Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 610/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-02-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 24
journal: Dz.U. 2021 poz 1990
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.) Protokolant: Referent Emilia Witkowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 lutego 2024 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 28 lipca 2023 r. nr GK-ONG.7221.36.2022.AO w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 14 marca 2022 r. A. T. (dalej jako "skarżący") zwrócił się do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej jako: "organ odwoławczy", "DWINGIK") z pismem w sprawie nieprawidłowości w prowadzeniu ewidencji gruntów i budynków przez Starostę Ząbkowickiego, w odniesieniu do przebiegu granic działki nr [...], położonej w obrębie R., gmina S.

Organ zakwalifikował pismo skarżącego jako wniosek o aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków i przekazał do załatwienia Staroście Ząbkowickiemu, zgodnie z właściwością.

Zawiadomieniem z dnia 26 kwietnia 2022 r. Starosta zawiadomił strony o wszczęciu postępowania, a następnie, decyzją z dnia 15 czerwca 2022 r., odmówił aktualizacji danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków.

Decyzja ta została – po rozpatrzeniu odwołania skarżącego – uchylona przez DWINGIK w całości, który wskazując na konieczność sprecyzowania żądania w sprawie oraz prawidłowego uzasadnianie podjętego rozstrzygnięcia, przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

Prowadząc ponownie postępowanie, w wykonaniu zaleceń organu odwoławczego, Starosta wezwał pismem z dnia 17 października 2022 r. skarżącego do sprecyzowania wniosku. Skarżący wyjaśnił, że żąda "dokonania następujących zmian w ewidencji gruntów i budynków w stosunku do działki nr [...] : przywrócenia granic działki nr [...] z działkami nr [...], [...] i [...] (obecnie [...]) do stanu pierwotnego, jaki został wpisany w księdze wieczystej nr dawny [...], co przedstawia dokumentacja geodezyjna dołączona (wraz z orzeczeniem o wykonaniu aktu nadania z dnia 30 lipca 1959 r.) do wniosku [...] z dnia 20.VIII.1959 r., o założenie księgi wieczystej, a w szczególności mapa sporządzona przez (...) R. K. w dniu 20.IV. 1959 r."

Decyzją z dnia 17 kwietnia 2023 r. nr WGN.6620.2.2022 organ pierwszej instancji odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obręb R., gmina S. poprzez dokonanie zmian doprowadzających do: przywrócenia granic działki nr [...] z działkami nr [...], [...] i [...] (obecnie [...]) do stanu pierwotnego jaki został wpisany w księdze wieczystej nr dawny [...], co przedstawia dokumentacja geodezyjna dołączona (wraz z orzeczeniem o wykonaniu aktu nadania z dnia 30 lipca 1959 r.) do wniosku [...] z dnia 20.VIII.1959 r., o założenie księgi wieczystej, a w szczególności mapa sporządzona przez Geodetę Oddz. [...] R. K. w dniu 20.IV.1959 r., która została zatwierdzona przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu w dniu 6.VI.1959 r. i przyjęta do ewidencji w Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Z. pod L.dz.[...].

Rozpoznając odwołanie wniesione przez skarżącego DWINGIK zwrócił się do organu pierwszej instancji o uzupełnienie akt sprawy o dokumenty, których brak podnosił skarżący, jednakże z informacji przekazanej przez Starostę wynikało, że nie znajdują się one w zasobie organu pierwszej instancji. Skarżący aktywnie uczestniczył w postępowaniu odwoławczym, zapoznając się z aktami sprawy oraz wnosząc pisma i składając wnioski dowodowe. Skarżący podnosił, że "nierzetelne prowadzenie ewidencji gruntów przez Starostę Ząbkowickiego objawia się m.in. przez dokonywanie aktualizacji ewidencji gruntów (zmian granic działki nr [...] ) na podstawie opracowań geodezyjnych powstałych oparciu o mapę J. K. z 1958 r., której używanie zostało wyłączone na podstawie art. 6 Dekretu z dnia 2 lutego 1955r. o ewidencji gruntów i budynków, w związku z opracowaniem przez R. K. w 1959 r. kompletnej dokumentacji geodezyjnej, w tym podstawowej mapy ewidencyjnej, opatrzonej nazwą "Plan sytuacyjny". (...) nazwa, jaką została opatrzona mapa K. nie wyklucza funkcji mapy ewidencyjnej jaką ta mapa pełniła do czasu opracowania kolejnej mapy ewidencyjnej w 1976 r., z błędnie naniesioną drogą [...] na działce nr [...] . Gdyby jednak przyjąć odmienne założenie (...), że nazwa mapy ma kluczowe znaczenie do zastosowania art. 6 ww dekretu, to co najmniej po sporządzeniu mapy ewidencyjnej w 1976 r., używanie mapy J. K. do celów ewidencyjnych, w tym do wznawiania granic poszczególnych działek, zostało wykluczone na mocy ww dekretu, a Starosta Ząbkowicki powinien stosowną decyzją odmówić przyjęcia do ewidencji opracowań geodezyjnych sporządzonych na podstawie wyłączonej mapy".

Decyzją z dnia 28 lipca 2023 r., nr GK-ONG.7221.36.2022.AO, zaskarżoną w niniejszej sprawie, DWINGIK utrzymał w mocy decyzję Starosty Ząbkowickiego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm.) - dalej jako: "Pgik" oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r., poz. 1390 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie").

DWINGIK przytoczył treść art. 20 ust. 1 i art. 24 ust. 2a pkt 1 Pgik i wyjaśnił, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:

1. gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;

2. budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;

3. lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej, a ich aktualizacja może nastąpić na wniosek lub z urzędu, przy czym zmiana następuje w drodze czynności materialno – technicznej, a odmowa aktualizacji - decyzji administracyjnej.

Dalej organ odwoławczy wskazał na treść art. 29 ustawy, stosownie do którego, ustalenie przebiegu granic nieruchomości przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów jest celem rozgraniczenia nieruchomości. Organ wyjaśnił również przepisy rozporządzenia regulujące dokonywanie wpisów, tj. wskazał, jakie dokumenty mogą stanowić ich podstawę.

Odnosząc się do istotnych dla rozstrzygnięcia elementów stanu faktycznego DWINGIK wyjaśnił, że na podstawie zgormadzonych dokumentów ustalono, że proces zakładania ewidencji gruntów dla obrębu R. trwał od 1958 do 1961 roku. W 1958 r. geodeta J. K. dokonał pomiaru stanu posiadania gruntów w obrębie R. i sporządził mapę - pierworys stanu posiadania, w skali 1:2500. Z pracy tej, w państwowym zasobie geodezyjnym nie zachowały się inne dokumenty. Na pierworysie stanu posiadania działka nr [...] graniczyła od południa z działkami oznaczonymi numerami [...], [...] i [...]. Działka nr [...] była graficznie przedstawiona jako leżąca pomiędzy działką nr [...] i [...], oddzielając działkę nr [...] od drogi, tj. działki nr [...]. Działki te wymienione były również w rejestrach pomiarowych i pomiarowo -klasyfikacyjnych. W 1959 r. na podstawie m.in. pierworysu stanu posiadania, mierniczy R. K. sporządził dla obrębu R. mapę zatytułowaną "plan sytuacyjny", w skali 1:5000, zawierającą dane właściwe dla mapy ewidencyjnej. Na "planie sytuacyjnym" przebieg granic działki nr [...] jest odmienny od przedstawionego na pierworysie stanu posiadania. Obszar działki oznaczonej na pierworysie numerem [...], jest przedstawiony jako część działki nr [...] , której południowa granica sięga bezpośrednio do drogi, tj. działki nr [...]. Ponadto również przebieg pozostałych granic działki nr [...] , w tym z działkami nr [...] i [...] różni się od przedstawionego na pierworysie stanu posiadania.

Orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Z. z dnia 25 lipca 1959 r. o "wykonaniu aktów nadania w części dotyczącej gospodarstw /działek/ na obszarze wsi R." zatwierdzono "granice gospodarstw /działek/ na obszarze wsi R. wykazane na planie i w dowodach pomiarowych opracowanych przez mierniczego R. K. w 1959 r". Natomiast w uzasadnieniu orzeczenia wskazano m.in., że "mierniczy K. J. pomierzył stan posiadania, ustalający granice gospodarstw". Orzeczenie to odwołuje się zatem do dwóch map tj. do "planu sytuacyjnego" sporządzonego przez R. K. oraz pierworysu stanu posiadania sporządzonego przez J. K., które odmiennie prezentują przebieg granic działki nr [...] .

Rejestry gruntów zostały założone dla obrębu R. w 1961 r. W rejestrach wpisano zarówno działkę nr [...] , [...], [...] jak i działkę nr [...], która nie została graficznie przedstawiona na "planie sytuacyjnym" w żadnym miejscu. Na podkładzie "planu sytuacyjnego" sporządzano mapy klasyfikacyjne w późniejszych latach (opisane w punktach nr 1.9, 1.10 wykazu dokumentów). W 1976 r. sporządzono mapę ewidencji gruntów obrębu R. W zakresie przebiegu granic wskazanych działek przedstawia ona stan jak na "planie sytuacyjnym" z 1959 r., z tą różnicą, że wykazana jest na niej działka nr [...], w miejscu części działki nr [...] . W latach 2000, 2009 i 2014 sporządzano kolejne dokumentacje geodezyjne dotyczące przebiegu granic pomiędzy działkami nr [...] , [...], [...] i [...] (opisane w punktach nr 1.14,1.15,1.16 wykazu dokumentów), które zostały przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Na podstawie tych opracowań wykazano w ewidencji gruntów i budynków obecny przebieg granic pomiędzy działkami, zgodnie z treścią § 30 pkt 1 lit. f) i pkt 2 rozporządzenia. Wszystkie operaty techniczne uwzględniają działkę nr [...] w położeniu wykazanym na pierworysie stanu posiadania. Przebieg granic pomiędzy działką nr [...] a działkami nr [...] i [...] został wykazany w oparciu o wyniki pracy geodezyjnej z 2009 r. ([...]) polegającej na "wznowieniu punktów granicznych", dokonanym na podstawie miar graficznych z pierworysu stanu posiadania. Przebieg granic pomiędzy działkami nr [...] a [...] został wykazany w oparciu o wyniki pracy geodezyjnej z 2014r. ([...]), zawierającej "protokół ustalenia i okazania przebiegu granic", sporządzony na podstawie "ustalenia ostatniego spokojnego stanu posiadania oraz pierworysu stanu posiadania". Natomiast przebieg granicy pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...] w oparciu o wyniki pracy geodezyjnej z 2000r. ([...]).

W ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę Ząbkowickiego, przebieg granic działki nr [...] wykazany jest na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjmowanej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w kolejnych latach. Analiza tej dokumentacji wskazuje na rozbieżności w przedstawianiu przebiegu granic pomiędzy działkami nr [...] , [...], [...] i [...], położonymi w obrębie R. W zasobie znajdują się materiały (opisane powyżej) odmiennie prezentujące przebieg granic tych działek.

Dodatkowo organy geodezyjne ustaliły także, że skarżący wystąpił do Sądu Rejonowego w Z. z powództwem przeciwko właścicielom działki nr [...], o ochronę naruszonego posiadania. Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2011 r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt [...] Sąd Rejonowy w Z. nakazał pozwanym R. B. i T. J. zaniechanie dalszych naruszeń posiadania przydomowego ogródka o powierzchni [...] m2, będącego w posiadaniu skarżącego poprzez zaniechanie wkraczania na teren ogródka oraz zaniechanie wycinania z tego ogródka jakichkolwiek roślin. Takie rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 8 września 2011 r. o sygnaturze akt [...]. Wyrok ten zmienił zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji wyłącznie w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Organy geodezyjne ustaliły również, że przed sądem rejonowym toczy się postępowanie o wydanie nieruchomości i rozgraniczenie pomiędzy działką nr [...] i [...], położonymi w R., z powództwa R. B. i T. J. przeciwko m.in. A. T.

Na podstawie tych informacji organ odwoławczy uznał, że żądanie skarżącego w niniejszej sprawie, dotyczące aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu granic działki nr [...] , zmierza w istocie do rozstrzygnięcia przez Starostę Ząbkowickiego sporu o zasięg prawa własności, do czego organ ten nie jest uprawniony albowiem ewidencja gruntów i budynków ma wyłącznie rejestrowy i deklaratoryjny charakter. Na poparcie wyrażonego stanowisko organ przytoczył tezy z wyroków sądów administracyjnych.

Odnosząc się do zarzutów odwołania DWINGIK wyjaśnił, że stosownie do art. 39 ust. 1 Pgik, przesunięte, uszkodzone lub zniszczone znaki graniczne, ustalone uprzednio, mogą być wznowione bez przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, jeżeli istnieją dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia. Przy wykonywaniu prac geodezyjnych wykorzystuje się materiały zasobu, jeżeli wyniki analizy tych materiałów, przeprowadzone przez kierownika prac geodezyjnych pod względem dokładności, aktualności i kompletności, wskazują na ich przydatność do osiągnięcia celu pracy geodezyjnej i dokładności (...) (§ 7 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 18 sierpnia 2020 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego). Natomiast geodezyjne pomiary sytuacyjne mające na celu wznowienie znaków granicznych lub wyznaczenie punktów granicznych wykonuje się z wykorzystaniem materiałów zasobu umożliwiających odtworzenie położenia tych punktów w terenie (§ 17 pkt 1 rozporządzenia w sprawie standardów...). Zatem to kierownik prac geodezyjnych ocenia przydatność danego materiału do wykonania pracy geodezyjnej, a przepisy nie wykluczają materiałów zasobu będących podstawą założenia ewidencji gruntów. Co więcej, taki materiał może właśnie określać pierwotne położenie znaków granicznych.

W odniesieniu do zarzutu odmowy przyjęcia do zasobu opracowań geodezyjnych sporządzonych na podstawie wyłączonej mapy organ odwoławczy wskazał, że postępowanie w sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych nie ma na celu oceny przyjętych już do zasobu dokumentacji geodezyjnych. W postępowaniu aktualizacyjnym organ ocenia jedynie, czy w danym przypadku zasadne i odpowiednio udokumentowane jest dokonanie wnioskowanej aktualizacji danych ewidencyjnych.

Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem A. T. wniósł do tutejszego sądu skargę, domagając się jego uchylenia. W skardze zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 76, 77 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności wnioskom o założenie ksiąg wieczystych i orzeczeniu o wykonaniu aktu nadania z dnia 30 sierpnia 1959 r. oraz protokołowi badania operatu technicznego wsi R. z dnia 16 maja 1959 r., pomimo że dokumenty te mają moc dokumentów urzędowych, z czym wiąże się domniemanie istnienia faktów w nich stwierdzonych, co w konsekwencji doprowadziło do uznania okoliczności za nieudowodnione oraz naruszenie art. 7, 77 i 107 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie Ii instancji obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcia wszelkich czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzeniu uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.

Skarżący zarzucił również naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 Dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze ziem odzyskanych, stanowiącego, że granice gospodarstw rolnych oraz ich szacunek ustala orzeczenie o wykonaniu aktu nadania, poprzez jego niezastosowanie pomimo, że Starosta z urzędu złożył wniosek o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości rolnej z zabudowaniami i wpis prawa własności m.in. działki nr [...] , w którym wskazał, że plan pomiarowy (mapa) i opis nieruchomości (rejestr pomiary) sporządzone przez mierniczego R. K. w 1959 r. zatwierdzone przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu w dniu 5 czerwca 1959 r. zostały przyjęte do ewidencji w Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Z. oraz naruszenie art. 7 Dekretu poprzez jego niezastosowanie, pomimo że organy administracji nie mogą zmieniać granic gospodarstwa rolnego po wydaniu orzeczenia o wykonaniu aktu nadania. Przed wydaniem tego orzeczenia granice gospodarstwa rolnego mogą być zmienione w związku z regulacją i jedynie w tym przypadku gdy jest to potrzebne dla racjonalnego rozmieszczenia gospodarstw.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił przebieg postępowania w sprawie i wskazał na wadliwość i niekompletność dokumentacji włączonej do ewidencji. Zarzucił również, że naruszeniem zasady prawdy obiektywnej jest stwierdzenie przez organ ewidencyjny, że w materiałach zasobu znajdują się dwie mapy odmiennie prezentujące geometrię działki nr [...] . Wskazał ponadto, ze nieprawidłowo organ podał, że ewidencje założono w 1958 r., ponieważ miało to miejsce już w 1956 r.

