Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 288/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41  ust. 3,  art. 45  ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 1882
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant St. sekretarz sądowy Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2023 r. sprawy ze skargi Ł. G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 10 lutego 2023 r. nr 57/K/23 w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.


UZASADNIENIE

Raportem z dnia 23 listopada 2022 roku mł. asp. Ł. G. (dalej: skarżący) zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w B. (dalej organ I instancji) z prośbą o zwolnienie ze służby w Policji z dniem 20 lutego 2023 r.

Komendant Miejski Policji działając na podstawie art. 41 ust. 3 w zw. z art.45 ust.3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. 2021 r. poz. 1882 ze zm., dalej: ustawa o Policji), w dniu 2 grudnia 2022 r. wydał rozkaz personalny nr [...] o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji z dniem 28 grudnia 2022 r., w trybie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. 2022 r., poz. 2000, dalej: k.p.a.), decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu ww. rozkazu organ I instancji m.in. wskazał, że przełożony w sprawach osobowych ma możliwość, kierując się przede wszystkim dobrem służby, określenia daty w jakiej nastąpi zwolnienie policjanta i musi zamykać się ona w okresie 3 miesięcy od złożenia wniosku.

Wskazał, że skarżący przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim od września 2022 r., w związku z czym nie pełnił służby. Tym samym organ nie ma potrzeby dokonania niezbędnej reorganizacji celem zapewnienia realizacji zadań służbowych w zastępstwie w/w funkcjonariusza. Działania te zostały już podjęte wcześniej. Uwzględnić należy również fakt, iż zamiar wystąpienia ze służby do lutego 2023 roku zadeklarowało kilkudziesięciu czynnie pełniących służbę funkcjonariuszy Policji ze stanu KMP w B.. Powyższe powodowało konieczność rozłożenia odejść ze służby w czasie, z uwzględnieniem z jednej strony wymogów art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, a z drugiej strony potrzeby zapewnienia płynnego funkcjonowania jednostki Policji. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt zaplanowanego na koniec grudnia 2022 roku przyjęcia do służby nowych funkcjonariuszy Policji, co oznaczało możliwość zapełnienia przez nich powstałych wakatów, a tym samym odciążenia pozostających w służbie policjantów. Komendant Miejski Policji w B. zobowiązany jest do zapewnienia na jak najwyższym poziomie porządku i bezpieczeństwa publicznego na podległym mu terenie. Jednym z kluczowych warunków gwarantujących wypełnienie tego zobowiązania jest racjonalne gospodarowanie zasobami ludzkimi poprzez prowadzenie takiej polityki kadrowej, aby sukcesywnie uzupełniać powstałe wakaty i utrzymywać wysoki poziom funkcjonariuszy skierowanych do służby. W interesie społecznym, w tym przypadku tożsamym z interesem służby, wyrażającym się koniecznością uzupełnienia istniejących wakatów kandydatami oraz jak najszybsze skierowanie ich do służby i wdrożenie procesu szkoleniowego, co w konsekwencji pozwoli komendantowi na wypełnienie ustawowego obowiązku zapewnienia ciągłości służby poprzez wcześniejsze skierowanie ich do pracy w terenie, a także koniecznością racjonalnego wydatkowania środków budżetowych, nadanie przedmiotowemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione.

W dniu 6 stycznia 2023 r. skarżący wniósł odwołanie od ww. rozkazu personalnego nr [...] o zwolnieniu go ze służby w Policji z dniem 28 grudnia 2022 r.

W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, że nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności było nieuzasadnione. Dalej wskazał, że czuje się pokrzywdzony faktem, iż przełożony w sprawach osobowych nie uwzględnił jego prośby w zakresie daty zwolnienia i rozwiązał stosunek służbowy z inną, wcześniejszą datą. Następnie odwołujący się opisał przebieg swojej 17-letniej służby podkreślając, że wzorowo wywiązywał się z obowiązków służbowych, nie były prowadzone wobec niego postępowania dyscyplinarne, był dyspozycyjny i punktualny a także wielokrotnie nagradzany. Wyjaśnił, że wskazując termin zwolnienia na 20 lutego 2023 r. chciał zakończyć trwające od września 2022 r. leczenie oraz rozliczyć się z obowiązków służbowych i wyposażenia. Wobec powyższego zwrócił się z prośbą o zmianę daty rozwiązania stosunku służbowego. Komendant Miejski Policji w B., nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji w trybie tzw. samokontroli (art. 132 kpa), przekazał odwołanie wraz z materiałami sprawy organowi II instancji.

