Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 113/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1689
law: Usatwa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - t.j.
article: art. 33 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Anna Rotter (spr.), Katarzyna Stuła-Marcela, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 14 listopada 2022 r. nr COF.OUR.6375.12162.2022 ŁD.PM.ZZ 09047705 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej (dalej: wierzyciel) z dnia 14 listopada 2022r. nr COF.OUR.6375.12162.2022 ŁD.PM.ZZ 09047705 utrzymano w mocy postanowienie wierzyciela z dnia 26 sierpnia 2022r. nr COF.OUR.6375.12162.2022 BY.PB.P 09047705 oddalające zarzut nieistnienia obowiązku wniesiony przez A. S. (dalej: zobowiązana, skarżąca).

Powyższe postanowienie wydane zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 259 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 479 ze zm., dalej: u.p.e.a.) oraz w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 1689, dalej: u.o.a.).

Stan sprawy.

Skarżąca pismem z dnia 29 kwietnia 2022r. wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej w związku z przeprowadzonym postępowaniem egzekucyjnym i zajęciem środków na rachunku bankowym w dniu 25 kwietnia 2022r., o którym została poinformowana dnia 26 kwietnia 2022r. W piśmie skarżąca stwierdziła, iż Poczta Polska S.A. od kilkunastu lat domagała się płacenia abonamentu za odbiornik, który został wyrejestrowany na przełomie 2004/2005 roku. Zaznaczyła, iż w 2014r. również było prowadzone postępowanie egzekucyjne, które zostało zawieszone, a następnie decyzją Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji umorzone. Zobowiązana poinformowała, że po tygodniu od umorzenia ponownie dostała ona wezwanie do zapłaty abonamentu za kolejny okres.

Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2022r. wierzyciel oddalił zarzut nieistnienia obowiązku. W odniesieniu do zarzutu nieistnienia obowiązku ujętego w tytule wykonawczym o nr 6021E1-53/PO/2022 z dnia 21 marca 2022r. stwierdzono, iż na dane osobowe skarżącej zgłoszona została rejestracja odbiorników radiowo/telewizyjnych. Zaznaczono, iż w momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007r. poz. 1342, dalej: rozporządzenie z dnia 25 września 2007r.) zobowiązanej nadano, jako użytkownikowi odbiorników, indywidualny numer identyfikacyjny [...].

Zdaniem wierzyciela, rozporządzenie z dnia 25 września 2007r. nie anulowało wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, a jedynie zastąpiło dotychczasowe książeczki opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Według wierzyciela obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z art. 5 ust. 1 u.o.a., dlatego nawet nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie stanowi okoliczności zwalniającej posiadacza odbiorników od obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych. Ponadto wierzyciel podniósł, iż w/w rozporządzenie posługuje się pojęciem "przesłania" a nie "doręczenia" zawiadomienia i dlatego zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego zostało wysłane do skarżącej zwykłą przesyłką listową. W postanowieniu wierzyciela zaznaczono, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego zostało przesłane skarżącej na nieaktualne dane "A. M.", było to jednak spowodowane brakiem dopełnienia przez zobowiązaną obowiązku zmiany danych. Zauważono, iż skarżąca nie zaprzecza rejestracji odbiorników RTV, a jedynie stwierdza, że dokonała wyrejestrowania odbiorników na przełomie 2004/2005.

Zwracając uwagę na wyrok WSA w Gliwicach sygn. akt I SA/Gl 997/18 wierzyciel wskazał, iż wyłącznie podjęcie przez abonenta działań zmierzających do wyrejestrowania odbiorników RTV, może doprowadzić do ustania obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych. Jeśli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiorników, zobowiązany jest do uiszczenia opłat abonamentowych.

Wyjaśniono, iż stosownie do postanowień § 4 rozporządzenia z dnia 25 września 2007r. użytkownik zarejestrowanych odbiorników RTV powiadamiał placówkę pocztową o zmianie nazwiska, miejsca zamieszkania, miejsca używania odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, zgubieniu lub zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiorników składając "Formularz zgłoszenia zmiany danych".

Ponadto wierzyciel zwrócił uwagę, na treść § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013r., poz. 1676). Podkreślił, iż skarżąca nie posiada dokumentu potwierdzającego dopełnienie formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiorników RTV, co prowadzi do konkluzji, iż wszczęcie postępowania egzekucyjnego było uzasadnione.

Z postanowienia wynikało, iż wierzyciel w dniu 24 maja 2021r. oraz 21 września 2021r. skierował do Skarżącej pisma nr [...], w których została udzielona odpowiedź na przesłaną przez Skarżącą korespondencję z dnia 31 października 2020r. i 8 czerwca 2021r. W postanowieniu podano, że organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 4 maja 2022r. zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w sprawie wniesionego przez skarżącą zarzutu.

Wyjaśniono również, że czynności egzekucyjne zaistniałe w trakcie prowadzonego wcześniej postępowania egzekucyjnego nie mają wpływu i nie dotyczą postępowania prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr 6021E1-53/PO/2022 z dnia 11 marca 2022r. obejmującego okres od stycznia 2017 r. do maja 2017r. Wierzyciel podkreślił, iż fakt umorzenia postępowania administracyjnego za okres do dnia 18 lutego 2013r. przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji (dalej: KRRiT) nie oznacza umorzenia zaległości w opłatach abonamentowych. Zatem decyzja KRRiT nr [...] nie ma wpływu na prowadzone wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne.

Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie. W zażaleniu zażądała przesłania pełnej dokumentacji na podstawie których wierzyciel wysuwa roszczenie, a wygenerowany w systemie duplikat o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z 2008r. na jej panieńskie nazwisko nie jest dowodem wysłania, a co dopiero skutecznego zawiadomienia. skarżąca wniosła o przesłanie jej dowodu rejestracji odbiornika oraz dowodów na jakiekolwiek pismo skierowane do zobowiązanej przez wierzyciela od momentu wyrejestrowania odbiornika w grudniu 2004r. do momentu pierwszego postępowania egzekucyjnego z 2013r. Skarżąca wyjaśniła, iż jej dane adresowe zostały zaktualizowane zaraz po zawarciu związku małżeńskiego w 2003r. Jak zaznaczyła, posiadała dowód wyrejestrowania odbiornika RTV do 2009 roku, gdyż każdą dokumentację dotyczącą opłat przechowuje przez 5 lat.

Skarżąca zwróciła uwagę, iż wielokrotnie wnosiła o wykreślenie jej danych osobowych z bazy danych, które powinno nastąpić w 2009 roku.

Po rozpatrzeniu zażalenia wierzyciel utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia 26 sierpnia 2022r.

Wierzyciel wskazał, iż przedmiotem sporu w sprawie zgłoszonego zarzutu nie jest zakwestionowanie przez zobowiązaną rejestracji odbiorników, a zgłoszenie ich wyrejestrowania w grudniu 2004r. na okoliczność czego skarżąca nie posiada dowodu.

Jak zaznaczono, zobowiązana dokonała rejestracji odbiorników RTV na adres ul. [...], [...] W. oraz na jej wcześniejsze nazwisko – A. M. (dowód: wydruk z bazy danych o abonentach poczty Polskiej S.A. potwierdzający zarejestrowanie w elektronicznej bazie danych oraz potwierdzający ostatnią dokonaną wpłatę w dniu 23 stycznia 2004r.).

Zauważono, iż baza danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. jest zorganizowanym zbiorem usystematyzowanych informacji (danych) przechowywanych w systemie komputerowym w formie elektronicznej i stanowi zbiór zawierający dane abonentów i zarejestrowanych odbiorników. W ocenie wierzyciela jest to baza oświadczeniowa i brak jest możliwości wprowadzenia oraz przetwarzania danych osoby, która nie dokonała stosowanych formalności związanych z rejestracją użytkowanych odbiorników. W związku z powyższym, według wierzyciela, bezsprzecznie należy uznać, iż w wyniku zgłoszenia rejestracji, po dopełnieniu stosownych formalności skarżąca została zarejestrowana w bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. i posiada status abonenta zobowiązanego do uiszczenia opłat abonamentowych. W wyniku rejestracji wydano skarżącej książeczkę radiofoniczną numer [...], która stanowiła dowód zarejestrowania odbiorników RTV i służyła do dokonywania opłat abonamentowych.

W odniesieniu do zagadnienia wyrejestrowania odbiorników RTV, wierzyciel podniósł, iż w grudniu 2004r. zgodnie z rozporządzeniem Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 1993r., Nr 70, poz. 338) wyrejestrowania odbiorników należało dokonać poprzez złożenie w placówce pocztowej odcinka "W" stanowiącego integralną część obowiązujących wówczas książeczek radiofonicznych.

