Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 197/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1, art. 18 ust. 4a, art. 4 pkt 11, art. 5b ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 919
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Asesor WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Asystent sędziego Joanna Karpińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2023 r. sprawy ze skargi H. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 stycznia 2023 r. nr BP.501.387.2022.0949.GD11.355573 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją dnia 27 stycznia 2023 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 26 stycznia 2022 r. o nałożeniu na H. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej także jako "strona" albo "strona skarżąca"), karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa.

Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W dniu 24 sierpnia 2021 r. na P. [...] w G., o godz. 14:20, funkcjonariusz Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w G. zatrzymał do kontroli drogowej pojazd marki Mazda o nr rej. [...], kierowany przez D. T. (obywatela Białorusi). W chwili podjęcia kontroli drogowej w pojeździe znajdował się pasażer T. W., który oświadczył, że usługę przewozu na trasie z ul. [...] w G. do [...] w G. zamówił za pośrednictwem aplikacji U., za wykonany kurs uiścił bezgotówkowo kwotę 13,84 zł. Kontrolowany pojazd nie był oznakowany jako pojazd "Taxi", nie został również wyposażony w taksometr i kasę fiskalną, a na pojeździe nie znajdowały się widoczne informacje o wysokości opłat za usługę przewozu. Podczas kontroli kierowca przedstawił wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udzieloną przez Prezydenta Miasta G.1 przedsiębiorcy H. Sp. z o.o. z siedzibą w G. Nr rej. pojazdu zgłoszonego do licencji – [...]1. Kontrolę udokumentowano protokołem nr [...]. Kierujący pojazdem podpisał przedmiotowy protokół nie wnosząc do niego zastrzeżeń.

Zawiadomieniem z dnia 16 września 2021 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej także jako "organ") poinformował H. Sp. z o.o. o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego oraz wezwał do złożenia pisemnych wyjaśnień, co do stwierdzonego w protokole kontroli naruszenia określonego pod lp. 1.1. załącznika nr 3 ustawy z dnia 6 września o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 919 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako "u.t.d." – wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.

Odpowiadając na to zawiadomienie strona wniosła o umorzeniu toczącego się z jej udziałem postępowania wskazując, że właścicielem pojazdu o nr rej. [...] poddanego kontroli jest W. Sp. z o.o., z czego pływnie wniosek, że będąca przedmiotem kontroli usługa transportu drogowego w zakresie przewozu osób z dnia 24 sierpnia 2021 r. nie mogła być wykonywana w imieniu H. Sp. z o.o. i na jej rzecz.

Informacji w sprawie udzieliła również firma U., Urząd Miejski w G. oraz Główny Inspektorat Transportu Drogowego.

W piśmie z dnia 12 października 2021 r. firma U. na zapytanie organu wskazała, że rejestr przekazanych w dniu 24 sierpnia 2021 r. zleceń przewozu pojazdem o nr rej. [...] zawiera następujące dane: firma przedsiębiorcy, któremu zlecono przewozy osób – H. Sp. z o.o.; licencja nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udzielona przez Prezydenta Miasta G.1 Firma U. w piśmie z dnia 22 listopada 2021 r., na wezwanie organu, uściśliła że w dniu 24 sierpnia 2021 r. przekazywała zlecenia przewozu do wykonywania pojazdem o nr rej. [...] o godz.: 6:13, 6:32, 7:07, 7:32, 7:55, 8:17, 8:30, 9:21, 9:33, 10:58, 11:20, 11:48, 11:55, 12:11, 12:28, 12:43, 13:08, 13:29, 13:42, 14:02.

Kierownik Referatu Transportu i Nadzoru Urzędu Miejskiego w G. w piśmie z dnia 22 września 2021 r. poinformował organ, że przedsiębiorca H. Sp. z o.o. posiada wyłącznie licencję nr [...]1 na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udzieloną w dniu 6 września 2021 r. Pojazd marki Mazda o nr rej. [...] nie został zgłoszony do przedmiotowej licencji.

Natomiast Kierownik Sekcji Obsługi Rejestru Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego, odpowiadając na zapytanie organu, poinformował w piśmie z dnia 6 października 2021 r., że H. Sp. z o.o. aktualnie, tj. do dnia 4 października 2021 r., nie miała wydanych przez głównego Inspektora Transportu Drogowego żadnych uprawnień.

Zawiadomieniem z dnia 1 grudnia 2021 r. organ poinformował H. Sp. z o.o., że rozszerza zakres prowadzonego postępowania administracyjnego o naruszenie określone pod lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. – wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy.

W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie skarżąca podniosła, że nie powinna być stroną postępowania, gdyż pojazd nie był jej własnością. Wskazała, że prowadzenie postępowania jednocześnie w kierunku stwierdzenia naruszenia polegającego na wykonywaniu usługi transportu drogowego oraz w kierunku stwierdzenia naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego oznacza, iż organ przyjmuje, że postępowanie może zakończyć diametralnie różnymi rozstrzygnięciami. Nie jest bowiem możliwe popełnienie ww. naruszeń jednocześnie.

