Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1628/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6148 Działalność badawczo-rozwojowa
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 265 ust. 1 pkt 1, art. 267 ust. 1, art. 269 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2022 poz 574
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędziowie: sędzia WSA Izabela Ostrowska, asesor WSA Katarzyna Tomiło – Nawrocka (spr.), , Protokolant: ref. Tomasz Bilewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2024 r. sprawy ze skargi Uniwersytetu [...] w K. na decyzję Ministra Edukacji i Nauki z dnia 16 marca 2023 r. nr 194/604/2022-1 w przedmiocie przyznania kategorii naukowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Edukacji i Nauki (dalej: "Minister" lub "organ") decyzją z dnia 16 marca 2023 r., 194/604/2022-1, po rozpatrzeniu wniosku Uniwersytetu [...] w K. (dalej: "skarżący" lub "Podmiot") o ponowne rozpatrzenie sprawy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz na podstawie art. 269 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r. poz. 574, dalej: "ustawa"), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 27 lipca 2022 r., nr 194/604/2022, wydaną w przedmiocie przyznana kategorii naukowej A w dyscyplinie nauki biologiczne. Kategoria przyznana jest na okres do dnia, w którym decyzja o przyznaniu kategorii naukowej w ramach kolejnej ewaluacji stanie się ostateczna. W przypadku gdy podmiot nie będzie objęty kolejną ewaluacją w danej dyscyplinie, traci kategorię naukową z końcem roku, w którym rozpoczęła się ta ewaluacja.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy.

Komisja Ewaluacji Nauki (dalej: "Komisja") przeprowadziła ewaluację na podstawie zawartych w systemie POL-on informacji dotyczących działalności skarżącego, według stanu na dzień 31 grudnia 2021 r., dostępnych w tym systemie na dzień 31 stycznia 2022 r.

Zgodnie z art. 267 ust. 1 ustawy, podstawowymi kryteriami ewaluacji są:

kryterium I - poziom naukowy lub artystyczny prowadzonej działalności naukowej;

kryterium II - efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych;

kryterium III - wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki.

Komisja dokonała odrębnej oceny działalności naukowej Podmiotu w dyscyplinie naukowej nauki biologiczne w każdym z powyższych kryteriów, a opinie i stanowiska zostały wprowadzone do systemu POL-on, w którym Podmiot sprawozdawał swoje osiągnięcia, w module SEDN – System Ewaluacji Dorobku Naukowego, dedykowanym temu celowi. Na podstawie wyników ewaluacji Komisja podjęła uchwałę nr 21/2022 z dnia 9 czerwca 2022 r., w której zaproponowała przyznanie Podmiotowi w dyscyplinie nauki biologiczne kategorii naukowej A. W dniu 15 czerwca 2022 r. Przewodniczący Komisji przekazał ww. uchwałę Ministrowi.

Minister zapoznał się z osiągnięciami naukowymi Podmiotu oraz wynikami dokonanej przez Komisję oceny jego jakości działalności naukowej w dyscyplinie nauki biologiczne i decyzją z dnia 27 lipca 2022 r., nr 194/604/2022, działając na podstawie art. 269 ust. 1 ustawy oraz art. 104 k.p.a. przyznał skarżącemu kategorię naukową A w dyscyplinie nauki biologiczne.

W dniu 27 sierpnia 2022 r. Podmiot zwrócił się do Ministra z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, kwestionując prawidłowość oceny dokonanej przez Komisję w zakresie osiągnięć wskazanych w kryterium I, II i III. Szczegółowe uzasadnienie wniosku zostało przez Podmiot wprowadzone do systemem POL-on, do modułu System Ewaluacji Dorobku Naukowego (dalej "SEDN"), w którym przeprowadzono cały proces ewaluacji. We wniosku przedstawiono fakty i okoliczności, które – zdaniem Podmiotu – uzasadniają przyznanie mu wyższej kategorii naukowej.

W uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Podmiot wskazał m.in., że uzasadnienie decyzji nie spełnia wymagań stawianych uzasadnieniu decyzji administracyjnej wynikających z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., a rozstrzygnięcie zostało oparte na uchwałach Komisji, których prawidłowość nie została skontrolowana przez Ministra i które nie są znane Podmiotowi, co uniemożliwia kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia opartego na tych uchwałach.

Ponadto Podmiot zarzucił, że w decyzji nie zostało wyjaśnione, na podstawie jakich kryteriów Minister określił wartości referencyjne w dniu 13 maja 2022 r. Podmiot zakwestionował również zmiany dokonane w wykazie czasopism bez wymaganej opinii Komisji oraz "zaprzeczenie wyrażonego w ustawie wymogu porównywalności wyników w obrębie dyscypliny, a zatem za naruszenie art. 267 ust. 2 pkt 1 ustawy". Podmiot przedstawił we wniosku swoje osiągnięcia naukowe i ich wpływ na rozwój dyscypliny, zarówno w wymiarze krajowym, jak też międzynarodowym. Podmiot wskazał, iż na podstawie analizy publikacji naukowych i danych patentowych jako jedyny podmiot z Polski oraz krajów Europy środkowo-wschodniej w 2018 r. znalazł się na liście 100 najbardziej innowacyjnych europejskich szkół wyższych. Podmiot podkreślił również, że naukowcy zatrudnieni w Podmiocie są cenionymi ekspertami polskich i światowych gremiów, w tym międzynarodowych konsorcjów naukowych tj.: Gums&Brains, CISTEM-RISE, EuroGCT, UM Cure 2020, RxnanoBrain, CINCHRON, EcoStack, B-GOOD, MetaSub, Visage, CARE. Zdaniem Podmiotu, istotnym dla potwierdzenia rangi prowadzonej działalności jest również to, że pracownicy Podmiotu publikujący z zakresu nauk biologicznych, zostali wymienieni na liście TOP 2% najlepszych naukowców na świecie. Zdaniem Podmiotu, potwierdzeniem jego znaczącego dorobku naukowego w dyscyplinie nauki biologiczne, jest także duża liczba artykułów za 140 pkt i 200 pkt, duża liczba cytowani, a także znacząca liczba badań naukowych lub prac rozwojowych, finansowanych w trybie konkursowym przez instytucje zagraniczne lub organizacje międzynarodowe. Podmiot podkreślił, że zrealizowane 23 granty międzynarodowe, wśród nich 2 granty finansowane przez ERC, 11 pochodzące ze środków Horizon 2020 i 10 grantów były wynikiem współpracy z jednostkami zagranicznymi, co dało Podmiotowi najwyższy wynik w Polsce. Mając na uwadze powyższe, Podmiot podkreślił, iż prowadzona przez niego działalność w dyscyplinie nauki biologiczne plasuje się na tym samym poziomie, co inne wiodące podmioty w kraju, które w obecnej edycji ewaluacji otrzymały kategorię A+.

