Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 590/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1952
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Anna Ostrowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2023 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 20 marca 2023 r., znak: SKO.PS/40/793/2022 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] marca 2023 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, dalej: u.ś.r.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta [...] W. z [...] listopada 2022 r., znak: [...] odmawiającą przyznania Z. K. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką G. C..

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w sprawie nie został spełniony warunek z art. 17 ust. 1b u.ś.r.

Z. K. wniosła odwołanie od tej decyzji, zarzucając naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że wskutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części art. 17 ust. 1b u.ś.r.

W uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji Kolegium wskazało, że 2 listopada 2022 r. Z. K. wniosła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką G. C., która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w J. L. z [...] października 2022 r., znak: [...] 1.2022. W orzeczeniu tym wskazano, że nie da się ustalić, od kiedy istnieje niepełnosprawność, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 26 września 2022 r. Orzeczenie zostało wydane do dnia 31 października 2024 r. Z. K. złożyła również oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego i pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 28 października 2022 r.

Kolegium nie podzieliło stanowiska organu pierwszej instancji w zakresie stosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r., uznając, że organ dokonał błędnej wykładni tej normy i niewłaściwie zinterpretował wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. W przywołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Organy, rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej, w obecnym stanie prawnym (dopóki w tej materii nie zostaną wprowadzone nowe rozwiązania ustawowe) mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 u.ś.r. z wyłączeniem części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. W świetle orzeczeń sądowych norma prawna uznana za niekonstytucyjną stanowi wadliwą podstawę prawną, nie jest więc dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r, która została uznana za niekonstytucyjną (wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2019 r., I OSK 300/19, wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 marca 2019 r., II SA/Lu 87/19).

W ocenie Kolegium negatywną przesłanką warunkującą odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest natomiast zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nad matką. Z wywiadu środowiskowego wynika bowiem, że G. C. jest wdową, która oprócz córki Z. K. ma jeszcze troje dzieci, z czego dwoje mieszka i pracuje za granicą, zaś jedno (córka) mieszka w J. L. i nie pracuje zawodowo. G. C. choruje na nadciśnienie tętnicze, schorzenia wątroby, silny reumatyzm i niedosłuch. Porusza się samodzielnie, samodzielnie spożywa posiłki, korzystając z laski, wychodzi samodzielnie do toalety, która znajduje się na zewnątrz budynku mieszkalnego. Z. K. obecnie jeździ do matki 3-4 razy dziennie. Przygotowuje jej posiłki, umawia wizyty lekarskie raz w miesiącu, wozi na wizyty, wykupuje leki, pomaga w higienie osobistej. Wykonuję też typowe czynności dnia codziennego, jak sprzątanie, pranie i palenie w piecu.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Kolegium stwierdziło, że stan zdrowia niepełnosprawnej i zakres opieki, jakiej wymaga, pozwala na podjęcie pracy zarobkowej przez skarżącą, choćby w niepełnym wymiarze czasu. Zdaniem Kolegium, aby otrzymać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, opieka musi mieć charakter stały, permanentny, osobisty, bezpośredni i długoterminowy oraz uniemożliwiać wykonywanie jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Tym wymogom nie odpowiada ustalony w toku postępowania zakres pomocy, jaką świadczy Z. K. swojej matce. Kolegium podkreśliło, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, ale za konieczność rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki, przy czym konieczność rezygnacji z pracy zarobkowej lub jej niepodejmowanie musi znaleźć potwierdzenie w sytuacji zdrowotnej osoby wymagającej opieki i jej potrzebach oraz w wymiarze i zakresie wykonywanych czynności opiekuńczych. W przedmiotowej sprawie niepełnosprawna nie wymaga czynności ściśle opiekuńczych. Jak wynika z akt sprawy Z. K. pracowała zawodowo do 1990 r. Natomiast orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane zostało przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w J. L. w dniu 18 października 2022 r. co oznacza, że niepodejmowanie zatrudnienia przez Z. K.. nie pozostaje w ścisłym związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawną matką. Natomiast czynności, jakie wykonuje Z. K. związane z opieką nad G. C., mieszczą się w ramach zwykłej, rodzinnej pomocy i nie wymagają rezygnacji z zatrudnienia czy innej pracy zarobkowej.

