Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 428/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 2 ust. 3-5, art. 3, art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 1, ust. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 2094
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - t.j.

SENTENCJA

Dnia 6 listopada 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2024 roku sprawy ze skargi J. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 19 kwietnia 2024 roku nr 1001-IOA.4246.1.2024.13.BS w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia gier hazardowych na automacie do gier oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 19 kwietnia 2024 r., nr 1001-IOA.4246.1.2024.13.BS Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383), dalej o.p., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z 30 listopada 2023 r., znak: 368000-COC-1[1].4246.24.2023.TS w przedmiocie wymierzenia J. C. kary pieniężnej w wysokości 100 000 zł z tytułu urządzania bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia gier hazardowych.

Jak wynika z akt sprawy, 11 grudnia 2020 r. funkcjonariusze Łódzkiego Urzędu Celno - Skarbowego w Łodzi przeprowadzili w lokalu o nazwie "V.", mieszczącym się w Ł., przy ul. R., czynności kontrolne w zakresie urządzania gier hazardowych. W toku kontroli stwierdzono, że drzwi do lokalu były otwarte, lokal był monitorowany za pomocą kamer znajdujących się na zewnątrz, jak i w środku lokalu. W lokalu znajdowały się cztery włączone i podłączone do sieci komputery marki DELL o numerach: [...], [...], [...] i [...]. Na monitorach widoczny był obraz z motywami i ikonami gier, które znajdują się na monitorach w standardowych automatach do gier hazardowych. W głębi lokalu znajdowało się wejście do pomieszczenia dla obsługi lokalu. W wyniku przeszukania ujawniono i zatrzymano laptop marki HP z zasilaczem (bez baterii) o numerze [...], który służył do uruchamiania gier. Urządzenia nie posiadały poświadczenia rejestracji i były eksploatowane w lokalu bez wymaganej koncesji oraz zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier hazardowych.

Ustalono, że na dzień przeprowadzenia kontroli dysponentem i prowadzącym działalność w lokalu, w którym znajdowały się urządzenia był J. C. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą J. C. "F." z siedzibą w C. W dniu kontroli, w lokalu obecny był obywatel Ukrainy- I. T., który zajmował się obsługą kontrolowanego lokalu.

W ramach czynności kontrolnych, funkcjonariusze na podstawie art. 211 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. przeprowadzili eksperyment procesowy polegający na odtworzeniu możliwości gry na komputerze o numerze [...], udokumentowany protokołem z 11 grudnia 2020 r., nr 368000-CKR-1.5046.39.2020. W wyniku przeprowadzonego eksperymentu stwierdzono, że gry na urządzeniu miały charakter hazardowy, zawierały element losowości, ponieważ gracz nie miał wpływu na wynik gry. Wynik gry był zależny tylko od urządzenia (oprogramowanie zainstalowane w urządzeniu lub oprogramowanie dostarczane do urządzeń za pośrednictwem sieci INTERNET). W grach padały wygrane o charakterze rzeczowym i wygrane pieniężne. Gra na urządzeniu możliwa była jedynie po zakredytowaniu komputera przez obsługę lokalu, która pobiera od gracza (uczestnika gry) środki pieniężne, które zasilają pole "CREDIT" w komputerze.

W wyniku przeprowadzonego eksperymentu uznano, że zasady gry na komputerze o numerze [...] pozwalają zakwalifikować komputer jako urządzenie do gier hazardowych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 2094 ze zm.), dalej u.g.h.

Na pozostałych trzech komputerach nie przeprowadzono gier kontrolnych z uwagi na brak możliwości ich bezpośredniego zakredytowania. Dokonano jedynie wyboru gry, a na ekranach pojawiały się wirtualne bębny i ikony do prowadzenia gier (stawka, start, wygrana). W związku z powyższym w ramach prowadzonego postępowania karno-skarbowego powołano biegłego sądowego z zakresu informatyki, telekomunikacji i automatów do gier - R. R. w celu przeprowadzenia ekspertyzy, czy badane urządzenia spełniają kryteria automatu do gier w rozumieniu u.g.h. Ze sporządzonych opinii biegłego z 12 marca 2021 r. wynika, że w trakcie badań nie udało się uruchomić ww. trzech urządzeń i rozegrać gier. W związku z powyższym biegły sądowy stwierdził, że brak jest możliwości jednoznacznego ustalenia, czy badane urządzenia umożliwiają prowadzenie gier, które spełniają kryteria gier na automatach w rozumieniu u.g.h.

Obecny w dniu kontroli pracownik zajmujący się obsługą lokalu – l. T. zeznał, że pracę znalazł na Facebooku. Umówił się w lokalu przy ul. R. w Ł. Przyjechał mężczyzna w wieku około 50 lat, który pokazał lokal i powiedział co należy robić, tj. pobierać pieniądze od graczy i włączać gry. Po odbiór pieniędzy przyjeżdżał młody mężczyzna, który pokazywał na telefonie, jaką kwotę powinien przekazać. Zeznał, że nie posiada wiedzy, kto jest właścicielem lokalu, nie zna tych mężczyzn. Podał, że jak klient lokalu wygrał grę, to wypłacał wygraną.

Postanowieniem z 27 lipca 2023 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi wszczął z urzędu wobec J. C. postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w związku z urządzaniem gier na komputerze, będącym automatem do gier hazardowych w lokalu przy ul. R. w Ł.

Postanowieniem z 22 sierpnia 2023 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi włączył do akt materiał dowodowy z akt sprawy karno- skarbowej o nr [...], w tym m.in. protokoły przesłuchań świadków: I. T. z 11 grudnia 2020 r., M. K. z 29 października 2021 r., M. N. z 25 maja 2022 r. i J. C. z 12 kwietnia 2022 r. i 10 lutego 2023 r. oraz umowy najmu lokalu z 28 sierpnia 2016 r. zawartą pomiędzy S. W. a M. K. i z 1 sierpnia 2020 r. zawartą pomiędzy M. K. a J. C., a także protokół z eksperymentu procesowego z 11 grudnia 2020 r. i protokół oględzin rzeczy z 11 grudnia 2020 r.

Decyzją z 30 listopada 2023 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi wymierzył J. C. karę pieniężną w wysokości 100 000 zł z tytułu urządzania gier hazardowych bez koncesji, bez zezwolenia, bez dokonania wymaganego zgłoszenia.

Od powyższej decyzji J. C. złożył odwołanie, w którym podkreślił, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją, która oparta została na przepisach skarbowych, a nie na dowodach, których nie ma w powyższej sprawie. Podał, że nigdy nie był w Ł., a co dopiero ww. lokalu, co nie oznacza jednak, że nie wynajął lokalu w celu podnajmu firmie M. z Ł., co odbyło się drogą e-mail i pocztą. Wskazał, że w toku postępowania nie udowodniono, czy zatrzymany komputer był jego własnością. Oświadczył kategorycznie, że nigdy nie posiadał takiego sprzętu i nikogo nie zatrudniał do prowadzenia tego rodzaju działalności. Podkreślił, że nie wiedział, co znajduje się w lokalu (lokal miał mieć charakter usługowy), nie posiadał żadnej informacji ani od właściciela lokalu, ani od przedstawiciela firmy M., co do rodzaju prowadzonej działalności w lokalu, gdyby bowiem taką wiedzę posiadał na pewno zerwałby zawarte umowy. Wniósł o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, ponieważ nie ponosi winy.

Wskazaną na wstępie decyzją z 19 kwietnia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że zgodnie z art. 6 ust. 1 u.g.h., działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona po uzyskaniu koncesji na kasyno gry. W myśl art. 14 ust. 1 u.g.h. urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. Zgodnie z dyspozycją art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zakres definicji legalnej gry na automatach został poszerzony w art. 2 ust. 5 u.g.h., zgodnie z którą, grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.

Odwołując się natomiast do treści art. 89 ust. 1 u.g.h., w brzmieniu obowiązującym od 1 kwietnia 2017 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że w lokalu mieszczącym się w Ł., przy ul. R. w dniu kontroli, tj. 11 grudnia 2020 r. znajdowały się cztery komputery. Przeprowadzony w trakcie kontroli eksperyment i oględziny komputera o numerze [...] potwierdziły, że jest to urządzenie mające cechy automatu do gier hazardowych. Urządzenie nie posiadało poświadczenia rejestracji i było eksploatowane w lokalu bez wymaganej koncesji, zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier hazardowych. Nie udało się uruchomić i rozegrać gier na pozostałych trzech ujawnionych w lokalu komputerach. Urządzenia nie były zarejestrowane przez właściwego naczelnika urzędu celno-skarbowego, a zebrany materiał w sprawie wskazuje, że podmiotem urządzającym gry hazardowe 11 grudnia 2020 r. bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia ww. lokalu jest J. C..

Jak wynika z akt sprawy, J. C. 1 sierpnia 2020 r. zawarł umowę najmu lokalu w Ł. przy ul. R., umiejscowionego na parterze budynku, a wynajmującym lokal był M. K. Umowa została zawarta na czas nieokreślony, a najemca zobowiązał się do zapłaty czynszu w wysokości 3 000 zł miesięcznie oraz ponoszenia kosztów związanych z eksploatacją lokalu, zgodnie z fakturami wystawionymi przez zarządcę nieruchomości, tj. opłaty za wodę i energię elektryczną. Oznacza to zatem, że J. C. dysponował i rozporządzał lokalem, w którym znajdowały się urządzenia do gier hazardowych.

Przesłuchany w charakterze świadka 12 kwietnia 2022 r. J. C. zeznał m.in., że 11 grudnia 2020 r. był dysponentem ww. lokalu, który wynajmował od M. K.. Podał, że nie pamięta aby kogoś osobiście kierował do pracy ww. lokalu lub jego nadzorowania. Sam nikogo nie zatrudniał do pracy w lokalu ale to robił podnajemca – M. N. Zeznał, że nie zna osoby o imieniu i nazwisku - I. T.. W tamtym czasie cały lokal wynajmował M. N. z firmy M1. mieszczącej się w Ł., przy ul. Z.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że okoliczności podnajęcia lokalu przez skarżącego nie potwierdziły zeznania złożone przez M. N. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "M1.", który 25 maja 2022 r. w trakcie przesłuchania w charakterze świadka zaprzeczył, że zawarł umowę najmu, umowę dzierżawy, czy jakąkolwiek inną umowę cywilno-prawną dotyczącą ww. lokalu. Podał, że jego dane osobowe mogły zostać wykorzystane przez osoby trzecie, które posłużyły się nimi przy zawieraniu umowy.

Przesłuchany w charakterze świadka M. K. 29 października 2021 r. w trakcie przesłuchania okazał w telefonie komórkowym korespondencję wysyłaną na adres mailowy "[...]" zapisany jako "J.". Adres ten w CEiIDG widnieje, jako dane kontaktowe J. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą J. C. "F.",

Zdaniem organu wskazane powyżej okoliczności potwierdzają, że 11 grudnia 2020 r. ww. lokalem zarządzał J. C. Ustaleń tych nie mogą zmienić zeznania J. C. z 12 kwietnia 2022 r., z których wynika, że lokal został podnajęty firmie M1. i na tę okoliczność została podpisana umowa najmu, której kopia umowy znajduje się u jego byłej żony. Skarżący zeznał, że nie pamięta, w jakich okolicznościach doszło do podpisania umowy, wydaje mu się, że było to w Warszawie, nie wie, kto i czy w ogóle negocjował umowę, nikt się nie interesował, jaka działalność będzie prowadzona w części lokalu, którą podnajął. Wskazał, że interesowały go jedynie pieniądze aby były na czas. Podał, że opłaty z tytułu najmu lokalu otrzymywał do ręki, pieniądze przywozili różni ludzie, których nie znał, nie było żadnego potwierdzenia, a później pieniądze przelewał do M. K.

Brak jest jednak jakichkolwiek dokumentów potwierdzających podnajęcie lokalu przez skarżącego M. N. przedstawicielowi firmy M1. w celu organizowania ¡ urządzania gier na automatach przez ten podmiot (tj. umowy najmu, korespondencji pocztowej lub e-mail, czy rozliczeń płatności za podnajem), a firma o nazwie "M." w Ł. nie widnieje CEiIDG.

Zgodnie z 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., kara pieniężna może być nałożona na każdy podmiot, który urządza gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia, zatem zarówno na dysponenta urządzenia do gier, jak i dysponenta lokalu.

Rola strony w organizowaniu gier na automatach w lokalu w Ł., przy ul. R. polegała głównie na wyszukaniu lokalu oraz nadzorowaniu punktu gier z automatami, umożliwiając eksploatację m.in. zatrzymanego urządzenia. Zdaniem organu skarżący zorganizował i pozyskał odpowiednie miejsce na zamontowanie urządzeń, uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzeń oraz ich używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Strona zorganizowała ww. działalność i sprawowała nad nią nadzór. Podjęła czynności skutkujące wynajęciem ww. lokalu i jego funkcjonowaniem w zakresie urządzania gier na ww. automatach, regulowała należności z tytułu czynszu najmu ww. lokalu.

Z włączonych do postępowania akt sprawy karno-skarbowej o nr [...] wynika, że 30 grudnia 2022 r. został skarżącemu przedstawiony zarzut popełnienia przestępstwa skarbowego z art. 107 § 1 k.k.s. (tj. działając w zamiarze popełnienia czynu zabronionego, prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą J. C. "F." z siedzibą w C. urządzał gry hazardowe 11 grudnia 2020 r. na czterech komputerach i 14 kwietnia 2021 r. na trzech komputerach marki DELL w lokalu pod nazwą "V." znajdującym się w Ł. przy ul. R. wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych). Przesłuchany w charakterze podejrzanego J. C. 10 lutego 2023 r. nie przyznał się do popełnienia zarzucanego czynu.

Z akt sprawy karnej włączonych do niniejszego postępowania wynika, że 14 kwietnia 2021 r. w tym samym lokalu, którego najemcą był J. C., przeprowadzona była kolejna kontrola, w wyniku której ujawniono trzy nielegalne urządzenia (komputery) do gier hazardowych.

Wyrokiem z 20 grudnia 2023 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy Ł. uznał J. C. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, tj. że 11 grudnia 2020 r. i 14 kwietnia 2021 r. w lokalu przy ul. R. w Ł. urządzał gry na automatach do gier hazardowych wbrew obowiązku wynikającemu z art. 3, art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1 i art. 23a u.g.h. Wyrok jest nieprawomocny.

Działania strony polegające na organizowaniu nielegalnych gier na automatach w lokalu przy ul. R. w Ł. nie są zatem jednorazowe i incydentalne. Istotne w przedmiotowej sprawie jest to, że skarżący współpracował z dysponentami urządzeń do gier hazardowych nie tylko na terenie Ł. Zakres jego działania był znacznie szerszy, obejmował także teren województwa lubelskiego, co potwierdzają wydane przez Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej decyzje z 10 listopada 2023 r. i 15 grudnia 2023 r. o wymierzeniu kar pieniężnych z tytułu nielegalnego urządzania gier na urządzeniach do gier hazardowych znajdujących się w lokalu w C. przy ul. A..

Postanowieniem z 26 lutego 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi włączył jako dowód w niniejszym postępowaniu ww. decyzje wydane przez Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej.

Zdaniem organu odwoławczego, analiza zebranego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że skarżący jest podmiotem urządzającym gry na automatach. Strona w ramach prowadzonej działalności wynajmowała powierzchnie lokali pod instalację automatów do gier, co świadczy o działaniu świadomym i powtarzalnym. Z wypisu z CEiIDG wynika, że zgłoszona przez skarżącego forma działalności gospodarczej nie obejmuje wynajmu powierzchni lokali i ich dalszego podnajmu. Z procederu nielegalnego urządzania gier hazardowych skarżący urządził sobie zatem stałe źródło utrzymania, a rzekome wynajęcie lokalu osobie trzeciej miało jedynie na celu odwrócenie uwagi organów od rzeczywistego rodzaju prowadzonej działalności i utrudnienie wskazania osoby odpowiedzialnej za popełniony delikt.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz prawidłowo przeprowadził wykładnię mających w sprawie zastosowanie przepisów. Materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania w sposób wystarczający potwierdził elementy losowe gier urządzanych na ujawnionym urządzeniu, tj. komputerze o numerze [...], będącym automatem do gier hazardowych, w lokalu przy ul. R. w Ł. oraz fakt współuczestniczenia J. C. w organizowaniu gier hazardowych, jako podmiotu o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., wobec którego zgodnie z art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h. prawidłowo została wymierzona została kara pieniężna w wysokości 100 000 zł.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podkreślił, że w toku postępowania organy nie wykazały, że ujawnione w lokalu przy ul. R., w Ł. komputery, stanowiły jego własność lub własność poprzedniego najemcy, czy osoby zajmującej się w dniu kontroli obsługą lokalu. Wydając zaskarżone decyzje organy oparły się wyłącznie na przepisach skarbowych, a nie na dowodach faktycznych. W ocenie skarżącego z zapisów samej umowy najmu lokalu nie wynika, że jest podmiotem urządzającym gry na automatach. Podał, że od 1 sierpnia 2020 r. do dnia kontroli, tj. 11 grudnia 2020 r. nie był w przedmiotowym lokalu, nie posiadał wiedzy, co znajdowało się w lokalu i czy w ogóle, ktoś był zatrudniony w lokalu. Zdaniem skarżącego organy nie wykazały jego powiązania z zatrzymanymi urządzeniami, przesłuchanymi świadkami i przedmiotowym lokalem poza umową najmu, która sama w sobie nie może być dowodem obciążającym w sprawie. Nie ustalono w żaden sposób, czy skarżący jako strona umowy najmu, brał czynny (lub pośredni) udział w urządzaniu gier, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, że czynny udział w procederze urządzenia gier hazardowych miał obywatel Ukrainy - I. T., który zajmował się obsługą lokalu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 19 kwietnia 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z 30 listopada 2023 r. w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 100 000 zł z tytułu urządzania bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia gier hazardowych.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 2094 ze zm.), dalej u.g.h., w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli, tj. 11 grudnia 2020 r. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 3 u.g.h., grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. W myśl art. 2 ust. 4 u.g.h., wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Stosownie do treści art. 2 ust. 5 u.g.h., grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.

