Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 4110/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 24, art. 5d, art. 5e, art. 27b ust. 1, art. 92a ust. 1, art. 92c ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2201
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 2 pkt 43
journal: Dz.U. 2023 poz 1047
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
article: art. 7, art. 7a, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. art. 106 par. 3, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Nowecki, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.), sędzia WSA Danuta Szydłowska, Protokolant st. ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ") decyzją z 8 maja 2023 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej: "K.p.a."), art. 4 pkt 22 oraz 24, art. 5b ust. 1 i 2, art. 5d, art. 5e, art. 27b, art. 27d, art. 92a ust. 1, 3, 7 pkt 1) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201, dalej: u.t.d.") oraz Ip. 2.20 załącznika nr 3 do u.t.d., po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Strona", "Spółka", "Pośrednik", "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 29 kwietnia 2022 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD wskazał, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie w zakresie przekazywania zleceń przez przedsiębiorcę prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób podmiotowi, który nie posiada odpowiedniej licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 u.t.d., lub z naruszeniem art. 5e tej ustawy.

Organ wskazał, że 26 lipca 2021 r. w Warszawie przy ul. [...]. funkcjonariusze Policji poddali kontroli drogowej samochód osobowy marki O. o nr rej. [...], którym kierował S. A. - obywatel Tadżykistanu. Podczas kontroli ustalono, że kierujący przewoził zarobkowo pasażera, który zamówił usługę przewozową przy pomocy aplikacji B.. Kurs rozpoczął z ul. [...] na ul. [...] w W.. Za wykonany kurs pasażer uiścił opłatę 4,22 złotych gotówką, nie otrzymując paragonu. Przewóz realizowany był w imieniu i na rzecz przedsiębiorstwa: [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W.(dalej: "Przewoźnik"). Kierujący nie dysponował żadną licencją na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. Pojazd konstrukcyjnie był przystosowany do przewozu 5 osób i nie był oznakowany jako taksówka - czego dowodem jest dokumentacja zdjęciowa kontrolowanego pojazdu znajdująca się w aktach sprawy. Podczas czynności kontrolnych wykonano dokumentację fotograficzną okazanych dokumentów. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane w protokole kontroli nr [...] z 26 lipca 2021 r., który wraz z całą dokumentacją zgromadzoną w toku kontroli został przekazany do Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego.

Zawiadomieniem z 25 lutego 2022 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wszczął postępowanie wobec Strony jako podmiotu prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Postępowanie zakończyło się wydaniem przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, jako organu I instancji, decyzji administracyjnej z 29 kwietnia 2022 r. nr [...] nakładającej na Stronę karę pieniężną w wysokości 40.000,00 zł (słownie: czterdzieści tysięcy złotych), z tytułu stwierdzonego naruszenia lp. 2.20 załącznika nr 3 do u.t.d., ograniczoną zgodnie z art. 92a ust. 3 u.t.d., do wysokości 12 000 złotych.

Rozpatrując odwołanie, GITD po przytoczeniu mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów postępowania, powtórzył ustalenia dokonane w trakcie kontroli. Dodał ponadto, że na dzień kontroli Pośrednik dysponował licencją nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, udzieloną 11 marca 2020 r. przez Prezydenta m.st Warszawy, do której kontrolowany pojazd był zgłoszony. Pośrednik żadnego innego uprawnienia przewozowego nie posiadał.

GITD stwierdził, że aby pojazd uznany był za taksówkę musi spełniać wszelkie warunki techniczne (obligatoryjne elementy), które określają przepisy szczegółowe. Zatem brak odpowiedniego wyposażenia (brak oznakowania i lampy z napisem TAXI) nie czyni kontrolowanego pojazdu taksówką, nawet w sytuacji, gdy podmiot legitymuje się licencją na przewóz osób taksówką.

GITD stwierdził, że skoro kontrolowany pojazd nie był taksówką to organ I instancji prawidłowo stwierdził, że przedmiotowy przewóz pasażera był realizowany w ramach przewozu okazjonalnego. W ramach tego rodzaju przewozu Przewoźnik powinien był dysponować licencja na wykonywanie przewozu osób samochodem osobowym. Ta zaś jest uprawnieniem zupełnie odmiennym, niż posiadana przez Stronę licencja na przewóz taksówką. Przewoźnik na dzień kontroli drogowej nie dysponował licencją na wykonywanie przewozu osób samochodem osobowym i tym samym Strona jako pośrednik dopuściła się naruszania art. 5d u.t.d., albowiem przekazała zlecenie przewozu przedsiębiorstwu, które nie posiadało licencji na zrealizowanie tego przewozu.

Organ dodał, że przeprowadzona analiza akt niniejszej sprawy wskazuje również, że Strona w chwili kontroli dopuściła się też naruszenia art. 5e u.t.d. Mianowicie doszło do pośrednictwa przy przewozie osób w zakresie przewozów okazjonalnych pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób, które to działanie jest zgodnie z art. 5e u.t.d., zakazane.

