Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 323/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 3, art. 39 ust. 1, ust. 3, art. 39 ust. 3a pkt 3,
journal: Dz.U. 2023 poz 645
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.)
article: art. 145 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 4, art. 147, art. 148 par 1 i 2, art. 149 par. 1, art. 149 par. 2, art. 28, art. 29, art. 61 par. 1 i par. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 lipca 2024 r. sprawy ze skargi V. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 6 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego oddala skargę .


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 6 marca 2024 r. nr SKO.WD.472/3593/2023, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej: "k.p.a.") oraz art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 645 t. j. , dalej zwana też: udp), ), wydaną w wyniku rozpoznania odwołania V. Spółki z o.o. z siedzibą w S. (dalej: "Skarżąca", "Spółka") od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 3 sierpnia 2023 r., sygn. IG.ZA.7024.O.4174.2023.MB w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 23 stycznia 2023 r., znak: IG.ZA.7024.0.706.2023.AK, w wyniku wznowienia postępowania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium podało, że organ I instancji odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji administracyjnej z dnia 23 stycznia 2023r., nr IG.ZA.7024.0.706.2023.AK. Na mocy tej decyzji zezwolono Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości położonej przy ul. [...] w S. na zajęcia pasa drogowego drogi gminnej ul. [...] w S. (działka nr [...] "dr" z obrębu [...]) pod urządzenie obce niezwiązane funkcjonalnie z drogą lub ruchem drogowym, tj. pod tymczasowy obiekt budowlany - wiatę śmietnikową o powierzchni 12 m2, w terminie od dnia 1 stycznia 2023 r. do czasu zapotrzebowania terenu, lecz nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2025 r. Podstawę materialno-prawną wydanej decyzji stanowił art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych.

V. z o.o. w Szczecinie złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego powołaną wyżej decyzją na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na naruszenie gwarancji procesowych do czynnego udziału w postępowaniu pomimo, iż jako właściciel nieruchomości sąsiedniej, na której usytuowany jest obiekt, powinna była mieć zapewniony udział w tym postępowaniu.

Odmawiając uchylenia decyzji ostatecznej organ I instancji uznał, że wnioskodawcy nie przysługiwał status strony w postępowaniu zakończonym poddaną kontroli decyzją, wobec czego nie zaistniała podstawa do uchylenia tej decyzji oraz ponownego jej rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.

Nie zgadzając się z powołaną decyzją Skarżąca złożyła od niej odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie:

- art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z przepisami prawa materialnego, tj. w związku z art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych poprzez ich błędne zastosowanie i badanie statusu strony na etapie wydania decyzji w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego pod wiatę śmietnikową w sytuacji, w której - zgodnie z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz poglądami doktryny, organ I instancji powinien badać i rozstrzygać kwestie ustalenia statusu strony postępowania przed wydaniem postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania, tj. z dnia 5 czerwca 2023 r., nr: IG.ZA.7024.325.2023.AK, a w związku z wydaniem którego to postanowienia w przedmiotowej sprawie przyjąć należy, iż kwestia statusu wnioskodawcy jako strony postępowania została już ostatecznie przesądzona;

- art. 28 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że strona odwołująca nie wykazała interesu prawnego w postępowaniu w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego pod wiatę śmietnikową w sytuacji, w której już we wniosku o wznowienie postępowania z dnia 7 marca 2023 r. strona odwołująca wykazała interes prawny, a wynikający z takich okoliczności faktycznych i prawnych, że:

a) wiata śmietnikowa zlokalizowana w pasie drogowym, tuż przy granicy z działką odwołującej, ujemnie oddziałuje na jej nieruchomość, w szczególności w zakresie, w jakim odległość wiaty śmietnikowej narusza uprawnienia dotyczące zachowania odpowiedniej odległości tego obiektu do granicy działki odwołującej, co znajduje oparcie w przepisach prawa materialnego, w szczególności w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 dalej: r.w.t.) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;

b) wokół wiaty śmietnikowej gromadzone są wszelkie odpady, które w żaden sposób nie są zagospodarowane, a obowiązek zachowania czystości nie jest wykonywany, co nie pozostaje bez wpływu na nieruchomość odwołującej, a nadto stanowi to naruszenie art. 39 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. (Dz. U. z 2023 r., poz. 645 t. j.), zakazującego niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości, jak również naruszenie art. 40 ust. 1 pkt 15 ustawy o drogach publicznych, nakazującego zapewnienie bezpiecznych warunków ruchu przy zajmowaniu pasa drogowego, co w okolicznościach niniejszej sprawy nie jest respektowane i zagwarantowane wobec działki odwołującej.

