Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 2450/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
659
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną w części, uchylono zaskarżony wyrok w części i stwierdzono, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: ar. 149 § 1a
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Protokolant: starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB/Po 30/23 w sprawie ze skargi E.K. na przewlekłość Stowarzyszenia [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla pkt III zaskarżonego wyroku i stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. oddala skargę kasacyjną w pozostałej części; 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB/Po 30/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi E.K., zobowiązał Stowarzyszenie [...] do załatwienia podania E.K. z dnia 7 września 2022r., o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi wyroku ze stwierdzeniem prawomocności (pkt I); stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt II); stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt III) oraz zasądził zwrot kosztów postępowania (pkt IV). W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

E.K., wnioskiem z dnia 7 września 2022 r., na podstawie art. 2 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej "u.d.i.p."), zwróciła się do Oddziału Regionalnego Stowarzyszenia [...] o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej Walnego Zebrania Członków Klubu Olimpiad [...] oraz działalności Klubu w następującym zakresie:

1. protokół z Walnego Zebrania Klubu Olimpiad [...] z dnia 23 maja 2018 r.;

2. wyniki głosowania i wyboru Zarządu Klubu Olimpiad [...] z dnia 23 maja 2018 r.;

3. podpisanej listy obecności na Walnym Zebraniu Klubu Olimpiad [...] w dniu 23 maja 2018 r.;

4. sprawozdania z działalności Klubu Olimpiad [...] przedstawione na Walnym Zebraniu w dniu 23 maja 2018 r.;

5. podjęte uchwały na Walnym Zebraniu Klubu Olimpiad [...] w dniu 23 maja 2018 r.;

6. skład osobowy członków Klubu Olimpiad [...] na dzień 23 maja 2018 r. i potwierdzenie o wysłaniu informacji o Walnym Zebraniu do członków;

7. sprawozdanie merytoryczne za rok 2018, 2019, 2020 i 2021 (zgodnie z Regulaminem Olimpiad [...] Roz. IV, § 24).

Pismem z dnia 17 listopada 2022 r., Dyrektor Regionalny Oddziału Regionalnego [...] poinformował wnioskodawczynię, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1-5 u.d.i.p. Oddział Regionalny nie znajduje się w katalogu podmiotów wymienionych i zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej. Jednocześnie wskazano, że rozstrzygnięcie to nie stanowi decyzji administracyjnej, więc nie przysługuje od niego żadna forma odwoławcza.

Pismem z dnia 17 listopada 2022 r. wnioskodawczyni ponownie zwróciła się do Oddziału Regionalnego o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej Walnego Zebrania Członków Klubu Olimpiad [...] oraz działalności Klubu w podanym wcześniej zakresie.

Następnie pismem z dnia 3 marca 2023 r. wnioskodawczyni złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przed Oddziałem Regionalnym w zakresie złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę Oddział Regionalny [...], wniósł o jej odrzucenie, wskazując na brak legitymacji biernej po stronie Oddziału Regionalnego, ewentualnie oddalenie skargi.

Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, 3 oraz § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej "P.p.s.a.") uznał, że skarga jest zasadna.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w sprawie nie budzi wątpliwości kwestia legitymacji biernej Oddziału Regionalnego do występowania w niniejszym postępowaniu jako strona. Zgodnie bowiem z art. 32 P.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący i organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Na gruncie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej "u.d.i.p.") organem w rozumieniu art. 32 P.p.s.a. są podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej, wymienione w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Dalej należy zauważyć, że przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. wśród podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej wymienia "jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym". Z perspektywy tej regulacji bez znaczenia pozostaje czy wspomniana jednostka organizacyjna ma osobowość prawną czy jej nie posiada, wystarczy, że jest wyodrębniona organizacyjnie (czyli jest jednostką organizacyjną) i wykonuje zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym. W konsekwencji należy przyjąć, że wyodrębniona jednostka organizacyjna osoby prawnej, która wykonuje zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a więc również "organem" w rozumieniu art. 32 P.p.s.a.

Oddział Regionalny [...] jest wyodrębnioną jednostką organizacyjną Stowarzyszenia [...], co wynika ze Statutu Stowarzyszenia jak i wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. Natomiast w odpowiedzi na skargę Oddział Regionalny sam wskazał, że wykonuje zadania publiczne i dysponuje majątkiem publicznym. Oddział Regionalny spełnia więc formalne kryteria do występowania w niniejszej sprawie jako organ w rozumieniu art. 32 P.p.s.a.

