Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SAB/Gl 663/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi M. W. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z 2 września 2024 r. M. W. (dalej: skarżąca) wniosła skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. (dalej: PPIS) w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej.

Z akt administracyjnych wynika, że wnioskiem z 2 sierpnia 2024 r. Skarżąca wystąpiła do PPIS o udzielenie – na podstawie art. 2 w zw. z art. 15 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022r. poz. 902 ze zm.; dalej: u.d.i.p.) - informacji publicznej w następującym zakresie, a mianowicie:

1. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.

2.Kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?

3.Czy szczepionki stosowane w Polsce są całkowicie bezpieczne? Co jakiś czas pojawiają się w mediach informacje o wycofaniu niektórych partii szczepionek przez Głównego Inspektora Sanitarnego. Wycofania te odbywają się także po podaniu tych szczepionek. Czy moje dziecko może otrzymać taką szczepionkę, która potem zostanie wycofana?

4. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?

5. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?

6.Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?

7.Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?

8. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?

Na tak zadane pytania PPIS udzielił w piśmie z 13 sierpnia 2024 r. następujących odpowiedzi:

1.Przed szczepieniem lekarz kwalifikuje dziecko do szczepienia i to z nim należy wyjaśnić wyżej wymienioną kwestię,

2.3. Dokładne badania szczepionek przeprowadzane są przez firmy farmaceutyczne produkujące preparaty szczepionkowe w związku z tym należy zapoznać się z charakterystyką produktu leczniczego, lekarz przeprowadza badanie kwalifikacyjne przed s/czepieniem, które ma wyeliminować przeciwwskazania do szczepień.

4. Do tutejszej stacji nie zostały zgłoszone zgony osób do 19 roku życia, po wykonanym szczepieniu ochronnym przez ostatnie 5 lat.

3. Odpowiedź na to pytanie jest informacją przetworzoną należy więc wykazać istnienie interesu publicznego, dl którego udzielenie jej jest istotne.

4.Pytanie skierowane do niewłaściwego adresata – PPIS nie wypłaca odszkodowań.

7. PPIS realizuje działania wynikające z ustawy o PIS oraz innych przepisów prawa obowiązującego w Polsce.

8. Istnieje Fundusz Kompensacyjny Szczepień Ochronnych utworzony 22 stycznia 2022r. Podstawa prawna dochodzenia roszczeń to przepisy Kodeksu cywilnego o odpowiedzialności skarbu państwa szkodę (art. 417 ).

Wnosząc skargę na bezczynność PPIS w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej Skarżący zarzucił naruszenie art. 4 ust.1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2 art. 3 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.

Wobec tak sformułowanych zarzutów domagał się zobowiązania PPIS do rozpoznania jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej skarżącego z 2 sierpnia 2024 r. i udzielenia informacji publicznej; orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że nie udostępniono mu innych informacji poza tymi zawartymi w piśmie z 13 sierpnia 2024 r. Tymczasem są one niewystarczające, podobnie jak odesłanie do publikacji. Nie został zatem zrealizowany przez PPIS obowiązek udzielenia żądanej informacji publicznej. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca podała tezy z orzeczeń sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę PPIS wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że udzielił odpowiedzi na każde z postawionych przez Skarżącego pytań i to nawet wówczas, gdy można by mieć zasadnicze wątpliwości, czy niektóre z nich w ogóle można uznać za informacją publiczną. Nie pozostaje zatem w bezczynności, wobec czego skarga jest oczywiście bezzasadna. Stwierdził, że treść stawianych pytań zawartych we wniosku o dostęp do informacji publicznej oraz treść skargi zmierza do "nękania" organu, a nie do osiągnięcia celu chronionego prawem, tj. uzyskania informacji od organu administracji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.).

Sądowoadministracyjna kontrola działalności administracji obejmuje także brak efektywnych działań administracji w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie - art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.).

W postępowaniu przed sądem wszczętym na podstawie skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w przewidzianym przez prawo terminie (por. wyrok WSA w Gliwicach z 21 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Gl 34/21). Zatem z bezczynnością organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, ani nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, a mających na celu usuniecie przeszkody do wydania decyzji (vide: T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo prawnicze Lexis Nexis, 2005). Celem skargi na bezczynność organu administracji jest więc zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwieniu sprawy administracyjnej.

Dla dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. Wobec powyższego skargę wniesioną w niniejszej sprawie Sąd uznał za dopuszczalną.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (por. art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Jak wynika bowiem z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest bezczynność PPIS w sprawie udostępnienia informacji publicznej, o którą wystąpił we wniosku z 2 sierpnia 2024 r.

Przed przystąpieniem do rozpoznania sprawy podnieść należy, że realizacja prawa do informacji publicznej w przewidzianych w u.d.i.p. jest uzależniona od jednoczesnego, kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek. Po pierwsze: przedmiotem żądania informacji musi być informacja publiczna w rozumieniu art. 1 oraz art. 3 ust. 2 u.d.i.p.; po drugie: adresatem żądania udostępnienia informacji publicznej jest podmiot, o którym mowa w art. 4 u.d.i.p. Po trzecie zaś, co wynika z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. - obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (wyrok WSA w Warszawie z 6 maja 2011 r. sygn. akt II SAB/Wa 104/11). Oznacza to, że w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez nią informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.

