Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 726/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2025-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 26 § 5 pkt 1, art. 33 § 2 pkt 2 lit. a, art. 33 § 2 pkt 4, art. 34 § 2 pkt 3 lit. a i pkt 4 lit. a
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 15 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski, Asesor WSA Grzegorz Potiopa (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 6 września 2024 r. nr SKO.418.40.2024 w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 726/24

U Z A S A D N I E N I E

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 września 2024 r., po rozpatrzeniu zażalenia C. Spółka z o.o. z siedzibą w Łodzi (dalej także: "Skarżąca", "Spółka" lub "Strona"), utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 17 lipca 2024 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 4 czerwca 2024 r. wpłynęło do Prezydenta Miasta Łodzi pismo zawierające zarzuty wobec egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z 16 maja 2024 r. nr DEP-Ed-11.3162.1.00003.2024. Wniesiono o uznanie w całości zarzutu, uchylenie tytułów wykonawczych, umorzenie postępowania egzekucyjnego, zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozpoznania zarzutów. Jako podstawy zarzutów wskazano art. 26 § 5 pkt 1, art. 33 § 2 pkt 2 lit. a, art. 33 § 2 pkt 2 lit. a i c oraz art. art. 33 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 z późn. zm., dalej także: "u.p.e.a.").

Strona wskazała, że nie doręczono jej odpisów tytułów wykonawczych z art. 26b u.p.e.a., a ich kserokopie. Uzasadnienie zarzutu z art. 33 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a. stanowiło twierdzenie o nieistnieniu obowiązku uiszczenia należności pieniężnej. Na podstawie zarzutu z art. 33 § 2 pkt 2 lit. a i c u.p.e.a. wskazano, że w rubryce d.4 i d.5 błędnie została wskazana podstawa obowiązku, bowiem w ocenie Skarżącej z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 6 maja 2024 r. nr SKO.4142.5.2024 nie wynika obowiązek zapłaty, nie wskazano w tytule wykonawczym informacji w rubryce d.6, w rubryce Dl.2 błędnie określono termin naliczania odsetek, a w rubryce E.1 nieprawidłowo wskazano wierzyciela. Błędne określono termin naliczania odsetek ma być efektem naruszenia art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1530 z późn. zm., dalej także: "u.f.p."). Błędnie wskazano datę powstania należności, bowiem w tych datach nie doręczono jeszcze Spółce decyzji. Stwierdzenie okoliczności pobrania dotacji w nadmiernej wysokości lub nienależnie powinno być utożsamiane z datą doręczenia decyzji, a więc odsetki powinny być naliczane dopiero po upływie 15 dni od tej daty. Przy obliczaniu odsetek nie uwzględniono art. 54 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm., dalej także: "O.p."). W odniesieniu do rubryki E.1 Strona uznała, że Prezydent Miasta Łodzi jest organem gminy, nie posiada osobowości prawnej i nie może być utożsamiany z Miastem jako jednostką samorządu terytorialnego, "a tym bardziej nie może być utożsamiany z nieistniejącym podmiotem, jaki wskazano w sekcji E.1 tytułu wykonawczego.". Wnosząca stwierdziła też, że zobowiązanemu nie doręczono upomnienia.

Postanowieniem z dnia 17 lipca 2024 r. Prezydent Miasta Łodzi oddalił zarzuty z dnia 4 czerwca 2024 r. w sprawie egzekucji administracyjnej, która była prowadzona wobec Strony na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 16 maja 2024 r. nr DEP-Ed-11.3162.1.00003.2024.

Strona pod powyższego postanowienia wniosła zażalenia.

Wskazanym na wstępie postanowieniem dnia 6 września 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 17 lipca 2024 r.

Kolegium wskazało, że zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia o dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Podniesione w zarzutach okoliczności, które zdaniem zobowiązanego, wykluczają możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego (przesądzają o jego niedopuszczalności), zakreślają granice rozpoznawanej sprawy. Wierzyciel jest związany zarzutami zobowiązanego i w postanowieniu w przedmiocie zarzutów nie może wypowiadać się co do kwestii, które nie zostały przez zobowiązanego podniesione.