Pismem z dnia 23 grudnia 2021 r. strona została zawiadomiona o zakończeniu postępowania wyjaśniającego, możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz ostatecznego wypowiedzenia się w sprawie.

W wyniku przeprowadzonego postępowania Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał w dniu 26 stycznia 2022 r. decyzję nr WITD.DI.0152.XI0392/8/22/POL, w której nałożył na H. Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za:

1) wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (naruszenie opisane pod lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.) oraz

2) wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy (naruszenie opisane pod l.p. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.).

Organ, analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy, stanął na stanowisku, że przewoźnik – H. Sp. z o.o., nie posiadał licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego w zakresie przewozu okazjonalnego. Wydana w dniu 7 października 2020 r. przez Prezydenta Miasta G.1 licencja nr [...] na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką uprawnia jedynie do wykonywania przewozu osób taksówką na terenie miasta G.1 Wydana w dniu 6 września 2021 r. przez Prezydenta Miasta G. licencja nr [...]1 na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką uprawnia do wykonywania przewozu osób taksówką na terenie miasta G. Została ona wydana 13 dni po przeprowadzonej przez funkcjonariusza Policji kontroli. Jednocześnie przedmiotowy przewóz wykonany był pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie dla 5 osób łącznie z kierowcą. Wykonany zaś przewóz nie mieścił się w ramach przewozów opisanych w art. 18 ust. 4b u.t.d., w szczególności nie została zawarta umowa bezpośrednio z klientem przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości. Zatem naruszenie przepisów stwierdzone przez kontrolującego funkcjonariusza Policji w dniu 24 sierpnia 2021 r. wypełniały dyspozycję zarówno naruszenia określonego w załączniku nr 3 do u.t.d. pod lp. 1.1, jak i lp. 2.11.

W wyniku rozpoznania odwołania H. Sp. z o.o. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej D. T. w imieniu strony wykonywał odpłatny przewóz osób. W chwili zatrzymania do kontroli drogowej, kierujący przewoził pasażera T. W. z ul. [...] w G. na [...] w G. Jak wynika z oświadczenia pasażera T. W. z dnia 24 sierpnia 2021 r. odpłatną usługę transportową na ww. trasie zamówił on przy pomocy aplikacji U. Po złożeniu zamówienia otrzymał odpowiedź zawierającą informacje o wysokości opłaty za usługę, imieniu kierowcy marce i numerze rejestracyjnym pojazdu, którym miała zostać wykonana zamówiona usługa. W miejsce wskazane w zamówieniu podjechał samochód osobowy wskazany w odpowiedzi na zamówienie, tj. pojazd marki Mazda o nr rej. rejestracyjnym [...] którym wykonano zamówioną usługę. Opłatę za wykonanie usługi na ww. pasażer uiścił w formie bezgotówkowej w wysokości 13,84 zł. Z protokołu oględzin i z dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach sprawy wynika, że ww. pojazd nie posiadał żadnych oznaczeń wskazujących na użytkowanie go do wykonywania odpłatnych usług transportowych. Opisaną usługę transportową kierujący wykonał w imieniu przedsiębiorcy H. Sp. z o.o. z siedzibą w G., co potwierdza pismo przedsiębiorcy U. Sp. z o.o. z dnia 12 października 2021 r. W dniu 24 sierpnia 2021 r. wymieniona Spółka otrzymała także inne zlecenia wykonania odpłatnych usług transportowych zamawianych przy pomocy aplikacji U., a wykonywanych ww. pojazdem. Były to zlecenia przewozu o godzinach: 06:13, 06:32, 07:07, 07:32, 07:55, 08:17, 08:30, 09:21, 09:33, 10:58, 11:20, 11:48, 11:55, 12:11, 12:28, 12:43, 13:08, 13:29, 13:42, 14:02, co potwierdza pismo przedsiębiorcy U. Sp. z o.o. z dnia 22 listopada 2021 r. Zatem z powyższego jednoznacznie wynika, że wykonana przez kierującego w dniu kontroli usługa przewozu była odpłatną usługą transportową wykonywaną w imieniu strony i nie była to jedyna usługa wykonana w tym dniu. Do wykonania usługi strona powinna posiadać stosowną licencję.

Organ stwierdził, że przeprowadzone postępowanie dowodowe jednoznacznie wykazało, że w dniu kontroli strona nie posiadała uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób w zakresie przewozów okazjonalnych. Do kontroli skontrolowany kierowca okazał kserokopię wypisu nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Wymieniona licencja została wydana dla strony na pojazd o nr rej. [...]1 na obszar "G.1". Tę licencję strona wskazała także pośrednikowi U. Sp. z o.o., od którego otrzymała zlecenie wykonania skontrolowanego przewozu osób. Natomiast innego uprawnienia do wykonania skontrolowanego przewozu osób strona nie posiadała, co potwierdza pismo pracownika Urzędu Miejskiego w G. Wydział Komunikacji z dnia 22 września 2021 r. Z treści tego pisma wynika również, że strona uzyskała licencję nr [...]1 na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Licencja ta została udzielona w dniu 6 września 2021 r.

