Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 160/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2022-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 i 2, art. 11 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1070
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - t.j.
article: art. 23 ust. 2, 4 i 5, art. 25 ust. 1, 2 i 7, art. 41 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 779
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Protokolant Inspektor sądowy Magdalena Figurniak-Cis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi K. R. - Prezesa Zarządu E. S. A. w Ż. na zarządzenie pokontrolne Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Opolu z dnia 30 marca 2022 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia obowiązków w zakresie gospodarowania odpadami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem pokontrolnym z dnia 30 marca 2022 r., nr [...], skierowanym do K. R. (zwanego dalej skarżącym) - Prezesa Zarządu E. S.A. w Ż. (zwanej dalej Spółką), Opolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Opolu (zwany dalej organem lub w skrócie: OWIOŚ) zarządził:

1. Nie zbierać zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów weterynaryjnych wbrew zakazom, o których mowa w art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz. 779, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą;

2. Nie zbierać odpadów bez wymaganej decyzji udzielającej zezwolenia, o której mowa w art. 41 ust. 1 ustawy;

3. Nie magazynować odpadów poza terenem, do którego posiadacz ma tytuł prawny w myśl obowiązku określonego w art. 25 ust. 2 ustawy;

4. Magazynować odpady w sposób określony w rozporządzeniu Ministra Klimatu z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla magazynowania odpadów (Dz. U. z 2020 r. poz. 1742), zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy.

Jednocześnie organ określił niezwłoczny termin realizacji obowiązków wskazanych w pkt 1 i pkt 2 oraz niezwłoczny i na bieżąco realizowany termin obowiązków z pkt 3 i pkt 4. Ponadto wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień 15 kwietnia 2022 r.

Zarządzenie zostało wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2021 r. poz. 1070), zwanej dalej ustawą o Inspekcji, oraz w oparciu o ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniach od 15 lipca 2021 r. do 17 sierpnia 2021 r. na terenie ww. Spółki, udokumentowanej protokołem kontroli nr [...].

W uzasadnieniu zarządzenia organ podał, że na podstawie ustaleń kontroli dotyczącej działań prowadzonych przez Spółkę na terenie działki o nr ewd. a, obręb P., w miejscowości P. przy ul. [...] stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. Odnośnie do pkt 1 zarządzenia organ podniósł, że na wskazanej działce Spółka zbiera zakaźne odpady medyczne i zakaźne odpady weterynaryjne o kodzie 18 01 03* oraz o kodzie 18 02 02* wbrew zakazom, o których mowa w art. 23 ust. 2 ustawy. W dniu 22 czerwca 2021 r. inspektorzy WIOŚ ujawnili przeładunek zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów weterynaryjnych odbywający się z samochodu dostawczego (bus) o nr rejestracyjnym [...] na samochód ciężarowy skrzyniowy o większej pojemności o nr rejestracyjny [...]. Stwierdzono, że na busie znajdują się cztery czerwone worki. Z kolei samochód ciężarowy skrzyniowy był już w części załadowany oznakowanymi czerwonymi workami i pojemnikami z odpadami. W trakcie kontroli ustalono, że na samochodzie ciężarowym skrzyniowym i samochodzie dostawczym znajdowały się odpady o ww. kodach odpowiednio o masie 0,692Mg i 0,016Mg. W dniu 22 czerwca 2021 r. przesłuchano w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu faktycznego pracownika Spółki, zatrudnionego na stanowisku "Realizator", który przedmiotowego dnia kierował pojazdem o nr rej. [...]. Pracownik ten zeznał, że wskazany pojazd wraz z odpadami odebranymi z placówek medycznych i weterynaryjnych na terenie województwa opolskiego przyjechał na teren nieruchomości zlokalizowanej w miejscowości P. przy ul. [...] w celu przeładowania odpadów z pojazdu (bus) na samochód ciężarowy (solówkę), który był niesprawny. Miało to na celu uniknięcie wyjazdu tego samego dnia do instalacji termicznego przekształcania odpadów, zlokalizowanej w miejscowości C. Kierowca zeznał także, że w przeszłości (1-2 razy w miesiącu) przyjeżdżał do miejscowości P. pojazdem (bus) z odpadami medycznymi oraz weterynaryjnymi i przeładowywał odpady na samochód ciężarowy (solówkę). Organ stwierdził, że kontrolowany podmiot nie posiada aktualnej decyzji udzielającej zezwolenia, o jakim mowa w art. 23 ust. 2 ustawy.

