Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 921/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 litc ,art 200 w zw.z art 205
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 74 ust 3a
journal: Dz.U. 2021 poz 247
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. sekr. sąd. Wioletta Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2024 r. sprawy ze skarg W. G., Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...], Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...], J. C., A. S., Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w [...] oraz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 15 lutego 2021 r. nr DOOŚ-WDŚ/ZIL.420.13.2019.mk.470 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz W. G. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 5. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz J. C. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 6. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz A. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 7. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 8. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi do WSA w Warszawie jest decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej także: "GDOŚ" lub "organ II instancji") z 15 lutego 2021 r. nr DOOŚ-WDŚ/ZIL.420.13.2019.mk.470, którą GDOŚ orzekł o uchyleniu decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej także: "RDOŚ w [...] " lub "organ I instancji") z [...] grudnia 2018 r., nr [...] określającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie [...] Obwodnicy [...] w ciągu drogi krajowej nr [...] na parametrach trasy ekspresowej na odcinku od km ok. 3+600 do km ok. 13+782 węzeł "[...] " (bez węzła), dalej "Inwestycja" i umorzył postępowanie przed RDOŚ w [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z 2 lipca 2015 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: "GDDKiA") wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej: "RDOŚ w [...] ") o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie [...] Obwodnicy [...] (dalej również: "[...] O[...] ") w ciągu drogi krajowej nr [...] na parametrach trasy ekspresowej na odcinku od km ok. 3+600 do km ok. 13+782 węzeł "[...]" (bez węzła).

Pismami z 11 oraz 29 maja 2017 r. RDOŚ w [...] poinformował GDOŚ, że ze względu na fakt, iż realizacja planowanej inwestycji znajduje się w sąsiedztwie zamieszkania A. S., pełniącego funkcję RDOŚ w [...], na podstawie art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a. zachodzi podstawa do jego wyłączenia od załatwienia przedmiotowej sprawy. Postanowieniem z [...] maja 2017 r., [...], GDOŚ, działając na podstawie art. 26 § 2 zd. 2 k.p.a., wyznaczył RDOŚ w [...] do załatwienia przedmiotowej sprawy.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., [...], po przeprowadzeniu procedury w trybie ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 247, ze zm.; dalej jako: "ustawa ocenowa" lub "u.i.o.ś"), RDOŚ w [...] określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie [...] Obwodnicy [...] w ciągu drogi krajowej nr [...] na parametrach trasy ekspresowej na odcinku od km ok. 3+600 do km ok. 13+782 węzeł "[...] " (bez węzła), wskazując na wariant 3 (inwestorski). Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Od rzeczonej decyzji wpłynęły odwołania, w których zarzucono zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, w tym niezasadne wyznaczenie przez GDOŚ do rozpoznania sprawy RDOŚ w [...].

Decyzją z 15 lutego 2021 r., DOOŚ-WDŚ/ZIL.420.13.2019.mk.470, GDOŚ uchylił decyzję RDOŚ w [...] z [...] grudnia 2018 r., [...], określającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na "[...]" oraz umorzył postępowanie przed tym organem. W uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji wskazał na pogląd, zgodnie z którym "sprawę dotyczącą interesów majątkowych", o której traktuje art. 25 k.p.a., należy wiązać z pojęciem "interesu prawnego lub obowiązku", o którym mowa w art. 28 k.p.a. Jest to zatem sprawa rozstrzygana w drodze decyzji, dotycząca interesu prawnego lub obowiązku osoby wymienionej w art. 25 k.p.a., która wskutek tego jest stroną postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy uznał, że, A. S. nie był stroną postępowania prowadzonego przez RDOŚ w [...] dla planowanej drogi ekspresowej. W postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stronami postępowania są bowiem co do zasady wnioskodawca oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których realizowane jest przedsięwzięcie oraz nieruchomości położonych bezpośrednio w ich sąsiedztwie, a także nieruchomości, na które rozciąga się zasięg jego oddziaływania. A. S. do dnia 26 września 2018 r. był współwłaścicielem działki nr [...] obręb [...] w jednostce ewidencyjnej [...], Dzielnica [...] (przy ul. [...]). GDOŚ wyjaśnił, że z map ewidencyjnych oraz załączników graficznych przedstawiających lokalizację przedsięwzięcia oraz zasięg jego oddziaływania, powyższa nieruchomość położona jest około 1,41 km od osi planowanej drogi ekspresowej oraz około 1,15 km od zasięgu jej oddziaływania. W ocenie organu odwoławczego działka ta znajduje się zatem poza miejscem realizacji przedsięwzięcia oraz poza zasięgiem oddziaływania wynikających z jego realizacji lub eksploatacji. Z tego też względu przedsięwzięcie to nie ma wpływu na prawo własności kierownika organu do powyższej nieruchomości. Tym samym organ zważył, że nie można przyjąć, żeby A. S. posiadał w niniejszej sprawie interes prawny lub obowiązek statuujący przymiot strony prowadzonego postępowania. W konsekwencji brak było podstaw do wyłączenia organu właściwego w sprawie. To zaś stanowi podstawę do przyjęcia, że decyzja RDOŚ została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, co skutkowało koniecznością uchylenia przez GDOŚ kwestionowanego rozstrzygnięcia. W konsekwencji, organ II instancji umorzył postępowanie toczące się przed RDOŚ jako bezprzedmiotowe. Organ II instancji podkreślił, że skutkiem umorzenia postępowania przed RDOŚ w [...] z powodu jego niewłaściwości jest wyeliminowanie z obrotu prawnego również rozstrzygnięć wydanych w toku postępowania pierwszoinstancyjnego i konieczność rozpatrzenia sprawy w pełnym zakresie przez RDOŚ w [...].