W skardze na decyzję Kolegium Z. K. zarzuciła naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Mając powyższe na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Kolegium oraz decyzji organu pierwszej instancji z [...] listopada 2022 r. i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie Z. K. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnianiu zarzutów skargi podniesiono, że istotą opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., jest nie tylko jej stałość i ciągłość, ale także zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad którą jest sprawowana; zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić. Przede wszystkim, w ocenie skarżącej, nie sposób przyjąć, że skoro pomoc (opieka) świadczona przez skarżącą matce nie jest wykonywana przez całą dobę (a jedynie we wskazanych godzinach), to tym samym nie można mówić o opiece "stałej i długoterminowej" w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. W sprawowaniu opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., chodzi przede wszystkim o pomoc w zapewnieniu zaspokojenia normalnych, podstawowych i codziennych potrzeb egzystencjalnych osobie niepełnosprawnej, których ta z uwagi na stopień niepełnosprawności (schorowania) nie jest w stanie sobie sama zapewnić.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z wnioskiem stron sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że Kolegium prawidłowo skorygowało błąd organu pierwszej instancji co do podstawy odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Argumentacja organu pierwszej instancji, który oparł decyzję odmowną m.in. na dyspozycji art. 17 ust. 1b u.ś.r., jest wadliwa ze względu na to, że zgodność z Konstytucją tego przepisu została zakwestionowana wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (K 38/13; OTK-A 2014, z. 9, poz. 104). Trybunał uznał za niekonstytucyjne uzależnienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od okresu powstania niepełnosprawności. Wprawdzie prawodawca nie podjął działań w celu uchylenia lub zmiany art. 17 ust. 1b u.ś.r., jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i rozstrzygnięcia sądu w takiej sprawie na tej części art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (zob. zamiast wielu: wyroki NSA z 6 lipca 2016 r., I OSK 223/16; z 2 sierpnia 2016 r., I OSK 923/16; z 7 września 2016 r., I OSK 755/16; z 21 października 2016 r., I OSK 1853/16; z 4 listopada 2016 r., I OSK 1578/16, z 10 listopada 2016 r., I OSK 1512/16; z 14 grudnia 2016 r., I OSK 1614/16; z 11 lipca 2017 r., I OSK 1600/16). Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje niezależnie od momentu, w którym powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Nie ma przy tym znaczenia, czy opieka jest sprawowana nad małżonkiem, dzieckiem, czy rodzicem (por. analogiczne stanowisko wyrażone w wyrokach WSA w Lublinie: z 7 marca 2019 r., II SA/Lu 55/19; z 10 maja 2022 r., II SA/Lu 174/22; z 1 lutego 2022 r., II SA/Lu 20/22).

Sąd podziela zatem trafność oceny organu odwoławczego w odniesieniu do wyeliminowania powyższej negatywnej przesłanki odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest jednak zasadna z innej przyczyny, prawidłowo dostrzeżonej przez organy obu instancji.

W tym miejscu należy podkreślić, że nie ulega wątpliwości ani stan zdrowia matki skarżącej, która jest niepełnosprawna w znacznym stopniu i wymaga pomocy osób drugich, ani też fakt, że skarżąca sprawuje nad matką opiekę.

Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje wymienionym w tym przepisie osobom, innym niż matka, ojciec, opiekun faktyczny bądź osoba będąca rodziną zastępczą, jeśli nie podejmują one lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Wykładnia art. 17 ust. 1 u.ś.r. prowadzi do wniosku, że świadczenie pielęgnacyjne ma stanowić pomoc ze strony państwa dla osoby zdolnej do pracy, lecz niezatrudnionej i niewykonującej innej pracy zarobkowej z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje zatem osobom, których brak aktywności zawodowej wynika wyłącznie i bezpośrednio z konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest przy tym przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku dziecka względem rodzica, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki całkowicie wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej i nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu.

W postępowaniu w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obowiązkiem organu administracji jest zatem ustalenie bezpośredniego związku między niepodejmowaniem pracy czy rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Ocena istnienia takiego związku winna zaś bazować na ustaleniu wymiaru faktycznie sprawowanej opieki w kontekście jej kolidowania z możliwością podjęcia pracy.

Poza sporem oczywiście pozostaje, że w przypadku osób z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności (w rozumieniu art. 3 pkt 21 u.ś.r.) nie podlega badaniu w toku innego postępowania administracyjnego niż zmierzające do uzyskania takiego orzeczenia, czy w odniesieniu do takiej osoby zachodzi konieczność sprawowania opieki i konieczność udzielania jej pomocy w sposób określony w stosownych przepisach. Ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza ponadto zakwestionowania stanu jej zdrowia. O ile jednak w toku postępowania w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie podlegają ocenie wynikające z orzeczenia o niepełnosprawności wskazania dotyczące osoby niepełnosprawnej, o tyle w świetle przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. konieczne jest ustalenie charakteru i wymiaru sprawowanej opieki, czego nie należy utożsamiać z przeprowadzeniem dowodu przeciw treści orzeczenia o niepełnosprawności (por. także wyrok NSA z 18 maja 2021 r., I OSK 275/21). Posiadanie przez matkę skarżącej orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności nie gwarantuje zatem automatycznie uzyskania przez skarżącą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zakres sprawowanej opieki musi bowiem być tego rodzaju, że obiektywnie wyklucza możliwość jakiegokolwiek zarobkowania.

Organy obu instancji uznały, że nie ma bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją przez skarżącą z podejmowania zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad matką, gdyż zakres sprawowanej opieki nie wymaga rezygnacji z aktywności zawodowej.

Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym z wywiadu środowiskowego oraz z oświadczenia wnioskodawczyni (k. 20-25 akt adm.), G. C. mieszka sama w domu jednorodzinnym i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Cierpi na nadciśnienie tętnicze, schorzenia wątroby i silny reumatyzm, z którym wiąże się ból nóg i rąk, dodatkowo cierpi na niedosłuch, dlatego korzysta z aparatu słuchowego. G. C. samodzielnie spożywa posiłki, przemieszcza się po domu oraz jest w stanie wyjść na zewnątrz, korzystając z laski, samodzielnie wychodzi do toalety znajdującej się poza domem. Wymaga stosowania wkładek higienicznych. Z. K. oświadczyła, że chce zabrać matkę do swojego domu. Obecnie jeździ do matki 3-4 razy dziennie, a w razie potrzeby również w nocy. Przygotowuje matce posiłki, umawia wizyty lekarskie (około raz w miesiącu) oraz dowozi ją na umówione wizyty, wykupuje recepty i dawkuje leki. Pomaga matce w czynnościach związanych z higieną osobistą oraz w ubieraniu się. Wykonuje także wszystkie podstawowe czynności dnia codziennego: tj. sprzątanie, zmywanie, pranie, robienie zakupów, palenie w piecu, opłacanie rachunków i załatwianie spraw urzędowych.

Oprócz skarżącej G. C. ma jeszcze troje dzieci: K. M. mieszkającą w J. L., nie pracującą zawodowo, J. C. zamieszkującego w [...] oraz M. C. zamieszkującą we Włoszech.

Przedstawione czynności, których wykonywanie zadeklarowała skarżąca w ramach opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką podczas wywiadu środowiskowego oraz w oświadczeniu, nie są czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. uniemożliwiającą podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Skarżąca zasadniczo nie wykonuje czynności pielęgnacyjnych ściśle związanych z osobą niepełnosprawnej matki. Opieka nad matką ogranicza się głównie do pomocy przy higienie osobistej, ubieraniu czy prowadzeniu gospodarstwa domowego, przy czym matka skarżącej jest osobą chodzącą, która w dacie wydania zaskarżonej decyzji mieszkała sama i prowadziła samodzielnie gospodarstwo domowe. Czynności tych nie można uznać za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności strony, gdyż są to typowe czynności, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy lub po jej zakończeniu (zob. wyrok NSA z 24 czerwca 2021 r., I OSK 351/21). W judykaturze wskazuje się, że czynności te nie są czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. uniemożliwiającą podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, choćby na część etatu (wyrok NSA z 16 kwietnia 2021 r., I OSK 2859/20). Wskazane przez skarżącą czynności przy właściwej organizacji (np. wcześniejszym przygotowaniu posiłków, napaleniu w piecu, przygotowaniu leków dla matki) dają możliwość pogodzenia ich z wykonywaniem aktywności zawodowej, choćby w niepełnym wymiarze czasowym, zwłaszcza takiej, jak prowadzenie gospodarstwa rolnego czy praca w nim (zob. wyrok NSA z 16 grudnia 2021 r., I OSK 858/21). O ile sprawowanie przez skarżącą opieki nad niepełnosprawną matką nie budzi wątpliwości, o tyle przedstawione wyżej okoliczności uniemożliwiają przyjęcie, że niewykonywanie przez nią pracy pozostawało w związku przyczynowym z koniecznością sprawowania tej opieki.

Pozostawanie w gotowości do zapewnienia wsparcia, opieki i pomocy potrzebującym tego rodzicom jest powinnością każdego dziecka, szczególnie w zakresie rozmiaru pomocy, jakiej udziela skarżąca, co nie jest równoznaczne z niezdolnością tych osób do wykonywania pracy zawodowej. Nieuzasadnione byłoby bowiem obciążanie Skarbu Państwa (a więc w gruncie rzeczy wszystkich podatników) koniecznością wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy członkowie rodziny osoby niepełnosprawnej zobowiązani do alimentacji są w stanie przy ustaleniu odpowiedniej organizacji pogodzić sprawowanie opieki z pracą. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie nie sposób przyjąć, aby skarżąca z uwagi na zakres i rozmiar czynności, jakie wykonywała, opiekując się matką, rzeczywiście nie mogła podjąć z tego właśnie powodu żadnego zatrudnienia, czy innej pracy zarobkowej, takiej jak praca w gospodarstwie rolnym, która – ze względu na swą specyfikę – daje możliwość pogodzenia jej z innymi zajęciami.

W ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy, a mianowicie zakresu i rozmiaru sprawowanej przez skarżącą opieki nad matką i kwestii związanych z jej stanem i możliwością samodzielnego funkcjonowania w określonych sferach życia.

Nie sposób pominąć okoliczności, że również na rodzeństwie skarżącej ciąży obowiązek alimentacyjny względem matki. W przypadku kilkorga zobowiązanych do alimentacji w tym samym stopniu uprawniona jest też ocena możliwości wywiązywania się tych innych osób z obowiązku alimentacyjnego w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. W orzecznictwie podkreśla się, że jeżeli osoba wymagająca opieki ma oprócz osoby skarżącej jeszcze inne dzieci zamieszkujące w dalszej odległości, to powinny one wspomóc tę osobę w opiece nad rodzicem w inny sposób, np. poprzez pomoc finansową. Zgodnie bowiem z art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny), obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo (por. wyrok WSA w Krakowie z 7 kwietnia 2022 r., III SA/Kr 101/22). Biorąc pod uwagę zakres czynności oraz w pełni naturalne wzajemne wspieranie się rodzeństwa przy opiece nad matką, należy zgodzić się z Kolegium, że zakres sprawowanej opieki pozwala na podjęcie pracy zarobkowej przez skarżącą, choćby w niepełnym wymiarze czasu. Sytuacja skarżącej nie jest nadzwyczajna, wbrew argumentom podnoszonym w skardze – tysiące osób godzą aktywność zawodową ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnymi członkami rodziny. Owszem, wymaga to wysiłku, dyscypliny, prawidłowej organizacji czynności, współpracy krewnych, ale jest to naturalna kolej rzeczy w prawidłowo funkcjonujących rodzinach (por. wyrok WSA w Lublinie z 11 maja 2023 r., II SA/Lu 50/23).

Podsumowując, należy uznać, że organ odwoławczy dokonał prawidłowej subsumcji ustaleń faktycznych i zasadnie przyjął, że zakres świadczonej przez skarżącą opieki nad matką nie wypełnia dyspozycji art. 17 ust. 1 u.ś.r. w kontekście niemożności podjęcia przez skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z zachowaniem zasad postępowania określonych w przepisach art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. i opatrzone uzasadnieniem odpowiadającym kryteriom z art. 107 § 3 k.p.a.

Z tych względów Sąd na postawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Ubocznie należy wyjaśnić, że oddalenie skargi na przedmiotowe rozstrzygnięcie nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej, co oznacza, że skarżąca może kolejny raz występować o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, o ile zmienią się istotne z punku widzenia art. 17 ust. 1 u.ś.r. okoliczności, czyli gdy zakres jej opieki nad matką zwiększy się na tyle, że nie można będzie go pogodzić z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową.