Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 494/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 24a;
journal: Dz.U. 2024 poz 1151
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
article: § 33 ust. 3;
journal: Dz.U. 2024 poz 219
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c;
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2024 r. sprawy ze skargi G. Z. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu do modernizacji ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz G. Z. kwotę 200 zł (dwieście złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiot zaskarżenia w sprawie stanowiła decyzja Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] 2024 r. nr [...], wydana po rozpatrzeniu odwołania G. Z. od decyzji Starosty Krasnostawskiego z dnia [...] 2024 r., nr [...] w przedmiocie zarzutu do modernizacji ewidencji gruntów i budynków.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano na następujące ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Starosta [...] na podstawie art. 24a ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (aktualnie Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 z późn. zm., dalej także jako "p.g.k") przeprowadził modernizację ewidencji gruntów i budynków na obszarze jednostki ewidencyjnej [...] F. , w tym dla obrębu ewidencyjnego [...] Z. .

Operat techniczny z modernizacji ewidencji gruntów i budynków został przyjęty do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Krasnymstawie w dniu 6 marca 2020 r. za nr [...] Informacja Starosty [...] o tym, że dane objęte modernizacją zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stały się danymi ewidencji gruntów i budynków, została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubelskiego z dnia [...] 2020 r., poz. [...].

W dniu [...] 2020 r. S. Z. złożył zarzut do modernizacji ewidencji gruntów i budynków dotyczący przebiegu granicy działki nr [...] z działką nr [...], położonych w obrębie ewidencyjnym [...]. W treści powyższego zarzutu S. Z. kwestionował przebieg granicy wskazując, że granicę jego działki powinna wyznaczać ściana budynku gospodarczego sąsiada.

Decyzją z dnia [...] 2021 r. Starosta Krasnostawski orzekł o odrzuceniu zarzutu wniesionego przez S. Z..

Od decyzji Starosty Krasnostawskiego odwołał się G. Z., będący jednym ze współwłaścicieli działki nr [...].

Decyzją z dnia [...] 2022 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] 2021 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że osobami zawiadomionymi o czynnościach ustalenia przebiegu granic działki nr [...] byli S. i S. małżonkowie Z.. Jednakże ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynikało, że S. Z. nie żyje. Zgodnie z treścią aktu notarialnego Repertorium A Nr [...] z dnia [...] 2004 r. spadek po zmarłej w dniu [...] r. S. Z. nabyli: S. Z., R. K., G. Z. i K. Z.. W tej sytuacji należało w prawidłowy sposób zawiadomić wszystkich właścicieli i dać im możliwość wzięcia udziału w czynnościach ustalenia przebiegu granic. Organ odwoławczy zauważył również rozbieżności w samej procedurze ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], gdyż ze zgromadzonych dokumentów nie wynikało jednoznacznie, w jakim rzeczywiście trybie § 39 wówczas obowiązującego rozporządzenia z dnia [...] 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków dokonano przedmiotowego ustalenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta [...] w dniu [...] 2024 r. wydał decyzję administracyjną, którą orzekł o uwzględnieniu zarzutu zgłoszonego przez S. Z. do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków przeprowadzonej dla obrębu ewidencyjnego [...], jednostka ewidencyjna F. , między innymi w zakresie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] oraz orzekł o aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie powyższych działek w oparciu o nowo sporządzoną dokumentację geodezyjną o nr [...]

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że zlecił wykonanie nowej dokumentacji geodezyjnej o nr [...], która została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 12 stycznia 2024 r. W ramach sporządzania tej dokumentacji w dniu [...] 2023 r. dokonano ponownego ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami o nr [...] i [...] i w konsekwencji przeliczenia powierzchni przedmiotowych działek oraz powierzchni użytków gruntowych. Ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] dokonano na podstawie § 33 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków tj. po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz po przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów. Wskutek powyższego ustalenia wyznaczono przebieg granicy od punktu granicznego nr [...], poprzez punkty graniczne nr [...] i nr [...], do punktu nr [...]. Wykonawca poddał analizie operat techniczny z pomiaru do ewidencji gruntów wsi Z. D. ([...]). Na podstawie czynników obliczeniowych pochodzących z powyższego operatu dokonano zmiany przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], zachowując przy tym szerokość działki nr [...]. Pozostałych danych nie wykorzystano, ponieważ sąsiadujące ze sobą działki nie miały tożsamych czynników obliczeniowych. O czynnościach zawiadomiono wszystkich spadkobierców zmarłej S. Z., to jest S. Z., R. K., G. Z. i K. Z..

