Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 472/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
6412 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące powiatu; skargi organów powiatu na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 38 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1943
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie sędzia WSA Lidia Serwiniowska, sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Protokolant Przemysław Charzewski, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Powiatu Milickiego na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z dnia 28 czerwca 2017 r. nr NK-N.4131.182.1.2017.MC2 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie odwołania ze stanowiska dyrektora Powiatowego Centrum Edukacyjnego i Psychologiczno-Pedagogicznego. oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zarząd Powiatu M. uchwałą Nr [...] z dniem 15 lutego 2017 r. odwołał G. K. ze stanowiska dyrektora Powiatowego Centrum Edukacyjnego i Psychologiczno-Pedagogicznego bez zachowania okresu wypowiedzenia.

Jako podstawę prawną swojej decyzji wskazał art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 814 zez m.) w związku z art. 5c pkt 2 i art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2016 r. poz. 1943 ze zm.).

Uzasadniając uchwałę powołał treść art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty (Dz.U. z 2015 r. poz. 2156 ze zm.) – dalej ustawa i podał, że 20 stycznia 2017 r. wpłynęło do Starostwa Powiatowego w M. pismo z Prokuratury Okręgowej we W., w którym prokurator informuje Starostę M., iż w dniu 12 stycznia 2017 r. przedstawiony został zarzut popełnienia czynu z art. 231 § 1 kk w zw. z art. 12 kk G. K. – funkcjonariuszowi publicznemu pełniącemu funkcję dyrektora Powiatowego Centrum Edukacyjnego i Psychologiczno-Pedagogicznego w M.

Z rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 października 2009 r. § 1 pkt 8 w sprawie wymagań jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora (...) wynika iż stanowiska dyrektora nie może zajmować osoba, przeciwko której toczy się postępowanie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego.

Przestępstwo określone w art. 231 kk jest ścigane z oskarżenia publicznego i podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Odwołanie skarżącej ze stanowiska nie godzi w zasadę domniemania niewinności. Organ prowadzący szkołę ma obowiązek kontrolować spełnienie wymogów dla osób zajmujących stanowisko dyrektora. O niespełnieniu wymagań wynikających ze wskazanego wyżej rozporządzenia przez skarżącą organ dowiedział się z opisanego wyżej pisma prokuratora. Niezwłocznie zatem podjął czynności związane z trybem określonym w ustawie w art. 38 ust. 1 pkt 2.

W niniejszej sprawie niespełnienie przez dyrektora wymogów prawem przewidzianych do zajmowania tego stanowiska prowadzi do destabilizacji pracy placówki oświatowej. Niespełnienie wyżej wymienionych wymagań jest równoznaczne z wykonywaniem czynności przez osobę nieupoważnioną. Postawiony skarżącej zarzut dotyczy czynu zabronionego godzącego w dobro prawne jakim jest działalność instytucji państwowych i samorządowych. Nadto związany jest bezpośrednio z jej działalnością w latach 2010 – 2014 w placówce, w której jest dyrektorem. Zajmowanie stanowiska przez osobę, której zostały postawione opisane zarzuty zagraża interesowi publicznemu. Dyrektor szkoły powinien mieć nieposzlakowaną opinię i kształtować prawidłowe wzorce postępowania pracowników. Według Zarządu Powiatu postawienie zarzutów przez prokuratora dyrektorowi placówki oświatowej sprawia, że w tym stanie rzeczy nie jest możliwe dalsze pełnienie przez nią funkcji kierowniczej i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania jej czynności ze względu na zagrożenie interesu publicznego. Podkreślał, że przedstawienie zarzutów w postępowaniu karnym jest czynnością niepowtarzalną. Od momentu przedstawienia zarzutów skarżącej nie spełnia wymogu prawnego wskazanego w § 1 pkt 8 rozporządzenia MEN z dnia 27 października 2009 r. Powyższe fakty wskazują na szczególnie uzasadniony przypadek wynikający z art. 38 ust. 1 pkt 2. W niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty. Niespełnienie wymagań wynikających wprost z w/w rozporządzenia byłoby jednoznaczne z brakiem nadzoru ze strony organu prowadzącego nad funkcjonariuszem tejże placówki zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Wojewoda D. rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 28 czerwca 2017 r. Nr [...] na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2016 r. poz. 814 ze zm.) stwierdził nieważność uchwały Nr [...] Zarządu Powiatu M. z dnia 15 lutego 2017 r. w sprawie odwołania G. K. ze stanowiska dyrektora Powiatowego Centrum Edukacyjnego i Psychologiczno-Pedagogicznego w M.

W uzasadnieniu organ nadzoru podał, że treść uzasadnienia do uchwały wskazuje, że faktyczną podstawą odwołania G. K. było postawienie jej przez Prokuraturę Okręgową we W. zarzutów, wskutek czego przestała odpowiadać wymaganiom, przewidzianym dla osoby zajmującej stanowisko dyrektora publicznej szkolnej placówki. Taka sytuacja, zdaniem Zarządu Powiatu, stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy. Jednocześnie podkreślono, że inne tryby odwołania dyrektora, przewidziane w ustawie, nie mogły w powyższych okolicznościach znaleźć zastosowania.

Przed podjęciem uchwały Zarząd Powiatu M. wystąpił pismem z dnia 31 stycznia 2017 r. do D. Kuratora Oświaty o wyrażenie opinii w sprawie odwołania Dyrektora, zgodnie z wymogiem przewidzianym w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy – odpowiedź w tej sprawie była negatywna.

W ocenie organu nadzoru, przytoczone przez Zarząd Powiatu M. okoliczności odwołania Dyrektora Powiatowego Centrum Edukacyjnego i Psychologiczno-Pedagogicznego w M. nie stanowią podstawy do zastosowania trybu przewidzianego w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.

Możliwość odwołania dyrektora ze stanowiska w czasie trwania roku szkolnego bez wypowiedzenia, tj. na mocy art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy, przewidziana została przez ustawodawcę jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach.

Organ nadzoru zwrócił uwagę, że w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że przytoczony wyżej przepis ustawy, będący podstawą wydanej uchwały, tworzy pewnego rodzaju gwarancję dla stabilności stosunku zatrudnienia nauczycieli, wobec czego musi być traktowany ze szczególną uwagą. Jeśli natomiast ustawodawca stwarza dla pewnych, wyraźnie określonych grup pracowników (w tym przypadku nauczycieli) szczególne i rygorystyczne gwarancje zatrudnienia, to rolą organu nadzoru przy badaniu legalności aktu jest dołożenie wszelkich starań, aby owe gwarancje rzeczywiście funkcjonowały w praktyce.

Z tych też względów pojęcie użyte przez ustawodawcę w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy, a więc "przypadki szczególnie uzasadnione", których zaistnienie uzasadnia możliwość odwołania dyrektora szkoły z pełnienia funkcji bez wypowiedzenia w trakcie roku szkolnego, powinno być interpretowane w sposób zawężający. Wynika to z faktu, że art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi niejako wyjątek od ogólnej zasady stabilności stosunku zatrudnienia, wobec czego stosowanie jego wykładni w sposób rozszerzający jest niedopuszczalne.

Ustawodawca nie zdefiniował na potrzeby tego przepisu pojęcia "szczególnego przypadku". W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że szczególne przypadki, o jakich mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy, to nie takie, które w subiektywnym odczuciu organu prowadzącego są szczególne, tylko takie, które obiektywnie powodują destabilizację pod względem dydaktycznym, wychowawczym, czy oświatowym jednostki oświatowej kierowanej przez nauczyciela, a jedyną możliwością zapobiegnięcia takiej sytuacji jest odwołanie dyrektora w trakcie roku szkolnego (wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2703/12). W tym samym wyroku wskazano także, że przepis ten odnosi się do konkretnych poważnych, zawinionych przez dyrektora lub niezależnych od niego przypadków, w których nie jest możliwe dalsze pełnienie przez dyrektora szkoły jego funkcji kierowniczej. Ponadto, z powyższych względów, winna zachodzić konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności w przypadku, gdy dalsze wykonywanie funkcji dyrektora godziłoby w interes szkoły i powodowałoby destabilizację w jej funkcjonowaniu w zakresie zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych (podobne stanowisko przyjął NSA w wyrokach z dnia 18 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 10/12; z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 724/12; z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1797/12; z dnia 29 lipca 2010 r, sygn. akt I OSK 525/10, a także WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 13 października 2011 r., sygn. II SA/Bk 386/11).

W myśl powyższego, za przypadki szczególnie uzasadnione należy łącznie uznać, po pierwsze zdarzenia (działania lub zaniechania) o charakterze zupełnie wyjątkowym, nadzwyczajnym (wykraczającym poza działanie rutynowe, codzienne), po drugie mające charakter niedopełnienia obowiązków lub naruszenia uprawnień, określonych prawem, przez nauczyciela - dyrektora szkoły, po trzecie stwierdzone uchybienia są tego rodzaju, że powodują destabilizację w realizacji funkcji (dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej) szkoły, po czwarte konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji dyrektora, albowiem dalsze zajmowanie stanowiska dyrektora godzi w interes szkoły jako interes publiczny. Dopiero zaistnienie tak rozumianego, szczególnie uzasadnionego przypadku, upoważnia organ prowadzący szkołę, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty (art. 38 ust. 2 ustawy), do odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

Ocena, jak i uznanie organu, nie mogą mieć charakteru dowolnego lub arbitralnego, lecz powinny być dokładnie i szczegółowo wywiedzione oraz uargumentowane w uzasadnieniu podjętego aktu o odwołaniu (uchwały). Dla oceny, czy w sprawie nastąpił szczególnie uzasadniony przypadek, zasadnicze znaczenie mają więc okoliczności wykazane w uzasadnieniu kontrolowanego w trybie nadzoru zarządzenia właściwego organu. Na okoliczność powyższych twierdzeń przywołał orzecznictwo sądowoadministracyjne reprezentujące powyższy pogląd.

Odnosząc się do powyższego oraz uzasadnienia kwestionowanej uchwały organ nadzoru zwrócił uwagę, że Zarząd Powiatu odwołując Dyrektora ze stanowiska uczynił to, jak sam kilkukrotnie wskazał w uzasadnieniu, z uwagi na treść §1 pkt 8 rozporządzenia. Podstawy odwołania nie stanowiły zatem okoliczności, z uwagi na które zostały postawione G. K. zarzuty przez Prokuraturę Okręgową we W. Rzeczywistą podstawą odwołania był natomiast sam fakt ich postawienia, w kontekście regulacji §1 pkt 8 rozporządzenia. W ocenie Zarządu Powiatu powyższa okoliczność wyczerpuje przesłankę szczególnie uzasadnionego przypadku z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Organ nadzoru stwierdził, że okoliczność, którą przywołuje w uzasadnieniu do uchwały Zarząd Powiatu M. w żadnym wypadku nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku", będącego warunkiem koniecznym dla dokonania odwołania w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Ponadto zauważył, że powołane przez Zarząd rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej jest aktem wykonawczym wydanym na podstawie art. 36 ust. 3 ustawy o systemie oświaty i określa wymogi, jakie stawia się kandydatom, ubiegającym się o stanowisko dyrektora. Zatem przesłankę braku toczenia się przeciwko tej osobie postępowania o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego należy badać na etapie powierzania stanowiska dyrektora.

Podkreślił, że Zarząd Powiatu M. nie widział podstaw do odwołania Dyrektora z powodu samej treści zarzutu, który został postawiony G. K. Okoliczności, które stanowiły podstawę podjętych przez Prokuraturę działań pozostawały zatem bez wpływu na decyzję Zarządu Powiatu. Nawet gdyby przyjąć, że treść stawianych G. K. zarzutów była czynnikiem decydującym o jej odwołaniu, to z pewnością odwołanie nie było reakcją natychmiastową ze strony Zarządu Powiatu M. co wynika z uzasadnienia uchwały.

Skoro zatem do chwili postawienia zarzutów nie zostały podjęte żadne czynności ze strony organu prowadzącego, można w sposób jednoznaczny stwierdzić, że przyczyną odwołania nie było samo zachowanie G. K., ale wyłącznie fakt postawienia jej zarzutów, przez wzgląd na treść §1 pkt 8 rozporządzenia. Natomiast w kontekście powyższego organ nadzoru w pełni podzielił pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wyrażony w wyroku z dnia 2 marca 2011 r., sygn. akt SA/Wr 5/11, w myśl którego wszczęcie postępowania karnego nie może być automatycznie traktowane jako okoliczność pozwalająca na natychmiastowe odwołanie ze stanowiska. Zdaniem tegoż Sadu dopiero skazanie prawomocnym wyrokiem mogłoby stanowić okoliczność będącą "szczególnie uzasadnionym przypadkiem". Powyższy wyrok potwierdza stanowisko organu nadzoru, że samo wszczęcie i prowadzenie postępowania karnego wobec dyrektora szkoły nie może być jednocześnie utożsamiane z zaistnieniem szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 282/13 utrzymanym w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1822/13).

Wbrew twierdzeniom Zarządu Powiatu M. wskazującym, że brak reakcji ze strony organu prowadzącego w przedmiotowej sprawie byłby jednoznaczny z brakiem nadzoru ze strony tego organu Wojewoda wskazał, że organ prowadzący szkołę nie jest pozbawiony realnych i skutecznych instrumentów prawnych pozwalających na sprawowanie nadzoru nad działalnością placówki. Podnoszone w uzasadnieniu uchwały okoliczności mogły co najwyżej uzasadniać odwołanie dyrektora szkoły ze stanowiska za wypowiedzeniem na koniec roku szkolnego, jednak nie stanowiły "szczególnie uzasadnionego przypadku" będącego powodem do natychmiastowej reakcji organu prowadzącego szkołę. Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem Zarządu Powiatu M. stwierdzającym, że inne tryby odwołania dyrektora przewidziane ustawą o systemie oświaty nie mogłyby mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Zdaniem organu nadzoru uchwała nr [...] Zarządu Powiatu M. z dnia 15 lutego 2017 r. w sprawie odwołania G. K. ze stanowiska dyrektora Powiatowego Centrum Edukacyjnego i Psychologiczno-Pedagogicznego w M. podjęta została z istotnym naruszeniem art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności w całości.

Skargę na powyższą decyzję wniósł Powiat M. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 38 ust. 1 pkt 2) ustawy z dnia 07.09.1991 r. o systemie oświaty poprzez

1) jego błędną wykładnię w wyniku przyjęcia, że przedstawienie zarzutów G.K. nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku", podczas gdy prawidłowa interpretacja ww. regulacji prowadzi do wniosku, że przedstawianie dyrektorowi zarzutów popełnienia czynu zabronionego ściganego z oskarżenia publicznego, skierowanego przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego jest sytuacją wyjątkową, która wymaga podjęcia natychmiastowych działań;

2) oraz poprzez jego błędną wykładnię w wyniku uznania, że odwołanie G. K. nie było czynnością natychmiastową, ponieważ "na temat ewentualnych nieprawidłowości, które dostatecznie doprowadziły do postawienia Dyrektor zarzutów, Zarząd Powiatu posiadał wiedzę dużo wcześniej", podczas gdy samo stwierdzenie ewentualnych nieprawidłowości nie było podstawą odwołania wymienionej ze stanowiska, tylko okoliczność przedstawienia jej zarzutu i w konsekwencji nie spełnianie przepisanych prawem wymogów do pełnienia funkcji dyrektora placówki oświatowej, nadto Zarząd Powiatu, po powzięciu ww. informacji, podjął niezbędne czynności uruchomiające tryb wskazany w przedmiotowej regulacji;

- art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 07.09.1991 r. systemie oświaty poprzez jego błędną interpretację w wyniku przyjęcia, że rozporządzenie wydane na podstawie ww. przepisów ma zastosowanie do kandydatów ubiegających się o stanowisko dyrektora, podczas gdy literalne brzmienie upoważnienia do wydania aktu wykonawczego wskazuje, że dotyczy wymagań jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze w poszczególnych typach szkół i rodzajach placówek, uwzględniając w szczególności kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w danej szkole lub placówce, przygotowanie w zakresie zarządzania, ocenę pracy i spełnianie warunków zdrowotnych do zajmowania stanowiska kierowniczego;

- § 1 pkt 8) rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27.10.2009 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze w poszczególnych typach publicznych szkół i rodzajach publicznych placówek (Dz.U. z 2009 r., Nr 184, poz. 1436 z późn. zm.) poprzez jego pominięcie, podczas gdy przepis ów miał obligatoryjne zastosowanie, a jego literalne brzmienie wskazuje, że wobec osoby zajmującej stanowisko dyrektora nie może toczyć się postępowanie karne ścigane z oskarżenia publicznego.

W związku z powyższym wniósł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ppsa o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o oddalenie skargi a uzasadniając ten wniosek przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), a także art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne są między innymi powołane do badania zgodności z prawem aktów organów jednostek samorządu terytorialnego oraz aktów nadzoru nad ich działalnością. Ani ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami, ani ustawa o samorządzie powiatowym nie wprowadzają innych kryteriów oceny sądu administracyjnego niż zgodność zaskarżonego aktu z przepisami prawa.

Zgodnie z art. 171 Konstytucji RP działalność samorządu terytorialnego podlega nadzorowi z punktu widzenia legalności. Kompetencje nadzorcze wojewody są określone w przepisach ustaw ustrojowych: w przypadku powiatu - w ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.). W myśl przepisu art. 76 ust. 2 tej ustawy, organy nadzoru mogą wkraczać w działalność gminną tylko w przypadkach określonych ustawami. Nadzór nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego jest sprawowany na podstawie kryterium zgodności z prawem. Oznacza to, że tylko sprzeczność z prawem może prowadzić do wydawania rozstrzygnięć nadzorczych stwierdzających nieważność uchwały organu powiatu. Rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody musi przy tym wskazywać konkretny przepis naruszony uchwałą, a naruszenie prawa nie może być wyprowadzane w drodze analogii, czy też oceny racjonalności rozwiązań prawnych (por. wyrok WSA w Łodzi z 14 stycznia 2004 r., III SA/Łd 1518/03, ONSA i WSA 2004/1/21). Dla stwierdzenia nieważności uchwały wystarczy istotne naruszenie prawa. Do istotnych wad, warunkujących stwierdzenie nieważności, zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak: "Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny", Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102).

W rozpoznawanej sprawie, wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, Wojewoda D. wskazał na wadę uchwały, której stwierdził nieważność, uznając, że została podjęta z istotnym naruszeniem art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1943 ze zm.).

Art. 38 tej ustawy stanowi: organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce:

1) odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie:

a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzy miesięcznym wypowiedzeniem,

b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonania zadań wymienionych w art. 34 a ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli – bez wypowiedzenia,

c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 34 a ust. 2 a;

2) w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, (...) może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego, w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

Ustawa nie zawiera normatywnego określenia pojęcia "przypadku szczególnie uzasadnionego".

Lukę tę zapełniło orzecznictwo sądowoadministracyjne, w którym podkreśla się, że pojęcie "szczególnie uzasadniony przypadek" powinno być rozumiane wąsko i oznaczać takie sytuacje, w którym nie jest możliwe, spełnianie przez nauczyciela funkcji kierowniczej, ponieważ zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego ponadto godziłoby w interes szkoły i powodowałoby destabilizację w jej funkcjonowaniu w zakresie zadań dydaktycznych i wychowawczych. Wskazuje się, że przepis ten odnosi się do konkretnych, poważnych, zawinionych przez dyrektora lub niezależnych od niego przypadków (wyroki NSA z dnia 9 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2703/12, z dnia 23 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 386/13, z dnia 18 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 10/12, z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 724/12, z dnia 26 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1633/12, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 13 października 2011 r. sygn. akt II SA/Bk 386/11, z dnia 29 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 525/10).

Przewidziana zatem w powołanym przepisie sytuacja dotyczy działania lub zaniechania o charakterze wyjątkowym wykraczającym poza rutynowe działania mające charakter niedopełnienia obowiązków lub naruszenia uprawnień określonych prawem przez dyrektora szkoły, a stwierdzone obiektywnie uchybienia są tego rodzaju, że powodują destabilizację, w realizacji funkcji szkoły i dlatego konieczna jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji przez daną osobę, gdyż godziłoby to w interes szkoły jako interes publiczny (zob. wyrok WSA Ol 209/13 z dnia 18 czerwca 2013 r.).

