Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 139/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 138  par. 1  pkt 2  art. 105   par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 92n  ust. 2  pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2230
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędziowie: sędzia WSA Artur Kuś, asesor WSA Aneta Żak (spr.), , Protokolant: ref. Tomasz Bilewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2024 r. sprawy ze skargi J. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Edukacji i Nauki z dnia 3 listopada 2023 r. znak: DWEW-WWR.416.99.2023.EZS w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 3 listopada 2023 r. znak: [...] Minister Edukacji i Nauki, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775), dalej: k.p.a., uchylił w całości decyzję P. Kuratora Oświaty z [...] sierpnia 2023 r. nr [...] zarządzającą zakończenie prowadzenia wypoczynku organizowanego przez C. Spółka z o.o. z siedzibą w W. w Ośrodku K. przy ul. [...] w terminie [...] sierpnia 2023 r. oraz nakazującą niezwłoczne zorganizowanie powrotu uczestników wypoczynku do miejsca zamieszkania - i umorzył postępowanie organu I instancji.

Decyzja to została wydana w następujący stanie faktycznym i prawnym sprawy.

P. Kurator Oświaty (dalej jako: organ I instancji) ww. decyzją z [...] sierpnia 2023 r., na podstawie art. 92n ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2022 r. poz. 2230), dalej jako: u.s.o., zarządził zakończenie prowadzenia wypoczynku organizowanego przez C. Spółka z o.o. z W. w Ośrodku K. w R . przy ul. [...] w terminie [...] sierpnia 2023 r. oraz nakazał niezwłoczne zorganizowanie powrotu uczestników wypoczynku do miejsca zamieszkania. Na podstawie art. 92n ust. 3 u.s.o., organ nadał decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ I instancji podał, że w związku z zawiadomieniem przez funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w G. o potrzebie kontroli ww. wypoczynku w związku, m. in., ze zgłoszonym zagubieniem uczestniczki kolonii w trakcie wycieczki rowerowej oraz bójką pomiędzy uczestnikami wypoczynku, w dniu 21 sierpnia 2023 r. upoważnieni pracownicy organu I instancji przeprowadzili kontrolę wypoczynku w ww. ośrodku wypoczynkowym w R., podczas której stwierdzili, że pod wskazanym adresem znajduje się trudna do ustalenia liczba uczestników. W zgłoszeniu wypoczynku nr [...] podano łączną liczbę uczestników 30, w tym: powyżej 10 roku życia 23, poniżej 10 roku życia 7, niepełnosprawnych lub przewlekle chorych 3 (dzieci z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim). Na miejscu wypoczynku, według kierownika wypoczynku, było 58 dzieci, natomiast według dzienników wypoczynku - 68. Ustalono, że uczestnicy wypoczynku są w wieku od 6 do 18 lat, podzieleni na 9 grup, w chwili kontroli 8 - po rezygnacji z pracy jednego z wychowawców. Stwierdzono obecność K. K. - organizatora i kierownika wypoczynku oraz 8 wychowawców. Kontrolujący otrzymali informację, że jeden wychowawca zrezygnował z pracy 21 sierpnia 2023 r. o godz. 9.00. Kierownik wypoczynku przedstawiła kontrolującym aktualizację wypoczynku dzieci i młodzieży ze zmianą dotyczącą liczby uczestników, wskazującą na łączną liczbie 61 uczestników, w tym powyżej 10 roku życia 46, poniżej 10 roku życia 15, niepełnosprawnych lub przewlekle chorych 26 (niepełnosprawność intelektualna, autyzm/zespół Aspergera/FAS/niedostosowanie społeczne), z odręcznie dopisaną datą 16.08.2023 r. Powyższa aktualizacja nie wpłynęła do Kuratorium Oświaty w B. Kontrolującym przedstawiono ponadto 57 kart kwalifikacyjnych uczestników, z których wynikało, że wśród uczestników kolonii są osoby z niepełnosprawnością, zaburzeniami, dysfunkcjami, które muszą mieć podawane leki. W trakcie kontroli stwierdzono następujące nieprawidłowości: 1) niepoinformowanie P. Kuratora Oświaty o zmianach liczby uczestników; 2) brak 11 kart kwalifikacyjnych, 3) w dziennikach zajęć: brak tygodniowych planów pracy, nieprawidłowości w nazwiskach uczestników, brak podpisów wychowawców i kierownika wypoczynku, 4) brak zgodności w deklarowanej przez kierownika wypoczynku liczbie uczestników (58) ze stanem faktycznym (68); 5) brak zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego w stosunku do 4 wychowawców; 6) brak ratownika. Organ I instancji podał również, że wpłynęła do niego pisemna informacja od rodzica jednej z uczestniczek kolonii, z której wynikało, że jego dziecko zgubiło się w trakcie powrotu do ośrodka ze sklepu B., zostało odnalezione przez policjantów i odwiezione na miejsce wypoczynku. Pismo zawierało ponadto informację, że dziecku nie podawano prawidłowo leków.

