Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1151/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 17
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Michna Asesor WSA Magdalena Gawlikowska po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków – Prądnik Biały w Krakowie M. P. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 24 maja 2023 r. nr SKO.NP/4115/104/2023 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy B. decyzją z 7 marca 2023 r. nr [...] odmówił skarżącemu P. W. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką W. W.

W odwołaniu skarżący zarzucił:

- istotne naruszenie przepisów obowiązującego prawa, jakiego dopuścił się organ – wadliwie opierając decyzję odmowną na przesłankach art. 17 ust. 1b ustawy oświadczeniach rodzinnych, które w sprawie nie mogły mieć zastosowania;

- naruszenie art. 17 ust. 1b ustawy, polegające na pominięciu celów ustawy i przyjęciu, że okoliczność braku ustalenia daty powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki uzasadnia odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie rezygnującej z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej celem sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, niezdolną do samodzielnej egzystencji;

- art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a i ust. 1b ustawy, poprzez nieuwzględnienie przy rozpoznaniu sprawy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 w konsekwencji którego z art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie można wyprowadzać normy warunkującej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od daty powstania niepełnosprawności osoby objętej opieką.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z dnia 24 maja 2023 r. nr SKO.NP/4115/104/2023 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało w pierwszej kolejności, że w sprawie wydane zostały trzy decyzje uchylające decyzje organu I instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia. W efekcie ostatniego już ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji wydał ww. decyzję z dnia 7 marca 2023 r.

SKO wyjaśniło nadto, że postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2023 r. zwróciło się do Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. o przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego poprzez pozyskanie z ARiMR aktualnej informacji w jakich okresach skarżący był zarejestrowany jako producent rolny oraz w jakim okresie składał wnioski o przyznanie dopłat bezpośrednich lub płatności obszarowych dla tego gospodarstwa. W dniu 19 maja 2023 r. został przesłany żądany dokument.

Kolegium wskazało, że wnioskiem z dnia 14 lutego 2022 r. skarżący zwrócił się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką, legitymującą się orzeczeniem Powiatowego Zespołu Ds. Orzekania o Niepełnosprawności w D. o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe ze stwierdzeniem, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, natomiast ustalony znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od 30 sierpnia 2019 r. Skarżący na druku wniosku złożył także oświadczenie, że jest rolnikiem, małżonkiem rolnika lub domownikiem i z dniem 14 lutego 2022 r. zaprzestał pracy w gospodarstwie rolnym. Dodatkowo dołączył podpisany wydruk komputerowy oświadczenia, które nie zostało złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, a w którym opisuje stan zdrowia matki i zakres czynności opiekuńczych. Z wydruku informacji pozyskanych przy użyciu systemu teleinformatycznego wynika, że 8 listopada 2019 r. do GOPS w B. wpłynął wniosek skarżącego o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i został rozpatrzony. Dodatkowo z uzasadnienia decyzji organu I instancji można wyczytać, że skarżący w 2019 roku ubiegał się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W dniu 5 grudnia 2019 r. wydano decyzję odmowną, a skarżący się od niej nie odwołał.

W wyniku przeprowadzonego w dniu 10 marca 2022 r. rodzinnego wywiadu środowiskowego ustalono, że matka skarżącego jest osobą leżącą, porusza się przy pomocy wózka inwalidzkiego, ale z pomocą syna. Obecnie jest w leczeniu z powodu nowotworu jelita grubego oraz nadciśnienia, jest po wylewie, ma silne zawroty głowy z powodu leżenia, niedowład nóg i rąk. Nie jest w stanie bez pomocy syna funkcjonować, gdyż nie jest w stanie sama się podnieść. Syn oświadczył, że zrezygnował z pracy w gospodarstwie rolnym, nie może matki zostawić nawet na chwilę samodzielnie z powodu częstych biegunek, zaparć (nowotwór jelita), wymaga częstego mycia i przebierania pieluch i zakładania opatrunków z powodu odleżyn.

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ pozyskał informację z KRUS z dnia 20 czerwca 2022 r. stwierdzającą, że skarżący od 11 czerwca 1999 r. do nadal z mocy ustawy podlega ubezpieczeniu społecznemu jako małżonek rolnika. Pozyskano również informację z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 11 lipca 2022 r., że skarżący ubiegał się o dopłaty bezpośrednie w latach 2004-2021 i otrzymał z tego tytułu należne płatności. W roku 2022 podmiot nie złożył wniosku o płatności bezpośrednie z ARiMR.

Do akt sprawy dołączono kartę oceny stanu zdrowia matki skarżącego wg skali Barthel, z której wynika, że jest zależna we wszystkich czynnościach od pomocy osób drugich (wynik "5").

W dniu 20 lipca 2022 r. skarżący oświadczył, że osoba wymagająca opieki posiada jeszcze troje dzieci, jednak żadne nie może go wesprzeć w opiece nad nią. Syn J. mieszka przeszło 10 km od miejsca zamieszkania matki, pracuje zawodowo na pełny etat oraz prowadzi gospodarstwo rolne. Sam pozostaje w stałym leczeniu. Syn K. mieszka około 5 km od miejsca zamieszkania matki, prowadzi własne gospodarstwo rolne a dodatkowo sprawuje opiekę nad dwiema małoletnimi córkami w wieku szkolnym, podstawowym. Jego żona pracuje zawodowo i nie może przejąć opieki nad dziećmi. Córka E. również prowadzi samodzielne kilkuhektarowe gospodarstwo rolne, jej mąż przebywa na stałe w USA a ona sama przynajmniej raz do roku musi przekroczyć granicę, aby otrzymać stały pobyt. Wyjazdy te trwają nawet kilkanaście tygodni w ciągu roku.

Następnie w dniu 16 lutego 2023 r. skarżący złożył oświadczenie co do wielkości posiadanego gospodarstwa rolnego oraz wyjaśnił czym zajmował się w gospodarstwie. Oświadczył także, że od lutego 2022 r. prowadzenie gospodarstwa przejęła jego córka wraz z mężem. W powyższym oświadczeniu poinformował również, że matka zmarła 27 stycznia 2023 r.

W toku dodatkowego postępowania uzupełniającego pozyskano z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (pismo z dnia 10 maja 2023 r.) informację, iż skarżący jest zarejestrowany w systemie ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, prowadzonym przez ARiMR jako producent rolny od 19 kwietnia 2004 r. W latach 2004-2021 składał wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich. W dniu 3 maja 2023 r. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2023.

Przechodząc do rozpoznania niniejszej sprawy SKO wskazało, że organ pomocowy nie uwzględnił zmiany stanu prawnego, która nastąpiła na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r., sygn. akt K 38/13, w którym orzeczono, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z zasadą równości, o której mowa w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Zatem w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w ww. wyroku. Reasumując, w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później, niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25- roku życia, przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium.

Pomimo dokonania przez organ pomocy społecznej błędnej wykładni art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, Kolegium stwierdziło, że decyzja ostatecznie odpowiada prawu, ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodził bezpośredni związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy rezygnacją z pracy w gospodarstwie rolnym przez skarżącego a koniecznością sprawowania stałej opieki nad matką, gdyż jest zarejestrowany jako producent rolny i pobiera dopłaty w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Organ podkreślił mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy, że skarżący nie spełniał przesłanki z art. 17b ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy, ponieważ nie zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego (zarządzania nim). Nie zmienia tego faktu również jego deklaracja, z której wynika, że w 2022 r. powierzył prowadzenie gospodarstwa rolnego córce oraz jej mężowi. Ten sposób organizacji pracy przy współudziale członków rodziny pozwolił, w ocenie organu, na prowadzenie (zarządzanie) przez skarżącego gospodarstwa rolnego przy jednoczesnym sprawowaniu opieki nad niepełnosprawną matką.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 7 k.p.a., art. 77 §1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w związku z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i niezasadne uznanie, że nie spełnia on przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego;

- art. 80 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez uznanie, że zakres sprawowanej przez niego opieki nad matką nie wyklucza choćby częściowej działalności zarobkowej z jego strony co stanowi dowolną, wykraczającą poza ramy zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego ocenę stanu faktycznego przez organ odwoławczy;

- art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. przez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki nad matką, co skutkowało brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalniło organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony;

- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niewydanie decyzji zmieniającej przyznającej mu świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem opieki nad matką pomimo stwierdzenia braku podstaw do wydania przez organ I instancji decyzji w oparciu o art 17 ust. 1b ustawy oraz przy błędnym zastosowaniu art. 17 ust. 1 ustawy;

- art. 139 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przez organ II instancji na niekorzyść skarżącego w wyniku niezastosowania art. 17b ustawy, mimo, że organ I instancji prawidłowo zastosował ten przepis w niniejszej sprawie.

