Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 219/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budżetowe prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art 66  ust 1 pkt 2  i ust 2 oraz art 80 ust 2 pkt 2 i art 83  ust 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Dnia 28 kwietnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Piotr Fronc WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2023 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. D.-W. i W. D.-W. na decyzję nr 520/2022 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 15 grudnia 2022 roku, znak: WOB.7721.455.2022.PBRZ w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i zakazu użytkowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz skarżących D. D.-W. i W. D.-W. solidarnie kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki decyzją z 16 września 2022r., znak: ROIK I.5162.19.2022.IGR, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2021, póz. 2351 z późn. zm. - dalej Pr.bud.) nakazał D. D. - W. i W. D. – W. wykonanie następujących robót zabezpieczających mających na celu przywrócenie bezpieczeństwa użytkowania budynku przy ul. [...] [...] w K., w zakresie lokalu nr III o funkcji usługowej, usytuowanego na parterze przedmiotowej nieruchomości poprzez:

1. osadzenie w przewodzie kominowym indywidualnego koncentrycznego wkładu kominowego na całej jego długości - od przyłączenia kotła z zamkniętą komorą spalania w kuchni lokalu baru naleśnikami do wylotu ponad dachem

jednocześnie zgodnie z art. 66 ust 2 Pr.bud. wobec występowania zagrożenia dla zdrowia i życia spowodowanego nieprawidłowościami użytkowania opisanych w przepisie art. 66 ust. 1 pkt 2 zakazał użytkowania poprzez wyłączenie z eksploatacji urządzenia gazowego- kotła z zamkniętą komorą spalania w lokalu nr III w kuchni baru naleśnikami - przyłączonego do uszkodzonego przewodu kominowego uszczelnionego uszkodzoną rurą stalową flex stanowiących część wspólną obiektu przy ul. [...]/[...] w K. - do czasu wykonania nakazu z pkt. 1

Organ stwierdził, że zgodnie z art. 66 ust. 2 Pr.bud. nakaz wyłączenia urządzenia gazowego - kotła z zamkniętą komorą spalania w lokalu nr III w kuchni baru naleśnikami podlega natychmiastowemu wykonaniu. Nakazane roboty należy zakończyć do dnia 10.11.2022r.

Odwołanie złożyli zobowiązani zarzucając, iż nie rozpatrzono w całości materiału dowodowego, a w efekcie nieprawidłowo zastosowano w/w przepisy Pr.bud.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją nr 520/2022 Znak: WOB.7721.455.2022.PBRZ z 15.12.2022r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 104 kpa, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 Pr.bud., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków i w tym zakresie określił termin zakończenia nałożonych robót do dnia 28 lutego 2023r. w pozostałym zakresie utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu wskazano, iż nakazane czynności posiadają odzwierciedlenie w ustaleniach zawartych w materiale dowodowym, a uzasadnienie skarżonej decyzji w zakresie wyjaśnienia faktycznego i prawnego zastosowania przesłanek z punktu art. 66 ust. 1 pkt 2 i art. 66 ust. 2 Pr.bud. jest dostateczne. Analiza załączonych do akt postępowania protokołów z kontroli przewodów kominowych jak i Ekspertyzy technicznej z czerwca 2022r. wskazuje, iż zachodzą okoliczności dające podstawę do uznania, że kocioł gazowy z zamkniętą komorą spalania w lokalu nr III w kuchni baru naleśnikami przy ul. [...]/[...] w K. nie może być użytkowany w dotychczasowy sposób, a sposób jego przyłączenia do przewodu kominowego jak i sposób odprowadzania z niego spalin wskazuje, że jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska.

Jak wynika z protokołu kominiarskiego nr [...] z dnia 21 maja 2022r, podłączenia kominowe w pomieszczeniu lokalu na parterze Bar, Kawiarnia są podłączone do przewodów kominowych które nie nadają się do dalszego użytku. Przewody kominowe które zgodnie ze schematem dołączonym do protokołu "obsługują" pomieszczenia na parterze (Bar, naleśnikarnia) tj. 29-30, 43 są rozwalone, zagruzowane i nie nadają się do dalszego użytku. Dodatkowo w pkt. 4 wykazano w protokole nieszczelność przewodów kominowych wewnątrz, pomiędzy ściankami działowymi, a także zaniżenie przewodów kominowych nr [...].

Ponadto wskazano także na protokół kominiarski z dnia 23 czerwca 2022r., nr [...], w którym stwierdzono , że objęte kontrolą przewody kominowe oraz inne elementy urządzeń kominowych nie odpowiadają wyżej wymienionym przepisom. Dotyczy to w szczególności następujących stwierdzonych uchybień, które mogą stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. - Przewód kominowy nr [...] do którego jest podłączenie z Baru jest zawężony, zniszczony, zmiażdżony na wysokości poddasza co przedstawiam w załączonych fotografiach zdjęciowych. Należy zakazać właścicielowi Baru korzystania z kotła gazowego, ponieważ obecne używanie kotła może zagrażać utratą zdrowia i życia.

