Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 85/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 130a
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2012 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dozoru pojazdu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej

w K. z dnia [...] r. [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] r., nr [...], zgodnie z którym przyznano M. G. zwrot wydatków i wynagrodzenie za dozór pojazdu marki [...], nr rejestracyjny [...] w okresie od stycznia 2007 do sierpnia 2007 r. w kwocie 800 zł brutto. Rozstrzygnięcia organów administracyjnych zapadły w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W dniu 20 stycznia 2007 r. przedmiotowy pojazd został usunięty z drogi i umieszczony na parkingu "A" przy ul. [...] w C. Z uwagi na okoliczność, że pojazd nie został odebrany przez właściciela w okresie 6 miesięcy od dnia jego odholowania, przedsiębiorca prowadzący parking pismem z dnia 20 lipca 2007 r. zgłosił Urzędowi Skarbowemu w C. ten fakt celem podjęcia dalszych czynności. Protokół zdawczo – odbiorczy, dotyczący odbioru pojazdu przez Urząd Skarbowy w C. z parkingu strzeżonego, prowadzonego przez firmę "A", został sporządzony i podpisany w dniu 13 sierpnia 2007 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. decyzją z dnia [...] r. orzekł o przejściu na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy prawa własności pojazdu marki [...], nr rejestracyjny [...], powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepis art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., nr 108, poz. 908 z późn. zm. – zwanej dalej prawem o ruchu drogowym) oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. nr 191, poz. 1377).

Pismem z dnia 27 grudnia 2010 r. skarżący złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. wniosek o przyznanie wynagrodzenia za okres wykonania dozoru od 20 stycznia 2007 r. do 13 sierpnia 2007 r. oraz zwrot kosztów holowania. Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. I OSP 1/10 wskazał, że wynagrodzenie winno być przyznane za cały okres dozoru nad pojazdem usuniętym z drogi, natomiast wysokość wynagrodzenia należy ustalić bądź to w oparciu o pokwitowania i rachunki, bądź z zastosowaniem stawki z uchwały właściwej rady powiatu dotyczącej opłat za usunięcie i przechowanie pojazdu, gdyż dotyczą one również – zdaniem wnioskującego - Skarbu Państwa. Z chwilą przejęcia prawa własności pojazdu przez Skarb Państwa wstępuje on w stosunek administracyjnoprawny w miejsce poprzedniego właściciela pojazdu. Dalej we wniosku podniesiono, że usługa holowania i parkingu jest świadczona w wykonaniu umowy zawartej z organami administracji publicznej. Skarżący dokonał w związku z tym obliczenia przysługującego mu wynagrodzenia, na które składa się: koszt holowania w kwocie 180 zł netto oraz koszt parkowania za 204 dni po 16 zł za dobę, tj. łącznie 3.264 zł netto, razem 3.534 zł netto.

Pismem z dnia 31 stycznia 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. zwrócił się do M. G. o przedstawienie dokumentów związanych z wydatkami poniesionymi przy sprawowaniu dozoru oraz holowaniu, wyzywając jednocześnie do wskazania sposobu ich obliczenia, w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania. Skarżący pismem z dnia 14 lutego 2011 r. poinformował organ, że nie jest możliwe przedstawienie żądanych wyliczeń w zakreślonym terminie, a następnie pismem z dnia 30 marca 2011 r. wniósł o zastosowanie stawek uchwalonych przez Radę Miasta C., dotyczących wysokości opłat uiszczanych za usunięcie pojazdów z drogi i parkowanie na parkingu strzeżonym, względnie o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, wykonanej na koszt organu. Do pisma załączono również szereg porozumień w sprawie usuwania pojazdów z drogi i prowadzenia parkingu strzeżonego, na którym umieszcza się usunięty pojazd, zawartych między Miastem C. a M. G., prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą "A", względnie z E. G. działającą pod tą samą nazwą. W związku z nieprzedstawieniem dokumentów zgodnie z wezwaniem z dnia 31 stycznia 2011 r. organ przeprowadził postępowanie dowodowe polegające na zebraniu informacji od przedsiębiorców oferujących usługi parkingu w podobnym zakresie na obszarze S. i C..

