Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 76/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Protokolant sekr. sąd. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018 r., poz. 2096, ze zm.), zwanej dalej "kpa", po rozpatrzeniu odwołania [...], umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta [...] nr [...] z [...] lipca 2019 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. Sp. k. pozwolenia na budowę obejmującego rozbiórkę istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budowę nowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z garażem podziemnym, wjazdem i instalacją gazową, na terenie działek ew. nr [...] (zjazd) z obrębu [...] przy ul. [...] w [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że dnia 12 grudnia 2017 r. do Prezydenta [...] wpłynął wniosek [...] Sp. z o.o. Sp. k. o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę obejmującego ww. inwestycję.

W dniu 9 kwietnia 2018 r. do Prezydenta [...] wpłynął wniosek [...] o uznanie za stronę w prowadzonym postępowaniu, uzupełniony następnie pismem z 10 maja 2018 r., w którym [...] przedstawiła swoje stanowisko dotyczące wykazania jej interesu prawnego w postępowaniu. Organ nie uznał podniesionych argumentów i odmówił wnioskującej uznania za stronę postępowania, o czym poinformował w piśmie z 14 czerwca 2018 r., zaznaczając, że szczegółowe uzasadnienie tej odmowy zostanie zawarte w decyzji kończącej postępowanie.

Decyzją nr [...] z [...] lipca 2019 r. Prezydent [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji.

Od powyższej decyzji Prezydenta [...] odwołanie wniosła [...].

Rozpoznając odwołanie Wojewoda [...] podkreślił, że z treści art. 127 § 1 kpa stanowiącego, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, wynika jednoznacznie, iż uprawnionym do skutecznego kwestionowania decyzji w trybie odwoławczym jest wyłącznie podmiot, któremu przysługuje przymiot strony danego postępowania. Tym samym jednym z podstawowych obowiązków organu drugiej instancji jest ustalenie, czy odwołujący się jest stroną postępowania administracyjnego.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy natomiast rozumieć, zgodnie z unormowaniem art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Tylko takie ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, które są związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym je, dają właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości prawo do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę.

Organ wyjaśnił równocześnie, że aby członek wspólnoty mieszkaniowej lub dany właściciel lokalu mieszkalnego mógł uczestniczyć jako strona w postępowaniach dotyczących nieruchomości, w której zawiązała się wspólnota mieszkaniowa, musi wykazać swój indywidualny interes prawny w danym postępowaniu administracyjnym, odrębny od interesu wspólnoty. Musi zatem wskazać przepis prawa materialnego, z którego wynika objęcie lokalu obszarem oddziaływania obiektu.

Wojewoda wskazał, że [...] nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta [...] nr [...] z [...] lipca 2019 r. Pismem z 6 kwietnia 2018 r. [...] wnioskowała wprawdzie o uznanie jej za stronę postępowania, jednak w ocenie organu I instancji nie wykazała indywidualnego interesu prawnego, odrębnego od interesu Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...], reprezentującej w sprawie interesy wszystkich mieszkańców budynku, w którym znajduje się lokal wnioskującej.

[...] mimo odmowy uznania jej za stronę postępowania I instancji złożyła odwołanie od decyzji Prezydenta [...] nr [...] z [...] lipca 2019 r. Z uwagi na powyższe Wojewoda [...] pismem z 19 września 2019 r. wezwał odwołującą do wykazania interesu prawnego do występowania w niniejszym postępowaniu w charakterze strony, poprzez dostarczenie dokumentu, z którego wynika dla [...] prawo własności lokalu oraz dokumentu, z którego wynika sposób usytuowania lokalu względem projektowanej inwestycji (dokumenty miały zostać dostarczone w oryginałach bądź poświadczonych za zgodność z oryginałem kopiach). Wezwano też do wskazania, na podstawie którego przepisu prawa [...] wywodzi, że jej lokal znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji.

