Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 367/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Rozgraniczenie nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Sędziowie: WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Asesor WSA Ewelina Dziuban po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi D. Ł., M. Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2023 r., nr SKO.GiK/4161/76/2023 w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: SKO lub Kolegium) postanowieniem z dnia 22 grudnia 2023 r. nr SKO.GiK/4161/76/2023, działając na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 i art. 264 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm., dalej jako: "k.p.a.") po rozpatrzeniu zażalenia D. Ł. i M. Ł. (dalej: "skarżący"), utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 14 września 2023 r. nr GG.6830.5.2022.DG w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego w wysokości 2460,00 zł (słownie: dwa tysiące czterysta sześćdziesiąt złotych 00/100) i zobowiązujące do zapłaty:

1. K. N. i P. N. - współwłaścicieli działki ewidencyjnej nr [...], obręb C. - należności w kwocie 1230,00 zł (słownie: jeden tysiąc dwieście trzydzieści złotych 00/100),

2. D. Ł. - właściciela działki ewidencyjnej nr [...], obręb C. - należności w kwocie 701,00 zł (słownie: siedemset jeden złotych 00/100),

3. M. Ł. - właściciela działek ewidencyjnych nr [...], [...] i [...] [..], obręb C. - należności w kwocie 529,00 zł (słownie: pięćset dwadzieścia dziewięć złotych 00/100)

oraz określające sposób wpłaty należności.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Na wniosek P. N. z dnia 26.10.2022 r. wszczęte zostało postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości opisanej jako działka ewidencyjna [...]7 z nieruchomościami opisanymi jako działki ewidencyjne [...], [...], [...] i [...] oraz działkami ewidencyjnymi [...] i [...] - styczność w jednym punkcie, położonymi w C. Do przeprowadzenia czynności technicznych rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości, upoważnieniem z dnia 09.03.2023 r. delegowano geodetę uprawnionego L. S. Zgodnie z umową zlecenie nr [...] z dnia 07.03.2023 r. koszt wykonania tych czynności wyniósł 2460,00 zł brutto.

Postępowanie rozgraniczeniowe zakończone zostało ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy S. nr GG.6830.5.2022.DG z dnia 07.08.2023 r. o rozgraniczeniu nieruchomości. Od powyższej decyzji odwołali się skarżący i zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne sprawa zostanie przekazana do Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia, I Wydział Cywilny.

W związku z powyższym, Burmistrza Miasta i Gminy S., postanowieniem z dnia 14 września 2023 r. orzekł o ustaleniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego w wysokości 2460,00 zł i zobowiązał właścicieli rozgraniczanych działek do uiszczeniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego liczonych od długość granic rozgraniczanych nieruchomości.

Koszty niniejszego postępowania zostały ustalone w następujący sposób:

Pani K. N. i Pan P. N. - 50% całości kosztów tj. 1230,OOzł (ustalone odcinki granicy - długość: 84,93m);

Pani D. L. - 57% z 50% całości kosztów tj. 701,OOzł (ustalone odcinki granicy -długość: 48,31 m);

Pan M. L. - 43% z 50% całości kosztów tj. 529,OOzł (ustalone odcinki granicy -długość: 36,62m).

Na powyższe postanowienie zażalenie złożyli skarżący.

Skarżący zwrócili uwagę, że naliczona kwota za przeprowadzone postępowanie rozgraniczeniowe znacznie odbiega od cen rynkowych. Ponadto, wskazali, że uzasadnienie postanowienia w przedmiotowej formie nie pozwala na prawidłowe określenie z jakich okoliczności wynikają koszty postępowania. Organ nie wyjaśnił na jakiej podstawi i w jaki sposób kwota kosztów została skalkulowana. Braki w zakresie uzasadnienia postanowienia uniemożliwiają prawidłową kontrolę instancyjną rozstrzygnięcia. Podkreślono, że bezrefleksyjne przyjęcie kosztów czynności uprawnionego geodety jako kosztów postępowania rozgraniczeniowego należy uznać za błędne. Natomiast analiza rynkowych stawek usług geodezyjnych przeprowadzona przez Żalących wskazuje, że średni koszt rozgraniczenia działek wynosi 1 500 zł. Zatem przyjęty przez organ koszt czynności geodezyjnych przekracza maksymalne koszty występujące na rynku za usługi rozgraniczenia nieruchomości.

