Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 113/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1505
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant: Starszy asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "ARiMR") w A. K. wpłynął wniosek S. K. ("strona" "skarżący") o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2020 r. Na podstawie złożonego wniosku i zmian do niego, powierzchnie zakwalifikowane do płatności zaliczkowych wyniosły [...] ha z tytułu jednolitej płatności obszarowej oraz płatności za zazielenienie, [...] ha z tytułu płatności

dodatkowej (redystrybucyjnej), [...] ha z tytułu płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno, płatności do krów do [...] sztuk zwierząt oraz płatności do bydła do [...] sztuk zwierząt.

Stosownie do obowiązujących przepisów zawartych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 08.10.2020 r. w sprawie zaliczek na poczet płatności bezpośrednich za rok 2020 (Dz. U., poz. 1795) skarżącemu wypłacono zaliczkę w wysokości [...] zł. Przyznane środki finansowe w tym: [...] zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej, [...] zł z tytułu płatności za zazielenienie, [...] zł z tytułu płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), [...] zł z tytułu płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno, [...] zł z tytułu płatności do krów oraz [...] zł z tytułu płatności do bydła, zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego w dniu [...] r.

Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR

w A. K. odmówił stronie przyznania wnioskowanych płatności

w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2020 r.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR

w T. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A. K. z dnia [...] r.

Po rozpoznaniu wniesionej skargi, wyrokiem z dnia 21 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Bd 622/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T.. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Dyrektor OR ARiMR w T. ponownie rozpatrując sprawę winien wyjaśnić w sposób przekonujący, jak należy rozumieć przesłankę subiektywną, od której zależy przyjęcie, że doszło do stworzenia sztucznych warunków, tzn. czy poprzez stworzenie sztucznych warunków chodzi wyłącznie o uzyskanie korzyści sprzecznych

z celami wsparcia, czy też nie. Ponadto Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja narusza art. 11 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm.), dalej "kpa", bowiem organ nie wyjaśnił w klarowny sposób zasadności zastosowania art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Od powyższego orzeczenia organ nie wniósł skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a wyrok stał się prawomocny.

Po ponownym rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji. Rozpatrując wniesioną przez skarżącego skargę na powyższą decyzję, wyrokiem z dnia 17 października 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 412/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił ją.

Następnie, w dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. K. wydał decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, w której ustalił kwotę do zwrotu w wysokości [...] zł.

W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości

i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania w zakresie prowadzonego postępowania dowodowego, skutkującego nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego, a także niewystarczające wyjaśnienie i uzasadnienie podstaw ustalenia, że przyznane płatności zostały pobrane w sposób nienależny. Nieprawidłowe ustalenia faktyczne przełożyły się na zastosowanie przez organ niewłaściwych przepisów prawa materialnego dotyczących stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności.

Decyzją z dnia [...] r. Inne utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotem badania

w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r., poz. 1505) zwanej dalej "ustawą o ARiMR", jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków z wymienionych w tym przypisie funduszy. Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków ma miejsce niewątpliwie wówczas, gdy wspomniane środki zostały zaliczkowo wypłacone, zgodnie z dyspozycją art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 05 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2022 r., poz. 1775 ze zm.), a następnie wydana została decyzja odmawiająca przyznania płatności.

Zaliczki są wypłacane bez wydania decyzji w sprawie przyznania płatności bezpośrednich. Kwota ,,całkowitej" należnej płatności bezpośredniej jest ustalona w decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich.

Organ podał, że w przedmiotowej sprawie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. K. zakwalifikował do płatności zaliczkowych powierzchnię [...]ha z tytułu jednolitej płatności obszarowej oraz płatności za zazielenienie, [...] z tytułu płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), [...] ha z tytułu płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno, płatności do krów do [...] sztuk zwierząt oraz płatności do bydła do [...] sztuk zwierząt. Przyznane środki finansowe w wysokości [...] zł (w tym: [...] zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej, [...] zł z tytułu płatności za zazielenienie, [...] zł z tytułu płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), [...] zł z tytułu płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno, [...] zł z tytułu płatności do krów oraz [...] zł z tytułu płatności do bydła), zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego we wniosku o wpis do ewidencji producentów w dniu [...] r.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. K. w dniu [...]. wydał decyzję w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ po przeanalizowaniu obszernego materiału dowodowego zgromadzonego w ramach kampanii 2020 roku odmówił przyznania płatności ze względu na stworzenie przez S. K. sztucznych warunków pozwalających na uzyskanie korzyści finansowych sprzecznych z celami funduszy unijnych.

