Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1628/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59i ust. 1-4, art. 55 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 10 par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 7 sierpnia 2023 r. nr WINB-WOA.7722.47.2023.ZS w przedmiocie kary pieniężnej za użytkowanie budynku bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem znak [...] z dnia 27 stycznia 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: "PIINB"), w oparciu o art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm., dalej "k.p.a.") w zw. z art. 54, art. 55, art. 59f, art. 59i ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 682, dalej: "Pr. bud.") nałożył na PHU O z siedzibą w B., ul. [...], karę pieniężną w wysokości 50.000,00 zł w związku z użytkowaniem obiektów budowlanych realizowanych pod nazwą "rozbudowa budynku socjalnego, adaptacji pomieszczeń istniejących na zaplecze socjalne oraz rozbudowa magazynu wózków akumulatorowych o część garażową w J. na dz. nr [...] oraz [...] " bez uzyskania prawomocnej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

W dniu 28 października 2020 r. PINB przeprowadził kontrolę działek nr [...] oraz [...] w J. , na których Inwestor realizował opisaną wyżej inwestycję w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 8 grudnia 2014 r. wydaną przez Starostę [...].

W wyniku stwierdzenia w dniu kontroli użytkowania pomieszczeń objętych ww. pozwoleniem na budowę bez uzyskanego wymaganego prawem pozwolenia na użytkowanie, PINB w dniu 12 stycznia 2021 r. wystosował pouczenie do Inwestora w oparciu o art. 59i Pr. bud. informując o możliwości użytkowania obiektów po dokonaniu skutecznego zgłoszenia zakończenia robót lub uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Poinformował także Inwestora o konsekwencjach niezastosowania się do obowiązujących przepisów. Podczas ponownej kontroli w dniu 27 lipca 2022 r. organ stwierdził użytkowanie pomieszczeń ww. obiektu budowlanego.

Sprawa rozpoznawana jest ponownie. Uprzednie postanowienie PINB z dnia 6 września 2022 r. znak [...] zostało uchylone postanowieniem Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej: "ŚWINB") z dnia 22 grudnia 2022 r. znak WINB-WOA.7722.215.2022.DS, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Realizując wytyczne organu odwoławczego, PINB uzupełnił akta o kserokopię Projektu zagospodarowania terenu stanowiącego część dokumentacji projektowej zatwierdzonej decyzją nr [...] z dnia 8 grudnia 2014 r. z oznaczeniem części obiektu, którego dotyczy naruszenie oraz dołączył do akt sprawy zdjęcia wykonane w dniu 27 lipca 2022 r. uzupełniając je o opis. Jednocześnie PINB stwierdził, że zgodnie z załączonym szkicem obiekt, którego fakt użytkowania bez wymaganego uzyskania pozwolenia na użytkowanie stwierdzono podczas przeprowadzonych kontroli, dotyczy nowobudowanej części obiektu, która zgodnie z projektem zagospodarowania terenu winna pełnić funkcję pomieszczeń zaplecza socjalnego magazynu. W dokumentacji projektowej na rysunku "rzut przyziemia" pomieszczenia o numerach [...], [...], [...] pełnić powinny funkcję zgodnie z wykazem: "pomieszczenie [...]" - biuro, "pomieszczenie [...]" - rozbudowany magazyn wózków akumulatorowych, "pomieszczenie [...]" - komunikacja.

W zażaleniu od ww. postanowienia Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika podniósł zarzuty naruszenia:

- art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie Inwestorowi czynnego udziału w postępowanie - uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, zwłaszcza co do uzupełnionego materiału dowodowego,

- art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady budzenia zaufania uczestników do władzy publicznej, oraz stronniczość w prowadzeniu postępowania, polegające na wprowadzeniu Inwestora (jego pełnomocników) w błąd w trakcie kontroli w dniu 1 lutego 2023 r., kiedy to inspektor poinformował pełnomocników Inwestora o tym, że zawiadomi ich o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, podczas gdy w tym czasie postanowienie to było już wydane,

- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnych ustaleń, iż doszło do użytkowania obiektu, podczas gdy Inwestorowi nie są znane żadne dowody potwierdzające tę okoliczność, jak również niepodjęcie próby wyjaśnienia związku funkcjonalnego ewentualnego wykorzystywania obiektu z prowadzoną inwestycją,

- art. 124 § 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe i niewyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonego postanowienia,

- art. 59i Pr. bud. poprzez jego zastosowanie, pomimo, iż organ nie wykazał zaistnienia przesłanek jego zastosowania.