Co do drugiego nakazu organ odnotował, że kontrolowany podmiot prowadził na terenie przedmiotowej działki zbieranie odpadów o kodach: 07 06 99 (Inne niewymienione odpady), 08 03 18 (Odpadowy toner drukarski inny niż wymieniony w 08 03 17), 12 01 05 (Odpady z toczenia i wygładzania tworzyw sztucznych), 18 01 04 (Inne odpady niż wymienione w 18 01 03 (np. opatrunki z materiału łub gipsu, pościel, ubrania jednorazowe, pieluchy), 18 01 06* (Chemikalia, w tym odczynniki chemiczne, zawierające substancje niebezpieczne), 18 01 09 (Leki inne niż wymienione w 18 01 08), 18 02 01 (Narzędzia chirurgiczne i zabiegowe oraz ich resztki - z wyłączeniem 18 02 02)), 18 02 03 (Inne odpady niż wymienione w 18 02 02) - bez wymaganej decyzji udzielającej zezwolenia na zbieranie odpadów, o której mowa w art. 41 ust. 1 ustawy. Powyższe ujawniono w dniu 22 czerwca 2021 r. oraz w trakcie kontroli w oparciu o Karty Przekazania Odpadów wygenerowane z systemu BDO, potwierdzające odbiór odpadów od wytwórców odpadów, oraz na podstawie przesłuchania kierowcy zatrudnionego przez Spółkę.

W zakresie trzeciego nakazu organ wskazał, że w dniu 22 czerwca 2021 r. ujawniono przeładunek odpadów medycznych i odpadów weterynaryjnych, w tym zakaźnych, odbywający się z samochodu dostawczego (bus) na samochód ciężarowy skrzyniowy o większej pojemności. Odpady były przetrzymywane (magazynowane) na obu pojazdach. Ponadto ustalono, że odpady na samochodzie ciężarowym skrzyniowym były przetrzymywane (magazynowane wstępnie) dłużej niż 72 godziny. W trakcie kontroli Spółka nie przedłożyła dokumentów potwierdzających posiadanie tytułu prawnego do działki o nr ewid. a obręb P. Tym samym nie zrealizowano obowiązku wynikającego z art. 25 ust. 2 ustawy.

Odnosząc się z kolei do czwartego nakazu, organ wskazał, że samochód ciężarowy nie jest wyposażony w agregat chłodniczy. Wobec tego odpady w trakcie magazynowania były narażone na działanie wysokich temperatur, a odpady o kodzie 18 01 03* i 18 02 02* były także przetrzymywane i magazynowane na samochodzie ciężarowym skrzyniowym o nr rejestr. [...], który nie spełnia wymagań rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla magazynowania odpadów, w tym określonych w § 11. Wobec tego kontrolowany podmiot nie zrealizował obowiązku wynikającego z art. 25 ust. 1 i 7 ustawy.

W skardze na powyższe zarządzenie skarżący zarzucił naruszenie następujących przepisów:

- art. 83 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm.), zwanej dalej K.p.a., poprzez brak poinformowania przedstawicieli Spółki o prawie odmowy zeznań i odpowiedzi na pytania oraz o odpowiedzialności za fałszywe zeznania;

- art. 68 § 2 K.p.a. poprzez brak zamieszczenia w protokole z czynności kontrolnych osób w nich uczestniczących;

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 K.p.a. przez dokonanie ustaleń faktycznych z naruszeniem zasady oceny całokształtu materiału dowodowego i obciążenie Spółki okolicznościami mającymi znamiona siły wyższej;

- art. 11 ust. 3 ustawy o Inspekcji przez niewyjaśnienie braków podpisów osób wymienionych w początkowej części protokołu jako uczestniczących w czynnościach kontrolnych;

- art. 11 ust. 3 ustawy o Inspekcji poprzez brak ustosunkowania się do stanowiska Spółki i złożonych wyjaśnień w zakresie ustaleń dotyczących kontroli przeprowadzonej w dniach od 15 lipca 2021 r. do 17 sierpnia 2021 r. na terenie nieruchomości oznaczonej nr ewid. a obręb P., w miejscowości P. przy ul. [...].