Niezależnie od powyższego odwołująca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 40 ust. 6 w zw. z art. 40 ust.12 pkt 2 ustawy o drogach publicznych poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że pierwsza decyzja zezwalająca na zajęcie pasa drogowego pod wiatę śmietnikową wydana przed datą nabycia przez odwołującą nieruchomości sąsiadującej z pasem drogowym, tj. przed datą 31 sierpnia 2020 r. uzasadnia odmowę przyznania odwołującej statusu strony w niniejszym postępowaniu, w sytuacji, w której decyzje w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego pod urządzenie obce, stosownie do art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych, wydawane są na czas określony, a odwołująca domagała się uchylenia decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego wydanej przez organ I instancji w dniu 23 stycznia 2023 r., tj. w czasie, kiedy posiadała tytuł prawny do działki nr [...] sąsiadującej bezpośrednio z pasem drogowym.

Mając powyższe na względzie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uchylenie decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 23 stycznia 2023 r., nr: IG.ZA.0.706.2023.AK zezwalającej na zajęcie pasa drogowego pod wiatę śmietnikową, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu opisanej na wstępie zaskarżonej decyzji z dnia 6 marca 2024 r. Kolegium przytoczyło przepisy regulujące kwestie wznowienia w postępowaniu administracyjnym.

Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy organ odwoławczy podniósł, że Spółka wadliwości ostatecznej decyzji organu I instancji z dnia 23 stycznia 2023 r. upatruje w pominięciu jej jako strony tego postępowania.

Zgodnie z art. 29 k.p.a. stronami postępowania administracyjnego mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. Przyznanie statusu strony postępowania zmierzającego do wydania w indywidualnej sprawie decyzji administracyjnej uzależnione jest od stwierdzenia konkretnego przepisu prawa materialnego pozwalającego zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny".

W kontekście powyższego i w powiązaniu z normą prawa materialnego wynikającą z przepisu art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych zdaniem organu odwoławczego interes prawny w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, w rozpatrywanym stanie faktycznym, oceniać należy na podstawie normy prawa materialnego zawartej w przepisie art. 40 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 3 u.d.p., zgodnie z którym "Zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej.

2. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy: (...)

3) umieszczania w pasie drogowym urządzeń obcych innych niż wymienione w pkt 2 oraz reklam;"

W ocenie Kolegium z powołanych przepisów wynika, iż podmiotem mającym interes prawny w analizowanym postępowaniu jest zajmujący pas drogowy, przy czym powołane przepisy nie wskazują wprost podmiotu zobowiązanego do uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, w uwzględnieniu jego relacji do przedmiotu zajęcia. Przepisy ustawy o drogach publicznych nie przesądzają zatem wprost, że zajmującym pas drogowy jest właściciel obiektu, urządzenia lub reklamy.

W rozpoznawanej sprawie wnioskodawcą udzielenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego pozostawała Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości położonej przy ul. [...] w S. i do tego też podmiotu skierowana została decyzja zarządcy drogi. Właścicielem nieruchomości, na której usytuowana jest wiata śmietnikowa jest Gmina Miasto S., a trwałym zarządcą tej nieruchomości - zarządca drogi gminnej.

Organ II instancji w dalszej części uzasadnienia podkreślił, że właściciel nieruchomości sąsiedniej nie korzysta ze statusu strony postępowania o udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, dlatego też nie znalazł podstaw do uznania legitymacji procesowej Skarżącej w kontrolowanym postępowaniu. Niewątpliwie w interesie faktycznym, przy podnoszonych zarzutach, leży wniosek o usunięcie wiaty z miejsca jej aktualnej lokalizacji, niemniej, interes faktyczny nie jest wystarczający dla rozstrzygania o tym żądaniu. Zaznaczył, że ewentualna kolizja wiaty z planowaną budową zjazdu podlegać będzie ocenie w odrębnym postępowaniu o udzielenie zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi publicznej.

Podsumowując Kolegium doszło do przekonania, że złożone odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, oraz w całości podzieliło stanowisko organu I instancji o nieprzysługiwaniu Skarżącej przymiotu strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją tego organu z 23 stycznia 2023 r. Zdaniem organu Skarżąca niewątpliwie posiada w tej sprawie interes faktyczny (ekonomiczny), niemniej jednak taka kategoria interesu nie podlega ochronie prawnej w niniejszym postępowaniu.