Na powyższą decyzję GDOŚ skargi złożyli: R. K., Stowarzyszenie S. (dalej: "Stowarzyszenie S."), J. C., A. S., Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: "GDDKiA"), Stowarzyszenie "M." (dalej: "Stowarzyszenie M."), Stowarzyszenie "W." (dalej: "Stowarzyszenie W.") oraz V.G.

R. K. zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie prawa w postaci art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i umarzającą postępowanie tylko w części, w jakiej toczyło się ono przed RDOŚ w [...], podczas gdy skoro organ stwierdził zaistnienie przesłanek bezprzedmiotowości postępowania w sprawie powinien umorzyć postępowanie w całości z uwagi na udział organu niewłaściwego w postępowaniu, czego skutkiem było wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, co stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z ostrożności procesowej skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy sytuacja w której orzekał organ nieuprawniony — RDOŚ w [...] — wyczerpuje dyspozycję art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. i prowadzi do nieważności postępowania, co powinno skutkować uchyleniem decyzji organu I instancji i umorzeniem postępowania w całości.

Wobec powyższego R. K. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie w całości decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania w sprawie w całości, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

J. C. decyzji GDOŚ zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy organ II instancji powinien był zastosować art. 138 § 2 k.p.a. i uchylić zaskarżoną decyzję RDOŚ w [...] w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdyż decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. przez organ, który był niewłaściwy, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a także poprzez niewskazanie organowi I instancji okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy oraz poprzez odstąpienie od umorzenia postępowania w całości;

2. naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie.

W związku z powyższym J. C. wniosła uchylenie w całości decyzji GDOŚ oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez ten organ, jak również o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

A. S. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 65 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieprzekazanie sprawy do załatwienia organowi właściwemu, tj. RDOŚ w [...]. Jak wskazał skarżący, organ II instancji nie przekazał wniosku organowi właściwemu, a więc RDOŚ w [...], pomimo że decyzja organu I instancji została uchylona, a postępowanie umorzone, co stanowi, w ocenie skarżącego, rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji GDOŚ; 2. uchylenie w całości decyzji RDOŚ w [...]; zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a.

GDDKiA zaskarżonej decyzji GDOŚ zarzucił:

1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na braku ustalenia przez organ odwoławczy, że zachodzą inne okoliczności, o których mowa w art. 24 § 3 k.p.a., które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika piastującego funkcję organu administracji, a w konsekwencji ograniczenie postępowania dowodowego wyłącznie do okoliczności faktycznych stanowiących podstawę art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a., ewentualnie naruszenie art. 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia rzetelnego postępowania dowodowego, błędnej ocenie stanu faktycznego sprawy , polegającej na ustaleniu, że sprawa nie dotyczy interesów majątkowych RDOŚ w [...], a w konsekwencji uznanie, że nie mają zastosowania przepisy art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a.;

2. naruszenie art. 136 k.p.a. poprzez brak uzupełnienia stanu faktycznego i materiału dowodowego postępowania, które powinno było nastąpić po wydaniu decyzji przez organ I instancji, co do ustalenia istnienia "innych okoliczności", o których mowa w art. 24 § 3 k.p.a., które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika piastującego funkcję organu administracji tj. RDOŚ w [...], co powinno doprowadzić organ odwoławczy do uznania, że przekazanie sprawy do rozpoznania przez RDOŚ w [...] było prawidłowe;

3. naruszenie art. 8 k.p.a. w zw. z art. 110 k.p.a. poprzez uznanie, że RDOŚ w [...] podlega wyłączeniu zgodnie z art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a., i w konsekwencji przekazanie sprawy do rozstrzygnięcia przez RDOŚ w [...], a następnie uznanie w zaskarżonej decyzji, że RDOŚ w [...] jest niewłaściwy i sprawa podlega rozstrzygnięciu przez RDOŚ w [...], co świadczy o rażącej niekonsekwencji organu II instancji, prowadzeniu postępowania wbrew zasadzie związania organu postanowieniem, które wydał i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej.

4. naruszenie art. 25 ust. 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie pomimo tego, że RDOŚ w [...] podlegał wyłączeniu od załatwienia sprawy, ponieważ dotyczyła ona jego interesów majątkowych, ewentualnie naruszenie art. 24 ust. 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie pomimo tego, że w sprawie wystąpiły "inne okoliczności", o których mowa w art. 24 § 3 k.p.a., które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika piastującego funkcję organu administracji, tj. RDOŚ w [...].