Zdaniem Kolegium prawidłowość doręczenia odpisu tytułu wykonawczego nie mieści się w dyspozycji art. 33 § 1 u.p.e.a. Badanie czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu (ich zgodność z prawem i prawidłowość), a nie są objęte zakresem innego środka prawnego (w tym zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej), następuje w ramach postępowania skargowego prowadzonego w trybie art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Niezależnie od powyższego według definicji słownika języka polskiego odpis to kopia lub przepisany tekst oryginalnego dokumentu, pisma: wtórnik, duplikat. W praktyce najczęstszą formą odpisu jest kserokopia. Przy ocenie zarzutu, że błędnie określono egzekwowany obowiązek, to jest niezgodnie z treścią decyzji administracyjnej, bada się, czy nie doszło do zniekształcenia w zakresie przedmiotu postępowania egzekucyjnego, ujawnionego w tytule wykonawczym w porównaniu do obowiązku wynikającego z decyzji. Zniekształcenie to może odnosić się zarówno do rodzaju egzekwowanego obowiązku, jak i innych jego parametrów. Wysokość dotacji podlegającej zwrotowi określona w decyzji to 680.424,53 zł plus ewentualne odsetki. Do egzekucji administracyjnej została skierowana niższa kwota.

SKO podkreśliło, że zarzut niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. nie stanowi zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej a przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.).

Niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. może być badane tylko w postępowaniu w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, które jest postępowaniem odrębnym od postępowania w przedmiocie zarzutów. Brak wystąpienia z wnioskiem o umorzenie postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. w żaden sposób nie uzasadnia próby "zmieszczenia" w zarzutach okoliczności, które stanowią podstawę weryfikacji w ramach innej instytucji prawnej. Dla postępowań wszczętych po dniu 29 lipca 2020 r. niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów art. 27 u.p.e.a. nie jest już podstawą zarzutu.

Kolegium wskazało, że naliczenie odsetek może być przedmiotem zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji. Przyjmuje się jednak, że kwestionując m.in. nieuwzględnienie okresów za które nie pobiera się odsetek, zobowiązany powinien powoływać się na nieistnienie egzekwowanego obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), a nie jak błędnie uczynił to pełnomocnik zobowiązanego na określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 oraz przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu (art. 33 § 2 pkt 2 lit. a i c u.p.e.a.).

SKO zauważyło, że w myśl art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane. Zgodnie z art. 15 § 5 u.p.e.a. minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, inne niż określone w § 3a należności pieniężne, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, kierując się celowością doręczenia upomnienia oraz potrzebą zapewnienia efektywności czynności wierzyciela zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. W myśl § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu.

Doręczenie Zobowiązanemu upomnienia w przedmiotowej sprawie nie było zatem wymagane. Egzekucja administracyjna gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa (dotacja udzielona z budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobrana nienależnie - art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p.). Wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu.

Na ww. rozstrzygnięcie wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

1. Naruszenie art. 34 § 2 pkt 2 lit. a w zw. z art. 26 § 5 pkt 1 oraz art. 33 §2 u.p.e.a. poprzez brak uwzględnienia zarzutów strony na tytuł egzekucyjny, w sytuacji:

a) braku doręczenia Stronie uwierzytelnionych odpisów tytułów wykonawczych, a jedynie kserokopie odpisów;

b) nieistnienia po stronie Zobowiązanego obowiązku uiszczenia należności pieniężnej;

c) błędnego określenia podstawy prawnej obowiązku, albowiem ze wskazanej tam decyzji nie wynika obowiązek zapłaty;

d) brak wskazania informacji dotyczących należności pieniężnej;

e) błędnego określenia- sprzecznego z art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 sprzeczny z treścią art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust 6 u.f.p., terminu naliczania odsetek, z uwagi na fakt, iż ewentualne odsetki winny być naliczane od dnia następującego po upływie 15 dni od stwierdzenia okoliczności pobrania dotacji w nadmiernej wysokości lub nienależnie, co powinno być równoznaczne z terminem 15 dni od daty doręczenia decyzji, bowiem to postępowanie administracyjne prowadzone przez organ i wydanie decyzji w zakresie zwrotu dotacji oświatowej stanowi stwierdzenie okoliczności pobrania dotacji w nadmiernej wysokości.

f) błędnego określenia Wierzyciela, w sytuacji gdy zgodnie ze wskazaną w tytule wykonawczym decyzją SKO.4142.5.2024 C. sp. z o.o. nie wynika obowiązek zwrotu środków na rzecz Prezydenta Miasta Łodzi, co więcej Prezydent Miasta Łodzi nie posiada osobowości prawnej ani zdolności do nabywania praw, ani obowiązków. Prezydent Miasta Łodzi, to organ administracyjny, a nie wierzyciel, co stanowiło podstawy do uznania zarzutów w całości oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny/wierzyciela.