W odpowiedzi na ww. wezwanie odwołująca pismem z 1 października 2019 r. przesłała odpis księgi wieczystej KW nr [...], wykazując prawo własności lokalu nr [...] przy ul. [...], a także kopię rzutu piętra budynku przy ul. [...], na którym znajduje się lokal skarżącej oraz kopię mapy sytuacyjno-wysokościowej dla celów projektowych terenu położonego przy ul. [...], z których ma wynikać usytuowanie lokalu skarżącej względem projektowanej inwestycji. Ponadto skarżąca wskazała przepisy, na podstawie których jej zdaniem lokal nr [...] przy ul. [...] znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji przy ul. [...].

Wojewoda [...] stwierdził, iż dostarczone dokumenty wskazujące na usytuowanie lokalu nr [...] przy ul. [...] nie mogą stanowić dowodu w sprawie, gdyż są zwykłymi kopiami, mimo iż wskazano, że należy dostarczyć oryginały bądź kopie poświadczone notarialnie za zgodność z oryginałem.

Ponadto zdaniem organu przepisy, na które powołuje się skarżąca, nie wskazują na posiadanie przez nią indywidualnego interesu prawnego, skarżąca odnosi bowiem ich naruszenie przez przedmiotową inwestycję głównie na etapie robót budowlanych związanych z jej realizacją, a nie do oddziaływania samego obiektu budowlanego po jego wybudowaniu.

Organ podniósł, że bezzasadne jest przywołanie w piśmie z 1 października § 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065), który nie ma zresztą zastosowania do przejściowych uciążliwości związanych z prowadzonymi robotami budowlanymi, a dotyczy zagrożeń i uciążliwości występujących stale na danym obszarze, jak np. hałas i drgania związane z sąsiedztwem drogi szybkiego ruchu czy emitowane przez elektrownie wiatrowe.

W ocenie organu wszelkie przepisy, na które powołuje się skarżąca w nawiązaniu do utrudnień związanych z samymi robotami budowlanymi, należy uznać za niemające zastosowania w niniejszej sprawie. Obszaru oddziaływania nie ustala się bowiem biorąc pod uwagę, ile roboty będą trwały, ani w jakim stopniu będą uciążliwe dla właścicieli nieruchomości sąsiednich. Pojęcie obszaru oddziaływania z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego odnosić się może wyłącznie do oddziaływania związanego z istnieniem obiektu budowlanego, nie zaś z samym procesem jego powstawania, a dodatkowo dotyczy tylko ograniczeń, jakie ten obiekt wprowadza w zagospodarowaniu terenu, w tym w jego zabudowie. Kwestia uciążliwości i obniżenia komfortu życia związanego z budową projektowanego budynku zaliczana jest do tzw. immisji pośrednich. Przekroczenie dopuszczalnego poziomu tych immisji rodzi jedynie określone roszczenia cywilnoprawne. Zarzuty dotyczące utrudnień dla otoczenia, takich jak hałas związany z realizowaniem inwestycji, nie mogą odnieść zamierzonego skutku, gdyż dotyczą jedynie naruszenia interesów faktycznych skarżącej, a nie interesu prawnego rozumianego jako naruszenie konkretnych norm prawnych.

Wojewoda wskazał, iż przywołane przepisy Konstytucji RP oraz art. 144 i 222 Kodeksu cywilnego mogą być podstawą do wykazania interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, jednak tylko wtedy, gdy ograniczenie w prawie własności jest oczywiste i zostało wykazane w postępowaniu dowodowym, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie. Przekroczenie dopuszczalnych granic tzw. "immisji pośrednich" z własnej nieruchomości na inne nieruchomości, których dotyczy art. 144 Kodeksu cywilnego, może uzasadniać powstanie po stronie osób poszkodowanych odpowiednich roszczeń o charakterze cywilnoprawnym.