Zgodnie z art. 3 u.g.h., urządzanie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier w karty i gier na automatach oraz prowadzenie działalności w tym zakresie jest dozwolone na podstawie właściwej koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia. Działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości i gier na automatach może być prowadzona po uzyskaniu koncesji na kasyno gry, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 1 i 1b oraz art. 6a ust. 2 (art. 6 ust. 1 u.g.h.). W myśl art. 14 ust. 1 u.g.h., urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry w pokera, gier w kości oraz gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gier na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy, z wyjątkiem ust. 4 i 5.

Stosownie do treści art. 89 ust. 1 pkt 1 i 3 u.g.h., karze pieniężnej podlega:

1) urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia;

3) posiadacz zależny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa.

W myśl art. 89 ust. 4 pkt 1 i 3 u.g.h., wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa:

1) w ust. 1 pkt 1 - wynosi:

a) w przypadku gier na automatach - 100 tys. zł od każdego automatu,

b) w przypadku gier innych niż określone w lit. a i c - 5-krotność opłaty za wydanie koncesji lub zezwolenia,

c) w przypadku gier urządzanych bez dokonania wymaganego zgłoszenia - do 10 tys. zł;

3) w ust. 1 pkt 3 i 4 - wynosi 100 tys. zł od każdego automatu.

Należy podkreślić, że art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. samodzielnie określa działanie mające postać deliktu administracyjnego podlegającego ustalonej w nim odpowiedzialności administracyjnej. Odpowiedzialność ta nie jest uzależniona od winy i ma charakter obiektywny, a dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie naruszenia, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. Istotą kary wskazanej w tej regulacji jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Dla stwierdzenia zatem odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. i istnienia podstaw do nałożenia kary pieniężnej, przewidzianej w art. 89 ust. 4 u.g.h. niezbędne jest wykazanie, że strona skarżąca urządzała gry na automacie w rozumieniu art. 2 ust. 3-5 u.g.h. bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia.

W okolicznościach niniejszej sprawy organ ustalając charakter gier urządzanych na poddanym kontroli komputerze o numerze [...], zasadnie stwierdził, że urządzenie spełnia przesłanki automatu do gier hazardowych, o których mowa w art. 2 ust. 3 -5 u.g.h. Z przeprowadzonego na podstawie art. 211 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., eksperymentu procesowego przez funkcjonariuszy Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi szczegółowo udokumentowanego w protokole z 11 grudnia 2020 r., wynika, że po uruchomieniu komputera na ekranie widoczny był napis "[...]" wraz z siedmioma ikonami z prezentacją gier możliwych do wyboru i ikoną "More Games". Po wybraniu losowo jednej z gier na ekranie komputera pojawiły się trzy wirtualne bębny z różnymi symbolami, ułożonymi w trzech wierszach i trzech kolumnach. Po zakredytowaniu komputera środkami pieniężnymi przez laptop znajdujący się na zapleczu lokalu przez obsługę lokalu uruchomiono grę. Po uruchomieniu gry wirtualne bębny obracały się automatycznie i samoczynnie zatrzymywały się w sposób niezależny od woli grającego. Grający nie miał wpływu na moment zatrzymania się bębnów oraz na ich końcową konfigurację. W grach padały wygrane o charakterze rzeczowym i wygrane pieniężne. Gra na urządzeniu możliwa była jedynie po zakredytowaniu komputera przez obsługę lokalu.

