Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 887/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 81c ust. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 listopada 2023 r. sprawy ze skarg Gminy [...] i E. K. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 30 marca 2023 r. nr OA.7722.18.6.2023 w przedmiocie zobowiązania do dostarczenia ekspertyzy – skargi oddala –


UZASADNIENIE

Przedmiotem skarg EK i Gminy [...] (dalej: "Skarżących") jest postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "PWINB", "Organ odwoławczy" lub "Organ II instancji") z 30 marca 2023 r. nr OA.7722.18.6.2023, wydane w przedmiocie zobowiązania do dostarczenia ekspertyzy.

Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że 11 października 2022 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB" lub "Organ I instancji") przeprowadził kontrolę na działce nr [...]. Stwierdzono, że na ww. nieruchomości istnieje utwardzony żwirkiem pas terenu z przerostami trawy i chwastów o nieregularnych kształtach, który nie posiada zamontowanych krawężników. Utwardzony pas terenu stanowi dojazd do trzech budynków mieszkalnych, zlokalizowanych na trzech działkach sąsiednich nr [...]. W trakcie czynności kontrolnych wjazd na utwardzony pas terenu był zablokowany zaporami betonowymi ustawionymi przy zjeździe z drogi gminnej. W odległości około 10 m od betonowych zapór znajduje się osuwisko, które odsłoniło warstwy utwardzonego terenu (dojazdu). W odsłoniętej ścianie widoczny jest gruz betonowy i ceglany, kamienie, gazobeton oraz fragmenty usuniętej nawierzchni asfaltowej (destrukt).

Postanowieniem z [...] lutego 2023 r., o nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zobowiązał Skarżących jako współwłaścicieli nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położona w miejscowości [...] do dostarczenia w terminie do 31 sierpnia 2023 r. ekspertyzy oceniającej stan techniczny drogi wewnętrznej (dojazdu), zlokalizowanej na działce nr [...] oraz wpływu jej stanu na sąsiednie nieruchomości (obiekty budowlane zlokalizowane na działkach nr [...]).

Organ I instancji podał, że decyzją z 20 lutego 2023 r., wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.) – dalej: "u.P.b.", nakazał wyłączenie z użytkowania drogi wewnętrznej na działce nr [...]. Stwierdzenie osuwiska, które uszkodziło ww. drogę niewątpliwie stanowi uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, uprawniające do wydania postanowienia w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy, stosownie do art. 81c ust. 2 – 4 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 u.P.b. Jako adresatów obowiązku wskazano natomiast Skarżących, będących współwłaścicielami działki nr [...].

Na opisane wyżej postanowienie zażalenie wnieśli odrębnie Gmina [...] oraz EK.

Gmina [...] wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w sprawie z uwagi na okoliczność zlecenia analizy sytuacji kosztów zabezpieczenia. Zdaniem skarżącej, w tej sytuacji, wykonanie zleconych przez PINB czynności jest zbędne.

EK zarzuciła natomiast błędne ustalenie, że jest współwłaścicielką działki nr [...], a w konsekwencji obciążenie ją obowiązkiem dostarczenia ekspertyzy. Wskazała, że pismem z 31 sierpnia 2021 r. wezwała dewelopera do stawiennictwa 21 września 2021 r. w Kancelarii Notarialnej w [...], celem odbioru ww. nieruchomości i zwrotnego przeniesienia własności nieruchomości, w związku z dokonanym odstąpieniem od umowy sprzedaży z 25 czerwca 2021 r. Deweloper nie stawił się mimo wezwania. Skarżąca podkreśliła, że była gotowa do zwrotu nieruchomości, jednakże Deweloper świadczenia tego nie przyjął. Jako że doszło do skutecznego odstąpienia od umowy sprzedaży i zwrotnego przeniesienia własności nieruchomości na Dewelopera, to w ocenie Skarżącej winien on być zobowiązany do wykonania obowiązku określonego w postanowieniu.