Zdaniem GITD, Pośrednik powinien w pierwszej kolejności upewnić się przed zleceniem przewozu, czy zostanie ono wykonane pojazdem - taksówką. W innym przypadku realizacja przewozu narusza zakaz określony w art. 5e u.t.d.

Jka podkreślił organ, Pośrednik nie może zawężać swoich obowiązków tylko do tych, które zostały określone w art. 27b u.t.d., bowiem musi mieć na uwadze także pozostałe przepisy tejże ustawy odnoszące się do tej tematyki.

Od powyższej decyzji Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji, umorzenie postępowania administracyjnego i zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy oraz prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

1) art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., polegające na braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i pominięciu przez organ okoliczności, czy zostało już ostatecznie zakończone postępowanie, dotyczące odpowiedzialności Przewoźnika, które dotyczy naruszenia opisanego w protokole kontroli nr [...] z 26 lipca 2021 r., podczas gdy rozstrzygnięcie postępowania dotyczącego Przewoźnika mogło mieć wpływ na wynik postępowania toczącego się przeciwko Skarżącemu, gdyż ewentualna odpowiedzialność Spółki jest pochodną odpowiedzialności Przewoźnika, a więc umorzenie postępowania dotyczącego Przewoźnika mogło (i powinno) skutkować umorzeniem postępowania wobec Spółki,

2) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 w zw. z art. 6 oraz art. 8 K.p.a., polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, pomimo braku sformułowania w niej rozstrzygnięcia w sposób jasny i precyzyjny, a jedynie poprzez odesłanie do Ip. 2.20 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje dwa różne rodzaje naruszeń tj. przekazywanie zleceń przez pośrednika podmiotowi nieposiadającemu odpowiedniej licencji lub przekazywanie zleceń z naruszeniem art. 5e u.t.d., skutkujące brakiem możliwości określenia przez Stronę, za jakiego rodzaju naruszenie nałożona została kara pieniężna,

3) art. 7a § 1 K.p.a., poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do treści norm prawnych z art. 5d, art. 5e i art. 92a ust 1 w zw. z Ip. 2.20 załącznika nr 3 u.t.d., na korzyść Skarżącego, i w efekcie nałożenie przez Inspektora kary pieniężnej, podczas gdy w sprawie pozostawały wątpliwości prawne co do treści norm prawnych z art. 5d, 5e i art. 92 a ust 1 w zw. z Ip. 2.20 załącznika nr 3 u.t.d. i wątpliwości te organ powinien był rozstrzygnąć na korzyść Skarżącego, co skutkowałoby umorzeniem postępowania i brakiem nałożenia kary na Skarżącego,

4) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art 5d oraz art. 5e w zw. z art. 92a ust 1 w zw. z Ip. 2.20 załącznika nr 3 u.t.d., polegające na utrzymaniu w mocy decyzji nakładającej na Skarżącego karę pieniężną za przekazywanie zleceń przez przedsiębiorcę prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób podmiotowi, który nie posiada licencji, o której mowa w art. 5b ust 1 u.t.d. lub z naruszeniem art. 5e tej ustawy- podczas gdy:

a) zgodnie z art. 27b ust 1 pkt 1a u.t.d., jedynym ustawowym obowiązkiem Pośrednika w zakresie weryfikacji licencji przewoźnika jest weryfikacja przed rozpoczęciem współpracy, czy przedsiębiorca, któremu Pośrednik przekazuje zlecenia przewozu, posiada licencję przewoźnika - a Skarżący wypełnił ten obowiązek,

b) Skarżący podjął współpracę z Przewoźnikiem, jako podmiotem zweryfikowanym, w pełni profesjonalnym i wykwalifikowanym, posiadającym licencję przewoźnika taksówką,

c) Skarżący jako pośrednik przy przewozie osób, nie został wyposażony w odpowiednie narzędzia prawne ani faktyczne do sprawowania bieżącej, skutecznej kontroli nad zgodnością z wymogami prawnymi realizowanych przewozów przez kierowców działających na rzecz przewoźników, którym pośredniczy, zwłaszcza w zakresie wyposażenia technicznego pojazdów czy też posiadania przez przewoźnika ważnej licencji w toku przejazdu,

d) obowiązek wykonania przewozu zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym również spełnienie przez każdy pojazd, służący do wykonania przewozu, wymogów określonych w § 24 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie techniczne"), spoczywa na przewoźniku, który jako podmiot posiadający tytuł prawny do dysponowania pojazdami oraz uprawnienia do wydawania wiążących poleceń kierowcom, ma realny wpływ na ewentualne naruszenia przepisów,

e) Przewoźnik posiadał licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, do której kontrolowany pojazd został zgłoszony,

