Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1481/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8a
journal: Dz.U. 2022 poz 1626
law: Ustawa  z dnia   18  lutego   1994   r.   o  zaopatrzeniu   emerytalnym  funkcjonariuszy Policji,   Agencji   Bezpieczeństwa   Wewnętrznego,    Agencji   Wywiadu,   Służby Kontrwywiadu   Wojskowego,   Służby   Wywiadu   Wojskowego,   Centralnego   Biura Antykorupcyjnego,   Straży    Granicznej,   Straży   Marszałkowskiej,   Służby   Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j.)
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2024 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącej B. S. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2022 r., poz. 1626 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa z dnia 18 lutego

1994 r.), odmówił wyłączenia stosowania wobec B. S. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że wnioskiem z dnia [...] grudnia 2018 r. B. S. wystąpiła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niej art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. i wyłączenie wobec niej stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

Organ dokonał następnie analizy przesłanek stosowania art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r., zgodnie z którym minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

Organ wyjaśnił, że okres pełnionej przez wnioskodawczynię służby wynosi 28 lat, natomiast służba pełniona przez nią na rzecz totalitarnego państwa - jak wynika z Informacji o przebiegu służby przekazanej przez IPN - to okres 1 roku i 10 miesięcy, co stanowi ok. 6,54% ogółu służby. W ocenie Ministra ww. czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego czy epizodycznego, zarówno według kryterium obiektywnego - samego upływu czasu, jak i biorąc pod uwagę typowy przebieg służby funkcjonariuszki, w którym po takim okresie nabywa się pewne uprawnienia związane ze stażem służby. Organ zaznaczył, że skoro wnioskodawczyni pełniła przez ww. okres służbę na rzecz totalitarnego państwa, to z całą pewnością pozwoliło to jej dokładnie zaznajomić się ze specyfiką realizowanych przez nią zadań oraz ich charakterem. Strona nie spełnia zatem przesłanki stypizowanej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r.

Przechodząc do kwestii dotyczącej dokonywania analizy rzetelności pełnienia przez wnioskodawczynię służby po dniu 12 września 1989 r., organ stwierdził, że z opinii przesłanej przez Szefa Agencji Wywiadu nie wynika, aby strona nierzetelnie wykonywała zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w [...] oraz w [...]. Wnioskodawczyni była wielokrotnie awansowana oraz była mianowana na kolejne wyższe stopnie i stanowiska służbowe. W 2004 r. otrzymała [...], a w 2011 r. [...]. Z tych powodów organ uznał, że przesłanka stypizowana w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. została przez stronę spełniona.

Jednak, zdaniem organu, niebagatelne a w istocie kluczowe – znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy w kontekście badania przez organ zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku", powinno stanowić również ustalenie, czy była funkcjonariuszka angażowała się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji.

W tym zakresie organ stwierdził, że z dniem 1 października 1988 r. strona została przyjęta na stanowisko [...] na wolnym etacie [...] Wydziału [...] Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, a od 1989 r. pełniła służbę na stanowisku [...] Wydziału [...]. Powyższe niewątpliwie wpływa na korzyść wnioskodawczyni, bowiem świadczy o niewykonywaniu przez nią zadań operacyjnych, jednakże nie przekreśla to faktu, iż ww. zasilała szeregi formacji, która została stworzona do skutecznej eliminacji wszelkich przejawów dążeń wolnościowych w Polsce. Nie sposób zatem zaprzeczyć, że funkcjonariuszka zatrudniona w jednostkach organizacyjnych SB uczestniczyła w podtrzymaniu działalności aparatu represyjnego Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej.

Minister stwierdził, że na gruncie doświadczenia życiowego i pragmatyki służbowej wiadome jest, że zainteresowana, pracując w SB, świadoma była, czym zajmowała się komórka organizacyjna, dla której wykonywała ona zadania służbowe. Takiej służby nie można ocenić jako spełniającej standardy demokracji, a zatem z perspektywy demokratycznego państwa prawa czynności tego typu należy ocenić jednoznacznie negatywnie.

Ponadto organ podkreślił, że rozpoczęcie przez zainteresowaną służby na rzecz totalitarnego państwa nie było efektem odgórnego przeniesienia służbowego, lecz nastąpiło z jej inicjatywy, czego dowodem jest treść podania o przyjęcie do służby z dnia [...] sierpnia 1988 r.