W konsekwencji powyższego Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 września 2024 r. wraz z poprzedzającym je postanowieniem Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 17 lipca 2024 r. oraz zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na jej rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, popierając stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu.

Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego decyzję lub postanowienie wydane przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej także: "P.p.s.a."), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu.

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia, zaś stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 P.p.s.a. - w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonej decyzji, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.

Przechodząc do kontroli zaskarżonego postanowienia, przypomnieć trzeba, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 17 lipca 2024 r., którym organ I instancji oddalił zgłoszone przez Stronę zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia z 16 maja 2024 r. nr DEP-Ed-11.3162.1.00003.2024.

W rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w stanie prawnym wynikającym z wejścia w życie (z dniem 30 lipca 2020 r.) ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2070 z późn. zm.).

W pierwszej kolejności wskazać należy, że u.p.e.a. zawiera zespół norm określających postępowanie i środki przymusowe stosowane w celu doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym. Postępowanie egzekucyjne to cały zespół czynności organów egzekucyjnych i innych podmiotów postępowania, podejmowanych w celu wykonania obowiązków wynikających z aktów poddanych egzekucji administracyjnej. Omawiana ustawa zawiera gwarancje, które stwarzają możliwość podjęcia prawnej weryfikacji czynności egzekucyjnych oraz przewiduje określone następstwa, gdy czynności te zostały podjęte z naruszeniem ustawy. Gwarancje te służą zobowiązanemu w zależności od rodzaju i momentu naruszenia jego interesu prawnego, albowiem ustawa nie przewiduje możliwości stosowania zamiennych środków ochrony przy naruszeniu tego samego dobra prawnego. Za niedopuszczalną uznaje się sytuację, w której będzie występowała konkurencyjność środków służących ochronie praw zobowiązanego zawartych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mających prowadzić - w wyniku ich uwzględnienia - do jednakowych skutków procesowych (por. wyroki NSA: z dnia 1 kwietnia 2014 r. II FSK 1255/13, z dnia 24 października 2014 r. II GSK 1377/13, z dnia 2 kwietnia 2015 r. II FSK 778/13, z dnia 18 sierpnia 2015 r. II FSK 1688/13, z dnia 5 października 2017 r. II FSK 1202/17, z dnia 8 grudnia 2017 r. II FSK 3048/15, z dnia 24 kwietnia 2019 r. II FSK 1370/17, z dnia 4 listopada 2021 r. III FSK 112/21 - publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA).

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. obowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a §1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Stosownie do art. 33 § 4 u.p.e.a., zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Z kolei § 5 ww. przepisu stanowi, że zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż:

1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych,

2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych,

3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części.

Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.

W myśl art. 34 § 2 u.p.e.a. wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Sąd stwierdza, że zawarte w art. 33 § 2 u.p.e.a. przesłanki tworzą katalog zamknięty. Oznacza to, że żadne inne okoliczności nie mogą stanowić podstawy zarzutu zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym.

Zachowuje aktualność w obecnym stanie prawnym pogląd, że poszczególne podstawy zarzutu wyłączają się wzajemnie. Nie można zatem przywoływać jednej okoliczności jako dwóch lub więcej podstaw zarzutu. Zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutu uzupełniać zarzutu zgłoszonego w terminie, powołując nowe jego podstawy, gdyż zarzut w tym zakresie jest spóźniony i nie podlega rozpatrzeniu. Zarzut oraz inne środki odwoławcze przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego; zmiana lub uchylenie takiej decyzji może nastąpić wyłącznie w ramach jednego z dedykowanych trybów. Podobnie wniesienie zarzutu nie uprawnia organu egzekucyjnego do weryfikacji innych niż decyzja administracyjna orzeczeń lub rozstrzygnięć, na których podstawie wystawiono tytuł wykonawczy (por. P. Przybysz, Postepowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, eLEX).

