Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 225/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 99 ust. 1  pkt 2  lit. b w zw. z art. 75  ust. 1  pkt 5
journal: Dz.U. 2023 poz 622
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
article: Art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Michna Asesor WSA Marta Kisielowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2024 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 listopada 2023 r., nr SKO.UP/4121/195/2023 w przedmiocie skierowania na badania lekarskie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego Z. D. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 10 lipca 2023 r. nr KM-04. 5430.5. 850.2022 orzekł o skierowaniu skarżącego Z. D. na badanie lekarskie do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

W uzasadnieniu podano, że 20 października 2022 r. Urząd Miasta Krakowa Wydział Ewidencji Pojazdów i Kierowców otrzymał wniosek Prokuratury Rejonowej Kraków Podgórze sygn. akt [...] z 17 października 2022 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie skierowania skarżącego na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że skarżący został przebadany przez biegłych, którzy stwierdzili u niego zaburzenia nerwicowe, a z dołączonych materiałów wynika, że zaistniała przesłanka z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. W dalszej części uzasadnienia decyzji opisano przebieg postępowania w sprawie oraz przytoczono przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Wskazano, że 22 listopada 2022 r. skarżący zgłosił się do Urzędu Miasta Krakowa i złożył do akt kserokopie zaświadczeń lekarskich wydanych przez lekarzy specjalistów kardiologa i psychiatrę informujące o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami.

W odwołaniu skarżący wskazał, że skierowanie na badanie lekarskie nie jest zasadne, ponieważ w postępowaniu nie wykazano uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu jego zdrowia, a jedynie wątpliwości. Zwrócił uwagę, że jako podstawę skierowania uznano wyłącznie opinię biegłych, wydaną w zupełnie innej sprawie. Prokuratura w żaden sposób nie odniosła się do przekazanych jej materiałów w postaci zaświadczeń lekarskich a jedynie podtrzymała swój wniosek. Nie przekazała jakichkolwiek innych materiałów na użytek postępowania. Zdaniem skarżącego, opinia biegłych sporządzona na użytek innej sprawy, niezwiązanej z bezpieczeństwem w ruchu drogowym, nie może być jedynym dowodem, dającym podstawę do kierowania kierowcy na badania lekarskie. Podkreślił, że w postępowaniu kompletnie zignorowano zaświadczenie lekarza z którym ma kontakt od ponad 20 lat, a więc osoby, która zna go zapewne dużo lepiej niż dwoje biegłych z kilkuminutowego badania. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości i umorzenie prowadzonego postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 30 listopada 2023 r. nr SKO.UP/4121/195/2023 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazało, że podstawą wszczęcia ww. postępowania był wniosek z dnia 17 października 2022 r. (sygn. [...]) Prokuratury Rejonowej Kraków Podgórze w Krakowie, w którym poinformowano, że Prokuratura prowadziła postępowanie p-ko skarżącemu w sprawie o przestępstwo z art. 190 § 1 kk i w toku tego postępowania ww. został poddany badaniom przez biegłych psychiatrów. Z pisma wynika, że całość posiadanych danych, zdaniem biegłych wskazuje na zaburzenia nerwicowe. Wskazano, że skarżący podał, że "w okresie pracy w policji podjął ambulatoryjne leczenie psychiatryczne z powodu zaburzeń nerwowych, bezsenności, depresji. Leczenie kontynuuje nadal. Nie podał nazwy stosowanych leków." Zdaniem Prokuratora, tego typu zaburzenia mogą spowodować trwałą lub okresową niezdolność do prowadzenia pojazdów i poddanie go stosownym badaniom jest uzasadnione. Do akt sprawy dołączono kopię opinii sądowo-psychiatrycznej skarżącego z dnia 9 czerwca 2022 r. SKO wyjaśniło, że pracę w policji skarżący zakończył w 2008 r. a leczenie kontynuuje nadal. Z przedłożonej kopii zaświadczenia lekarskiego z dnia 22 listopada 2022 r. wynika, że pozostaje on w systematycznym kontakcie terapeutycznym w poradni z powodu zaburzeń nerwicowych. Obecnie bez leków. Kolegium podkreśliło, że organ jest zobowiązany do analizy wszystkich otrzymywanych sygnałów co do stanu zdrowia kierowcy i ich oceny w zakresie zaistnienia uzasadnionych zastrzeżeń na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. Wskazało, że nerwica neurasteniczna to jedna z postaci nerwicy (czyli zaburzeń lękowych), która charakteryzuje się objawami typowymi dla ciągłego wyczerpania, drażliwością, zmęczeniem, bólami głowy, niepokojem, czy niemożnością skupienia uwagi. Biorąc pod uwagę powyższe objawy choroby, zdaniem SKO, zachodzą uzasadnione podejrzenia w rozumieniu art. 99 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, co do możliwości wpływania stanu zdrowia, w jakim znajduje się skarżący, na zdolność kierowania pojazdami. Występują zatem w sprawie przesłanki ku temu, iż stan zdrowia strony może (choć nie musi - to ocenią lekarze specjaliści) wpływać na zdolność kierowania pojazdami. Stwierdzenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy przy tym do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje odpowiednie przewidziane prawem orzeczenie. Decyzja o skierowaniu na badania nie ogranicza w żadnym zakresie praw strony i nie powoduje ich utraty. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem, że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Celem badań jest jedynie weryfikacja powziętych przez organ wątpliwości. Podsumowując, w opinii Kolegium, należycie udokumentowano okoliczności, które mogą wpływać na zdolność do kierowania pojazdami - wynikają one z dokumentów dotyczących stanu zdrowia skarżącego, z których wynika, że cierpi on na zaburzenia nerwicowe. Objawy nerwicy neurastenicznej mogą niewątpliwie mieć wpływ na zdolność w określonych sytuacjach do prowadzenia pojazdów samochodowych. Stwierdzone okoliczności są źródłem uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy, które mają przy tym charakter poważny.

