Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 26/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15, art. 26, art. 29, art. 119
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2023 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 5 sierpnia 2022 r., nr SKO.412.11.2022 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do usunięcia odpadów, oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarga A. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 5 sierpnia 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy Główczyce z 8 czerwca 2022 r. o nałożeniu grzywny celem przymuszenia do usunięcia odpadów zgromadzonych na terenie nieruchomości - działek oznaczonych ewidencyjnie nr [...],[...],[...] ob. geodezyjny [...], została wniesiona w następującym stanie sprawy:

Ostateczną decyzją z 9 lutego 2022 r. Wójt Gminy Główczyce nakazał A. L. usunięcie odpadów zgromadzonych na terenie nieruchomości - działek oznaczonych ewidencyjnie nr [...],[...],[...] ob. geodezyjny [...] do dnia 25 kwietnia 2022 r.

W związku z niewykonaniem ww. obowiązku upomnieniem z 26 kwietnia 2022 r. Wójt Gminy Główczyce wezwał skarżącego do wykonania przedmiotowego obowiązku nałożonego ww. decyzją z dnia 9 lutego 2022 r..

W odpowiedzi na upomnienie skarżący wyjaśnił, że nie jest właścicielem działek o nr. [...],[...],[...] ob. geodezyjny [...] jedynie dzierżawi grunty rolne od Spółki O. Odpady nie są zgromadzone na gruntach rolnych, które stanowią przedmiot dzierżawy, a przy pałacu.

Organ I instancji, w odpowiedzi na ww. wyjaśnienia skarżącego wskazał, że z umowy dzierżawy wynika, że jest on dzierżawcą działek, na których znajdują się odpady objęte decyzją o nakazie ich usunięcia. Jednocześnie wskazano, że decyzja ta, w związku z brakiem wniesienia od niej odwołania stała się ostateczna.

Następnie wobec stwierdzenia braku wykonania obowiązku, organ I instancji wystawił w dniu 7 czerwca 2022 r. tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji środków o charakterze niepieniężnym nr INW-IV.3160.1.2022. Tytuł wykonawczy doręczono skarżącemu w trybie doręczenia zastępczego w dniu 22 czerwca 2022 r.

Postanowieniem z 8 czerwca 2022 r. Wójt Gminy Główczyce: nałożył na skarżącego grzywnę w kwocie 5000 zł celem przymuszenia do wykonania dyspozycji określonej w decyzji Wójta Gminy Główczyce z 9 lutego 2022 r. nr INW-1V.6236.3.2021 z tytułu usunięcia odpadów z terenu działek o numerach ewidencyjnych [...],[...],[...], obręb geodezyjny [...] o kodach odpadów objętych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2020r. poz. 10) - 15 01 01 - opakowania z papieru i tektury, 15 01 02 -opakowania z tworzyw sztucznych, 15 01 10* - opakowania zawierające pozostałości substancji niebezpiecznych lub nimi zanieczyszczone, 17 01 07 - zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia inne niż wymienione w 17 01 06, 17 06 05* - materiały budowlane zawierające azbest. 20 03 01-niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne w następujący sposób: odpady należy załadować na środki transportu spełniające wymagania rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz. U. z 2016r. poz. 1742) i przekazać podmiotom, które posiadają zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów, zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 5 ustawy o odpadach, karty przekazania odpadów ww. podmiotom należy przekazać do Urzędu Gminy w Główczycach w formie papierowej lub w formie elektronicznej na adres ug@glowczyce.pl. (pkt 1); wezwał skarżącego do uiszczenia nałożonej grzywny w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia, na konto Gminy Główczyce pod rygorem ściągnięcia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (pkt 2); wezwał skarżącego A. L. do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr INW-IV.3160.1.2022 z dnia 6 czerwca 2022r. i w decyzji znak INW-iV.6236.3.2022 z dnia 9 lutego 2022 r. w terminie do 8 lipca 2022r. oraz do niezwłocznego zawiadomienia organu egzekucyjnego o wykonaniu w/w obowiązku pod rygorem nakładania dalszych grzywien w tej samej lub wyższej kwocie (pkt 3); pobrał od skarżącego opłatę za dokonanie czynności egzekucyjnej, tj. za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, w wysokości 68,00 zł (pkt 4).

W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji przywołał stan faktyczny i prawny sprawy wskazując, że w niniejszej sprawie skutecznie wszczęto postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ostatecznej decyzji nakazującej usunięcie odpadów z terenu przedmiotowych nieruchomości.

Organ odwoławczy rozpoznając sprawę wskutek wniesienia zażalenia przez skarżącego wskazał, że zgodnie z art. 119 §1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.), grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego.

Na podstawie zaś art. 121 § 1 cyt. ustawy, grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem §4. Z zastrzeżeniem §5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł (§2). Grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu:

1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32;

2) postanowienie o nałożeniu grzywny (art. 122 §1 pkt 1 i 2 ustawy)

Zgodnie z art. 122 §2 ustawy, postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać:

1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych;

2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze.

W razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu (art. 125 §1 ustawy). Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego. Na postanowienie o odmowie umorzenia grzywny służy zażalenie (art. 125 §2 ustawy).

Dokonując formalnej oceny zaskarżonego postanowienia uznał organ, że spełnia ono wszystkie wymogi stawiane przez przepis art. 122 §2 ustawy. Wyznaczony termin usunięcia odpadów z terenu nieruchomości – do 8 lipca 2022 r. - jest przy tym na tyle długi, że pozwala na wykonanie przedmiotowego obowiązku.

Odnosząc się do wysokości zastosowanej grzywny, Kolegium wskazało, że ustawodawca wprowadził tylko górne granice grzywien w celu przymuszenia, pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobodę ustalania ich wysokości w konkretnym przypadku. Nie jest to uznanie dowolne, ponieważ organ ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia nie może przekroczyć granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji, a w szczególności zasady racjonalnego działania i zasady niezbędności. Wynika z nich obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości, jeżeli obowiązek zostanie spełniony. Jednocześnie, grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku, która ma na celu skłonienie zobowiązanych, poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się. Grzywna powinna być na tyle dolegliwa, by zmusiła zobowiązanego do wykonania obowiązku, gdyż tylko wtedy jej zastosowanie jest uzasadnione (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 17 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Ke 741/18). W niniejszej sprawie, zdaniem Kolegium organ I instancji ustalił wysokość grzywny w adekwatnej do koniecznego do wykonania obowiązku.

We wniesionej skardze zarzucono mające istotny wpływ na treść wydanego postanowienia naruszenie przepisów:

1) art. 11 k.p.a., art. 124 § 2 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., przez brak właściwego uzasadnienia wysokości wymierzonej grzywny, a tym samym określenie jej wymiaru z naruszeniem trybu tzw. "uznania administracyjnego", które wiąże się z koniecznością wskazania i uzasadnienia przez organ ustaleń faktycznych skutkujących nałożeniem grzywny w określonej wysokości, co w konsekwencji doprowadziło do wydania postanowienia w sposób dowolny i uniemożliwiający dokonanie jego właściwej kontroli;

art. 7 § 2 u.p.e.a. oraz art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., przez wymierzenie grzywny w kwocie 5000 zł, podczas gdy tak określona wysokość grzywny narusza kluczowe zasady postępowania egzekucyjnego w administracji, w tym zwłaszcza zasadę celowości oraz najmniejszej uciążliwości stosowanego środka egzekucyjnego, a także zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę adekwatności, proporcjonalności oraz pogłębiania zaufania do obywatela;

art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak wszechstronnego i dokładnego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i dokonanie niewystarczających dla jej wyjaśnienia ustaleń faktycznych i prawnych, w tym braku zbadania, czy skarżący w istocie rzeczy był podmiotem zobligowanym do usunięcia odpadów z nieruchomości;

