Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 2349/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 27 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Grażyna Nasierowska, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędzia WSA del. Maciej Kurasz (sprawozdawca), Protokolant Justyna Bluszko-Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 28 września 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 lutego 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 1998/13 w sprawie ze skargi A. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 8 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wyrokiem z dnia 19 lutego 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 1998/13 Sąd oddalił skargę A. D. (dalej jako "Skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

2. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny: Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. postanowił odmówić uznania zarzutów zgłoszonych przez Skarżącego. W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wskazał, że prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku w/wymienionego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], w dniu 5 lipca 2013 r. doręczono zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, a zobowiązany powołując się na treść art. 33 pkt 8 oraz 33 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm. dalej jako u.p.e.a.) złożył zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zarzucając zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, niewskazanie w tytule wykonawczym środka egzekucyjnego oraz niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów zawartych w art. 27 u.p.e.a Organ pierwszej podkreślił, że na podstawie w/w tytułu wykonawczego w prowadzonej egzekucji nie został zastosowany żaden środek egzekucyjny, a tym samym nie może być mowy o jakiejkolwiek jego uciążliwości. Nieuzasadnionym było także stanowisko zobowiązanego, że w tytule wykonawczym nie został wskazany żaden środek egzekucyjny, albowiem w przedmiotowym tytule na stronie drugiej, w części G, po prawej stronie obok pól 66, 67, 68 (klauzula o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji) są wskazane, wymienione środki egzekucyjne przewidziane w egzekucji administracyjnej. Organ nie znalazł także podstaw do uznania się niewłaściwym do prowadzenia egzekucji (art. 33 pkt 9 u.p.e.a), wskazując, iż zarówno rodzaj dochodzonych należności (zryczałtowany podatek dochodowy przychodów z innych źródeł), jak i właściwość miejscowa, ze względu na miejsce zamieszkania zobowiązanego, czynią go właściwym do prowadzenia przedmiotowego postepowania egzekucyjnego. Co do zarzutu polegającego na niespełnieniu wymogu z art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a, poprzez nie wskazanie w tytule wykonawczym pracodawcy, który zatrudnia zobowiązanego organ pierwszej instancji stwierdził, że nie można było podać tego adresu, albowiem wierzyciel nie miał aktualnej wiedzy, gdzie zobowiązany pracuje w dniu wystawienia tytułu wykonawczego. Ponadto organ podkreślił, ze wskazanie przez wierzyciela pracodawcy, który zatrudnia zobowiązanego pełni role pomocniczą w postępowaniu egzekucyjnym i nie przesądza ani o jego zasadności, ani o jego skuteczności.

3. Na postanowienie to zobowiązany Skarżący złożył zażalenie, w którym zarzucił, że organ pierwszej instancji nie rozpatrzył w ustawowym terminie zarzutów przez niego zgłoszonych, a ponadto zarzucił, że w polu 16 tytułu wykonawczego nie został wskazany jego pracodawca, chociaż organ podatkowy dysponuje wieloma informacjami, które mogą być podstawą określenia pracodawcy oraz jego adresu. Ponadto w zażaleniu wniesiono o wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zażalenia, z uwagi na ciężką sytuację materialną.

