Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 117/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 161 ust. 1, art. 162
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 796da ust. 1, art. 796da ust.2, art. 796da ust.3, art. 796da ust. 4, art. 797e ust. 2. art. 796e ust.2
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 marca 2021 r. sprawy ze skargi "A." Sp.j. z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia {...} grudnia 2020 r. {...}Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia {...} maja 2020 r. nr {...}w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego wywozowego.

Jak wynika z akt sprawy oraz zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w dniu 12 stycznia 2015 r. w Oddziale Celnym firma"A" , działając na podstawie upoważnienia do działania w ramach przedstawicielstwa bezpośredniego, udzielonego przez "B" (dalej: spółka/skarżąca), przedstawiła celem wyprowadzenia poza obszar celny Unii Europejskiej (UE) towar w postaci: pompa ciepła -1 szt., sterownik, czujnik buforowy - 2 szt.

W zgłoszeniach celnych zgłaszający wskazał odpowiednio:

- odbiorcę towaru – "C"

- deklarowany urząd wywozu - PL401010 (tj. OC Przemyśl);

- deklarowany urząd wyprowadzenia – PL401060;

- środek transportu - truck.

Zgłoszenia celne zostały zarejestrowane w systemie ECS (System Kontroli Eksportu) pod poz. [.], a towar zwolniono do wyprowadzenia.

W dniu 18 marca 2015 r. w systemie ECS węgierski urząd wyprowadzenia HU106200 (tj. Masped Dunakeszi) przesłał komunikat IE518 zawierający wyniki przeprowadzonej kontroli (w systemie wygenerowany został komunikat IE524 o zmianie urzędu przeznaczenia). Na tej podstawie zostały komunikat IE599 - potwierdzający wywóz towarów poza obszar UE.

Pismem z dnia 25 maja 2017 r., Dział Międzynarodowej Pomocy Administracyjnej w Sprawach Celnych Izby Administracji Skarbowej przekazał do Izby Administracji Skarbowej otrzymaną z Krajowej Administracji Celno-Skarbowej Węgier, na podstawie Rozporządzenia Rady (WE) nr 515/97 z dnia 13 marca 1997 r. w sprawie wzajemnej pomocy między organami administracyjnymi Państw Członkowskich i współpracy między Państwami Członkowskimi a Komisją w celu zapewnienia prawidłowego stosowania przepisów prawa celnego i rolnego, "informację spontaniczną" nr 5158722738 z dnia 8 maja 2017 r., stanowiącą załącznik do pisma z dnia 16 maja 2017 r.

Z przekazanej informacji wynikało, że na podstawie wniosku otrzymanego od bułgarskiej administracji celnej węgierski organ celny prowadzi kontrolę celną odnośnie zakończenia procedur celnych. Podczas kontroli ustalono, że 42 przesyłki zostały przekazane z Węgier, z oddziału celnego i odpraw celnych Masped Dunakeszi (HU 106200), z dokumentami tranzytowymi T1 do bułgarskiego urzędu celnego MP Kapitan Andreevo, natomiast zgodnie z dostępnymi danymi procedury tranzytu zostały zakończone w innym bułgarskim urzędzie celnym, tj. Kalotina (BG005804). Następnie dnia 3 lutego 2017 r. bułgarska administracja celna poinformowała węgierskie organy celne, że zgodnie z ustaleniami biegłych z zakresu technologii informatycznych doszło do zewnętrznej ingerencji w systemy bułgarskiej administracji celnej; z tego powodu podane procedury tranzytowe T1 zostały nieprawidłowo zakończone, a elektroniczne komunikaty z prośbą o zmianę urzędu przeznaczenia (IE002), odnośnie przedstawienia towarów w urzędzie celnym przeznaczenia (IE006) i odnośnie przeprowadzonej kontroli i zakończenia operacji (IE018) zostały przesłane do urzędu celnego HU106200 bez jakiegokolwiek zaangażowania urzędników celnych.

