Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2148/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komisja Lekarska
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 58 par. 1 pkt 1 i par. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 6, art. 33 ust. 1 i 3, art. 38 ust. 1, art. 39 ust. 1 i 5, art. 40 ust. 1, art.45, art. 46, art. 47
journal: Dz.U. 2020 poz 398
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi M. B. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby oraz związku schorzeń ze służbą i inwalidztwa 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w części dotyczącej ustalenia zdolności do służby; 2. odrzuca skargę w pozostałej części.


UZASADNIENIE

[...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu

do spraw wewnętrznych w [...] na podstawie skierowania nr [...] z dnia [...] listopada 2022 r. wystawionego przez Komendanta Powiatowego Policji w P., orzeczeniem z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] uznała M. B., zwolnioną ze służby z dniem [...].01.2023 r. - (część A orzeczenia) za zdolną do służby w Policji z ograniczeniem (kategoria B). Część B orzeczenia (związek choroby ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby oraz uszczerbku na zdrowiu-nie dotyczy), część C orzeczenia (inwalidztwo)-nie dotyczy, badana może wykonywać pracę zarobkową. Brak przeciwwskazań dotyczących zatrudnienia, badana nie wymaga stałej opieki drugiej osoby przy wykonywaniu podstawowych czynności życiowych, badanej nie zalicza się do żadnej grupy inwalidztwa. RKL rozpoznała w punkcie 11.1 części A orzeczenia – zaburzenia depresyjno-lękowe mieszane. §86p2r5B, w pkt 11.2 niedoczynność tarczycy w przebiegu choroby Hashimoto. §78p3r5B, w pkt 11.3 stan po amputacji szyjki macicy z powodu raka szyjki w 2014 r. §120p2r5B. Zdolność do służby określono na podstawie rozporządzenia MSWiA z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz.U. z 2018 r., poz. 2035). Schorzenia wymienione w rozpoznaniu nie są uwidocznione bądź nie spełniają kryteriów określonych w zał. Nr 1 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. 2019.1046).

RKL w uzasadnieniu wskazała, że na podstawie badania własnego oraz wnikliwej analizy dokumentacji medycznej z przebiegu leczenia stwierdza, że stopień zaawansowania rozpoznawanych schorzeń nie wyklucza badanej ze służby, lecz jedynie istotnie ja ogranicza. Orzeczenie wydano na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 398), ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723 t j.), Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2035), rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2019 r., poz.1046).

M. B., reprezentowana przez pełnomocnika, w odwołaniu wniosła o zmianę orzeczenia RKL z dnia [...] marca 2023 r. nr[...] , wskazując, że jest osobą niezdolną do służby oraz przyznanie policyjnej renty inwalidzkiej I grupy. Odwołująca w uzasadnieniu wskazała, że przez ponad 15 lat była funkcjonariuszem Policji. Odwołująca podniosła, że z dokumentacji medycznej wprost wynika, iż odwołująca cierpi na zaburzenia lękowo, w tym m.in. zespół lęku uogólnionego, zaburzenia mieszane depresyjno-lękowe nawracające. Schorzenia te uwzględnione są w pozycji 3 załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej. Odwołująca przedłożyła Komisji dokumentację medyczną. Wskazała, że podejmowała leczenie, lecz nie przynosi ono oczekiwanych rezultatów, o czym świadczy przedłożona dokumentacja, w tym opinia, zaświadczenia oraz wykaz leków. Odwołująca od 2018 r. była również pod opieką psychologa policyjnego (do dnia odejścia ze służby). Wskazała, że Komisja zakwalifikowała zaburzenia depresyjno-lękowe mieszane jako §86p2r5B, pomimo iż podejmowanie leczenia od ponad 5 lat nie przynosi poprawy. Podniosła, że w szczegółowych objaśnieniach i zalecanych czynnościach znajdujących się pod tabelą zawarte jest w odniesieniu do §86 pkt 3 wskazanie, iż takie orzeczenie winno być wydane po 12 miesiącach nieskutecznego leczenia psychoterapeutycznego, wspomaganego ewentualnie farmakoterapią. Odwołująca podejmuje leczenie przez czasookres ponad 5-krotnie dłuższy, aniżeli wymagany. Amputacja szyjki macicy odwołującej również uzasadnia przypisanie odwołującej kategorii "C" w oparciu o §120p2r5C. Analogicznie niedoczynność tarczycy będąca przejawem przebiegu choroby Hashimoto wpływa również na orzeczenie wobec odwołującej kategorii "C" w oparciu o §78p2r5C z uwagi na upośledzenie sprawności ustroju. Schorzenia odwołującej powstały w okresie pełnienia służby, nasilając się wraz z biegiem czasu i mają bezpośredni związek z pełnioną służbą stosownie do art. 20 ust. 3 pkt 4 i 5 ustawy. Zważając na długotrwałość leczenia psychiatrycznego odwołującej, brak poprawy, jak również pozostałe schorzenia odwołującej zasadne jest stwierdzenie, iż odwołująca na aktualnym etapie jest osobą całkowicie niezdolną do służby (praca również w warunkach ograniczonych).

Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych orzeczeniem z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...], na podstawie 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 398), utrzymała w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] marca 2023 r. nr [...].

CKL wskazała, że zapoznała się z odwołaniem od orzeczenia RKL oraz zgromadzoną dokumentacją orzeczniczą. Po wnikliwej analizie dokumentacji z leczenia w Poradni Zdrowia Psychicznego CKL ustaliła, że odwołująca się zgłosiła się do Poradni Zdrowia Psychicznego Polikliniki MSWiA w C. w listopadzie 2018 r., prowadząca leczenie psychiatra rozpoznała wówczas schorzenie F43,2 - zaburzenia adaptacyjne, ostatnia wizyta w poradni w czerwcu 2019 r. Ponownie podjęła leczenie psychiatryczne w październiku 2019 r. w Niepublicznej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej "[...]" w P. specjalista psychiatra rozpoznała schorzenie F41,2 - zaburzenie depresyjne lękowe mieszane i skierowała badaną na badanie psychologiczne. W badaniu psychologicznym w teście osobowości badana uzyskała najwyższy wynik w skali neurotyczności co może świadczyć rozchwianiu emocjonalnym i skłonnościach do popadania w stan lękowy, jak również na podstawie wywiadu i badań stwierdzono łagodne zaburzenia funkcji poznawczych F06.7. Prowadzący leczenie psychiatra jako rozpoznanie zasadnicze choroby przyjęła F06.7, a jako rozpoznanie współistniejące F41.2. Do listopada 2022 r. badana przyjmowała jedynie dwa leki zalecone przez psychiatrę lek przeciwdepresyjny i nasenny dopiero od listopada 2022 r. leczenie zostało zmodyfikowane. Orzekana od wielu lat (dokumentacja od 2018 r.) leczy się poradni endokrynologicznej z powodu niedoczynności tarczycy, czynność tarczycy dobrze kontrolowana przyjmowanym lekami bez konieczności modyfikacji dawki leku. Ponadto w 2014 r. orzekana przeszła amputację szyjki macicy z powodu raka przedinwazyjnego szyjki macicy i pozostaje od tego czasu w obserwacji ginekologicznej. W marcu 2022 r. odwołująca się była komisjonowana w celu ustalenia stanu zdrowia i ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby. [...] RKL (orzeczenia nr [...]) orzekła wówczas kategorię B zdolności do służby i wskazała termin badania kontrolnego za 36 miesięcy. Od wyżej wymienionego orzeczenia M. B. nie odwołała się. Jak wynika z dokumentacji do chwili odejścia na zaopatrzenie emerytalne w lutym 2023 r. w stanie zdrowia orzekanej nie wystąpiły żadne istotne zmiany. Orzekana posiada aktualne zaświadczenie z Medycyny Pracy o zdolności do służby na dotychczas zajmowanym stanowisku z zaznaczeniem przeciwskazań do służby w godzinach nocnych, ważne do sierpnia 2023 r.

CKL wskazała, że uwzględniając powyższe, po wnikliwej analizie zgromadzonej dokumentacji orzeczniczej, zgadza się z kwalifikacją rozpoznanych schorzeń do kategorii zdrowia B. Schorzenia nie pozostają w związku ze szczególnymi warunkami i właściwościami służby jak również nie pozostają w związku ze służbą w Policji, gdyż nie zostały spełnione kryteria załącznika 1 i 2 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. CKL nie znalazła podstaw do zmiany, bądź uchylenia zaskarżonego orzeczenia i na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych utrzymała w mocy orzeczenie Komisji I instancji.

Orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] stało się przedmiotem skargi M. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, ewentualnie zmianę w całości orzeczenia nr [...] Centralnej Komisji Lekarskiej w W. podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych poprzez określenie 40% stopnia uszczerbku na zdrowiu skarżącej i przyznanie z tego tytułu na rzecz skarżącej dodatku do świadczenia emerytalnego z uwagi na bezpośredni związek uszczerbku na zdrowiu z pełnioną służbą w Policji, alternatywnie z daleko idącej ostrożności procesowej wniosła o ustalenie, iż jest osobą całkowicie niezdolną do służby i częściowo niezdolną do pracy oraz przyznanie policyjnej renty inwalidzkiej II grupy poprzez uznanie, że niezdolność do służby i częściowa niezdolność do pracy powstała w związku z pełnioną służbą w Policji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca w uzasadnieniu podtrzymała stanowisko wyrażone w odwołaniu, ponadto podniosła, że Komisja Lekarska nie zweryfikowała na podstawie załącznika nr 1 poz. 3 do rozporządzenia ministra do spraw wewnętrznych i administracji z dnia 25 kwietnia 2019 r., w sprawie ustalenia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji (...) zaburzeń depresyjnych lękowych mieszanych odwołującej, zaburzeń funkcji poznawczych skarżącej jako chorób pozostających w związku z pełnieniem służby i nieustalenie z tego tytułu procentowego uszczerbku na zdrowiu w oparciu o poz. 184 i 185 załącznika nr 2. Skarżąca wskazała, że z dokumentacji medycznej wynika, iż cierpi na zaburzenia lękowo, w tym m.in. zespół lęku uogólnionego, zaburzenia mieszane depresyjno-lękowe nawracające. Schorzenia te uwzględnione są w pozycji 3 załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. Zgodnie z załącznikiem wykazu chorób przyczyną szczególnych właściwości lub warunków służby wywołujących chorobę są długotrwałe i nadmierne napięcie nerwowe lub emocjonalne, ujawniające wady psychiczne, usposabiające do nawarstwiania reakcji nerwicowych. Czas wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych wynosi do 12 miesięcy, także mimo ustąpienia ekspozycji na czynniki szkodliwe. Dodatkowo zgodnie z uwagą zawartą w załączniku nr 1 ilekroć w tabeli jest mowa o czasie wystąpienia udokumentowanych objawów, należy przez to rozumieć czas, w jakim powinny ujawnić się objawy chorobowe, aby było możliwe stwierdzenie ich związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby. Ujawnienie się schorzeń i podjęcie leczenia w tym zakresie nastąpiło jeszcze w trakcie podejmowania służby - niespełna 5 lat przed jej zakończeniem, a więc przesłanki w tym zakresie zostały spełnione.

Skarżąca zarzuciła ponadto, że zaskarżone orzeczenie narusza art. 8 § 1 k.p.a., gdyż narusza zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej, narusza zasadę bezstronności i równego traktowania oraz art. 11 k.p.a., gdyż wbrew wszelkim wątpliwościom, CKL nie wyjaśniła zasadności zastosowania przesłanek, którymi się kierowała przy załatwieniu sprawy, powieliła stanowisko [...] RKL, bez odniesienia się do zarzutów skarżącej, a nadto bez dokładnego wskazania uzasadnienia prawnego i faktycznego wydanego rozstrzygnięcia.

Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, reprezentowana przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu. Pełnomocnik wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. Pełnomocnik wskazał m.in., że komisje lekarskie w zakresie określenia zdolności do służby muszą orzekać zgodnie z wiedzą medyczną i obowiązującymi przepisami. Podkreślił, że subiektywne odczucia skarżącej na temat jego stanu zdrowia, z punktu widzenia orzeczniczego, nie mają istotnego wpływu na ustalenie kategorii zdolności do służby. Podniósł, że do wyłącznej kompetencji komisji lekarskiej należy uznanie (zakwalifikowanie) orzekanego do określonej kategorii zdolności do służby. Rozstrzygnięcie CKL zostało postawione na podstawie dokumentacji medycznej zebranej w sprawie. Pełnomocnik wskazał nadto, że wbrew twierdzeniu skarżącej, CKL wnikliwie przeanalizowała całość zgromadzonej dokumentacji, czemu wyraz dała dokonując szczegółowej analizy dokumentacji medyczno-orzeczniczej, w efekcie czego zadecydowała o utrzymaniu w mocy ustaleń dokonanych przez RKL, a dotyczących oceny stanu zdrowia skarżącej. Organ w wystarczający sposób zebrał i ocenił materiał dowodowy, a następnie w przekonywujący sposób uzasadnił swoje rozstrzygnięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Na wstępie wskazania wymaga, że orzeczenia komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych można podzielić na dwie grupy. Jedna grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby, to jest zagadnień ustalania stanu zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do służby, jej dalszego pełnienia albo zwolnienia ze służby. Te orzeczenia komisji lekarskich mają byt w pełni autonomiczny: ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla organu właściwego w sprawach powołania określonej osoby do służby albo do zwolnienia ze służby, przy czym przyjęcie do służby lub zwolnienie ze służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej (rozkazu personalnego), podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

