Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 198/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 102, art. 104
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 8 września 2020 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 464/19 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w R. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 września 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 464/19 oddalił skargę A. Sp. z o.o. w R. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczpospolitej Polskiej z [...] października 2015 r., nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Dnia [...] listopada 2014 r. J. W. (dalej: strona, skarżący, wnioskodawca) wystąpił do Urzędu Patentowego o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Zintegrowany zespół łoża z nakładką do broni strzeleckiej", udzielonego [...] maja 2012 r. na rzecz A. spółki z o.o. w R. (dalej: spółka, [...], uprawniony), z pierwszeństwem od dnia [...] marca 2012 r. Swój interes prawny wnioskodawca wywodził z okoliczności, że jest współtwórcą i współuprawnionym z patentu nr [...] na wynalazek pt.: "Łoże broni automatycznej" z wcześniejszym pierwszeństwem od [...] sierpnia 2005 r., a jego prawa osobiste i majątkowe są naruszane przez sporny wzór przemysłowy oraz wskazywał, że jest zainteresowany przemysłowym stosowaniem spornego wzoru przemysłowego.

Jako podstawę swojego żądania wnioskodawca wskazał przepisy art. 102, art. 103, art. 104, art. 106 i art. 117 ust 2 p.w.p., podnosząc brak nowości i brak indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego, sprzeczność zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego z porządkiem publicznym i dobrymi obyczajami oraz, że wykorzystywanie spornego wzoru narusza prawa wnioskodawcy do patentu nr [...] na wynalazek pt.: "Łoże broni automatycznej".

Uprawniony kwestionował interes prawny wnioskodawcy w przedmiotowej sprawie podnosząc, że wnioskodawca nie jest konkurentem uprawnionego. Stwierdził, iż przedłożony materiał dowodowy nie wskazuje na brak nowości lub brak indywidualnego charakteru spornego wzoru. Uznał, że sporny wzór nie narusza przeciwstawionego patentu nr [...] na wynalazek pt.: "Łoże broni automatycznej".

Decyzją z [...] października 2015 r. znak: Sp. [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd Patentowy, UP, organ) działający w trybie postępowania spornego na podstawie art. 104 w zw. z art. 102 i art. 117 ust. 1 w zw. z art. 89 ust. 1 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1410; dalej: p.w.p.) oraz art. 98 Kodeksu postępowania cywilnego w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. orzekł o unieważnieniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Zintegrowany zespół łoża z nakładką, do broni strzeleckiej" nr [...].

UP wyjaśnił, iż przedmiotem spornego wzoru przemysłowego jest zintegrowany zespół łoża z nakładką, do broni strzeleckiej, którego cechy istotne, zgodnie z dokumentacją rejestrową, są następujące:

1. Kształt zintegrowanego zespołu łoża z nakładką wynikający z połączenia tych elementów;

2. Kształt i wyprofilowanie łoża 1 takie, że łoże 1 ukształtowane jest w postaci wyprofilowanego korytka z szyną dolną i szynami bocznymi typu Picatinny oraz z tylnymi występami obejmującymi jednocześnie komorę zamkową;

3. Kształt i wyprofilowanie nakładki 2 takie, że nakładka 2 ukształtowana jest w postaci odwróconego wyprofilowanego korytka z usytuowaną na górze szyną Picatinny i sprężyną 3 nakładki.

Zdaniem organu, przedmiotem oceny w sprawie mogą być tylko te cechy postaciowe wzoru przemysłowego, które są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania, czyli dostrzegane w trakcie tego używania zmysłem wzroku, tj. w sytuacji, gdy sporny wzór jest zamontowany w karabinie. A zatem, na gruncie przedmiotowej sprawy, cechy postaciowe wzoru przemysłowego, które są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania nie obejmują cech wewnętrznych dotyczących kształtu i wyprofilowania zarówno łoża jak i nakładki widocznych jedynie w ich przekrojach. Także nie są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania cechy istotne określone jako "z tylnymi występami obejmującymi jednocześnie komorę zamkową", gdyż komora zamkowa nie jest widoczna w toku zwykłego używania spornego wzoru. Ponadto, w toku zwykłego używania spornego wzoru nie jest widoczna sprężyna. Zespół cech istotnych podlegających ocenie obejmuje więc kształt zintegrowanego zespołu łoża z nakładką wynikający z połączenia tych elementów, kształt i wyprofilowanie łoża takie, że łoże ukształtowane jest w postaci wyprofilowanego korytka z szyną dolną i szynami bocznymi typu Picatinny oraz kształt i wyprofilowanie nakładki takie, że nakładka ukształtowana jest w postaci odwróconego wyprofilowanego korytka z usytuowaną na górze szyną Picatinny. Szczególnie charakterystyczny dla ukształtowania spornego wzoru jest układ bocznych otworów przelotowych zintegrowanego zespołu łoża z nakładką.

