Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1237/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28 ust. 3
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

SENTENCJA

Dnia 20 września 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi J. Ł. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z dnia [...] października 2016r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. na rzecz skarżącego kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu zastępstwa procesowego


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. (dalej jako ZUS) zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 1-3b, art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 963; dalej jako "u.s.u.s.") i § 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i P. Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) w zw. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017., poz. 1257), utrzymał w mocy decyzję nr [...] r. z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres [...] – [...] w kwocie [...]zł i odsetek naliczonych na dzień [...]06.2013 r. w kwocie [...]zł.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: w dniu [...] czerwca 2013r. Pan J. Ł. (dalej również jako "Skarżący") wniósł o umorzenie należności z tytułu nieuregulowanych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Strona powołała się na brak środków finansowych umożliwiających spłatę zadłużenia. Zobowiązany podniósł, iż uzyskiwane dochody są niewielkie, wystarczają zaledwie na życie i opłaty bieżące jak prąd, gaz, woda. Wnioskodawca wskazał, iż ponosi znaczne wydatki na pokrycie kosztów leczenia.

Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] ZUS odmówił umorzenia należności Skarżącego z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres [...] – [...] w kwocie [...]zł i odsetek naliczonych na dzień [...].06.2013r. w kwocie [...]zł, stwierdzając brak zaistnienia przesłanek całkowitej nieściągalności, jak również przesłanek określonych w art. 28 ust. 3a u.s.u.s.

Po otrzymaniu tej decyzji Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postępowanie zostało zawieszone do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego jakim była wysokość zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek. Postępowanie zostało podjęte po wydaniu wyroku z dnia 25 lutego 2015r. przez Sąd Apelacyjny w P. (sygn. III AUa 755/14) oddalającego apelację Skarżącego od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 26 lutego 2014r. (sygn. VIII U 3209/13), który zmienił decyzję ZUS z dnia 19 lipca 2012r., znak [...]/59368249/2013 ustalającą wysokość zadłużenia Skarżącego. Zmieniając decyzję ZUS z 19 lipca 2012r. dotyczącą zaległości Skarżącego w tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 05-2003 do 07. 2011r. i za 04-2006 Sąd Okręgowy w P. stwierdził, że Skarżący nie posiada zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, jak i z tytułu odsetek od takich składek za miesiące: wrzesień 2003r., sierpień 2004r., sierpień 2008r., czerwiec 2009r., lipiec 2009r., kwiecień 2010r., lipiec 2010r. i tym samym wysokość zadłużenia zamiast [...] zł wynosi [...] zł, a wysokość odsetek zamiast [...] zł wynosi [...] zł. Z informacji o stanie zaległości sporządzonej na [...] maja 2015r. wynikało, że zaległość Skarżącego z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres 05-2003 do 07-2011 wynosi [...] zł, odsetki [...] zł , łącznie [...] zł.

Po podjęciu postępowania Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]. Uzasadniając swoje stanowisko organ stwierdził, że zobowiązany jest osobą w wieku 74 lat i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z małżonką. Zgodnie z oświadczeniem, wnioskodawca nie posiada zobowiązań, ani prawa własności nieruchomości. Jako składnik mienia wskazał on samochód marki D. M.. Źródłem dochodu wnioskodawcy jest świadczenie emerytalne – na dzień wydania ostatecznej decyzji Zakładu wynosiło ono [...] zł. Małżonka wnioskodawcy również pobiera świadczenie emerytalne – od dnia 1 marca 2014 r. wysokość tego świadczenia wynosiła [...] zł. Zobowiązany oszacował ponoszone przez siebie miesięczne wydatki na kwotę [...]zł. Z kolei małżonka wnioskodawcy, zgodnie z oświadczeniem, ponosi wydatki w wysokości [...] zł miesięcznie. Uwzględniając te oświadczenia, według ustaleń organu, zainteresowanemu i jego małżonce pozostaje kwota ok. [...] zł miesięcznie na zaspokojenie wszystkich pozostałych bieżących potrzeb, takich jak: wyżywienie, z uwzględnieniem specjalistycznej diety, zakup środków higienicznych i środków czystości, ubrań, ponoszenia wydatków związanych z bieżącym funkcjonowaniem, tj. po ok. [...] zł miesięcznie na osobę, co daje ok. [...] zł dziennie.

Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. J. Ł. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 listopada 2015 r. (sygn. akt III SA/Po 904/15) uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję ZUS stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana ze względu na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7,77, 80 k.p.a. a co za tym idzie przywołane przez organ przepisy prawa materialnego, w szczególności § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. ponownie rozpoznając sprawę odmówił Skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie [...]zł i odsetek w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że nie stwierdzono aby w sprawie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności umożliwiające umorzenie składek skarżącego wymienione w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Organ ustalił, ze strona pobiera świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł netto, które może stanowić źródło zaspokojenia należności ZUS. Organ podał, że przy tej wysokości emerytury ewentualne potrącenia mogłyby wynieść ok. [...] zł miesięcznie, zadłużenie mogłoby być więc spłacone w ciągu ok. 60 miesięcy. ZUS podał, że dostrzega możliwość odzyskania należności w przedmiotowej sprawie uwzględniając okoliczność, iż średnie dalsze trwanie życia człowieka w wieku 75 lat, zgodnie z komunikatem Prezesa GUS z dnia 25.03.2016r. mieści się w przedziale pomiędzy 130 do 137 miesięcy. ZUS podkreślił, że Skarżący był współwłaścicielem nieruchomości w P. przy ul. [...], którą zbył wraz z żoną na podstawie umowy darowizny z dnia [...].2012r. Badając czy zostały spełnione przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ZUS uznał, że przesłanki te nie zostały spełnione. Podał, że Skarżący wraz z żoną utrzymują się ze świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości [...] zł i przyjął, że wysokość comiesięcznych wydatków rodziny Skarżącego wynosi [...] zł. W takiej sytuacji dochód dyspozycyjny dwuosobowej rodziny wyniósłby [...] zł, w przeliczeniu na osobę [...] zł, co przekracza poziom minimum egzystencji określanej w wysokości 430,03 zł. Organ podał, że minimum socjalne za 2015r. wynosi 896,27 zł na osobę. Dochód gospodarstwa domowego Skarżącego jest wystarczający na pokrycie minimum socjalnego. Organ podał, że Skarżący wykazał, że jest zdolny wraz z żoną do regulowania comiesięcznych kosztów związanych z utrzymaniem oraz kosztów leczenia. Stwierdzono zatem, że egzystencja Skarżącego nie jest zagrożona. Mógłby przy aktualnym poziomie wydatków i dochodu spłacać zadłużenie po ok. [...] zł miesięcznie ( dochód dyspozycyjny [...] zł minus minimum egzystencji [...] zł), bez narażania się na niemożność zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Ryzyko naruszenia minimum egzystencji dotyczy tylko potrąceń dokonywanych w maksymalnej dopuszczalnej ustawowo wysokości a organ egzekucyjny może dokonywać potrąceń w mniejszej wysokości niż maksymalna w przypadku uwzględnienia umotywowanego w tym zakresie wniosku dłużnika. Organ podał, że optymalnym rozwiązaniem dla dłużnika byłaby spłata zadłużenia w ramach układu ratalnego.

W dniu [...] maja 2016 r. Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i uwzględnienie wniosku o umorzenie postępowania w całości lub ewentualnie o uchylenie decyzji ZUS i poprzedzającej ją decyzji odmawiających umorzenia należności z tytułu nieuregulowanych w terminie składek. Decyzji ZUS nr [...] zarzucił naruszenie:

- przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 9, 10 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak dogłębnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, zwłaszcza w odniesieniu do sytuacji osobistej i materialnej odwołującego z punktu widzenia indywidualnych (nie zaś ogólnych) kryteriów dotyczących Skarżącego i jego małżonki w kontekście rzeczywistych, usprawiedliwionych i niezbędnych potrzeb życiowych i ich rozmiaru w relacji do posiadanych środków utrzymania i oparcie ustaleń faktycznych w tym zakresie jedynie w odniesieniu do ogólnie przyjętych kryteriów, które w żaden sposób nie odzwierciedlają rzeczywistej sytuacji osobistej i majątkowej Skarżącego z punktu widzenia przesłanek umorzenia. Organ rentowy nie wziął w szczególności pod uwagę w sposób należyty zarzutów i wyjaśnień dotyczących prowadzenia gospodarstwa domowego, a także szczególnej sytuacji osobistej Skarżącego i jego małżonki. Ponadto organ nie uwzględnił szczególnej sytuacji zdrowotnej wskazanych osób, opartej na dokumentacji medycznej oraz pozostałej dokumentacji potwierdzającej zły stan zdrowia Skarżącego i jego małżonki, pod kątem istnienia szczególnych okoliczności uzasadniających zastosowanie w niniejszej sprawie dobrodziejstwa z przepisu art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Organ rentowy nie uwzględnił również w sposób wyczerpujący słusznego interesu strony w relacji do interesu ogólnego oraz zasad doświadczenia życiowego w kontekście relacji pomiędzy dochodem na członka rodziny a kosztami utrzymania z uwzględnieniem uwarunkowań społecznych i gospodarczych.

- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 28 ust. 3 u.s.u.s. w zw. z art. 32 tej ustawy oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. - w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, poprzez błędną wykładnię sprowadzającą się do uznania, iż Skarżący nie wykazał przesłanek do umorzenia jego osobie należności z tytułu nieopłaconych składek wraz z odsetkami w kwotach i w okresach wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ponadto, w ocenie Skarżącego, organ rentowy w ogóle nie zastosował się do wskazań i oceny prawnej dokonanej przez WSA w Poznaniu zawartych w uzasadnieniu wyroku i to pomimo faktu, iż zgodnie z regulacjami ustawowymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] października 2016 r. ZUS utrzymał w mocy swoją decyzję w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. W ocenie ZUS, zakład wydając decyzję uwzględnił indywidualną sytuację zobowiązanego, jego dochody i wydatki, i nie znalazł podstaw do umorzenia składek. Organ podał, że organ rozpoznający sprawę 11 maja 2016r. zastosował się do zaleceń wynikających z wyroku WSA z 17.11.2015r. a postępowanie przeprowadził z uwzględnieniem reguł postępowania i w oparciu o przepisy prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 3 u.s.u.s. i § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Socjalnej z 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Podał, że na osobie zobowiązanej ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności istotnych w sprawie. Organ przeprowadza dowody z urzędu, jednak nie może tego czynić w pełni bez aktywnego udziału strony. Odnosząc się do przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. organ podzielił stanowisko wyrażone w decyzji z [...] maja 2016r. i uznał, że Skarżący posiada składnik majątkowy – emeryturę, z której mogą być dokonywane potrącenia w kwocie [...]zł miesięcznie, co pozwoliłoby spłacić zadłużenie w ciągu ok. 60 miesięcy. Odnosząc się do przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2003r. organ podał, że dochód uzyskiwany w rodzinie Skarżącego w kwocie łącznej [...] zł na dwie osoby miesięcznie zapewnia zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny. Zdaniem organu zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o obiektywne kryteria, jakimi jest określony przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych wskaźnik tj. kwota określająca minimum socjalne, rozumiane jako wskaźnik określający koszty utrzymania gospodarstw domowych na podstawie "koszyka dóbr", służących do zaspokajania potrzeb bytowo-konsumpcyjnych. Przyjęte w przedmiotowym minimum składniki koszyka dóbr wystarczają nie tylko dla podtrzymania życia, lecz uwzględniają również kwoty niezbędne do poniesienia dla utrzymania minimum więzi społecznych, uczestnictwa w kulturze i rekreacji, kwoty przewidziane dla zaspokojenia potrzeb ochrony zdrowia, higieny osobistej czy też dla zaspokojenia potrzeb związanych z zakupem niezbędnej odzieży i obuwia. Minimum to – w ocenie ZUS - stanowi model zaspokajania potrzeb na poziomie "minimalnego dobrobytu" i według obliczeń Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych opartych na podstawie Departamentu Statystyki Społecznej GUS w dwuosobowym emeryckim gospodarstwie domowym zostaje zachowane jeżeli miesięczny dochód stanowić będzie kwota [...]zł tj. [...] zł na osobę. Ustalone w rodzinie zobowiązanego dochody kształtują się zaś na poziomie powyżej minimum socjalnego, wynosząc [...] zł miesięcznie, a uwzględniając wysokość comiesięcznych wydatków zobowiązanemu pozostaje dochód dyspozycyjny w wysokości [...] zł miesięcznie. Organ podał, że przyjęte kryterium minimum socjalnego jest bardziej adekwatne niż subiektywne stanowisko Skarżącego, tym bardziej, że w ocenie organu nie udokumentował i zawyżył on koszty leczenia – wizyt lekarskich ([...] zł miesięcznie) i wydatków na leki ([...] zł) miesięcznie na dwie osoby. Organ podkreślił, że Skarżący regulował swoje zobowiązania kredytowe i nie wykazał by z uwagi na swoją trudną sytuację materialną ubiegał się również o ich umorzenie. Nie korzysta też z pomocy instytucjonalnej. Organ podał, że za umorzeniem składek przemawiają jedynie sytuacje, w których występuje trwała niemożność regulowania zobowiązań. Uznał, że w sytuacji Skarżącego nie zachodzi żadna z przesłanek z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ani z § 3 rozporządzenia z 2003r. Organ podał, że uwzględnił i wyważył nie tylko słuszny interes zobowiązanego ale również interes społeczny czyli innych ubezpieczonych i zasadę solidaryzmu społecznego. Zdaniem organu interes strony mógłby być naruszony w ten sposób, iż bezpodstawnie uszczuplone środki na ochronę zdrowia mogłyby ograniczyć stronie dostęp do niezbędnych świadczeń zdrowotnych. Organ podał, że wszyscy mają równy dostęp do tych samych świadczeń opieki zdrowotnej. Składka jest naliczana proporcjonalnie do wysokości zarobków ubezpieczonego, nie odgrywają tu żadnej roli: wiek, płeć, przebyte choroby czy ryzyko zdrowotne związane z wykonywaną pracą lub uprawianymi sportami.

Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. Skarżący w terminie złożył skargę na powyższą decyzję oraz wniósł o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji. W skardze powielił zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia [...] maja 2016 r.

Uzasadniając swoje stanowisko, Skarżący podał, że cierpi na szereg chorób m.in. cukrzycę, astmę oskrzelową, zwyrodnienie kręgosłupa, posiada rentę inwalidzką, przez co w okresie zdolności do pracy mógł pracować jedynie na ˝ etatu. Skarżący stwierdził nadto, że mimo matematycznych obliczeń organu, kwota dochodu na członka rodziny która mu pozostaje na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych związanych z wyżywieniem (specjalistyczną dietą), ubraniem oraz zakupem środków higienicznych i środków czystości, pokryciem innych niezbędnych wydatków, nie wspominając o potrzebach kulturalnych, nie pozwala na ich zaspokojenie w całości. Kwoty miesięczne przypadające na każdego z członków rodziny Skarżącego są bardzo niskie (jak ustalił ZUS na zaspokojenie tych potrzeb pozostaje wnioskodawcy i jego małżonce kwota [...]zł miesięcznie tj. [...] zł dziennie na osobę przy uwzględnieniu konieczności przestrzegania specjalistycznej diety. Z tego względu Skarżący nie zgadza się z argumentacją ZUS, iż przy jego dochodach możliwa jest egzekucja należności na poziomie co najmniej [...] zł miesięcznie, bowiem wtedy pozostawałaby mu kwota [...]zł na dzień, która w jego ocenie uniemożliwia normalne funkcjonowanie.

