Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1599/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 4 ust. 1, § 5 ust. 1 pkt. 3 a
journal: Dz.U. 2012 poz 488
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu  drogowego
article: art. 11
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) sędzia del. WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 596/17 w sprawie ze skargi P. T. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie w przedmiocie odmowy zmniejszenia liczby punktów karnych znajdujących się w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 30 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 596/17, oddalił skargę P. T. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie w przedmiocie odmowy zmniejszenia liczby punktów karnych znajdujących się w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

P. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie polegającą na przypisaniu skarżącemu punktów karnych wynikających z naruszeń stwierdzonych prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Myślenicach z dnia 29 grudnia 2016r., sygn. akt II W 1327/16 oraz wpisaniu tych punktów do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.

W sprawie ustalono, że w dniu 1 października 2016 r. skarżący popełnił szereg wykroczeń stwierdzonych prawomocnym wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Myślenicach z 29 grudnia 2016 r., II W 1327/16, za które łączna suma punktów karnych wyniosła 23, przy czym skarżący otrzymał wcześniej 2 punkty karne (po jednym w dniu 17 stycznia i w dniu 30 marca 2016 r.). Wobec powyższego Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie - działający z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie, wystąpił w dniu 17 marca 2017 r. do Urzędu Miasta Krakowa z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami przez skarżącego oraz skierowanie go na badanie psychologiczne, stosownie do art. 99 ust.2 pkt.2 w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 4b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr.30, poz.151 ze zm.) oraz art. 114 ust. 1 pkt. 1b ustawy z dnia 20 czerwca 1999 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137) i art.49 ust. 1 pkt.2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

Pismem z dnia 29 marca 2017 r. skarżący wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w Myślenicach z wnioskiem o skorygowanie błędu w naliczonych punktach karnych, tj. 6 punktów przypisanych za czyn określony kodem C 04, popełniony w dniu 1 października 2016 r. Wniosek ten przekazano zgodnie z właściwością do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie. W odpowiedzi – pismem z dnia 26 kwietnia 2017 r. Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie poinformował skarżącego o braku podstaw do przychylenia się do wniosku oraz o sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

W skardze na w/w czynności skarżący zarzucił obrazę przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. 2012, poz. 88), w szczególności § 3 cytowanego rozporządzenia i wniósł o zobowiązanie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie do usunięcia z ewidencji 6 punktów karnych przypisanych za czyn określony kodem C 04 w załączniku nr 1 do w/w rozporządzenia, tj. naruszenie przepisów ruchu drogowego poprzez niezastosowanie się do sygnałów i poleceń wydawanych przez osoby uprawnione do kontroli ruchu drogowego.

W odpowiedzi Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na brak wyczerpania trybu określonego art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo po postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm. – dalej "p.p.s.a."). Z ostrożności procesowej Komendant wniósł o oddalenie skargi.

Organ wskazał, że skarżący bez uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa złożył skargę na czynność z zakresu administracji publicznej, zatem skarga winna podlegać odrzuceniu, jako niespełniająca wspomnianych wcześniej warunków formalnych. Ponadto, w ocenie Komendanta, skarga była również bezzasadna co do istoty. Kwalifikacja prawna naruszenia przyjęta przez Sąd Rejonowy w Myślenicach w prawomocnym wyroku sygn. II W 1327/16 obligowała bowiem organ do przypisania 6 punktów za wykroczenie z art. 92 § 1 Kodeksu wykroczeń. Twierdzenia skarżącego, że nie popełnił tego wykroczenia były sprzeczne z treścią wyroku i nie mogły prowadzić do podważenia jego ustaleń.

Na rozprawie skarżący oświadczył, że nie zgadza się z wyrokiem nakazowym, ponieważ "we wniosku o ukaranie było inaczej".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 30 listopada 2017 r., oddalił skargę.

