Wyrok NSA, sygn. akt II FNP 1/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy: article: art. 6 ust.1
journal: Dz.U. 1993 nr 61 poz 284
law: Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2.
article: art. 285a §3, art. 285e § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 45 ust.1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala (sprawozdawca), Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia del. WSA Artur Kot, Protokolant Natalia Simaszko, po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi J. L. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2020 r., sygn. akt II FSK 1755/18, oddalającego skargę kasacyjną J. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 774/17 w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 6 marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. 1) oddala skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2020 r., sygn. akt II FSK 1755/18; 2) zasądza od J. L. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 lutego 2020 r., II FSK 1755/18, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną J. L. (dalej: "Skarżący") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 stycznia

2018 r., sygn. akt I SA/Gd 774/17 w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 6 marca 2017 r. w przedmiocie nadpłaty

w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, jak i innych wyroków powołanych poniżej, dostępna jest na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/ (dalej w skrócie jako "CBOSA").

Spór dotyczył przesądzenia charakteru prawnego kwot pieniężnych uzyskanych przez Skarżącego na mocy prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 5 czerwca 2012 r. i wyroku Sądu Apelacyjnego w G. z dnia 13 grudnia 2012 r. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną stanowiły one odszkodowanie wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych, które nie zostało otrzymane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą Skarżącego. Na mocy wymienionych orzeczeń Wojewódzka Biblioteka Publiczna zapłaciła na konto Skarżącego, którym zarządzał syndyk kwotę 6.500.000 zł w dniu 28 grudnia 2012 r. oraz kwotę 2.543.787,91 zł w dniu 3 stycznia 2013 r. – łącznie 9.043.787,91 zł. Kwota 9.043.787,91 zł została rozliczona w zeznaniach rocznych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 i 2013 rok jako odszkodowanie związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Z tego tytułu uiszczono podatek dochodowy w wysokości 1.623.341 zł. W rozpatrywanej sprawie świadczenie uzyskane na mocy wyżej wymienionych orzeczeń powstało w toku toczącego się postępowania upadłościowego Przedsiębiorstwa P., które zostało zakończone prawomocnym postanowieniem Sądu z 15 grudnia 2014 r. Postępowanie upadłościowe trwało od 10 lipca 1992 r., tj. ponad 22 lata.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że kwota otrzymanego świadczenia na rzecz Skarżącego nie ma charakteru odszkodowawczego. Wysokość tego świadczenia nie stanowi odszkodowania lecz jest wynagrodzeniem za korzystanie z cudzej rzeczy. Stanowi sposób regulowania stosunków między właścicielem, a nieuprawnionym posiadaczem, ochronę interesów właściciela i przywracania zakłóconej równowagi między tymi podmiotami. Zarówno powstanie roszczenia o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, jak i wysokość wynagrodzenia nie zależy od tego, czy właściciel w rzeczywistości poniósł jakiś uszczerbek, a posiadacz uzyskał jakąś korzyść. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd Sądu pierwszej instancji, że zawarte w skardze kasacyjnej twierdzenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy, czy pożytki uzyskane z powodu złej gospodarki stanowiące odszkodowanie jest nieuprawnione i błędne.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz z uzasadnieniem został Skarżącemu doręczony w dniu 16 marca 2020 r. W terminie wskazanym w art. 285f) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r, poz. 1369 z późn. zm, dalej "P.p.s.a") Skarżący wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego sporządzoną przez profesjonalnego pełnomocnika.

Z jej treści wynika, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżący zaskarżył w całości, zarzucając rażące naruszenie norm prawa Unii Europejskiej,

1. art. 6 ust. 1-3 Traktatu z Lizbony zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską z dnia 13 grudnia 2007 r. (Dz.U. z 2009.203.1569) w zw. z art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej z dnia 14 grudnia 2007 r. (Dz.U.UE.C.2007.303.1) w zw. z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (Dz.U.1993.61.284) poprzez naruszenie prawa do sprawiedliwego i rzetelnego rozpoznania sprawy, i prawa do skutecznego środka prawnego przed sądem podlegającego na braku realnego rozpoznania skargi kasacyjnej wywiedzionej od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 9 stycznia 2018 r. w tym rozpoznania zarzutów podniesionych przez Skarżącego i sporządzenia uzasadnienia, które odnosi się do znacznej części zarzutów i nie przedstawia sposobu dojścia sądu do wniosków, jakie stoją u podstaw wydanego przez niego rozstrzygnięcia.