Zgodnie z art. 269 ust. 5 ustawy, w dniu 8 września 2022 r. wniosek został przekazany do zaopiniowania przez Komisję. Komisja dokonała ponownej oceny osiągnięć Podmiotu uwzględnianych w ewaluacji, a także odniosła się do zarzutów i argumentów, jakie Podmiot zawarł we wniosku. Opinie i stanowiska Komisji zostały wprowadzone do modułu SEDN w systemie POL-on. Porównanie wyników ponownej oceny z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowych A, B+ i B wykazało, że Podmiotowi w dyscyplinie nauki biologiczne zostać przyznana kategoria naukowa A i taką kategorię Komisja zaproponowała. Uchwała Komisji nr 28/2022 z dnia 10 listopada 2022 r. została przekazana Ministrowi przez Przewodniczącego Komisji w dniu 17 listopada 2022 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy opisaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję własną.

Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że ewaluacja została przeprowadzona w związku ze spełnieniem przez Podmiot warunku określonego w art. 265 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym ewaluację przeprowadza się w ramach dyscypliny w podmiocie zatrudniającym, według stanu na dzień 31 grudnia poprzedzającego rok przeprowadzenia ewaluacji co najmniej 12 pracowników prowadzących działalność naukową w danej dyscyplinie, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy związanej z prowadzeniem działalności naukowej w tej dyscyplinie. Na podstawie danych wprowadzonych przez Podmiot do systemu POL-on ustalono, że według stanu na dzień 31 grudnia 2021 r. liczba osób zatrudnionych w Podmiocie i prowadzących działalność naukową w dyscyplinie nauki biologiczne, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy związanej z prowadzeniem działalności naukowej w tej dyscyplinie, wynosiła 407,4, a zatem – zgodnie z art. 265 ust. 4, w związku z art. 265 ust. 1 ustawy – działalność naukowa prowadzona w Podmiocie w tej dyscyplinie podlegała ewaluacji z mocy prawa.

W celu ustalenia liczby osiągnięć podlegających ocenie w poszczególnych kryteriach, na podstawie danych z systemu POL-on ustalono liczbę pracowników prowadzących w Podmiocie działalność naukową w dyscyplinie nauki biologiczne, którzy wskazali tę dyscyplinę w oświadczeniu, o którym mowa w art. 343 ust. 7 ustawy, oraz złożyli oświadczenie, o którym mowa w art. 265 ust. 5 ustawy, zwaną "liczbą N".

Minister stwierdził, że liczbę N ustalono prawidłowo, jako średnią arytmetyczną liczby tych pracowników w poszczególnych latach z okresu objętego ewaluacją, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, z uwzględnieniem udziału czasu pracy związanej z prowadzeniem działalności naukowej w tej dyscyplinie. Udział czasu pracy osoby prowadzącej działalność naukową w danej dyscyplinie w 2017 r. ustalono według stanu na dzień 31 grudnia 2018 r.

Zgodnie z danymi w systemie POL-on, liczba tych pracowników prowadzących działalność naukową w Podmiocie w dyscyplinie nauki biologiczne według stanu na 31 grudnia w poszczególnych latach objętych ewaluacją wynosiła: w 2017 r. – 276,35, w 2018 r. – 407,11, w 2019 r. – 408,18, w 2020 r. – 422,09, w 2021 r. – 407,4.

Na podstawie powyższych danych ustalono, że liczba N=384,23. Podmiot nie wniósł zastrzeżeń co do prawidłowości ustalenia liczby N.

Poziom naukowy prowadzonej działalności naukowej (kryterium I) ocenia się uwzględniając osiągnięcia naukowe wskazane w § 8 rozporządzenia, tj. artykuły naukowe, monografie naukowe, rozdziały w monografiach naukowych i redakcje naukowe tych monografii, przyznane patenty na wynalazki, prawa ochronne na wzory użytkowe oraz wyłączne prawa hodowców do odmian roślin.

Po zapoznaniu się z oceną dokonaną przez Komisję Minister stwierdził, że udziały jednostkowe poszczególnych autorów publikacji uwzględnionych w ewaluacji, a także wartość punktowa tych udziałów zostały obliczone w sposób prawidłowy, zgodnie z rozporządzeniem.

Na podstawie informacji wprowadzonych do systemu POL-on, algorytm optymalizujący, dokonał wyboru osiągnięć stanowiących podstawę ewaluacji, w sposób zapewniający uzyskanie maksymalnego wyniku punktowego. W dniu 10 lutego 2022 r. Podmiot otrzymał w systemie POL-on wykaz osiągnięć wybranych w wyniku zastosowania algorytmu optymalizującego. Kierownik Podmiotu mógł wskazać do oceny inne osiągnięcia niż wybrane w wyniku zastosowania algorytmu optymalizującego. Podmiot nie skorzystał z tej możliwości. W ocenie w kryterium I uwzględniono tylko osiągnięcia naukowe wskazane w opisany powyżej sposób.

Spośród 2 osiągnięć, które w postępowaniu pierwszej instancji zostały przez Komisję odrzucone, Podmiot zakwestionował we wniosku prawidłowość oceny artykułu naukowego o numerze ID: 161017554. Podmiot przedstawił informacje i wyjaśnienia, które – w jego ocenie – potwierdzają związek osiągnięcia z zatrudnieniem. Komisja zapoznała się z zastrzeżeniami przedstawionymi przez Podmiot i dokonała ponownej oceny osiągnięć wskazanych przez Podmiot do objęcia ewaluacją w dyscyplinie nauki biologiczne, ze szczególnym uwzględnieniem osiągnięcia, którego ocena została przez Podmiot zakwestionowana. Swoje stanowisko w odniesieniu do poszczególnych osiągnięć Komisja zamieściła w systemie POL-on, w module SEDN.

Minister stwierdził, że punktacja dla osiągnięć zaakceptowanych przez Komisję została ustalona w sposób prawidłowy. Minister zgodził się z oceną Komisji, która po przeanalizowaniu zastrzeżeń zgłoszonych przez Podmiot oraz ponownej ocenie uprzednio odrzuconych osiągnięć stwierdziła, że artykuł naukowy o numerze ID: 161017554, spełnia warunki rozporządzenia. Równocześnie, Minister zaakceptował stanowisko Komisji, która podtrzymała stanowisko, że uprzednio odrzucony artykuł naukowy o numerze ID: 162076745 nie spełnia warunków określonych w rozporządzeniu, gdyż osiągnięcie to nie miało związku z zatrudnieniem współautorów w Podmiocie. W związku z tym, po ponownej ocenie liczba punktów za uwzględnione udziały jednostkowe w publikacjach wyniosła ostatecznie 124 706 punktów.

