Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1547/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 132 ust.3
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel Sędziowie: WSA Beata Łomnicka WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Beata Stefańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2017 r. sprawy ze skargi R. M. i A. M. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] D. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia 4 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie waloryzacji odszkodowania skargę oddala.


UZASADNIENIE

Wojewoda [....] w decyzji z dnia 4 listopada 2016 r. (nr ......), działając na podstawie art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm., dalej w skrócie u.g.n.) i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta K. z 29 lipca 2016r., (znak:......).

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Prezydent Miasta K. w ww. decyzji z 29 lipca 2016 r. (znak .....), orzekł:

w pkt 1 - o waloryzacji odszkodowania ustalonego orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m. K. z dnia 13 stycznia 1968r. (Nr ....) na rzecz F. z S. K. w łącznej kwocie 1 303,80 zł z tytułu wywłaszczenia na mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. K. z dnia 26 lipca 1967r. (Nr .....) części parceli 1. kat. [....] o pow. 318 m2, obj. Iwh [....] , która obecnie stanowi działkę nr [....] o pow. 322 m2, obr. [....] , jedn. ewid. [....] m. K. i ustaleniu zwaloryzowanego odszkodowania w kwocie 684,91 zł;

w pkt 2 - o naliczeniu odsetek z tytułu opóźnienia w zapłacie odszkodowania ustalonego ww. orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m. K. z dnia 13 stycznia 1968 r. i ustaleniu kwoty odsetek w wysokości 3,99 zł;

w pkt 3 o wypłacie kwoty w wysokości 688,90 zł odpowiadającej łącznej kwocie zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego w punkcie 1 i kwocie odsetek ustalonych w punkcie 2.

Orzekając w ww. sposób Prezydent Miasta K. przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Zaznaczył, że rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie poprzedzone były wydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyroku z 11 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1483/13, którym uchylono wydane uprzednio decyzję Wojewody [....] z 4 października 2013 r. (znak ......) oraz punkt 2 decyzji Prezydenta Miasta K. z 18 marca 2013 r. (znak ......). WSA w Krakowie nie podzielił stanowiska organów administracyjnych o cywilnoprawnym charakterze roszczenia o wypłatę odszkodowania przyznanego z tytułu wywłaszczonej nieruchomości i jego przedawnieniu.

W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od ww. orzeczenia, wyrokiem z 21 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 1083/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w części uchylającej zaskarżoną decyzję, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [....] z 4 października 2013r. (znak ......) w części utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z 18 marca 2013 r. (znak .....) w zakresie punktu 2, a w zakresie punktu 1 skargę oddalił, w pozostałym zakresie oddalając skargę kasacyjną.

NSA mimo tego, że uznał, iż roszczenie o wypłatę odszkodowania ma cywilnoprawny charakter, to wykluczył możliwość jego przedawnienia, z uwagi na brak w ustawie o gospodarce nieruchomościami odesłania w tym zakresie do kodeksu cywilnego (które ma miejsce jedynie w odniesieniu do skutków zwłoki czy opóźnienia w wypłacie odszkodowania - art. 132 ust. 2 u.g.n.)

Odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia 29 lipca 2016r. złożyli R.M. oraz A.M. podnosząc m.in., iż: "Zgodnie z art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wtedy, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. W niniejszej sprawie nie została zrealizowana przesłanka słusznego odszkodowania. W przekonaniu stron, w niniejszej sprawie winien zostać powołany rzeczoznawca majątkowy, który na podstawie posiadanej specjalistycznej wiedzy będzie mógł wskazać kwotę odszkodowania, która w swej istocie realizować będzie kryterium "słuszności odszkodowania" (...) Skarżący nie zgadzają się z twierdzeniem, że kwota 684,91 zł odpowiada wartości wywłaszczonej nieruchomości, zarówno na chwilę obecną jak i rok 1968 tj. rok dokonania wywłaszczenia. Odszkodowanie pełni w swej istocie funkcję kompensacyjną z tytułu pozbawienia właściciela prawa własności. Zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. I OSK 1386/11 "odszkodowanie ustalane na podstawie przepisów ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, służyć ma zrekompensowaniu wartości odebranego prawa własności do nieruchomości". Odwołujący wnieśli równocześnie "o powołanie biegłego rzeczoznawcy majątkowego oraz o ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ wyższego stopnia i wypłatę odszkodowania, którego wysokość będzie odpowiadała wartości wywłaszczonej nieruchomości.