art. 124 § 1 k.p.a. w zw. z art. 121 § 1 u. p.e.a. poprzez uznanie, że organ pierwszej instancji uczynił zadość wymogowi wskazania przesłanek, na których oparł swoje rozstrzygnięcie, podczas gdy uzasadnienie zaskarżonych postanowień nie zawiera wyjaśnienia przesłanek, którymi organy kierowały się ustalając wysokość wymierzonej grzywny;

art. 122 § 2 w zw. z art. 18 u. p.e.a. i w zw. z art. 124 § 2 k.p.a., poprzez brak należytego uzasadnienia wysokości nałożonej grzywny i niewskazanie przesłanek, jakimi kierował się organ nakładając grzywnę;

art. 121 § 2 u. p.e.a. w zw. z art. 7 § 2 u. p.e.a., polegające na ustaleniu wysokości grzywny z przekroczeniem granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji, a w szczególności zasadę racjonalnego działania (art. 7 § 2 u. p.e.a.);

art. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. wyrażające się w rezygnacji z zebrania i wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego niezbędnego do prawidłowego rozpoznania niniejszej sprawy, w szczególności rezygnacji z zebrania dowodów wskazujących na rzeczywistą odpowiedzialność skarżącego, co skutkowało ustaleniem wysokości grzywny w nieprawidłowej wysokości

a także błąd w ustaleniach faktycznych skutkujący mylnym przyjęciem, iż skarżący uchylał się od treści wykonania nałożonego na niego obowiązku usunięcia odpadów z nieruchomości, podczas gdy wskazane stanowisko nie znajduje potwierdzenia w rzeczywistości, gdyż skarżącemu nie doręczono decyzji Wójta Gminy Główczyce z dnia 9 lutego 2022 roku nakładającej na niego obowiązek usunięcia odpadów z nieruchomości, a dodatkowo odpady do który usunięcia został zobowiązany skarżący znajdowały się na nieruchomości, nad którą nie sprawował on żadnego władztwa; co nie uzasadniało nałożenia na skarżącego grzywny w orzeczonym przez organ wymiarze.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik przywołał fakty i dowody nieznane organom administracji w postaci stanu zdrowia psychicznego skarżącego, który rzutował na jego zachowaniu w postępowaniu administracyjnym skutkując niemożnością zrozumienia treści wydanego postanowienia Wójta Gminy Główczyce z 8 czerwca 2022 r. o nałożeniu grzywny, jak również innych wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów medycznych stanowiących załącznik do niniejszego pisma: zaświadczenia z Ośrodka Psychoterapii i Leczenia Uzależnień w Rybniku z dnia 12 lipca 2022 r.; kart leczenia z SPZOZ w Lęborku z 26 lipca 2022 r. oraz zwolnień lekarskich z okresu 27.04.2022 r. do 20.12.2022 r. na okoliczność oceny stanu zdrowia psychicznego skarżącego w okresie wydania zaskarżonych postanowień oraz w chwili obecnej, który uniemożliwiał rozpoznanie prawidłowego znaczenia podejmowanych czynności i pokierowania własnym postępowaniem, w tym aktywnego uczestnictwa przez skarżącego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym i zrozumienia treści oraz znaczenia podejmowanych w nim czynności;

Uzasadniając podniesione zarzuty w treści skargi wskazano, że organy mylnie przyjęły, iż skarżący uchylał się od wykonania nałożonego na niego obowiązku co miałoby uzasadniać nałożenie na niego grzywny. Wobec braku doręczenia skarżącemu decyzji Wójta Gminy Główczyce z 9 lutego 2022 r. nakładającej na niego obowiązek usunięcia odpadów z nieruchomości nie można mu zarzucić celowego uchylenia się od wykonania obowiązku, a dodatkowo odpady, do który usunięcia został zobowiązany, znajdowały się na nieruchomości, nad którą nie sprawował on władztwa. Wskazane okoliczności - mające kluczowe znaczenie dla rozpoznawanej sprawy -nie spotkały się z jakąkolwiek bliższą uwagą ze strony organów administracji i nie zostały należycie zweryfikowane. Nie ulega wątpliwości, że poczynienie w tym zakresie odpowiednich ustaleń mogło skutkować ustaleniem, iż to nie skarżący, a inny podmiot (np. właściciel terenu, na który zlokalizowany jest pałac, wokół którego znajdowały się odpady) byłby podmiotem odpowiedzialnym za usunięcie tych odpadów. Pismem z 29 czerwca 2022 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazując, iż nie została mu doręczona decyzja Wójta Gminy Główczyce z 9 lutego 2022 r. Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu wskazując, że nastąpiło ono poprzez tzw. fikcje doręczenia.

W ocenie skarżącego kwota grzywny została ustalona w sposób całkowicie arbitralny. W ramach art. 121 § 1-4 u.p.e.a. organ działa na zasadzie uznania administracyjnego, co wymaga wskazania ustaleń faktycznych oraz ich uzasadnienie. Brak uczynienia zadość temu obowiązkowi oznacza całkowitą dowolność w ustalaniu wysokości grzywny i wyklucza możliwość kontroli rozstrzygnięć w tym przedmiocie. W treści wydanych postanowień próżno poszukiwać uzasadnienia dla stanowiska, dlaczego wymierzenie grzywny w niższej wysokości nie zapewniłoby efektywności egzekucji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skargę należało oddalić.

Przeprowadzona przez sąd ocena zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia doprowadziła do wniosku, że kwestionowany akt nie narusza przepisów prawa w stopniu, który uzasadniałby uwzględnienie skargi i uchylnie postanowienia, stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634), zwanej dalej p.p.s.a. W szczególności organ nie dopuścił się uchybień w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 479), zwanej dalej u.p.e.a.

Sąd kontrolował w niniejszej sprawie zgodność z prawem postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 5 sierpnia 2022 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Wójta Gminy Główczyce z 8 czerwca 2022 r. o nałożeniu grzywny celem przymuszenia do usunięcia odpadów zgromadzonych na terenie nieruchomości - działek oznaczonych ewidencyjnie nr [...],[...],[...] ob. geodezyjny [...].

Materialnoprawną podstawą wydanych rozstrzygnięć były przepisy ww. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał zobowiązanemu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Z kolei, zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru.