Nie zgadzając się z powołaną decyzją V. Spółka z o.o. z siedzibą w S. złożyła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Jednocześnie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 3 sierpnia 2023 roku, sygn. IG.ZA.7024.0.4174.2023.MB, oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uchy-lenie decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 23 stycznia 2023 roku nr [...] zezwalającej na zajęcie pasa drogowego pod wiatę śmietnikową. Ewentualnie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego merytorycznego rozpoznania.

Jednocześnie Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 149 § 2 k.p.a., poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie badania statusu strony na etapie wydania decyzji w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego pod wiatę śmietnikową, w sytuacji gdy zgodnie z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz poglądami doktryny, Organ I instancji powinien badać i rozstrzygać kwestię ustalenia statusu strony przed wydaniem postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania, tj. z dnia 5 czerwca 2023 roku, nr postanowienia [...], a w związku z wydaniem którego to postanowienia w przedmiotowej sprawie przyjąć należy, iż kwestia statusu Skarżącej jako strony postępowania została już ostatecznie przesądzona.

Niezależnie od powyższego Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 40 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 3 u.d.p., poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że jedynym podmiotem posiadającym interes prawny w postępowaniu o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego jest podmiot zajmujący pas drogowy będący właścicielem obiektu, a strona skarżąca nie wykazała interesu prawnego w postępowaniu w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego pod wiatę śmietnikową, w sytuacji w której, już we wniosku o wznowienie postępowania z dnia 7 marca 2023 roku skarżąca wykazała interes prawny, a wynikający z takich okoliczności faktycznych i prawnych m.in., że:

- wiata śmietnikowa zlokalizowana w pasie drogowym, tuż przy granicy z działką skarżącej, ujemnie oddziałuje na jej nieruchomość, w szczególności w zakresie, w jakim odległość wiaty śmietnikowej narusza uprawnienia dotyczące zachowania odpowiedniej odległości tego obiektu do granicy działki skarżącej, co znajduje oparcie w przepisach prawa materialnego, w szczególności r.w.t. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,

- ogranicza widoczność podczas wjazdu i wyjazdu na nieruchomość skarżącej, stwarzając tym samym zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym i ryzyko powstania kolizji, co w konsekwencji może narazić skarżącą na odpowiedzialność z tytułu naprawienia szkody na rzecz podmiotów trzecich, co znajduje uzasadnienie w przepisach prawa materialnego.

Dodatkowo Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 40 ust. 1 pkt 15 u.d.p., nakazującego zapewnienie bezpiecznych warunków ruchu przy zajmowaniu pasa drogowego, co w okolicznościach niniejszej sprawy nie jest respektowane i zagwarantowane wobec nieruchomości Skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Sąd po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych

i istniejących okoliczności prawnych, nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności podnoszonych w skardze zarzutów.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że instytucja wznowienia postępowania jest środkiem nadzwyczajnej kontroli, pozwalającym na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, o ile postępowanie, w którym ta decyzja zapadła, było dotknięte jedną z wad wskazanych m.in. w art. 145 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 147 k.p.a., wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, przy czym wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony. Tryb i termin wniesienia podania w sprawie wznowienia postępowania określa art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, co wynika z art. 149 § 1 k.p.a. Przedmiotem postępowania jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, faktycznie było dotknięte jedną z wad wskazanych w art. 145 § 1 k.p.a., zaś w przypadku ich stwierdzenia przeprowadzenie dalszego postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia co do istoty sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Należy zauważyć, że przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a więc sytuacja, kiedy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, może stanowić podstawę uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy powołuje się na nią podmiot uprawniony do skorzystania z tej przesłanki, to jest ten, który bez własnej winy nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu. Status stron mogących żądać wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. posiadają zatem te podmioty, które uważają, że powinny należeć do kręgu stron postępowania jurysdykcyjnego zwyczajnego, ale z jakiś przyczyn zostały pominięte.

Zasadnicza oś sporu w niniejszej sprawie dotyczy kwestii posiadania przez Skarżącą statusu strony w postępowaniu administracyjnym zakończonym kwestionowaną w ramach wznowienia ostateczną decyzją z dnia 23 stycznia 2023 r., na mocy której zezwolono Wspólnocie mieszkaniowej zajęcie pasa drogowego, w sytuacji gdy orzekające w sprawie organy uznały, iż Skarżącej przymiot strony nie przysługiwał.