Postanowieniem z [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. przyznał skarżącemu zwrot wydatków oraz wynagrodzenie za dozór przedmiotowego pojazdu w okresie od stycznia do sierpnia 2007 r. w wysokości 800 zł. brutto. W podstawie prawnej podano art. 17 § 1 oraz art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 z późn. zm. – zwana dalej u.p.e.a.) oraz przepis art. 130a ustawy prawo o ruchu drogowym. W uzasadnieniu wyjaśniono, że skarżący nie przedstawił - mimo wezwania - dokumentacji potwierdzającej poniesione wydatki. Organ podkreślił również, że stawki uchwalone przez Radę Miasta C., na które powołuje się M. G., dotyczą wyłącznie właścicieli pojazdów, którzy w ciągu 6 miesięcy winni odebrać pojazd ze wskazanego parkingu. Organy w takich przypadkach natomiast stosują przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z faktem, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów w sprawie, organ dokonał wyliczenia średniej stawki w oparciu o ceny stosowane przez podmioty prowadzące podobną działalność, które w tym okresie kształtowały się na poziomie od 80 do 120 zł miesięcznie (średnio 100 zł). Na tej podstawie organ ustalił średnią stawkę na poziomie 100 zł (sto złotych) za każdy rozpoczęty miesiąc, przyznając tytułem wynagrodzenia i zwrotu kosztów kwotę 800 zł.

Podkreślono, że zasadne jest przyjęcie miesięcznej stawki abonamentowej (a nie za każdą dobę, o co wnioskował skarżący), gdyż na rynku, w przypadku dłuższych okresów przechowywania ruchomości, stosowane są jedynie takie ceny. Organ nie znalazł również uzasadnienia dla wniosku o powołanie biegłego. Powołując się na przytaczaną przez skarżącego uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego przyznano, że istotnie zgodnie z twierdzeniem strony jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu może być przyznany zwrot wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru, w tym koszt usunięcia pojazdu. Mając te wskazania na uwadze oraz fakt, że właściciel pojazdu nie odebrał go i nie uiścił należności za parking, organ przyznał wynagrodzenie od momentu jego usunięcia z drogi do momentu odbioru pojazdu z parkingu, przy czym obejmuje ono zdaniem organu zarówno zwrot wydatków, jak i wynagrodzenie za dozór. Wyjaśniono, że rozstrzygnięci dotyczy tylko wniosku o przyznanie zwrotu kosztów i wynagrodzenia, zaś wniosek o zwrot kosztów holowania zostanie rozpoznany w odrębnym postępowaniu ze względu na konieczność zebrania dodatkowego materiału.

W zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji M. G. domagał się jego uchylenia i przyznania zwrotu kosztów i wynagrodzenia za dozór przedmiotowego pojazdu zgodnie z wnioskiem z dnia 27 grudnia 2010 r. kwestionując głównie sposób obliczenia tego wynagrodzenia przez organ.

W szczególności skarżący, powołując się na art. 130a ust. 6 ustawy prawo o ruchu drogowym, podkreślił, że domaga się zwrotu wydatków według stawki określonej uchwałą Rady Miasta C.. Ponownie wskazano na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której Sąd ten stwierdził - zdaniem M. G. - że opłaty ustalone przez radę powiatu mają również zastosowanie w przypadku, gdy właściciel nie odebrał pojazdu w określonym terminie. Zarzucono ponadto organowi pierwszej instancji, że nie wskazał dokładnie, w jakiej części ustalona stawka miesięczna dotyczy wynagrodzenia, a w jakiej kosztów. Podniesiono, że w zawartych z miastem porozumieniach przewidziano stosowanie stawek przyjętych w uchwałach rady powiatu.