W kontrolowanym postępowaniu Skarżąca w dniu 4 czerwca 2024 r. zgłosiła zarzuty: braku doręczenia tytułów wykonawczych, gdyż Stronie doręczono jedynie kserokopie odpisów (art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.), nieistnienie obowiązku uiszczenia należności pieniężnej (art. 33 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a.), nieprawidłowego określenia terminu od którego odsetki powinny być liczone i niezastosowania przez wierzyciela przerw wynikających z art. 54 O.p. w naliczaniu odsetek za zwłokę od zaległości wskazanych w tytule wykonawczym (art. 33 § 2 pkt 2 lit. a i c u.p.e.a.) oraz brak doręczenia Stronie pisemnego upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.). W zgłoszonych zarzutach strona wskazała także na szereg nieprawidłowości dotyczących tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc się pierwszego zarzutu Sąd stwierdza, że badanie czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu (ich zgodność z prawem i prawidłowość), a nie są objęte zakresem innego środka prawnego (w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej), następuje w ramach postępowania skargowego prowadzonego w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. Rozpatrzenie w postępowaniu dotyczącym zarzutów podstaw postępowania skargowego byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (tak np. NSA w wyroku z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13). Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Oznacza to, że prawidłowość doręczenia odpisu tytułu wykonawczego nie mieści się w dyspozycji art. 33 § 1 i 2 u.p.e.a. Niezasadny zatem okazał się zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 34 § 2 pkt 2 lit. a w zw. z art. 26 § 5 pkt 1 oraz art. 33 § 2 u.p.e.a. poprzez brak doręczenia Stronie uwierzytelnionych odpisów tytułów wykonawczych, a jedynie kserokopie odpisów.

Sąd jednakże stwierdza, że nieprawidłowo został oceniony kolejny zarzut, tj. nieistnienia obowiązku uiszczenia należności pieniężnej. Sąd wskazuje, że podanie nieprawidłowej podstawy prawnej tego zarzutu (art. 33 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a.) nie zwalnia organu egzekucyjnego od obowiązku jego merytorycznego rozpatrzenia (por. prawomocny wyrok WSA w Białymstoku z dnia 1 lutego 2023 r. o sygn. akt I SA/Bk 500/22 ).

Strona w piśmie zatytułowanym "Zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej" z dnia 4 czerwca 2024 r. wyraźnie sformułowała zarzut nieistnienia obowiązku uiszczenia należności pieniężnej. Uzasadniając ten zarzut powołała się na komentarz do art. 252 ustawy o finansach publicznych, gdzie wskazano, że brak podstawy prawnej zachodzi wówczas, gdy w ogóle brak jest przepisu uprawniającego do udzielenia określonego rodzaju dotacji bądź gdy istnieje podstaw prawna udzielenia dotacji, ale jej beneficjent nie jest podmiotem uprawnionym do je otrzymania.

Skarżąca dalej wskazała, że w przedmiotowej sprawie nie można mówić o dotacji pobranej bez podstawy prawnej. Dotacja bowiem została wypłacona na podstawie art. 25 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 754 z późn. zm., dalej także: u.f.z.o.). Zdaniem Strony nie ulega także wątpliwości, że Skarżąca jako organ prowadzący szkołę publiczną była uprawniona do pobrania dotacji oświatowej.

Sąd stwierdza, że w zaskarżonym postanowieniu do tak sformułowanego oraz uzasadnionego zarzutu (nieistnienia obowiązku uiszczenia należności pieniężnej) w ogóle się nie odniesiono. Przytoczono jedynie treść 33 § 4 u.p.e.a. oraz wskazano, że taka regulacja prawna powinna skłaniać zobowiązanych do szczególnej ostrożności i staranności w formułowaniu zarzutów, jak i szczegółowego powołania okoliczności faktycznych potwierdzających zasadność formułowanych zarzutów.

W demokratycznym państwie prawa organ musi rozpatrzyć wniosek Strony uwzględniając istotę jej żądania. Takie wymogi wynikają z art. 8 § 1 oraz 9 k.p.a. w zw. z art. 63 § 2 k.p.a., które to przepisy znajdują odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym (art. 18 u.p.e.a.). W szczególności należy wskazać na spoczywający na organach administracyjnych obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), a także obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy powinny czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu powinny udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 k.p.a.). Tym wymogom nie sprostał organ wydający zaskarżone postanowienie.

W analizowanej sprawie organ odwoławczy w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku uiszczenia należności pieniężnej, nie rozstrzygnął istoty żądania Skarżącej, dlatego też postępowanie zainicjowane zarzutem musi być przeprowadzone ponownie i to do organu prowadzącego postępowanie należeć będzie podjęcie decyzji (wyartykułowanej w formie postanowienia), co do losów dalszego postępowania egzekucyjnego w sprawie Strony.

Przedstawione w art. 33 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, badaniu więc podlega tylko to, czy wystąpiła jedna z przesłanek wymienionych w art. 33 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z 5 września 2018 r. sygn. akt II FSK 304/18).