Przedmiotowe zezwolenie zostało udzielone na podstawie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 u.d.p., i dotyczyło umieszczania w pasie drogowym obiektu budowlanego (wiaty śmietnikowej) niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam. Zezwolenie takie i opłaty z nim związane określone w decyzjach nie są opłatami za używanie pasa drogowego przez faktycznie korzystającego zeń, ale za samo umieszczenie obiektu przez określony czas wskutek zajęcia określonej powierzchni pasa drogowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie rozpatrując powyższą sprawę miało na uwadze, że wznowienie postępowania stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych, a zatem może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy w toku przeprowadzonego postępowania organ administracji ustali w sposób, który nie budzi wątpliwości, że nie zachodzą przesłanki do jej uchylenia w wyniku wznowienia postępowania. Takie okoliczności nie wystąpiły w rozpoznawanej sprawie.

Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przepis ten reguluje materialnoprawną przesłankę przyznania jednostce statusu strony w postępowaniu przez odesłanie do takich wartości jak interes prawny oraz obowiązek prawny. Przyznanie jednostce interesu prawnego następuje z mocy normy prawnej przepisu prawa materialnego, która daje podstawę do wyprowadzenia, w wyniku jej autorytatywnej konkretyzacji uprawnienia lub cofnięcia uprawnienia. Przepis ten nie reguluje drugiej przesłanki przyznania jednostce statusu strony - zdolności prawnej. Zgodnie z art. 29 k.p.a., stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne również jednostki nie posiadające osobowości prawnej" Skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie opiera się na wyprowadzeniu takiego naruszenia przepisu prawa materialnego, z którego unormowania nie wynika umocowanie do nadania uprawnienia lub jego cofnięcia (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1471/15).

Podkreślenia wymaga, że zasadą wynikającą z art. 39 ust. 1 u.d.p. jest zakaz dokonywania w pasie drogowym jakichkolwiek czynności niesłużących drodze

i urządzeniom z nią związanym, a mogących powodować ich zniszczenie, czy zmniejszenie trwałości lub mogących zagrozić bezpieczeństwu ruchu drogowego. Powołany przepis przykładowo wymienia rodzaje zabronionych w pasie drogowym działań, wymieniając wśród nich zakaz lokalizowania obiektów budowlanych, urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (art. 39 ust. 1 pkt 1 u.d.p.). Ustawa o drogach publicznych nie definiuje pojęcia "obiektu budowlanego", zatem odwołując się do właściwej dla tego pojęcia regulacji, tj. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz U. z 2010 r., nr 106, poz. 670 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia pierwszego wniosku, tj. 1 października 2007 r. przez obiekt budowlany należy rozumieć: budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, obiekt małej architektury (art. 3 pkt 1), z kolei pod pojęciem "tymczasowego obiektu budowalnego" należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przykrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe (art. 3 pkt 5). Niewątpliwie kiosk, czy pawilon handlowy stanowią obiekty budowlane niezwiązane z potrzebami zarządzania drogą lub potrzebami ruchu drogowego, a zatem ich posadowienie w pasie drogowym - co do zasady - objęte jest zakazem wynikającym z treści cytowanego powyżej przepisu. Prawną podstawę umieszczenia (posadowienia) w pasie drogowym urządzenia, bądź obiektu budowlanego niezwiązanego z drogą i jej zadaniami, jakim jest kiosk handlowy, stanowi jedynie art. 39 ust. 3 u.d.p. W przepisie tym ustawodawca sformułował wyjątek od przedstawionej powyżej zasady stwierdzając, że tylko

w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydanym w formie decyzji administracyjnej, a konstrukcja tego przepisu wskazuje, że decyzje administracyjne wydawane na jego podstawie mają charakter uznaniowy.

Z treści przepisów ustawy o drogach publicznych i aktu wykonawczego,

tj. rozporządzenia w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego wynika, że postępowanie w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego wszczyna się (na zasadzie przewidzianej w art. 61 § 1 i § 3 k.p.a.) na wniosek zajmującego pas drogowy. Przepisy nie precyzują konkretnie, kto (tzn. jaki podmiot) może być zajmującym pas drogowy. Cyt. powyżej art. 40 u.d.p. nie precyzuje, kto jest podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku do zarządcy drogi o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Należy podkreślić, że zajęcie pasa drogowego na podstawie zezwolenia zarządcy drogi oznacza objęcie tego pasa we władanie w zakresie określonym w zezwoleniu. Zezwolenie dopuszcza więc pewne zachowania o charakterze faktycznym i przez to dotyczy przede wszystkim podmiotu faktycznie zajmującego pas drogowy w celu umieszczenia w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego.