5) art. 2 oraz art. 31 ust 3 Konstytucji poprzez ich niezastosowanie oraz art. 5d oraz 5e w zw. z art. 92a ust 1 u.t.d., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie, w sytuacji, w której organ powinien odmówić ich zastosowania, ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji, która to sprzeczność polega na:

a) wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych i nieznajdujących podstaw w ustawie, dodatkowych wymogów, takich jak obowiązek Pośrednika wdrożenia takiego systemu, który w sposób skuteczny uniemożliwiałby wykonanie zlecenia przewozu pojazdem odpowiednio oznakowanym oraz który zapewniałby bieżącą, skuteczną weryfikację czy podmiot, z którym Pośrednik współpracuje i któremu przekazuje zlecenia przewozu, nie narusza przepisów z zakresu transportu drogowego, a przy tym ani ustawodawca, ani organy państwowe nie zapewniają odpowiednich narzędzi prawnych w celu realizacji takich zadań,

b) uznaniu odpowiedzialności Pośrednika de facto za działania przewoźnika, bez wyposażenia Pośrednika w jakiekolwiek narzędzia prawne, dające możliwość kontrolowania sposobu przestrzegania przepisów prawa przez przewoźników, w tym m.in. umożlwiające weryfikację przez Pośrednika czy dany pojazd został zgłoszony do licencji Przewoźnika,

c) wprowadzeniu sankcji administracyjnej, stanowiącej dolegliwość nieproporcjonalną ze względu na cel jej wprowadzenia,

6) art. 92c ust 1 pkt 1 u.t.d., poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji nakładającej karę pieniężną, podczas gdy:

a) Skarżący nie miał wpływu na naruszenie, zaś samo naruszenie powstało wskutek zdarzeń i okoliczności, których Skarżący nie mógł przewidzieć - co zostało wykazane w przedstawionym w toku postępowania pisemnym stanowisku, zawierającym stosowne wnioski dowodowe,

b) Skarżący podjął wszelkie możliwe działania, których można było od niego racjonalnie oczekiwać, aby nie doszło do naruszenia, w tym m.in.:

- przed rozpoczęciem współpracy z Przewoźnikiem zweryfikował, czy posiada on licencję przewoźnika w zakresie przewozu osób taksówką,

- poinformował wszystkich przewoźników, z którymi współpracuje o konieczności odpowiedniego oznakowania i wyposażenia taksówki,

- poinformował wszystkich przewoźników, którym pośredniczy o konieczności posiadania przez kierowcę podczas kontroli wypisu z licencji taxi, konsekwencjach niespełnienia wymagań narzuconych przez ustawodawcę,

- wprowadził odpowiednie zapisy w stosownych przez Skarżącego Ogólnych Warunkach Świadczenia Usług, wymuszające stosowanie się przez przewoźników do przepisów ustawy o transporcie drogowym,

7) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 92a ust 1 w zw. z Ip. 2.20 załącznika nr 3 do u.t.d., polegające na utrzymaniu w mocy decyzji nakładającej na Skarżącego karę pieniężną za w/w naruszenie, w sytuacji, w której w toku prowadzonego postępowania organy administracji publicznej ustaliły tylko jeden przypadek przekazania zlecenia na rzecz podmiotu nieposiadającego odpowiedniej licencji, o której mowa w art. 5b ust 1 lub z naruszeniem art. 5e u.t.d., a literalna treść opisanego w ustawie naruszenia wymaga stwierdzenia wielokrotnych (co najmniej dwóch) przypadków przekazywania zleceń.

Skarżący wniósł na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "P.p.s.a.") o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z [...] (dostępny na: https://www.pap.pl/mediaroom/1471099%2Cbolt-podsumowuje-dotychczasowe-dzialania- podnoszace-bezpieczenstwo-w-przejazdach) (b) wykazujące, że Spółka działa nie tylko z należytą starannością, ale nawet z największa starannością, aby zapewnić bezpieczeństwo pasażerów przy przewozach pasażerów, realizując w ten sposób cele ustawodawcy przy nowelizacji ustawy o transporcie drogowym; (c) wniosek Strony o udzielenie informacji z 25 stycznia 2021 roku (d); odpowiedź urzędu miasta stołecznego Warszawy, [...], z 22 lutego 2021 roku (e) wykazujące, że Przewoźnik posiadał licencję przewoźnika od 11 marca 2020 r., a Spółka należycie zweryfikowała posiadanie licencji przewoźnika przez Przewoźnika.

Przy tym, jak podkreślił Skarżący, przeprowadzenie tych dowodów jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie, a jednocześnie, jako że są to dowody z dokumentów, nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania.

W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił argumentację popierającą zarzuty skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ wbrew zarzutom skargi, zarówno GITD, jak i organ I instancji nie naruszyli przepisów prawa w sposób dający podstawę do wyeliminowania wydanych decyzji z obrotu prawnego.