- art. 17 ust. 1 ustawy polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy wskutek uznania, że faktyczny zakres opieki jakiej wymagała matka skarżącego do dnia swojej śmierci (i jaką faktycznie on wykonuje) nie jest tego rodzaju, że uniemożliwiałoby to kontynuowanie przez niego aktywności zawodowej w rolnictwie, a zatem że nie została spełniona przesłanka warunkująca przyznanie świadczenia pielęgnującego w postaci braku występowania związku przyczynowo skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaną opieką;

- art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, tj. zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem przez niego zatrudnienia, a sprawowaną opieką nad matką podczas gdy taki związek przyczynowo - skutkowy istnieje.

Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu: oświadczenia córki i jej męża z dnia 12 czerwca 2023 r. na okoliczność wykazania, że samodzielnie i na własny rachunek prowadzili w okresie od lutego 2022 r. do lutego 2023 r. gospodarstwo rolne, a on sam nie zarządzał gospodarstwem. Nadto wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują, m.in. wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) dalej - p.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie ma jednak obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja SKO w Tarnowie utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy B. odmawiającą przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Materialnoprawną podstawą wydania ww. decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390). Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W myśl art. 17 ust. 1b ustawy, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 Trybunał Konstytucyjny uznał ww. art. 17 ust. 1b ustawy za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.

Skutki tego wyroku mają znaczenie w okolicznościach niniejszej sprawy. Wyrok Trybunału wiąże wszystkich – w myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji RP i stanowi dla organów administracji oraz sądów administracyjnych istotną wskazówkę̨ interpretacyjną. Co więcej, przepis uznany przez sąd konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją nie może nadal stanowić podstawy rozstrzygnięć́. Skoro zatem Trybunał Konstytucyjny kategorycznie przyjął, że art. 17 ust. 1b ustawy narusza prawa opiekunów osób, których niepełnosprawność́ powstała odpowiednio po ukończeniu 18 oraz 25 roku życia, to nie sposób uznać, iż orzeczenie to nie ma żadnego wpływu na sytuację prawną skarżącego. Wręcz przeciwnie - data ustalenia niepełnosprawności matki skarżącego nie mogła być negatywną przesłanką do przyznania wnioskowanego świadczenia. Organy administracji publicznej rozstrzygając w zakresie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego mają zatem obowiązek procedować́ w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych z wyłączeniem niekonstytucyjnej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy. Na powyższą kwestię prawidłowo zwróciło uwagę SKO w zaskarżonej decyzji oraz w poprzednich decyzjach z dnia 9 czerwca 2022 r. i 19 września 2022 r. uchylających decyzje Wójta Gminy B. i przekazujących sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Kolegium słusznie uznało również, że skarżący nie spełnił przesłanki zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, o której mowa w art. 17b ust.1 ustawy.

Zgodnie bowiem z ww. przepisem, w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio: 1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego; 2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym (ust. 1).

Dowodem zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego w świetle art. 17b ust. 2 ustawy jest stosowne oświadczenie złożone przez rolnika pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Taka forma dowodzenia podstawowej przesłanki przyznania świadczenia została wprowadzona z uwagi na specyficzny charakter pracy rolnika. Z oczywistych względów, nie ma w tym przypadku innych dokumentów wskazujących na rezygnację z aktywności zawodowej, tak jak w przypadku osób rezygnujących zatrudnienia na podstawie stosunku pracy. Ułatwienie dowodowe nie oznacza jednak, że oświadczenie rolnika nie podlega weryfikacji przez organ orzekający w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Takie założenie byłoby sprzeczne z podstawowym obowiązkiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością (zasada prawdy obiektywnej – art. 7 k.p.a.). Nie przeczy temu również fakt, że oświadczenie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej. Potencjalne sankcje karne, jakie mogą być zastosowane względem rolnika, który złożył niezgodne z prawdą oświadczenie, pozostają bez związku z obowiązkiem organu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego w sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Sąd podziela stanowisko wyrażone np. w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 lutego 2021 r., sygn. II SA/Łd 727/20, czy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 lutego 2022 r. sygn. III SA/Kr 1600/21, że za producenta rolnego uważa się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. Za gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2020 r., poz. 333), o którym mowa w art. 3 pkt 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Stosownie natomiast do art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, użyte w ustawie określenia "rolnik" oznaczają - rolnika w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tj. osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE oraz która prowadzi działalność rolniczą. Działalność rolnicza (art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013) oznacza: - produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich; - utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję lub - prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy. Na rolniku spoczywa obowiązek przestrzegania praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (art. 9 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego).

Trafnie zatem przyjął organ odwoławczy, że płatności przysługują osobom, które rzeczywiście wykonują pracę w gospodarstwie rolnym.

Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 11 grudnia 2012 r. sygn. I OPS 5/12, rolnik przy właściwej organizacji pracy może prowadzić gospodarstwo rolne - zarządzać nim i jednocześnie sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną. Jest bowiem organizatorem własnej pracy. Ma możliwość jej zaplanowania, dostosowania rozkładu zajęć do potrzeb rodziny, w tym swobodnego wyznaczenia czasu niezbędnego na czynności opiekuńcze nad osobą niepełnosprawną. Należy również zwrócić uwagę, iż w świetle powołanej wyżej uchwały "prowadzenie działalności rolniczej wiąże się ściśle z normalnymi działaniami koniecznymi dla prowadzenia gospodarstwa rolnego, to jest z wykonywaniem pracy w tym gospodarstwie lub wykonywaniem innych zwykłych czynności związanych z prowadzeniem takiej działalności. Założenie takie leży wyraźnie u podłoża uregulowań rolniczego ubezpieczenia wypadkowego i chorobowego (art. 7-14 ustawy), które ma rację bytu tylko w razie występowania wskazanego związku prowadzenia działalności z pracą w gospodarstwie lub wykonywaniem innych zwykłych czynności łączących się z prowadzeniem działalności rolniczej. Praca ta jednak lub czynności nie muszą mieć charakteru pracy fizycznej. Jak wyjaśniał Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 30 maja 1988 r. sygn. akt III UZP 8/88, mogą polegać na przykład na zarządzaniu gospodarstwem. Pojęcie "prowadzenie gospodarstwa rolnego" mieści w sobie cały zespół czynności. Słowo "prowadzenie" w języku polskim bowiem oznacza sprawowanie nad czymś nadzoru, zarządzanie, kierowanie czymś, zajmowanie się czymś, trudnienie się czymś, realizowanie jakiegoś celu. Prowadzenie gospodarstwa rolnego zatem może polegać nie tylko na pracy w tym gospodarstwie ale również na zarządzaniu nim. Dopiero występowanie całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, czyli niemożność wykonywania pracy fizycznej w gospodarstwie i brak możliwości zarządzania nim, z reguły stanowi obiektywną przeszkodę w prowadzeniu gospodarstwa, a tym samym osiągania z niego dochodu (por. stanowisko SN zawarte na przykład w wyrokach: z dnia 22 kwietnia 1987 r. sygn. akt II URN 50/87, "LEX" nr 14647; z dnia 3 lipca 1987 r. sygn. akt II URN 132/87, OSNCP 1988, nr 10, poz. 147 oraz w uchwale z dnia 6 maja 2004 r. sygn. akt II UZP 5/04, OSNP 2004, nr 22, poz. 389). W uzasadnieniu uchwały sygn. akt II UZP 5/04 Sąd Najwyższy utożsamił utratę zdolności do pracy w gospodarstwie rolnym z utratą możliwości jego prowadzenia.

Przyjęte wyżej rozumienie pojęcia "prowadzenie działalności rolniczej" znajduje dodatkowe potwierdzenie w ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. z 2012 r., poz. 803), która do cech pojęcia rolnika indywidualnego zalicza, między innymi, osobiste prowadzenie gospodarstwa rolnego, wprowadzając domniemanie, że taki stan rzeczy występuje, gdy dana osoba podejmuje wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia działalności w gospodarstwie rolnym (art. 6).

Powyższe rozważania prowadzą do konstatacji, że prowadzenie gospodarstwa rolnego oznacza stałą i osobistą działalność rolnika, mającą charakter zarówno wykonywania pracy lub innych zwykłych czynności wiążących się z tym prowadzeniem, jak i zarządzania gospodarstwem.