Zaskarżoną do Sądu, opisaną na wstępie decyzją z dnia 4 listopada 2016r., organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta K. z 29 lipca 2016r.

W uzasadnieniu powyższego organ odwoławczy podniósł, że z treści orzeczenia o odszkodowaniu z dnia 13 stycznia 1968r. wynika, iż wypłata ustalonej kwoty odszkodowania nastąpi w terminach określonych w ustawie z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, tj. za straty w plonach do 30 dni od dnia wydania decyzji, zaś za grunt w ciągu 3 m-cy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o odszkodowaniu, a w przypadku odmowy przyjęcia odszkodowania lub zachodzących przeszkód prawnych, przypadające do wypłaty odszkodowanie zostanie złożone do depozytu sądowego.

Pomimo podjętych przez organ I instancji czynności mających na celu ustalenie kwestii realizacji ustalonego odszkodowania nie odnaleziono dokumentów świadczących o realizacji ww. orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. K. z 13 stycznia 1968 r. czy to poprzez jego wypłatę na rzecz uprawnionej, czy też poprzez złożenie ustalonej kwoty odszkodowania do depozytu sądowego (co byłoby równoznaczne ze spełnieniem świadczenia odszkodowawczego) jak również dokumentów, które świadczyłyby o tym, że rozstrzygnięcie to było przedmiotem postępowania odwoławczego.

Zatem wobec ustalenia już orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m. K. z 13 stycznia 1968 r. na rzecz F. z S. K. kwoty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, przedmiot obecnie prowadzonego postępowania administracyjnego, obejmuje jedynie kwestię waloryzacji ustalonego odszkodowania oraz ustalenie odsetek za opóźnienie w jego zapłacie i samą wypłatą odszkodowania.

Następnie organ odwoławczy przytoczył brzmienie przepisu art. 132 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda [....] podkreślił przy tym, że przepis ten odnosi się odnosi się do trybu wypłaty odszkodowania, którego wysokość orzeczona została już ostateczną decyzją i ma on na celu jedynie uaktualnienie wysokości tego świadczenia z uwagi na upływ czasu jaki nastąpił między jego ustaleniem, a datą faktycznej wypłaty. Na uładnienie swojego rozstrzygnięcia organ II instancji powołał się na stanowisko doktryny, z którego wynika, że "ustawodawca w przepisie tym przyjął, że wartość rzeczywiście wypłaconego odszkodowania ma odpowiadać wartości nabywczej odszkodowania ustalonego w decyzji o wywłaszczeniu, a nie wartości nominalnej. Tylko takie uregulowanie odpowiada bowiem konstytucyjnej zasadzie słusznego odszkodowania" (T. Woś "Wywłaszczanie nieruchomości i ich zwrot", Warszawa 2010 r.). Dalej wskazał, że "waloryzacja odszkodowania następuje od momentu jego ustalenia (daty wydania decyzji wywłaszczeniowej lub odrębnej decyzji o ustaleniu odszkodowania) do dnia zapłaty odszkodowania. (...) Za taką koncepcją przemawia literalna wykładnia art. 132 ust. 3 ugn. Ustalenie odszkodowania, o którym mowa w tym przepisie, następuje na dzień wydania decyzji o wywłaszczeniu lub odrębnej decyzji o ustaleniu odszkodowania. Od momentu ustalenia odszkodowania do chwili, gdy decyzja o wywłaszczeniu stanie się ostateczna, może upłynąć okres, który przy istotnych zmianach cen konsumpcyjnych spowoduje zmniejszenie realnej wartości odszkodowania. Instrumentem zapobiegającym tego typu zjawisku ma być właśnie waloryzacja, która gwarantuje wywłaszczonemu, iż niezależnie od wypłaty odszkodowanie będzie miało nie tylko wartość nominalną, ale i nabywczą, odpowiadającą wartości doznanego uszczerbku majątkowego" (T. Woś "Wywłaszczanie nieruchomości i ich zwrot". Warszawa 2010 r. za: M. Szalewska "Odszkodowanie według ustawy o gospodarce nieruchomościami w: "Prawo administracyjne w okresie transformacji ustrojowej", Kraków 1999 r.).