2. Zaskarżony wyrok jest niezgodny z art. 6 ust. 1-3 Traktatu z Lizbony zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejska z dnia 13 grudnia 2007 r. w zw. z art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej z dnia 14 grudnia 2007 r. w zw. z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Mając na uwadze treść "art. 285e § 1 pkt 4 P.p.s.a. Skarżący wskazał, że poprzez wydanie zaskarżonego wyroku doszło do powstania szkody w jego majątku, gdyż wydanie przedmiotowego wyroku oddalającego skargę kasacyjną wniesioną od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 9 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 774/17 wykluczyło możliwość stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. przez organ podatkowy w kwocie 462.008 zł wraz z odsetkami ustawowymi, a ponadto nałożyło na Skarżącego obowiązek zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 10.800 zł orzeczonego wyrokiem Naczelnego Sąd Administracyjnego z dnia 13 lutego 2020 r. sygn. akt II FSK 1755/18".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie nieważności prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2020 r. sygn. akt II FSK 1755/18 jest niezasadna.

Skarga taka nie jest kolejnym, instancyjnym środkiem odwoławczym. Orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego są prawomocne z chwilą ich wydania i co do zasady nie podlegają zaskarżeniu.

Stosownie do 285a § 3 P.p.s.a., zdanie pierwsze, od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga nie przysługuje, z wyjątkiem gdy niezgodność

z prawem wynika z rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej.

W rozpoznawanej skardze pełnomocnik Skarżących wskazał na "rażące naruszenie norm prawa Unii Europejskiej tj. art. 6 ust. 1-3 Traktatu z Lizbony zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską z dnia 13 grudnia 2007 r. w zw. z art. 47 Karty Praw Podstawowych oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka".

Jeżeli chodzi o ostatni przepis, tj. art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "Konwencja", w kwestii powoływania jako naruszonych przepisów tej Konwencji jako podstawy prawnej skarg stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych wypowiadał się już Naczelny Sąd Administracyjny (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2020 r., sygn. akt II FNP 9/19, postanowienia NSA

z dnia: 30 maja 2014 r. sygn. akt I ONP 1/14, 25 sierpnia 2017 r. sygn. akt II ONP 3/17). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela poglądy wyrażone w tym zakresie w ww. orzeczeniach tut. Sądu.

Należy zatem wskazać, że jakkolwiek prawo Unii Europejskiej zawiera odesłanie wprost do Konwencji w art. 6 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej, zgodnie

z którym Unia Europejska została zobowiązana do przystąpienia do Konwencji, to do czasu zawarcia i wejścia w życie umowy o przystąpieniu Unii Europejskiej do Konwencji, nie jest ona częścią porządku prawnego Unii Europejskiej i aktem prawa Unii. Wniosku tego nie zmienia brzmienie art. 6 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, zgodnie z którym prawa podstawowe, zagwarantowane oraz wynikające z tradycji konstytucyjnych wspólnych Państwom Członkowskim, stanowią część prawa Unii jako zasady ogólne prawa. Przepis ten wskazuje, że prawa podstawowe zagwarantowane w Konwencji oraz te wynikające z tradycji konstytucyjnych Państw Członkowskich należą do ogólnych zasad prawa Unii Europejskiej, co nie oznacza, że sama Konwencja stanowi część prawa Unii. Takie stanowisko znajduje poparcie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (por. wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej: z dnia 24 kwietnia 2012 r. w sprawie C-571/10, EU:C:2012:233; z dnia 26 lutego 2013 r. w sprawie C-617/10, EU:C:2013:105, pkt 44; z dnia 15 lutego 2016 r. w sprawie C-601/15, N., EU:C:2016:84, pkt 45; z dnia 20 marca 2018 r. w sprawie C-537/16, EU:C:2018:193, pkt 24). Nie podważa tego stanowiska także to, iż Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej, która od wejścia w życie Traktatu z Lizbony (Dz. Urz. UE C 306 z 17 grudnia 2007 r., s. 1) ma status prawny równy traktatom - Traktatowi o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz Traktatowi o Unii Europejskiej, zawiera odesłanie do Konwencji. Celem tego odesłania jest zapewnienie spójności standardu ochrony praw człowieka

