Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 764/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 49e pkt 3
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Pazdykiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi W. M. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 27 maja 2024 r., nr WOP.7721.6.2024.MK w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Wnioskiem z 6 września 2022 r. P. S.A. (dalej: "Wnioskodawca") wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wejherowie (dalej: "PINB", "organ pierwszej instancji") o podjęcie stosownych czynności w związku z wybudowaniem budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w R., gmina L., bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez skutecznego zgłoszenia. We wniosku poinformowano, że budynek ten został posadowiony częściowo w pasie technologicznym linii elektroenergetycznej 400 kV relacji Żarnowiec - Gdańsk I, Żarnowiec - Gdańsk Przyjaźń.

Pismem z 14 września 2022 r. PINB wystąpił do Starosty Wejherowskiego (dalej: "Starosta") o przekazanie dokumentów archiwalnych związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w R., gmina L.

W odpowiedzi Starosta przekazał dokument "Zgłoszenie robót budowlanych pozostałych" dotyczące budowy domku mieszkalnego, które W. M. (dalej: "Inwestor", "Skarżący") złożył w Starostwie Powiatowym w Wejherowie w dniu 9 marca 2021 r. Starosta poinformował, że w dniu 11 marca 2022 r. Inwestor wycofał to zgłoszenie.

W dniu 11 października 2022 r. pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę na działce nr [...], w trakcie której ustalono, że na działce tej realizowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny dwukondygnacyjny, o wymiarach 7,20 m x 8,20 m i wysokości około 5 m. Budynek jest konstrukcji murowanej, niepodpiwniczony, o dachu dwuspadowym krytym blachodachówką, elewacja jest pokryta styropianem. W protokole z kontroli odnotowano, że budynek jest wyposażony w instalację elektryczną, wodociągową, kanalizacyjną (podłączony do zbiornika na ścieki), grzewczą (kocioł na paliwo stałe). Budowa nie została zakończona, do wykończenia pozostała łazienka na parterze i przedpokój. Obecny podczas kontroli Inwestor oświadczył, że roboty rozpoczął w marcu 2020 r. bez decyzji

o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia. W protokole zapisano, że budynek jest usytuowany około 5 m od granicy z działką nr [...] oraz około 4 m od granicy z działką drogową nr [...].

Pismem z 29 listopada 2022 r. PINB, na podstawie art. 61 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w R., gmina L., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

Postanowieniem z 13 stycznia 2023 r. PINB, na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.) - dalej: "Prawo budowlane", nakazał Inwestorowi wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w R., gmina L., oraz poinformował Inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację tego budynku i o wysokości opłaty legalizacyjnej.

Z uwagi na to, że w dniu 15 lutego 2023 r. Inwestor złożył wniosek o legalizację przedmiotowego budynku PINB postanowieniem z 27 lutego 2023 r., na podstawie art. 48b ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, nałożył na Inwestora obowiązek przedłożenia, w terminie do 30 września 2023 r., wymienionych w postanowieniu dokumentów legalizacyjnych.

Decyzją z 28 listopada 2023 r. PINB, na podstawie art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego, nakazał Inwestorowi rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego

o wymiarach około 7,20 m x 8,20 m, usytuowanego na działce nr [...] w R., gmina L., wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji

o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.

PINB wskazał, że przedmiotowy budynek mieszkalny został częściowo usytuowany w pasie technologicznym linii elektroenergetycznej 400 kV relacji Żarnowiec - Gdańsk I, Żarnowiec - Gdańsk Przyjaźń (przęsło [..]-[..]), który wynosi 30 m od osi linii w każdą stronę, co stanowi niezgodność z obowiązującymi przepisami.

Organ pierwszej instancji podał, że postanowieniem z 13 stycznia 2023 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie ww. budynku mieszkalnego informując o możliwości złożenia wniosku o jego legalizację. Inwestor co prawda złożył taki wniosek (pismem datowanym na 8 lutego 2023 r.), jednakże po doręczeniu postanowienia z 27 lutego 2023 r. nakładającego obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych dokumentów tych nie przedłożył.

