Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 400/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 252 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 305
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędzia WSA Inga Gołowska (spr.) Sędzia WSA Wiesław Kuśnierz Protokolant Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2024 r. sprawy ze skargi F. w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 17 lutego 2023 r. nr SKO.E/4106/34/2022 w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej skargę oddala.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 20 lutego 2023r. znak: SKO.E/4106/34/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie, działając na podstawie art. 138§1 pkt 1 ustawy z dnia 4 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022r. poz. 2000 dalej-k.p.a.) art. 252 ust. 1 ustawy o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009r. (tekst jedn. Dz. U. z 2022r. poz. 1634 dalej-u.f.p.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia 29 listopada 2022r. znak: WPW.RPL.3032.37.2.2022 o określeniu należnej do zwrotu wysokości dotacji oświatowej przyznanej w 2019r. na prowadzenie P. w T., dla której organem prowadzącym jest F. z siedzibą w T. pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie 386 202,57 zł wraz z należnymi odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. począwszy od dnia 20 listopada 2020r.

Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Postanowieniem z dnia 11 maja 2022r. Prezydent Miasta Tarnowa zawiadomił o wszczęciu postpowania w sprawie ustalenia zakresu zwrotu dotacji oświatowej pobranej w nadmiernej wysokości w 2019r. na prowadzenie P. w T., dla której organem prowadzącym jest F. z siedzibą w T. (dalej: także Skarżąca). W postanowieniu tym wskazano, że w trakcie kontroli stwierdzono nieprawidłowości polegające na pobraniu dotacji w nadmiernej wysokości w kwocie 412.322,37 zł. Wystąpienie pokontrolne, w którym wezwano do zwrotu tej kwoty, zostało przesłane pismem z dnia 3 listopada 2020r., a do dnia podjęcia postanowienia kwota ta nie została zwrócona.

Postanowieniem z dnia 30 maja 2022r. Prezydent Miasta Tarnowa wezwał Skarżącą do przedłożenia dzienników lekcyjnych dotyczących roku 2019 dla P. w T. wraz z listami obecności uczniów zgodnymi z obowiązującymi w 2019r. przepisami.

Pismem z dnia 13 czerwca 2022r. Skarżąca, odnosząc się do wezwania organu, wskazała, że dokumenty te były kopiowane na koszt Fundacji w trakcie kontroli jaka odbywała się w placówce, a zatem są w posiadaniu organu. Fundacja nie jest w stanie dostarczyć tych dokumentów ponieważ zostały one zabezpieczone przez organy postępowania przygotowawczego w prowadzonym postępowaniu karnym, które nadzoruje Prokuratura Rejonowa w T.

Następnie wyjaśniono, że w aktach sprawy znajduje się kopia wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w T. z dnia 19 stycznia 2022r. sygn. akt [...], którym uznano oskarżonego P. O. tego, że jako Prezes F. - organu prowadzącego P. w T. działając wspólnie i w porozumieniu z E. Ć. w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz w celu uzyskania dla P. w T. dotacji udzielonej z budżetu Gminy Miasta Tarnowa poświadczył nieprawdę w zakresie faktycznej liczby uczniów pobierających naukę na dany miesiąc, a tym samym wprowadził pracowników Urzędu Miasta Tarnowa w błąd co do istotnych okoliczności dla uzyskania wsparcia finansowego i doprowadził Urząd Miasta Tarnowa do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wypłatę dotacji w łącznej kwocie 108.242,85 zł za okres od 5 września 2019r. do 12 grudnia 2019r.

Pismem z 4 października 2022r. Prezydent Miasta Tarnowa ponownie wystąpił do Prokuratury Rejonowej w T. z wnioskiem o wyrażenie zgody na dostęp do akt sprawy o sygnaturze [...] w zakresie dotyczącym dzienników lekcyjnych dotyczących roku 2019.

Postanowieniem z dnia 21 października 2022r. organ postanowił o włączeniu w poczet materiału dowodowego ww. dokumentów. Do akt sprawy włączono także fotokopie wykazów uczniów, terminów zajęć oraz list obecności.

Decyzją z dnia 29 listopada 2022r. Prezydent Miasta Tarnowa orzekł o określeniu należnej do zwrotu wysokości dotacji oświatowej przyznanej w 2019r. na prowadzenie P. w T., dla której organem prowadzącym jest F. z siedzibą w T. pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie 386.202,57 zł wraz z należnymi odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych.

W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w okresie od 14 listopada 2019r. do dnia 29 lutego 2020r. Prezydent Miasta Tarnowa prowadził kontrolę w P. w T. Przeprowadzona kontrola dotyczyła oceny prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji udzielonych z budżetu Gminy Miasta Tarnowa w 2019r., w tym przedstawionych danych o liczbie uczniów, w oparciu o dokumentację organizacyjną, finansową i dokumentację przebiegu nauczania. Organ stwierdził, że liczba uczniów wg stanu na pierwszy dzień roboczy każdego miesiąca została ustalona na podstawie przedłożonej dokumentacji, w tym księgi uczniów oraz dzienników lekcyjnych. Szkoła w pierwszym semestrze roku 2019 nie prowadziła list obecności. Listy zostały wprowadzone dopiero w drugim semestrze 2019r. Kontrolujący po dokonaniu analizy przedłożonych list obecności stwierdzili, iż przyjęty od września 2019r. sposób prowadzenia ewidencji obecności słuchaczy, wykluczał możliwość ustalenia rzeczywistej frekwencji danej osoby. Lista obecności była skonstruowana w podziale tygodniowo-dziennym, z możliwością złożenia podpisu pod konkretną datą, mimo że w poszczególne dni w szkole odbywało się szereg zajęć w kilkugodzinnym przedziale czasowym. Taki sposób prowadzenia list obecności był sprzeczny z zapisami §10 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 sierpnia 2014r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne gimnazja dla dorosłych i szkoły ponadgimnazjalne dokumentacji biegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji. Organ wskazał, że zgodnie z tym rozporządzeniem integralną częścią dziennika lekcyjnego są listy obecności, na których obecność na poszczególnych godzinach zajęć edukacyjnych słuchacze potwierdzają własnoręcznym podpisem. Z uwagi na to, że placówka nie dysponowała listami obecności spełniającymi ww. wymogi, nie było, zdaniem organu, możliwości w sposób obiektywny potwierdzić, że wykazani w rozliczeniu dotacji uczniowie faktycznie spełnili wymaganą 50% frekwencję w danym miesiącu.