i podstawowych wolności (system konwencyjny) oraz ochrony praw podstawowych (system unijny), a także zapobieżenie powstawaniu rozbieżności między obydwoma standardami, w tym rozwijanymi przez orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu oraz orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Nie oznacza to jednak, że Konwencja jest częścią prawa Unii Europejskiej. W toku prac zmierzających do przystąpienia Unii Europejskiej do Konwencji w dniu 5 kwietnia 2013 r. został przedstawiony ostateczny projekt umowy o przystąpieniu Unii Europejskiej do Konwencji. W opinii 2/13, wydanej na wniosek Komisji Europejskiej - na podstawie art. 218 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej - w dniu 18 grudnia 2014 r., Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w pełnym składzie uznał, że porozumienie dotyczące przystąpienia Unii Europejskiej do Konwencji nie jest zgodne z art. 6 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej ani

z Protokołem (nr 8) dotyczącym art. 6 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej w sprawie przystąpienia Unii do Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka

i Podstawowych Wolności (EU:C:2014:2452). Jak wynika z art. 218 ust. 11 Traktatu

o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w przypadku negatywnej opinii Trybunału przewidywana umowa (porozumienie o przystąpieniu) nie może wejść w życie, chyba że nastąpi jej zmiana lub rewizja Traktatów. Obecnie Unia Europejska nadal nie jest stroną Konwencji, a tym samym Konwencja ta nie jest częścią porządku prawnego Unii Europejskiej.

Zatem zarzut naruszenia przepisów powołanej Konwencji nie dotyczy naruszenia norm prawa Unii Europejskiej w rozumieniu art. 285a § 3 w związku z art. 285e § 1 pkt 3 P.p.s.a.

Pozostaje zatem do oceny zarzut rozpoznawanej skargi odnoszący się do rażącego naruszenia art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej.

Przepis ten stanowi, iż każdy czyje prawa i wolności zagwarantowane przez prawo Unii zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem zgodnie z warunkami określonymi w niniejszym artykule. Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie przed niezawisłym i bezstronnym sądem ustanowionym uprzednio na mocy ustawy. Każdy ma możliwość uzyskania porady prawnej, skorzystania z pomocy obrońcy

i przedstawiciela. Pomoc prawna jest dostępna dla tych osób, które nie posiadają wystarczających środków, jeżeli jest ona konieczna dla zapewnienia skutecznego dostępu do wymiaru sprawiedliwości.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, Unia uznaje prawa, wolności i zasady określone w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej z dnia

7 grudnia 2000 r., w brzmieniu dostosowanym 12 grudnia 2007 r. w Strasburgu, która ma taką samą moc prawną jak Traktaty. Jakkolwiek w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. postanowienia NSA z dnia 22 sierpnia 2014 r. sygn. akt II ONP 4/14 i II ONP 5/14), wywodząc to z art. 51 ust. 1 Karty Praw Podstawowych wskazuje się, że zarzut naruszenia przepisów tej Karty nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, to nawet dopuszczając jednak taką możliwość, podkreślić trzeba, że za "rażącą" niezgodność wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z normami prawa Unii Europejskiej w rozumieniu art. 285a § 3 P.p.s.a., należy uznać niezgodność niebudzącą wątpliwości, oczywistą, z góry widoczną, będącą wynikiem niewątpliwie błędnej wykładni lub wadliwego zastosowania prawa, możliwą do stwierdzenia na pierwszy rzut oka. O rażącej niezgodności z prawem można mówić wówczas, gdy sprzeczne z prawem działanie sądu ma charakter oczywisty, przekraczający granice sędziowskiej swobody wykładni i stosowania prawa (por. postanowienia NSA: z dnia 8 marca 2012 r. sygn. akt II ONP 4/11 oraz z dnia 17 grudnia 2019 r. sygn. akt I FNP 7/19).