Pośrednictwo przy przewozie osób, jako nowa kategoria usługi transportowej, zostało wprowadzone do porządku prawnego na mocy ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustawy z dnia 16 maja 2019 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 1180) 1 stycznia 2020 r. Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu ustawy nowelizującej, celem zmian było zapewnienie warunków uczciwej i równej konkurencji na rynku przewozowym oraz wprowadzenie jasno określonych zasad prowadzenia działalności gospodarczej związanej z pośrednictwem przy przewozie osób. Nowelizacja podyktowana została koniecznością dostosowania obowiązujących przepisów do nowych form działalności gospodarczej na rynku przewozów osobowych, zwłaszcza szybkiej ekspansji przedsiębiorstw oferujących usługi za pośrednictwem aplikacji internetowych.

Zgodnie z art. 4 pkt 24 u.t.d., pośrednictwo przy przewozie osób oznacza działalność gospodarczą polegającą na przekazywaniu zleceń przewozu osób samochodem osobowym, pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą lub taksówką oraz: a) zawieraniu umowy przewozu w imieniu klienta lub przedsiębiorcy wykonującego przewóz osób lub b) pobieraniu opłaty za przewóz osób, lub c) umożliwianiu zawarcia umowy przewozu lub umożliwianiu uregulowania opłaty za przewóz osób - samochodem osobowym, pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą lub taksówką za pośrednictwem dostarczonych lub udostępnionych do tych celów środków komunikacji elektronicznej, domen internetowych, aplikacji mobilnych, programów komputerowych, systemów teleinformatycznych lub innych środków przekazu informacji. Podjęcie i wykonywanie transportu drogowego w zakresie pośrednictwa przy przewozie: 1) rzeczy, 2) osób, jak wynika z art. 5b ust. 2 u.t.d., wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Ponadto zgodnie z art. 5d u.t.d., przedsiębiorca wykonujący transport drogowy w zakresie pośrednictwa przy przewozie osób jest obowiązany prowadzić takie pośrednictwo wyłącznie na rzecz przedsiębiorców posiadających odpowiednią licencję, o której mowa w art. 5b ust. 1.

Istotna w niniejszej sprawie jest regulacja wynikająca z art. 5e u.t.d., z której wynika zakaz prowadzenia pośrednictwa przy przewozie osób w przewozach okazjonalnych wykonywanych pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 7 osób łącznie z kierowcą.

W niniejszej sprawie nie budzą wątpliwości ustalenia faktyczne organów obu instancji, zgodnie z którymi 26 lipca 2021 r. w Warszawie samochodem osobowym marki O. o nr rej. [...], dokonywany był w imieniu i na rzecz Przewoźnika przewóz zarobkowy pasażera, który zamówił usługę przewozową przy pomocy aplikacji B., z ul. [...] na ul. [...] w W.. Pojazd nie był oznakowany jako taksówka nie był wyposażony w lampę z napisem TAXI. Przewoźnik w dniu kontroli posiadał licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udzieloną 11 marca 2020 r. przez Prezydenta m.st. Warszawy, do której został zgłoszony samochód osobowy, którym dokonywana była sporna usługa przewozu osoby. Pojazd konstrukcyjnie był przystosowany do przewozu 5 osób i nie był oznakowany jako taksówka.

Powyższe ustalenia znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym, w szczególności w zapisach sporządzonego w trakcie kontroli protokołu kontroli oraz fotografiach i w piśmie z urzędu m.st. Warszawy z 20 września 2022 r. Skarżący nie kwestionuje tych ustaleń.