Zdaniem wierzyciela, w przypadku dopełnienia w/w formalności powyższy fakt odnotowany zostałby na książeczce radiofonicznej [...] (obecnie indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...]), dokument zarchiwizowany, a zapis wprowadzony do elektronicznej bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. Podkreślono, że wierzyciel nie posiada dokumentu potwierdzającego fakt wyrejestrowania spornych odbiorników RTV, a skarżąca takiego dokumentu nie przedstawiła. Pomimo wielokrotnego informowania przez wierzyciela, że nie odnotowano skutecznego wyrejestrowania odbiorników RTV w grudniu 2004r., skarżąca nie podjęła próby wyrejestrowania odbiorników począwszy od 2013r. Wierzyciel zaznaczyła, że gdyby skarżąca dopełniła tych formalności w 2013 roku, nie doprowadziłoby to do narastania dalszych zaległości w opłatach abonamentowych i wszczęcia kolejnego postępowania egzekucyjnego.

W przekonaniu wierzyciela skoro nie doszło do wyrejestrowania odbiorników w 2004r. prawidłowe było nadanie skarżącej - zgodnie z rozporządzeniem z dnia 25 września 2007r. - indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Dowód w postaci duplikatu zawiadomienia i nadaniu indywidualnego przesłanego pismem z dnia 17 lipca 2008r. na dane osobowe A. M. oraz adres wskazany przez skarżącą w czasie rejestracji odbiorników RTV, a dane nie zostały przez zobowiązaną zaktualizowane.

Wskazano, iż nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego i wygenerowanie zawiadomień informujących o tym fakcie następowało przy pomocy programów informatycznych zawierających bazę danych abonentów. Dowód – wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. potwierdzający przesłanie w dniu 17 sierpnia 2008r. pakietu startowego (znacznik P) zawierającego zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat.

Wierzyciel staną na stanowisku, iż umieszczenie znacznika "P" w historii korespondencji kierowanej do abonenta potwierdza wysłanie w danym dniu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta. Jak zaznaczono, obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z u.o.a., a nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie stanowi okoliczności zwalniającej posiadacza odbiorników RTV od obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych.

W konsekwencji wierzyciel stwierdził, iż egzekucja tocząca się wobec zaległości wskazanej w tytule wykonawczym nr 6021E1-53/PO/2022 z dnia 11 marca 2022r. była uzasadniona. Poprzedzona została upomnieniem [...] z dnia 21 czerwca 2021r. wysłanym na adres ul. [...], [...] W.. Upomnienie skarżąca odebrała osobiście w dniu 7 lipca 2021r. Wyjaśniono, iż osoba zgłaszająca rejestrację odbiorników RTV nie musi wyrażać zgody na przechowywanie i przetwarzanie danych osobowych w związku z tym, że Poczta Polska S.A. przechowuje i przetwarza dane osobowe abonentów w celach niezbędnych do spełnienia obowiązku wynikającego z u.o.a.

Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła do tut. Sądu skargę.

W skardze zarzucono błędne zastosowanie przepisów u.o.a., gdyż organ nie rozpoznał istoty sprawy. Skarżąca podniosła, iż organ nie wykazał dowodu zarejestrowania odbiornika na dane imię i nazwisko, a wierzyciel poza twierdzeniem o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz duplikatem wystawionym na podstawie danych z systemu i wydrukiem z bazy danych, nie przedłożył jakiejkolwiek dokumentacji w sprawie.

Zobowiązana wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia wierzyciela i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca zaznaczyła, iż kwestia sporna z Pocztą Polską S.A ciągnie się od 2013r. Wówczas wyjaśniono, iż pod adresem pod którym zobowiązana była zameldowana do końca 2020 roku, nie znajduje się żaden odbiornik radiowy lub telewizyjny, czyli de facto złożyła oświadczenie bezpośrednio do wierzyciela. Skarżąca zaznaczyła, iż na jej wniosek po 7 latach postępowanie zostało umorzone decyzją KRRiT. W skardze podkreślono, iż zobowiązana wielokrotnie prosiła o przesłanie pełnej dokumentacji na podstawie której wysuwane są roszczenia, gdyż miała wątpliwości czy odbiornik był zarejestrowany na nią czy na jej babcię, z którą zamieszkała pod wskazanym adresem w połowie lat 90-tych. W odpowiedzi otrzymała duplikat wygenerowanego zawiadomienia, z którego wynika, iż numer został nadany na jej panieńskie nazwisko, które zostało zmienione w 2003r. W ocenie skarżącej duplikat nie jest dowodem wysłania, a co dopiero skutecznego zawiadomienia.

Zarzucono organowi, iż oczekuje od zobowiązanej dowodu wyrejestrowania odbiorników RTV, w sytuacji, gdy sam wierzyciel nie jest w stanie dostarczyć odpowiednich dowodów zarejestrowania odbiorników RTV. Skarżąca stanęła na stanowisku, iż 9 lat bez żadnego upomnienia ze strony Poczty Polskiej S.A. utwierdzało ją w przeświadczeniu skutecznego wyrejestrowania odbiorników.