W odpowiedzi na skargę, ZUS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie dnia 20 września 2017r. pełnomocnik Skarżącego podał, że sytuacja Skarżącego ulega ciągłemu pogorszeniu, zarówno pod względem zdrowia jak i pod względem finansowym. Pełnomocnik Skarżącego wniósł o zasądzenie kosztów sądowych. Skarżący podał, że nie jest w stanie zadeklarować żadnej kwoty, bo nie ma z czego. Na leczenie prywatnie w tym roku z żoną wydał [...] zł, na co posiada rachunki, musi wymienić aparat słuchowy, a nie stać go na to. Podał, że mieszka sam z żoną, czasami im pomaga córka i wnuki ale oni też nie mają pieniędzy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają organy administracji, co w niniejszym przypadku oznacza, że rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia przedmiotowych należności należy do kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, tj. orzeczenia o umorzeniu należności. Sąd nie może też nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Kontrola sądowa obejmuje przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji uznaniowej z punktu widzenia jej celowości czy słuszności.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a tej ustawy. Innymi słowy, sąd obowiązany jest zasadniczo dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że sprawa z wniosku Skarżącego była już przedmiotem kontroli tut. Sądu, czego wyrazem jest prawomocny wyrok z 17 listopada 2015 r., sygn. III SA/Po 904/15. Uchylając uprzednio wydane przez organ rentowy decyzje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że organ nie wykazał, że w sytuacji, w jakiej znajduje się Skarżący (w wieku 74 lat) i jego małżonka, twierdzenie o możliwościach spłacenia całości zadłużenia Skarżącego jest realne i oparte na zasadzie logiki i doświadczenia życiowego. Rozstrzygnięcie organu, zdaniem sądu, było w tym zakresie dowolne i naruszało art. 7, 77 K.p.a., a co za tym idzie przywołane przez organ przepisy prawa materialnego, w szczególności § 3 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Sąd podał, że w odniesieniu do stanu zdrowia Skarżącego organ nie wyjaśnił, jak w tym kontekście widzi realną możliwość spłaty tak wysokiego zadłużenia i nieprawidłowo przyjął, że trudna sytuacja materialna Skarżącego miała charakter przejściowy i nie rozważył szczegółowo, czy ewentualna egzekucja należności (której wszczęcie Zakład niewątpliwie przewidywał w chwili orzekania o odmowie umorzenia należności w dniu 24 czerwca 2015 r.) nie doprowadzi do niemożności zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny Skarżącego oraz konieczności korzystania z pomocy społecznej. Przy wydawaniu decyzji organ nie rozważył możliwości uwzględnienia słusznego interesu Skarżącego, dając z nieznanych powodów prymat interesowi społecznemu. Nie rozważył również czy sytuacja majątkowa Skarżącego, jego stan zdrowia i wiek – w połączeniu z wysokością zadłużenia, nie prowadzi do sytuacji, w której pomimo wszczęcia postępowania egzekucyjnego zobowiązanie nie tylko nie będzie spłacone, ale będzie nadal narastać. Organ nie wykazał, by szczegółowa analiza dochodów i wydatków Skarżącego w odniesieniu do określonego na ten okres minimum socjalnego, uzasadniała stanowisko organu w niniejszej sprawie. Sąd zalecił ponowną analizę dochodów i wydatków Skarżącego oraz kwot potrącanych ze świadczenia emerytalnego strony w toku postępowania egzekucyjnego, uwzględnić wiek i stan zdrowia Skarżącego i jego małżonki w kontekście realnej możliwości spłaty zadłużenia

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną, o której mowa w przywołanym przepisie, rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa do ustalonego stanu faktycznego. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznawania sprawy (wyrok NSA z 9 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2523/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Kwestia czy po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podporządkował się wskazaniom Sądu i jego ocenie prawnej stanowi główne kryterium kontroli poprawności nowo wydanej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2011 r., II OSK 729/10, CBOSA), zaś nieprzestrzeganie zasady przewidzianej w art. 153 P.p.s.a. podważa obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji, a także prowadzi do niespójności działania systemu władzy publicznej (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10 lutego 2011 r., II SA/Bk 608/10, CBOSA). W ramach kontrolowanej sprawy organ rentowy powyższym wymogom nie sprostał.