W uzasadnieniu podkreślił, że niektóre obiekty na prowadzonej budowie są częściowo wykorzystywane na cele prowadzonej inwestycji budowlanej. Zdaniem Skarżącego nie sposób uznać za "użytkowany" obiekt w trakcie budowy tylko dlatego, że przechowana jest w nim np. wełna mineralna na jego ocieplenie w dalszej fazie prac budowlanych. Zwrócił uwagę, że PINB nie dopełnił obowiązku wyjaśnienia okoliczności sprawy, których nie wyjaśnia także protokół kontroli z lipca 2022 r. Wskazał również na prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu oraz brak dostępu Inwestora do akt sprawy.

Pismem z dnia 28 czerwca 2023 r. w uzupełnieniu zażalenia Skarżący wskazał na konieczność wyjaśnienia czy ewentualne przedmioty znajdujące się w obiekcie nie służą budowie, ponieważ sama ich obecność w obrębie obiektu nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że obiekt jest użytkowany.

Po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem nr WINB-WOA.7722.47.2023.ZS z dnia 7 sierpnia 2023 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 Pr. bud.:

- w pkt 1 postanowienia - uchylił zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji w całości, oraz

- w pkt 2 postanowienia - nałożył na M. K., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą PHU O z siedzibą przy ul. [...] w B., karę pieniężną w wysokości 50.000,00 zł w związku z użytkowaniem obiektów budowlanych realizowanych pod nazwą "rozbudowa budynku socjalnego, adaptacji pomieszczeń istniejących na zaplecze socjalne oraz rozbudowa magazynu wózków akumulatorowych o część garażową w J. na dz. nr [...] oraz [...] ", bez uzyskania prawomocnej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Na wstępie uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił aktualny stan sprawy, w tym dotychczas podjęte w sprawie czynności. Przywołał również podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia oraz wyjaśnił, że zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 1c Pr. bud. przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli na budowę obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii XVIII - z wyjątkiem obiektów magazynowych: budynki składowe, chłodnie, hangary i wiaty, a także budynków kolejowych: nastawnie, podstacje trakcyjne, lokomotywownie, wagonownie, strażnice przejazdowe i myjnie taboru kolejowego. Tym samym PINB prawidłowo ustalił, że Inwestor nie zawiadomił właściwego organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, w konsekwencji doszło do naruszenia art. 54 i 55 Pr. bud. zatem konieczne było procedowanie w trybie art. 59i ust. 1 Pr. bud.

Wskazał, że pomimo poinformowania Skarżącego o braku możliwości użytkowania nowowybudowanej części obiektu budowlanego był on w dalszym ciągu użytkowany, co potwierdzają ustalenia dokonane w toku kontroli przeprowadzonej w dniu 27 lipca 2022 r. W ocenie ŚWINB dokumentacja fotograficzna nie pozostawia wątpliwości co do tego, że pomieszczenia nr 19 i 20 są użytkowane. Biuro wyposażone jest w sprzęt elektroniczny (m. in. włączony komputer), meble, artykuły biurowe oraz inne przedmioty świadczące o bieżącym korzystaniu z pomieszczania. Z kolei magazyn służy do przechowywania sprzętu wykorzystywanego zapewne do prowadzonej działalności gospodarczej. Pomieszczenie nr 18 służy komunikacji starej części obiektu z nową i również uznać należy, że jest wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem jako ciąg komunikacyjny. Wobec powyższego ŚWINB stwierdził, że organ pierwszej instancji w pełni udokumentował naruszenie prawa materialnego.

Prawidłowo zdaniem ŚWINB obliczona została wysokość nałożonej kary pieniężnej, jako iloczyn: opłaty (s: 500 zł), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k: kategoria obiektu: XVIII, współczynnik kategorii obiektu to 10) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w: 1), która to kwota nie jest uzależniona od uznania organu.

W odniesieniu do zarzutów wskazał, że stan faktyczny został wnikliwie ustalony, natomiast co do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. zauważył, że w ponownie prowadzonym postępowaniu PINB nie poinformował Strony o treści art. 10 § 1 k.p.a., jednak pełnomocnik Skarżącego zapoznał się z aktami sprawy w dniu 6 kwietnia 2023 r., naruszenia nie miało zatem wpływu na wynik sprawy. W sprawie doszło do nieprawidłowego oznaczenia adresata postanowienia, którym powinna być osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, co uzasadniało jego uchylenie i prawidłowe oznaczenie adresata.

Z rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący. W skardze, sporządzonej przez fachowego pełnomocnika, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podniósł zarzuty naruszenia: art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., art. 124 § 2 k.p.a. oraz art. art. 59i Pr.bud. – jak w treści odwołania, a także art. 10 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez ŚWINB niezapewnienia Skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, poprzez uniemożliwienie Skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, w tym co do uzupełnionego materiału dowodowego.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, a także wstrzymanie wykonania postanowienia.

W uzasadnieniu skargi przedstawił w znacznej części argumentację tożsamą do przedstawionej w treści wniesionego zażalenia. Podkreślił, że organy nie dysponują żadnymi dowodami świadczącymi o tym, że Skarżący użytkował budynek, a to na organach spoczywał obowiązek wyjaśnienia okoliczności sprawy, w szczególności związku ewentualnych ruchomości znajdujących się z obiekcie z inwestycją budowlaną. Zwrócił uwagę, że na wykorzystywanie niektórych obiektów na cele prowadzonej inwestycji budowalnej pełnomocnik wskazywał podczas kontroli w dniu 1 lutego 2023 r. Ponownie zaakcentował naruszenie przez PINB art. 10 k.p.a., wskazując, że organ miał obowiązek umożliwić Skarżącemu zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym oraz złożenie ewentualnych dalszych wniosków w sprawie, a naruszenie to nie mogło być konwalidowane na etapie postępowania odwoławczego. W powołaniu na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, jak w uzupełnieniu zażalenia, że obecność ewentualnych ruchomości w obrębie obiektu jeszcze nie oznacza, że przystąpiono do użytkowania obiektu, zatem organ powinien wyjaśnić czy przedmioty te nie służą budowie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu.

Postanowieniem z dnia 24 listopada 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach sygn. akt II SA/Gl 1628/23 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.

Na wstępie należy wskazać na regulację art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") stosownie do której sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2).

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.

Istotą niniejszej sprawy jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 7 sierpnia 2023 r. nr WINB-WOA.7722.47.2023.ZS w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na Skarżącego w związku z użytkowaniem obiektów budowlanych bez uzyskania prawomocnej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Kontrolując zaskarżone postanowienie w tak zakreślonych granicach kognicji sądów administracyjnych oraz przyczyn wzruszania orzeczeń organów administracji publicznej, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa uzasadniających zastosowanie kompetencji kasatoryjnych. Zarzuty skargi okazały się niezasadne.

Podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w szczególności art. 59i tej ustawy. Zgodnie z brzmieniem ust. 1 przywołanej regulacji - w przypadku stwierdzenia użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i art. 55 organ nadzoru budowlanego poucza inwestora lub właściciela, że obiekt budowlany nie może być użytkowany bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie lub dokonania skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy. Z kolei zgodnie z ust. 3 organ nadzoru budowlanego po upływie 60 dni od dnia doręczenia pouczenia sprawdza, czy obiekt budowlany lub jego część jest nadal użytkowany z naruszeniem art. 54 i art. 55. W przypadku niezaprzestania użytkowania, organ nadzoru budowlanego, w drodze postanowienia, wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary stosuje się odpowiednio przepisy art. 59f, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu (ust. 4). Na postanowienie przysługuje zażalenie (ust. 8).

Zadaniem przywołanego przepisu jest przede wszystkim doprowadzenie do użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z przepisami prawa. W przypadku stwierdzenia użytkowania obiektu budowlanego lub jego części pomimo nieuzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, organ nadzoru budowlanego nie wymierza od razu kary, jak to przewidywał uchylony art. 57 ust. 7 (obowiązujący przed 19 września 2020 r.), ale najpierw poucza inwestora lub właściciela, że obiekt budowlany nie może być użytkowany bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie lub dokonania skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy. Inwestor lub właściciel obiektu ma 60 dni na doprowadzenie do zalegalizowania samowoli użytkowej, po upływie których organ ma prawo sprawdzić, czy powyższa samowola została zlikwidowana. W przypadku ponownego stwierdzenia, że obiekt budowlany jest nadal użytkowany z naruszeniem art. 54 lub 55 Pr. bud., organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Wysokość tej kary określana jest zgodnie z art. 59f pr. bud., z tym że stawka opłaty ulega dziesięciokrotnemu podwyższeniu (zob. R. Godlewski w: D. Sypniewski (red.), Prawo budowlane. Komentarz, WKP 2022).

Analiza przeprowadzona przez Sąd doprowadziła do wniosku, iż organy prawidłowo dokonały zbadania przesłanek warunkujących zastosowanie regulacji z art. 59i ust. 4 Pr. bud., co skutkowało uzasadnionym nałożeniem kary pieniężnej.