W związku z tymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego w całości.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w piśmie z dnia 19 sierpnia 2021 r. Spółka zakwestionowała ustalenia ujęte w protokole kontroli. Natomiast stanowisko organu sformułowane na podstawie ustaleń i protokołu kontroli jest dowolne i oparte na wybiórczo zgromadzonym materiale dowodowym. Organ w żaden sposób nie odniósł się do okoliczności podnoszonych przez Spółkę. Ponadto zachodzi istotna rozbieżność między treścią protokołu a zarządzeniem pokontrolnym co do czasu trwania kontroli, a podważa dokonane ustalenia. Dodatkowo w żadnym miejscu protokołu kontroli nie ma potwierdzenia tego, że przedstawiciele kontrolowanego podmiotu zostali poinformowani o prawie odmowy zeznań i odpowiedzi na pytania oraz o odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Naruszenie obowiązku w tym zakresie powoduje, że określone czynności dowodowe (w przedmiotowej sprawie - czynności kontrolne) są przeprowadzone w sposób sprzeczny z prawem procesowym, a zatem ich wynik nie może stanowić dowodu w postępowaniu. Z kolei w kwestii podpisania protokołu kontroli Spółka dowodziła, że z art. 68 § 2 K.p.a. jednoznacznie wynika, iż prawidłowo sporządzony protokół powinien być podpisany przez wszystkie osoby uczestniczące w czynnościach, które są nim dokumentowane. Ustawodawca dopuścił nawet sytuację, w której dana osoba odmawia podpisania protokołu. Protokół nieodpowiadający wymaganiom formalnym art. 68 § 1 K.p.a. nie może być zaś podstawą ustaleń dotyczących okoliczności faktycznych sprawy. Takie stanowisko potwierdza także regulacja art. 11 ust. 3 ustawy o Inspekcji. Tymczasem przedmiotowy protokół kontroli został podpisany tylko przez jedną osobę, tj. A. B. - starszego specjalistę w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Opolu. W protokole brakuje podpisów pozostałych pracowników WIOŚ – A. B.1 oraz A. B.2, a także brakuje podpisów przedstawicieli Spółki: K. R. - Prezesa Zarządu oraz D. M. - Doradcy Zarządu. Jedynie w przypadku D. M. sporządzona została wzmianka, że odmówił on podpisania protokołu i oświadczył, iż zostaną do niego wniesione uwagi na piśmie. W dalszej części uzasadnienia skargi akcentowano, że w zarządzeniu pokontrolnym organ w żadnym miejscu nie odniósł się do uwag przedstawionych przez Spółkę w piśmie z dnia 19 sierpnia 2021 r., a które to uwagi zostały wniesione stosownie do uprawnień z art. 11 ust. 3 ustawy o Inspekcji. Organ nie mógł zatem tych uwag pominąć, gdyż służyły one wyjaśnieniu stanu faktycznego. I tak, organ nie uwzględnił tego, że zdarzenie będące podstawą podjętych czynności nosiło znamiona przypadku. Okoliczność awarii samochodu przewożącego odpady należy do zdarzeń nadzwyczajnych, na które ani Spółka, ani jej pracownicy nie mają wpływu. Konsekwencją powyższego zdarzenia (noszącego także znamiona siły wyższej) jako niemożliwego do przewidzenia i uniknięcia w zwyczajnym toku czynności była konieczność przeładowania odebranych odpadów na inny pojazd. Wbrew ustaleniom pracowników Inspektoratu, w żadnym momencie nie wystąpiło zbieranie zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów weterynaryjnych. Wedle skarżącego pominięcie tych wyjaśnień doprowadziło do dokonania przez organ ustaleń faktycznych z naruszeniem zasady oceny całokształtu materiału dowodowego oraz z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę OWIOŚ wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do stawianych zarzutów, wskazał, że odpowiedział na wniesione zastrzeżenia i uwagi do protokołu kontroli pismem z dnia 21 grudnia 2021 r. Wyjaśnił, że czynności kontrolne w Spółce zostały przeprowadzone wyłącznie w dniu 15 lipca 2021 r. i w dniu 17 sierpnia 2021 r. Za bezpodstawny organ uznał zarzut dotyczący braku w protokole odpowiednich podpisów. W dniu 17 sierpnia 2021 r., tj. w dniu zakończenia kontroli, w czynnościach uczestniczył tylko D. M. - pełnomocnik Spółki oraz inspektor A. B. Ponadto skarżący biorący udział w czynnościach kontrolnych zapoznał się w dniu 15 lipca 2021 r. z pouczeniem o prawach i obowiązkach przedsiębiorcy, zaś D. M. brał udział w czynnościach kontrolnych w dniu 17 sierpnia 2021 r. Jeszcze raz podniósł organ, że Spółka nie dysponowała zezwoleniem na zbieranie odpadów, a ujawnienie tego działania miało miejsce już 22 czerwca 2021 r. i w świetle zeznań świadka nie było to zdarzenie incydentalne, co również potwierdził zgłaszający tę okoliczność w piśmie z dnia 25 września 2020 r. - zawiadomieniu skierowanym do OWIOŚ i do prokuratora o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Zaznaczył organ, że zatrudnieni przez Spółkę pracownicy działali na jej rzecz, stąd ponosi ona odpowiedzialność za swoich pracowników. Dodał jeszcze, że w okolicznościach sprawy nie można zasadnie twierdzić, iż awaria samochodu stanowiła okoliczność, na którą Spółka nie miała wpływu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.), zwanej dalej: P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy czym, w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a P.p.s.a., który nie miał w sprawie zastosowania.

Zaskarżone zarządzenie pokontrolne zostało wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 cyt. wyżej ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska, nadal zwanej ustawą o Inspekcji. Przepis art. 12 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi, że na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Zgodnie natomiast z art. 12 ust. 2 ww. ustawy kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest stanowisko, że zarządzenie pokontrolne jest innym aktem z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Wydawanemu przez inspektora ochrony środowiska zarządzeniu pokontrolnemu, mimo że nie jest decyzją administracyjną, nie można odmówić charakteru aktu administracji publicznej, ponieważ ma ono bez wątpienia charakter władczy i rozstrzyga indywidualną sprawę konkretnego podmiotu. Zarządzenie to wpływa na prawa i obowiązki kontrolowanego, ponieważ niewykonanie tego zarządzenia lub niezgodne z prawdą poinformowanie o jego wykonaniu zagrożone jest odpowiedzialnością karną (art. 31a ust. 1 ustawy o Inspekcji).

Wyjaśnienia również wymaga, że do tego rodzaju "niedecyzyjnych" aktów organów administracji publicznej nie stosuje się przepisów K.p.a. Zakres przedmiotowy zastosowania przepisów K.p.a. określa art. 1 i art. 2 tej ustawy. Stosownie do tych regulacji Kodeks postępowania administracyjnego normuje: 1) postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco; 2) postępowanie przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1; 3) postępowanie w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej oraz między organami i podmiotami, o których mowa w pkt 2; 4) postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń; 5) nakładanie lub wymierzanie administracyjnych kar pieniężnych lub udzielanie ulg w ich wykonaniu; 6) tryb europejskiej współpracy administracyjnej. Ponadto K.p.a. normuje postępowanie w sprawie skarg i wniosków (dział VIII) przed organami państwowymi, organami jednostek samorządu terytorialnego oraz przed organami organizacji społecznych.

Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, stwierdzić trzeba, że zarządzenia pokontrolne nie nakładają na ich adresata obowiązków administracyjnoprawnych, które mogłyby być przedmiotem egzekucji administracyjnej. Obowiązek taki może ciążyć na nich na podstawie odrębnych przepisów i decyzji, ale jego samoistnym źródłem nie jest zarządzenie pokontrolne. Stąd też w orzecznictwie przyjmuje się, że zarządzenie pokontrolne jest aktem, który można określić jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określający ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem korzystającym ze środowiska albo innej osoby fizycznej. Istotą kontroli prowadzonej przez właściwy organ inspekcji ochrony środowiska jest po pierwsze - zbadanie zgodności stanu istniejącego (stanu faktycznego) ze stanem postulowanym, czyli stanem spełniającym wymogi zgodności działania z tymi przepisami i regułami, które w prawie uznane są za warunki jego poprawności, po drugie - ustalenie zakresu i przyczyn rozbieżności między tymi stanami, a wreszcie po trzecie - przekazanie wyników tego ustalenia podmiotowi kontrolowanemu. Wydanie zarządzenia pokontrolnego ma zatem na celu przeciwdziałanie i wyeliminowanie naruszeń stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli poprzez zobowiązanie kierownika kontrolowanego podmiotu lub osoby fizycznej do zaprzestania naruszania prawa i poinformowania o działaniach, jakie kontrolowana jednostka podjęła, aby dalsza jej działalność nie naruszała prawa (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 5434/21, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podkreślić trzeba, że postępowanie w przedmiocie wydania zarządzenia pokontrolnego toczy się na podstawie przepisów ustawy o Inspekcji, a zatem stan faktyczny sprawy zostaje ustalony na podstawie wyników kontroli oraz protokołu kontroli, który ma odzwierciedlać przebieg kontroli na miejscu. Sąd administracyjny nie bada natomiast legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli, w tym poczynienia tych ustaleń w zgodzie z art. 15 oraz art. 7, art. 8, art. 77, art. 107 i art. 157 § 1 K.p.a. Wówczas przedmiotem kontroli nie byłoby bowiem zarządzenie pokontrolne, ale dokument w postaci protokołu kontroli. Z powyższych względów do procedury wydawania zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów K.p.a. odnośnie do ustalenia stanu faktycznego i uzasadnienia, zarówno w stosunku do czynności kontrolnych, jak i wydania zarządzenia pokontrolnego. Natomiast z pełnych gwarancji procesowych, wynikających z przepisów K.p.a., strona może skorzystać, jeśli na skutek niewykonania zarządzenia pokontrolnego zostanie wszczęte jakiekolwiek postępowanie kończące się decyzją administracyjną (por. wyrok NSA z dnia 31 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 935/21).

Dodać należy nadto, że dla oceny dopuszczalności i zasadności skierowanych do adresata zarządzeniem pokontrolnym zaleceń co do wyeliminowania naruszeń stwierdzonych w wyniku kontroli istotne i decydujące znaczenie ma protokół kontroli. Skoro zarządzenie, o jakim mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o Inspekcji, jest wydawane na podstawie ustaleń kontroli, to obowiązek zawarty w zarządzeniu pokontrolnym stanowi konsekwencję stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowości. Stąd szczególne znaczenie dla oceny legalności wydanego zarządzenia ma stwierdzenie, czy wyniki przeprowadzonej kontroli dają podstawę do uznania, że kontrolowany podmiot narusza prawo (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1876/17).

Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd stwierdził, że organ przeprowadził kontrolę zgodnie z art. 9 i następnymi rozdziału 3 ustawy o Inspekcji. Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o Inspekcji z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach 15 lipca 2021 r. i 17 sierpnia 2021 r. sporządzony został protokół, którego jeden egzemplarz w dniu zakończenia kontroli został doręczony D. M. - upoważnionemu przez skarżącego do reprezentowania Spółki podczas kontroli (por. pełnomocnictwo z dnia 16 sierpnia 2021 r.). Zgodnie też z ust. 2 art. 11 ustawy o Inspekcji protokół ten został podpisany przez inspektora, który brał udział w czynnościach urzędowych, tj. zakończeniu kontroli. Natomiast przedstawiciel Spółki odmówił podpisania protokołu. Powyższe wynika z treści protokołu z dnia 17 sierpnia 2021 r. We wskazanym protokole szczegółowo opisano stwierdzone nieprawidłowości, tj. zbieranie zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów weterynaryjnych wbrew zakazom, o których mowa w art. 23 ust. 2 cyt. wyżej ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, nadal zwanej ustawą; zbieranie odpadów bez wymaganej decyzji udzielającej zezwolenia, co narusza art. 41 ust. 1 ustawy; magazynowanie odpadów na terenie, do którego posiadacz odpadów nie ma tytułu prawnego, co narusza art. 25 ust. 2 ustawy; magazynowanie odpadów niezgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, co narusza art. 25 ust. 1 ustawy. Tym samym przyjąć trzeba, że w prowadzonym postępowaniu kontrolnym możliwe było dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie dowodów zgromadzonych podczas kontroli, które nie zostały w żaden sposób skutecznie podważone przez skarżącego. Zaznaczenia przy tym wymaga, że zarządzenie pokontrolne zostało wydane przez organ wyspecjalizowany w zakresie kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska, a wojewódzki sąd administracyjny nie jest uprawniony do wkraczania w merytoryczne ustalenia przeprowadzonej kontroli (por. wyrok NSA z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt III OSK 45/21).

W ocenie Sądu nie potwierdził się zarzut skarżącego dotyczący braku udzielenia mu stosownych pouczeń. Jak wynika bowiem z upoważnienia nr [...] do przeprowadzenia kontroli na terenie przedmiotowej nieruchomości, skarżący zapoznał się z treścią pouczenia o prawach i obowiązkach kontrolowanego przedsiębiorcy, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Z kolei przesłuchany w dniu 22 czerwca 2021 r. świadek – K. P. został pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oraz o prawie do odmowy zeznań lub odpowiedzi na pytanie, co potwierdza protokół z tej czynności.

Odnosząc się natomiast do stwierdzonych przez organ naruszeń, wyjaśnić przyjdzie, że działanie skarżącego wypełnia definicję zbierania odpadów, określoną w art. 3 ust. 1 pkt 34 ustawy. Wedle zaś art. 23 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy zakazuje się zbierania poza miejscem wytwarzania zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów weterynaryjnych. Zgodnie z art. 23 ust. 4 i ust. 5 ustawy, jeżeli ze względów bezpieczeństwa lub w celu zapewnienia ciągłości odbioru zakaźnych odpadów medycznych lub zakaźnych odpadów weterynaryjnych, zbieranie tych odpadów jest konieczne, marszałek województwa właściwy ze względu na miejsce zbierania odpadów może zezwolić, w drodze decyzji, na ich zbieranie. Przedmiotowe zezwolenie może być wydane na okres nie dłuższy niż rok. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący nie legitymuje się zezwoleniem, o jakim mowa w art. 23 ust. 4 ustawy, na zbieranie na odpadów szczegółowo opisanych powyżej. Natomiast działka o nr ewid. a obręb P., zlokalizowana w miejscowości P. przy ul. [...], gm. D., nie jest miejscem, w którym skarżący może dokonywać jakichkolwiek czynności związanych z gospodarowaniem odpadami. Organ zasadnie zatem uznał, że Spółka dokonuje czynności w zakresie zbierania odpadów w miejscu, które nie jest do tego przeznaczone.

Prawidłowo też stwierdził organ, że na terenie przedmiotowej działki skarżący prowadził zbieranie odpadów (o kodach opisanych wcześniej) bez wymaganego zezwolenia, o jakim mowa w art. 41 ust. 1 i 2 ustawy. Zgodnie z tymi przepisami prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia. Zezwolenie na zbieranie odpadów i zezwolenie na przetwarzanie odpadów wydaje, w drodze decyzji, organ właściwy odpowiednio ze względu na miejsce zbierania lub przetwarzania odpadów. Tymczasem, jak ustalono podczas czynności kontrolnych na podstawie Kart Przekazania Odpadów wygenerowanych z systemu BDO, potwierdzających odbiór odpadów od wytwórców odpadów, oraz na podstawie przesłuchania kierowcy zatrudnionego przez Spółkę, skarżący nie posiadał wymaganego zezwolenia.