Odnosząc się do przedłożonych w trakcie postępowania zaświadczeń lekarskich Kolegium zwróciło uwagę, że zgodnie z art. 75 ust. 5 ustawy o kierujących pojazdami badania osób, o których mowa w ust. 1 pkt 3-5, przeprowadza się w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy. Zatem jedynie wykonane w tych ośrodkach badania mogą stwierdzić brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił:

- naruszenie art. 99 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 31 marca 2023 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r. poz. 622, ze zm.) poprzez błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że występujące zaburzenia nerwicowe u skarżącego, pozostającego w systematycznym kontakcie terapeutycznym, bez zastosowanej farmakoterapii, stanowią uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia,

- naruszenie art. 7 kpa poprzez dokonanie swobodnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów oraz uznanie, że opinia biegłego sądowego winna stanowić podstawę rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy zaświadczenie lekarskie wydane w dniu 22 listopada 2022 r. przez lekarza Samodzielnego PZOZ Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Krakowie, pod opieką którego od wielu lat pozostaje skarżący, jednoznacznie i kategorycznie wskazuje, że nie ma przeciwskazań do prowadzenia pojazdów mechanicznych zgodnie z posiadanym prawem jazdy, a w konsekwencji,

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji polegający na bezzasadnym przyjęciu, że zachodzą przesłanki do skierowania skarżącego na badanie lekarskie.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że jest emerytowanym funkcjonariuszem policji. W toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym o stosowanie gróźb karalnych został poddany badaniom przez biegłych, którzy stwierdzili u niego zaburzenia nerwicowe. Wskazał, iż w trakcie pracy w policji podjął ambulatoryjne leczenie psychiatryczne z powodu zaburzeń nerwowych, bezsenności i depresji. Na tej podstawie prokurator uznał, że tego typu zaburzenia mogą spowodować trwałą lub okresową niezdolność do prowadzenia pojazdów, co spowodowało wszczęcie postępowania w sprawie skierowania go na badanie lekarskie do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, a w konsekwencji wydanie skarżonej decyzji. Skarżący podkreślił, że przepisy ustawy o kierujących pojazdami nie wskazują precyzyjnie, jakie zastrzeżenia są wystarczające do skierowania danej osoby na badania lekarskie. Niemniej jednak muszą one być "uzasadnione" i "poważne" oraz informacja o nich musi być wiarygodna. Są to zatem kryteria o charakterze bardzo ogólnym, dalece ocennym i zależnym od okoliczności konkretnej sprawy, pozostawiające właściwemu organowi administracji możliwość dokonania oceny, czy w konkretnym wypadku zastrzeżenia są właśnie tego rodzaju, a celem powołanych regulacji jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

Skarżący podniósł, że osoby z zaburzeniami psychicznymi mogą starać się o prawo jazdy. Do przeciwwskazań należą, m.in. poważne zaburzenia zachowania i osobowości. Wskazał, że on sam, będący w systematycznym kontakcie terapeutycznym w Samodzielnym PZOZ Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Krakowie z powodu zdiagnozowanych zaburzeń nerwicowych, nie pozostający obecnie w leczeniu farmakologicznym, przedstawił organom pozytywną opinię lekarza prowadzącego go od wielu lat o braku przeciwskazań do prowadzenia pojazdów. Powyższe winno prowadzić do konstatacji, że jego sytuacja, a w tym jego stan zdrowia nie stanowią poważnej przesłanki do wydania skarżonej decyzji o skierowaniu na badania. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że w związku ze zdiagnozowanymi u niego zaburzeniami nerwicowymi pozostaje w stałym kontakcie terapeutycznym w Samodzielnym Publicznym Zakładzie [...] w Krakowie.

Skarżący podkreślił, że jako korzystający z dróg publicznych, były funkcjonariusz policji, ma pełną świadomość, że organ administracji publicznej, który posiada do tego ustawowe uprawnienia, podejmuje działania mające na celu wyeliminowanie zagrożeń, jakie mogą stwarzać kierowcy posiadający prawo prowadzenia pojazdów, pomimo iż stan ich zdrowia nie daje gwarancji bezpiecznego kierowania pojazdem. Nie ulega wątpliwości, że kondycja zdrowotna każdego człowieka, w tym i kierującego, może w każdej chwili ulec pogorszeniu, a wszelkie niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo nie tylko samego zainteresowanego, ale także innych uczestników ruchu drogowego. Ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego wymaga zatem, aby organ wydający uprawnienia do prowadzenia pojazdów czuwał nie tylko nad tym, aby uprawnienia te otrzymały osoby mające odpowiedni stan zdrowia, ale także by kontrolował on, czy kierujący w późniejszym czasie nie utracił zdolności zdrowotnych do kierowania pojazdami. Ponadto ma on również świadomość, że to właśnie temu celowi miała i ma służyć instytucja wprowadzona w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Dlatego też pozostając w pełnej świadomości swoich niedomagań zdrowotnych, jest pod stałą opieką specjalisty - lekarza psychiatry, co w toku postępowania administracyjnego należycie udowodnił.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Uczestnik postępowania nie zajął stanowiska w sprawie.

W odpowiedzi na pytanie Sądu Prokurator Rejonowy Kraków – Podgórze w Krakowie wyjaśnił, że postępowanie karne przeciwko skarżącemu oskarżonemu o przestępstwo z art. 190 § 1 k.k. zostało już prawomocnie zakończone wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2023 r. sygn. akt [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "P.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji, sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.

W ocenie Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na jego wynik.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji w sprawie skierowania skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, stanowił przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z art. 75 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r., poz. 622), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia.