Powyższe nie oznacza jednak, że organ jest związany prawną kwalifikacją wnoszącego zarzut, w szczególności podaną przez niego jednostką redakcyjną powołanego przepisu. Zdaniem Sądu, obowiązkiem organu jest zbadanie, czego zarzut dotyczy na podstawie całej zawartej w piśmie argumentacji. Zadaniem SKO było zbadanie, w jakim działaniu Strona dostrzega nieprawidłowość działania organu, oraz jaka była istota jej żądania. W sytuacji, gdy wskazana przez Skarżącą podstawa prawna zarzutu nie pokrywa się z przedstawionymi w uzasadnieniu zdarzeniami, organ winien sam odczytać, co w istocie stanowiło zarzut nieistnienia obowiązku. W przeciwnym razie dojdzie - tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - do rozpoznania zarzutu w sposób, który skutkuje rozminięciem się stanowiska organu z racjami prezentowanymi przez Skarżącą. Przyjęcie formalistycznego podejścia nie realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (por. prawomocny wyrok WSA w Białymstoku z dnia 1 lutego 2023 r, I SA/Bk 500/22).

Sąd zwraca uwagę, że również organ I instancji stwierdził, że: "Zarzut nieistnienia obowiązku jest podstawą zarzutu z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., którego jednak w sprawie nie podniesiono. Okoliczności, jakie mają przemawiać za nieistnieniem obowiązku w ogóle jednak nie podlegają rozpoznaniu w ramach jakiegokolwiek z zarzutów" (strona 4 postanowienia z 17 lipca 2024 r.). Na następnej stronie tego rozstrzygnięcia wskazał, że: "Decyzją z 28.02.2024 r. nr DEP-Ed-ll.4431.83.2023 określono na 680 424,53 zł wysokość nienależnie pobranej dotacji oświatowej. Nakazano dokonanie zwrotu tej kwoty w terminie 15 dni od daty wydania decyzji. Stwierdzono też, że w przypadku braku dokonania zapłaty do 15.03. 2024 r.; od 16.03.2024 r. będą naliczane odsetki jak dla zaległości podatkowych. Decyzją z 06.05.2024 r. nr SKO.4142.5.2024 utrzymano w mocy to rozstrzygnięcie. Do egzekucji skierowano tę należność pomniejszoną o 11490,26 zł, co było efektem zaliczenia na poczet tej należności uprzednio nierozksięgowanej wpłaty Spółki".

Sąd podkreśla, że Prezydent Miasta Łodzi sam sobie przeczy, gdyż z jednej strony uznaje, że tak sformułowany zarzut jest niedopuszczalny, a z drugiej uzasadnia jego niezasadność wydaniem decyzji określającej Skarżącej wysokość nienależnie pobranej dotacji oświatowej.

Organ I instancji jednocześnie pomija (a SKO utrzymując postanowienie organu I instancji takie działanie aprobuje) treść art. 34 § 2 pkt 4 lit. a u.p.e.a. Przepis ten stanowi, że wierzyciel wydaje postanowienie, w którym stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym.

Sąd stwierdza, że Prezydent Miasta Łodzi powinien zarzut nieistnienia obowiązku rozpoznać poprzez stwierdzenie jego niedopuszczalności, a nie poprzez merytoryczne rozpatrzenie, tj. oddalenie zarzutu. Wobec tego wierzyciel winien wydać odrębne postanowienia względem nieistnienia obowiązku oraz względem innych, pozostałych zarzutów egzekucyjnych, stosownie do treści art. 34 § 1a u.p.e.a. Łączne rozpatrywanie merytoryczne zarzutu nieistnienia obowiązku oraz pozostałych zarzutów egzekucyjnych w ramach jednego rozstrzygnięcia przez wierzyciela, jak i organ odwoławczy było wadliwe. Sąd podkreśla, że norma ta ma także na celu wykluczenie sytuacji, w której kwestia mogąca być podstawą do sformułowania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, byłaby rozstrzygana w tym postępowaniu, pomimo, że została już lub zostanie rozstrzygnięta w ramach innego, wskazanego w powyższym przepisie postępowaniu.

Dostrzeżenie, że wystąpiła okoliczność, o której mowa w art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a., obligował zatem organ egzekucyjny będący wierzycielem do wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, a nie o jego nieuwzględnieniu (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2023 r. o sygn. akt III FSK 148/22, wyrok NSA z dnia 6 września 2022 r. o sygn. akt III FSK 215/22, wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2015 r. o sygn. akt II FSK 1242/13).

Sąd stwierdza, ze analogicznie wygląda sprawa w zakresie zarzutów dotyczących błędnego określenie terminu naliczania odsetek.