Zdaniem organu odwoławczego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że strona wykonywała zarobkowo przewóz drogowy osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d.. Dlatego organ pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez licencji skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy.

W ocenie organu odwoławczego, przewóz drogowy wykonywany przez skarżącą Spółkę w dniu kontroli nie spełniał także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Mianowicie pojazd marki Mazda o nr rejestracyjnym [...], którym kierujący D. T. w imieniu strony wykonywał odpłatny przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie potwierdza protokół kontroli. Natomiast, zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem skontrolowany pojazd tego warunku nie spełniał. Ponadto przewóz wykonywany w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone w umowie zawartej bezpośrednio z klientem, przed rozpoczęciem skontrolowanego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości. Fakt ten potwierdza oświadczenie pasażera T. W. z dnia 24 sierpnia 2021 r.

Uwzględniając powyższe organ odwoławczy przyjął, iż organ pierwszej instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 8 000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.

Zdaniem organu odwoławczego, postępowanie przeprowadzone przez organ pierwszej instancji nie narusza przepisów postępowania administracyjnego. Pismem z dnia 16 września 2021 r. organ zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w zakresie naruszenia określonego w lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zawiadomieniu organ poinformował również stronę o treści art. 10 § 1 k.p.a. dotyczącej prawa strony do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań i wyznaczył jej 7-dniowy termin na złożenie wyjaśnień i przedłożenie swoich dowodów. Strona skorzystała z przysługujących jej praw składając wyjaśnienia w piśmie z dnia 27 września 2021 r. Natomiast pismem z dnia 1 grudnia 2021 r. organ zawiadomił stronę o rozszerzeniu prowadzonego postępowania administracyjnego o naruszenie określone w lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. ustawy i ponownie poinformował stronę o przysługujących jej prawach. Na to zawiadomienie strona także udzieliła odpowiedzi w piśmie z dnia 14 grudnia 2021 r. Pismem z dnia 23 grudnia 2021 r. organ poinformował stronę o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i ponownie poinformował stronę o przysługujących jej prawach w tym o prawie do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranego materiału dowodowego. Zatem strona miała zapewnione prawo do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Ponadto organ wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 i art. 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ dokonał także wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i analizy całokształtu materiału dowodowego. Swoje rozstrzygnięcie oparł na prawidłowo zebranym materiale dowodowym, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w decyzji, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Organ wskazał, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony organ nie naruszył także art. 10 k.p.a., bowiem pismem z dnia 23 grudnia 2021 r. pełnomocnik strony został zawiadomiony o zakończeniu postępowania dowodowego, wyznaczono mu termin do zapoznania się z aktami sprawy i do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranego materiału dowodowego. Wymienione zawiadomienie pełnomocnik strony otrzymał w dniu 28 grudnia 2021 r. W wyznaczonym pełnomocnik strony złożył jedynie wniosek o przedłużenie terminu na dokonanie tych czynności. Pełnomocnik strony nie wskazał żadnych dowodów świadczących o uniemożliwieniu stronie dokonanie konkretnych czynności procesowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto, wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony, organ ustalił stan faktyczny sprawy nie tylko na podstawie materiału dowodowego zebranego podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 24 sierpnia 2021 r., ale także dowodów zebranych w postępowaniu dowodowym przeprowadzonym po wszczęciu postępowania administracyjnego.

Zdaniem organu, zebrany materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, że pojazdem marki Mazda o nr rej. [...] strona wykonuje przewozy osób zamawiane przy pomocy aplikacji U. i takie przewozy wykonywała w dniu kontroli. Fakt ten potwierdzają pisma z dnia 12 października 2021 r. i z dnia 22 listopada 2021 r. pośrednika przekazującego zlecenia skarżącej spółce. Natomiast własność pojazdu nie stanowi przeszkody do użytkowania pojazdu przez inny podmiot niż właściciel i nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Pełnomocnik strony nie przedłożył żadnego dowodu, który wskazywałby, że w dniu kontroli strona nie użytkowała skontrolowanego pojazdu. Zatem zarzuty naruszenia przepisów procedury administracyjnej są niezasadne.

