Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 2/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 110u, art. 110o § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 58 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 marca 2023 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 31 października 2022 r., nr 1801-IEE.711.104.2022 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Rzeszowie postanowieniem z dnia 28 lipca 2022 r., znak: 1816-SEE.711.214.2022.BABC odmówił przywrócenia terminu dłużnikowi A. S.A. z siedzibą w W. do złożenia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości położonej w R., ul. [...] dla której prowadzona jest księga wieczysta [...].

Organ postępowania egzekucyjnego wskazał, że w postępowaniu tym mają zastosowanie przepisy Kodeksu Postępowania Administracyjnego, a więc także przepis art. 58 tej ustawy. Organ wskazał, że w myśl tego przepisu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Organ dalej wskazał, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia usunięcia przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie z wniesieniem tej prośby należy dokonać czynności dla której określony był termin.

Organ pierwszej instancji stwierdził, że strona nie uprawdopodobniła, iż do uchybienia terminu doszło przy braku jej winy, a także nie dochowała terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Organ argumentował, że o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością a dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od osoby zainteresowanej. Przeszkoda ta musi mieć charakter nagły i niedający się przezwyciężyć. Organ egzemplifikował, że przyczynami takimi mogą być przerwa w komunikacji, powódź, pożar czy nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą.

Organ dalej wskazał, iż zawiadomieniem z dnia 22 grudnia 2021 r. wyznaczył nowy termin zakończenia procedury opisu i oszacowania wartości nieruchomości na 2 marca 2022 r. Czynność ta została przeprowadzona w tym dniu i rozpoczął bieg 14-dniowy termin do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości przez wszystkich uczestników postępowania. Termin ten upłynął z dniem 16-go marca 2022 r. Doręczenie zawiadomienia o tej czynności nastąpiło w trybie art. 44 i 45 K.p.a. ze skutkiem na dzień 12 stycznia 2022 r.

Organ podniósł, że termin do złożenia zarzutów biegnie od wyznaczonej daty zakończenia opisu, więc bez znaczenia jest czy dłużnik otrzymał sporządzony na tę okoliczność protokół. Odpowiedzialność za to, że zawiadomienie o wyznaczeniu zakończenia opisu i oszacowania nieruchomości nie zostało odebrane ponosi sama spółka.

W związku z tym, organ uznał, że spółka dopuściła się uchybienia terminowi nie bez własnej winy.

Organ podniósł także, iż spółka nie dochowała terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.

Organ przyjął, że brak jest podstaw do zastosowania przepisu art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.), gdyż strona bez informacji wymaganej w tym przepisie wystąpiła o przywrócenie terminu.

Na powyższe postanowienie zażalenie za pośrednictwem pełnomocnika złożyła A. S.A. z siedzibą w W. zarzucając naruszenie art. 58 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do złożenia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Ponadto poniosła naruszenie art. 2a Ordynacji podatkowej oraz art. 122, 187 § 1 i 180 § 1 tej ustawy.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że doszło w gruncie rzeczy do naruszenia przepisów o doręczeniach w związku z czym, strona została pozbawiona swoich uprawnień. W szczególności nieprawidłowe było skierowanie pisma na adres siedziby spółki, nie zaś na adres dla korespondencji.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie w postanowieniu z dnia 31 października 2022 r., znak 1801-IEE.711.104.2022 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Reszkowie.

Organ II instancji wskazał na przepisy art. 58 § 1 i 2 K.p.a. które precyzują przesłanki przywrócenia terminu i podniósł analogicznie jak organ I instancji że do przywrócenia konieczne jest spełnienie następujących okoliczności:

a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony,

b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu,

c) zainteresowany dopełnił czynności dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu.

W ocenie organu strona powinna uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. W ocenie organu sporne jest czy doszło do uchybienia terminu bez winy strony.

Organ rozważył w tym zakresie prawidłowość doręczenia pisma informująco o czynności której dokonanie jest jednocześnie datą początkową biegu terminu o którego przywrócenie wniosła strona.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 110u § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wnoszone przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od ukończenia opisu i oszacowania nieruchomości. Nie ma znaczenia dla rozpoczęcia biegu tego terminu moment doręczenia protokołu z tej czynności.

Organ wskazał ze pismem z dnia 21 grudnia 2021 r. organ egzekucyjny precyzyjnie zawiadomił stronę o terminie zakończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości wyznaczonym na dzień 2 marca 2022 r, o godz. 11:00 w siedzibie Pierwszego Urzędu Skarbowego w Rzeszowie. Zawiadomienie zawierało jednocześnie pouczenie o prawie i terminie wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości.