4. Postanowieniem z dnia 8 października 2013 r. po rozpatrzeniu powyższego zażalenia, na podstawie art. 34 w zw. art. 33 i art. 17 i art. 18 oraz art. 23 § 4 pkt 1 u.p.e.a. i art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tj.Dz.U. z 2013r. poz. 267 ze zm.); Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji utrzymał w mocy. W jego uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszym rzędzie przywołał treść art. 33 u.p.e.a. oraz wskazał, że w przedmiotowej sprawie wierzyciel nie wyraził swojego stanowiska w oddzielnym postanowieniu, ponieważ było to bezprzedmiotowe, skoro wierzyciel i organ egzekucyjny to ta sama jednostka organizacyjna, ten sam podmiot. Następnie po przywołaniu treści 27 u.p.e.a. organ wskazał, że przepis ten określa podstawowe wymogi stawiane przez ustawę tytułom wykonawczym, a organ egzekucyjny jest zobowiązany z urzędu badać, czy tytuł zawiera wszystkie treści określone w tym przepisie, zaś w przypadku niespełnienia tych wymogów organ ten nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. Jednym z elementów, które powinien zawierać tytuł wykonawczy jest wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację. Organ podkreślił, że określenie pracodawcy i jego adresu nie jest obligatoryjnym elementem tytułu wykonawczego i następuje tylko wtedy kiedy wierzyciel w momencie wystawienia tytułu wykonawczego posiada taką informację. Brak tego elementu nie skutkuje niedopuszczalnością egzekucji. Skoro zaś w momencie wystawiania przedmiotowego tytułu wykonawczego wierzyciel nie posiadał informacji gdzie zobowiązany pracuje to w takiej sytuacji nie miał obowiązku umieszczania takiej informacji w tytule wykonawczym. Co do zarzutu niezałatwienia sprawy zarzutów w ustawowym terminie organ odwoławczy , po przeprowadzeniu szczegółowej analizy okoliczności sprawy, stwierdził, że wydanie zaskarżonego postanowienia nastąpiło bez przekroczenia terminu wyznaczonego przez organ egzekucyjny do załatwienia sprawy. Co do zarzutu, iż w zaskarżonym postanowieniu, w sentencji, nie wskazano dokładnie jakie zarzuty uznano za bezzasadne i nie powołano także art. 33 ze wskazaniem konkretnych punktów których dotyczą zarzuty organ odwoławczy wskazał, że uchybienie to nie skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia, bowiem z treści jego uzasadnienia można jednoznacznie wywnioskować, które zarzuty były rozpatrywane. Odnosząc się zaś do wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zażalenia organ wyjaśnił, iż wniosek ten jest bezprzedmiotowy. Zgodnie bowiem z art. 1 a pkt 15 u.p.e.a. przez wstrzymanie czynności egzekucyjnych rozumie się wstrzymanie wykonania wszystkich lub części zastosowanych środków egzekucyjnych, które nie powoduje uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych. Tymczasem z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny nie zastosował żadnego środka egzekucyjnego.

5. W skardze od powyższego postanowienia, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Skarżący, zarzucając naruszenie art. 57 § 5 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. oraz art. 36 § 1 Kpa w zw . art. 18 u.p.e.a. , domagał się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia oraz uchylenia poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

6. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

7. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej jako "p.p.s.a.") oddalił skargę Strony. W uzasadnieniu orzeczenia w całości podzielił poglądy organów egzekucyjnych; co do braku zasadności zgłoszonych zarzutów egzekucyjnych.

8. W skardze kasacyjnej wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania w szczególności przepisu art. 145 § 1 ust. 1 pkt c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie w sytuacji, gdy skarga powinna zostać uwzględniona, a postanowienia obu instancji uchylone, ze względu na naruszenie przez organy egzekucyjne, przepisu art. 27 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, polegające na nie wskazaniu danych pracodawcy przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze wniesiono o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zwrot kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

9. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty są chybione.

10. Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Analiza akt sprawy wskazuje, że nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 183 § 2 P.p.s.a. Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie naruszeń przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej.

11. Wnoszący skargę zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania w szczególności przepisu art. 145 § 1 ust. 1 pkt c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi. Natomiast w uzasadnieniu skargi podniósł przede wszystkim naruszenia dotyczące art. przepisu art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Nie ulega wątpliwości, że zarzuty w takim brzmieniu były sformułowane w sposób niewłaściwy i niezgodny z wymogami określonymi w p.p.s.a. Na marginesie wskazać należy, że profesjonalny pełnomocnik powinien wiedzieć, że podstawą prawną oddalenia skargi nie jest przepis art. 145 § 1 ust. 1 pkt c) p.p.s.a.

12. Odnosząc się do tak zakreślonych zarzutów Sąd kasacyjny uznał, że brak było podstaw do uznania, że w sprawie doszło do naruszenia jakichkolwiek przepisów procesowych mających istotny wpływ na wynik sprawy.

13. Odnosząc się do podniesionego zarzutu naruszenia art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez niestwierdzenie braków w wystawionym tytule egzekucyjnym Sąd kasacyjny informacyjnie wyjaśnia, że zarzut rzekomego niedochowania wymogu przewidzianego w art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a., z powodu braku oznaczenia w tytule wykonawczym danych tyczących pracodawcy skarżącej był nieuprawniony. Należy zauważyć, że jest jest wymóg ustanowiony warunkowo. Obowiązuje tylko wówczas, "jeżeli wierzyciel posiada taką informację". Wbrew odmiennemu przekonaniu wyrażonemu w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie można zaś przyjąć, że wierzyciel dysponował – w dniu wystawienia tytułu wykonawczego – informacją co do pracodawcy zobowiązanego. Skarżący nie wykazał by wiedzę w tej materii organ posiadał w dacie wystawiania tytułu wykonawczego. W analizowanym przepisie chodzi o informację pewną, aktualną, a nie o domniemanie wywodzone na podstawie innych dokumentów.

14. W tym stanie rzeczy, wobec nie stwierdzenia w zakreślonym zarzutami skargi naruszeń prawa Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto stosownie do treści art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych.