Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 207/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Inne
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 2 i ust. 3, art. 14 ust. 1, pkt 2, art. 21 ust. 1, ust. 3, art. 24
journal: Dz.U. 2023 poz 725
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
article: art. 17 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2024 poz 1283
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.)
article: art. 40 ust. 1, art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 609
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.)
article: art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Asesor WSA Adam Osik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 września 2024 r. sprawy ze skargi B. P. – G. na uchwałę Rady Miejskiej w Rumi z dnia 30 stycznia 2024 r. nr L/678/2023 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie obejmującym jej §2 pkt 2, §5, §6 ust. 1, §14, §16 w następującej części : "§5 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 2 o ile orzeczono eksmisję z lokalu stanowiącego własność gminy" oraz §17 ust. 1 pkt 1,2,3; 2. zasądza od Gminy Miejskiej Rumia na rzecz skarżącej B. P. – G. kwotę 300 (trzysta) zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżąca B. P. wniosła skargę na uchwałę Rady Miejskiej Rumi nr L/678/2023 z dnia 30 stycznia 2023 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, zmienioną uchwałami z dnia 17 kwietnia 2023 r. nr LIII/714/2023 oraz z dnia 24 sierpnia 2023 r. nr LIX/751/2023. Wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że zaskarżona uchwała narusza jej prawa. Sąd Rejonowy w W. postanowieniem z dnia 20 marca 2018 r. w sprawie I Ns 1533/15 orzekł wobec niej obowiązek wydania lokalu położonego w R. przy ul. [...], który uprzednio stanowił jej współwłasność. Skarżąca zwróciła się w tej sytuacji o przyznanie jej lokalu socjalnego bowiem z uwagi na jej dochody oraz stan zdrowia nie jest ona w stanie zapewnić mieszkania sobie oraz córce. W odpowiedzi na jej wniosek wskazano, że zgodnie z treścią zaskarżonej uchwały lokale socjalne mogą być przyznane wyłącznie osobom pozbawionym mieszkania na skutek klęski żywiołowej, katastrofy budowlanej bądź pożaru. Ponadto mogą być przyznane osobom, na rzecz których takie uprawnienie orzekł sąd. Skarżąca wskazała, że ustawa o ochronie praw lokatorów nie przewiduje innego niż dochodowe kryterium przyznania takiego lokalu. Zatem wykluczenie skarżącej z kręgu osób, które mogą się ubiegać się o taki lokal jest bezprawne. Pozbawienie skarżącej możliwości ubiegania się o lokal socjalny tylko dlatego, że nie utraciła lokalu wskutek katastrofy jest jej zdaniem bezprawne i niesprawiedliwe, zwłaszcza że sąd w sprawie o zniesienie współwłasności nie orzeka o prawie do lokalu socjalnego. Sąd Rejonowy w W. nie mógł orzec o uprawnieniu skarżącej do lokalu socjalnego bowiem nie była ona "lokatorem" lecz współwłaścicielem lokalu a prawo do niego utraciła dopiero w wyniku podziału majątku wspólnego. Uchwała jest w sposób oczywisty dyskryminująca, bowiem nie pozwala na przyznanie lokalu osobie, która utraciła mieszkanie na innej podstawie niż wskazana w uchwale, mimo że osoba taka może być w równie trudniej sytuacji życiowej i finansowej co osoby, których dotknęła klęska żywiołowa, katastrofa budowlana czy pożar. W udzielonej skarżącej odpowiedzi wskazano także, że skarżącej nie przysługuje możliwość ubiegania się o mieszkanie komunalne z uwagi na wielkość lokalu, który wraz z córką zajmuje. W tym zakresie uchwała również ma dyskryminujący charakter, bowiem nakłada kryteria w całkowitym oderwaniu od kwestii rzeczywistej możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Nie można bowiem uznać, że osoba która zajmuje lokal (nawet dość duży) ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i nie może się ubiegać o mieszkanie komunalne w sytuacji, w której do zajmowanego lokalu nie ma żadnych uprawnień i w każdej chwili możne zostać wyeksmitowana do pomieszczenia zastępczego czy noclegowni dla osób bezdomnych. Takie sformułowanie uchwały narusza przepis art. 75 ust. 1 Konstytucji RP, bowiem wprost prowadzi do bezdomności.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. W uzasadnieniu swego stanowiska organ gminy wskazał, że zgodnie z § 5 ust. 1 zaskarżonej uchwały lokale na najem socjalny przeznacza się dla:

1. osób pozbawionych mieszkań wskutek klęski żywiołowej, katastrofy budowlanej lub pożaru, o ile ich sytuacja rodzinna i materialna nie pozwala na zaspokojenie swoich potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie;

2. uprawionych do otrzymania najmu socjalnego lokalu na podstawie orzeczenia sądowego.