W ocenie sądu ww. przesłanki niewątpliwie zostały w niniejszej sprawie spełnione. Wójt Gminy Główczyce w pierwszej kolejności wystosował bowiem do strony zobowiązanej upomnienie wzywające do wykonania nałożonego obowiązku ze wskazaniem konsekwencji związanych z niezastosowaniem się do wezwania, tj. wszczęciem i prowadzeniem postępowania egzekucyjnego. Fakt doręczenia skarżącemu upomnienia potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki podpisane przez dorosłego domownika w dniu 4 maja 2022 r. Z kolei, tytuł wykonawczy z 7 czerwca 2022 r. został wraz z postanowieniem o nałożeniu grzywny z dnia 8 czerwca 2022 r. skarżącemu doręczony do rąk pełnoletniego domownika - w dniu 22 czerwca 2022 r.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać trzeba, że na mocy art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny z urzędu bada dopuszczalność egzekucji, nie jest zaś uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ ten działa bowiem na podstawie przepisów egzekucyjnych, a nie prawa materialnego, zaś jego postępowanie ograniczone jest tylko do działań egzekucyjnych. W konsekwencji tego, zarówno organ egzekucyjny, jak i sąd, nie są uprawnieni do tego, aby w tej sprawie kontrolować legalność orzeczonego obowiązku usunięcia odpadów. Należy bowiem podkreślić, że skarżone postępowanie dotyczy tylko postępowania egzekucyjnego skierowanego przeciwko ostatecznej i niewykonanej decyzji Wójta Gminy Główczyce z 9 lutego 2022 r. nakładającej na skarżącego obowiązek usuniecie wskazanych w niej rodzajów odpadów z określeniem sposobu ich usunięcia. Postępowanie to nie może natomiast służyć badaniu zasadności i słuszności wydania egzekwowanej decyzji, czego w rzeczywistości domaga się skarżący. Kwestie związane z ewentualną niewykonalnością obowiązku czy też prawidłowością tytułu wykonawczego, mogły być podstawą złożenia zarzutów do tytułu wykonawczego z 7 czerwca 2022 r.. Dopóki bowiem ostateczna decyzja nie zostanie wzruszona, wywołuje ona skutki prawne i podlega egzekucji, a organ egzekucyjny ma obowiązek doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanego obowiązku określonego w tytule wykonawczym, stosując przewidziane w ustawie środki egzekucyjne, w tym również grzywnę w celu przymuszenia. W postępowaniu egzekucyjnym, jak już wskazano powyżej, nie ma możliwości dokonywania ustaleń, które zmierzałyby do badania istoty sprawy i podważenia decyzji orzekającej rozbiórkę. Do tego celu służyły stronom środki zaskarżenia przysługujące w toku postępowania administracyjnego. Z tego też względu nie sposób zarzucić organowi naruszenia art. 29 § 2 w zw. z art. 29 § 1 u.p.e.a., poprzez przystąpienie do egzekucji. Przy czym, okoliczności uzasadniające nieprzystąpienie do egzekucji są wymienione w art. 29 § 2 u.p.e.a., tj. 1) gdy obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej; 2) gdy organ egzekucyjny uprawdopodobni, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne; 3) gdy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w przepisach prawa. Jak już wskazano, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej i w niniejszej sprawie analiza ta doprowadziła organ do prawidłowych wniosków, że egzekucja orzeczonego obowiązku jest dopuszczalna, a w szczególności nałożony na zobowiązanego obowiązek rozbiórki mieści się w katalogu określonym w art. 2 u.p.e.a., a wystawiony tytuł wykonawczy jest prawidłowy. Nie zachodzi zatem żadna z okoliczności wymienionych w art. 29 § 2 u.p.e.a.

Jako niezasadny sąd ocenił także: zarzut naruszenia art. 7 § 2 w zw. z art. 7 § 3 p.p.s.a. poprzez nałożenie obowiązku uiszczenia grzywny w wysokości 5.000 zł, jak również zarzut, że wymierzenie grzywny w tej wysokości jest niezasadne i sprzeczne z zasadami rządzącymi postępowaniem administracyjnym.

Odnosząc się do powyższych zarzutów wskazać należy, że przedmiotowy obwiązek usunięcia odpadów jest obowiązkiem o charakterze niepieniężnym, w odniesieniu do którego przepisy u.p.e.a. dopuszczają zastosowanie dwóch środków egzekucyjnych: grzywny w celu przymuszenia oraz wykonania zastępczego. Z zasad postępowania egzekucyjnego w administracji, określonych w art. 7 § 2 u.p.e.a. (zasada racjonalnego działania) oraz w art. 7 § 3 u.p.e.a. (zasada niezbędności), wynika natomiast obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony.

Z kolei art. 119 u.p.e.a. przewiduje, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1). Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (§ 2). Natomiast w art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a. zawarto zasadę, zgodnie z którą w sprawach obowiązków z zakresu prawa budowlanego grzywna w celu przymuszenia poprzedza zastosowanie środka w postaci wykonania zastępczego. Z tego wynika, że w sprawach dotyczących egzekucji obowiązku z zakresu prawa budowlanego grzywna w celu przymuszenia jest środkiem mniej dotkliwym niż wykonanie zastępcze. Mając to na uwadze, zdaniem sądu, orzekające w sprawie organy dokonały właściwego wyboru środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia.

