Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 181/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono postanowienie organu II i I instancji
Powołane przepisy: article: art 145 par 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

• Dnia 4.kwietnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Mirosław Bator (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. Sp.z.o.o. z siedzibą w K. - J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 10 listopada 2023 r. nr SKO.GN/4160/116/2021 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości 1/ uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu l instancji; 2/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz B. Sp.z.o.o. z siedzibą w K. - J. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2021 r. nr GS-09.6826.3.11.2012.MN/ID działając na podstawie art. 28, art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 147, art. 149 § 3 i § 4, art. 150 § 1 K.p.a. po rozpatrzeniu wniosku B. Spółki z.o.o. z siedzibą w K. – J. odmówił wznowienia postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w K. przy ul. [...] oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0057 ha, obręb [...] jednostka ewidencyjna P. objętej księga wieczystą [...], zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Krakowa nr GS-09.6826.3.11.2012.MN wydaną w dniu 18 czerwca 2012 r. orzekającą o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości w prawo własności na rzecz M. i R. S. na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia 18 czerwca 2012 r. Prezydent Miasta Krakowa orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wyżej wymienionej działki. Przedmiotowa decyzja stała się ostateczna z dniem 16 lipca 2012 r. W dniu 11 grudnia 2012 r. w księdze wieczystej nr [...] na podstawie wyżej opisanej decyzji w miejsce Gminy Miejskiej Kraków wpisano jako właściciela działki M. i R. S. na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. Wnioskiem z dnia 11 marca 2021 r. B. Spółka z.o.o. wystąpiła o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Organ stwierdził, że na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości użytkownik wieczysty nieruchomości, której dotyczy postępowanie jest jedynym podmiotem uprawnionym do wystąpienia z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W okolicznościach niniejszej sprawy status taki przysługiwał jedynie M. i R. S..

Na to postanowienie zażalenie wniosła B. Spółka z.o.o. z siedzibą w K. – J. zarzucając naruszenie:

1/ art. 149 w związku z art. 147 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 28 K.p.a. w związku z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w związku z art. 136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez niezasadne przyjęcie, że w sprawie nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania;

