Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 758/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 listopada 2024 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 27 maja 2024 r. nr SKO Gd/4803/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

A. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 27 maja 2024 r. nr SKO Gd/4803/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Burmistrz Dzierzgonia decyzją z dnia 24 lipca 2023 r. odmówił A. P. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad ojcem, E. P. W uzasadnieniu wskazano, że w związku ze złożonym przez A. P. wnioskiem w dniu 30 czerwca 2023 r. przeprowadzono wywiad środowiskowy, podczas którego ustalono następujące fakty. E. P. ur. 25.01.1937 r. jest starszym, schorowanym mężczyzną, mieszkającym samotnie. Posiada orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności wydany na stałe. Symbol niepełnosprawności 07-S, ustalony stopień niepełnosprawność datuje się od 08.05.2023 r. Cierpi na przewlekłe choroby układu oddechowego i krążenia, doskwiera mu głęboki niedosłuch, miewa zachwiania równowagi. Mieszkanie opuszcza wyłącznie w celu pilnych konsultacji lekarskich. Porusza się o własnych siłach, bez wykorzystania przedmiotów ortopedycznych. Jego stan zdrowia i podeszły wiek wymaga wsparcia i pomocy najbliższych. Wspiera go córka, A. P. E. P. mieszka samotnie, budzi się ok. godz. 7.00, ma problemy ze snem, rzadko przesypia całe noce, jest często zmęczony co wpływa na jego samopoczucie w trakcie dnia, udaje się do łazienki gdzie samodzielnie wykonuje czynności związane z utrzymaniem higieny osobistej tj. korzysta z toalety, myje twarz, ręce, czeszę się, goli zarost, następnie przebiera się samodzielnie w odzież, którą dnia poprzedniego przygotowała mu córka i przystępuje do zrobienia porannego posiłku. Gotuje wodę na herbatę, przygotowuje kanapki, jogurt. Śniadanie spożywa przy stole w pokoju. Po śniadaniu Pan E. samodzielnie zażywa tabletki, które dzień wcześniej przygotowała mu córka. A. P. przychodzi do ojca codziennie około godz. 8.30, po przyjściu zapoznaje się z przebiegiem nocy i aktualnym samopoczuciem, następnie mierzy ojcu ciśnienie oraz poziom cukru we krwi. Następnie wykonuje rutynowe codzienne czynności takie jak: sprzątanie, pranie odzieży, odkurzanie, prasowanie, wymiana pościeli itp. (czynności to zajmują około 1 godz.). Około godz. 11.00 udaje się do domu. W godz. 11.00 - 13.00 ojciec zostaje w mieszkaniu sam, ogląda wówczas TV, odpoczywa, przysypia. Po raz kolejny córka przychodzi do ojca o godz. 13.00 i pozostaje do około 16.30. Przed przyjściem kupuje ojcu artykuły żywnościowe, higieniczne, załatwia sprawy urzędowe, realizuje opłaty i recepty, czasami, gdy pozwala na to pogoda Pan E. wychodzi na balkon, przebywa tam jednak krótko obawiając się przeciągów i przeziębienia. Na godz. 14.30 córka przygotowuje obiad, posiłek zazwyczaj składa się z dwóch dań. Pan E. nie ma problemów z samodzielnym spożywaniem posiłków, spożywa obiad samodzielnie w towarzystwie córki. Przygotowanie obiadu zajmuje ok. 90 minut. Po obiedzie Pan E. zażywa kolejne tabletki, wcześniej przygotowane przez córkę. W godzinach popołudniowych Pan E. ogląda TV, rozmawia z córką, odpoczywa, przysypia. Około godz. 16.30 Pani A. wychodzi do własnego domu. Przed wyjściem ponownie mierzy ciśnienie i poziom cukru ojcu. Pan E. posiada do dyspozycji telefon, w razie potrzeby dzwoni do córki, wspólnie rozwiązują problem. Pan E. P. przygotowuje kolację samodzielnie na godz. 19.30. po posiłku zażywa kolejny zestaw tabletek a następnie samodzielnie wykonuje czynności związane z utrzymaniem higieny osobistej, około godz. 21.00 kładzie się spać. Noce przebiegają różnie, bywa, że pan E. nie może zasnąć, męczy się, innym razem przesypia je w całości. Co trzy dni Pan E. bierze kąpiel, wówczas wymaga pomocy Pani A. przy wejściu i wyjściu z wanny. Córka po kąpieli w razie takiej potrzeby obcina ojcu paznokcie, kremuje stopy, przycina włosy. Wizyty lekarskie są koniecznością, ostatnio odbywają się sporadycznie, wówczas E. P. jest dowożony do przychodni w Dzierzgoniu autem, zawsze w towarzystwie córek.