W oparciu o powyższe ustalenia organ I instancji stwierdził, że mając na względzie charakter stwierdzonej nieprawidłowości, polegającej na niezapewnieniu bezpieczeństwa uczestnikom kolonii, zaistniała konieczność zakończenia prowadzenia wypoczynku oraz nakazania jego organizatorowi niezwłocznego zorganizowania powrotu uczestników wypoczynku do miejsca zamieszkania. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności organ uzasadnił koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa dzieciom – uczestnikom kolonii.

W wyniku rozpatrzeniu odwołania złożonego przez J. Sp. z o.o., zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2023 r. Minister Edukacji i Nauki (dalej także jako: MEN) uchylił decyzję organu I instancji w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podał, że stwierdzony w wyniku kontroli stan faktyczny - brak 11 kart kwalifikacyjnych uczestników wypoczynku, 4 informacji o niekaralności kadry, brak ratownika wodnego, zagubienie uczestnika wypoczynku podczas wycieczki rowerowej, interwencje dzielnicowego z posterunku Policji w obiekcie wypoczynku - wskazywał na istniejące zagrożenia bezpieczeństwa uczestników wypoczynku. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty postawione w odwołaniu co do zasady nie mają uzasadnionych podstaw. MEN przyznał, że odwołujący się nie musiał zatrudniać pielęgniarki i ratownika, natomiast, zgodnie z art. 92c ust. 2 pkt 6 u.s.o., organizator wypoczynku ma obowiązek zapewnić, zgodnie z ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych, bezpieczne korzystanie z wyznaczonego obszaru wodnego, czego organizator nie dopełnił, zarówno na kontrolowanej kolonii, jak również podczas wcześniej kontrolowanych turnusów. Zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 9 rozporządzenia z 30 marca 2016 r. w sprawie wypoczynku dzieci i młodzieży (Dz. U. z 2016 r. poz. 452), do obowiązku wychowawcy wypoczynku należy zapewnienie uczestnikom wypoczynku, we współpracy z ratownikiem wodnym, opieki w czasie korzystania z wyznaczonych obszarów wodnych, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2016 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych. Ponadto, zgodnie z art. 92k ust. 1 u.s.o., organizator wypoczynku ma obowiązek założenia dla uczestnika wypoczynku karty kwalifikacyjnej. W toku prowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono, że organizator nie posiadał 11 kart kwalifikacyjnych uczestników wypoczynku, co stanowi istotne uchybienie, bowiem karta kwalifikacyjna zawiera najważniejsze podstawowe informacje o dziecku, w tym m.in. informację o specjalnych potrzebach edukacyjnych uczestnika wypoczynku, w szczególności o potrzebach wynikających z niepełnosprawności, niedostosowania społecznego lub zagrożenia niedostosowaniem społecznym oraz istotne dane o stanie zdrowia, rozwoju psychofizycznym i stosowanej diecie uczestnika oraz jego numer PESEL w celu potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. W przypadku zmiany okoliczności objętych zgłoszeniem wypoczynku organizator, zgodnie z art. 92i u.s.o., ma obowiązek niezwłocznie powiadomić kuratora oświaty o wprowadzonych podczas wypoczynku zmianach, a jeżeli zachodzi taka potrzeba, zgłaszać zmiany nawet kilkakrotnie w czasie turnusu. Organizator zgłaszając wypoczynek dzieci i młodzieży do systemu bazy wypoczynku powinien dysponować pełną dokumentacją wypoczynku, w tym, zgodnie z art. 92p u.s.o., również informacją z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności kadry, w tym za przestępstwa określone w ustawie o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym.