Organ zwrócił także uwagę, iż wyrokiem Sądu Rejonowego w T. II Wydział Karny z dnia 19 stycznia 2022r. [...] uznano Prezesa F. - organu prowadzącego P. oraz Dyrektora P. za winnych działania na szkodę Urzędu Miasta Tarnowa.

W związku z tym określono kwotę dotacji pobranej w nadmiernej wysokości przez P. w T. w łącznej kwocie 387.764,85 zł w tym: 1) w kwocie 279.522,00 zł za okres od stycznia do sierpnia 2019r. z powodu braku list obecności słuchaczy oraz 2) w kwocie 108.242,85 zł za okres od września do grudnia 2019r. z powodu braku list obecności potwierdzających uczestnictwo na poszczególnych godzinach zajęć.

W odwołaniu wniesionym od ww. decyzji Skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych poprzez wadliwe ustalenie, iż dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości podlega zwrotowi w kwocie 386.202,57 zł; naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 76§1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy dziennik lekcyjny jako dokument urzędowy niesie za sobą domniemanie prawdziwości jego zapisów; naruszenie art. 7, art. 77§1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 84§1 k.p.a., art. 107§3 k.p.a., w zw. z art. 11 k.p.a. polegające na braku należytego wyjaśnienia przez organ istotnych okoliczności sprawy, niewyczerpujące zgromadzenie przez organ materiału dowodowego, a także pominięcie stanowiska złożonego przez Fundację, także w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych wobec należytego potwierdzenia uczestnictwa uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych; naruszenie art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art. 10§1 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP i w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące naruszeniem określonych w tych przepisach reguł, a w szczególności poprzez naruszenie przypisania Fundacji odpowiedzialności finansowej za działalność innego podmiotu albowiem Fundacja nie pobierała, nie rozliczała a tym bardziej nie jest odpowiedzialna za rozliczenie, czy wydatkowanie dotacji za cały 2019 rok, bowiem prowadziła placówkę dopiero od czerwca 2019 roku; naruszenie prawa materialnego, tj. art. 26 ust. 2 i 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, poprzez ich wadliwą wykładnię wskazująca na potrzebę podpisu uczestnika na każdej godzinie zajęć, podczas gdy ten przepis wskazuje jedynie na potwierdzenie podpisem własnoręcznym i czytelnym na listach obecności uczestnictwo w zajęciach.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie uznało wniesione odwołanie za nieuzasadnione i opisaną na wstępie decyzją z dnia 17 lutego 2023r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Kolegium powołało przepisy ustawy o finansach publicznych oraz ustawy o finansowaniu zadań oświatowych mające zastosowanie w sprawie i wskazało, że w okresie objętym kontrolą organem prowadzącym P.1 w T. były następujące podmioty:

O. S., zam. ul. [...], [...] Ł., co potwierdza zaświadczenie Nr [...] z dnia 16 października 2013r.,

Z. O., zam. ul. [...], [...] N. , co potwierdza zaświadczenie Nr [...] oraz

F. z ówczesną siedzibą w T.1 co potwierdza zaświadczenie Nr [...] o zmianie wpisu do ewidencji szkół i placówek niepublicznych z dnia 2 września 2019r.

Począwszy od dnia 5 czerwca 2019r. organem prowadzącym P.1 w T. była Z. O., co potwierdza zaświadczenie Nr [...]. Zmiany wpisu do ewidencji szkół i placówek niepublicznych dokonano na wspólny wniosek O. S. oraz Z. O. Zgodnie z zaświadczeniem z dnia 16 lipca 2019r. znak [...] P.1 w T. zmieniła nazwę na P." w T.. Aktualnie, zgodnie z zaświadczeniem nr WED.4430.1.50.2019 o zmianie wpisu do ewidencji szkół i placówek niepublicznych z dnia 2 września 2019r. organem prowadzącym P. w T. jest F. Zgodnie natomiast z zaświadczeniem z dnia 19 marca 2021r. nastąpiła zmiana adresu organu prowadzącego szkołę, a po dokonanej zmianie wpisu organem prowadzącym P." w T. jest F. z siedzibą w T..

Następnie organ stwierdził, że do rozstrzygnięcia pozostaje, do jakiego podmiotu powinna być w niniejszej sprawie skierowana decyzja o zwrocie dotacji. Zagadnienie to jest kluczowe z punktu widzenia niniejszej sprawy i jest ono głównym zarzutem sformułowanym w odwołaniu.

Kolegium wskazało, że zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie, które Kolegium w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w całości podziela, decyzja o zwrocie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości lub wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem winna być skierowana do aktualnego organu prowadzącego szkołę (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 maja 2022r. I SA/Łd 135/22, wyroki WSA w Szczecinie z dnia 25 września 2019r. sygn. akt I SA/Sz 600/19 i z dnia 4 kwietnia 2019r. sygn. akt I SA/Sz 946/16, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2018r. sygn. akt III SA/Po 642/17, wyrok WSA w Lublinie z dnia 9 czerwca 2017r. sygn. akt l SA/Lu 681/16).

