Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 2652/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 138 § 1 pkt 1, art. 144
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 17, art. 18, art. 33 i art. 34 § 1, § 4 i § 5,
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 70 § 6 pkt 1¸ art. 70c, art. 70 § 1,
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 188, art. 174 pkt 2, art. 174 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 178 ust. 1, art. 188 pkt 1, art. 190 ust. 1, art. 8 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia WSA (del.) Mirella Łent (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 5 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 1575/19 w sprawie ze skargi [...] "T." sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 11 września 2019 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, 2) zasądza od [...] "T." sp. z o.o. z siedzibą w B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 460 (słownie: czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 1575/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił postanowienie wydane dla [...] "T." Sp. z o. o. w B. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 17, art. 18, art. 33 i art. 34 § 1, § 4 i § 5 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej: u.p.e.a.) postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia 29 lipca 2019 r. o uznaniu za nieuzasadnione zarzutów z dnia 26 czerwca 2019 r. na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 12 czerwca 2019 r.

Sąd I instancji podał, że istota sporu w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2005 r. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia WSA doszedł do przekonania, że narusza ono prawo w stopniu powodującym konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego. WSA wskazał, że zgłoszony przez skarżącą zarzut nieistnienia obowiązku mieści się w punkcie 1 art. 33 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Sąd I instancji odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 30/11, w którym to Trybunał orzekł o niekonstytucyjności art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz. 1378) w zakresie w jakim wywołuje on skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany, najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 O.p. Miał on wówczas następującą treść: "Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe". Art. 70 § 1 pkt 6 O.p. w tym brzmieniu wszedł w życie 1 stycznia 2003 r. Następnie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. został znowelizowany. Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199; dalej: ustawa zmieniająca z 2005 r.), która weszła w życie 1 września 2005 r., nadała mu następującą treść: "Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania". Zmiana omawianego przepisu miała charakter zawężający, gdyż nie każde postępowanie karne skarbowe powodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia, ale tylko to postępowanie, które wiąże się z niewykonaniem zobowiązania podatkowego. Z treści uzasadnienia powołanego wyroku nie wynika, by Trybunał Konstytucyjny kwestionował samą konstrukcję ocenianego przepisu, czyli możliwość zawieszenia biegu terminu przedawnienia, a wskazał w kontekście ochrony zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa zawartej w art. 2 Konstytucji RP, na konieczność powiadomienia podatnika o tej okoliczności przed upływem okresu przedawnienia. Trybunał podkreślił, że organy skarbowe w trakcie 5-letniego okresu przedawnienia mają prawo wszcząć i prowadzić postępowanie w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe, co skutkować będzie, zgodnie z zakwestionowanym przepisem, zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Jednakże z chwilą upływu 5-letniego terminu przedawnienia podatnik musi zostać poinformowany, że przedawnienie nie następuje, bo jego bieg został zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego. Zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa wymaga, żeby podatnik wiedział, czy jego zobowiązanie podatkowe przedawniło się, czy nie. Trybunał wskazał na konieczność odpowiednich zmian w prawie, co prawodawca uczynił w treści art. 70c O.p. dodanym nowelizacją ustawy Ordynacja podatkowa z dnia 30 sierpnia 2013 r. (Dz.U. z 2013 r., poz. 1149). Sąd I instancji odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy podkreślił, że zaskarżone postanowienie odnosi się do zobowiązania podatkowego za IV kwartał 2005 r., a zatem za okres sprzed wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny oraz sprzed uchwalenia art. 70c O.p. W konsekwencji zachowanie organu podatkowego w rozpoznawanej sprawie winno być oceniane zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego jednakże w odniesieniu do realiów obowiązujących w ocenianym okresie. Wobec powyższego oceny wymagało czy podatnik przed upływem okresu przedawnienia, tj. 31 grudnia 2011 r. uzyskał informację pozwalającą na stwierdzenie, że zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Tymczasem z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 22 listopada 2010 r., sygn. akt [...] wszczęto śledztwo w sprawie przeciwko Prezesowi Zarządu Spółki J.K., a treść postanowienia o przedstawieniu zarzutów ogłoszono mu jako podejrzanemu w dniu 25 stycznia 2011 r., co nie spełnia przesłanek zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Skutku materialnoprawnego nie wywołuje bowiem w świetle regulacji Ordynacji podatkowej samo przedstawienie podejrzanemu zarzutów przed końcem 2011 r., kiedy to powinno przedawnić się zobowiązanie w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2005 r. W aktach sprawy brak natomiast zawiadomienia Spółki o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego. Zdaniem WSA, wbrew stanowisku Dyrektora, samo zapoznanie członka zarządu z zarzutami nie może skutkować zawieszeniem biegu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania. Mając na uwadze powyższe rozważania skarżąca wykazała naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 70 § 1 O.p. przez nierozpoznanie istoty sprawy i nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego za IV kwartał 2005 r. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. przez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji w sytuacji, gdy organ odwoławczy powinien orzec o jego uchyleniu i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Zarówno z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia jak i akt sprawy nie wynika bowiem, że doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2005 r. Art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi bowiem, iż organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Przepis z mocy art. 144 k.p.a. ma również zastosowanie do postępowania zainicjowanego zażaleniem. WSA wskazał jednocześnie, że wbrew twierdzeniom skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 18 czerwca 2019 r., I SA/Gl 84/19 nie przesądził spornej w niniejszej sprawie kwestii przedawnienia. Wyrok wraz z uzasadnieniem dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie CBOSA).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył pełnomocnik organu wnosząc o rozpoznanie sprawy na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 marca 2020 r., sygn. akt I SA/GI 1575/19 w całości oraz orzeczenie co do istoty, tj. oddalenie skargi (na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz.U . z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach (na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.), a ponadto o wydanie rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym zasądzenie kwoty uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej oraz kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie prawa materialnego, o którym mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., przez:

