Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 874/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie : WSA Agnieszka Nawara-Dubiel WSA Sebastian Pietrzyk Protokolant : starszy referent sądowy Kinga Ładyga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2024 r. sprawy ze skarg A. M. I. J. i Z. J. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 19 maja 2023 r. nr 361/2023, znak: WOB.7721.457.2022.PWOL w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego I. w uwzględnieniu skargi A. M. uchyla zaskarżoną decyzję; II. odrzuca skargi I. J. i Z. J..


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie – powiat grodzki decyzją z dnia 28 września 2022 r. nr 279/2022 znak: WOIK I.5160.146.2020.ALC działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed dniem 19 września 2020 r. w związku z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw oraz art. 104 K.p.a. nakazał współwłaścicielom wyodrębnionego lokalu nr A usytuowanego w pomieszczeniach piwnicznych budynku frontowego przy ul. [...] w K. tj: G. C., J. C., M. C., D. D. – S. P. K., Z. K., Z. J., I. J., K. M., A. M. – J. , R. R., B. P. doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez rozbiórkę:

- wszystkich zrealizowanych wewnętrznych ścian działowych wydzielających pomieszczenia: sanitariatów, szatni, zaplecza baru, pomieszczeń socjalnych oraz salonu w pomieszczeniu nr A;

- dwóch antresol znajdujących w pomieszczeniu nr A (antresola 1 i antresola 2) wraz z prowadzącymi na te antresole schodami (2 oddzielne biegi);

- rozprowadzonej w pomieszczeniu nr A instalacji wodno - kanalizacyjnej (dotyczy

instalacji zrealizowanej na potrzeby tego pomieszczenia) wraz z białym montażem;

- obsługującej lokal nr A instalacji wentylacji mechanicznej i klimatyzacji wraz z

przewodami oraz urządzeniami związanymi z tymi instalacjami (czerpnia, wyrzutnia,

jednostki zewnętrze klimatyzacji) zlokalizowanymi na podwórzu przedmiotowej nieruchomości;

- rozprowadzonej w pomieszczeniu nr A instalacji elektrycznej

w terminie do dnia 31 grudnia 2022 r.

W uzasadnieniu decyzji organ opisał ustalony w sprawie stan faktyczny. Na podstawie przeprowadzonych w dniu 25 listopada 2014 r. czynności kontrolnych w w piwnicach budynku przy ul. [...] w K. ustalił, że "do przebudowy piwnic na lokale lokalu użytkowego - lokalu muzycznego - prawdopodobnie nie została uzyskana decyzja pozwolenia na budowę (...)", a obecni współwłaściciele przedmiotowego lokalu weszli w jego posiadanie w roku 2012, na mocy postanowienia sądu. Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2015 r. PINB w Krakowie - powiat grodzki na podstawie art. 50 ust. 1 pkt. 1 w związku z art. 2 i 3 Prawa budowlanego nałożył na współwłaścicieli wyodrębnionego lokalu nr A usytuowanego w pomieszczeniach piwnicznych budynku frontowego przy ul. [...] w K. obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni dokumentów tj. ekspertyzy technicznej oraz inwentaryzacji architektoniczno - budowlanej wszystkich wykonanych robót związanych z przebudową pomieszczeń piwnicznych przedmiotowego budynku. Decyzją z dnia 20 sierpnia 2015 r. organ nałożył na współwłaścicieli wyodrębnionego lokalu nr A obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót polegających na przebudowie pomieszczeń piwnicznych budynku frontowego przy ul. [...] w K. powodującej zmianę sposobu użytkowania z pomieszczeń gospodarczych na lokal muzyczno - rozrywkowy - do stanu zgodnego z prawem poprzez przedłożenie (...) dokumentów wymienionych w sentencji ww. decyzji tj. ekspertyzy technicznej dotyczącej sprawdzenia prawidłowości wykonanych robót budowlanych wiązanych z przebudową pomieszczeń piwnicznych budynku frontowego przy ul. [...] w K. (...) oraz inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej wszystkich wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową pomieszczeń piwnicznych (...). W dniu 29 marca 2019 r. PINB w Krakowie - powiat grodzki wydał decyzję, którą na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z art. 51 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego, po stwierdzeniu niewykonania obowiązku nałożonego ostateczną decyzją z dnia 20.08.2015 r., nakazano współwłaścicielom wyodrębnionego lokalu nr A usytuowanego w pomieszczeniach piwnicznych budynku frontowego przy ul. [...] w K. doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. MWINB decyzją z dnia 20 grudnia 2019 r., nr 786/2019 uchylił zaskarżoną decyzję PINB w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenie przez organ I instancji. W trakcie oględzin w dniu 22 czerwca 2020 r. stwierdzono, iż stan lokalu jest tożsamy z stanem wskazanym w opracowaniu technicznym pn. "Inwentaryzacja lokalu usługowego zlokalizowanego w kondygnacji piwnic przy ul. [...] w K. " sporządzonym w czerwcu 2019 r. przez arch. B. G.. W lokalu rozprowadzono ponadto instalację elektryczną i teletechniczną (monitoring), częściowo oznaczono drogi ewakuacyjne. Od października 2018 r. najemca wykonał : malowanie ścian (częściowo), wykonanie ścianek działowych na antresolach, wykonanie kręconych schodów oznakowanych na antresolę, ponadto częściowo rozbudowano instalację klimatyzacji (nowe jednostki zewnętrzne).