Tak więc, rażące naruszenie norm prawa Unii Europejskiej to naruszenie oczywiste, bezsporne, ewidentne, odbiegające od danej normy, pozostające

w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu i przez to mające charakter nadzwyczajny.

Określone w art. 47 Karty Praw Podstawowych prawo do skutecznego środka prawnego i do sprawiedliwego procesu sądowego nie jest absolutne i bezwzględne, a jego praktyczna realizacja następuje w ramach ustanowionej przez przepisy wewnętrzne danego Kraju Członkowskiego stosownej procedury, która przewidywać może konieczność wypełnienia przez stronę określonych wymogów. Istotne jest, aby sama procedura, jak i wynikające z niej wymogi, nie upośledzały istoty dostępu do sądu. Prawo do sądu uregulowane i gwarantowane w przepisach unijnych oznacza konieczność zapewnienia ochrony sądowej roszczeń unijnych polegającej na możliwości wniesienia sprawy do sądu w ramach dowolnego, regulowanego prawem krajowym postępowania sądowego, które spełni warunek skuteczności

i równoważności (por. N. Półtorak, Ochrona uprawnień wynikających z prawa Unii Europejskiej w postępowaniach krajowych, Warszawa 2010, s. 165).

W ocenie skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku uchybił art. 21 ust. 1 pkt 3 i pkt 3b lit. a) i b) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku od osób fizycznych (Dz. U,. z dnia 2017 r. poz. 528 ze zm.), błędnie interpretując ten przepis i uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia

9 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 774/17 trafnie przyjął, iż zasądzone świadczenie otrzymane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą nie było wolne od podatku dochodowego.

Należy podkreślić, iż strona złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji, którą Naczelny Sąd Administracyjny oddalił w kwestionowanym prawomocnym wyroku z dnia 13 lutego 2020 r. NSA w postępowaniu zainicjowanym skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - nie jest uprawniony do ponownej kontroli wyroku Sądu pierwszej instancji, którego zgodność z prawem była już zbadana w ramach postępowania kasacyjnego.

W przeciwnym razie mogłoby dojść do podważenia oceny prawnej zawartej

w prawomocnym wyroku NSA i w konsekwencji obejścia art. 285a § 3 P.p.s.a, który dopuszcza wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń NSA jedynie, gdy niezgodność z prawem wynika z rażącego naruszenia norm Unii Europejskiej.

W prawie krajowym obowiązuje norma konstytucyjna (do której zresztą odwołuje się autor skargi kasacyjnej w końcowej części jej uzasadnienia), zapewniająca prawo do sądu (art. 45 ust.1 Konstytucji (Dz. U. 1997.78.483)), a także zasada co najmniej dwuinstancyjnego postępowania sądowego (art. 176 ust. 1 Konstytucji). Przepisy te na poziomie krajowym gwarantują prawa, o których stanowią powołane w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przepisy prawa unijnego, w tym prawo do rozpoznania sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd i możliwość rozpoznania sprawy w postępowaniu dwuinstancyjnym. Jeżeli zatem Naczelny Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku dopuściłby się naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi regulujących powyższe gwarancje, a poprzez to naruszenie pozbawiłby skarżącego możliwości zbadania jego sprawy przez niezawisły

i bezstronny sąd, to wówczas naruszyłby przepisy krajowe (przepisy Konstytucji RP), a nie przepisy unijne, te ostatnie nie mają bowiem w tej sprawie zastosowania. Naruszenie konstytucyjnych praw człowieka i obywatela może jednakże stanowić podstawę skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wyłącznie w przypadku wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych. Nie stanowi natomiast przesłanki wniesienia takiej skargi w przypadku wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (art.285a § 2 P.p.s.a.). Nie ma zatem podstaw w niniejszej sprawie do oceny, czy w zaskarżonym wyroku naruszono wynikające

z Konstytucji prawo strony do sądu i dwuinstancyjnego postępowania.

