Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 4401/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 183 § 1, art. 176
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 144 § 1, art. 149.
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska, Protokolant Ewelina Wołosiak, po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Wr 341/20 w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 14 maja 2020 r., nr 0201-IOD2.4103.8.2020 w przedmiocie kary porządkowej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 25 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Wr 341/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: WSA) oddalił skargę M. S. (dalej: Skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 14 maja 2020 r. w przedmiocie kary porządkowej.

Skargę kasacyjną wniósł Skarżący. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1) przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a w zw. z naruszeniem art. 144 § 1, art. 149 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej: O.p.) poprzez nieuchylenie postanowienia ze względu na nieprawidłowe przyjęcie, że w niniejszej sprawie doszło do skutecznego doręczenia postanowienia;

2) przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą wykładnię, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a poprzez brak uchylenia postanowienia w zw. z naruszeniem art. 144 § 1, art. 149 O.p. poprzez nieuchylenie postanowienia ze względu na nieprawidłowe przyjęcie, że w niniejszej sprawie doszło do skutecznego doręczenia postanowienia.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i na podstawie art. 188 P.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, aby uchylając zaskarżone orzeczenie, sąd rozpoznał skargę, ponieważ istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, alternatywnie w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W jej petitum zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a w zw. z art. 144 § 1, art. 149 O.p., przy czym zakwalifikowano te przepisy zarówno do przepisów postępowania, jak i do przepisów prawa materialnego, wskazując ten sam sposób ich naruszenia "poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że w niniejszej sprawie doszło do skutecznego doręczenia postanowienia".

Tymczasem określający podstawy kasacyjne art. 174 P.p.s.a. przewiduje inne przesłanki naruszenia przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego, zaś art. 176 tej ustawy nakłada na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek przypisania zarzutu do właściwej podstawy kasacyjnej. Zarzut naruszenia prawa materialnego powinien być wniesiony na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. ze wskazaniem, czy zarzucane naruszenie polega na błędnej wykładni przepisu, czy też na jego niewłaściwym zastosowaniu. Przy zarzucie naruszenia prawa procesowego należy wykazać wpływ naruszenia na wynik sprawy.

Równie ważne jak prawidłowe wskazanie podstaw kasacyjnej jest należyte uzasadnienie postawionych zarzutów. Zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię należy wskazać, jak naruszony przepis zinterpretował sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu, a jaka, zdaniem strony, powinna być jego prawidłowa wykładnia. Wskazując na drugą postać naruszenia prawa materialnego, tj. niewłaściwe zastosowanie, wnoszący skargę kasacyjną zobowiązany jest do wyjaśnienia, dlaczego przepis (hipoteza wyprowadzonej z tego przepisu normy prawnej), który sąd pierwszej instancji przyjął za mający zastosowanie w sprawie, "nie przystaje" do stanu faktycznego ustalonego w sprawie i jaki przepis powinien mieć zastosowanie. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego wymaga wykazania i wyjaśnienia, jak dany przepis prawa powinien być stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy albo dlaczego ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być on stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być on w sprawie zastosowany. Z kolei dla skuteczności zarzutu naruszenia przepisów postępowania konieczne jest wykazanie wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Podkreślić należy, że dla spełnienia wymogu z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy.

Prawidłowe wskazanie podstaw kasacyjnych oraz należyte uzasadnienie skargi kasacyjnej ma kluczowe znaczenie dla skuteczności skargi kasacyjnej, a to przez wzgląd na wynikające z art. 183 § 1 P.p.s.a. związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego zakresem skargi kasacyjnej. Zarówno z art. 183 § 1, jak i z art. 174 oraz art. 176 P.p.s.a. wynika, że do strony wnoszącej skargę kasacyjną należy takie zredagowanie tego środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska Sądu pierwszej instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten Sąd rozważone czy ocenione. Zaznaczyć należy, że Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych lub ich uzasadnienia.

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie spełnia wymogów określonych omówionymi powyżej przepisami. Po pierwsze, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a w zw. z art. 144 § 1, art. 149 O.p. stanowią przepisy postępowania i tym samym nie mogą być kwalifikowane jako przepisy prawa materialnego. Po drugie, w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w ogóle o przepisach tych nie wspomniano, zatem nie wyjaśniono w jaki sposób zdaniem strony skarżącej zostały one naruszone. Po trzecie, nie wykazano wpływu na wynik sprawy zarzucanego naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a w zw. z art. 144 § 1, art. 149 O.p., które jak stwierdzono są przepisami postępowania.

Uzasadnienie skargi kasacyjnej stanowi wyłącznie polemikę ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji i to bardzo lakoniczną oraz czynioną w oderwaniu od materiału dowodowego. Wadliwość skargi kasacyjnej powoduje, że w zasadzie zarzuty uchylają spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W tej sytuacji powiedzieć można, co następuje. Zgodnie z art. 144 § 1 pkt 1 O.p. organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów (pkt 2 nie ma w sprawie zastosowania). Według postanowień art. 149 O.p. w przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, a gdyby go nie było lub odmówił przyjęcia pisma - sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy - gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję, na której zamieszkuje adresat lub której adres wskazano jako adres do doręczeń.

Z materiału dowodowego wynika, że organ podatkowy postąpił zgodnie z przytoczonymi przepisami. Postanowienie o wszczęciu postępowania, o którym mowa w skardze kasacyjnej, doręczył za pośrednictwem operatora pocztowego. Odebrał je za pokwitowaniem dorosły domownik, który zobowiązał się przekazać je skarżącemu. Zatem zarzuty kasacyjne są niezasadne.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżący twierdzi, że postanowienie o wszczęciu postępowania nie zostało jemu doręczone. Osoba, która odebrała korespondencję nie jest domownikiem. Zatem skarżący w rzeczy samej kontestuje ustalenia faktyczne poczynione przez organ podatkowy, ale nie postawił zarzutów naruszenia przepisów postępowania, poprzez które możliwe jest podważenie ustaleń faktycznych. Naczelny Sąd Administracyjny jest więc związany stanem faktycznym przyjętym za miarodajny przez Sąd pierwszej instancji. Wynika z niego, że na skutek podjętych czynności organ ustalił, że postanowienie o wszczęciu postępowania doręczono dorosłemu domownikowi – A. D., która zobowiązała się przekazać pismo skarżącemu. Dowodem na tę okoliczność jest zwrotne potwierdzenie odbioru i oświadczenie matki skarżącego. Jak już powiedziano, Skarżący ani nie podważył wiarygodności tego dowodu, ani nie przedstawił dowodu zaświadczającego wiarygodność jego twierdzenia, że A. D. nie jest domownikiem.

W tej sytuacji nie ma podstaw, by stwierdzić wadliwość zaskarżonego wyroku.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ustawy.

s. A. Olesińska s. W. Stachurski s. J. Sokołowska