Organ odwoławczy stwierdził następnie, że choć organ I instancji podjął właściwe działania, to w związku z tym, że w trakcie postępowania odwoławczego wypoczynek już się zakończył i jego uczestnicy powrócili do miejsca zamieszkania, postępowanie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Bezprzedmiotowość postępowania ma w tym przypadku charakter przedmiotowy, ponieważ nie ma już wypoczynku, który miałby się zakończyć. W tym stanie rzeczy za niecelowe organ odwoławczy uznał dopuszczenie wniosków dowodowych zgłoszonych przez stronę, stwierdzając, że nie mają one wpływu na wynik postępowania. Minister stwierdził, że w związku z powyższym zaskarżoną decyzję P. Kuratora Oświaty należało uchylić w całości i umorzyć postępowanie organu pierwszej instancji.

Skargę na ww. decyzję MEN z 3 listopada 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. Sp. z o.o. w Warszawie. Zaskarżonej w całości decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) przepisów prawa procesowego: art. 136 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez niezastosowanie i prowadzenie z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie bez udziału skarżącego, a także zaniechanie rozpoznania wniosków dowodowych skarżącego zawartych w piśmie z dnia 23.10.2023 r. (pkt 3,4 i 5) pomimo, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania (powołanych w odwołaniu), a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co oznacza, że MEN powielił błąd organu I instancji poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i uznał: a) nieprawidłowości organizowanego wypoczynku w zakresie braku 11 kart kwalifikacyjnych oraz braku 4 informacji o niekaralności kadry, przy czym nie wziął pod uwagę tego, że skarżący posiadał wszystkie dane dla 11 uczestników potrzebne do kart kwalifikacyjnych określone w art. 92k ust. 1 u.s.o. oraz oświadczenia kadry o niekaralności, co ma o tyle znaczenie, że brak ten był naprawialny w rozumieniu art. 92n ust. 1 pkt 2 u.s.o., a zatem nie było podstaw do natychmiastowego zamknięcia wypoczynku; b) nieprawidłowości organizowanego wypoczynku w zakresie zagubienia uczestnika wypoczynku podczas wycieczki rowerowej, przy czym organ odwoławczy nie przeprowadził, mimo wniosku dowodowego skarżącego szczegółowego postępowania wyjaśniającego, z którego wynikałoby, że zagubienie to było incydentalne, krótkotrwałe, niezależne od organizatora, ponieważ zamierzone przez uczestniczkę i celowe oraz w żaden sposób nie stworzyło zagrożenia dla uczestniczki; c) nieprawidłowości organizowanego wypoczynku z uwagi na interwencje Policji w czasie turnusu, w sytuacji gdy w czasie kolonii od 15.08.2023 r. do czasu jej przymusowego zakończenia w dniu 23.08.2023 r. miało miejsce de facto jedno zgłoszenie dotyczące rzekomego bicia między uczestnikami kolonii, co nie zostało potwierdzone przez skarżących i Policję, a inne zgłoszenia nie miały miejsca w czasie trwania kolonii i pochodziły od wychowawcy kolonijnego, prawdopodobnie S. K.i dotyczyły braku rozliczenia oraz rzekomych aktów przemocy, które w żaden sposób nie zostały potwierdzone ani wykazane, a jedno zgłoszenie pochodziło od A. K., który zgłosił nielegalne wtargnięcie kobiety przedstawiającej się jako matka dziecka kolonijnego (w dniu 24 sierpnia 2023 r.). Z informacji Policji wynika też, że z żadnego ze zgłoszeń nie wyciągnięto dalej idących konsekwencji, co oznacza, że żadne zgłoszenie nie wyczerpywało znamion jakiegokolwiek czynu zabronionego. Policja wskazała również, że w okresie od 15 sierpnia 2023 r. do 1 września 2023 r. funkcjonariusze odwiedzali teren trzykrotnie celem wizytowania organizatorów pod kątem oceny stanu bezpieczeństwa uczestników. Z wizyt funkcjonariuszy nie wynikały żadne nieprawidłowości. Wszystko to prowadzi do wniosku, że sama interwencja Policji nie mogła być podłożem zaskarżonych dotychczas decyzji obu organów obu instancji; d) nieprawidłowości organizowanego wypoczynku w zakresie braku ratownika wodnego, w sytuacji gdy sam organ odwoławczy wskazał, że skarżący nie musiał zatrudniać ratownika, co czyni stanowisko Ministra wewnętrznie sprzeczne;