W związku z powyższym, węgierska służba celna sprawdziła historię przedmiotowych procedur tranzytowych i ustaliła, że w przypadku 31 przesyłek środki transportu zawierały towary uprzednio objęte procedurami wywozu przez polską administrację celną. Z ustaleń wynikało, że po zamknięciu procedur wywozowych towary zostały przeładowane na turecki środek transportu, a przedstawiciel ukraińskiej firmy Kvadro Ltd lub Impexgroup Ltd., który miał prawo do rozporządzania towarami, zawnioskował o procedurę tranzytu towarów do Turcji; każda przesyłka składała się nawet z 50-60 procedur wywozowych.

Towary, które były transportowane za zgłoszeniami, w tym [.] z dnia 12 stycznia 2015 r., nie opuściły terytorium Wspólnoty, w związku z czym węgierski organ celny wycofał wyprowadzenie towarów i nie potwierdził końcowego wywozu towarów z obszaru Wspólnoty. Pismem z dnia 24 maja 2018 r., w nawiązaniu do pisma węgierskiej administracji celnej z dnia 8 maja 2017 r., Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu podjął działania celem pozyskania dodatkowych informacji i wyjaśnień na temat zaistniałych nieprawidłowości.

W ramach podjętych działań Dyrektoriat Krajowej Administracji Celnej i Podatkowej Komitatu Pest w piśmie z dnia 16 października 2018 r. przekazał informacje na temat okoliczności, w jakich doszło do nieprawidłowości w zakresie formalności wywozowych w urzędzie wyprowadzenia HU106200. Wyjaśnił, że towary unijne objęte procedurą wywozu zostały objęte procedurami tranzytu na życzenie klientów, mających prawo do dysponowania towarami. Zakończenie procedur celnych wywozowych zostało przeprowadzone na terenie Węgier, gdzie towary nie przekroczyły granicy UE, ale gdzie zostały objęte nową procedurą celną (procedurą tranzytu), a wywóz tych towarów unijnych został potwierdzony przez bułgarski urząd Kapitan Andreevo poprzez zakończenie procedury tranzytu, która została rozpoczęta po procedurze wywozu. W dniu 3 lutego 2017 r. administracja celna Bułgarii poinformowała węgierskie władze celne, że procedura tranzytu nie została prawidłowo zakończona, dlatego też węgierskie władze celne nie miały wcześniej informacji o fakcie, że przedmiotowe towary prawdopodobnie nie opuściły terytorium Unii Europejskiej.

Węgierskie władze celne dokonały kontroli wszystkich procedur tranzytu, które były powiązane z nieprawidłowościami, o których informowała bułgarska administracja celna. W tych sprawach, w których procedury wywozu były otwierane przed procedurami tranzytu, węgierska administracja celna poinformowała w ramach informacji spontanicznych szesnaście administracji tych państw członkowskich, w tym Polskę, w których otwarto procedury wywozu i można by przypuszczać, że towary nie opuściły terytorium UE. W przypadku tych procedur tranzytu, w których towary (zgodnie z listami przewozowymi otrzymanymi od przewoźnika) były przejmowane przez inne państwo członkowskie, węgierskie władze celne informowały właściwe państwo członkowskie w ramach informacji spontanicznej poprzez wysłanie stosownych dowodów.

W związku z powyższym powiadomieniem z dnia {{{} lutego 2020 r., Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego poinformował eksportera tj. firmę "B" o zamiarze wydania decyzji unieważniającej dokonane przez niego zgłoszenie celne oraz wyznaczył 30-dniowy termin do przedstawienia stanowiska przed wydaniem decyzji w sprawie. Powiadomienie zawierało także informację o przysługującym prawie dostępu do dokumentów i informacji, na podstawie których zostanie podjęte rozstrzygnięcie w sprawie oraz o możliwości złożenia wyjaśnień i przedstawienia dowodów.