Organ podkreślił także, iż wkład kominowy służący do odprowadzania spalin z kotła c.o. znajdującego się w prywatnym lokalu w tym przypadku w lokalu nr III w budynku przy ul. [...] nie stanowi części wspólnej tego budynku, bowiem stanowi element instalacji wewnętrznej i związany jest funkcjonalnie z tym lokalem. Przy czym zarówno komin (w znaczeniu przegrody budowlanej) jak i przewód kominowy (pusta przestrzeń wypełniająca komin) stanowiący część składową komina jest częścią wspólną budynku. Natomiast wkład kominowy jest montowany w przewodzie kominowym aby zapobiec niszczeniu komina, wykonanego najczęściej z cegły, na skutek "agresywnych" spalin z pieca c.o. opalanego gazem. Jego montaż co najwyżej może świadczyć o ingerencji w część wspólną budynku jaką jest komin. Nie może natomiast świadczyć o tym, że po zamontowaniu wkładu w kominie staje się on automatycznie częścią wspólną budynku. Nie bez znaczenia pozostaje tu również fakt, że wkład ten służy tylko i wyłącznie jednemu z lokali w budynku do odprowadzania spalin z kotła c.o. podczas gdy przewody kominowe oraz komin służą wszystkim lokalom w tym budynku. Tak wiec indywidualny piec c.o. i wkład kominowy podłączony do tego pieca to prywatna własność właściciela lokalu, zaś komin (jako przegroda budowlana") jest elementem nieruchomości wspólnej. Tak wiec wszelkie roboty zamontowania i konserwacji wkładu kominowego i związane z tym koszty powinny obciążać wyłącznie właściciela pieca c.o.. bowiem to spaliny z jego pieca oddziałują destrukcyjnie na komin - część wspólna, (patrz, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 września 2017r., sygn. akt II SA/Wr 403/17) Czym innym jest natomiast utrzymanie w należytym stanie technicznym samych kominów jako elementu nieruchomości wspólnej (art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali- dalej u.w.l.), które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Koszty koniecznego remontu komina jako części nieruchomości wspólnej (art. 14 pkt l u.w.l.) zaliczają się do wydatków związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej. MWINB zauważył również, że przepis art. 66 Prawa budowlanego nie wyklucza nakazania wykonania określonych czynności również w lokalu (w odniesieniu do instalacji przynależnej do lokalu) położonym w obiekcie budowlanym, w sytuacji, gdy niewłaściwy stan techniczny lokalu (instalacji z nim związanej lub uzupełnienia jej braku) oddziałuje na cały obiekt budowlany, a nakazane czynności mają na celu utrzymanie w należytym stanie całego obiektu (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2009 r., sygn. II OSK 985/08.) Skoro wkład kominowy stanowi własność właściciela pieca c.o. znajdującego się w prywatnym lokalu, to w przypadku braku takiego wkładu, obowiązek jego instalacji nie może być skierowany do wszystkich współwłaścicieli obiektu, w którym znajduje się ten lokal.

Przewód kominowy nr [...] służy wyłącznie do obsługi lokalu nr III na parterze budynku przy ul [...] [...] w K.. Do przewodu nr [...] wprowadzono przewód "spiro" do odprowadzania spalin z gazowego kotła z zamkniętą komora spalania, zlokalizowanego w lokalu nr III na parterze budynku. Przewód ten jest pogięty, z widocznymi uszkodzeniami w obrębie poddasza oraz nieprawidłowo wyprowadzony ponad połać dachu. Powyższe potwierdza materiał zdjęciowy do wykonanej Ekspertyzy technicznej. Z uwagi na sposób działania kotła z zamkniętą komora spalania przy zastosowaniu zamontowanej rury spiro i jej uszkodzeń, może dochodzić do uszkodzenia samego komina poprzez destrukcyjne działanie kwasów powstających w wyniku spalania gazu. Jednocześnie potwierdzona w protokołach kominiarskich nieszczelność murowanych przewodów kominowych przy nieprawidłowym stanie przewodu spiro stanowi zagrożenia dla zdrowia i życia. Dodatkowo stwierdzony stan zamontowanego przewodu spiro do którego przyłączono gazowy kocioł z zamkniętą komora spalania potwierdza, iż organ I instancji miał podstawy do nakazania skarżoną decyzją wyłączenia z eksploatacji przedmiotowego kotła do czasu osadzenia w przewodzie kominowym indywidualnego koncentrycznego wkładu kominowego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyli zobowiązani zarzucając naruszenie:

- art. 7 k.p.a., art. 88 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organy administracyjne obu instancji wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a tym w szczególności zaniechanie przeprowadzenia oględzin, jak również nieuwzględnienie dokumentów załączonych do pisma pełnomocnika odwołujących z dnia 20 lipca 2022 roku tj. protokołu serwisowego urządzeń grzewczych z dnia 18 lipca 2022 roku, pisma z dnia 3 czerwca 2022 roku do Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej, pisma z dnia 3 czerwca 2022 roku do Just sp. z o.o. oraz pisma pełnomocnika Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia 14 czerwca 2022 roku, co miało Istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji.

- art. 66 ust. 1 pkt 2 Pr.bud. poprzez nieuzasadnione zastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie, mimo, że brak było podstaw do stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji,

- art. 66 ust. 2 Pr.bud. poprzez nieuzasadnione zastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie, mimo, że brak było podstaw do zastosowania tego przepisu, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji,

- art. 66 ust. 1 w zw. z art. 61 Pr.bud. poprzez ich błędną wykładnię, która doprowadziła do skierowania nakazu wykonania robót zabezpieczających do niewłaściwego podmiotu, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji.

W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów.

W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Skarga zasługuje na uwzględnienie z powodu naruszenia przez organy przepisów postępowania (art. 7, art. 77, art. 80 kpa) w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, co prowadzi do uchylenia decyzji obu instancji. Stan faktyczny nie został w sposób wyczerpujący ustalony i wobec tego brak jest odpowiednio wykazanych w decyzjach podstaw zarówno do zakazu użytkowania jak i nakazu osadzenia w przewodzie kominowym wskazanego w decyzji wkładu kominowego, zarówno w aspekcie, iż jest to konieczne, jak i również uznania skarżących jako adresatów zaskarżonej decyzji tj. iż na nich taki obowiązek spoczywa.

W szczególności istotne braki postępowania dowodowego, jak zasadnie zarzucono w uzasadnieniu skargi dotyczą braku przeprowadzenia oględzin z udziałem stron, a także braku odniesienia się do konkretnie formułowanych w trakcie postępowania uwag i zarzutów co do konieczności dokonania oceny przez organy wiarygodności i prawidłowości ekspertyz zgromadzonych w sprawie m.in. kominiarskich pod kątem nieprawidłowego działania przewodu kominowego zarówno w zakresie lokalu skarżących, w tym występujących w nim urządzeń tj. spornego kotła, jak i w zakresie całego budynku (części wspólnych nieruchomości). W tym względzie organy nie oceniły w sposób przekonywujący podnoszonych kwestii zabezpieczeń kotła (zamkniętej komory spalania, czujników powodujących automatyczne wyłączanie kotła itd.), a także informacji skarżących o zastosowaniu wewnętrznego stalowego wkładu do kominów, jako zabezpieczenia samoistnego zagruzowania, co ma istotny wpływ na przyjętą przez organ przesłankę zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi lub mienia. Dotyczy to także braku oceny złożonego do akt jako załącznik do pisma z dnia 20 lipca 2022 roku protokołu serwisowego urządzeń grzewczych z dnia 18 lipca 2022 roku jako dowodu na okoliczność zabezpieczeń kotła zainstalowanego w lokalu. Również niewystarczające jest dla przyjęcia w/w przesłanki posłużenie się nieprecyzyjnym protokołem kominiarskim nr [...] z dnia 23 czerwca 2022 roku, stwierdzającym, że "przewód kominowy nr [...], do którego jest podłączenie z Baru jest zawężony, zniszczony, zmiażdżony na wysokości poddasza", lecz nie wskazującym na jego niedrożność lub nieszczelność, lecz wprost, że ciągi we wszystkich kominach są prawidłowe, a nadto wobec wskazanych przez skarżących znacznych przekrojów zamontowanych wkładów kominowych, wielokrotnie większych od wymaganych względem podłączonego kotła. W szczególności, że z protokołu nr [...] z dnia 17 stycznia 2023 roku mistrza kominiarskiego R. Ł. wynika, że w dniu kontroli przewód kominowy spalinowy od kotła C.O. gazowego z zamkniętą komorą spalania wykazuje pozytywny ciąg. Ponadto nie uwzględniono w decyzji i nie oceniono przedstawionego przez skarżących protokołu serwisanta P. O., który serwisuje kocioł skarżących i jest autoryzowanym serwisantem firmy producenta kotła. Organ drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie ustosunkował się też w sposób wyczerpujący do zarzutów skarżących dotyczących ekspertyzy technicznej sporządzonej w czerwcu 2022 roku przez mgr inż. J. U., ograniczając się do stwierdzenia, że została ona sporządzona przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, które podlegają odpowiedzialności zawodowej (dyscyplinarnej). Tymczasem nawet pobieżna analiza tej ekspertyzy wskazuje, iż nie wniosła ona nic istotnego względem w/w nieprecyzyjnych protokołów kominiarskich uznanych przez organy za podstawę faktyczną decyzji - ekspertyza nie ma żadnego związku z projektowaniem kominów ani nie zawiera żadnych istotnych obliczeń mogących prowadzić do uznania przesłanki zagrożenia życia lub zdrowia, gdyż jest zbyt ogólna.

