Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 21/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2023-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 262
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 maja 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J.C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.

Wnioskiem z dnia 7 maja 2021 r. J.C. zwrócił się do Wójta Gminy Zambrów o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonej w obrębie N., gm. Zambrów o nr ewidencyjnym [...] stanowiącej jego własność sąsiadującej z działką o nr ewidencyjnym [...] stanowiącą własność S.H. oraz z działką o nr ewidencyjnym [...] stanowiącą własność A.K. Jednocześnie wskazał, że wystąpienie z wnioskiem o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego jest zasadne i konieczne z powodu sporu granicznego pomiędzy sąsiadami. Postanowieniem nr Rrg.6830.5.2021 z dnia 20 maja 2022 r. Wójt Gminy Zambrów zawiadomił strony o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego ustalenia granicy między działką nr [...] i działkami nr [...] i [...], położonymi w miejscowości N., gm. Zambrów. Do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego Wójt Gminy Zambrów upoważnił geodetę Ł.S.

Decyzją nr Rrg.6830.5.2021 z dnia 18 października 2022 r. Wójt Gminy Zambrów

1) zatwierdził, jako prawnie obowiązujące granice nieruchomości położonych w obrębie N., gmina Zambrów, opisane w protokole granicznym sporządzonym przez uprawnionego geodetę Ł.S., w toku postępowania rozgraniczeniowego, tj. granice i znaki graniczne działki nr [...] (współwłasność J.C. z działką nr [...] (własność A.K.);

2) umorzył postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące ustalenia granicy działki nr [...] (własność J.C.) z działką nr [...] (własność S. i A. H.);

3) przekazał sprawę w części umorzonego postępowania z urzędu do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w Zambrowie.

Następnie postanowieniem nr Rrg.6830.5.2021 z dnia 18 października 2022 r. Wójt Gminy Zambrów ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego w wysokości 3680 zł. i zobowiązał do ich poniesienia: J.C. właściciela działki nr [...] w wysokości 1840 zł; A.K. właściciela działki nr [...] w wysokości 920 zł oraz S. i A. H. właścicieli działki nr [...] w wysokości 920 zł.

Z postanowieniem Wójta Gminy Zambrów nie zgodził się A.K. i wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży. W zażaleniu odwołujący zwrócił się o uchylenie postanowienia w części dotyczącej obciążenia go kosztami postępowania administracyjnego, zarzucając błędne obciążenie go kosztami postępowania w sytuacji, gdy nie wynikły one z jego winy oraz nie zostały poniesione na jego żądanie. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone było z wniosku J.C. i jedynie on kwestionował przebieg ustalonej wcześniej granicy pomiędzy działką nr [...] i działką nr [...]. Przebieg granicy został, przed wszczęciem postępowania rozgraniczeniowego, ustalony przez geodetę zatrudnionego przez niego. Następnie w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego uprawniony geodeta Ł.S. jedynie potwierdził ustalony wcześniej przebieg granic, w tym przebieg wynikający z dokumentacji. Na żadnym etapie postępowania nie kwestionował przebiegu granicy. Jedyną osobą twierdzącą, że jej przebieg jest sporny był J.C. i to on żądał rozgraniczenia. W związku z tym koszty rozgraniczenia zostały poniesione tylko w interesie J.C., gdyż wnoszący zażalenie nie miał interesu w rozgraniczeniu nieruchomości, których granice były mu znane, dlatego nie powinien być obciążany kosztami rozgraniczenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży postanowieniem z 29 listopada 2022 r. nr SKO.434/41/2022, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchyliło zaskarżone postanowienie w części dotyczącej zobowiązania właścicieli działek do poniesienia kosztów i zobowiązało do poniesienia ustalonych kosztów postępowania rozgraniczeniowego J.C. właściciela działki nr [...] w wysokości 2.760 zł i S.H. oraz A.H., współwłaścicieli działki nr [...] w wysokości 920 zł (pkt 1). W pozostałej części utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie (pkt 2).