Głównym powodem takiego stanowiska jest publicznoprawny charakter przekazania uprawnień, ale też i obowiązków związanych z prowadzeniem dotowanej placówki. Ewentualne umowy cywilnoprawne pomiędzy poprzednim, a nowym organem prowadzącym, mogą mieć znaczenie tylko pomiędzy ich stronami. Umowy tego rodzaju, w tym postanowienie, że Skarżąca (poprzedni organ prowadzący) pozostaje odpowiedzialna za zobowiązania publicznoprawne dotyczące okresu sprzed jej zawarcia, nie mogą modyfikować publicznoprawnych regulacji ustawowych. Z przepisów ustawy z dnia 27 października 2017r. o finansowaniu zadań oświatowych (art. 26 ust. 1 i 2 ww. ustawy) wynika natomiast, że dotacje oświatowe otrzymują w istocie szkoły, a nie osoba fizyczna je prowadząca, zaś jej beneficjentem są uczniowie, a nie podmiot pełniący rolę organu prowadzącego daną szkołę. Szkoły nie posiadają osobowości prawnej, co oznacza, że za zobowiązania takiej jednostki odpowiada organ prowadzący. Dotacje są więc środkami publicznymi stanowiącymi należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, a ich celem jest wspomaganie działalności oświatowej. Co ważne, nie wchodzą do majątku danej osoby fizycznej, pełniącej funkcję organu prowadzącego w dacie ich wypłaty, lecz są związane z tym podmiotem tylko z tego powodu, że prowadzi on działalność oświatową. Zatem, w tym przypadku, przyznanie dotacji i jej zwrot dotyczą organu prowadzącego szkołę, a nie konkretnej osoby, która pełniła tę funkcję.

Przyjęcie odmiennego stanowiska mogłoby doprowadzić to tego, że przeprowadzenie kontroli zasadności pobrania oraz sposobu wydatkowania dotacji byłoby w istocie niemożliwe. Organami prowadzącymi mogą być bowiem także osoby prawne, w tym spółki prawa handlowego. Bez trudu można sobie więc wyobrazić sytuację, w której dany podmiot pobiera dotację, a następnie po zakończeniu danego roku budżetowego przenosi uprawnienia organu prowadzącego na kolejny podmiot, a sam następnie ulega likwidacji. W takiej sytuacji, mimo że placówka oświatowa nadal byłaby prowadzone, to brak byłoby podmiotu, do którego można by skierować stosowną decyzję o zwrocie dotacji.

Organ zwrócił także uwagę, że dotacja oświatowa jest świadczeniem o charakterze rocznym, i jedynie jest wypłacana w poszczególnych miesiącach na podstawie składanych informacji o liczbie uczniów kształcących się w danej placówce. F. z siedzibą w T. bezsprzecznie była organem prowadzącym placówkę, której dotyczy niniejsze postępowanie do końca 2019r. Potwierdza to tym samym, że podmiot ten odpowiada za rozliczenie dotacji udzielonej w 2019 roku.

Odnosząc się natomiast do meritum sprawy Kolegium wskazało, że z ustaleń organu pierwszej instancji, wynika, że szkoła w okresie od stycznia do sierpnia 2019r. nie prowadziła list obecności, tym samym kontrolujący nie mieli możliwości dokonania weryfikacji danych zawartych w dokumentach. Brak było więc możliwości ustalenia w sposób rzetelny i obiektywny liczby uczniów spełniających wymaganą 50% frekwencję. Ponieważ placówka nie dysponowała dokumentacją umożliwiającą dokonanie weryfikacji zasadności występowania o dotację oświatową, organ administracyjny w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy do zwrotu zakwalifikował całą dotację przekazaną placówce.

W stosunku natomiast do dotacji za okres od września do grudnia 2019r. placówka prowadziła, co prawda listy obecności, aczkolwiek ich forma nie dawała możliwości ustalenia, którzy uczniowie spełniają wymaganą 50% frekwencję. Uczeń podpisywał bowiem listę obecności na cały dzień, bez wskazania konkretnych zajęć, których ta obecność miałaby dotyczyć.

W tym miejscu wskazano, że z dniem 3 września 2014r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 sierpnia 2014r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów dokumentacji (Dz. U. poz. 1170 ze zm.), które reguluje sposób dokumentowania obecności słuchaczy na poszczególnych godzinach zajęć. W myśl §10 ust. 5 ww. rozporządzenia, w dzienniku lekcyjnym prowadzonym przez szkołę dla dorosłych przeprowadzenie zajęć nauczyciel potwierdza podpisem; integralną częścią dziennika lekcyjnego są listy obecności, na których obecność na poszczególnych godzinach zajęć edukacyjnych słuchacze potwierdzają własnoręcznym podpisem.

Natomiast z dniem 31 marca 2015r. ustawodawca dokonał zmiany w art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty dodając zdanie drugie w brzmieniu: "Uczestnictwo uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych musi być potwierdzone ich własnoręcznymi podpisami na listach obecności na tych zajęciach.". Przepis analogicznej treści został następnie zamieszczony w art. 26 ust. 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Jego obecne brzemiennie, ukształtowane na skutek nowelizacji, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2019r. to "Uczestnictwo uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, o którym mowa w ust. 2, potwierdza się na tych zajęciach ich własnoręcznymi, czytelnymi podpisami na listach obecności".

Począwszy od 31 marca 2015r. ustawodawca wprowadził więc bezwzględny obowiązek potwierdzania przez słuchaczy faktu uczestnictwa w zajęciach własnoręcznymi podpisami na listach obecności Wobec niespełnienia tego wymogu organ pierwszej instancji słusznie uznał, że w okresie od stycznia 2019r. do sierpnia 2019r. nikt ze słuchaczy nie był uprawniony do dotacji i dlatego należało orzec o obowiązku zwrotu całej dotacji za ten okres. W podobnym tonie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 9 sierpnia 2017r. I SA/Sz 37/17.