W dalszej części uzasadnienia organ przywołał treść art. 104 ust. 1 p.w.p. wskazując, że ocena wzoru przemysłowego dokonywana jest zawsze całościowo, nie zaś jako zbiór poszczególnych właściwości. Następnie organ wyjaśnił pojęcia: "ogólne wrażenie" i "zorientowany użytkownik" wskazując, że w rozpatrywanym przypadku za zorientowanego użytkownika należy uznać przede wszystkim żołnierzy stale wykorzystujących karabin z umożliwiającym montaż dodatkowego wyposażenia na szynach Picatinny oraz pracowników zaopatrzeniowych odpowiedzialnych za wyposażenie tych żołnierzy. UP podniósł, iż zakres swobody twórczej zdeterminowany jest przez cechy funkcjonalne przedmiotu oraz przez wcześniejsze wzornictwo.

Dokonując oceny spornego wzoru organ uznał, że zintegrowany zespół łoża z nakładką posiada naturę funkcjonalną, a zatem swoboda twórcza w rozpatrywanym przypadku jest ograniczona jego funkcją. Wobec powyższego UP stwierdził, iż swoboda twórcza przy projektowaniu spornego wzoru była mała, głównie dotycząca ukształtowania korpusu łoża i układu bocznych otworów przelotowych zintegrowanego zespołu łoża z nakładką. Przedmiotowy wzór przemysłowy nie spełniał zatem wymogu indywidualnego charakteru, gdyż ogólne wrażenie jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się jego pierwszeństwo (dnia 15 marca 2012 r.). W szczególności organ wskazał, iż przedłożone przez wnioskodawcę kopie strony tytułowej oraz dwóch stron nienumerowanych i str. 28, 29 i 30 publikacji Broń i amunicja - magazyn strzelecki nr 04/2010 - lipiec, sierpień, obejmujące ilustrowany artykuł Remigiusza Wilka pt. "Beryl wiecznie żywy" ujawniają na ilustracjach zawartych w tym artykule kształt zintegrowanego zespołu łoża z nakładką wynikający z połączenia tych elementów, tj. kształt i wyprofilowanie łoża takie, że łoże ukształtowane jest w postaci wyprofilowanego korytka z szyną dolną i szynami bocznymi typu Picatinny oraz kształt i wyprofilowanie nakładki takie, że nakładka ukształtowana jest w postaci odwróconego wyprofilowanego korytka z usytuowaną na górze szyną Picatinny. Na ilustracjach tych pokazano charakterystyczny dla ukształtowania spornego wzoru, układ bocznych otworów przelotowych zintegrowanego zespołu łoża z nakładką złożony ze znajdującego się w nakładce rzędu szeroko rozstawionych otworów owalnych i umieszczonego pod nim rzędu szeroko rozstawionych małych otworów okrągłych oraz ze znajdującego się w łożu pod szyną boczną wąsko rozstawionych większych otworów okrągłych.

Konkludując Urząd Patentowy wskazał, iż wobec faktu, że brak indywidualnego charakteru w stosunku do jednego dokumentu jest wystarczającą samodzielną przesłanką do unieważnienia spornego wzoru, organ uznał za niecelowe rozpatrywania zarzutu braku indywidualnego charakteru w świetle pozostałych materiałów oraz pozostałych zarzutów w świetle całego przedłożonego materiału.