W tym stanie rzeczy Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach po rozpoznaniu odwołania skarżącego od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w B. z dnia 2 grudnia 2022 r., złożonego z zachowaniem prawem przypisanego terminu na dokonanie takiej czynności, utrzymał w mocy ww. decyzję.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r., policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Przełożony właściwy w sprawach osobowych (określony w art. 32 ust. 1 cyt. ustawy), ma obowiązek rozwiązania stosunku służbowego w związku ze zgłoszeniem funkcjonariusza, nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia przez niego pisemnego wniosku o zwolnienie ze służby. Co istotne w sprawie, powołany przepis nie nakłada na organ obowiązku badania motywów wystąpienia policjanta z wnioskiem o zwolnienie, jak również nie nakłada na policjanta obowiązku wskazania powodów wystąpienia ze służby. Kwestia zatem, z jakich powodów funkcjonariusz składa raport o zwolnienie go ze służby nie ma żadnego znaczenia w postępowaniu wywołanym jego wnioskiem.

Zdaniem organu II instancji z powołanej regulacji wynika wprost, w sposób niewymagający jakiejkolwiek interpretacji, że w przypadku złożenia przez policjanta wniosku o zwolnienie ze służby, obowiązkiem organu jest rozwiązanie stosunku służbowego z funkcjonariuszem, nie później niż w terminie do 3 miesięcy od daty złożenia wniosku. Powołany przepis ustawy o Policji stanowi wyłącznie o prawie policjanta do zgłoszenia pisemnego wystąpienia ze służby i skorelowanym z nim obowiązku przełożonego w sprawach osobowych rozwiązania stosunku służbowego, nie traktuje natomiast o możliwości wskazania przez policjanta terminu zwolnienia ze służby, ani tym bardziej o obowiązku przełożonego uwzględnienia tego terminu. Powyższe oznacza, że organowi administracji pozostawiono swobodę w zakresie określenia daty, w jakiej nastąpi zwolnienie policjanta, z tym jedynie zastrzeżeniem, że dzień zwolnienia ze służby nie może nastąpić po upływie 3 miesięcy od daty złożenia wniosku. W sytuacji zatem, w której policjant składa raport o zwolnienie ze służby w Policji z podaniem konkretnej daty zwolnienia, to data ta nie jest wiążąca dla organu, który ma swobodę w jej określeniu pod warunkiem, że zawiera się ona w granicach 3 miesięcy od daty złożenia wniosku.

Uwzględniając powyższe organ II instancji wskazał, że decyzja Komendanta Miejskiego Policji w B. podjęta została w zgodzie z obowiązującymi przepisami. Data zwolnienia ze służby została określona na dzień 28 grudnia 2022 r., i mieściła się w ustawowym terminie 3 miesięcy od daty pisemnego zgłoszenia przez policjanta wystąpienia ze służby. W zakresie określenia terminu zwolnienia decyzja Komendanta Miejskiego Policji w B. ma charakter uznaniowy. Uznaniowość nie może jednak oznaczać dowolności, dlatego też organ I instancji był zobowiązany do uzasadnienia faktycznego decyzji i wskazania w nim motywów podjętego rozstrzygnięcia. Z powinności tej organ się wywiązał, wyjaśniając szczegółowo powody swojej decyzji. Wskazał, po pierwsze, że skarżący nie pełni służby nieprzerwanie od września 2022 r., w związku z czym jego obowiązki są wykonywane od kilku miesięcy przez innych funkcjonariuszy. Dalej podał, że etat zajmowany przez skarżącego może być obsadzony przez nowoprzyjętego funkcjonariusza w związku z zaplanowanymi na koniec grudnia przyjęciami do służby w Policji. Ponadto organ I instancji wyjaśnił, że w związku z faktem, iż ze służby w Komedzie Miejskiej Policji w B. zwalnia się kilkudziesięciu funkcjonariuszy, zasadnym jest rozłożenie związanej z tym pracy w czasie. W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach zasadnicze znaczenie w sprawie ma argument dotyczący kilkumiesięcznej, nieprzerwanej nieobecności funkcjonariusza w służbie, pozostałe zaś argumenty mają znaczenie poboczne.