W związku z powyższym PINB, na podstawie art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego, wobec niezłożenia przez Inwestora dokumentów legalizacyjnych, orzekł nakaz rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego o wymiarach około 7,20 m x 8,20 m, usytuowanego na działce nr [...] w R., gmina L., wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W wyniku odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez Inwestora Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej: "PWINB", "organ odwoławczy") decyzją z 27 maja 2024 r. utrzymał ją w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, przytoczył treść przepisów art. 48 ust. 1 i 3, art. 48b ust. 1, art. 49 ust. 1 i 1a oraz art. 49e Prawa budowlanego wskazując następnie, że 13 stycznia 2023 r. organ pierwszej instancji wydał postanowienie wstrzymujące roboty budowlane i informujące Inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu. Postanowienie to zostało doręczone Inwestorowi 16 stycznia 2023 r., który nie złożył na nie zażalenia, przez co trzydziestodniowy termin na złożenie wniosku o legalizację upływał 15 lutego 2023 r.

W tym dniu Inwestor złożył wniosek o legalizację obiektu, wobec czego postanowieniem

z 27 lutego 2023 r. PINB nałożył na Inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie do 30 września 2023 r. Z uwagi na to, że do dnia wydania przez organ odwoławczy decyzji Inwestor nie przedłożył wymaganej dokumentacji legalizacyjnej PWINB za uzasadnione uznał wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że legalizacja samowoli budowlanej jest uprawnieniem inwestora, organ nie ma obowiązku legalizacji samowoli budowlanej wbrew woli strony, nie ma też prawnej możliwości dokonania legalizacji robót budowlanych

w sytuacji, gdy adresat postanowienia nie wykonuje swoich obowiązków przewidzianych

w procedurze legalizacyjnej, tj. nie złoży wymaganych dokumentów. Brak przedłożenia wymaganych dokumentów, podobnie jak w dalszym etapie procedury legalizacyjnej brak uiszczenia opłaty legalizacyjnej, skutkuje obowiązkiem organu nadzoru budowlanego wydania decyzji orzekającej o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego.

PWINB wyjaśnił, że decyzja wydawana w trybie art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego ma charakter związany - w razie ziszczenia się przesłanki przewidzianej w tym przepisie zobowiązuje organ do wydania określonej decyzji. Organ nie działa tu w ramach uznania administracyjnego, nie może także brać pod uwagę względów słuszności. Złożenie wniosku o legalizację, a na późniejszym etapie przedłożenie dokumentów legalizacyjnych, jest przy tym prawem, a nie obowiązkiem strony. Zależne jest wyłącznie od jej woli, a nie od woli organu. Jeżeli strona, odpowiednio pouczona (jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie) z prawa nie korzysta, to musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami w postaci nakazu rozbiórki. Organ odwoławczy powtórzył, że w niniejszej sprawie Inwestor nie przedłożył dokumentów legalizacyjnych w wyznaczonym przez organ pierwszej instancji terminie, przez co wystąpiła przesłanka określona w art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego obligująca organ do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę.

Odnosząc się do zarzutu braku ustalenia przez organ, czy przedmiotowy budynek aktualnie częściowo znajduje się w pasie technologicznym linii elektroenergetycznej

400 kV PWINB wyjaśnił, że przyczyną wydania nakazu rozbiórki nie jest naruszenie przepisów technicznych, lecz nieprzedłożenie przez Inwestora dokumentów legalizacyjnych.

Końcowo organ odwoławczy podniósł, że ze zrozumieniem podchodzi do trudnej sytuacji życiowej Inwestora, jednak organy administracji publicznej muszą działać zgodnie z przepisami i na podstawie prawa. Podkreślono, że przepisy prawa budowlanego nie dają organom nadzoru budowlanego swobody w stosowaniu ww. przepisów i w sytuacji wystąpienia przesłanki wymienionej w art. 49e Prawa budowlanego organ nie ma innej możliwości niż nakazanie rozbiórki.