2/ art. 7, 8, 9, 10, 11 w związku z art. 124 § 2, art. 126 w związku z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez naruszenie zasad postępowania administracyjnego wskazanych w tych przepisach oraz nienależyte wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz nieustosunkowanie się do podnoszonych przez stronę okoliczności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 10 listopada 2023 r. nr SKO.GN/4160/116/2021 utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że znane są te poglądy orzecznictwa sądowoadministracyjnego, w których przyjmuje się, że "w wypadku, gdy wznowienie ma nastąpić z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., organ, rozpatrując dopuszczalność wznowienia, nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta staje się przedmiotem oceny i ustaleń w postępowaniu prowadzonym dopiero po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 K.p.a. (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 1 lutego 2008 r., II OSK 1981/06, NSA z dnia 6 maja 2010 r., II OSK 773/09). W orzecznictwie ukształtowały się też odmienne poglądy wedle, których: "w przypadku oparcia wniosku o wznowienie postępowania na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 okoliczność, czy podanie pochodzi od podmiotu posiadającego interes prawny, badana jest w każdym przypadku przed wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiocie wznowienia postępowania - postanowienia o wznowieniu postępowania albo postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Natomiast, gdy okaże się, że podanie takie złożyła strona, to po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, a wiec w toku wznowionego postępowania, przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. będzie badana wyłącznie pod kątem ustalenia, czy rzeczywiście wystąpiła sytuacja, iż bez własnej winy strona nie brała udziału w tym postępowaniu." Przywołać należy też umiarkowane, kompromisowe stanowisko zajmowane w tej kwestii, podzielane także przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, a wyrażone, po raz pierwszy przez NSA w wyroku z dnia 20 sierpnia 2010 r., II OSK 1332/09, w którym stwierdza się, że "co do zasady, w sytuacji gdy wniosek o wznowienie opiera się na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i zawiera stwierdzenie, że składający to podanie podmiot uważa, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, w którym został pominięty, weryfikacja tych twierdzeń winna następować w kolejnej fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Nie oznacza to jednak, iż w każdym przypadku konieczne jest wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania i przeprowadzenie postępowania w tym zakresie. Jeżeli bowiem w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w sposób ewidentny, niebudzący żądnej wątpliwości wynika, że wniosek składa podmiot niebędący stroną, organ wydaje na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. postanowienie o odmowie wznowienia postępowania." Taka też sytuacja, uzasadniająca dokonanie oceny legitymacji wnioskującego o wznowienie postępowania, już na etapie wstępnym badania wniosku, występuje przedmiotowej sprawie. Już bowiem tylko na podstawie samej treści wniosku B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. - J. o wznowienie postępowania i przywoływanych tam okoliczności, oraz ze względu na przedmiot postępowania i treść przepisów prawnych w oparciu o które jest ono prowadzono, jawią się podstawy do stwierdzenia bezsprzecznie, że Wnioskodawca nie mógł być stroną w toczącym się postępowaniu. Nie istnieją potrzeby dokonywania dalszych czynności wyjaśniających w tym zakresie i tym samym potrzeby przesunięcia ich na późniejszy etap - wznowionego już postępowania. Po pierwsze uwzględniać należy, że decyzja Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 18 czerwca 2012 r. wydana została w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Jak wynika z treści art. 1 ust. 1 , ust. 1a i ust. 2 tej ustawy zasadą pozostaje, że to użytkownik wieczysty, której dotyczy postępowanie jest jedynym podmiotem uprawnionym do wystąpienia z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (tj. osoby fizyczne i prawne) będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości, osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego; spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży, a także następcy prawni użytkowników wieczysty następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1 a ustawy). Krąg stron postępowania przy uwzględnieniu statusu podmiotów będących wpółużytkownikami wieczystymi reguluje także art. 2 tej ustawy. Określenie w ten sposób, w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r., kręgu podmiotów, które mogą wystąpić z wnioskiem o przekształcenie, wpływa w sposób bezpośredni na zakres podmiotowy prowadzonego postępowania. Ustawodawca wyraźnie wprowadził ramy tego kręgu wskazując, że inne podmioty - poza użytkownikami wieczystymi nie dysponują przymiotem strony tego postępowania. Interesu prawnego do udziału w niniejszym postępowaniu jako nie można, w ocenie Kolegium wywodzić, na podstawie przywoływanego przez Wnioskodawcę t art. 3 ust. 3 ww. tej ustawy w związku z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zawarte w przepisie art. 3 ust. 3 ustawy sformułowanie "decyzja nie narusza prawa osób trzecich" rozumieć należy, w ten sposób, że osoby roszczące sobie prawa do danej nieruchomości, kwestionujące prawidłowość nabycia jej własności przez jednostkę samorządu terytorialnego lub Skarb Państwa, nie mogą zostać pozbawione swoich roszczeń niniejszą decyzją. Z przepisem tym istotnie koresponduje treść art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z tytułu jednak przysługiwania takiej osobie trzeciej, w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy roszczenia o zwrot nieruchomości określonego w 136 ust.3 u.g.n. nie można wywodzić konieczności uwzględnienia takiej osoby trzeciej - w toku postępowania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności - jako strony tego postępowania. Jak wskazuje się zgodnie w orzecznictwie, ujawnienie takich roszczeń o zwrot nieruchomości przed wydaniem decyzji przekształceniowej i wszczęcie postępowania w celu ich dochodzenia, powoduje tę zależność między oboma postępowaniami, że powinno skutkować zawieszeniem postępowania w sprawie przekształcenia w celu oczekiwania na wynik postępowania o zwrot nieruchomości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 3014/13; z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1452/16; z dnia 14 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1613/15 i z dnia 2 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 3194/14). Konieczność uwzględnienia przez organ prowadzący postępowanie w trybie ustawy dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, aby decyzja o przekształceniu nie naruszyła prawa osób trzecich i wywodzony z tej powinności obowiązek poinformowania takich osób o prowadzonym postępowaniu, nie prowadzi do uznania, że osoby trzecie stają się w tych warunkach stronami postępowania. Taka argumentacja wnioskodawcy wobec treści art. 1 , art. 2 i art. 3 ww. ustawy ostać się nie może. Rację miał zatem organ I instancji, który już na samym wstępnym etapie formalnego badania wniosku, odmówił wnioskodawcy legitymacji do złożenia ww. wniosku o wznowienie postępowania, powołując się na brak interesu prawnego. Już tylko na podstawie samej tylko treści wniosku, bez potrzeby prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego, w sposób ewidentny można stwierdzić, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego w postępowaniu, którego dotyczy jego wniosek o wznowienie.

Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła B. Spółka z.o.o. z siedzibą w K. – J. zarzucając naruszenie:

1/ art. 149 § 1, 2 i 3 K.p.a. i art.148 § 2 K.p.a. w zw. z art. 147 K.p.a. i art.138 § 1 pkt 1

w związku art. 144 K.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w związku z art. 28 K.p.a. oraz art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości i art. 136 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne uznanie, iż Prezydent Miasta Krakowa mógł odmówić wznowienia postępowania z uwagi na rzekomy brak legitymacji B. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. - J., podczas gdy w wypadku przesłanki wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. weryfikacja przymiotu strony może się odbywać dopiero w trakcie wznowionego postępowania, przymiot strony, w wypadku wniosku opartego o taką przesłankę można więc badać dopiero po wznowieniu postępowania a samo twierdzenie wnioskodawcy, że winien być stroną postępowania zakończonego decyzją

ostateczną, ale został bez swojej winy pominięty, skutkować musi wszczęciem postępowania, tj. jego wznowieniem,

2/ art. art. 9 i 28 K.p.a. oraz art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu

prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości i art. 136 ust. 1,2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne uznanie, iż B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. - J. rzekomo nie była i nie jest stroną postępowania i rzekomo nie służy jej legitymacja do złożenia wniosku o wznowienia postępowania, podczas gdy spółka ta była właścicielem wywłaszczonej nieruchomości i winna zostać powiadomiona o zamiarze użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu jak również winna zostać powiadomiona o postępowaniu uwłaszczeniowym i jako właściciel wywłaszczonej nieruchomości interes prawny, w rozumieniu art. 28 K.p.a., aby być traktowany jako strona we wszystkich postępowaniach dotyczących wywłaszczonej nieruchomości, które mogą uniemożliwić lub utrudnić realizację roszczenia ojej zwrot.

W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.

Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Organ podnosi, że w odniesieniu do strony skarżącej, która domaga się wznowienia tego postępowania powołując się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4, zachodzi oczywistość braku przymiotu strony, postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W ocenie organu, strony tego postępowania zdefiniowane są przepisami art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1314 z późn. zm.), do których nie należy skarżąca spółka. Strona skarżąca swoje roszczenia opiera o fakt, domagania się przez nią zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (działki objętej postępowaniem) jako niewykorzystanej zgodnie z celem wywłaszczenia. W ocenie sądu skarga zawiera usprawiedliwione podstawy.

Przepis art. 145. § 1 pkt 4 K.p.a stanowi, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Z kolei przepis art. 149 k.p.a. przesądza, iż wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 1). Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 3). Na postanowienie, o którym mowa w § 3, służy zażalenie (§ 4).