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie podzielając stanowiska skarżącego co do sposobu obliczania wynagrodzenia za dozór. W uzasadnieniu organ podkreślił, że na podstawie § 6 rozporządzenia z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 46, poz. 237), do przechowania ruchomości stosuje się odpowiednio przepisy art. 100 - 103 u.p.e.a. Zgodnie zaś z art. 102 § 2 u.p.e.a. organ likwidacyjny przyzna na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Warunkiem zatem przyznania należności jest zgłoszenie żądania oraz wykazanie przez przechowawcę koniecznych wydatków i wynagrodzenia za dozór w stosunku do określonego pojazdu. W opinii organu skoro skarżący w odpowiedzi na wezwanie nie przedstawił żadnych wyliczeń, a jedynie wniósł o zastosowanie stawek z uchwały rady powiatu bądź o powołanie biegłego, należy uznać, że nie wykazał, jakie koszty zostały przez niego poniesione. W szczególności za takie dokumenty nie można uznać przesłanych porozumień, bez przedstawienia sposobu wyliczenia wydatków. Zwrócono uwagę, że skarżący powołuje się na zawarte porozumienia, jednak tylko jedno z nich, zawarte 25 lipca 2007 r. zostało podpisane przez niego, poprzednie były zawierane z E. G.. Skarżący powołuje się więc na porozumienia, których nie zawarł, z podpisane przez niego obejmuje zaledwie jeden miesiąc przechowywania przedmiotowego pojazdu. W takim przypadku ustalenie przez organ pierwszej instancji miesięcznej stawki abonamentowej w oparciu o ceny stosowane na terenie miasta C. i S. jest prawidłowe. Podkreślono również, że wbrew stanowisku skarżącego w powoływanej przez niego uchwale Naczelny Sąd Administracyjny nie przesądził, jaką metodą należy obliczyć zwrot kosztów i należne przechowawcy wynagrodzenie. Skarb Państwa nie jest związany stawkami określonymi przez organ jednostki samorządowej, mogą one natomiast stanowić jeden z elementów ustalenia wynagrodzenia za dozór, co zostało potwierdzone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 494/10, wydanym w następstwie skargi kasacyjnej M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 708/09. Odnosząc się do wniosku o powołanie biegłego zaakcentowano, że to na przechowawcy ciąży obowiązek wykazania koniecznych wydatków w związku ze sprawowaniem dozoru konkretnego pojazdu. Wydatki te muszą być konkretne i realne, dotyczyć określonego przechowawcy i pojazdu, a ciężar ich wykazania spoczywa na dozorcy. Wobec zaniechania strony w tym zakresie i nie dostarczenia żadnych danych do wyliczeń, organ nie dysponował materiałem nadającym się do poddania analizie przez biegłego. Nadto zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a. powołanie biegłego stanowi uprawnienie, a nie obowiązek organu, zatem to organ decyduje, czy w danych okolicznościach skorzystanie z wiedzy specjalistycznej jest niezbędne dla prawidłowego rozpatrzenia sprawy. Zdaniem organu w niniejszym postępowaniu materiał dowodowy, zgromadzony przez organ pierwszej instancji po zignorowaniu przez skarżącego wezwania z dnia 31 stycznia 2011 r., nie budzi wątpliwości, zatem nie jest konieczna ekspertyza biegłego, szczególnie w sytuacji, kiedy strona nie przedstawiła dowodów, które mogłyby być poddane takiemu badaniu. Wskazano również, że ustalenie kosztów przechowywania pojazdów na podstawie cen oferowanych przez przedsiębiorców działających na obszarze właściwości organu pierwszej instancji było prawidłowe, gdyż należy przyjąć, że przedsiębiorcy ci prowadząc działalność zarobkową, kalkulują ceny z uwzględnieniem ponoszonych kosztów oraz zysku.

Skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. złożył pełnomocnik M. G. wnosząc o uchylenie tego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wskazał na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 102 § 2 u.p.e.a. i art. 836 Kodeksu cywilnego poprzez ich błędną wykładnię oraz prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 15, art. 75 § 1, art. 77 §1, art. 78 § 1, art. 80, art. 84 § 1, art. 136, art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 oraz art. 144 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie lub niewłaściwe zastosowanie.

W uzasadnieniu poszczególnych zarzutów pełnomocnik skarżącego wskazał, że z uwagi na materialnoprawny charakter dyspozycji art. 102 § 2 u.p.e.a. kwota należna za dozór pojazdu winna składać się z dwóch składników: kosztów koniecznych poniesionych w związku z dozorowaniem pojazdu oraz wynagrodzenia przechowawcy. Przy czym jedynie w odniesieniu do drugiej z wymienionych pozycji można zastosować posiłkowo art. 836 Kodeksu cywilnego i obliczyć należne wynagrodzenie na podstawie cen stosowanych przez innych dozorców na danym terenie. Natomiast kwestię wydatków poniesionych w celu należytego przechowywania rzeczy reguluje art. 842 Kodeksu cywilnego. Niewłaściwym zatem było zdaniem skarżącego przyjęcie przez organ stawki miesięcznej bez rozbicia jej na część dotyczącą kosztów i wynagrodzenia, czym organ naruszył art. 102 § 2 u.p.e.a., a to z kolei wpłynęło na wysokość przyznanej kwoty.