Dalej WSA w Poznaniu podniósł, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. podmiotami zobowiązanymi do udzielania informacji publicznej są m.in. jednostki organizacyjne wykonujące zadania publiczne lub dysponujące majątkiem publicznym. W § 7 Statutu Stowarzyszenia określone zostały cele Stowarzyszenia, w tym "upowszechnianie kultury fizycznej i sportu osób z niepełnosprawnością intelektualną przez popularyzację, uczestnictwo, rozwój i organizację sportu, rekreacji, rehabilitacji ruchowej i innych form mających wpływ na doskonalenie sprawności fizycznej i psychofizycznej dzieci i dorosłych z niepełnosprawnością intelektualną, jak również ich rodzin, o charakterze krajowym i międzynarodowym" (§ 7 pkt 1 Statutu) oraz "wszelkie działania na rzecz osób z niepełnosprawnością intelektualną, zmierzające do poprawy ich życia oraz oddziaływanie i pogłębianie świadomości społecznej, której celem jest szeroko pojęte poszanowanie osób z niepełnosprawnością intelektualną oraz ich integracja ze społeczeństwem" (§ 7 pkt 6 Statutu). W myśl art. 4 ust. 1 pkt 7 i 17 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz. U. z 2023 r., poz. 571, dalej: u.d.p.p.) sfera zadań publicznych, o której mowa w art. 3 ust. 1 tej ustawy, obejmuje zadania w zakresie działalności na rzecz osób niepełnosprawnych oraz w zakresie wspierania i upowszechniania kultury fizycznej. Zatem statutowe cele działalności Stowarzyszenia niewątpliwie mieszczą się w katalogu zadań publicznych. Dodatkowo Stowarzyszenie jest organizacją pożytku publicznego, co wynika wprost z wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. Stowarzyszenie to także dysponuje środkami publicznymi w rozumieniu przepisów ustawy o finansach publicznych, ponieważ jest ono m.in. dysponentem dotacji celowych przyznawanych przez Ministra Sportu i Turystyki. Zatem dysponuje majątkiem publicznym oraz realizuje zadania publiczne związane z upowszechnianiem i wspieraniem kultury fizycznej oraz sportu. Z uwagi na powyższe jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Jak wynika z § 4 i § 8 pkt 2 Statutu Stowarzyszenia prowadzi ono swoją działalność – a więc realizuje zadania publiczne – poprzez Oddziały Regionalne i ich jednostki terenowe w postaci Klubów. Oddziały Regionalne są wyodrębnione organizacyjnie (Rozdział V Statutu), zaś Kluby są sekcjami sportowymi Oddziałów (§ 54 Statutu). Kwestie związane z formalną organizacją Klubów, z ich władzami, sposobem wyboru tych władz i z ich kompetencjami uregulowane są w Rozdziale VI Statutu. Z powyższego zatem wynika, że Oddział Regionalny jest jednostką organizacyjną, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., obowiązaną do udostępnienia informacji publicznej.

Dalej Sąd pierwszej instancji wskazał, że żądana przez skarżącą informacja jest informacją publiczną wymienioną w art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p., mianowicie informacją dotyczącą organizacji, władz i działalności jednostki terenowej Oddziału Regionalnego. Odnosząc się do argumentacji odpowiedzi na skargę, że działalność Klubu nie jest finansowana ze środków publicznych, podkreślono, że Klub jest sekcją sportową Oddziału Regionalnego (§ 54 ust. 1 Statutu), powołaną do realizacji celów statutowych Stowarzyszenia (§ 8 pkt 2 Statutu). Klub realizuje więc zadania publiczne, zatem wnioskowane informacje dotyczące jego organizacji, powołania władz Klubu i działalności stanowią informację publiczną – niezależnie od tego z jakich środków jest finansowana jego działalność. W odpowiedzi na skargę wskazano także, że żądana informacja dotyczy działalności Klubu za lata 2018-2021, tymczasem Klub działa przy Oddziale Regionalnym od kwietnia 2022 r., natomiast wcześniej działał przy Stowarzyszeniu [...]. Odnosząc się do tego Sąd pierwszej instancji zauważył, że wspomniane Stowarzyszenie [...] również jest organizacją pożytku publicznego, prowadzi działalność na rzecz osób niepełnosprawnych, realizuje zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.p.p. Wskazana we wniosku skarżącej informacja dotycząca organizacji, powołania władz Klubu i działalności Klubu za wymieniony wyżej okres jest więc również informacją publiczną. Jeśli Oddział Regionalny, w ramach którego Klub działa obecnie, posiada informację publiczną wskazaną we wniosku z dnia 7 września 2022 r., to powinien ją udostępnić skarżącej. Jedynie brak dostępu do tych danych – z uwagi na wskazane zmiany organizacyjne – zwalnia Oddział Regionalny z obowiązku ich udzielenia (zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).