W uzasadnieniu wskazano, że w rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego działki nr [...] położonej w miejscowości N. z działkami sąsiednimi tj. działką nr [...] (własność A.K.) oraz z działką nr [...] (własność S. i A. H.), zostało wszczęte przez Wójta Gminy Zambrów na wniosek J.C. Bezsporne jest również to, że decyzją Rrg.6830.5.2021 z dnia 18 października 2022 r. Wójt Gminy Zambrów zatwierdził, jako prawnie obowiązujące granice nieruchomości położonych w obrębie N., gmina Zambrów, opisane w protokole granicznym sporządzonym przez uprawnionego geodetę Ł.S., w toku postępowania rozgraniczeniowego, tj. granice i znaki graniczne działki nr [...] (współwłasność J.C. z działką nr [...] (własność A.K.) oraz umorzył postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące ustalenia granicy działki nr [...] (własność J.C.) z działką nr [...] (własność S. i A. H.) i w tym zakresie przekazał sprawę w części umorzonego postępowania z urzędu do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w Zambrowie.

Organ podkreślił, że co do zasady, miał zastosowanie przepis art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a. Natomiast sporne było ustalenie czy koszty postępowania rozgraniczeniowego faktycznie zostały poniesione w interesie A.K.

Zdaniem organu odwoławczego, Wójt Gminy Zambrów prawidłowo ustalił wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego w niniejszej sprawie w kwocie 3680 zł oraz prawidłowo co do zasady ustalił, że do poniesienia kosztów postępowania rozgraniczeniowego zobowiązani są właściciele rozgraniczanych nieruchomości tj. J.C. (właściciel działki nr [...]), A.K. (właściciel działki nr [...]) oraz S. i A. H. (współwłaściciele działki nr [...]). W ocenie SKO koszty postępowania rozgraniczeniowego działki nr [...] (własność J.C.) z działką nr [...] (własność A.K.) zostały poniesione wyłącznie w interesie J.C., który zwrócił się o rozgraniczenie mimo braku sporu granicznego między właścicielami nieruchomościami nr [...] i nr [...] położonymi w miejscowości N. Skoro nie istniał spór graniczny, to uprawnione było twierdzenie, że interes prawny w rozgraniczeniu nieruchomości nr [...] i nr [...] miała tylko strona żądająca wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego.

Kolegium podkreśliło, że z dokonanej analizy protokołu granicznego sporządzonego przez geodetę Ł.S. z wizji terenowej w dniu 23 czerwca 2022 r. (k. 74-80 akt) wynika, że dokumenty w postaci P.2014.2017.367 (GK.6642.334.2017) - projekt podziału działki nr [...] N. wyk. Usługi Geodezyjne mgr inż. T.C. potwierdziły czytelność i wiarygodność oraz jednoznaczność danych. Podobnie dokumenty P.2014.2017.506 (GK.6642.477.2017) - opracowanie do celów prawnych projektu podziału dz. nr [...] N. wyk. Usługi Geodezyjne mgr inż. T.C. również potwierdziły czytelność, wiarygodność i jednoznaczność danych. Ww. dokumenty zostały przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i przedstawiały odtworzenie na gruncie na podstawie wznowionych znaków granicznych z zachowaniem pierwotnego pomiaru granic do celów klasyfikacji gruntów. Nadto organ odwoławczy podkreślił, że w punkcie 9.2 protokołu wskazano, że A.K. i J.C. oświadczyli, iż akceptują przebieg granicy działek nr [...] i nr [...] wynikający z ewidencji gruntów. Natomiast w punkcie 11.1 protokołu wskazano, że przebieg granicy na odcinkach od punktu 31-417 przez punkt 31-8277 do punktu 31-404 ustalono na podstawie wznowionych znaków granicznych 31-404, 31-8277, 31-417, a w punkcie 13 wskazano, że A.K. i J.C. zgodnie oświadczyli, że granicę uznają za obowiązującą i nie zgłaszają zastrzeżeń co do jej przebiegu.

W związku powyższym organ odwoławczy uznał, że nie było sporu co do przebiegu granicy między działką nr [...] i nr [...], skoro właściciele działek akceptowali przebieg granicy ewidencyjnej oraz wystarczające byłoby jej okazanie. SKO w dalszej części uzasadnienia przytoczyło uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OPS 5/06 z dnia 11 grudnia 2006 r. podkreślając także, że to organ orzekający o kosztach postępowania rozgraniczeniowego jest zobowiązany do wyjaśnienia czy ustalanie przebiegu granicy w postępowaniu rozgraniczeniowym było w interesie obu stron postępowania, czy tylko jednej z nich (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 356/13).