Wyrokiem z 4 listopada 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 115/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. Zdaniem Sądu rozpoznającego skargę, organ w sposób wybiórczy i jednostronny przyjął stanowisko o istnieniu interesu prawnego uczestnika postępowania J. W., w sytuacji gdy ww. nie będący przedsiębiorcą i nie prowadzący działalności gospodarczej ani zarobkowej, jest zainteresowany przemysłowym stosowaniem spornego wzoru przemysłowego, zamierza korzystać z wynalazku objętego patentem oraz zamierza wytwarzać takie przedmioty, jak opisane w patencie i jednocześnie zamierza dochodzić roszczeń finansowych oraz roszczeń za naruszenie praw autorskich w postępowaniu przed sądem powszechnym. Wnioskodawca nie wskazał przepisu prawa materialnego, na podstawie którego sformułował swoje żądania.

Wyrokiem z 22 marca 2019 r. (II GSK 234/17) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Zdaniem NSA interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego może mieć również uprawniony z wcześniejszego patentu, którego przekonanie o tym, że późniejszy wzór przemysłowy narusza jego prawo wyłączne jest wiarygodne, albowiem wynika z obiektywnej oceny okoliczności faktycznych danej sprawy. Wyjaśnił, że z art. 63 ust. 1 p.w.p. wynika prawo uprawnionego z patentu do wyłącznego korzystania z wynalazku w sposób zarobkowy- i zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej (tzw. monopol patentowy). Prawo z patentu jest skuteczne erga omnes, a zatem ogranicza prawa innych podmiotów do korzystania z wynalazku w zakresie wyznaczonym zastrzeżeniami patentowymi i powoduje, że nabycie uprawnień do korzystania z rozwiązań technicznych objętych zastrzeżeniami danego patentu może nastąpić np. poprzez zawarcie umowy licencyjnej z właścicielem patentu. Zatem uprawniony z wcześniejszego prawa wyłącznego ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa wyłącznego udzielonego z późniejszym pierwszeństwem, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że prawo to może kolidować z jego prawem. Istnienie prawa wyłącznego z późniejszym pierwszeństwem, którego zakres wkraczałby w monopol przyznany prawem wcześniejszym, bezpośrednio wpływa na zakres praw i obowiązków uprawnionego z prawa wcześniejszego, na jego prawa osobiste i majątkowe. Ochrona przyznana patentem ma charakter ochrony absolutnej, skutecznej erga omnes, a ustawodawca w sposób wyczerpujący określił sytuacje, kiedy patent doznaje ograniczeń (art. 68, art. 69 i nast. p.w.p.). W związku z tym uprawniony z wcześniejszego prawa wyłącznego ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa wyłącznego udzielonego z późniejszym pierwszeństwem, a materialnoprawną podstawę takiego żądania stanowią przepisy ustawy - Prawo własności przemysłowej określające zakres przyznanej ochrony, w tym przypadku art. 63 i nast. p.w.p.

Ponownie rozpoznając sprawę WSA w Warszawie zaskarżonym wyrokiem skargę spółki oddalił, uznając ją za niezasadną.

Sąd I instancji stanął na stanowisku, że oceny przesłanek ochrony wzoru w tym jego indywidualnego charakteru dokonuje się przez pryzmat oceny części tego wzoru postrzeganych wizualnie.

Słuszne jest zatem stanowisko UP, że przedmiotem oceny w sprawie mogą być tylko te cechy postaciowe wzoru przemysłowego, które są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania, czyli dostrzegane w trakcie tego używania zmysłem wzroku, a więc w sytuacji gdy sporny wzór jest zamontowany w kabinie. Cechy postaciowe wzoru przemysłowego, które są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania, nie obejmują cech wewnętrznych dotyczących kształtu i wyprofilowania łoża czy nakładki – które to elementy widoczne są na przekrojach na fig. 5, 6 i 7. Również nie są widoczne w toku zwykłego używania cechy wskazane przez skarżącą tj. komora zamkowa czy sprężyna. Z tego względu organ prawidłowo przyjął, że cechy te: komora zamkowa i sprężyna opisane w dokumentacji rejestrowej nie są widoczne dla zorientowanego użytkownika.