Tak więc zdaniem WSA w Poznaniu, Oddział Regionalny, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., był zobowiązany do udostępniania informacji publicznej bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Zatem wniosek z dnia 7 września 2022 r. – zakładając, że został złożony tego samego dnia (w aktach brak informacji o dacie złożenia) – powinien zostać rozpoznany najpóźniej 21 września 2022 r. Tymczasem odpowiedź na wniosek jest datowana na dzień 17 listopada 2022 r. W odpowiedzi tej nie udostępniono żądanej informacji, ani też nie stwierdzono, że Oddział Regionalny wnioskowanej informacji nie posiada. W piśmie tym wyrażono jedynie błędne stanowisko, że Oddział Regionalny nie jest podmiotem wymienionym w art. 4 ust. 1-5 u.d.i.p. Również po wniesieniu skargi do Sądu Oddział Regionalny, jako podmiot zobowiązany, nie udostępnił wnioskowanej informacji publicznej, ani w inny sposób nie załatwił wniosku skarżącej. W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 7 września 2022 r. – w sposób przewidziany przez obowiązujące przepisy u.d.i.p. – w terminie 14 dni od dnia otrzymania akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie Sąd stwierdził, że Oddział Regionalny dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd miał w tym zakresie na względzie fakt, iż rażące naruszenie prawa następuje w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Sposób w jaki Oddział Regionalny procedował wniosek skarżącej świadczy o lekceważącym stosunku do obowiązujących przepisów – m.in. wskazując w piśmie z dnia 17 listopada 2022 r., że skarżącej nie przysługuje żadna forma odwoławcza oraz, że dalsza korespondencja nie ma żadnego uzasadnienia, a także nie odpowiadając w ogóle na pismo skarżącej z dnia 17 listopada 2022 r., gdzie przedstawiono szeroką argumentację na poparcie wniosku i wskazującą na wadliwe stanowisko organu.

W dniu 18 sierpnia 2023 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok złożył Oddział Regionalny Olimpiad [...], zaskarżając go w całości i wnosząc o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1. art. 3 § 2 pkt 8) w zw. z art. 53 § 2b P.p.s.a. poprzez rozpoznanie skargi w sytuacji, w której skarga winna zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6) P.p.s.a., albowiem skarżąca nie wyczerpała przysługujących jej środków zaskarżenia, mianowicie nie wniosła ponaglenia w trybie art. 37 k.p.a.;

2. art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez brak orzeczenia w granicach danej sprawy, albowiem skarga dotyczyła wyłącznie bezczynności organu w prowadzonym przez organ postępowaniu w sprawie, natomiast orzekający WSA ustalając, iż organ należy do podmiotów określonych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., stwierdził, że w rozważanej sprawie organ nie tylko dopuścił się przewlekłości, ale że również obowiązany jest do udostępnienia bez ograniczeń danych żądanych przez skarżącą we wniosku z dnia 17 listopada 2022 r.;

3. art. 149 § 1a P.p.s.a. poprzez uznanie, iż przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji w której organ pozostawał w uzasadnionym przekonaniu, iż jako podmiot niebędący organem administracji publicznej obowiązany jest do udostępniania informacji publicznej związanej wyłącznie z wykonywaniem władzy publicznej lub dysponowania środkami publicznymi, a nie jakichkolwiek informacji dotyczących funkcjonowania organu, tym bardziej z okresu, w którym Klub [...] nie podlegały organowi;

4. art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. w zw. z art. 4a oraz art. 4b u.d.p.p., poprzez błędne jego zastosowanie i uznanie, że organ jako podmiot znajdujący się w katalogu podmiotów obowiązanych do udzielenia informacji publicznej związanej z wykonywaniem władzy publicznej lub dysponowania majątkiem publicznym obowiązany jest do udostępnienia każdej informacji żądanej przez uprawnione podmioty;

5. art. 14 ust. 1 oraz art. 16 u.d.i.p. poprzez błędne zastosowanie polegające na nakazaniu organowi udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem, w sytuacji w której część żądanych danych organ publikuje na stronie internetowej, a nadto organ może odmówić udostępnienia informacji publicznej z podaniem przyczyn takiego stanu sprawy, co podlegać będzie kontroli ze strony sądu administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną E.K. wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Złożona skarga kasacyjna jest częściowo zasadna.