Obok publikacji naukowych, w ocenie poziomu naukowego prowadzonej działalności uwzględnia się również przyznane patenty na wynalazki, prawa ochronne na wzory użytkowe oraz wyłączne prawa hodowców do odmian roślin. Podmiot wykazał 48 patentów na wynalazki, nie wykazał natomiast innych praw ochronnych. Komisja uwzględniła wszystkie zgłoszone patenty na wynalazki, przyznając za nie 3 875 punktów.

Minister przychylił się do stanowiska Komisji i uznał, że ocena ww. osiągnięć została dokonana w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami. W efekcie dokonanej oceny, za patenty na wynalazki Podmiotowi przyznano 3 875 punktów.

W związku z powyższym, w ramach ponownej oceny w kryterium I Podmiotowi w dyscyplinie nauki biologiczne przyznano łącznie 128 581 punktów.

W kryterium II "Efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych" uwzględnia się projekty, a także przychody z tytułu komercjalizacji wyników badań naukowych lub prac rozwojowych lub know-how związanego z tymi wynikami oraz przychody z tytułu usług badawczych świadczonych na zlecenie podmiotów nienależących do systemu szkolnictwa wyższego i nauki.

Spośród wskazanych przez Podmiot w systemie POL-on projektów, Komisja w postępowaniu pierwszej instancji pozytywnie zaopiniowała 336, uznając równocześnie, iż 6 projektów nie może zostać uwzględnionych, gdyż nie spełnia wymogów rozporządzenia.

Podmiot nie zgodził się z oceną projektu o numerze ID: 211803829 i przedstawił we wniosku dodatkowe informacje i wyjaśnienia. Komisja zapoznała się z informacjami przedstawionymi we wniosku i dokonała ponownej oceny osiągnięć wskazanych przez Podmiot do objęcia ewaluacją, ze szczególnym uwzględnieniem projektu, którego ocenę Podmiot zakwestionował.

Komisja po ponownej ocenie podtrzymała stanowisko, ze w ewaluacji nie można uwzglednić projektu o numerze ID: 187567723, gdyż wprowadzone przez Podmiot do systemu POL-on informacje charakteryzujące to osiągnięcie są niepełne, a także 4 projektów o numerach ID: 188750450, 224972071, 224979974 i 230150743, stwierdzając, że projekty te nie obejmują badań naukowych lub prac rozwojowych. Równocześnie Komisja uwzględniła argumentację przedstawioną przez Podmiot we wniosku i pozytywnie zaopiniowała projekt o numerze ID: 211803829, uznając, że spełnia on warunki określone w § 22 rozporządzenia. W związku z powyższym, spośród wykazanych przez Podmiot w systemie POL-on osiągnięć Komisja po przeprowadzeniu ponownej oceny pozytywnie zaopiniowała 337 projektów, przyznając za nie 11 693,92 punktu.

W systemie POL-on, w którym Podmiot sprawozdawał wszystkie realizowane projekty, w module SEDN zapewniono Podmiotowi dostęp do wykazu projektów uwzględnionych w ewaluacji, wraz z punktacją wynikającą z przywołanych wyżej przepisów rozporządzenia, a także do opinii eksperta dotyczącej nieuwzględnionych projektów.

Minister zapoznał się z oceną Komisji i stwierdził, że ocena została przeprowadzona w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami.

Komisja ponownie oceniła także 14 komercjalizacji wyników badań naukowych lub prac rozwojowych lub know-how związanego z tymi wynikami oraz 357 usług badawczych świadczonych na zlecenie podmiotów nienależących do systemu szkolnictwa wyższego i nauki. Komisja po ponownej ocenie uwzględniła 371 ww. osiągnięć zgłoszonych przez Podmiot, a Minister zaakceptował to stanowisko.

Podmiot po ponownej ocenie uzyskał z tytułu ww. przychodów 861,93 punktu.

Łącznie, po ponownej ocenie za osiągnięcia Podmiotu w ramach kryterium II ewaluacji przyznano 12 555,85 punktu.

W ramach oceny w kryterium III "Wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki", Podmiot był zobowiązany przedstawić do oceny 5 opisów wpływu. Podmiot przedstawił wymagane opisy wpływu oraz dowody wpływu – podlegały one ocenie przez 2 ekspertów powołanych przez Ministra na wniosek Przewodniczącego Komisji.

We wniosku Podmiot zakwestionował prawidłowość oceny pięciu opisów wpływu uznając, iż przyznana punktacja nie oddaje rzeczywistego wpływu prowadzonej działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki.

Po ponownej ocenie poszczególne opisy wpływu zostały ocenione przez ekspertów w sposób następujący:

1) Opracowanie i wdrożenie strategii wytwarzania produktów leczniczych terapii zaawansowanej dla zastosowań klinicznych

Ocena: 100 pkt, w tym 50 pkt za zasięg wpływu i 50 pkt za znaczenie wpływu.

Eksperci, odnosząc się do kwestii oceny interdyscyplinarności prowadzonych przez Podmiot badań zwrócili uwagę na fakt, iż pomimo prowadzenia w wielu miejscach hodowli i banków komórkowych, nie wpisują się on w obszar działań interdyscyplinarnych. Zdaniem ekspertów, bank komórek, a bardziej ogólnie badania nad lekami biologicznymi są często prowadzone na wydziałach farmaceutycznych i generalnie nie są traktowane jako interdyscyplinarne.

Poza tym, jak zauważyli eksperci, argumenty przedstawione przez Podmiot we wniosku nie wnoszą istotnych nowych informacji, które mogłyby potwierdzać prowadzenie przez Podmiot prac interdyscyplinarnych mających na celu osiągnięcie zamierzonych efektów.

Eksperci podtrzymali ocenę, że interdyscyplinarność badań naukowych lub prac rozwojowych nie miała kluczowego znaczenia dla powstania tego wpływu.

2) Odpowiedź na pandemię COVID-19.

Ocena: 75 pkt, w tym 50 pkt za zasięg wpływu i 25 pkt za znaczenie wpływu.

Eksperci po ponownej ocenie, na podstawie przedłożonych do oceny dowodów wpływu, zgodzili się, z argumentacją zawartą przez Podmiot we wniosku i uznali zasięg wpływu za międzynarodowy. Eksperci uznali, że mimo iż dokonane przez Podmiot analizy były przeprowadzone na podstawie lokalnego materiału, to wpisują się one w szeroki nurt badań nad pandemią, będąc opracowaniami wykorzystywanymi nie tylko lokalnie czy regionalnie, ale także w skali międzynarodowej.

Niemniej jednak, doceniając międzynarodowy zasięg wpływu, eksperci nie potwierdzili jego przełomowości, uznając że bardzo podobne działania i z podobnymi rezultatami realizowano podczas pandemii na całym świecie. Poza tym, zdaniem ekspertów, na wynik oceny, miał również wpływ fakt, że nie doprowadzono do powstania nowego leku czy nowej metody terapeutycznej, co mogłoby przemawiać za przełomowością osiągniecia.