W zaskarżonej decyzji organ nadal nie wykazał, że w sytuacji, w jakiej znajduje się Skarżący (w wieku 76 lat) i jego małżonka, twierdzenie o możliwościach spłacenia całości zadłużenia jest realne i oparte na zasadzie logiki i doświadczenia życiowego. Rozstrzygnięcie organu, zdaniem sądu, nadal było w tym zakresie dowolne i naruszało art. 7, 77 K.p.a., a co za tym idzie przywołane przez organ przepisy prawa materialnego, w szczególności § 3 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Nadal również organ nie wyjaśnił jak w kontekście wieku, stanu zdrowia, dochodów i wydatków Skarżącego organ widzi realną możliwość spłaty tak wysokiego zadłużenia i nie rozważył szczegółowo, czy ewentualna egzekucja należności nie doprowadzi do niemożności zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny Skarżącego.

Z uwagi na brak zmiany przepisów w tym zakresie organ winien nadal oceniać złożony przez Skarżącego wniosek o umorzenie należności pod kątem spełnienia przesłanek z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365). Słusznie bowiem organ uznał, że nie wystąpiła żadna z przesłanek wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. – Skarżący żyje, nie było kwestii ogłoszenia upadłości, likwidacji ani zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej przy jednoczesnym braku majątku, nie stwierdzono braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, nie jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, wysokość nieopłaconych składek przekracza koszty upomnienia. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 31 lipca 2003r. Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Analizując sytuację bytową Skarżącego organ ustalił, że strona pobiera świadczenie emerytalne wysokości [...] zł netto miesięcznie. Prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, której emerytura wynosi [...] zł netto miesięcznie. Na wydatki wskazane przez stronę składają się: energia elektryczna [...] zł, gaz [...] zł, woda [...] zł, telefon komórkowy [...] zł, telefon stacjonarny [...] zł, wywóz śmieci [...] zł, abonament RTV [...] zł, lekarstwa [...] zł, wizyty u lekarzy [...] zł, benzyna [...] zł, składka PZU [...] zł, co daje łączną kwotę [...]zł miesięcznych wydatków.

Organ wydając rozstrzygnięcie podkreślił, że po analizie dokumentacji Skarżącego dochód rodzinny wynosi łącznie [...] zł, co daje w przeliczeniu na osobę [...] zł. Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt, że poza świadczeniami emerytalnymi Skarżący i jego żona nie osiągają żadnych innych dochodów, poza samochodem Daewoo Matiz nie posiadają majątku. Z uwagi na wiek i stan zdrowia nie mają możliwości osiągania innego dochodu, czy polepszenia sytuacji dochodowej w niedalekiej przyszłości. Organ przyjął, że wysokość comiesięcznych wydatków kształtuje się na poziomie [...] zł, co wynikało z zestawienia przygotowanego przez Skarżącego.

W decyzji z [...].10.2016r. organ podał, że budzą wątpliwości wskazane przez Skarżącego wydatki na leczenie – [...] zł miesięcznie na wizyty lekarskie, co przy koszcie wizyty ok. [...] zł daje 4 wizyty miesięcznie oraz wydatki na leki – prawie [...] zł miesięcznie, tym bardziej, że nie zostały w pełni udokumentowane. Wątpliwości tych organ nie starał się rozwiać w toku postępowania, które co należy podkreślić dotyczy wniosku złożonego ponad 4 lata temu. Sąd nie kwestionuje faktu, że Skarżący był obowiązany udowodnić podnoszone okoliczności. Nie zwalnia to jednak organu ze stosowania zasady informowania z art. 9 kpa i zasady przekonywania z art. 11 kpa. W aktach postępowania administracyjnego znajduje się duża ilość dokumentów przedstawionych przez Skarżącego zarówno w zakresie stanu zdrowia jego i żony, jak i faktur za leki za 2012r.. Określając wydatki miesięczne w 2016r. Skarżący wskazał je na miesiąc marzec 2016r. i wyjaśnił, że koszt prywatnych wizyt lekarskich wynosi dla niego [...] zł i dla jego żony [...] zł, koszt leków wynosi [...] zł, na dwie osoby. Przedłożył dwie faktury na leki na kwotę [...]zł. Organ nie zobowiązał Skarżącego do aktualnego udokumentowania wydatków na leki i leczenie na przestrzeni dłuższego okresu, czy za marzec 2016r. i dopiero w decyzji z [...].10.2016r. poddał w wątpliwość wskazane przez Skarżącego wydatki. Nie dał więc tym samym Skarżącemu możliwości przedłożenia aktualnych rachunków, wyjaśnienia, czy uznania, że złożone wcześniej pliki dokumentów nie zostaną przez organ wzięte pod uwagę, a w piśmie z [...] marca 2016r. ZUS pouczył Skarżącego, że ma złożyć tylko dokumenty potwierdzające okoliczności, które nie były znane wcześniej organowi i pojawiły się później. Na rozprawie Skarżący podał, że ma dokumenty potwierdzające wydatki na wizyty lekarskie, które w tym roku wyniosły [...] zł, co daje kwotę [...]zł miesięcznie, podał również, że musi zakupić aparat słuchowy, na co go nie stać. Z dokumentów znajdujących się w aktach wynika, że Skarżący, i jego żona ponosili też wydatki na urządzenia rehabilitacyjne, na które np. w 2003r. i w 2008r. brali kredyt. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu trudno zgodzić się ze stanowiskiem organu, że wydatki na leki i leczenie dwóch schorowanych i starszych osób w wymiarze [...] zł miesięcznie, przy uwzględnieniu również zakupów aparatów czy urządzeń rehabilitacyjnych są zawyżone. Konieczność oceny sytuacji materialnej wnioskującego o umorzenie z uwzględnieniem specyfiki danego przypadku wymaga właśnie odniesienia się i szczegółowej analizy wydatków Skarżącego pod kątem zaspokojenia niezbędnych potrzeb. Wydatki na leczenie, leki, urządzenia medyczne, aparat słuchowy z pewnością winny być zaliczone do niezbędnych potrzeb życiowych. ZUS wskazując na interes społeczny, zasadę solidaryzmu w opłacaniu składek, czy interes samego Skarżącego nie wyjaśnił czy faktycznie opłacenie zaległych składek na ubezpieczenie zdrowotne nie doprowadzi w sytuacji Skarżącego do uniemożliwienia zaspokojenia podstawowej potrzeby leczenia, realizowanej również poza publiczną służbą zdrowia.

