Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1961/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 ust. 1 pkt 2, art. 145 ust. 5 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 249 poz 2104
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych
article: art. 70 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 107 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Teza: Zastosowania przez organ administracyjny art. 70 § 1 O.p. nie można utożsamiać wyłącznie ze stwierdzeniem, że nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego. Efektem zastosowania tego przepisu może być bowiem stwierdzenie przez organ administracyjny, że należność publicznoprawna uległa przedawnieniu, jak również ustalenie przez ten organ, że termin ten jeszcze nie upłynął.

TEZY

Zastosowania przez organ administracyjny art. 70 § 1 O.p. nie można utożsamiać wyłącznie ze stwierdzeniem, że nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego. Efektem zastosowania tego przepisu może być bowiem stwierdzenie przez organ administracyjny, że należność publicznoprawna uległa przedawnieniu, jak również ustalenie przez ten organ, że termin ten jeszcze nie upłynął.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia NSA Bogdan Fischer Protokolant Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Gminy Miasta K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 213/19 w sprawie ze skargi Gminy Miasta K. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 4 grudnia 2018 r. nr DPT-VI.025.4.2018 w przedmiocie zwrotu dotacji ze środków Norweskiego Mechanizmu Finansowego pobranej w nadmiernej wysokości 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Gminy Miasta K. na rzecz Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 213/19 oddalił skargę Gminy Miejskiej K. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 4 grudnia 2018 r. nr DPT-VI.025.4.2018 w przedmiocie zwrotu dotacji ze środków Norweskiego Mechanizmu Finansowego pobranej w nadmiernej wysokości.

Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie wniosła Gmina Miejska K. zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

1) naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 145 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz U. z 2005 r. Nr 249, poz. 2104, zwana dalej: u.f.p.) i niezasadne przyjęcie, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z dotacją pobraną nienależnie lub w nadmiernej wysokości, która podlega zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami, podczas gdy w przedmiotowej sprawie przepis ten nie ma zastosowania albowiem nie mamy do czynienia z taką dotacją.

2) naruszenia przepisów postępowania, przy czym uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to naruszenia art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201) w zw. z art. 146 ust. 3 u.f.p. poprzez jego niezastosowanie podczas gdy przy zastosowaniu wskazanych przepisów i poprawne przyjęcie początkowej daty biegu przedawnienia należności objęte decyzją uległy przedawnieniu, a w konsekwencji postępowanie jest bezprzedmiotowe i jako takie powinno zostać umorzone.

3) naruszenia przepisów postępowania, przy czym uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez zaniechanie przez Sąd wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, niedostateczne rozważenie istoty sprawy oraz oddalenie skargi, co doprowadziło do zaakceptowania i powielenia przez organ odwoławczy sytuacji, w której osnowa decyzji administracyjnej jest nieprecyzyjna i wadliwa w szczególności wskazania daty naliczania odsetek od dnia 9 września 2013r. , podczas gdy właściwa data to: 29 czerwca 2018 r. tj. wydanie decyzji stwierdzającej, co w konsekwencji spowodowało naruszenie prawa materialnego, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niezasadne zastosowanie art. 145 ust. 5 pkt 2 u.f.p.

Mając na uwadze powyższe zarzuty Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Ponadto wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister wniósł o jej oddalenie oraz zasądzeni zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Analiza akt sprawy wskazuje, że nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie naruszeń przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej.

Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji.

Na wstępie należy wskazać, że w skardze kasacyjnej nie zawarto żadnych zarzutów naruszenia prawa procesowego odnoszących się do kwestii poprawności ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że stan faktyczny ustalony przez organy administracyjne i zaaprobowany przez Sąd I instancji nie jest i nie może być przedmiotem sporu przed tym Sądem.