Natomiast druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające związek schorzenia ze służbą i stopień inwalidztwa dla celów między innymi emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy, to jest przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1046 ze zm.). Tego rodzaju orzeczenia podlegają kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Przedmiotowe orzeczenia mają jedynie charakter wstępny i stanowią jedną z przesłanek zmierzających do ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (v. wyroki NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 93/10, z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08 orzeczenia.nsa.gov.pl., uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r. sygn. III ZP 9/99 OSNAPiUS z 2000 r., nr 5, poz.167, uchwała NSA z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97, postanowienie NSA z 6 listopada 2000 r. sygn. OSA 1/00 ONSA z 2001, nr 2, poz.47).

Zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lipca 2023 r. w zakresie dotyczącym związku schorzeń ze służbą i inwalidztwa nie podlega zatem kontroli sądu administracyjnego. Z tego względu, skarga na orzeczenie CKL w tym zakresie podlegała odrzuceniu.

Za dopuszczalną Sąd uznał natomiast skargę na orzeczenie CKL w zakresie dotyczącym określenia zdolności skarżącej do służby w Policji.

Skarga oceniana w świetle powołanych już wyżej kryteriów zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lipca 2023 r., jak i orzeczenie RKL z dnia [...] marca 2023 r. w przedmiocie zdolności skarżącej do służby w Policji, narusza prawo procesowe, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu w sprawie tej nie wyjaśniono należycie istotnych okoliczności sprawy, tj. stanu faktycznego w zakresie stopnia upośledzenia sprawności ustroju (art. 7 k.p.a. - wszelkie ustalenia związane ze stanem zdrowia strony są elementami stanu faktycznego niniejszej sprawy), a także nie rozpatrzono należycie całego zebranego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), co doprowadziło do stwierdzenia, że ocena dokonana przez Komisje narusza art. 80 k.p.a. (organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona). Potwierdzeniem powyższego są uzasadnienia orzeczeń obu Komisji, które w stopniu istotnym naruszają art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Zaskarżone orzeczenie CKL i orzeczenie Komisji I instancji zostało wydane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2035)

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy zdolność fizyczną i psychiczną funkcjonariusza do pełnienia służby w Policji ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby: (1) kategoria A - "zdolny do służby", która oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby; (2) kategoria B - "zdolny do służby z ograniczeniem", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną i uniemożliwiają mu pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, ale nie stanowią przeszkody do pełnienia służby na innym stanowisku; (3) kategoria C - "niezdolny do służby", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które uniemożliwiają pełnienie służby.

Stosownie do art. 33 ust. 1 ww. ustawy o komisjach lekarskich, rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia. Rejonowe komisje lekarskie orzekają, posługując się również - w przypadku ustalania zdolności fizycznej lub psychicznej do służby - wykazem chorób i ułomności, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia osoby badanej (ust. 3).

Rejonowa komisja lekarska, zaliczając funkcjonariusza Policji do jednej z kategorii zdolności do służby, bierze pod uwagę charakter i warunki służby na zajmowanym przez funkcjonariusza stanowisku oraz kryteria zdrowotne (art. 34 ustawy). W przypadku orzeczenia niezdolności do służby rejonowa komisja lekarska orzeka również o grupie inwalidzkiej (art. 35 tej ustawy), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, albowiem RKL stwierdziła, że skarżąca jest zdolna do służby z ograniczeniem (kat. B).

Zgodnie z art. 38 ust. 1 ww. ustawy rejonowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i zebraniu niezbędnych dokumentów, w tym dokumentacji medycznej. Orzeczenie zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3. Orzeczenia, które ustalają trwałą lub całkowitą niezdolność do służby uzasadnia się szczegółowo (art. 39 ust. 1 i 5 ustawy).

Zgodnie z art. 40 ust. 1 powołanej ustawy, rejonowe komisje lekarskie orzekają w składzie co najmniej dwuosobowym. Orzeczenie wydane przez komisję lekarską podpisują wszyscy członkowie komisji. Komisja podejmuje rozstrzygnięcie zwykłą większością głosów. W razie równej liczby głosów decyduje głos przewodniczącego składu.

Jak stanowi art. 45 i art. 46 ww. ustawy, Centralna Komisja Lekarska rozpatruje odwołanie w składzie trzyosobowym w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania albo w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania w przypadku konieczności wykonania dodatkowych badań lub uzyskania dodatkowych dokumentów, po zapoznaniu się ze wszystkimi dokumentami w sprawie, a w razie potrzeby również po przeprowadzeniu niezbędnych badań lub po zleceniu przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich, w tym obserwacji w podmiocie leczniczym, lub po dostarczeniu na jej żądanie dodatkowych dokumentów.

Zgodnie z art. 47 ww. ustawy, Centralna Komisja Lekarska po rozpatrzeniu odwołania: (1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo (2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo (3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską.

Podkreślenia wymaga, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń komisji lekarskich o zdolności do służby w Policji obejmuje sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia badanego, w szczególności czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby była zgodna z przepisami powołanej wyżej ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych oraz rozporządzenia wykonawczego. Sąd administracyjny, kontrolując orzeczenie komisji lekarskiej, nie ocenia natomiast kwestii medycznych (v. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 28 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1365/17, z 14 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 654/14 orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie jest więc uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania. Co za tym idzie, Sąd nie może badać prawidłowości samej diagnozy.

Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia CKL oraz orzeczenia RKL w zakresie ustalenia zdolności skarżącej do służby (kategoria zdrowia B) Sąd stwierdził, że w sprawie naruszone zostały powołane już wyżej przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W sprawie tej RKL uznała skarżącą za zdolną do służby w Policji z ograniczeniem (kategoria B) rozpoznając – jak wskazano w punkcie 11.1 części A orzeczenia – zaburzenia depresyjno-lękowe mieszane, które to schorzenie Komisja przyporządkowała do § 86 pkt 2 kol. 5 załącznika do rozporządzenia w sprawie wykazu chorób i ułomności; w punkcie 11.2 rozpoznano niedoczynność tarczycy w przebiegu choroby Hashimoto i przyporządkowano do § 78 pkt 3 kol. 5 załącznika do rozporządzenia; w punkcie 11.3 rozpoznano stan po amputacji szyjki macicy z powodu raka szyjki macicy w 2014 r. - § 120 pkt 2 kol. 5 załącznika do rozporządzenia.

Sąd zauważa, że wymieniony załącznik do rozporządzenia w sprawie wykazu chorób i ułomności w dziale XV w § 86 pkt 2 wymienia "Zaburzenia nerwicowe upośledzające lub znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne rokujące poprawę". Podkreślenia wymaga, że zarówno z dokonanego rozpoznania RKL "zaburzenia depresyjno-lękowe mieszane", jak również z uzasadnień orzeczeń RKL i CKL nie wynika dlaczego rozpoznane schorzenie zakwalifikowane zostało do § 86 pkt 2 załącznika do rozporządzenia.

Z orzeczeń RKL i CKL nie wynika, czy rozpoznane schorzenie upośledza zdolności adaptacyjne, czy też znacznie upośledza zdolności adaptacyjne, czy są to zaburzenia rokujące poprawę, czy są one utrwalone. W uzasadnieniu orzeczenia RKL brak jest powołania się na jakiekolwiek wyniki badań, nie jest wiadomo na podstawie jakich badań i konsultacji dokonano ustalenia we wskazanym zakresie. Powyższe ma znaczenie, albowiem do § 86 pkt 2 można zakwalifikować wyłącznie zaburzenia nerwicowe upośledzające lub znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne rokujące poprawę (kategoria B). Z uzasadnień orzeczeń obu instancji nie wynika, czy zaburzenia przypisane skarżącej w punkcie 11.1 orzeczenia I instancji rokują poprawę, czy też znacznie upośledzają zdolności adaptacyjne i są utrwalone, co należałoby kwalifikować do § 86 pkt 3 załącznika do rozporządzenia (kategoria C). W uzasadnieniach orzeczeń nie ma żadnej oceny skuteczności leczenia "psychiatrycznego" choć CKL wskazała na podjęcie takiego leczenia przez skarżącą już w 2018 r., a następnie w 2019 r. Centralna Komisja Lekarska nie odniosła się przy tym do zarzutów odwołania, w którym skarżąca wskazywała na podejmowane od ponad 5 lat leczenie, które nie przynosi poprawy.