W odpowiedzi eksporter przedłożył w załączeniu dokumenty w postaci: faktury (Pro Forma) nr FPF/20/2014 z dnia 13 października 2014 r., potwierdzenia wykonania operacji bankowej (przelew pieniężny z dnia 22 października 2014 r.), faktury FZL/000002/10/2014 z dnia 22 października 2014 r., pisemnej rezygnacji z transakcji zakupu towaru złożonego przez firmę "C"z dnia 23 października 2014 r., korekty faktury eksportowej FKOR/4/2014 z dnia 4 listopada 2014r., faktury VAT FZL/000002/11/2014 z dnia 4 listopada 2014r., oświadczenia firmy "B" o zaksięgowaniu zapłaty do faktury VAT nr FZL/000002/11/2014 z dnia 4 listopada 2014 r, faktury eksportowej nr FA/000004/12/2014 z dnia 8 grudnia 2014 r., komunikatu IE599 oraz wydruku zgłoszenia celnego MRN [.] z dnia 12 stycznia 2015r.

Ostatecznie konsekwencją ustaleń podjętych w niniejszej sprawie przez organ I instancji było wydanie w dniu {...} maja 2020 r. decyzji unieważniającej zgłoszenie celne wywozowe.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podkreślił, że w świetle informacji pozyskanych od węgierskich władz celnych towary objęte przedmiotowym zgłoszeniem celnym nie wystąpiły poza obszar celny UE. Jednocześnie eksporter nie przedstawił dowodów alternatywnych, które mogłyby jednoznacznie potwierdzić, że towar objęty ww. zgłoszeniem celnym opuścił obszar celny UE.

Od decyzji organu I instancji spółka złożyła odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucając naruszenie art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz.900 ze z. - dalej: Ordynacja podatkowa, przez powołanie się na pismo od władz administracji celnej Węgier oraz uznanie go za główny dowód w sprawie, choć informacja ta nie jest kompletna i została sporządzona po upływie dwóch lat od dokonania zgłoszenia.

Zdaniem Spółki przedłożony dokument w postaci potwierdzenia dokonania operacji bankowej ma moc dowodową ze względu na wskazanie rachunku obciążonego zapłatą za towar, a w zestawieniu z innymi dokumentami alternatywnymi świadczy o prawidłowości dokonanego zgłoszenia.

Spółka podniosła, że organ I instancji nie wskazał jakie czynności powinna dokonać, aby mogła zostać zwolniona odpowiedzialności za wyprowadzenie towaru po jego sprzedaży, kiedy nie ma nad nim już fizycznej kontroli. Wskazała, że o fakcie nie wyprowadzenia towaru dowiedziała się dopiero z powiadomienia z 6 lutego 2020 r., czyli po 5 latach od zaistniałej sytuacji, dlatego według posiadanych dokumentów miała prawo uważać, że wypełniła prawidłowo obowiązki w zakresie przedmiotowego zgłoszenia.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS), po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia {...} grudnia 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Organ odwoławczy zaznaczył, że zdarzenia, o których mowa w przedmiotowej sprawie miały miejsce pod rządami: Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE. L. z 1992 r. Nr 302, str. 1 ze zm., zwany dalej WKC) i Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE. L. z 1993 r. Nr 253, str. 1 ze zm., zwanego dalej RWKC), stąd te regulacje winny znaleźć zastosowanie w przedmiotowej sprawie.

Zdaniem DIAS procedura wyprowadzenia towaru poza terytorium Unii Europejskiej została uregulowana w art. 161 ust. 1 WKC. Zgodnie z tą regulacją dokonanie wywozu wymagało spełnienia określonych formalności. Zgodnie jednak z art. 162 WKC, zwolnienie do wywozu udzielane jest pod warunkiem, że towary opuszczą obszar celny Wspólnoty w tym samym stanie, w jakim znajdowały się w chwili przyjęcia zgłoszenia do wywozu. Po zwolnieniu towaru objęty jest on dozorem celnym, aż do opuszczenia obszaru wspólnoty. Nie oznacza to jednak, że odpowiedzialność za realizację wywozu ponoszą organy celne. Obciąża ona eksportera, tj. osobę, na rzecz której dokonywane jest zgłoszenie (art. 788 RWKC). Organy w ramach sprawowanego przez siebie dozoru mają prawo dokonywać kontroli.

Eksporter ma prawo scedować obowiązki związane z realizacją wywozu na swoich kontrahentów lub klientów, czyni to jednakże na własną rękę.

Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie kluczową kwestią jest ustalenie, czy towary objęte przedmiotowym zgłoszeniem celnym zostały wywiezione poza granice Unii Europejskiej. Skoro okazało się, że komunikaty w systemie ECS się nieprawdziwe, a skarżąca nie przedstawiła dostatecznych dowodów alternatywnych, brak jest podstaw do stwierdzenia dokonania wywozu.

DIAS podkreślił, że ciężar dowodowy w tym zakresie spoczywał na spółce, która nie wywiązała się ze swojego obowiązku, gdyż faktury same w sobie nie stanowią wystarczającego dowodu potwierdzającego wywóz towarów poza terytorium Wspólnoty. Co więcej, z uwagi na brak podpisu osoby upoważnionej do odbioru faktury, dokumenty te nie pozwalają na ustalenie kiedy i komu towar został wydany, organ zaś nie miał podstaw do przeprowadzania dowodu z przesłuchania przedstawicieli kontrahenta skarżącego.

Spółka nie zgodziła się z rozstrzygnięciem DIAS i wniosła skargę na decyzję z dnia {...} grudnia 2020 r., domagając się jej uchylenia, a także uchylenia decyzji organu I instancji i zasądzenia kosztów postępowania.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:

1.przepisów postępowania

a) art. 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne, przez przekroczenie przez organy celne granicy swobodnej oceny dowodów,

b) art. 194 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 Prawa celnego poprzez uznanie za rozstrzygający dowód w sprawie dokument wydany przez organ obcego państwa, nieoddający stanu faktycznego,

2. przepisów prawa materialnego tj. art.796da ust. 4 rozporządzenia Komisji EWG nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, przez unieważnienie zgłoszenia celnego i obciążenie skutkami decyzji skarżącą, w przypadku, gdy wypełniła ciążące na niej obowiązki i przedstawiła wymagane dokumenty na dowód wywozu przedmiotowego towaru oraz przez uznanie mocy dowodowej informacji otrzymanej z Węgier.

W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że po otrzymaniu w dniu 18 marca 2015 r. komunikatu IE599, potwierdzającego wywóz towaru, była przekonana, że dopełniła wszystkich formalności wywozowych i procedura wywozu została zakończona poprawnie, zwłaszcza, że działała w dobrej wierze, gdyż własność towaru będącego przedmiotem zgłoszenia przeniosła na inny podmiot, nabywcę, otrzymała za niego zapłatę i osiągnięty z transakcji przychód rozliczyła w księgach.

Podniosła, że administracja celna Węgier poinformowała polskie organy o tym, że nie potwierdza końcowego wywozu towarów z obszaru celnego Wspólnoty, dopiero pismem z dnia 8 maja 2017 r. a więc po upływie ponad 2 lat od dokonania i potwierdzenia tego zgłoszenia. Jednocześnie organy nie wskazały, gdzie towar się znajduje. Wobec tego spółka nie miała żadnego wpływu, ani jakichkolwiek prawnych możliwości odnośnie zmiany stanowiska węgierskiego urzędu celnego, a fakty, które to spowodowały, m.in. brak wysłania jej towaru z UE na statek turecki, w ogóle nie pozostawały w jej gestii.