Organ zwrócił uwagę na fakt, że płatności dokonano zaliczkowo, bez wydania decyzji, a następnie po analizie i zebraniu całości materiału dowodowego organ I instancji odmówił ich przyznania wydając decyzję odmowną. W związku z powyższym wypłacone rolnikowi płatności zaliczkowe stały się płatnościami nienależnymi. Organ zaznaczył, że postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, którego przedmiotem nie jest weryfikowanie prawidłowości ustaleń w zakresie odmowy przyznania płatności. W postępowaniu uregulowanym w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, czyli postępowaniu odrębnym od postępowania o przyznanie płatności, należy zbadać, czy dana kwota stanowi kwotę nienależnie lub nadmiernie pobranych środków i czy nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość żądania zwrotu.

Odnosząc powyższe do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ stwierdził, że te same zarzuty, tj. naruszenie przepisów postępowania skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego oraz błędne uznanie, że strona stworzyła sztuczne warunki

do uzyskania płatności były już rozpatrywane w związku ze złożeniem odwołania od decyzji w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zakończonego decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego w T.

z dnia [...] r., co do której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 17 października 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 412/23 oddalił złożoną przez stronę skargę. Również wniesione w dniu [...] r. pismo strony, w którym wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z załączonych i szczegółowo w nim wymienionych dokumentów w przedmiotowym postępowaniu nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie wnosi niczego nowego do niniejszego postępowania.

Organ wskazał, że środki pomocowe pochodzące z systemu wsparcia bezpośredniego w większości są finansowane z budżetu Unii Europejskiej, w związku z powyższym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady nr 2988/95 z dnia 18.12.1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 3 12/1 z 23.12.1995). Stosownie do w/w rozporządzenia środki te muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności. Prawo wspólnotowe nakłada na Komisję Europejską i Kraje Członkowskie obowiązek badania czy środki z budżetu Wspólnoty są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem.

Organ stwierdził, że środki wypłacone w formie zaliczek za rok 2020 są płatnościami nienależnie pobranymi, tym samym za bezzasadny należało w jego ocenie uznać zarzut w zakresie niewystarczającego wyjaśnienia i uzasadnienia podstawy ustalenia, że przyznane płatności zostały pobrane w sposób nienależny.

Odnosząc się do kwestii odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, organ zauważył, że zgodnie z art. 49 ustawy o płatnościach Kierownik Biura Powiatowego Agencji odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu, gdy kwota każdej z tych płatności nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Kwota stanowiąca równowartość 100 euro, od ustalenia której odstępuje Kierownik biura powiatowego Agencji, dotyczy poszczególnych schematów pomocowych w ramach sprawy o przyznanie płatności w ramach jednej kampanii, dla tego samego rolnika i jest ustalana oddzielnie dla schematów pomocowych. Kurs wymiany euro na dzień 30 września 2020 r., ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, wynosił 4,5462 zł. Zatem równowartość kwoty [...]euro przeliczonej na złote według kursu euro wynosi [...] zł. Kwota zwrotu zaliczki wyliczona za 2020 rok (oddzielnie dla JPO [...] zł, płatności za zazielenienie - [...] zł, płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) [...] zł, płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno - [...] zł, płatności do krów - [...] zł, płatności do bydła - [...] zł) przekracza kwotę 100 euro, według kursu ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, tj. 454,62 zł.

