Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 652/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 107 § 2a
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 61a § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia WSA Irena Wesołowska, , , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 24 października 2023 r. sprawy ze skargi N.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 5 czerwca 2023 r. nr 2201-IEE.7113.2.106.2023.DW w przedmiocie odmowy wszczęcia postepowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 czerwca 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor IAS) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Chojnicach (dalej: Naczelnik US) z dnia 7 kwietnia 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie skargi N. K. (dalej: Strona, Skarżąca) na naruszenie przepisów o przeprowadzeniu licytacji.

Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w następującym stanie faktycznym:

Dnia 17 maja 2022 r. Naczelnik US przeprowadził drugą licytację ruchomości linii diagnostycznej. Przed jej rozpoczęciem prowadzący licytację odczytał przepisy dotyczące licytacji z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz zapytano licytantów, czy mają pytania, w związku z odczytanymi przepisami. Nikt nie zwrócił się o dodatkowe wyjaśnienia. Licytację rozpoczęto, a po 24 postąpieniach, najwyższą cenę zaoferowała Strona, tj. kwotę 69.000 zł. Po udzieleniu przybicia Strona została wezwana do wpłaty wylicytowanej kwoty. Wówczas oświadczyła, że nie posiada gotówki i wniosła o odroczenie terminu jej zapłaty do następnego dnia. W związku z powyższym prowadzący licytację poinformował obecnych, że nabywca traci prawo wynikłe z przybicia i do zwrotu wadium i nie może uczestniczyć w licytacji tej samej ruchomości. Wznowiono licytację a drugi z licytantów obecnych na licytacji, nie zaoferował nawet ceny wywołania. Po przeprowadzonej licytacji spisano protokół licytacyjnej sprzedaży ruchomości, w którym opisano przebieg licytacji oraz powód braku wpłaty wylicytowanej kwoty. Protokół podpisany został przez prowadzącego i świadka, pracownika organu egzekucyjnego w dniu 17 maja 2022 roku. Z treści protokołu wynikało również, że nikt nie zgłosił skargi na naruszenie przepisów o przeprowadzeniu licytacji. W dniu 19 maja 2022 r. przesłano Stronie informację, że utracone wadium stanowi dochód budżetu państwa.

W piśmie z dnia 20 maja 2022 r. Strona złożyła skargę na naruszenie przepisów o przeprowadzaniu licytacji i zażądała zwrotu wpłaconego wadium. Naczelnik US postanowieniem z dnia 21 czerwca 2022 r. odmówił Stronie zwrotu wadium, a Dyrektor IAS postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2022 r. stwierdził niedopuszczalność złożonego zażalenia od ww. postanowienia.

WSA w Gdańsku rozpatrując skargę od ww. rozstrzygnięcia Dyrektora IAS wyrokiem z dnia 20 grudnia 2022 r. sygn. akt I SA/Gd 1104/22 uchylił postanowienia organów obu instancji. W uzasadnieniu wskazał, że żaden przepis ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje kompetencji dla organów egzekucyjnych do decyzyjnego rozstrzygania kwestii związanych ze zwrotem wadium. Sąd wskazał, że pismo Skarżącej z dnia 20 maja 2022 r., należało uznać jako skargę na naruszenie przepisów o przeprowadzeniu licytacji. Skarga ta powinna być złożona do protokołu licytacji.

Pismem z dnia 27 marca 2023 r. Strona wniosła o zwrot wadium, motywując swój wniosek uchyleniem przez WSA postanowień Dyrektora IAS i Naczelnika US. W konsekwencji powyższego Naczelnik US postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2023 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi wniesionej pismem z dnia 20 maja 2022 r. na naruszenie przepisów o licytacji, wskazując na fakt uchybienia terminu do jej złożenia.

Nie zgadzając się z ww. rozstrzygnięciem pismem z dnia 19 kwietnia 2023 r. Strona złożyła zażalenie.

Dyrektor IAS postanowieniem z dnia 5 czerwca 2023 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor IAS wskazał, że w dniu 17 maja 2022 r. przeprowadzono drugą licytację ruchomości. Jednocześnie, z treści protokołu licytacji wynikało, że nikt z uprawnionych nie zgłosił do niego skargi na naruszenie przepisów o przeprowadzeniu licytacji. Skargę na naruszenie przepisów o przeprowadzeniu licytacji Strona złożyła dopiero pismem z 20 maja 2022 r. (nadanym w placówce pocztowej operatora wyznaczonego 24 maja 2022 r.). Oznacza to, że skarga złożona została z uchybieniem terminu przewidzianego dla tej czynności. Wobec powyższego organ był uprawniony do wydania na mocy art. 107 § 2a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.) – dalej jako: "u.p.e.a.: postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na ww. postanowienie Skarżąca wskazała, że dnia 17 maja 2022 r. wzięła udział w licytacji linii diagnostycznej, a po przystąpieniu do licytacji i zaoferowaniu najwyższej ceny, uzyskała przybicie. W związku z uzyskaniem przybicia, otrzymała informację od pracownika organu egzekucyjnego o konieczności bezzwłocznej zapłaty ceny nabycia w całości albo w części równej co najmniej cenie wywołania. Zdaniem Skarżącej w sprawie doszło do naruszenia przepisów o przeprowadzeniu licytacji, ponieważ powoływanie się na określenie "niezwłocznie" w opisywanym przypadku nie oznacza "wykonania natychmiast w tym momencie". Na potwierdzenie swojej argumentacji Skarżąca wskazała orzecznictwo Sądu Najwyższego. Jednocześnie wskazała, że Dyrektor IAS nie odniósł się w zaskarżonym postanowieniu do stawianych przez Skarżącą zarzutów w sposób merytoryczny jak i do wyroku z 20 grudnia 2022 r. sygn. akt I SA/Gd 1104/22. Końcowo Skarżąca wskazała, że została wprowadzona w błąd o braku możliwości zapłaty przelewem oraz że nie została poinformowana o możliwości złożenia skargi do protokołu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Na wstępie zauważyć trzeba, że sprawa niniejsza była już przedmiotem kontroli sądowej, wobec czego granice jej rozpoznania wyznacza art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a".

Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Komentowany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, muszą uwzględnić ocenę prawną i wskazania wyrażone wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane

Organy rozpatrując sprawę ponownie, związane były zatem oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 1104/22. Związanie oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu orzeczenia oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie (por.: wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt: , z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt: I FSK 494/09, z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt: I GSK 940/09, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt: I SA/Wr 1591/09-CBOSA).

Ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego traci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to powoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. wyr. NSA z dnia 22 września 1999 r. sygn. akt: ONSA 2000, Nr 3, poz. 129). Podobny skutek (tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny), może spowodować zmiana (po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia (tj. zawierającego ocenę prawną) w przewidzianym do tego trybie (por. B. Adamiak, glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998 r., sygn. akt: III RN 130/97, publ. OSP 1999, z. 5, poz. 101, s. 263 i n.).

Ponieważ w rozstrzyganej sprawie nie nastąpiła żadna zmiana okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz nie nastąpiła zmiana stanu prawnego, dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego postanowienia muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko WSA w Gdańsku wyrażone w przywołanym prawomocnym wyroku z dnia 20 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 1104/22. Z tego względu kontrola Sądu w niniejszym postępowaniu sprowadza się do zbadania, czy Dyrektor IAS wydając zaskarżone postanowienie po ponownym rozpatrzeniu sprawy uwzględnił ocenę prawną wynikającą z ww. wyroku WSA w Gdańsku.

Przepisy dotyczące zasad prowadzenia licytacji oraz możliwości złożenia skargi na naruszenie przepisów o przeprowadzeniu licytacji zostały określone w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, m.in. w art. 105b, art. 105c, art. 105d, art. 107 u.p.e.a..

W myśl art. 105b u.p.e.a.: jeżeli wartość szacunkowa sprzedawanej ruchomości przekracza 10 000 zł, osoba przystępująca do licytacji publicznej składa organowi egzekucyjnemu wadium w wysokości 1/10 wartości szacunkowej. Wadium składa się na rachunek organu egzekucyjnego. Wadium uznaje się za złożone, jeżeli wpłata wadium zostanie uznana na rachunku organu egzekucyjnego najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień, w którym ma odbyć się licytacja publiczna (§ 1). Nie później niż na godzinę przed terminem oznaczonym w obwieszczeniu o licytacji wadium może być złożone: (1) bezgotówkowo przy użyciu terminala płatniczego - jeżeli po stronie organu egzekucyjnego istnieją warunki techniczne do zapłaty bezgotówkowej przy użyciu terminala płatniczego; (2) gotówką pracownikowi obsługującemu organ egzekucyjny - jeżeli wadium nie przekracza 5000 zł (§ 2). Wadium złożone przez licytanta, któremu udzielono przybicia, zatrzymuje się i zalicza się na cenę nabycia. Wadium zwraca się pozostałym licytantom w przypadku jego złożenia: (1) gotówką pracownikowi obsługującemu organ egzekucyjny - niezwłocznie; (2) bezgotówkowo - nie później niż w terminie 7 dni roboczych od dnia licytacji (§ 3). Za datę zwrotu wadium, o którym mowa w § 3 pkt 2, uznaje się dzień obciążenia rachunku organu egzekucyjnego (§ 4).

Zgodnie z art. 105c u.p.e.a.: Licytacja odbywa się ustnie i rozpoczyna się od wywołania ceny. Zaoferowana cena przestaje wiązać uczestnika licytacji, jeżeli inny uczestnik zaoferował cenę wyższą, zwaną dalej "postąpieniem". Pracownik obsługujący organ egzekucyjny udzieli przybicia licytantowi, który zaoferował najwyższą cenę, jeżeli po trzykrotnym wezwaniu do dalszych postąpień nie zaoferowano wyższej ceny (§ 1). Licytacja dochodzi do skutku, jeżeli weźmie w niej udział przynajmniej jeden licytant, który zaoferował co najmniej cenę wywołania (§ 2).

Ponowna licytacja może być wyznaczona po podaniu o tym do publicznej wiadomości w terminach i w sposób określony w art. 105a § 3-5 (§ 3). Jeżeli kwota uzyskana ze sprzedaży części zajętych ruchomości wystarcza na zaspokojenie egzekwowanych należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi, pracownik obsługujący organ egzekucyjny przerywa licytację, a organ egzekucyjny zwalnia pozostałe ruchomości spod zajęcia (§ 4).

Z kolei art. 105d § 1 u.p.e.a. stanowi: nabywca niezwłocznie po udzieleniu mu przybicia płaci cenę nabycia w całości albo w części równej co najmniej cenie wywołania: (1) bezgotówkowo przy użyciu terminala płatniczego - jeżeli po stronie organu egzekucyjnego istnieją warunki techniczne do zapłaty bezgotówkowej przy użyciu terminala płatniczego; (2) gotówką - jeżeli po stronie organu egzekucyjnego nie istnieją odpowiednie warunki techniczne do zapłaty bezgotówkowej przy użyciu terminala płatniczego.

Jeżeli nabywca zapłacił część ceny nabycia zgodnie z § 1, zapłaty reszty ceny dokonuje się na rachunek organu egzekucyjnego niezwłocznie, nie później niż w dniu następującym po dniu licytacji, a jeżeli ten dzień przypada w sobotę lub w dzień ustawowo wolny od pracy - w dniu następującym po dniu lub dniach wolnych od pracy. Do zapłaty reszty ceny stosuje się odpowiednio przepisy art. 67g pkt 1 lit. b i pkt 2. (art. 105d § 2 u.p.e.a.). W przypadku niezapłacenia ceny nabycia w terminie, o którym mowa w § 1 i 2, nabywca traci prawo wynikłe z przybicia i do zwrotu wadium i kwoty zapłaconej w czasie licytacji oraz nie może uczestniczyć w licytacji tej samej ruchomości art. 105d § 3 u.p.e.a.). Utracone wadium i kwota zapłacona w czasie licytacji stanowią dochód odpowiednio budżetu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (art. 105d § 4 u.p.e..a.).

W przypadku niezapłacenia: (1) co najmniej ceny wywołania zgodnie z § 1 - wznawia się niezwłocznie licytację tej samej ruchomości, rozpoczynając ją od ceny wywołania; (2) reszty ceny zgodnie z § 2 - wyznacza się ponowną licytację na warunkach odpowiednio pierwszej albo drugiej licytacji, w której nabywca nie zapłacił reszty ceny art. 105d § 5 u.p.e.a.).

W uzasadnieniu rzeczonego wyroku Sąd wskazał, że: "żaden przepis ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje kompetencji dla organów egzekucyjnych do decyzyjnego rozstrzygania kwestii związanej ze zwrotem wadium" oraz, że "Przewidziana w art. 105d § 3 u.p.e.a. utrata prawa do zwrotu wadium następuje z mocy prawa i nie może być przedmiotem decyzyjnego rozstrzygnięcia organów egzekucyjnych". Uczestnik licytacji, któremu odmówiono zwrotu wpłaconego wadium może realizować swoje podmiotowe prawo do obrony jedynie w drodze skargi na naruszenie przepisów o przeprowadzaniu licytacji, a więc w trybie postępowania przewidzianego w art. 107 § 2a u.p.e.a.

