Postanowienie WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 711/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2011-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Marta Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji p o s t a n a w i a - odrzucić skargę.-


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił J. C., wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]10.2004 r. zmieniającej decyzję z dnia [...]09.2004 r., powołując się na przepis art. 83 a ust. 2 i art. 66 ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.) oraz art. 157 § 3 kpa.

Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:

W dniu [...]10.2004 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. Inspektorat w S. wydał decyzję (zmieniającą uprzednią decyzję z dnia [...]09.2004 r.) w której określił solidarną odpowiedzialność M. S. i J. C. za zobowiązania Spółki z o.o. "G. K." w zakresie nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Prawniczych z okresu 1.01.2001 r. do 14.05.2001 r. na łączną kwotę 272 476, 95 zł. wraz z odsetkami. Nadto, w stosunku do J. C. określił zobowiązanie, z w/w tytułów za okres 15.05.2001 r. – 2.07.2001 r. na kwotę 663,33 zł. wraz z odsetkami.

Wyrokiem z dnia [...]12.2006 r. Sąd Okręgowy Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. (sygn. akt [...]) oddalił odwołanie J. C. od decyzji ZUS z dnia [...]09.2004 r. i [...]10.2004 r.

Skarga o wznowienie postępowania, zakończonego w/w wyrokiem, została odrzucona postanowieniem tegoż Sądu z dnia [...]06.2009 r. (sygn. akt [...]).

J. C. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności wymienionej decyzji ZUS z dnia [...]10.2004 r. Wniosek został rozpoznany przez Kierownika Inspektoratu ZUS w S., działającego z upoważnienia prezesa, decyzją z dnia [...]07.2010 r. nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności.

Następnie ten sam organ, decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji z dnia [...]07.2010 r. z tego względu, że została ona wydana z naruszeniem przepisów w właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 kpa).

Decyzją z dnia [...]08.2010 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję nr [...] odmawiają wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]10.2004 r.

Organ w uzasadnieniu decyzji powołał się na art. 83 a ust. 2 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 20089 r., nr 205, poz. 1585 ze zm.), zgodnie z którym decyzje ostateczne ZUS od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez ZUS uchylone, zmienione lub unieważnione, na zasadach określonych w przepisach kpa.

W ocenie organu, ZUS może unieważnić decyzję ostateczną pod warunkiem, że nie wniesiono od niej odwołania do sądu. W niniejszej sprawie skarżący odwołał się wcześniej, od tej samej decyzji do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B., który wyrokiem z dnia [...]12.2006 r. oddalił odwołanie ([...]). Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 2.02.2007 r.

Nadto, organ podkreślił, że w świetle art. 83 a ust. 2 ustawy, stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić z urzędu przez Zakład, a nie na wniosek.

W związku z tym, organ nie widział możliwości wszczęcia postępowania w zakresie nieważności, o co wnosił J. C.

Organ zawarł pouczenie w decyzji, że stronie przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.

W skardze, wywiedzionej do WSA w Białymstoku J. C. zarzucił decyzji naruszenie art. 83 a ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez błędną wykładnię tego przepisu.

Zdaniem Skarżącego, przepis art. 83 a ust. 2 ustawy nie wyłącza stosowania art. 157 § 2 kpa, co oznacza że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji może być wszczęte na wniosek strony, a nie tylko z urzędu przez ZUS. Skarżący, na poparcie swego stanowiska, powołał wyrok NSA z dnia 4.04.2008 r. sygn. akt II GSK 475/07.

Dodatkowo zarzucono organowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania oraz naruszenie obowiązku wyłączenia pracownika organu tj. art. 24 ust. 1 lit. 5 Kpa.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę, organ postulował jej oddalenie.

Zdaniem organu, przepis art. 83 a ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest przepisem szczególnym wobec art. 157 2 kpa. Stanowi o tym przepis art. 123 ustawy oraz art. 180 § 1 kpa. Oznacza to, że postępowanie nieważnościowe może być wszczęte tylko z urzędu (nie na wniosek) i pod warunkiem, że ta sama decyzja nie była wcześniej kontrolowana przez sądy powszechne.