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 53 § 2b P.p.s.a. poprzez rozpoznanie skargi w sytuacji, w której skarga winna zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6) P.p.s.a., ponieważ skarżąca nie wyczerpała przysługujących jej środków zaskarżenia, mianowicie nie wniosła ponaglenia w trybie art. 37 k.p.a. Wskazać należy, że co do kwestii stosowania przepisów o skardze na bezczynność a obecnie ponaglenia z Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach z zakresu informacji publicznej od co najmniej 2004 r. stanowisko zarówno doktryny (por. I. Kamińska, M. Rozbicka- Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 334-335), jak i orzecznictwa, (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 522/14, czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 15 października 2015 r., sygn. akt II SAB/Op 47/15) określa, że na gruncie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej generalnie dopuszczalność skargi na bezczynność nie jest uzależniona od uprzedniego złożenia środka zaskarżenia. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w przykładowym wyroku z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2603/13, ustawa o dostępie do informacji publicznej, jako ustawa szczególna, reguluje w sposób kompleksowy kwestie związane z prawem dostępu do informacji publicznej. Wobec tego to jej uregulowania decydują o trybie postępowania w tych sprawach, a przepisy k.p.a., które znajdują zastosowanie tylko wtedy, gdy przepisy tej ustawy tak stanowią. Odsyła ona do przepisów tego kodeksu jedynie w art. 16 ust. 2, a więc należy wyłączyć ich stosowanie do faz poprzedzających wydanie decyzji (nota bene w razie jej wydania uruchamia się ten reżim prawny, co uzasadnia wyczerpanie trybu zaskarżenia w razie zaskarżenia bezczynności organu II instancji nierozpatrującego w terminie odwołania - por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt I OSK 125/15 jak i cytowane w jego uzasadnieniu orzecznictwo). Tym samym w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji publicznej przepis art. 37 k.p.a. w ogóle nie dochodzi do głosu. Środków zaskarżenia w razie bezczynności nie przewiduje też ustawa o dostępie do informacji publicznej Oznacza to, że w przypadku bezczynności lub przewlekłości podmiotu zobowiązanego w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej przepisy art. 53 § 2b P.p.s.a. nie znajdują zastosowania. Tym samym brak było podstaw do odrzucenia skargi zgodnie z dyspozycją art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.

Równie niezasadny jest zarzut obrazy art. 134 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na gruncie tak wyrażonej zasady oficjalności, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. może być uznany za usprawiedliwiony tylko wówczas, gdyby w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienie na tyle istotne i oczywiste zarazem, że bez względu na treść zarzutów stawianych w skardze, powinny być one dostrzeżone i uwzględnione przez sąd administracyjny (por. wyrok NSA z 28 lutego 2012 r., II OSK 2395/10). Wyjaśnić jednocześnie należy, że rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Innymi słowy, sąd nie może wkraczać w sprawę nową, w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych (wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r., I OSK 2728/19). Dokonując oceny zasadności wskazanego wyżej zarzutu skargi kasacyjnej brak jest podstaw, aby przyjąć, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała którakolwiek z wymienionych powyżej sytuacji, która mogłaby zostać zakwalifikowana, jako naruszenie wskazanego powyżej przepisu. Skarżący kasacyjnie w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. stara się podważyć ocenę Sądu pierwszej instancji w zakresie prawidłowości oceny zachowania się skarżącego kasacyjnie w zakresie przewlekłości w udostępnieniu informacji publicznej, stanu faktycznego sprawy, co nie może okazać się skuteczne. W ramach zarzutu naruszenia tego przepisu nie można bowiem kwestionować dokonanej przez Sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (por. wyroki NSA z 28 grudnia 2021 r. I OSK 735/19 oraz z 9 listopada 2022 r., I OSK 109/22). Dlatego stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 134 § 1 P.p.s.a.

Nie można uznać, że WSA w Poznaniu naruszył art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. w zw. z art. 4a oraz art. 4b u.d.p.p., poprzez błędne jego zastosowanie i uznanie, że organ jako podmiot znajdujący się w katalogu podmiotów obowiązanych do udzielenia informacji publicznej związanej z wykonywaniem władzy publicznej lub dysponowania majątkiem publicznym obowiązany jest do udostępnienia każdej informacji żądanej przez uprawnione podmioty, ponieważ WSA w Poznaniu w uzasadnieniu zaskarżanego wyroku nie postawił takiej tezy. Zdaniem natomiast Sądu pierwszej instancji "wskazana we wniosku skarżącej informacja dotycząca organizacji, powołania władz Klubu i działalności Klubu za wymieniony wyżej okres jest więc również informacją publiczną. Jeśli Oddział Regionalny, w ramach którego Klub działa obecnie, posiada informację publiczną wskazaną we wniosku z dnia 7 września 2022 r., to powinien ją udostępnić skarżącej" (s. 10 uzasadnienia). WSA w Poznaniu nie postawił zatem tezy, że skarżący kasacyjnie jest zobowiązany do udostępnienia każdej informacji publicznej, a jedynie wskazał, że ze względu na charakter prowadzonej działalności i samego Oddziału Regionalnego dane o organizacji i władzach skarżącego kasacyjnie oraz o jego działalności tak jak wskazano we wniosku E.K. o udostępnienie informacji publicznej podlegają ujawnieniu na zasadach i w trybie u.d.i.p.