Zdaniem organu I instancji w sprawie nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy sprawowaniem przez skarżącą opieki nad ojcem a rezygnacją z pracy lub jej niepodejmowaniem. Skarżąca nie zrezygnowała z pracy aby sprawować opiekę nad ojcem ale z powodu upływu okresu, na jaki umowa o pracę została zawarta. Ponadto skarżąca deklaruje, że mogłaby podjąć się pracy w niepełnym wymiarze. Wreszcie, ojciec skarżącej jest na tyle samodzielny, że opieka nad nim nie wyklucza podjęcia zatrudnienia. Ponadto E. P. posiada jeszcze trzy córki, na których ciąży obowiązek alimentacyjny. Z ich udziałem, przynajmniej finansowym istnieje możliwość zapewnienia Panu E. odpowiedniej odpłatnej opieki co umożliwiłoby Pani A. podjęcie zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Niezależnie od powyższego, w sprawie zachodzi również przesłanka negatywna przyznania świadczenia wymieniona w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ niepełnosprawność powstała po ukończeniu przez E. P. 18 roku życia, jak również po ukończeniu 25 roku życia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku rozpoznając odwołanie skarżącej, decyzją z dnia 27 maja 2024 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Dzierzgonia.

Kolegium nie zgodziło się z organem I instancji, że w sprawie zachodzi negatywna przyznania świadczenia wymieniona w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, a to ze względu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. Odmowę przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia uzasadniał natomiast brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez nią zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad ojcem. W ocenie Kolegium w istocie bezsporny zakres deklarowanej opieki, stan zdrowia oraz stopień samodzielności E. P. obiektywnie nie wymuszał i nie wymusza na skarżącej rezygnacji z podjęcia pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Z akt sprawy nie wynika aby ojciec skarżącej był osobą leżącą na stałe, zupełnie niesprawną ruchowo, o zaburzeniach świadomości związanych z wiekiem, zupełnie niekontrolującą potrzeb fizjologicznych, stale pampersowaną lub cewnikowaną, wymagającą karmienia i pojenia oraz "pilnowania". Przeciwnie, wynika nich, że jakkolwiek z uwagi na wiek i stan zdrowia ojciec strony niewątpliwie nie wykonuje jakichkolwiek czynności domowych i oczywiście wymaga wsparcia w codziennym funkcjonowaniu to jest w dużej mierze samodzielny. Z okoliczności sprawy wynika bowiem, że porusza się samodzielnie, nie wymaga pampersowania, korzysta samodzielnie z toalety, sam przygotowuje posiłki i przyjmuje leki, samodzielnie wykonuje większą część czynności samoobsługowych. Wymaga pomocy tylko przy kąpieli 2 razy w tygodniu oraz w prowadzeniu gospodarstwa domowego. Z okoliczności sprawy wynika, że nie stanowi zagrożenia dla samego siebie i otoczenia oraz może pozostać w miejscu zamieszkania bez nadzoru. Na deklarowaną przez stronę opiekę składa się w dużej mierze prowadzenie gospodarstwa domowego ojca i spędzanie z nim czasu. Taki zakres opieki, który polega na pracach w gospodarstwie domowym, towarzyszeniu w domu, pomocy przy kąpieli 2 razy w tygodniu nie wymusza zatem na osobie sprawującej opiekę rezygnacji z podjęcia pracy zarobkowej. W ocenie Kolegium nie można zatem na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego obiektywnie ocenić, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy brakiem aktywności zarobkowej a strony a sprawowaniem przez nią opieki nad ojcem.