Ponieważ w niniejszej sprawie ta sytuacja zaistniała, to ZUS nie miał podstaw prawnych do wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym. Na poparcie swego stanowiska ZUS powołał późniejsze orzecznictwo, niż przytoczony w skardze wyrok NSA z dnia 4.08.2008 r., a mianowicie wyrok NSA z dnia 3.07.2008 r. sygn. akt II GSK 240/08, wyrok SN z dnia 16.09.2009 r. sygn. akt I UK 109/09.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga podlegała odrzuceniu.

Sąd nie zaaprobował, ani stanowiska Skarżącego ani też stanowiska ZUS w zakresie wykładni art. 83 a ust. 2 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.). W ocenie Sądu, zaistniałą przesłanka niedopuszczalności rozpoznania sprawy przed sądem administracyjnym.

Wyjaśnienie zagadnienia wymaga sięgnięcia do podstawowego aktu z zakresu ubezpieczeń społecznych tj. ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), dalej u.s.u.s. oraz do regulacji procesowych zawartych w Kodeksie postępowania cywilnego. Z analizy tych aktów prawnych wynika, że sprawy ubezpieczeniowe ukształtowano jako sprawy cywilne w znaczeniu formalnym (procesowym).

Podstawową regulacją w tym zakresie jest art. 83 ust. 1 i 2 u.s.u.s., zgodnie z którym w sprawach dotyczących zgłaszania do ubezpieczeń społecznych przebiegu ubezpieczeń, ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek, ustalania uprawnień do świadczeń z zakresu ubezpieczenia społecznego oraz wymiaru tych świadczeń istnieje możliwość wniesienia odwołania od decyzji organu rentowego według zasad uregulowanych w Kodeksie postępowania cywilnego. Powołany przepis art. 83 ust. 2 u.s.u.s. ustanawia zatem podstawową (wiodącą) zasadę weryfikacji przez sąd powszechny, orzekający na skutek wniesionego odwołania, decyzji ostatecznych wydawanych w przedmiocie ubezpieczeń społecznych.

Procesowe ramy dla powyższej regulacji stworzono w Kodeksie postępowania cywilnego, w którym w art. 1 ustawodawca postanowił, że sprawy ubezpieczeniowe są sprawami cywilnymi w znaczeniu formalnym. Zgodnie z treścią tego przepisu kodeks reguluje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne). Konsekwencją tej ogólnej zasady są przepisy dotyczące postępowań cywilnych odrębnych, w szczególności art. 4778 i art. 4779 Kpc, ustanawiające sądy okręgowe jako sądy właściwe do rozpatrywania odwołań od decyzji organów rentowych w sprawach ubezpieczeniowych.

Wobec powyższych regulacji zwraca uwagę przepis art. 83 ust. 4 u.s.u.s., zgodnie z którym odwołanie do sądu powszechnego nie przysługuje w przypadku decyzji ZUS przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Te sprawy, w drodze wyjątku, pozostają sprawami administracyjnymi w znaczeniu materialnym i formalnym, a w konsekwencji – decyzje w nich wydane podlegają kognicji sądów administracyjnych. Tylko w tak wąskim zakresie, jaki został ustalony w art. 83 ust. 4 tej ustawy, dopuszczalna jest zatem droga sądowoadministracyjna.

Reasumując powyższe stwierdzić należy, że przepis art. 83 ust. 1 i 2 u.s.u.s. stanowi lex specialis w stosunku do art. 3 § 2 p.p.s.a. i wyłącza kognicję sądów administracyjnych w sprawach decyzji dotyczących indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych (vide postan. NSA z 05 grudnia 2008 r. I OSK 1852/07, http//:orzeczenia.nsa.gov.pl). A zatem nie każda sprawa dotycząca działalności organów administracji publicznej, a takimi są sprawy ubezpieczeniowe, może być rozpoznana przez sąd administracyjny. Jeżeli bowiem istnieje przepis szczególny, w myśl którego właściwy jest sąd powszechny, to charakter sprawy ma znaczenie drugorzędne (vide postanowienie NSA z 24 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 1373/08, http//:orzeczenia.nsa.gov.pl).

Powyższe reguły nie budzą wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych i powszechnych w tych przypadkach, gdy postępowanie w sprawie ubezpieczeniowej toczy się w trybie zwykłym. Istnieje natomiast rozbieżność w orzecznictwie sądów administracyjnych odnośnie kognicji tych sądów i sądów powszechnych w sprawach zakończonych decyzją administracyjną wydaną na podstawie art. 83 a ust. 1 i 2 u.s.u.s., a więc w trybie nadzwyczajnym. Przepis ten przewiduje możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji Zakładu w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania (art. 83 a ust. 1) i uchylenia, zmiany lub unieważnienia decyzji (art. 83a ust. 2). Przy czym rozbieżność dotyczy w szczególności drugiego ze wskazanych wyżej trybów, a to z uwagi na zawarte w przepisie art. 83a ust. 2 u.s.u.s. sformułowanie, że uchylenie, zmiana lub unieważnienie ostatecznych decyzji Zakładu, od których nie zostało wniesione odwołanie, następuje na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Takiego odesłania do Kpa nie zawiera art. 83 a ust. 1 u.s.u.s.

Zgodnie z jednolitą linią orzecznictwa sądowoadministracyjnego odesłanie w art. 83a ust. 2 u.s.u.s. do zasad wynikających z Kpa oznacza, że sądem właściwym do kontroli ostatecznej decyzji Zakładu wydanej w trybie stwierdzenia nieważności jest sąd administracyjny. Istnieje więc, zdaniem przedstawicieli tego poglądu, wyjątkowo możliwość weryfikowania decyzji w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym. Przyjmując taki pogląd sądy administracyjne dokonują merytorycznej kontroli legalności aktów wydawanych w postępowaniu nadzwyczajnym (vide wyrok NSA z 04 kwietnia 2008 r., II GSK 475/07, postan. NSA z dnia 31 marca 2009 r., II GSK 857/08 – obydwa dostępne na http//:orzeczenia.nsa.gov.pl oraz wyrok NSA z 03 lipca 2008 r., II GSK 240/08, Lex nr 493540, wyrok WSA w Warszawie z 19 lipca 2007 r., IV SA/Wa 1032/07, Lex nr 447304).

Reprezentanci odmiennego stanowiska wskazują, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawach rozstrzygnięć ostatecznych wydawanych w trybie nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych. Ich zdaniem zatem decyzje wydawane na podstawie art. 83a ust. 2 u.s.u.s. podlegają, na ogólnych zasadach wynikających z art. 83 ust. 2 u.s.u.s., zaskarżeniu odwołaniem do sądu powszechnego. Na rzecz tego stanowiska podnosi się w szczególności argument, zgodnie z którym zasadnicze znaczenie dla ustalenia właściwości rzeczowej sądu ma przedmiot sprawy, a nie tryb, w jakim organ podjął rozstrzygnięcie. Decyzje podejmowanie w trybie nadzwyczajnym ze swej istoty odnoszą się do przedmiotu sprawy rozstrzygniętej w trybie zwykłym (decyzją ostateczną). Wskazuje się ponadto na założenie racjonalności ustawodawcy, zgodnie z którym nie ma podstaw do różnicowania właściwości sądu w sprawach ubezpieczeniowych uregulowanych w art. 83 ust. 1 u.s.u.s. w zależności od tego, czy zaskarżona została decyzja wydana w trybie zwykłym, czy nadzwyczajnym (vide postan. NSA z 05 grudnia 2008 r., I OSK 1852/07, http//:orzeczenia.nsa.gov.pl, postan. WSA w Warszawie z 10 listopada 2006 r., III SA/Wa 1890/06, Lex nr 328673 oraz uchwała SN z 19 lutego 2008 r., II UZP 8/07, OSNP 2008/13-14/198).

Skład orzekający w sprawie niniejszej podziela w całości pogląd, zgodnie z którym zarówno od decyzji organu rentowego wydanej w trybie zwykłym, jak i w trybie nadzwyczajnym – w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, przysługuje odwołanie do sądu powszechnego, z wyłączeniem właściwości sądów administracyjnych. Wyjątek stanowią jedynie rozstrzygnięcia w sprawach wskazanych w art. 83 ust. 4 u.s.u.s., w których przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

W ocenie sądu argumenty na rzecz tego stanowiska wynikają z wykładni systemowej wewnętrznej, z zasady spójności systemu prawa oraz z założenia racjonalności tworzenia prawa przez ustawodawcę.

Jak to już wyżej wyjaśniono, podstawowym przepisem przewidującym tryb odwoławczy od decyzji organów rentowych w sprawach ubezpieczeniowych jest art. 83 ust. 2 u.s.u.s. wskazujący na generalną zasadę właściwości sądów powszechnych. Dokonując wykładni systemowej wewnętrznej zwrócić należy uwagę na pierwszeństwo zamieszczenia tej normy w u.s.u.s. w stosunku do przepisów dotyczących postępowania w sprawach ubezpieczeniowych, prowadzonego tak w trybie zwykłym, jak i w trybie nadzwyczajnym. A zatem stanowi on zasadę, do której należy się odwoływać, gdy u.s.u.s. nie reguluje kwestii trybu postępowania odmiennie. Takich odmiennych regulacji nie zawiera w szczególności art. 83a u.s.u.s. Nie można zatem wyprowadzać wniosku, że skoro przepis (w tym wypadku art. 83a u.s.u.s.) nie wskazuje wyraźnie, że od decyzji wydanej na jego podstawie przysługuje odwołanie do sądu powszechnego, to tym samym przysługuje zainteresowanemu skarga do sądu administracyjnego (por. postan. NSA z 05 grudnia 2008 r., powoływane wyżej).

Ponadto w sytuacji, gdy ustawodawca zamierzał wyłączyć kognicję sądu powszechnego w sprawach ubezpieczeniowych – uregulował to wprost, na co wskazuje art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Zgodnie z tym przepisem w przypadkach rozstrzygnięć w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, przyznania lub odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku - "odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje". Takiego wyłączenia art. 83 a u.s.u.s. nie zawiera, co powoduje konieczność stosowania zasady ogólnej z art. 83 ust. 2 u.s.u.s.

Podnieść również należy, że w sprawach dotyczących tego samego stosunku prawnego (tego samego przedmiotu) zasada spójności systemu prawa i racjonalności jego przepisów nakazuje stosować, w braku odmiennych uregulowań, ten sam tryb zaskarżenia, a więc wyłącznie do sądu powszechnego, albo do sądu administracyjnego. Nie jest uprawniona wykładnia, zgodnie z którą rozstrzygnięcie wydane w trybie zwykłym poddawane byłoby kontroli sądu powszechnego, a w trybie nadzwyczajnym (ale dotyczące tego samego stosunku prawnego) – do sądu administracyjnego. Tym bardziej, gdy ustawodawca wprowadza zasadę właściwości sądu powszechnego (art. 83 ust. 2 u.s.u.s.) i nie modyfikuje jej przy trybach nadzwyczajnych. Odmienne rozumowanie może wprowadzać niepewność i wrażenie niespójności systemu prawa. Zdaniem sądu zaprezentowana wykładnia zmierza do nadania przedmiotowym uregulowaniom rozsądnego kształtu, uwzględniającego założenie racjonalności ustawodawcy.

Należy przy tym rozważyć, jakie znaczenie w przyjętej koncepcji ma zawarte w art. 83a ust. 2 u.s.u.s. sformułowanie, że decyzje ostateczne Zakładu podlegają uchyleniu, zmianie lub unieważnieniu "na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego". Takiego odwołania do Kpa nie zawiera ustęp 1 tego przepisu traktujący o wznowieniu postępowania, co może prowadzić do błędnych wniosków, iż w przypadku decyzji wznowienionych przysługuje odwołanie do sądu powszechnego w myśl ogólnej zasady z art. 83 ust. 2 u.s.u.s., zaś w przypadku decyzji wydanych na podstawie art. 83a ust. 2 u.s.u.s. – do sądu administracyjnego.