Pełnomocnik zwrócił uwagę na brak ustalenia w sprawie, kiedy faktycznie doszło do wyzbycia się prawa własności pojazdu przez dotychczasowego właściciela. Przy założeniu, że Skarb Państwa mógłby stać się właścicielem pojazdu już od momentu jego usunięcia z drogi nie można uznać, że w sprawie nie należało zastosować stawek za parkowanie zgodnie z uchwałą rady powiatu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 2000/10). Stwierdzono, że w przypadku braku przedstawienia przez zgłaszającego roszczenie dowodów i wyliczeń dotyczących wydatków za dozór konkretnego pojazdu, organ ma obowiązek przeprowadzenia rzetelnego i wyczerpującego postępowania dowodowego z urzędu. Organ powołując się na art. 836 Kodeksu cywilnego, który operuje pojęciem wynagrodzenia przyjętego w danych stosunkach, oparł się na cenach stosowanych przez przedsiębiorców prowadzących parkingi strzeżone na podstawie umów cywilnoprawnych zawieranych z właścicielami pojazdów. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia ze stosunkami administracyjnoprawnymi, łączącymi organy administracji publicznej z jednostkami wyznaczonymi w trybie art.130a ust. 5c i ust. 5d ustawy prawo o ruchu drogowym. Parkingami podobnymi będą zatem jedynie inne parkingi depozytowe. Skarżący wskazał przy tym na różnice pomiędzy różnymi rodzajami parkingów

i odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 1999 r., sygn. akt I SA/Wr 2390/97 podkreślił, że przy określaniu wynagrodzenia za dozór należy uwzględnić zakres obowiązków dozorcy, okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy nad ruchomością, wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania. Zaakcentował również, że rada powiatu obowiązana jest wziąć pod uwagę w/w okoliczności podejmując uchwałę w sprawie wysokości opłat za usunięcie

i parkowanie pojazdu, gdyż w przeciwnym razie naraziłaby się na zarzut niegospodarności. Stąd ustalone przez ten organ stawki pozostają miarodajne dla określenia wysokości wynagrodzenia dozorcy.

Dalej pełnomocnik podniósł, że przyjęcie przez organ miesięcznych stawek abonamentowych z powołaniem się na długi okres przechowywania pojazdu naruszyło art. 80 k.p.a. poprzez uznanie za udowodnioną okoliczności, która nie znajduje podstawy w materiale dowodowym. Zwrócono uwagę na fakt, że na parkingu świadczącym usługi klientom indywidualnym płatności dokonywane są przed rozpoczęciem wykonaniem usługi, umożliwiając samofinansowanie się działalności gospodarczej, tymczasem działalność parkingu depozytowego jest kredytowana przez przedsiębiorcę do czasu otrzymania zapłaty od właściciela pojazdu lub organu administracji publicznej. Nadto przedsiębiorca celem zachęcenia klienta indywidualnego do stałego korzystania z usług uprawniony jest do obniżenia wysokości należnemu mu wynagrodzenia.

Skarżący zarzucił również organowi wybiórczą oraz dokonaną w sposób dowolny ocenę materiału dowodowego. Podkreślił, że w odpowiedzi na wezwanie do przedstawienia dokumentacji poinformował organ o braku możliwości jej przygotowania w wyznaczonym przez organ terminie. Z uwagi na trudność

w ustaleniu kosztów związanych z dozorowaniem kilkudziesięciu pojazdów

w różnych okresach czasu skarżący zlecił sporządzenie ekspertyzy rzeczoznawcy motoryzacyjnemu, przedkładając ją następnie Urzędowi Skarbowemu w C.. Organ ten jednak nie uwzględnił operatu naruszając tym samym art. 7, 75

§ 1 i 78 § 1 k.p.a. Dalej zwrócono uwagę, że w analogicznym stanie faktycznym, dotyczącym jednak innego pojazdu usuniętego w trybie art. 130a ustawy prawo o ruchu drogowym organ przyznał stronie należność zgodną z jego wnioskiem, która odpowiadała stawce określonej uchwałą rady powiatu.