Ponadto odnosząc się do rozstrzygnięć organów egzekucyjnych Sąd wskazał, że "pismo Skarżącej z dnia 20 maja 2022 roku, należało uznać jako skargę na naruszenie przepisów o przeprowadzaniu licytacji". Natomiast "okoliczność złożenia skargi po terminie nie mogła uzasadniać wydania rozstrzygnięcia o odmowie zwrotu wadium, którego nie przewidują przepisy u.p.e.a.".

Z powyższego wynika zatem, że uchylenie postanowień organów egzekucyjnych z dnia 11 sierpnia 2022 r. i z 21 czerwca 2022 r. wynikało z faktu, że organ I instancji zajął merytoryczne stanowisko w kwestii możliwości zwrotu wadium (konkretnie jej braku), do czego w świetle obowiązujących przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie posiadał uprawnienia. Uchylenie postanowień Dyrektora IAS i Naczelnika US przez Sąd nastąpiło więc z uwagi na konieczność wydania właściwego rozstrzygnięcia procesowego. W konsekwencji zarzuty Skarżącej odnoszące się do nieuprawnionego zachowania przez organ wpłaconego przez nią wadium, czy też naruszeniu przepisów o przeprowadzeniu licytacji - nie mogły być przedmiotem wcześniej prowadzonego postępowania, ani obecnego, gdyż zarówno Sąd w ww. wyroku, jak i organy egzekucyjne rozpatrujące ponownie sprawę stwierdziły, że skarga ta z przyczyn formalnych (uchybienie terminu do wniesienia skargi) nie może być merytorycznie rozpoznana.

Sąd w wyroku z dnia 20 grudnia 2022 r. wskazał, że ewentualne stwierdzenie, że skarga była spóźniona mogło skutkować wydaniem rozstrzygnięcia przewidzianego w przepisach k.p.a. (zgodnie z art. 18 u.p.e.a.), np. odmowy wszczęcia postępowania, na które służy zażalenie.

Zgodnie z wytycznymi Sądu, ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji zakwalifikował pismo z dnia 20 maja 2022 r. jako skargę na naruszenie przepisów o przeprowadzeniu licytacji, a następnie stwierdził, że skarga ta została złożona po terminie, co skutkowało podjęciem rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania. Organ zatem w całości uwzględnił stanowisko WSA w Gdańsku wyrażone w przywołanym prawomocnym wyroku z dnia 20 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 1104/22. W omawianej sprawie nie doszło zatem do naruszenia art. 153 p.p.s.a. Tym samym zarzut dotyczący nieuwzględnienia wyroku Sądu należało uznać za chybiony.

W dalszej kolejności zbadania zatem wymagało, czy w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. art. 107 § 2a u.p.e.a., gdyż obecnie przedmiotem zaskarżenia, a zarazem kwestią sporną jest ocena prawidłowości postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie skargi na naruszenie przepisów o przeprowadzeniu licytacji z uwagi na złożenie jej po terminie.

Przy czym należy Skarżącej wyjaśnić, że kontrola prawidłowości prowadzenia licytacji i odpowiedź na zgłoszone w skardze zarzuty mogłaby nastąpić dopiero w sytuacji, gdyby nie pojawiły się przeszkody formalne do wszczęcia postępowania. Dlatego też zasadnie w pierwszej kolejności organ badał, czy skarga została złożona w terminie.

Termin do wniesienia skargi na naruszenie przepisów o przeprowadzaniu licytacji został określony w art. 107 § 2a u.p.e.a. zdanie pierwsze. Zgodnie z tym przepisem zobowiązany, wierzyciel oraz uczestnik licytacji mogą zgłosić do protokołu licytacji skargę na naruszenie przepisów o przeprowadzaniu licytacji.

Z art. 107 § 2a zd. 1 u.p.e.a. wynika, że skargę na naruszenie przepisów o przeprowadzaniu licytacji składa się w momencie prowadzenia licytacji do protokołu, tj. w jej toku. Nie można jej zatem wnieść po zakończeniu licytacji i po sporządzeniu protokołu (por. D.Kijowski (red.), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, Lex/el.; M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Lex/el.). Późniejsze złożenie skargi jest więc prawnie nieskuteczne.

Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy wskazać, że z akt administracyjnych wynika, iż w dniu 17 maja 2022 r. przeprowadzono drugą licytację ruchomości. Z treści protokołu licytacji wynika, że nikt z uprawnionych nie zgłosił do niego skargi na naruszenie przepisów o przeprowadzeniu licytacji.

Skargę na naruszenie przepisów o przeprowadzeniu licytacji Skarżąca złożyła dopiero pismem nadanym w dniu 24 maja 2022 r.. Oznacza to, że skarga złożona została z uchybieniem terminu określonego w art. 107 § 2a u.p.e.a., przewidzianego dla tej czynności, ponieważ nie wniesiono jej w momencie trwania licytacji, tj. 17 maja 2022 r.

W tych okolicznościach organy prawidłowo stwierdziły, że wniesiona w dniu 24 maja 2022 r. skarga na naruszenie przepisów o przeprowadzaniu licytacji była spóźniona. Wobec powyższego organ był uprawniony do wydania na mocy art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 2a u.p.e.a. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie.

Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

W niniejszej sprawie odmowa wszczęcia postępowania nastąpiła z uwagi na zaistnienia "innej uzasadnionej przyczyny". Przesłanka "inne uzasadnione przyczyny" nie została przez ustawodawcę zdefiniowana. Należy przez nią jednak rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. W doktrynie prawa oraz orzecznictwie sądów administracyjnych do takich uzasadnionych przyczyn zalicza się m.in.: wniesienie żądania w sprawie, która nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej, powagę rzeczy osądzonej, sprawę w toku, upływ terminu prawa materialnego skutkujący brakiem możliwości domagania się przyznania określonego uprawnienia (zob. A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 61a; wyroki WSA w Gliwicach z dnia: 25 maja 2022 r., II SA/Gl 25/22; II SA/Gl 289/22; wyrok WSA w Krakowie z 25 kwietnia 2022 r., II SA/Kr 1625/21; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skoro w niniejszej sprawie doszło do uchybienia terminu procesowego do wniesienia skargi na naruszenie przepisów o przeprowadzeniu licytacji, to zasadnie organy odmówiły Stronie wszczęcia postępowania.

Przy czym należy wyjaśnić, że w doktrynie i w orzecznictwie wskazuje się, że rozstrzygnięcie wydane w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest aktem formalnym, a nie merytorycznym i organ nie rozstrzyga w nim sprawy co do jej istoty, a także przed wydaniem postanowienia nie prowadzi postępowania administracyjnego, zmierzającego do wyjaśnienia sprawy. W postanowieniu tym organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2015r., sygn. akt. II OSK 999/14, dostępny www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego jest dopuszczalne wyłącznie z powodu przeszkód o charakterze przedmiotowym i podmiotowym oczywistych, tj. takich, których wystąpienie jest możliwe do stwierdzenia po wstępnej analizie wniosku.

Mając na uwadze fakt, że wydane w niniejszej sprawie postanowienie jest aktem o charakterze formalnym należy podkreślić, że Dyrektor IAS nie mógł i nie odnosił się w nim do kwestii zasadności zwrotu wadium, czy też niezgodności licytacji z obowiązującymi przepisami, ponieważ ocena taka dokonywana jest wyłącznie, gdy w sprawie nie ma przeszkód o charakterze formalnym do rozpatrzenia żądania wnioskodawcy. Z tego względu zasadnie w zaskarżonych postanowieniach nie odniesiono się do kwestii merytorycznej, skoro wydano akt formalny odmawiający wszczęcia postępowania.

Końcowo zasygnalizowania wymaga, że podnoszona w skardze okoliczność posiadania przez Skarżącą nagrania z przeprowadzonej licytacji, z którego w jej ocenie wynika, że organ nie dopełnił obowiązku informacyjnego o możliwości złożenia skargi do protokołu, stanowi przesłankę wykazania braku winy Skarżącej w niezłożeniu tej skargi w terminie, co oznacza, że tego rodzaju argumenty mogą być podnoszone w postępowaniu z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia ww. skargi (art. 58 § 1 k.p.a.). Ewentualny brak winy w niezłożeniu skargi w terminie pozostaje więc bez wpływu dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, ponieważ w niniejszym postępowaniu badano kwestie terminowości złożenia skargi.

Podsumowując, ocena zaskarżonych postanowień nie dała Sądowi podstaw do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. W przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów w sposób mogący odnieść wpływ na istotę rozstrzygnięcia.

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.