1.1. błędną wykładnię art. 70 § 6 pkt 1 O.p. przez uznanie, że przepis ten wymaga poinformowania podatnika cyt. "o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego", podczas gdy przepis ten – w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11 – wymaga jedynie powiadomienia podatnika o przyczynie zawieszenia biegu terminu przedawnienia, tj. o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania (skutek zawieszenia w takim przypadku następował zaś z mocy prawa, tj. z mocy ww. przepisu); natomiast wyraźny, pisemny obowiązek powiadomienia podatnika – przez organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego – o skutku, tj. o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia, został wprowadzony dopiero z dniem 15 października 2015 r. na mocy dodanego art. 70c O.p.,

1.2. niezastosowanie art. 70 § 6 pkt 1 O.p., mimo że przepis ten powinien być stosowany w niniejszej sprawie i został prawidłowo zastosowany przez organy administracji, ponieważ zachodziły wszystkie wymagane przesłanki – tj. zawiadomienie członka zarządu Spółki (czyli osoby uprawnionej do przyjmowania oświadczeń składanych Spółce w myśl art. 205 § 2 k.s.h.) o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania – powodujące zawieszenie biegu terminu przedawnienia wobec Spółki, w konsekwencji, wbrew twierdzeniom Sądu, przedawnienie w niniejszej sprawie nie nastąpiło,

2) mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przez Sąd przepisów postępowania, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszenie:

2.1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c. p.p.s.a. w związku z art. 70 § 1, art. 70 § 6 pkt 1 O.p przez niezasadne uchylenie postanowienia wskutek uznania, że w niniejszej sprawie nie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2005 r., wskutek uznania, że organ nie wypełnił przesłanek koniecznych do zawieszania biegu terminu, ponieważ w aktach sprawy brak zawiadomienia Spółki o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania w związku ze wszczęciem postępowania karnoskarbowego, mimo że wymóg ten został wprowadzony dopiero z dniem 15 października 2015 r., na mocy dodanego art. 70c O.p.,

2.2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a w związku z art. 7, art. 178 ust. 1, art. 188 pkt 1 i art. 190 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78 poz. 483 ze zm.) przez niezasadne uchylenie zaskarżonego postanowienia wskutek niezastosowania się do zakresowego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, przez przyjęcie, że do uznania art. 70 § 6 pkt 1 O.p za zgodny z konstytucyjną zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa konieczne było powiadomienie podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia (informacja o skutku), podczas gdy do zachowania tejże konstytucyjnej zasady wystarczające było poinformowanie podatnika o wszczęciu postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe (informacja o przyczynie zawieszenia) – najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 O.p.,