Sąd stwierdza, że w świetle powyższych okoliczności faktycznych, organy obu instancji prawidłowo uznały, że spornego w niniejszej sprawie zarobkowego przewozu osoby nie można uznać za przewóz taksówką. Przewoźnik co prawda posiadał w dniu dokonywania spornego przewozu osoby licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, do której kontrolowany pojazd został zgłoszony, co jednak istotne, samego pojazdu nie można uznać za taksówkę w rozumieniu przepisów regulujących powyższą kwestię. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 43 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988, dalej: "P.r.d."), taksówka jest to pojazd samochodowy, odpowiednio wyposażony i oznaczony, przeznaczony do przewozu osób w liczbie nie większej niż 9 łącznie z kierowcą oraz ich bagażu podręcznego za opłatą ustaloną na podstawie: a) taksometru albo b) aplikacji mobilnej, o której mowa w art. 13b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 180 i 209). Jednym zatem z wymogów uznania danego pojazdu za taksówkę jest jego odpowiednie oznaczenie. Jak wynika natomiast z § 24 ust. 1 pkt 1 i pkt 8 rozporządzenia technicznego, taksówkę wyposaża się w: 1) taksometr elektroniczny z ważnym dowodem legalizacji, o ile występuje; 8) dodatkowe światło z napisem "TAXI", odpowiadające następującym warunkom: a) rozmieszczenie: na dachu, b) barwa: biała lub żółta samochodowa z czarnymi napisami widocznymi z przodu i z tyłu pojazdu, d) powinno być widoczne po zapadnięciu zmroku z odległości co najmniej 50 m przy dobrej przejrzystości powietrza. W świetle powyższej regulacji prawnej, poza dodatkowymi, dopuszczalnymi sposobami oznaczenia taksówki, oznaczenie wskazane w § 24 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia technicznego, jest obligatoryjne dla uznania, jak wynika z definicji taksówki z art. 2 pkt 43 ustawy Prawo o ruchu drogowym, danego pojazdu za taksówkę. Podkreślenia wymaga, że cyt. Definicja taksówki nie wiąże pojęcia taksówki z licencją oraz ze zgłoszeniem danego pojazdu do danej licencji, lecz z odpowiednim wyposażeniem oraz oznaczeniem pojazdu samochodowego. Oczywiście samo właściwe oznaczenie pojazdu samochodowego nie upoważnia do dokonywania usług przewozu osób taksówką. Jak bowiem wynika z przepisów u.t.d., konieczne jest jeszcze posiadanie właściwej licencji oraz zgłoszenie danego pojazdu do tej licencji. Właściwe oznaczenie jednak pojazdu samochodowego, jest warunkiem koniecznym aby dany pojazd mógł być uznany za taksówkę, a dokonywany nim przewóz, przy posiadaniu wymaganej licencji do której zgłoszono ten pojazd, za przewóz osób taksówką. Demontaż zatem oznaczeń taksówki zgodnych z § 24 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia technicznego, skutkuje tym że dany pojazd przestaje być taksówką. Nie można natomiast uznać przewozu osób samochodem osobowym nieoznaczonym jako taksówka za przewóz osób taksówką, pomimo tego, że przewoźnik posiada licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, do której został zgłoszony ten samochód osobowy.

Na marginesie wyjaśnienia wymaga, że w świetle definicji taksówki zawartej w art. 2 pkt 43 P.r.d., dla uznania, że dany pojazd jest taksówką bez znaczenia pozostają wymogi wymienione w § 24 ust. 1 pkt 6 i pkt 7 rozporządzenia technicznego. Definicja bowiem, jak zostało to wyżej wyjaśnione, odnosi się do odpowiedniego oznaczenia – które wymienione jest w § 24 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia technicznego – i do odpowiedniego wyposażenia pozwalającego na przewóz osób w liczbie nie większej niż 9 łącznie z kierowcą oraz ich bagażu podręcznego za opłatą ustaloną na podstawie taksometru albo odpowiedniej aplikacji mobilnej – ten natomiast element definicji taksówki wyczerpują wymogi określone w § 24 ust. 1 pkt 1 - 4 rozporządzenia technicznego. Niespełnienie zatem przez dany pojazd wymogów określonych w § 24 ust. 1 pkt 6 i pkt 7 rozporządzenia technicznego, a więc brak apteczki doraźnej pomocy czy też ogumionego koło zapasowego lub zestawu naprawczego, opony samouszczelniającej (Seal tyre), nie ma żadnego wpływu na uznanie że dany pojazd nie jest taksówką w rozumieniu art. 2 pkt 43 P.r.d. Do tych bowiem elementów wyposażenia nie odnosi się definicja taksówki zamieszczona w tym przepisie.

W niniejszej sprawie sporny pojazd nie został oznaczony zgodnie z wymogami § 24 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia technicznego – nie można więc go uznać za taksówkę. W związku z czym wykonywany sporny przewóz osoby nie mógł być uznany za przewóz osoby taksówką, lecz ze względu na okoliczności niniejszej sprawy – za przewóz okazjonalny pojazdem przystosowanym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Oznacza to z kolei, że Spółka zleciła Przewoźnikowi przewóz okazjonalny osoby pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 7 osób łącznie z kierowcą, a więc przewóz sprzeczny z zakazem wynikającym z art. 5e u.t.d.

Konsekwencją stwierdzonego naruszenia jest prawidłowo nałożona na Skarżącego kara administracyjna w wysokości 12 000 zł. Stosownie bowiem do treści art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Jak wynika natomiast z art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych. Ponadto, zgodnie z Ip. 2.20 załącznika nr 3 do u.t.d., przekazywanie zleceń przez przedsiębiorcę prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób przewozu osób podmiotowi, który nie posiada odpowiedniej licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, lub z naruszeniem art. 5e tej ustawy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 40.000,00 zł.