Organ uzasadniając odwołanie skarżącej z funkcji dyrektora wskazał na treść § 1 pkt 8 rozporządzenia z dnia 7 października 2009 r. Podał, że powoływany przepis należy interpretować w ten sposób, że stanowisko dyrektora nie może zajmować osoba przeciwko której toczy się postępowanie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, skoro bowiem wskazany przepis jako wymóg dla kandydata między innymi na stanowisko dyrektora szkoły wprowadza przesłankę nie toczenia się przeciwko niemu postępowania o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, to tym bardziej dyrektor szkoły będący w takiej sytuacji nie może sprawować swojej funkcji.

Niesporną okolicznością w sprawie jest, że skarżącej przedstawiony został zarzut popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 kk. Przepis ten przewiduje, że funkcjonariusz publiczny, który przekraczając swoje uprawnienia lub niedopełniając obowiązków działa na szkodę interesu publicznego lub prywatnego, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Jest to przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego.

Według Zarządu Powiatu postawienie zarzutów przez prokuratora dyrektorowi placówki oświatowej sprawia, że w tym stanie rzeczy nie jest możliwe dalsze sprawowanie przez nią funkcji i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania tej czynności ze względu na zagrożenie interesu publicznego.

W związku z powyższym organ podjął natychmiastowe działania zmierzając do odwołania skarżącej.

Sąd w całości podziela stanowisko organu nadzoru, że zaskarżona uchwała została podjęta z uwagi na treść § 1 pkt 8 wymienionego rozporządzenia. Wynika to wprost z przywołanego uzasadnienia. Zgodzić się również należy, że brak jest również podstaw do uznania, że okoliczność postawienia skarżącej zarzutu popełnienia czynu z art. 231 kk stanowi podstawę do uznania, że jest to szczególnie uzasadniony przypadek dający podstawę do odwołania z funkcji dyrektora w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. W każdym razie Zarząd Powiatowy nie wykazał, nie uzasadnił, że taki przypadek zachodzi.

Przywołać w tym miejscu należy ponownie co stwierdzono na wstępie rozważań, że orzecznictwo sądowoadministracyjne uważa, że pojęcie to powinno być rozumiane wąsko i oznaczać sytuacje nagłe, które zagrażają interesowi publicznemu, godząc w interes szkoły, powodując destabilizację w jej funkcjonowaniu. Organ wydając zaskarżoną uchwałę nie wskazał aby taka sytuacja miała miejsce lub mogła mieć miejsce.

Zauważyć ponadto należy, że fakt przedstawienia zarzutów zainteresowanej nie zmienia w żaden sposób sytuacji w jakiej pozostaje szkoła. Przed postawieniem zarzutów toczyło się bowiem postępowanie prokuratorskie a zainteresowana była podejrzana o popełnienie czynu określonego w art. 231 kk, mimo to pełniła funkcję dyrektora.

Istniała wówczas podstawa do tego aby odwołać zainteresowaną w trybie "zwykłym" na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty, o ile organ wnioskowałby, że są ku temu podstawy.

Fakt przedstawienia dyrektorowi zarzutów nie powoduje automatycznie zagrożenia w funkcjonowaniu szkoły. W każdym razie skarżący nie wykazał powyższej okoliczności. Ponownie Sąd podkreśla, co uczynił również organ nadzoru, że odwołanie dyrektora nastąpiło w oparciu o § 1 pkt 8 rozporządzenia, gdyż według organu nie spełniał on warunków określonych w tym przepisie. Niewątpliwie odwołanie na powyższej podstawie ewentualnie mogłoby nastąpić w oparciu o art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty.

Jednakże należy zauważyć, że uchwała jako podstawę prawną jej podjęcia wskazała art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Tym samym winna wskazać istnienie przesłanek wynikających z powyższego przepisu. W ocenie Sądu, jak wskazano wyżej nie uczyniła zadość temu przepisowi, wskazanie w uzasadnieniu uchwały okoliczności nie stanowią "szczególnie uzasadnionego przypadku" do odwołania dyrektora.

Tym samym zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie narusza prawa, zatem skarga jako pozbawiona podstaw podlega oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.