2) prawa materialnego – art. 92n ust. 2 pkt 1 u.s.o. poprzez błędne zastosowanie i błędną wykładnię w zw. z art. 92n ust. 1 pkt 1 u.s.o. w zw. z art. 6 k.p.c. w zw. z art. art. 7a § 1 k.p.a. poprzez błędne niezastosowanie i błędną wykładnię i uznanie, że opisane w decyzji nieprawidłowości (brak 11 kart kwalifikacyjnych, brak 4 wypisów z rejestru karnego członków kadry, krótkoterminowe zagubienie uczestniczki w czasie wycieczki rowerowej, brak ratownika w sytuacji, gdy nie był on wymagany przepisami prawa oraz interwencje Policji niewykazujące czynów zabronionych) były podstawą nakazania skarżącemu zakończenia prowadzenia wypoczynku oraz niezwłocznego zorganizowania powrotu uczestników do miejsc zamieszkania, bez wyznaczenia organizatorowi terminu do usunięcia ewentualnych nieprawidłowości, co oznacza, że organ podjął decyzję nie działając na podstawie przepisów prawa, ponieważ ustawa nie umożliwia organowi podjęcia decyzji o zakończeniu prowadzenia wypoczynku bez wcześniejszego wezwania organizatora do usunięcia ewentualnych nieprawidłowości, a co więcej decyzja ta została wydana ze szkodą dla uczestników, co do których przebieg kolonii nie był jakkolwiek kwestionowany w kontekście prawidłowości, a co do których wyciąganie "zbiorowej odpowiedzialności" było działaniem niewspółmiernym i naraziło dzieci na zbędny stres i zawód związany z przerwaniem wypoczynku.

W nawiązaniu do powyższych zarzutów strona wniosła o: 1) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu na rozprawie z zeznań świadka S. K. na okoliczność przebiegu kolonii w ośrodku K. w R. przy ulicy [...] w terminie [...] sierpnia 2023 oraz zapewnienia uczestnikom bezpiecznych warunków wypoczynku; 2) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy to jest - wypowiedzenia umowy zlecenie ze skutkiem natychmiastowym z dnia 20.08.2023 r., oświadczenia skarżącego ws. współpracy ze S. K. z dnia 17.09.2023 r., na okoliczność postawy S. K .jako wychowawcy w czasie kolonii organizowanej przez skarżącego w ośrodku K. w R. przy ulicy [...] w terminie [...] sierpnia 2023 r. oraz aktywności S. K. w zakresie działań mających na celu poniżenie Skarżącego w oczach opinii publicznej; 3) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu na rozprawie z zeznań reprezentantów skarżącego (K.K. i A.K. ) na okoliczność przebiegu kolonii organizowanej przez skarżącego w terminie [...] sierpnia 2023 r. oraz zapewnienia uczestnikom bezpiecznych warunków wypoczynku, a także na okoliczność przebiegu kontroli przez organ w obecności Policji i reakcji młodzieży uczestniczącej w kolonii; 4) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z pisma KPP w G. z dnia [...] .2023 r. na okoliczność podstaw zgłoszeń, osób zgłaszających oraz braku dalszych kroków prawnych związanych ze zgłoszeniem zdarzeń na Policję.

