Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SAB/Gl 36/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
658
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędziowie, Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędzia WSA Renata Siudyka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 maja 2024 r. sprawy ze skargi K. B. i W. B. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Śląskiego w przedmiocie odszkodowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości 1. stwierdza, że Wojewoda Śląski dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że Wojewoda Śląski w sposób przewlekły prowadził postępowanie administracyjne; 3. stwierdza, że bezczynność i przewlekłość nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wojewody Śląskiego do wydania aktu w określonym terminie; 5. oddala skargę w pozostałym zakresie; 6. zasądza od Wojewody Śląskiego solidarnie na rzecz skarżących kwotę 614 (sześćset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 22 stycznia 2024 r. W. B. i K. B. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Śląskiego w sprawach dotyczących ustalenia odszkodowania:

- za nieruchomość, która została ograniczona w sposobie korzystania, położoną w gminie R., obręb S., oznaczoną jako działki nr[...], [...], [...] ,

- za nieruchomość, która została ograniczona w sposobie korzystania, położoną w gminie R., obręb S., oznaczoną jako działki nr[...], [...],[...].

Skarżący zarzucili organowi naruszenie:

- art. 130 ust. 2, art. 134 oraz art. 154 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 35 § 1, 2 i 3 k.p.a. oraz art. 36 § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak podejmowania przez organ czynności zmierzających do zakończenia postępowań i ustalenia należnego skarżącym odszkodowania,

- art. 8 k.p.a. i art. 12 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prostoty i szybkości postępowania oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa w związku z brakiem wydania rozstrzygnięcia w sprawie w ustawowym terminie.

W związku z podniesionymi zarzutami skarżący wnieśli o:

1. uwzględnienie skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowań oraz zobowiązanie organu na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do zakończenia postępowań w określonym przez Sąd terminie,

2. stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce ze rażącym naruszeniem prawa,

3. przyznanie skarżącym od organu na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 1 p.p.s.a. sumy pieniężnej w wysokości 12.000 zł,

4. zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że ich nieruchomość objęta została decyzją Wojewody Śląskiego z dnia 17 czerwca 2016 r. nr 3/2016 znak IFXIII.747.9.2016 o ustaleniu lokalizacji inwestycji towarzyszącej inwestycji w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w S. dla inwestycji p.n.: "Budowa gazociągu DN 1000 MOP 8,4 MPa [...]; w ramach budowy gazociągu [...] wraz z infrastrukturą niezbędną do jego obsługi - teren powiatu[...]". W związku z zakończeniem początkiem 2020 r. na nieruchomości strony robót związanych z budową gazociągu, strona pismem z dnia 2 stycznia 2023 r. wniosła o niezwłoczne wszczęcie postępowań oraz zlecenie przygotowania operatów szacunkowych, mających na celu ustalenie odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości. W odpowiedzi na ww. pismo strona otrzymała w dniu 13 marca 2023 r. zawiadomienia o wszczęciu postępowań odszkodowawczych wraz z informacją o przedłużeniu postępowań do dnia 30 września 2023 r. z uwagi na konieczność sporządzenia operatu szacunkowego w sprawie. Jednocześnie, do chwili obecnej nie podjęto w sprawie żadnych czynności, jak również nie został sporządzony operat szacunkowy.

Wskazano także, że pełnomocnik strony w dniu 9 maja 2023 r. złożył ponaglenia w sprawie, które Minister Rozwoju i Inwestycji uznał za niezasadne. Według strony o ile zrozumiałym jest, że w pewnych przypadkach wydanie decyzji ustalającej odszkodowanie w terminie 2 miesięcy może nastręczać trudności, to nie sposób przyjąć, że postępowanie to może się przedłużać o kolejne miesiące i to bez żadnego racjonalnego uzasadnienia. Zupełnie niezrozumiały jest również fakt, że postępowania o ustalenie odszkodowań wszczęte zostały dopiero w 2023 r. i to na wniosek strony, podczas gdy podstawy do ich wszczęcia istniały już parę lat wcześniej.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 26 lutego 2024 r. rozdzielono wniesione w jednym piśmie skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Śląskiego,

- dotyczącego odszkodowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości (sprawa nr[...])