W kontrolowanej sprawie co prawda SKO w zaskarżonym postanowieniu trafnie przyjęło, że kwestia nieprawidłowego naliczania odsetek od zaległości winna być rozpatrywana w ramach zarzutu nieistnienia obowiązku w zakresie odsetek za zwłokę, który Strona podniosła w kontekście nieprawidłowego określenia terminu od którego odsetki te winny być liczone oraz niezastosowania przez wierzyciela przerw wynikających z art. 54 O.p. w naliczaniu odsetek za zwłokę od zaległości wskazanych w tytule wykonawczym. Organ odwoławczy jednakże na tym stwierdzeniu poprzestał, co oznacza, że nie odniósł się merytorycznie do tego zarzutu.

Z kolei Prezydent Miasta Łodzi stwierdził, że: " Całkowicie chybione jest zarzut określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, Jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu (art. 33 § 2 pkt 2 lit. c u.p.e.a.). Zarzut ten dotyczy spraw, w których obowiązek wynika bezpośrednio z przepisu prawa, czyli bez konieczności jego konkretyzacji orzeczeniem czy deklaracją. Nie dotyczy więc tych, w których obowiązek wynika z orzeczenia (art. 33 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a.) czy np. z deklaracji (art. 33 § 2 pkt 2 lit. b u.p.e.a.). W tym przypadku obowiązek został skonkretyzowany w ostatecznej decyzji. Nie można więc dokonać porównania treści egzekwowanego z przepisem prawa, z którego bezpośrednio wynika egzekwowana należność, bo podstawą dochodzonego obowiązek jest decyzja". Dalej organ egzekucyjny wskazał, że: "Przedmiotem rozpoznania w ramach zarzutu określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią orzeczenie nie mogą się natomiast stać przerwy w naliczaniu odsetek. Nie tylko dlatego, że okoliczności, które miały miejsce po wydaniu decyzji nie mogą się stać elementem jej treści, co powinno być oczywiste dla każdego racjonalnie myślącego człowieka, a tym bardziej zawodowego pełnomocnika. W ramach tego zarzutu nie mieści się podważanie merytorycznej zasadności naliczenia przez wierzyciela odsetek od zaległości wskazanych jako należne w tytule wykonawczym, w tym okresu, za jaki odsetki te należy naliczyć. Podnoszenie, że odsetki w jakiejś części nie powstały jest w istocie twierdzeniem o ich nieistnieniu, czyli okoliczności stanowiącej podstawę zarzutu z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. (zob. wyrok WSA w Warszawie z 11.01.2013 r.; sygn. akt III SA/Wa 1609/12). Taki zarzut nie został przez pełnomocnika podniesiony. Nie jest więc możliwe merytoryczne rozpoznanie takiego zarzutu niniejszym postanowieniem. Stanowiłoby to w istocie zastąpienie przez organ zobowiązanego w podnoszeniu zarzutów, co jak już wcześniej stwierdzono jest niedopuszczalne".

Sąd pragnie ponownie wskazać, że nietrafne jest stanowisko zgodnie z którym na podstawie art. 33 § 4 u.p.e.a. organy są związane podstawą prawną zarzutu. Sąd podkreśla, że z art. 33 § 4 u.p.e.a. wynika, iż zarzut zgłoszony w sprawie egzekucji administracyjnej powinien określać istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Z przepisu tego nie wynika natomiast, aby Strona miała obowiązek wskazania właściwej podstawy prawnej sformułowanego zarzutu (por. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2024 r. III FSK 195/24.

W tym miejscu wskazać należy, że z ciążącego na zobowiązanym w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym obowiązku jasnego i niebudzącego żadnych wątpliwości sprecyzowania zarzutu, wyprowadzić należy obowiązek organu do takiego jego rozpatrzenia. Zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. Przepis art. 18 u.p.e.a. stanowi podstawę do stosowania przez organy egzekucyjne przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., zgodnie z którymi, organy te podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz oceniają na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie z art. 124 § 2 k.p.a. postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Zgodnie z art. 126 k.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5. Natomiast na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji/postanowienia powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Zgodnie z art. 54 § 1 O.p., odsetek za zwłokę nie nalicza się: za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 227 § 1, do dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy (pkt 2); za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 § 3, do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, jeżeli decyzja organu odwoławczego nie została wydana w terminie, o którym mowa w art. 139 § 3 (pkt 3); za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (pkt 7).