Następnie organ odwoławczy podniósł, że w orzecznictwie sądów administracyjnym ugruntowany jest pogląd, że przepis art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi przy tym samodzielną podstawę waloryzacji odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, której dokonuje się w oparciu o zasady obowiązujące na gruncie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Przy dokonywaniu waloryzacji odszkodowania ustalonego w decyzji organ, który ją wydał zobowiązany jest więc do dokonania waloryzacji z uwzględnieniem kryteriów określonych w art. 5 ust. 1 u.g.n., tj. przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości dla nieruchomości sklasyfikowanych w rejestrze cen i wartości nieruchomości, z uwzględnieniem danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków.

W przypadku, gdy dla danego rodzaju nieruchomości nie ogłoszono nigdy wskaźnika zmian cen nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie w tym zakresie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

Wojewoda [....] wskazał, że z uwagi na fakt, iż do chwili obecnej nie zostały ogłoszone przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wskaźniki zmian cen nieruchomości gruntowych, organ I instancji prawidłowo przyjął dla określenia kwoty zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego w orzeczeniu Prezydium Rady Narodowej m. K. z 13 stycznia 1968 r. wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych zamieszczonych na stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego.

Po uwzględnieniu ww. wskaźników jak również przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o denominacji złotego (Dz. U. z 1994 r. Nr 84, póz. 386 ze zm.), w wyniku przemnożenia kwoty 1303,80 zł przez warność wskaźników za lata 1968-1994 (co dało kwotę 2076292.22 zł - po denominacji 207,62 zł), a następnie przemnożeniu kwoty 207,62 zł przez wartość wskaźników za lata 1995-2015 uzyskano kwotę 684,91 zł.

Organ I instancji dostrzegając różnicę pomiędzy przysługującym stronie roszczeniem o waloryzację ustalonego, jednak dotychczas niewypłaconego odszkodowania, a roszczeniem o odsetki ustawowe za czas opóźnienia w zapłacie odszkodowania, prawidłowo do otrzymanej kwoty 684,91 zł dodał kwotę 3,99 zł stanowiącą odsetki ustawowe z tytułu opóźnienia w zapłacie odszkodowania.

Przy czym podkreślić należy, iż kwotę 3,99 zł uzyskano przez przemnożenie ustalonej w orzeczeniu Prezydium Rady Narodowej m. K. z 13 stycznia 1968 r. kwoty 1303,80 zł przez wartość odsetek ustawowych za opóźnienie (ustalonych na podstawie rozporządzeń Rady Ministrów w sprawie określenia wysokości odsetek ustawowych publikowanych w Dzienniku Ustaw oraz obwieszczeń Ministra Sprawiedliwości publikowanych w Monitorze Polskim) i liczbę dni zwłoki, a następnie dzieląc uzyskaną wielkość przez 365, co dało kwotę 9433,62 zł (po denominacji 0,94 zł) za okres od 14 lutego 1968 r. do 31 grudnia 1994 r., a następnie mnożąc kwotę 0,94 zł przez wartość odsetek ustawowych za opóźnienie i liczbę dni zwłoki dzieląc uzyskaną wielkość przez 365 za okres od 1 stycznia 1995 r. do 29 lipca 2016 r.

Następnie odnosząc się do zarzutów podniesionych w treści odwołania, organ II instancji wskazał, iż w ocenie organu odwoławczego przeprowadzona przez organ I instancji operacja mająca na celu dokonanie waloryzacji ustalonego odszkodowania wraz z uwzględnieniem odsetek z tytułu opóźnienia w jego zapłacie jest zgodna z zasadami matematyki i ekonomii.