Sąd nie podzielił także stanowiska skarżącej co do wskazania zarzutu wadliwej wykładni pojęcia "indywidualnego charakteru" i "zorientowanego użytkownika" oraz wynikającej z niej niewłaściwego ich zastosowania, polegającego na wadliwym przyjęciu przez organ w zaskarżonej decyzji, że wzór przemysłowy nie spełniał wymogu indywidualnego charakteru w rozumieniu powołanych przepisów.

Strona nie podniosła w skardze na czym polega wadliwa wykładnia pojęć, a jedynie stwierdziła, że nie zgadza się, że wzór przemysłowy nie spełniał wymogu indywidualnego charakteru.

Ostatecznie za prawidłowe należało uznać stanowisko UP, iż sporny wzór przemysłowy w dacie jego zgłoszenia nie posiadał indywidualnego charakteru, a zatem nie miał zdolności rejestrowej w rozumieniu art. 102 w zw. z art. 104 p.w.p.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka, zaskarżając go w całości i zarzucając mu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie:

1) prawa materialnego tj. art. 104 w zw. z art. 102 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 776, dalej "p.w.p.") w związku z art. 1 lit a) Dyrektywy 98/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów ("Dyrektywa") oraz w związku z pkt 12 preambuły do powołanej Dyrektyw poprzez błędną ich wykładnię polegającą na:

a) bezzasadnie zawężającym przyjęciu przez Sąd (str. 12 uzasadnienia Wyroku), że "przedmiotem oceny w niniejszej sprawie mogły być tylko te cechy wzoru przemysłowego, które sq widoczne na zewnątrz w toku zwykłego użytkowania", a w konsekwencji przyjęciu przez Sąd, że "ochrona wzoru przemysłowego obejmuje zatem wyłącznie wygląd przedmiotu, czyli jego zewnętrzną postać, a nie jego wewnętrzną budowę", podczas gdy:

- w tekstach obu powyższych aktów prawnych nie tylko nie użyto w żadnym przepisie "expressis verbis" sformułowania "wygląd zewnętrzny" czy "widoczność na zewnątrz" całego lub części produktu w kontekście postrzegania wzoru, ale także nie wskazano, że określona część produktu musi być widoczna przez cały okres jego używania;

- odpowiedni sposób ułożenia broni strzeleckiej, tj. postawienie jej na kolbie i widok od strony lufy umożliwia zorientowanemu użytkownikowi w sposób oczywisty swobodne spostrzeżenie istotnych rozróżniających cech danego wzoru (tj. używanego łoża, jak i nakładki, tj. elementów widocznych na przekrojach na figurach 5-7 ilustracji spornego wzoru),

co w konsekwencji sprawia, że nie można stwierdzić braku indywidualnego charakteru spornego wzoru, a tym samym istnienia przesłanek do unieważnienia prawa ochronnego z rejestracji wzoru przemysłowego;

b) błędnym przyjęciu przez Sąd interpretacji pojęcia "indywidualnego charakteru", opartej na uznaniu przez Sąd, że "różnice między wzorami weryfikowane są z poziomu ogólnego wrażenia, jakie wywołuje wzór" oraz że "przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru bierze się pod uwagę ogólne wrażenie, które jest wywołane łącznie przez wszystkie cechy wzoru widoczne w czasie zwykłego używania przedmiotu" z jednoczesnym całkowicie bezzasadnym założeniem przez Sąd, że to ogólne wrażenie należy oceniać wyłącznie w oparciu o jednowymiarowy odbiór produktu, tj. przy ułożeniu bocznym broni strzeleckiej, podczas gdy:

- pominięta całkowicie przez Sąd możliwość wielowymiarowego odbioru produktu, tj. postrzegania wzoru nie tylko z boku, ale również od strony lufy broni strzeleckiej (figury 6-7 ilustracji spornego wzoru) wskazuje na zupełnie odmienne, niż przyjął Sąd, ogólne wrażenie wywołane przez wzór, bowiem umożliwia również swobodną widoczność istotnych cech używanego łoża, jak i nakładki i dostrzeżenie różnic w ich zakresie,