Zdaniem Sądu, wynikająca z powołanego przepisu przesłanka istnienia "uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia", powinna być oceniana zgodnie z celem ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym, spowodowane przez osoby, których stan zdrowia uniemożliwia sprawne prowadzenie pojazdów. Zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Sformułowanie "zastrzeżenia uzasadnione" oznacza, że są one oparte na słusznych i usprawiedliwionych podstawach. Taki sposób wykładni, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, prezentowany jest w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 918/14, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 344/14 oraz z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt IIISA/Gd 346/14 czy też w wyroku z dnia 19 września 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 595/14, opubl. w internetowej bazie – orzeczenia.nsa.gov.pl).

Uwzględniając powyższe, stwierdzić można, że aby możliwe było, zgodne z prawem, skierowanie na ww. podstawie prawnej kierowcy na badania lekarskie muszą wystąpić i zostać przez organ ustalone nie jakiekolwiek wątpliwości co do jego stanu zdrowia, lecz "uzasadnione zastrzeżenia". Prezentowane w tym względzie przez organ odwoławczy stanowisko jest błędne i stanowi nadinterpretację przepisu prawa materialnego. Art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami powinien być interpretowany w powiazaniu z przywołanym w podstawie prawnej decyzji organu I instancji art. 75 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, zgodnie z którym badaniu lekarskiemu podlega osoba posiadająca prawo jazdy "jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia". W omawianym przepisie nie chodzi bowiem o każde zastrzeżenie co do stanu zdrowia kierowcy, tylko o takie zastrzeżenie, które jest uzasadnione ustalonymi okolicznościami faktycznymi, a przy tym jest poważne, a więc rodzi uzasadnioną obawę o stwarzanie przez kierującego zagrożenia dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Nie istnieje jeden, generalny miernik zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy pozwalający na automatyczne zakwalifikowanie go do kategorii "uzasadnionego i poważnego zastrzeżenia". Oceny tej należy dokonywać każdorazowo w odniesieniu do konkretnej sprawy i indywidualnie ustalonych w niej okoliczności.

Z okoliczności sprawy wynika, że skarżący został skierowany na badania lekarskie jedynie z uwagi na złożenie wniosku przez prokuratora oraz podanie przez skarżącego w wywiadzie, w trakcie sporządzania opinii sądowo-psychiatrycznej wydanej w postępowaniu karnym, że w okresie pracy w Policji (a zatem przed 2008 rokiem) podjął ambulatoryjne leczenie psychiatryczne z powodu zaburzeń nerwowych, bezsenności, depresji.

W ww. opinii sądowo-psychiatrycznej sporządzonej przez dwóch specjalistów psychiatrów z dnia 27 czerwca 2022 r. oprócz odnotowania m.in. faktu, że przez 23 lata pracował w policji, od 1990 r. leczy się w poradni psychiatrycznej MSWiA stwierdzono m.in., że w czasie badania skarżący był wszechstronnie zorientowany, nie stwierdzono osłabienia pamięci ani objawów uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. Nie rozpoznano choroby psychicznej ani upośledzenia umysłowego, stwierdzono "zaburzenia nerwicowe w wywiadzie". Wskazano też, że skarżący cechuje się prawidłowym poziomem intelektualnym i brak jest podstaw do kwestionowania poczytalności, a aktualny stan zdrowia psychicznego pozwala na jego udział w postępowaniu karnym oraz na prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny.

Fakt pozostawania w systematycznym kontakcie terapeutycznym z powodu zaburzeń nerwicowych o charakterze neurastenicznym, bez leków potwierdził lekarz spec. psychiatra w zaświadczeniu z dnia 22 listopada 2022 r. (k.11 akt adm.). Lekarz nie tylko nie stwierdził pogorszenia stanu zdrowia skarżącego, nie stwierdził leczenia lekami lecz wyraźnie zaświadczył, że "nie ma przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów mechanicznych zgodnie z posiadanym prawem jazdy."