Strona skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi w całości i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej jako: p.p.s.a.) i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na skutek naruszenia prawa materialnego to jest art. 92n ust. 2 pkt 1 u.s.o. oraz o przyznanie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że brak było podstaw do uznania, że wypoczynek był prowadzony niezgodnie z prawem lub danymi zawartymi w zgłoszeniu wypoczynku. Teza organu I instancji o niezapewnieniu bezpieczeństwa uczestnikom wypoczynku nie jest oceną nieprawidłowości z uwagi na brak korelacji pomiędzy poszczególnymi elementami a samą tezą. Nie ma bowiem wpływu prima facie na bezpieczeństwo uczestników, przykładowo, brak kart kwalifikacyjnych, brak karty karnej członka kadry, sama interwencja Policji (w czasie której nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości), brak ratownika (którego nie ma obowiązku zatrudniać) czy celowe, zaplanowane zaginięcie jednej uczestniczki. Przełożenie więc tych elementów na kwestie bezpieczeństwa wymaga uzasadnienia, czego organ zaniechał. Skarżący podkreślił, że sankcją za ww. rzekome nieprawidłowości zostały objęte wszystkie dzieci uczestniczące w kolonii, mimo, że co do większość z uczestników nie można mieć żadnych zastrzeżeń.

Skarżący wskazał, że o ile co do zasady zgadza się z samym uchyleniem decyzji, to nie zgadza się z jej uzasadnieniem i z tego względu uznaje, że niezbędna jest kontrola sądowa orzeczenia pod kątem naruszeń prawa materialnego i procesowego opisanego w skardze.

W odpowiedzi na skargę MEN wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja MEN z 3 listopada 2023 r. nie narusza prawa w sposób wskazany w art. 145 § 1 p.p.s.a., co uzasadniałoby jej uchylenie lub stwierdzenie jej nieważności.

Przedmiotem sądowej kontroli jest wydana przez MEN decyzja z 3 listopada 2023 r., którą organ odwoławczy uchylił w całości decyzję P. Kuratora Oświaty z [...] sierpnia 2023 r. nr [...] , zarządzającą na podstawie art. 92n ust. 2 pkt 1 u.s.o. zakończenie prowadzenia wypoczynku oraz nakazującą niezwłoczne zorganizowanie powrotu uczestników wypoczynku do miejsca zamieszkania - i umorzył postępowanie organu I instancji. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z ar. 105 § 1 k.p.a.

Skarżący nie kwestionuje zasadności rozstrzygnięcia MEN o uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania prowadzonego przed tym organem, co zdaniem Sąd należy uznać za trafne, albowiem nie powinna budzić wątpliwości zasadność posłużenia się w niniejszej sprawie przez organ odwoławczy kompetencją określoną w art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Cechą charakterystyczną decyzji kasacyjnej art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. jest zniesienie mocy prawnej decyzji organu pierwszej instancji i zamknięcie sprawy przez umorzenie postępowania z powodu bezprzedmiotowości przedmiotowej lub podmiotowej merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (B. Adamiak, [w:] System prawa administracyjnego procesowego, Tom II, Część 5, Weryfikacja rozstrzygnięć w postępowaniu administracyjnym ogólnym, red. B. Adamiak, Warszawa 2019, s. 201-203). Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu wskazanego przepisu m.in. wówczas, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej (tj. zrealizowanej w formie decyzji administracyjnej) ingerencji organu, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie - pozytywne, czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne. Nie może zarazem budzić wątpliwości, że wydanie rozstrzygnięcia, o którym stanowi art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., może uzasadniać stan bezprzedmiotowości postępowania istniejący od momentu jego wszczęcia lub stan zaistniały później.