Postępowanie administracyjne po wpłynięciu podania o wznowienie postępowania jest podzielone na dwie fazy. W pierwszej fazie, organ bada czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz 154a oraz, czy zostało ono wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. a także czy wnoszący poddanie jest stroną tego postępowania. Negatywna weryfikacja którejkolwiek z tych przesłanek tj. stwierdzenie, że podanie nie pochodzi od strony, nie jest oparte na przyczynie wznowienia wskazanej w art. 145 § 1 K.p.a. oraz 154a lub też jest spóźnione, uprawnia organ do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3. Kwestią dyskusyjną jest uprawnienie do badania przez organ przymiotu strony na tym wczesnym, wstępnym etapie, w sytuacji, kiedy wnoszący podanie o wznowienie postępowanie powołuje się na brak swojego udziału w postępowaniu a więc powołuje się na zaistnienie przesłanki wznowieniowej, co samo w sobie (oprócz zachowania terminu do wniesienia podania) obliguje organ do wznowienia postępowania. W orzecznictwie dominującym jest pogląd, że wniesienie podania o wznowienie postępowania z powołaniem się na przesłankę z art. art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. obliguje organ do wznowienia postępowania i zbadania, czy przesłanka ta faktycznie zaistniała, chyba że brak wystąpienia tej przesłanki jest oczywisty i nie wymaga prowadzenia przez organ postępowania, np. strona nie powołuje się na własny interes prawny ale interes społeczny, czy z samych twierdzeń zawartych we wniosku wynika, że sprawa nie dotyczy interesu prawnego wnioskodawcy. W takiej sytuacji organ uprawniony jest do odmowy wznowienia postępowania. Jak mowa o tym wyżej, muszą być to jednak kwestie oczywiste.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 18 września 2019 r. II OSK 1833/19 wskazuje, iż jeśli zachodzą jakiekolwiek wątpliwości dotyczące istnienia podstawy, na której zostało oparte żądanie wznowienia postępowania i potrzeba zbadania w tym zakresie sprawy, niezbędne jest wydanie postanowienia o wznowieniu, którego przedmiotem będzie wyjaśnienie, czy wskazana przez stronę podstawa wznowienia występuje. Sytuacja taka zachodzi w szczególności w przypadku oparcia zgłoszonego żądania na przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w którym zgłaszający to żądanie wywodzi, że został pominięty w postępowaniu mimo posiadania przymiotu strony. Weryfikacja tych twierdzeń wnoszącego podanie winna wtedy nastąpić po wznowieniu postępowania. Jeśli więc są wątpliwości co do legitymacji wnoszącego wniosek o wznowienie postępowania i zachodzi potrzeba badania tej legitymacji na gruncie akt sprawy, to postępowanie powinno być wznowione w celu zbadania czy dana podstawa występuje. Podobne stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 13 września 2019 r. II OSK 2559/17, z dnia 15 listopada 2017 r. II OSK 383/17, z dnia 19 maja 2017 r. II OSK 2411/15, z dnia 11 kwietnia 2017 r. II OSK 2025/15, z dnia 7 maja 2013 r. I OSK 2185/11.

Prezentowane wyżej stanowisko podziela także sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Co do zasady, organy administracji mają podstawę do weryfikacji, czy wnoszący podanie o wznowienie postępowania ma przymiot strony, w pierwszej, wstępnej fazie postępowania. Jest to jedna (obok powołania się na ustawową przesłankę wznowienia i zachowanie terminu do złożenia podania o wznowienie) z formalnych przesłanek wznowienia postępowania a negatywna weryfikacja tej okoliczności, skutkować powinna odmową wznowienia postępowania. Zasada ta doznaje jednak poważnego ograniczenia w sytuacji, kiedy podmiot składający podanie o wznowienie postępowania, jako podstawę wskazuje 145 § 1 pkt 4 k.p.a. podnosząc, iż w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej nie brał udziału bez własnej winy pomimo, że status strony mu przysługiwał. W sytuacji takiej organ administracji, przymiot strony podmiotu składającego podanie, powinien badać, jako przyczynę wznowienia – a zatem po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Z zasady bowiem z wnioskiem takim występują podmioty pominięte przez organy administracji w ustalaniu kręgu stron danego postępowania administracyjnego, które stoją na stanowisku (zasadnie lub niezasadnie), iż w postępowaniu tym powinny brać udział jako strony. Przyznanie lub odmowa przyznania statusu strony takiemu podmiotowi rozstrzyga o tym czy zaistniała wskazana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przyczyna wznowienia postępowania. Co do zasady, ustalenie tej okoliczności powinno nastąpić w pełnowymiarowym postępowaniu administracyjnym a nie na wstępnym, formalnym jego etapie. Wyjątkiem od tej reguły może być ocena organu dokonana w oparciu o treść samego podania. Otóż, jeżeli z tej treści w sposób ewidentny, nie budzący żądnej wątpliwości wynika, że pochodzi ono od podmiotu nie będącego stroną postępowania – co można stwierdzić z samych twierdzeń w nim zawartych a nie, z odmiennej oceny prawnej danego stanu faktycznego, organ może wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Kwestie wątpliwe, sporne muszą być przedmiotem badania organu administracji po wznowieniu postępowania. Organ ma podstawy wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, negatywnie oceniając przymiot strony przez wnoszącego o wznowienie postępowania, jedynie wtedy, gdy okoliczność ta nie budzi żadnych wątpliwości tj. wnoszący podanie o wznowienie postępowania nie powołuje się na własny interes prawny a wręcz wskazuje na okoliczności przesądzające, że interesu prawnego w rozstrzygnięciu sprawy nie posiada. Weryfikacja tej okoliczności nie może jednak nastąpić na podstawie polemicznej oceny prawnej organu, ale na podstawie okoliczności obiektywnych, gdy wnioskujący o wznowienie postępowania np. powołuje się jedynie na potrzebę ochrony praworządności, interes społeczny lub niezadowolenie z działalności administracji publicznej, co do sposobu załatwienia określonej sprawy (por. B. Adamiak "Prawo do procesu na drodze administracyjnej jako gwarancja realizacji zasady demokratycznego państwa prawnego (w:) Instytucje procesu administracyjnego i sądowoadministracyjnego; Księga jubileuszowa dedykowana prof. nadzw. dr. hab. Ludwikowi Żukowskiemu, Przemyśl - Rzeszów 2009, s. 42). W przeciwnym razie tj. gdy strona żąda wznowienia postępowania wskazując na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. powołując się na konieczność ochrony własnego interesu prawnego, organ powinien wznowić postępowania a po ewentualnej negatywnej weryfikacji okoliczności wskazywanych przez wnioskodawcę, zakończyć postępowanie stosownie do wskazań zawartych w art. 151 § 1 k.p.a.