Mając powyższe na uwadze SKO podkreśliło, że z przedstawionych okoliczności faktycznych wynika, że A.K. nie miał interesu prawnego w ustaleniu przebiegu granicy między jego nieruchomością nr [...] a nieruchomością sąsiednią nr [...], będącą własnością J.C., zatem nie ziściła się przesłanka określona w art. 262 § 1 pkt 2 KPA. W ocenie Kolegium koszty postępowania rozgraniczeniowego działki nr [...] z działką nr [...] wynoszące 1840 zł (połowa całości kosztów tego postępowania) powinien ponieść wyłącznie J.C., bo tylko w jego interesie leżało rozgraniczenie ww. działek.

Skargę na to postanowienie do sądu administracyjnego wniósł J.C. i wskazał błędne przyjęcie, że A.K. nie powinien ponosić kosztów postępowania rozgraniczeniowego, ponieważ ustalenie przebiegu granicy w postępowaniu rozgraniczeniowym między nieruchomości nr [...] i [...] było również w jego interesie. Zdaniem skarżącego spór pomiędzy A.K., a nim toczył się od dłuższego czasu. A.K. chciał ogrodzić płotem swoją działkę nie wskazując granicy pomiędzy działkami, a w związku z tym spór się nasilał do tego stopnia, że interweniowała Policja. Wskazując na powyższe podkreślił, że nie można mówić, że sporu nie było, a A.K. nie miał w tym interesu, jak to tylko on wywołał całą tą sprawę, ponieważ chciał ogrodzić swoją działkę z naruszeniem granic.

Podkreślił, że według art. 152 K.c. właściciele gruntów sąsiadujących powinni współpracować przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymaniu stałych znaków granicznych, a koszty te ponoszą po połowie. Podkreślił, że w przedmiotowej sprawie istniał spór, co do przebiegu granicy rozgraniczeniowej działek wywołany przez A.K. i to on powinien być obciążony również kosztami administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego. Wskazał także, że dopiero z uzasadnienia postanowienia SKO dowiedział się, że geodeta T.C. dokonał rozgraniczenia pomiędzy działkami A.K. nr [...] i jego nr [...]. Nikt go wcześniej nie zawiadamiał o rozgraniczeniu, ani też o okazaniu pkt granicznych. Końcowo zaakcentował, że nie jest prawdą, że uprawniony geodeta Ł.S. jedynie potwierdził ustalony wcześniej przebieg granic przez geodetę T.C. w przypadku, kiedy nie było żadnych punktów stabilizacyjnych. Dopiero w trakcie rozgraniczenia doszło do wskazania punktów stabilizacyjnych po punktach wskazanych przez geodetę Ł.S., co potwierdzili zgodnym podpisaniem protokołu.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo podniósł, że skoro skarżący i A.K. akceptowali przebieg granicy ewidencyjnej i wystarczające było jej okazanie, to faktycznie nie istniał spór do co do jej przebiegu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności zaskarżonego postanowienia.

Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym było postanowienie organu odwoławczego w przedmiocie ustalenia wysokości i sposobu rozliczenia kosztów przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego, zakończonego decyzją z dnia 18 października 2022 r. Wójta Gminy Zambrów zatwierdzającą jako prawnie obowiązujące granice nieruchomości położonych w obrębie N., gmina Zambrów, opisane w protokole granicznym sporządzonym przez geodetę uprawnionego Ł. S., w toku postępowania rozgraniczeniowego, tj. granice i znaki graniczne działki nr [...] (własność J.C.) z działką nr [...] (własność A.K.). Ponadto umorzono postępowanie rozgraniczeniowe i przekazano sprawę do sądu powszechnego w zakresie ustalenia granicy działki nr [...] (własność J.C.) z działką nr [...] (własność S. i A. H.).

Zaakcentować przy tym należy, że wysokość tych kosztów na datę składania zarówno zażalenia, jak i skargi nie była kwestionowana i zamknęła się kwotą 3.680 zł (na podstawie oferty złożonej przez uprawnionego geodetę), sporne było zaś określenie kręgu podmiotów zobowiązanych do ich poniesienia. W tym zakresie wnioskodawca postępowania rozgraniczeniowego wskazywał na to, że postępowanie to toczy się w interesie wszystkich właścicieli nieruchomości sąsiednich, a zatem wszyscy powinni ponieść koszty postępowania rozgraniczeniowego. W tym zakresie skarżący zgadzał się z proporcjonalnym podziałem obciążenia tymi kosztami jego w kwocie 1.840 zł (przedmiotem rozgraniczenia była jego działka nr [...] z działkami nr [...] i [...]), właściciela działki nr [...] w kwocie 920 zł oraz współwłaścicieli działki nr [...] S. i A. H. – solidarnie kwotę 920 zł (w tym zakresie sprawa przekazana do sądu powszechnego i niekwestionowana w niniejszej sprawie).