Organ przytoczył treść przepisów art. 7 ust 1 i ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69) i wyjaśnił, że w niniejszej sprawie wypłacone w dniu [...] r. S. K. płatności zaliczkowe, nie zostały wypłacone na podstawie pomyłki ARiMR. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. K. na dzień wypłaty nie był w posiadaniu informacji, z których wynikałoby, że producent rolny nie jest uprawniony do otrzymania płatności. W związku ze stwierdzeniem w wyniku kontroli administracyjnej, że pomiędzy Wnioskodawcą a innymi podmiotami zarejestrowanymi w ewidencji producentów, ubiegającymi się o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, mogą zachodzić powiązania o charakterze osobowym, w dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. K. skierował do S. K. wezwanie do złożenia wyjaśnień w zakresie ustalenia, czy nie zostały stworzone sztuczne warunki do uzyskania płatności bezpośrednich na rok 2020. Jednocześnie organ wskazał, że wniosek pomocowy zawiera deklarację rolnika, iż jest on świadomy wymogów odnoszących się do danej pomocy.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko Kierownika Biura Powiatowego ARiMR

w A. K. w kwestii tego, że w realiach rozpatrywanej sprawy nie został przekroczony, wynikający z art. 54 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, termin 18 miesięcy, liczony od zatwierdzenia nieprawidłowości, na wystąpienie do beneficjenta

o zwrot kwoty nienależnie pobranych płatności. Dokumentem stwierdzającym nieprawidłowość w niniejszej sprawie jest zawiadomienie z dnia [...] r.

o wszczęciu postępowania administracyjnego, doręczone w dniu [...] r.

W związku z tym nie minął 18-miesięczny okres uprawniający Agencję do występowania o zwrot płatności nienależnie wypłaconych.

Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo również

w odniesieniu do okresu, w ciągu którego można dochodzić zwrotu nienależnie pobranych płatności powołał się na przepisy unijne w części dotyczącej płatności finansowanych bądź współfinansowanych ze środków unijnych (art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 przewidujący czteroletni okres przedawnienia od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości) oraz na przepisy krajowe w części dotyczącej płatności finansowanych w całości ze środków krajowych (art. 68 Ordynacji podatkowej, który ma zastosowanie w sprawach należności, o jakich mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, o czym stanowi art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR).

W rozpatrywanej sprawie nie zaistniały bowiem przesłanki, o których mowa w art. 3 ust.1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18.12.1995r.

w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 3 12,

s/1 z dnia 23.12.1995 r. ze zm.), zgodnie z którym, w przypadku płatności finansowanych w całości lub w części ze środków unijnych, przedawnienie obowiązku zwrotu płatności następuje po 4 latach od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości lub najpóźniej 8 lat od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, uwzględniając przerwanie okresu przedawnienia. W przypadku wniosku zawierającego nieprawidłową deklarację, przez moment dopuszczenia się nieprawidłowości należy rozumieć datę złożenia wniosku

o przyznanie płatności. Jednocześnie termin 4-letni biegnie na nowo w przypadku, gdy dochodzi do przerwania biegu przedawnienia, które następuje przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się stronę. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ustalił, iż nie doszło do przedawnienia obowiązku zwrotu płatności JPO, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno, płatności do krów oraz płatności do bydła wypłaconych w ramach zaliczki na podstawie złożonego do Biura Powiatowego ARiMR w A. K. wniosku o przyznanie płatności za rok 2020. Organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie termin przedawnienia zaczął biec od daty złożenia wniosku ([...].06.2020 r.) o przyznanie płatności na rok 2020 - wniosek zawierał nieprawidłowe deklaracje. Termin 4 - letni został jednak przerwany na skutek doręczenia z dniem [...] r. wezwania do złożenia wyjaśnień w związku z podejrzeniem zaistnienia przesłanek stworzenia w sposób sztuczny warunków wymaganych do otrzymania płatności bezpośrednich na 2020 rok. Tym samym, termin 4-letni zaczął biec na nowo, a zatem w dniu wydania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A. K. decyzji nie doszło do przedawnienia obowiązku zwrotu płatności w wysokości [...] zł.

W skardze do tut. Sądu skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

I. przepisów postępowania, tj. art. 40 § 2 kpa, które miało istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo nieprawidłowego doręczenia decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A. K. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2020;

II. naruszenie przepisu art. 29 ust 1 ustawy o ARiMR, poprzez bezpodstawne jego zastosowanie, w sytuacji kiedy brak jest jakichkolwiek podstaw faktycznych do uznania, iż przyznane skarżącemu płatności stały się płatnościami nienależnymi wobec bezzasadnego stwierdzenia, że skarżący stworzył sztuczne warunki do uzyskania płatności;

III. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 3 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 05 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego polegające na pominięciu w całości przeprowadzenia postępowania dowodowego, stwierdzeniu braku potrzeby odniesienia się do oceny dowodów i ustaleń faktycznych będących podstawą wydania decyzji w sprawie przyznania pomocy, uznaniu wyjaśnień skarżącego za nieistotne, w tym braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego poprzez pominięcie dowodów i wyjaśnień skarżącego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego, zgodnie z którym S. K. poprzez powołanie wraz z małżonką A. K. pięciu spółek oraz koordynowaniu gospodarstw dwóch synów stworzył sztuczne warunki w celu uzyskania wyższych korzyści finansowych, co było podstawą uznania, że wypłacone skarżącemu płatności stały się nienależne;

IV. naruszenie prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 60 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 poprzez powołanie się na decyzję w sprawie przyznania płatności obarczonej błędem w postaci niezasadnego uznania, że skarżący stworzył sztuczne warunki do uzyskania płatności poprzez nabycie przez S. K. udziałów w spółkach i utworzenia gospodarstw rolnych przez osoby fizyczne wyłącznie w celu osiągnięcia korzyści sprzecznych z celami polityki rolnej UE, co doprowadziło do nieprzyznania płatności i uznania w konsekwencji, że wypłacona zaliczka stała się płatnością nienależną;

V. naruszenie prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 54 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 poprzez błędne ustalenie, że termin 18 miesięcy na wystąpienie do beneficjenta o zwrot kwoty nienależnie pobranych płatności nie został przekroczony, podczas gdy termin ten powinien być liczony od skierowania do skarżącego wezwania do złożenia wyjaśnień, co powoduje przekroczenie terminu na wystąpienie do beneficjenta o zwrot kwoty nienależnie pobranych płatności;

VI. naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 kpa, poprzez utrzymanie

w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, która to decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji

w całości oraz utrzymanej nią decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR

w A. K. nr [...] i umorzenie postępowania w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności. W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację wspierającą podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na rozprawie zdalnej.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – dalej: jako "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując badania legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. K. w sposób uprawniony uznał, że pobrane przez skarżącego środki pieniężne z tytułu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2020 r. były płatnościami nienależnymi i czy istniały podstawy do orzeczenia o ich zwrocie.

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi, zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR jest w ocenie Sądu niezasadny.

Postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności prowadzone jest w oparciu o art. 29 ustawy o ARiMR. Zgodnie

z ust. 1 tego przepisu środki publiczne:

1) pochodzące z funduszy Unii Europejskiej,

2) krajowe, przeznaczone na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej

- podlegają zwrotowi, jeżeli płatność lub pomoc finansowa wypłacone z tych środków zostały pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości w wyniku naruszenia prawa albo regulaminu naboru wniosków o przyznanie pomocy finansowej lub w przypadkach określonych w przepisach odrębnych dotyczących przyznawania lub wypłaty płatności lub pomocy finansowej lub zwrotu tych środków lub w postanowieniach umów o przyznaniu pomocy finansowej.

Ustalenie kwoty przyznanych nienależnie lub pobranych w nadmiernej wysokości środków publicznych, o których mowa w ust. 1, następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 29 ust. 1c). Tego rodzaju decyzja ma więc charakter konstytutywny i tworzy nowy stosunek prawny. Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1 (art. 29 ust. 2 pkt 1). Natomiast przedmiotem postępowania toczącego się przed organem jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z funduszy wymienionych w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, a następnie ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków.

W pierwszej kolejności wskazać więc trzeba, że skarżący ubiegał się w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2020 r. o następujące płatności:

- jednolitą płatność obszarową oraz płatność za zazielenianie do powierzchni [...] ha,

- płatność dodatkową - płatną za powierzchnię od [...] ha do [...] ha,

- płatność do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno do powierzchni [...] ha,

- płatność do krów do [...] sztuk zwierząt,

- płatność do bydła do [...] sztuk zwierząt.

W dniu [...] r. wpłynęła zmiana do wniosku o przyznanie płatności na rok 2020, w której wycofano z płatności działkę ewidencyjną nr [...] z deklaracją ugoru o powierzchni [...] ha. Ostatecznie więc powierzchnie zakwalifikowane do płatności zaliczkowych wyniosły [...] ha z tytułu jednolitej płatności obszarowej oraz płatności za zazielenienie, [...] ha z tytułu płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), [...] ha z tytułu płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno, płatności do krów do [...] sztuk zwierząt oraz płatności do bydła do [...] sztuk zwierząt.