Podkreślił, iż skarżący nieprzerwanie nie pełnił służby od dnia 6 września 2022 r. W tym stanie rzeczy zwolnienie policjanta we wskazanej przez niego dacie, tj. z dniem 20 lutego 2023 r., stanowiłoby utrzymywanie go w służbie przez kolejne 2 miesiące, co nie znajduje żadnego uzasadnienia.

W ocenie organu II instancji zaistniała sytuacja, tj. długotrwała nieobecność skarżącego w służbie - w kontekście nałożonych na Policję ustawowych zadań - dezorganizuje pracę komórki, w której pełni on służbę, natomiast powierzone mu do realizacji zadania muszą być wykonywane przez innych funkcjonariuszy w czasie przeznaczonym na realizację ich własnych obowiązków, a niejednokrotnie także w czasie wolnym od służby. Wpływa to negatywnie na jakość i terminowość realizowanych przez zespół czynności. Taki stan rzeczy wymusza również określone działania od przełożonych, którzy zmuszeni są do dokonywania między innymi stałych zmian grafików służby pełnionej przez podwładnych oraz innych czynności kadrowo - organizacyjnych. Specyfika zadań realizowanych przez Policję, do których należy m. in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym czy wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców wymaga od każdego funkcjonariusza przede wszystkim wzmożonej dyspozycyjności. W interesie służby - rozumianym jako pełna i kompetentna obsada komórek organizacyjnych - leży skuteczna i bezbłędna służba wszystkich policjantów. Mając na uwadze powyższe organ II instancji zaakcentował, że funkcjonariusz przebywający na zwolnieniu lekarskim, mimo iż faktycznie nie pełni służby, otrzymuje - poza uposażeniem w wysokości 80% - wszystkie inne świadczenia należne policjantom, takie jak nagroda roczna (tzw. trzynastka), czy równoważnik pieniężny za umundurowanie (tzw. mundurówka), ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, do którego prawo nabywa w każdym kolejnym roku kalendarzowym, uzyskuje też prawo do obligatoryjnych podwyżek uposażenia. Pozostawienie więc skarżącego w służbie przez kolejne 2 miesiące w powyższych okolicznościach byłoby kontynuowaniem przez niego służby uszczerbkiem dla interesów.

Przy powszechnie znanych problemach etatowych i ograniczonych środkach budżetowych Policji wszystkie etaty i środki, którymi ona dysponuje powinny być efektywnie wykorzystywane w celu realizacji powierzonych zadań.

Odnosząc się natomiast do zarzutu nieuprawnionego nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności organ wskazał, że zgodnie z art. 108 § 1 kpa decyzji, od której służy stronie odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego, albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.

Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach podzielił stanowisko organu I instancji w tej kwestii. Interes służby wymaga, aby służbę w Policji pełniły osoby mogące faktycznie realizować zadania służbowe. W związku z czym organ I instancji nadał zaskarżonej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, co uzasadnił interesem społecznym, tożsamym z interesem służby. Wskazał, że interes służby wymaga racjonalnego wydatkowania środków publicznych i zapewnienia ciągłości służby poprzez jak najszybsze uzupełnienie powstałych wakatów.

Biorąc powyższe pod uwagę organ II instancji stwierdził, że wniesione odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

W skardze do sądu administracyjnego skarżący, wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości oraz uchylenie poprzedzającego go rozkazu organu I instancji, wniósł także o zobowiązanie organu administracyjnego do wydania rozkazu personalnego w przedmiocie zwolnienia go ze służby z uwzględnieniem daty wskazanej w pisemnym wystąpieniu ze służby skarżącego.

Nadto wniósł o wstrzymanie wykonania rozkazu personalnego nr 57/K/23 Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 10 lutego 2023 r. oraz rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego w B. z dnia 2 grudnia 2022 r. oraz wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci; odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z Komisariatu Policji w C. dla wykazania faktu, że w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności rozkazowi personalnemu nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w B.. Wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania na jego rzecz.

Zaskarżonemu rozkazowi personalnemu Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach, nr 57/K/23, z dnia 10 lutego 2023 r., zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania przez organ drugiej instancji mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie tj. art.135 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, co w konsekwencji miało bezpośredni wpływ na wydanie orzeczenia, a polegający na tym, że w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym należało powstrzymać natychmiastowe wykonanie rozkazu personalnego nr [...], albowiem brak było podstaw do nadania mu na podstawie art. 108 k.p.a. rygoru natychmiastowej wykonalności.

2. naruszenie przepisów postępowania przez organ drugiej instancji a to art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego rozkazu personalnego, mimo że istniały podstawy do jego uchylenia i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia,

3. naruszenia przez organ pierwszej i drugiej instancji art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i w konsekwencji nieuwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności zaniechania o poinformowaniu skarżącego o nieuwzględnieniu wniosku w zakresie daty zwolnienia ze służby, co skutkowało tym, że został on pozbawiony przez organ prawa do cofnięcia swojego oświadczenia woli,

4. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 41 ust. 3 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że pomimo wskazania w pisemnym wystąpieniu ze służby (raporcie) daty rozwiązania stosunku służbowego, organ nie był nią związany i w konsekwencji wydał rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby przed tą datą, pomimo tego, iż znana była mu treść warunkowego oświadczenia woli skarżącego wyrażona w raporcie z dnia 25 listopada 2022 r., wskazująca na to, że wystąpienie ze służby uzależnia on od zwolnienia go w dacie 20 luty 2023 r., co bezpośrednio wskazuje na to, że gdyby skarżący został poinformowany przez organ, że zwolnienie ze służby nastąpi wcześniej, to wówczas oświadczenia woli o takiej treści by nie złożył, lub równocześnie z tym oświadczeniem wniósłby o jego odwołanie, jednakże brak poinformowania przez organ o zamiarze zwolnienia w innej dacie a niżeli w deklarowanej pisemnym wystąpieniu ze służby, uniemożliwiło skarżącemu skuteczne odwołanie wcześniej złożonego oświadczenia woli, co z kolei miało bezpośredni wpływ na wydanie orzeczenia w zakresie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.

W uzasadnieniu skarżący m.in. wskazał, że jego odwołanie zasadniczo odnosi się do dwóch kwestii.

Pierwszą kwestią jest nie uwzględnienie przez organ administracyjny wskazanej daty zwolnienia, co pozostaje w bezpośrednim związku z pozbawieniem prawa do odwołania swego oświadczenia woli wyrażonego w pisemnym wystąpieniu ze służby.

Drugą kwestią jest kontestowanie podstaw zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności.

Skarżący wskazał, że pozostawienie rozkazu personalnego z nadanym rygorem pozbawiło go uprawnień funkcjonariusza, co bezpośrednio po jego stronie wywołało szkodę majątkową skutkiem, której była utrata uposażenia zasadniczego za miesiąc styczeń oraz luty 2023 r., utraty części trzynastej pensji, jak również ekwiwalentu za niewykorzystany urlop oraz innych świadczeń wynikających z ustawy o Policji.

W oparciu o powyższe, w kontekście podniesionych przez organ pierwszej i drugiej instancji okoliczności uzasadniających podjęcie decyzji o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności stwierdzić należy, że w dacie wydania rozkazu nie został naruszony interes społeczny tożsamy z interesem służby i tym samym nie było podstawy do zastosowania przepisu art. 108 k.p.a.

Zdaniem skarżącego Komendant Miejski Policji dokonał błędnej oceny przesłanek przemawiających za nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, a jego decyzja oparta była na subiektywnym (niezgodnym z art. 7 k.p.a.) przekonaniu, że zwolnienie z datą wskazaną w pisemnym wystąpieniu ze służby spowoduje realną szkodę w interesie społecznym, co z kolei pokazuje, że jego decyzja w tym konkretnym przypadku była instrumentalnym wykorzystaniem materialnoprawnych przesłanek art. 41 ust. 3 ustawy o Policji bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, do czego organ był obowiązany.

Ponadto skarżący wskazał, że z sytuacji kadrowej jego macierzystego Komisariatu wynika, że do 1 marca 2023 roku stan etatowy nie uległ zmianie i w dalszym ciągu w Ogniwie Patrolowym pracuje 19 funkcjonariuszy, nie został przyjęty żaden nowy funkcjonariusz, zatem nie wystąpiła również okoliczność, na którą powołał się organ, a dotycząca nowoprzyjętych funkcjonariuszy i w związku z tym nie było konieczności uwolnienia przez skarżącego zajmowanego etatu jeszcze przed 20 lutego 2023 r.

