Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 3158/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Zarząd Dzielnicy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 6 pkt 8
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1614/19 w sprawie ze skargi W. K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1614/19 oddalił skargę W. K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W. K. (dalej: "skarżący") wystąpił z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobów komunalnych.

Wniosek strony został w dniu 25 marca 2019 r. zaopiniowany przez Komisję Mieszkaniową.

Zarząd Dzielnicy [...] Miasta Stołecznego Warszawy podjął uchwałę z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], mocą której rozstrzygnął o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu W. K. na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony.

Wskazana uchwała została podjęta na podstawie § 6 ust.1 pkt 2, § 45 pkt 5 i § 50 ust. 1 statutu Dzielnicy Praga-Północ miasta stołecznego Warszawy stanowiącego załącznik nr 7 do uchwały nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania Statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2018 r., poz. 8814), § 6 pkt 8 uchwały nr XLVl/1422/2008 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r., poz. 6725), § 24 ust. 1 oraz § 4 pkt 1 uchwały nr LVI 11/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.).

Zdaniem organu zgodnie z § 4 pkt 1 uchwały nr LVI 11/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6m2 powierzchni mieszkalnej i w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego (pkt 2).

Na podstawie zebranych dokumentów organ ustalił, iż W. K. od 1977 r. do 1982 r. posiadał zameldowanie na pobyt stały na terenie Dzielnicy Warszawa Wola. W 2013 r. wnioskodawca zawarł z K. K., właścicielem (zmarłym 20 maja 2014 r.) umowę najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. na czas nieoznaczony. Aktualnie współwłaścicielami ww. lokalu są córki K. K. – A. K.-S. oraz E. S.. Wnioskodawca dostarczył pismo z dnia 10 kwietnia 2018 r. otrzymane od współwłaścicielek dotyczące rozwiązania umowy najmu lokalu zawartej w dniu 13 sierpnia 2013 r. i opuszczenia lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. w terminie do dnia 30 kwietnia 2018 r. Wskazane pismo nie zostało poświadczone przez notariusza za zgodność własnoręczności złożonych podpisów przez A. K.-S. i E. S. Skarżący podał, że pod koniec kwietnia 2018 r. opuścił ww. lokal i zamieszkał w pomieszczeniu gospodarczym, którego właścicielem jest dla niego osoba obca w miejscowości [...] nr [...], położonej między P. a P., oddalonej ponad 80 km. od W. W. K. udokumentował, że w dniu 5 czerwca 2018 r. przeszedł w Klinice Kardiologii i Chorób Wewnętrznych w W. zabieg angioplastyki – poszerzenia żył. Podał, że ze względu na swój stan zdrowia nie mógł zamieszkiwać w dalekiej odległości od placówki medycznej, która zajmuje się jego chorobą. Powrócił zatem do swojego dotychczasowego miejsca zamieszkania, tj. lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Nadmienił, że nie przekazał dotychczas kluczy od ww. lokalu jego współwłaścicielkom.

Organ ustalił, iż wnioskodawca posiada orzeczenie o niepełnosprawności lekarza orzecznika ZUS i jest całkowicie niezdolny do pracy do 30 września 2019 r. Nie posiada rodzeństwa, jego rodzice nie żyją, z dorosłymi dziećmi nie ma kontaktu od wielu lat.

Organ wskazał, iż pracownicy WZL przeprowadzili wizję w lokalu nr [...] przy ul. [...]. W jej wyniku stwierdzono, że wnioskodawca zamieszkuje w tym lokalu. Zainteresowany oświadczył, że zamieszkuje w lokalu bezumownie, wpłaca na konto współwłaścicielek określoną kwotę za użytkowany lokal. W dniach 21 września 2018 r. oraz 3 października 2018 r. członkowie Komisji Mieszkaniowej wraz z pracownikiem WZL próbowali w godzinach popołudniowych dokonać niezapowiedzianej wizji w lokalu nr [...] przy ul. [...]. Wizyta dwukrotnie nie doszła do skutku, ponieważ lokal był zamknięty.

Organ stwierdził, że w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. występuje przekroczenie kryterium metrażowego, wymaganego § 4 pkt 1 uchwały, bowiem na jedną osobę przypada 13,20 m2 powierzchni mieszkalnej.

Podkreślono, że w przypadku W. K. nie ma uzasadnienia zastosowania § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały, ponieważ lokal mieszkalny, w którym zamieszkuje ww. posiada pełne wyposażenie sanitarno-techniczne i obecne warunki mieszkaniowe dostosowane są do potrzeb wnioskodawcy i stanu jego zdrowia.

Z postępowania wyjaśniającego w sprawie wynika, że zainteresowany użytkuje lokal za opłatą wnoszoną na konto współwłaścicielek. Dotychczas nie został wniesiony do sądu pozew współwłaścicieli o opuszczenie i opróżnienie lokalu nr [...] przy ul. [...]. Zainteresowany od 2014 r. posiada klucze do ww. lokalu i może w nim zamieszkiwać za zgodą jego współwłaścicieli.

