Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 737/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 listopada 2023 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 22 lutego 2023 r. nr SKO.PSŚ/41.5/483/2023/4486 w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO, organ odwoławczy), zaskarżonym postanowieniem z 22 lutego 2023 r., nr SKO.PSŚ/4ł.5/483/2023/4486, po rozpatrzeniu odwołania M. W. (dalej: strona, skarżąca) od decyzji Prezydenta Miasta R. (dalej: organ I instancji) z 5 kwietnia 2022 r., nr [...], w sprawie przyznania stronie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. W podstawie prawnej postanowienia organ wskazał na art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: k.p.a.)

Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Prezydent Miasta R. decyzją z 5 kwietnia 2022 r., po rozpoznaniu wniosku skarżącej, przyznał zasiłek pielęgnacyjny dla jej syna na okres od 1 kwietnia 2022 r. do 30 listopada 2022 r. Decyzja zawierała pouczenie o sposobie oraz terminie wniesienia odwołanie i została prawidłowo doręczona w trybie art. 43 k.p.a., tj. do rąk dorosłego domownika w osobie męża skarżącej, co wynika z akt sprawy. Z kolei, odwołanie zostało przez nią złożone osobiście w Dziale Świadczeń Rodzinnych Ośrodka Pomocy Społecznej w R. w dniu 29 kwietnia 2022 r., czyli z uchybieniem (siedmiodniowym) terminu przewidzianego do wniesienia odwołania (art. 129 § 2 k.p.a.).

WSA w Gliwicach wyrokiem z 15 listopada 2022 r., w sprawie o sygn. II SA/Gl 1179/22 stwierdził nieważność decyzji SKO z 8 czerwca 2022 r., nr [...], utrzymującej w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta R. z 5 kwietnia 2022 r. nr [...] przyznającą zasiłek pielęgnacyjny dla G. W. na okres od 1 kwietnia 2022 r. do 30 listopada 2022 r. w kwocie [...] zł miesięcznie. WSA wskazał, na rozpoznanie przez organ odwoławczy odwołania po terminie, co sprawia, że decyzja tego organu dotknięta jest kwalifikowanym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co skutkować musi jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego.

W następstwie tego wyroku, organ odwoławczy wydał zaskarżone w tym postępowaniu postanowienie z 22 lutego 2023 r.

W skardze do WSA w Gliwicach na postanowienie SKO z 22 lutego 2023 r., skarżąca zarzuciła organowi naruszenie:

- art. 58 k.p.a. poprzez jego nieuwzględnienie tj. pominięcie faktu, że skarżąca w swoim osobistym odwołaniu od decyzji OPS w R. zawarła wniosek o przywrócenie terminu wskazując, że nie złożyła odwołania w terminie albowiem z petitum decyzji nie wynikało, że organ odmówił świadczenia za okres poprzedzający złożenie wniosku, z rozstrzygnięcia bowiem wynika jedynie za jaki okres świadczenie zostało przyznane, tym samym uznać należy, że organ w ogóle do dnia dzisiejszego nie wydał decyzji co do okresu poprzedzającego złożenie wniosku, nie można bowiem za wydanie decyzji uznać uzasadnienia w którym lakonicznie podniesiono, że świadczenie za okres wcześniejszy się nie należy;

- nieuwzględnienia instytucji przywrócenia terminu prawa materialnego przewidzianej w art. 15 zzzzzn2 z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.), a to poprzez niewezwanie skarżącej do złożenia wniosku o przywrócenie terminu w terminie 30 dni;

- art. 8 § 1 i 80 k.p.a. przez zastąpienie swobodnej oceny dowodów oceną dowolną oraz dokonanie pobieżnej oceny tylko części materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym pominięcie faktów niepouczenia skarżącej o terminach do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia oraz jej sytuacji życiowej, nadto pominięcie faktu złożenia przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu na złożenie odwołania z uwagi na fakt, że z treści rozstrzygnięcia — petitum decyzji nie wynika fakt odmowy przyznania świadczenia za okres poprzedni - a w konsekwencji naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli, a także zasad bezstronności i równego traktowania;

- art. 8, art. 104 i 107 § 3 k.p.a. przez brak w treści orzeczenia - decyzji OPS w R. rozstrzygnięcia w zakresie czasookresu poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie świadczenia, a nadto nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji OPS w R. z uwagi na zawarcie w treści uzasadnienia zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, a w szczególności przez niewyjaśnianie, że podstawą dla przyznania świadczenie pielęgnacyjnego był prawomocny wyrok sądu powszechnego, a nie orzeczenie o niepełnosprawności, a następnie niewyjaśnienia, jak w takiej sytuacji należy stosować art. 24 u.ś.r.

Wskazując na powyższe zarzuty, pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz decyzji pierwszoinstancyjnej i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie, przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie SKO w Katowicach z 22 lutego 2023 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z 5 kwietnia 2022 r..

Należy wskazać, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Gdy organ drugiej instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a.

W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja organu I instancji została stronie doręczona w dniu 8 kwietnia 2022 r. do rąk dorosłego domownika w osobie męża strony. Zatem bieg czternastodniowego terminu do złożenia odwołania rozpoczął się 9 kwietnia 2022 r. i upłynął w dniu 22 kwietnia 2022r., natomiast odwołanie zostało złożone w organie pierwszej instancji osobiście w dniu 29 kwietnia 2022r.. a więc no upływie terminu do jego wniesienia.

Wobec powyższego spełnione zostały przesłanki, określone w art. 134 k.p.a. do stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu I instancji. W tej sytuacji, organ słusznie stwierdził, że strona prawidłowo pouczona w decyzji o środkach zaskarżenia, uchybiła określonemu w art. 129 § 2 k.p.a. czternastodniowemu terminowi do złożenia odwołania. W konsekwencji merytoryczne rozpatrywanie odwołania przez SKO było niedopuszczalne.

W konsekwencji należy uznać, że SKO w Katowicach prawidłowo stwierdziło uchybienie terminu do złożenia odwołania.

W skardze, skarżąca wniosła szereg zarzutów do samej decyzji. Wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie był przedmiotem rozstrzygnięcia organu w tej sprawie. Należy zatem wskazać, że zarzuty te nie stanowią przedmiotu oceny Sądu w niniejszej sprawie odnoszącej się wyłącznie do postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.