Organ podkreślił, iż planowana inwestycja nie ogranicza możliwości usytuowania obiektów na działkach sąsiednich, jak również nie pozbawia powyższych nieruchomości dostępu do drogi publicznej oraz do szeroko rozumianych mediów. Sporna inwestycja została zrealizowana wyłącznie w granicach należącej do inwestora nieruchomości. Prawo do zagospodarowania tej nieruchomości i korzystania z niej zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem należy do właściciela i wynika zarówno z art. 64 Konstytucji RP, jak i z przepisów art. 140 Kodeksu cywilnego. Inne osoby, w szczególności właściciele sąsiednich nieruchomości nie mogą decydować, w jaki sposób inwestor będzie korzystać ze swojej nieruchomości, o ile ten sposób korzystania nie oddziaływuje na ich prawa i nie narusza ani nie ogranicza tych praw (wyrok NSA z dnia 15 września 2006 r. sygn. akt II OSK 1082/05). Organ zauważył przy tym, że przywołanie przez wnioskodawcę art. 21 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji jest całkowicie bezzasadne, ponieważ nie mają one zastosowania i związku z procesem budowlanym.

Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie granice korzystania z nieruchomości wyznaczone przez prawo nie zostały naruszone. Przywołane przez skarżącą ewentualne naruszenia w trakcie realizacji przedmiotowej inwestycji art. 144 i 222 Kodeksu cywilnego, a także art. 64 Konstytucji, mogą ewentualnie stanowić podstawę do wniesienia powództwa przed sądem powszechnym.

Organ wskazał, że skarżąca powołała się ponadto na przepisy § 12, 13, 26, 57 i 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie wyjaśniając przy tym, w jaki sposób z ich treści miałoby wynikać objęcie jej lokalu obszarem oddziaływania inwestycji. Jak wynika z treści projektu budowlanego, planowany budynek na działce ew. nr [...] z obrębu [...] będzie usytuowany względem odległości od granic nieruchomości sąsiednich w sposób zgodny z § 12 rozporządzenia. Zgodność inwestycji z § 26 rozporządzenia nie ma natomiast w ogóle związku z ewentualnym interesem prawnym skarżącej.

Odnosząc się do kwestii zapewnienia właściwego nasłonecznienia lokalu mieszkalnego skarżącej i nadmiernych ograniczeń, jakie przedmiotowa inwestycja miałaby w tym zakresie wprowadzać w zagospodarowaniu jej nieruchomości, organ odwoławczy uznał je za niewystarczające dla wykazania zindywidualizowanego interesu prawnego w niniejszym postępowaniu, odrębnego od interesu prawnego Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...], a co za tym idzie - uznania [...] za jego stronę. Z umiejscowienia lokalu nr [...] przy ul. [...] nie wynika, iż przedmiotowa inwestycja wprowadzi ograniczenia w zagospodarowaniu tego lokalu.

W opinii organu wojewódzkiego stanowiące integralną część projektu budowlanego analizy nasłonecznienia i przesłaniania zostały wykonane przez osoby posiadające uprawnienia, a sposób ich wykonania umożliwia zbadanie oceny oświetlenia i nasłonecznienia sąsiednich istniejących budynków. Tym samym materiał dowodowy w zakresie problemu nasłonecznienia lokali w istniejących budynkach sąsiednich jest pełny i wystarczający. Warunek zapewnienia minimalnego czasu nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynkach sąsiednich, wynoszącego, zgodnie z § 60 rozporządzenia, 3 h w godzinach 7-17 w dniach równonocy, został spełniony. Dotyczy to również lokalu mieszkalnego skarżącej, względem którego inwestor złożył w toku postępowania odwoławczego dodatkowe, szczegółowe wyjaśnienia, w tym opinię architektoniczno-budowlaną z 17 października 2019 r., z której wynika, iż czas nasłonecznienia pozostanie dla tego lokalu zapewniony znacznie ponad wymagane rozporządzeniem minimum.