Odwołanie od decyzji Starosty [...] wniósł G. Z..

Decyzją z dnia [...] 2024 r. organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości, uwzględnił zarzut S. Z. w zakresie, w którym strona podnosi, iż granica pomiędzy działkami nr [...] i [...] została ustalona nieprawidłowo i dokonał aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego [...], jednostka ewidencyjna F. , na podstawie danych zawartych w operacie technicznym nr [...], przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 12 stycznia 2024 r., w ten sposób, że nakazał:

- wykazać działkę ewidencyjną o nr [...] o pow. [...] ha w tym [...] o pow. [...] ha oraz [...] o pow. [...] ha,

- wykazać przebieg granicy pomiędzy działką o nr [...] a działką nr [...], zgodnie z numerycznym opisem granic określonym przez punkty graniczne o nr [...].

Organ odwoławczy orzekł także o odrzuceniu zarzutu S. Z. w tym zakresie, iż przebieg granicy pomiędzy działkami o nr [...] i [...] powinien zostać określony po ścianie budynku gospodarczego znajdującego się na działce nr [...].

Organ odwoławczy uznał, że Starosta [...] ponownie rozpatrując sprawę wypełnił zalecenia organu odwoławczego zawarte w decyzji z dnia [...] 2022 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że dniu [...] 2023 r. wykonawca modernizacji przeprowadził ponowne czynności ustalenia przebiegu granic dla granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], których wyniki zostały opracowane w operacie technicznym nr [...] Ustalenie przebiegu granicy zostało wykonane w sposób prawidłowy. Na gruncie stawili się współwłaściciele działki nr [...]: G. Z., K. Z., S. Z. oraz w imieniu R. K. pełnomocnik M. K., a także właściciel działki nr [...] - J. J.. Oprócz właściciela działki nr [...], wszystkie obecne strony nie zaakceptowały ustalonej granicy. Z uwagi na brak zgodnego wskazania stron, ustalenia przedmiotowej granicy dokonano na podstawie § 33 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (aktualnie Dz. U. z 2024 r. poz. 219), tj. po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów. Geodeta uznał, że ustalana granica pokrywa się z widocznymi śladami granicznymi tj. z istniejącym ogrodzeniem i miedzą. Geodeta przeanalizował dostępną w powyższym zakresie dokumentację geodezyjną i uznał w pierwszej kolejności, iż na pozyskanym z Wydziału Ksiąg Wieczystych wypisie i wyrysie z mapy ewidencyjnej z podziału działki nr [...] nie znajdują się niezbędne dane pomiarowe i obliczeniowe do wyznaczenia granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...]. W związku z tym wykonawca uznał powyższe dokumenty za materiał niewystarczający w celu przeprowadzenia czynności ustalenia przebiegu granic. Jak wynika z analizy przeprowadzonej przez wykonawcę, nie wykorzystał on również zarysu pomiarowego nr [...]/[...], gdyż nie zawierał on kompletnych miar potrzebnych do wyznaczenia przebiegu granic przedmiotowych działek. Jedynie na podstawie czynników obliczeniowych z operatu zaewidencjonowanego pod nr [...]/[...] wykorzystano zachowaną w przybliżeniu szerokość działki nr [...]. Pozostałych danych nie wykorzystano, gdyż sąsiadujące działki nie miały tożsamych czynników obliczeniowych.