- zorientowany użytkownik, jak przyjął Sąd "posiada również zdolność spostrzegania cech charakterystycznych dla danego przedmiotu", a nadto "zna różne wzory istniejące w danej branży, posiada pewien zakres wiedzy na temat elementów, jakie wzory zwykle posiadają, w związku z zainteresowaniem danymi produktami wykazuje stosunkowo wysoki poziom uwagi przy ich używaniu" (str. 14 uzasadnienia Wyroku), co prowadzi do oczywistego wniosku, że będzie on zdolny do zauważenia nawet najmniejszych różnic danego wzoru, które będą dostrzegalne przy wielowymiarowym (tj. nie tylko bocznym) odbiorze produktu,

co w konsekwencji sprawia, że nie można stwierdzić braku indywidualnego charakteru spornego wzoru, a tym samym istnienia przesłanek do unieważnienia prawa ochronnego z rejestracji wzoru przemysłowego;

c) całkowitym pominięciu przez Sąd, że sporny wzór jest - zgodnie z jego zgłoszeniem - niezależnym od broni strzeleckiej elementem samodzielnego obrotu gospodarczego, i jako taki nie obejmuje sam w sobie broni strzeleckiej, a wyłącznie zintegrowany zespół łoża z nakładką, który stanowi potencjalną część składową broni, co w konsekwencji doprowadziło Sąd do błędnego przyjęcia, że "przedmiotem oceny w niniejszej sprawie mogą być tylko te cechy postaciowe wzoru przemysłowego, które są widoczne na zewnątrz (...) a więc w sytuacji, gdy sporny wzór przemysłowy jest zamontowany w ka(ra)binie", podczas gdy przykładowo załączone do niniejszej skargi kasacyjnej dokumenty podważają tak poczynione ustalenia Sądu,

2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 133 § 1 p.p.s.a. i nierozpoznanie istoty sprawy przez nierozpoznanie wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, tj. zarzutu naruszenia przez Organ art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a, które to naruszenie polegało na niepodjęciu przez Organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy i w konsekwencji na niedokładnym i niewyczerpującym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy,

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie przez Sąd ustaleń faktycznych Urzędu Patentowego RP za prawidłowe, przy jednoczesnym uznaniu braku zasadności rozpatrywania przez Organ pozostałych zarzutów podnoszonych przez Skarżącą, podczas gdy ustalenia te były co najmniej niepełne, co obrazują przykładowo załączone do niniejszej skargi dokumenty, które jednocześnie zaprzeczają ustaleniom Organu w zakresie braku indywidualnego charakteru wzoru i podważają weryfikację dokonaną w tym zakresie przez Sąd.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż podnoszone w niej zarzuty są nieusprawiedliwione.

Na wstępie rozważań, odnoszących się do zarzutów procesowych i ustalenia stanu faktycznego będącego podstawą kwestionowanej decyzji Urzędu Patentowego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że oba zarzuty naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nie znajdują uzasadnienia w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji, który rozpoznawał sprawę dwukrotnie i zasadnie przyjął ustalony w toku postępowania przed Urzędem Patentowym stan faktyczny i co najważniejsze odniósł się do wszystkich istotnych zarzutów strony skarżącej.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zawarte zostały argumenty co do poszczególnych zastrzeżeń skarżącej spółki, a także do postępowania dowodowego i zebranego materiału dowodowego, który został należycie oceniony. Zatem nie można przypisać Sądowi I instancji naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w takim stopniu, aby miało to istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

Organ bowiem wyżej zaskarżoną decyzją o unieważnieniu prawa z rejestracji przedmiotowego wzoru przemysłowego przestrzegał zasad postępowania wynikających z przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Zadaniem organu było zbadanie zdolności rejestrowej przedmiotowego wzoru przemysłowego pt. "Zintegrowany zespół łoża z nakładką do broni strzeleckiej" nr [...] w świetle wszystkich przesłanek określonych w przepisach prawa materialnego: art. 102 i nast. p.w.p. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ wywiązał się z tego obowiązku prawidłowo, wnikliwie oceniając zebrany materiał dowodowy i ustalając stan faktyczny.