Podobnie jest w Komendzie Miejskiej Policji w B., w której pracuje łącznie ponad 800 funkcjonariuszy. Z informacji uzyskanych przez skarżącego wynika, że na emeryturę odeszło łącznie 37 funkcjonariuszy z różnych komórek organizacyjnych, w przypadku 6 policjantów nie przychylono się do terminów wskazanych w pisemnych wystąpieniach ze służby. Zatem na ogólną liczbę wszystkich zatrudnionych funkcjonariuszy odeszło tylko 4 procent.

Skarżący zauważa, że biorąc pod uwagę stan kadrowy śląskiej Policji, nie można pominąć tego, iż w tym garnizonie pracuje ponad 12 tysięcy funkcjonariuszy. Zgodnie ze stanowiskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach "bezpieczeństwo mieszkańców nie jest w żaden sposób zagrożone. Wolne wakaty są zjawiskiem naturalnym wynikającym z tzw. ruchów kadrowych, bowiem mundurowi odchodzą m.in. na zasłużone emerytury, a ich miejsce zajmują nowi Policjanci. Na bieżąco trwa także rekrutacja do służby. W tym półroczu stan zatrudnienia jest wyższy, niż w analogicznym okresie roku ubiegłego, a liczba wolnych wakatów spadła.

W związku z czym nadanie rozkazowi personalnemu z 2 grudnia 2022 r., nr [...] rygoru nie miało swoich podstaw faktycznych i prawnych, a jego dowolne zastosowanie wywołało po stronie skarżącego szkodę majątkową.

Nadto wskazał, że do tej pory w garnizonie śląskim utartym zwyczajem (z uwagi na to, że przepis art. 41 ust. 3 ustawy o Policji o tym nie mówi), było to, że w pisemnych wystąpieniach ze służby Policjanci wskazywali samodzielnie datę zwolnienia, która co do zasady była zbieżna z okresem wskazanym przez ustawodawcę w przepisie jak wyżej. Utartym zwyczajem, który stał się stosowaną powszechnie praktyką było również to, że przełożeni do spraw osobowych bez żadnego protestu przychylali się do dat wskazanych w raportach przez funkcjonariuszy odchodzących ze służby na własną prośbę z uwzględnieniem obowiązujących w tym zakresie przepisów. Nigdy do czasu złożenia raportu przez skarżącego zwyczaj ten nie uległ zmianie. Nie było ze strony przełożonych informacji, z których wynikało, że w raportach o wystąpieniu z szeregów Policji nie wnioskuje się już, z jaką datą funkcjonariusz chce odejść na zasłużoną emeryturę.

Nadto utarty zwyczaj wskazywania daty końcowej przez Policjanta był powszechną praktyką stosowaną w całej Policji, z której wynikało, że odstępstwa zdarzały się jedynie w sytuacji, kiedy funkcjonariusz wnosił o natychmiastowe zwolnienie ze służby lub wskazywał bardzo krótki okres, w którym niemożliwe było skuteczne zwolnienie ze służby, bo wynikało to ze sposobu rozliczania funkcjonariusza odchodzącego na emeryturę, który jest złożonym i długotrwałym procesem, nie zawsze możliwym do zrealizowania w czasie zaproponowanym przez odchodzącego Policjanta.

Skarżący wskazał, że składając raport o zwolnienie ze służby na podstawie przyjętych zwyczajów i utartych praktyk oparł swoje przekonanie, że jego oświadczenie woli zostanie zrozumiane w ten sposób, że gdyby próbowano rozwiązać z nim stosunek służbowy wcześniej to oświadczenia woli o takiej treści nie złożyłby w ogóle.