Zgodnie z art. 23 ust 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, umowa najmu socjalnego lokalu, z uwzględnieniem art. 14 ust. 1, może być zawarta z osobą, która nie ma tytułu prawnego do lokalu i której dochody gospodarstwa domowego nie przekraczają wysokości określonej w uchwale rady gminy podjętej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2, z uwzględnieniem art. 21b. Zatem, ustawodawca pozostawił pewną swobodę w działaniu organowi stanowiącemu gminy. Ten zabieg był spowodowany faktem dostosowania potrzeb do realiów danej społeczności lokalnej i możliwości finansowych danej gminy.

Rada Miejska Rumi określiła dochód gospodarstwa domowego w § 2 ust. 6, gdzie zdefiniowała jak są rozumiane "trudne warunki materialne". To kryterium dochodowe ma zastosowanie do wszelkich przypadków (zdarzeń) objętych zakresem zaskarżonej uchwały. Nadto w § 5 zaskarżonej uchwały wskazano, iż w przypadku lokali socjalnych nie tylko muszą to być trudne warunku materialne, lecz musi nastąpić ich kwalifikowana forma, tj. bardzo trudne warunki materialne.

Gmina Miejska Rumia zdefiniowała bardzo trudne warunki materialne jako takie, które nie przekraczają kryterium dochodowego, o którym mowa powyżej, i są wynikiem zdarzeń losowych, nieprzewidywalnych takich jak klęski żywiołowe, katastrofy budowlane lub pożary. Oczywistym jest, iż wystąpienie chociażby jednego z powyższych zdarzeń wpływa negatywnie na warunki materialne danej osoby. Gmina świadomie nie określiła kwotowo, co rozumie przez bardzo trudne warunki materialne, a odwołała się w tym zakresie do zjawiska obiektywnego. Taki zabieg umożliwia zapewnienie pomocy szerokiemu gronu uprawionych osobom, które nie z własnej winy znalazły się w bardzo trudnych warunkach materialnych.

Sytuacja materialna skarżącej była badana w sprawie o podział majątku wspólnego w wyniku rozwiązania małżeństwa skarżącej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w W. W orzeczeniu o podziale majątku Sąd nie uznał uprawnienia skarżącej do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. W ocenie organu skarżąca nie kwalifikuje się do zawarcia takiej umowy. Skarżącej proponowano, aby złożyła wniosek o zawarcie umowy najmu lokalu komunalnego, jednakże do chwili obecnej wniosku takiego nie złożyła.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie zaś z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej jako: "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie.

W myśl art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego.

Art. 134 §1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była uchwała Rady Miejskiej Rumi nr L/678/2023 z dnia 30 stycznia 2023 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy.

Jako podstawę prawną uchwały wskazano art. 40 ust. ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 725 - powoływanej dalej jako "u.o.p.l."), a także art. 17 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1283).

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 u.o.p.l. rada gminy uchwala zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, które powinny określać w szczególności:

1) wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem lub podnajem lokalu na czas nieoznaczony i najem socjalny lokalu oraz wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą stosowanie obniżek czynszu;

2) warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy;

3) kryteria wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony i umowy najmu socjalnego lokalu;

4) warunki dokonywania zamiany lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy oraz zamiany pomiędzy najemcami lokali należących do tego zasobu a osobami zajmującymi lokale w innych zasobach;

5) tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i najem socjalny lokali oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej;

6) zasady postępowania w stosunku do osób, które pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem nie wstąpiły po śmierci najemcy;

6a) warunki, jakie musi spełniać lokal wskazywany dla osób niepełnosprawnych, z uwzględnieniem rzeczywistych potrzeb wynikających z rodzaju niepełnosprawności;

6b) zasady przeznaczania lokali na realizację zadań, o których mowa w art. 4 ust. 2b.

Nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych, że uchwała wydana na podstawie powyższego upoważnienia ustawowego jest aktem wykonawczym prawa miejscowego w rozumieniu art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 609 ze zm.). Przepis ten stanowi, że na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązującego na terenie gminy.

Zgodnie z art. 101 ust. 1 powyższej ustawy każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Skoro skarżąca bezspornie ubiegała się o to, by zawarto z nią umowę najmu socjalnego i odmówiono jej takiego uprawnienia z uwagi na niespełnienie przesłanek określonych w § 5 zaskarżonej uchwały, to należy przyjąć, że uchwała ta naruszyła jej interes prawny, uniemożliwiając jej skuteczne ubieganie się przez nią o uzyskanie tytułu prawnego (prawa najmu) do lokalu socjalnego znajdującego się w zasobach gminy. Legitymuje ją to zatem do wniesienia skargi na uchwałę do sądu administracyjnego, przy czym skuteczność skargi zależeć może wyłącznie od oceny sądu, czy regulacje zaskarżonej uchwały są zgodne z prawem.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 u.o.p.l., to rada gminy została wskazana jako właściwa do określania zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Kompetencja uchwałodawcza rady gminy jest jednak ograniczona normami ustawowymi. Uchwała podjęta na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.o.p.l. jest aktem o charakterze wykonawczym i jej postanowienia nie mogą wykraczać poza materię wynikającą z delegacji ustawowej. Naruszenie tego wymogu skutkuje nieważnością postanowień uchwały naruszających ową zasadę.

W art. 21 ust. 3 u.o.p.l. ustawodawca wskazał, co powinny określać zasady wynajmowania lokali, przy czym katalog ten, wskutek użycia sformułowania "w szczególności" ma charakter otwarty. Nie oznacza to jednak w żadnym razie dowolności rady w określaniu przesłanek umożliwiających skuteczne ubieganie się przez członków wspólnoty gminnej o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego.

Ustawodawca, posługując się pojęciem "lokalu socjalnego" nie upoważnił rady gminy do zdefiniowania tego pojęcia. Jego znaczenie w przypadku użycia w uchwale wydanej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 u.o.p.l. musi opierać się na wszystkich elementach konstrukcji ustawowej. Lokale socjalne są wyodrębnione z zasobu mieszkaniowego i zdefiniowane pośrednio w art. 22 u.o.p.l. Przepis ten wskazuje, że umową najmu socjalnego lokalu jest umowa najmu lokalu nadającego się do zamieszkania ze względu na wyposażenie i stan techniczny, którego powierzchnia pokoi przypadająca na członka gospodarstwa domowego najemcy nie może być mniejsza niż 5 m2, a w przypadku jednoosobowego gospodarstwa domowego 10 m2, przy czym lokal ten może być o obniżonym standardzie.

Dodatkowo w art. 23 ust. 1 u.o.p.l. wskazano, że umowę najmu socjalnego lokalu zawiera się na czas oznaczony, przy czym nie określono jak długi powinien być czas na który umowę najmu się zawiera.

Przepis § 2 pkt 2 uchwały stanowi zaś, że pod pojęciem najmu socjalnego lokalu rozumie się najem na czas oznaczony nie dłuższy niż 3 lata lokalu nadającego się do zamieszkania ze względu na wyposażenie i stan techniczny, którego powierzchnia pokoi przypadająca na członka gospodarstwa domowego najemcy winna wynosić 5 – 9 m2, a w przypadku jednoosobowego gospodarstwa domowego 10 – 18 m2, przy czym lokal ten może być o obniżonym standardzie.