W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi I instancji celem ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o orzeczenie o kosztach przez Kolegium w kwocie nie przekraczającej 1500 zł łącznie. Jednocześnie pełnomocnik wnosił o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez adwokata.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 22 grudnia 2023 r., utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu, organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powalał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie oraz przytoczył treść uchwały siedmiu sędziów NSA z 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że w postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości, właściciel sąsiedniej nieruchomości nie może skutecznie wywodzić, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży bowiem w interesie prawnym wszystkich właścicieli. Już sam fakt braku rozgraniczenia nieruchomości lub zaistnienia innej podstawy do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego prowadzi do konstatacji, że w interesie każdego z właścicieli nieruchomości, które nie są prawidłowo rozgraniczone, jest dokonanie rozgraniczenia.

Choć istnieją przypadki, kiedy odstąpienie od wskazanej wyżej zasady jest możliwe, wynikać to musi jednakże ze szczególnych okoliczności konkretnej sprawy, które decydować mogą o innym sposobie rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Niniejsza sprawa okoliczności takich jednak nie posiada. Mając to na uwadze stwierdzić należy, że koszty postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości zostały ustalone i rozdzielone w sposób prawidłowy. W okolicznościach faktycznych i prawnych tej sprawy nie zaistniały żadne podstawy do przyjęcia, że rozgraniczenie zostało dokonane wyłącznie w interesie P.N. i tylko z jego winy, co uzasadniałoby poniesienie przez niego w całości kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r. wskazuje typową regułę, że koszty

rozgraniczenia ponoszą właściciele nieruchomości po połowie, bez względu na towarzyszące im - co do zasady - zamiary w zainicjowaniu sporu granicznego i bez względu na sposób jego zakończenia (decyzją rozgraniczeniową rozstrzygającą sprawę co do istoty, aktem ugody, czy też decyzją o jego umorzeniu wydaną w trybie art. 34 p.g.k). Umacnia tę zasadę to, że w postępowaniu administracyjnym ma również zastosowanie wynikająca z art. 152 k.c. norma materialnoprawna stanowiąca, że właściciele nieruchomości koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie, która wynika z tego, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczaniu gruntów oraz utrzymywaniu stałych Analiza akt sprawy wskazuje, że upoważniony geodeta przeprowadził czynności rozgraniczenia zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453). W szczególności geodeta przeprowadził analizę informacji zawartych w dokumentach uzyskanych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz znajdujących się w księgach wieczystych, ustalił przebieg granic na gruncie, sporządził protokół graniczny oraz opracował opinię dotyczącą przebiegu granic. Wyniki prac geodezyjnych upoważniony geodeta przedstawił na mapie. Prawidłowość wykonania przez geodetę czynności ustalenia przebiegu granic oraz zgodność sporządzonych dokumentów z obowiązującymi przepisami została potwierdzona w protokole sporządzonym w dniu 06.06.2023 r. (prawidłowo powinno być: 07.07.2023r.)

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu Kolegium stwierdziło, że zasadnie organ I instancji uznał, że w tej sprawie koszty postępowania rozgraniczeniowego winny ponieść strony tego postępowania, to jest właściciele rozgraniczanych nieruchomości proporcjonalnie do długości rozgraniczanego odcinka mierzonego w metrach.

Uzupełniająco Kolegium wskazało, że brak było podstaw do naliczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego względem P. A. S., P. M. S. (dz. nr [...]) oraz Gminy S. Dz. nr [...]), z uwagi na fakt, iż ich nieruchomości nie podlegały rozgraniczeniu, a jedynie znajdowały się w punktach stycznych rozgraniczanych nieruchomości.