Wobec powyższego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo uznał, że wyniki przeprowadzonych czynności wskazują, że gry przeprowadzane na badanym komputerze zawierały element losowości. Grający nie posiadał bowiem wpływu na wynik gry, wygrana nie zależała od jego woli, wiedzy i umiejętności (zręczności), gdyż o końcowej konfiguracji gry decydował mechanizm urządzenia (tj. oprogramowanie zainstalowane w urządzeniu lub oprogramowanie dostarczane do urządzeń za pośrednictwem sieci INTERNET), a nie działanie gracza. Rola gracza sprowadzała się jedynie do zasilenia urządzenia środkami pieniężnymi przez obsługę lokalu i do inicjowania startu gry odpowiednim przyciskiem. Materiał dowodowy potwierdza także, że urządzenie eksploatowane było w celach komercyjnych, o czym świadczyła konieczność użycia środków finansowych do jego uruchomienia. W tej sytuacji organ odwoławczy prawidłowo uznał, że gry na kontrolowanym komputerze wypełniały definicję gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3-5 u.g.h. Zauważyć jednocześnie należy, że właściwy organ celny, prowadząc postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych był uprawniony do czynienia samodzielnych ustaleń co do charakteru danej gry. Uprawnienie to wynikało z art. 64 ust. 1 pkt 3 i pkt 14 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1947, ze zm.), dalej ustawa o KAS. Wskazane przepisy stanowią wprost o kompetencji funkcjonariuszy wykonujących kontrolę do dokonania oględzin oraz przeprowadzania w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie lub gry na innym urządzeniu. Uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 14 ustawy o KAS zaistnieje niewątpliwie w sytuacji stwierdzenia, że gry odbywają się na urządzeniu, które nie zostało zarejestrowane oraz znajduje się tak, jak w niniejszej sprawie w lokalu niespełniającym ustawowych warunków. Zdaniem sądu nie było więc przeszkód, by skorzystać w przedmiotowym postępowaniu z dowodu w postaci eksperymentu rozegrania gier kontrolnych na ujawnionym w toku kontroli urządzeniu.

W rozpatrywanej sprawie bezspornym również jest, że działalność w zakresie urządzania gier na kontrolowanym urządzeniu prowadzona była w lokalu niebędącym kasynem gry, bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia.

Z treści art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie wynika, że karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Pojęcie "urządzającego gry hazardowe" nie zostało zdefiniowane wprost w przepisach u.g.h., dlatego w zestawieniu z użyciem przez ustawodawcę pojęcia "prowadzącego działalność w przedmiocie urządzania gier hazardowych" przyjąć należy ukształtowaną orzecznictwem sądów administracyjnych definicję "urządzającego gry". W judykaturze przyjęto, że "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zainstalowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości klientów (graczy), utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającym ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze (por. m.in. wyroki NSA z: 13 marca 2018 r., sygn. akt: II GSK 3111/17 i II GSK 3581/17). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się również, że warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Nie wyklucza to oczywiście możliwości współdziałania wielu podmiotów w nielegalnym procederze urządzania gier, a więc np. właściciela automatu i właściciela (lub najmcy) najemcy lokalu, którzy na podstawie zawartej umowy (porozumienia, niekoniecznie pisemnego) dokonują podziału zadań i funkcji związanych z procesem organizacji gier (por. wyrok NSA z 13 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 3745/17).

"Urządzającym gry hazardowe" będzie zatem podmiot wypełniający swoim faktycznym działaniem którąkolwiek, część lub wszystkie z wymienionych powyżej przesłanek. Innymi słowy działaniami podmiotu urządzającego gry hazardowe będą działania mające na celu umożliwienie sprawnego funkcjonowania automatu lub automatów do gier hazardowych, zgodnie z ich przeznaczeniem, w miejscu dostępnym dla potencjalnych odbiorców tego rodzaju rozrywki (por. wyrok NSA 14 kwietnia 2023 r., sygn. akt II GSK 136/20, Lex nr 3576404).

Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy, przede wszystkim zaś treść umowy najmu pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że skarżący był urządzającym gry hazardowe w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., w konsekwencji czego zasadnie nałożono na niego karę za urządzanie gier hazardowych bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia.

Z akt sprawy wynika, że 1 sierpnia 2020 r. skarżący (najemca) zawarł z M. K. (wynajmującym) umowę najmu lokalu mieszczącego się w Ł. przy ul. R.. Umowa została zawarta na czas nieokreślony, a najemca zobowiązał się do zapłaty czynszu w wysokości 3 000 zł miesięcznie oraz ponoszenia kosztów związanych z eksploatacją lokalu, tj. opłaty za wodę i energię elektryczną.