W ocenie organu odwoławczego, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera także żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku H. Sp. z o.o. wniosła o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego i orzeczenie co do istoty sprawy.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

- naruszenie art. 11 k.p.a., poprzez bezpodstawną, arbitralną i dowolną, a skrajnie niekorzystną dla strony ocenę faktów i dokumentów przedłożonych w toku postępowania a związanych z faktem zakończenia współpracy z kierowcą;

- naruszenie art. 15 k.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, organ powołał bowiem cały szereg nowych okoliczności i dokumentacji, której strona nie miała możliwości przeprowadzić i ocenić w postępowaniu przed pierwszą instancją;

- naruszenie art. 4 pkt. 11 i 22, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 92a ust. 1 i 3 oraz art. 92a ust. 7 pkt. 1 u.t.d., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji wydanej na podstawie błędnej podstawy prawnej;

- błędną wykładnie art. 92a ust. 1 u.t.d., przez przyjęcie, że przedsiębiorca zawsze ma wpływ na powstanie naruszeń ustawy o transporcie drogowym;

- niezastosowanie art. 93 ust. 3 w zw. z art. 92c u.t.d. poprzez uznanie, iż nie zachodzą przesłanki zwolnienia odwołującego się od odpowiedzialności za powstałe naruszenie skutkujące brakiem wszczęcia bądź umorzeniem już wszczętego postępowania, tj. w szczególności poprzez brak uznania, iż w sprawie zachodzi przesłanka określona w art. 92c ust. 1 pkt 1, podczas gdy z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania wynikało, że kontrolowany pojazd nie był własnością Spółki, a ponadto organ nie ustalił by Spółka dysponowała tym pojazdem na podstawie jakiegokolwiek innego tytułu prawnego;

- niewłaściwe zastosowanie art. 92c u.t.d. w zw. z art. 7a k.p.a., poprzez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, że strona postępowania w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia lub licencji jest zobowiązana szczegółowo wykazać okoliczności zwalniające ją z odpowiedzialności, podczas gdy obowiązek taki nie wynika z naruszonego przepisu, zaś z art. 7a ust. 1 k.p.a. wynika zasada rozstrzygania wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony;

- niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 4a w zw. z art. 18 ust. 4b u.t.d., poprzez uznanie, że strona wykonywała przejazd okazjonalny pojazdem niespełniającym wymogów konstrukcyjnych, podczas gdy H. Sp. z o.o. nie jest ani właścicielem, ani też nie dysponuje kontrolowanym pojazdem na podstawie jakiegokolwiek innego tytułu prawnego, a nadto nie jest możliwe jednoczesne nielegalne wykonywanie usługi transportu bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego niewymagające posiadania licencji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., nie przeprowadzając wszechstronnego postępowania dowodowego zwieńczonego swobodną oceną zgromadzonych w sprawie dowodów. Organ pierwszej instancji, zdaniem strony skarżącej, ustalając stan faktyczny, nie podjął czynności, które umożliwiłyby ustalenie okoliczności sprawy w sposób zupełny i wyczerpujący. W szczególności, organ oparł swoje rozstrzygnięcie w zasadzie jedynie na ustaleniach kontroli przeprowadzonej w dniu 24 sierpnia 2021 r. – przy czym i te ustalenia potraktował w sposób wybiórczy, pomijając przy wydawaniu decyzji, że kontrolowany pojazd nie był własnością H. Sp. z o.o., ale spółki W. Sp. z o.o ani też, że nie był przez nią wykorzystywany na podstawie jakiegokolwiek innego tytułu prawnego – oraz na informacjach uzyskanych od organów upoważnionych do wydawania stosownych licencji i zezwoleń na wykonywanie transportu informacji, wreszcie informacjach, które organ pierwszej instancji miał otrzymać od U. Sp. z o.o.

Strona skarżąca wskazała, że ze stanu faktycznego rzeczywiście wynika, iż licencja, którą okazał poddawany kontroli kierowca została wystawiona na H. Sp. z o.o., lecz kierujący pojazdem nie był zatrudniony przez stronę skarżącą oraz nie współpracował ze Spółką i nie świadczył usług i na jej rzecz na podstawie innego tytułu, a zlecenia, którego podjął się D. T. dnia 24 sierpnia było usługą wykonywana na rzecz i na odstawie zlecenia W. Sp. z o.o. W toku postępowania strona skarżący przedstawiła dokumenty potwierdzające fakt wyrejestrowania kierującego przedmiotowym pojazdem z ubezpieczeń oraz stosowne dokumenty potwierdzające brak zatrudnienia kierowcy, rozwiązanie umowy, a nadto informacje o sprzedaży samochodu. Powyższe dokumenty organ drugiej instancji uznał bezpodstawnie, za niewiarygodne, stwierdzając jednocześnie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na odpowiedzialność skarżącej.