Skarżąca zarzuciła, że organy kwestionując posiadane i przedłożone przez nią dowody nie wskazały, jaki to dowód miałby potwierdzić opuszczenie obszaru celnego UE i powodować, że zgłoszenie celne skarżącej uznane zostałoby za ważne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 15 zzs4 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) i zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 marca 2021 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty okazały się niezasadne. Sąd nie stwierdził konieczności zastosowania względem kontrolowanej decyzji środków określonych w przepisach art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm. - określanej dalej jako p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji - w całości lub w części - może bowiem nastąpić tylko w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza ponadto nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Może też stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach szczególnych. Żadna z powyższych okoliczności w kontrolowanej sprawie jednak nie zaistniała, a zaznaczyć należy, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że skarżąca dokonała zgłoszenia celnego towarów i objęła je procedurą wywozu. Towar miał zostać wywieziony na Ukrainę przez przejście graniczne na Węgrzech. Urząd celny wywozu znajdował się w Polsce, urząd celny wyjścia na Węgrzech, choć procedura wywozu została zamknięta przez urząd celny inny, niż pierwotnie określony przez eksportera, a organy nie dysponują dokumentem zgłoszenia zmiany organu wyprowadzenia. Rzeczone towary zostały następnie objęte procedurą tranzytu do Turcji, na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego przez inny podmiot, który według organów posiadał prawo dysponowania towarem. Według informacji przekazanych przez administrację celną Bułgarii, procedury tranzytu w Bułgarii miały zostać zamknięte w nieprawidłowy sposób, bez udziału funkcjonariuszy celnych, ponieważ stwierdzono zewnętrzną ingerencję w systemy teleinformatyczne administracji celnej. W związku z informacjami uzyskanymi od administracji celnej Bułgarii, organy administracji celnej Węgier poddały w wątpliwość, czy towary objęte ww. procedurą wywozu opuściły terytorium Wspólnoty. Wobec tego zażądały od eksportera dostarczenia dowodów alternatywnych potwierdzających, że towary objęte ww. zgłoszeniami rzeczywiście opuściły terytorium UE. Ostatecznie uznały, że eksporter nie przedstawił dostatecznych dowodów i z tego powodu unieważniono przyjęte zgłoszenie celne. Skarżąca nie zgodziła się z decyzją organów celnych twierdząc, że wykazała dokumentami zamknięcie procedur wywozowych, a także dokumentami potwierdzającymi fakt zbycia towarów ukraińskiemu odbiorcy.

Z uwagi na datę dokonania zgłoszenia celnego stanowiącego przedmiot postępowania podkreślić należy, że aktualnie w sprawach celnych obowiązuje inny stan prawny, niż miało to miejsce w 2015 r. Przepisy UKC (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny, stosowane od 1 maja 2016 r.) poprzedzone były przepisami WKC (rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny) i odpowiednimi przepisami wykonawczymi. Jednak oceny zdarzeń należało dokonać przez pryzmat regulacji materialnoprawnych z tamtego okresu. W myśl bowiem obowiązującego w dacie składania zgłoszeń art. 67 WKC, jeżeli szczególne przepisy nie stanowią inaczej, datą, którą należy uwzględniać przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary, jest data przyjęcia zgłoszenia przez organy celne. Przepisy UKC zasady tej nie zmieniły. W kwestiach proceduralnych zastosowanie miały także przepisy ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne oraz Ordynacja podatkowa w zakresie, w jakim przepisy Prawa celnego do tej ustawy się odwołują (zob. art. 73 Prawa celnego), a ponadto przepisy UKC i wykonawcze do tego rozporządzenia, tyle że nie w kwestiach materialnoprawnych i obowiązków proceduralnych, których wcześniej nie musiano dopełniać (por. m.in. art. 15, 48, 188, 191 UKC).

Przepisy WKC znajdowały zastosowanie na całym obszarze celnym Wspólnoty (art. 2 ust. 1). Formalności mających na celu nadanie wywożonym z obszaru celnego Wspólnoty towarom przeznaczenia celnego należało dokonać w urzędzie celnym wywozu (art. 4 pkt 4c). Przedstawienie towarów przed opuszczeniem obszaru celnego Wspólnoty i poddanie ich kontroli celnej (art. 4 pkt 14) związanej z formalnościami wyjazdowymi należało dokonać w urzędzie celnym wyjazdu (art. 4 pkt 4d). Towary wspólnotowe traciły swój status celny z chwilą opuszczenia obszaru celnego Wspólnoty (art. 4 pkt 8).