W dniu [...] r. w oparciu o przepisy wydanego na podstawie art. 46 ust. 3 ustawy o płatnościach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 października 2020 r. w sprawie zaliczek na poczet płatności bezpośrednich za rok 2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 1795) wypłacono skarżącemu zaliczkę w wysokości [...] zł. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na wskazany rachunek bankowy. Okoliczność ta nie jest kwestionowana przez skarżącego.

Zgodnie z § 1 tego rozporządzenia rolnikowi, który w 2020 r. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, wypłaca się zaliczki na poczet płatności bezpośrednich w wysokości stanowiącej iloczyn 70% stawki danej płatności bezpośredniej oraz: 1) obszaru stwierdzonego w ramach kontroli administracyjnej, o której mowa w art. 74 ust.1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn. zm.), jako spełniający warunki do przyznania danej płatności albo 2) liczby zwierząt stwierdzonych w ramach kontroli administracyjnej, o której mowa w art. 74 ust. 1 rozporządzenia wymienionego w pkt 1, jako spełniające warunki do przyznania danej płatności.

W dalszej kolejności należy podkreślić, że decyzją z [...]. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. K. odmówił stronie przyznania wnioskowanych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2020 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. decyzją z [...] r. utrzymał ją w mocy. Po rozpoznaniu wniesionej skargi, wyrokiem z 21 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Bd 622/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Dyrektor OR ARiMR w T. ponownie rozpatrując sprawę winien wyjaśnić w sposób przekonujący, jak należy rozumieć przesłankę subiektywną, od której zależy przyjęcie, że doszło do stworzenia sztucznych warunków, tzn. czy poprzez stworzenie sztucznych warunków chodzi wyłącznie o uzyskanie korzyści sprzecznych z celami wsparcia, czy też nie. Ponadto Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja narusza art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., bowiem organ nie wyjaśnił w klarowny sposób zasadności zastosowania art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Od powyższego orzeczenia organ nie wniósł skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego i tym samym wyrok stał się prawomocny. Po ponownym rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji, a WSA w Bydgoszczy oddalił skargę na tę decyzję wyrokiem

z 17 października 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 412/23. Sądowi wiadomo przy tym z urzędu, że wyrok ten jest prawomocny, albowiem Naczelny Sąd Administracyjny Warszawie w wyroku wydanym 12 kwietnia 2024 r., sygn. akt I GSK 187/24 oddalił skargę kasacyjną skarżącego.

Należy wskazać, że nienależną płatnością jest wypłacona rolnikowi przez organ administracji kwota nienależnie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej i krajowych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, jako świadczenie dokonane przez organ administracji publicznej na rzecz rolnika, gdy środki te zostały zaliczkowo wypłacone, a następnie wydana została decyzja odmawiająca przyznania płatności. Jak podkreślił WSA w Gorzowie Wlkp. w wyroku z dnia 20 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Go 720/14, "kwota nienależnie pobranych środków publicznych, to kwota wypłacona przez organ w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej wypłacenia, albo obowiązek ten istniał, ale wygasł. Istota omawianej instytucji polega na tym, że organ dokonuje wypłaty wówczas, gdy nie musi tego robić (nie istnieje obowiązek wypłaty), albo płaci za dużo (kwota wypłaty przewyższa kwotę należną). W obu przypadkach świadczenie organu dokonane na rzecz osoby przewyższa to, czego wymaga od organu przepis prawa. Ta nadwyżka świadczenia, ponad obowiązkową, jest niepodatkową należnością budżetową podlegającą zwrotowi".