Zatem prowadzenie gospodarstwa rolnego to nie tylko bezpośrednio wykonywana praca w tym gospodarstwie ale również zarzadzanie nim, czy też czerpanie jakichkolwiek zysków, w tym przypadku pobieranie dopłat jak to ma miejsce w przypadku skarżącego. W ocenie Sądu, osoby prowadzące gospodarstwo rolne nie mogą być w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do osób wykonujących pracę, dla których warunkiem koniecznym jest całkowita rezygnacja z pracy i brak uzyskiwania z tego tytułu jakichkolwiek środków finansowych.

Jak wynika z informacji uzyskanej z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 10 maja 2023 r. (k. 6/1 a.a.) skarżący jest zarejestrowany w krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz wniosków o przyznanie płatności - jako producent rolny od 19 kwietnia 2004 r. W latach 2007-2021 składał wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich. W dniu 3 maja 2023 r. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2023.

W ocenie Sądu, informacja ta świadczy, że skarżący w istocie nie przestał być rolnikiem. Nie spełnił on zatem przesłanki zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego (zarządzania nim). Powyższego nie zmienia jego deklaracja o powierzeniu w roku 2022 prowadzenia gospodarstwa rolnego córce i jej mężowi. Jak słusznie bowiem zauważyło SKO, taki sposób organizacji pracy przy współudziale członków rodziny pozwolił na prowadzenie (zarządzanie) przez skarżącego gospodarstwa rolnego przy jednoczesnym sprawowaniu opieki nad niepełnosprawną matką.

Nie można też nie zauważyć, że skarżący składał wnioski o płatności bezpośrednie już po dacie uznania jego matki za osobę o znacznym stopniu niepełnosprawności, co miało miejsce w 2019 r., co dowodzi, że był w stanie pogodzić pracę na gospodarstwie ze sprawowaniem opieki nad chorą matką.

Ponadto, zdaniem Sądu, ocena, czy istnieje związek pomiędzy niepodejmowaniem (rezygnacją z) zatrudnienia a opieką nad osobą niepełnosprawną, wymaga również ustalenia, czy istnieją inne osoby zobowiązane do alimentacji względem osoby niepełnosprawnej w tym samym stopniu, co osoba wnioskująca o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W przypadku bowiem osób zobowiązanych w różnym stopniu, możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego została jednoznacznie określona w art. 17 ust. 4 ustawy i potwierdzona uchwałą NSA z dnia 14 listopada 2022 r. (I OPS 2/22, CBOSA).

Konieczność uwzględnienia innych osób zobowiązanych do alimentacji przy ocenie spełnienia pozytywnych przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika w pierwszej kolejności z obowiązku ustalenia przez organ faktu "konieczności" rezygnacji z zatrudnienia lub "niemożliwości" jego podjęcia (a nie jedynie faktu rezygnacji z zatrudnienia czy jego niepodejmowania), a po drugie z tego, że są to świadczenia z zakresu pomocy społecznej (zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości). Przyznanie zatem świadczenia pielęgnacyjnego powinno uwzględniać ww. zasadę subsydiarności, w świetle której Państwo powinno pomagać tam, gdzie jednostka (rodzina) nie może poradzić sobie sama. Interpretacja przepisów u.ś.r. wymaga także odwołania do wyrażonej w Konstytucji RP zasady wspierania rodzin, które znajdują się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1).

W ocenie Sądu, brak uwzględnienia przepisów o obowiązku alimentacyjnym przy ocenie konieczności rezygnacji lub powstrzymania się z zatrudnienia przez skarżącego, prowadziłoby do naruszenia przepisów k.r.o. i niedopuszczalnego modyfikowania przepisów określających obowiązki alimentacyjne dzieci względem rodziców, a w rezultacie do nieprzewidzianego ustawą zwolnienia pozostałego rodzeństwa skarżącego z obowiązków alimentacyjnych względem matki.