Zdaniem skarżącej, nie mogła ona przewidzieć działania kierowcy, bowiem kierowca pojazdu nie był pracownikiem H. Sp. z o.o., nie współpracował w nią na podstawie żadnego innego tytułu, zaś samochód, którym kierował nie był już własnością Spółki. Samo zdarzenie nastąpiło jednocześnie na tyle krótko od zakończenia współpracy, że Spółka nie zdążyła złożyć wniosku o wygaśnięcie licencji. Strona skarżąca nie mogła również przewidywać, że jej były pracownik powoła się na licencję wystawiona na swojego byłego pracodawcę. Skarżąca podkreśliła, że w niewielkiej firmie transportowej, nie jest możliwe monitorowanie na bieżąco ruchu pojazdów w drodze systemu GPS. Oczekiwanie tego rodzaju rozwiązań od każdego przedsiębiorcy prowadziłoby do niewspółmiernych obciążeń finansowych, prowadzących do dyskryminacji niewielkich przedsiębiorców. Skoro przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia, postępowanie administracyjne, które doprowadziło do wydania przedmiotowych decyzji w ogóle nie powinno być wszczęte, a prowadzone winno podlegać umorzeniu. Przedsiębiorca powziął wszelkie możliwe i dostępne w tych okolicznościach środki mające na celu umożliwienie kierowcom przestrzegania przepisów o transporcie drogowym i kontrolę spełniania przez kierowców tych norm. Organ odwoławczy nie przytoczył, a tym samym nie uwzględnił, wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, wskazanych przez kierowcę.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, Sad stwierdził, że rozstrzygnięcie to odpowiada prawu, a wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 stycznia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 26 stycznia 2022 r., którą nałożono na stronę skarżącą karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganego zezwolenia lub licencji oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.

Z uwagi na treść podniesionych zarzutów, w pierwszej kolejności Sąd rozważał kwestię podmiotu odpowiedzialnego za stwierdzone naruszenia.

W tym zakresie wskazać należy, że w toku postępowania ustalono, że w dniu kontroli (24 sierpnia 2021 r.) D. T. (kierowca) wykonywał odpłaty przewóz osób pojazdem marki Mazda o nr rej. [...] na terenie G. Kierowca do kontroli okazał wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udzielonej przez Prezydenta Miasta G.1 przedsiębiorcy: H. Sp. z o.o. z siedzibą w G., zezwalającą na działalność w obszarze miasta G.1 pojazdem o numerze rejestracyjnym [...]1. Co istotne, kierowca w chwili zatrzymania do kontroli przewoził pasażera, który usługę transportu zamówił za pomocą aplikacji U. U. Sp. z o.o. oświadczyła natomiast, że zlecenia przewozu pojazdem o nr rej [...], które miały miejsce w dniu 24 sierpnia 2021 r., były wykonywane przez przedsiębiorcę: H. Sp. z o.o. z siedzibą w G.

Przedstawione wyżej okoliczności zostały dostatecznie wykazane zgromadzonymi w postępowaniu dowodami, w tym protokołem z kontroli wraz z załącznikami (notatką urzędową, kserokopią okazanego przez kierowcę podczas kontroli wypisu nr [...] z licencji nr [...], oświadczeniem pasażera) oraz pismami U. Sp. z o.o. (odpowiednio z dnia 12 października 2021 r. i 22 listopada 2021 r.). dotyczącym współpracy z H. Sp. z o.o.

Zdaniem Sądu, ocena organu, że z powyższych dowodów wynika, iż w dniu 24 sierpnia 2021 r. (kierowca) wykonywał, w imieniu i na rzecz strony skarżącej, transport drogowy, była prawidłowa. W oparciu o powyższe dowody organ – wbrew zarzutom strony skarżącej – wykazał, że podmiotem świadczącym transport drogowy w zakresie przewozu osób była w istocie strona skarżąca. Nie sposób zgodzić się ze stroną skarżącą, że dowody te nie świadczą o wykonaniu przewozu w imieniu i na rzecz H. Sp. z o.o., jak również, że obowiązkiem organu miałoby być szczegółowe badanie powiązania przedmiotowego przewozu z działalnością spółki.

W ocenie Sądu, przedstawienie przez kierowcę w dniu kontroli wypis z licencji udzielonej stronie skarżącej oraz potwierdzenie, że w dniu 24 sierpnia 2021 r. transport drogowy wykonywany za pośrednictwem aplikacji U. był wykonywany przez H. Sp. z o.o. w sposób wystarczający świadczą o wykonaniu tego transportu w imieniu i na rzecz strony skarżącej. Trudno byłoby bowiem traktować fakt wystąpienia dwóch okoliczności wprost wskazujących na powiązanie omawianego transportu z działalnością strony skarżącej w kategoriach przypadku. Tym samym trudno byłoby poddawać nasuwający się wniosek o istnieniu takiego powiązania w wątpliwość i prowadzić szerzej zakrojone postępowanie, mające wykazać jego istnienie. Zwłaszcza, że kierowca podpisał protokół kontroli bez zastrzeżeń, natomiast w protokole tym w rubryce "firma przedsiębiorcy lub imię i nazwisko albo nazwa podmiotu wykonującego przewóz drogowy" wpisano H. Sp. z o.o. W ocenie Sądu, wartości dowodowej protokołu kontroli nie podważa fakt, że kierowca skontrolowanego pojazdu jest obywatelem Białorusi. Z protokołu kontroli (podpisanego przez tego kierowcę), ani z notatki urzędowej sporządzonej przez funkcjonariusza Policji nie wynika, że funkcjonariusz Policji miał jakiekolwiek trudności w porozumieniu się z kierowcą skontrolowanego pojazdu, wymagające sprowadzenia tłumacza. Kierowca również nie wnosił o przeprowadzenie kontroli w obecności tłumacza.