Eksperci uznali, że interdyscyplinarność badań naukowych lub prac rozwojowych miała kluczowe znaczenie dla powstania tego wpływu. W związku z tym, ostateczną ocenę opisu wpływu zwiększono o 20% do wysokości 90 pkt.

3) Narzędzia kryminalistyczne do genetycznej i epigenetycznej predykcji fenotypu człowieka

Ocena: 75 pkt, w tym 50 pkt za zasięg wpływu i 25 pkt za znaczenie wpływu.

Eksperci uznali, że Podmiot we wniosku przedstawił przekonujące dowody na międzynarodowy zasięg wpływu, którego potwierdzeniem jest chociażby fakt, iż konsorcjum naukowo-badawcze obejmuje 13 partnerów z 8 państw członkowskich Unii Europejskiej oraz to, że w szkoleniach dotyczących opracowanych narzędzi badawczych wzięło udział 67 ekspertów z 27 krajów.

Pomimo międzynarodowego zasięgu eksperci uznali jednak, że narzędzia stosowane były w pojedynczych przypadkach i na niewielką skalę. Stąd też, na tym etapie nie można mówić o ich przełomowości. Zdaniem ekspertów, z uwagi na fakt, że opracowane algorytmy były wykorzystane tylko w nielicznych przypadkach, dopiero w przyszłości zostanie potwierdzone, czy wpływ będzie tak wielki, że będzie można nazwać go przełomowym.

Eksperci uznali, że interdyscyplinarność badań naukowych lub prac rozwojowych miała kluczowe znaczenie dla powstania tego wpływu. W związku z tym, ostateczną ocenę opisu wpływu zwiększono o 20% do wysokości 90 pkt.

4) Integracja nauki obywatelskiej i komunikacji naukowej w rozwiązywaniu problemu zanieczyszczeń plastikiem jednokrotnego użytku w pandemii COVID-19

Ocena: 30 pkt, w tym 20 pkt za zasięg wpływu i 10 pkt za znaczenie wpływu.

Eksperci uznali, iż dowody wpływu są głównie na poziomie lokalnym, co zostało dokładnie opisane w załączonych dowodach wpływu. Stąd też, zdaniem ekspertów, brak jest podstaw do podniesienia punktacji za zasięg wpływu.

Dokonując ponownej analizy dowodów pod kątem potwierdzenia interdyscyplinarności eksperci uznali, że wpływ dotyczy percepcji społecznej, w którym wykorzystano narzędzia nauk społecznych. Eksperci potwierdzili zatem, że zarówno wiedza, jak i działania praktyczne użyte w osiągnięciach, pochodziły z różnych dyscyplin: biologii, nauk społecznych i geografii społecznej. Poza tym skonstruowanie programów edukacyjnych w zakresie ochrony przed plastikiem, zdaniem ekspertów, wymagało współpracy grup ekspertów nie tylko na poziomie interdyscyplinarnym, ale również międzysektorowym.

Eksperci uznali, że interdyscyplinarność badań naukowych lub prac rozwojowych miała kluczowe znaczenie dla powstania tego wpływu. W związku z tym, ostateczną ocenę opisu wpływu zwiększono o 20% do wysokości 36 pkt.

5) Wysokoczuła metoda wykrywania uszkodzeń DNA komórek ludzkich - znaczenie w poszukiwaniu i testowaniu nowych leków

Ocena: 100 pkt, w tym 50 pkt za zasięg wpływu i 50 pkt za znaczenie wpływu.

Eksperci uznali, iż zaprezentowane dowody wpływu oraz publikacje, które były podstawą przedmiotowego opisu wpływu obejmują badania z zakresu szeroko rozumianej biologii molekularnej. Stąd też, odnosząc się do stwierdzenia zawartego przez Podmiot we wniosku, że wykorzystywane były metody biologiczne, biofizyczne czy biotechnologiczne, eksperci uznali, że zgodnie z aktualną klasyfikacją dziedzin i dyscyplin naukowych, w oparciu o którą dokonywana była ewaluacja, wszystkie wymienione wyżej specjalności mieszczą się w zakresie dyscyplin "nauki biologiczne".

Zdaniem ekspertów, nie można zatem w tym przypadku mówić o interdyscyplinarności badań, gdyż obecnie badania z zakresu biologii molekularnej lub komórkowej zawsze wykorzystują narzędzia z innych specjalności naukowych. Jak zauważyli eksperci, można de facto przyjąć, że wszystkie badania w biologii molekularnej i komórkowej są interdyscyplinarne, albo że wszystkie te działania mieszczą się w zakresie dyscypliny nauki biologiczne, jednakże, zdaniem ekspertów, druga z postawionych tez jest zdecydowanie właściwszym odniesieniem do problematyki ocenianego zagadnienia.

Eksperci uznali, że interdyscyplinarność badań naukowych lub prac rozwojowych nie miała kluczowego znaczenia dla powstania tego wpływu.

Komisja uchwałą nr 15/2022 z dnia 27 kwietnia 2022 r. określiła proponowane wartości referencyjne dla poszczególnych dyscyplin naukowych i artystycznych. Przewodniczący Komisji przedstawił zestaw proponowanych wartości referencyjnych Ministrowi. Na podstawie powyższej propozycji, biorąc pod uwagę specyfikę prowadzenia działalności naukowej w tych dyscyplinach, w dniu 13 maja 2022 r.

Minister ustalił wartości referencyjne dla kategorii naukowych A, B+ i B dla poszczególnych dyscyplin naukowych i artystycznych.

Całkowity wynik punktowy porównania ocen, jakie Podmiot uzyskał po ponownym rozpatrzeniu sprawy w poszczególnych kryteriach z tytułu prowadzenia działalności naukowej w dyscyplinie nauki biologiczne z każdą z odpowiednich wartości referencyjnych, został obliczony z uwzględnieniem wag przypisanych poszczególnym kryteriom ewaluacji.

Dokonane porównanie ocen uzyskanych przez Podmiot w dyscyplinie nauki biologiczne według poszczególnych kryteriów z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowej A dało całkowity wynik punktowy 8,4, porównanie z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowej B+ dało całkowity wynik punktowy 100, a porównanie z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowej B dało całkowity wynik punktowy 100. Uzyskane wyniki punktowe, stanowiły podstawę do zaliczenia działalności naukowej Podmiotu w dyscyplinie nauki biologiczne do kategorii naukowej A.

W celu wyłonienia ewaluowanych podmiotów, których działalność naukowa prowadzona w ramach poszczególnych dyscyplin naukowych i artystycznych zostanie zaliczona do kategorii naukowej A+, Komisja ustaliła w każdej dyscyplinie nauki i sztuki próg procentowy służący do kwalifikacji kandydatów. Dla dyscypliny nauki biologiczne Komisja uchwałą nr 17/2022 z dnia 9 maja 2022 r. ustaliła próg procentowy służący do wyłonienia kandydatów do kategorii A+ wynoszący 82%.

Ocena działalności Podmiotu w ramach kryterium I ewaluacji wynosi 334,65, co stanowi 81% oceny najwyżej ocenionego podmiotu w kryterium I w tej dyscyplinie, która wyniosła 412,16 pkt. Wobec powyższego Komisja stwierdziła, że działalność naukowa Podmiotu w dyscyplinie nauki biologiczne nie kwalifikuje go do ubiegania się o kategorię naukową A+, a zatem Podmiot nie podlegał dodatkowej ocenie eksperckiej.

Po przeanalizowaniu sprawy Minister stwierdził, że ocena została przeprowadzona przez Komisję zgodnie z przepisami ustawy i rozporządzenia, zaakceptował w całości wyniki oceny osiągnięć naukowych Podmiotu w ewaluowanej dyscyplinie i nie przedstawił uwag do jej wyników.

Skarżący, nie zgadzając się z decyzją Ministra z dnia 16 marca 2023 r., wywiódł skargę do tut. Sądu.

Organowi, który wydał zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, zarzucił:

1. naruszenie prawa stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, tj. naruszenie art. 6 k.p.a., poprzez wydanie decyzji administracyjnej w oparciu o kryteria i wskaźniki nie wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w tym w oparciu o regulacje sprzeczne z aktami normatywnymi hierarchicznie wyższymi oraz podjętymi z rażącym naruszeniem prawa, co powoduje, że wydana decyzja jest obarczona wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

2. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art, 267 ust. 2 pkt 1 ustawy, polegające na zaprzeczeniu wyrażonego w ustawie wymogu porównywalności wyników w obrębie dyscypliny, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

3. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k p a., poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji nie spełniającej wymagań stawianych uzasadnieniu decyzji administracyjnej,

4. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a, poprzez oparcie rozstrzygnięcia na uchwałach Komisji Ewaluacji Nauki, których prawidłowość nie została skontrolowana przez organ i które nie były znane stronie, co uniemożliwiało stronie kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia opartego na tych uchwałach.

W oparciu o tak postawione zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji administracyjnej oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Edukacji i Nauki, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił szczegółową argumentację, mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja Ministra nie naruszała prawa, a skarga była niezasadna.

Na wstępie wyjaśnić należy, że kwestie odnoszące się do jakości działalności naukowej ewaluowanego podmiotu pozostają poza oceną sądów administracyjnych. Sąd administracyjny nie posiada bowiem specjalistycznej wiedzy pozwalającej na ocenę zasadności stanowiska zajmowanego przez Komisję Ewaluacji Nauki. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej nie może być tym samym celowość czy słuszność działania organu w procesie przyznania kategorii naukowej, a w szczególności nie może być przedmiotem tej kontroli kwestia słuszności doboru kryteriów w oparciu, o które dokonano przyporządkowania do danej kategorii. Działanie Ministra w tym zakresie wymyka się spod kontroli sądowoadministracyjnej, jako że Sąd może kontrolować jedynie legalność działania organów administracji publicznej.

Wobec tak rozumianego zakresu kognicji sądu administracyjnego w sprawach związanych z ewaluacją naukową dokonaną w sprawie niniejszej, Sąd stwierdza, że zarówno postępowanie pierwszoinstancyjne, jak i toczące się na skutek wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy, zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami, wynikającymi z ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz rozporządzenia.

Zgodnie z art. 265 ust. 1 pkt 1 ustawy ewaluacji podlega jakość działalności naukowej prowadzonej przez instytut PAN. Zgodnie z ust. 6 tego artykułu, ewaluacją obejmuje się osiągnięcia, które powstały w związku z zatrudnieniem lub odbywaniem kształcenia w podmiocie. Osiągnięcia te zostały przykładowo wymienione w art. 265 ust. 9 cyt. ustawy.

Zgodnie z art. 267 ust. 1 cyt. ustawy podstawowymi kryteriami ewaluacji są:

1) poziom naukowy lub artystyczny prowadzonej działalności;

2) efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych;

3) wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki.

Uchwałę w sprawie proponowanych kategorii naukowych podejmuje Komisja Ewaluacji Nauki na podstawie wyników ewaluacji (art. 268 ust. 1 ustawy). Komisja ta przeprowadza ewaluację na podstawie zawartych w Zintegrowanym Systemie Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on, informacji dotyczących działalności podmiotów, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 4-6 i 8 ustawy o szkolnictwie, w okresie objętym ewaluacją, według stanu na 31 grudnia roku poprzedzającego rok jej przeprowadzenia, dostępnych w tym systemie 31 stycznia roku, w którym jest przeprowadzana ewaluacja (§ 2 pkt 1 rozporządzenia).

Przedmiotem sądowej kontroli w tej sprawie są decyzje Ministra z dnia 16 marca 2023 r. oraz 27 lipca 2022 r w przedmiocie przyznania kategorii naukowej, wydane w postępowaniu prowadzonym przez organ na podstawie przepisów zawartych w Rozdziale 3 Działu VI (Ewaluacja jakości kształcenia, ewaluacja szkół doktorskich i ewaluacja jakości działalności naukowej) ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, przepisów ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz przepisów rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji działalności naukowej. Zakres ewaluacji działalności naukowej uczelni akademickiej, jaką jest skarżący, określają prawidłowo przywołane i zastosowane w tej sprawie przepisy art. 265 ustawy. Z uwagi na spełnienie przesłanek z art. 265 ust. 1 w zw. z ust. 1, działalność naukowa Podmiotu w dyscyplinie nauki biologiczne podlegała ewaluacji z mocy prawa. Obejmowała ona lata 2017-2021 i została przeprowadzona według trzech kryteriów określonych w art. 267 ust. 1 ustawy, szczegółowo opisanych w części sprawozdawczej.

Postępowanie w sprawie przyznania kategorii naukowej jest procedurą wysoce sformalizowaną, a zasady jej prowadzenia zostały szczegółowo uregulowane w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz rozporządzeniu wykonawczym z 2019 r. W odniesieniu do przepisów tych aktów prawnych należy stwierdzić, że sposób przyznawania kategorii naukowych stanowi połączenie oceny danych wprowadzonych przez uczelnię do systemu POL-on oraz oceny Komisji Ewaluacji Nauki. Stosownie bowiem do art. 274 ust. 1 pkt 1 ustawy, przeprowadzanie ewaluacji jakości działalności naukowej należy do zadań Komisji Ewaluacji Nauki. Ewaluacja jest procesem dokonywania oceny, która obejmuje trzy kryteria wskazane w art. 267 ust. 1 ustawy których sposób oceny został ustalony w rozporządzeniu. Do porównania ocenianego w danej dyscyplinie podmiotu z wartościami referencyjnymi stosuje się algorytm, który uwzględnia zróżnicowane w zależności od dziedzin nauki wagi przypisane poszczególnym kryteriom. Łączy zatem ze sobą dwie metody: metodę parametryczną i metodę ekspercką. Cała procedura obywa się w sposób transparentny, w oparciu o przyjęte w rozporządzeniu wskaźniki. Podkreślić trzeba, że procedura ewaluacyjna gwarantuje sprawność i jednolitość wyników postępowania co do wszystkich porównywanych w ramach dyscypliny podmiotów.

Podstawę faktyczną wydawanych decyzji stanowią dane wprowadzone przez podmioty podlegające ewaluacji do systemu POL-on w określonym przepisami terminie. Za prawidłowość i rzetelność danych oraz terminowość ich wprowadzania do systemu POL-on odpowiada osoba kierująca danym podmiotem. Kierownik skarżącego złożył oświadczenie, o którym mowa w art. 354 ust. 4 ustawy, potwierdzające, iż dane wprowadzone do systemu POL-on są zgodne ze stanem faktycznym. Minister nie może ani uzupełnić w systemie POL-on informacji o działalności naukowej, ani korygować wprowadzonych danych (art. 343 ust. 2, art. 345 ust. 2 i art. 346 ust. 4 ustawy).

W niniejszej sprawie wydanie objętych skargę decyzji, rozstrzygających o przyznaniu Podmiotowi w dyscyplinie nauki biologiczne kategorii naukowej A poprzedzone było, zgodnie z art. 268 ust. 1 ustawy, podjęciem przez Komisję uchwały w sprawie proponowanej kategorii naukowej na podstawie wyników ewaluacji, przeprowadzonej przez tę Komisję na podstawie informacji zamieszczonych przez Podmiot w Systemie POL-on. Uchwałę przewodniczący Komisji przekazał w Ministrowi w terminie 7 dni od dnia jej podjęcia (art. 268 ust. 2 ustawy), a następnie Minister - biorąc ją pod uwagę - w drodze decyzji administracyjnej przyznał skarżącemu w dyscyplinie nauki biologiczne kategorię naukową A (art. 269 ust. 1 ustawy), podzielając stanowisko Komisji. Korzystając z prawa do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 269 ust. 4 ustawy) skarżący wniosek ten złożył, kwestionując w nim prawidłowość oceny dokonanej przez Komisję w zakresie osiągnięć wskazanych w kryterium I, II i III. Zgodnie z art. 269 ust. 5 ustawy, wniosek został przekazany przez Ministra do zaopiniowania przez Komisję, która dokonała ponownej oceny osiągnięć skarżącego uwzględnianych w ewaluacji, a także odniosła się do jego zarzutów. Opinie i stanowiska Komisji zostały wprowadzone do modułu SEDN w systemie POL-on. Jak wynika z akt sprawy, zarzuty dotyczące oceny kryteriów I, II oraz III zostały w toku ponownego rozpatrzenia sprawy uwzględnione. Porównanie wyników ponownej oceny z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowych A, B+ i B wykazało, że skarżącemu w dyscyplinie nauki biologiczne powinna zostać przyznana kategoria naukowa A i taką kategorię Komisja zaproponowała. Uchwała Komisji nr 21/2022 z dnia 9 czerwca 2022 r. została przekazana Ministrowi przez Przewodniczącego Komisji. Rozpatrując ponownie sprawę Minister zapoznał się z opinią przedłożoną przez Komisję w ww. uchwale i oceną sporządzoną w module SEDN systemu POL-on oraz przeanalizował argumenty podniesione przez skarżącego we wniosku i stwierdził brak podstaw do uchylenia decyzji z dnia 27 lipca 2022 r.

Sąd stwierdza, że ponownie rozpatrując sprawę Minister dokonał weryfikacji materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, zapoznając się z zastrzeżeniami skarżącego.

W zakresie kryterium I organ, po zapoznaniu się z zastrzeżeniami skarżącego stwierdził, że uprzednio odrzucony artykuł naukowy ID 161017554 spełnia warunki rozporządzenia. Równocześnie Minister zaakceptował stanowisko Komisji, która podtrzymała stanowisko, że uprzednio odrzucony artykuł naukowy o numerze ID: 162076745 nie spełnia warunków określonych w rozporządzeniu, gdyż osiągnięcie to nie miało związku z zatrudnieniem współautorów u Skarżącego.

W związku z powyższym, po ponownej ocenie liczba punktów za uwzględnione udziały jednostkowe w publikacjach wyniosła ostatecznie 124 706 punktów.

Ponadto Minister przychylił się do stanowiska Komisji i uznał, że ocena osiągnięć została dokonana w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami. W efekcie dokonanej oceny, za patenty na wynalazki Skarżącemu przyznano 3 875 punktów.

Jeśli chodzi ocenę dokonywaną w zakresie kryterium II, w postępowaniu wywołanym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zarówno Komisja, jak i Minister uwzględnili argumentację przedstawioną przez skarżącego i pozytywnie zaopiniowała projekt o numerze ID: 211803829, uznając, że spełnia on warunki określone w § 22 rozporządzenia. W związku z powyższym, spośród wykazanych przez skarżącego w systemie POL-on osiągnięć Komisja po przeprowadzeniu ponownej oceny pozytywnie zaopiniowała 337 projektów, przyznając za nie 11 693,92 punktu..

Komisja także ponownie oceniła 14 komercjalizacji wyników badań naukowych lub prac rozwojowych lub know-how związanego z tymi wynikami oraz 357 usług badawczych świadczonych na zlecenie podmiotów nienależących do systemu szkolnictwa wyższego i nauki. Komisja po ponownej ocenie uwzględniła 371 ww. osiągnięć zgłoszonych przez skarżącego, a Minister zaakceptował to stanowisko.

W przypadku zaś oceny dokonywanej w zakresie kryterium III, w postępowaniu wywołanym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zakwestionował prawidłowość oceny pięciu opisów wpływu, co zostało przez KEN i Ministra uwzględnione, prowadząc do zwiększenia dwóch ocen wpływu w przypadku Odpowiedzi na pandemię COVID 19 oraz Narzędzi kryminalistycznych do genetycznej i epigenetycznej predykcji fenotypu człowieka

Okazało się to jednakże dalej niewystarczające do przyznania skarżącemu wyższej kategorii naukowej (tj. A+ zamiast A).

Dokonane z uwzględnieniem powyższych wag porównanie ocen uzyskanych przez skarżącego w dyscyplinie nauki biologiczne według poszczególnych kryteriów z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowej A dało całkowity wynik punktowy 8,4, porównanie z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowej B+ dało całkowity wynik punktowy 100, a porównanie z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowej B dało całkowity wynik punktowy 100.Uzyskane wyniki punktowe, zgodnie z § 27 rozporządzenia, stanowiły podstawę do zaliczenia działalności naukowej skarżącego w dyscyplinie nauki biologiczne do kategorii naukowej A. W celu wyłonienia ewaluowanych podmiotów, których działalność naukowa prowadzona w ramach poszczególnych dyscyplin naukowych i artystycznych zostanie zaliczona do kategorii naukowej A+, zgodnie z § 28 ust 3 rozporządzenia, Komisja ustaliła w każdej dyscyplinie nauki i sztuki próg procentowy służący do kwalifikacji kandydatów. Dla dyscypliny nauki biologiczne Komisja uchwałą nr 17/2022 z dnia 9 maja 2022 r. ustaliła próg procentowy służący do wyłonienia kandydatów do kategorii A+ wynoszący 82%. Ocena działalności skarżącego w ramach kryterium I ewaluacji wynosi 334,65, co stanowi 81% oceny najwyżej ocenionego podmiotu w kryterium I w tej dyscyplinie, która wyniosła 412,16 pkt. Wobec powyższego Komisja stwierdziła, że działalność naukowa skarżącego w dyscyplinie nauki biologiczne nie kwalifikuje go do ubiegania się o kategorię naukową A+, a zatem skarżący nie podlegał dodatkowej ocenie eksperckiej, o której mowa w § 28 rozporządzenia.

Odnosząc się zaś do zarzutów skargi, wskazania wymaga, że Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zgodnie z wnioskiem skarżącego sformułowanym w skardze. Zarzut nieważności decyzji skarżący powiązał z rażącym naruszeniem przez organ art. 6 k.p.a., wyrażającego zasadę praworządności, a więc wymóg zgodności działania organu administracji publicznej z porządkiem prawnym. Naruszenia tego przepisu w formie kwalifikowanej skarżący upatruje, jak wyjaśnił, w tym, że doszło do zmiany punktacji czasopism i wydawnictw w toku okresu ewaluacji (w ostatnim jej okresie) wprowadzonej z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na, po pierwsze, naruszenie ustawowej kompetencji KEN do przygotowania projektu wykazu czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych (art. 274 ust. 1 pkt 2 ustawy) oraz zasad wynikających z rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 7 listopada 2018 r., po drugie, włączenie do wykazu niektórych czasopism, mimo że nie spełniają one przesłanek określonych w § 6 rozporządzenia i jednoczesne pominięcie prestiżowych, międzynarodowych czasopism z dyscypliny nauk biologicznych o znaczącym współczynniku wpływu lub ich uwzględnienie z zaniżoną punktacją, po trzecie – wprowadzeniu zmiany z mocą wsteczną. Skarżący wyjaśnił zarazem, że nie kwestionuje, że organ administracji publicznej nie jest uprawniony do kwestionowania zgodności powszechnie obowiązujących aktów normatywnych niższego rzędu z aktami normatywnymi wyższego rzędu i do odmowy ich zastosowania. W ocenie skarżącego, może to jednak uczynić Sąd poprzez pominięcie wadliwego komunikatu (wykazu czasopism).

Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie wskazuje w pierwszym rzędzie, że podziela zapatrywania tut. Sądu wyrażone w innej rodzajowo tożsamej sprawie, iż zgodzić należy się ze stroną skarżącą, że szczegółowe kryteria ewaluacji powinny być znane przed początkiem okresu ewaluowanego, a jeśli nie było to możliwe, to powinny pozostać niezmienione do końca okresu podlegającego ocenie (zob. uzasadnienie wyroku tut. Sądu z 31 października 2023 r. wydanego w sprawie VII SA/Wa 1519/23). Sąd przyjmuje jednakże, że w toku ewaluacji procedura, która doprowadziła do sporządzenia wykazu czasopism nie podlega badaniu, a ponadto, że zbyt daleko idący jest pogląd skarżącego, wedle którego okoliczność, iż w procedurze ewaluacji Minister uwzględnił wykazy (do których sporządzenia upoważnia go expressis verbis art. 267 ust. 3 ustawy), obejmujące pozycje, które nie były konsultowane z Komisją, czy przez ten organ doradczy Ministra rekomendowane, nakazuje stwierdzić nieważność kontrolowanych decyzji jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jeśli zaś zarzucaną wadliwość procesu sporządzania wykazów traktować jako wadliwość procesu wydania objętych skargą decyzji, to stwierdzić należało, że skarżący nie wykazał, że miała ona wpływ na wynik tej konkretnej sprawy. Sądowa kontrola aktu stosowania prawa nie jest kontrolą abstrakcyjną, ale zakotwiczoną w okolicznościach faktycznych danej sprawy. Mając na uwadze treść art. 145 § 1 p.p.s.a. nie ulega zaś wątpliwości, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Za chybiony należy uznać także zarzut naruszenia art. 267 ust. 2 pkt 1 ustawy, skarżący twierdzi, że zastosowany mechanizm ewaluacyjny nie gwarantował porównywalności dokonań różnych jednostek, preferując mniejsze jednostki z samej swej natury, co skutkowało tym, że najwyższe kategorie (A+ lub A) uzyskały dyscypliny ulokowane w małych ośrodkach. Jak wyjaśnił skarżący, dokonane przezeń analizy statystyczne pokazują, że prawdopodobieństwo uzyskania wysokiej kategorii znacząco maleje wraz ze wzrostem liczby N (tj. liczby pracowników, o których mowa w art. 265 ust. 4). Zdaniem strony, jest to istotne zniekształcenie statystyczne zastosowanego w procesie ewaluacji mechanizmu, który systematycznie faworyzował jednostki o niskiej liczbie N. Skarżący podniósł, że takie zniekształcenie uznaje on za zaprzeczenie wyrażonego w ustawie wymogu porównywalności wyników w obrębie dyscypliny, a zatem za naruszenie art. 267 ust. 2 pkt 1 ustawy. Zdaniem Podmiotu, na niekorzyść dużych ośrodków wpływa powiązanie badań z dydaktyką, gdyż w mniejszych ośrodkach można tworzyć zespoły naukowe skoncentrowane niemal wyłącznie na badaniach (i publikacjach), które nie zajmują się dydaktyką w takim stopniu jak pracownicy w dużych ośrodkach.