Podobnie nie mógł odnieść skutku zarzut naruszenia art. 14 ust. 1 oraz art. 16 u.d.i.p. poprzez błędne zastosowanie polegające na nakazaniu Stowarzyszeniu udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem, w sytuacji w której część żądanych danych Oddział Regionalny publikuje na stronie internetowej, a nadto może on odmówić udostępnienia informacji publicznej z podaniem przyczyn takiego stanu sprawy, co podlegać będzie kontroli ze strony sądu administracyjnego. W sprawie WSA w Poznaniu nie przesądził, jak ma zostać załatwiony wniosek z dnia 7 września 2022 r. Natomiast Sąd pierwszej instancji wskazał, że nieprawidłowym jest przyjęcie przez skarżącego kasacyjnie, że żądane dane nie są informacją publiczną, ponieważ po pierwsze, Oddział Regionalny jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (s. 8-10 uzasadnienia), a po drugie, że ze względu na charakter organizacji żądane dane stanowią informację publiczną, która jeśli jest w posiadaniu podmiotu zobowiązanego to powinna zostać udostępniona (s. 10 uzasadnienia).

Należy jednak uznać za usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 149 § 1a P.p.s.a. poprzez uznanie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Oddział Regionalny miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wskazać bowiem należy, że "w celu ustalenia czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Zwrócić również należy uwagę, że rażące naruszenie prawa stanowi postać kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2024 r., sygn. akt. I OSK 2016/23). Tak więc rażące naruszenie prawa ma miejsce wtedy, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie tego stanowiska. Nie każde naruszenie prawa wskutek bezczynności lub prowadzenia postępowania w sposób przewlekły będzie naruszeniem rażącym. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. W rozpoznawanej sprawie należało wziąć pod uwagę, że, co prawda, Oddział Regionalny udzielając odpowiedzi na wniosek przekroczył termin udostępnienia informacji statuowany w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., bowiem odpowiedział na niego dopiero po niewiele dwóch miesiącach, ale przekroczenie terminu nie było bardzo duże, a po stronie podmiotu zobowiązanego nie występuje zła wola, ponieważ informując wnioskodawcę, że nie jest on podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej jedynie dokonał błędnej interpretacji prawa. Nadto należy wziąć pod uwagę, że skarżący kasacyjnie jest organizacją społeczną, a więc podmiotem, który nie jest organem administracji publicznej, który niejako z samego swojego charakteru jest zobowiązany do wykonywania obowiązków wynikających z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zwykle takie podmioty działają wolniej, a działający w nich społecznicy nie zawsze od razu, szczególnie gdy sprawa ma charakter jednostkowy lub wyjątkowy, potrafią dostrzec z jakim rodzajem sprawy mają do czynienia. Stąd w takich sytuacjach należy być szczególnie ostrożnym stawiając organizacji społecznej zarzut rażącego naruszenia prawa. W sprawie, jak to już wskazał Oddział Regionalny, choć z przekroczeniem terminu odpowiedział na wniosek z dnia 7 września 2022 r, to w jego działaniach nie można dostrzec elementu celowego, złośliwego postępowania w stosunku do wnioskodawczyni. Stąd nie można uznać, że jego postępowanie w sprawie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Z tych też względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w pkt 3 i na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 P.p.s.a., oddalił natomiast skargę kasacyjną w pozostałej części, skoro skarżący kasacyjnie zaskarżył wyrok w całości, zatem także w odniesieniu do punktu I, II i IV wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. odstąpił od zasądzenia od skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości uznając, że zachodzi przypadek szczególny, o którym mowa w tym przepisie. Naczelny Sąd Administracyjny doszedł bowiem do przekonania, że skoro do uchylenia pkt III zaskarżonego wyroku doszło z uwagi na wadliwość stanowiska Sądu pierwszej instancji w zakresie pkt III wyroku, to brak dostatecznych podstaw do tego, by obciążyć stronę, która wniosła skargę do Sądu pierwszej instancji, kosztami postępowania kasacyjnego na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a.