W zakresie natomiast uznania przez organy skarżących jako adresatów zaskarżonej decyzji tj. iż na nich spoczywa nałożony w decyzji obowiązek, to wbrew argumentacji organów obu instancji, z powodu braku oględzin i innych koniecznych dowodów, były także niewystarczające. Przyjęto z jednej strony na ich podstawie, że naprawy wymaga przewód spalinowy, będący częścią wspólną nieruchomości, a decyzja została tymczasem skierowana do skarżących aby wykonać wkład kominowy na całej jego długości. Zatem Organy nie ustaliły odpowiednio podstaw nakazu, tj. czy powinien być skierowany do Wspólnoty Mieszkaniowej lub do zarządcy, czy do skarżących. Generalnie komin to bez wątpienia część budynku, mająca początek u trzonu, a dalej biegnąca przez stropy budynku ponad poszycie dachowe po czapy komina. Jest to konstrukcja, która mieści w sobie kanały dymowe, spalinowe i wentylacyjne, obsługujące wszystkie lokale znajdujące się w budynku. W konsekwencji komin nie służy wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Stąd także niejasny wniosek organów, iż kominy będące częścią wspólną budynku po zamontowaniu w nim stalowego wkładu mającego zapobiec niszczącemu działaniu spalin z kotła gazowego przestają być automatycznie częściami wspólnymi, gdyż wkład ten służy tylko i wyłącznie jednemu konkretnemu lokalowi. Wobec tego, nakaz wykonania robót dotyczących osadzenia w przewodzie kominowym nr [...] indywidualnego koncentrycznego wkładu kominowego na całej jego długości jako dotyczący części wspólnej skierowany do skarżących jako właścicieli lokalu nr III, do którego prowadzi przewód kominowy nr [...], jest w warunkach nieprecyzyjnych ustaleń, bezpodstawny.

Reasumując organy nie przeprowadziły oględzin przewodów kominowych znajdujących się w budynku przy ul. [...]/ul. [...] w K. na okoliczność aktualnego stanu technicznego przewodów kominowych znajdujących się w budynku przy ul. [...]/ul. [...] w K., jak również zakresu wykorzystania przewodów kominowych przez lokal nr III, zgodnie z wnioskiem pełnomocnika odwołujących się w piśmie z dnia 20 lipca 2022 roku. Przez brak oględzin organy obu instancji w sposób dowolny określiły miejsce położenia kotła gazowego, jak również nie wzięły pod uwagę innych istotnych okoliczności dotyczących charakterystyki przedmiotowego przewodu kominowego, jak również charakterystyki kotła gazowego, w tym w szczególności jego zabezpieczeń. Nadto instalacja wentylacyjna jest częścią wspólną budynku, a co za tym idzie za jej stan techniczny odpowiedzialna jest Wspólnota Mieszkaniowa lub/i zarządca. W związku z tym, jeżeli istnieje konieczność naprawy instalacji wentylacyjnej, to ten obowiązek spoczywa generalnie na tym podmiocie. Wobec wskazania w skardze na treść protokołu nr [...] z dnia 21 maja 2022 roku z okresowej kontroli przewodów kominowych oraz protokołu nr [...] z dnia 23 czerwca 2022 roku z okresowej kontroli przewodów kominowych, z których wynika, że zgodnie z art. 70 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, wymienione w protokole "braki - uszkodzenia – zaniedbania podlegają obowiązkowemu usunięciu - naprawie bezpośrednio po przeprowadzonej kontroli technicznej", kwestia tychże uszkodzeń i braków powinna zostać uwzględniona przez organy przy wydawaniu spornego nakazu, czego organy nie uczyniły.

Dlatego w ponownie prowadzonym postępowaniu organ uzupełni dotychczas zebrany materiał dowodowy, celem jednoznacznego ustalenia stanu technicznego przewodów kominowych i następnie oceni wystąpienie przesłanek z art. 66 ust 2 Pr.bud. czy art. 66 ust. 1 pkt 2 Pr.bud. także w aspekcie adresatów ewentualnych nakazów.

Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a oraz art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w/w ustawy, zasądzając na rzecz strony skarżącej uiszczony wpis od skargi w wysokości 500 zł., koszty zastępstwa adwokackiego w kwocie 480 zł. i zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.