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest natomiast postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o charakterze kasacyjno-reformatoryjnym wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., w którym to SKO uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji na podstawie którego kosztami postępowania rozgraniczeniowego obciążono po połowie wnioskodawcę – właściciela działki nr [...] oraz A. K. - właściciela działki nr [...] i orzekło merytorycznie w ten sposób, że kosztami tej części postępowania obciążono w całości wnioskodawcę. Nastąpiło to na skutek zażalenia A.K., który podkreślił, że nie kwestionował przebiegu granicy, gdyż ta granica została ustalona przez zatrudnionego przez niego geodetę, a geodeta Ł.S. jedynie potwierdził ustalony wcześniej przebieg granicy.

Organ odwoławczy stwierdził, że postanowienie organu pierwszej instancji zostało wydane z naruszeniem art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a. Zgodnie z tą regulacją stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Zdaniem organu odwoławczego koszty postępowania rozgraniczeniowego działek nr [...] i [...] zostały poniesione wyłącznie w interesie wnioskodawcy. Z kolei zdaniem skarżącego kosztami tego postępowania należało obciążyć obie strony.

Powstały spór dotyczy zatem tego, czy koszty rozgraniczenia zostały poniesione tylko w interesie właściciela działki nr [...], czy również w interesie właściciela działki nr [...].

Rozstrzygając to zagadnienie w pierwszej kolejności wskazać należy, że rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym normują przepisy ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa), a także przepisy rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. z 1999 r., nr 45, poz. 453). Rozgraniczenie ma na celu ustalenie przebiegu granic nieruchomości (art. 29 ust. 1 ustawy). Organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony - stosownie do art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 ustawy - jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), zaś czynności ustalania przebiegu granic - zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy - wykonuje geodeta upoważniony przez ww. organy. Rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic oraz sposób i tryb wykonywania przez geodetę czynności ustalania przebiegu granic i sporządzania dokumentacji określają przepisy ww. rozporządzenia wykonawczego.

Przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej (art. 31 ust. 2 ustawy). Jeżeli jest brak danych, o których mowa w ust. 2, lub są one niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy (ust. 3). W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej (art. 31 ust. 4 ustawy).

Z powołanych przepisów wynika zasada udziału geodety w postępowaniu dotyczącym rozgraniczenia nieruchomości, a zatem kosztami koniecznymi postępowania rozgraniczeniowego są koszty związane z czynnościami geodety w tym postępowaniu. Nie budzi też wątpliwości, że koszty czynności związanych z rozgraniczeniem należą do kosztów postępowania administracyjnego.

Przepisy ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisy rozporządzenia wykonawczego z 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości nie regulują kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego. Z tego względu koszty postępowania rozgraniczeniowego są określane na podstawie art. 262 § 1 K.p.a. Ustalenie wysokości kosztów postępowania, osób zobowiązanych do ich poniesienia oraz terminu i sposobu ich uiszczenia następuje w drodze postanowienia wydawanego przez organ jednocześnie z wydaniem decyzji. Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie (art. 264 § 1 i 2 K.p.a.). Należy także podkreślić, że zgodnie z art. 152 K.c., który również w niniejszej sprawie ma zastosowanie, właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie.