Według z art. 54 § 3 O.p., przepisy § 1 pkt 2, 3 i 7 stosuje się również w razie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz stwierdzenia nieważności decyzji. W tym przypadku terminy należy liczyć sumując na poszczególnych etapach okresy trwania postępowania. Jak stanowi z kolei art. 54 § 2 O.p., przepisu § 1 pkt 3,7 nie stosuje się jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu.

W związku z tym organ, ustalając naliczanie odsetek powinien udzielić precyzyjnej odpowiedzi na pytania: kiedy wpłynęło odwołanie od decyzji do organu I instancji i kiedy zostało przekazane organowi odwoławczemu (art. 54 § 1 pkt 2 O.p.), kiedy minął ustawowy termin załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym i kiedy doręczono stronie decyzję organu odwoławczego (art. 54 § 1 pkt 3 O.p.), kiedy zostało wszczęte postępowanie w tej sprawie i kiedy została zobowiązanemu doręczona decyzja I instancji (art. 54 § 1 pkt 7 O.p.). Z uwzględnieniem terminów na dokonanie poszczególnych czynności procesowych przewidzianych w k.p.a. Jeżeli w tych dwóch ostatnich przypadkach doszło do przekroczenia terminów, to należy zbadać, kto się do tego przyczynił. Jeśli organ – odsetek nie nalicza się, natomiast jeśli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu – odsetki podlegają naliczeniu (art. 54 § 2 O.p.).

Skoro w toku kontrolowanego postępowania w oparciu o zgłoszony zarzut obowiązkiem organu było merytoryczne odniesienie się do niego z odwołaniem się do zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, obrazującego uwzględnienie lub nieuwzględnienie przewidzianych w art. 54 § 1 O.p. przerw w naliczaniu odsetek, potwierdzającego trafność stanowiska organów w przedmiocie podniesionego przez stronę zarzutu.

Podobnie jak w przypadku zarzutu nieistnienie obowiązku uiszczenia należności pieniężnej, organ I instancji zignorował (a SKO utrzymując postanowienie organu I instancji takie działanie aprobuje) treść art. 34 § 2 pkt 4 lit. a u.p.e.a. Z uwagi na fakt, że termin, od którego nalicza się odsetki został wskazany na dzień 16 marca 2024 r. w decyzji określającej wysokość nienależnie pobranej dotacji oświatowej, która została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 6 maja 2024 r. Prezydent Miasta Łodzi powinien zarzut taki rozpoznać poprzez stwierdzenie jego niedopuszczalności, a nie poprzez merytoryczne rozpatrzenie, tj. oddalenie zarzutu.

Ustawodawca, wprowadzając w art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a., zasadę niekonkurencyjności środków prawnych, zapobiega powielaniu środka zaskarżenia i komplikacjom wynikającym z uruchomienia różnych trybów ochrony interesu jednostkowego w tej samej co do przedmiotu sprawie. Środki różnią się bowiem między sobą z uwagi na przedmiot, którego mogą dotyczyć, kategorię podmiotów, którym przysługują, termin przewidziany do ich wniesienia, wymogi formalne, właściwość i kompetencje organu władnego rozpoznać konkretny środek, a w konsekwencji - charakter postępowania, jakie wywołuje wniesienie środka zaskarżenia.

Pierwszeństwo powinno przypadać rozpoznawaniu środków zaskarżenia w postępowaniu jurysdykcyjnym dotyczących meritum sprawy, zaś postępowanie wywołane zarzutami w postępowaniu egzekucyjnym nie może prowadzić do podważenia ostatecznych merytorycznych rozstrzygnięć organów, co do których przysługują odrębne środki zaskarżenia. Postępowanie egzekucyjne w administracji ma charakter postępowania wykonawczego, wtórnego w stosunku do postępowania, w którym następuje konkretyzacja obowiązku, gdyż celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. Organ egzekucyjny nie może wkraczać w kompetencję organu, który w postępowaniu rozpoznawczym w sposób władczy rozstrzyga o prawach i obowiązkach strony wynikających z przepisów prawa materialnego.

SKO powinno wziąć pod uwagę, że zgłoszony przez Stronę zarzut był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, co zgodnie z art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. stanowi o jego niedopuszczalności.