Każdy towar, który miał zostać objęty procedurą celną, podlegał zgłoszeniu do tej procedury (art. 59 ust. 1).Towary wspólnotowe zgłoszone do procedury wywozu podlegały dozorowi celnemu od chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, aż do opuszczenia obszaru celnego Wspólnoty lub ich zniszczenia, bądź do czasu unieważnienia zgłoszenia celnego (art. 59 ust. 2).

Po zwolnieniu towarów organy celne mogły z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia (art. 78 ust. 1). Osoba występująca z wnioskiem do organów celnych o wydanie decyzji wymagającej zastosowania przepisów prawa celnego obowiązana była dostarczyć tym organom wszelkich danych oraz dokumentów niezbędnych do jej podjęcia (art. 6 ust. 1). Do celów stosowania przepisów prawa celnego każda osoba pośrednio lub bezpośrednio uczestnicząca w operacjach dokonywanych w ramach wymiany towarowej obowiązana była dostarczyć organom celnym, na ich żądanie i w ewentualnie wyznaczonym terminie, wszelkich dokumentów i informacji, w jakiejkolwiek formie, jak również udzielać im wszelkiej niezbędnej pomocy (art. 14). Jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynikało, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne obowiązane były podjąć niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują (art. 78 ust. 3).

Procedura wywozu pozwalała na wyprowadzenie towaru wspólnotowego poza obszar celny Wspólnoty (art. 161 ust. 1). Zwolnienie do wywozu było udzielane pod warunkiem, że towary opuszczą obszar celny Wspólnoty w tym samym stanie, w jakim znajdowały się w chwili przyjęcia zgłoszenia do wywozu (art. 162).

Przepisy wykonawcze dotyczące wywozu zostały zawarte w art. 786 i n. RWKC. W myśl art. 796da ust. 1 RWKC, jeżeli po upływie 90 dni od zwolnienia towarów do wywozu urząd celny wywozu nie otrzyma komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia", o którym mowa w art. 796d ust. 2, urząd celny wywozu może, w razie potrzeby, zażądać od eksportera lub zgłaszającego, by wskazał datę, w której towary opuściły obszar celny Wspólnoty oraz urząd celny, przez który to nastąpiło. Natomiast z art. 796da ust. 3 RWKC wynikało, że jeżeli urząd celny wyprowadzenia nie potwierdzi wyprowadzenia towarów w terminie określonym w ust. 2, urząd celny wywozu informuje o tym eksportera lub zgłaszającego, a podmioty te mogły przekazać urzędowi celnemu wywozu dowód, że towary opuściły obszar celny Wspólnoty; przykładowy katalog tych dowodów był określony w art. 796da ust. 4 RWKC. Jeżeli w ciągu 150 dni od daty zwolnienia towarów do wywozu urząd celny wywozu nie otrzymał komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia ani dostatecznych dowodów zgodnie z art. 796da ust. 4, urząd celny wywozu mógł uznać to za informację, że towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty (art. 796e ust. 2 RWKC; por. art. 248 ust. 2 i 3 rozporządzenia 952/2013). Była to zarazem przyczyna do unieważnienia zgłoszenia celnego wywozowego.

W przedstawionego stanu prawnego wynikało, że procedura celna wywozu rozpoczynała się zgłoszeniem celnym. Zezwolenie do wywozu miało charakter warunkowy i wymagało faktycznego wyprowadzenia towaru poza obszar celny Wspólnoty. Co ważne, wyprowadzenie towaru powinno nastąpić w ramach tej właśnie procedury, do zamknięcia której konieczne było dopełnienie wymagań formalnych (art. 161 ust. 1 zdanie 2 WKC) i faktyczne opuszczenie towaru obszaru celnego Wspólnoty w tym samym stanie, w jakim się on znajdował w chwili przyjęcia do wywozu (warunek materialny określony w art. 162 WKC). Samo formalne zamknięcie procedury i wygenerowanie ww. komunikatów z systemu teleinformatycznego, bez fizycznego opuszczenia przez towar obszaru celnego Wspólnoty, nie świadczyło o dopełnieniu wszystkich warunków przewidzianych dla tej procedury celnej. W razie, gdy organy celne na skutek kontroli nie są/nie były w stanie ustalić, czy w ramach danej procedury dopełniono wszystkich wymagań, dopuszczalne było zwrócenie się do określonych podmiotów odpowiedzialnych o przedstawienie dowodów potwierdzających tę okoliczność faktyczną. W celu uregulowania sytuacji towarów organy celne były uprawnione do podjęcia wszelkich niezbędnych działań (art. 75 WKC). Brak dowodów na to, że dany towar opuścił obszar Wspólnoty w stanie, w jakim opisano go w zgłoszeniu celnym, stanowi podstawę do unieważnienia tego zgłoszenia, a to wobec braku dowodów na dopełnienie wymagań (formalnych i materialnych) tej procedury.