W dalszej kolejności wskazał na niezgodne z art. 7 k.p.a. działanie organu, ponieważ po złożeniu pisemnego wystąpienia ze służby organ nie poinformował skarżącego, że jego wniosek, co do daty nie zostanie uwzględniony, a jego zwolnienie nastąpi znacznie wcześniej niż zakładał. Przemilczenie tego faktu spowodowało, że skarżący nie mógł skutecznie na zasadzie art. 61 k.c. odwołać wcześniej złożonego oświadczenia woli, ponieważ jego intencja wystąpienia ze służby w Policji oparta była przede wszystkim na warunku w postaci przychylenia się przez organ do daty 20 luty 2023r.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

W uzasadnieniu wskazał, że w rozpatrywanej sprawie interes społeczny doznawał uszczerbku już przez wystarczająco długi czas, poprzez utrzymywanie w szeregach Policji przez kilka miesięcy funkcjonariusza faktycznie służby niepełniącego, a otrzymującego wszystkie świadczenia należne funkcjonariuszom pełniącym służbę i nabywającego w tym czasie większe uprawnienia emerytalne, mimo że przez tak długi czas jego zadaniami byli obciążeni inni policjanci Komendy Miejskiej Policji w B..

W ocenie organu interes społeczny wyraża się między innymi w konieczności racjonalnego wydatkowania środków publicznych. Fakt, iż z budżetu państwa przez kilka miesięcy wypłacane były skarżącemu uposażenie i inne świadczenia pieniężne, że z budżetu będzie mu wypłacana emerytura policyjna po 17 latach służby, że w związku ze zwolnieniem otrzymał odprawę w wysokości niemal 6 uposażeń miesięcznych w okolicznościach niniejszej sprawy uzasadnia stwierdzenie, że interes policjanta nie doznał w istocie żadnego uszczerbku, a za to w interesie społecznym było uniknięcie kolejnych wydatków, które ponoszone być nie muszą. Przywileje funkcjonariuszy, a do takich niewątpliwie należy prawo do emerytury policyjnej po zaledwie 15 latach służby, w założeniu ustawodawcy mają być bowiem skorelowane z ich obowiązkami, do których należy pełnienie służby nawet z narażeniem życia i zdrowia, w warunkach dyspozycyjności i podległości dyscyplinie służbowej.

Na rozprawie w dniu 6 września 2023 r. skarżący wskazał, że ukryto przed nim zamiar wcześniejszego zwolnienia ze służby, co w jego przekonaniu było karą za długie przebywanie na L4. Natomiast organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie podnosząc, że za przyjętym rozstrzygnięciem przemawiał interes społeczny, a zwłaszcza konieczność oszczędnego dysponowania finansami publicznymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: ppsa), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).

Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawą materialną zakwestionowanego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 41 ust. 3 ustawy o Policji., zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że w przypadku złożenia przez policjanta wniosku o zwolnienie ze służby, obowiązkiem organu jest wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia policjanta, nie później niż w terminie do 3 miesięcy od daty złożenia wniosku. Z uwagi na kategoryczne sformułowanie tego przepisu, organ nie ma zatem możliwości wydania innego rozstrzygnięcia. Rozwiązanie takie ma na celu ochronę niekwestionowanego prawa policjanta do wystąpienia ze służby bez konieczności wyjaśniania z jakiego powodu to następuje. Uznanie organu ogranicza się przy tym jedynie do kwestii wskazania konkretnej daty zwolnienia, która jednakże zawsze winna przypadać w trzymiesięcznym okresie od moment złożenia rezygnacji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2001 r., sygn. akt II SA 1866/01 oraz z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2759/15 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl. W niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości, że skarżący w dniu 23 listopada 2022 r. złożył oświadczenie o wystąpieniu ze służby z dniem 20 lutego 2023 r., i w związku z czym organ miał obowiązek zwolnić go z tej służby.

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że decyzja organu podjęta została w zgodzie z obowiązującymi przepisami. Data zwolnienia ze służby została bowiem określona na dzień 28 grudnia 2022 r, czyli mieściła się w ustawowym terminie 3 miesięcy od daty pisemnego zgłoszenia przez policjanta wystąpienia ze służby. W zakresie określenia terminu zwolnienia decyzja organu ma charakter uznaniowy. Uznaniowość nie może jednak oznaczać dowolności, dlatego też organ I instancji był zobowiązany do uzasadnienia faktycznego decyzji i wskazania w nim motywów podjętego rozstrzygnięcia. Z powinności tej organ się wywiązał, wyjaśniając powody swojej decyzji. Organ wskazał, że skarżący z uwagi na przebywanie na zwolnieniu lekarskim nie pełnił służby nieprzerwanie od września 2022 r., na dzień wydania decyzji w przedmiocie rozwiązania stosunku służbowego do dnia 28 grudnia 2022 r

W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że działania skarżącego nie przesądzają o terminie zwolnienia ze służby wskazanym przez niego.