Prawodawca lokalny wprowadził tym samym odstępstwo od przepisu ustawowego w ten sposób, że ograniczył okres oznaczony, na który można zawrzeć umowę najmu lokalu socjalnego do 3 lat oraz wskazał górną granicę powierzchni mieszkań mogących być przedmiotem najmu lokali socjalnych. Dla żadnej z tych modyfikacji nie ma podstaw prawnych w art. 21 ust. 3 u.o.p.l. Należy podzielić stanowisko sądów administracyjnych, zgodnie z którym określenie czasu na jaki zawiera się umowę najmu lokalu socjalnego stanowi domenę prawa cywilnego i zależy od woli stron umowy. Gmina nie jest upoważniona do ograniczenia tego uprawnienia w akcie prawa miejscowego. Władcze uregulowanie przez radę gminy maksymalnego okresu obowiązywania umowy najmu stanowi nieuprawnioną ingerencję w materię prawa cywilnego, tj. w uprawnienia stron do ustalenia treści łączącego je stosunku prawnego o charakterze cywilnoprawnym. Jest to zatem działanie organu uchwałodawczego wykraczające poza granice upoważnienia ustawowego.

Podobnie niedopuszczalne jest ustalenie górnej granicy powierzchni lokali socjalnych, skoro uprawnienia do dokonania takiego ograniczenia nie zawierają przepisy ww. ustawy.

Ustawodawca wskazał także w art. 23 ust. 2 u.o.p.l. przesłanki podmiotowe, które należy spełnić, by zawrzeć z gminą umowę najmu lokalu socjalnego. Z uwzględnieniem art. 14 ust. 1, umowa taka może być zawarta mianowicie z osobą, która nie ma tytułu prawnego do lokalu i której dochody gospodarstwa domowego nie przekraczają wysokości określonej w uchwale rady gminy podjętej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2, z uwzględnieniem art. 21b.

Zatem to brak tytułu prawnego do lokalu oraz określony poziom dochodów gospodarstwa domowego są ustawowymi przesłankami niezbędnymi, by móc zawrzeć umowę najmu lokalu socjalnego. Art. 21 ust. 1 i 3 u.o.p.l. nie zawiera w żadnym wypadku upoważnienia dla gminy, by modyfikować definicje ustawowe, lub katalog ustawowych przesłanek kształtujących uprawnienie członka wspólnoty gminnej do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Skoro tak, to poza zakres upoważnienia ustawowego wykracza przepis § 5 zaskarżonej uchwały stanowiący o tym, że lokale na najem socjalny przeznacza się dla osób pozbawionych mieszkań wskutek klęski żywiołowej, katastrofy budowlanej lub pożaru, o ile ich sytuacja rodzinna i materialne nie pozwala na zaspokojenie swoich potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Ocena powyższa skutkować musi stwierdzeniem nieważności powyższej regulacji.

Należy w tym miejscu podkreślić, że o ile niedopuszczalne jest wprowadzenie w uchwale dodatkowych, pozaustawowych przesłanek, od których uzależnione jest zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego, to możliwe byłoby przyznanie pierwszeństwa osobom, dotkniętym szczególnymi okolicznościami określonymi w § 5 ust. 1 uchwały. Możliwość taka wynika bowiem z upoważnienia ustawowego zawartego w art. 21 ust. 3 pkt 3 u.o.p.l.

Narusza prawo także regulacja zawarta w § 5 pkt 2 zaskarżonej uchwały, gdyż zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 2 u.o.p.l. obowiązek zapewnienia lokalu socjalnego ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu. Zatem § 5 pkt 2 zaskarżonej uchwały, z którego wynika, że lokale na najem socjalny przeznacza się dla osób uprawnionych do otrzymania najmu socjalnego lokalu na podstawie orzeczenia sądowego stanowi w istocie powtórzenie normatywnej treści zawartej w powołanym wyżej przepisie ustawy. Tego rodzaju działanie prawodawcy lokalnego uznawane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych za niedopuszczalne.

Z tych samych powodów wadliwe są regulacje zawarte w § 5 ust. 2 i 3 zaskarżonej uchwały. Przepis art. 23 ust. 1 u.o.p.l. stanowi wprost, że umowę najmu socjalnego lokalu zawiera się na czas oznaczony, zaś art. 23 ust. 3 określa przesłanki przedłużenia umowy na następny okres. Niedopuszczalne jest zatem zarówno powtarzanie zapisów ustawy, jak i odmienne regulowanie kwestii tymi zapisami objętych.

Jedyną grupą osób, którym uprawnienie do lokalu socjalnego nie przysługuje, pomimo spełnienia kryteriów ustawowych, są zgodnie z art. 24 u.o.p.l., te osoby, które samowolnie zajmują lokal i wobec których sąd nakazał opróżnienie lokalu, chyba że przyznanie lokalu socjalnego byłoby w świetle zasad współżycia społecznego szczególnie usprawiedliwione.

Tymczasem w zaskarżonej uchwale wskazano dodatkowe przesłanki wykluczające prawo do lokalu socjalnego wobec osób, które zajęły lokal komunalny nielegalnie oraz wobec osób, którym wypowiedziano umowę najmu lokalu komunalnego w trybie art. 11 ust. 2 i 3 u.o.p.l. Regulacja ta rozszerza zatem, pomimo braku upoważnienia ustawowego, krąg osób wykluczonych z uprawnienia do zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego. Jest ona więc rażąco sprzeczna z prawem i jako taka nieważna.

Nieważnością dotknięte są także te regulacje zaskarżonej uchwały, które odsyłają do tych jej przepisów, które zgodnie z wcześniejszymi rozważaniami zostały uznane za nieważne z uwagi na brak upoważnienia ustawowego lub sprzeczność z ustawą. Odesłanie do przepisów nieważnych pozbawia bowiem sensu normatywnego w całości lub w części te regulacje, w których takie odesłanie jest zawarte.

Odesłanie do § 5 ust. 1 pkt 1 zawarte w § 14 uchwały dotyczącym kryteriów wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu, wskutek stwierdzenia nieważności tej regulacji spowodowało konieczność wyeliminowania § 14 w całości. Przepis ten, gdyby wyeliminować jedynie ten jego punkt, w którym zawarto wskazane odesłanie niewątpliwie zniekształcałby uzasadnioną prawnie wolę prawodawcy lokalnego, zgodnie z którą pierwszeństwo zawarcia umowy najmu powinno przysługiwać osobom, które znajdują się w szczególnych sytuacjach życiowych (katastrofy, klęski żywiołowe itd.).

Możliwe było natomiast stwierdzenie nieważności § 16 uchwały jedynie w tej części regulacji, która zawiera odwołanie do § 5 ust. 1 pkt 1 i 2 uchwały, gdyż ma ona charakter proceduralny i zawiera wyjątki od obowiązku weryfikacji wniosków o zawarcie umowy najmu. Osoby, których dotyczy wadliwy § 5 ust. 1 pkt 1 i 2 uchwały są jednymi z grupy podmiotów, których wyjątek ten miał dotyczyć. Wyeliminowanie tych osób nie pozbawia normatywnego sensu pozostałej części przepisu art. 16 zaskarżonej uchwały.

Za sprzeczny z prawem należało uznać także § 17 pkt 1, 2, 3 zaskarżonej uchwały, gdyż wprawdzie regulacja ta została zamieszczona wśród przepisów proceduralnych, to jednak zawiera ona określenie materialnoprawnych przesłanek, eliminujących wnioskodawcę z kręgu osób kwalifikujących się do zawarcie umowy najmu takich jak: 1) zawarcie umowy na wykonanie nadbudowy lub zagospodarowania strychu w budynku stanowiącym własność lub współwłasność gminy; 2) samowolne zajęcie lokalu stanowiącego własność gminy; 3) odmowa przyjęcia zaproponowanego przez gminę lokalu, bez uzasadnionego powodu. Skreślenie osoby ubiegającej się o zawarcie umowy najmu z listy oczekujących jest bowiem niczym innym jak pozbawieniem jej uprawnienia do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobów komunalnych.

Ustanowienie takich pozaustawowych negatywnych przesłanek, odnoszących się także do lokali socjalnych stanowi naruszenie prawa z powodów o których mowa powyżej, w części uzasadnienia odnoszącej się do § 5 zaskarżonej uchwały.

Przedstawiona powyżej ocena prawna jest zbieżna z poglądami sądów administracyjnych, a w szczególności ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyrokach z dnia 13 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 732/18 oraz z dnia 12 października 2022 r. sygn. akt III OSK 1530/21 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W tym stanie sprawy, Sąd orzekł na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

Wobec uwzględnienia skargi, o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.