Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1126/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i decyzję II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1, art. 153
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 26a ust. 1a(1) pkt 3
journal: Dz.U. 2021 poz 573
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Salachna (spr.) Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia del. WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 1501/22 w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. w W. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 29 kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję; 3. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz E. Sp. z o.o. w W. 1120 (jeden tysiąc sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji lub WSA) wyrokiem z 21 lutego 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 1501/22 oddalił skargę E. Sp. z o.o. w W. (dalej: skarżąca lub Spółka) na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: organ lub Prezes PFRON) z dnia 29 kwietnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.

Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco.

Spółka, wnioskiem Wn-D z dnia [...] stycznia 2018 r., zwróciła się do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za grudzień 2017 r.

Decyzją z 19 kwietnia 2018 r. Prezes PFRON odmówił skarżącej wypłaty wnioskowanego dofinansowania. Po rozpoznaniu odwołania Spółki, Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z 24 stycznia 2020 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję.

Spółka wniosła skargę na decyzję z 24 stycznia 2020 r. do WSA, który wyrokiem z 14 października 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 716/20 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę, organ powinien wyjaśnić kwestię niedopłaty za sporny miesiąc na indywidualnym koncie ZUS każdej z niepełnosprawnych osób, w tym wyjaśnić skąd pojawiły się niedopłaty na indywidualnych kontach pracownika niepełnosprawnego. Organ powinien odnieść się również do stawianych przez Spółkę zarzutów i złożonych dokumentów, wyjaśnić okoliczności dlaczego w piśmie z [...] marca 2018 r. ZUS poinformował, że składki zostały zapłacone w całości, a także dlaczego wydano skarżącej zaświadczenie o braku zaległości w płatności składek w marcu 2018 r., skoro z analizy danych dotyczących osób niepełnosprawnych wynika, że płatnik nie opłacił składek za 5 niepełnosprawnych, a w stosunku do 4 niepełnosprawnych składka zdrowotna została zapłacona w dniu [...] kwietnia 2018 r.

Minister Rodziny i Polityki Społecznej decyzją z 7 września 2021 uchylił decyzję Prezesa PFRON w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezes PFRON decyzją z 29 kwietnia 2022 r. odmówił skarżącej wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za grudzień 2017 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że Spółka nie spełniła warunków wynikających z ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 573 ze zm.; dalej: ustawa o rehabilitacji), w związku z czym nie można była przyznać jej wnioskowanego dofinansowania.

Na powyższą decyzję Spółka wniosła skargę w której domagała się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Sąd I instancji oddalając skargę skarżącej wskazał, że zasadnie przyjęto, iż składki na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych, FP i FGŚP za objęty decyzją okres sprawozdawczy zostały poniesione po terminie wynikającym z art. 26a ust. 1a(1) pkt 3 ustawy o rehabilitacji. W związku z tym słusznie uznano, że skarżąca pobrała nienależne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za grudzień 2017 r.

Stwierdził też, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., a organ jednoznacznie wyjaśnił przesłanki, z powodu których odmówił przyznania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za wnioskowany okres.

Organ, zdaniem WSA, zastosował się do poglądu prawnego wyrażonego w wyroku z dnia 14 października 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 716/20 i wynikających z niego wytycznych co do dalszego biegu postępowania.

W związku z powyższym Sąd I instancji nie dopatrzył się takich naruszeń przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, w której zaskarżyła orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), zarzucono:

a) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

art. 3 § 1 w zw. z art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

- poprzez brak odniesienia się do pełnego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy i pominięcie istotnej części materiału dowodowego, w szczególności dowodów tytułów wpłat składek z tytułu ubezpieczenia społecznego zawierających wyraźną dyspozycję zapłaty za osoby niepełnosprawne oraz wyliczeń strony wskazujących na terminowe poniesienie kosztów płacy zatrudnionych osób niepełnosprawnych oraz informacji o posiadanych zaświadczeniach o niezaleganiu, a ponadto całkowite pominięcie oczywistych różnic w odniesieniu do trzech sporządzonych w toku postępowania administracyjnego zestawień generalnych ZUS obejmujących ten sam miesiąc składkowy - styczeń 2017 roku, obejmujących wewnętrzne zmieniające się księgowania ZUS, co skutkowało przyjęciem przez Sąd błędnej przesłanki o nieterminowości poniesienia przez Skarżącego kosztów płac w części stanowiącej przedmiot wniosku o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oraz sprzecznością pomiędzy zebranym w sprawie materiałem dowodowym a ustaleniami Sądu i w konsekwencji oddaleniem skargi, podczas gdy po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu decyzja organu powinna zostać uchylona;

- poprzez rozstrzygnięcie na niekorzyść strony występujących w sprawie wątpliwości dotyczących normy prawnej, wynikających z niezgodności przepisów o rehabilitacji zawodowej oraz przepisów o ubezpieczeniach społecznych, faktycznie uniemożliwiających terminowe opłacenie wyłącznie kosztów płacy osób niepełnosprawnych, do wynagrodzenia których pracodawca ubiegał się o dofinansowanie, przy jednoczesnym zakwestionowaniu przez Sąd sposobu wyliczenia i opłacenia tych składek przez pracodawcę;

art. 3 § 1 w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że wydający decyzję organ prawidłowo dostosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 716/20 wydanym w sprawie dotacji będącej przedmiotem niniejszego postępowania;

b) naruszenie prawa materialnego, tj.:

- przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. naruszenie przepisu art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji poprzez jego niezastosowanie i oddalenie skargi w zakresie dotyczącym zakwestionowania przez skarżącego żądania zwrotu dofinansowania w części dotyczącej 75% kosztów płacy poniesionych przez pracodawcę faktycznie i terminowo;

- przez jego błędną wykładnię, tj. naruszenie przepisu 26 ust. 1a(1) pkt 3 ustawy o rehabilitacji poprzez faktyczne odstąpienie od jednoznacznej wykładni językowej tego przepisu, polegającej na powiązaniu kosztów płacy, o których mowa w tym przepisie z kosztami płacy osób niepełnosprawnych, do wynagrodzenia których pracodawca ubiega się o dofinansowanie, na rzecz interpretacji sprzecznej z zasadą art. 7a kpa rozstrzygając istniejące wątpliwości na niekorzyść strony, której uprawnienia ulegają istotnemu ograniczeniu na skutek zastosowanej wykładni.

W związku z powyższymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wniesiono też o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz zrzeczono się z przeprowadzenia rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także jako: NSA) rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Zaznaczenia wymaga, że zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek nie wszystkie postawione w niej zarzuty okazały się zasadne.

Skuteczne nie mogły być zarzuty wskazujące na naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, mającym charakter ustrojowy, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Wskazane unormowanie sąd administracyjny może naruszyć wówczas, gdy zaniecha kontroli skutecznie złożonej skargi, rozpozna sprawę nienależącą do jego kognicji, zastosuje środek kontroli inny niż określony w p.p.s.a., bądź zastosuje inne niż zgodność z prawem kryterium kontroli działalności administracji publicznej, co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca.

Spór w sprawie dotyczy ustalenia czy organ rozpoznając sprawę ponownie dostosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w zapadłym uprzednio orzeczeniu WSA z 14 października 2020 r. o sygn. V SA/Wa 716/20, a także dokonanej w obecnie zaskarżonym kasacyjnie orzeczeniu przez Sąd I instancji interpretacji art. 26a ust. 1a(1) pkt 3 ustawy o rehabilitacji i w związku z tym niezastosowania art. 26a ust. 4 tejże ustawy.

Powyżej wskazany zakres implikuje konieczność przywołania najistotniejszych - z punktu widzenia zarzutów skargi kasacyjnej - ustaleń i wskazań Sądu I instancji zawartych w ww. prawomocnym wyroku zapadłym w sprawie. W uzasadnieniu wyroku V SA/Wa 716/20 WSA stwierdził m.in., że:

- "za terminowo poniesione koszty płacy uznaje się te, które zostały poniesione w terminach wynikających odpowiednio z przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (wynagrodzenie), z ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (należności składkowe) oraz z ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (zaliczki na podatek dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń).";

- "Zgodnie z art. 47 ust. 1 usus płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż: 1) do 10 dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie; 2) do 5 dnia następnego miesiąca - dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych; 3) do 15 dnia następnego miesiąca - dla pozostałych płatników.";

- "Nieterminowe pokrywanie przez pracodawców miesięcznych kosztów płacy, o którym mowa w art. 26a ust. 1a(1) pkt 3 ustawy o rehabilitacji i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji odnosi się zatem wyłącznie do kosztów płacy pracownika niepełnosprawnego, a nie pracowników ogółem. Sąd wyjaśnia, że rolą Prezesa PFRON jest ograniczona do kontroli działalności pracodawcy w zakresie odnoszącym się tylko do osób niepełnosprawnych, a nie w całej rozciągłości, która nie ma wpływu na wynagrodzenie osób niepełnosprawnych.";

- "skoro pracodawca uzyskuje dofinansowanie do wynagrodzenia konkretnego pracownika niepełnosprawnego, to w decyzji organ winien odnosić wszelkie nieprawidłowości, które ustalił do tego konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie globalnie w sposób uniemożliwiający kontrolę ze strony sądu.";

- "w ocenie sądu organ badając, czy wystąpiła przesłanka z art. 26a ust. 1a(1) pkt 3 i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji powinien był ustalić, czy Strona poniosła koszty płacy pracownika niepełnosprawnego z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów.";

- "aby strona mogła uzyskać dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych musi spełniać warunki do uzyskania tej pomocy publicznej na ostatni dzień miesięcznego okresu sprawozdawczego. Tym samym, zmiany w sytuacji podmiotu nie związane z jego działaniem lub zaniechaniem nie mogą mieć wpływu na możliwość uzyskania dofinansowania. Odnosi się to również do korekt deklaracji, które mogą mieć miejsce, ale tylko w sytuacjach niezależnych do pracodawcy."

Odnosząc się zaś stricte do powinności organu, który miał ponownie rozpoznawać sprawę, WSA wskazał:

- że "organ ustali i przedstawi w decyzji informację o niedopłacie za sporny miesiąc na indywidualnym koncie ZUS każdej z niepełnosprawnych osób, w tym wyjaśni skąd pojawiły się niedopłaty na indywidulanych kontach pracownika niepełnosprawnego. Odniesie się także do stawianych przez Stronę zarzutów i złożonych dokumentów. Wyjaśni również okoliczności, dlaczego w piśmie z dnia [...] marca 2018 r. ZUS poinformował, że składki zostały zapłacone w całości, a także dlaczego wydano Stronie zaświadczenie o braku zaległości w płatności składek w marcu 2018 r., skoro z analizy danych dotyczących osób niepełnosprawnych (pismo z dnia [...] lipca 2019 r.) wynika, że płatnik nie opłacił składek za 5 niepełnosprawnych, a w stosunku do 4 niepełnosprawnych składka zdrowotna została zapłacona w dniu [...] kwietnia 2018 r."

- odnosząc się do wniosków dowodowych strony, które obejmowały m.in. wniosek o dopuszczenie dowodu z przelewów składek z tytułu Funduszu Pracy za listopad i grudzień 2017 r., deklaracji zbiorczych ZUS DRA za okresy składkowe listopad 2017 i grudzień 2017 - że "Sąd nie może zastępować organów administracyjnych w ocenie materiału dowodowego i przeprowadzania (uzupełniania) postępowania dowodowego. Uzupełnienie materiału dowodowego winno nastąpić w ponownie przeprowadzonym postępowaniu dowodowym przed organami administracji publicznej i podlegać ocenie przez ten organ."

Z powyższego wynika, że zarówno organ ponownie rozpoznający sprawę, jak i Sąd I instancji kontrolujący decyzję wydaną w wyniku owego ponownego rozpoznania - związane na podstawie art. 153 p.p.s.a. oceną prawną i wskazaniami zawartymi w przywoływanym wyroku o sygn. V SA/Wa 716/20 - powinny wziąć pod uwagę, że z powołanego wyżej in extenso stanowiska WSA wynikało, że decydujące znaczenie dla wykazania przez organ ziszczenia się dyspozycji przepisu art. 26a ust. 1a(1) pkt 3 ustawy o rehabilitacji powinno mieć ustalenie, w jakiej dacie pracodawca poniósł (a zatem opłacił) należne za dany miesiąc należności/składki za pracowników niepełnosprawnych. Przepisy odrębne, wskazane przez Sąd I instancji określają bowiem terminy płatności określonych należności. To zaś powoduje, że - co wskazuje się w orzecznictwie - dopiero jednoznaczne stwierdzenie, że pracodawca nie opłacił składek w terminie wynikającym z przepisów odrębnych (u.s.u.s.), a nadto, że nie nastąpiło to również w ciągu kolejnych 14 dni, nie tyle daje organowi prawo, co nakłada nań obowiązek odzyskania nienależnie wypłaconego dofinansowania (v. m.in. wyrok NSA z 24 czerwca 2022 r., I GSK 1612/21; dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej powoływane tamże).

WSA w zaskarżonym wyroku wskazał na rozumienie terminowo poniesionych kosztów w wyżej zaprezentowanym znaczeniu (s. 7 - 8). Nie uznając jednak argumentacji skarżącej z uwagi na brak odniesienia się przez nią "do przedstawionych przez ZUS (...) rozliczeń konta płatnika składek" oraz "ustaleń organu dotyczących dat dokonanych wpłat i sposobu rozliczenia przez ZUS składek (...)" (s. 9 zaskarżonego kasacyjnie orzeczenia) - i wskazując, że deklaracje składane do ZUS i ich korekty, czy potwierdzenia wpłat mogą świadczyć odpowiednio o zadeklarowaniu zgodnie z ich treścią i dokonaniu przelewów, nie stanowią jednak samodzielnej i wystarczającej podstawy do ustalenia, czy pracodawca poniósł koszty płacy w całości terminowo - zgodził się ze stanowiskiem organu, "iż informacje zawarte na koncie ubezpieczonego i na koncie płatnika składek prowadzonych w formie elektronicznej, które przekazane zostały w postaci dokumentu pisemnego, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Zakres udostępnionych danych odpowiadał zakresowi danych koniecznych do dokonania ustaleń przez organ." (s. 11 zaskarżonego kasacyjnie orzeczenia). W uzasadnieniu orzeczenia podniesiono także, że dokonanie przelewu w kwocie wynikającej z deklaracji składanych przez płatnika nie zawsze jest, wobec obowiązującego systemu rozliczeń dokonywania wpłat, równoznaczne z opłaceniem należnych składek za wskazany miesiąc terminowo i w pełnej wysokości, a organ odwołał się do wyjaśnień ZUS dotyczących rozliczenia wpłat dokonywanych przez beneficjenta oraz ich księgowania na kontach pracowników niepełnosprawnych zgłoszonych do dofinansowania.

Konfrontując ustalenia poczynione przez Sąd I instancji w zaskarżonym kasacyjnie orzeczeniu z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonych w uprzednio wydanym w sprawie prawomocnym wyroku WSA, Naczelny Sąd Administracyjny za zasadny uznał zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. oraz art. 26 ust. 1a(1) pkt 3 ustawy o rehabilitacji.

Zawarta w art. 153 p.p.s.a. norma ma charakter doniosły i bezwzględnie obowiązujący. Ani organy administracji publicznej, ani sądy orzekające ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Jego zasięgiem oddziaływania objęte zostają również wszystkie przyszłe - ewentualne - postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Użyte w przywołanym przepisie pojęcie "oceny prawnej" odnosi się do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Natomiast "wskazania co do dalszego postępowania" - stanowiąc z reguły konsekwencję oceny prawnej - dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (v. np. wyrok NSA z 27 marca 2024 r., II OSK 320/23).

Jak już wynika z wcześniejszych wywodów, WSA w zaskarżonym kasacyjnie orzeczeniu - niezależnie od wyrażenia ogólnego stanowiska, że koszty pracy są ponoszone w terminach wynikających z przepisów odrębnych - odstąpił od dokonanej w tym zakresie oceny prawnej wyrażonej w uprzednio zapadłym prawomocnym wyroku i zgodnej skądinąd z literalnym brzmieniem art. 26 ust. 1a(1) pkt 3 ustawy o rehabilitacji. Uznał bowiem prawidłowość uznania w tym względzie rozliczeń wpłat i ich księgowania dokonywanych przez ZUS, pomijając w istocie kwestię poniesienia (opłacenia) należności przez pracodawcę w terminach wynikających z obowiązujących przepisów prawa. Ani Sąd I instancji, ani organ nie uwzględnił także wszystkich wskazań zawartych w wyroku V SA/Wa 716/20 WSA, zgodnie z którymi organ zobowiązany został zobowiązany do uzupełnienia materiału dowodowego i jego oceny - nie tylko w zakresie, który przywołany został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na s. 1 (podobnie na s. 2 decyzji organu).