Na powyższą uchwałę W. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku oddalił skargę W. K. uznając, że zaskarżona uchwała została wydana zgodnie z prawem.

Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, że w dacie wydawania zaskarżonej uchwały skarżący nie był osobą bezdomną w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, gdyż zamieszkiwał w lokalu mieszkalnym nr [...] położonym przy ul. [...] w W.. Podnoszona przez skarżącego kwestia braku posiadania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż przepis art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 maja 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1508 z późn. zm., zwana dalej: "ustawa o pomocy społecznej") wiąże bezdomność z niezamieszkiwaniem w lokalu mieszkalnym oraz z brakiem zameldowania na pobyt stały. Ocenie podlega zatem przesłanka zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, a nie przesłanka posiadania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego. Problem posiadania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego ma natomiast znaczenie w przypadku rozpatrywania wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego, jak wynika z przepisu § 12 przedmiotowej uchwały Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. Skarżący ubiega się jednak o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podzielić należy stanowisko organu, że w dacie wydania zaskarżonej uchwały brak było podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku skarżącego. Skarżący nie był bowiem osobą bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 ww. ustawy o pomocy społecznej, nie pozostawał również w trudnych warunkach mieszkaniowych, o których mowa w § 4 pkt 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., bowiem na jedną osobę w lokalu nr [...] przy ul. [...] przypadało 13,2 m2 powierzchni mieszkalnej. Podkreślić należy, że ww. uchwała odnosi pojęcie "trudne warunki mieszkaniowe" wyłącznie do wielkości powierzchni mieszkalnej na osobę zamieszkującą w lokalu, nie uwzględnia natomiast innych kryteriów, jak choćby istnienia odpowiedniej infrastruktury. Niemniej jednak należy zauważyć, że lokal w którym zamieszkuje skarżący posiada pełne wyposażenie techniczno-sanitarne.

Sąd I instancji podkreślił, iż z akt sprawy nie wynika, aby wobec skarżącego miało miejsce wyłączenie zastosowania § 4 pkt 1 ww. uchwały, z przyczyn wymienionych w § 5 ust. 2, obejmujących w szczególności przypadki określone w pkt 3. Przepis ten odnosi się bowiem do trudnej sytuacji zdrowotnej osoby zainteresowanej pozostającej w związku z jej warunkami mieszkalnymi. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje.

Reasumując stwierdzić należy, że w przedstawionych wyżej okolicznościach sprawy brak było podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku. Skarżący nie spełnił bowiem przesłanek umożliwiających zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego, o których mowa w § 4 pkt 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. Postępowanie w sprawie przeprowadzone zostało zgodnie z wymogami określonymi w § 22 ust. 2 oraz § 24 ust. 1 ww. uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że dostrzega trudną sytuację życiową skarżącego, jednakże najem lokalu z mieszkaniowego zasobu Miasta jest ściśle reglamentowany i ogranicza się wyłącznie do osób, które spełniają wymagane prawem przesłanki. Nie oznacza to jednak, że skarżący nie może ponownie ubiegać się o najem lokalu mieszkalnego lub socjalnego, zwłaszcza w sytuacji zmiany okoliczności faktycznych, które były przedmiotem oceny organu w niniejszej sprawie.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł W. K., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

a) naruszenie art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej, poprzez błędną wykładnię pojęcia "osoba bezdomna" prowadzącą do przyjęcia, że nie jest osobą bezdomną w rozumieniu tego przepisu osoba, które nie posiada tytułu prawnego do jakiegokolwiek lokalu mieszkalnego, a jednocześnie nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym, w którym jest zameldowana na stałe, bo nie ma możliwości zamieszkania w tym lokalu;

b) naruszenie § 4 pkt 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, poprzez błędną wykładnię tego postanowienia, prowadzącą do przyjęcia, że nie jest osobą znajdującą się w trudnych warunkach mieszkaniowych osoba, która przebywa w lokalu, w którym przypada na tę osobę ponad 6m2 powierzchni mieszkalnej, wbrew woli właściciela lokalu oraz bez jakiegokolwiek tytułu prawnego do tego lokalu, będąc jednocześnie osobą pozwaną o eksmisję z lokalu,

które to naruszenia doprowadziły do konstatacji, że W. K. nie jest uprawniony do ubiegania się o wpis na listę osób oczekujących na wynajem lokalu mieszkalnego z zasobów miasta, podczas gdy prawidłowa wykładnia powyższych przepisów powinna doprowadzić do wniosku, że W. K. jest osobą bezdomną w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej lub osobą znajdującą się w trudnych warunkach mieszkaniowych, co z kolei prowadziłoby do stwierdzenia przez WSA nieważności zaskarżonej uchwały ZD.

Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także przeprowadzenie rozprawy w niniejszej sprawie.

Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Zarząd Dzielnicy [...] Miasta Stołecznego Warszawy wniósł o jej oddalenie i rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.