Organ uzyskał również od Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków uwierzytelnioną kserokopię protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 17 września 2020 r. w przedmiotowym lokalu. Podczas kontroli ustalono, że sklepienia i ściany są pokryte czerwoną substancją, w lokalu wybudowano dwie antresole zakotwione do ścian poprzez stalowe belki, wybudowano instalację wentylacji, klimatyzacji typu split (8 sztuk) oraz nagrzewnicę. Na antresole prowadzą schody stalowe, montowane do ścian i sklepienia. Wydzielono na niej pomieszczenia w systemie gips-karton. Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z dnia 14 maja 2021 r., nakazał współwłaścicielom lokalu A położonego w piwnicach kamienicy przy ul. [...] w K. (...): przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu poprzez odtworzenie ich historycznej funkcji oraz rozplanowania: rozbiórkę dwóch antresoli o konstrukcji stalowej wraz ze schodami, rozbiórkę wtórnych ścian działowych, rozbiórkę instalacji klimatyzacji, demontaż nagrzewnicy, rozbiórkę elektrycznej instalacji oświetleniowej lokalu usługowego, rozbiórkę instalacji wentylacji mechanicznej, rozbiórkę instalacji monitoringu, rozbiórkę instalacji kanalizacji i instalacji wodnej, usunięcie powłok malarskich ze ścian i sklepień, usunięcie współczesnej posadzki, demontaż dwóch urządzeń klimatyzacyjnych z dziedzińca oraz rury wyciągowej oraz poddanie ścian i sklepień pracom konserwatorskim oraz restauratorskim - w terminie do dnia 31.12.2021 roku.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia 31 marca 2022r. uchylił zaskarżoną decyzji w części dotyczącej wskazania jako współwłaściciela przedmiotowego lokalu J. S., objął przedmiotową decyzją jego następcę prawnego B. P., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wskazania terminu wykonania nakazanych robót budowlanych wyznaczając go na dzień 31 sierpnia 2022r., w pozostałej cześć utrzymując ww. decyzję w mocy.

Dalej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie – powiat grodzki wyjaśnił, że w sprawie mają zastosowanie przepisy art. 50 – 51 Prawa budowalnego oraz że brak jest możliwości doprowadzenia wykonanych samowolnie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z powodu braku zgody konserwatora zabytków na pozostawienie zrealizowanych w lokalu A robót budowlanych i instalacji. Z przepisu art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wynika bowiem, że pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga prowadzenie wszelkich prac konserwatorskich, restauracyjnych lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru (pkt 1), a także wykonywanie robót budowlanych w otoczeniu zabytku (pkt 2).

Od tej decyzji odwołanie wniosła B. P. podnosząc, że wykonanie prac budowlanych i konserwatorskich wymaga uzyskania pozwoleń na prowadzenie tych robót. Wniosła o wyznaczenia nowego terminu - na koniec sierpnia 2023 r.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z dnia 19 maja 2023 r. nr 361/2023 znak: WOB.7721.457.2022.PWOL uchylił zaskarżoną decyzję w całości i działając na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw oraz art. 104 K.p.a. nakazał współwłaścicielom wyodrębnionego lokalu nr A usytuowanego w pomieszczeniach piwnicznych budynku frontowego przy ul. [...] w K. doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez rozbiórkę

- wszystkich zrealizowanych wewnętrznych ścian działowych wydzielających pomieszczenia: sanitariatów, szatni, zaplecza baru, pomieszczeń socjalnych oraz salonu w pomieszczeniu nr A;

- dwóch antresol znajdujących w pomieszczeniu nr A (antresola 1 i antresola 2) wraz z prowadzącymi na te antresole schodami (2 oddzielne biegi);

- rozprowadzonej w pomieszczeniu nr A instalacji wodno - kanalizacyjnej (dotyczy

instalacji zrealizowanej na potrzeby tego pomieszczenia) wraz z białym montażem;

- obsługującej lokal nr A instalacji wentylacji mechanicznej i klimatyzacji wraz z

przewodami oraz urządzeniami związanymi z tymi instalacjami (czerpnia, wyrzutnia,

jednostki zewnętrze klimatyzacji) zlokalizowanymi na podwórzu przedmiotowej

nieruchomości;

- rozprowadzonej w pomieszczeniu nr A instalacji elektrycznej.