W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji słusznie także zakwestionował prawidłowość pobrania dotacji za okres od września do grudnia 2019r. Nie można bowiem przyjąć, że przepisy te, a w tym §10 ust. 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 sierpnia 2014r., nie określają w sposób szczegółowy, jaką formę powinien przybrać podpis na liście obecności, w szczególności czy słuchacz powinien złożyć pojedynczy podpis pod każdą godziną zajęć edukacyjnych, czy też może złożyć jeden podpis pod całą listą zajęć, np. w formie "klamerki", czy tak jak w niniejszej sprawie, w rubryce dotyczącej danego dnia.

W przepisach tych wyraźnie wskazano, że uczestnictwo uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych musi być potwierdzone ich własnoręcznymi podpisami na listach obecności na tych zajęciach (art. 26 ust. 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych), a obecność na poszczególnych godzinach zajęć edukacyjnych słuchacze potwierdzają własnoręcznym podpisem.

Literalne brzmienie tych przepisów nie pozostawia wątpliwości, że słuchacz powinien złożyć pojedynczy podpis pod każdą godziną zajęć edukacyjnych.

W ocenie Kolegium dowodu na potwierdzenie obecności uczniów na zajęciach dowodu w postaci list obecności nie można zastąpić także przeprowadzeniem analizy zapisów w dziennikach lekcyjnych, gdzie prowadzący zajęcia dokumentował obecność uczniów na zajęciach poprzez stawianie odpowiednich kresek przy nazwiskach. Taka możliwość istniała jedynie do 31 marca 2015r., tj. do czasu gdy ustawodawca wprowadził bezwzględny obowiązek potwierdzania uczestnictwa na obowiązkowych zajęciach w postaci własnoręcznych podpisów na listach obecności na tych zajęciach

Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe, a tym samym należało utrzymać kwestionowaną decyzję w mocy. Organ pierwszej instancji szczegółowo przedstawił sposób wyliczenia kwoty dotacji podlegającej zwrotowi i brak jest podstaw do powielania tych wyliczeń. Po dokonaniu ich weryfikacji Kolegium w pełni je zaakceptowało i przyjęło za własne. Wyjaśniono ponadto, że w trakcie kontroli pierwotnie stwierdzono, że zwrotowi podlega kwota 412.322,37 zł. Z akt sprawy wynika, że kwota ta obejmowała także dotację udzielaną w trybie art. 26 ust. 5 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, tj. dotację wypłacaną w przypadku uzyskania przez ucznia świadectwa dojrzałości lub dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe. Po odliczeniu kwoty dotacji z tego tytułu oraz dotacji zwróconej po zakończeniu kontroli przez placówkę, kwota dotacji podlegającej zwrotowi, pobranej w nadmiernej wysokości winna wynosić 386.202,57 zł, co też znalazło swój wyraz w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie Skarżąca zarzuciła:

1. Błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez wadliwe ustalenie iż dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości i podlega zwrotowi w kwocie 386.202,57 zł,

2. Błąd w ustaleniach faktycznych poprzez wadliwe uznanie, iż prezes zarządu Fundacji został uznany winnym w postępowaniu karnym poświadczenia nieprawdy w zakresie faktycznej liczby uczniów pobierających naukę w szkole, podczas gdy wyrok nakazowy został uchylony, a prezes zarządu nie został uznany winnym takiego przestępstwa,

3. Naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

- art. 76§1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy dziennik lekcyjny jako dokument urzędowy niesie za sobą domniemanie prawdziwości jego zapisów,

- art. 7, art. 77§1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 84§1 k.p.a., art. 107§3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. polegające na braku należytego wyjaśnienia przez organ istotnych okoliczności sprawy, niewyczerpujące zgromadzenie przez organ materiału dowodowego, dowolną i wybiórczą jego interpretację i w konsekwencji dowolne i niekompletne, ogólne i tendencyjne ustalenia faktyczne, nadto zaniechanie ustosunkowania się do stanowiska i argumentów ponoszonych przez Skarżącą w zakresie braku jej odpowiedzialności, a nadto poprzez brak precyzyjnej podstawy decyzji (w kontekście art. 10 prawa oświatowego);

- art. 7, art. 77§1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 84§1 k.p.a., art. 107§3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. polegające na pominięciu stanowiska złożonego przez Fundację, a także w zw. z art. 26 ust 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych wobec należytego potwierdza uczestnictwa uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych;

- art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art, 10§1 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP i w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące naruszeniem określonych w tych przepisach reguł, a w szczególności poprzez przypisanie Fundacji odpowiedzialności finansowej za działalność innego podmiotu, albowiem Fundacja nie pobierała, nie rozliczała a tym bardziej nie jest odpowiedzialna za rozliczenie, czy wydatkowanie dotacji za cały 2019 rok, bowiem prowadziła placówkę dopiero od czerwca 2019 roku,

4. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 61 ust 1 w zw. z art. 252 ust 1-6 i art. 221 ust 3 u.f.p. w zw. z art. 10 ust. ustawy Prawo oświatowe w zw. z art. 7 Konstytucji RP i art. 2 Konstytucji RP poprzez wadliwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż Fundacja jest opowiedziana za rozliczenie czy wydatkowanie dotacji do m-ca września 2019r., podczas gdy w tym okresie nie była podmiotem prowadzącym szkołę, a tym bardziej prawnie nie istniał żaden przepis prawa, a art. 10 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe nie mówi o następstwie prawnym odpowiedzialności - co skutkuje, iż zaskarżona decyzja jest nieważna, bowiem została wydana bez podstawy prawnej bowiem żaden przepis prawa nie mówi o odpowiedzialności Fundacji za działalność innego, czy nawet poprzedniego w stosunku do danej placówki, organu prowadzącego;

5. Naruszenie prawa materialnego tj. 26 ust. 2 i 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych poprzez ich wadliwą wykładnię wskazującą na potrzebę podpisu uczestnika zajęć na każdej godzinie zajęć, podczas gdy ten przepis wskazuje jedynie na potwierdzenie podpisem własnoręcznym i czytelnym na listach obecności uczestnictwo w zajęciach.