Stwierdić należy, że w art. 267 ust. 2 pkt 1 ustawy ustawodawca upoważnił Ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki do określenia, w drodze rozporządzenia rodzajów osiągnięć uwzględnianych w ewaluacji, definicji monografii naukowej i artykułu naukowego, szczegółowych kryteriów i sposób oceny osiągnięć, sposobu określania kategorii naukowej, a także sposobu przeprowadzania ewaluacji, mając na uwadze, m.in. porównywalność wyników osiąganych przez podmioty w ramach dyscyplin. Sąd wskazuje, że przyjmuje za uprawnione wyjaśnienia organu, iż porównywalność wyników uzyskanych przez podmioty o różnej liczbie N została zapewniona przez ograniczenie liczby wykazywanych osiągnięć, jakie mogły być uwzględnione w ewaluacji do 3-krotności liczby N oraz poprzez ustalanie ocen w kryterium I i II w wyniku podzielenia sumy przyznanych podmiotowi punktów przez liczbę N. Sąd stwierdza zarazem, że stanowiska skarżącego, wedle którego najwyższe kategorie - A+ lub A uzyskały dyscypliny ulokowane w małych ośrodkach, nie potwierdza przedstawione przez organ na rozprawie oraz włączone do akt sprawy zestawienie wyników podmiotów w stosunku do których przeprowadzano ewaluację ich działalności naukowej w tożsamej dyscyplinie (nauki biologiczne).

Odnosząc się do wyrażonego o w skardze stanowiska, że "wyniki ewaluacji są również zaniżone przez fakt, że w wykazie prac zgłoszonych do systemu SEDN pominięta została część wysoko punktowanych osiągnięć, które ukazały się w ostatnich tygodniach roku 2021 (których uwzględnienie w ewaluacji istotnie poprawiłoby wynik punktowy w kryterium 1)", a realizacja ciążącego na podmiotach obowiązku wprowadzenia informacji do systemu POL-on "była poważnie utrudniona ze względu na to, że system SEDN został zaprojektowany w sposób, który wymusza przyjęcie scentralizowanego modelu weryfikacji zawartych w nim danych (pracownicy uczelni nie mają dostępu do własnych danych i nie mogą sami sprawdzić, czy wszystko zostało poprawnie zaimportowane)", wskazać należy za organem, że każdy może zweryfikować poprawność danych wprowadzonych do systemu POL-on, gdyż informacje o osiągnięciach są powszechnie dostępne. W module SEDN widoczne są dane o tych osiągnięciach wprowadzonych do systemu POL-on, które spełniały formalne kryteria objęcia ewaluacją - korekta kompletności danych powinna dotyczyć zatem systemu POL-on. Od I kwartału 2021 r., a więc rok przed rozpoczęciem ewaluacji, skarżący miał dostęp do danych sprawozdanych przez siebie w systemie POL-on - były one widoczne zarówno w module PBN, jak i SEDN. W module SEDN prezentowano dane o publikacji wraz z przypisaną punktacją dla wszystkich udziałów jednostkowych osób, które oświadczyły to osiągnięcie na rzecz skarżącego. Skarżący miał zatem możliwość dokonać weryfikacji poprawności wprowadzonych informacji przed złożeniem przez kierownika w styczniu 2022 r. oświadczenia, że dane są poprawne i zgodne ze stanem faktycznym.

Nie można też uznać, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji sporządzono z naruszeniem art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja zawierają wszystkie obligatoryjne elementy tego rodzaju aktu stosowania prawa, wskazuje fakty, na których się opierają, przepisy, które zostały zastosowane w sprawie oraz argumentację prawną, umożliwiając zarówno stronie, jak i Sądowi, prześledzenie procesu stosowania prawa przez Ministra. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika zasadność przesłanek, którymi Minister kierował się przy załatwieniu sprawy.

Do szczegółowych informacji dokumentujących cały proces ewaluacji, w tym do wszystkich opinii ekspertów i Komisji, na podstawie których Minister podejmował decyzję skarżący miał dostęp, gdyż umieszczone one zostały w systemie POL-on, w module SEDN, w którym skarżący sprawozdawał osiągnięcia wskazane w kryterium I, II i III. Za nieuprawnione stąd Sąd uznaje zarzuty braku udostępnienia skarżącemu uchwał Komisji, na podstawie których minister wydał swoje rozstrzygnięcia w tej sprawie. Rację ma organ podnosząc, że skarżący miał wiedzę, jak przebiegał proces oceny, jak oceniono zgłoszone osiągnięcie, ile przyznano za nie punktów, a w przypadku odrzucenia - z jakiego powodu i na podstawie jakiego przepisu Minister uznał, że osiągnięcie to nie spełnia wymagań określonych w rozporządzeniu. W ocenie Sądu, stwierdzić zatem należało, że nie doszło w sprawie do zarzucanego naruszenia art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w sposób wskazany w skardze, tj. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na uchwałach Komisji Ewaluacji Nauki, których prawidłowość nie została skontrolowana przez organ i które nie były znane stronie. Przyjąć należy, że wskazanie w art. 269 ust. 1 ustawy, iż Minister, biorąc pod uwagę uchwałę, o której mowa w art. 268 ust. 1, w drodze decyzji administracyjnej, przyznaje kategorię naukową oznacza, że uchwała Komisji ma kluczowe znaczenie dla treści decyzji Ministra. Przepisu tego nie należy rozumieć jako regulacji stanowiącej o formalnym prawnie związaniu organu uchwałą KEN, ale uwzględniając okoliczność powierzenia Komisji prowadzenia procesu ewaluacji (art. 274 ust. 1 pkt 1 ustawy) należy przyjąć, że organ nie może uchwały KEN pominąć przy rozstrzyganiu sprawy. O ile zatem zgodzić należy się ze skarżącym, że wydając decyzję na podstawie art. 269 ust. 1 ustawy minister nie jest opinią Komisji związany, a uchwała ta stanowi jedynie niezbędny proceduralny etap poprzedzający podjęcie przez ministra decyzji kończącej postępowanie w sprawie (zob. H. Izdebski [w:] J. M. Zieliński, H. Izdebski, Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 268, nb 2-3), to zarazem przyjąć należy, że jeżeli organ nie poweźmie uzasadnionych wątpliwości co do poprawności procesu ewaluacji dokonanego przez Komisję i wniosków uzasadniających określoną i zaproponowaną kategorię naukową, to decyzja sprzeczna z taką uchwałą byłaby podjęta w warunkach niedozwolonej prawnie dowolności rozstrzygania (art. 80 k.p.a.). Na gruncie tej sprawy, w ocenie Sądu, dowolność organu nie miała miejsca. Sąd nie podziela też zapatrywania skarżącego, że zaskarżone decyzje nie zawierają wyczerpującego podania okoliczności faktycznych, które zdecydowały o przyznaniu UJ kategorii A i odmowy przyznania wyższej kategorii w podlegającej ewaluacji dyscyplinie naukowej. Wszystkie okoliczności prawnie relewantne w tej sprawie w sposób adekwatny dla potrzeb jej rozstrzygnięcia zostały przez organ wyjaśnione.

Konkludując Sąd stwierdza, że przeprowadzona z urzędu weryfikacja legalności decyzji w jej całokształcie nie doprowadziła do stwierdzenia tego rodzaju jego wadliwości, które nakazywałby skargę uwzględnić. Organy rozważyły wszystkie istotne okoliczności sprawy i wyczerpująco uzasadniły swoje stanowisko.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.