Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 683/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Joanna Tuszyńska SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel SWSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg L. R., S. T. i S. T. oraz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2021 r., [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej L. R. kwotę 500 (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. IV. Sygn. akt II SA/Kr 683/21 kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, IV. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących S. T. i S. T. kwotę 500 (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Suchej Beskidzkiej decyzją Nr [...] z dnia 8 grudnia 2016 r., znak: [...] w oparciu o art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał S. T. dokonać rozbiórki budynku gospodarczego, konstrukcji murowanej o wymiarach 8 m x 14,5 m zlokalizowanego na działkach nr ew. [...] i [...] w Toporzysku, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz niezgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego sołectwa Toporzysko.

Odwołanie od tej decyzji złożył S. T. zarzucając brak wyczerpującego postępowania dowodowego.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją nr [...] z dnia 27 września 2019r. Znak: [...] na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 104 kpa w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., póz. 1202, z późn. zm.), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 31 grudnia 2019 r., sygn. II SA/Kr 1269/19 uchylił opisaną wyżej decyzję MWINB.

Po ponownym rozpoznaniu odwołania S. T. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Suchej Beskidzkiej nr [...] z dnia 8 grudnia 2016 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z dnia 16 kwietnia 2021 r., znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm., dalej: upb).

W jej uzasadnieniu organ odwoławczy szczegółowo opisał dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że w trakcie toczącego się ponownie postępowania odwoławczego po wyroku WSA w Krakowie, Sąd Rejonowy w Suchej Beskidzkiej za pismem z dnia 18 lutego 2020 r. sygn. akt II K 6/17 przesłał do MWINB odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej [...] z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt II K 6/17 oraz odpis wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 6 grudnia 2018 r. sygn. akt IV Ka 1247/18.

W dniu 22 marca 2021 r. na dziennik podawczy WINB wpłynęło pismo Urzędu Gminy w Jordanowie z dnia 18 marca 2021 r. znak: [...], w którym poinformowano, że zgodnie z obowiązującym "Miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego sołectwa Toporzysko" zatwierdzonym Uchwałą Nr XXVI/169/05 z dnia 28.04.2005 r. opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego dnia 16.06.2005 r. Nr 332, poz. 2492 działki położone w Toporzysku: nr ewid.[...] (przed scaleniem działki nr [...], [...], [...]) leży w jednostkach strukturalnych RP i W, Tzp Nr ewid. [...] leży w jednostce strukturalnej W, Tzp RP - tereny rolniczej przestrzeni produkcyjnej, W.Pzp - tereny wód płynących wraz z obrzeżami potencjalnych zalewów wodami powodziowymi.

Rozpoznając odwołanie MWINB przypomniał, że na mocy art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi był związany wykładnią dokonaną w tej sprawie przez WSA w Krakowie, który w wyroku z dnia 31 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 1269/19 wskazał, że "kwestią sporną występującą w niniejszej sprawie była kwalifikacja prawna co do ustalonego stanu faktycznego, tj. czy roboty budowlane związane z budową budynku gospodarczego na podstawie decyzji Wójta Gminy Jordanów z dnia 7.03.2003 r. znak AB [...], na działce nr [...], zamiast na działkach [...], [...] i [...] (obecnie oznaczonej nr [...]), stanowią istotne odstąpienie od udzielonego pozwolenia na budowę czy też samowolę budowlaną o której mowa w art. 48 ustawy Prawo budowlane".

Mając na uwadze powyższe wskazania, w ponownie prowadzonym postępowaniu, MWINB dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego pod kątem ustalenia, czy roboty budowlane związane z budową przedmiotowego budynku gospodarczego na podstawie decyzji Wójta Gminy Jordanów z dnia 7 marca 2003 r. znak: AB [...] stanowią istotne odstąpienie od ww. udzielonego pozwolenia na budowę, czy też samowolę budowlaną, o której mowa w art. 48 upb.