W przypadku uznania przez Sąd, że powyższe zarzuty są uzasadnione, zaskarżonej decyzji zarzucono ponadto:

1. naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez niezrealizowanie zasady dwuinstancyjności postępowania, które polegało na braku kontroli poprawności rozstrzygnięcia podjętego przez organ I instancji i ograniczenie się wyłącznie do postępowania w przedmiocie ustalenia istnienia podstaw do przekazania sprawy do rozstrzygnięcia przez RDOŚ w [...];

2. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania przed RDOŚ w [...], podczas gdy brak było podstaw prawnych i faktycznych do jej wydania, w szczególności, że wystąpiły inne okoliczności, o których mowa w art. 24 § 3 k.p.a., które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności RDOŚ w [...], ewentualnie sprawa dotyczy interesów majątkowych RDOŚ w [...].

W związku z powyższym GDDKiA wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji GDOŚ.

Stowarzyszenie M. zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie prawa materialnego i procesowego poprzez:

1. wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez ich nieprawidłową i niespójną interpretację;

2. naruszenie art. 142 w zw. z art. 37 k.p.a.;

3. niewiarygodną i nieadekwatną do sprawy treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, skutkującą naruszeniem przepisów art. 107 § 3 k.p.a.;

4. naruszenie przepisów prawa procesowego w czasie prowadzenia postępowania odwoławczego oraz zasad k.p.a., w szczególności:

a. naruszenie zasady praworządności wyrażonej w art. 6 k.p.a.;

b. naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a.;

c. naruszenie zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej wyrażonej w art. 8 k.p.a.

Stowarzyszenie M. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sądowego, jak również o zasądzenie na rzecz Stowarzyszenia M. zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie wskazało w szczególności na podobieństwo zagadnień prawnych dotyczących wyłączenia organu, jakie ujawniły się w niniejszej sprawie, do sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z 19 lutego 2008 r., IV SA/Wa 1885/07 (dotyczącego również inwestycji w postaci [...] Obwodnicy [...]).

Stowarzyszenie S. zaskarżonej decyzji GDOŚ zarzuciło naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 k.p.a. i art. 81 ustawy ocenowej, poprzez ich wadliwe zastosowanie i umorzenie postępowania przed RDOŚ w [...], podczas gdy organ odwoławczy powinien był uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy, wydając decyzję reformatoryjną odmawiającą zgody na realizację przedsięwzięcia we wskazanym przez inwestora wariancie.

2. naruszenie art. 78 w zw. z art. 136 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego i:

a. nieustalenie dla jakiej nawierzchni: czy asfaltowej, czy betonowej został sporządzony raport przedłożony przez wnioskodawcę — GDDKiA;

b. nieuwzględnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach RDOŚ w [...] z [...] kwietnia 2012 r., [...] oraz informacji o przystąpieniu przez P S.A. do wykonania studium wykonalności dla przedsięwzięcia objętego przedmiotową decyzją pn. "[...] ", a co za tym idzie brak zażądania od wnioskodawcy uwzględnienia przedsięwzięcia w oddziaływaniach skumulowanych;

c. nieuwzględnienie decyzji nr [...] z [...] czerwca 2019 r. [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, [...], wpisującej do rejestru zabytków nieruchomych województwa [...] budynku kościoła pw. [...] wraz terenem przykościelnym i cmentarzem, a co za tym idzie nieuwzględnienie zmian w stanie faktycznym sprawy, jakie zaszły po wydaniu decyzji RDOŚ w [...] i w związku z tym jej uchylenie i umorzenie postępowania przed RDOŚ w [...], zamiast wydania decyzji reformatoryjnej odmawiającej zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie [...] Obwodnicy [...] w wariancie wnioskowanym przez inwestora.

Stowarzyszenie S. wniosło o uchylenie w całości decyzji GDOŚ; uchylenie w całości decyzji RDOŚ w [...]; 3. zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Stowarzyszenia S., zgodnie z art. 200 p.p.s.a.

Stowarzyszenie W. zaskarżonej decyzji GDOŚ zarzuciło:

1. naruszenie art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na nieprawidłowej wykładni tego przepisu zasadzającej się na przyjęciu, że przesłanką wyłączenia organu jest posiadanie przez kierownika tego organu statusu strony w toczącym się postępowaniu, w sytuacji w której zgodnie z treścią przedmiotowego przepisu organ podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych jego kierownika, a zatem prawidłowa jego wykładnia prowadzi do wniosku, że organ podlega wyłączeniu w każdym przypadku, gdy postępowanie ma jakikolwiek wpływ, także pośredni, na stan majątku kierownika organu, a więc przyjęcie przez GDOŚ, że decydujący jest tutaj status strony postępowania, było nieprawidłowe;