Płatnością nienależnie pobraną jest zatem płatność, która została przyznana niezgodnie z przepisami prawa i wbrew warunkom przewidzianym dla danej płatności. Ustalenie, czy przyznane uprzednio płatności zostały pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, może wynikać z ustaleń dokonanych w toku odrębnego postępowania wyjaśniającego toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR jak i z ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniach nadzwyczajnych w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy. W orzecznictwie wskazuje się również na możliwość domagania się zwrotu nienależnie pobranych kwot bez uprzedniego wzruszenia decyzji przyznającej płatność. W wyroku z 15 listopada 2012r., sygn. akt II GSK 1518/11, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że brak jest podstaw, aby zasadnie wywodzić, iż warunkiem koniecznym wydania decyzji ustalającej kwoty nienależnie pobranych środków jest uprzednie wzruszenie, w trybie przepisów o wznowieniu postępowania, ostatecznych decyzji przyznających płatności. Pogląd ten powtórzony został m.in. w wyroku NSA z 17 czerwca 2020 r., I GSK 9/20, wyroku WSA w Olsztynie z 11 lutego 2021 r., I SA/Ol 719/20, wyroku NSA z 11 kwietnia 2021r. II GSK 96/12, z 12 sierpnia 2016r. II GSK 568/15, z 18 sierpnia 2021r. I GSK 2053/18 i z 28 października 2019r. I GSK 1467/18.

Należy także zważyć, że postępowanie o ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego przedmiotem jest ustalenie, czy doszło do nienależnego pobrania środków publicznych, bowiem sprawa dotycząca ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności nie jest sprawą dotyczącą przyznania pomocy. Jeśli więc organ stwierdzi na podstawie dowodów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, że kwota przyznana beneficjentowi jest kwotą nienależną, to wówczas jest on zobowiązany do wydania decyzji opartej na art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR. Przy czym organ nie jest uprawniony w postępowaniu o ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych do kontrolowania podstaw odmowy przyznania pomocy, a jedynie jest zobligowany do ustalenia faktu, wynikającego z wydania takiej decyzji, a mianowicie tego, że pomoc taka – w tej sytuacji – jest kwotą pobraną nienależnie lub też w nadmiernej wysokości.

Biorąc pod uwagę, że decyzją z [...] r. organ odmówił przyznania wszystkich wnioskowanych przez skarżącego płatności, nienależną płatnością w przedmiotowej sprawie jest kwota zaliczki na poczet płatności bezpośrednich na rok 2020, przekazana na rachunek skarżącego. W tej sytuacji zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR poprzez bezpodstawne jego zastosowanie, w sytuacji kiedy brak jest jakichkolwiek podstaw faktycznych do uznania, iż przyznane skarżącemu płatności stały się płatnościami nienależnymi, jest niezasadny.

Uwzględniając powyższe chybiony jest także zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 poprzez powołanie się na decyzję w sprawie przyznania płatności obarczonej błędem w postaci niezasadnego uznania, że skarżący stworzył sztuczne warunki do uzyskania płatności. W istocie, okoliczności te stanowią przedmiot innego postępowania. Jak już wyżej wskazano, w niniejszym postępowaniu organ nie weryfikuje po raz kolejny prawidłowości decyzji o odmowie przyznania płatności, tylko ustala różnicę między kwotą wypłaconą a kwotą płatności faktycznie należną stronie.

Odnośnie zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 54 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 skarżący podniósł, że organ II instancji uznał, iż bieg 18-to miesięcznego terminu rozpoczął się wraz z doręczeniem skarżącemu zawiadomienia z [...]. o wszczęciu postępowania administracyjnego, natomiast organ I instancji rozpoczęcia biegu tego terminu upatrywał w wydaniu decyzji o odmowie przyznania płatności z [...] r. Zdaniem skarżącego w sposób dowolny organy administracji ustalały początek biegu terminu, od którego uzależniona jest możliwość dochodzenia od skarżącego zwrotu płatności. Zdaniem strony, prawidłowy początek biegu wyznacza wezwanie do złożenia wyjaśnień z [...] r., w którym organ stwierdza nieprawidłowości polegające na stworzeniu sztucznych warunków do uzyskania płatności. Najpóźniej zatem ze skierowaniem powyższego wezwania do skarżącego organ posiadał informacje i dokumenty potwierdzające wystąpienie nieprawidłowości.