Trzeba bowiem zauważyć, że pisemne zgłoszenie o wystąpieniu ze służby w Policji, o którym mowa w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. – jakie przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 3014/15 oraz z dnia 23 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 1214/14, a także uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2011 r., sygn. akt I OPS 4/11 podjęta w sprawie dotyczącej funkcjonariusza Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego) – jest oświadczeniem woli, do którego ma zastosowanie art. 61 KC W myśl zaś § 1 zd. 2 wskazanego przepisu, odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło do adresata jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej.

W niniejszej sprawie skarżący nie podważa skuteczności złożenia oświadczenia woli o wystąpieniu ze służby w Policji, lecz podważa skuteczność przyjęcia terminu tegoż wystąpienia ze służby w Policji niezgodnego z jego żądaniem tj. nie 20 lutego 2023 r., a 28 grudnia 2022 r., czyli w jego przekonaniu dowolnego terminu.

Jak już było wspomniane materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozkazu personalnego organu I instancji stanowił art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Zgodnie z tym przepisem policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Przełożony właściwy w sprawach osobowych (określony w art. 32 ust. 1 cyt. ustawy) ma zatem obowiązek rozwiązania stosunku służbowego w związku z żądaniem funkcjonariusza, co nie oznacza, że zgodnie z żądaniem, jeśli policjant wskazał datę zwolnienia, nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia przez niego pisemnego wniosku o zwolnienie ze służby. Powołany przepis ustawy o Policji stanowi wyłącznie o prawie policjanta do zgłoszenia pisemnego wystąpienia ze służby i skorelowanym z nim obowiązku przełożonego w sprawach osobowych rozwiązania stosunku służbowego, nie traktuje natomiast o możliwości wskazania przez policjanta terminu zwolnienia ze służby, ani tym bardziej o obowiązku przełożonego uwzględnienia tego terminu. Powyższe oznacza, że organowi administracji pozostawiono swobodę w zakresie określenia daty, w jakiej nastąpi zwolnienie policjanta, z tym jedynie zastrzeżeniem, że dzień zwolnienia ze służby nie może nastąpić po upływie 3 miesięcy od daty złożenia wniosku. Wobec powyższego stwierdzić należy, że twierdzenia skarżącego o warunkowym charakterze złożonego oświadczenia woli w przedmiocie rozwiązania stosunku służbowego nie mają oparcia w obowiązujących przepisach.

Odnosząc się natomiast do zarzutu uniemożliwienia skarżącemu wycofania złożonego oświadczenia woli poprzez niepoinformowanie go o nieprzychyleniu się przełożonego w sprawach osobowych do zaproponowanej w raporcie daty zwolnienia ze służby wskazać należy, że zgodnie z art. 61 k.c. oświadczenie adresowane do innego podmiotu wywiera skutki prawne z chwilą, gdy dotarło do adresata w takiej formie, iż mógł on zapoznać się z treścią tego oświadczenia. Odwołanie pierwszego żądania jest skuteczne jedynie wówczas, gdy dotarło do adresata jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. W świetle tej regulacji oświadczenie woli złożone drugiej stronie wiąże osobę, która oświadczenie takie złożyła. Poinformowanie strony o fakcie nieuwzględnienia przez organ jego propozycji odnośnie do daty zwolnienia - abstrahując od faktu, iż w świetle art 41 ust. 3 ustawy o Policji przełożony nie ma takiego obowiązku - nie mogło spowodować, że policjant skutecznie odwołałby złożone oświadczenie woli, bowiem takie odwołanie zawsze dotarłoby do adresata później niż samo oświadczenie woli, a tym samym byłoby nieskuteczne.

Sąd podzielił stanowisko organów, iż skoro skarżący nieprzerwanie nie pełnił służby od dnia 6 września 2022 r., to zwolnienie go we wskazanej przez niego dacie, tj. z dniem 20 lutego 2023 r., a zatem utrzymywanie go w służbie przez kolejne 2 miesiące nie znajdowało żadnego uzasadnienia ponieważ powstała możliwość rozłożenia w czasie zaplanowanych zwolnień funkcjonariuszy i konieczności uzupełnienia zajmowanego przez niego stanowiska nowoprzyjętymi funkcjonariuszami.