W konsekwencji organ stwierdził, że uwzględniając długotrwałą służbę wnioskodawczyni na rzecz totalitarnego państwa, świadome wykonywanie przez nią zadań w SB, a także biorąc pod uwagę charakter wykonywanych przez wnioskodawczynię czynności ukierunkowanych na realizowanie typowych dla ustroju państwa totalitarnego zadań i funkcji, przedmiotowa sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z wymienionego wyżej art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r., skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawczyni art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

B. S. złożyła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości i zwrot kosztów postępowania.

Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.) poprzez rozstrzygnięcie sprawy z przekroczeniem granic uznania administracyjnego, tj. z pominięciem słusznego interesu skarżącej, która to przechodząc pomyślną weryfikację, a następnie przez szereg lat pełniąc służbę na rzecz III RP, wyróżniając się swoją postawą na tle innych funkcjonariuszy, mogła oczekiwać, że jej kariera przed dniem 31 lipca 1990 r. nie będzie miała jakiegokolwiek negatywnego wpływu na otrzymywane przez nią świadczenia emerytalne, a także poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz brak wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego dotyczącego służby skarżącej w aspekcie przebiegu oraz charakteru służby, w szczególności czy służba skarżącej przed dniem 31 lipca 1990 r. charakteryzowała się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizację ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, a także postawy skarżącej i osiągnięć na tle innych funkcjonariuszy, oraz poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji wyroku Sądu Okręgowego w [...] , [...] z dnia [...] lutego 2023 r. sygn. akt [...], zgodnie z którym służba skarżącej do dnia 31 lipca 1990 r. nie była służbą na rzecz państwa totalitarnego, oraz brak przyjęcia, że w niniejszej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r., mimo że przebieg służby skarżącej, charakter wykonywanych zadań, uzyskiwane w toku służby odznaczenia, dodatki służbowe oraz pozytywne, dobre i bardzo dobre oceny pracy operacyjnej oraz krótkotrwała służba przed rokiem 1990, powinny prowadzić do przyjęcia, że wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający na wyłączenie wobec skarżącej stosowania art. 15c, art. 22a i 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r.,

2. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. oraz art. 8 § 1 k.p.a. poprzez niewystarczające uzasadnienie decyzji w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, w szczególności w zakresie "krótkotrwałości" służby, co spowodowało obrazę podstawowych zasad postępowania administracyjnego, jakimi są zasada przekonywania oraz zasada pogłębiana zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.

Skarżąca postawiła również zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj.:

1. art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. poprzez błędne przyjęcie przez organ, że w sprawie nie wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na zastosowanie wobec skarżącej art. 8a ustawy, podczas gdy charakter zadań realizowanych przez skarżącą, które nie nosiły znamion działań podejmowanych na rzecz państwa totalitarnego, krótkotrwałość służby skarżącej przed dniem 1 lipca 1990 r. oraz rzetelność wykonywanych zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., przemawiają za uznaniem sprawy jako szczególnie uzasadnionego przypadku,

2. art. 8a ust. 1 i 2 w zw. z art. 13b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. poprzez odmowę wyłączenia stosowania wobec skarżącej art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. w sytuacji, gdy służba skarżącej nie była służbą, o której mowa w art. 13b ustawy z dnia 18 lutego 1994 r., zgodnie z wykładnią dokonaną przez Sąd Najwyższy w Uchwale Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 września 2020 r., III UZP 1/20, co potwierdza wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lutego 2023 r., sygn. akt [...],

3. art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. poprzez przyjęcie przez organ, że służba skarżącej w okresie od 1 października 1989 r. do 31 lipca 1990 r. nie była służbą o charakterze krótkotrwałym, podczas gdy służba skarżącej przed 1 lipca 1990 r. wynosiła zaledwie 1 rok i 10 miesięcy, w stosunku do 28 lat ogólnego stażu służby i stanowiła 6,54% całkowitej wysługi, co winno skutkować uznaniem przez organ, że została spełniona przesłanka krótkotrwałości wynikająca z art. 8a ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r.,