2. naruszenie art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. polegające na:

a. nieustaleniu przez GDOŚ, czy realizacja przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi ekspresowej w jakikolwiek sposób wpłynie na wartość nieruchomości, która należała do RDOŚ w [...], w sytuacji w której organ ten powołał się na tę okoliczność informując GDOŚ o zaistnieniu podstaw do jego wyłączenia, a zmiana wartości nieruchomości niewątpliwie miałaby wpływ na zmianę stanu majątku RDOŚ w [...], a zatem GDOŚ w celu ustalenia, czy zachodziły przesłanki do wyłączenia RDOŚ w [...] powinien był okoliczność tę ustalić;

b. nieustaleniu przez GDOŚ, czy nieruchomość należąca do RDOŚ w [...] znajdowała się w obszarze oddziaływania trasy ekspresowej w zakresie innych wariantów trasy niż wariant preferowany przez wnioskodawcę, w sytuacji, w której rzetelna ocena, czy RDOŚ w [...] był stroną toczącego się postępowania, powinna zostać przeprowadzona w odniesieniu do wszystkich wariantów trasy, a nie tylko wariantu preferowanego przez inwestora, skoro w toku postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może dojść do zmiany wariantu trasy, a zatem poprzestanie przez GDOŚ na wariancie preferowanym przez inwestora było w oczywisty sposób nieprawidłowe;

c. naruszenie art. 110 w zw. z art. 126 i art. 26 k.p.a. poprzez uznanie przez GDOŚ, że RDOŚ w [...] nic był miejscowo właściwy do rozpoznania sprawy, w sytuacji w której GDOŚ w dniu [...] maja 2017 r. wydał postanowienie przekazujące sprawę RDOŚ w [...] — które nic zostało zmienione ani uchylone - uznając, że RDOŚ w [...] podlegał wyłączeniu, co oznacza, że GDOŚ był związany wyżej wymienionym postanowieniem i nie był uprawniony do zmiany swojego własnego stanowiska co do tego, że RDOŚ w [...] podlegał wyłączeniu od rozpatrzenia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia ww. przepisu;

3. naruszenie art. 8 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym przed 10 czerwca 2017 r. polegające na uznaniu przez GDOŚ, wbrew swojemu własnemu stanowisku wyrażonemu w postanowieniu z dnia [...] maja 2017 r., [...], że RDOŚ w [...] nie podlegał wyłączeniu od rozpatrzenia niniejszej sprawy, w sytuacji, w której zgodnie z przedmiotowym przepisem organy administracji powinny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów władzy publicznej, zaś zmiana stanowiska w tak istotnej sprawie jak właściwość dokonana przez ten sam organ w ramach tego samego postępowania nie może budzić zaufania do organu co prowadzi do wniosku, że GDOŚ ww. przepis naruszył w stopniu rażącym.

Ze względu na powyższe zarzuty, Stowarzyszenie W. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz Stowarzyszenia W., w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

V. G. decyzji GDOŚ zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 25 § 1 pkt 1 w zw. z art. 28 oraz art. 26 § 2 zd. 2 k.p.a., poprzez przyjęcie przez organ II instancji, że wydana decyzja RDOŚ w [...] nie dotyczy interesów majątkowych A. S., pełniącego funkcję kierownika RDOŚ w [...], podczas gdy legitymowanie się przez A. S. przymiotem strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. było badane przez GDOŚ w 2017 r. Organ ten bowiem zdecydował, że prowadzone postępowanie dotyczy interesów majątkowych A. S. i w dniu [...] maja 2017 r. dokonał wyłączenia RDOŚ w [...] z orzekania w sprawie i przekazał ją do rozpatrzenia przez RDOŚ w [...], który to organ wydał decyzję w dniu [...] grudnia 2018 r. Istotne jest, że w czasie prowadzenia postępowania przez RDOŚ w [...] (około 1,5 roku) zmianie nie uległ stan faktyczny sprawy. Mimo to GDOŚ wydał w sprawie dwa sprzeczne ze sobą rozstrzygnięcia w przedmiocie wyłączenia organu prowadzącego postępowanie. Uwzględniając stan faktyczny przedmiotowej sprawy, przyjąć należy, że postanowienie GDOŚ z [...] maja 2017 r. w zakresie wyłączenia RDOŚ w [...] było prawidłowe, zaś w dacie wydania decyzji nie wystąpiły żadne okoliczności uzasadniające wyłączenie z orzekania w sprawie RDOŚ w [...] i w konsekwencji skierowanie do organu zarzutu braku właściwości do rozpatrzenia sprawy;

2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 126 w zw. z art. 110 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do rozpoznania pełnego materiału dowodowego w sprawie i niepodjęcie wszelkich kroków zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym nieuwzględnienie uprzednio wydanego postanowienia GDOŚ z dnia [...] maja 2017 r., [...], w przedmiocie wyznaczenia RDOŚ w [...] do załatwienia sprawy z uwagi na wystąpienie przesłanek do wyłączenia z orzekania RDOŚ w [...]. Organ wydając skarżoną decyzję, nie odniósł się w ogóle do tej okoliczności, a postanowienie w toku prowadzonego postępowania nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Tym samym, GDOŚ pozostał związany wydanym przez siebie postanowieniem, z którego wynika, że w ocenie organu wystąpiły przesłanki do wyznaczenia innego organu właściwego do rozpatrzenia sprawy.

3. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji nieodpowiadającego wymogom określonym w tym przepisie, w tym przede wszystkim zignorowanie przez organ II instancji kluczowej okoliczności mającej istotny wpływ na wynik postępowania, tj. wydania postanowienia, w którym GDOŚ potwierdził, że wystąpiły przesłanki do wyłączenia RDOŚ w [...] z orzekania w sprawie i wyznaczył RDOŚ w [...] jako organ właściwy do załatwienia sprawy.