W ocenie organ odwoławczego, geodeta ustalając przedmiotową granicę w kompleksowym zakresie przeprowadził analizę dokumentacji źródłowej. Organ zgodził się, że w zakresie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] w dostępnej dokumentacji geodezyjnej zawarte są jedynie szczątkowe dane (w zasadzie ich brak), które mogłyby posłużyć do jej ustalenia. Organ podzielił także ocenę co do braku wiarygodności dokumentu obejmującego wypis i wyrys sporządzony w wyniku podziału działki nr [...]. Organ podniósł, że podziału działki nr [...] dokonano w wyniku wydzielenia dożywotniej działki dla rencisty zgodnie z umową przekazania gospodarstwa. Podziału dokonano w ramach dokumentacji o nr [...]/[...], której jednakże nie odnaleziono. Natomiast przedmiotowy wypis i wyrys przedstawia jedynie graficzne usytuowanie granic działek po podziale i brak jest na nim danych pomiarowych i obliczeniowych, które mogłyby posłużyć do określenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...]. Brak takich danych dotyczy również zarysu pomiarowego o nr [...]/2/66, który zasadnie został wykluczony przez geodetę w ramach prowadzonej analizy. Geodeta jedynie na podstawie czynników obliczeniowych ustalił, że szerokość działki w przybliżeniu powinna wynosić [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że czynniki obliczeniowe, które wskazują na przyjęte wartości szerokości i długości działki o nr [...], nie wskazują takiej, jaka została przyjęta przez geodetę, jednakże organ odwoławczy przyjmuje tłumaczenie wykonawcy, że ze względu na nietożsame dane w działkach sąsiednich, nie było możliwości określenia szerokości działki nr [...] dokładnie takiej, jaka wynika z czynników obliczeniowych.

Wobec powyższego, zdaniem organu geodeta prawidłowo ustalił przebieg granicy w trybie przewidzianym w § 33 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W zakresie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], ze względu na niewystarczające dane pochodzące z dokumentacji źródłowej wykonawca przede wszystkim wziął pod uwagę położenie znaków i śladów granicznych. Geodeta postanowił zatem przyjąć ustaloną granicę po istniejącym od wielu lat ogrodzeniu, usytuowanym pomiędzy przedmiotowymi działkami.

Odnosząc się do kwestii ustalenia granic na podstawie § 33 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a nie w oparciu o § 33 ust. 2 tego rozporządzenia na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania, organ odwoławczy wskazał, że jak można wnioskować z powyżej analizy, wykonawca nie miał do czynienia z żadnym wiarygodnym dokumentem źródłowym, który choć w najmniejszym stopniu pomógłby mu w przybliżeniu dokonać określenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...]. Powyższe oznacza zatem, że geodeta nie miał możliwości określenia stanu prawnego gruntów w granicach tych działek. Przepis § 33 ust. 2 rozporządzenia określa okoliczności, jakie muszą zaistnieć, by ustalić przebieg granicy według tego przepisu. Mianowicie musi zostać spełnione kryterium ostatniego spokojnego stanu posiadania, równocześnie ten stan posiadania nie może być sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach działek. Geodeta w niniejszym przypadku miałby możliwość określenia ostatniego spokojnego stanu posiadania, poprzez usytuowane ogrodzenie pomiędzy działkami, rozdzielające obszary użytkowania gruntów w granicach działki nr [...] oraz w granicach działki nr [...]. Jednakże nie miałby możliwości zweryfikowania powyższego stanu z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny. Wobec tego nie byłoby możliwości zbadania, czy spełnione zostało jedyne kryterium pozwalające na przyjęcie przedmiotowej granicy w tym trybie. Ze względu na brak takiej możliwości, z uwagi na szczątkowe dane wynikające z dokumentacji źródłowej, wykonawca prawidłowo dokonał przedmiotowego ustalenia na podstawie § 33 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Organ odwoławczy wskazał, że w następstwie powyższego ustalenia wyznaczono przebieg przedmiotowej granicy od punktu granicznego nr [...], poprzez punkty graniczne nr [...], do punktu nr [...]. Wykonawca jako atrybut ISD (informację dotyczącą spełnienia standardów dokładnościowych) dla wskazanych punktów określił na poziomie 1 - spełnia, natomiast atrybut SPD (sposób pozyskania danych o punkcie granicznym) określono na poziomie 1 - ustalony, co zdaniem organu odwoławczego uwzględniałoby wyniki przeprowadzonego ponownie ustalenia przebiegu granic i kwalifikowałoby do ujawnienia tych wyników w bazie ewidencji gruntów i budynków w ramach sporządzonego operatu geodezyjnego nr [...]