Zauważyć nadto należy, że z funkcjonowania aplikacji U. wynika zasada, że podmiot wykonujący przewóz musi prowadzić działalność gospodarczą oraz posiadać licencję. W przypadku, gdy kierowca nie prowadzi własnej działalności gospodarczej i nie posiada odpowiedniej licencji (a z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej), to może rozpocząć współpracę z tzw. partnerem flotowym spełniającym ww. warunki formalne. W przypadku takich aplikacji każda flota otrzymuje osobiste konto floty, a każdy kierowca konto kierowcy podłączone do konta floty, aby korzystać z aplikacji i platformy. Konto kierowcy to konto powiązane z kontem floty. Usługa przewozu to usługa świadczona przez flotę na rzecz pasażera, którego zamówienie kierowca zaakceptował za pośrednictwem aplikacji. Wykonawcą przewozu jest flota – dostawca usług posiadający odpowiednią licencję, w imieniu którego przewóz wykonuje kierowca. Kierowca nie może bez zgody dostawcy usług (floty) utworzyć konta kierowcy, które będzie powiązane z daną flotą. Innymi słowy kierowca nie mógł założyć konta kierowcy w aplikacji U. powiązanego z dostawcą usług – H. Sp. z o.o. bez wiedzy tej Spółki. Mogło się to odbyć wyłącznie za wiedzą i zgodą strony skarżącej mającej pełną świadomość, że kierowca będzie wykonywał przewozy osób w jej imieniu.

Odnosząc się w tym miejscu do twierdzeń zawartych w uzasadnieniu skargi, wskazać należy, że na żadnym etapie postępowania nie zostały przedłożone przez stronę skarżącą (również na etapie sądowym) dokumenty świadczące o zakończeniu współpracy z kierowcą. Strona skarżąca od samego początku (od powzięcia informacji o wszczęciu postępowania) podnosiła wyłączenie jeden argument, mianowicie, że podmiotem odpowiedzialnym powinna być W. Sp. z o.o., bowiem jest właścicielem pojazdu poddanego kontroli. Zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Organ, w zaskarżonej decyzji prawidłowo ocenił, że własność pojazdu nie stanowi przeszkody do użytkowania pojazdu przez inny podmiot niż właściciel i nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Ustawodawca, statuując w art. 80 k.p.a. zasadę swobodnej oceny dowodów wskazał, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zasada swobodnej oceny dowodów oznacza, że organ przy ustalaniu stanu faktycznego na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi przepisami co do wartości poszczególnych rodzajów dowodów i może swobodnie, zgodnie z własną oceną materiału dowodowego, ustalić w danej sprawie stan faktyczny. Ocenę dowodów organ obowiązany jest oprzeć na przekonywujących podstawach. Swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny. Zgodnie z powszechnie przyjętym poglądem, organ orzekający ocenia wyniki postępowania wyjaśniającego (dowodowego) na podstawie wiedzy i zasad doświadczenia życiowego. Ocena ta jest "czynnością myślową" i jak każda czynność tego rodzaju powinna opierać się na zasadach logicznego myślenia.

W ocenie Sądu, dokonana przez organ ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego mieści się w granicach swobodnej oceny materiału dowodowego, przewidzianej w art. 80 k.p.a. Ocenie tej nie można zarzucić naruszenia zasad logiki bądź zasad doświadczenia życiowego ani sprzeczności z całokształtem zebranego w sprawie materiału dowodowego. Brak było zatem podstaw, by wnioski organu wynikające z przeprowadzonej analizy materiału dowodowego uznać za nieprawidłowe.

Przechodząc do oceny zasadności nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5.000 złdo 40.000 zł za każde naruszenie.

Jak wynika z art. 92 ust. 10 u.t.d., jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1.

W ocenie Sądu, w pełni prawidłowe są ustalenia organów orzekających w kwestii charakteru przewozu wykonywanego w dniu 24 sierpnia 2021 r., zatem nie ma potrzeby aby w tym miejscu ustalenia te ponownie przytaczać.

Organy prawidłowo uznały, że w realiach sprawy doszło do naruszenia określonego w lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d., przez wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Nadto zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy wskazywał, że kontrolowany przewóz nie był wykonywany taksówką. Organy ustaliły w sposób prawidłowy, że pojazd, którym wykonywano przewóz w dniu kontroli nie spełniał kryterium konstrukcyjnego, określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. (naruszenie opisane w pkt 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).

W oparciu o powyższe ustalenia na skarżącego została nałożona kara pieniężna za następujące naruszenia przepisów z zakresu transportu drogowego:

1) wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.),

2) wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. (lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.).

Odnosząc się do pierwszego ze stwierdzonych naruszeń, wskazać należy, zgodnie z treścią art. 5b ust.1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:

1) samochodem osobowym,

2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,

3) taksówką

- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Licencji, o których mowa w art. 5b ust. 1 i 2, udziela się na wniosek przedsiębiorcy złożony w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, po uiszczeniu opłaty, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 (art. 8 ust. 1 u.t.d.). Wniosek, o którym mowa w ust. 1 zawiera określenie rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego - w przypadku wykonywania transportu drogowego w zakresie, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 (art. 8 ust. 2 pkt 6 u.t.d.). Do wniosku o udzielenie licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2 dołącza się wykaz pojazdów zawierający następujące informacje: a) markę, typ, b) rodzaj/przeznaczenie, c) numer rejestracyjny, d) numer VIN, e) wskazanie rodzaju tytułu prawnego do dysponowania pojazdem (art. 8 ust. 3 pkt 5 u.t.d.).

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 u.t.d. ustawa ta określa m.in. zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego oraz określa odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a u.t.d.). Z kolei art. 4 pkt 1 u.t.d. definiuje "krajowy transport drogowy" jako podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie pod pojęciem "przewozu drogowego" ustawodawca rozumie m.in. transport drogowy (art. 4 pkt 6a u.t.d.). W konsekwencji powyższych zależności definicyjnych wskazać należy, że przewóz drogowy oznacza również przewóz osób. Konstatacja ta jest o tyle istotna, że zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. "przewóz okazjonalny" definiowany jest właśnie jako przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Skoro zatem przewóz okazjonalny jest przewozem osób, a przewóz taki jest definicyjnym składnikiem krajowego transportu drogowego, to należy przyjąć, że wykonywanie przewozu okazjonalnego jest zawsze realizacją krajowego transportu drogowego. Pamiętać trzeba, że zgodnie z art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 4 pkt 17 u.t.d. licencja to decyzja administracyjna, wydana przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego lub określony w ustawie organ samorządu terytorialnego, uprawniająca do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego.

Podsumowując, z przepisów powyższych wynika, że skoro podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób zawsze wymaga licencji, a w sprawie nie znajdują jednocześnie zastosowania przepisy dotyczące uzyskania zamiast licencji zezwolenia (wymaganego w przypadku przewozów regularnych, regularnych specjalnych i wahadłowych oraz okazjonalnych w międzynarodowym transporcie drogowym– vide art. 18 ust. 1 i 2 u.t.d.), to przewóz okazjonalny, jako forma realizacji krajowego transportu drogowego, wymaga licencji.

Przewóz okazjonalny dla jego realizacji wymaga licencji a pojazd osobowy, którym taki przewóz jest wykonywany, wymaga zgłoszenia do tej licencji. Skarżąca nie dysponowała licencją na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym o numerze rejestracyjnym [...]. Potwierdza to zasadność wymierzenia skarżącej z tego tytułu kary administracyjnej, określonej lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. , w kwocie 12 000 zł.

W odniesieniu natomiast do drugiego z zarzucanych stronie skarżącej naruszeń Sąd miał na względzie, że zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d., przez przewóz okazjonalny należy rozumieć przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Stosownie do treści art. 18 ust. 4b u.t.d., dopuszcza się przewóz okazjonalny:

1) pojazdami zabytkowymi,

2) samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

W rozpoznawanej sprawie prawidłowo organy obu instancji uznały, że w dacie zatrzymania do kontroli kierowca pojazdu wykonywał w imieniu i na rzecz strony skarżącej przewóz okazjonalny osób w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. pojazdem nie spełniającym wymogów określonych w art. 18 ust. 4a u.t.d.

Z ustaleń organów wynikało, że kontrolowany pojazd nie był oznakowany jako pojazd "Taxi", nie został również wyposażony w taksometr i kasę fiskalną, a na pojeździe nie znajdowały się widoczne informacje o wysokości opłat za usługę przewozu. Przejazd nie był zatem wykonywany taksówką.

Jak wynika z materiału dowodowego, samochód osobowy o numerze rejestracyjnym [...] przeznaczony jest do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą.

W sprawie nie wystąpiła też żadna z okoliczności, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d., uprawniająca wykonywanie przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu konstrukcyjnego pojazdu, opisanego w art. 18 ust. 4a u.t.d. W szczególności nie została spełniona przesłanka określona w ustępie 4b punkt 2b, gdyż nie doszło do zawarcia pisemnej umowy na przewóz osób w lokalu przedsiębiorstwa, ponieważ jak wynika z oświadczenia pasażera – usługa wykonanego przewozu została zamówiona za pośrednictwem aplikacji U., a następnie rozliczona bezgotówkowo po wykonanym przejeździe.