W rozpoznawanej skardze pełnomocnik Skarżących w żaden sposób nie wykazał, aby miało miejsce rażące naruszenie norm prawa Unii Europejskiej

w rozumieniu art. 285a § 3 P.p.s.a., a co więcej, nie przedstawił przekonujących argumentów, iż do naruszenia prawa w ogóle doszło, zwłaszcza, że mając na uwadze treść art. 285d P.p.s.a. zdanie drugie, stanowiącego, że podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów, nie mogły być uwzględnione te argumenty tej skargi, które zmierzały właśnie do podważenia dokonanych w niej ustaleń faktycznych (dotyczy to zarzutów skumulowanych zbiorczo na str. 24 skargi kasacyjnej).

Jak to zostało już wcześniej podkreślone skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie stanowi kolejnego środka odwoławczego. Nie może ona zastępować czy uzupełniać skargi. Wyrok wydany

w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia potwierdza, że doszło do popełnienia czynu niedozwolonego, o którym mowa w art. 417 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r, poz. 1360, dalej jako "K.c.") i otwiera drogę do żądania naprawienia szkody wyrządzonej

w wyniku tego deliktu, stosownie do art. 4171 § 2 K.c. Zaskarżone skargą orzeczenie, poza wyjątkami przewidzianymi w art. 285k § 3 P.p.s.a., pozostaje w mocy. Jego negatywne skutki naprawiane są wyłącznie poprzez odszkodowanie.

Orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego co do zasady traktuje się jak orzeczenia wydane w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Jedynie

w przypadku rażącego naruszenia prawa unijnego dopuszczalne jest wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 285a § 3 P.p.s.a.). Aby do takiego naruszenia doszło, Sąd ten musi mieć obowiązek zastosowania prawa Unii Europejskiej. Naruszenie to może być skutkiem niezastosowania bezpośrednio skutecznego przepisu prawa unijnego, który w sprawie powinien znaleźć zastosowanie, lub zastosowania przepisu prawa krajowego sprzecznego z prawem unijnym albo zastosowania prawa krajowego

w sposób, który jest nie do pogodzenia z oczekiwaniami prawa unijnego. Sprawa rozpoznawana przez Naczelny Sąd Administracyjny musi być zatem sprawą unijną, czyli taką, której przedmiot pozostaje w związku z prawem unijnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2015 r. , sygn. akt II FNP 1/14)

Związek sprawy z prawem unijnym jest kwestią istotną dla rozstrzygnięcia niniejszej skargi z uwagi na to, W tym znaczeniu sądy krajowe są sądami unijnymi. Dostęp do sądu krajowego jest konieczną konsekwencją doktryny bezpośredniego skutku i pierwszeństwa stosowania prawa unijnego (por. N. Półtorak, Ochrona uprawnień..., s. 171).

Jak wskazano wyżej, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego może być oparta wyłącznie na zarzucie rażącego naruszenia przepisów prawa unijnego (art. 285a § 3 P.p.s.a.). Skoro w sprawie zakończonej zaskarżonym wyrokiem Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do stosowania przepisów unijnych, to nie ma podstaw do uznania, że zaskarżony wyrok narusza wskazane w skardze przepisy, a tym bardziej, że narusza je w sposób rażący.

Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że w rozpoznawanej skardze nie wykazano, aby miało miejsce rażące naruszenie norm prawa Unii Europejskiej

w rozumieniu art. 285a § 3 P.p.s.a. Co więcej - nie przedstawiono przekonujących argumentów, że do naruszenia prawa w ogóle doszło. Skoro brak było podstaw do stwierdzenia, że zaskarżony wyrok jest niezgodny z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 285k § 1 P.p.s.a. oddalił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. O kosztach postępowania, rozstrzygnięto na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 285l P.p.s.a.