W uzasadnieniu organ wskazał, że co do zasady MWINB podzielił stanowisko organu I instancji w zakresie ustalonego stanu faktycznego oraz oceny o braku możliwości doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem i konieczności przywrócenia ww. lokalu do stanu poprzedniego.

Organ odwoławczy wydał jednak orzeczenie reformatoryjne, gdyż PINB zastosował niewłaściwą podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia. Na obecnym etapie postępowania naprawczego powinnością organu I instancji było bowiem - na wniosek inwestora lub po upływie terminu określonego w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane sprawdzenie wykonania nałożonego obowiązku i wydanie decyzji 1. o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo 2. w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust 3 Prawa budowlanego). Decyzja wydawana na podstawie art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku nie jest bowiem decyzją uznaniową, a konieczność jej wydania wynika wprost z treści ww. przepisu (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 marca 2007r., sygn. akt: II SA/Wr 554/06, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 września 2013r., sygn. akt: I SA/Gl 478/13).

Jak wynika z akt postępowania administracyjnego zgromadzonych w toku sprawy przez organ I instancji, roboty budowlane wykonane w przedmiotowym obiekcie stanowiły przebudowę lokalu nr A zlokalizowanego w budynku przy ul. [...] w K. wraz ze zmianą sposobu użytkowania, a wykonane zostały bez uzyskania wymaganego pozwolenia na ich prowadzenie, wydanego przez właściwego konserwatora zabytków oraz bez pozwolenia na budowę, które było wymagane ze względu na ich wykonanie w budynku wpisanym do rejestru zabytków. Organ ustalił, że przedmiotowy budynek wpisany jest indywidualną decyzją do rejestru zabytków pod nr A-535 oraz położony jest w obrębie układu urbanistycznego miasta Krakowa w granicach Plant wpisanego do rejestru zabytków pod nr A-1 i na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Naturalnego UNESCO oraz na obszarze historycznego zespołu miasta Krakowa uznanego za pomnik historii Zarządzeniem Prezydenta Rzeczpospolitej Polski z dnia 8 września 1994r.

Organ II instancji wyjaśnił, że po wdrożeniu procedury naprawczej określonej w art. 51 Prawa budowlanego okaże się, że nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa, wówczas właściwy organ jest obowiązany wydać decyzję zakazującą prowadzenia dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, a w przypadku szczególnym może także nakazać przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 1 pkt 1). Decyzja taka kończy postępowanie naprawcze. Zasadnie organ I instancji uznał, że wobec wydania w/w decyzji w przedmiocie przywrócenia zabytku do stanu poprzedniego zaistniał brak możliwości doprowadzenia przedmiotowych robót do stanu zgodnego z prawem, wobec czego zastosował sankcję polegającą na nałożeniu obowiązku przywrócenia lokalu do stanu poprzedniego.

Na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła A. M. – J. zarzucając naruszenie:

1/ art. 28 K.p.a. przez skierowanie decyzji wobec niej tj. osoby, która nie jest strona, co skutkuje nieważnością postępowania w myśl art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.;

2/ brak udziału w postępowaniu osób, które są współwłaścicielami przedmiotowego lokalu, a które winny być stronami tego postępowania co skutkuje nieważnością postępowania, w myśl art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.;

3/ brak wyjaśnienia okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie kto był inwestorem prac które doprowadziły do przebudowy lokalu,

4/ art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego przez skierowanie decyzji do skarżącej, jako osoby, która nie jest współwłaścicielem czy inwestorem i nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a więc nie może być adresatem decyzji wydanych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w przedmiotowej sprawie decyzja zapadła w dniu 19 maja 2023 r. i została do niej skierowana jako współwłaścicielki przedmiotowego lokalu. Natomiast w dniu 30 marca 2023 r. skarżąca dokonała sprzedaży swojego udziału, co zostało ujawnione w treści księgi wieczystej nr [...] W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej wskazania jej jako współwłaściciela przedmiotowego lokalu.