Organ podniósł, że odwołująca nie przedstawiła żadnego dowodu, który podważałby wiarygodność analiz nasłonecznienia i przesłaniania. Podnoszone przez skarżącą zarzuty stanowią jedynie zakwestionowanie wykonanych przez projektanta analiz, bez przedstawienia organowi jakiegokolwiek dowodu, stanowiącego o błędach w dokumentacji projektowej. Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw do odmówienia zawartości dokumentacji projektowej mocy dowodowej i powołania niezależnych biegłych w celu wykonania dodatkowych analiz.

Wojewoda [...] podkreślił, iż interes prawny w postępowaniu powinien wynikać z przepisów prawa materialnego, bo tylko te są źródłem uprawnień i obowiązków. Jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z wymogami norm prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych, innych osób. Ochrona takich interesów w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić do sytuacji, w której to osoby trzecie, a nie inwestorzy - właściciele nieruchomości, na której mają powstać planowane inwestycje, decydowali będą o dopuszczalności wybudowania obiektów budowlanych czy miejscu posadowienia takich obiektów.

W ocenie Wojewody argumenty podnoszone przez skarżącą należy zatem rozpatrywać w kontekście interesu faktycznego wiążącego się z ewentualnymi uciążliwościami, a nie interesu prawnego. Organ stwierdził, że [...] nie jest stroną niniejszego postępowania administracyjnego, a zatem nie mogła wnieść odwołania od decyzji Prezydenta [...] nr [...] z [...] lipca 2019 r. Koniecznym jest zatem, w ocenie organu, umorzenie postępowania odwoławczego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa.

[...] złożyła skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2019 r., zarzucając:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) naruszenie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez nieuznanie skarżącej za stronę w postępowaniu;

b) naruszenie art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że lokal skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, którego dotyczy decyzja nr [...];

c) naruszenie art. 5 Prawa budowlanego poprzez udzielenie inwestorowi pozwolenia na budowę w sposób sprzeczny z przepisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz z naruszeniem poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów skarżącej,

d) naruszenie § 11, 12, 13 i 57 Rozporządzenia poprzez udzielenie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego [...] Sp. z o.o. sp. k. w sytuacji, gdy obiekt ten narusza zasady wznoszenia budynków poza zasięgiem zagrożeń i uciążliwości takich jak hałas i drgania, odległości od granicy z działką sąsiednią oraz nie zapewnia naturalnego oświetlenia pomieszczeń,

e) naruszenie art. 144 i 222 Kodeksu cywilnego poprzez udzielenie inwestorowi pozwolenia na budowę i realizację inwestycji, w sytuacji, gdy działania te spowodują naruszenie własności skarżącej oraz zakłócenie korzystania z jej lokalu ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych,

f) naruszenie art. 64 Konstytucji poprzez wydanie decyzji naruszającej prawo skarżącej do ochrony własności,

2) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) naruszenie art. 10 kpa poprzez niedopuszczenie skarżącej do udziału w postępowaniu,

b) naruszenie art. 7 i 77 § 1 i 107 kpa poprzez niewyczerpujące zbadanie sprawy w zakresie niezbędnym do wyjaśnienia, czy lokal skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji,

c) naruszenie art. 80 kpa poprzez nierozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego,

d) naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 kpa przez jego zastosowanie.

Rozwijając sformułowane zarzuty skarżąca wskazała, że na etapie projektowania i planowania inwestycji to projektant i inwestor dokonują analizy oddziaływania inwestycji, ale organy administracyjne nie są tą oceną związane i mają obowiązek przeprowadzić w tym zakresie własne postępowanie wyjaśniające. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji zaniechały wyjaśnienia, czy granice obszaru oddziaływania obiektu zostały w sposób prawidłowy ustalone przez inwestora i projektanta, oparły swoje ustalenia wyłącznie na analizie nasłonecznienia i przesłaniania, która stanowi integralną część projektu budowlanego, a także na złożonej 17 października 2019 r. przez inwestora opinii architektoniczno- budowlanej.