W związku z podjętymi przez krajowe organy celne czynnościami weryfikacyjnymi obowiązkiem skarżącej było dostarczenie dowodów, które potwierdziłyby faktyczne wywiezienie towarów poza zewnętrzne granice celne Wspólnoty, zgodnie z warunkami otwartej na jego wniosek procedury celnej. Nie jest trafne stwierdzenie skarżącej o przerzuceniu na nią ciężaru udowodnienia przemieszczenia towarów poza obszar Wspólnoty. Art. 796da ust. 3 RWKC wprost przewiduje możliwość wykazania przez eksportera, że towary opuściły obszar celny Wspólnoty. Przepis ten przewiduje, że w przypadku braku potwierdzenia wyprowadzenia towarów to eksporter może przekazać urzędowi celnemu wywozu dowód, że towary opuściły obszar celny Wspólnoty. Zatem w sytuacji, gdy urząd celny wyjścia przekazał informację o braku opuszczenia towarów w zadeklarowanej procedurze, to eksporter, poprzez stosowne dokumenty, będące w jego dyspozycji mógł powyższą okoliczność wykazać.

Skarżąca powoływała się na dokumenty, które w jej ocenie stanowić miały dowody wywozu towarów. Niemniej, w ocenie Sądu organy zasadnie nie uznały ich za przekonujące, ponieważ nie dowodzą one faktu opuszczenia terytorium Wspólnoty. Wymienione w art. 796da ust. 4 RWKC dokumenty, którymi strona może udowodnić fakt wyprowadzenia towaru z obszaru Wspólnoty, nie oznaczają, że przedstawienie jednego z nich oznacza udowodnienie wyprowadzenia. Dokumentacja ta każdorazowo podlega ocenie organów celnych pod względem możliwości wykazania za ich pomocą prawidłowego zakończenia procedury celnej. Ustawodawca unijny wskazuje bowiem, że w oparciu o przedstawione dokumenty organ ma być przekonany o tym, że dowody te są dostateczne dla uznania faktu za dokonany. Dla oceny zasadności złożonej skargi istotne znaczenie ma fakt, że w toku postępowań nie przedstawiono dowodów odprawy celnej (potwierdzenia wywozu przez urząd celny) albo dowodów mogących być w posiadaniu przewoźnika, w tym wystawionych przez organy administracji celnej Ukrainy, które w sposób jednoznaczny potwierdziłyby fakt wjazdu rzeczonego towaru na terytorium Ukrainy (opuszczenia przez towar granic UE w sposób zadeklarowany w zgłoszeniach). Nie ulega zaś wątpliwości, że eksporter powinien takimi dokumentami dysponować, także dla potrzeb realizacji obowiązków dokumentacyjnych związanych z podatkiem od towarów i usług (art. 41 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług), a obowiązek ten ciążył na nim także na podstawie przepisów prawa celnego.