Organ po odjęciu wydatków w kwocie [...]zł od dochodu Skarżącego i jego małżonki ustalił pozostały dochód na kwotę ok. [...] zł miesięcznie, tj. [...] zł na jedną osobę, co kształtuje się na poziomie powyżej minimum egzystencji, które wyniosło dla takiego gospodarstwa jak u skarżącego [...] zł tj. [...] zł na osobę. Pojęcie "minimum egzystencji" określa koszyk dóbr niezbędnych do podtrzymania funkcji życiowych człowieka i sprawności psychofizycznej. Uwzględnia on jedynie te potrzeby, których zaspokojenie nie może być odłożone w czasie, a konsumpcja niższa od tego poziomu prowadzi do biologicznego wyniszczenia i zagrożenia życia. Przykładowo, wartość kwotowa minimum egzystencji w roku 2015 dla osoby samotnej w wieku produkcyjnym wynosił [...] zł, dla samotnego emeryta [...] zł, dla rodziny pięcioosobowej pracowniczej (dwoje osób dorosłych plus dziecko młodsze i dwoje dzieci starszych) [...] zł. W kwotach określających "minimum egzystencji" nie ma w ogóle wydatków na leczenie, transport, kulturę, specjalistyczną dietę, telefony. Kwota, odpowiadająca wartości koszyka minimum egzystencji, wyznacza granicę ubóstwa skrajnego (absolutnego). Konsumpcja niższa od poziomu wyznaczonego tą granicą prowadzi do biologicznego wyniszczenia. Wydatki na mieszkanie określane są w odniesieniu do płatności za 5m2 powierzchni lokalu na jedną osobę. (vide: Minimum egzystencji a minimum socjalne. M. Dziubińska – Michalewicz, Biuro Studiów i Ekspertyz Sejmowych) Tym samym "minimum egzystencji" stanowią konieczne i niezbędne wydatki pozwalające na podtrzymanie funkcji życiowych i sprawności psychofizycznej, czyli to co w niniejszej sprawie pozostaje poza wskazanymi przez Skarżącego wydatkami. U Skarżącego po opłaceniu wydatków niezbędnych na rzeczywiste koszty mieszkania, transportu własnym samochodem, komunikacji telefonicznej, ubezpieczenia i leczenia pozostaje na jedną osobę kwota przekraczająca o [...] zł minimum egzystencji. Egzekucja możliwej do zajęcia kwoty [...]zł spowodowałaby więc obniżenie dochodów Skarżącego poniżej minimum egzystencji. Egzekucja zaś sugerowanej przez organ kwoty [...]zł miesięcznie spowodowałaby, że Skarżącemu i jego żonie pozostałaby kwota na poziomie minimum egzystencji.

Wskazywane przez Skarżącego ‘minimum socjalne" – wyższe niż minimum egzystencji określa górną granicę ubóstwa, tj. koszty utrzymania gospodarstw domowych na podstawie "koszyka dóbr" służących do zaspokojenia jedynie podstawowych potrzeb bytowo-konsumpcyjnych na niskim ale jeszcze godziwym poziomie. Przyjęte składniki koszyka wystarczają nie tylko dla podtrzymania życia, jak "minimum egzystencji" lecz dla posiadania i wychowania dzieci, a także dla utrzymania minimum więzi społecznych. Do kosztów na tym poziomie wlicza się wyżywienie na zalecanym poziomie dla bezpiecznego życia, koszty utrzymania 30m2 mieszkania dla gospodarstwa dwuosobowego, transport publiczny, ochronę zdrowia jedynie w publicznej służbie zdrowia, wydatki na odzież, obuwie i inne przedmioty zakupowane rzadko i za niskie ceny. (vide: Minimum egzystencji a minimum socjalne. M. Dziubińska – Michalewicz, Biuro Studiów i Ekspertyz Sejmowych) Wartość kwotowa minimum socjalnego w roku 2015 dla: osoby samotnej w wieku produkcyjnym utrzymała się na poziome 1079,53 zł, dla samotnego emeryta 1080,20 zł. W rodzinie z trójką dzieci na utrzymaniu minimum socjalne wynosiło 4 198,12 zł - 839,63 zł na osobę w rodzinie (informacje dostępne na stronach internetowych Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych, www.ipiss.com.pl). Wg GUS minimum socjalne zostanie zachowane jeżeli miesięczny dochód w dwuosobowym gospodarstwie emeryckim wyniesie 1752, 97 zł, tj. 876,49 zł na osobę. U Skarżącego kwota [...]zł przekracza minimum socjalne, na jedną osobę o prawie [...] zł. Po odjęciu faktycznie ponoszonych wydatków, z których większość, taka jak koszty leczenia, czy opłaty za mieszkanie powyżej 30m2, PZU, utrzymanie samochodu D. M. r. prod. 2000 nie jest wliczana do koszyka dóbr przy minimum socjalnym, pozostaje do dyspozycji kwota [...]zł, która jest niższa niż minimum socjalne.