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy wyjaśnił, że żadne ujawnione w sprawie okoliczności nie wskazują na przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] a [...] po ścianie budynku znajdującego się na działce nr [...]. Nie wynika to ani z okoliczności sprawy, ani ze zgromadzonych w niej dokumentów przedłożonych przez odwołującego się. Materiały źródłowe zawierają szczątkowe dane mogące posłużyć do określenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...]. Niemniej jednak analiza treści zarysu pomiarowego nr [...]/[...], poprzedniej mapę ewidencyjną nr [...]/[...], a także przedstawionego przez G. Z. szkicu zagospodarowania działek o nr [...] i [...] wskazuje, że na każdym z powyższych dokumentów granica kwestionowana przez S. Z. i G. Z. nie przebiega wzdłuż ściany budynku gospodarczego znajdującego się na działce nr [...]. Dokumenty te, ze względu na znikome dane, nie wskazują na dokładny przebieg przedmiotowej granicy, nawet dokładnie nie określają w jakiej odległości od ściany budynku gospodarczego na działce nr [...] granica się znajduje. Jedynie na szkicu sytuacyjnym przedstawionym przez G. Z. można byłoby niejednoznacznie stwierdzić, iż ta odległość wynosi około 2 m. Powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują, że twierdzenie S. Z., iż granica pomiędzy działkami nr [...] i [...] powinna przebiegać po ścianie budynku gospodarczego, są niezgodne z materiałem dowodowym. Dlatego też organ uznał, iż w tym zakresie zarzut należało odrzucić.

W związku z zarzutami podniesionymi w odwołaniu organ wskazał również, że niniejsze postępowanie nie powinno obejmować przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...], gdyż w tym zakresie S. Z. nie złożył zarzutu w piśmie z dnia [...] 2020 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że S. Z. złożył uwagi do projektu operatu opisowo - kartograficznego na etapie jego wyłożenia, niemniej jednak uwagi te zostały uznane za bezzasadne, o czym świadczy pismo Starosty Krasnostawskiego z dnia [...] 2020 r. nr [...] Proces analizy ujawnionych podczas modernizacji danych został zakończony. Dane te stały się następnie danymi ewidencyjnymi i podlegały jako dane wiążące ujawnieniu w bazie ewidencji gruntów i budynków. Dlatego też Starosta [...] na etapie rozpatrywania następnie zarzutów w zakresie działek o nr [...] i [...] nie miał już kompetencji do poddawania analizie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...]

Jednocześnie organ wyjaśnił, że sporządzenie nowej dokumentacji w sprawie spowodowało konieczność dokonania aktualizacji wadliwych do tej pory danych ujawnionych w bazie ewidencji gruntów i budynków, jak również ich uwzględnienia w trybie złożonych zarzutów. Dlatego też należało dokonać stosownej aktualizacji w oparciu o operat nr [...]

G. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] 2024 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Według stanowiska skarżącego, zaskarżona decyzja zawiera treści niezgodne z prawdą. Organ odwoławczy błędnie zinterpretował dokumentację, ponieważ na spornym odcinku granicy nie ma ogrodzenia. Ogrodzenie było postawione wspólnie przez właściciela działki nr [...] i ówczesnego właściciela działek nr [...] i [...] S. Z.. Zdaniem skarżącego to geodeta kwestionował przebieg granicy po istniejącym ogrodzeniu, gdyż w trakcie wyznaczania punktu granicznego pomiędzy granicami działek [...], [...] i [...] wyznaczył przebieg granicy pomiędzy działkami [...] i [...] w odległości 4 m od ogrodzenia.