Zaznaczył także, że pojawieniu się działki nr [...] towarzyszy usunięcie z ewidencji działki drogowej nr [...], a organy nie wykazały, że stało się zgodnie z prawem.

Podniósł, że wyroki sądu powszechnego potwierdzają fakt, że jest nie tylko właścicielem ale i posiadaczem działki nr [...] .

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a przeprowadzona kontrola potwierdziła stanowisko organów administracji, że celem skarżącego jest w istocie ustalenie i uregulowanie stosunków własnościowych, co nie mogło być skutecznie przeprowadzone w postępowaniu o aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem tego, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz czy jest zgodny z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej (art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz. U. z 2023 r. poz. 1634. - dalej p.p.s.a.). Tak rozumiana kontrola aktu przeprowadzona w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, że odpowiada on prawu, a przy jego wydaniu nie zostały naruszone przepisy postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia.

Podstawę prawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia – jak wskazano w części wstępnej uzasadnienia - stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Z przepisu art. 2 ust. 2 u.p.g.i.k. wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest systemem informacyjnym zapewniającym gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju informacji o gruntach budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. W wyniku działania ww. systemu tworzony jest zbiór informacji o charakterze przedmiotowym i podmiotowym, który to zbiór pełni wyłącznie funkcje informacyjno-techniczne. Z woli ustawodawcy rejestr EGiB stanowi odzwierciedlenie aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości. Wpisów oraz zmian podmiotowych i przedmiotowych dokonuje się w ewidencji na podstawie m.in. opracowań geodezyjno-kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Ma on charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Zadaniem ewidencji jest odzwierciedlanie w sposób prawidłowy aktualnego stanu prawnego, a nie tworzenie stanu prawnego nowego. Dane powyższe gromadzone są w systemie w drodze rejestracji stanów prawnych ustalonych w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Przepisy Pgik nie dają podstaw do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień do gruntów, dlatego organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania sporów o prawo własności i o granice czy powierzchnie działek, lecz wyłącznie do badania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadne jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów.

Osiągnięciu wskazanych celów ma służyć - stosownie do art. 24 ust. 2a Pgik. – postępowania aktualizacyjne. Do jego wszczęcia dochodzi z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, czyli właścicieli nieruchomości (lub podmiotów władających na zasadzie samoistnego posiadania). Zgodnie z treścią § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych.

W świetle wskazanych ogólnych uwag na temat charakteru postępowania, w którym wydano zaskarżoną decyzję przyjdzie wskazać, że wbrew stanowisku skarżącego zaprezentowanemu w skardze oraz wcześniej w toku postępowania, stanowisku organów nadzoru geodezyjnego nie można zarzucić naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Zasadnicze zarzuty skargi sprowadzają się bowiem do nieskorygowania granicy działki skarżącego, w sposób opisany we wniosku o aktualizację.

Skarżący jako argument przemawiający za uwzględnieniem wniosku wskazuje jeden z dokumentów znajdujących się w zasobie ewidencyjnym podnosząc, że był on również podstawą założenia księgi wieczystej dla jego nieruchomości (działka nr [...] , numer dawny [...]), a zatem korzysta z domniemani autentyczności i zgodności ze stanem faktycznym.