Mając na względzie omówioną powyżej regulację prawną oraz omówione powyżej, niebudzące wątpliwości ustalenia faktyczne, Sąd stwierdza, że nie są uzasadnione zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez GITD art. 92a ust. 1 i l.p. 2.20 Załącznika nr 3 w zw. z art. 5d i art. 5e u.t.d., pomimo, że jak podnosi Skarżący zgodnie z art. 27b ust. 1 punkt 1 lit. a u.t.d. jedynym ustawowym obowiązkiem pośrednika w zakresie weryfikacji licencji przewoźnika jest weryfikacja przed rozpoczęciem współpracy, czy przedsiębiorca, któremu pośrednik przekazuje zlecenia przewozu, posiada licencję przewoźnika - a Skarżący wypełnił ten obowiązek oraz że Skarżący podjął współpracę z Przewoźnikiem, który był podmiotem zweryfikowanym, w pełni profesjonalnym i wykwalifikowanym, posiadającym licencje przewoźnika taksówką, Skarżący natomiast będący pośrednikiem nie został wyposażony w odpowiednie narzędzia prawne ani faktyczne do sprawowania bieżącej, skutecznej kontroli nad zgodnością z wymogami prawnymi realizowanych przewozów przez kierowców działających na rzecz przewoźników i obowiązek wykonania przewozu zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym również spełnienie przez każdy pojazd, służący do wykonania przewozu, wymogów określonych w § 24 rozporządzenia technicznego, spoczywa na przewoźniku, nie na pośredniku.

Podkreślenia wymaga, że istotnie ustawodawca na podstawie art. 27b ust. 1 u.t.d., zobowiązał przedsiębiorcę prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób do weryfikacji, czy przedsiębiorca, któremu przekazuje zlecenia przewozu osób, posiada odpowiednią licencję, o której mowa w art. 5b ust. 1 u.t.d. Przez pojęcie odpowiedniej licencji, należy oczywiście rozumieć licencję, która będzie właściwa dla konkretnego, zleconego przewozu. Obowiązki uregulowane w art. 27b u.t.d., obciążające przedsiębiorcę prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób niewątpliwie korespondują z uregulowanym w art. 5d u.t.d., obowiązkiem zlecania przez pośredników przewozów osób wyłącznie przedsiębiorcom posiadającym odpowiednie licencje. Jak zostało to już jednak wskazane, ustawodawca w art. 5e u.t.d., unormował zakaz prowadzenia pośrednictwa przy przewozie osób w przewozach okazjonalnych wykonywanych pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 7 osób łącznie z kierowcą. Powyższy zakaz jest jednoznaczny, a jak wskazują okoliczności niniejszej sprawy, nie daje się on powiązać z obowiązkami uregulowanymi w art. 27b u.t.d. Sama zatem weryfikacja przez przedsiębiorcę prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób, czy przedsiębiorca, któremu przekazuje zlecenia przewozu osób, posiada odpowiednią licencję, nie daje gwarancji dostosowania się przez przedsiębiorcę prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób do omawianego zakazu. Posiadanie bowiem licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką przez przedsiębiorcę, któremu przekazywane jest zlecenie przewozu osób, nie gwarantuje, że zlecony przewóz zostanie wykonany pojazdem zgłoszonym do licencji, czy też taksówką, a więc pojazdem samochodowym, który jest taksówką zgodnie z art. 2 pkt 43 P.r.d. i § 24 rozporządzenia technicznego. Z powyższego jednoznacznie wynika, że przyjęcie stanowiska Skarżącego, że wypełnienie przez przedsiębiorcę prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób, obowiązku uregulowanego w art. 27b ust. 1 u.t.d., jest wystarczające dla uznania, iż przedsiębiorca ten zastosował się do zakazu z art. 5e u.t.d., skutkowałoby tym, że w istocie art. 5e u.t.d., w ogóle nie realizowałby celu dla jakiego został unormowany, a więc nie zapobiegałby prowadzeniu pośrednictwa przy przewozie osób w przewozach okazjonalnych wykonywanych pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 7 osób łącznie z kierowcą.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że celem omawianej zmiany ustawy o transporcie drogowym było stworzenie jednakowych warunków prawnych dla podmiotów prowadzących działalność w zakresie pośrednictwa przewozu osób, zapewnienie bezpieczeństwa pasażerów oraz wprowadzenie mechanizmów umożliwiających skuteczniejszą kontrolę prawidłowości wykonywania działalności gospodarczej przez pośredników i podmioty z nimi współpracujące. Wobec powyższego, brak jest uzasadnienia, dlaczego pośrednicy mieliby podlegać tylko niektórym obowiązkom dotyczącym przewozu osób zwłaszcza, że przewozy może wykonywać przedsiębiorca, który posiada licencję odpowiednią do charakteru realizowanych (zlecanych) przewozów, oraz z zachowaniem obowiązków wynikających z posiadanej licencji. Z tego też względu zdaniem Sądu, ustawodawca wprowadzając zakaz określony w art. 5e u.t.d., celowo obciążył przedsiębiorcę prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób odpowiedzialnością również za dopuszczenie działania przedsiębiorcy, któremu przekazywane jest zlecenie przewozu osób, sprzeczne z regulacją z art. 5e u.t.d., a więc za dokonanie przewozu okazjonalnego wykonanego pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 7 osób łącznie z kierowcą. Celem tej regulacji jest wymuszenie na obu przedsiębiorcach – przedsiębiorcy prowadzącym pośrednictwo przy przewozie osób i przedsiębiorcy, któremu przekazywane jest zlecenie przewozu osób – uregulowania takich warunków wzajemnej współpracy gospodarczej, które będą skutkowały realizację zleconych przewozów osób zgodnie z zakazem art. 5e u.t.d. Ustawodawca nie unormował w tym zakresie żadnych szczegółowych obowiązków ciążących na przedsiębiorcy prowadzącym pośrednictwo przy przewozie osób, pozostawiając w tym zakresie swobodę uregulowania tych warunków przez kontrahentów. Przestrzeganie zatem przez przedsiębiorcę prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób omawianego zakazu, nie musi wyłącznie oznaczać, że przedsiębiorca ten powinien dysponować takim systemem technicznym, który umożliwiałby bieżącą weryfikację czy przewoźnik z którym współpracuje, nie podejmuje się przewozu osób wbrew omawianemu zakazowi. Skutecznym rozwiązaniem mogą się bowiem okazać w danych warunkach obrotu gospodarczego odpowiednie klauzule umowne skutkujące eliminacją w praktyce naruszeń zakazu z art. 5e u.t.d. Kwestię tę jednak, jak zostało to już wyjaśnione, ustawodawca pozostawił w gestii współpracujących ze sobą przedsiębiorców.