W związku z powyższym V. G. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji GDOŚ oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego na podstawie art. 200 p.p.s.a.

W piśmie z 19 maja 2021 r., stanowiącym odpowiedź na ww. skargi, GDOŚ wniósł o oddalenie skarg.

Prawomocnym postanowieniem z [...] lipca 2021 r. (IV SA/Wa 717/21) Sąd odrzucił skargę wniesiona przez R. K. z uwagi na nieuiszczenie wpisu od skargi.

Postanowieniem z [...] lipca 2021 r. Sąd postanowił połączyć sprawę IV SA/Wa 716/21 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawami o sygn. akt IV SA/Wa 718/21, IV SA/Wa 719/21, IV SA/Wa 720/21, IV SA/Wa 721/21, IV SA/Wa 722/21 i IV SA/Wa 723/21 oraz prowadzić je pod sygnaturą akt IV SA/Wa 716/21.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 sierpnia 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 716/21 uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od GDOŚ na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 7 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 135/22 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sadowi Administracyjnemu w Warszawie.

W toku ponownego rozpatrywania sprawy przez WSA w Warszawie skarżący zarówno w pismach procesowych, jak i na rozprawie podtrzymali swoje dotychczasowe stanowiska, zaś Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w piśmie z [...] października 2023 r. udzielił dodatkowych wyjaśnień w sprawie odnośnie położenia działki pana A. S. w doniesieniu do planowanej inwestycji oraz jej wariantów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpatrzeniu sprawy zważył co następuje:

Skargi podlegały uwzględnieniu, jednak z innych względów, aniżeli wywiedziono w skargach, ponieważ decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] lutego 2021 r., nr [...] narusza przepisy postępowania administracyjnego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd rozpoznając przedmiotową sprawę, zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, zwanej dalej p.p.s.a,) związany był oceną prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 135/22.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, w szczególności, że:

- "Trafnie podnoszą wszystkie skargi kasacyjnych błędną interpretację przepisu art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a." Dalej zauważył, że "W orzecznictwie sądów administracyjnych dominujący jest pogląd, według którego pojęcie sprawy dotyczącej interesów majątkowych osoby wymienionej w art. 25 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. należy wiązać z pojęciami interesu prawnego lub obowiązku, o których mowa w art. 28 k.p.a. Chodzi bowiem o sprawę indywidualną rozstrzyganą w drodze decyzji, dotyczącą interesu prawnego lub obowiązku tej osoby, która wskutek tego jest stroną postępowania administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 30 czerwca 2011 r., II OSK 1150/10, z dnia 27 września 2012 r., II OSK 1016/11, z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1527/12). Skład orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten podziela. Wprawdzie trafnie zauważa Sąd I instancji, że w przepisie art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a. nie ma mowy o interesie prawnym piastuna funkcji, to jednak nie można zaakceptować poglądu WSA w Warszawie, że podstawą wyłączenia jest jedynie wykazanie, że sprawa dotyczy interesów majątkowych, w oderwaniu od interesu prawnego piastuna funkcji lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. Przyjęcie poglądu Sądu pierwszej instancji za trafny oznaczałoby, że przesłanka interesów majątkowych byłaby wyjątkowo trudna do zweryfikowania, gdyż wskazanie nawet oczywiście nietrafnych powodów i okoliczności stanowiłoby podstawę do wyłączenia organu. W konsekwencji instytucja wyłączenia organu na podstawie art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a. mogłaby być nadużywana z różnych powodów – oportunizmu organu czy też taktyki procesowej stron postępowania.",

- "Na uwzględnienie zasługiwały również zarzuty skarg kasacyjnych, których istota sprowadza się do zarzutu naruszenie przepisu art. 110 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a.". NSA uznał, że nie można zgodzić się z Sądem I instancji, że związanie organu postanowieniem, na które nie przysługuje zażalenie w toku instancji administracyjnej, oznacza również niemożność rektyfikacji tego postanowienia w toku kontroli instancyjnej decyzji. NSA wyjaśnił bowiem, że "Uznanie poglądu WSA w Warszawie za trafny oznaczałoby, że eliminacja z obrotu prawnego postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie w toku instancji administracyjnej, mogłaby nastąpić jedynie poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję kończącą postępowanie w sprawie (w oparciu o przepis art. 134 § 1 w zw. z art. 135 p.p.s.a.). Natomiast nie mógłby tego uczynić organ administracji w toku kontroli instancyjnej decyzji. Wprawdzie słusznie zauważa WSA, że przepisy k.p.a w przeciwieństwie do regulacji art. 165 p.p.s.a. nie przewidują wprost trybu wzruszania postanowień, na które nie przysługuje zażalenie, to jednak nie oznacza to, że na zasadzie argumentacji a contrario, takie postanowienia organu nie mogą być uchylane lub zmieniane w toku kontroli instancyjnej. Stanowisko WSA w Warszawie przeczy zasadom ekonomiki procesowej, a przede wszystkim jest niezgodne z systemowym pojmowaniem celu postanowień, na które nie przysługuje zażalenie. Skoro istotą postanowień jest rozstrzyganie o zagadnieniach procesowych w toku postępowania administracyjnego, to wydaje się oczywiste, że związanie organu tego rodzaju postanowieniami nie może nadmiernie krępować organu administracji publicznej. Zatem zmiana sytuacji faktycznej bądź nawet oceny prawnej mogą również uzasadniać zmianę postanowienia w sprawie. Ponadto zgodnie z zawartym w art. 19 k.p.a. nakazem, organ powinien badać swoją właściwość, nawet bez wniosku strony, na każdym etapie postępowania. Rygor ten rozciąga się na postępowanie przed organami pierwszej i drugiej instancji, jak również na postępowania prowadzone w trybach nadzwyczajnych. Obowiązek przestrzegania przepisów o właściwości powstaje z chwilą wszczęcia postępowania administracyjnego i trwa aż do jego zakończenia. W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje zasada perpetuatio fori.";