Skarżący nie zgodził się również ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż niniejsze postępowanie nie powinno obejmować przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] Skarżący podniósł, że granica pomiędzy działkami nr [...] została wyznaczona niezgodnie z prawem, ponieważ podobnie jak w przypadku granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], osobami zawiadomionymi o czynnościach ustalenia przebiegu granic działek byli S. Z. i nieżyjąca S. Z., która zgodnie z wpisem w protokole z ustalenia przebiegu granic z dnia [...] 2019 r. nie brała udziału w czynnościach ustalania granic. Spadkobiercy zmarłej S. Z.: R. K., G. Z. i K. Z. nie zostali powiadomieni i nie brali udziału w czynnościach ustalania granic. Konsekwencją niezawiadomienia i nieuczestniczenia w czynnościach ustalania granic współwłaścicieli działek nr [...] i [...] był brak możliwości złożenia uwag do projektu operatu opisowo-kartograficznego. S. Z. we właściwym terminie, na etapie wyłożenia projektu złożył uwagi, które zostały uznane przez Starostę za bezzasadne. Jednak informację o rozstrzygnięciu uwag z dnia [...] 2020 r. Starosta [...] przesłał do S. Z. i nieżyjącej S. Z.. Współwłaściciele działek nr [...] i [...] R. K., G. Z. i K. Z. nie zostali powiadomieni o rozstrzygnięciu uwag, co skutkowało brakiem możliwości odniesienia się do tej informacji i wniesienia zarzutu, do czego mieli prawo na podstawie art. 24a p.g.k. Skarżący zauważył, że Starosta [...] zlecił wykonawcy również ustalenie granicy pomiędzy działkami nr [...], o czym świadczy treść zawiadomienia o czynnościach ustalenia przebiegu granic, wyznaczonych na dzień [...] 2023 r. W wyniku ustalenia tej granicy została wydana decyzja Starosty [...] z dnia [...] 2024 r. W odwołaniu od tej decyzji skarżący kwestionował między innymi ustalony przez geodetę przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...]

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty były trafne.

Zaskarżoną decyzją Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i orzekł w przedmiocie zgłoszonego przez S. Z. zarzutu do modernizacji ewidencji gruntów. Zarzut został zgłoszony w związku z modernizacją ewidencji gruntów i budynków dla obrębu ewidencyjnego [...] [...], jednostka ewidencyjna [...] F. .

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1151 z późn. zm.).

Stosownie do art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych (ust. 1). Starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków (ust. 2). Informacje, o których mowa w ust. 2, podlegają wywieszeniu na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 3). Projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 4). Starosta informuje o terminie i miejscu wyłożenia, o którym mowa w ust. 4, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym (ust. 5). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych (ust. 6). Upoważniony pracownik starostwa powiatowego, posiadający uprawnienia, o których mowa w art. 43 pkt 2, przy udziale przedstawiciela wykonawcy prac geodezyjnych związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, w terminie 15 dni roboczych od upływu terminu wyłożenia do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego, rozstrzyga o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole (ust. 7). Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 7, dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa (ust. 8). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych (ust. 9). O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji (ust. 10). Do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o którym mowa w ust. 10, w stosunku do gruntów, budynków lub lokali, których dotyczą zarzuty, dane ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym nie są wiążące (ust. 11). Zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków (ust. 12).

W okolicznościach sprawy, jak wyjaśniono w decyzji organu pierwszej instancji, sporządzony w toku modernizacji projekt operatu opisowo-kartograficznego dla obrębu ewidencyjnego [...], jednostka ewidencyjna [...] F. podlegał wyłożeniu do wglądu osób zainteresowanych w dniach od [...] 2019 r. do [...] 2019 r. Zawiadomienie o wyłożeniu projektu operatu opisowo-kartograficznego zostało ogłoszone przez wywieszenie na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w Krasnymstawie, stronie internetowej Starostwa Powiatowego w Krasnymstawie i Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy F., a także opublikowane w prasie o zasięgu krajowym [...].pl" i [...].pl wydanie z [...]/2019 z dnia [...] 2019 r. Ponadto Starosta zwrócił się do Wójta Gminy Fajsławice o przekazanie tej informacji poszczególnym sołtysom wsi, których dotyczyła modernizacja. Dodatkowo skrócona informacja o terminie wyłożenia projektu operatu opisowo kartograficznego została opublikowana w prasie o zasięgu lokalnym [...] wydanie Nr [...]([...]) z dnia [...] 2019 r.

Na tym etapie S. Z. zgłosił uwagi do projektu. Pismem z dnia [...] 2020 r., nr [...] Starosta [...] poinformował o rozstrzygnięciu uwag.