Skarżąca podniosła, że jej lokal mieszkalny znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, ponieważ cały budynek przy ul. [...] znajduje się w obszarze oddziaływania i Wspólnota Mieszkaniowa [...] została uznana za stronę w postępowaniu. W opinii skarżącej ma ona indywidualny interes prawny w sprawie, bowiem jej mieszkanie, jako jedyne w budynku, posiada szklaną oranżerię (tzn. okna jednego z pokoi zajmują całą ścianę od podłogi do sufitu), a planowana inwestycja spowoduje m.in. naruszenie prywatności skarżącej, jak również zmniejszenie dopływu światła. Planowany budynek, kilkukrotnie wyższy niż istniejący dotychczas na działce sąsiedniej oraz położony blisko granicy działki, będzie miał znacząco większy wpływ na mieszkanie skarżącej, niż na pozostałe mieszkania we Wspólnocie Mieszkaniowej [...].

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Z art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) wynika, że uwzględnienie skargi przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona.

Kontrolowaną decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. Wojewoda [...] umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta [...] nr [...] z [...] lipca 2019 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. Sp. k. pozwolenia na budowę, obejmującego rozbiórkę istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budowę nowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z garażem podziemnym, wjazdem i instalacją gazową, na terenie działek ew. nr [...] (zjazd) z obrębu [...] przy ul. [...] w [...]. Organ odwoławczy uznał, że [...] składającej odwołanie od ww. decyzji nie przysługiwał przymiot strony w tym postępowaniu.

W postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę normą materialnoprawną określającą krąg stron postępowania jest art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1186), będący przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

W myśl art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 lipca 2003 r., stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że pojęcie obszaru oddziaływania obiektu musi być doprecyzowane przy każdej inwestycji na podstawie indywidualnych cech obiektu oraz jego przeznaczenia w odniesieniu do przepisów odrębnych, na podstawie których można ustalić obszar wokół realizowanej inwestycji, który będzie wprowadzał związane z tym obiektem budowlanym ograniczenia zagospodarowania tego terenu. Przyjmuje się, że są to wszystkie powszechnie obowiązujące przepisy prawa (przepisy z zakresu materialnego prawa administracyjnego) wprowadzające określonego rodzaju ograniczenia czy też utrudnienia w zakresie zagospodarowania tego terenu. Do przepisów odrębnych w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego należą m.in.: przepisy techniczno-budowlane, przeciwpożarowe, przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawo wodne, przepisy prawa miejscowego.

W ocenie Sądu Wojewoda [...] zasadnie stwierdził, że odwołanie nie pochodziło od strony postępowania, prawidłowe było zatem umorzenie postępowania odwoławczego od decyzji Prezydenta W. nr [...] z [...] lipca 2019 r.

Skarżąca wywodzi swój interes prawny do kwestionowania decyzji Prezydenta [...] z tytułu prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...], znajdującego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...]. Zarządcą budynku jest Wspólnota Mieszkaniowa [...], która brała udział w postępowaniu zakończonym ww. decyzją Prezydenta [...] nr [...] z [...] lipca 2019 r.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że w przypadku budynków, w których funkcjonuje wspólnota mieszkaniowa, za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę uznawana jest - co do zasady - ta wspólnota reprezentowana przez właściwy organ, tj. zarząd. Nie można jednak wykluczyć sytuacji, że właściciel konkretnego lokalu znajdującego się w danym budynku wielorodzinnym także uzyska przymiot strony w takim postępowaniu. Dla uzyskania przymiotu strony przez właściciela lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku, w którym funkcjonuje wspólnota mieszkaniowa, konieczne jest wykazanie, że zamierzona inwestycja będzie oddziaływała na taki lokal. Przymiot strony będzie więc przysługiwał właścicielowi konkretnego lokalu pod warunkiem wykazania, że planowana inwestycja będzie miała - w powiązaniu z odpowiednimi przepisami prawa materialnego - bezpośredni wpływ na jego prawa lub obowiązki, będzie ingerować w wykonywane przez niego prawo własności do lokalu (por. wyroki NSA: z 22 sierpnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1956/18, z 24 września 2014 r. sygn. akt II OSK 647/13, z dnia 15 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 671/15, z dnia 22 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2266/13).