Decyzją z dnia 7 marca 2003 r. znak: AB [...] Wójt Gminy Jordanów zatwierdził projekt budowlany i udzielił P.P. S. i S. T. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i gospodarczego na działkach nr [...], [...], [...] w Toporzysku. Mając na uwadze opinię wydaną na podstawie ekspertyzy kryminalistycznej dokumentów z dnia 18 sierpnia 2015 r., wykonaną na zlecenie Prokuratury Rejonowej w Suchej Beskidzkiej w sprawie znak: [...] (k. 52 akt PINB znak: [...]) oraz prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej II Wydział Karny z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt II K 6/17 (k. 79-85 akt WINB), organ wskazał, iż projekt budowlany zatwierdzony decyzją Wójta Gminy Jordanów z dnia 7 marca 2003 r. znak: AB [...]/03 obejmował m.in. budowę budynku gospodarczego o wymiarach zewnętrznych 6,00 m x 10,00 m, na działkach nr [...], [...], [...] w Toporzysku. W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 25 listopada 2014 r. organ I instancji ustalił natomiast, że inwestor S. T. zrealizował budynek gospodarczy o wymiarach zewnętrznych 8,00 m x 14,50 m. Na podstawie dziennika budowy przedłożonego przez inwestora PINB ustalił również: "(...) roboty przy w/w inwestycji rozpoczęto 16.06.2003 r. i zgodnie z kontynuacją wpisów przez kierownika budowy M. Z., trwają aż do dnia 25.06.2014 r.; brak informacji w dzienniku, że roboty zostały przerwane na okres dłuższy niż 2 lata" (k. 33 akt PINB znak: [...]).

Kolejno, w związku z informacją przekazaną przez Wydział Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Mieniem Starostwa Powiatowego w Suchej Beskidzkiej za pismem z dnia 12 października 2016 r. znak: [...] (k. 86 akt PINB znak: [...]), organ I instancji w dniu 18 października 2016 r. sporządził szkic na aktualnej mapie ewidencyjnej oraz na wydruku ortofotomapy, obrazujący lokalizację przedmiotowego budynku gospodarczego z uwzględnieniem obowiązujących granic działek. Jak wynika z ww. materiału dowodowego budynek gospodarczy o wymiarach zewnętrznych 8,00 m x 14,50 m został zrealizowany na działce nr [...] (przed scaleniem działki nr [...], [...], [...]) oraz działce nr [...] w Toporzysku.

Wskazać należy, iż WSA w Krakowie w zapadłym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 31 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 1269/19 wskazał, iż wykonanie obiektu na innej nieruchomości, niż objętej pozwoleniem na budowę należy kwalifikować jako samowolną budowę obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, podlegającą procedurze wskazanej w art. 48 upb. Zgodnie z powyższym stwierdzić należy, że inwestor S. T. wykonując budynek gospodarczy o wymiarach 8,00 m x 14,50 m (powierzchnia zabudowy: 116 m2) na działce nr [...] (przed scaleniem działki nr [...], [...], [...]) oraz na działce nr [...] w Toporzysku (nieobjętej decyzją Wójta Gminy Jordanów z dnia 7 marca 2003 r. znak: AB [...] o pozwoleniu na budowę), działał w warunkach samowoli.

W świetle powyższych ustaleń, MWINB podziela stanowisko organu I instancji, iż w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie przepis art. 48 upb. Zgodnie z tym przepisem obiekty budowlane wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia podlegają rozbiórce, jednak nakaz rozbiórki jest oceniany jako najsurowszy sposób likwidacji skutków samowoli budowlanej, który powinien mieć zastosowanie w ostateczności. Przepisy Prawa budowlanego przewidują możliwość legalizacji samowoli budowlanej. Wdrożenie postępowania legalizującego samowolę budowlaną winno być poprzedzone wstępną oceną organu nadzoru budowlanego dotyczącą tego, czy budowa stanowiąca przedmiot postępowania zgodna jest z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, wykluczając możliwość doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Pierwsza z powołanych wyżej przesłanek legalizacji, tj. zagadnienie dotyczycące zgodności samowoli budowlanej z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - podlega samodzielnej ocenie organu nadzoru budowlanego wyłącznie w przypadku, gdy w rachubę wchodzi ocena zgodności inwestycji z obowiązującym na danym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

W niniejszym przypadku działki, na których zlokalizowano sporny obiekt budowlany znajdują się na terenie, na którym obowiązuje Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego sołectwa Toporzysko (dalej: mpzp) zatwierdzony Uchwałą Rady Gminy Jordanów nr XXVI/169/2005 z dnia 28 kwietnia 2005 r. Należy w tym miejscu również zauważyć, iż WSA w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 223/16 (NSA wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2079/16 oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku) stwierdził nieważność Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa Toporzysko zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy Jordanów nr IV/30/2015 z dnia 24 lutego 2015 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2015 r., poz. 1882).