Ustosunkowując się natomiast do zarzutu odwołania, iż organ I instancji przy dokonywaniu waloryzacji ustalonego odszkodowania nie uwzględnił aktualnej wartości nieruchomości, zdaniem Wojewody [....] nie zasługuje on na uwzględnienie. Aktualna wartość nieruchomości brana jest bowiem pod uwagę przez organ już przy ustalaniu odszkodowania, natomiast waloryzacja jest jedynie urealnieniem tak ustalonego odszkodowania za pomocą ściśle określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami mechanizmów, tj. przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

Skargę na powyższą decyzję organu II instancji złożyli do WSA w Krakowie R.M. i A.M. , domagając się jej uchylenia.

Skarżący wskazali, że orzeczona kwota odszkodowania w roku 1968 nigdy nie trafiła do rąk osób ani do depozytu sądowego, co byłoby równoznaczne ze spełnieniem świadczenia odszkodowanego. Stwierdzili nadto, że odszkodowanie ustalone w 1968r. miało inną siłę nabywczą niż kwota w wysokości 688, 90 zł proponowana im w roku 2016. Skarżący wnieśli o powołanie biegłego rzeczoznawcy majątkowego oraz o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i wypłatę odszkodowania, którego wysokość będzie odpowiadała wartości wywłaszczonej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Mając na uwadze treść opisanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału i przebiegu postępowania należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie wiążąca jest ocena prawna, a także wytyczne, co do postępowania, wynikające z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2016r., sygn. akt I OSK 1083/14, które prawidłowo zrealizowano w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Decyzje te zostały wydane z uwzględnieniem wymogów wynikających z przepisów k.p.a. Nie budzi również zastrzeżeń wykładnia i zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisów prawa materialnego.

Bezspornym w tej sprawie jest, że decyzją z dnia 26 lipca 1967 r. (nr .....) Prezydium Rady Narodowej m. K. orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Państwa, w zarząd i użytkowanie Dyrekcji Inwestycji Miejskich [....] w K. , nieruchomości położonych w K. , w tym m.in. nieruchomości oznaczonej jako parcela [....] o pow. 318 m2, obj. Lwh [....] , stanowiącej własność F. z S. K.

Bezspornym również jest, że pozostającą w obrocie prawnym decyzją Prezydium Rady Narodowej m. K. z 13 stycznia 1968 r. (nr .....) za przejętą na rzecz Państwa ww. nieruchomość przyznano byłej właścicielce odszkodowania w łącznej wysokości 1 303,80 zł, które zdaniem skarżących dotychczas nie zostało wypłacone. Kwestia wypłaty tegoż odszkodowania była przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżonych decyzji. Skarżący są spadkobiercami zmarłych poprzednich właścicieli przejętej pod drogi nieruchomości.

Zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym na dzień rozpoznawania wniosku skarżących o wypłatę zwaloryzowanego odszkodowania kwestię tę regulują przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz.1774 ze zm.), zwanej dalej u.g.n. Przepis art. 132 ust. 3 u.g.n. stanowi, że wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania.

Na gruncie niniejszej sprawy wywłaszczenia oraz ustalenia wysokości i sposobu wypłaty odszkodowania dokonywano w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94), która nie przewidywała wówczas mechanizmu waloryzacji. Jednak pozostaje to bez wpływu na rozpoznanie wniosku skarżących, albowiem z konstytucyjnie umocowanej zasady praworządności wynika, że w postępowaniu administracyjnym organy administracji publicznej obowiązane są, co do zasady, stosować przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji do stanu faktycznego obowiązującego w tym też dniu. Ogólna zasada nakazująca organom administracji publicznej stosowanie przepisów obowiązujących w chwili wydawania decyzji administracyjnej sprawia, że wniosek skarżących musiał być rozpoznany w oparciu o przepisy u.g.n., która w art. 132 ust. 3 przewiduje waloryzację. Nie oznacza to wstecznego działania przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż chodzi o zobowiązanie istniejące w dniu jej wejścia w życie, które nie ulega przedawnieniu.