W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że skarżąca nie wykazała indywidualnego, odrębnego od interesu wspólnoty mieszkaniowej interesu prawnego, który uprawniałby ją do udziału w charakterze strony w wyżej wskazanym postępowaniu administracyjnym.

Oceniając interes prawny [...] organ prawidłowo przeanalizował kwestię nasłonecznienia lokalu skarżącej i treść § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065). Zgodnie z tą regulacją pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu, innych formach opieki przedszkolnej oraz szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 800-1600, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach 700-1700 (ust. 1). W mieszkaniach wielopokojowych wymagania ust. 1 powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju (ust. 2). W przypadku budynków zlokalizowanych w zabudowie śródmiejskiej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia, określonego w ust. 1, do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia (ust. 3).

Z dokumentacji projektowej planowanej inwestycji, obejmującej analizę przesłaniania i nasłonecznienia, wynika, że wobec wszystkich lokali mieszkalnych w budynku przy ul. [...] w [...] spełniono wymagania rozporządzenia w zakresie nasłonecznienia, wynikające z § 13 i § 60 rozporządzenia. Wymagania te zostały spełnione również w przypadku lokalu nr 11, który to lokal znajduje się na czwartej kondygnacji nadziemnej budynku.

W odniesieniu do lokalu mieszkalnego skarżącej inwestor złożył ponadto w toku postępowania odwoławczego dodatkowe dokumenty, w tym opinię z dnia 10 października 2019 r., sporządzoną przez arch. [...], arch. Ł. K. i arch. [...]. Wynika z niej, że czas nasłonecznienia pozostanie dla tego lokalu zapewniony znacznie ponad wymagane rozporządzeniem minimum, bowiem nasłonecznienie spełnione jest aż dla dwóch pokoi, przy czym pokój dzienny nasłoneczniony jest przez około pięć godzin, a pokój znajdujący się obok - przez trzy godziny. Również przedłożona 21 października 2019 r. opinia prof. dr hab. inż. arch. [...] potwierdza spełnienie wymogów minimalnego nasłonecznienia w odniesieniu do lokalu skarżącej. Wszystkie powyższe dokumenty zostały sporządzone przez osoby posiadające uprawnienia budowlane. Skarżąca nie przedstawiła żadnego kontrdowodu sporządzonego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, z którego wynikałyby wnioski przeciwne, nie zakwestionowała zatem skutecznie ustaleń przedstawionych w powyższych dokumentach.

Podstawy interesu prawnego skarżącej nie można zatem poszukiwać w § 60, czy też w § 57 rozporządzenia. Podkreślić przy tym trzeba, że powołany przez skarżącą argument wskazujący na przeszklenie całej ściany lokalu położonej od strony planowanej inwestycji nie stanowi, wbrew przekonaniu skarżącej, wyjątkowej okoliczności odróżniającej interes prawny skarżącej w porównaniu z właścicielami innych lokali. Niewątpliwie, w związku z takim przeszkleniem ściany, nastąpi obniżenie dotychczasowego komfortu zamieszkiwania skarżącej na skutek realizacji inwestycji na sąsiedniej nieruchomości. Okoliczność ta nie może stanowić jednak źródła interesu prawnego skarżącej, skoro planowana inwestycja nie powoduje zagrożenia naruszenia norm dotyczących minimalnego nasłonecznienia. Na marginesie warto dostrzec, że jak wynika z opinii architektów przedłożonej dnia 17 października 2019 r., lokal [...] będzie miał warunki w zakresie nasłonecznienia lepsze niż kilka innych lokali zlokalizowanych po tej stronie budynku. W opinii wskazano, że lokale te znajdują się na niższych kondygnacjach niż czwarta, na której położony jest lokal nr [...], a przy tym niektóre z nich (np. na drugiej kondygnacji) są usytuowane bliżej granicy działki ew. nr [...] przy ul. [...] i tym samym bliżej planowanego na niej budynku, niż lokal nr [...].