Z kolei zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy magazynowanie odpadów odbywa się na terenie, do którego posiadacz odpadów ma tytuł prawny. Natomiast podczas kontroli ustalono, że na przedmiotowej nieruchomości dokonywano przeładunku odpadów medycznych i odpadów weterynaryjnych, w tym zakaźnych, odbywającego się z samochodu dostawczego (bus) na samochód ciężarowy skrzyniowy o większej pojemności. Odpady były przetrzymywane (magazynowane) na obu pojazdach. Przy czym odpady na samochodzie ciężarowym skrzyniowym były przetrzymywane (magazynowane wstępnie) dłużej niż 72 godziny. Spółka nie przedłożyła jednak dokumentów potwierdzających posiadanie tytułu prawnego do ww. działki o nr ewid. a, co oznacza brak realizacji obowiązku wynikającego z art. 25 ust. 2 ustawy.

W zakresie ostatniego ujawnionego przez organ naruszenia dostrzec trzeba, że po myśli art. 25 ust. 1 ustawy magazynowanie odpadów odbywa się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą powodować te odpady, w tym zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 7. Wydane na podstawie art. 25 ust. 7 i ust. 8 ustawy rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla magazynowania odpadów określa szczegółowe wymagania dla magazynowania odpadów, obejmującego wstępne magazynowanie odpadów przez wytwórcę odpadów, tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów oraz magazynowanie odpadów przez prowadzącego przetwarzanie odpadów, a także czas magazynowania zakaźnych odpadów medycznych oraz zakaźnych odpadów weterynaryjnych (§ 1). Czynności kontrolne bezspornie wykazały, że samochód ciężarowy, na którym magazynowano odpady, nie jest wyposażony w agregat chłodniczy, a nadto odpady były przetrzymywane dłużej niż 72 godziny, co jest niezgodne z wymaganiami ustalonymi w § 11 ww. rozporządzenia. Słusznie więc przyjął organ, że kontrolowany podmiot nie zrealizował obowiązku wynikającego z art. 25 ust. 1 i ust. 7 ustawy.

Za chybione Sąd uznał także zarzuty skargi, które zostały oparte na przepisach K.p.a. Jak już bowiem wyjaśniono wcześniej, w postępowaniu prowadzonym przez organ na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Inspekcji nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Z kolei podnoszona przez skarżącego okoliczność wystąpienia zdarzenia nadzwyczajnego w postaci awarii samochodu również nie mogła mieć wpływu na wydane zarządzenie pokontrolne, zwłaszcza że nie została ona podniesiona przez Spółkę w piśmie z dnia 19 sierpnia 2021 r., a stwierdzone naruszenia nie miały charakteru incydentalnego. Nie może też być wątpliwości, że przedsiębiorca odpowiada za działania swoich pracowników wykonujących czynności na rzecz Spółki.

Reasumując, Sąd uznał, że zaskarżone zarządzenie pokontrolne wydane zostało w wyniku ustaleń przeprowadzonej kontroli, oparte zostało na wynikach tej kontroli i właściwej podstawie prawnej oraz nadano mu zrozumiałą treść, pozwalającą odczytać (bez potrzeby domyślania się), jakie naruszenia zarzucano skarżącemu oraz z jakiego powodu, tzn. w oparciu o które konkretne ustalenia i które konkretne przepisy prawa doszło do stwierdzenia naruszenia. Ponadto w przedmiotowym zarządzeniu jednoznacznie i jasno sformułowano kierowane do skarżącego zalecenia.

Z powyższych względów Sąd stwierdził, że zaskarżone zarządzenie odpowiada kryterium legalności, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.