Przedstawione stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmującym, że norma zawarta w art. 132 ust. 3 u.g.n. ma także zastosowanie do odszkodowania ustalonego na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów o wywłaszczeniach, a więc także przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, o ile nie zostało ono oczywiście wypłacone uprawnionemu - byłemu właścicielowi, bądź złożone do depozytu sądowego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Po 506/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 826/13, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Kluczowym w istocie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy pozostaje zatem ustalenie, czy doszło do wypłaty przedmiotowego odszkodowania. Jeśliby przyznane odszkodowanie wypłacono, to ponowne żądanie w tym zakresie, a także żądanie waloryzacji tego odszkodowania są bezpodstawne. Waloryzacja świadczenia aktualizuje się bowiem przy jego wypłacie.

Oceniając w tym zakresie legalność zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do wniosku, że Wojewoda zgromadził kompletny materiał dowodowy, ustalił stan faktyczny sprawy w następstwie jego wszechstronnej oceny oraz dokonał prawidłowej subsumpcji przepisów prawa materialnego w postaci ustawy o gospodarce nieruchomościami. Należycie wobec tego wywiązały się organy administracyjne z obowiązków nałożonych przepisami rządzącymi gromadzeniem i oceną materiału dowodowego, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.), zwanej dalej k.p.a.

Materiał dowodowy nie potwierdza również, że organ podjął jakiekolwiek czynności procesowe zmierzające do złożenia odszkodowania do depozytu sądowego, co zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy z 1958 r. następowało wówczas, gdy osoba uprawniona odmawiała przyjęcia odszkodowania albo jeżeli wypłata odszkodowania osobie uprawnionej natrafiała na przeszkody prawne.

W konsekwencji przyjąć należy, że rozstrzygające niniejszą sprawę organy administracyjne, pomimo znacznego upływu czasu od daty zakończenia postępowania wywłaszczeniowego, który to odstęp czasowy spowodował obiektywne trudności w zebraniu pełnego materiału dowodowego w sprawie, w sposób jednak wystarczająco poprawny w świetle obowiązków wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wykazały, że orzeczenie Prezydium Rady Narodowej z dnia 13 stycznia 1968r. nie zostało zrealizowane czy to poprzez wypłatę odszkodowania na rzecz osoby uprawionej czy poprzez złożenie do depozytu sadowego.

Mając na uwadze powyższe, żądanie waloryzacji odszkodowania jest w przedmiotowej sprawie zasadne. Waloryzacja oznacza bowiem przerachowanie wysokości odszkodowania. Waloryzacja dotyczy okresu między datą wydania decyzji o wywłaszczeniu, kiedy ustala się wysokość odszkodowania, a datą wypłaty tego odszkodowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2011r., sygn. akt I OSK 621/10, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Oznacza to, iż wypłaty ustalonej kwoty odszkodowania, wcześniej zwaloryzowanej należy dokonywać na podstawie przepisów prawa administracyjnego, poprzez wydanie stosownej decyzji. Instytucja waloryzacji odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość stanowi bowiem instrument ochrony finansowych interesów osób wywłaszczonych, mający zapewnić adekwatność pomiędzy wartością przyznanego odszkodowania w dacie jego ustalenia a wartością odszkodowania w momencie wypłaty.

Ustosunkowując się do głównego zarzutu skargi, należy podkreślić, że waloryzacja nie służy weryfikacji wysokości ustalonego odszkodowania. Inaczej mówiąc, waloryzacja odszkodowania nie jest związana z szacowaniem nieruchomości i nie ma prowadzić do określenia jej wartości, to zostało już bowiem uczynione wcześniej w decyzji. Na etapie waloryzacji nie podlega już ocenie, czy ustalone w decyzji odszkodowanie istotnie odzwierciedlało wartość rynkową działki i czy odzwierciedla ją kwota wypłacana. Wielkość waloryzowanej kwoty podlegającej wypłacie jest pochodną ustalonego odszkodowania i zastosowanych współczynników służących waloryzacji. (por. w wyroku NSA w Warszawie z dnia 6 czerwca 2012 r., I OSK 869/11, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przeprowadzona wykładnia art. 132 ust. 1 - 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz prezentowane w literaturze przedmiotu stanowisko oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych pozwala uznać, że występujące w art. 132 ust. 3 wyżej wymienionej ustawy sformułowanie, że "wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty", należy interpretować jako wysokość odszkodowania ustaloną w decyzji podlegającej wykonaniu lub mającej status decyzji ostatecznej (w sprawie jest to orzeczenie z 13 stycznia 1968r.