Podkreślenia wymaga, że w art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego legitymacja procesowa strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę powiązana została nie z jakimikolwiek ograniczeniami, jakie mogą powstać dla sąsiednich nieruchomości z uwagi na powstanie obiektu objętego wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę, ale z takimi ograniczeniami, których źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Wobec wywodzenia przez skarżącą interesu prawnego z art. 144 Kodeksu cywilnego, przewidującego ochronę przed takimi działaniami właścicieli nieruchomości, które zakłócałyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, zauważyć trzeba, że w sprawach dotyczących udzielenia pozwolenia na budowę kwestia immisji może być uwzględniana, jeżeli podlega regulacji prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 9 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 1537/17, wyrok WSA w Poznaniu z 1 grudnia 2011 r. sygn. II SA/Po 682/11). Takiej regulacji podlega np. ochrona przed hałasem. Przepisy dotyczące ochrony przed hałasem (ustawa z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, rozporządzenie Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku) mogłyby ewentualnie stanowić podstawę interesu prawnego skarżącej, gdyby projektowany obiekt budowlany mógł być źródłem ponadnormatywnego hałasu. Mając na uwadze charakterystykę zatwierdzonego przedsięwzięcia, sposób użytkowania (budynek mieszkalny) nie sposób łączyć z nim zagrożenia dla zachowania norm akustycznych.

Jednocześnie wskazać należy, że emisja hałasu w trakcie realizacji inwestycji czy inne niedogodności, jak emisja pyłów, emisja drgań podczas budowy, występują przy realizacji niemal każdej inwestycji budowlanej i nie świadczą o interesie prawnym właścicieli nieruchomości sąsiednich. Realizacja każdego obiektu budowlanego wiąże się z określonymi uciążliwościami dla nieruchomości sąsiednich, jednak powyższe nie może ograniczać prawa inwestora do zabudowy działki w sposób zgodny z przepisami Prawa budowlanego i przepisami techniczno-budowlanymi.

Podkreślić również należy, że wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu nie może opierać się tylko na przepisach prawa cywilnego, dotyczących ochrony prawa własności, w szczególności art. 144 Kodeksu cywilnego. Przekroczenie dopuszczalnych granic tzw. immisji pośrednich, a więc oddziaływania z jednej nieruchomości, na której będzie realizowana inwestycja, na inną nieruchomość, ponad przeciętną miarę może uzasadniać wystąpienie z powództwem przed sądem powszechnym.

Wskazać też trzeba, że planowana inwestycja, zgodnie z dokumentacją projektową, będzie usytuowana w sposób spełniający wymogi § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie odległości od granic działki. Również ten przepis, powołany przez skarżącą, nie może być zatem źródłem interesu prawnego [...].

W konsekwencji należy podzielić stanowisko Wojewody [...], że obszar oddziaływania projektowanej inwestycji nie obejmuje swym zakresem lokalu mieszkalnego skarżącej. Planowana inwestycja nie niesie ze sobą jakichkolwiek uciążliwości lub ograniczeń w możliwości korzystania z lokalu, które to uciążliwości lub ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa. Tym samym prawidłowo organ odwoławczy wywiódł, że [...] nie legitymuje się interesem prawnym uprawniającym do kwestionowania w postępowaniu odwoławczym decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2019 r.

Zaskarżona decyzja Wojewody [...], umarzająca postępowanie odwoławcze od ww. decyzji Prezydenta [...], jest zatem prawidłowa, a zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.

Mając powyższe na uwadze, wobec bezzasadności skargi orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.