Sąd podzielił również stanowisko organów, że w rozpatrywanej sprawie interes społeczny, rozumiany jako interes służby musiał mieć pierwszeństwo przed interesem prywatnym strony, który to interes, jak wprost stwierdził skarżący w treści wniesionej skargi, polegał na tym, że chciał otrzymywać - nie pełniąc służby - kolejne świadczenia pieniężne, tj. uposażenie za miesiące styczeń i luty 2023 r., ekwiwalent za niewykorzystane urlopy; wypoczynkowy i dodatkowy za rok 2023, nagrodę roczną za rok 2023. Jednakże w przeciwieństwie do rozwiązań przyjętych w prawie pracy, policjanci, nawet zwolnieni z dniem 1 stycznia danego roku, otrzymują w związku ze zwolnieniem ze służby ekwiwalent za cały urlop wypoczynkowy, do którego prawo nabyli w dniu 1 stycznia (tj. 26 dni) oraz cały urlop dodatkowy (odpowiednio 5, 9 albo 13 dni, w zależności od stażu służby).

Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia przez organ pierwszej i drugiej instancji art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i w konsekwencji nieuwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności zaniechania poinformowania skarżącego o nieuwzględnieniu wniosku w zakresie daty zwolnienia ze służby, co w ocenie skarżącego skutkowało pozbawieniem przez organ prawa do cofnięcia swojego oświadczenia woli, należy zauważyć, że ten zarzut nie znalazł odzwierciedlenia w aktach sprawy i skarżący nie wykazał naruszenia prawa przez organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Podobnie przedstawia się kwestia zarzutu naruszenia przez organy art. 108 § 1 kpa decyzji, czyli zdaniem skarżącego nieuprawnionego nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności ponieważ w ocenie Sądu organy wykazały zachodzącą tożsamość interesów służby z interesem społecznym.

W niniejszej sprawie mamy do czynienia z przesłanką wygaśnięcia stosunku służbowego policjanta, wynikającą z przysługującego mu uprawnienia do wystąpienia ze służby, które organ zobowiązany jest zrealizować w ściśle określonym terminie, o którym mowa w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Należy przy tym zauważyć, na co trafnie zwrócił uwagę organ, że zgłoszenie wystąpienia ze służby nie ma wyłącznie charakteru procesowego, ale wywołuje również skutki materialne. Do nich zaś – zdaniem Sądu – zalicza się właśnie termin w jakim stosunek służbowy powinien zostać zakończony. Obowiązkiem organu wynikającym z art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, wiążącym się z materialnoprawną istotą stosunku służbowego policjanta, jest przyjęcie takiej daty zwolnienia go ze służby, która mieściłaby się w trzymiesięcznym okresie, przypadającym po zgłoszeniu wystąpienia ze służby.

W powyższym świetle należało uznać za dopuszczalne i mieszczące się w graniach dozwolonego uznania administracyjnego, dokonanie przez organy przyjęcia, że stosunek służbowy skarżącego wygasa w dniu 28 grudnia 2022 r.

Materialny skutek wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariusza nie wynikał bowiem wyłącznie z wydanej w tym przedmiocie decyzji, ale wiązał się przede wszystkim z podjętą przez niego rezygnacją z dalszego pełnienia służby. To z kolei obligowało organ do wydania stosownego rozstrzygnięcia w terminie do 3 miesięcy od tego momentu, niezależnie od tego, czy skarżący zażąda przyjęcia przez organy innego terminu zwolnienia go ze służby.

Reasumując, należało stwierdzić, że pisemne zgłoszenie wystąpienia ze służby, dokonane przez skarżącego w dniu 23 listopada 2022 r. pociągało za sobą doniosłe skutki materialne i obligowało organ do zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji w terminie wynikającym z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Dlatego też – w ocenie Sądu – zaskarżona decyzja, wydana po wyczerpującym rozważeniu wszelkich istotnych okoliczności sprawy oraz podniesionych przez skarżącego zarzutów, jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego.

Mając na uwadze powyższe Sąd, nie podzielając zarzutów skargi oraz nie stwierdzając naruszeń prawa materialnego i naruszeń przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.