Organ wskazał, że zawiadomienie to zostało wysłane na adres siedziby spółki albowiem w tym czasie spółka nie posiadała pełnomocnika i jedynym znanym adresem była adres spółki.

Organ przeanalizował treść art. 44 § 1 K.p.a. regulującego tzw. doręczenie zastępcze w postaci awizowania przesyłki w sytuacji, gdy adresat nie zostanie zastany w miejscu swojego zamieszkania czy siedziby. W takim przypadku pismo składane jest w najbliższej placówce pocztowej, gdzie jest przechowywane przez okres 14 dni a następnie jest zwracane do nadawcy. Jednocześnie adresat informowany jest poprzez pozostawienie zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia w którym wykonują swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata o możliwości podjęcia zawiadomienia w terminie 7 dni. Po upływie tego terminu jest on informowany poprzez ponowne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od pierwszego zawiadomienia.

Organ wskazał, że pismo o którym mowa było awizowane dwukrotnie, a to 29 grudnia 2021 r. i 7 stycznia 2022 r. po czym zostało zwrócone do nadawcy.

W ocenie organu nie doszło do naruszenia przepisów o doręczeniu przesyłek, a tym samym strona nie może skutecznie wywodzić, iż do naruszenia terminu doszło bez jej winy.

Organ nie uwzględnił zarzutów naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej wskazując, że artykuł ten nie ma zastosowania w sprawie.

Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła A. S.A. z siedzibą w W. za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika, który zarzucił:

a) naruszenie art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego przez odmowę przywrócenia terminu do złożenia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości położonej w Rzeszowie przy ul. Herbowej 5,

b) naruszenie art. 2a Ordynacji Podatkowej polegające na rozstrzygnięciu wątpliwych, złożonych z niejednoznacznych okoliczności sprawy w sposób z góry niekorzystny dla podatnika,

c) naruszenie art. 122, 187 § 1 i 180 § 1 Ordynacji Podatkowej poprzez dowolną, arbitralną i jedynie wybiórczą ocenę zgromadzonego materiału i pominiecie przy wydawaniu postanowienia istotnych okoliczności sprawy.

Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przypisanych.

Skarżący w uzasadnieniu swojego pisma wskazał na uchybienia jakie w jego ocenie zostały popełnione przez organ przy doręczeniu zawiadomienia o dokonaniu czynności opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Skarżący wskazał, że zawiadomienie z dnia 21 grudnia 2021 r. zostało doręczone pod adres siedziby spółki w dniu 12 stycznia 2022 r. w trybie art. 44 k.p.a. Zauważył jednak, iż pismem z dnia 28 stycznia 2021 r. skierowanym do Naczelnika spółka wniosła skargę na czynności dokonane w dniu 21 grudnia 2021 r. w postaci nieuzasadnionego, bezprawnego, siłowego wejścia na teren nieruchomości, a także wniosła o unieważnienie czynności dokonanych w dniu 21 grudnia 2021 r. i w piśmie tym podano adres korespondencyjny określając go jako: [...] , ul. [...].

Korespondencja spółki powinna być zatem przesyłana na adres wskazany w tym piśmie.

Skarżący podniósł też szereg występujących, jego zdaniem, nieprawidłowości związanych z doręczeniem przesyłek zawierających protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację przedstawioną w postanowieniach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona. Organy nie naruszyły prawa procesowego i zasadnie uznały, że nie zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu do złożenia zarzutów na czynność opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Wypadnie za organami powtórzyć, że kwestia przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej została uregulowana w art. 58 § 1 i 2 k.p.a. które stanowią, że termin należy przywrócić jeżeli w odpowiednim czasie z dochowaniem wymogów formalnych złoży on właściwy wniosek, a uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Przez pojęcie braku winy należy rozumieć przy tym taki stan, kiedy dana osoba ubiegająca się o przywrócenie nie mogła tego terminu dochować przy zachowaniu maksymalnej staranności wymaganej w danych okolicznościach. Jako przyczyny uzasadniające przywrócenie terminu, a więc pozostające poza zakresem sprawczym strony można wskazać okoliczności związane z doręczeniem pisma albo dokonaniem czynności które stanowią początkowy dzień biegu terminu, albo też okoliczności związane z samym biegiem terminów których wystąpienie uniemożliwiło stronie dokonanie danej czynności. Okoliczności nagłe, których strona nie mogła w żaden sposób przewidzieć, albo im zapobiec. Żadna tego typu okoliczność w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła. Prawidłowo w tym zakresie organy uznały że początkowym dniem biegu terminu do złożenia zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości jest dzień dokonania tej czynności. W tym zakresie należy się bowiem odwołać do art. 110u ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że zarzuty do opisu i oszacowania mogą być wnoszone przez wszystkich uczestników postępowania w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości.