W rozpoznawanej sprawie o udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego wystąpiła Wspólnota Mieszkaniowa, która była też adresatem decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 23 stycznia 2023 r., zezwalającej na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej, pod urządzenie niezwiązane funkcjonalnie z drogą lub ruchem drogowym – wiatę śmietnikową. Skarżąca we wniosku o wznowienie postępowania zakończonego powołaną decyzją z dnia 23 stycznia 2023 r. zarzuciła pominięcie jej jako strony w tym postępowaniu.

Zdaniem Sądu, organy I i II instancji prawidłowo ustaliły, że inwestor jako strona postępowania w sprawie zajęcia pasa drogowego, czyli podmiot zobowiązany do uzyskania zezwolenia zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego, został wymieniony expressis verbis w art. 39 ust. 3a pkt 3 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z tym przepisem, w decyzji zezwalającej na lokalizację urządzenia lub obiektu budowlanego w pasie drogowym określa się w szczególności: rodzaj inwestycji, sposób, miejsce i warunki jej umieszczenia w pasie drogowym oraz pouczenie inwestora, że przed rozpoczęciem robót budowlanych jest zobowiązany między innymi do uzyskania zezwolenia zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego, dotyczącego prowadzenia robót w pasie drogowym lub na umieszczenie w nim obiektu lub urządzenia.

Mając powyższe na względzie należy zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym przez Kolegium, że podmiotem mającym interes prawny w sprawie zajęcia pasa drogowego jest Wspólnota, do której została skierowana decyzja o zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego. Przymiotu strony nie można przyznać natomiast Skarżącej, która nie była adresatem rozstrzygnięcia organu w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. A jak prawidłowo przyjęły organy skarżąca Spółka, będąca właścicielem działki sąsiedniej, może co najwyżej posiadać interes faktyczny.

Należy również wskazać, że samo subiektywne odczucie Skarżącej, że powinna ona brać udział w postępowaniu z uwagi na sąsiedztwo z inwestycją - wiatą śmietnikową zlokalizowaną w pasie drogowym, tuż przy granicy z jej działką, która w jej ocenie ujemnie oddziałuje na jej nieruchomość, nie powoduje, że może ona być uznana za stronę postępowania w myśl art. 28 ust. 2 Pr. bud. Tylko bowiem osoby, których prawo doznaje ograniczeń ze względu na realizację jakiegoś obiektu są stronami w postępowaniu o pozwolenie na budowę dla tego obiektu. Nie ma więc racji Skarżąca twierdząc, że samo potencjalne oddziaływanie było wystarczające do stwierdzenia po jej stronie istnienia interesu prawnego w zakresie udzielenia pozwolenia na czasowe zajęcie pasa drogowego. W ocenie Sądu zarzut skarżącej, że nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 40 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych, poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że jedynym podmiotem posiadającym interes prawny w postępowaniu o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego jest podmiot zajmujący pas drogowy należy uznać za bezzasadny.

Kolejny zarzut, że wiata śmietnikowa zlokalizowana w pasie drogowym, tuż przy granicy z działką Skarżącej, ujemnie oddziałuje na jej nieruchomość, w szczególności w zakresie, w jakim odległość wiaty śmietnikowej narusza uprawnienia dotyczące zachowania odpowiedniej odległości tego obiektu do granicy działki Skarżącej, może być zgłaszany w postępowaniu dotyczącym udzielenia zezwolenia na realizację obiektu budowlanego przed tymi organami, a nie w postępowaniu o udzielenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.

Podsumowując za prawidłowe należy uznać stanowisko organów odnoszące się do braku przyznania Skarżącej przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym udzielenia Wspólnocie mieszkaniowej zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, a tym samym nie można było uwzględnić zarzutów skargi dotyczących naruszenia prawa procesowego tj. art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 149 § 2 k.p.a., poprzez pominięcie jej jako strony w tym postępowaniu, a w konsekwencji wzruszenie decyzji w trybie wznowieniowym, gdyż Organ II instancji dokonał właściwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, który był wystarczający dla ustalenia okoliczności istotnych dla sprawy, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Decyzja ta została wydana zgodnie z prawem i jest wynikiem postępowania przeprowadzonego z zachowaniem reguł określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Również Sąd, działając z urzędu, nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł

o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.