Na powyższą decyzję skargę wniosły również I. de L. J. oraz Z. J. wskazując, że w dniu 30 marca 2023 r. na podstawie aktu notarialnego Rep A [...] skarżące przestały być współwłaścicielkami przedmiotowego budynku. Uzupełniając skargę pismem z dnia 7 lipca 2023 r. skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji MWINB z dnia 19 maja 2023 r.

W odpowiedzi na skargi Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o ich oddalenie. Organ wskazał, że nakładając wynikający z decyzji obowiązek na skarżącą oparto się na treści księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowego lokalu. W pozostałym zakresie organ podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2022.2492 t.j.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023.259 t.j., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że wydana ona została z naruszeniem przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Zgodnie z art. 29 ust.2 pkt 1) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

(Dz.U.2013.1409 t.j.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wykonania przedmiotowych robót budowlanych, pozwolenia na budowę nie wymagało wykonywanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych, z wyjątkiem obiektów wpisanych do rejestru zabytków. Tym bardziej więc przebudowa obiektu wpisanego do rejestru zabytków wymagała pozwolenia na budowę. Nadto, w myśl art.39 ust.1 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym obecnie i w dniu wykonania robót budowlanych) prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymagało, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, uzyskania pozwolenia na prowadzenie tych robót, wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków.

Przepis ten koresponduje z art. 36 ust.1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U.2022.840 t.j.), zgodnie z którym prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. W tym zakresie przepis ten miał identyczne brzmienie również w tekście pierwotnym ustawy.

Tak więc w przypadku stwierdzenia wykonania nielegalnych robót budowlanych organy nadzoru budowlanego zobowiązane były do prowadzenia postępowania w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. W sprawach samowolnego prowadzenia robót budowlanych w zabytku, pierwszeństwo powinno mieć postępowanie prowadzone przez konserwatora zabytków w związku z art. 39 i art. 5 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego. Od decyzji konserwatora będzie bowiem zależało, czy w ogóle możliwe jest pozytywne zakończenie postępowania naprawczego prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego. Zgodnie z art.45 ust.1 ustawy o ochronie zabytków w przypadku gdy bez wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wykonano roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru - wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję nakazującą przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu lub uporządkowanie terenu, określając termin wykonania tych czynności, albo zobowiązującą do doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu we wskazany sposób i w określonym terminie.

Tak więc wykonanie przebudowy budynku bez wymaganego pozwolenia na budowę wymaga przeprowadzenia przez organ nadzoru budowlanego postępowania naprawczego (art.50 - 51Prawa budowlanego). Postępowanie powinno zakończyć się jednym z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 51 Prawa budowlanego. Jeżeli na pierwszym etapie postępowania naprawczego, decyzją z dnia 20 sierpnia 2015 r. organ nałożył, na podstawie art.51 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego ("nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania") obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej sprawdzenia prawidłowości wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową pomieszczeń piwnicznych budynku frontowego przy ul. [...] w K. ze szczegółowym wskazaniem jej niezbędnej treści oraz inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej wszystkich wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową pomieszczeń piwnicznych, uzgodnionych przez Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie, to kolejną czynności organu nadzoru budowlanego winno być sprawdzenie wykonania tego obowiązku.

Stosownie do art. 51 ust.3 ustawy, w zależności od wyniku sprawdzenia, organ nadzoru budowlanego powinien wydać decyzję albo o stwierdzeniu wykonania obowiązku (pkt 1), albo - w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (pkt 2). Organy ustaliły, że wobec braku zgody konserwatora zabytków na pozostawienie zrealizowanych w lokalu A robót budowlanych, konieczne jest wydanie decyzji nakazującej doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Z przedłożonej do akt sprawy kserokopii wypisu aktu notarialnego (k.4 i nast. a.s.) wynika, że A. M.-J. była współwłaścicielką nieruchomości stanowiącej lokal niemieszkalny nr A położony na kondygnacji "-1" w budynku przy ul. [...] w K. , w udziale wynoszącym 60/800 części, a I. de L. J. oraz Z. J. były współwłaścicielkami nieruchomości stanowiącej lokal niemieszkalny nr A położony na kondygnacji "-1" w budynku przy ul. [...] w K. w udziałach wynoszących po [...] części. Umową sprzedaży z dnia 30 marca 2023 r., zawartą w formie aktu notarialnego, adresatka zaskarżonej decyzji A. M. – J. sprzedała swój udział w przedmiotowej nieruchomości wynoszący [...] części, a I. de L. J. oraz Z. J. sprzedały swoje udziały w przedmiotowej nieruchomości wynoszące po [...] części. Jak wynika z tego aktu, nabywcy udziałów oświadczyli, że znana jest im treść decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 31 marca 2022 r. znak: DOZ-OAiK.650.861.2021.BWK oraz treść decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie z dnia 14 maja 2021 r. znak: ZN-I.5180.1.2020.KU.KT/ZN-I.5180.18.2020.KT, a także Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki z dnia 28 września 2022 r. znak: ROIK.I.5160.146.2020.ALC i znane są im konsekwencje i następstwa wynikające z tych decyzji.