Podniesiono, że strona zwróciła się z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, który nie został jednak przez organ uwzględniony. Powołując się na art. 78 § 1 k.p.a. pełnomocnik zauważył, że organ winien przychylić się do żądania strony, jeśli przedmiotem dowodu jest okoliczność istotna dla sprawy. Skoro kwestią sporną była metoda kalkulacji wynagrodzenia przechowawcy, względnie możliwość odpowiedniego zastosowania stawek określonych uchwałą rady powiatu, to problem należnej skarżącemu kwoty powinien być oceniany w kategoriach okoliczności istotnej, uzasadniającej dopuszczenie dowodu z opinii biegłego. Ze względu bowiem na skalę prowadzonej przez M. G. działalności, przy określeniu wydatków, jakie zostały poniesione w związku z dozorem pojazdu, należało posłużyć się metodami szacunkowymi zastosowanymi przez osobę dysponującą wiedzą specjalistyczną z zakresu księgowości, a nie ograniczyć się do ustalenia abstrakcyjnej kwoty przy zastosowaniu metody porównawczej.

Odnosząc się do stanowiska organu dotyczącego skuteczności powołanych przez stronę porozumień skarżący podał, że 1 października 2004 r. została zawarta umowa między Miastem C., M. G. i E. G., na mocy której wstąpił on w miejsce E. G., przejmując ogół uprawnień i obowiązków.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasową argumentację i stanowisko, zgodnie z którym skarżący nie wykazał, jakie podniósł wydatki związane z dozorem pojazdu. Organ zwrócił uwagę, że w miesięcznej stawce abonamentowej mieści się zarówno wynagrodzenie dozorcy, jak i zwrot koniecznych wydatków związanych z dozorem, brak jest natomiast podstaw prawnych do ich odrębnego określenia. Podniesiono, że podobnie rzecz wygląda w przypadku stawek zawartych w uchwałach Rady Miasta C., na które skarżący się powołuje. Dalej Dyrektor Izby Skarbowej w K. zaznaczył, że art. 102 § 2 u.p.e.a. stanowi samodzielną podstawę prawną przyznania spornych należności, wobec tego przepisy Kodeksu cywilnego mogą znaleźć w sprawie zastosowanie, ale jedynie pomocniczo, zaś organ drugiej instancji w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie powołał się w żadnym miejscu na art. 836 kodeksu cywilnego.

Wskazał on również, że kwestia ustalenia, kiedy właściciel pojazdu wyzbył się prawa jego własności nie ma znaczenia dla sprawy, gdyż należność została przyznana za okres wymieniony przez skarżącego we wniosku. Przywołując orzeczenia sądów administracyjnych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 708/09 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 494/10; z dnia 15 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 1841/06; z dnia 15 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 1768/06) podkreślono ponownie, że stawki przyjęte w uchwale Rady Miasta C. nie mają wprost zastosowania do Skarbu Państwa.

Podzielając stanowisko pełnomocnika skarżącego w kwestii odmiennej specyfiki parkingu dozorowanego i parkingu strzeżonego organ zwrócił jednak uwagę, że nie oznacza to, że dozorca pierwszego z w/w parkingów ponosi większe koszty związane z dozorowaniem pojazdu. Podał on przykłady mające wykazać, że działalność prowadzącego parking strzeżony wiąże się również z określonym nakładem pracy i kosztami. Zdaniem organu nie można przyjmować, że dozór pojazdu wieloletniego, o niewielkiej wartości, wymaga takiego samego nakładu pracy i środków, jak dozór pojazdów o wielokrotnie wyższej wartości. Odnośnie zastosowania w sprawie miesięcznych stawek abonamentowych organ ponownie odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 708/09.