A. P. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku podniosła, że zrezygnowała z pracy, gdyż nie była w stanie pogodzić dojazdów do pracy i pracy ze sprawowaniem opieki nad ojcem. Stan taty pogarsza się z dnia na dzień. Z zaświadczenia lekarskiego z dnia 14 kwietnia 2023 r. wynika, że rokowania co do powrotu do zdrowia są złe. Ojciec wymaga stałej opieki osób trzecich ze względu na niemożność samodzielnej egzystencji. Ojciec wykonuje pewne czynności samodzielnie, ale może skaleczyć się robiąc kanapkę, a przez leki ma rozrzedzoną krew, może oblać się, rozlać coś, może się poślizgnąć. Stan nieporadności taty, upokorzenie z tym związane powodują u niego bunt. Bywa, że nie weźmie przygotowanych leków albo wymaga pomocy żeby wstać. Przy osobie obcej tato nie chciał okazywać słabości i udawał, że "wszystko jest OK". Skarżąca czasem u ojca nocuje. To, że skarżąca nie jest z tatą 24 godziny na dobę nie oznacza, że nie jest w stałej gotowości do udzielenia mu pomocy.

Do skargi dołączono m.in. zaświadczenie lekarskie z dnia 14 kwietnia 2023 r. o stanie zdrowia wydane dla potrzeb Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności, dokument zatytułowany "historia wizyt" z dnia 27 czerwca 2024 r., karty leczenia szpitalnego.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) – zwanej dalej p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Z uwagi na zaistnienie sytuacji określonej wskazanym przepisem sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.), zwanej dalej "u.ś.r." lub "ustawą", w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2024 r., a więc przed nowelizacją ustawy o świadczeniach rodzinnych wprowadzoną na mocy art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie u.ś.w. Stosownie bowiem do art. 63 ust. 1 u.ś.w. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Jednocześnie jednak, w żadnym przepisie nie określono co oznacza zwrot "prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r.". W orzecznictwie sądowym, które Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela, przyjmuje się, że o powstaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przesądza zaistnienie wymaganych przez prawo przesłanek w chwili złożenia wniosku (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2024 r., IV SA/Po 190/24). Oznacza to, że w przypadku wniosku o świadczenie pielęgnacyjne złożonego przed dniem 1 stycznia 2024 r. (tj. przed wejściem w życie art. 43 pkt 4 lit. a u.ś.w. zamieniającego art. 17 u.ś.r.) organy administracji rozpatrując ten wniosek po 1 stycznia 2024 r. zobowiązane są ustalić i ocenić, czy wnioskodawca spełnia przesłanki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego określone w przepisach u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 marca 2024 r., II SA/Gl 1811/23; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 marca 2024 r., IV SA/Po 105/24).

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Celem tego przepisu było częściowe wynagrodzenie - poprzez ww. świadczenie - osobom zdolnym do pracy - faktu rezygnacji z tego zatrudnienia (lub niepodejmowania zatrudnienia), z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu wskazanym w ustawie. Nie jest to zatem świadczenie adresowane do osoby niepełnosprawnej ale do podmiotu sprawującego opiekę. Nie chodzi tu także o jakąkolwiek opiekę ale taką, której zakres, natężenie wykluczy możliwość podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia.