Z tych też względów, nie doszło również w niniejszej sprawie do naruszenia art. 7a § 1 K.p.a., poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do treści norm prawnych z art. 5d, art. 5e i art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z l.p. 2.20 Załącznika nr 3 do u.t.d., na korzyść Skarżącego. Z omówionych powyżej powodów powołane przez Skarżącego przepisy prawa materialnego zastosowane w sprawie w szczególności art. 5d, 5e i 92a ust. 1 u.t.d., nie rodzą obiektywnych wątpliwości co do ich interpretacji wskazywanych przez Skarżącego. Jest to tylko subiektywne przekonanie Skarżącego, bowiem przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, zostały przez organ prawidłowo zinterpretowane i zastosowane w sprawie, co zostało wcześniej wyjaśnione.

Sąd stwierdza, że organ nie naruszył w sprawie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ działając na podstawie przepisów prawa zgromadził i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, w konsekwencji wyjaśnił dokładnie stan faktyczny zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., a podjęte w tym zakresie rozstrzygniecie zostało uzasadnione w sposób wymagany przez normę prawa określoną w art. 107 § 3 K.p.a. W konsekwencji nie doszło do naruszenia zasady zaufania. Należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia, opisane powyżej ustalenia faktyczne poczynione przez organy, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej.

Wskazać jednocześnie należy, że odpowiedzialność Spółki jest niezależna od odpowiedzialności Przewoźnika i żaden przepis ustawy nie uzależnia możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego wobec pośrednika, od wcześniejszego zakończenia postępowania administracyjnego w stosunku do przewoźnika. Postępowania te są niezależne od siebie, w związku czym stanowisko Skarżącego w tej kwestii nie może stanowić skutecznego zarzutu skargi.

Za nieskuteczny zarzut skargi należy również uznać, że rozstrzygnięcie organu uniemożliwiło ustalenie, jakiego naruszenia dopuścił się Skarżąca. Przypomnieć należy, że nałożona na Spółkę kara pieniężna 12 000 zł związana jest z naruszeniem Ip. 2.20 zał. nr 3 do u.t.d., zgodnie z którym przekazywanie zleceń przez przedsiębiorcę prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób przewozu osób podmiotowi, który nie posiada odpowiedniej licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 u.t.d., lub z naruszeniem art. 5e tej ustawy, podlega karze pieniężnej. Omawiana regulacja (Ip. 2.20 zał. nr 3 do u.t.d.) nie jest "rozbita" na jednostki redakcyjne, z których jedna dotyczyłaby przekazywania zleceń podmiotowi, który nie posiada odpowiedniej licencji, a druga przekazywania zleceń z naruszeniem art. 5e u.t.d. Ustawodawca dokonał jednolitego zapisu przedmiotowego naruszenia, a wobec tego ta właśnie regulacja (Ip. 2.20 zał. nr 3 do u.t.d.) zawiera przepis sankcyjny, a więc stanowi materialnoprawną podstawę nałożenia kary pieniężnej. Jednocześnie z uzasadnienia decyzji jednoznacznie wynika, że podstawą faktyczną nałożenia kary pieniężnej był fakt przekazywania zleceń przez przedsiębiorcę prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób przewozu osób z naruszeniem art. 5e u.t.p.