Pomimo ww. stanowiska lekarzy, organ I instancji skierował skarżącego na badania "z powodu otrzymania informacji i ustaleń stanu faktycznego ...o istnieniu uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia". Problem w tym, że w uzasadnieniu decyzji, nie wskazano, jakie "otrzymane informacje" i jakie "ustalenia stanu faktycznego" budzą uzasadnione i poważne zastrzeżenia organu co do stanu zdrowia skarżącego. Organ nie poczynił żadnych ustaleń i nie dokonał żadnych ocen Uzasadnienie nie zawiera zatem jakiegokolwiek odniesienia do powołanej kwestii.

Natomiast stanowisko prezentowane przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jest bardzo ogólne. W szczególności organ nie wyjaśnił konkretnie jakie dane/okoliczności wynikające z opinii biegłych, miały wpływ na zdolność kierowania pojazdami przez skarżącego. Użyte przez organ ogólne stwierdzenia o "ujawnionych dolegliwościach" i "potencjalnej możliwości spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym" są nie wystarczające dla uznania racji decyzyjnych organu. Skarżący bowiem pomimo stwierdzonych zaburzeń nerwicowych i pozostawania z ich powodu w systematycznym kontakcie terapeutycznym z lekarzem specjalistą pracował do 2008 roku w Policji i nie stwierdzono wówczas przeszkód do wykonywania pracy, czy prowadzenia pojazdów mechanicznych. Pomimo posiadania prawa jazdy od 1986 roku i pozostawania w ww. leczeniu od 1990 roku nie stwierdzono, aby kiedykolwiek został ukarany za wykroczenie czy przestępstwo w ruchu drogowym.

Brak jest zatem ścisłych i dokładnych wywodów, odnoszących się do stanu zdrowia skarżącego w zakresie zdolności do kierowania pojazdami, świadczących jednocześnie o "uzasadnionych" zastrzeżeniach, powodujących potrzebę zastosowania normy prawnej wyżej wskazanej. W uzasadnieniach organów obu instancji, brak jest nie tylko odniesienia się do wniosków i opinii lekarzy specjalistów psychiatrów, ale także do stwierdzenia lekarza psychiatry w ww. zaświadczeniu.

W opinii biegli psychiatrzy zgodnie potwierdzili, że nie rozpoznają u skarżącego choroby psychicznej. Jak uznali biegli skarżący był zdolny do podejmowania samodzielnie czynności procesowych.

Skoro zostało stwierdzone, że skarżący jest osobą poczytalną, świadomą swojego postępowania oraz konsekwencji swoich czynów (opinia) oraz że nie ma żadnych przeciwskazań co do prowadzenia przez niego pojazdów (zaświadczenie) – to – w nin. sprawie nie zostały wykazane jakichkolwiek podstawy, aby przechodził dodatkowe badania lekarskie.

W ocenie Sądu, niezależnie od lakoniczności uzasadnienia decyzji, brak analizy powołanej opinii i zaświadczenia lekarza specjalisty poddaje w wątpliwości, twierdzenia, co "uzasadnionych" przyczyn skierowania skarżącego na badania lekarskie, zgodnie z art. 99 ust 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Brak jest bowiem w wywodach organów jakiegokolwiek odniesienia się do tych dokumentów , a ma to istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Jak przyjmuje się przy tym w judykaturze, skierowanie na badanie lekarskie nie może być dodatkową represją stosowaną wobec osoby poddanej badaniom sądowo-psychiatrycznym, zwłaszcza wówczas, gdy sprawa, w której badania takie przeprowadzono nie dotyczy przestępstwa związanego z naruszeniem bezpieczeństwa w ruchu drogowym (por. powoływane wyroki WSA z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 344/14; z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 346/14; z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 434/14, opubl. w internetowej bazie – orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z pisma prokuratora sprawa karna nie była związana z "ruchem drogowym". Z opisu stanu psychicznego skarżącego, która została zawarta w opinii biegłych lekarzy, nie wynika, że skarżący może stanowić zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym ze względu na stwierdzone zaburzenia nerwicowe, a z zaświadczenia lekarza specjalisty z dnia 22 listopada 2022 r. wynika, że lekarz mający aktualną wiedzę o stanie zdrowia pacjenta nie stwierdził przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów mechanicznych.

