Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1075/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: par. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 137 poz 1310
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu
article: art. 77 ust. 1, ust. 3, ust. 4 pkt 2, ust. 5
journal: Dz.U. 2003 nr 58 poz 515
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - t. jedn.
article: art. 146 par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 października 2023 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. w W. na akt Prezydenta Miasta K. z dnia 9 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu 1) uchyla zaskarżony akt, 2) uznaje obowiązek Prezydenta Miasta K. dokonania na rzecz skarżącej Spółki zwrotu kwoty 425 (czterysta dwadzieścia pięć) złotych tytułem części opłaty za wydanie karty pojazdu, 3) zasądza od Prezydenta Miasta K. na rzecz skarżącej Spółki kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 11 marca 2021 r. (data wpływu do organu 16 marca 2021 r.) P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. ul. [...] nr [...] , [...] W. (dalej: "Skarżąca"), będąca następcą prawnym spółki B. Spółka Akcyjna, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpiła do Prezydenta Miasta K. o stwierdzenie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania zwrotu kwoty 425,00 zł stanowiącej część wniesionej opłaty za wydanie karty pojazdu nr [...] dla pojazdu marki [...] o nr rej. [...].

W uzasadnieniu wniosku Skarżąca przywołała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. U 6/04 stwierdzający niekonstytucyjność § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. z 2003 r., Nr 137, poz. 1310), wskazując dalej, że poprzednik prawny Spółki uiścił na rzecz Urzędu Miasta K. kwotę 500,00 zł tytułem opłaty za wydanie karty pojazdu dla opisanego wyżej pojazdu, zatem opłata została pobrana bez stosownej podstawy prawnej, co prowadzi do niezgodności działania z art. 217 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 515 z późn. zm.), i uzasadnia wniosek o stwierdzenie uprawnienia do otrzymania zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu w kwocie 425,00 zł.

Aktem z dnia 9 kwietnia 2021 r. nr [...] Prezydent Miasta K. (dalej: "organ") w odpowiedzi na wniosek poinformował o braku podstaw do zwrotu żądanej kwoty.

Wyjaśnił, że obowiązek pobierania przez organy rejestrujące opłaty za kartę pojazdu wynikał z przepisu art. 77 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 1 ust. 1 pkt 3 Załącznika Nr 1 do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. z 2003 r., Nr 192, poz. 1878 z późn. zm.), natomiast zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu opłata wynosiła 500,00 zł.

Następnie potwierdził, że organ rejestrujący, po złożeniu przez B. S.A. w dniu [...] r. wniosku o zarejestrowanie pojazdu, na podstawie obowiązującego wówczas przepisu rozporządzenia pobrał opłatę w wysokości 500,00 zł. Przywołując natomiast wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. U 6/04, podkreślił, że nowy przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. z 2006 r., Nr 59, poz. 421) określający opłatę za kartę pojazdu w wysokości 75,00 zł wszedł w życie z dniem 15 kwietnia 2006 r., zatem do tego momentu poprzednie rozporządzenie było aktem powszechnie obowiązującym, na którego podstawie organ rejestrujący był zobligowany do pobierania wskazanych opłat.

W ocenie organu do dnia 14 kwietnia 2006 r. opłata za kartę pojazdu w wysokości 500,00 zł była pobierana na podstawie i w granicach obowiązującego prawa. Organ zwrócił również uwagę na przedawnienie możliwości wznowienia postępowania w trybie art. 145a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej: "k.p.a."). wyjaśnił także, że pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu jest czynnością administracyjną wynikającą z przepisów prawa w rezultacie brak podstaw do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Akt został doręczony w dniu 26 kwietnia 2021 r.

Z aktem nie zgodziła się Skarżąca wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (data nadania: 12 maja 2021 r.). Skarżąca, podniosła następujące zarzuty: naruszenia przepisów postępowania: art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i § 4 k.p.a., naruszenia prawa materialnego poprzez zastosowanie w sprawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, w sytuacji jego niezgodności z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP, naruszenia prawa materialnego poprzez niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy art. 90 akapit pierwszy Traktatu Wspólnot Europejskich (obecnie art. 110 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej), który sprzeciwia się opłacie związanej z wydaniem pierwszej karty pojazdu sprowadzonego z innego państwa członkowskiego, a także naruszenia prawa materialnego poprzez niezastosowanie zasad pierwszeństwa prawa wspólnotowego, z której wynika, iż organ krajowy stosujący prawo jest obowiązany pominąć normę krajową w zakresie, w jakim jest ona sprzeczna z normą wspólnotową, a w stanie faktycznym sprawy sprzeczny z art. 90 akapit pierwszy TWE jest przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu.

Przy tak sformułowanych zarzutach Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu oraz uznanie obowiązku organu dokonania na rzecz Skarżącej zwrotu kwoty 425,00 zł stanowiącej część opłaty za wydanie karty pojazdu dla w/w pojazdu ponad kwotę wynikającą z art. 77 ust. 3 w zw. z art. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu Skarżąca podtrzymała stanowisko prezentowane na poprzednim etapie postępowania.

Uprawnienie skierowania w niniejszej sprawie skargi do sądu administracyjnego wywiodła z poglądu wyrażonego w uchwale (siedmiu sędziów) Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. sygn.

I OPS 3/07, podkreślając administracyjny charakter niniejszej sprawy załatwianej w drodze aktu lub czynności, na które służy skarga do sądu administracyjnego. Skarżąca przywołała również orzecznictwo sądów administracyjnych pozostające w związku z cytowanym w treści wniosku wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego o sygn. U 6/04.

Skarżąca podkreśliła, że zastosowanie przez organ administracji publicznej przepisu prawa niezgodnego z ustawą zasadniczą daje prawo sądom administracyjnym badania konstytucyjności aktu podustawowego w procesie kontroli legalności decyzji administracyjnej w konkretnej sprawie. Wskazała, w powołaniu na poglądy judykatury, że pomimo odroczenia przez Trybunał Konstytucyjny mocy obowiązującej § 1 ust. 1 cyt. rozporządzenia do dnia 1 maja 2006 r. należy przyjąć, że przepis ten był niekonstytucyjny i sprzeczny z ustawą od samego początku, a sama odmowa zwrotu części opłaty za kartę pojazdu narusza prawo jako pozbawiona podstawy prawnej, a organ pobierając opłatę w zawyżonej kwocie powinien liczyć się z obowiązkiem późniejszego jej częściowego zwrotu.

Organ zajął stanowisko w sprawie, podtrzymując wyrażoną w zaskarżonym akcie argumentację, wskazał, że nie znalazł podstaw do jego zmiany oraz wniósł o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Stosownie do art. 146 § 1 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., sąd uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Natomiast w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie organ odmawiając zwrotu części opłaty za kartę pojazdu uczynił to w formie pisemnej, uzasadniając dokonaną odmowę. W ten sposób dokonał odmowy w formie "innego aktu" niż decyzja lub postanowienie, i jednocześnie nie w formie "czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Tego rodzaju sformalizowana odmowa zwrotu opłaty jest w ocenie Sądu "aktem z zakresu administracji publicznej", podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego, zgodnie z przywołanym art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Powyższe znajduje potwierdzenie w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 3/07. Także zdaniem składu orzekającego, odmowa zwrotu nadpłaty za wydanie karty pojazdu przybiera formę aktu z zakresu administracji, na który przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

W toku kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonego aktu, w pierwszej kolejności wskazania wymaga podstawa materialnoprawna rozstrzygnięcia. Stosownie do art. 77 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym producent lub importer nowych pojazdów jest obowiązany wydać kartę pojazdu dla każdego pojazdu samochodowego wprowadzonego do obrotu handlowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, natomiast w myśl ust. 3 kartę pojazdu dla pojazdu samochodowego, innego niż określony w ust. 1, wydaje, za opłatą i po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, właściwy w sprawach rejestracji starosta przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W zakresie wysokości opłat za kartę pojazdu minister właściwy do spraw transportu upoważniony został do wydania stosownego rozporządzenia (art. 77 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym), z tym ograniczeniem, że w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 4, należy uwzględnić znaczenie tych dokumentów dla rejestracji pojazdu oraz wysokość kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart pojazdów (art. 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym).

Na podstawie przywołanej delegacji Minister Infrastruktury wydał rozporządzenie z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Stosownie do § 1 ust. 1 tego rozporządzenia, za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący pobierać miał opłatę w wysokości 500,00 zł. Rozporządzenie to obowiązywało od 21 sierpnia 2003 r., a zostało uchylone z dniem 15 kwietnia 2006 r., zatem w dacie rejestracji pojazdu opisanego na wstępie, pozostawało w mocy. W rezultacie poprzednik prawny Skarżącej uiścił wymaganą opłatę właśnie w tej wysokości.

Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. w sprawie o sygn. akt U 6/04 przepis § 1 ust. 1 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury został uznany za niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego określona w tym przepisie wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu w kwocie 500,00 zł jest zawyżona, albowiem nie uwzględnia ustawowych wytycznych do określenia wysokości tej opłaty zawartych w art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ wydający rozporządzenie nie jest bowiem umocowany do działania poza granicami upoważnienia dla realizacji założeń w ustawie przemilczanych. Minister ustalając wysokość opłaty nie ograniczył się do uwzględnienia rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu oraz kosztów związanych z drukiem i dystrybucją karty, lecz ustalił opłatę uwzględniającą dodatkowo koszty innych zadań administracji publicznej, których ustawodawca w udzielonej mu delegacji nie przewidział. Trybunał Konstytucyjny zaakcentował, że opłata charakteryzuje się wprawdzie cechami podobnymi do podatku, jednak w przeciwieństwie do podatków jest świadczeniem ekwiwalentnym. W sytuacji zatem gdy znacznie przewyższa ona wartość faktycznie świadczonej usługi nabywa cechy podatku. W konsekwencji, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego podwyższenie opłaty za wydanie karty pojazdu do wysokości 500,00 zł nie pozostaje w związku z kosztami świadczonej usługi i jest sprzeczne z art. 217 Konstytucji. Jednocześnie, mając na uwadze możliwe skutki finansowe wydanego wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł o utracie mocy obowiązującej kwestionowanego przepisu rozporządzenia dopiero z dniem 1 maja 2006 r.

Pomimo odroczonej przez Trybunał Konstytucyjny utraty mocy obowiązującej w/w przepisu nie sposób przyjąć, aby w okresie pozostawania rozporządzenia w obrocie prawnym było ono w zakresie ustalenia wysokości opłaty zgodne z udzielonym Ministrowi Infrastruktury ustawowym upoważnieniem i z Konstytucją. Jak przekonuje ugruntowane już orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie, bez wątpienia zakwestionowany przepis stanowił od chwili jego wydania przepis niekonstytucyjny wykraczający poza zakres udzielonej przez ustawodawcę delegacji, co wywieść można wprost z treści uzasadnienia przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a wskazana data dotyczy jedynie utraty mocy obowiązującej przepisu, nie zaś jego oceny jako niekonstytucyjnego. Przepis uznany za niekonstytucyjny, ma ten charakter od dnia jego wydania, co należy uwzględnić w toku kontroli aktu administracyjnego, natomiast samo odroczenie dokonywane w oparciu o art. 190 ust. 3 Konstytucji, ma na celu umożliwienie odpowiedniemu organowi stosowną zmianę tegoż przepisu, tak by był on zgodny z Konstytucją lub innym aktem nadrzędnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia

26 maja 2009 r., sygn. II OSK 290/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2009 r. sygn. I OSK 1242/08, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2011 r. sygn. I OSK 522/11, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2010 r. sygn. III CZP 37/10, OSNC 2011/1 poz. 2).

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że odroczenie wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi przeszkody do odmowy stosowania zakwestionowanego przepisu przed wskazaną datą utraty jego mocy obowiązującej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. II OSK 1745/07, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1242/08), wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma bowiem generalnie skutki retroaktywne (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2019 r. sygn. I OSK 2718/17). Ocena kwestionowanego przepisu rozporządzenia wyrażona przez Trybunał Konstytucyjny zyskuje w całej rozciągłości aprobatę Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie.

Nie można przy tym tracić z pola widzenia treści art. 173 i art. 178 Konstytucji RP, w odniesieniu do których przyjmuje się, w doktrynie jak i w orzecznictwie, że sąd może w toku rozpoznawania sprawy ocenić, czy przepisy rozporządzenia są zgodne z przepisami ustawy, brak bowiem w tej relacji związania sądów aktami wykonawczymi. Uprawnienie każdego sądu rozpoznającego sprawę do oceny, czy określone przepisy rozporządzenia są zgodne z ustawą było i jest przyjmowane zarówno w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego, jak

i Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 stycznia 1998 r. sygn. U 2/97, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2000 r., sygn. akt. OPK 13/00, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2000 r., sygn. akt OPK 20-22/00, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. akt I OPS 4/05). Dokonanie przez Sąd orzekający, samodzielnej oceny konstytucyjności przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w przywołanym zakresie, doprowadziło do stwierdzenia, że § 1 ust. 1 tego rozporządzenia został wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego. W ocenie Sądu upoważnienie zawarte w art. 77 ust. 5 w zw. z ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie uprawniało Ministra Infrastruktury do określenia w rozporządzeniu wysokości opłaty za kartę pojazdu w wysokości przewyższającej rzeczywiste znaczenie tego dokumentu dla rejestracji pojazdu oraz koszt związany z drukiem i dystrybucją tej karty.

Na gruncie niniejszej sprawy konsekwencję uznania przez tutejszy Sąd przepisu za niekonstytucyjny w dacie jego zastosowania przez organ administracji publicznej stanowi ustalenie, że poddany kontroli akt podjęty został z naruszeniem prawa. Organ odmówił bowiem stronie skarżącej zwrotu części uiszczonej przy rejestracji samochodu opłaty pomimo faktu, że jej pobranie w wysokości 500,00 zł nastąpiło na mocy przepisu wykraczającego poza zakres udzielonego Ministrowi Infrastruktury upoważnienia, w wysokości zawyżonej w stosunku do wskazań zawartych w art. 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym i w tej części uiszczonej zatem nienależnie.

Jednocześnie Sąd podkreśla, że wyrażony w niniejszej sprawie pogląd i ocena prawna są ugruntowane i powszechnie przyjmowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, przy tym Sąd nie dopatrzył się argumentów mających uzasadniać odstąpienie w niniejszej sprawie od tego stanowiska (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2010 r. sygn. akt: I OSK 589/09, I OSK 591/09,

I OSK 1204/09, I OSK 1354/09 oraz z dnia 13 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 2163/12). W takiej sytuacji możliwość wystąpienia o zwrot nadpłaconej kwoty za wydanie karty pojazdu stanowi środek, o którym mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. I OSK 418/08).

Sąd zwraca również uwagę na sprzeczność § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z art. 110 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dawniej art. 90 TWE), który stanowi, że żadne Państwo Członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe (zasada niedyskryminacji w ramach wspólnego rynku), tj. sprzeczność z przepisami mającymi pierwszeństwo przed przepisami zawartymi w krajowym systemie prawa, zatem również art. 90 TWE (zob. postanowienie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 grudnia 2007 r. w sprawie

C-134/07). Z powyższego wynika, że sąd krajowy ma kompetencję do niestosowania sprzecznych z prawem wspólnotowym przepisów prawa krajowego, niezależnie nawet od wyroku krajowego sądu konstytucyjnego, który ewentualnie odracza utratę mocy obowiązującej przepisów uznanych za niekonstytucyjne. W świetle przywołanego postanowienia ETS nałożenie opłaty za kartę pojazdu było od początku sprzeczne z prawem unijnym, co oznacza, że kupujący nie był zobowiązany do uiszczenia tej opłaty (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia

2 czerwca 2010 r. sygn. akt III CZP 37/10, OSNC 2011/1/2).

W odniesieniu do spraw dotyczących żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu uiszczonej przed dniem 1 stycznia 2010 r., jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, nie będą miały zastosowania przepisy ustawy - Ordynacji podatkowej, a zatem również stosowanie terminów przedawnienia, tj. art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, przewidującego w omawianych sprawach 5-letni okres przedawnienia, w przeciwnym razie byłoby to sprzeczne z treścią przepisów obowiązujących w dacie pobrania opłaty, oraz prowadziłoby do pogorszenia sytuacji prawnej strony skarżącej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2019 r. sygn. I OSK 1154/17, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2018 r. sygn. I OSK 2883/16). Sąd zauważa również, że do przedmiotowej opłaty nie znajdują zastosowania przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, które stosowane są tylko w odniesieniu do opłat pobranych od dnia 1 stycznia 2010 r., zatem po wejściu w życie przywołanej ustawy. W konsekwencji przepisy ustawy o finansach publicznych nie mogą mieć zastosowania do czynności związanych ze zwrotem opłaty pobranej za wydanie karty pojazdu, jeśli czynność pobrania tej opłaty miała miejsce przed wejściem w życie tej ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2012 r. sygn. I OSK 1282/12, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2014 r. sygn. I OSK 395/13).

Odnosząc się natomiast do stanowiska organu o przedawnieniu możliwości wznowienia postępowania w świetle art. 145a § 1 k.p.a., zauważyć należy, że wskazana instytucja nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem jak wynika z art. 145 § 1 i art. 126 k.p.a. dotyczy postępowań, zakończonych decyzją ostateczną oraz postanowieniem (w pewnych kategoriach), a pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu nie następuje ani w formie decyzji, ani postanowienia, lecz jest czynnością administracyjną, co zostało przyznane przez organ w zaskarżonym akcie.

Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego aktu w całości. Stosowanie do art. 152 § 1 p.p.s.a., zaskarżony akt nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku - wobec braku odmiennego orzeczenia sądu.

Powyższe uzasadnia obowiązek organu do zwrotu spornej nadpłaty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2013 r. sygn. I OSK 818/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 maja 2020 r., sygn. II SA/Po 1110/19). Kwota ta stanowi różnicę pomiędzy opłatą uiszczoną przez Skarżącą (500,00 zł), a opłatą należną w wysokości 75,00 zł, pobieraną na podstawie § 1 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 457,00 zł, na które składa się wpis sądowy w wysokości 200,00 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł oraz połowa wynagrodzenia pełnomocnika skarżącej będącego adwokatem, tj. kwota 240,00 zł, ustalona na postawie § 14 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1964) w zw. z art. 206 p.p.s.a. Przyczyną miarkowania kosztów zastępstwa procesowego był fakt, że skarga została opracowana na podstawie orzecznictwa sądowego i jej treść jest identyczna, jak w wielu innych skargach złożonych przez Skarżącą do tutejszego Sądu.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien zwrócić Skarżącej kwotę 425,00 zł jako część opłaty za wydanie karty pojazdu, pobranej bez podstawy prawnej.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji.

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.