Zarówno organ, jak i Sąd I instancji, kontrolując rozstrzygnięcie o unieważnieniu prawa, przeanalizowali wszystkie przesłanki rejestracji wzoru przemysłowego opisane w przepisach art. 102, 103, 104 p.w.p. i konsekwentnie doszły do słusznego przekonania, że brak spełnienia niektórych przesłanek, przewidzianych w ww. przepisach p.w.p., prowadziło do uwzględnienia wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego.

Zasadniczą przesłanką rejestracji wzoru przemysłowego jest przesłanka nowości i oryginalności, czy też indywidualnego charakteru względem dotychczas znanych wzorów ujawnionych przed datą zgłoszenia. W tym zakresie wnioskodawca podniósł w toku postępowania o unieważnienie przedmiotowego wzoru najpoważniejsze zarzuty, gdyż kształt i postać części karabinu w postaci zintegrowanego łoża z nakładką nie różniła się w sposób widoczny od wcześniej ujawnionego patentu wnioskodawcy łoża broni automatycznej, czy też innym wcześniejszymi dowodami występowania spornego wzoru.

Organ kwestionując nowość i indywidualny charakter spornego wzoru wskazał, że różnice pomiędzy tym wzorem a wcześniej ujawnionymi przed zgłoszeniem nie są widoczne przy zwykłym używaniu i nie są dostrzegalne w trakcie tego używania zmysłem wzoru, gdyż sporny wzór jest zamontowany w karabinie.

Sąd I instancji prawidłowo podzielił stwierdzenie organu, że cechy postaciowe wzoru przemysłowego, które są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania nie obejmują cech wewnętrznych dotyczących kształtu i wyprofilowania łoża czy nakładek. Elementy wzoru widoczne są na przekrojach.

Strona skarżąca nie zakwestionowała skutecznie, że pozostałe elementy: karabinu jak komora zamkowa i sprężyna nie są widoczne w toku zwykłego używania dla zorientowanego użytkownika jakim dla tegoż karabinu jest żołnierz zawodowy. Należy podkreślić, że również strona skarżąca nie zaprzeczała, że zorientowanymi użytkownikami karabinu i jego części w postaci zarejestrowanego łożą z nakładką, są żołnierze a nie eksperci od broni uczestniczący ewentualnie w jej zakupie. Zorientowany użytkownik odbierze sporny wzór przy normalnym użytkowaniu broni, a nie przez szczególnie wnikliwą obserwację wyodrębnionej części karabinu niewidoczną w normalnej eksploatacji. Sąd I instancji przeprowadził szczegółową analizę porównawczą spornego wzoru z uwzględnieniem kryteriów określonych w art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p.

Prawidłowo Sąd I instancji ocenił ogólne wrażenie jakie wywołuje sporny wzór przemysłowy na zorientowanym użytkowniku w odniesieniu do wcześniejszego kształtu i postaci przedmiotowej części karabinu. Sąd ten odniósł się też do ograniczonego zakresu swobody twórczej producenta wzoru przemysłowego z uwagi na funkcjonalność produktu. Zatem strona wizualna wzoru przemysłowego jest zasadniczą przesłanką rejestracji wzoru zgodnie z przepisami art. 102 ust. 4 p.w.p. i art. 104 ust. 2 p.w.p.

W tym wszystkim należy odeprzeć zarzut strony skarżącej, że przy obrocie oddzielonej części karabinu w postaci zintegrowanego łoża z nakładką osoba nabywająca tę część zauważy różnicę spornego wzoru w porównaniu z wcześniejszym kształtem tej części. Przede wszystkim skarżący nie udowodnił, że ta część karabinu może być przedmiotem samodzielnego obrotu, a ponadto, że ten wzór samodzielnie będzie oceniał zorientowany użytkownik. Z załączonej umowy z dnia [...] września 2016 r. wynika jedynie, że zamówiono kompletne karabiny zbudowane między innymi z zintegrowanego zespołu łoża z nakładką i szynami nr dec. [...]. Poza tym zamawiający karabiny i odbierający wykonane produkty zaliczani są do szczególnie zorientowanych użytkowników, a w zasadzie znawców broni i to nie ich postrzeganie wzoru określa przepis art. 104 ust. 1 p.w.p. Zatem stwierdzenie Sądu I instancji, że przedmiotem oceny w niniejszej sprawie mogą być tylko te cechy postaciowe wzoru przemysłowego, które są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania, dostrzegane zmysłem wzoru, gdy sporny wzór jest zamontowany w karabinie nie zostało podważone.