W oparciu o powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postepowania.

Skarżąca podniosła, że nie jest podmiotem odpowiedzialnym za prowadzenie placówki w okresie w okresie poprzedzającym dzień 5 czerwca 2019r., ergo nie jest i nie może być prawnie obowiązana do zwrotu dotacji pobranej i wydatkowanej za okres do czerwca 2019r., którą to dotacje pobrał zupełnie inny podmiot. Dodatkowo podniosła, taki obowiązek w sposób oczywisty nie wynika z art. 26 ust. 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Skarżąca uważa, że w razie zmiany organu prowadzącego w trakcie danego roku, rozliczenie dotacji za odpowiedni okres obciąża wyłącznie organ prowadzący daną placówkę w danym czasie. Powyższe implikuje, że Skarżąca jest obowiązana za rozliczenie dotacji i za złożenie stosownego rozliczenia obejmujące wyłącznie okres, w którym była (faktycznie i prawnie) organem prowadzącym placówkę.

Skarżąca zarzuciła także, że w decyzji nie wskazano żadnego przepisu, który mówi o tym, że Skarżąca ponosi odpowiedzialność za zdarzenia powstałe przed dniem, w którym stała się organem prowadzącym, a nawet przed dniem, kiedy postawał i uzyskała podmiotowość prawną. Odpowiedzialność prawna, tym bardziej za działalność osoby trzeciej, może wynikać tylko z wyraźnego przepisu lub umowy. Żaden przepis prawa, w szczególności art. 10 ust 1 ustawy Prawo oświatowe nie mówi o takiej odpowiedzialności (odpowiedzialności następcy), a nadto umowa, na podstawie której Fundacja stała się organem prowadzącym wyraźnie wyklucza jej odpowiedzialność za zdarzenia zaistniałe przed dniem wejścia tej umowy w życie - co zostało zupełnie pominięte przez organ.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, iż na podstawie art. 3§1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023r. poz. 1634 ze zm., dalej-p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, zasadniczo sprawowana w oparciu o kryterium zgodności z prawem (art. 1§2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, tekst jedn. Dz. U. z 2023r. poz. 2492 ze zm.), obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3§2 pkt 1 p.p.s.a.).

W myśl zaś art. 145§1 p.p.s.a. w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd, uwzględniając skargę, uchyla decyzję bądź postanowienie, stwierdza nieważność decyzji bądź postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, względnie stwierdza wydanie rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Jeżeli natomiast sąd nie stwierdzi wskazanych wyżej naruszeń prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddala skargę w całości lub części. Zgodnie z treścią art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem, które nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach i według wymienionych kryteriów, Sąd nie dopatrzył się tego rodzaju naruszeń prawa, które nakazywałyby jej uchylenie.

W niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wymaga kwestia, czy w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego skarżąca, jako organ prowadzący P. w T. prawidłowo została obciążona zwrotem otrzymanej w 2019r. dotacji oświatowej jako dotacji pobranej w nadmiernej wysokości.

Tytułem wstępu należy przywołać podstawowe przepisy znajdujące zastosowanie w sprawie. Otóż podstawę wypłacenia skarżącej dotacji stanowił art. 26 ust. 2 i ust. 3 ust. 3 ustawy z dnia 27 października 2017r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2017r., poz. 2203 ze zm. dalej-u.f.z.o.) oraz uchwała Rady Miejskiej w Tarnowie z dnia 28 grudnia 2017r., Nr XLVII/514/2017 w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji udzielanych publicznym i niepublicznym przedszkolom, innym formom wychowania przedszkolnego, szkołom, w tym szkołom podstawowym, w których zorganizowano oddział przedszkolny i placówkom prowadzonym na terenie Gminy Miasta Tarnowa, trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania tych dotacji oraz terminu i sposobu rozliczenia ich wykorzystania (Dz. Urz. Woj. Małop. Z 2018r. poz. 393 ze zm. dalej-uchwała Rady Miejskiej).

Zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p.), dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2 (...). W myśl art. 252 ust. 5 u.f.p. - zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. Stosowanie zaś do art. 252 ust. 6 pkt 2 u.f.p. - odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości.

Warto wskazać, że instytucja zwrotu dotacji na podstawie art. 252 ust. 1 u.f.p. ma zastosowanie do wszystkich rodzajów dotacji, jakie są udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Zaś hipoteza art. 252 obejmuje dotacje udzielone z budżetu j.s.t. wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie (udzielone bez podstawy prawnej) oraz pobrane w nadmiernej wysokości (otrzymane z budżetu w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania). Zakres art. 252 u.f.p obejmuje wszystkie określone w ustawie rodzaje dotacji, jakie mogą być udzielane z budżetu j.s.t., wśród których podstawowe znaczenie mają dotacje celowe, dotacje podmiotowe - przeznaczone na dofinansowanie działalności bieżącej ustawowo wskazanego podmiotu oraz dotacje przedmiotowe - przeznaczone na dopłaty do określonych rodzajów wyrobów lub usług, z tym że niezgodnie z przeznaczeniem wykorzystane mogą być wyłącznie środki, które takie przeznaczenie mają określone w umowie lub decyzji przyznającej dotację, czyli dotacje celowe (por. Komentarz L. Lipiec - Warzecha, ustawa o finansach publicznych, Lex).