W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są organy władze publicznej. Z kolei według art. 10 ust. 1 pkt. 3 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 416) państwowy powiatowy inspektor sanitarny, jako organ rządowej administracji zespolonej w województwie wykonuje zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone w rozdziale 1.

Za informację publiczną uznaje się co do zasady informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 ustawy o Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2024r. poz. 416), w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (por.: wyrok WSA w Poznaniu z 6 września 2017 r., II SAB/Po 96/17, Legalis nr 1694611; wyrok WSA w Szczecinie z 21 listopada 2018 r., II SAB/Sz 119/18, Legalis nr 1869774). Informację publiczną stanowią więc przede wszystkim informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych oraz wojewódzkich inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 924 ze zm.) oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 138) Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (art. 21 ust. 1 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych oraz § 5 rozporządzenia). Spośród informacji dotyczących nadzoru sprawowanego nad wykonywaniem obowiązkowych szczepień ochronnych, charakter informacji publicznej może mieć więc tylko tego rodzaju informacja, którą organy inspekcji sanitarnej posiadają na podstawie przekazanych im sprawozdań (por. wyrok WSA w Łodzi z 7 listopada 2024 r., II SAB/Łd 99/24, LEX nr 3789123).

W sprawie nie budzi wątpliwości że dotrzymany został przez PPIS wyznaczony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. termin na udostępnienie informacji. Z akt administracyjnych wynika, że wniosek skarżącego z 2 sierpnia 2024 r. o udzielenie informacji publicznej przekazany został PPIS 6 sierpnia 2024 r. Żądana informacja publiczna została udostępniona w piśmie z 13 sierpnia 2024 r. Zatem termin 14 dni do udzielenia odpowiedzi od dnia wniesienia wniosku został zachowany.

Sporną kwestią w sprawie jest natomiast to, czy PPIS pozostaje w bezczynności w realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżąca upatruje bezczynności PPIS w tym, że udzielona przez niego odpowiedź jest niewystarczająca, odsyła do publikacji. Wywodząc jednak ten zarzut skarżąca nie wyjaśniła w jakim zakresie udzielone odpowiedzi na zadane pytania, zawarte we wniosku z 2 sierpnia 2024 r. uznaje za niepełne, czy też niewystarczające. Brak argumentacji w tym zakresie uniemożliwia dokonanie przez Sąd pełnej oceny zasadności stawianych zarzutów.

Przystępując do zbadania sprawy z uwzględnieniem tak rozumianej bezczynności należy zaznaczyć, że zakres przedmiotowy u.d.i.p. wytycza i obejmuje dostęp tylko do informacji publicznej, a nie publiczny dostęp do wszelkich informacji (por.m.in.: wyrok WSA w Białymstoku z 25 marca 2021 r., II SAB/Bk 19/21, LEX nr 3162652; wyrok WSA w Gdańsku z 22 lipca 2020 r., II SA/Gd 124/20, LEX nr 3037318; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 15 grudnia 2016 r., II SA/Go 652/16, LEX nr 2188520). Sąd orzekający w sprawie podziela także stanowisko wyrażone przez tutejszy Sąd w wyroku z 20 sierpnia 2024 r., III SAB/Gl 456/24 (LEX nr 3765615), a mianowicie "od podmiotów obowiązanych do udzielenia informacji publicznej nie można żądać innych informacji niż te które wynikają z zakresu wykonywanych zadań publicznych czy gospodarowania mieniem publicznym. Stanowiłoby to bowiem nadmierną ingerencję w sferę informacyjną tych podmiotów, wykraczającą ponad standard konstytucyjny.

Mając powyższe na względzie stwierdzić trzeba, że organ udzielił odpowiedzi na pytania nr 1, 2, 3, 4, 8. Odpowiadając na pytanie 5 wskazał, że dotyczy ono informacji publicznej przetworzonej i dla jej udostępnienia skarżąca powinna wskazać szczególnie istotny interes publiczny w jej uzyskaniu. Poinformował o fakcie nieposiadania informacji objętej pytaniem 6. Pomimo tego, że pytanie 7 nie dotyczy informacji publicznej, organ odniósł się do niego wskazując podstawy swojej działalności, która nie obejmuje oceny zasadności i celowości realizowanych aktów normatywnych.

Wobec tego - wbrew stanowisku skarżącej - brak jest podstaw do stawiania PPIS zarzutu bezczynności, co czyni wniesioną skargę bezzasadną. Podobne stanowisko wyraził tut. Sąd w analogicznej sprawie w wyroku z 12 grudnia 2024 r., III SA/Gl 666/24 i w wyroku z 18 grudnia 2024 r., III SAB/Gl 665/24, a skład orzekający w niniejszym postępowaniu w pełni podziela wyrażony wcześniej pogląd.

Mając powyższe na uwadze Sąd działając w oparciu o przepisy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.