W sprawie będącej przedmiotem kontroli sądu, strona skarżąca domagała się wznowienia postępowania podnosząc, iż przymiot strony zakończonego postępowania administracyjnego przysługuje jej, jako podmiotowi domagającemu się zwrotu nieruchomości, w stosunku do orzeczono o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W ocenie sądu w sytuacji takiej, nie zachodzi oczywistość bezzasadności podania o wznowienie postępowania z uwagi na brak przymiotu strony po stronie wnioskodawcy. Strona skarżąca powołuje się bowiem na własny interes prawny, oraz wskazuje podstawę prawną uzasadniającą jej roszczenie dotyczące istnienia tego interesu. Podstawę tą można oceniać różnie, z pewnością jednak, nie zachodziła oczywista bezzasadność żądania wznowienia postępowania w oparciu o tą podstawę. Żądanie swoje strona skarżąca opiera o art. 3 pkt 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Zgodnie z tym przepisem decyzja o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie narusza praw osób trzecich. Przepis ten wprowadza ustawową gwarancja respektowania praw osób trzecich, w postępowaniu o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, co nakazuje przyjąć, że stroną tego postępowania nie są wyłącznie podmioty wskazane w art. 1 oraz art. 2 w/w ustawy, ale też mogą nimi by podmioty, które domagają się ochrony własnych praw, jakie w postępowaniu tym mogą być narażone lub uszczuplone. W sposób oczywisty prawa te dotyczyć mogą nieruchomości objętej postępowaniem, a ponieważ podstawą przekształcenia jest fakt, że nieruchomość objęta postępowaniem jest władnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu tereytorialnego prawa, prawa, o których mowa w tym przepisie dotyczyć mogą zatem stosunków własnościowych po stronie tych podmiotów. Kwestionowanie faktu że Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest właścicielem nieruchomości, objętej przedmiotem postępowania, lub próba wyzbycia tych podmiotów z prawa własności, samo w sobie nakazuje przyjąć, że podmiot który na takie okoliczności się powołuje przynajmniej z założenia może być podmiotem, o którym mowa w w/w przepisie. Jak wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 marca 2018 r. II SA/Kr 209/18 możliwe jest dwojakie rozumienie przytoczonego w art. 3 ust. 3 ww. ustawy zwrotu: "nie narusza prawa osób trzecich". Po pierwsze, może on oznaczać zastrzeżenie, że przekształcenie nie może nastąpić, jeżeli naruszałoby to prawa osób trzecich. Po drugie zaś, możliwa jest interpretacja, według której fakt dokonania przekształcenia nie przeszkody do dochodzenia swych praw przez osoby trzecie. Konsekwencją zatem przepisu art. 3 ust. 3 ustawy jest brak możliwości przekształcenia, w razie gdyby naruszałoby to prawa osób trzecich. Nie ulega wątpliwości, że przekształcenie użytkowania wieczystego we własność nie może nastąpić wówczas, gdy nieruchomość objęta jest prawem podmiotowym bezpośrednim - prawem własności innej osoby. Oznacza to, że wykluczone byłoby więc pozytywne i skuteczne dla wnioskodawcy lub jego następcy prawnego rozpatrzenie wniosku o przekształcenie, w przypadku, gdyby osoba trzecia nabyła własność nieruchomości. Zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie nie budzi wątpliwości, że przepis art. 3 ust. 3 ustawy dotyczy również osób, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe lub obligacyjne wobec użytkownika wieczystego, ale treść tego przepisu oznacza także, że osoby roszczące sobie prawa do danej nieruchomości, kwestionujące prawidłowość nabycia jej własności przez jednostkę samorządu terytorialnego lub Skarb Państwa, nie mogą zostać pozbawione swoich roszczeń. Ujawnienie się zaś ich przed wydaniem decyzji przekształceniowej i wszczęcie postępowania w celu ich dochodzenia, powinno skutkować zawieszeniem postępowania w sprawie przekształcenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 3014/13; z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1452/16; z dnia 14 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1613/15 i z dnia 2 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 3194/14).

Podzielając pogląd zaprezentowany wyżej, sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stoi na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi oczywistość braku przymiotu strony względem skarżącego (wnioskodawcy), brak było zatem podstaw do odmowy wznowienia postępowania, a zatem oceny dokonanej przez organ, że nie ziściła się przesłanka wznowienia już na wstępnym, formalnym etapie postępowania, tym bardziej, że w aktach sprawy są dokumenty wykazujące, że nie tylko to, że strona skarżąca domaga się zwrotu nieruchomości objętej postępowaniem przekształceniowym, ale też, że w ocenie organu jest ona podmiotem który był uprawniony (jako następca prawny podmiotu wywłaszczonego) do zgłoszenia tego żądania.

Nie przesądzając, czy strona skarżąca ma przymiot strony w zakończonym decyzją ostateczną postępowaniu o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, wskazaniem sądu jest wznowienie postępowania w sprawie, a następnie dokonania oceny tej kwestii, w pełnowymiarowym postępowaniu administracyjnym.

Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.