Stosownie do art. 252 ust. 3 u.f.p. dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. W niniejszej sprawie pobrane dotacje były dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości, a więc podlegającymi zwrotowi, na podstawie art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p

Dotacje oświatowe są środkami publicznymi, do których zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych, co wynika z jej art. 60 pkt 1. Dotacje te podlegają zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego na zasadach określonych w art. 252 u.f.p., tj. jeżeli zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem (ust. 1 pkt 1) bądź pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości (ust. 1 pkt 2), przy czym zwrotowi (w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2) podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości (ust. 2). W ust. 3 i 4 tego artykułu wyjaśniono, że dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania zaś dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej.

Z akt sprawy wynika, że w kontrolowanej sprawie organy obu instancji słusznie przyjęły że skarżąca dla P. w T. otrzymała dotację oświatową w nadmiernej wysokości. Wynika to z faktu, iż do szkoły policealnej prowadzonego przez skarżącą – co prawidłowo ustaliły organy obu instancji – w poszczególnych miesiącach okresu od 1 stycznia 2019r. do 31 grudnia 2019r., stwierdzono zawyżoną liczbę słuchaczy w stosunku do dotacji przyznanej.

W przypadku finansowania zadań publicznych z zakresu oświaty zasadą ogólną jest, że wysokość środków przekazywanych do jednostek samorządu terytorialnego tytułem części oświatowej subwencji ogólnej, jak też dotacji do podmiotów bezpośrednio prowadzących placówki oświatowe, obliczana jest w oparciu o liczbę uczniów/podopiecznych/słuchaczy. W przypadku gdy do skalkulowania kwoty dotacji beneficjent podał zawyżoną liczbę uczniów, to część środków publicznych stanowi dotację pobraną w nadmiernej wysokości, w rozumieniu art. 252 ust. 3 u.f.p. Dotacja oświatowa – jak już wyżej wskazano – służy pokrywaniu części wydatków bieżących ponoszonych przez szkołę (przedszkole) w przeliczeniu na jednego ucznia, zatem dotacje opierają się na liczbie uczniów (wychowanków) faktycznie kształcących się (tak NSA w wyroku z dnia 3 września 2015r., sygn. akt II GSK 1593/14, publ.: http://cbois.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).

Organ dotujący wskazał, że podstawą ustaleń zawyżonej liczby słuchaczy w stosunku do przyznanej dotacji było zakwestionowanie podpisów uczniów na listach obecności odzwierciedlających ich uczestnictwo, w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych.

Niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego (art. 26 ust. 2 u.f.z.o.).

Stosownie zaś do art. 26 ust. 3 u.f.z.o. uczestnictwo uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, o którym mowa w ust. 2, potwierdza się na tych zajęciach ich własnoręcznymi, czytelnymi podpisami na listach obecności. (podkreślenie Sądu).

Podpis na dokumencie powinien być na tyle czytelny, aby pozwolił zidentyfikować osobę, która go złożyła i wymogu tego nie sposób zastąpić innymi wnioskami dowodowymi w postaci oświadczeń słuchaczy, przesłuchań słuchaczy, czy protokołów i uchwał dotyczących klasyfikowania. W uzasadnieniu wskazywanego wyroku Sąd wskazał, że do obowiązków szkoły należy wykazanie w wiarygodny sposób, że dotacja przysługuje na konkretnego ucznia, co wymaga uzyskania przez szkołę czytelnego podpisu na listach obecności - art. 26 ust. 3 u.f.z.o. Jeśli podpisu nie można tak zweryfikować w zakresie pochodzenia od ucznia oznacza to, że szkoła nie wykazała faktu jego uczestnictwa w co najmniej 50% zajęć i dotacja nie przysługiwała na tego ucznia, co z kolei wiąże się z obowiązkiem zwrotu tej części dotacji na podstawie art. 252 u.f.p.

Wymóg "własnoręcznego, czytelnego podpisu" wskazanego w art. 26 ust. 3 cyt. ustawy należy interpretować ściśle.

Intencją ustawodawcy było zaostrzenie sposobu dokumentowania obecności słuchaczy na zajęciach przez szkoły ubiegające się o dotację, tak aby nie zaistniały wątpliwości co do tożsamości osób, którzy według organu prowadzącego placówkę spełnili wymóg 50% frekwencji na zajęciach. Z tego też względu złożenie podpisu nieczytelnego lub w formie parafy, nawet jeżeli uczynił to własnoręcznie słuchacz, nie spełnia warunków określonych w art. 26 ust. 3 u.f.z.o. pozwalających na uznanie, iż udział w zajęciach słuchacza, na którego przyznano dotację, został należycie udokumentowany.

Podkreślić należy bowiem, że art. 26 ust. 3 u.f.z.o. zmieniony został przez art. 44 pkt 10 lit. b ustawy z dnia 22 listopada 2018r. (Dz. U. z 2018r. poz. 2245) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 stycznia 2019r. Zmiana art. 26 ust. 3 u.f.z.o. polegała na tym, że w ust. 3 wyraz "własnoręcznymi" ustawodawca postanowił zastąpić wyrazami "własnoręcznymi, czytelnymi". Nie budzi więc wątpliwości, że uczestnictwo uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, począwszy od 1 stycznia 2019r., potwierdza się na tych zajęciach ich własnoręcznymi, czytelnymi podpisami na listach obecności. Zmiana treści przywołanego przepisu z dniem 1 stycznia 2019r. dla oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego ma istotne znaczenie. Celem wprowadzenia tej zmiany było m.in. uniknięcie jakichkolwiek wątpliwości co do to okoliczności, czy dany słuchacz był obecny w danym dniu w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych finansowanych ze środków publicznych. Częstą praktyką podnoszoną również w orzecznictwie sądów administracyjnych było bowiem ubieganie się przez placówki szkolne o dotacje na uczniów, którzy fizycznie w takich zajęciach nie brali udziału. W świetle powyższego obowiązkiem szkoły było należyte udokumentowanie przebiegu procesu kształcenia w oparciu o listy obecności, które winny spełniać wymogi ustawowe określone w art. 26 ust. 3 u.f.z.o.