Zdaniem Sądu, nie może budzić również wątpliwości, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie o świadczeniach rodzinnych zastosowanie znajdują inne przepisy prawa, w tym w szczególności przepisy ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1359 ze zm., dalej: "k.r.o."). NSA w ww. uchwale z 14 listopada 2022 r. wskazał, że uregulowania ustawy o świadczeniach rodzinnych mają charakter lex specialis, w stosunku do k.r.o. W zakresie jednak obowiązku alimentacyjnego dzieci względem rodziców w ustawie o świadczeniach rodzinnych brak jest regulacji, a zatem odwołać się należy do przepisów k.r.o. Trzeba bowiem podzielić pogląd, że zastosowanie modelu derywacyjnego wykładni wymaga odwołania się do wszystkich argumentów interpretacyjnych - językowych, systemowych oraz celowościowych (por. uchwała NSA z dnia 14 listopada 2022 r. I OPS 2/22). Wykładnia systemowa zakłada natomiast odwołanie się do kontekstu węższego (czyli miejsca przepisu w danym akcie prawnym) oraz szerszego (całego systemu prawa). Dokonując zatem interpretacji art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych konieczne jest uwzględnienie zarówno miejsca przepisu w ustawie o świadczeniach rodzinnych, jak w całym systemie prawa, tj. w szczególności uwzględnienia postanowień Konstytucji RP (przede wszystkim zasad subsydiarności oraz pomocy rodzinie), a także przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2020 r., poz. 1359 ze zm., w skrócie: "k.r.o."). W związku z powyższym należy uwzględnić sytuację rodziny jako całości.

Na konieczność systemowej wykładni przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, przy uwzględnieniu zasady pomocniczości, wielokrotnie wskazywał także Trybunał Konstytucyjny, np. w postanowieniu z dnia 1 czerwca 2010 r. sygn. akt P 38/09 stwierdzając: "Nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uzależnione jest od spełnienia licznych warunków, wiążących się zarówno z osobą ubiegającą się o świadczenie, jak i osobą wymagająca opieki lub innymi członkami rodziny. Wynikają one przede wszystkim z art. 17 ust.1, 1a i 5 ustawy o świadczeniach, lecz ich pełna rekonstrukcja wymaga uwzględnienia zarówno przepisów tej ustawy(...) jak i nierzadko skomplikowanych i "wielopiętrowych" odesłań zewnątrzsystemowych, m.in. do ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (...) ".

Wobec powyższego Sąd nie widzi podstaw prawnych aby organy oceniając ustawową przesłankę konieczności rezygnacji lub powstrzymania się z zatrudnienia mogły pominąć sytuację rodziny osoby niepełnosprawnej. Matka skarżącego miała jeszcze troje dzieci, zatem mogły i powinne one wspólnie realizować obciążający ich z mocy prawa obowiązek alimentacyjny. Zgodnie z art. 129 § 2 k.r.o. krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym.

Sąd podziela dominujący w orzecznictwie pogląd, iż wykonywanie zatrudnienia przez dzieci osoby wymagającej opieki czy zamieszkiwanie w innej miejscowości nie stanowią obiektywnej okoliczności przesądzającej o tym, że nie są one w stanie sprawować opieki nad rodzicem (zob. np. wyrok WSA w Opolu z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Op 79/21, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 66/21, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 1201/20). Przesłanki obiektywne bowiem to takie, które są niezależne od woli, a na ich wystąpienie nie ma się żadnego wpływu. Takimi okolicznościami może być np. przebywanie w zamkniętym zakładzie leczniczym, innym zakładzie administracyjnym, w którym władztwo zakładowe ogranicza sposobność określonego postępowania, czy stwierdzony znaczny stopień niepełnosprawności, który nie pozwala na podjęcie się opieki nad osobą niepełnosprawną. Natomiast posiadanie rodziny, praca zawodowa, zamieszkiwanie w innej miejscowości niewątpliwie mogą utrudniać sprawowanie opieki nad osobą wymagającą opieki, jednakże okoliczności takie tego nie uniemożliwiają, tym bardziej że wykonanie obowiązku alimentacyjnego nie musi polegać na fizycznym sprawowaniu opieki, lecz może polegać np. na finansowaniu usług opiekuńczych.

W aktach brak jakiegokolwiek dowodu aby skarżący, czy też jego matka próbowali wyegzekwować spełnienie ww. obowiązku od pozostałego rodzeństwa skarżącego. W konsekwencji, nie sposób przyjąć, aby w przedmiotowej sprawie zostały wykazane jakiekolwiek obiektywne przeszkody w wywiązywaniu się przez rodzeństwo skarżącego z obowiązku alimentacyjnego względem matki.

