Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 631/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1, 4, 6, 7, 9, 10, 13, 14, 16, 18, 20, art. 4 ust. 1 pkt 4 lit. b
journal: Dz.U. 2022 poz 1967
law: Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (t. j.)
article: art. 27 ust. 1, art. 27a ust. 1, art. 27h ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 438
law: Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (t. j.)
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 12 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek - Krzywicka Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Dominika Człapińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2023 roku sprawy ze skargi Domu Pomocy Społecznej w S. Filia w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 18 kwietnia 2023 r. nr SKO.4146.72.23 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku do źródeł ciepła dla niektórych podmiotów niebędących gospodarstwami domowymi z tytułu wykorzystania niektórych źródeł ciepła 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Sieradza z dnia 22 grudnia 2022 r., znak WIK-S.042.39.11.2022; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu na rzecz strony skarżącej Domu Pomocy Społecznej w S. Filia w R. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 18 kwietnia 2023 r., nr SKO.4146.72.23 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 2000) – dalej: k.p.a.; art. 26 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (tekst jedn.: Dz.U., z 2022 r. poz. 1967 ze zm.) – dalej: ustawa o szczególnych rozwiązaniach; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Sieradza z dnia 22 grudnia 2022 r., znak WIK-S.042.39.11.2022 o odmowie przyznania Domowi Pomocy Społecznej w S. Filia w R. dodatku do źródeł ciepła z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła (dotyczy budynku nr 1).

Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że z wnioskiem o przyznanie przedmiotowego dodatku Dyrektor Domu Pomocy Społecznej w S. Filii w R. (dalej również strona; strona skarżąca) wystąpił w dniu 15 listopada 2022 r. Wniosek dotyczył budynku nr 1, którego główne źródło ogrzewania stanowi uruchomiony przed dniem 1 lipca 2021 r. kocioł olejowy, zasilany olejem opałowym, co potwierdza złożona przez podmiot wnioskujący, w dniu 27 września 2022 r., deklaracja CEEB. Ustalono nadto, że strona wnioskująca spełnia przesłanki uznania jej za podmiot wrażliwy, stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zw. z art. 6 pkt 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 2268 ze zm.) dalej: u.p.s., a przeprowadzona przez organ weryfikacja złożonego wniosku pod kątem zawartych w nim danych, wyliczeń oraz kompletności przedłożonej wraz z wnioskiem dokumentacji zakończona została wynikiem pozytywnym.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 22 grudnia 2022 r. Prezydent Miasta Sieradza odmówił stronie przyznania wnioskowanego dodatku. Odwołując się do treści art. 26 ust. 13 zdanie drugie ustawy o szczególnych rozwiązaniach organ wywodził, iż w przypadku źródeł ciepła uruchomionych do dnia 30 czerwca 2022 r., przy przyznawaniu przedmiotowego dodatku należy brać deklarację CEEB złożoną przez wnioskodawcę przed wejściem w życie powołanej ustawy, co miało miejsce w dniu 20 września 2022 r. W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z dokonanych ustaleń powyższa deklaracja złożona została przez stronę w dniu 27 września 2022 r., a więc z przekroczeniem ustawowego terminu, co wyłącza możliwość przyznania wnioskowanego dodatku.

Kwestionując zasadność podjętego rozstrzygnięcia strona wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu, w którym żądała uchylenia decyzji organu I instancji oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwagi na naruszenie:

- art. 26 ust. 13 ustawy o szczególnych rozwiązaniach poprzez jego błędną wykładnię i stwierdzenie, że złożenie deklaracji CEEB po dniu 20 września 2022 r. stanowi przesłankę negatywną przyznania wnioskowanego dodatku w sytuacji, gdy w ocenie strony wykładnia literalna i funkcjonalna powołanego przepisu prowadzi do wniosku, iż w przypadku źródeł ciepła uruchomionych do dnia 30 czerwca 2022 r., konieczność przeprowadzenia deklaracji złożonej przez podmiot wnioskujący przez datą wejścia w życie przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach, ma na celu wykluczenie korekt złożonych już deklaracji, na potrzeby uzyskania dodatku;