W piśmie z dnia 23 marca 2023r. Skarżąca wskazała, iż organ nie przedstawił dowodu na jakiej podstawie jej dane zostały umieszczone w bazie abonentów, nie przedstawił również dowodu rejestracji odbiornika przez zobowiązaną, czyli wypełnionego i podpisanego przez nią formularza "zgłoszenia rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych". Niedopuszczalne, według skarżącej, jest postępowanie organu, który po kilkunastu latach wysuwa roszczenia i żądania dokumentów, jednocześnie nie przedstawiając odpowiednich potwierdzeń.

W odpowiedzi na skargę wierzyciel wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.

Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te – zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego i po upływie tego terminu. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 tej ustawy.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku,

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu,

3) błąd, co do zobowiązanego,

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagalne,

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części,

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Według art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Zgodnie z § 2 wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej,

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut,

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej stanowią swoisty środek zaskarżenia służący zobowiązanemu, a ich rola sprowadza się do możliwości weryfikacji czynności organów egzekucyjnych, w celu ochrony adresata tych czynności. Prawo do ich wniesienia istnieje wyłącznie na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, to jest w terminie 7 dni od daty doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego i po upływie tego terminu, o czym poucza się zobowiązanego stosowanie do wymogu, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.

W niniejszej sprawie skarżąca zgłosiła w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. zarzut nieistnienia obowiązku.

W ocenie Sądu podnoszony przez Skarżącą zarzut nieistnienia obowiązku okazał się niezasadny.

Wskazać należy, iż opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo uregulowane mocą art. 2 (1) pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz. U. z 1960 r., poz. 306 ze zm.), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 roku, a ich wysokość była kształtowana przez tzw. Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do aw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 roku w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.).

W dniu 1 marca 1993 roku weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 roku o radiofonii i telewizji (tj. Dz. U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 roku w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy miedzy innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.

Z dniem 16 czerwca 2005 roku weszła w życie u.o.a. Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte).

Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie u.o.a., ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik.

W konsekwencji zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniejszej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega wyegzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze pieniężnym.

Skarżąca w piśmie z dnia 3 września 2022r. stanowiącym zażalenie na postanowienie wierzyciela z dnia 26 sierpnia 2022r. podkreśliła, iż dysponowała dowodem na wyrejestrowanie odbiornika RTV do końca 2009r. Tym samym nie kwestionowała na tym etapie samego faktu rejestracji odbiornika na jej dane osobowe. W skardze zobowiązana wskazuje, iż nie jest pewna czy odbiornik zarejestrowano na nią czy też na jej babcię, nie przedstawia jednak żadnych dowodów, które mogłyby świadczyć, iż w zakresie rejestracji odbiornika RTV na dane osobowe: A. M., ul. [...], [...] W., działał w istocie w imieniu zamieszkującej z nią babci.

W aktach sprawy znajduje się potwierdzony za zgodność wydruk danych systemowych Poczty Polskiej S.A. potwierdzający rejestrację odbiornika RTV na adres ul. [...], [...] W. na wcześniejsze nazwisko skarżącej – A. M. oraz potwierdzający ostatnią dokonaną wpłatę w dniu 23 stycznia 2004r.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd stwierdza, iż wbrew zarzutom skargi prawidłowo przyjęto w zaskarżonym postanowieniu, iż skarżąca dopełniła obowiązku rejestracji odbiornika telewizyjnego używanego pod adresem: ul. [...], [...] W.

Skarżąca na wszystkich etapach postępowania podkreślała, iż wyrejestrowała odbiornik RTV w 2004r., co pośrednio również wskazuje, iż to na jej nazwisko dokonano rejestracji odbiornika RTV. Na poparcie faktu wyrejestrowania odbiornika RTV w 2004r. zobowiązana nie przedstawia jednak żadnego dowodu, który choć pośrednio mógłby wskazywać, iż takie wyrejestrowanie miało miejsce. Dokumentem takim nie dysponuje również organ.

Odnośnie zarzutu braku obowiązku posiadania dowodu wyrejestrowania odbiornika RTV przez nieokreślony czasookres, wskazać należy na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 października 2015r. sygn. akt I SA/Gl 481/15, w którym stwierdzono "regulacja dotycząca opłat abonamentowych, która obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać taki dokument w okresie dłuższym niż 5 lat, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika i w interesie zobowiązanego było zabezpieczenie dowodu umożliwiającego wykazanie okoliczności wyrejestrowania". Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela zacytowaną powyżej tezę. W przekonaniu Sądu zebrane dane potwierdzają, że sporny obowiązek powstał i nie przestał istnieć.

Stosownie do postanowień art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika.

Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) – por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 roku, K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22 (Część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia), wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Gl 236/13.

To skarżąca jako abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczenia opłat powinna wykazać wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. wyroki tutejszego Sądu w sprawach: I SA/Gl 650/14, I SA/Gl 518/14, I SA/Gl 376/13, jak również WSA w Poznaniu w sprawie II SA/Po 57/14). Powyższe stanowisko znajduje oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadamiania urzędu pocztowego. m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika, a to w § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 roku rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r., poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. (Dz. U. z 2007r., Nr 187 poz. 1342 ze zm.) oraz § 11 – 12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676). Na ciążący na użytkowniku odbiorników obowiązek niezwłocznego powiadomienia (poprzez złożenie w placówce "Formularza zgłoszenia danych") m. in. o zaprzestaniu używania odbiorników zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny.

Według treści § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Zgodnie z art. 6 ust. 4 u.o.a., który stanowił podstawę wydania powołanego rozporządzenia, minister właściwy do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określi w drodze rozporządzenia warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Nie można przyjąć, wobec takiego brzmienia delegacji, aby Minister Transportu mógł stanowić normy statuujące lub znoszące ustawowo określony obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej.

Co istotne u.o.a. nie wiąże obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z posiadaniem przez zobowiązanego określonej treści lub formy dowodu rejestracji odbiornika RTV. Warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest przecież używanie odbiornika RTV. Dane rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu RTV. Ani z ustawy ani z rozporządzenia nie wynika, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników RTV zostały anulowane. Należy podzielić stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2016 r., w sprawie sygn. akt II FSK 2116/16 W swoich wywodach NSA stwierdził, iż u.o.a. statuuje dwa obowiązki posiadaczy odbiorników RTV: jeden w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej (art. 2) oraz drugi dotyczący rejestracji (art. 5). Jakkolwiek w ujęciu funkcjonalnym są one powiązane, to w sensie prawnym są to dwa odrębne obowiązki. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w art. 7 ust. 1 u.o.a., który stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 roku – Prawo pocztowe. Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika RTV należy więc odnosić do obowiązku rejestracji, a nie jako przesłankę obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Ten drugi obowiązek istnieje bowiem niezależnie od posiadania dowodu ich rejestracji. Tożsame wnioski wypływają z wyroku NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., II GSK 913/15.

Jak wynika z powyższych wywodów, obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie ma wpływu na skutki wynikające z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV.

W przekonaniu Sądu organ prawidłowo uznał, iż nie należy przypisywać nadaniu numeru identyfikacyjnego i powiadomieniu zobowiązanego inne skutki aniżeli te, które wprost określone zostały w rozporządzeniu, a więc utrata mocy dowodowej dotychczasowych imiennych książeczek opłat abonamentowych. Użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 roku wyrażenie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2 rozporządzenia. Ustawodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacji nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia.

Odnosząc się do zarzutu braku skuteczności doręczenia skarżącej zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, to podnieść należy, że zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 1993r. Nr 70, poz. 338), obowiązującym w 1997r. posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy o zmianie nazwiska, miejsca stałego pobytu (siedziby), zagubieniu i zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiornika. Ponieważ skarżąca nie powiadomiła o zmianie danych osobowych, organ zasadnie przyjął, iż zawiadomienie z dnia 17 lipca 2008r. zostało prawidłowo wysłane na dane: A. M., ul. [...], [...] W..

W rezultacie w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, poświadczona za zgodność z oryginałem kserokopia wygenerowanego zawiadomienia o nadaniu skarżącej indywidualnego numeru identyfikacyjnego z dnia 17 lipca 2008r. podpisana przez uprawnionego pracownika operatora, stanowi dowód zarejestrowania odbiorników w rozumieniu § 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007r. Jednocześnie dla skuteczności czynności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2017r. sygn. akt II GSK 2262/15).

Sąd zauważa, iż nie dołączono do powyższej kserokopii wygenerowanego zawiadomienia o nadaniu skarżącej indywidualnego numeru identyfikacyjnego dowodu wysłania (choćby kopi koperty). Z uwagi na podniesione powyżej argumenty, ta okoliczność nie ma znaczenia dla przyjęcia, czy w sprawie istniał, czy też nie obowiązek skarżącej do uiszczenia opłaty. Dla oceny tej okoliczności istotnym jest, że skarżąca dokonała rejestracji odbiornika RTV.

Z uwagi na powyższe Sąd stwierdza, że organ prawidłowo uznał wniesiony przez skarżącą zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony.

W konsekwencji zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023r. poz. 259 ze zm.), a zatem skargę w oparciu o art. 151 tej ustawy należało oddalić.