Również wysokość grzywny, tj. kwota 5.000 zł, została prawidłowo ustalona. Wprawdzie skarżący podnosi, że wysokość grzywny nie została uzasadniona jednak jest to zarzut chybiony. Bowiem w treści skarżonego postanowienia organy wskazały, że kwota grzywny nie jest wygórowana i jednocześnie adekwatna do wielkości naruszenia. Maksymalna kwota, w jakiej mogłaby być wymierzona, to 10.000 zł. Kwota grzywny musi być na tyle wysoka i uciążliwa, aby doprowadziła do wykonania nakazu przez zobowiązanego, a nie poprzez zastosowanie wykonania zastępczego. Grzywna, nie będąc karą, musi być dla strony zobowiązanej na tyle dotkliwa, aby wybrała ona rozwiązanie polegające na dobrowolnym wykonaniu obowiązku we własnym zakresie. W ocenie sądu, wysokość nałożonej kwoty grzywny spełniać winna swój cel i przyczyni się do realizacji przez zobowiązanego orzeczonego obowiązku usunięcia odpadów.

Ponadto należy zauważyć, że stosownie do art. 125 § 1 u.p.e.a., w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Natomiast zgodnie z art. 126 ustawy na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. To od zobowiązanego zależy zatem, czy wykona nałożony obowiązek, a w konsekwencji, czy poniesie koszty nałożonej grzywny.

Wobec powyższego należało uznać, że działania organu egzekucyjnego związane z nałożeniem i ustaleniem wysokości grzywny mają swoje oparcie w zasadach postępowania egzekucyjnego, określonych w art. 7 § 2 ustawy (zasada racjonalnego działania) oraz w art. 7 § 3 ustawy (zasada niezbędności) i nie naruszają tych zasad.

Mając to wszystko na uwadze sąd uznał, że skarżone postanowienie o nałożeniu grzywny odpowiada prawu, w szczególności rozstrzygnięcie to zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 122 § 2 u.p.e.a. Także przeprowadzone przez organy postępowanie uznać należy za prawidłowe. W jego toku należycie wyjaśniono stan faktyczny i prawny sprawy, w konsekwencji czego organy egzekucyjne wykazały, że spełnione zostały przesłanki wymierzenia grzywny w celu przymuszenia, a jej wysokość została w sposób wystarczający uzasadniona. Oceny tej nie zdołały natomiast podważyć zarzuty podniesione w skardze, zwłaszcza, ze zdecydowana większość zarzutów zmierza do kwestionowania osoby zobowiązanej do wykonania obowiązku objętego nałożoną grzywną. Tymczasem raz jeszcze podkreślić należy, że w zażaleniu czy skardze na postanowienie o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia nie jest dopuszczalne powoływanie okoliczności wskazanych w art. 33 u.p.e.a., gdyż zażalenie takie byłoby w istocie rzeczy zarzutem. Środki prawne w postępowaniu egzekucyjnym w administracji powinny zostać oparte na zasadzie wyłączności rozumianej w ten sposób, że jednego rodzaju przesłanka powinna umożliwiać określonemu podmiotowi wniesienie jednego rodzaju środka prawnego (por. J. Radwanowicz-Wanczewska (w:) G. Łaszczyca (red.), A. Matan (red.), System Prawa Administracyjnego Procesowego, t. III, cz. 2, Warszawa 2020, s. 317; R. Hauser, W. Piątek (w:) R. Hauser (red.), A. Skoczylas (red.), Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. 9, s. 265, a także wyroki NSA z 9 maja 2023 r. II OSK 1559/20, z 30 maja 2022 r., II OSK 3310/19, z 28 stycznia 2020 r., II OSK 715/18, z 17 października 2017 r., II OSK 2394/16; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji zostały wydane zgodnie z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę, jako bezzasadną, oddalił.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a..