Natomiast odnosząc się do wniosku pełnomocnika dotyczącego ustalenia kosztów postępowania, które Organ zobowiązany będzie zwrócić na rzecz strony

skarżącej, w tym kosztów zastępstwa wg norm prawem, Kolegium wyjaśnia, że przepisy art. 262, art. 263 iart. 264 k.p.a. nie stanowią ani podstawy prawnej do zgłoszenia przez stronę żądania zwrotu przez organ administracji publicznej kosztów poniesionych przez stronę postępowania, ani też podstawy prawnej do orzekania przez organ administracji publicznej o zwrocie kosztów na rzecz strony postępowania administracyjnego. Przepisy te dotyczą sytuacji, kiedy organ administracji obciąża stronę kosztami postępowania. Nie mają zaś zastosowania do sytuacji, kiedy strona ponosi koszty na skutek podjęcia czynności, które mają jej zapewnić skuteczną obronę jej interesów prawnych i nie ma w tym przypadku znaczenia, czy strona ponosi koszty w wyniku zawarcia umowy cywilnoprawnej. Kodeks postępowania administracyjnego nie daje podstawy prawnej do wystąpienia przez stronę do organu administracji publicznej z żądaniem o zwrot poniesionych przez stronę kosztów postępowania administracyjnego innych niż koszty osobistego stawiennictwa (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2017 r., II OSK 2877/15, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 20 marca 2018 r., II SA/Bd 837/17, wyroki WSA w Warszawie z dnia 13 września 2018 r., VIII SA/Wa 480/18, z dnia 4 grudnia 2017 r., IV SA/Wa 1179/17). Na marginesie rozważań warto wskazać, że w literaturze zwrócono uwagę na istotne braki zawarte w regulacji k.p.a. w zakresie możliwości ubiegania się przez strony o zwrot kosztów poniesionych przez nią w celu obrony swoich praw, zaznaczając, iż zmiana takiej sytuacji wymagałaby jednak interwencji ustawodawcy (zob. P. Daniel, glosa do wyroku NSA z dnia 17 maja 2017 r., II OSK 2877/15, OWSS 2017/4/117).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący, zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

art. 10 § 1 kpa poprzez brak wezwania skarżących do zajęcia stanowiska w sprawie przed wydaniem zaskarżonego postanowienia;

art. 15 kpa i art. 8 kpa poprzez uzasadnienie przez organ II instancji zaskarżonego postanowienia zgodnie z treścią pisma organu I instancji z dnia 13 października 2023 r.;

art. 77 § 4 zd. 2 kpa poprzez brak zakomunikowania stronie faktów notoryjnych znanych organowi II instancji przed wydaniem zaskarżonego postanowienia;

art. 7, art. 8, art. 11 i art. 77 § 1 kpa poprzez bezkrytyczne przyjęcie kosztów czynności geodezyjnych określonych przez uprawnionego geodetę bez analizy ich zasadności, co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem kosztów postępowania

Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 14 września 2023 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Nadto, wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa w sprawie przez adwokata.

W odpowiedzi na skargi, organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2023 r. utrzymująca w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 14 września 2023 r. w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego w wysokości 2460,00 zł i zobowiązujące skarżących do ich zapłaty.

Rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym normują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j.

Dz.U. z 2023 r. poz. 1752 z późn. zm.), w skrócie pgik, a także przepisy rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453). Rozgraniczenie ma na celu ustalenie przebiegu granic nieruchomości (art. 29 ust. 1 pgik). Organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony - stosownie do art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 pgik - jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), zaś czynności ustalania przebiegu granic - zgodnie z art. 31 ust. 1 pgik - wykonuje geodeta upoważniony przez ww. organy. Rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic oraz sposób i tryb wykonywania przez geodetę czynności ustalania przebiegu granic i sporządzania dokumentacji określają przepisy ww. rozporządzenia wykonawczego.

Przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej (art. 31 ust. 2 pgik). Jeżeli jest brak danych, o których mowa w ust. 2, lub są one niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy (ust. 3). W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej (art. 31 ust. 4 pgik).

Z powołanych przepisów wynika zasada udziału geodety w postępowaniu dotyczącym rozgraniczenia nieruchomości, a zatem kosztami koniecznymi postępowania rozgraniczeniowego są koszty związane z czynnościami geodety w tym postępowaniu. Nie budzi też wątpliwości, że koszty czynności związanych z rozgraniczeniem należą do kosztów postępowania administracyjnego.

Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisy rozporządzenia wykonawczego z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości nie regulują kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego. Z tego względu koszty postępowania rozgraniczeniowego są określane na podstawie art. 262 §1 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem stronę obciążają między innymi te koszty postępowania, które zostały poniesione w jej interesie lub na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Należy także podkreślić, że zgodnie z art. 152 k.c.,

który również w niniejszej sprawie ma zastosowanie, właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie.