- NSA uznał dalej, że nie można podzielić argumentacji skargi kasacyjnej, że decyzja GDOŚ powinna być uchylona z uwagi na fakt zaniechania zastosowania przez ten organ art. 65 § 1 k.p.a. W ocenie NSA, z decyzji organu odwoławczego jednoznacznie wynika, że organem właściwym do załatwienia sprawy jest RDOŚ w [...]. Zatem organ właściwy w sprawie został wskazany;

- W dalszej części NSA za nietrafny uznał także zarzut, podnoszący naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 138 § 2 w zw. z art. 105 w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., sprowadzający się do twierdzenia, że w sprawie powinno dojść do umorzenia postępowania w całości, a nie tylko przed RDOŚ w [...] oraz zarzut Stowarzyszenia S., według którego należało wydać w sprawie decyzję reformatoryjną – odmawiającą zgody na realizację przedsięwzięcia we wskazanym przez inwestora wariancie. Zdaniem NSA niewątpliwie w sprawie nie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, bowiem został złożony wniosek o wydanie decyzji środowiskowej. Nie było także podstaw do zastosowania przepisu art. 138 § 2 k.p.a. NSA wyjaśnił, że skoro w sprawie zaistniał problem właściwości organu pierwszej instancji, to przed oceną istoty postępowania należało rozstrzygnąć kwestię właściwości. Zdaniem NSA, przyjęcie przez organ odwoławczy, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów o właściwości organu, prawidłowo skutkowało odstąpieniem od dokonania oceny sprawy co do jej istoty.;

- Zdaniem NSA chybiony jest również zarzut skargi, że V. G. nie ma interesu prawnego w niniejszej sprawie. NSA wyjaśnił, że "Z analizy księgi wieczystej wynika, że V. G. jest właścicielem działki ewidencyjnej nr [...] położonej przy ul. [...] w [...]. Z kolei z analizy załączników graficznych do raportu oddziaływania na środowisko, w powiązaniu z publicznie dostępnymi bazami danych (np. Geoportal, GoogleMaps), wynika, że wspominana działka jest oddalona o zaledwie kilkadziesiąt metrów od jednego z wariantów inwestycji, tj. wariantu czerwonego obejmującego w części budowę tunelu. Należy podkreślić, że dla oceny interesu prawnego w niniejszym postępowaniu zastosowanie znajdują przepisy ustawy w brzmieniu sprzed dodania na mocy nowelizacji z 2017 r. art. 74 ust. 3a ustawy – ustawodawca przyjął, że do postępowań wszczętych przed wejściem w życie tej nowelizacji stosuje się przepisy dotychczasowe (zob. art. 545 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne). Podobna reguła międzyczasowa została przyjęta w odniesieniu do nowelizacji art. 74 ust. 3a ustawy z 2019 r., kiedy to ograniczono obszar oddziaływania inwestycji, poprzez odniesienie go wyłącznie do wariantu inwestorskiego (zob. art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw). W relewantnym dla sprawy stanie prawnym interes prawny w sprawach dotyczących przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko był ustalany w oparciu o ogólną normę art. 28 k.p.a. W utrwalonym orzecznictwie przyjmowano wówczas, że przy ocenie legitymacji procesowej danej osoby nie ma znaczenia to, czy został naruszony jej interes prawny, lecz to, czy interes taki osobie przysługuje. W konsekwencji ocena oddziaływania inwestycji na sąsiednie nieruchomości nie jest związana wyłącznie z przekroczeniem dopuszczalnych norm. Istotne jest natomiast ustalenie, czy planowane przedsięwzięcie może oddziaływać na sąsiedni obszar w stopniu przewidującym określone uciążliwości (np. hałas, zapylenie podczas prac budowlanych). Kwestia wielkości normatywnych lub ponadnormatywnych określonych immisji ma natomiast znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (por. np. wyrok NSA z dnia 8 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1244/17 oraz cyt. tam orzeczenia NSA w sprawach: II OSK 139/13, II OSK 1941/13, II OSK 3067/13, II OSK 2064/12, II OSK 86/13, II OSK 325/15). Trafnie zatem wskazuje Sąd pierwszej instancji, że z uwagi na tak bliskie położenie nieruchomości skarżącego w sąsiedztwie jednego z rozważanych wariantów budowy przedmiotowego odcinka [...] Obwodnicy [...], należy przyjąć, że planowana inwestycja może negatywnie oddziaływać na tę nieruchomość, m. in. poprzez zwiększoną emisję hałasu i pyłów. W konsekwencji V. G. miał interes prawny w kwestionowaniu decyzji GDOŚ.".

Należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny uchylając w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 sierpnia 2021 r., wydany w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 716/21 nie rozpoznał skarg, tym samym uznał, że istota sprawy nie została dostatecznie wyjaśniona.

Z uwagi na ww. przytoczoną ocenę prawną Sąd w składzie rozpoznającym sprawę ponownie, uznał że organ odwoławczy rozpoznając odwołanie od decyzji wydanej przez RDOŚ w [...] był zobowiązany do zbadania właściwości organu I instancji i wyjaśnienia w pierwszej kolejności problemu właściwości organu I instancji mimo, że wcześniej wydał postanowienie o wyznaczeniu RDOŚ w [...] do załatwienia tej sprawy (w miejsce organu wyłączonego RDOŚ w [...]). Zmiana stanowiska organu odwoławczego w zakresie właściwości organu była dopuszczalna i mogła wynikać z odmiennej oceny prawnej. Obowiązek zbadania przez organ odwoławczy kwestii właściwości organu, który rozpoznał sprawę w I instancji wyprzedzał możliwość oceny istoty sprawy. W sytuacji uznania, że RDOŚ w [...] nie był właściwy do rozpoznania sprawy organ odwoławczy powinien odstąpić od dokonania oceny istoty sprawy i umorzyć postępowanie tylko przed RDOŚ w [...], ponieważ postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe.

Zarzuty skarg dotyczące powyższych kwestii należy więc uznać za niezasadne. Argumentacja przemawiająca za takim stanowiskiem wynika wprost z uzasadnienia wyroku NSA w sprawie III OSK 135/22.

Niezasadne są również zarzuty skarg dotyczące nieprawidłowej wykładni czy też niezastosowania w sprawie art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że prawidłowa wykładnia tego przepisu polega na powiązaniu pojęcia sprawy dotyczącej interesów majątkowych osoby wymienionej w art. 25 § 1 pkt 2 i 2 k.p.a. z pojęciami interesu prawnego lub obowiązku, o których mowa w art. 28 k.p.a. NSA wyraźnie zaznaczył, że nie można zaakceptować poglądu, że podstawą wyłączenia organu jest jedynie wykazanie, że sprawa dotyczy interesów majątkowych, w oderwaniu od interesu prawnego piastuna funkcji lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. Oznacza to, że organ odwoławczy prawidłowo rozważał zasadność wyłączenia RDOŚ w [...] z punktu widzenia posiadania interesu prawnego w tej sprawie, w związku z przysługującym prawem własności nieruchomości usytuowanej w [...] dzielnicy [...]. W tej sytuacji kwestia hipotetycznego wpływu inwestycji na wartość nieruchomości nie mogła stanowić samodzielnej przesłanki uzasadniającej wyłączenie organu (czy też wyłączenie piastuna organu jako pracownika organu).

Przechodząc do powodów uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd, należy przypomnieć, że w prowadzonym przez organ postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 7 k.p.a. obowiązuje zasada prawdy obiektywnej, obligująca organ do dokładnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. Wyrazem tej zasady są wynikające z treści art. 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. obowiązki nałożone na organ, a zatem zgromadzenie wyczerpującego materiału dowodowego i jego obiektywna, wszechstronna ocena, obejmująca rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a następnie rzetelne uzasadnienie m.in. dokonanej oceny dowodów i stanowiska organu. W sytuacji, gdy organ odwoławczy w pierwszej kolejności miał obowiązek zbadać kwestię właściwości organu I instancji, miał obowiązek zastosowania powyższych zasad do analizy i oceny zagadnienia występowania interesu prawnego RDOŚ w [...].

W ocenie Sądu organ odwoławczy rozpatrując przedmiotową sprawę naruszył powyższe zasady i nie dokonał wszechstronnej i obiektywnej (a zatem rzetelnej) oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a także nie przedstawił dostatecznie umotywowanego stanowiska organu wskazującego na zasadność oceny o nieposiadaniu przez RDOŚ w [...] interesu prawnego w przedmiotowej sprawie. Oznacza to, że organ nie dokonał wystarczających ustaleń faktycznych pozwalających na wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie uchylenia decyzji wydanej przez RDOŚ w [...] i umorzenia postępowania przed tym organem jako organem niewłaściwym do rozstrzygnięcia sprawy.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że art. 74 ust. 3a ustawy określający stronę postępowania dotyczącego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie miał zastosowania z uwagi na wszczęcie postępowania przed wejściem w życie tego przepisu. Status strony należało więc ustalać zgodnie z treścią art. 28 k.p.a. Z orzecznictwa zaś wynika, że stronami postępowania w tego rodzaju postępowaniach są co do zasady wnioskodawca oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których realizowane jest przedsięwzięcie oraz nieruchomości położonych bezpośrednio w ich sąsiedztwie, a także nieruchomości na które rozciąga się zasięg jego oddziaływania. Zdaniem organu z materiału dowodowego wynika, że największy przestrzenny zasięg oddziaływania planowanej drogi występuje w zakresie oddziaływania akustycznego i analiza tego oddziaływania zdeterminowała krąg stron postępowania.

W ocenie sądu powyższe stanowisko jest co do zasady słuszne, z tym zastrzeżeniem, że jak wynika z wyroku NSA (w części dotyczącej przymiotu stronu pana V. G.), planowana inwestycja może oddziaływać na nieruchomości położone w sąsiedztwie inwestycji nie tylko przez emisję hałasów ale również pyłów, szczególnie podczas prac budowlanych. Organ odwoławczy wskazał natomiast na str. 15, trzeci akapit zaskarżonej decyzji (a zwrócić należy uwagę, że to decyzja a nie wyjaśnienia udzielone w pismach procesowych podlega ocenie Sądu), że wziął pod uwagę zasięg oddziaływania oznaczony na załączniku graficznym do wniosku zatytułowanym "Graficzne przedstawienie oddziaływania inwestycji na podkładzie map ewidencyjnych" cz. 1 i 2 w skali 1:5000, gdzie na podkładach map ewidencyjnych przedstawiono przebieg planowanej drogi oraz zasięg oddziaływania inwestycji wynikający z zasięgu oddziaływań akustycznych. Dalej organ wyjaśnił, że z map ewidencyjnych oraz załączników graficznych przedstawiających lokalizację przedsięwzięcia oraz zasięg jego oddziaływania, nieruchomość stanowiąca do 26 września 2018 r. współwłasność A.S. (dz. ewid. nr [...] obręb [...] w jednostce ewidencyjnej [...], Dzielnica [...], ul [...]), położona jest około 1,41 km od osi planowanej drogi ekspresowej oraz około 1,15 km od zasięgu jej oddziaływania. Zatem działka ta znajduje się poza miejscem realizacji przedsięwzięcia oraz poza zasięgiem oddziaływania wynikającym z jego realizacji i eksploatacji.

Na podstawie tak dokonanych ustaleń faktycznych organ odwoławczy ocenił, że przedmiotowa sprawa nie dotyczy interesów majątkowych RDOŚ w [...], przedsięwzięcie pozostaje bez związku z prawem własności nieruchomości, decyzja nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby. Tak więc RDOŚ w [...] nie był stroną postępowania i organ nie podlegał wyłączeniu. Doszło więc do naruszenia właściwości przez organ wydający decyzję w I instancji.

Odnosząc się do powyższego Sąd zauważa, że choć organ odwoławczy dostrzegł, że art. 74 ust. 3a ustawy ooś nie miał w sprawie zastosowania, jednak w żadnym miejscu uzasadnienia decyzji nie wyjaśnił, że ustaleń co do lokalizacji nieruchomości stanowiącej przedmiot własności RDOŚ w [...] dokonywał w odniesieniu do wszystkich wariantów przedsięwzięcia wynikających ze złożonego przez GDDKiA wniosku. Organ użył sformułowań o przebiegu planowanej drogi, miejscu realizacji przedsięwzięcia oraz zasięgu oddziaływania wynikającym z jego realizacji i eksploatacji. Na podstawie takich twierdzeń nie można ocenić czy analizie nie został poddany wyłącznie wariant inwestorski. Nie jest wiadome czy ustalenie, że zasięg oddziaływania akustycznego dotyczył więc tylko wariantu inwestorskiego czy też pozostałych wariantów analizowanych w sprawie, których jest 8 i które jednak różnią się przebiegiem. Zasięg oddziaływania akustycznego każdego z wariantów może się także różnić. Ocena interesu prawnego wiążąca się z zasięgiem oddziaływania planowanej inwestycji powinna dotyczyć wszystkich wariantów przedsięwzięcia, ponieważ w postępowaniu dotyczącym oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko analizie poddawane są różne warianty, a decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach może nie być wydana dla wariantu inwestorskiego.

Dodatkowo Sąd przypomina, że organ – w sposób pobawiony głębszej analizy, uznał że jedynym źródłem oddziaływania będzie oddziaływanie akustyczne. Tymczasem – jak zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 marca 2023 r. wydanym w sprawie o sygn. akt III OSK 135/22 – planowana inwestycja może negatywnie oddziaływać na tę nieruchomość m.in. poprzez zwiększoną emisję hałasu i pyłów.

Konkludując, zdaniem Sądu, organ nie dokonał wystarczających ustaleń w zakresie położenia nieruchomości względem wariantowych lokalizacji przedsięwzięcia i zasięgów oddziaływania. Nie zbadał więc w stopniu wystarczającym czy RDOŚ w [...] przysługiwał status strony w tym postępowaniu, a ocena o braku przesłanek do wyłączenia organu i konieczności uchylenia decyzji wydanej przez RDOŚ w [...] oraz umorzeniu postępowania przed tym organem jest przedwczesna.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni powyższą ocenę prawną i po dokonaniu wszechstronnej analizy materiału dowodowego dokona niebudzących wątpliwości ustaleń faktycznych, które będą mogły stanowić podstawę do oceny czy RDOŚ w [...] był organem właściwym do wydania rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.