Dla zapewnienia stronie jej praw w zakresie składania tego typu środka zaskarżenia konieczne jest zatem zawiadomienie jej o czasie i miejscu dokonania takiej czynności. Tylko bowiem powiadomienie jej o tych okolicznościach umożliwi realizację praw tylko przez złożenie zarzutów. Przepis art. 110o § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że o terminie opisu i oszacowania nieruchomości organ egzekucyjny zawiadamia znanych mu uczestników postępowania egzekucyjnego.

Organ egzekucyjny w myśl tego przepisu przesłał, jak wynika z akt sprawy, dłużnikowi zawiadomienie o terminie i miejscu dokonania tych czynności.

Jak podniosły to organy zawiadomienie z dnia 21 grudnia 2021 r. zostało przesłane na jedyny adres spółki, jaki był w tym czasie znany. Prawidłowość dokonanej czynności przesłania pisma musi być oceniania wg stanu faktycznego i prawnego na dzień, w którym dana czynność została wykonana. Przepis art. 45 K.p.a. stanowi, że jednostkom organizacyjnym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Zasadnym jest zatem wysłanie pisma na adres siedziby spółki akcyjnej w sytuacji, gdy nie przedstawiono do momentu wysłania przesyłki żądnego innego adresu na który pismo takie powinno być wysłane, czy też nie zgłoszono do postępowania żadnego pełnomocnika. Organ nie ma obowiązku wysyłać ponownie korespondencji skierowanej do strony, jeżeli została ona już przesłana na dotychczasowy znany mu adres w sytuacji, gdy już po przesłaniu danego pisma strona informuje o zmianie adresu, bądź też ustanawia pełnomocnika. Wskazane zmiany będą miały znaczenie dopiero dla dokonania przesłania kolejnej korespondencji. Bazując na tym poglądzie Sąd uznał, ze poinformowanie organu w trakcie postępowania egzekucyjnego, ze zmieniony jest adres spółki czy też wskazano inny adres dla doręczeń nie będzie wywierało skutku dla oceny prawidłowości doręczenia korespondencji już wysłanej. To na stronie będzie ciążył obowiązek odebrania wszelkich, już wcześniej ekspediowanych, przesyłek.

Dokonując ekspedycji zawiadomienia o terminie i miejscu dokonania czynności opisu i oszacowania wartości nieruchomości organ dysponował jedynie adresem siedziby spółki i na ten adres zawiadomienie zostało przesłane. Korespondencja nie została odebrana pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 29 grudnia 2021 r. i 7 stycznia 2022 r. i w dniu 13 stycznia 2022 została zwrócona do nadawcy. Organ słusznie przyjął że doręczenie tego pisma nastąpiło z dniem 12 stycznia 2022 r. Spółka została więc prawidłowo zawiadomiona o zdarzeniu które stanowiło początek biegu terminu do złożenia zarzutów. Brak powzięcia w tym zakresie informacji przez stronę świadczy o jej zawinieniu, gdyż tylko na skutek braku odebrania tej przesyłki nie była ona świadoma terminu wykonania tej czynności. Spółka nie wykazała również, że w terminie pomiędzy dniem dokonania tej czynności, a to 2 marca 2022 r. a terminem końcowym do złożenia zarzutów w dniu 16 marca 2022 r. nastąpiły jakieś szczególne zdarzenia które uniemożliwiły jej złożenie zarzutów w terminie.

Prawnie irrelewantne są wszystkie zarzuty jakie wiążą się z doręczaniem protokołu z dokonania czynności opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Data i prawidłowość doręczenia tego dokumentu stronie pozostaje bowiem bez znaczenia dla oceny przyczyn niedochowania terminu o którego przywrócenie wnosi strona. Doręczenie tego dokumentu nie pozostaje bowiem w żadnym związku z biegiem tego terminu. Strona zaś, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika z pewnością znała przepisy. Należy przy tym jeszcze podnieść, ze o sposobie i czasie złożenia zarzutów została poinformowana w zawiadomieniu z dnia 21 grudnia 2021 r.

Nie wykazano zatem okoliczności o których mowa w art. 58 § 1 K.p.a. czyli niedochowania przez dłużnika terminu bez swoje winy.

Nie mogą być podstawą uwzględnienia skargi zarzuty naruszenia przepisów ordynacji podatkowej, o czym rozważał już organ II instancji.

Z tych względów Sąd skargę oddalił, w myśl przepisu art. 151 P.p.s.a.