Jak wynika z ww. mpzp, działki nr [...] (przed scaleniem nr [...], [...] i [...]) i [...] w Toporzysku położone są na terenach oznaczonych na rysunkach planu następującymi symbolami:

• działka nr [...] - RP - tereny rolniczej przestrzeni produkcyjnej; W,Tzp - tereny wód płynących wraz z obrzeżami potencjalnych zalewów wodami powodziowymi;

• działka nr [...] - W,Tzp - tereny wód płynących wraz z obrzeżami potencjalnych zalewów wodami powodziowymi.

W § 18 mpzp wskazano:

"1. W granicach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Sołectwa Toporzysko adaptuje się tereny zieleni łęgowej tereny oznaczonej symbolem ZE oraz wód płynących oznaczonej symbolem W ustalając dla całych zasobów funkcję ochronną w ramach " Ekologicznego Systemu Terenów Otwartych " 2. Dla terenów wyznaczonych w ust. 1 ustala się zasady gospodarki określające metody zagospodarowania mające na celu zachowanie trwałości naturalnej linii brzegowej szczególnie:

1) dbałość o stan zdrowotny i sanitarny zasobów,

2) preferowanie naturalnego odnowienia,

3) racjonalną regulacji stosunków wonnych, ograniczającą się do naturalnych zabezpieczeń przeciwpowodziowych,

4) ograniczenie trwałego odwadniania bagien i rozlewisk,

5) kształtowanie struktury gatunkowej i przestrzennej zieleni zgodnie z warunkami siedliskowymi, w kierunku powiększenia różnorodności biologicznej i zwiększenia odporności zasobów na czynniki destrukcyjne,

6) stosowanie indywidualnych sposobów zagospodarowania i ochrony drzewostanu (...)

4. Na terenie sołectwa wyznaczono zgodnie z aktualnie posiadanymi informacjami obszary położone w zasięgu zagrożeń zalewowych wodami powodziowymi wzdłuż koryta rzeki Skawy, Dziarskiego Potoku oznaczoną na rysunku symbolem Tzp, oraz Wm strefę w dolnym biegu jej dopływów. W obszarach tych ustala się zakaz wznoszenia obiektów nie związanych z przeznaczeniem podstawowym za wyjątkiem obiektów hydrotechnicznych oraz małych elektrowni wodnych".

Analizując powyższe zapisy obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy stwierdzić, że realizacja spornego budynku gospodarczego zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] w Toporzysku jest niedopuszczalna, sprzeczna z ustaleniami mpzp dla przedmiotowych działek, bowiem tereny oznaczone symbolem W.Tzp nie zostały przeznaczone pod zabudowę. Tym samym ustalenia planu w zakresie odnoszącym się do zasad zagospodarowania przedmiotowego terenu wykluczają możliwość legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego.

W tym stanie rzeczy, zdaniem organu odwoławczego, nie budzi wątpliwości kwestia, że nie było możliwości wdrożenia trybu legalizacji przedmiotowej inwestycji w trybie przewidzianym w art. 48 ust. 2 i 3 upb. Skoro nie ziściła się podstawowa przesłanka dopuszczalności legalizacji samowoli budowlanej w postaci zgodności zrealizowanej inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 48 ust. 2 upb), obligowało to organ I instancji do nakazania rozbiórki spornego obiektu zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 upb.

W związku z powyższym MWINB stoi na stanowisku, że istnieją uzasadnione podstawy po wydania decyzji nakazującej na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 upb inwestorowi S. T. rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego.

Na koniec odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego ustalenia osoby inwestora, tut. organ zauważa, że Sąd Rejonowy w Suchej Beskidzkiej prowadził m.in. postępowanie w sprawie S. T. oskarżonego o czyn z art. 90 ustawy Prawo Budowlane. W uzasadnienia prawomocnego wyroku z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt II K 6/17, zapadłego w ww. sprawie, wynika, że inwestorem budynku gospodarczego zlokalizowanego na działkach nr ew. [...] i [...] w Toporzysku był S. T.. W tym miejscu należy podnieść, że w demokratycznym państwie prawnym wszystkie podmioty, które biorą udział w procesie stosowania i interpretacji prawa zapewniają jednolitości w kształtowaniu stosunków prawnych oraz ich respektowanie. Mając na uwadze, że na etapie postępowania dowodowego sprawy karnej sygn. akt II K 6/17 zostały ujawnione faty mające znaczenie w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego, tut. organ związany jest ustaleniami stanu faktycznego, zmaterializowanymi następnie w postaci wyroku Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt II K 6/17.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Państwowe Gospodarstwo Wodne "Wody Polskie"- Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie (sygn. II SA/Kr 683/21), L. R. (sygn. II SA/Kr 686/21) oraz S. i S. T. (sygn. II SA/Kr 713/21).