2.3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c. p.p.s.a. w związku z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art 144 k.p.a. przez niezasadne uchylenie postanowienia organu nadzoru utrzymującego w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, wskutek uznania, że zgłoszony przez skarżącą zarzut nieistnienia obowiązku zasługuje na uwzględnienie wskutek przedawnienia, podczas gdy prawidłowa wykładnia i prawidłowe zastosowanie art. 70 § 6 pkt 1 O.p prowadzi do wniosku, że przedawnienie w niniejszej sprawie nie zachodziło, w konsekwencji zarzut skarżącej (w rozumieniu art. 33 u.p.e.a.) również nie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, t.j. ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z 8 grudnia 2009r., II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40). Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.). W tym zakresie okazała się zasadna.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym. Zarządzeniem z 7 czerwca 2023 r., Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od 15 kwietnia 2023 r., z uwagi na brak możliwości technicznych przeprowadzenia w krótkim terminie rozprawy stacjonarnej, a także na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, wyznaczył posiedzenie niejawne w określonym składzie. Poinformowano strony o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, składzie orzekającym i terminie posiedzenia niejawnego wraz z pouczeniem o możliwości uzupełnienia argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej albo żądania jej oddalenia.

Zakres badania określony w skardze kasacyjnej objął art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w związku z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., przy czym bezsporne jest, że w sprawie okolicznością istotną była kwestia przedawnienia zobowiązania podatkowego, które stanowiło źródło dochodzonej zaległości. Natomiast ocenianym zdarzeniem było ogłoszenie podejrzanemu prezesowi spółki (zobowiązanego) treści postanowienia o przedstawieniu zarzutów, które miało miejsce 25 stycznia 2011 r., przy czym nie ma sporu co do tego, że podejrzenie wiązało się z niewykonaniem tego zobowiązania, a ogłoszenie nastąpiło przed upływem terminu przedawnienia tego zobowiązania. Bezspornym też pozostaje treść obowiązująca w tym terminie przepisu art. 70 § 6 pkt 1 O.p., zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Bezspornie w tym czasie ustawodawca nie określił obowiązków organu zarówno co do formy, jak i innej niż wynikająca z art. 70 § 6 pkt 1 O.p., treści zawiadomienia. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 17 lipca 2012 r., P 30/11, orzekł, że art. 70§ 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zatem chcąc przyjąć skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia, o jakim mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. sprawę należało zbadać pod kątem tego, czy można uznać zdarzenie z 25 stycznia 2011 r. za wyczerpujące wymogi poinformowania podatnika o postępowaniu w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uznanie braku odpowiedniej informacji w sytuacji gdy przedstawiono opisane zarzuty osobie reprezentującej podatnika (prezesa spółki) nie znajduje uzasadnienia. Organ słusznie wskazuje na orzecznictwo, z którego wynika, że za wystarczającą przesłankę zawieszenia biegu terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. należy uznać przedstawienie zarzutów członkowi zarządu spółki, że podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania przez tę spółkę (por. wyrok NSA z 25 listopada 2016 r., I FSK 626/15). Natomiast WSA ogranicza się jedynie do wyrażenia zdania przeciwnego, w szczególności nie wykazując, by taki wniosek wynikał z przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Trudno uznać, że podatnik – spółka, nie została poinformowana tylko dlatego, że zarzuty ogłoszono jej prezesowi, gdy ten reprezentuje ją z racji swego stanowiska. W zaskarżonym wyroku innych okoliczności faktycznych, które ewentualnie mogłyby świadczyć, że podatnik nie został poinformowany, nie rozpatrywano, co oznacza, że sprawa wraca do ponownego rozpoznania. Na obecnym etapie kontroli należało stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. przez błędną wykładnię i zastosowanie, co na tym etapie doprowadziło go do zastosowania art. 145 lit. a i c p.p.s.a.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a w związku z art. 7, art. 178 ust. 1, art. 188 pkt 1 i art. 190 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78 poz. 483 ze zm.) pozostał zasadniczo poza kontrolą Sądu, gdyż nie znalazł szerszego uzasadnienia w skardze kasacyjnej. Organ wskazuje na niezasadne uchylenie zaskarżonego postanowienia wskutek niezastosowania się do zakresowego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, przez przyjęcie, że do uznania art. 70 § 6 pkt 1 O.p za zgodny z konstytucyjną zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa konieczne było powiadomienie podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia (informacja o skutku). Niemniej wyrok Trybunału, WSA uwzględnił tak, że na jego podstawie rekonstruował normę prawną. Nie wiadomo jednak w czym w takim wypadku organ dopatruje się braku zgodności z wymienionymi w zarzucie przepisami Konstytucji RP.

Mając na względzie powyższe oraz art. 185 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 2, art. 205 § 2 p.p.s.a., art. 207 § 1 i art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).

Mirella Łent Wojciech Stachurski Jacek Pruszyński