawie zakończonej wyrokiem Wielkiej Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 8 kwietnia 2021 r. (sprawa

nr 47621/13 - Vavřička i inni), sześcioro rodziców małoletnich dzieci kwestionowało czeskie rozporządzenie Ministra Zdrowia nr 439/2000 (zmienione w 2006 r.) w sprawie szczepienia przeciwko chorobom zakaźnym dotyczące szczepień obowiązkowych oraz art. 50 czeskiej ustawy nr 258/2000 o ochronie zdrowia. Artykuł 50 stanowi, że do przedszkola można przyjąć tylko te dzieci, które zostały zaszczepione albo nabyły odporność w inny sposób lub nie mogą być poddane szczepieniu ze względów zdrowotnych. Z uwagi na odrzucenie skarg zarówno przez sądy administracyjne, jak

i Trybunał Konstytucyjny, rodzice skierowali skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, podnosząc, że naruszono art. 8 EKPC, a więc prawo do poszanowania życia prywatnego.

Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł, że obowiązkowe szczepienia dzieci do lat 15 przeciwko określonym przez przepisy prawa chorobom zakaźnym nie naruszają ich praw, lecz są uzasadnione potrzebą ochrony interesu indywidualnego małoletnich oraz interesu publicznego. Celem regulacji jest też osiągnięcie możliwie najwyższego stopnia odporności społeczeństwa. Trybunał stwierdził, że unormowania Republiki Czeskiej w tej sprawie oraz wyroki sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego są zgodne z art. 8 EKPC, nie naruszają prawa do życia prywatnego (co zarzucali prawodawcy skarżący). Europejski Trybunał Praw Człowieka zbadał dla porównania prawo i praktykę sądową kilkunastu państw europejskich (w tym Polski), konwencje międzynarodowe, prawo Unii Europejskiej, rezolucje i rekomendacje Rady Europy. Mając je na uwadze, orzekł, że nałożona na rodziców nieprzestrzegających obowiązku szczepień kara grzywny (równowartości 110 euro) i odmowa przyjęcia niezaszczepionego dziecka do przedszkola nie były środkami nadmiernymi, pozostawały w zgodzie zarówno z prawem czeskim, jak i regulacjami międzynarodowymi oraz były proporcjonalne do celów, jakie miały osiągnąć. Trybunał uznał, że nie przekroczono marginesu swobody zastosowania środków, które mogły być uważane za konieczne w demokratycznym społeczeństwie (zob. K. Bączyk-Rozwadowska, Przegląd orzecznictwa europejskiego w sprawach medycznych

(w latach 2020–2021 – wybrane orzeczenia), PS 2024, nr 3, s. 97-123 oraz K. Warecka, Obowiązek szczepienia a Konwencja Praw Człowieka. Omówienie wyroku Wielkiej Izby ETPC z dnia 8 kwietnia 2021 r. 47621/13, System Informacji Prawnej LEX/el 2021).

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Sprawa niniejsza została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym

w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.