W skardze na decyzję organu odwoławczego W.M. zarzucił jej naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak ustalenia przyczyn niezłożenia przez Skarżącego w terminie dokumentów niezbędnych do legalizacji obiektu budowlanego i wydania decyzji przedwcześnie oraz art. 7 k.p.a. poprzez brak ustalenia, czy budynek, którego dotyczy nakaz rozbiórki, aktualnie częściowo znajduje się w pasie technologicznym linii elektroenergetycznej 400 kV relacji Żarnowiec - Gdańsk I, Żarnowiec - Gdańsk Przyjaźń.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania, względnie uchylenie w całości zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi zarzucono, że przed wydaniem decyzji organy nadzoru budowlanego powinny były ustalić przyczyny, dla których nie został zalegalizowany obiekt budowlany. Skarżący wskazał, że nie miał możliwości przeprowadzenia całego procesu legalizacyjnego w krótkim czasie, albowiem budynek, którego dotyczy nakaz rozbiórki, znajdował się w pasie technologicznym linii elektroenergetycznej 400 kV relacji Żarnowiec - Gdańsk I, Żarnowiec - Gdańsk Przyjaźń. Wpływało to bezpośrednio na ewentualną możliwość zabudowy działki [...] w R., a tym samym na ewentualną legalizację. Jakkolwiek w tym zakresie mogły występować zmiany, które jednak nie były przedmiotem zainteresowania organów nadzoru. Istnieje bowiem możliwość, że budynek Skarżącego nie znajduje się już w pasie technologicznym linii elektroenergetycznej 400 kV relacji Żarnowiec - Gdańsk I, Żarnowiec - Gdańsk Przyjaźń. W tym zakresie mogą występować różnice, co może skutkować możliwością przeprowadzenia w całości procesu legalizacyjnego obiektu budowlanego. Niemniej Skarżący potrzebuje więcej czasu.

Końcowo Skarżący wskazał, że jest rodzicem samodzielnie wychowującym dwie córki (urodzone w 2008 r. i w 2013 r.), zaś budynek jednorodzinny położony w R. na działce [...] zaspokaja potrzeby mieszkaniowe rodziny. W razie jego rozbiórki małoletnie dzieci stracą dach nad głową i nie będą miały gdzie mieszkać.

PWINB w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia

25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia,

że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został

w skardze podniesiony.

Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 27 maja 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego

w Wejherowie z 28 listopada 2023 r. nakazującą W.M. rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o wymiarach około 7,20 m x 8,20 m, usytuowanego na działce nr [...] w R., gmina L., wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Rozstrzygnięcie to zostało podjęte na podstawie art. 49e pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.), zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części

w przypadku nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że orzekające w sprawie organy w sposób prawidłowy zastosowały przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym po dniu 19 września 2020 r. Zgodnie bowiem z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471) do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 (tj. Prawem budowlanym - przypisek Sądu), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. W niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte 29 listopada 2022 r., a więc po wejściu w życie powołanej wyżej nowelizacji Prawa budowlanego.

Dalej należy wskazać, że postępowanie w sprawie samowoli budowlanej rozpoczyna się od wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego).

W postanowieniu organ informuje stronę o możliwości złożenia wniosku

o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5). Następnie inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może w ciągu 30 dni od otrzymania postanowienia złożyć wniosek o legalizację (art. 48a ust. 1 Prawa budowlanego). Jeżeli wniosek ten nie zostanie złożony, wówczas organ nadzoru budowlanego wydaje nakaz rozbiórki (art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego). Taki sam skutek ma wycofanie wniosku, co może nastąpić praktycznie na całym etapie procedury legalizacyjnej (art. 49e pkt 2 w zw.

z art. 48a ust. 2 Prawa budowlanego). Jeżeli jednak inwestor (właściciel lub zarządca) złoży wniosek o legalizację, organ nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego postępowania wdraża procedurę legalizacyjną.

Regulacja skutków samowoli budowlanej jest konsekwencją obowiązującej w Prawie budowlanym generalnej zasady, wyrażonej w art. 28 tej ustawy, przewidującej, że roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, z wyjątkami przewidzianymi w art. 29-31 Prawa budowlanego. Z samowolą budowlaną mamy zatem do czynienia wówczas, gdy obiekt budowlany został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że naruszenie Prawa budowlanego powinno być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie rozstrzygania sprawy. Istotne jest bowiem rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od jej likwidacji (zob. uchwała NSA z 16 grudnia 2013 r. sygn. akt II OPS 2/13, ONSAiWSA 2014/6/89, wyroki NSA: z 2 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1974/10, z 29 września

2018 r. sygn. akt II OSK 109/18, z 23 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1879/17, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Powyższe oznacza, że ustalenia, czy dane roboty budowlane podlegały reglamentacji Prawa budowlanego, w tym w szczególności czy na ich wykonanie konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę, dokonanie zgłoszenia, czy też można ich było dokonać bez jakichkolwiek formalności, należy dokonywać na podstawie przepisów obowiązujących w okresie wybudowania danego obiektu.

Z przekazanych wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy wynika,

że postanowieniem z 13 stycznia 2023 r. PINB wstrzymał Skarżącemu prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w R., gmina L., informując Inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację tego obiektu w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu.

Z uwagi na to, że w dniu 15 lutego 2023 r. Skarżący złożył wniosek o legalizację

ww. budynku PINB postanowieniem z 27 lutego 2023 r., na podstawie art. 48b ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, nałożył na Skarżącego obowiązek przedłożenia, w terminie do

30 września 2023 r., wymienionych w postanowieniu dokumentów legalizacyjnych.

Ponieważ Skarżący nie przedłożył dokumentów legalizacyjnych organ pierwszej instancji wydał w dniu 28 listopada 2023 r. decyzję orzekającą rozbiórkę ww. budynku (na podstawie art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego). Dokumenty te nie zostały złożone również do dnia wydania przez organ odwoławczy decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Należy podkreślić, że wystąpienie którejkolwiek z przesłanek wskazanych w art. 49e Prawa budowlanego obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce, nie pozostawiając mu w tej kwestii żadnej swobody. Jeżeli zatem inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego m.in. nie skorzystają ze swojego uprawnienia i nie złożą stosownego wniosku o legalizację w ustawowym terminie lub mimo wyznaczenia terminu nie przedłożą dokumentów legalizacyjnych, organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie administracyjne w celu wydania decyzji o rozbiórce (tak: R. Godlewski [w:] Prawo budowlane. Komentarz, red. D. Sypniewski, LEX/el. 2022, art. 49e).

W orzecznictwie zauważa się bowiem, że decyzja wydawana w trybie art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego, a z taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie, ma charakter związany (zob. wyrok WSA w Warszawie z 4 listopada 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1708/22).

W konsekwencji, przedmiotem niniejszego postępowania było wyłącznie ustalenie, czy Skarżący przedłożył w terminie wyznaczonym przez organ nadzoru budowlanego dokumenty legalizacyjne, czy nie. W tym pierwszym bowiem wypadku organ nadzoru budowlanego przeprowadziłby postępowanie legalizacyjne, zgodnie z art. 48a i art. 48b oraz art. 49 ust. 1-4 Prawa budowlanego, legalizując nielegalnie wybudowany obiekt.

W drugim zaś, wobec nieprzedłożenia dokumentów legalizacyjnych, pomimo wyznaczenia odpowiedniego terminu, organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu.

Z postanowienia z 27 lutego 2023 r. wynika, że stosownie do treści art. 48b ust. 1 i 2 Prawa budowlanego zawierało ono skierowany do Skarżącego obowiązek przedłożenia,

w terminie do 30 września 2023 r., następujących dokumentów legalizacyjnych:

1) zaświadczenia Wójta Gminy Luzino o zgodności budowy z ustaleniami decyzji

o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, ze szczególnym uwzględnieniem usytuowania budynku w pasie technologicznym linii elektroenergetycznej 400 kV,

2) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, tj. działką

nr [...] w R., gmina L., na cele budowlane, 3) projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego w postaci: papierowej -

w trzech egzemplarzach albo elektronicznej wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopiami tych opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, 4) dwóch egzemplarzy projektu technicznego.

Z akt sprawy wynika, że Skarżący nie przedłożył żadnego z ww. dokumentów legalizacyjnych samowolnie wzniesionego budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] w R., gmina L.

W judykaturze akcentuje się, że złożenie wniosku o legalizację jest prawem, a nie obowiązkiem strony. Zależne jest wyłącznie od jej woli, a nie od woli organu. Jeżeli strona, odpowiednio pouczona, z prawa tego nie korzysta, to musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami w postaci nakazu rozbiórki (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 15 czerwca 2023 r. II SA/Gd 120/23).

Wobec nieprzedłożenia przez Skarżącego dokumentów legalizacyjnych orzekające w sprawie organy prawidłowo zastosowały art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego i wydały decyzję o rozbiórce budynku mieszkalnego jednorodzinnego zrealizowanego na działce

nr [...] w R. bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Jak słusznie wskazał organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę - ustalenie, czy będący przedmiotem niniejszego postępowania budynek aktualnie częściowo znajduje się w pasie technologicznym linii energetycznej 400 kV relacji Żarnowiec - Gdańsk I, Żarnowiec - Gdańsk Przyjaźń nie ma wpływu na wydane rozstrzygnięcie. Należy zauważyć, że pomimo złożenia wniosku o legalizację Skarżący nie przedłożył żadnego

z dokumentów legalizacyjnych wymienionych w postanowieniu PINB z 27 lutego 2023 r.

(w tym m.in. oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które mógł przedłożyć bez udziału żadnego organu). Skarżący nie złożył również wniosku

o przedłużenie terminu do przedłożenia tych dokumentów, co mogłoby świadczyć

o podejmowanych działaniach w kierunku legalizacji budynku. Ani w toku postępowania administracyjnego, ani w toku postępowania sądowego Skarżący nie wskazał na żadną obiektywnie weryfikowalną przeszkodę (poza podnoszoną kwestią zaniechania przez organy ustalenia aktualnej lokalizacji budynku), która uniemożliwiła mu zgromadzenie

i przedłożenie dokumentów legalizacyjnych. Jako niezasadny należy zatem ocenić sformułowany w skardze zarzut, że przed wydaniem decyzji to organy nadzoru budowlanego powinny były ustalić przyczyny, z powodu których budynek nie został przez Skarżącego zalegalizowany.

Odnosząc się końcowo do argumentu, że budynek jednorodzinny położony na działce nr [...] zaspokaja potrzeby mieszkaniowe rodziny Skarżącego i w razie jego rozbiórki małoletnie dzieci stracą dach nad głową i nie będą miały gdzie mieszkać, należy wyjaśnić, że sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji publicznej kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa ustrojowego, materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd administracyjny nie może kierować się względami słuszności, celowości czy zasadami współżycia społecznego (zob. wyrok NSA z 25 września 2009 r. sygn. akt I OSK 1403/08).

Podsumowując dotychczasowe rozważania należy stwierdzić, że wydane w sprawie decyzje nie naruszają żadnych przepisów Prawa budowlanego. Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu organy nadzoru budowlanego przeprowadziły postępowanie

w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący. Uzyskane dowody poddano wnikliwej

i poprawnej ocenie. Zaskarżona decyzja została prawidłowo uzasadniona, zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Należy zatem stwierdzić, że organy w zakresie wystarczającym dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy przeprowadziły postępowanie dowodowe, którego wyniki bez przekroczenia granic ustawowych poddały rzetelnej analizie i ocenie wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski.

Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za nieuzasadnioną.[pic]