Postanowieniem z 30 marca 2023 r., nr OA.7722.18.6.2023, Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie PINB. Organ odwoławczy podniósł, że w opisywanej sprawie bezsporny jest fakt wystąpienia uszkodzeń (zerwania) fragmentu terenu zlokalizowanego na działce nr [...], stanowiącego dojazd do sąsiednich nieruchomości, spowodowany aktywnością procesów osuwiskowych. Karta Rejestracyjna Osuwiska o numerze ewidencyjnym [...] (zlokalizowanego w pobliżu działki [...]) wskazuje, że "osuwisko odmłodziło się ok. 15 marca 2021 roku i w tym czasie uszkodziło fragment drogi gminnej, dojazdowej do 3 nowych domów. W okresie od 15 marca do 20 maja aktywna skarpa główna sukcesywnie przesuwała się w górę stoku uszkadzając całkowicie drogę. Fragment drogi został zerwany, a na północ od tej strefy powstały równolegle do uaktywnionej skarpy głównej szczeliny". W odległości około 5,7 m od najdalszej (najwyżej na stoku położonej) szczeliny powstałej nad skarpą główną znajduje się nowy dom, który jest zagrożony uszkodzeniem, jeśli osuwisko będzie postępować w górę stoku, a szczelina rozwinie się w skarpę główną. Autor karty wskazuje również, że możliwe jest dalsze, poszerzające się zniszczenie drogi. Zdaniem PWINB, wobec dokonanych ustaleń Organ I instancji w sposób uzasadniony skorzystał z uprawnień przewidzianych w art. 81c ust. 2 u.p.b. Z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości w stanie technicznym dojazdu, stwarzające zagrożenie dla bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi oraz mienia, nakaz przedstawienia stosownej ekspertyzy technicznej jest w opisanej sytuacji konieczny.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia Gminy [...] PWINB podał, że dokument przedłożony przez Gminę nie stanowi ekspertyzy technicznej, lecz zawiera jedynie szacunkowe koszty zabezpieczenia osuwiska. Przedmiotem postępowania organów nadzoru budowlanego jest natomiast określona infrastruktura budowlana, znajdująca się w możliwym obszarze oddziaływania osuwiska.

Odpowiadając na zarzuty EK wyjaśnił natomiast, że na tle przepisów art. 81c ust. 1 i 2 u.P.b., obowiązek przedstawienia ekspertyzy winien być skierowany do podmiotów, określonych w treści ww. przepisu prawa, czyli do uczestników procesu budowlanego oraz właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Z księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości obejmującej działkę nr [...] oraz z zalegającej w aktach Organu I instancji informacji o ww. działce wynika, że właścicielami działki nr [...] są Gmina [...] i EK. W przypadku sprzedaży nieruchomości jej nabywca wstępuje wprawa i obowiązki poprzedniego właściciela, co oznacza, że Gmina [...] i EK jako aktualni właściciele nieruchomości, ponoszą za nią odpowiedzialność.

W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA), Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

EK zarzuciła wydanie postanowienia z naruszeniem art. 81c u.p.b. oraz art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn zm.) – dalej: "k.p.a.", poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy skutkujące nieuprawnionym nałożeniem na Skarżącą obowiązku dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego. W ocenie Skarżącej Organy nie wykazały, że w sprawie zachodzą uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego. Zbędnym jest bowiem żądanie dostarczenia ekspertyzy, gdy doszło już do oceny technicznej osuwiska.

Gmina [...] z kolei zarzuciła naruszenie art. 81c ust. 2 u.P.b. poprzez błędne przyjęcie, że dojazd na działce o nr [...] jest obiektem budowlanym. Skarżąca podniosła, że na ww. nieruchomości nie były prowadzone żadne roboty budowlane, wobec czego brak jest podstaw prawnych do prowadzenia postępowania przez organy nadzoru budowlanego.

W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Postanowieniem z dnia 24 listopada 2023 r., WSA zarządził połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw o sygn. II SA/Rz 887/23 i sygn. II SA/Rz 888/23 i prowadzić je dalej pod sygn. akt II SA/Rz 887/23.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi okazały się niezasadne, przez co zostały przez Sąd oddalone w całości.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 269; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia skargi zostały rozpoznane na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Otóż w myśl tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, o czym stanowi z kolei art. 120 P.p.s.a.