Brak podstawowych ustaleń, wyników badań w orzeczeniu Komisji I instancji nie pozwala na dokonanie pełnej oceny zgodności z prawem orzeczenia. Także uzasadnienie CKL nie zawiera uzasadnienia wyjaśniającego dlaczego Komisja II instancji uznała, że dokonane rozpoznanie w punkcie 11.1 części A orzeczenia RKL jest prawidłowe i dlaczego przyporządkowane zostało do § 86 pkt 2 a nie do § 86 pkt 3 załącznika do rozporządzenia.

W sprawie tej Centralna Komisja Lekarska, choć wskazała na wnikliwą analizę dokumentacji orzeczniczej, nie dokonała własnej oceny w zakresie stanu zdrowia skarżącej. CKL nie wskazała na żadne dokonane przez siebie rozpoznanie lekarskie według terminologii klinicznej oraz nie powołała się na odpowiednie paragrafy i punkty wykazu załącznika do rozporządzenia. CKL stwierdziła jedynie, że zgadza się z kwalifikacją rozpoznanych u skarżącej "schorzeń do kategorii zdrowia B". CKL przywołała jedynie fakty dotyczące wcześniejszego leczenia skarżącej od 2018 r., wskazała na fakt zmodyfikowania leczenia od listopada 2022 r. W uzasadnieniu nie ma żadnych ustaleń własnych Centralnej Komisji Lekarskiej.

Uzasadnienie orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej i RKL sprawia, że orzeczenia te nie poddają się właściwie kontroli Sądu. W uzasadnieniu orzeczenia powinny być przytoczone wyniki badań, które w ocenie RKL i CKL stanowią podstawę do dokonania konkretnego rozpoznania (dowody, na których Komisje się oparły), rozpoznanie powinno być wprost wskazane w orzeczeniu CKL z przyporządkowaniem do konkretnego paragrafu i punktu wykazu załącznika do rozporządzenia.

Podkreślenia wymaga, że uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji (orzeczenia), bowiem przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady przekonywania wynikającej z art. 11 k.p.a.

Stosownie do art. 4 ustawy o komisjach lekarskich, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, stosuje się przepisy k.p.a. Brak pełnych ustaleń faktycznych i wyczerpującego uzasadnienia we wskazanym już wyżej zakresie należy kwalifikować jako naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślenia wymaga, że Sąd nie ma możliwości dokonania – na podstawie przedstawionej w orzeczeniu CKL historii leczenia od 2018 r. - samodzielnej oceny, czy rozpoznane przez RKL w punkcie 11.1 części A orzeczenia, schorzenie jest schorzeniem rokującym poprawę, czy utrwalonym. Okoliczność ta ma natomiast znaczenie dla ustalenia zdolności do służby. Samo stwierdzenie przez RKL w uzasadnieniu, że "stopień zaawansowania rozpoznanych schorzeń nie wyklucza badanej ze służby, lecz jedynie istotnie je ogranicza" nie pozwala na ustalenie prawidłowości kwalifikacji schorzenia z punktu 11.1 orzeczenia do § 86 pkt 2 załącznika do rozporządzenia.

Wskazania wymaga też, że schorzenie wymienione w punkcie 11.3 orzeczenia RKL przyporządkowane do § 120 punkt 2 załącznika do rozporządzenia w kolumnie 5 pozwala na kwalifikację zdolności do służby B lub C. W uzasadnieniu orzeczenia RKL i CKL nie ma żadnych ustaleń w zakresie przyporządkowania tego schorzenia do kategorii "B".