Operat techniczny z modernizacji ewidencji gruntów i budynków został następnie w dniu 6 marca 2020 r., za nr [...] przyjęty do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Krasnymstawie. Informacja Starosty [...] o tym, że dane objęte modernizacją zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stały się danymi ewidencji gruntów i budynków, została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa L. z dnia [...] 2020 r., poz. [...]. Zgodnie z treścią tej informacji dane objęte modernizacją ewidencji gruntów i budynków, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, które były wyłożone do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej w dniach od [...] 2019 r. do [...] 2019 r. dla obrębów: [...], [...], [...], [...] I, [...] [...] wchodzących w skład jednostki ewidencyjnej [...] F. , stały się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków (pkt 1). W treści informacji podano również, że zgodnie z art. 24a ust. 9 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia niniejszej informacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubelskiego, zgłaszać zarzuty do tych danych na adres: Starosta [...], ul. [...], [...] (pkt 2). O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów, Starosta Krasnostawski rozstrzygać będzie w drodze decyzji (pkt 3). Poinformowano także, że do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o którym mowa w pkt 3, w stosunku do gruntów, budynków lub lokali, których dotyczą zarzuty, dane ujawnione w operacie opisowo kartograficznym nie są wiążące (pkt 4). Zarzuty zgłoszone po terminie określonym w pkt 2, traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków (pkt 5).

W piśmie złożonym w dniu [...] 2020 r., a więc z zachowaniem terminu 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w art. 24a ust. 8 p.g.k., S. Z. złożył zarzut do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym. W treści złożonego pisma S. Z. wskazał, że "podczas pomiarów działek nr [...] – [...] ar i nr [...] – [...] ar źle zamierzono, ale później została poprawiona. Natomiast granica pomiędzy działką nr [...] a [...] sąsiada jest niewłaściwa". W dalszej części zarzutu S. Z. odnosił się do przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], wskazując że granica biegnie po ścianie nowej stodoły, która za zgodą zgłaszającego zarzut została postawiona przez sąsiada w miedzy, natomiast na mapie figuruje stara stodoła. S. Z. podnosił, że sąsiad grodząc działkę wmontował bramkę i chodzi po polu S. Z., a także twierdzi, że miedza nie przebiega po ścianie stodoły, ale po bramce.

W świetle przywołanej treści zarzutu nie budzi wątpliwości stanowisko organu odwoławczego, że zarzut zgłoszony przez S. Z. dotyczył przebiegu granicy działki nr [...] z działką nr [...]. Jak słusznie podniesiono w zaskarżonej decyzji, z treści powyższego zarzutu wynikało, że S. Z. kwestionuje przebieg granicy pomiędzy działkami wskazując, iż granicę jego działki powinna wyznaczać ściana budynku gospodarczego sąsiada usytuowanego w miedzy.

Natomiast błędne jest stanowisko skarżącego, że postępowanie w którym została wydana zaskarżona decyzja, powinno obejmować także przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] Wobec przytoczonych wyżej norm art. 24a ust. 9-11 p.g.k. uznać należy, że o zakresie postępowania administracyjnego w przedmiocie zarzutów do modernizacji decyduje treść zgłoszonych zarzutów. Natomiast zarzut zgłoszony przez S. Z. nie obejmował granicy działki nr [...] z działką nr [...]. Taki przedmiot postępowania nie wynika również z zawiadomienia Starosty [...] z dnia 5 sierpnia 2020 r. o wszczęciu postępowania.

Powyższej oceny skutecznie nie podważa również podniesiony w skardze argument, iż w czasie przeprowadzania modernizacji nie żyła S. Z., a jej następcy prawni nie zostali powiadomieni i nie brali udziału w czynnościach ustalania granic, w związku z czym nie mogli zgłaszać uwag do projektu operatu opisowo-kartograficznego, ani też nie zostali powiadomieni o rozstrzygnięciu uwag, co w przekonaniu skarżącego skutkowało brakiem możliwości wniesienia wówczas zarzutu.

Wymaga wyjaśnienia, że przepisy art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne dotyczące modernizacji ewidencji gruntów i budynków ustanawiają odrębną procedurę przeprowadzania modernizacji i wyczerpująco procedurę tę regulują bez odesłań do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Dopiero w następstwie złożenia zarzutów przez osobę, której interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, wszczynane jest postępowanie administracyjne, w którym pełne zastosowanie znajdują przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i które kończy się wydaniem decyzji administracyjnej o uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów. Orzeczenie to jest pierwszą decyzją administracyjną wydawaną w szeroko rozumianym postępowaniu modernizacyjnym (art. 24a ust. 10).