Sądowa kontrola przedmiotu skarg nie wykazała jakichkolwiek naruszeń przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego, które mogłyby stanowić argument za uznaniem zarzutów skarżących stron. Stan faktyczny sprawy został ustalony przez Organy zgodnie z wymogami zasady prawdy materialnej tj. przepisami art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., dzięki czemu mógł stanowić oparcie dla ustaleń faktycznych Sądu – art. 133 § 1 P.p.s.a. Przekazane do WSA akta sprawy dostatecznie przedstawiają konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego okoliczności faktyczne, nie wymagając tym samym przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a.

I. Skarżąca EK zarzuca Organom naruszenie art. 81c ust. 2 u.P.b. poprzez pominięcie, że zbieranie i ocena dowodów są proceduralnym obowiązkiem organów administracji prowadzących postępowanie. Zatem jej zdaniem, wydane postanowienie z naruszeniem prawa przerzuca ciężar przedstawienia dowodu w postaci ekspertyzy oraz poniesienia jego kosztów na stronę. Ponadto, Organy w tej sprawie nie uzasadniły konieczności sporządzenia tego dokumentu przez Strony. Jej zdaniem w zgromadzonym materiale dowodowym znajdują się potencjalne rozwiązania mające na celu skuteczne zabezpieczenie drogi dojazdowej. Natomiast Gmina [...] podnosi, że doszło do naruszenia art. 81c ust. 2 u.P.b. poprzez błędne przyjęcie, że dojazd na działce o nr [...] jest obiektem budowlanym

Treść przepisu art. 81c ust. 2 u.P.b., który miał zostać naruszony brzmi następująco: Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Na postanowienie nakładające obowiązek dostarczenia w/w dokumentów służy stronom zażalenie (art. 81c ust. 3 u.P.b.). Natomiast w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia (art. 81c ust. 4 u.P.b.).

Na tle powyższej regulacji wyposażającej Organy administracji budowlanej w uprawnienia do nałożenia określonych obowiązków orzecznictwo sądowe wypracowało przekonującej stanowisko, iż art. 81c ust. 2 u.P.b. nie powinien być wykorzystywany nadmiernie, bowiem co do zasady celom postępowania wyjaśniającego (etap rozpoznawczy) służą reguły ogólne z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Innymi słowy, regulacja art. 81c ust. 2 u.P.b. winna służyć usuwaniu "uzasadnionych wątpliwości" względem stanu technicznego obiektu budowlanego ujawnionych w stanie faktycznym wyjaśnionym na tyle, na ile pozwalają organowi nadzoru budowlanego jego możliwości techniczne, wiedza i doświadczenie jego pracowników, a więc dopiero gdy dalsze konieczne czynności przekraczają te komponenty działania organu (por. wyrok WSA w Białymstoku z 3 listopada 2023 r., sygn. II SA/Bk 650/23, LEX nr 3632128.).

W niniejszej sprawie zostało poprzez działania wyjaśniające Organów obu instancji dostatecznie wyjaśnione, że na działce o nr [...], został wykonany obiekt budowlany w postaci drogi dojazdowej prowadzącej do trzech budynków mieszkalnych, usytuowanych na działkach z sobą sąsiadujących o następujących numerach : [...]. Droga dojazdowa o jakiej mowa została wykonana na skutek robót budowlanych polegających na utwardzeniu żwirem pasa terenu w celu umożliwienia przejazdu i przejścia do domów jednorodzinnych, czyli skomunikowanie tych obiektów z drogową siecią komunikacyjną.

Słusznie zaznacza się w judykaturze, że samo nawiezienie kruszywa, tłucznia lub innego materiału utwardzającego podłoże i wyrównanie nim terenu faktycznie nie stanowi budowy drogi w rozumieniu art. 3 pkt 3 u.P.b. w zw. z art. 4 pkt 2 u.d.p. Jeżeli jednak nawieziony materiał zostanie połączony z podłożem o takiej grubości i trwałości, że w efekcie powstanie powierzchnia służąca celom komunikacyjnym dla samochodów i innych pojazdów, to wówczas może dojść do wykonania budowli będącej drogą, tj. obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 3 u.P.b. (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z 8 sierpnia 2023 r., sygn. II SA/Bd 1249/22, LEX nr 3621279).

