Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 280/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Kara administracyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9g, art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 9zb ust. 1 i art. 9zd ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2519
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski Protokolant sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2023 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddalono skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 27 stycznia 2023 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania A. Z. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą: Z. od decyzji Związku Międzygminnego "C. " z dnia 13 października 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych odbieranych od właścicieli nieruchomości z terenu Miasta P. będącego członkiem Związku Międzygminnego "C. " w roku 2021, w wysokości [...] zł, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 9g pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2519) zwanej dalej ustawą, podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3b ust. 1. Art. 3b ust. 1 pkt 1 ustawy wskazuje, że gminy są obowiązane osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 20% wagowo - za rok 2021.

Dalej wskazano, że poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych obliczany jest na podstawie rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1530).

Odwołująca uzyskała poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych 7,95 %. Obliczono też, że łączna masa odpadów komunalnych brakująca do osiągnięcia wymaganego poziomu 20% za 2021 r. wynosi 0,1382 Mg, tj. 0,2294 Mg (potrzebna masa) - 0,0912 Mg (przekazana masa).

Jak wskazuje art. 9x ust. 2 pkt 1 ustawy przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.

Karę tę, zgodnie z art. 9x ust. 3 ustawy oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania.

W przedmiotowej sprawie brakująca do osiągnięcia wymaganego poziomu masa odpadów komunalnych = 0,1382 Mg.

Jednostkowa stawka opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku ustalona na podstawie:

- art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556),

- załącznika nr 2: Jednostkowe stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku (poz. 1051) do rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2017 r. Rady Ministrów w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. z 2017 r., poz. 2490), wynosi 270 zł. [...] x 270 = [...] zł.

Kolegium zauważyło, że odwołująca zarzuciła decyzji organu I instancji naruszenie art. 11 w związku z art. 107 § 1 pkt 6 Kpa, poprzez brak uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Kolegium uznało powyższy zarzut za chybiony. W ocenie Kolegium w zaskarżonej decyzji bardzo szczegółowo wyjaśniono podstawę prawną, jak i mechanizm naliczenia kary pieniężnej. Podstawy do obliczenia tej kary ustalono w oparciu o zacytowane w decyzji w sposób prawidłowy przepisy prawa, na podstawie sprawozdania za 2021 r. złożonego przez odwołującą. Wykonane działania matematyczne jak i przyjęte dane nie są kwestionowane przez odwołującą, a zdaniem Kolegium wykonane zostały należycie. Należy wobec tego wskazać, że poziom recyklingu zakładany do osiągnięcia jak i rzeczywiście osiągnięty, jak również wysokość wyliczonej kary pieniężnej, są wskazane prawidłowo. Zdaniem Kolegium, stan faktyczny spraw jest jasny i wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Także uzasadnienie zaskarżonej decyzji odnośnie istotnych faktów nie budzi wątpliwości.

Odnosząc się do kolejnego zarzut odwołania dotyczącego naruszenia art. 189f Kpa, poprzez jego niezastosowanie pomimo tego, że jak twierdzi Strona w niniejszej sprawie zachodziły wskazane w tym przepisie przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary organ odwoławczy przytoczył w pierwszej kolejności treść przepisu art. 189f Kpa.

Następnie Kolegium zważyło, że w orzecznictwie nie ma jednolitości co do kwestii możliwości stosowania regulacji z działu IVa Kpa (administracyjne kary pieniężne) w odniesieniu do kar z art. 9x ust. 2 pkt 1 ustawy. Nawet jednak przyjmując, że skoro ustawa nie reguluje przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, to kodeksowa instytucja odstąpienia od nałożenia kary nie znajduje zastosowania, w niniejszej sprawie, bowiem nie została spełniona żadna z przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

SKO podniosło, że odwołująca osiągnęła poziom recyklingu 7,95 % zamiast 20%, a jako podmiot profesjonalny miała obowiązek znać przepisy prawne oraz wykonać ciążące na niej obowiązki związane z odbieraniem odpadów. Podmiot prowadzący działalność w zakresie odbioru odpadów komunalnych musi tak organizować swoją działalność, żeby móc wywiązać się z ciążących na nim obowiązków. Obowiązek zapewnienia poziomu recyklingu wynika z przepisów rangi ustawowej. Podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo, aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Odwołująca jako profesjonalista w branży, musi być świadoma wynikających z ustawy konsekwencji niedochowania poziomów recyklingu. W celu zabezpieczenia swoich interesów, a zarazem dochowania ustawowych nakazów, winna w taki sposób konstruować umowy, aby zapewnić sobie możliwość zachowania poziomu recyklingu, określonego w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2014 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów.

Zdaniem SKO odwołująca nie przedstawiła też żadnych dowodów potwierdzających, że nie mogła osiągnąć danego poziomu recyklingu, bądź dowodów potwierdzających, że nie ponosi odpowiedzialność za taki stan rzeczy. Do odstąpienia od wymierzenia kary może dojść tylko wówczas, gdy strona wykaże, że wymagany poziom recyklingu nie został osiągnięty z przyczyn od niej niezależnych. Ze sprawy nie wynika też, żeby Odwołująca podjęła jakiekolwiek działania w celu zaprzestania naruszenia prawa.

W ocenie organu odwoławczego wymierzenie kary jest następstwem naruszenia prawa, a przy ustalaniu jej wysokości nie uwzględnia się indywidualnych okoliczności, gdyż jej wysokość wprost wynika z art. 9x ust. 1 pkt 1 ustawy. Powyższe oznacza, że ustawodawca w tym względzie nie pozostawił organowi swobody oceny, a decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany.

Odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu zniweczyłoby zdaniem SKO zwłaszcza prewencyjne i stymulacyjne cele kary, albowiem może przyczynić się do wyrobienia przekonania, że skoro udało się uniknąć kary w niniejszym przypadku to może uda się także innym razem i będzie wpływać na bagatelizowanie nakazów i obowiązków ustawowych także w przyszłości. Zatem poprzestanie na pouczeniu i odstąpienie od wymierzenia kary, nie spowoduje osiągnięcia celów administracyjnej kary pieniężnej, ale przyczyni się do osiągnięcia skutku odwrotnego do zamierzonego.

Kolegium za niezasadny uznało też zarzut naruszenia art. 6c ust. 1 oraz art. 9g pkt 1 ustawy, poprzez nieprawidłowe zastosowanie polegające na braku przeprowadzenia postępowania dowodowego i autorytatywnym przyjęciu ziszczenia się przesłanek nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania odpadów komunalnych do ponownego użycia i recyklingu. Podniesiono również, że organ I instancji nie przeprowadził dowodów na okoliczność zawarcia umów na odbiór odpadów, wykazania winy przy nieosiągnięciu poziomu przygotowania odpadów.

SKO wskazało, że nałożenie kary, o której mowa w art. 9x ust. 3 ustawy jest ściśle związane z treścią obowiązku nałożonego na przedsiębiorcę odbierającego odpady, określonego w art. 9g ustawy zacytowanym powyżej. Z powyższej regulacji wynika zatem, że podmiot odbierający odpady, o którym mowa w art. 9g ustawy, który nie wykonuje określonego tam obowiązku, w tym osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu, podlega karze pieniężnej obliczonej na podstawie art. 9x ust. 3 ustawy. Przepisy te zatem nie przewidują wprost możliwości uwolnienia się od kary od strony subiektywnej. W ich świetle jedynie wykazanie, że osiągnęło się wymagany poziom, może doprowadzić do nie orzeczenia o karze. Odwołująca nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających, że nie mogła osiągnąć danego poziomu recyklingu, bądź dowodów potwierdzających że nie ponosi odpowiedzialność za taki stan rzeczy.

Organ II instancji zauważył ponadto, że zgodnie z art. 6ka ustawy w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. W aktach sprawy brak informacji, by odwołująca przekazała informacje o niedopełnieniu przez choćby jednego właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

W odwołaniu, wskazano ponadto, że w rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz. U. z 2021 r., poz 1530) nie wymienia się grupy 17 jako składników masy odpadów użytych do obliczenia poziomu recyklingu, natomiast odbiór odpadów z tej grupy stanowi główny przedmiot działalności strony.

Kolegium zauważyło, że do obliczenia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu przyjęto dane o ilości odpadów komunalnych wynikające ze sprawozdania sporządzonego przez odwołującą się. Odwołująca przedłożyła 31 stycznia 2022 r. (korekty: 25 luty 2022 r., 7 marca 2022 r. i 20 września 2022 r.) sprawozdanie o odebranych odpadach komunalnych w łącznej ilości 0,0912 Mg, które stanowiło podstawę wyliczenia przedmiotowej kary.

Zważając na powyższe, SKO w P. postanowiło utrzymać w mocy decyzję Związku Międzygminnego "C. " z dnia 13 października 2022 r. nr [...]

Skargę na powyższą decyzję wywiodła do Sądu A. Z. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą: Z. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zwrot kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Przedmiotowej decyzji zarzucono:

I. Naruszenie art. 30 Konstytucji w zw. z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. oraz § 3 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, poprzez naruszenie zasady równości wobec prawa polegające na niemożliwości uwzględnienia w poziomie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych z grupy 17.

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności:

a) art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. poprzez: jego niewłaściwe zastosowanie polegające na zastosowaniu wykładni rozszerzającej dyrektywę ustalania wysokości administracyjnej kary pieniężnej w postaci uwzględnienia prewencyjnego i stymulacyjnego celu kary.

III. Naruszenie prawa procesowego, tj.:

a) art. 189f § 1 pkt 1 Kpa poprzez jego niezastosowanie pomimo tego, że w niniejszej sprawie zachodziły wskazane w tym przepisie przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, aktualnych w dacie wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W wyniku tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że odpowiada ona prawu, a zatem brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca decyzję I instancji wydaną na podstawie art. 9g, art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 9zb ust. 1 i art. 9zd ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, orzekająca o wymierzeniu skarżącej Spółce kary administracyjnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu.

W ocenie Sądu w sprawie doszło do zgodnego z prawem wymierzenia skarżącej spółce administracyjnej kary pieniężnej w wysokości [...] zł za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, odebranych od właścicieli nieruchomości z terenu Miasta P., będącego członkiem Związku Międzygminnego "C. " w roku 2021.

Zgodnie z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1.

Zgodnie z art. 3 b ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. Gminy są obowiązane osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 20% wagowo - za rok 2021.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca uzyskała w 2021 r. poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych 7,95 %. Obliczono też, że łączna masa odpadów komunalnych brakująca do osiągnięcia wymaganego poziomu 20% za 2021 r. wynosi 0,1382 Mg, tj. 0,2294 Mg (potrzebna masa) - 0,0912 Mg (przekazana masa).

Zgodnie z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. Przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.

Organy słusznie wskazały, że karę tę, zgodnie z art. 9x ust. 3 ustawy oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. W przedmiotowej sprawie brakująca do osiągnięcia wymaganego poziomu masa odpadów komunalnych = 0,1382 Mg.

Jednostkowa stawka opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku ustalona na podstawie:

- art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556),

- załącznika nr 2: Jednostkowe stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku (poz. 1051) do rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2017 r. Rady Ministrów w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. z 2017 r., poz. 2490), wynosi 270 zł. Organ prawidłowo więc wykonał działanie matematyczne: [...] x 270 = [...] zł, ustalając właściwy wymiar kary administracyjnej.

W pierwszej kolejności Sąd postanowił odnieść się do zarzutu w zakresie naruszenia przez organy art. 30 Konstytucji w zw. z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. oraz § 3 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, poprzez naruszenie zasady równości wobec prawa polegające na niemożliwości uwzględnienia w poziomie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych z grupy 17.

Jak słusznie zauważyła skarżąca w § 2 pkt 17 Rozporządzenia Ministra Klimatu z 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2020 r. , poz. 10) wskazano, że odpady, w zależności od źródła ich powstawania, dzieli się na następujące grupy: odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej (włączając glebę i ziemię z terenów zanieczyszczonych) – 17.

Z kolei w § 3 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1530) wskazano, że

do łącznej masy wytworzonych odpadów komunalnych, oznaczonej symbolem "Mw", zalicza się odpady komunalne z grupy 15 oraz z grupy 20, z wyjątkiem odpadów o kodach 20 02 02, 20 03 04 i 20 03 06.

Sąd wskazuje, że w istocie odpady budowlane i rozbiórkowe zostały z woli ustawodawcy wyłączone z grupy odpadów komunalnych.

W pierwszej kolejności należy zauważyć nowe brzmienie art. 1b u.c.p.g., gdzie dodano ust. 2, zgodnie z którym ,,Do postępowania z odpadami budowlanymi i rozbiórkowymi z gospodarstw domowych stosuje się przepisy dotyczące postępowania z odpadami komunalnymi". Innymi słowy, mimo że odpady budowlane i rozbiórkowe nie są odpadami komunalnymi, to na gruncie ustawy śmieciowej traktować je należy jak odpady komunalne. W tym też kierunku idą pozostałe zmiany wprowadzone do ustawy śmieciowej, tj. w dalszym ciągu odpady te przyjmowane są przez PSZOK (m.in. nowe brzmienie art. 3 ust. 2 pkt 6 oraz art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b u.c.p.g.), z możliwością ograniczenia ilościowego w tym zakresie (nowe brzmienie art. 6r ust. 3a u.c.p.g.) oraz będą musiały być uwzględnione w sprawozdaniu składanym przez podmiot prowadzący PSZOK (nowe brzmienie art. 9n ust. 3 pkt 3 lit. a u.c.p.g.).

Co szczególnie istotne dla sprawy odpady budowlane i rozbiórkowe wyłączono jednak z zakresu sprawozdania składanego przez podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości (patrz: uchylona lit. d w art. 9n ust. 3 pkt 3 u.c.p.g.). Wskazane powyżej wyłączenie odpadów budowlanych i rozbiórkowych z zakresu odpadów komunalnych oznacza przy tym dla gmin brak uwzględniania tych odpadów w koniecznych do osiągnięcia poziomach przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.

Wracając natomiast do podstawy sformułowanego zarzutu, tj. naruszenia art. 30 Konstytucji, Sąd wskazuje, że próżno szukać w przedmiotowej sprawie tego rodzaju naruszeń.

Zgodnie z art. 30 Konstytucji przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. Wywód pełnomocnika skarżącej (radcy prawnego) dotyczący naruszeń ww. przepisów dotyczących odpadów w zakresie naruszenia art. 30 Konstytucji, czyli godności człowieka jest kompletnie niezrozumiały. Być może profesjonalnemu pełnomocnikowi chodziło o naruszenie art. 32 Konstytucji, jednak nie jest rolą Sądu prawidłowe konstruowanie zarzutów za radcę prawnego. Niemniej na marginesie Sąd wskazuje, że badanie zgodności aktów prawnych z Konstytucją jest rolą ustrojowo przypisaną Trybunałowi Konstytucyjnemu, a nie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.

Kolejną kwestią sporną w ocenie skarżącej jest brak zastosowania w sprawie art. 189f k.p.a. tj. odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.

Zgodnie z art. 189f k.p.a.:

§ 1 organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli:

1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub

2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.

§ 2. W przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających:

1) usunięcie naruszenia prawa lub

2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia.

§ 3. Organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia.

W orzecznictwie nie ma jednolitości co do kwestii możliwości stosowania regulacji z działu IVa k.p.a. (administracyjne kary pieniężne) w odniesieniu do kar z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g.

Nawet jednak przyjmując, tak jak organ II instancji, że skoro w u.c.p.g. nie uregulowano przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, to kodeksowa instytucja odstąpienia od nałożenia kary znajduje zastosowanie, trafnie organy orzekające w sprawie uznały, że nie została spełniona żadna z przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że stopnia naruszenia prawa nie można uznać za znikomy, bowiem przy wymaganym poziomie 20% recyklingu, skarżąca uzyskała 7,95%, zatem poziom ponad dwuipółkrotnie mniejszy. Słusznie organy podniosły, że skarżąca spółka, jako podmiot profesjonalny miała obowiązek znać przepisy prawne oraz wykonać ciążące na niej obowiązki związane z odbieraniem odpadów. Podmiot prowadzący działalność w zakresie odbioru odpadów komunalnych musi tak organizować swoją działalność, żeby móc wywiązać się z ciążących na nim obowiązków. Obowiązek zapewnienia poziomu recyklingu wynika z przepisów rangi ustawowej. Podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo, aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Spółka jako profesjonalista w branży, musi być świadoma wynikających z ustawy konsekwencji niedochowania poziomów recyklingu.

W celu zabezpieczenia swoich interesów, a zarazem dochowania ustawowych nakazów, winna w taki sposób konstruować umowy, aby zapewnić sobie możliwość zachowania poziomu recyklingu, określonego w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2014 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów. W ocenie Sądu, skarżąca spółka nie zakwestionowała skutecznie prawidłowości wymierzenia kary administracyjnej za niewykonanie obowiązków, o których art. 9g ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Nie przedstawiono też żadnych dowodów potwierdzających, że skarżąca nie mogła osiągnąć danego poziomu recyklingu, bądź dowodów potwierdzających że nie ponosi odpowiedzialność za taki stan rzeczy. Do odstąpienia od wymierzenia kary może dojść tylko wówczas, gdy spółka wykaże, że wymagany poziom recyklingu nie został osiągnięty z przyczyn od niej niezależnych. Ze sprawy nie wynika też, żeby Spółki podjęła jakiekolwiek działania w celu zaprzestania naruszenia prawa. W szczególności brak po stronie skarżącej spółki wykorzystania trybu powiadomienia z art. 6ka u.c.p.g.

Sąd uznał, że rozstrzygające w sprawie SKO klarownie i wyczerpująco wyjaśniło przesłanki wydanego rozstrzygnięcia. Organ dokonał dogłębnej analizy całego zgromadzonego materiału dowodowego, czemu dał wyraz w treści decyzji. Zarówno dokonane przez organy ustalenia, jak i ocena zebranego materiału dowodowego zostały dokonane zgodnie z unormowaniami art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Wyjaśnić należy, że organ odwoławczy dysponował wystarczającym materiałem dowodowym, aby dokonać rozstrzygnięcie, w którym, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wymierzającą skarżącej administracyjną karę pieniężną.

Podsumowując, należy wskazać, że nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, a sposób interpretacji i zastosowanie norm prawnych przez orzekające organy był poprawny. W ocenie Sądu, nie można również stwierdzić naruszeń przepisów k.p.a., na które wskazano w skardze, ani innych przepisów, które mogłyby stać się podstawą do uchylenia rozstrzygnięcia organu II instancji.

Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.