Podkreślenia wymaga w związku z tym dodatkowo, że w przypadku, gdy rozporządzenie daje możliwość kwalifikacji danego schorzenia do dwóch różnych kategorii zdolności do służby, w uzasadnieniu orzeczenia komisji lekarskiej należy wyjaśnić, jakie powody przeważyły przy dokonywaniu takiej a nie innej kwalifikacji. W sprawie niniejszej także tego zabrakło w orzeczeniu RKL i CKL. W sytuacji, gdy możliwa jest alternatywna kwalifikacja zdolności do służby, komisja lekarska powinna wyczerpująco umotywować swój wybór, czego w niniejszej sprawie zaniechano, co narusza art. 80 k.p.a. i czyni ocenę Komisji dowolną.

Także w przypadku schorzenia określonego w punkcie 11.2 orzeczenia I instancji wskazania wymaga, że RKL ustaliła "Niedoczynność tarczycy w przebiegu choroby Hashimoto" i przyporządkowała to schorzenie do § 78 pkt 3 załącznika do rozporządzenia. Pod tym § widnieje "Eutyreoza wymagająca stałej substytucji".

W wyjaśnieniach szczegółowych do § 78 pkt 2 wskazano:" Powiększenie gruczołu tarczycy stwierdzone palpacyjnie lub wole zamostkowe upośledzające przepływ powietrza w drogach oddechowych (zaburzenia wentylacji, stridor, zaburzenia ruchomości strun głosowych) w czasie spoczynku lub po wysiłku fizycznym albo dające objawy uciskowe na narządy sąsiednie w badaniu RTG klatki piersiowej. Jednocześnie w wyjaśnieniach szczegółowych do pkt 2 i 3 w załączniku wskazano "Według tych punktów należy kwalifikować wszystkie postacie nadczynności tarczycy poza chorobą Graves-Basedowa w okresie remisji oraz niedoczynności tarczycy wyrównane leczeniem substytucyjnym, wrodzony zespół niedoboru jodu, subkliniczną niedoczynność tarczycy z powodu niedoboru jodu, wole nietoksyczne, zapalenie tarczycy, stan po operacyjnym usunięciu tarczycy.

W orzeczeniu RKL i CKL brak jest jakichkolwiek wyjaśnień i ocen dlaczego niedoczynność tarczycy w przebiegu choroby Hashimoto przyporządkowano do § 78 pkt 3 i dlaczego nie posłużono się rozpoznaniem lekarskim takim jak ujęte w § 78 pkt 3 załącznika do rozporządzenia. Z uzasadnień orzeczeń obu Komisji nie wynika też, czy stwierdzona niedoczynność tarczycy upośledza, czy nie upośledza sprawności ustroju. CKL nie odniosła się przy tym do zarzutu odwołania, w którym skarżąca wskazywała, że ze względu na upośledzenie sprawności ustroju ustalona w orzeczeniu niedoczynność tarczycy powinna być kwalifikowana do § 78 pkt 2 załącznika do rozporządzenia, kat. "C".

Podobnie, jak w przypadku schorzenia określonego w punkcie 11.3 orzeczenia I instancji wskazania wymaga, że w sytuacji, gdy dopuszczalne są różne kwalifikacje zdolności do służby, Komisja powinna wyjaśnić dlaczego dokonała takiej a nie innej kwalifikacji w odniesieniu do danego schorzenia.

Brak pełnych ustaleń faktycznych i wyczerpującego uzasadnienia we wskazanym już wyżej zakresie należy kwalifikować jako naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle lakonicznych uzasadnień orzeczeń Komisji obu instancji oraz przede wszystkim niewskazania w rozpoznaniu schorzenia z punktu 11.1 orzeczenia RKL, czy zaburzenia nerwicowe znacznie upośledzają zdolności adaptacyjne i rokują poprawę, czy też są utrwalone (brak informacji o skuteczności leczenia), brak jest możliwości dokonania pełnej oceny prawidłowości ustalonej przez Komisję zdolności skarżącej do służby.

Ponownie rozpatrując sprawę organ weźmie pod uwagę poczynione wyżej wskazania, dokona wszechstronnej i pełnej oceny zdolności skarżącej do służby. Organ powinien uzasadnić orzeczenie w sposób, który nie będzie pozostawiał wątpliwości, co do przyczyn dokonanej kwalifikacji i podjętego rozstrzygnięcia. Orzeczenie powinno zawierać pełne uzasadnienie faktyczne, jak i wyjaśniać podstawę prawną orzeczenia.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 powołanej ustawy.