Sad uznał za niezasadny zarzut skarżącej, jakoby organy celne nie przeprowadziły weryfikacji informacji przekazanych przez węgierską administrację celną. Organ celny podjął próbę weryfikacji tych okoliczności poprzez zwrócenie się do eksportera o przedstawienie stanowiska, w tym dowodów alternatywnych. Jednakże pomimo tego, że skarżąca przedstawiła dowody, to jednak nie były to dowody wystarczające, które pozwoliłyby organom przyjąć, że eksporter udowodnił fakt wywozu towaru poza granice Wspólnoty. Dokumenty, o których mowa w art. 796da RWKC, powinny bowiem w sposób niebudzący wątpliwości potwierdzać, że objęty konkretnym zgłoszeniem celnym wywozowym towar, w tym samym stanie co zadeklarowany w zgłoszeniu, opuścił obszar celny Wspólnoty. Wykazanie tych okoliczności jest obowiązkiem eksportera. Tymczasem przedstawione przez spółkę dokumenty są jedynie dowodem na zawarcie transakcji handlowej pomiędzy wskazanymi w nich podmiotami, tzn. wskazują, że skarżąca sprzedała przedmiotowe towary, a kontrahent uiścił należność tytułem zapłaty. Nie potwierdzają natomiast faktu wywozu tego towaru poza obszar celny Unii Europejskiej.

Sąd zauważył, że komunikat IE599 został przez organ celny wywozu wygenerowany po otrzymaniu od organu węgierskiego komunikatu IE518, który wygenerowany został po "wyniku kontroli w urzędzie wyprowadzenia" (art. 796d ust. 2 RWKC). Niemniej, w świetle powołanych przepisów WKC (obecnie także odnośnych przepisów UKC), nawet ta okoliczność nie wyłączała prawa organu celnego do następczej kontroli prawidłowości zamknięcia procedury wywozu. Informacja od organów węgierskich o wadliwości komunikatu IE518 uprawniała organy krajowe do wdrożenia procedury określonej w art. 796da RWKC, a obowiązkiem eksportera było dostarczenie organom celnym wszelkich dokumentów i informacji niezbędnych do zakończenia formalności celnych lub kontroli (art. 15 ust. 1 UKC). Zgodnie z art. 797e ust. 2 RWKC, jeżeli w ciągu 150 dni od daty zwolnienia towarów do wywozu urząd celny wywozu nie otrzymał komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia, ani dostatecznych dowodów zgodnie z art. 796da ust. 4, urząd celny wywozu może uznać to za informację, że towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty. Jednakże w ocenie Sądu, za równoznaczną, w rozumieniu art. 796e ust. 2 RWKC, z nieotrzymaniem komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia", należy rozumieć taką sytuację, w której formalny dokument został wygenerowany, jednak nie odzwierciedlał on stanu faktycznego. Jak już bowiem powyżej wskazywano, decydujące znaczenie dla uznania prawdziwości zgłoszenia celnego ma faktyczne opuszczenie przez towar granic UE, zgodnie z wymogami art. 162 WKC.

Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy, wobec zakwestionowania poprawności materialnej komunikatu o wyniku kontroli w urzędzie wyprowadzenia i wobec braku przedstawienia przez eksportera dowodów potwierdzających wyprowadzenie towarów poza obszar celny Wspólnoty, organy celne miały prawo uznać, że towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty w ramach zadeklarowanych procedur.

Podkreślić należy, że informacje pozyskane od węgierskich władz celnych mają moc dowodową dokumentu urzędowego, a ustalenia w nich zawarte są wiążące dla polskich organów celnych. Zaznaczyć także należy, że dokumenty te zostały przetłumaczone na język polski przez tłumacza przysięgłego, a tłumaczenie znajduje się w aktach sprawy. Zgodnie z treścią art. 194 Ordynacji podatkowej, dokumenty urzędowe, sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Wskazać również należy, że prawidłowo przeprowadzone przez organy celne państwa członkowskiego kontrole procedur wywozowych są wiążące dla organów celnych drugiego państwa członkowskiego i nie podlegają postępowaniu sprawdzającemu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 grudnia 2018r. sygn. akt III SA/Lu 415/18).

Sąd nie podziela też zarzutu skargi w przedmiocie naruszenia art. 191 Ordynacji podatkowej. W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a zebrany materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia właściwego rozstrzygnięcia. Wydane w sprawie decyzje nie naruszają zasady swobodnej oceny dowodów.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.