Naczelny Sąd Administracyjny - w uzupełnieniu do wskazań dotyczących uzupełnienia materiału dowodowego i jego oceny zawartych w wyroku z 14 października 2020 r. o sygn. V SA/Wa 716/20 - wskazuje, że mając w szczególności na uwadze literalne brzmienie przepisu art. 26a ust. 1a(1) pkt 3 ustawy o rehabilitacji przyjąć należy, że Prezes PFRON obowiązany jest do ustalenia terminowego poniesienia kosztów płacy, co powinno nastąpić w samodzielnie przeprowadzonym postępowaniu. W postępowaniu tym Prezes PFRON nie może jednak opierać się wyłącznie na informacjach istotnych z punktu widzenia kompetencji ZUS, a więc brać pod uwagę późniejsze rozliczenia kont płatników/ubezpieczonych, do których dokonywania właściwy jest ZUS. W razie wątpliwości co do terminowego ponoszenia składek przez pracodawcę to właśnie od niego w pierwszej kolejności domagać się należy przedstawienia dowodów poniesienia kosztów płacy - w odniesieniu do składek ZUS - w postaci potwierdzenia przelewu na rachunek ZUS środków pieniężnych tytułem składek oraz deklaracji ZUS DRA za dany okres rozliczeniowy. W sytuacji, gdy dokumenty bankowe, które posiadają przecież walor dokumentów urzędowych (art. 95 ust. 1 ustawy - Prawo bankowe) będą potwierdzały pokrycie w całości należnych składek za dany okres rozliczeniowy (wynikających z deklaracji ZUS DRA), to za wystarczające do ustalenie daty poniesienia składek uznać można oparcie się na tych dokumentach. Natomiast występowanie do ZUS o informacje dotyczące poniesienia składek staje się zasadne dopiero w sytuacji nieprzedstawienia przez pracodawcę wskazanych wyżej dokumentów, ewentualnie w razie powzięcia przez Prezesa PFRON wątpliwości co do ich mocy dowodowej. W tym ostatnim zaś przypadku, uzyskanie informacji z ZUS nie zwalnia jednak organu od ich oceny, w szczególności od zbadania, czy wskazane przez ZUS dane dotyczą właściwego okresu rozliczeniowego i czy potwierdzają one faktyczne daty poniesienia składek, a nie daty dokonania ich rozliczenia przez ZUS, czyli daty wpłat, które w wyniku księgowania zostały zaliczone przez ZUS na poczet składek za dany okres, choć w istocie nie były poniesione przez pracodawcę tytułem składek za ten okres. Pamiętać dodatkowo trzeba, że w nowszym orzecznictwie (i co wynika także z zapadłego w sprawie prawomocnego wyroku WSA) ukształtował się jednolity pogląd, zgodnie z którym, koszty płacy, o których mowa w przywołanym przepisie, to wyłącznie koszty płacy pracownika niepełnosprawnego, nie zaś innego pracownika zatrudnianego przez pracodawcę.

Naczelny Sąd Administracyjny nie odniósł się do zarzutu w zakresie w jakim dotyczył on naruszenia art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji oraz art. 7a k.p.a., gdyż w tym zakresie skarżąca kasacyjnie nie przedstawiła wymaganego uzasadnienia. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny, mocą art. 183 § 1 p.p.s.a., jest związany granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Z art. 176 p.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna poza tym, że ma czynić zadość wymaganiom przypisanym dla każdego pisma procesowego, powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku ww. przepisów takiego uzasadnienia nie ma.

Organ rozpoznając sprawę ponownie zastosuje się do wskazań zawartych w wyroku WSA z 14 października 2020 r. o sygn. V SA/Wa 716/20, uzupełnionych wyżej zamieszczonymi wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi kasacyjnej, opłatę za sporządzenie uzasadnienia wyroku, wpis od skargi oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).