Jak wynika z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy, PINB w dniu 28 października 2020 r. przeprowadził kontrolę na działkach nr [...] oraz [...] w J. . Na podstawie Dziennik budowy ustalono, że budowa została zakończona (karta nr 3 akt administracyjnych).

Pismem z dnia 12 stycznia 2021 r. PINB poinformował Inwestora, że obiekt nie może być użytkowany bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie lub dokonania skutecznego zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych, a także o treści art. 59i ust. 3-11 Pr. bud. (karta nr 4 akt administracyjnych). Korespondencja została doręczona Skarżącemu w dniu 15 stycznia 2021 r.

Ponowna kontrola została przeprowadzona w dniu 27 lipca 2022 r.: "na wprost wjazdu stwierdzono trzy kontenery do gromadzenia odpadów selektywnych drewno, papier, plastik, stwierdzono kontener biurowy", "za samochodami zlokalizowany jest kolejny kontener do gromadzenia odpadów", "między wznoszoną halą a budynkiem socjalno-garażowym zlokalizowane jest pięć palet z opakowaniami", "rozbudowany obiekt jest użytkowany jako biuro i garaż (karta nr 35 akt administracyjnych). Wykonano dokumentację fotograficzną przedłożoną do akt sprawy (karty nr 5-34 akt administracyjnych). W treści wyjaśnień pokontrolnych Skarżący odniósł się do kwestii braku tablicy informacyjnej, wskazał na posiadanie stosownej decyzji uprawniającej do prowadzenia działalności w zakresie magazynowania odpadów oraz podał, że działalność jest prowadzona równolegle z trwającymi pracami budowlanymi (pismo z dnia 1 sierpnia 2022 r., karta nr 36 akt administracyjnych).

Na ww. działkach zlokalizowane jest pomieszczenie nr 19-biuro (nowa część budynku), pomieszczenie nr 20-magazyn wózków akumulatorowych (część nowa oraz cześć istniejąca) oraz pomieszczenie nr 18-komunikacja. Z Projektu Zagospodarowania Terenu wynika planowane usytuowanie rozbudowywanej części zaplecza socjalnego i magazynu (Rys. nr Z1 Projektu budowlanego, karta nr 59 akt administracyjnych), natomiast z rzutu przyziemia rozmieszczenie pomieszczeń: nr 18 - komunikacja 5,18 m2, nr 19 - buro 18,83 m2, nr 20 - magazyn wózków akumulatorowych 58,75 m2 (Rys. nr 03 Projektu budowlanego, karta nr 60 akt administracyjnych).

Z dokumentacji fotograficznej wraz z opisem wynika, że w pomieszczeniu nr 19 mającego pełnić funkcję biura znajduje się niezbędne wyposażenie (biurko, artykuły biurowe, fotele biurowe, kserokopiarka, dokumentacja, regały wraz z licznymi przedmiotami), użytkowany sprzęt komputerowy, a nawet lista kontrahentów (ściana nad biurkiem). Podobnie swoją funkcję przewidzianą w projekcie spełnia pomieszczeniu nr 20 - magazyn (dokumentacja fotograficzna przedłożona do protokołu kontroli z dnia 27 lipca 2022 r., dokumentacja fotograficzna wraz z opisem). Pomieszczenie nr 18 – komunikacja, jak wynika z projektu, pozwala natomiast na korzystane z pomieszczenia nr 19.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie budziło wątpliwości Sądu, że wskazane pomieszczenia są użytkowane przez Skarżącego.

W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, według którego, co do zasady, przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego należy rozumieć jako rozpoczęcie korzystania, używania przynajmniej części obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem określonym w pozwoleniu na budowę (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1073/14 i z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1064/16; por: M. Wincenciak, Prawo budowlane. Komentarz, Lex el.). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyroku, dla stwierdzenia użytkowania obiektu budowlanego wybudowanego jako magazyn istotny jest fakt, że w takim budynku zostały zgromadzone rzeczy (towary) w celu ich zmagazynowania, czyli przechowania przed dalszym użycie.

Stosownie do obowiązujących przepisów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie (zgłoszenia zakończenia budowy) spoczywa na Inwestorze.

Zgodnie z treścią art. 55 ust. 1 pkt 1 lit. c Pr. bud. przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli na budowę obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii: XVIII (z wyjątkami wskazanymi w tym przepisie). W sprawie nie było przedmiotem sporu, że Skarżący nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego realizowanego pod nazwą "rozbudowa budynku socjalnego, adaptacji pomieszczeń istniejących na zaplecze socjalne oraz rozbudowa magazynu wózków akumulatorowych o część garażową w J. na dz. nr [...] oraz [...] ".

Uwzględniając, że wymierzenie kary, o której mowa w art. 59i ust. 4 Pr. bud., uwarunkowane jest stwierdzeniem użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 55 Pr. bud., tj. obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, oraz stosownym pouczeniem Inwestora, zatem wobec spełnienia powyższych przesłanek uzasadnione było nałożenie kary na Skarżącego jako adresata normy z art. 59i ust. 4 Pr. bud. Niezasadny z powyższych względów pozostawał zarzut naruszenia prawa materialnego (zarzut nr 2a petitum skargi).

Nie można uznać za zasadną argumentacji skargi dotyczącej naruszenia przepisów proceduralnych art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w szczególności co do braków w postępowaniu dowodowym, poprzez niewyczerpujące zebraniu i rozpatrzenie materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnych ustaleń, iż doszło do użytkowania obiektu (zarzut nr 1a petitum skargi). Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z regułami wynikającymi z przepisów postępowania, w tym prawidłowego zastosowania przepisów określających zasady związane z gromadzeniem dowodów, ich oceną oraz uzasadnieniem wydanych decyzji. W ocenie Sądu, organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego postanowienia wskazał motywy, którymi kierował się przy jego podejmowaniu, w zaskarżonym rozstrzygnięciu odwoływał się do stanu faktycznego sprawy i do norm prawnych mających w niej zastosowanie. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia spełnia rygory uzasadnienia faktycznego i prawnego. Nietrafny pozostaje zatem także zarzut naruszenia art. 124 § 2 k.p.a. (pkt 1c petitum skarg).

W odniesieniu do sformułowanego zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez ŚWINB niezapewnienia Skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, poprzez uniemożliwienie Skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, w szczególności co do uzupełnionego materiału dowodowego (zarzut nr 1b petitum skargi). Sąd zauważa, że wydanie postanowienia przez organ pierwszej instancji nie zostało poprzedzone zawiadomieniem o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jednakże uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia aktu jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny (zob.m.in. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2157/20). Takie okoliczności nie zostały wykazane.

Procedura ma służyć dochodzeniu praw materialnoprawnych, a zatem ma charakter służebny. Nawet rzeczywiste uchybienie pewnym wartościom proceduralnym nie może dawać podstaw do uwzględnienia skargi, jeśli tylko uchybienia te nie miały wpływu na wynik sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 6/16). W niniejszej sprawie już analiza okoliczności niekwestionowanych i bezspornych pozwala uznać słuszność zaskarżonego postanowienia.

Sąd zauważa jednocześnie, że ani w skardze ani w zażaleniu strona skarżąca nie wymieniła żadnych konkretnych wniosków dowodowych, których złożenia został pozbawiony Skarżący wobec zaniechania po stronie PINB zawiadomienia o zebranym materiale dowodowym.

Ponadto jak wynika z akt sprawy organ odwoławczy pismem z dnia 20 marca 2023 r. zawiadomił Stronę o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz złożenia wyjaśnień w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia (doręczono w dniu 27 marca 2023 r.). Pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy w dniu 6 kwietnia 2023 r. (karta nr 70 akt administracyjnych) i również nie zgłosił dalszych wniosków dowodowych. W piśmie z dnia 23 czerwca 2023 r. w uzupełnieniu zażalenia podtrzymał aktualne stanowisko wskazując jedynie na konieczność wyjaśnienia czy przedmioty znajdujące się w obiekcie nie służą budowie. Natomiast kontrola przeprowadzona w dniu 1 lutego 2023 r., na którą wskazuje strona skarżąca nie odnosiła się do niniejszego postępowania. Protokół z tej kontroli nie pozostaje w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy, także ustalenia z kontroli z dnia 1 lutego 2023 r. nie zostały przywołane w uzasadnieniu wydanych rozstrzygnięć i nie stanowiły podstawy ustaleń w sprawie.

Z powyższych powodów brak było podstaw, by uznać skuteczność ww. argumentacji skargi.

Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone właściwie, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a podjęte rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Prawidłowość obliczenia wysokości kary pieniężnej w oparciu o art. 59f Pr. bud. nie budziła zastrzeżeń, a także Skarżący nie podnosił ich w tym zakresie.

Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dokonując kontroli w granicach danej sprawy, ale poza granicami zarzutów, także nie dopatrzył się przyczyn mogących stanowić podstawę do zastosowania kompetencji kasacyjnych.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na treść art. 119 pkt 3 p.p.s.a., stosownie do którego sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty.

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.