Z uwagi na rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczące możliwości zastosowania w postępowaniu administracyjnym art. 152 i 153 K.c. Naczelny Sąd Administracyjny wydał uchwałę z 11 grudnia 2006 r., I OPS 5/06 (pub. ONSAiWSA 2007, nr 2, poz. 26), zgodnie z którą organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 K.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Uzasadniając takie stanowisko NSA podkreślił, że instytucja rozgraniczenia nieruchomości uregulowana została w dwóch aktach prawnych: ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz Kodeksie cywilnym. Zarówno w postępowaniu cywilnym, jak i administracyjnym, tak organ administracji, jak i sąd powszechny są obowiązane stosować te same zasady, a wniosek ten znajduje potwierdzenie przy porównaniu art. 152 i 153 K.c. z art. 31 ust. 2-4 i art. 34 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, które określają zasady przeprowadzania postępowania rozgraniczeniowego w jego kolejnych stadiach. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że konsekwentnie należy przyjąć, iż w postępowaniu administracyjnym ma też zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z przepisu art. 152 K.c., stanowiąca, że właściciele gruntów sąsiadujących koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał też, że udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że to postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Twierdzenie, że interes prawny posiada jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostawałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. W postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości właściciel nieruchomości sąsiedniej może uznawać, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Jednakże ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne lub nie jest znany ich przebieg. Nie można więc twierdzić, że rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał ostatecznie, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a.), a w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w przepisie art. 152 K.c., stanowiącej, że koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, co wynika z zasady, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Pogląd wyrażony w wyżej wymienionej uchwale NSA jest jednolicie podzielany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Stanowisko to podziela również w pełni skład orzekający w niniejszej sprawie. W świetle art. 269 § 1 P.p.s.a. uchwała ta ma charakter prawnie wiążący.

Należy jednak stwierdzić, że przedmiotowa uchwała nie ma zastosowania do okoliczności faktycznych sprawy niniejszej. Wywód prawny uchwały dotyczy sytuacji, w której istnieje spór graniczny. Jest to klasyczna sytuacjach w sprawach dotyczących rozgraniczenia. W doktrynie podkreśla się, że "potrzeba rozgraniczenia nieruchomości powstaje wtedy, gdy granice gruntów nie zostały ustalone albo stały się sporne, a wznowienie znaków granicznych nie może nastąpić" (S. Rudnicki, Rozgraniczenie [w:] S. Rudnicki, G. Bieniek, M. Gdesz, Nieruchomości. Problematyka prawna, G. Bieniek, M. Gdesz, Warszawa 2013). Dalej autor ten podaje, że "przesłanką rozgraniczenia gruntów jest spór w sprawie przebiegu granicy". Konieczne jest więc istnienie sporu co do granicy lub brak jej ustalenia. Jak słusznie wskazuje organ odwoławczy taka klasyczna sytuacja, a więc spór w sprawie o rozgraniczenie, ma zawsze miejsce na etapie postępowania sądowego. Natomiast na etapie administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego mogą mieć miejsce zarówno przypadki wystąpienia obiektywnych przesłanek uzasadniających jego wszczęcie, jak i ich brak.

Zdaniem Sądu, w sprawie niniejszej faktycznie nie istniał spór odnośnie przebiegu granicy pomiędzy działkami [...] a [...]. Świadczą o tym okoliczności wypunktowane przez organ odwoławczy a mianowicie: złożenie wniosku wyłącznie przez skarżącego; granica tych nieruchomości wyznaczona w postępowaniu rozgraniczeniowym pokrywa się z granicą istniejącą przed rozgraniczeniem; granica ta przebiega zgodnie z dokumentacją podziałową działki nr [...] - P.2014.2016.189 (GK.6642.98.2016), dokumentacją projektu podziału działki nr [...] -P.2014.2017.367 (GK.6642.334.2017) oraz dokumentacją projektu podziału działki nr [...] - P.2014.2017.506 (GK.6642.477.2017) opracowaną przez Usługi Geodezyjne mgr inż. T.C., która potwierdziła czytelność, wiarygodność i jednoznaczność danych. Dane te znalazły odzwierciedlenie w ewidencji i co należy podkreślić zostały opracowane na przełomie lat 2016- 2017 r., a więc nie w tak odległym okresie od niniejszego postępowania. Zaakcentować przy tym należy, że organ odwoławczy w żadnej części swego uzasadnienia nie wskazał, że toczyło się postępowanie rozgraniczeniowe, jak podnosi w skardze skarżący. Z dokumentacji geodezyjnej wynika, że toczyły się postępowania dotyczące podziału pierwotnych działek nr [...], [...] i [...], zaś przebieg granic nieruchomości nr [...] i [...] miał również odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków. Jeśli zatem – jak podnosi skarżący – odnowione zostały w niniejszym postępowaniu częściowo znaki graniczne, to samo rozgraniczenie nie było konieczne, a ewentualnie wznowienie znaków granicznych, co jest postępowaniem mniej kosztownym. Podkreślić przy tym należy, iż wszystkie współrzędne punktów granicznych potwierdziły się i nie sporządzono w tym zakresie wykazu zmian gruntowych oraz nie modyfikowano współrzędnych punktów granicznych (k. 009 sprawozdania). De facto brak sporu potwierdza także treść protokołu granicznego sporządzonego 7 lipca 2022 r. przez geodetę uprawnionego Ł.S., gdzie strony oświadczyły, że ustaloną granicę uznają za obowiązującą i nie zgłaszają zastrzeżeń do jej przebiegu (pkt 9.2 i 13). Z protokołu granicznego sporządzonego, przez geodetę w dniu 23 czerwca 2022 r. oraz w wyniku jego wznowienia w dniu 7 lipca 2022 r. wynika także, że A.K. i J.C. oświadczyli, iż akceptują przebieg granicy działek nr [...] i nr [...] wynikający z ewidencji gruntów. Przebieg granicy na odcinkach od punktu 31-417 przez punkt 31-8277 do punktu 31-404 ustalono na podstawie wznowionych znaków granicznych 31-404, 31-8277, 31-417, a w punkcie 13 protokołu wskazano, że A.K. i J.C. zgodnie oświadczyli, że granicę uznają za obowiązującą i nie zgłaszają zastrzeżeń co do jej przebiegu (k. 37 (verte); k. 36 (verte) oraz k. 35 akt I instancji). W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uznało, że nie było sporu co do przebiegu granicy między działką nr [...] i nr [...], skoro właściciele działek akceptowali przebieg granicy ewidencyjnej oraz wystarczające byłoby jej okazanie. Spór co do przebiegu granicy istniał zatem jedynie między J.C. (działka nr [...]) oraz S. i A. H. (działka nr [...]), gdyż administracyjne postępowanie rozgraniczeniowe zostało umorzone a sprawa została przekazana z urzędu do rozpoznania Sadowi Rejonowemu w Zambrowie. Podkreślić przy tym należy, że nawet opinia sporządzona przez geodetę w dniu 11 lipca 2022 r. wraz z załącznikiem w postaci szkicu przebiegu granic, nie zawiera w części tekstowej żadnego odniesienia co do przebiegu granicy między działką nr [...] i [...], co również potwierdza brak sporu (k.48-47).

W ocenie Sądu zasadnie organ odwoławczy uznał, że w sytuacji gdy nie ma sporu granicznego koszty postępowania rozgraniczeniowego ponoszone są wyłącznie w interesie strony żądającej wszczęcia takiego postępowania – w sprawie niniejszej w interesie właściciela działki nr [...]. Nie znajdują przy tym potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym okoliczności podnoszone w skardze, że to wyłącznie A.K. wywołał spór o granice, ponieważ chciał ogrodzić swoją działkę. Jeśli bowiem posiadał on dokumentację podziałową z roku 2017 i granica wskazana w ewidencji została potwierdzona, to chęć wykonania ogrodzenia swojej działki nie stanowiła przejawu złej woli. Natomiast skarżący – co należy zaakcentować – kwestionował obie granice swojej nieruchomości, nie tylko od strony działki nr [...] stanowiącej własność A.K., ale również od strony nieruchomości sąsiedniej tj. działki nr [...] i w tym zakresie sprawę przekazano do sądu powszechnego.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że organ pierwszej instancji nie mógł automatycznie – bez pogłębionej analizy, którą należało przeprowadzić z uwagi na realia rozpoznawanej sprawy – stosować zasady, że wszystkie strony postępowania rozgraniczeniowego powinny być w równej wysokości obciążone kosztami (proporcjonalnie do posiadanych granic). Organ pierwszej instancji nie rozważył możliwości rozłożenia kosztów rozgraniczenia w inny sposób i przedmiotem analizy nie uczynił zagadnienia, czy w interesie prawnym A.K. leżało ustalenie przebiegu granicy jego działki w postępowaniu rozgraniczeniowym, tym bardziej, że chodził o niewielki odcinek stykający się z nieruchomością wnioskodawcy, co wynika z przedłożonej kopii mapy ewidencyjnej (k. 11 akt organu I instancji). W świetle powyższego stwierdzić należy, że trafnie organ odwoławczy zreformował rozstrzygnięcie pierwszoinstnacyjne i kosztami postępowania rozgraniczeniowego w tym zakresie obciążył tylko właściciela działki nr [...].

Należy przy tym końcowo wskazać, że będąca przedmiotem skargi sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2023, poz. 259, dalej "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Do takiej kategorii rozstrzygnięć należy zaliczyć zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Mając powyższe na względzie sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a..