Wątpliwości co do zasadności skierowania skarżącego na badania lekarskie wywołują ponadto okoliczności podnoszone przez stronę w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, powtórzone także w skardze. Wynika z nich, że skarżący posiada prawa jazdy od 1986 r. i nigdy nie zabrano mu tego dokumentu, a badania lekarskie i psychotechniczne przechodził w wyznaczonych terminach. Jak oświadczył, nie miał żadnego zdarzenia drogowego, jak kolizji, wypadku, katastrofy, nie prowadził pojazdu pod wpływem alkoholu, czy też środków odurzających.

Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, sąd stwierdza że organy w żaden sposób nie wykazały uzasadnionych zastrzeżeń co do zdrowia skarżącego uzasadniających skierowanie go na badania lekarskie.

Niezrozumiałe są też jedynie teoretyczne rozważania organu II instancji co do możliwości wpływu zaburzeń nerwicowych na zdolność kierowania pojazdami bez odniesienia ich do zachowań, czy aktualnych badań kierowcy. Idąc tokiem rozumowania SKO jakakolwiek i kiedykolwiek udzielona pomoc lekarska w przypadku stwierdzenia nerwicy narażała by każdego kierowcę, bez względu na ocenę lekarza/-y, na skierowanie na badania kontrolne i to w przypadku, gdy skorzystanie z pomocy psychoterapeutycznej przez grupy pracowników w zawodach szczególnie stresogennych (m.in. policjanci, strażacy, żołnierze, ratownicy medyczni i in.) powinno być oceniane w kategoriach poważnego i odpowiedzialnego podejścia przez nich do wykonywania służby, a nie w kategorii automatycznych wątpliwości do zdolności prowadzenia przez nich pojazdów.

Oczywiście, że z punktu widzenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym nie jest obojętne, czy kierowca potrafi powściągnąć emocje w sytuacjach stresowych, problem jednak w tym, że w przedmiotowej sprawie, z opinii biegłych psychiatrów ani z zaświadczenia lekarza psychiatry nie wynikają jakiekolwiek zastrzeżenia co do zdolności skarżącego do prowadzenia pojazdów, które miałyby zostać rozwiane dopiero po skierowaniu na badania lekarskie.

Reasumując Sąd uznał, że w prowadzonym przez organy obu instancji postępowaniu administracyjnym, nie dopełniły obowiązkom jakie wytyczają im przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, który pozwoliłby na podjęcie "uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia". Powyższe stanowi o naruszeniu przez organy orzekające przepisów z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia, które nie zawierało prawidłowego uzasadnienia, skoro nie zawierało odniesienia się do wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Biorąc pod uwagę przy tym zakres i wagę dostrzeżonych wadliwości, dla końcowego załatwienia sprawy, konieczne okazało się uchylenie nie tylko zaskarżonej decyzji Kolegium, ale również uchylenie decyzji ją poprzedzającej organu pierwszej instancji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, obowiązkiem organu będzie uwzględnienie wyrażonej w niniejszym orzeczeniu oceny prawnej o przesłankach zastosowania art. 99 ust.1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Ponadto organ winien poddać wnikliwej analizie cały zebrany materiał dowodowy, biorąc pod uwagę, wszystkie kwestie wyżej podniesione, w tym wyjaśnienia strony oraz ocenę jego stanu zdrowia przez lekarza specjalistę, w leczeniu którego pozostaje. Podjęte rozstrzygnięcie winno zawierać ustalenie faktów i ich znaczenia według normy prawnej oraz zastosowanie normy prawnej, które powinno zostać uzasadnione (art. 107 § 3 K.p.a.).

Mając powyższe na względzie, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu pierwszej instancji, o czym orzekł, jak w pkt I wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego, Sąd orzekł jak w pkt II wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.