Ustalenie wysokości kosztów postępowania, osób zobowiązanych do ich poniesienia oraz terminu i sposobu ich uiszczenia następuje w drodze postanowienia wydawanego przez organ jednocześnie z wydaniem decyzji. Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie (art. 264 § 1 i 2 k.p.a.).

Z uwagi na rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczące możliwości zastosowania w postępowaniu administracyjnym art. 152 i 153 k.c. Naczelny Sąd Administracyjny wydał uchwałę (Uchwała NSA(7w) z 11.12.2006 r., I OPS 5/06, ONSAiWSA 2007, nr 2, poz. 26), zgodnie z którą organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 Kodeksu cywilnego), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Uzasadniając takie stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że instytucja rozgraniczenia nieruchomości uregulowana została w dwóch aktach prawnych: ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz kodeksie cywilnym. Zarówno w postępowaniu cywilnym, jak i administracyjnym, tak organ administracji, jak i sąd powszechny są obowiązane stosować te same zasady, a wniosek ten znajduje potwierdzenie przy porównaniu art. 152 i 153 k.c. z art. 31 ust. 2-4 i art. 34 ust. 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, które określają zasady przeprowadzania postępowania rozgraniczeniowego w jego kolejnych stadiach. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że konsekwentnie należy przyjąć, iż w postępowaniu administracyjnym ma też zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z przepisu art. 152 k.c., stanowiąca, że właściciele gruntów sąsiadujących koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał też, że udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, iż to postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Twierdzenie, że interes prawny posiada jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, że postępowanie toczy się w jej

interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostawałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. W postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości właściciel nieruchomości sąsiedniej może uznawać, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Jednakże ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne lub nie jest znany ich przebieg. Nie można więc twierdzić, iż rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał ostatecznie, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.), a w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w przepisie art. 152 k.c., stanowiącej, że koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, co wynika z zasady, iż właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych.

Pogląd wyrażony w wyżej wymienionej uchwale NSA jest jednolicie podzielany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Stanowisko to podziela również w pełni skład orzekający w niniejszej sprawie. W świetle art. 269 § 1 p.p.s.a. uchwała ta ma charakter prawnie wiążący.

Należy jednak wskazać, że przedmiotowa uchwała ma zastosowanie tylko do przypadków prawidłowo wszczętego postępowania rozgraniczeniowego. W doktrynie podkreśla się, że "potrzeba rozgraniczenia nieruchomości powstaje wtedy, gdy granice gruntów nie zostały ustalone albo stały się sporne, a wznowienie znaków granicznych nie może nastąpić" (S. Rudnicki, Rozgraniczenie [w:] S. Rudnicki, G. Bieniek, M. Gdesz, Nieruchomości. Problematyka prawna, G. Bieniek, M. Gdesz, Warszawa 2013). Dalej autor ten podaje, że "przesłanką rozgraniczenia gruntów jest spór w sprawie przebiegu granicy". Identyczne stanowisko zajmuje D. Felcenloben (zob. Administracyjno-sądowy model rozgraniczania nieruchomości [w:] Granice nieruchomości i sposoby ich ustalania, Warszawa 2013).

Konieczne jest więc istnienie sporu co do granicy lub brak jej ustalenia. Należy bowiem podkreślić, że na postanowienie o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego nie przysługuje zażalenie i dlatego strona, która nie wnosiła o jego przeprowadzenie musi zostać zabezpieczona przed jego dokonaniem wbrew przepisom prawa na wniosek sąsiada.

W niniejszej sprawie Sąd nie ma jednak wątpliwości co do istnienia sporu pomiędzy właścicielami działek ewidencyjnych [...] (własność wnioskodawcy z postępowania rozgraniczeniowego) oraz działkami nr [...] (własność D. Ł.) i działkami [...], [...] i [...] (własność M. Ł.). Wprawdzie skarżący w protokole granicznym zaakceptowali granice nieruchomości, tym niemniej w swoim odwołaniu od decyzji rozgraniczającej zdecydowanie wskazali, że geodeta wprowadził ich w błąd i nie uwzględnił dokumentów przez nich posiadanych.

Stąd niewątpliwie każda ze stron tego postępowania rozgraniczeniowego miała interes prawny w rozgraniczeniu. Trafne jest więc stanowisko organu, że koszty rozgraniczenia należało podzielić miedzy strony postępowania. W sytuacji, gdy istnieje spór co do przebiegu granicy, nie można bowiem zasadnie twierdzić, że interes prawny w postępowaniu rozgraniczeniowym ma tylko jedna ze stron postępowania. Postępowanie rozgraniczeniowe toczyło się w interesie właścicieli wszystkich nieruchomości, których granica stała się sporna. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży więc w interesie prawnym właścicieli wszystkich rozgraniczanych nieruchomości (zob. wyrok WSA w Lublinie z 19.09.2023 r., III SA/Lu 255/23, LEX nr 3620965). Nie ma przy tym znaczenia jakie było źródło sporu i kto w tym zakresie ponosi winę. Ocena istnienia interesu poszczególnych właścicieli nieruchomości objętych procedurą rozgraniczeniową odbywa się nie na podstawie ich indywidualnego, subiektywnego podejścia do konieczności rozgraniczenia i tego kto ma rację, ale jest oparta na okolicznościach obiektywnych towarzyszących rozgraniczeniu. Skoro więc istniała spór o granicę, to obiektywnie rzecz biorąc, każdy z właścicieli sąsiadujących nieruchomości miał obiektywnie rozumiany interes prawny w rozgraniczeniu.

W niniejszej sprawie koszty czynności dokonanych przez geodetę zostały prawidłowo rozdzielone. Organ zastosowała przy tym podział według metra rozgraniczanych nieruchomości. Stąd skarżąca D. Ł. - właściciela działki ewidencyjnej nr [...] została obciążona kwotą 701,00 zł, a M. Ł. –

właściciela działek ewidencyjnych nr [...], [...] i [...] kwotą 529,00 zł (słownie: pięćset dwadzieścia dziewięć złotych 00/100). Wnioskodawczyni postepowania rozgraniczeniowego została z kolei obciążona kwotą 1230,00 zł.

Odnosząc się do zarzutu skarżących co do bezkrytycznego przyjęcia kosztów czynności geodezyjnych bez analizy ich zasadności należy wskazać, że skarżący przesłali cennik usług geodezyjnych (k. 9 akt sądowych) z których wynika, że cena postepowania rozgraniczeniowego rozpoczyna się od 2500 zł. W niniejszej sprawie geodeta wskazał jako cenę za dokonane czynności kwotę 2460 zł. Nie można więc przyjąć, że kwota ta jest zawyżona, gdyż jest niższa od ceny wskazanej przez skarżących a wynikającej z przykładowego cennika zamieszczonego na stronie internetowej. Wprawdzie do zażalenia na postanowienie organu I instancji zostały dołączone inne strony internetowe przedstawiające niższe koszty rozgraniczenia, ale istotne jest, że cennik na nich przedstawiony nie odnosi się realnie do rozgraniczanych działek będących przedmiotem postępowania. Organ I instancji przeprowadził natomiast prawidłowe postępowanie w zakresie wyboru oferty konkretnego geodety. Otrzymał 9 ofert (k. 61 akt administracyjnych) i wybrał tę, która opiewała na najniższą cenę.

Sąd nie dostrzegł również, aby organy naruszyły przepisy procedury sądowej. Na k. 200 akt administracyjnych zawiadomienie dokonane w trybie art. 10 §1 k.p.a., które zostało skarżącym skutecznie doręczone. Wprawdzie odnosi się ono bezpośrednio do postępowania rozgraniczeniowego, ale postepowanie w sprawie ustalenia jego kosztów jest jego nieodłączną częścią.

Nie doszło również do naruszenia pozostałych wskazanych przez skarżących przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które to mogło by mieć istotny wpływ na wynika sprawy. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności. W sposób wyczerpujący zebrały i rozważyły cały zebrany materiał dowodowy, a następnie do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwe przepisy prawa. Materiał dowodowy dawał podstawy do przyjęcia, że zostały spełnione wszystkie przesłanki do wydania postanowienia o kosztach rozgraniczenia. Zaskarżone postanowienie prawidłowo wyjaśnia podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia. Nie naruszono przy tym ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów prawa procesowego.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.