- dotyczącego odszkodowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości (sprawa nr[...]).

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie.

Organ wyjaśnił, że nieruchomość położona w gminie R., obręb S., oznaczona jako działki nr:[...], [...], [...], została objęta decyzją Wojewody Śląskiego nr 3/2016 z dnia 17 czerwca 2016 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji towarzyszącej inwestycji w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w S. Decyzja stała się ostateczna z dniem 17 sierpnia 2016 r. Jednocześnie wskazał, że postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania prowadzone z urzędu w oparciu o przepisy specustawy gazowej, ma charakter złożony i co do zasady powoduje potrzebę dokonania wielu czynności w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawnego poszczególnych nieruchomości objętych decyzją lokalizacyjną. Decyzja lokalizacyjna jest zaś aktem administracyjnym, który nie zawiera wszystkich danych niezbędnych do prowadzenia postępowania odszkodowawczego. Większość niezbędnych danych musi zostać "na nowo" pozyskana i potwierdzona w oparciu o zgromadzone przez pracownika dokumenty i źródła informacji. Przed wysłaniem do stron formalnego zawiadomienia o wszczęciu postępowania konieczne jest najpierw podjęcie licznych czynności materialno-technicznych względem każdej z osobna działki objętej decyzją lokalizacyjną, niezbędnych do ustalenia jej stanu prawnego. Szereg takich czynności, według organu, podjęto. Po ich dokonaniu zawiadomieniem z dnia 8 marca 2023 r., organ poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania odszkodowawczego Jednocześnie organ wyjaśnił, że ustalenie wysokości odszkodowania za przejętą nieruchomość następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Dlatego wyznaczył termin zakończenia postępowania odszkodowawczego do dnia 30 września 2023 r.

Następnie postanowieniem z dnia 30 maja 2023 r., Wojewoda powołał rzeczoznawcę majątkowego zobowiązując jednocześnie biegłą do przedłożenia operatów szacunkowych w terminie 30 dni od dnia doręczenia tego postanowienia. Rzeczoznawca majątkowy odebrała materiały niezbędne do sporządzenia operatów szacunkowych w dniu 12 czerwca 2023 r. Jednak pomimo upływu terminu nie złożyła operatów. W konsekwencji w dniu 25 sierpnia 2023 r. organ uchylił postanowienie z dnia 30 maja 2023 r. o powołaniu rzeczoznawcy majątkowego. Nowy rzeczoznawca został powołany postanowieniem z dnia 7 września 2023 r. Zaś 17 października dostarczył sporządzone operaty. Wobec faktu, że operaty te zawierały błędy to w dniu 7 listopada 2023 r. sporządzono protokół wad i błędów zobowiązujący biegłego do przedłożenia poprawionych operatów szacunkowych w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia. Biegły odebrał ww. protokół dnia 15 listopada 2023 r. Poprawione przez biegłego operaty szacunkowe, w tym operat dotyczący wyceny szkód powstałych na ww. nieruchomości, wpłynęły do organu w dniu 22 grudnia 2023 r. Organ zaakcentował przy tym, że biegły równolegle wykonał 34 operaty, a weryfikacja prawidłowości ich sporządzenia jest pracochłonna i czasochłonna. Nie bez znaczenia są ograniczone możliwości kadrowe organu. Dalej organ wyjaśnił, że po sprawdzeniu operatów pod względem formalno-prawnym oraz rachunkowym, w dniu 26 stycznia 2024 r. organ dokonał ich odbioru. Natomiast zawiadomieniem z dnia 30 stycznia 2024 r. poinformował strony o sporządzeniu wyceny i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie oraz wyznaczył termin zakończenia postępowania - do dnia 29 lutego 2024 r., wyjaśniając przyczynę zwłoki.

Decyzja odszkodowawcza w niniejszej sprawie, zostanie wydana niezwłocznie po ocenie całokształtu materiału dowodowego i zapewnieniu stronom prawa do czynnego udziału w postępowaniu.