Tymczasem w sprawie nie jest sporne, że w zasobie znajdują się również dokumenty o treści sprzecznej z aktem nadania z dnia 30 lipca 1959 r. i mapą sporządzoną przez R. K., na które powołuje się skarżący, dokumenty inaczej obrazujące przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] , [...], [...] i [...]. Co więcej, każda z tych nieruchomości ma urządzona księgę wieczystą, a podstawę wpisu do księgi wieczystej dla działki nr [...] stanowiła decyzja Wojewody Wałbrzyskiego z dnia 29 kwietnia 1991 r. nr [...]. Skoro skarżący żądanie swe opiera na rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, należy zwrócić uwagę, że z takiego samego domniemania korzysta księga wieczysta nr [...], prowadzona dla nieruchomości nr [...]. W postępowaniu aktualizacyjnym prowadzonym na podstawie art. 24 Pgik organy nie są uprawnione do oceny, które informacje zawarte w księgach wieczystych są prawidłowe, słusznie zatem nie uwzględniły żądania skarżącego.

Podnieść również należy, że - co w sposób nie budzący wykazano w zaskarżonej decyzji – orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Z. o wykonaniu aktu nadania, stanowiące podstawę żądania skarżącego, odwołuje się w swej treści do dwóch sprzecznych w treści dokumentów, tj. map sporządzonych przez R. K. i J. K., które odmiennie prezentują przebieg spornych granic. Tym samym, nie mógł zasługiwać na uwzględnienie zarzut skarżącego naruszenia art. 6 Dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze ziem odzyskanych, albowiem z wskazuje on na ustalenie przebieg granic na podstawie sprzecznych w treści dokumentacji.

Słusznie organu wskazały, że w takim stanie faktycznym niezbędne jest wpierw ustalenie spornych granic nieruchomości w odpowiednich postępowaniach prawnorzeczowych, a następnie dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w oparciu o wyniki tych postępowań.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że podanie w uzasadnieniu decyzji niewłaściwej daty rozpoczęcia zakładania ewidencji gruntów dla spornych nieruchomości, nawet jeżeli jest prawdziwy, nie mógł być podstawą do uchylenia decyzji, albowiem w żaden sposób nie wpłynął na treść podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, a tylko takie naruszenie prawa procesowego sąd zobowiązany byłby uwzględnić.

Zauważyć również należy, że nieprawdziwe są twierdzenie skargi, że przywołany wyrok Sądu Rejonowego w Z. z dnia 27 kwietnia 2011 r. przesądził o prawie własności skarżącego. Orzeczenie to dotyczyło bowiem posiadania, a nie prawa własności i zostało to jasno wyartykułowane w uzasadnieniu wyroku znajdującym się w aktach sprawy ("Przedmiotem niniejszego procesu nie jest zatem rozstrzyganie, kto jest właścicielem spornego ogródka przydomowego i czy jest on częścią działki nr [...] , czy tez działki nr [...]. Rzeczą Sądu jest jedynie ustalenie, kto przed zdarzeniem z dnia 15 września 2009 r. był posiadaczem tego ogródka i czy 15 września 2009 r. doszło do samowolnego naruszenia tego posiadania" str. 4 i 5 uzasadnienia wyroku [...]). Niemniej podnoszona okoliczność na poświadczenie przysługującego skarżącemu prawa własności do spornej części działki nr [...] potwierdza stanowisko, że w istocie celem skarżącego jest dowiedzenie stosunków własnościowych, a nie aktualizacja rejestru gruntów i budynków.

Zaskarżona decyzja wydana została po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Materiał dowodowy jest kompletny i został zgromadzony w sposób wystarczający do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy odniósł się do argumentów przytoczonych przez skarżącego w odwołaniu. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji również odpowiada prawu, tj. wymogom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a. – jest szczegółowe, wyczerpujące, zawiera przedstawienie zgromadzonych dowodów i ich omówienie, powołuje się na treść obowiązujących przepisów Pgik. oraz rozporządzenia, które zostały w sposób prawidłowy zastosowane. Sporządzone zostało w sposób czytelny i zrozumiały. Sąd nie dopatrzył się także innych uchybień.

Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.