W sprawie na uwzględnienie natomiast nie zasługiwał zarzut dotyczący braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Należy przychylić się do stanowiska organów, zgodnie z którym doręczenie Skarżącej upomnienia w niniejszej sprawie nie było wymagane. Jak bowiem słusznie zauważyły organy, na mocy § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz.U. z 2023r. poz. 1626) egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy dotyczy należności pieniężnych których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu. W orzecznictwie i judykaturze zgodnie wskazuje się że obowiązek zwrotu dotacji, o którym mowa w przywołanym art. 252 u.f.p. wynika z mocy prawa, powstaje zatem ex lege, a zatem decyzja w przedmiocie zwrotu dotacji ma charakter deklaratoryjny (por. L. Lipiec-Warzecha Komentarz do art. 169 ustawy o finansach publicznych, Wyd. ABC 2011 r. oraz m.in. wyroki NSA: z dnia 3 września 2014 r., II GSK 916/13 i z dnia 8 marca 2016 r., II GSK 2190/14publ. w CBOSA).

W kontrolowanej sprawie obowiązek zwrotu przez Stronę dochodzonej egzekucyjnie kwoty wynikał z ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 28 lutego 2024 r. określającej wysokość nienależnie pobranej dotacji oświatowej, która została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 6 maja 2024 r. W tych okolicznościach nie istniał obowiązek doręczania Skarżącej upomnienia, a zatem podniesiony zarzut w tym zakresie był nietrafny.

Odnosząc się do pozostałych kwestii zgłoszonych przez Stronę w zarzutach, do których brak prawidłowego odniesienia się przez organy stanowi zarzut sformułowany w rozpoznawanej obecnie skardze, powtórzyć należy, że w art. 33 § 2 u.p.e.a. został określony katalog zamknięty zarzutów, które mogą być wniesione w ramach tego środka zaskarżenia. Pośród nich nie został wymieniony zarzut dotyczący prawidłowości, kompletności, czy doręczenia tytułu wykonawczego, a to oznacza, że organ nie był uprawniony ani zobowiązany do oceny zastrzeżeń Strony dotyczących tych kwestii. Co za tym idzie nie mogą być one również poddany kontroli sądu w ramach skargi na postanowienie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Wskazać więc jedynie wypada, że zgodnie z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 może być badane w postępowaniu w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, które jest postępowaniem odrębnym od postępowania w przedmiocie zarzutów.

Z kolei odnośnie twierdzeń Skarżącej wskazujących, że otrzymała jedynie kopię odpisu tytułu wykonawczego Sąd wyjaśnia, że badanie czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu (ich zgodność z prawem i prawidłowość), a nie są objęte zakresem innego środka prawnego (w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej), następuje w ramach postępowania skargowego prowadzonego w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. Rozpatrzenie w postępowaniu dotyczącym zarzutów podstaw postępowania skargowego byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (tak np. NSA w wyroku z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13, publ. w CBOSA). Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek.

W rozpoznawanej sprawie nie doszło do błędnego oznaczenia wierzyciela. Podmiotem, któremu Zobowiązana jest winna określone środki pieniężne, jest bowiem Urząd Miasta Łodzi, co zostało wykazane w rubryce E.5. Natomiast Prezydent występuje w roli reprezentanta Miasta Łodzi, które jako gmina nie może występować w imieniu własnym. Artykuł 31 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 z późn. zm.) daje wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) status reprezentanta gminy, z czego wynika, iż tym samym jest on przedstawicielem swej gminy. Za takim szerokim rozumieniem przedstawicielstwa zdaje się przemawiać również treść art. 30 § 3 k.p.a., w myśl którego w postępowaniu administracyjnym strony niebędące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli. Wobec treści ustawy o samorządzie gminnym za jedynego ustawowego przedstawiciela gminy uznać można właśnie jej wójta (burmistrza, prezydenta miasta) – por. T. Moll [w:] Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, wyd. III, red. B. Dolnicki, Warszawa 2021, art. 31.

Pomimo, że część ze sformułowanych w skardze zarzutów nie zasługiwało na akceptację Sądu, to jednak z uwagi na brak merytorycznego odniesienia się, popartego zgromadzonym w aktach materiałem dowodowym, do zarzutu nieistnienia obowiązku uiszczenia należności pieniężnej, zarzutu nieistnienia obowiązku w zakresie odsetek za zwłokę oraz przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę, należało uchylić zaskarżone postanowienie.

Ze tych względów Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c uchylił zaskarżone postanowienie, o czym orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy SKO uwzględni uwagi zawarte w niniejszym uzasadnieniu.

O należnych Skarżącej kosztach postępowania sąd orzekł w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę składa się wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata: 480 zł - ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964), uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł oraz opłatę kancelaryjną w kwocie 17 zł.

mko