Dokonana w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wykładnia przesłanek rejestracji wzoru przemysłowego, a konkretnie pojęć "indywidualnego charakteru" i "zorientowanego użytkownika" jest właściwa i zgodna zarówno z dotychczasowym bogatym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, jak również z poglądami doktryny cytowanymi zresztą przez Sąd w zaskarżonym wyroku. Ocena "zorientowanego użytkownika" zawarta w omawianym wyroku jest wyczerpująca i należycie uzasadniona, jak również szczegółowy opis cech indywidualnego charakteru spornego wzoru zasługuje na potwierdzenie jego prawidłowości.

Ostatecznie zasadnie organ uznał i to potwierdził Sąd zaskarżonym wyrokiem, że brak było w spornym wzorze przemysłowym indywidualnego charakteru, czyli zasadniczej przesłanki do jego rejestracji, co skutkowało unieważnienie prawa z rejestracji przedmiotowego wzoru przemysłowego.

Wbrew zarzutom strony skarżącej nie został naruszony przez Sąd I instancji przepis art. 104 w zw. z art. 102 p.w.p. i w zw. z art. 1 lit. a) dyrektywy 98/71/WE przez błędną wykładnię tych przepisów, gdyż ocena widoczności cech wzoru przemysłowego, a nie jego wewnętrznej budowy jest warunkiem przyjęcia indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego, a więc wygląd i postrzeganie go zmysłem wzroku w toku zwykłego użytkowania.

Oczywiste jest, że ukryte różnice, postrzegane dopiero w wyniku oglądu produktu poza normalnym użytkowaniem, nie mogą decydować o jego indywidualnym charakterze i odróżniającym się ogólnym wrażeniu zorientowanego użytkownika w odniesieniu do innego wzoru. Organ wyjaśnił dlaczego rozróżniające detale spornego wzoru niewidoczne na zewnątrz przez zorientowanego użytkownika nie mogły przesądzić o jego indywidualnym charakterze. Powoływanie się na przekroje wzoru niewidoczne podczas zwykłego użytkowania słusznie uznano za niewystarczające dla uznania spełnienia przesłanki rejestracji spornego wzoru przemysłowego. Nie ma wystarczających argumentów po stronie skarżącej, że organ błędnie przyjął pojęcie indywidualnego charakteru z pozornie ogólnego wrażenia jakie wywołuje wzór, skoro to ogólne wrażenie oceniał wyłącznie jako jednowymiarowy odbiór produktu, gdyż nie wynika to ani z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, ani z analizy porównawczej przeciwstawionych postaci zespołu zintegrowanego łoża z nakładką i bocznymi szynami.

Wprawdzie nie analizowano szczegółowo widoczności użytych elementów od strony lufy, ale po pierwsze, nie miało to wpływu na ogólne wrażenie, a ponadto taka obserwacja nie jest częścią zwykłego użytkowania broni. Postawienie przed zorientowanym użytkownikiem tak wysokich wymagań charakteryzujących ekspertów w zakresie zauważenia nieznacznych różnic w kształcie i konturach wewnętrznej części karabinu przekracza granice określone w przepisie art. 102 ust. 1 i 4 p.w.p. i art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p.