Zdaniem składu orzekającego powołana norma art. 83a ust. 2 u.s.u.s. nie wprowadza w tych sprawach kognicji sądu administracyjnego i w ogóle nie dotyczy sposobu zaskarżenia do sądu decyzji ubezpieczeniowych wydanych w trybie nadzwyczajnym. Jest ona, podobnie jak ustęp 1 tego przepisu, skierowana do organu prowadzącego postępowanie administracyjne, stanowi wskazówkę co do podstaw prawnych oceny przesłanek uchylenia, zmiany lub unieważnienia decyzji oraz wprowadza warunek, że chodzi o decyzje, od których nie zostało wniesione odwołanie. Różnica pomiędzy powyższymi ustępami art. 83a u.s.u.s. sprowadza się do tego, że w ustępie 1 wprowadzono przesłanki wznowienia postępowania, a w ustępie 2 tego przepisu odesłano do regulacji Kpa w tym zakresie. Żadna z tych norm, w tym art. 83a ust. 2 u.s.u.s., nie dotyczy sposobu zaskarżenia do sądu decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym.

Ponadto przyjęcie powyższej koncepcji, zgodnie z którą art. 83a ust. 1 i 2 u.s.u.s. dotyczą tylko etapu administracyjnego (a nie sądowoadministracyjnego) powoduje, że wpisują się one w ogólną zasadę z art. 180 § 1 Kpa, zgodnie z którą w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy kodeksu, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach. Skoro przepisy u.s.u.s. nie przewidują odmiennych przesłanek "uchylenia, zmiany lub unieważnienia" decyzji ostatecznych, zasadą jest stosowanie w przypadkach z art. 83a ust. 2 u.s.u.s. – na etapie postępowania przed organem – Kpa. W oparciu o regulację art. 83a u.s.u.s. nie jest natomiast możliwe przyjęcie, że kontrolę wydanych w tych sprawach decyzji sprawuje sąd administracyjny.

Reasumując powyższe stwierdzić należy, że brak jest podstaw do wprowadzania zróżnicowania kognicji sądów w zależności od trybu postępowania, zwykłego lub nadzwyczajnego, w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, niewymienionych w art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Założenie racjonalności działania ustawodawcy oraz analiza treści przepisów art. 83 ust. 1, 2 , 3 i 4 oraz art. 83a u.s.u.s. uprawnia bowiem do wniosku, że zarówno decyzje wydane w trybie zwykłym, jak i wydane w trybie nadzwyczajnym, powinny być, w myśl ogólnej zasady zawartej w art. 83 ust. 2 u.s.u.s., poddane kontroli sądu powszechnego w trybie odwoławczym.

Powyższe stanowisko, co do braku kognicji sądu administracyjnego (które w całości popiera skład orzekający w niniejszej sprawie), zostało zawarte w postanowieniu WSA w Białymstoku z dnia 8.12.2009 r. sygn. akt II SAB/Bk 39/09, utrzymane w mocy przez NSA postanowieniem z dnia 15.03.2010 r. sygn. akt I OSK 359/10.

Zatem, w sprawie niniejszej Sąd nie był uprawniony do rozpoznawania wniesionej skargi, pomimo pouczenia zawartego w decyzji z dnia [...]08.2010 r., które okazało się błędne.

Na marginesie Sąd zauważa, że gdyby nawet sprawie niniejszej przyznać status sprawy administracyjnej podległej kognicji sądu administracyjnego, złożona skarga również podlegałaby odrzuceniu z tej przyczyny, że nie został wyczerpany tryb odwoławczy. Decyzja z dnia [...]08.2010 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawi nieważności decyzji z dnia [...]10.2010 r. została wydana, w trybie nadzwyczajnym, tylko przez organ I instancji. Błędne pouczenie o możliwości skorzystania przez stronę ze środka odwoławczego polega na tym, że strona winna zwrócić się o ponowne rozpoznanie sprawy przez ten sam organ bądź organ wyższego szczebla, a nie bezpośrednio wnosić skargę do sądu.

Sąd administracyjny ma obowiązek odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 p.p.s.a. jeśli tryb instancyjny nie został wyczerpany. Są to jednak uwagi drugorzędne, bowiem przyczynę odrzucenia niniejszej skargi omówiono powyżej.

Mając na uwadze, że rozstrzygnięcia organów w sprawach ubezpieczeniowych, niezależnie od tego, czy kończą postępowanie w trybie zwykłym, czy w trybie nadzwyczajnym, podlegają zaskarżeniu w drodze odwołania do sądu powszechnego – przedmiotową skargę należało odrzucić jako wniesioną w sprawie, w której wyłączono kognicję sądów administracyjnych.

Dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.