Stwierdzić przy tym należy, że przepis art. 24a p.g.k. nie zawiera jakiejkolwiek normy prawnej nakazującej indywidualne informowanie właścicieli działek o zainicjowaniu modernizacji ewidencji gruntów i budynków, a także o treści projektu operatu oraz o możliwości i terminie zgłaszania uwag i zarzutów. Ustawodawca wprost przewidział bowiem w tym zakresie formę podania do publicznej wiadomości (ust. 3, ust. 4, ust. 5 i ust. 8 art. 24a p.g.k.), a nie formę indywidualnych powiadomień, względnie doręczeń.

W okolicznościach sprawy sporządzony w toku modernizacji projekt operatu opisowo-kartograficznego dla obrębu ewidencyjnego [...], jednostka ewidencyjna [...] F. podlegał wyłożeniu do wglądu osób zainteresowanych w dniach od [...] 2019 r. do [...] 2019 r., o czym, w tym także o możliwości zgłaszania uwag, poinformowano w sposób zgodny z przepisami art. 24a p.g.k. Następnie w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubelskiego z dnia [...] 2020 r., poz. [...] została ogłoszona Informacja Starosty Krasnostawskiego o tym, że dane objęte modernizacją zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stały się danymi ewidencji gruntów i budynków. Informacja zawierała również pouczenia o treści art. 24a ust. 8-12 p.g.k., w szczególności zaś o tym, że zgodnie z art. 24a ust. 9 p.g.k. każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia niniejszej informacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubelskiego, zgłaszać zarzuty do tych danych na podany w informacji adres Starosty Krasnostawskiego. Tym samym spełnione zostały wymogi informacyjne przewidziane w art. 24a p.g.k.

Zauważyć należy, że procedura przewidziana w art. 24a p.g.k. jest istotna, albowiem dotyczy wielu podmiotów, a jej dochowanie stanowi dla wszystkich tych podmiotów gwarancję stabilności przeprowadzonych w jej ramach czynności. Przekroczenie terminu określonego w art. 24a ust. 9 w związku z art. 24a ust. 12 p.g.k. skutkuje wygaśnięciem uprawnienia do wniesienia zarzutów – zarzuty wniesione po tym terminie traktuje się jak wnioski o zmianę danych – a to oznacza, iż do wskazanego terminu nie znajduje zastosowania instytucja przywrócenia terminu, o której mowa w art. 58 k.p.a., dotycząca jedynie terminów procesowych. Termin określony w art. 24a ust. 9 p.g.k. ma bowiem charakter materialnoprawny. Terminy prawa materialnego są, co do zasady, nieprzywracalne, a ich przywrócenie jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy prawa określające dany termin. Przekroczenie terminu z art. 24a ust. 9 p.g.k. skutkuje wygaśnięciem uprawnienia do wniesienia zarzutów.

Z tych przyczyn następcy prawni zmarłej S. Z. nie byli w toku postępowania modernizacyjnego indywidualnie zawiadamiani o możliwości zgłoszenia zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym. Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne nie przewiduje bowiem takich indywidualnych powiadomień, ale określa szczególny sposób informowania osób zainteresowanych, w tym ogłoszenie w dzienniku urzędowym województwa informacji, o jakiej mowa w ust. 8 p.g.k. Na mocy zaś art. 24a ust. 9 p.g.k., każdy czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych.

We wskazanym terminie zarzut o wskazanej wcześniej treści został zgłoszony jedynie przez S. Z.. Uprawnienie do zgłoszenia w ramach modernizacji zarzutów przez pozostałych współwłaścicieli, ewentualnie także w odniesieniu do granicy działki nr [...] z działką nr [...], wygasło zaś z upływem terminu, o jakim mowa w art. 24a ust. 9 p.g.k.

Mimo prawidłowości stanowiska organu odwoławczego w odniesieniu do przedmiotu zarzutu zgłoszonego przez S. Z., zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu.