Jednocześnie słusznie akcentuje się w orzecznictwie, że decydującym kryterium zakwalifikowania samowolnie wykonanego obiektu do określonej kategorii obiektów budowlanych powinna być, obok spełnienia przez wykonany obiekt przesłanek wskazanych w art. 3 u.P.b., zamierzona i realizowana przez inwestora funkcja obiektu. Utwardzenie drogi gruntowej w taki sposób, że wykonana nawierzchnia umożliwia wykorzystanie jej jako szlaku komunikacyjnego dla samochodów i innych pojazdów, stanowi wykonanie obiektu spełniającego funkcję drogi, a więc stanowi budowę drogi, w rozumieniu art. 3 pkt 3a u.P.b. (tak NSA w wyroku z 3 marca 2021 r., sygn. II OSK 1809/18, LEX nr 3219282.). Powyższy przepis u.P.b. do obiektów liniowych - obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość - zalicza m.in. drogi.

W niniejszej sprawie nie może być kwestionowane, że wykonane utwardzenie na działce o nr [...], do chwili uszkodzenia, służyło jako szlak komunikacyjny prowadzący do usadowionych na działkach o nr [...] trzech obiektów mieszkalnych. Dowodem tego są zdjęcia tego terenu wykonane dnia 11 października 2022 r. w czasie kontroli PINB robót budowlanych polegających na wykonaniu drogi dojazdowej na działce o nr [...] jak również zdjęć załączonych do Karty rejestracyjnej osuwiska, przedstawiających drogę oraz widoczne w niej uszkodzenia. Funkcje drogowe przypisywane wykonanym robotom nie były kwestionowane przez Strony w toku postepowania, w tym przez Gminę [...]. Sąd zauważył, że Burmistrz tej Gminy w piśmie z dnia 17 lutego 2022 r. informował PINB o tym, że uszkodzona droga gminna została zabezpieczona. Pojęciem drogi posługuje się nomenklatura dokumentu urzędowego jakim jest Karta Rejestracyjna Osuwiska, jak również dokument Wojewódzkiego Zespołu nadzorującego realizację zadań w zakresie przeciwdziałania ruchom osuwiskowym oraz usuwania ich skutków z dnia 20 grudnia 2021 r. w którym zarekomendowano opracowanie dokumentacji geologiczno-inżynierskiej dla zadania pn.: Stabilizacja osuwiska nr ewid. [...]".

Z tej przyczyny zarzut Gminy o naruszeniu art. 81c ust. 2 u.P.b. poprzez zastosowanie w/w normy w tej sprawie wobec działań nie prowadzących do powstania obiektu budowlanego nie został przez Sąd uwzględniony. Okoliczność nie wyposażenia drogi w krawężniki nie ma znaczenia decydującego dla uznania obiektu budowlanego wykonanego poprzez należyte utwardzenie podłoża nieruchomości gruntowej za drogę, czyli budowlę służącą przemieszczaniu się m.in. pojazdów. Kwestią przesądzającą w tym procesie kwalifikacji, obok sposobu wykonania robót, ma zaprojektowane i rzeczywiste przeznaczenie wykonanej budowli, które w tym przypadku miało charakter typowo drogowy. Dlatego słusznie Organy uznały swą właściwość rzeczową wobec obiektu budowlanego w postaci obiektu liniowego - art. 3 pkt 3a u.P.b. – położonego na działce o nr [...].

WSA nie stwierdził w tej sprawie, aby postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 u.P.b. w sposób nieuzasadniony przerzucało ciężar ustalenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych na strony postępowania. Powstałe w tej sprawie wątpliwości względem stanu technicznego obiektu wymagały bowiem posiadania wiedzy specjalistycznej, wykraczającej poza obszar kompetencji Organów nadzoru budowlanego.

Sąd zobligowany był zważyć, że przyczyną stwierdzonego stanu drogi była aktywacja osuwiska, co zostało szczegółowo opisane przede wszystkim w Karcie Rejestracyjnej Osuwiska o nr [...], sporządzonej przez osoby o uprawnieniach z zakresu geologii. W dokumencie tym wyraźnie oceniono, iż są możliwe dalsze ruchy osuwiskowe, zwłaszcza że osuwisko przejawia swoją aktywność. Tym ruchom będą sprzyjać intensywne lub długotrwałe opady deszczu i nieprzemyślana antropogeniczna ingerencja w stok (pkt 11 Karty). Istotne znaczenie dla oceny legalności postanowienia PINB i PWINB ma zwłaszcza ta część w/w dokumentu, w której stwierdza się, że w przypadku podjęcia decyzji o zabezpieczeniu stoku przed ruchami masowymi, należało będzie sporządzić dokumentację geologiczno – inżynierską i projekt techniczny stabilizacji osuwiska. Zdaniem opracowujących w/w Kartę, tą dokumentację powinny sporządzić osoby o stosownych uprawnieniach zawodowych tj. geologowie i projektanci, którzy mają doświadczenie w pracy przy dokumentowaniu i stabilizacji ruchów masowych.

Materiał dowodowy w sposób bezsporny potwierdza, iż ruchy osuwiskowe spowodowały istotne zerwanie fragmentu drogi wewnętrznej zlokalizowanej na działce należącej do Skarżących stron. Wyrażone w toku postępowania opinie nie wykluczają, że osuwisko na skutek dalszej aktywizacji będzie zagrażać bliskim dla drogi budynkom mieszkalnym. Te kwestie nie mogły zostać zbagatelizowane przez Organy nadzoru budowlanego, albowiem do ich ustawowych obowiązków z mocy art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b u.P.b. należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych. Zatem we wszczętym postępowaniu na PINB oraz PWINB ciążył z mocy w/w normy kompetencyjnej obowiązek dokładnego ustalenia stanu technicznego uszkodzonej w skutek postępującego osuwiska drogi oraz oceny wpływu stanu tej drogi na sąsiednie nieruchomości, w tym na obiekty budowlane na działkach o nr [...]. Realizacji tego obowiązku mają służyć uprawnienia administracyjne przewidziane w zacytowanym wyżej art. 81c ust. 2 u.P.b.

Wbrew treści skargi, ten przepis u.P.b. nie został wykorzystany przez Organy bez wykazania niezbędnych do tego przesłanek. Otóż okoliczności sprawy w postaci ujawnionej przyczyny złego stanu drogi jakim są ruchy masowe ziemi w pełni uzasadniają stanowisko organów o konieczności posiadania przez osoby sporządzające tego rodzaju dokument wiedzy typowo eksperckiej z zakresu budownictwa jak i geologii. PWINB zasadnie podnosi w uzasadnieniu kontrolowanego aktu, że ekspertyza ma przedstawiać w sposób wyczerpujący ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności, aby umożliwić organom właściwe ukierunkowanie postępowania i podjęcie najlepszego w tych warunkach rozstrzygnięcia, służącego nie tylko stronom postępowania, ale także interesowi publicznemu – art. 7 K.p.a. Dookreślanie stanu technicznego drogi nie może odbyć się bez koniecznych badań, w tym badań geologicznych wymagających posiadania nie tylko eksperckiej wiedzy, ale także specjalistycznych narzędzi, co zdecydowanie przekracza możliwości organów nadzoru budowlanego. Za uzasadnione uznano więc zdanie PWINB, iż sporządzenie opracowania, które odpowiadałoby ustalonym potrzebom, nie będzie możliwe bez osób posiadających stosowne kwalifikacje zawodowe, pozwalające na realną ocenę aspektów technicznych zaistniałego stanu i w razie potrzeby stworzenie propozycji zastosowania koniecznych rozwiązań i zaleceń odpowiednio chroniących mienie, życie i zdrowie ludzkie przed zagrożeniami natury geologicznej. Z tą oceną zdecydowanie współgra treść powołanej wyżej Karty rejestracyjnej osuwiska, gdzie w sformułowanych przez geologów uwagach zarekomendowano sporządzenie dokumentacji potrzebnej do zabezpieczenia osuwiska przez uprawnionych geologów i projektantów z odpowiednim doświadczeniem – art. 80 K.p.a.