4. art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. w związku z art. 7a § 1 k.p.a., poprzez błędną wykładnię klauzuli generalnej "krótkotrwałość służby", bez uwzględnienia korzystnej dla skarżącej wykładni tego przepisu, w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie zachodzą uzasadnione wątpliwości co do treści ww. normy prawnej, które to wątpliwości winny być interpretowane na korzyść skarżącej.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że organ całkowicie zaniechał zweryfikowania, jaki był charakter jej służby w okresie do dnia 31 lipca 1990 r., podczas gdy był zobowiązany do zbadania, czy służba była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych czynności i działań, jakie podejmowane są w każdym organie czy instytucji publicznej.

Do skargi skarżąca dołączyła wydruk wyroku Sądu Okręgowego w [...] [...] z dnia [...] lutego 2023 r. sygn. akt [...], którym sąd ten zmienił decyzję Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] i ustalił skarżącej prawo do emerytury policyjnej w wysokości i na zasadach obowiązujących przed dniem 1 grudnia 2018 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z dnia [...] lutego 2024 r. Sąd Apelacyjny w [...] [...] Wydział [...] poinformował, że sprawa zainicjowana apelacją Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA od ww. wyroku oczekuje na rozpoznanie apelacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. Zgodnie z tym przepisem, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a, art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b tej ustawy (tj. służbę od 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych enumeratywnie w tym przepisie), ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

Jak wynika z treści przytoczonego przepisu, decyzja o wyłączeniu zastosowania ograniczeń przewidzianych w art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy ma charakter uznaniowy. Wymaga przy tym podkreślenia, że działanie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza, że organ administracji publicznej jest uprawniony do dowolnego działania czy rozstrzygania na podstawie przesłanek niemających obiektywnego uzasadnienia. Orzekający w sprawie organ jest bowiem zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy. Natomiast sąd, kontrolując decyzję uznaniową, jest obowiązany zbadać, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1488/08 (wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych), stwierdził, że zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Natomiast wybór rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną. Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie zwraca się uwagę na znaczenie, jakie ma prawidłowe uzasadnienie decyzji uznaniowej. Wskazuje się, iż wymogi, jakim powinna odpowiadać decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego, są dalej idące niż ma to miejsce w odniesieniu do decyzji związanej. Uzasadnienie decyzji uznaniowej powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Powinno z niego wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione (por. wyroki NSA z dnia 17 marca 2010 r. sygn. akt II GSK 491/09 i z dnia 20 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 2006/10).

Jak stanowi art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r., organ może skorzystać z uprawnienia przewidzianego w tym przepisie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Przepis ten zawiera w istocie jedną przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku", którą należy rozważać z uwzględnieniem dwóch kryteriów, tj. po pierwsze krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990 r. i po drugie rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19).

Wymaga podkreślenia, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazał, iż uznał, że w stosunku do skarżącej została spełniona druga z przesłanek wymienionych w art. 8a ust. 1 ustawy, tj. rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., i tę ocenę organu Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, podziela.

Sąd nie podzielił natomiast stanowiska Ministra co do niewystąpienia w tej sprawie przesłanki krótkotrwałości pełnionej służby oraz "szczególnie uzasadnionego przypadku". Z tej przyczyny Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r., poprzez błędną wykładnię tego przepisu, co doprowadziło organ do wadliwej konkluzji, jakoby względem skarżącej nie zachodziły przesłanki wyłączenia stosowania reguł ogólnych art. 15c, art. 22a oraz art. 24a tej ustawy.