Odpierając zarzut wadliwej oceny materiału dowodowego organ wyjaśnił, że ekspertyza została przedstawiono organowi pierwszej instancji w dniu 28 czerwca 2011 r., zatem po wydaniu przez ten organ orzeczenia w sprawie. Podkreślono przy tym, że strona nie poinformowała organów prowadzących postępowanie o fakcie, że zwróciła się o sporządzenie opinii, zatem również przy wydawaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy nie miał wiedzy na ten temat. Jednak odnosząc się do zarzutu organ wskazał, że sporządzający ekspertyzę mgr inż. A. S. z uwagi na zakres jego specjalizacji nie może występować jako biegły w zakresie określania wydatków dotyczących dozorowania pojazdów, w tym kosztów funkcjonowania przedsiębiorstwa oraz określania stosowanego wynagrodzenia. W związku z powyższym nie zostałaby ona przyjęta jako ekspertyza biegłego nawet, gdyby organ posiadał wiedzę na temat jej złożenia przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie.

Dalej wskazano, że przedstawione przez skarżącego porozumienia nie mogą być brane pod uwagę przy ustalaniu kwoty należnej za dozór, zatem w żaden sposób nie wpływały one na wysokość stawki przyjętej przez organ w okresie od stycznia do sierpnia 2007 r. Nie ma także znaczenia ocena skutków zawartej umowy z E. G., albowiem w okresie którego dotyczy rozstrzygniecie nie dysponowała ona żadnym porozumieniem. Od stycznia 2007 do lipca 2007 r. takie porozumienie nie było zawarte, skarżący zawarł je dopiero 25 lipca 2007 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że w niniejszej sprawie nabycie przez Skarb Państwa własności pojazdu nastąpiło w trybie art. 130a ust. 10 ustawy prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z [...] r. Konsekwencją tego jest fakt, że organem egzekucyjnym był wówczas naczelnik właściwego urzędu skarbowego (w tym wypadku Urzędu Skarbowego w C., z uwagi na przechowywanie przedmiotowego pojazdu na terenie właściwości tego organu), a zatem zdaniem Sądu organ ten jest właściwy do orzekania w przedmiocie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu, mimo zmiany stanu prawnego, dokonanego ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. (Dz. U. Nr 152, poz. 1018) w zakresie właściwości organów. Ustawa nowelizująca nie przewiduje bowiem tutaj właściwości starosty, a jedynie reguluje tryb postępowania z pojazdami, wobec których do dnia

4 września 2010 r. nie zostało wydane orzeczenie o przepadku pojazdu, co nie ma miejsca w niniejszej sprawie.

Przedmiotem postępowania jest rozstrzygnięcie o wydatkach i wynagrodzeniu za dozór pojazdu za okres od dnia wydania dyspozycji jego usunięcia z drogi do czasu podpisania stosownego protokołu zdawczo – odbiorczego, dokumentującego wydanie pojazdu organowi egzekucyjnemu. Przepis art. 102 § 2 u.p.e.a., mający

w tym wypadku zastosowanie w związku z brzmieniem § 6 powoływanego wcześniej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowi o przyznaniu na żądanie dozorcy zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia z tego tytułu. Zdaniem składu orzekającego wysokość poniesionych wydatków winien wykazać dozorca, zaś w kwestii wysokości wynagrodzenia należy posiłkować się przepisem art. 836 kodeksu cywilnego, który przewiduje wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte. Tymczasem skarżący, mimo wezwania organu pierwszej instancji, nie przedłożył żadnych dokumentów, z których wynikałoby, jakie wydatki z tytułu dozoru pojazdu poniósł we wskazanym przez niego przedziale czasowym, domagając się przyznania tytułem wydatków i wynagrodzenia kwoty 16 zł za jeden dzień sprawowania dozoru, a więc stawki określonej ryczałtowo, wynikającej z wówczas obowiązującej uchwały Rady Miasta C. podjętej w trybie art. 130a ust. 6 ustawy prawo o ruchu drogowym, bądź też powołania biegłego celem dokonania stosownych obliczeń.