Podsumowując stwierdzić należy, że zarzut sformułowany w skardze jest nieuzasadniony. Skarżący domagają się bowiem dokonania ponownego ustalenia odszkodowania, które będzie spełniało kryterium słusznego", które będzie odzwierciedlało wartość wywłaszczonej nieruchomości zarówno na chwilę obecną jak i na 1968.

W drugiej kolejności należy odnieść się do zarzutu sprowadzającego się do naruszenia postanowień art. 21 ust. 2 Konstytucji RP przewidującego, że wywłaszczenie może mieć miejsce wyłącznie na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Podkreślić należy, że w unormowaniu tym prawodawca wykorzystał dwa pojęcia o charakterze ogólnym, a mianowicie pojęcie "celu publicznego" oraz "słuszne odszkodowanie". Konstytucja RP nie precyzuje zakresu znaczeniowego tych pojęć i odsyła do ustawodawstwa zwykłego. O ile w rozpoznawanej sprawie kwestia celu publicznego wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości nie jest przedmiotem sporu i kontrowersji, to w odniesieniu do drugiego z pojęć taka sytuacja zachodzi, ponieważ skarżący kasacyjnie utrzymuje, że pod pojęciem słusznego odszkodowania kryje się waloryzacja takiego odszkodowania przeprowadzana począwszy od dnia jej ustalenia do dnia zapłaty. Podzielić należy stanowisko, że konkretyzacja unormowań zamieszczonych w Konstytucji RP doznaje w ustawach zwykłych, zatem to ustawa o gospodarce nieruchomościami, względnie inne ustawy normujące te zagadnienia będą precyzowały zasady ustalania wysokości odszkodowania. Przywoływany powyżej art. 132 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawiera unormowania dotyczące ustalania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, zwraca przy tym uwagę fakt, że we wskazanym przepisie nie mówi się o słusznym odszkodowaniu, lecz o odszkodowaniu. Takie ujęcie oznacza, że przewidziana w art. 132 ust. 3 waloryzacja odszkodowania pełni funkcję słusznego odszkodowania, ponieważ pozwala zaktualizować wysokość należnego odszkodowania ustalonego w ostatecznej decyzji administracyjnej do wysokości na dzień jego zapłaty, a mając na uwadze przeprowadzone rozważania przyjdzie stwierdzić, że również ten zarzut nie ma umocowania normatywnego (vide: wyrok NSA w 27 marca 2014r., I OSK 2160/12, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W tym miejscu trzeba wskazać także na bezzasadność zarzutu skarżącego w zakresie nieuwzględnienia jego wniosku o powołanie biegłego. Należy bowiem podkreślić, że to gospodarz postępowania (organ) ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy w sprawie są jeszcze jakieś wątpliwości i czy zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do jej rozstrzygnięcia i jeżeli uzna, że sprawę może rozstrzygnąć na podstawie dotychczas zebranego materiału dowodowego, to nie musi powoływać dodatkowych dowodów. Powyższe wprost wynika z art. 80 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W przedmiotowej sprawie jak już zostało wcześniej wyjaśnione, brak jest możliwości weryfikacji wysokości ustalonego odszkodowania. Waloryzacja oznacza bowiem urealnienie już ustalonego, a nie wypłaconego odszkodowania przy zastosowaniu odpowiednich wskaźników, określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Prawidłowo zatem organ odwoławczy uznał wniosek o powołanie biegłego za niezasadny.

Nadto w ocenie Sądu organ administracyjny szczegółowo wyjaśnił przyjęty sposób ustalenia wysokości zwaloryzowanego odszkodowania przy uwzględnień wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych (art. 5 ust. 4 u.g.n.) Wyjaśnienie i sposób obliczenia świadczenia nie budzą zastrzeżeń Sądu.

Mając powyższe na uwadze, uznając iż rozstrzygnięcie organu odwoławczego odpowiada prawu, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi – jak w sentencji wyroku, biorąc za podstawę 151 p.p.s.a.