W skardze kasacyjnej zarzucono wyłącznie naruszenie prawa materialnego. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach stwierdzić należy, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy również przypomnieć, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie (również jako konsekwencji błędnej wykładni tego prawa) w realiach danej sprawy może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091). Skoro zatem w skardze kasacyjnej nie podniesiono żadnych zarzutów procesowych, lecz wyłącznie zarzuty naruszenia prawa materialnego, to Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.) nie jest władny do zakwestionowania stanu faktycznego przyjętego przez sąd pierwszej instancji jako podstawa orzekania.

Należy jednak na marginesie przypomnieć, że sąd administracyjny sprawując kontrolę legalności ocenia zgodność z prawem przedmiotu zaskarżenia, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny z dnia podjęcia zaskarżonego aktu. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest uchwała nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] Miasta stołecznego Warszawy z dnia [...] kwietnia 2019 r. Ze znajdującej się w aktach sprawy (k. 3) kserokopii pozwu o eksmisję, skierowanego przeciwko W. K. wynika, że pozew ten został wniesiony do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Pragi w Warszawie w dniu 6 maja 2019 r. W dniu podjęcia zaskarżonej uchwały skarżący W. K. nie był zatem "osobą pozwaną o eksmisję z lokalu", co zostało zaakcentowane w skardze kasacyjnej.

Zgodnie z § 4 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom: 1) które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie za zgodą właściciela w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto 2) w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego.

Zgodnie z § 1 pkt 30 uchwały za osobę bezdomną uważa się osobę określoną w ustawie z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 901); powoływana dalej jako u.p.s. O bezdomności świadczą zatem kryteria przyjęte w art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym za osobę bezdomną uważa się osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Należy raz jeszcze podkreślić, że skarżący kasacyjnie nie zakwestionował ustaleń stanu faktycznego poczynionych przez organ, a przyjętych jako prawidłowe przez Sąd pierwszej instancji. Z ustaleń tych wynika natomiast, że skarżący W. K. zamieszkuje w lokalu nr [...] położonym w budynku przy ul. [...] w W., choć umowa najmu została mu wypowiedziana pismem z dnia 10 kwietnia 2018 r. Z ustaleń poczynionych w sprawie wynika również, że skarżący użytkuje lokal za opłatą wnoszoną na konto współwłaścicielek, posiada klucze do lokalu i może w nim zamieszkiwać za zgodą jego współwłaścicieli. Późniejsze wytoczenie powództwa o eksmisję (po wydaniu zaskarżonego aktu) nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Definicja osoby bezdomnej została sformułowana w art. 6 pkt 8 u.p.s., który stanowi, że bezdomnym jest osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowana na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Powyższy przepis przewiduje zatem dwa odrębne stany faktyczne pozwalające na uznanie osoby za bezdomną. Pierwszy odnosi się do osoby, która nie mieszka w lokalu mieszkalnym i jednocześnie nie posiada stałego zameldowania, drugi natomiast odnosi się do sytuacji, kiedy osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym posiada stałe zameldowanie w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. W przypadku każdego z tych stanów przewidziane w ustawie przesłanki muszą występować kumulatywnie (por. postanowienie NSA z 1 grudnia 2020 r., sygn. akt I OW 143/20).

Niewątpliwie skarżący nie wypełnia kryteriów żadnego ze stanów faktycznych, o których mowa w art. 6 pkt 8 u.p.s. O bezdomności nie świadczy brak tytułu do własnego mieszkania, lecz kryteria przyjęte w art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej. Powyższy przepis wiąże pojęcie bezdomności z niezamieszkiwaniem w lokalu, a nie brakiem do lokalu tytułu prawnego (tak NSA w wyroku z dnia 2 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 271/16). Pojęcie zamieszkiwania jest ukształtowane w prawie cywilnym. Zgodnie z art. 25 k.c. miejscem zamieszkania (domicilium) osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Pojęcie to nie jest jednoznaczne, gdyż używa się go zarówno na określenie miejscowości, jak i w znaczeniu ściślejszym, tj. na oznaczenie konkretnego lokalu mieszkalnego, z określeniem nie tylko miejscowości, ale również nazwy ulicy, numeru domu i mieszkania. Na pojęcie miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c. składają się dwa występujące łącznie elementy: 1) faktyczne przebywanie w danej miejscowości (tzw. corpus, czyli element zewnętrzny zwany też obiektywnym) oraz 2) zamiar stałego w niej pobytu (tzw. animus manendi, czyli element wewnętrzny, zwany też subiektywnym. Brak natomiast bezwzględnego powiązania pomiędzy spełnieniem powyższych przesłanek a posiadaniem tytułu prawnego do lokalu w kontekście ustalenia miejsca zamieszkania osoby fizycznej.

Z wyżej wymienionych przyczyn nie sposób przyjąć, iż Sąd pierwszej instancji dopuścił się błędu wykładni wskazanych wyżej przepisów przyjmując, że kwestia posiadania tytułu prawnego przez skarżącego nie ma znaczenia dla interpretacji pojęcia bezdomności w kontekście spełnienia przesłanek określonych w § 4 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.

Należy także podnieść, że przedmiotem skargi była uchwała Zarządu Dzielnicy [...] Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego, a nie uchwała nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, wskazująca kryteria wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia. O odstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a.