Z powyższego wynika, że kryteria uwzględniające minimum egzystencji czy minimum socjalne stanowić mogą pewien obiektywny punkt odniesienia do oceny rzeczywistej sytuacji materialnego wnioskującego o umorzenie. Nie mogą być jednak uznane za obiektywne kryterium oceny sytuacji danej osoby. Nie uwzględniają bowiem specyfiki okoliczności występujących u konkretnej osoby. Nie może być bowiem uznane za uzasadnione stanowisko, które sprowadza się do prostego wyliczenia stosunku rzeczywistych dochodów do minimum socjalnego, czy też twierdzenie, że po spłacie zadłużenia dochód nie przekroczy minimum egzystencji. Niemożność zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych nie może ograniczać się do zbadania czy dana osoba po egzekucji należności będzie miała środki na zaspokojenie potrzeb na poziomie absolutnego minimum, co wynikało z zaskarżonej decyzji. Organ na str. 8 decyzji uznał bowiem, że dochód rodziny Skarżącego w wysokości [...] zł kształtuje się na poziomie powyżej minimum socjalnego, i że nawet po uiszczeniu wydatków w kwocie [...]zł rodzina zobowiązanego nadal będzie posiadała dochód dyspozycyjny w kwocie ok. [...] zł na dwie osoby. Organ nie wyjaśnił jak wobec tego w sytuacji egzekucji kształtował się będzie dochód rodziny Skarżącego, czy Skarżący i jego żona będą w stanie zaspakajać potrzeby w zakresie ochrony zdrowia. Skarżący nie jest osobą młodą i poza pobieranym świadczeniem emerytalnym nie może podjąć dodatkowej pracy celem zwiększenia uzyskiwanych dochodów. Ponadto cierpi na wiele schorzeń, których leczenie jest kosztowne, a skorzystanie z prywatnej opieki lekarskiej nie można uznać za wydatki nie wchodzące w skład niezbędnych potrzeb życiowych. Tym bardziej, że nawet wskazywana przez Skarżącego kwota ok. [...] zł miesięcznie dla dwójki starszych, schorowanych osób miesięcznie nie stanowi wydatku zbyt wygórowanego. Inne wskazywane przez Skarżącego wydatki na mieszkanie, ubezpieczenie również nie stanowią wydatków wykraczających poza niezbędne potrzeby życiowe. Kredyty Skarżący zaciągał i spłacał na urządzenia medyczne w 2008r., nie można na podstawie tych okoliczności uznawać, że ma obecnie możliwość spłaty zadłużenia w ZUS. Organy w obu zaskarżonych decyzjach nie wskazały, by wydatki wykazywane przez Skarżącego dotyczyły rzeczy zbędnych, lub takich, których zaspokojenie winno nastąpić po uiszczeniu zaległych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Nie wykazały również, że zaspokojenie należności z tytułu zaległych składek, i to w tak wysokich kwotach nie pozbawi Skarżącego i jego żony możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. .

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, iż ustalenie, że zobowiązany nie opłacając składek zaspokaja niezbędne potrzeby życiowe nie może być samo w sobie uznane za wystarczającą postawę oceny odnośnie do braku spełnienia przesłanki, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Konieczne jest dokonanie analizy sytuacji majątkowej strony w relacji do treści przesłanki umorzenia należności składkowych, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 przywołanego rozporządzenia (wyrok NSA z dnia 19 maja 2017 r. sygn. akt II GSK 2525/15).

W rozpoznawanej sprawie, organ nie rozważył, czy spłata zadłużenia nie skazywałoby Skarżącego na życie poniżej poziomu egzystencji a w konsekwencji sięgnięcie po pomoc społeczną. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie daje więc odpowiedzi, jak w ustalonej sytuacji majątkowo - rodzinnej Skarżący miałaby zrealizować zobowiązania wobec ZUS, bez zagrożenia dla egzystencji swojej i małżonki. Spowodowanie takiego zagrożenia kłóciłoby się z interesem społecznym i publicznym, o którym mowa w art. 7 kpa. Interesu publicznego nie można przy tym utożsamiać tylko z interesem systemu ubezpieczeń społecznych, co akcentuje zaskarżona decyzja. Prawodawca przewidział bowiem dla takich szczególnych przypadków możliwość umorzenia należności w całości lub w części, przyznając priorytet sytuacji zobowiązanego. Stanowisko, że w takiej sytuacji uznanie administracyjne i interes systemu ubezpieczeń dają podstawę do odmowy umorzenia jest ponadto nie do pogodzenia z funkcją ochronną ubezpieczeń społecznych. Funkcja ta nie pozwala na egzekwowanie niezapłaconych składek w każdej sytuacji, bez względu na konsekwencje dla zobowiązanego i jego rodziny.