WSA przyznał rację Organowi II instancji, co do oceny dokumentu pn.: Wstępne obliczenie kosztów zabezpieczenia drogi gminnej o nr 8[...]. Dla Sądu jest oczywistym, że w/w opracowanie nie jest wystarczające do zakończenia postępowania i wydania przez organy rozstrzygnięcia mającego w oczekiwanym stopniu chronić mienie, życie i zdrowie ludzkie. Strona winna zważyć, iż dokument ten nie został stworzony pod kątem wskazania wniosków i zaleceń mogących stanowić podstawę do wyznaczenia dalszego kierunku postepowania, lecz wyłącznie w celu oszacowania kosztów zabezpieczenia przedmiotowego osuwiska. W jego treści autor zawarł zdanie, przesądzające o bezzasadności podniesionego w skardze zarzutu, iż przy opracowywaniu szacunku kosztów zabezpieczenia, nie posiadał on żadnej dokumentacji geologiczno – inżynierskiej. Zatem wskazywany przez Stronę dowód nie może zastąpić specjalistycznej ekspertyzy potrzebnej do ostatecznego wyjaśnienia okoliczności faktycznych (technicznych) sprawy, co należy przypomnieć wszczętej na wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...]. Tak samo należało ocenić pozostałe powoływane w skardze dokumenty jak Karta rejestracyjna osuwiska oraz protokół kontroli z dnia 11 października 2022 r. Nie stanowi dla Sądu kwestii, że na podstawie tych dowodów nie można sformułować konkretnych rozwiązań technicznych służących naprawie jak i zabezpieczeniu uszkodzonej drogi, zabezpieczeniu przed uszkodzeniem pobliskich obiektów mieszkalnych.

Reasumując, całokształt ujawnionych w związku z osuwiskiem ziemi okoliczności rzutujących na stan techniczny drogi oraz pobliskich zabudowań, dawał Organom pełne podstawy do stwierdzenia wystąpienia poważnych wątpliwości na temat stanu technicznego drogi, wpływu tego stanu na otoczenie, a co się z tym bezpośrednio wiąże, także wątpliwości wobec zaprojektowania adekwatnych do tej sytuacji rozwiązań naprawczych. Innymi słowy, zebrany materiał dowodowy w postaci powoływanych w skardze dokumentów dostatecznie jasno potwierdza powstanie takich wątpliwości, których wyjaśnienie może nastąpić przy aktywnym udziale osób posiadających wiedzę i doświadczenie o charakterze eksperckim, spoza kompetencji organów nadzoru budowlanego.

Nie może być zatem mowy o nieuzasadnionym w świetle okoliczności sprawy przerzuceniu obowiązku dowodzenia istotnych i wymagających wiedzy eksperckiej kwestii technicznych na strony niniejszego postępowania. Dlatego Sąd nie dopatrzył się w wydanych postanowieniach i ich uzasadnieniu niewyargumentowanego przeniesienia kosztów postępowania wyjaśniającego na współwłaścicieli nieruchomości zabudowanej drogą wewnętrzną, a tym samym naruszenia art. 81c ust. 2 u.P.b. oraz art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w sposób nakreślony w treści rozpoznanych skarg.

III. Sąd działając poza granicami zarzutów skargi nie dostrzegł w czynnościach procesowych Organu II instancji, jakichkolwiek powodów do zastosowania kompetencji kasacyjnych – art. 134 § 1 P.p.s.a. Wobec tego zaskarżone postanowienie PWINB powinno pozostać w obrocie prawnym i wywoływać określone w niej skutki.

Z wyłożonych względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. Natomiast o kosztach postępowania przez WSA nie orzeczono z uwagi na art. 200 P.p.s.a.