Organ wskazał także, że pismem z dnia 9 maja 2023 r. skarżący złożyli ponaglenie na bezczynność i przewlekle prowadzenie sprawy przez Wojewodę Śląskiego w przedmiotowej sprawie, przy czym Minister Rozwoju i Technologii. uznał, że Wojewoda Śląski nie dopuścił się bezczynności w sprawie ustalenia odszkodowania za ww. nieruchomość.

Odnoszą się do zarzutów skargi organ podniósł, że postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomości ograniczone w sposobie korzystania prowadzone jest na podstawie przepisów specustawy gazowej. Wobec nieuregulowania w tej ustawie kwestii terminów dotyczących postępowania odszkodowawczego za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, zastosowanie mają odpowiednio przepisy k.p.a. Postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości nie zakończyło się w terminie, jednakże przedłużenie terminu załatwienia sprawy usprawiedliwione było potrzebą podjęcia czynności niezbędnych do jego zakończenia, tj. zlecenia sporządzenia opinii o wartości szkód i zmniejszenia wartości nieruchomości, a w dalszej kolejności przeprowadzenia oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego pod względem formalno-prawnym oraz umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Zatem, nie można uznać, że czynności podejmowane przez organ są pozorne i celowo zmierzają do przewlekania postępowania.

Zaakcentowano jednocześnie, że w zawiadomieniu z dnia 30 stycznia 2024 r. organ wyznaczył termin zakończenia postępowania do dnia 29 lutego 2024 r.. wyjaśniając przyczynę zwłoki.

Zaakcentowano także, że organ mógł podjąć pierwsze czynności dotyczące ustalenia odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości dopiero po zakończeniu prac budowlanych i przekazaniu przez inwestora protokołów z opisania stanu nieruchomości przed rozpoczęciem robót budowlanych i po ich zakończeniu. Bowiem w myśl art. 12 ust. 4 u.g.n. dopiero w sytuacji nieprzywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu przysługuje odszkodowanie, które powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Zatem zanim dojdzie do wszczęcia procedury postępowania administracyjnego wykonawca robót budowlanych w imieniu inwestora dokłada wszelkich starań aby roszczenia właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości zaspokoić we własnym zakresie - bez udziału organów administracji publicznej. Dopiero w przypadku braku takiej możliwości z powodu nadmiernych trudności lub kosztów, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4, tj. ustala odszkodowanie w drodze postępowania administracyjnego.

Organ wskazał także, że w jego ocenie brak jest podstaw do wymierzania organowi dodatkowej sankcji w postaci grzywny oraz sumy pieniężnej, o którą wnioskują skarżący.

Pismem z dnia 11 marca 2024 r. organ przekazał do Sądu decyzję z dnia 1 marca 2024 r. nr [...] orzekającą o ustaleniu skarżącym odszkodowania w wysokości 41.004 zł za szkody i zmniejszenie wartości nieruchomości powstałe w wyniku ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości położonej w gminie R. obręb S., oznaczonej jako działki nr[...],[...] i [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Z kolei w myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest jej poprzedzenie ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Z kolei zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W niniejszej sprawie wymóg złożenia ponaglenia został spełniony, skarga jest zatem dopuszczalna. Wspomniane ponaglenie nie zostało uwzględnione przez Ministra Rozwoju i Technologii, który uznał, że Wojewoda nie dopuścił się bezczynności.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

W sprawach o przedmiocie objętym skargą uwzględnienia wymaga zasada szybkości postępowania, zawarta w treści art. 12 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy spoczywa na organach administracji publicznej prowadzących postępowanie w sprawie (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.).

W obowiązującym stanie prawnym, bezczynność organu administracji publicznej definiowana jest w treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., natomiast przewlekłość – w treści art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.

Stwierdzenie bezczynności organu administracji publicznej może nastąpić po bezspornym ustaleniu, że organ ten nie załatwił sprawy w terminie, natomiast stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie podejmuje rozstrzygnięcia, mimo że brak jest do tego przeszkód (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19).

W postępowaniu sądowym wszczętym skargą na bezczynność organu lub na przewlekłe prowadzenie postępowania sąd nie bada zgodności z prawem określonego aktu lub czynności organu administracji, lecz poddaje kontroli ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie, a także ocenia, czy działania podejmowane przez organ administracji w trakcie prowadzonego postępowania zmierzały do jej merytorycznego załatwienia. Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się tu zatem do badania, czy organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub podjęcia czynności i czy dokonał tego w terminie ustawowym, określonym zgodnie z art. 35 k.p.a., przedłużonym na zasadach określonych w art. 36 k.p.a., ewentualnie w innym, wynikającym z przepisów prawa materialnego, terminie, a także czy czynności organu podejmowane w ramach prowadzonego postępowania były zasadne i adekwatne do okoliczności sprawy.

Analiza przeprowadzona w niniejszym postępowaniu, na skutek wniesionej skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Śląskiego, dotyczącego odszkodowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości (sprawa nr[...]) prowadzi do wniosku, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające stwierdzenie pozostawania organu w bezczynności. W sprawie uzasadnione pozostawało również stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ.

W realiach rozpoznawanej sprawy organ w odpowiedzi na skargę przedstawił szczegółowo przebieg prowadzonego postępowania, wskazując daty poszczególnych czynności podejmowanych w jego trakcie. Dokonana przez Sąd analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje, że podane w tym zakresie przez organ dane są odzwierciedlają rzeczywisty przebieg postępowania. Zważywszy zaś na to, że przebieg tego postępowania został przedstawiony już wcześniej w ramach prezentacji stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę, to niecelowym jest obecnie ponownie przedstawianie przebiegu tego postępowania. Zresztą zarówno podjęcie wskazanych w odpowiedzi na skargę czynności, jak i ich daty, nie stanowią przedmiotu sporu. Sporna jest natomiast ich kwalifikacja z punktu widzenia zaistnienia przesłanek do stwierdzenia bezczynności organu lub przewlekłości prowadzonego przez ten organ postępowania.

W tym kontekście zwrócenia uwagi wymaga, że ogólne zasady dotyczące terminów załatwiania spraw uregulowane zostały w art. 35 k.p.a., który w § 1 określa, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Z kolei załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3), natomiast załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (§ 3a tej regulacji).

Stosownie do art. 35 § 4 k.p.a., przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i § 3a. Z kolei zgodnie z brzmieniem § 5, do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. W realiach rozpoznawanej sprawy podstawę prawną do ustalenia odszkodowania, o które zabiegali skarżący stanowił art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu (obecnie: t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 551, dalej zwaną "specustawą gazową". Ustawodawca w odniesieniu do tego rodzaju odszkodowania nie przewidział szczególnego terminu załatwienia sprawy. Oznacza to, że w realiach rozpoznawanej sprawy znajdował zastosowanie termin wynikający z art. 35 § 3 k.p.a. Zważywszy zatem na to, że zdaniem Sądu sprawa dotycząca przedmiotowego odszkodowania ma charakter sprawy szczególnie skomplikowanej, to powinna ona zostać załatwiona w terminie dwóch miesięcy. W sprawie znajduje także zastosowanie art. 36 k.p.a., stanowiący, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (§ 1). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2).

W realiach rozpoznawanej sprawy organ już w zawiadomieniu z dnia 8 marca 2023 r. o wszczęciu postępowania przedłużył termin załatwienia sprawy do 30 września 2023 r. Kolejne przedłużenie nastąpiło jednak dopiero w drodze zawiadomienia 3 listopada 2023 r, w którym termin został przedłużony do 31 stycznia 2024 r. Zatem w okresie pomiędzy 30 września 2023 r. a 3 listopadem 2023 r. organ pozostawał bezczynny, gdyż przedłużony termin na załatwienie sprawy upłynął bezskutecznie.

Ponadto zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie doszło również do przewlekłego prowadzenia postępowania. Jak wynika z treści art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. z przewlekłością postępowania spotykamy się wówczas, gdy organ prowadzi postępowanie dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Taka zaś sytuacja zachodzi w realiach rozpoznawanej sprawy. Choć postępowanie zostało wszczęte zawiadomieniem z 8 marca 2023 r., to następna czynność został podjęta przez organ dopiero 30 maja 2023 r. (postanowienie o powołaniu rzeczoznawcy majątkowego). W ocenie Sądu świadczy to o przewlekłym prowadzeniu postępowania. O takiej przewlekłości, zdaniem Sądu, świadczy również to, że dopiero postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2023 r. organ uchylił wcześniejsze postanowienie własne z 30 maja 2023 r. o powołaniu rzeczoznawcy majątkowego, pomimo że już wcześniej bezskutecznie upłynął wyznaczony biegłemu 30 dniowy termin na przedłożenie przez niego opinii. Ponadto o przewlekłości postępowania świadczy to, że dopiero 30 stycznia 2024 r. organ zawiadomił o zgromadzeniu materiału dowodowego, a wcześniej tj. dopiero 26 stycznia 2023 r. stwierdził prawidłowość wykonania tych operatu sporządzonego przez biegłego rzeczoznawcę, pomimo, że odpowiedź biegłego na sporządzony przez organ protokół wad i błędów wpłynęła już miesiąc wcześniej (tj. w dniu 22 grudnia 2023 r.)

Dla uznania rażącego naruszenia prawa konieczne jest natomiast stwierdzenie, że bezczynność organu była pozbawiona jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia oraz bez żadnych wątpliwości w kontekście okoliczności danej sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12, z dnia 17 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 2075/14). Takich okoliczności Sąd w sprawie się nie dopatrzył. Jak słusznie zauważył w tym kontekście tut. Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 października 2023 r., sygn. akt II SAB/Gl 123/23, z instytucją rażącego naruszenia prawa w tego typu sprawach zetkniemy się wówczas, gdy organ dopuści się bezczynności i będzie ona znaczna, mając na uwadze charakter prowadzonego postępowania, jak również zostanie wykazane prowadzenie szeregu działań, które nie zmierzają do załatwienia rozpoznawanej sprawy. Taka zaś sytuacja nie zachodziła w realiach rozpoznawanej sprawy. W konsekwencji w ocenie Sądu brak jest podstaw dla uznania, aby stwierdzona bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania nosiły znamiona rażącego naruszenia prawa.

Z uwagi na fakt, że w dniu 1 marca 2024 r. Wojewoda Śląski wydał decyzję ustalającą odszkodowanie za ww. nieruchomość, brak jest podstaw dla wyznaczenia organowi terminu do załatwienia sprawy, a tym samym wyczerpane zostały przesłanki umorzenia w tej części postępowania (pkt 4 sentencji wyroku).

W skardze wystąpiono ponadto o zasądzenie sumy pieniężnej na rzecz skarżących w wysokości 12.000,00 zł. W związku z tym zaakcentować należy, że wymieniony środek ma charakter fakultatywny. W tym zakresie ocenie podlegają konkretne okoliczności danej sprawy. Zdaniem składu orzekającego zasądzenie na rzecz skarżących wskazanej kwoty nie znajduje umocowania w stanie normatywnym i faktycznym rozpoznawanej sprawy. Zasądzenie takiej kwoty wiązać powinno się ze stwierdzeniem przez oceniający sprawę sąd, że bezczynność i przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skoro w rozpoznawanej sprawie Sąd takiego rażącego naruszenia prawa się nie dopatrzył, tym samym złożony wniosek nie mógł zostać uwzględniony, a skarga w tym zakresie podlegała oddaleniu (pkt 5 sentencji wyroku).

Na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Sąd przyznał od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 614,00 zł (pkt 6 sentencji orzeczenia), na które składa się uiszczony wpis sądowy w wysokości 100,00 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictw w wysokości 34,00 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na mocy art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 p.p.s.a., stosownie do którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność.

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.