Uzasadnienie faktyczne skarżonych decyzji nie zawiera ponadto przekonującego przedstawienia stanowiska organu, również w zakresie potencjalnej możliwości uregulowania choćby w części zadłużenia z tytułu składek w przyszłości z uwzględnieniem utrudnionych szans Skarżącego na uzyskanie źródła dochodu (w związku z przebywaniem na emeryturze) z uwagi na stan zdrowia i wiek. Odniesienie się jedynie do średniej długości życia osób w wieku Skarżącego z uwzględnieniem wysokości miesięcznej spłaty w kwocie [...]zł, która przy dochodzie dyspozycyjnym [...] zł spowodowałaby przekroczenie dolnej granicy ubóstwa, nie może być uznane za szczegółowo i wnikliwie ocenione.

Podkreślić trzeba, że organ nie może uzasadniać prawa do uznaniowego załatwienia sprawy i odmówienia umorzenia zaległości z tytułu składek sugestiami, że pomimo obecnej trudnej sytuacji nie można przesądzić możliwości spłaty zadłużenia w dłuższym okresie czasu w ratach. Rozpatrując wniosek o umorzenie należności organ ma obowiązek odnieść się do obecnej sytuacji materialnej strony, a nie snuć rozważania o stanie przyszłym i niepewnym, dodatkowo nawet nie uprawdopodobnionym.

Faktem jest, że obowiązkiem Zakładu jest szczególna staranność i ostrożność w dysponowaniu należnościami publiczno – prawnymi ze względu na interes społeczny. Aby nie narazić się jednak na zarzut dowolności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia ponownie rozpoznając sprawę organ winien uwzględnić powyższe uwagi i rozważania. W razie dalszych wątpliwości, organ winien rozważyć wezwanie zobowiązanego do złożenia dodatkowych wyjaśnień (dokumentów, zaświadczeń lekarskich, rachunków za leki i leczenie) a nawet w razie konieczności przesłuchać J. Ł. w charakterze strony.

Rozpoznając ponownie sprawę organ powinien ocenić materiał dowodowy zgodnie ze wskazaniami Sądu, tj. przeprowadzić, w zgodzie z zasadami wynikającymi z art. 7, 77 i 80 k.p.a., ponowną analizę dochodów i wydatków Skarżącego i jego małżonki, uwzględnić wiek i stan zdrowia Skarżącego i jego małżonki w kontekście realnej możliwości spłaty zadłużenia. Następnie w oparciu o całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ rozpatrzy wniosek strony o umorzenie należności składkowych w oparciu o powołane normy prawa materialnego, a wnioski przedstawi w uzasadnieniu decyzji spełniającym wymagania art. 107 § 3 k.p.a.

W ocenie Sądu, sytuacja Skarżącego wynikająca ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w konfrontacji z argumentacją przedstawioną w zaskarżonym rozstrzygnięciu prowadzi do wniosku, że ocena tej sytuacji została przeprowadzona przez organ w sposób powierzchowny i rutynowy. Tym samym uzasadnienie decyzji wydanej przez Zakład, choć obszerne, to w rozpatrywanym zakresie nie spełnia także wymogów, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. Przytoczona przez organ argumentacja nie uzasadnia wydanego rozstrzygnięcia w sposób rzetelny i dokładny odnoszącego się do konkretnej w niniejszej sprawie sytuacji z uwzględnieniem zasad doświadczenia życiowego, wskazując tym samym na dokonanie uproszczonej oceny stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, bez uwzględnienia powołanych wyżej okoliczności i z koncentrowaniem się na matematycznym wyliczeniu stosunku dochodu do minimum socjalnego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ wskaże także aktualną wysokość zadłużenia Skarżącego z uwzględnieniem wyegzekwowanych kwot i zmiany decyzji z [...] lipca 2003r. ustalającej wysokość zadłużenia. Wyjaśni też kwestię możliwości dochodzenia wszystkich zaległych składek, z których pierwsza dotyczy maja 2003r. Wskaże czy, kiedy oraz na jakiej podstawie doszło do przerwania lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek. W zaskarżonej decyzji organ kwestii tej w ogóle nie poruszył a wysokość aktualnego zadłużenia ma również znaczenie przy ocenie możliwości jego spłaty.

Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a uznając, że wystarczającym jest dokonanie kolejnej analizy materiału dowodowego i ustaleń uzupełniających w zakresie wysokości zadłużenia w jednej decyzji przez ten sam organ.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie II sentencji w oparciu o treść art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych(Dz.U. z 2015 r., poz. 1804).