Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1146/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy: article: art. 146 par. 1 i art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 33 ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 2029
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych - t.j.

SENTENCJA

Dnia 14 kwietnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Asesor sądowy WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 kwietnia 2023 roku sprawy ze skargi Niepublicznej Szkoły Podstawowej [...] Sp. z o.o. w W. na czynność Burmistrz Miasta z dnia 7 października 2022 r. nr [...] w przedmiocie nieprzyznania dotacji na rok 2022 I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Burmistrza Miasta na rzecz strony skarżącej kwotę 200,- (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

UZASADNIENIE.

Pismem z dnia 21 września 2022 r. Niepubliczna Szkoła Podstawowa [...] sp. z o.o. w W. wniosła o udzielenie dotacji na realizację zadań na rok 2022 oraz wniosek o udzielenie dotacji we wcześniejszym terminie, niż od początku roku budżetowego – od 1 września 2022 r. do grudnia 2022 r. - w trybie art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Niepubliczna Szkoła Podstawowa [...] sp. z o. o. w W. w dniu 7 marca 2022 r. uzyskała pozytywną opinię W. Kuratora Oświaty, zaś wpis do ewidencji szkół i placówek prowadzonej przez Burmistrza Miasta został dokonany w dniu 21 lipca 2022. Na dzień składania wniosku szkoła funkcjonuje w oparciu o Statut, dysponuje wykwalifikowaną kadrą nauczycielską. W dniu 1 września 2002 r. oddano do użytku nowo wybudowany budynek. Szkoła prowadzi działalność oświatową, w tym dotyczącą uczniów z orzeczoną niepełnosprawnością.

Strona powołała się na treść art. 33 ust. 4 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, zgodnie z którym na wniosek organu prowadzącego odpowiednio przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6–8 ustawy – Prawo oświatowe, organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do udzielenia dotacji, o której mowa odpowiednio art. 15–21, art. 25, art. 26, art. 28–31a i art. 32, może wyrazić zgodę na odstąpienie od terminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, lub na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego w przypadku nie przekazania informacji i danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2.

Jak wskazano, niemożliwym było przekazanie przez stronę informacji o planowanej liczbie dzieci w terminie do 30 września roku budżetowego, gdyż szkoła w tym terminie jeszcze nie istniała, została wpisana do ewidencji szkół i placówek niepublicznych dopiero po dniu 30 września 2021 r. Zatem roszczenie o dotację za okres od 1 września 2022 do grudnia 2022 r. może być oparte wyłącznie na art. 33 ust. 4 u.f.z.o.

Pismem z dnia 7 października 2022 r., doręczonym stronie 17 października 2022 r., Burmistrz Miasta poinformował, że dotacja będzie przekazywana od początku roku budżetowego 2023.

Pismem z dnia 14 listopada 2022 r., doręczonym stronie w dniu 24 listopada 2022 r., Burmistrz Miasta odmówił – na podstawie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. - wyrażenia zgody na odstąpienie od terminu wskazanego w art. 33 ust. 1 pkt 1 i udzielenia dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego ( od 1 września 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. ), albowiem Gmina [...] nie zabezpieczyła środków przekazywanych w formie dotacji podmiotowej niepublicznej szkole w budżecie gminy.

Organ wskazał, że środki subwencji oświatowej na rok 2022 zostały rozdysponowane przed 1 stycznia 2022 i dlatego nie ma środków zabezpieczonych dla przedmiotowej szkoły. W ocenie organu nie było jednocześnie podstawy do uznania, że w sprawie zachodziła wyjątkowa sytuacja wskazana w art. 33 ust. 4 u.f.z.o. Przekazanie wnioskowanej dotacji stanowiłoby nieprzewidziany i niezaplanowany w budżecie wydatek ze środków własnych budżetu gminy.

Pismem z dnia 16 listopada 2022 r. ( data wpływu pisma do organu ) Niepubliczna Szkoła Podstawowa [...] sp. z o.o. w W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na czynność organu z dnia 7 października 2022 r., w której domagając się stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz o przekazania sprawy organowi do ponownego rozpoznania, zarzuciła naruszenie:

- art. 33 ust. 4 u.f.z.o. poprzez błędną wykładnie i jego niezastosowanie w sprawie

- art. 6, art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania z rażącym naruszeniem przepisów proceduralnych i u.f.z.o.

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak podjęcia czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zmierzających do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i interesu dzieci objętych opieka szkolną

- art. 8 k.p.a. poprzez brak starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona

Na wstępie należy wskazać, że przedmiotem skargi była czynność Burmistrza Miasta z dnia 7 października 2022 r. ( pismo doręczone stronie 17 października 2022 r.), stanowiąca odpowiedź organu na wniosek strony skarżącej o udzielenie dotacji na realizację zadań na rok 2022 wraz z wnioskiem o udzielenie dotacji we wcześniejszym terminie, niż od początku roku budżetowego – od 1 września 2022 r. do grudnia 2022 r. - w trybie art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

Jak wynika z treści ww. pisma, organ poinformował wnioskodawcę, że dotacja będzie przekazywana od początku roku budżetowego 2023 r., natomiast w żaden sposób nie odniósł się do wniosku o udzielenie dotacji od 1 września 2022 r. do grudnia 2022 r. - w trybie art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych.