W ocenie Sądu, powyższe okoliczności świadczą, że działalność polegająca na organizowaniu przez stronę skarżącą usług przewozu przez aplikację U. miała charakter zorganizowany, zarobkowy i ciągły, a usługa była świadczona w imieniu strony skarżącej na terenie Rzeczpospolitej Polskiej, przy czym dla nałożenia kary na podstawie art. 92a u.t.d. wystarczające było ustalenie, że strona skarżąca faktycznie odpłatnie świadczy nawet jednorazowo usługę przewozu osób, odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ust. 1 u.t.d.

W świetle zatem całokształtu powyższych ustaleń uzasadnione było przyjęcie przez organy, że kontrolowany przejazd miał charakter przewozu okazjonalnego osób w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d., który został jednak wykonany pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., co w konsekwencji uzasadniało nałożenie na stronę skarżącą kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł (lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.).

Z uwagi na to, że suma kar za stwierdzone delikty wynosiła 20 000 zł, organy administracji prawidłowo zastosowały art. 92a ust. 3 u.t.d., z którego wynika, że suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 zł.

Wbrew twierdzeniom postawionym w skardze organy administracji dokładnie wyjaśniły stan faktyczny oraz w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Nieuzasadnione są zatem zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 oraz art. 11 k.p.a. Organ odwoławczy nie naruszył także żadnych przepisów wskazanych w skardze utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że strona skarżąca dopuściła się naruszenia przepisów z zakresu transportu drogowego, za które organy administracji zasadnie wymierzyły karę pieniężną w wysokości 12 000 zł. Wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów ustawy i załącznika.

Organ odwoławczy, wbrew zarzutom skargi nie naruszył również art. 15 k.p.a., dopiero bowiem przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części naruszałoby zawartą w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, co nie miało miejsca w realiach rozpoznawanej sprawy. Materiał dowodowy, na podstawie którego orzekał organ drugiej instancji w całości został zgromadzony w toku postępowania pierwszoinstancyjnego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 92c ust. 1 u.t.d. wskazać należy, że zgodnie z dyspozycją art. 92a ust. 1 u.t.d., kara pieniężna może być nałożona na podmiot wykonujący przewóz, a więc w rozpoznawanej sprawie na przedsiębiorcę, który w ramach prowadzonej działalności realizuje przewozy drogowe. Przepis ten ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny (por.: wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2013 r.; sygn. akt II GSK 2460/11). Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Natomiast sama ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Jej celem jest zapewnienie przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu, to jest zapewnieniu wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Należy wskazać, że nałożona zaskarżoną decyzją sankcja administracyjna ma przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (zob. w tej materii m.in.: wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011 r.; sygn. akt II GSK 716/10). Przepis ten ustanawia domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych prawem obowiązków. Domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy możliwe jest do obalenia w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. W kontrolowanej sprawie art. 92b ust. 1 u.t.d. nie będzie miał zastosowania bowiem stwierdzone w toku kontroli naruszenie przepisów nie dotyczyło czasu pracy kierowcy.

Z kolei w myśl art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 pkt 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Treść tego uregulowania nie pozostawia wątpliwości, że za stwierdzone naruszenia odpowiada podmiot wykonujący przewozy, chyba że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot ten nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Za prawidłową należy przyjąć taką wykładnię art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., według której przepis ten dotyczy okoliczności wyjątkowych, nadzwyczajnych oraz niezależnych od przedsiębiorcy.

Reasumując tę część rozważań, stwierdzić należy, że organy orzekające prawidłowo przyjęły, że w sprawie nie zaistniała przesłanka z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., która uzasadniałaby umorzenie postępowania. Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92c u.t.d. spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, bowiem to on musi wykazać, że dołożył należytej staranności i nie miał wpływu na powstałe naruszenia przepisów transportu drogowego, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Chcąc wykazać, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia, podmiot ten musi wskazać na konkretne okoliczności, które będą w tym zakresie rozważone przez organ. Okoliczności te muszą być wsparte dowodami (por. wyrok NSA z dnia 5 sierpnia 2021 r.; sygn. akt II GSK 1462/18).

W rozpoznawanej sprawie skarżąca w toku postępowania nie wskazywała na konkretne okoliczności, które świadczyłyby o braku wpływu na powstanie naruszenia czy braku możliwości przewidzenia określonych w ustawie zdarzeń i okoliczności, ograniczając się do zaprzeczania istnieniu związku pomiędzy kierowcą a własną działalnością i kwestionowania w ten sposób popełnienia zarzucanego naruszenia.

Reasumując, Sąd podzielił ocenę organów, że w niniejszej sprawie wystąpiły podstawy faktyczne i prawne do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej na podstawie art. 92a u.t.d. i jednocześnie brak było przesłanek do zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d.. W toku prowadzonego postępowania w sposób prawidłowy i wyczerpujący ustalono okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy odniósł się do zarzutów strony i prawidłowo wyjaśnił podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji (zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę jako niezasadną.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).