Nie można też pominąć treści (mającego w sprawie zastosowania) § 10 ust. 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 sierpnia 2014r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz. U. poz. 1170 ze zm.; dalej-rozp. MEN) wedle którego "szkoła prowadzi dla każdego oddziału dziennik lekcyjny, w którym dokumentuje się przebieg nauczania w danym roku szkolnym." "W dzienniku lekcyjnym prowadzonym przez szkołę dla dorosłych wpisuje się tematy przeprowadzonych zajęć edukacyjnych, oceny uzyskane w ramach wewnątrzszkolnego systemu oceniania oraz oceny z ustnych i pisemnych egzaminów semestralnych i egzaminów poprawkowych. Przeprowadzenie zajęć nauczyciel potwierdza podpisem, z zastrzeżeniem § 22 ust. 5. Integralną częścią dziennika lekcyjnego są listy obecności, na których obecność na poszczególnych godzinach zajęć edukacyjnych słuchacze potwierdzają własnoręcznym podpisem".

Zatem wyraźnie wskazano, że uczestnictwo uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych musi być potwierdzone ich własnoręcznymi podpisami na listach obecności na tych zajęciach, a obecność na poszczególnych godzinach zajęć edukacyjnych słuchacze potwierdzają własnoręcznym podpisem.

Zdaniem Sądu, literalne brzmienie tych przepisów nie pozostawia wątpliwości, że słuchacz powinien złożyć pojedynczy podpis pod każdą godziną zajęć edukacyjnych. Natomiast dowodem na okoliczność frekwencji słuchaczy w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych są listy obecności stanowiące integralną część dziennika lekcyjnego.

W rozpatrywanej sprawie zakres postępowania dowodowego obejmował ustalenie, czy co najmniej 50% słuchaczy potwierdziło swoim podpisem uczestnictwo we wszystkich zajęciach edukacyjnych w szkole. Dlatego postępowanie dowodowe obejmowało badanie złożenia ww. podpisów. W trakcie audytu okazało się, że brakuje podpisów słuchaczy pod poszczególnymi godzinami zajęć, bowiem wbrew treści przytoczonych przepisów przyjęto dokumentowanie obecności jedynie poprzez składanie podpisów za dany dzień zajęć.

Co istotne, w pierwszym semestrze 2019r. szkoła w ogóle nie prowadziła listy obecności i dopiero od września 2019r. takie listy były prowadzone jednakże nie spełniały one wymogów wynikających z § 10 ust. 5 rozp.MEN. Listy obecności były skonstruowane w podziale tygodniowo-dziennym pomimo, że w szkole, w ciągu dnia odbywały się różne zajęcia. Uczniowie powinni podpisywać swoją obecność na poszczególnych godzinach zajęć edukacyjnych nie zaś po konkretnym dniem gdyż w ten sposób nie wiadomo czy uczestniczyli tylko w jednych zajęciach czy też byli brali udział w zajęciach przez cały dzień.

Ustosunkowując się natomiast do kwestii, w stosunku do którego podmiotu powinna być skierowana decyzja, to należy zdaniem Sądu, decyzję prawidłowo wydano w stosunku do F.-organu prowadzącego P..

Obowiązek rozliczenia dotacji wynika z przepisu art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016r. Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz. U z 2018r. poz. 996 ze zm. dalej-u.p.o.). Wspomniany obowiązek ciąży na podmiocie, który prowadzi placówkę oświatową w momencie składania rozliczenia rocznego i takim podmiotem w niniejszej sprawie była niewątpliwie strona skarżąca. Ustawodawca nakłada obowiązek na podmiot prowadzący placówkę wchodzącą w skład systemu oświaty. Obowiązek publicznoprawny, jaki spoczywa na podmiocie prowadzącym taką placówkę, nie może być nakładany dodatkowo na podmiot, który niegdyś ją prowadził, w drodze wykładni rozszerzającej. Racjonalny ustawodawca dąży do tego, aby obowiązki publicznoprawne były nakładane na podmioty prawa bez wątpliwości interpretacyjnych. Wniosek ten jest wzmocniony dodatkowo poprzez użycie przez ustawodawcę sformułowania "odpowiada za jej działalność". Ustawodawca przenosi na organ prowadzący placówkę oświatową całą odpowiedzialność za to, jak rzeczona placówka funkcjonuje i jak wypełnia swoje zadania oświatowe (zob. M. Pilich, Komentarz do art. 10 [w:] Prawo oświatowe. Komentarz, pod red. M. Pilicha, wyd. III, LEX 2022).

Powyższa konstatacja nie oznacza, że podmiot prowadzący przedszkole nie może dochodzić należności cywilnoprawnych z tytułu działań lub zaniedbań od poprzedniego podmiotu, który prowadził taką placówkę, jednakże to jest przedmiotem osobnych rozważań, poza zakresem niniejszej sprawy.

Z akt sprawy wynika ciągłość działania placówki oświatowej. Szkoła początkowo nosiła nazwę P.1 w T. a organami ją prowadzącymi byli: O. S., Z. O.. Zgodnie z zaświadczeniem z dnia 16 lipca 2019r. szkoła zmieniła nazwę na P. w T. Zgodnie natomiast z zaświadczeniem z dnia 2 września 2019r. organem prowadzącym szkołę była F. z T.1.

Przepisy u.p.o., dopuszczają zmiany organu prowadzącego szkołę lub placówkę oświatową. Zgodnie z art. 168 ust. 14 u.p.o., w przypadku zmiany organu prowadzącego szkołę lub placówkę wniosek o zmianę danych zawartych w zgłoszeniu składa, nie później niż na miesiąc przed planowanym dniem zmiany organu prowadzącego, osoba dotychczas prowadząca szkołę lub placówkę. Zmiana organu prowadzącego jest czynnością materialno-techniczną.

W konsekwencji powyższego, organy w sposób właściwy uznały, że Fundacja ponosi odpowiedzialność za złożenie rocznego rozliczenia za cały 2019r. (jest stroną postępowania w myśl art. 28 k.p.a.).

Należy także zaznaczyć, że u.f.p. nie definiuje pojęcia "dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem". Przez wykorzystanie dotacji w rozumieniu art. 251 ust. 4 u.f.p. należy rozumieć zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona albo – w przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji – realizację celów wskazanych w tych przepisach. Wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem ma zatem miejsce wówczas, gdy beneficjent wydatkował przekazane mu środki finansowe w całości bądź w części na realizację innych zadań lub celów niż określone dla danego rodzaju dotacji w umowie dotacyjnej lub w przepisach powszechnie obowiązującego prawa (zob. Michał Stawiński, art. 252, w: Ustawa o finansach publicznych, Komentarz. Wolters Kluwer Polska, 2019). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że środki finansowe przekazywane w ramach dotacji ze środków publicznych mogą być wykorzystane wyłącznie na określony cel. Przykładowo, w wyroku z dnia 8 czerwca 2017r., sygn. akt II GSK 2722/15 (CBOSA), NSA wskazał, że skoro dotacje pochodzą ze środków publicznych, to sposób ich wykorzystania jest pod szczególną kontrolą. Dotujący jest zobowiązany do kontrolowania wydatkowania dotacji, a dotowany - do przeznaczania otrzymanych dotacji tylko na zadania określone w umowie o dotację w terminie w niej określonym i w sposób tam opisany. Dlatego środki pochodzące z dotacji przekazane na konto beneficjenta nie uzyskują przymiotu wartości prywatnej, co stwarzałoby możliwość swobodnego nimi dysponowania. Beneficjent nie włada dotacją jak właściciel, bez ograniczeń - lecz przeciwnie - może ją wykorzystać jedynie w sposób ściśle określony w ustawie. Rola dotacji oświatowej nie polega na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez szkołę (przedszkole) bądź jednostkę prowadzącą szkołę, czy też pokrywaniu wszelkich jej wydatków (por. wyroki NSA: z dnia 25 września 2015r., sygn. akt II GSK 1769/14, z dnia 8 maja 2014r., sygn. akt II GSK 229/13, z dnia 19 marca 2014r., sygn. akt 1858/12, z dnia 26 sierpnia 2014r., sygn. akt II GSK 1002/13, CBOSA).

Nieuzasadnione są także zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania.

W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy został dostatecznie ustalony i pozwalał na wydanie decyzji w sprawie. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 75§1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że materiał dowodowy został zebrany przez organy w sposób rzetelny i skrupulatny. Był on przy tym kompletny i wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia, a jego spójna, logiczna i kompleksowa ocena nie naruszyła granic swobodnej oceny dowodów.

Podkreślić trzeba, że zarzuty dotyczące wadliwej oceny dowodów są tylko wówczas słuszne, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez organ wydający rozstrzygnięcie nie odpowiada wymogom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego tj. gdy wyprowadzone ze zgromadzonych dowodów wnioski naruszają przesłanki swobodnej oceny dowodów. Zarzut nie może jednak sprowadzać się do samej tylko polemiki z ustaleniami poczynionymi w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu, czy do odmiennej oceny materiału dowodowego, lecz winien polegać na wykazaniu, jakich uchybień w świetle norm prawnych, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuściły się organy podatkowe. Sam fakt, iż materiał dowodowy został przez organy oceniony odmiennie niż oczekiwał tego nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania wyrażonych w k.p.a.. Wobec powyższego określenie wobec strony skarżącej obowiązku zwrotu dotacji jest pochodną szeregu prawidłowych ustaleń, czynionych zgodnie z wymogami prawa i odpowiada wysokości kwot, stanowiących dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem.

Reasumując- skoro dotacje pochodzą ze środków publicznych, to sposób ich wykorzystania jest pod szczególną kontrolą. Dotujący jest zobowiązany do kontrolowania wydatkowania dotacji, a dotowany - do przeznaczania otrzymanych dotacji tylko na zadania określone w umowie o dotację w terminie w niej określonym i w sposób tam opisany. Prawidłowość gospodarowania środkami dotacji z budżetów jednostek samorządu terytorialnego podlega ochronie określonej m.in. przepisami odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych."

Przytoczone przepisy u.f.p. zobowiązują dotowanego do starannego dokumentowania poniesionych wydatków w celu rozliczenia dotacji. Staranność w rozliczeniu dotacji obejmuje także takie dokumentowanie wydatków, jakie przewidują obowiązujące przepisy. W rozpatrywanej sprawie brak staranności skarżącej wynika z nieprzestrzegania wymogu wykazania 50% frekwencji podpisami słuchaczy pod każdą godziną zajęć.

Końcowo Sąd uznał, że przeprowadzone postępowanie dowodowe słusznie doprowadziło organy do wniosku, że dotacja została udzielona w nadmiernej wysokości.

W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.