- art. 26 ust. 14 ustawy o szczególnych rozwiązaniach poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy strona spełniła wszystkie warunki określone w art. 26 ust. 1 ustawy;

- art. 26 ust. 18 ustawy o szczególnych rozwiązaniach poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji zaistniałych wątpliwości i uniemożliwienia stronie wnioskującej odniesienia się do nich;

- art. 26 ust. 20 ustawy o szczególnych rozwiązaniach poprzez bezzasadną odmowę przyznania dodatku w sytuacji, gdy wniosek strony spełniał wszystkie formalne, jak i materialne warunki określone ustawą.

Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia 18 kwietnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Przywołując podstawy prawne podjętego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, iż strona skarżąca spełnia zarówno warunki podmiotowe, określone w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zw. z art. 6 pkt 5 u.p.s., jak i przesłanki przedmiotowe określone w art. 26 ust. 1 ustawy, co kwalifikuje ją do wypłaty wnioskowanego dodatku. Wniosek strony został złożony w przewidzianym prawie terminie (art. 26 ust. 7 ustawy), a jego weryfikacja, przeprowadzona w oparciu o przepis art. 26 ust. 13 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, pozwala na stwierdzenie, iż zachowane zostały warunki formalne wniosku, zarówno pod kątem danych i wyliczeń w nim zawartych, jak i pod kątem jego kompletności. Jednakże w ocenie Kolegium, w sprawie nie został spełniony warunek określony w zdaniu drugim art. 26 ust. 13 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, który stanowi, iż w przypadku, gdy główne źródło ogrzewania zostało uruchomione do dnia 30 czerwca 2022 r., przy przyznawaniu dodatku bierze się pod uwagę deklarację złożoną przed dniem wejścia w życie ustawy. Zdaniem Kolegium brzmienie powyższego przepisu wskazuje, iż ustawodawca przesądził, że w przypadku źródeł ciepła uruchomionych przed datą w nim wskazaną, dodatek może być przyznany jedynie tylko tym podmiotom, które złożyły deklaracje CEEB przed datą wejścia w życie ustawy o szczególnych rozwiązaniach, to jest przed dniem 20 września 2022 r., przy czym bez znaczenia, w ocenie organu pozostaje ta kwestia, czy złożona przed wskazaną datą deklaracja była pierwszą, czy też kolejną. W rozpoznawanej sprawie bezspornym pozostaje, że zadeklarowane przez stronę źródło ciepła zostało uruchomione przed dniem 30 czerwca 2022 r., a sama deklaracja została złożona elektronicznie, w dniu 27 września 2022 r., co skutkuje stwierdzeniem, iż brak jest podstaw prawnych do przyznania skarżącej wnioskowanego dodatku. Jednocześnie organ zaznaczył, iż na gruncie przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach brak jest analogicznego rozwiązania przewidzianego w art. 2 ust. 15g ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. ustawy o dodatku węglowym, które upoważnia organ prowadzący CEEB do dokonania z urzędu wpisu do ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji. Wobec powyższego organ stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu I instancji odpowiada prawu, a wniesione odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Dom Pomocy Społecznej w S. Filia w R., reprezentowany przez uprawniony podmiot, ponowił zarzuty stawiane w odwołaniu od decyzji organu I instancji, odnośnie, co do naruszenia art. 26 ust. 13, ust. 14, ust. 18 i ust. 20 ustawy o szczególnych rozwiązaniach. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W ocenie strony skarżącej kwestionowane skargą rozstrzygnięcie podjęte zostało z rażącym naruszeniem prawa materialnego polegającym na błędnej interpretacji przepisu art. 26 ust. 13 zdanie drugie ustawy o szczególnych rozwiązaniach. Zdaniem skarżącej wykładnia dokonana przez organ odwoławczy stanowi powielenie błędnej interpretacji dokonanej przez organ I instancji, bez jakiegokolwiek merytorycznego odniesienia się do zarzutów odwołania. Skarżąca uważa, że w sprawie nie wyjaśniona została podstawa prawna negatywnego rozpatrzenia jej wniosku, przy dokonanym przez organy założeniu, iż storna spełnia wszystkie ustawowe przesłanki wypłaty dodatku. Strona podkreśliła, iż odmowa przyznania przedmiotowego dodatku winna mieć oparcie w przepisach obowiązujących we dacie podjęcia kwestionowanego rozstrzygnięcia, a nie w nieweryfikowalnej i nieprzekonującej tezie organu, która to teza nie znajduje wyraźnego umocowania prawnego. Zdaniem strony wykładnia przepisu art. 26 ust. 13 ustawy o szczególnych rozwiązaniach zaprezentowana przez procedujące w sprawie organy administracji stanowi wykładnię contra legem, gdyż zarówno przepisy powołanej wyżej ustawy, jak i przepisy ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termoizolacji i remontów (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 438 ze zm.) nie przewidują sankcji w postaci odmowy przyznania przedmiotowego dodatku, w przypadku przekroczenia terminu złożenia deklaracji CEEB. Co więcej, przepis art. 26 ust. 13 ustawy o szczególnych rozwiązaniach nie stanowi samodzielnej podstawy odmowy przyznania wnioskowanego przez stronę dodatku, gdyż określa jedynie zakres czasowy weryfikacji wniosku w kontekście CEEB w przypadku źródła ogrzewania uruchomionego do dnia 30 czerwca 2022 r., a pozytywne przesłanki warunkujące uzyskanie dodatku określa przepis art. 26 ust. 1 ustawy. Ponadto w ocenie skarżcej, gdyby intencją ustawodawcy było wprowadzenie sankcji w postaci odmowy przyznania dodatku z uwagi na nie złożenie deklaracji CEEB w terminie przed dniem 20 września 2022 r., to zawarłby tego rodzaju warunek w treści art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach. Tym samym uznać należy, uwzględniając wykładnię literalną i funkcjonalną art. 26 ust. 13 ustawy, że wprowadzone rozwiązanie, w przypadku źródeł ciepła uruchomionych przed dniem 30 czerwca 2022 r. miało na celu wykluczenie sytuacji zmiany deklaracji już złożonych, w celu uzyskania dodatku wprowadzonego przepisami ustawy z dnia 15 września 2022 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wnosiło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W dniu 12 września 2023 r., na rozprawie ustanowiony przez stronę skarżącą profesjonalny pełnomocnik popierał zarzuty skargi, jak i przedstawioną w niej argumentację. Wnosił o zasadzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi Dom Pomocy Społecznej w S. Filia w R., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 18 kwietnia 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Sieradza z dnia 22 grudnia 2022 r. o odmowie przyznania Domowi Pomocy Społecznej w S. Filia w R. dodatku do źródeł ciepła z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła (dotyczy budynku nr 1).

Podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (tekst jedn.: Dz.U., z 2022 r. poz. 1967 ze zm.) – dalej: ustawa o szczególnych rozwiązaniach; ustawa.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 powołanej ustawy dodatek dla podmiotów wrażliwych przysługuje podmiotom, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4:

1) które ponoszą koszty zakupu węgla kamiennego, brykietu lub peletu zawierających co najmniej 85% węgla kamiennego, peletu drzewnego albo innego rodzaju biomasy, gazu skroplonego LPG albo oleju opałowego, wykorzystywanych na cele ogrzewania, w związku z wykonywaniem przez te podmioty ich podstawowej działalności;

2) których główne źródło ciepła: a) jest wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, albo b) jest źródłem spalania paliw w rozumieniu art. 157a ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556 i 2687 oraz z 2023 r. poz. 877), które wymaga uzyskania pozwolenia, o którym mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, albo zgłoszenia, o którym mowa w art. 152 ust. 1 tej ustawy.

Jak wynika z treści art. 26 ust. 4, ust.7 i ust. 9 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dodatek dla podmiotów wrażliwych wypłaca się na wniosek osoby albo osób uprawnionych do reprezentowania podmiotów, którym przysługuje dodatek dla podmiotów wrażliwych, składany w terminie do dnia 30 listopada 2022 r., w gminie właściwej ze względu na miejsce siedziby podmiotu, któremu przysługuje ten dodatek. Wnioski złożone po upływie powyższego terminu pozostawia się bez rozpoznania (art. 26 ust. 8 ustawy).