Zarządzeniami z 8 grudnia 2021 r. sprawy te zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. II SA/Kr 683/21.

Państwowe Gospodarstwo Wodne "Wody Polskie"- Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 52 Prawa budowlanego przez jego błędną wykładnię i nałożenie obowiązku rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego wyłącznie na inwestora samowoli budowlanej S. T. [...]), w sytuacji gdy zachodzą okoliczności uzasadniające nałożenie obowiązku rozbiórki - wynikającego z zaskarżonej decyzji - zarówno na inwestora S. T. oraz obecnego właściciela nieruchomości obejmującej działkę nr [...] tj. P. T., ponieważ w niniejszej sprawie inwestor nie posiada już żadnych praw do dysponowania w/w nieruchomością, a którą darował wraz S. T. na rzecz P. T., na podstawie umowy sporządzonej aktem notarialnym z dnia 07 lipca 2017 r. rep. A [...], w konsekwencji czego zachodzą uzasadnione wątpliwości co do możliwości wykonania nałożonego obowiązku rozbiórki - którego skarżący nie kwestionuje – przez S. T. z powodu braku tytułu prawnego do nieruchomości obejmującej działkę nr [...], na której również zlokalizowany jest budynek objęty nakazem rozbiórki, art. 52 Prawa Budowlanego wskazuje wprawdzie w pierwszej kolejności jako adresata decyzji inwestora, niemniej jak wynika z orzecznictwa kwestia ta zależy w każdym przypadku od ustaleń stanu faktycznego danej sprawy, prowadzonych w taki sposób decyzja administracyjna była wykonalna i skuteczna na etapie postępowania administracyjnego i postępowania egzekucyjnego, bowiem służyć ma ono efektywnemu usunięciu stanu niezgodności z prawem tj. restytucji stanu zgodnego z Prawem budowlanym, w innym wypadku może stać się decyzją niewykonalną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 KPA,

2. przepisu prawa procesowego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

1) art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do prawidłowego załatwienia sprawy, w tym zmierzających do ustalenia kręgu stron postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

2) art. 28 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegającą na nieprawidłowym ustaleniu kręgu stron niniejszego postępowania wskutek nieuwzględnienia faktu zawarcia umowy darowizny z dnia 07 lipca 2017 r. rep. A [...] nieruchomości obejmującej działkę o nr ew. [...] - objętej przedmiotem niniejszego postępowania - na rzecz P. T. - a co wynika z księgi wieczystej o nr KW [...] i nierozważenie okoliczności nałożenia obowiązku rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego zarówno na inwestora, S. T. jak i obecnego właściciela P. T., co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy i możliwość wykonania obowiązków nałożonych przez organ zaskarżoną decyzją,

3) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. - poprzez niedokonanie zmiany decyzji organu pierwszej instancji w ten sposób by adresatem nakazu wykonania rozbiórki budynku gospodarczego zlokalizowanego na działkach ew. o nr [...] i [...] był S. T., ale również P. T., w związku z umową darowizny z dnia 07 lipca 2017 r. rep. A [...] nieruchomości obejmującą działkę o nr [...] przez S. T. i S. T. na rzecz P. T. i brak rozważenia konieczności nałożenia obowiązku rozbiórki przedmiotowego budynku na inwestora oraz właściciela nieruchomości. Na podstawie tych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. naruszenie art. 52 w związku z art. 3 ust 11 Ustawy Prawo Budowlane poprzez nie skierowanie nakazu rozbiórki nielegalnego budynku gospodarczego do aktualnego właściciela działki nr ewid.[...], na której w części posadowiony jest przedmiotowy budynek.

- naruszenie prawa procesowego, a to art. 7 kpa, 77 § 1 kpa, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy mianowicie przez to, że organ wydający decyzję nie podjął wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy w sposób mający na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli jak również nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego co spowodowało, że przedmiotowa decyzja nie została skierowana do wszystkich właściwych podmiotów.

Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego, ponieważ nie została ona skierowana do wszystkich właściwych podmiotów.