Pomoc Państwa ma, jak już wyżej wskazano, charakter subsydiarny, ponieważ to na rodzinie ciąży obowiązek opieki nad osobą niepełnosprawną. Jest zatem możliwa jedynie wówczas gdy wnioskujący o nią wykaże w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości, że wyczerpał wszystkie inne możliwości zapewnienia opieki osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji (w nin. sprawie - pomocy rodzeństwa, skorzystanie z usług opiekuńczych, czy opiekuna), a pomimo to - ze względu na rzeczywisty zakres opieki wynikający z potrzeb osoby niepełnosprawnej (a dokładniej, z posiadanych przez nią schorzeń) istnieje konieczność rezygnacji przez niego z zatrudnienia bądź ww. sytuacja uniemożliwia podjęcie zatrudnienia.

Podsumowując, zdaniem Sądu, w sytuacji gdy istnieją inne osoby zobowiązane do alimentacji, które nie maja obiektywnych przeszkód w realizacji ww. ustawowego obowiązku - brak jest bezpośredniego i ścisłego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem (rezygnacją z) zatrudnienia a opieką nad osobą niepełnosprawną, ponieważ w opiece powinny uczestniczyć również pozostałe osoby zobowiązane do alimentacji. Nie chodzi przy tym o jakąkolwiek ingerencję organów w decyzje rodziny, kto stale będzie opiekować się osobą niepełnosprawną, ale o ocenę, czy zachodzi konieczność rezygnacji z zatrudnienia/niepodejmowania zatrudnienia – w przypadku realizacji obowiązku alimentacyjnego przez wszystkie dzieci wobec rodzica.

Zdaniem Sądu, nie do pogodzenia z interesem społecznym, a w interesie społecznym jest przestrzeganie całego obowiązującego porządku prawnego, byłaby taka wykładnia art. 17 ust. 1 u.ś.r., z której wynikałoby, że obowiązki Państwa obejmujące pomoc rodzinie, wyprzedzałyby obowiązki alimentacyjne dzieci względem rodziców, ponieważ w takiej sytuacji doszłoby do przerzucenia realizacji tych obowiązków na całe społeczeństwo, w sytuacji gdy powinny one zostać zrealizowane przez członków rodziny. Doprowadziłoby to też do – z jednej strony - uprzywilejowania tych, którzy nie wywiązują się ze swych obowiązków wobec rodziców (gdyż to Państwo będzie płacić jednemu z wielu dzieci za opiekę nad rodzicem, zwalniając pozostałych faktycznie i finansowo z zapewnienia opieki rodzicowi) oraz – z drugiej strony - dodatkowego obciążenia tych, którzy wywiązują się ze swych obowiązków względem swoich rodziców a mimo to, ich podatki przeznaczane byłyby na pomoc osobom, których dzieci z tych obowiązków się nie wywiązują. Zdaniem Sądu, godziłoby to w konstytucyjną zasadę równości wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1, czy też zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP). Pominięcie przy wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. regulacji k.r.o. w zakresie konieczności wywiązania się z obowiązku alimentacyjnego dzieci względem rodzica naruszałoby też zasadę praworządności (art. 7 Konstytucji RP), czy obowiązek przestrzegania prawa RP (art. 83 Konstytucji RP). Wobec tego uzależnienie dostępu do świadczenia pielęgnacyjnego od konieczności wypełnienia przez wszystkie dzieci obowiązku alimentacyjnego względem rodzica nie może zostać uznane za naruszenie kryteriów przyznania tego świadczenia wyrażonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Ustawa ta jest jedną z wielu ustaw obowiązujących w polskim systemie prawnym i w żaden sposób nie uchyla, czy nie ogranicza obowiązków dzieci wobec rodziców. Dlatego, zdaniem Sądu, wsparcia Państwa wymaga jedynie ten opiekun osoby z niepełnosprawnością, który sprawując opiekę nad rodzicem, wykaże, że nie może uzyskać (wyegzekwować) pomocy od rodzeństwa lub też nawet z pomocą rodzeństwa jest zmuszony zrezygnować z pracy, czy też nie może jej podjąć (vide: wyroki WSA w Krakowie z dnia 24 października 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 669/22, czy z 5 grudnia 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 918/22).

Sądowi znane jest odmienne stanowisko prezentowane w niektórych orzeczeniach sądów administracyjnych np. w wyroku NSA z 28 stycznia 2022 r. I OSK 925/21, ale – w ocenie Sądu orzekającego w nin. sprawie - nie uwzględnia ono subsydiarnego charakteru udzielanej pomocy w ramach świadczeń z ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz konieczności badania nie tylko przesłanki faktycznego sprawowania opieki ale również konieczności rezygnacji z zatrudnienia/ niemożliwości jego niepodejmowania z powodu sprawowania tej opieki. W sytuacji bowiem, gdy żyje rodzeństwo osoby, która podejmuje się opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i są oni wszyscy w równym stopniu zobowiązani alimentacyjnie, to może okazać się, że nie ma konieczności rezygnacji z zatrudnienia. Mogą oni bowiem tak podzielić zakres wykonywanych czynności, że żadne z nich nie będzie zmuszone do rezygnacji z pracy zarobkowej, a w związku z tym nie zostanie spełniona jedna z podstawowych przesłanek art. 17 ust. 1 u.ś.r. – przesłanka konieczności rezygnacji z pracy zarobkowej czy przesłanka niemożności jej podjęcia.

Jeszcze raz przypomnieć należy, że opieka nie musi przybrać formy jedynie osobistego świadczenia, co wiązałoby się z potrzebą przebywania w pobliżu osoby potrzebującej stałej lub długotrwałej opieki przez każde dziecko, gdyż może być to także wsparcie finansowe. Takie rozwiązanie pozwoliłoby na zapewnienie opieki także przez osobę trzecią, co również niwelowałoby potrzebę rezygnacji z zatrudnienia przez osoby ubiegające się o świadczenie pielęgnacyjne. Zdaniem Sądu, słuszne jest stanowisko WSA w Krakowie wyrażone w wyroku z dnia 12 lipca 2023 r., sygn. akt. III SA/Kr 598/23, zgodnie z którym "W sytuacji więc, gdy obowiązek alimentacyjny obciąża kilka osób, każda z nich ma częściowy obowiązek opieki i powinny się one stosownie podzielić tym obowiązkiem, tak aby nie była nim obciążona tylko jednak osoba [...]".

Wykonując ustawę o świadczeniach rodzinnych organ ma obowiązek zbadać, zgodnie z wymogami k.p.a., spełnienie zarówno pozytywnych, jak i negatywnych warunków przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Uwzględnienie innych osób zobowiązanych alimentacyjnie w równym stopniu co skarżący w stosunku do niepełnosprawnej matką nie jest zatem nową przesłanką niewymaganą ww. ustawą, ale okolicznością istotną dla oceny podstawowej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tj. przesłanki konieczności rezygnacji z zatrudnienia (na równi z jego niepodejmowaniem) z powodu konieczności opieki. Skoro bowiem opieka może być sprawowana bądź zapewniona przez dwie (bądź więcej osób) nie ma konieczności całkowitej rezygnacji z zatrudnienia przez kogokolwiek. Sąd podziela pogląd NSA zawarty w wyroku z dnia 24 sierpnia 2023 r. I OSK 1575/22, że "zarówno konieczność trwałej i nieprzerwanej opieki nad niepełnosprawnym łącząca się ze stałą obecnością w domu czy kontakt z innymi dziećmi, które mogą przynajmniej częściowo uczestniczyć w sprawowaniu opieki, mogą być okolicznościami pozwalającymi na prawidłową ocenę wystąpienia zależności pomiędzy sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym a możliwością podjęcia czy kontynuowania pracy zarobkowej".

W konsekwencji powyższych rozważań, prawidłowe jest stanowisko Kolegium, że okoliczności stanu faktycznego sprawy uzasadniały odmowę przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką. Podkreślić należy, że pomimo niekwestionowanego złego stanu zdrowia matki skarżącego i konieczności pomocy przez syna, samo sprawowanie opieki, jak wyżej podkreślono, nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 ww. ustawy, samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Mając powyższe na względzie, Kolegium w zaskarżonej decyzji, a wbrew zarzutom skargi, w sposób prawidłowy dokonało wykładni art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Zdaniem Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy. Poczynione ustalenia znalazły odzwierciedlenie w wyczerpującym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. oświadczenia jego córki i zięcia z dnia 12 czerwca 2023 r., wyjaśnić należy, że wobec argumentacji Sądu przedstawionej w niniejszym uzasadnieniu, dokument ten nie miał znaczenia w okolicznościach przedmiotowej sprawy.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 119 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.