Stosownie do treści art. 26 ust. 6 ustawy o szczególnych rozwiązaniach wniosek o wypłatę dodatku dla podmiotów wrażliwych zawiera obliczenia wykonane na podstawie wzoru, o którym mowa w ust. 5. Do wniosku załącza się oryginały lub kopie poświadczone urzędowo lub notarialnie za zgodność z oryginałem dokumentów: 1) potwierdzających uprawnienie do reprezentowania podmiotu, któremu przysługuje dodatek dla podmiotów wrażliwych; 2) sprzedaży będących podstawą do wykonania obliczeń, o których mowa w ust. 5, potwierdzających datę nabycia, ilość oraz koszt zakupionego i dostarczonego paliwa.

Zgodnie z art. 26 ust. 10 ustawy wniosek o wypłatę dodatku dla podmiotów wrażliwych zawiera: 1) oznaczenie organu, do którego jest kierowany wniosek; 2) oznaczenie podmiotu wrażliwego składającego wniosek i jego siedziby; 3) numer identyfikacji podatkowej (NIP) lub inny numer rejestrowy właściwy dla podmiotu wrażliwego składającego wniosek; 4) adres poczty elektronicznej; 5) wskazanie, jakim podmiotem spośród podmiotów, którym przysługuje dodatek dla podmiotów wrażliwych, jest wnioskodawca; 6) oznaczenie rodzaju głównego źródła ciepła oraz rodzaju wykorzystywanego paliwa, zgodnie z informacją przekazaną przez podmiot wrażliwy składający wniosek do ewidencji, o której mowa w ust. 1 pkt 2; 7) elementy składowe wzoru, o którym mowa w ust. 5; 8) wnioskowaną wysokość dodatku dla podmiotów wrażliwych; 9) oświadczenie, że podmiot uprawniony nie skorzystał ze wsparcia w ramach ustawy wymienionej w art. 24 ust. 8; 10) oświadczenie, o którym mowa w art. 27 ust. 2; 11) numer rachunku bankowego albo rachunku w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, na który ma zostać wypłacony dodatek dla podmiotów wrażliwych; 12) inne informacje niezbędne do obliczenia i wypłaty dodatku dla podmiotów wrażliwych.

Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku dla podmiotów wrażliwych, złożonego przez podmiot, o którym mowa w ust. 1, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, a także pod względem jego wysokości, prawidłowości dokonanych obliczeń i kompletności wymaganych dokumentów oraz prawidłowego reprezentowania na podstawie podanych we wniosku danych i dołączonych dokumentów, w tym dowodów potwierdzających uprawnienie do reprezentowania. W przypadku gdy główne źródło ogrzewania zostało uruchomione do dnia 30 czerwca 2022 r., przy przyznawaniu dodatku bierze się pod uwagę deklarację złożoną przed dniem wejścia w życie ustawy (art. 26 ust. 13 ustawy o szczególnych rozwiązaniach).

W przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku dla podmiotów wrażliwych zawiera braki formalne lub błędy obliczeniowe lub budzi inne uzasadnione wątpliwości organu wypłacającego co do zgodności ze stanem rzeczywistym, organ wypłacający, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku, wzywa wnioskodawcę do usunięcia braków formalnych lub błędów obliczeniowych lub usunięcia wątpliwości organu wypłacającego w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania do ich usunięcia (art. 26 ust. 18).

Natomiast w przypadku pozytywnej weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku dla podmiotów wrażliwych organ wypłacający zatwierdza wniosek i dokonuje wypłaty dodatku dla podmiotów wrażliwych w terminie miesiąca od dnia otrzymania prawidłowo sporządzonego wniosku, o czym powiadamia wnioskodawcę w drodze informacji (art. 26 ust. 14 i ust. 16 ustawy). Odmowa przyznania dodatku dla podmiotów wrażliwych, uchylenie oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego dodatku wymagają wydania decyzji administracyjnej (art. 26 ust. 20 ustawy).

W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, iż strona skarżąca Dom Pomocy Społecznej w S. Filia w R. jest jednostką organizacyjną pomocy społecznej w rozumieniu art. 6 pkt 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 901) i zużywa ciepło na potrzeby świadczenia pomocy społecznej. Tym samym zalicza się do podmiotów wrażliwych w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o szczególnych rozwiązaniach uprawnionych do otrzymania przedmiotowego dodatku.

Bezsporne pomiędzy stronami pozostają także te ustalenia faktyczne, z których wynika, iż wniosek skarżącej z dnia 15 listopada 2022 r. o przyznanie przedmiotowego dodatku został złożony w przewidzianym prawem terminie, do właściwego miejscowo organu gminy, a nadto spełniał określone wymogi formalne zarówno pod kątem zawartych w nim informacji, wyliczeń oraz wymaganych prawem załączników, co potwierdziła dokonana przez organ weryfikacja wniosku. Poprawność powyższych ustaleń nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Sądu.

Istotą sporu pozostaje natomiast kwestia prawidłowości dokonanej przez procedujące w sprawie organy administracji obu instancji wykładni art. 26 ust. 13 zdanie drugie ustawy o szczególnych rozwiązaniach, która skutkowała odmownym rozpatrzeniem żądania skarżącej, zawartego we wniosku z dnia 15 listopada 2022 r.

Przypomnieć w tym miejscu należy, iż przepis art. 26 ust. 13 ustawy nakłada na organ orzekający o przyznaniu dodatku dla podmiotów wrażliwych dokonania weryfikacji poprawności złożonego w tym przedmiocie wniosku, między innymi w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków. Zgodnie z zdaniem drugim wskazanego przepisu, w przypadku gdy główne źródło ogrzewania strony wnioskującej o przyznanie przedmiotowego dodatku zostało uruchomione do dnia 30 czerwca 2022 r., przy przyznawaniu dodatku bierze się pod uwagę deklarację złożoną przed dniem wejścia w życie ustawy (to jest ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach, co miało miejsce w dniu 20 września 2022 r. – uwaga Sądu).

W oparciu o brzmienie art. 26 ust. 13 zdanie drugie ustawy procedujące w sprawie organy administracji wywiodły, iż przepis ten, w przypadku źródeł ciepła uruchomionych przed datą 30 czerwca 2022 r., uzależnia przyznanie dodatku dla podmiotów wrażliwych od złożenia deklaracji CEEB przed dniem 20 września 2022 r. Uchybienie powyższemu terminowi uniemożliwia, zdaniem organów przyznania przedmiotowego dodatku. W oparciu o tak dokonana wykładnię wskazanego przepisu organy odmówiły skarżącej przyznania dodatku dla podmiotów wrażliwych, z uwagi na złożenie przez stronę deklaracji CEEB po dacie wejścia w życie przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach, to jest w dniu 27 września 2022 r.

Wskazana przez organy data złożenia przedmiotowej deklaracji, jak i sam fakt jej złożenia po terminie określonym przepisami ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 438 ze zm.) – dalej: ustawa o wspieraniu termomodernizacji, nie jest kwestionowana przez stronę skarżącą. Strona kwestionuje natomiast istnienie podstaw prawnych zastosowanej wobec niej sankcji w postaci odmowy przyznania dodatku dla podmiotów wrażliwych, w sytuacji, gdy, nie wynika ona zarówno z przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach, jak i z przepisów ustawy o wspieraniu termomodernizacji. Zdaniem skarżącej dokonana przez organy wykładnia art. 26 ust. 13 zdanie drugie jest nieprawidłowa, a rzeczywistą intencją ustawodawcy, uwzględniając wykładnię literalną i funkcjonalna tego przepisu, było wykluczenie sytuacji dokonywania zmian deklaracji już złożonych, w celu uzyskania dodatku wprowadzonego przepisami ustawy z dnia 15 września 2022 r.

Odnosząc się do tak zakreślonych ram sporu wskazać na wstępie należy, iż przepisy o centralnej ewidencji emisyjności budynków wprowadzone zostały do ustawy o wspieraniu termomodernizacji w następstwie jej nowelizacji, dokonanej ustawą z dnia 28 października 2020 r. o zmianie ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 2127). Celem wprowadzonych zmian, co wprost wynika z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej, było stworzenie warunków do podjęcia realnych działań w celu eliminacji zjawiska smogu, w tym przede wszystkim tzw. niskiej emisji pochodzącej z sektora komunalno-bytowego. W tym celu jako narzędzie służące do zdiagnozowania i zidentyfikowania źródeł emisji z budynków ustawodawca przewidział utworzenie i uruchomienie Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (por. druk sejmowy nr 574 z dnia 17 sierpnia 2020 r.)

Zgodnie z obowiązującym od dnia 1 lipca 2021 r. (komunikat Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 25 marca 2021 r. - Dz. U. z 2021 r. poz. 583). art. 27g ust. 1 u.o.e.b., właściciel lub zarządca budynku lub lokalu składa do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o źródłach ciepła lub źródłach spalania paliw, o których mowa odpowiednio w art. 27a ust. 2 pkt 1 lit. a i c, zwaną dalej "deklaracją", w terminie 14 dni od dnia pierwszego uruchomienia tego źródła ciepła lub źródła spalania paliw. Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy nowelizującej Właściciel lub zarządca budynku lub lokalu składa deklarację, o której mowa w art. 27g ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w odniesieniu do źródła ciepła lub źródła spalania paliw, eksploatowanych w dniu ogłoszenia komunikatu, o którym mowa w art. 18 pkt 6, nie później niż w terminie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia tego komunikatu. Wobec powyższego termin na złożenie deklaracji CEEB dotyczących źródeł ciepła uruchomionych do dnia 1 lipca 2021 r. został zakreślony do dnia 30 czerwca 2022 r., natomiast dla źródeł ciepła uruchomionych po dniu 1 lipca 2021 r., obowiązek ten winien być zrealizowany w terminie 14 dni od daty uruchomienia tego źródła ciepła. Ponadto jak wynika z art. 27 ust. 4 ustawy o wspieraniu termomodernizacji, w przypadku zmian w zakresie informacji o liczbie i rodzaju eksploatowanych w obrębie nieruchomości źródeł ciepła lub źródeł spalania paliw oraz o ich przeznaczeniu i wykorzystywanych w nich paliwach, ustawodawca nałożył na wskazane podmioty obowiązek złożenia nowej deklaracji w terminie 14 dni od dnia, w którym zaistniała zmiana.

Sankcje za niedochowanie przewidzianych prawem terminów do złożenia deklaracji ustawodawca uregulował w art. 27h ust. 1 ustawy o wspieraniu termomodernizacji, zgodnej z którym kto, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, nie składa w terminie deklaracji, podlega karze grzywny. Orzekanie w sprawach o czyn określony w ust. 1 następuje na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (art. 27h ust. 3 ustawy).