L. R. zaskarżanej decyzji zarzuciła:

- naruszenie art. 52 w związku z art. 3 ust 11 Ustawy Prawo Budowlane poprzez nie skierowanie nakazu rozbiórki nielegalnego budynku gospodarczego do aktualnego właściciela działki nr ewid.[...], na której w części posadowiony jest przedmiotowy budynek.

- naruszenie prawa procesowego, a to art. 7 kpa, 77 § 1 kpa, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, przez to, że organ wydający decyzję nie podjął wszystkich czynności niezbędnych i do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy w sposób mający na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli jak również nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego co spowodowało, że przedmiotowa decyzja nie została skierowana do wszystkich właściwych podmiotów.

Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego.

Stanisław i S. T. zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

1. art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 oraz art 80 k.p.a. poprzez brak prawidłowego ustalenia lokalizacji budynku gospodarczego, tj. stwierdzeniu, że budynek ten częściowo jest posadowiony na działce nr [...], będącej w zarządzie Polskich Wód, podczas gdy brak jest ku temu przesłanek, a zgodnie z uzgodnieniem z dnia 12 listopada 2002 r., dokonanej z Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w Krakowie, dokonanej na potrzeby decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji dotyczącej budowy budynku mieszkalnego i gospodarczego orzeczono, że mają być one lokowane w odległości 15 m od granicy cieku wodnego, a ogrodzenia w odległości 1,5 m od górnej skarpy cieku wodnego, co oznacza, że granica działki wodnej przebiega wzdłuż cieku wodnego;

2. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wzięcia pod uwagę faktu, że dla procedowanego budynku gospodarczego pozostaje w mocy decyzja o warunkach zabudowy, która była uzgadniana z RZGW w Krakowie co do lokalizacji budynków stałych i ogrodzeń na działce nr [...], a co za tym idzie – wyznaczająca granicę działki wodnej wzdłuż cieku wodnego;

3. art 6, art 8 i art 7 w zw. z art 77 § 1 i art 103 § 7 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów i zastrzeżeń zgłoszonych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a to zarzutów dotyczących naruszenia art 7 w zw. z art 77 § 1 i art. 28 k.p.a. poprzez uznanie za stronę L. R. w sytuacji, gdy nie dysponuje ona interesem prawnym pozwalającym na przyznanie takiego statusu,

4. art 48 ust 1 p.b. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której nadal nie wyjaśniono lokalizacji budynku gospodarczego, zebrany w tym zakresie materiał PINB jest niewiarygodny (pomiary usytuowania budynku gospodarczego dokonane od krawędzi drogi, a nie granicy działki drogowej), natomiast uzgodnienia dokonane z RZGW w Krakowie z dnia 12 listopada 2002 r. wskazują, że granica działki nr [...] przebiega wzdłuż cieku wodnego - w innym przypadku nie zezwolono by na lokalizację budynków stałych i ogrodzeń odpowiednio w odległości 15 m od górnej krawędzi cieku i 1,5 m od górnej krawędzi skarpy cieku.

Na podstawie tych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie oraz o poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Suchej Beskidzkiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Na wstępie należy wskazać, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.

Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany.

Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 poz. 1842 ze zmianami) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Wobec braku możliwości technicznych przeprowadzenia rozprawy zdalnej, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 października 2021 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Skarga L. R. i Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie jest uzasadniona.

Decyzja organu I instancji wydana została 8 grudnia 2016 r. Wówczas właścicielem działki nr [...] czyli jednej z działek na których posadowiona została sporna samowola budowlana był S. i S. T.. S. T. był również inwestorem spornego budynku, wobec czego decyzja organu I instancji miała prawidłowego adresata.

Jednak w dniu 7 lipca 2017 r. na podstawie umowy darowizny dokonanej aktem notarialnym rep. A nr [...], właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] stał się P. T. – i pozostaje jej właścicielem do dnia wydania wyroku w sprawie niniejszej. Okoliczność ta wynika z treści księgi wieczystej powszechnie dostępnej w elektronicznym systemie prowadzonym przez Ministerstwo Sprawiedliwości, co Sąd zbadał również z urzędu.

Obecny właściciel działki nr [...] P. T., nie był stroną postępowania przed organem II Instancji, ani też nie została mu doręczona zaskarżona decyzja.

Zgodnie z art. 52 ustawy prawo budowlane (w brzmieniu sprzed nowelizacji prawa budowlanego, która nastąpiła na podstawie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471 z późn. zm.), a weszła w życie w dniu 19 września 2020 r.), inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51.

Jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, wybór adresata decyzji wymienionych w treści zacytowanego przepisu uzależniony jest nie tylko od kolejności podmiotów tam wymienionych, ale przede wszystkim od możliwości realizacji nałożonych obowiązków, a więc wykonalności. Rzeczywiście w pierwszej kolejności nakaz winien być adresowany do inwestora, lecz dotyczy to takiego inwestora, który legitymuje się odpowiednim tytułem prawnym do nieruchomości. Nie powinno orzekać się jednak nakazu adresując go wyłącznie do inwestora, jeśli w dacie orzekania nie posiada on uprawnień, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu. Okoliczności kierowania nakazów powinny być w każdej sprawie rozpatrywane indywidualnie. Nieracjonalne jest orzekanie nakazu wykonania robót adresując go do inwestora, jeżeli nie posiada on uprawnień do władania nieruchomością, które pozwoliłoby mu na wykonanie nakazu. Niewątpliwie decyzja administracyjna powinna być wykonalna i skuteczna na etapie postępowania administracyjnego i postępowania egzekucyjnego.

W tej sytuacji uzasadnione są zarzuty skargi dotyczące zarówno tego, że decyzja musi być skierowana do osób, które mają realną możliwość ją wykonać, jak i te, które wskazują na to, że P. T. jako aktualny właściciel jednej z nieruchomości, na której posadowiono samowolnie wybudowany budynek, powinien być stroną postępowania przed organem II Instancji, skoro po wydaniu decyzji przez organ I instancji zmienił się stan własności nieruchomości. Naruszone zostały przepisy art. 28 Kpa oraz art. 52 ustawy prawo budowlane.

Nie są uzasadnione zarzuty skargi S. i S. T., jednakże wobec faktu, że postępowanie przed organem II Instancji będzie się toczyć na nowo z udziałem P. T., rozstrzyganie ich wszystkich w obecnej chwili przez Sąd byłoby przedwczesne.

W tym miejscu jedynie Sąd wskazuje, że organ II Instancji wykonał wszystkie zalecenia WSA w Krakowie zawarte w wyroku z dnia 31 grudnia 2019 r. sygn. II SA/Kr 1269/19, zatem bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a.

Jednoznacznie należy też podkreślić, że zgodnie z art. 11 p.p.s.a., ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny.

W aktach sprawy organu II Instancji znajduje się kopia wyroku Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej Wydział II Karny z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. II K 6/17, z sentencji którego wynika, że S. T. został oskarżony (między innymi) o to, że "wybudował budynek gospodarczy konstrukcji murowanej, z bloczków betonowych na działkach ewidencyjnych nr ew. [...] (powstałej ze scalenia działek nr ew. [...], [...] o [...]) i [...] bez uzyskania wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę; tj. o czyn z art. 90 ustawy Prawo budowlane". Jednocześnie Sąd w pkt. II wyroku uznał S. T. winnym popełnienia zarzucanego mu czynu stanowiącego występek z art. 90 ustawy prawo budowlane i skazała na karę grzywny. Od wyroku tego S. T. złożył apelację, na skutek której wyrok Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej sygn. II K 6/17 został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie Wydział IV Karny Odwoławczy z dnia 6 grudnia 2018 r. sygn. IV Ka 1247/18; zatem S. T. został skazany prawomocnym wyrokiem karnym.

W tej sytuacji ani organy administracyjne, ani sąd administracyjny nie są już uprawnione do dalszego badania kwestii rozstrzygniętej prawomocnym, skazującym wyrokiem karnym. Innymi słowy, zgodnie z bezwzględnie obowiązującym przepisem art. 11 p.p.s.a. rozstrzygnięte już zostało, że sporny budynek gospodarczy wybudowany został bez pozwolenia na budowę oraz, że wybudowany został między innymi na działce nr [...].

Ustaleniami tymi organ pozostaje związany i w tym zakresie nie będzie już prowadzić żadnego postępowania dowodowego. Jeżeli w ponownie prowadzonym postępowaniu ewentualnie zgłoszone zostaną inne zarzuty, stosownie do okoliczności organ II Instancji odniesie się do nich w swojej decyzji.

Wobec zatem naruszenia przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania, zaskarżona decyzja została uchylona na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt. I wyroku. O kosztach orzeczono w pkt. II., III, IV wyroku na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.