Z tym drugim przypadkiem – tj. następczą bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego miał do czynienia MEN jako organ odwoławczy. Jej zaistnienie wiązało się z brakiem podstaw do wydania w toku instancji rozstrzygnięcia w przedmiocie zakończenia prowadzenia wypoczynku przez organizatora wypoczynku, które jest uzasadnione istnieniem przesłanek nakazujących organowi sprawującemu nadzór nad tym wypoczynkiem posłużyć się tego rodzaju nakazem (art. 92n ust. 2 pkt 1 u.s.o.), jeżeli w dacie orzekania zakończył już swój bieg zaplanowany przez organizatora termin realizowania wypoczynku dla jego uczestników, o którym mowa w art. 92k ust. 2 pkt 1 lit. b u.s.o. W takim przypadku dochodzi do ustania możliwości konkretyzacji przez organ obowiązku, jaki na organizatorze spoczywa w sytuacji stwierdzenia niedających się usunąć nieprawidłowości wypoczynku, które powinny prowadzić do jego przerwania i zorganizowania powrotu jego uczestników do miejsca zamieszkania. Nie ma charakteru spornego ustalenie, że przedmiotem rozpatrywanej przez organ odwoławczy sprawy był zorganizowany przez stronę skarżącą wypoczynek w Ośrodku K. w R. przy ul. [...] , który został zaplanowany w terminie [...] sierpnia 2023 r. Rozpatrując odwołanie strony od decyzji P. Kuratora Oświaty, MEN w decyzji z 3 listopada 2023 r. musiał zatem uwzględnić, że załatwiana sprawa administracyjna utraciła swoją aktualność, ponieważ materialne warunki do zastosowania w stosunku do skarżącej nakazu zamieszczonego w kontrolowanej decyzji P. Kuratora Oświaty z [...] sierpnia 2023 r. po dniu 25 sierpnia 2023 r. z mocy prawa ustały. Z istoty postępowania administracyjnego, w którym stwierdzone nieprawidłowości wypoczynku powinny powodować orzeczenie o zakończeniu jego prowadzenia na podstawie art. 92n ust. 2 pkt 1 u.s.o., wynika, że może się ono toczyć i zostać zakończone decyzją merytoryczną dopóki zachodzi stan opisany w dyspozycji tego przepisu, tj. prowadzony jest określony wypoczynek. Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nie sprowadza się do weryfikacji przez organ odwoławczy decyzji wydanej przez organ I instancji, ale polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy administracyjnej przez organy dwóch instancji. Organ odwoławczy jest zobowiązany wziąć pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydawania decyzji kończącej postępowanie, stąd okoliczność, że w dacie załatwiania sprawy przez organ I instancji sprawa administracyjna podlegała merytorycznemu rozpatrzeniu, nie przekłada się automatycznie na możliwość oparcia się na tym samym wniosku przez organ odwoławczy, co w niniejszej sprawie prawidłowo miał na uwadze MEN, uwzględniając szczególny charakter przesłanek stosowania analizowanego środka kontroli wypoczynku.

Zgłoszone przez stronę skarżącą zarzuty wskazują, że zaskarżenie decyzji z 3 listopada 2023 r. uznała ona za konieczne, gdyż nie zgadza się z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji w tej jego części, w jakiej organ odwoławczy postanowił odnieść się do stanowiska zajętego w sprawie przez organ I instancji i podzielić jego ustalenia wskazujące na istnienie zagrożenia bezpieczeństwa uczestników wypoczynku odbywającego się w Ośrodku K. w R. Fakt nieuznawania przez skarżącą tejże argumentacji organów za poprawną i opierającą się na rzetelnej ocenie zdarzeń mających miejsce podczas zorganizowanego przez nią wypoczynku w dniach [...] sierpnia 2023 r. pozostaje bez znaczenia dla legalności kontrolowanej decyzji MEN. Względem kwestionowanego przez skarżącą stanowiska, które sformułował MEN w decyzji, Sąd jest zobowiązany poczynić jedynie taką uwagę, że stwierdzenie przez organ odwoławczy bezprzedmiotowości postępowania powinno prowadzić do wydania decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i umarzającej postępowanie prowadzone przed tym organem (art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a.) wraz ze sporządzeniem jej uzasadnienia, które wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji (art. 107 § 3 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a.) ogranicza do wskazania tych względów, które stoją za posłużeniem się przez MEN dyspozycją art. 105 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy podejmując rozstrzygnięcie formalne powinien nadać uzasadnieniu decyzji treść odpowiadającą temu rozstrzygnięciu, co nakazuje przyjąć, że ta wypowiedź MEN, w której merytorycznemu rozważeniu podlegały przesłanki zastosowania przez P. Kuratora Oświaty art. 92n ust. 2 pkt 1 u.s.o., pozostawała zbędna.