Przesłuchany w toku prowadzonego postępowania w charakterze świadka skarżący 12 kwietnia 2022 r. zeznał m.in. że 11 grudnia 2020 r. był dysponentem ww. lokalu ale podnajął lokal M. N. prowadzącemu firmę M1. przy ul. Z. w Ł.

Powyższej okoliczności nie potwierdziły jednak zeznania złożone przez M. N., który 25 maja 2022 r. podczas przesłuchania w charakterze świadka zaprzeczył, że zawarł umowę najmu, umowę dzierżawy, czy jakąkolwiek inną umowę cywilno-prawną dotyczącą ww. lokalu. Przesłuchany natomiast w charakterze świadka M. K. 29 października 2021 r. okazał w telefonie komórkowym korespondencje wysyłaną na adres mailowy [...]. Adres ten w CEiDG widnieje również, jako dane kontaktowe skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą J. C. "F.".

Zdaniem sądu, mając na uwadze przedstawione okoliczności faktyczne prawidłowo stwierdziły organy, że brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających podnajęcie lokalu przez skarżącego M. N. - przedstawicielowi firmy M1. w celu organizowania i urządzania gier na automatach przez ten podmiot (tj. umowy najmu, korespondencji pocztowej lub e-mail, czy rozliczeń płatności za podnajem), a firma "M." w Ł., której jak stwierdził skarżący w odwołaniu podnajął ww. lokal, jak ustalono nie widnieje CEiDG.

Z akt sprawy wynika również, że 14 kwietnia 2021 r. w tym samym lokalu, którego najemcą był skarżący przeprowadzona została kolejna kontrola, w wyniku której również ujawniono trzy nielegalne urządzenia (komputery) do gier hazardowych.

Z włączonych do postępowania akt sprawy karno-skarbowej o nr [...] wynika, że 30 grudnia 2022 r. został skarżącemu przedstawiony zarzut popełnienia przestępstwa skarbowego z art. 107 § 1 k.k.s, tj. działania w zamiarze popełnienia czynu zabronionego, prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą J. C. "F." z siedzibą w C. urządzał gry hazardowe 11 grudnia 2020 r. na czterech komputerach i 14 kwietnia 2021 r. na trzech komputerach marki DELL w lokalu pod nazwą "V." znajdującym się w Ł. przy ul. R. wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych.

Natomiast wyrokiem z 20 grudnia 2023 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy Ł. uznał J. C. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, tj. że 11 grudnia 2020 r. i 14 kwietnia 2021 r. w lokalu przy ul. R. w Ł. urządzał gry na automatach do gier hazardowych wbrew obowiązku wynikającemu z art. 3, art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1 i art. 23a u.g.h. Wyrok jest nieprawomocny.

Słusznie zatem stwierdziły organy, że działania skarżącego polegające na organizowaniu nielegalnych gier na hazardowych w lokalu przy ul. R. w Ł. nie miały charakteru jednorazowego, incydentalnego, a skarżący musiał posiadać wiedzę, jaki rodzaj działalności jest prowadzony ww. lokalu. Istotny w niniejszej sprawie jest również fakt, że skarżący współpracował z dysponentami urządzeń do gier hazardowych nie tylko na terenie Ł., zakres prowadzonej działalności obejmował także teren województwa lubelskiego, co potwierdzają wydane przez Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej decyzje z 10 listopada 2023 r. i 15 grudnia 2023 r. o wymierzeniu kar pieniężnych z tytułu nielegalnego urządzania gier hazardowych.

Uwzględniając powyższe okoliczności należy stwierdzić, że dokonana przez organy administracji celno-skarbowej ocena zachowania skarżącego odpowiada hipotezie normy prawnej zawartej w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. Dokonana przez organ subsumcja ustalonego w sprawie stanu faktycznego, w odniesieniu do tych jego elementów, które dotyczyły roli skarżącego w organizowaniu przedsięwzięcia hazardowego pozwoliła na ustalenie, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, że skarżący był urządzającym gry hazardowe w rozumieniu u.g.h. Zasadnie zatem uznały organy, że skarżący urządzał gry hazardowe w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. w lokalu bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia i w związku z powyższym prawidłowo nałożono na niego karę na podstawie art. 89 ust. 4 pkt 1 lit.a u.g.h.