Wskazać jeszcze należy, że w myśl przepisu art.52 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wykonania przedmiotowych robót budowlanych, obowiązek dokonania pewnych czynności albo rozbiórki nakładany był na inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego (Dz.U.2012.951), którzy zobowiązani byli dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51.

Art. 52 zmieniony został przez art. 1 pkt 41 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2020.471), otrzymując brzmienie: "Art. 52. 1. Obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. 2. Koszty związane z wykonaniem obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego." Nowelizacja weszła w życie w dniu 19 września 2020 r.

Jednakże, stosownie do art.25 ustawy zmieniającej, do spraw uregulowanych ustawą Prawo budowlane, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r., stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym. Oznacza to, że objęty kontrolowaną decyzją obowiązek powinien być nałożony na inwestora, właściciela (współwłaścicieli) lub zarządcę obiektu budowlanego.

Poza sporem pozostaje, że w dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy skarżące A. M.-J., I. de L. J. oraz Z. de L. J. nie były już współwłaścicielkami nieruchomości stanowiącej lokal niemieszkalny nr A położony na kondygnacji "-1" w budynku przy ul. [...] w K.

Stosownie do art. 156 § 1 pkt 4) organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 czerwca 2023 r. (sygn. II OSK 1943/20, LEX nr 3573811), że nie można utożsamiać doręczenia decyzji osobie niebędącej już stroną w sprawie ze skierowaniem decyzji do osoby niebędącej stroną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Dlatego też niezasadny był wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Jednakże nałożony decyzją obowiązek nie mógł być nałożony na osoby nie będące już współwłaścicielami lokal niemieszkalnego nr A położonego na kondygnacji "-1" w budynku przy ul. [...] w K.

Dlatego też, stwierdzając naruszenie art.52 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2020.471), należało uchylić zaskarżoną decyzję.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ ustali aktualny krąg stron postępowania i przeprowadzi je z ich udziałem.

Z kolei skarga wniesiona przez I. J. działającą w imieniu własnym oraz jako pełnomocnika Z. J. (k.133 akt sądowych) podlegała odrzuceniu.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 31 lipca 2023 r., na podstawie art. 57 i art.58 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.259 t.j. - dalej p.p.s.a.) wezwano skarżącą I. de L.-J. do uzupełnienia braków skargi na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie Nr 207/2023 z dnia 19 maja 2023 r.:

- przez określenie, czy wnosi skargę wyłącznie we własnym imieniu, czy również jako pełnomocnik Z. de L.-J.,

- podanie swojego nr PESEL, a jeżeli skarga wnoszona jest również w imieniu Z. de L.-J. o podanie numeru PESEL drugiej skarżącej oraz jej adresu zamieszkania,

- jeżeli skarga wnoszona jest również w imieniu Z. de L.-J. -przedłożenie oryginału pełnomocnictwa do występowania w jej imieniu przed sądami administracyjnymi albo uwierzytelnionej kopii tego pełnomocnictwa,

- przedłożenie 16 odpisów skargi - wszystko w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.

W odpowiedzi przedłożona została jedynie kserokopia pełnomocnictwa nie potwierdzona za zgodność z oryginałem.

Wobec powyższego, zarządzeniem z Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 października 2023 r. wezwano skarżącą Z. de L.-J. m.in. o podpisanie skargi. Skarżąca odebrała wezwanie w dniu 16.11.2023 r., ale nie uzupełniła braku skargi.

Zarządzeniem z dnia 7 listopada 2023 r., na podstawie art.220 § 1 i 3 p.p.s.a., obie skarżące wezwanie zostały o uiszczenie wpisu sądowego od skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie to zostało doręczone skarżącym w dniach 10.11.2023 r. i 16.11.2023 r. Wpis nie został uiszczony.

Dlatego też, na podstawie art.58 § 1 pkt 3) p.p.s.a. oraz art.220 § 3 p.p.s.a. orzeczono o odrzuceniu skargi wniesionej przez I. de L. J. oraz Z. de L. J..