Szczególne uwarunkowania załatwianej sprawy administracyjnej, pomimo jej zakończenia decyzją, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., mogą czynić wymaganym dokonanie przez organ odwoławczy oceny legalności nałożenia na stronę obowiązku na mocy wydanej przez organ I instancji decyzji. Powyższego zastrzeżenia nie da się jednakże odnieść do okoliczności rozpatrywanej sprawy. Aczkolwiek swojej decyzji z 23 sierpnia 2023 r. P. Kurator Oświaty nadał rygor natychmiastowej wykonalności, to z akt sprawy nie wynika, by strona do tego rygoru się zastosowała, przerywając prowadzenie zorganizowanego wypoczynku w terminie wynikającym z daty doręczenia jej decyzji nakładającej taki obowiązek. Podkreślić należy, że możliwości orzecznicze sądu administracyjnego, a więc przesłanki, formę i treść, jaką powinno przybrać orzeczenie tego sądu wydane po rozpoznaniu skargi in merito, określają przepisy art. 145 – 151 p.p.s.a. W zawartym w tych przepisach określeniu form i sposobów rozstrzygnięcia skargi została wyrażona generalna koncepcja działalności kontrolnej sądu administracyjnego. Uprawnienia tego sądu ograniczone zostały – co do zasady – do orzekania o charakterze kasacyjnym. Stosownie do postanowień art. 145 - 150 sąd administracyjny jest uprawniony do ingerencji w moc wiążącą zaskarżonego aktu lub czynności tylko w razie stwierdzenia wad enumeratywnie wskazanych w tych przepisach. Zestawiając ze sobą treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) i art. 145 p.p.s.a. należy dojść do wniosku, że zakres kontroli i zakres rozpoznania sądu administracyjnego pozostają niezmiennie wyznaczone przez kryterium zgodności z prawem (legalności), a jedynie w fazie formułowania zwrotu stosunkowego w przedmiocie legalności decyzji kompetencje orzecznicze sądu zostają zawężone przez wyłączenie możliwości przerwania obowiązywania niektórych wadliwych decyzji. Oznacza to, że zakres możliwości orzekania sądu administracyjnego w przedmiocie prawidłowości kontrolowanych decyzji organów administracji publicznej nie jest w pełni wyznaczony przez kryterium zgodności z prawem i ostatecznie zamyka się w katalogu tylko pewnych typów wadliwości (T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 145 i powołane tam piśmiennictwo).

Kluczowe znaczenie w kontrolowanej sprawie przyznać należało temu, że organ odwoławczy był upoważniony do zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. z uwagi na stwierdzoną bezprzedmiotowość postępowania (art. 105 § 1 k.p.a.). Zamieszczenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji kwestionowanego przez skarżącą stanowiska nie kształtowało treści podjętego rozstrzygnięcia zamykającego drogę do nałożenia na nią jako organizatora wypoczynku obowiązku na podstawie przepisów rozdziału 9 u.s.o., a przez to nie mogło być uznane za okoliczność mającą wpływ na wynik sprawy, która powinna zostać przez Sąd uwzględniona przy stosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.

Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.