Skarżący jako dysponent ww. lokalu zapewniał klientom lokalu swobodny dostęp do urządzenia w godzinach otwarcia lokalu. Pomimo, jego twierdzeń, że od 1 sierpnia 2020 r. do dnia kontroli, tj. 11 grudnia 2020 r. nie był w przedmiotowym lokalu, nie posiadał wiedzy, co znajdowało się w lokalu i czy w ogóle, ktoś był zatrudniony w lokalu, to skarżący wynajmując lokal przy ul. R. w Ł. stworzył techniczne i organizacyjne warunki umożliwiające sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzenia używanego do celów hazardowych.

Sąd podziela prezentowany jednolicie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że "istotny jest fakt stworzenia technicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzenia i używanie go do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych, takich jak udostępnienie powierzchni lokalu pod zainstalowane urządzenia, zapewnienie ciągłości dostępu energii elektrycznej, otwieraniu i zamykaniu lokalu, a przez to organizacji czasu urządzania gier na automatach (por.m.in. wyroki NSA: z 14 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 125/17, z 13 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 420/18 i II GSK 429/18 dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przez "urządzanie gier hazardowych" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. należy rozumieć realizowanie czynności, które w swoim efekcie doprowadzają do tego, że gra hazardowa faktycznie się odbywa. Realizowanie nawet jednej z wielu czynności przyczyniającej się bezpośrednio i w takim samym stopniu do tego, że gra na automacie w ogóle się odbędzie jest wystarczające do uznania osoby realizującej te czynności za urządzającego grę hazardową. Do takich czynności zaliczyć należy także te związane z organizacją (stworzeniem warunków) samej gry na automatach, takie jak, pozyskanie lokalu dla wstawienia do niego automatu do gier, wyposażenie lokalu (miejsca prowadzenia gry) w automaty do gier, zakup lub wynajem lokalu, zapewnienie dostępu do energii elektrycznej, itp.

Całokształt zebranego materiału dowodowego wskazuje, że skarżący urządzał gry hazardowe zarówno w lokalu przy ul. R. w Ł., jak i w innym punkcie na terenie województwa lubelskiego. Świadomie ignorował przepisy dotyczące koncesjonowanego charakteru działalności w zakresie hazardu. Działalność skarżącego polegała na wyszukiwaniu właściwego lokalu, spełniającego określone kryteria i warunki do zainstalowania automatów do gier hazardowych i z tego procederu uczynił sobie stałe źródło dochodu. Dysponując bowiem wiedzą o nielegalnym charakterze prowadzonej działalności, w związku z kolejną kontrolą w tym samym lokalu nie podjął żadnych działań, by odstąpić od udziału w nielegalnym procederze urządzania gier hazardowych.

W konsekwencji spełnione zostały zatem przesłanki wymierzenia kary pieniężnej określone w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. Zarzuty skargi wskazujące na błędne przypisanie skarżącemu przez organ przymiotu urządzającego gry nie zasługują na uwzględnienie. Nieuzasadniony jest także zarzut postawiony w skardze, że wobec skarżącego nie może być wymierzona kara pieniężna, ponieważ nie był właścicielem urządzenia. Okoliczność, że skarżący nie był właścicielem ujawnionego w toku kontroli komputera do gier hazardowych nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ istotne jest jedynie to, że współurządzał nielegalne gry hazardowe w spornym lokalu, co zdaniem sądu zostało w sposób wyczerpujący wykazane we wcześniejszych rozważaniach. Dodać należy, że kara pieniężna, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. może zostać wymierzona więcej niż jednemu podmiotowi. Nielegalną grę hazardową może urządzać więcej niż jeden podmiot i każdy z tych podmiotów podlega karze. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, w jakim stopniu każdy z tych podmiotów przyczynił się do współurządzania gier hazardowych. W sytuacji gdy dwa lub więcej podmioty podejmują działania dotyczące zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (np. tworzenie technicznych i organizacyjnych warunków dla funkcjonowania automatów do gier hazardowych) to każdy z nich podlega karze określonej w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.

Reasumując powyższe rozważania sąd uznał, że skarga jest niezasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że skarżący urządzał nielegalne gry hazardowe w lokalu przy ul. R. w Ł. bez koncesji, zezwolenia lub dokonania wymaganego zgłoszenia. Organy administracji trafnie zatem wymierzyły karę pieniężną w wysokości, o której mowa w art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

R.T-M.