Z powyższego wynika, że jedną z podstawowych przesłanek uprawniających do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest stała i osobista opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną. Opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły. Tym samym analiza istnienia związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem opieki a rezygnacją (niepodejmowaniem zatrudnienia) wymaga oceny i zbadania kilku obszarów. Przede wszystkim istotny jest stopień niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, w tym szczególności ocena zakresu czynności, które jest w stanie wykonać samodzielnie a w jakim wymaga stałej i długotrwałej opieki. Przy czym ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza w żadnej mierze kwestionowania stanu jej zdrowia. Legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki określonym w stosownych przepisach orzeczeniem o niepełnosprawności nie może wykluczać możliwości wywodzenia braku związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem zatrudnienia a stopniem faktycznie sprawowanej opieki nad taką osobą (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2859/20 i z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 275/21).

W świetle utrwalonego orzecznictwa opieka, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, nie dotyczy tylko i wyłącznie niezdolnej do samodzielnej egzystencji osoby leżącej. Za niezdolne do samodzielnej egzystencji z mocy ustawy uznano także osoby cierpiące na schorzenia nieskutkujące brakiem możliwości poruszania się, a konieczność sprawowania nad nimi stałej lub długotrwałej opieki oceniać należy w świetle rodzaju schorzeń oraz sprawności psychofizycznej danej osoby (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gdańsku z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 996/21; w Lublinie z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 795/20). Zatem organy są nie tylko uprawnione, ale i zobowiązane do przeprowadzania takich analiz, a umocowanie to wynika z art. 17 ust. 1 ustawy.

Innym ważącym elementem podlegającym ocenie na gruncie ww. przepisu jest zakres czynności faktycznie realizowanych przez opiekuna w relacji do możliwości wykonywania pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy. Dla ustalenia przesłanki związku przyczynowo-skutkowego w każdym przypadku konieczne jest ustalenie czy rodzaj bądź ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Weryfikacji zatem wymagało to, czy rzeczywiście zakres czynności opiekuńczych świadczonych wobec ojca uniemożliwia skarżącemu podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej.

Podstawowym dowodem, na podstawie którego dokonuje się ustaleń faktycznych w powyższym zakresie, jest wywiad środowiskowy. Zgodnie z art. 107 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 901 ze zm.) rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się również na podstawie art. 23 ust. 4aa ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych u osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne lub osoby pobierającej to świadczenie w celu weryfikacji wątpliwości dotyczących okoliczności związanej z niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz sprawowaniem faktycznej opieki nad osobą, na którą ubiega się lub pobiera świadczenie pielęgnacyjne. Wywiad środowiskowy jest zatem podstawowym dowodem, na podstawie którego można ustalić te okoliczności.

Z kolei zgodnie z § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz.U. z 2021r., poz. 893) - dalej: "rozporządzenie" w przypadku przeprowadzania wywiadu w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 107 ust. 1a pkt 1 i 2 ustawy, wywiad przeprowadza się z osobą deklarującą sprawowanie faktycznej opieki nad osobą, na którą ubiega się lub pobiera świadczenie, w miejscu sprawowania tej opieki, w obecności osoby, nad którą jest sprawowana faktyczna opieka.

W sprawie niniejszej wywiad środowiskowy został przeprowadzony w dniu 20 czerwca 2023 r. w sposób odpowiadający powyższym wymogom i stanowi wiarygodny dowód w sprawie. Z wywiadu środowiskowego wynika, że ojciec skarżącej E. P., mimo swojego wieku, jest osobą w znacznym stopniu samodzielną. Skarżąca przychodzi do ojca codziennie w godzinach od 8.30 do 11.00 i od 13 do 16.30. W tym czasie mierzy ojcu ciśnienie i poziom cukru we krwi, przygotowuje leki, obiad, ubrania na następny dzień, zajmuje się gospodarstwem domowym. Ojciec skarżącej, mimo wieku i posiadanych ograniczeń ruchowych, samodzielnie przygotowuje sobie proste posiłki (śniadania i kolacje), samodzielnie je spożywa, samodzielnie się porusza, korzysta z toalety, wykonuje czynności związane z utrzymaniem higieny osobistej. Skarżąca podpisując wywiad środowiskowy potwierdziła prawdziwość zawartych w nim informacji.