Po pierwsze nie można zgodzić się z organem, by służba pełniona "na rzecz totalitarnego państwa" przez 1 rok i 10 miesięcy, co stanowi 6,54% ogółu służby, mogła zostać określona (jak uczynił to organ na s. 7 uzasadnienia zaskarżonej decyzji) jako długotrwała. Powyższa konstatacja organu stoi w jawnej sprzeczności z przyjętym w języku polskim rozumieniem pojęcia długotrwałości, co świadczy o tym, że organ dokonał całkowicie błędnej wykładni pojęcia "krótkotrwałej służby" użytego w art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r., czym naruszył ten przepis prawa materialnego. Zakwalifikowanie służby trwającej 6,54% ogółu służby jako długotrwałej świadczy o tym, że organ nie odniósł swoich ogólnych rozważań do realiów konkretnej, rozpatrywanej sprawy, odwołując się do twierdzeń mających charakter powtarzalnych ogólników. Taki sposób prowadzenia postępowania administracyjnego stanowi mające wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Po drugie, zdaniem Sądu, organ w żadnym stopniu nie wykazał, aby postawa skarżącej w okresie pracy na stanowisku [...] w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych charakteryzowała się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji tej formacji właściwych państwu totalitarnemu. Organ nawet nie sprecyzował, jakie konkretnie zadania i obowiązki skarżąca wykonywała w tym okresie, nie podał też, jakie skarżąca czerpała korzyści i przywileje z zajmowanych wówczas stanowisk. Jest to szczególnie istotne, bowiem jak zauważył sam organ, skarżąca w badanym okresie nie wykonywała zadań operacyjnych. Samo powołanie się przez organ na "doświadczenie życiowe i pragmatykę służbową" nie dotyczy zaś konkretnej działalności skarżącej w ramach wykonywanej pracy, nie może zatem zostać uznane jako przydatne dla ustalenia stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Organ nie wyjaśnił, jakie to "doświadczenia życiowe" skłaniają go do przyjęcia tezy, że osoba pracująca na stanowisku [...] w ministerstwie "uczestniczyła w podtrzymywaniu działalności aparatu represyjnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej". Tego rodzaju stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zdają się potwierdzać, że organ nie rozpatrywał niniejszej sprawy z uwzględnieniem okoliczności konkretnego przypadku, lecz odwołał się do powielanych ogólników niezwiązanych ze stanem faktycznym danej sprawy, czym naruszył wyżej wymienione przepisy k.p.a.

Jak wynika z akt administracyjnych, działalność skarżącej w ramach służby w MSW polegała na wykonywaniu zwykłych, standardowych czynności charakterystycznych dla każdej służby publicznej, tym bardziej, że jak podkreślił organ skarżąca nie wykonywała zadań operacyjnych, a więc wykonywała prace o charakterze biurowym. Ogólne wnioski wywiedzione z tego, że skarżąca sama zgłosiła chęć rozpoczęcia służby, świadczą o błędnej interpretacji przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku". Prowadzą bowiem do konstatacji, że z regulacji objętej przepisem art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. mogą skorzystać wyłącznie osoby, które służyły państwu totalitarnemu pod przymusem bądź podjęły (bez zgody przełożonych) współpracę z demokratyczną opozycją. Tymczasem takich funkcjonariuszy nie dotyczy obniżenie uposażenia, co wynika z treści art. 23c pkt 2 i art. 15c ust. 5 tej ustawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 2001/22).

Z tych przyczyn Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie, wbrew stanowisku organu, została spełniona przesłanka szczególnie uzasadnionego przypadku – co wynika z krótkiego okresu służby skarżącej na rzecz totalitarnego państwa (1 rok i 10 miesięcy) w powiązaniu z późniejszym, wieloletnim, rzetelnym pełnieniem obowiązków w formacji mundurowej na rzecz państwa demokratycznego. Nie sposób przy tym uznać, aby wolą prawodawcy było obniżenie świadczeń wypracowanych przez funkcjonariuszy, którzy jedynie krótki czas służyli państwu totalitarnemu, a zasadniczą większość ich aktywności zawodowej stanowiła oddana praca w instytucjach demokratycznego państwa.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, ponownie rozpatrując sprawę, zastosuje się do wyżej przedstawionych wytycznych Sądu, w szczególności w zakresie spełnienia w niniejszej sprawie wobec skarżącej przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku". Organ powinien również ustalić, czy w chwili rozstrzygania o wniosku skarżącej o wyłączenie stosowania art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r., wyrok Sądu Okręgowego w [...][...]Wydział [...] z dnia [...] lutego 2023 r. sygn. akt [...] jest prawomocny.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) orzekł jak w pkt 1 sentencji.

O kosztach postępowania w punkcie 2. sentencji orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 tej ustawy. Zasądzoną od organu na rzecz skarżącej kwotę stanowi wynagrodzenie jej pełnomocnika procesowego (480 zł), zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.).