W ocenie Sądu, nie doszło w niniejszej sprawie do naruszenia przez organy art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., zgodnie z którym postępowanie w sprawie nałożenia kary nie wszczyna się, a wszczęte umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Powołana regulacja ma charakter wyjątkowy i dotyczy sytuacji, w których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy (w tym przypadku pośrednictwo) przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć określonych zdarzeń stanowiących naruszenie prawa. Wykazanie okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 ww. ustawy należy do przedsiębiorcy. Powinien on wykazać, że uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać przy prawidłowej organizacji przewozu, a jedynie wskutek nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od niego okoliczności lub zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Przedstawione w niniejszej sprawie dowody, nie potwierdzają, że podmiot wykonujący czynności związane z tym przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot ten nie mógł przewidzieć. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika natomiast, że Spółka nie podjęła właściwych działań aby zapobiec realizacji przez Przewoźnika zleconego przewozu osoby z naruszeniem zakazu z art. 5e u.t.d. Tym samym brak było podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 92c u.t.d.

W konsekwencji za bezzasadne należało również uznać zarzuty skargi naruszenia art. 2 oraz 31 ust. 3 Konstytucji RP. Unormowania dotyczące sankcji administracyjnych (kar pieniężnych i niepieniężnych) stanowią formę regulacji prawnej kwestii odpowiedzialności za czyny, które nazywane są w doktrynie deliktami administracyjnymi. Kary nakładane za popełnienie deliktu administracyjnego, a więc za naruszenie określonych prawem administracyjnym zakazów, bądź za niewykonywanie obowiązków administracyjno-prawnych "mają charakter represyjny, a ich celem jest dyscyplinowanie adresatów norm prawnych zagrożonych sankcją do przestrzegania obowiązującego prawa. Warto na marginesie zauważyć, że istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów przewidzianych w prawie administracyjnym. W orzecznictwie oraz doktrynie nie budzi większych wątpliwości kwestia samej dopuszczalności stosowania omawianych sankcji. Zaznacza się jednak, że muszą być one współmierne w stosunku do rodzaju naruszenia. Choć oczywiście, aby mogły być skuteczne, muszą również być nieuchronne i powodować określoną dolegliwość. Jednocześnie zasada określoności i pewności prawa wymaga, aby norma naruszona, za którą grozi sankcja, była sformułowana w sposób czytelny i jednoznaczny w powszechnie obowiązującym akcie prawnym. W ocenie Sądu zaskarżona w sprawie decyzja została wydana w oparciu o prawidłowo zinterpretowane i zastosowane przepisy art. 5e i l.p. 2.20 załącznika nr 3 u.t.d., o zasadniczym znaczeniu dla rozstrzygnięcia, rozpoznawanej sprawy.

W ocenie Sądu nie zasługuje także na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 92a ust. 1 w zw. z l.p. 2.20 załącznika nr 3 u.t.d., z uwagi na to, że sankcjonuje on, jak twierdzi Skarżący, przekazanie nie jednego, a co najmniej dwóch zleceń podmiotowi, który nie posiada licencji przewoźnika lub podmiotowi wykonującemu przewóz okazjonalny. W przepisie tym prawodawca użył rzeczywiście liczby mnogiej oraz czasownika w formie niedokonanej, w odniesieniu do czynności pośrednika w zakresie tego naruszenia, jednakże nie takie jest ratio legis powołanego przepisu. Zastosowanie jedynie wykładni literalnej, prowadzi do wypaczenia celów ustawy o transporcie drogowym, i bezpodstawnym różnicowaniu, sytuacji podmiotów, podlegających nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej, tylko ze względu na ilość a nie rodzaj popełnionego czynu. W ocenie Sądu, aby nałożyć karę administracyjną na pośrednika na podstawie l.p. 2.20 zał. nr 3 do u.t.d., nie jest konieczne przekazanie więcej niż jednego zlecenia z naruszeniem art. 5e u.t.d. Potwierdzeniem prawidłowości powyższej wykładni lp. 2.20 zał. nr 3 u.t.d. są wyniki wykładni systemowej wewnętrznej bowiem to, że w pozostałych regulacjach prawnych sformułowanych w zał. nr 3 u.t.d , używa się określeń w liczbie pojedynczej wynika z charakteru popełnianych czynów i wbrew wywodom skargi, nie wskazuje na wynikającą z nich bezwzględną regułę, że użycie liczby mnogiej w opisie czynu, pozwala na ukaranie tylko w sytuacji gdy przedsiębiorca dopuścił się co najmniej dwóch czynów, a nie każdego z nich, skoro każdy z nich wyczerpuje dyspozycję przepisu lp.2.20 zał.nr 3 u.t.d. W ocenie Sądu ilość przekazywanych zleceń, przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą zależy od niego i może być to pojedyncze zlecenie jak i w większej liczbie, jednakże, nawet w przypadku jednego zlecenia jest to przekazywanie zleceń przez przedsiębiorcę prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób, w tym przypadku z naruszeniem art. 5e u.t.d.

Sąd zatem nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnioskowane natomiast przez Skarżącego dowody z dokumentów nie miały wpływu na rozstrzygniecie sprawy, nie wyjaśniały zatem żadnych istotnych wątpliwości w sprawie, co w świetle art.106 § 3 P.p.s.a., jest konieczną przesłanką uwzględnienia takiego wniosku.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.