Zdaniem składu orzekającego podzielić należy pogląd organów obydwu instancji, że uchwała rady powiatu podjęta na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy prawo o ruchu drogowym określała wyłącznie wysokość opłat za usunięcie i parkowanie pojazdu usuniętego z drogi, które obowiązany był uiścić właściciel, co warunkowało odbiór pojazdu z parkingu (jednoznacznie wynika to z treści art. 130a ust. 6 i 7 tej ustawy). Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt III CZP 47/07 (OSNC 2008/7-8/80) stosunek prawny, którego przedmiotem jest przechowywanie na parkingu usuniętych z drogi pojazdów jest typowym stosunkiem administracyjnoprawnym, powstałym na skutek władczych działań organów administracji. Brak jednak podstaw prawnych do przyjęcia, że Skarb Państwa wstępując w miejsce byłego właściciela, przejmuje w całości jego uprawnienia i obowiązki. Przy takim rozumowaniu zbędne byłoby odesłanie do art. 102 § 2 u.p.e.a. celem przyznania dozorcy wynagrodzenia i zwrotu wydatków za cały okres sprawowania dozoru, o czym przesądziła przywołana zarówno przez organ, jak

i stronę skarżącą uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/10. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania nieistotna jest data, w której Skarb Państwa stał się właścicielem pojazdu, przejętego w trybie art. 130a ust. 10 ustawy prawo o ruchu drogowym, choć można stawiać tezę, że rada powiatu podejmując uchwałę na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy prawo o ruchu drogowym winna kierować się przesłankami z art. 102 § 2 u.p.e.a. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 2000/10). Nie zmienia to jednak stanu, że uchwała taka nie ma waloru wiążącego Skarb Państwa. Zdaniem Sądu z treści przywołanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wynika też jednoznacznie, że Skarb Państwa staje się właścicielem pojazdu od daty jego usunięcia z drogi w trybie ustawy prawo o ruchu drogowym. Wręcz przeciwnie, Naczelny Sąd Administracyjny rozważał kwestię, czy Skarb Państwa jest zobowiązany do zapłaty należności związanych z dozorem także za okres poprzedzający, czyli okres pierwotnych 6 miesięcy, gdy nie był jeszcze właścicielem pojazdu z mocy prawa, w sytuacji, gdy właściciel nie odebrał pojazdu, podkreślając, że także w okresie poprzedzającym przejście pojazdu na rzecz Skarbu Państwa powstaje tu nowy stosunek administracyjny na skutek władczych działań organów administracji.

Istotny jest też okres sprawowania dozoru nad pojazdem. Nie powinno budzić wątpliwości, że w przypadku jedynie kilkudniowego przechowywania pojazdu związane z tym wydatki są wyższe, niż w sytuacji, gdy pojazd jest unieruchomiony przez okres powyżej 6 miesięcy, co ma zawsze miejsce w przypadku jego przejęcia na rzecz Skarbu Państwa. Składowanie takiego pojazdu nie wymaga zajęcia większej powierzchni ani przestrzeni manewrowej, a dozorca parkingu jest też z góry uprzedzony o fakcie jego odbioru. Przy typowej umowie przechowania na parkingu, kiedy to właściciel w dowolnej chwili może odebrać pojazd, wymagane jest natomiast zapewnienie stałego dostępu i odpowiedniej drogi dojazdowej oraz szerokości miejsca postojowego. Fakt, że stawka abonamentowa może być wnoszona za dany miesiąc z góry (choć strony umowy cywilnoprawnej mogą w tym zakresie postanowić przecież inaczej) należy zestawić z drugiej strony z większym zakresem obowiązków prowadzącego parking komercyjny, z racji nie tylko możliwości odbioru pojazdu przez właściciela w dowolnej chwili, ale również odpowiedzialności za pojazd i warunków, jakie musi zapewnić przechowawca. Zgadzając się zatem co do odmienności

w sposobie prowadzenia działalności gospodarczej przez prowadzących parkingi depozytowe i komercyjne (co niekoniecznie przekłada się na koszty z tym związane), Sąd uznał jednak, że średnia stawka abonamentowa, przyjęta przez organ administracji, stosowana przez podmioty gospodarcze przy zawieraniu umów na okres jednego miesiąca na terenie C. i S. jako sąsiadujących miast, jest miarodajna i najbardziej zbliżona do rzeczywistych wydatków i wynagrodzenia w przypadku sprawowania dozoru nad pojazdem przez dłuższy okres czasu. Podkreślić w tym miejscu wypada, że podmioty gospodarcze świadczące tego rodzaju usługi są zmuszone do właściwej kalkulacji kosztów i ustalenia przysługującego im wynagrodzenia na zasadach rynkowych. Dodatkowo wspomnieć można, że porozumienia, na które powołuje się strona skarżąca, nie gwarantowały przyznania skarżącemu stawki w kwocie 16 zł dziennie od Skarbu Państwa, co jednoznacznie wynikało z ich treści, nie można też założyć, że stanowią one kalkulację rzeczywistych kosztów dla poszczególnych parkingów, skoro są ustalone ryczałtowo i dla wszystkich parkingów w jednakowej wysokości.