Jak wynika bowiem z art. 24a ust. 10 p.g.k., o uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej. Jak wskazano wyżej, postępowanie w przedmiocie zarzutów do modernizacji jest prowadzone na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie zaś do art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Z kolei w myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Treść decyzji administracyjnej i jej uzasadnienia powinna być zatem spójna ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i pozostawać z nim w logicznym związku. Organ w toku postępowania powinien też podjąć wszelkie czynności w celu szczegółowego i niebudzącego wątpliwości wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, a tok rozumowania organu przedstawiony w uzasadnieniu decyzji winien być zrozumiały i pozbawiony niejasności.

W ocenie Sądu, wydając zaskarżoną decyzję organ nie sprostał powyższym obowiązkom.

W szczególności w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że geodeta na podstawie czynników obliczeniowych ustalił, iż szerokość działki nr [...] w przybliżeniu powinna wynosić [...] m. Zdaniem organu odwoławczego, czynniki obliczeniowe które wskazują na przyjęte wartości szerokości i długości działki nr [...], nie wskazują takiej szerokości, jaka została przyjęta przez geodetę, jednakże organ odwoławczy przyjmuje tłumaczenie wykonawcy, że ze względu na nietożsame dane w działkach sąsiednich, nie było możliwości określenia szerokości działki nr [...] dokładnie takiej, jaka wynika z czynników obliczeniowych.

Tymczasem w treści sprawozdania technicznego zawartego w operacie technicznym nr [...] wykonawca prac geodezyjnych podał, że na podstawie czynników obliczeniowych z operatu zaewidencjonowanego pod nr [...]/[...] z obrębu [...] dokonano zmiany przebiegu granicy pomiędzy działkami [...] i [...] zachowując szerokość działki nr [...], która według czynników obliczeniowych wynosi 35 m. Pozostałych danych nie wykorzystano, ponieważ sąsiadujące ze sobą działki nie miały tożsamych czynników obliczeniowych. W operacie brak było szkiców pomiarowych (załącznik nr [...]).

Zatem wykonawca w sprawozdaniu technicznym wskazał na inną szerokość działki nr [...], niż szerokość podana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie w operacie obliczeniowym nr [...]/2/66, stanowiącym załącznik nr [...] do operatu nr [...], uwidocznione są czynniki obliczeniowe dla działki nr [...], a nie działki nr [...], powstałej z podziału działki nr [...]. Przy tym w operacie obliczeniowym w przypadku działki nr [...] w ramach czynników obliczeniowych nie występuje wielkość 35 m. Natomiast wielkość 35 m jest podana w operacie obliczeniowym nr [...]/2/66 w ramach czynników obliczeniowych w przypadku działki nr [...].

Powyższe okoliczności wymagały zatem jednoznacznego wyjaśnienia przez wykonawcę prac geodezyjnych, czego jednak zaniechał organ odwoławczy.

Ponadto, w ocenie Sądu to przede wszystkim wykonawca prac geodezyjnych powinien wyjaśnić podstawy do zastosowania trybu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych przewidzianego w § 33 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2024 r. poz. 219) i braku możliwości zastosowania regulacji przewidzianej w ust. 2 § 33 tego rozporządzenia, odwołującego się do ostatniego spokojnego stanu posiadania. Organ nie może jedynie domniemywać stanowiska wykonawcy w tej kwestii.

W toku ponownego postępowania organ winien zatem dokonać wyjaśnienia powyższych okoliczności. W związku z zarzutami podniesionymi w skardze organ poczyni również jednoznaczne ustalenia co do tego, w jakiej części granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] na gruncie stwierdzono istnienie śladów granicznych, w szczególności ogrodzenia. Organ powinien także odnieść się do podniesionych przez skarżącego argumentów dotyczących punktu na styku granic działek nr [...], nr [...] i nr [...]. Rozstrzygając ponownie w sprawie organ w sposób szczegółowy przedstawi ustalenia stanu faktycznego oraz ocenę prawną, a także ustosunkuje się do argumentów podnoszonych przez strony.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu, o czym Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu na rzecz skarżącego kwoty 200 uiszczonej tytułem wpisu od skargi, orzeczono zgodnie z art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.