Stanowisko to jest nieprawidłowe. Jak wynika z art. 54 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 1306/2013 w przypadku jakichkolwiek nienależnych płatności wynikających z nieprawidłowości lub zaniedbań państwa członkowskie występują do beneficjenta o zwrot odnośnej kwoty w ciągu 18 miesięcy po zatwierdzeniu, a w stosownych przypadkach po otrzymaniu przez agencję płatniczą lub podmiot odpowiedzialny za odzyskiwanie takich płatności sprawozdania z kontroli lub podobnego dokumentu stwierdzającego, że miała miejsce nieprawidłowość. Po pierwsze, zgodzić się trzeba z organem, iż prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności po wskazanym terminie, nie uniemożliwia wydania decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, i skutecznego odzyskiwania tych kwot. Jest to bowiem przepis skierowany do organów ARiMR i nie wywiera bezpośrednich skutków wobec osób, którym nienależnie lub nadmiernie zostały przyznane płatności. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przychyla się do ugruntowanego w orzecznictwa sądów administracyjnych poglądu, że "Przepisy art. 54 rozporządzenia Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000. (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 odnoszą się do państwa członkowskiego a nie do beneficjenta. Przepisy ust. 1 i 2 nie regulują więc kwestii przedawnienia możliwości dochodzenia od beneficjenta zwrotu nienależnych płatności - co uregulowano w art. 3 rozporządzenia 2988/95 - w szczególności w ust. 1 nie ustanowiono dodatkowego, bardzo krótkiego (18-miesięcznego) terminu wygaśnięcia prawa państwa członkowskiego do odzyskiwania nienależnych płatności. Przepis ten (art. 54 rozporządzenia Nr 1306/2013) nie ustanawia zatem dla beneficjenta normy gwarancyjnej, że po upływie tego terminu zostaje zwolniony od obowiązku zwrotu nienależnych płatności, tym bardziej, że wskazane w przepisie zdarzenia w zasadzie nie odnoszą się do zachowania beneficjenta (naruszenia zasad przyznawania płatności) - na co wskazuje przepis dotyczący przedawnienia, tj. art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2988/1995. Przepis ten wskazuje zatem na konieczność odzyskiwania przez Polskę każdej kwoty nienależnie/nadmiernie pobranej w ciągu 18 miesięcy od zatwierdzenia wystąpienia nieprawidłowości" (por. wyrok WSA w Lublinie z 20 czerwca 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 127/23 oraz przywołane w nim orzecznictwo).

Sąd nie podziela również zapatrywań skarżącego odnoszących się do określenia początku biegu tego terminu. Skarżący błędnie przyjmuje, że wyznacza go wezwanie do złożenia wyjaśnień z [...] r., w którym organ stwierdza nieprawidłowości polegające na stworzeniu sztucznych warunków do uzyskania płatności. Wezwanie służy wyjaśnieniu wątpliwości, jakie organ powziął w tym zakresie. Nie przesądza natomiast, że nieprawidłowości te faktycznie wystąpiły. W odniesieniu do brzmienia art. 54 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 1306/2013 w ocenie Sądu, najwcześniej, z chwilą wydania decyzji dotyczącej odmowy przyznania płatności wynikających z nieprawidłowości lub zaniedbań, można mówić o zatwierdzeniu sprawozdania z kontroli lub podobnego dokumentu stwierdzającego, że miała miejsce nieprawidłowość. Z tych względów, termin ten liczony od dnia wydania decyzji z [...] r. o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020, do dnia doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności, nie został przekroczony. Nie mniej, zdaniem Sądu, z podanych uprzednio przyczyn ta okoliczność nie przesądza o możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności.

Organ wyczerpująco omówił również przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności określone w art. 7 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69). Uwzględniając przytoczone fakty i okoliczności sprawy, Sąd podziela stanowisko organu, że płatności zaliczkowe, nie zostały wypłacone na podstawie pomyłki ARiMR.

W niniejszej sprawie nie doszło również do upływu okresu, w ciągu którego można dochodzić zwrotu nienależnie pobranych płatności. Organ zasadnie powołał się na przepisy unijne w części dotyczącej płatności finansowanych bądź współfinansowanych ze środków unijnych (art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 2988/95 przewidujący czteroletni okres przedawnienia od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości) oraz na przepisy krajowe w części dotyczącej płatności finansowanych w całości ze środków krajowych (art. 68 Ordynacji podatkowej, do której ustawodawca odwołuje się w art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR).