Dalej wskazać należy, iż zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o szczególnych rozwiązaniach warunkiem koniecznym dla uzyskania dodatku dla podmiotów wrażliwych jest wpisane lub zgłoszenie głównego źródła ciepła podmiotu wnioskującego do CEEB. Przepis ten, na co słusznie wskazuje strona skarżąca nie dokonuje jakiegokolwiek rozróżnienia odnośnie do źródeł ciepła uruchomionych przed, czy też po dacie 1 lipca 2021 r., a nadto nie zawiera jakiegokolwiek zastrzeżenia, iż w przypadku źródła ciepła uruchomionego przed dniem 1 lipca 2021 r., określony w tym przepisie warunek złożenia deklaracji uważa się za spełniony, jeżeli deklaracja została skutecznie złożona przed dniem 20 września 2022 r., to jest przed wejściem w życie przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach. Tego rodzaju zastrzeżenie nie wynika wprost z jakiegokolwiek innego przepisu analizowanej ustawy. Warunek ten, co już wcześniej wskazano nie wynika również z przepisów ustawy o wspieraniu termomodernizacji, do której odsyła ustawodawca.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 24 sierpnia 2023 r., II SA/Sz 476/23 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl) powiązanie zgłoszonych deklaracji CEEB z możliwością otrzymania szeregu dodatków i świadczeń, mających na celu zrównoważenie określonym podmiotom wzrastających cen energii nastąpiło dopiero w 2022 r. Wprowadzenie powyższych regulacji spowodowane było aktualną sytuacją geopolityczną, a intencją ustawodawcy, co nie jest kwestionowane było objęcie pomocą finansową państwa jak największej liczby uprawnionych podmiotów, w tym podmiotów wrażliwych, do których niewątpliwie zalicza się strona skarżąca. Przyjęte przez ustawodawcę rozwiązanie w powyższym zakresie, w ocenie Sądu, miało na celu zapewnienie organom pomocowym swoistego rodzaju instrumentu, pozwalającego na weryfikacje, co do spełnienia przez podmiot wnioskujący o udzielenie wsparcia przewidzianych prawem warunków do jego otrzymania.

Mając zatem na uwadze systematykę przepisu art. 26 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, w szczególności to, iż warunki konieczne uzyskania przez podmiot wrażliwy przedmiotowego dodatku uregulowane zostały w sposób wyczerpujący w ust. 1 analizowanego przepisu, natomiast ust. 13 odnosi się do trybu dokonywanej przez organ weryfikacji poprawności złożonego w tym przedmiocie wniosku, pod kątem zachowania jego warunków formalnych w zakresie określonym przepisem, obejmujących między innymi jedynie kontrolę dokonania przez wnioskodawcę zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ciepła do CEEB, Sąd rozpoznający niniejszą skargę stoi na stanowisku, iż warunkiem koniecznym do uzyskania dodatku dla podmiotów wrażliwych jest jedynie ujawnienie posiadanego głównego źródła ciepła w CEEB, niezależnie od daty od daty dokonanego zgłoszenia poprzez złożenie stosownej deklaracji. Tym samym wykładni art. 26 ust. 13 zdanie drugie ustawy o szczególnych rozwiązaniach należy dokonywać w ten sposób, iż nałożony w tym przepisie na organy obowiązek uwzględnienia deklaracji złożonych przed 20 września 2022 r. dotyczy podmiotów wnioskujących, które przed wejściem w życie przepisów o szczególnych rozwiązaniach złożyły przewidzianą prawem deklarację CEEB, a co w ocenie Sądu miało na celu zapobieżenie ewentualnym przypadkom manipulacji zgłoszonych uprzednio danych, w celu uzyskania przedmiotowego dodatku, czy też jego uzyskania w wyższej kwocie.

W rozpoznawanej sprawie, jak już wcześniej wskazano strona skarżąca spełnia wszystkie przewidziane prawem warunki do otrzymania wnioskowanego dodatku. Powyższe nie jest kwestionowane przez procedujące w sprawie organy. Tym samym oparcie negatywnego dla strony rozstrzygnięcia o wadliwą, zdaniem Sądu, interpretację art. 26 ust. 13 zdanie drugie ustawy o szczególnych rozwiązaniach, a w konsekwencji o przesłankę nieznajdującą podstawy prawnej w obowiązujących przepisach skutkuje koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego objętych skargą decyzji organów obu instancji jako istotnie naruszających przepisy prawa materialnego.

Wobec powyższego Sąd stwierdza, iż analiza dokumentacji załączonej do akt sprawy, jak również dokonane w sprawie ustalenia faktyczne, co jeszcze raz należy podkreślić niekwestionowane przez żadną ze stron postępowania, prowadzi do wniosku, że strona skarżąca spełnia ustawowe warunki do otrzymania dodatku dla podmiotów wrażliwych, co winny uwzględnić organy administracji przy ponownym rozpatrywaniu wniosku strony z dnia 15 listopada 2022 r.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżona decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta Sieradza z dnia 22 grudnia 2022 r. W przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1964).

ds