Zasadnie też stwierdziły organy obydwu instancji, że skoro skarżący nie przedstawił dokumentów dotyczących poniesionych przez niego wydatków przy sprawowaniu dozoru, nie było celowe powołanie biegłego, nie tylko z powodu braku materiału źródłowego, który mógłby stanowić przedmiot opinii, ale również z uwagi na fakt, że organ egzekucyjny, którym w tym przypadku był Naczelnik Urzędu Skarbowego, mógłby dokonać weryfikacji dokumentów we własnym zakresie. Niewątpliwie jest to bowiem organ sam dysponujący specjalistyczną wiedzą w tym przedmiocie z uwagi na zakres jego działania.

Natomiast zarzut pominięcia przez organy ekspertyzy złożonej przez stronę nie jest zasadny z tego powodu, że ocena dokonywana przez Sąd może dotyczyć praktyki organów w stanie faktycznym i prawnym istniejącym w dacie wydania orzeczenia. Skoro ekspertyza ta nie była znana organowi I instancji, to nie mógł on naruszyć reguł prowadzenia postępowania wyjaśniającego poprzez jej pominięcie. Nie była on także znana organowi odwoławczemu, została mu nadesłana przy przekazaniu zażaleń na później wydane rozstrzygnięcia w analogicznych sprawach. Skoro skarżący nie złożył tego dokumentu konkretnie do niniejszej sprawy, a organ odwoławczy w dacie orzekania nie powziął o nim informacji, to także na tym etapie postępowania nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów postępowania i to w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że ekspertyza ta nie pochodzi od osoby legitymującej się kwalifikacjami w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia.

W konsekwencji zdaniem sądu administracyjnego chybione są zarzuty skargi co do naruszenia prawa materialnego, jak i reguł procedury administracyjnej (art. 7, 8, 75, 77 § 1, 78 § 1 i 84 § 1 k.p.a.). Organy obydwu instancji wobec bezczynności skarżącego polegającej na nieprzedstawieniu dowodów, które uzasadniałyby jego żądania, prawidłowo oparły się na uśrednionych stawkach abonamentowych komercyjnych parkingów strzeżonych, działających na przedmiotowym terenie. Wreszcie nie bez znaczenia dla oceny zasadności skargi jest fakt, że prawomocnymi wyrokami tut. Sądu z dnia 26 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 708/09 i II SA/Gl 707/09 oddalono skargi M. G. na postanowienia w przedmiocie dozoru pojazdów w zbliżonym czasowo okresie, którymi również przyznano mu z tego tytułu kwoty po 100 zł miesięcznie oraz podatek VAT. Skargi kasacyjne od powyższych wyroków oddalił zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokami z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 494/10 i I OSK 464/10, zajmując stanowisko, że opłaty za parkowanie, które ustala rada powiatu, nie mają wprost zastosowania do Skarbu Państwa. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie brak podstaw do odstąpienia od tego poglądu, jak i podważenia zasadności przyznania wynagrodzenia i wydatków tytułem sprawowanego dozoru według innych zasad niż w powyższych sprawach. W sytuacji niewykazania rzeczywistych wydatków stawki opłat miesięcznych za przechowywanie pojazdów na danym terenie należy uznać za miarodajne dla przyznania skarżącemu wynagrodzenia z tytułu prowadzenia parkingu dozorowanego.

Bez wpływu na ocenę legalności wydanego postanowienia pozostaje także fakt, że żądanie zapłaty za holowanie przedmiotowego pojazdu nie zostało rozpoznane wraz z wnioskiem o wypłatę wynagrodzenia i kosztów przechowania. W przypadku zwłoki w jego rozpatrzenia wnioskodawcy przysługuje środek w postaci zażalenia na bezczynność organu.

W tym stanie rzeczy nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego ani też reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy bądź skutkujących wznowieniem tego postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270).