Trafnie również wskazał, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95, zgodnie z którym w przypadku płatności finansowanych w całości lub w części ze środków unijnych, przedawnienie obowiązku zwrotu płatności następuje po 4 latach od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości lub najpóźniej 8 lat od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, uwzględniając przerwanie okresu przedawnienia. W przypadku wniosku zawierającego nieprawidłową deklarację, przez moment dopuszczenia się nieprawidłowości należy rozumieć datę złożenia wniosku o przyznanie płatności. Jednocześnie termin 4-letni biegnie na nowo w przypadku, gdy dochodzi do przerwania biegu przedawnienia, które następuje przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się stronę.

Z tych względów organ prawidłowo ustalił, iż nie doszło do przedawnienia obowiązku zwrotu płatności JPO, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno, płatności do krów oraz płatności do bydła wypłaconych w ramach zaliczki na podstawie złożonego do Biura Powiatowego ARiMR w A. K. wniosku o przyznanie płatności na rok 2020. Termin przedawnienia rozpoczął bieg od daty złożenia wniosku o przyznanie płatności na rok 2020 ([...] czerwca 2020 r.). Termin ten został następnie przerwany na skutek doręczenia [...] r. wezwania do złożenia wyjaśnień w związku z podejrzeniem zaistnienia przesłanek stworzenia w sposób sztuczny warunków wymaganych do otrzymania płatności bezpośrednich na 2020 rok. Tym samym termin 4- letni zaczął biec na nowo. W dacie wydania decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności przez organ I instancji ([...] lutego 2023 r.) nie doszło więc do przedawnienia obowiązku zwrotu płatności.

Sąd nie podziela także zarzutu naruszenia art. 40 § 2 kpa poprzez nieprawidłowe doręczenie decyzji organu I instancji. Skarżący podniósł, że decyzje tę organ przesłał stronie, a nie jej pełnomocnikowi, co miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Z akt sprawy wynika jednak, że skarżący w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie był reprezentowany przez pełnomocnika. Po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego (k. 233-234 akt adm.), do organu wpłynął wniosek pełnomocnika o zawieszenie postępowania niezawierający pełnomocnictwa upoważniającego do działania w imieniu strony (k. 236 akt adm.). W wezwaniu do usunięcia braków formalnych wniosku wskazano, że podanie (wniosek) wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego lub należy przedłożyć pełnomocnictwo dla osoby, która podpisała niniejszy wniosek. Wobec nieuzupełnienia braku, pismo pozostawiono bez rozpoznania. W tej sytuacji organ prawidłowo doręczył decyzję stronie. W postępowaniu odwoławczym okoliczność ta nie była kwestionowana. Należy również podkreślić, że odwołanie wniesione z zachowaniem terminu na dokonanie tej czynności wniósł skarżący działając przez pełnomocnika - radcę prawnego. Pismem z [...] kwietnia 2023 roku organ II instancji wezwał pełnomocnika strony do uzupełnienia braków formalnych odwołania poprzez przesłanie dokumentu pełnomocnictwa, które nie zostało dołączone do odwołania. W odpowiedzi

na to wezwanie, pełnomocnik przedłożył pełnomocnictwo datowane na dzień [...] r. Wpłynęło ono w dniu [...] r., czyli już po doręczeniu decyzji organu I instancji..

Końcowo należy wskazać, że nie są zasadne zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o płatnościach. W toku postępowania przed organami ARiMR do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej (art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR). W postępowaniach tych – stosownie do art. 10a ust. 1a tej ustawy - organ: 1) stoi na straży praworządności, 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zgodnie z ust. 1b tego przepisu, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Należy też wskazać, że w postępowaniu w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności organy nie stosują przepisów ustawy o płatnościach. Skoro wymienione w zarzucie skargi przepisy nie mają zastosowania w sprawie, organ nie dopuścił się ich naruszenia.

Organ wydając zaskarżoną decyzję rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, czemu dał wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu. Skarżący nie podważył wiarygodności ustaleń poczynionych przez organ. Logiczna, wsparta okolicznościami sprawy argumentacja organu wskazuje na bezpodstawność twierdzeń strony. W należycie ustalonym stanie faktycznym, organy prawidłowo zastosowały i omówiły przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawie. Tym samym, organ nie dopuścił się naruszenia powołanych w skardze przepisów postępowania, tj. art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o płatnościach oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa.

W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne.

U. Wiśniewska J. Szulc J. Ziołek