Słusznie stwierdziło Kolegium, że w świetle powyższych ustaleń, ojciec skarżącej jest wystarczająco samodzielny, aby pozostawać w domu sam w czasie, który skarżąca może przeznaczyć na wykonywanie pracy. Czynności takie jak sprzątanie, robienie zakupów, odwiedziny u ojca, ugotowanie obiadu, mogą być wykonywane przed lub po pracy, jak to zwykle się odbywa także i w tych rodzinach, w których są osoby pracujące. Z akt sprawy nie wynika, aby E. P. nie mógł pozostawać w domu sam i wymagał stałego czuwania osoby drugiej. Wręcz przeciwnie. Skarżąca spędza u ojca czas w godzinach od 8.30 do 11 i od 13 do 16.30. W pozostałym czasie E. P. pozostaje w domu sam, sam przygotowuje proste posiłki, spożywa je, korzysta z toalety. Skarżąca wprawdzie twierdzi, że nie była w stanie pogodzić dojazdów do pracy i pracy ze świadczeniem pomocy ojcu, lecz obiektywna ocena czynności wykonywanych przez nią w ramach sprawowanej opieki wskazuje, że takie pogodzenie jest możliwe, choć wymagałoby zmiany grafiku dnia.

W ocenie Sądu prawidłowe są wnioski organu administracji, wyprowadzane z zebranego materiału dowodowego, stwierdzające, że znaczna część z opisanych przez skarżącą czynności jakie wykonuje w związku z opieką nad ojcem wpisuje się w normalne działania związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Są one charakterystyczne dla większości osób, które są aktywne zawodowo, prowadzą gospodarstwo domowe i mają pod opieką osoby wymagające wsparcia, a nie legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności. Pranie, sprzątanie, gotowanie, prasowanie, podawanie posiłków, ścielenie łóżka, robienie zakupów, opłacanie rachunków są czynnościami, które mogą być przy odpowiedniej organizacji wykonywane przed lub po pracy. Pozostałe zaś czynności opisane przez skarżącą nie absorbują jej w takim zakresie aby wykluczało to podjęcie zatrudnienia. Pomoc świadczona ojcu dotyczy czynności, które zasadniczo podejmowane są rano i wieczorem (przygotowanie ubrań, leków) lub też nie są wykonywane codziennie. Z kolei przygotowanie posiłków dla domowników nie jest czynnością, która wyklucza aktywność zawodową. Należy zatem zaaprobować wyrażany w zaskarżonej decyzji pogląd, że skarżącej nie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego określonego w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, bowiem sprawowana opieka, jej zakres i natężenie nie wyklucza rezygnacji czy niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Raz jeszcze należy podkreślić, że świadczenie pielęgnacyjne nie może zostać przyznane w sytuacji, gdy czas poświęcany na czynności opiekuńcze nad niepełnosprawnym członkiem rodziny absorbuje jedynie część dnia, gdyż stan taki umożliwia podjęcie zatrudnienia. Nie zachodzi bowiem wówczas wymagana ustawą przesłanka przyznania świadczenia, jaką jest rezygnacja z pracy lub niepodejmowanie pracy z uwagi na konieczność sprawowania opieki. Opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a jej zakres wykluczać możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, tak więc związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką musi być rzeczywisty. W niniejszej sprawie organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że zakres deklarowanych przez skarżącą czynności związanych ze sprawowaną, wymaganą i konieczną – z uwagi na niepełnosprawność ojca – opieką nie stanowi sam w sobie podstawy do powstrzymywania się od aktywności zawodowej przez skarżącą.

Zdaniem Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy, to jest zakresu i rozmiaru sprawowanej przez skarżącego opieki nad ojcem. Ustalenia poczynione w tym zakresie znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).