Jeszcze raz należy podkreślić, że strona skarżąca nie wykazała, że sporna część karabinu jest przedmiotem niezależnym od broni strzeleckiej elementem samodzielnego obrotu gospodarczego i jako taki nie obejmuje sam w sobie broni strzeleckiej. Niewątpliwie zintegrowany zespół łoża z nakładką jest częścią składową karabinu, nie funkcjonuje jako samodzielny produkt w obrocie gospodarczym, a zorientowany użytkownik nie ma możliwości samodzielnej oceny tej części karabinu przy zwykłym użytkowaniu broni. Żołnierz – zorientowany użytkownik powinien zauważyć różnice spornego wzoru podczas zwykłego używania broni, które obejmuje noszenie jej, strzelanie oraz codzienny przegląd z wyłączeniem konserwacji czy naprawy. Nawet w czasie codziennego przeglądu nie zwróci uwagi na tak drobne szczegóły w budowie łoża a w zasadzie jego połączenia z całością karabinu, które są widoczne na przekrojach przedmiotowego produktu – części karabinu. Dostrzeżenie tych różnic przy uważnej obserwacji karabinu od strony lufy być może jest możliwe np. przy przewożeniu karabinu przy nodze żołnierza w pozycji pionowej opartej na kolbie, ale przekracza to wymagania dla ogólnego wrażenia zorientowanego użytkownika przy zwykłym używaniu broni. Dlatego też ocena organu widoczności cech różnicujących sporny wzór przemysłowy przez zorientowanego użytkownika w zwykłym używaniu zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie została zaakceptowana przez Sąd I instancji, a wszelkie zarzuty strony skarżącej w tym zakresie stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami organu. Bez tych szczegółów niewidocznych w zwykłym użytkowaniu sporny wzór nie posiada cech nowości i indywidualnego charakteru. Czemu w zasadzie nie zaprzecza nawet strona skarżąca. Dlatego też mimo bardzo ograniczonej w tym przypadku swobody twórczej z uwagi na funkcjonowanie zintegrowanego zespołu łoża z nakładką jako istotnej części karabinu nie można było uznać, aby sporny wzór przemysłowy spełniał wszystkie przesłanki z art. 102 i 104 p.w.p.

Należy stanowczo podkreślić, że wykładnia przepisów art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p. dokonana przez Urząd Patentowy w niniejszej sprawie, a następnie rozwinięta w zaskarżonym wyroku skupiająca się na pojęciu ogólnego wrażenia, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku wzór przemysłowy, jest podzielana w bogatym orzecznictwie jak i doktrynie i prowadzi do wniosku, że postrzeganie wzoru, a szczególnie jego słabo dostrzegalnych różnic od ogólnego wrażenia wywołanego na zorientowanym użytkowniku przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo, obejmuje właśnie ogólne wrażenie, a nie dopatrywanie się przez ekspertów bardzo szczegółowych różnic przy wnikliwej obserwacji porównawczej. Nie należy zapominać o zasadniczej funkcji wzoru przemysłowego, która ma znaczenie rynkowe w obrocie gospodarczym i wzór przemysłowy służy w celu odróżnienia się od innych wzorów tych samych produktów.

Definicja wzoru przemysłowego zawarta w przepisach art. 102 i 104 p.w.p. jest precyzyjna i nie wymaga skomplikowanej wykładni, a jej zasadniczym elementem jest indywidualny charakter polegający na ogólnym wrażeniu, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku.

Spór między stroną skarżącą a uczestnikami dotyczy właśnie ogólnego wrażenia przy zwykłym postrzeganiu produktu w czasie zwykłego użytkowania, którego elementem jest również przegląd karabinu. Natomiast wykazane różnice między porównywanymi postaciami łoża karabinu, nawet przy przeglądzie broni nie zmieniają ogólnego wrażenia podobieństwa tych wzorów i ogólnego wrażenia, że nie różnią się one w sposób istotny i postrzegalny przez zorientowanego użytkownika podczas zwykłego użytkowania karabinu, a nie w wyodrębnionej części tej broni w postaci zespołu zintegrowanego łoża z nakładką, która to część nie jest oddzielona od całości karabinu podczas przeglądu, czy też czyszczenia karabinu przez żołnierza.

Skoro nie potwierdziły się zarzuty strony skarżącej co do naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania w stopniu jaki mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również nie są usprawiedliwione zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego wskazanych w skardze kasacyjnej, to brak było podstaw do jej uwzględnienia.

Z tych wszystkich powodów Naczelny sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych zarzutów na podstawie art. 184 p.p.s.a.