Niezasadny okazał się zarzut zawarty w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej. W tym przypadku autor skargi kasacyjnej zarzucił wadliwe zastosowanie przepisów prawa materialnego (art. 145 ust. 1 pkt 2 u.f.p.). Według autora skargi kasacyjnej w sprawie niezasadnie przyjęto, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z dotacją pobraną nienależnie lub w nadmiernej wysokości, która podlega zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami, podczas gdy w przedmiotowej sprawie przepis ten nie ma zastosowania albowiem nie mamy do czynienia z taką dotacją. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynikało, że według Sądu I instancji w sytuacji, gdy stwierdzono, że strona naruszyła przepisy p.z.p., do stosowania których zobowiązała się w treści umowy o dofinansowanie, istniała podstawa do uznania, że udzielono dotacji w nadmiernej wysokości. Z kolei z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynikało, że organ w sposób nieuzasadniony przyjął jakoby w sprawie miała zastosowanie norma prawna zawarta w art. 145 ust. 1 pkt 2 u.f.p., a ponadto w dalszej jej części dokonano interpretacji tego przepisu.

Z konstrukcji zarzutu wynikało zatem, że nie zakwestionowano wadliwej wykładni art. 145 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Spostrzeżenie to jest istotne, gdyż analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że jej autor kwestionował również wykładnię ww. regulacji prawnej wskazując, że dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu w wysokości wyższej niż ta wynikająca z zawartej umowy.

Ponadto uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd I instancji stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Zasadniczo nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut wadliwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie, co miało miejsce w tej sprawie. Jest to konsekwencją faktu, że błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Przypomnieć natomiast należy, o czym była już mowa powyżej, że w skardze kasacyjnej nie zawarto zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego odnoszących się do materii ustalenia stanu faktycznego w sprawie przez organy administracyjne oraz jego akceptacji przez Sąd I instancji.

Również niezasadny okazał się zarzut zawarty w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej związany z niezastosowaniem art. 70 § 1 O.p. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej przepis ten ponad wszelką wątpliwość ma charakter materialnoprawny, gdyż reguluje przedawnienie zobowiązania podatkowego. Przepis ten reguluje treść uprawnień lub obowiązków jego adresatów, czyli sposób zachowania się adresatów w sferze prawa publicznego.

Również wbrew stanowisku Skarżącej nie sposób przyjąć, że przepis ten nie został zastosowany w niniejszej sprawie, co wprost wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Otóż na stronach 17 – 20 tej decyzji organ administracyjny przeprowadził analizę postanowień art. 70 O.p., które odniósł następnie do stanu faktycznego. W konsekwencji organ administracyjny ustalił, że termin przedawnienia zobowiązania podatkowego (termin przedawnienia zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości) jeszcze nie upłyną. Powyższe oznacza, że organ administracyjny oczywiście zastosował w tej sprawie art. 70 § 1 O.p. Jednakże efektem zastosowania tej regulacji było stwierdzenie, że przedawnienie jeszcze nie nastąpiło.

Zastosowania przez organ administracyjny art. 70 § 1 O.p. nie można utożsamiać wyłącznie do stwierdzenia, że nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego. Efektem zastosowania tego przepisu może być bowiem stwierdzenie przez organ administracyjny, że należność publicznoprawna uległa przedawnieniu, jak również ustalenie przez ten organ, że termin ten jeszcze nie upłyną.

Niezasadne okazały się również zarzuty zawarte w punkcie 3 petitum skargi kasacyjnej.

Sąd I instancji nie naruszył art. 3 ust. 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W tej sprawie sąd kontrolował decyzję administracyjną, a zatem sprawował kontrolę administracji publicznej. Nie zastosował natomiast środków przewidzianych w ustawie, gdyż nie wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki, co nie zostało skutecznie zakwestionowane w skardze kasacyjnej. Sąd I instancji nie naruszył również art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż przepis ten nie reguluje zasad kontroli legalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

Z kolei zgodnie z art. 145 ust. 5 pkt 2 u.f.p. odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu państwa nalicza się począwszy od dnia stwierdzenia nieprawidłowego naliczenia lub nienależnego pobrania dotacji. W tym przypadku również mamy do czynienia z przepisem prawa materialnego. W skardze kasacyjnej zarzucono niezasadne zastosowanie tej regulacji. Jednakże w tym przypadku z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że jej autor kwestionuje w istocie interpretację tego przepisu dokonaną przez organy administracyjne i zaakceptowaną przez Sąd I instancji (zob. strona 19 uzasadnienia skargi kasacyjnej). Przypomnieć również należy, że zasadniczo nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut wadliwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie, co miało miejsce w tej sprawie.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za nieuzasadnione i działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z treścią art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).