Swoje stanowisko w tym zakresie organ przedstawił w piśmie z dnia 14 listopada 2022 r., doręczonym stronie w dniu 24 listopada 2022 r., czyli już po dacie wniesienia skargi do tutejszego Sądu.

Jak wynika z treści ww. pisma, podstawą odmowy przyznania dotacji było niespełnienie warunku określonego w art. 33 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o., zgodnie z którym dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26 i art. 28-32, są przekazywane pod warunkiem, że organ prowadzący przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę oraz placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przekaże organowi dotującemu informację o planowanej liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, nie później niż do dnia 30 września roku bazowego - w przypadku dotacji, o których mowa w art. 15, art. 17, art. 19, art. 21, art. 26 ust. 1, 2, 5 i 8, art. 29, art. 30, art. 31 ust. 1 i 1a oraz art. 31a ust. 1. Zgodnie z art. 2 pkt 25 u.f.z.o. przez rok bazowy należy rozumieć rok poprzedzający rok budżetowy.

Zgodnie jednak z art. 33 ust. 4 u.f.z.o. na wniosek organu prowadzącego odpowiednio przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do udzielenia dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, może wyrazić zgodę na odstąpienie od terminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, lub na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego w przypadku nie przekazania informacji i danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2.

Z treści wskazanego wyżej przepisu nie wynika, jakimi przesłankami winien kierować się organ dotujący korzystając z możliwości w nim zawartej. Uprawnienie organu do wyrażenia zgody na odstąpienie od terminu lub udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym ustawodawca pozostawił uznaniu organu właściwego do udzielenia dotacji.

W takim wypadku nie jest rolą Sądu wkraczanie w sferę samego uznania administracyjnego, a właściwy organ, mimo niedotrzymania terminu przez organ prowadzący dana placówkę może dotację przyznać lub odmówić jej udzielenia. Nie oznacza to jednak, że działanie organu administracji publicznej w ramach uznania administracyjnego może być dowolne. Rolą Sądu jest bowiem ocena sytuacji poprzedzającej sam akt dotyczący ostatecznego uznania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 czerwca 2019 r., sygn. akt I GSK 613/19). Organ procedując w sferze uznania administracyjnego, powinien wskazać stronie przesłanki, jakimi się kierował, w szczególności odmawiając przyznania dotacji oraz odnieść się do argumentacji strony przedstawionej w złożonym w trybie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. wniosku. Zobowiązuje go do tego, m.in. ,zawarta w art. 6 k.p.a. zasada praworządności oraz w art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli, zgodnie z którą, organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, a także wynikająca z art. 11 k.p.a. zasada przekonywania, zobowiązująca organy administracji publicznej do wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Działanie organu będzie zgodne z tymi zasadami tylko wtedy, gdy swoje stanowisko odnośnie odmowy odstąpienia od terminu należycie uzasadni i wyjaśni, w tym odniesie się do argumentacji wnioskodawcy i przedstawi kryteria jakimi kierował się załatwiając odmownie wniosek strony. Każde rozstrzygnięcie podejmowane w ramach uznania administracyjnego powinno być przekonująco i jasno uzasadnione zarówno co do faktów, jak i co do prawa.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy uznać należy, że organ nie dochował wskazanych powyżej standardów podejmując zaskarżoną czynność.

Jak wynika z treści złożonego przez stronę skarżącą wniosku, skoro wpis do ewidencji szkół i placówek prowadzonej przez skarżącą szkoły miał miejsce w dniu 21 lipca 2022 r, to oczywistym jest, że brak było prawnej i faktycznej możliwości podania organowi dotującemu informacji o liczbie dzieci do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji (roku bazowego), stąd też strona wniosła o udzielenie dotacji w trybie ww. art. 33 ust. 4 u.f.z.o.

Pismo z dnia 7 października 2022 r., informujące o udzieleniu stronie skarżącej dotacji, nie zawiera żadnego uzasadnienia, w szczególności nie odnosi się do wniosku o udzielenie dotacji w trybie art. 33 ust. 4 u.f.z.o, ani przedstawionych tam okoliczności, podnoszonych przez wnioskodawcę.

Co należy podkreślić, wyjaśnienia organu zawarte w piśmie z dnia 14 listopada 2022 r., doręczonym stronie w dniu 24 listopada 2022 r., czyli już po dacie wniesienia skargi do tutejszego Sądu, pozostają bez wpływu na ocenę, że przy wydaniu zaskarżonej czynności, w warunkach uznania administracyjnego, które wymusza szczególną staranność przy uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, organ przekroczył granice uznania administracyjnego.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ uwzględni poczynione wyżej rozważania i wskazania Sądu i oceni wniosek strony skarżącej na podstawie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. szczegółowo uzasadniając swoje rozstrzygnięcie.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że organ dopuścił się naruszenia art. 33 ust. 4 u.f.z.o. oraz powołanych powyżej przepisów k.p.a., co uzasadniało stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności organu, zgodnie z art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.