Sąd wskazał, że z akt wynika, iż wyrok karny uprawomocnił się w dniu 25 stycznia 2017 r., zatem organy administracyjne nie mogły po tej dacie prowadzić odrębnego postępowania dowodowego w celu ustalenia jakie wykroczenia skarżący popełnił. Podkreślono, że sąd administracyjny jest związany ustaleniami sądu karnego, a skoro tak, to automatycznie takie same obowiązki ciążą na organie administracyjnym. Jeżeli bowiem organ administracyjny dokonałby ustaleń sprzecznych z ustaleniami zawartymi w prawomocnym wyroku skazującym, to sąd administracyjny zmuszony byłby do uchylenia takiej decyzji. Wskazano, że orzecznictwo sądów administracyjnych zgodnie akceptuje wpływ art. 11 p.p.s.a na sposób oceny zebranego materiału dowodowego przez organy administracyjne. Sąd administracyjny nie może więc czynić organom administracji zarzutów naruszenia przepisów o przebiegu i wynikach postępowania dowodowego w sytuacji, gdy organy te przyjmą za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia zgodne z tymi, które zadecydowały o wydaniu wyroku skazującego. Sad uznał, że w tym kontekście słuszne były uwagi organu, że jedyną drogą do zmiany kwalifikacji wykroczenia z art. 92 § 1 k.w. było zaskarżenie wyroku karnego. Sąd uznał więc za niezasadne zarzuty błędnego ustalenia stanu faktycznego.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył P. T., reprezentowany przez adwokata, wnosząc:

- o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, przez stwierdzenie bezskuteczności czynności dotyczącej wpisania do ewidencji naruszenia polegającego na tym, że w dniu 1 października 2016 r. P. T. nie zastosował się do "sygnałów i poleceń" dawanych przez osoby uprawnione do kontroli ruchu drogowego wraz z 6 punktami odpowiadającymi temu naruszeniu;

ewentualnie:

- o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Wniesiono także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzeczono się rozprawy.

Na podstawie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 130 ust. 1 ustawy Prawo drogowe i § 5 ust. 1 pkt 3a) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które to uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, przez nieuwzględnienie skargi w całości i uznanie, że P. T. dopuścił się czynu polegającego na niezastosowaniu się do sygnałów i poleceń dawanych przez osoby uprawnione do kontroli ruchu drogowego określonego kodem C04.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które to uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, przez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przepisów przez organ – w toku postępowania administracyjnego – polegającego na wpisaniu P. T. 6 punktów karnych określonych kodem C04, do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej ponownie podniesiono, że Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie przypisał skarżącemu błędną ilość punktów. Wskazano, że Sąd Rejonowy w Myślenicach zmienił kwalifikację wskazaną we wniosku o ukaranie z art. 97 k.w. w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 7 lit. b) ustawy o ruchu drogowym na kwalifikację z art. 92 § 1 k.w. przyjmując, że nie miało miejsca niezastosowanie się przez skarżącego do "sygnałów i poleceń" dawanych przez osoby uprawnione do kontroli ruchu drogowego, a jedynie niezastosowanie się do samych "poleceń" w trakcie kontroli. Skarżący wskazał, że za wykroczenie przewidziane w art. 92 § 1 k.w. można przypisać 6 pkt albo 1 pkt. Mając zaś na uwadze treść czynu przypisanego skarżącemu przez Sąd w Myślenicach, wykroczeniom skarżącego należało przypisać 1, a nie 6 punktów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.

Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumie się wskazanie konkretnych przepisów, które miały być zaskarżonym wyrokiem naruszone. Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej musi zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, w czym strona skarżąca kasacyjnie dopatruje się naruszenia przez sąd pierwszej instancji każdej wskazanej normy prawnej.

Z powyższego wynika zatem, że autor skargi kasacyjnej obowiązany jest do wskazania konkretnych przepisów naruszonych przez Sąd zaskarżonym wyrokiem (postanowieniem), przy czym w przypadku zarzutu naruszenia prawa materialnego należy podać, czy wadliwość jest wynikiem błędnej wykładni, czy też niewłaściwego jego zastosowania, czy ewentualnie skutkiem obydwu tych przyczyn oraz uzasadnić taki zarzut. Natomiast w przypadku naruszenia przepisów postępowania również należy wskazać te przepisy, umotywować zarzut i wykazać, że zarzucane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny władny jest bowiem badać sprawę jedynie z punktu widzenia prawidłowo sformułowanej podstawy kasacyjnej i nie może się domyślać, ani dociekać zamiaru jej autora, jak również wnioskować kierunku zaskarżenia, czyli ustalać intencji strony skarżącej – a więc tego, czego strona skarżąca oczekuje od sądu.

Podkreślić należy, że ze względu na sformalizowany charakter skargi kasacyjnej, przy jej sporządzaniu ustawodawca wprowadził obowiązek korzystania z profesjonalnych pełnomocników, tj. osób wyliczonych enumeratywnie w przepisie art. 175 p.p.s.a. Od tych wszystkich osób – z założenia z odpowiednim przygotowaniem prawniczym – oczekuje się bowiem znajomości przepisów procedury obowiązującej w postępowaniu sądowym i przepisów prawa materialnego.

Rozpatrując skargę kasacyjną w omówionych granicach, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż postawione w niej zarzuty zostały sformułowane niestarannie, a ponadto nie zawierają one usprawiedliwionych podstaw.

W skardze kasacyjnej wskazano trzy przepisy tj. " art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 130 ust. 1 ustawy Prawo drogowe i § 5 ust. 1 pkt 3a) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu". Przepis art.151 p.p.s.a. określa jedynie wynik rozstrzygnięcia wydanego przez sąd administracyjnych. Z kolei art. 130 ust.1 ustawy Prawo o ruchu drogowym zawierał 4 jednostki redakcyjne i stanowił delegację dla właściwego Ministra do wydania rozporządzenia wykonawczego określającego sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego; warunki i sposób prowadzenia ewidencji, o której mowa w ust. 1, oraz tryb występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji; program szkolenia i jednostki upoważnione do prowadzenia szkolenia, liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia podmioty uprawnione do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji, o której mowa w ust. 1. W skardze kasacyjnej nie wskazano, naruszenie której jednostki redakcyjnej art.130 ust.1 nastąpiło w niniejszej sprawie. Natomiast wskazany w skardze kasacyjnej § 5 ust. 1 pkt 3a rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego stanowi, że organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji wpis tymczasowy, o którym mowa w § 4 ust. 2, jeżeli w postępowaniu w sprawie o naruszenie prowadzonym przez właściwy organ stwierdzono, że czynu nie popełniono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w sprawie niniejszej. W stosunku do skarżącego zapadł wyrok Sądu Rejonowego w Myślenicach II Wydział Karny z dnia 29 grudnia 2016 r., sygn. akt II W 1327/16 (prawomocny od dnia 25 stycznia 2017 r.). W wyroku tym Sąd uznał obwinionego P. T. za winnego popełnienia czynów zarzucanych mu w pkt I, II, III, IV i VII wniosku o ukaranie, w tym m.in. za to, że "w trakcie kontroli drogowej prowadzonej przez funkcjonariuszy KP D. nie stosował się do wydawanych przez nich poleceń, co do jego zachowania, tj. wykroczenia z art.92 §1 k.w. (....)". Zgodnie z art. 11 p.p.s.a., ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa, wiążą sąd administracyjny. To związanie ustaleniami prawomocnego wyroku oznacza, że sąd w tym zakresie, w jakim związanie istnieje, pozbawiony jest możliwości dokonywania jakichkolwiek ustaleń, przede wszystkim zaś ustaleń odmiennych. Związanie sądu administracyjnego skazującym i prawomocnym wyrokiem karnym odnosi się tylko do faktu popełnienia przestępstwa, a więc odnosi się do sfery ustaleń faktycznych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Związanie to zostało wprowadzone, aby uniknąć sytuacji, w których na podstawie tych samych stanów faktycznych budowane by były rożne orzeczenia w postępowaniu karnym i sądowoadministracyjnym. Rozwiązanie to eliminuje potrzebę prowadzenia podwójnego postępowania dowodowego dla ustalenia tych samych faktów w rożnych postępowaniach sądowych i w postępowaniu administracyjnym.

Zatem dokonywany przez organy Policji na podstawie prawomocnego wyroku wpis punktów w ewidencji ma jedynie charakter techniczny i na tym etapie nie jest możliwe kwestionowanie punktów. W sytuacji, gdy naruszenie przepisów ruchu drogowego zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem, Komendant Wojewódzki Policji zobligowany jest, w świetle § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, przypisać stwierdzonemu w nim naruszeniu przepisów odpowiednią liczbę punktów, dokonując wpisu ostatecznego punktów do ewidencji i nie jest uprawniony do badania, czy przyjęta w wyroku kwalifikacja prawna zdarzenia jest prawidłowa. Tym samym, punkty wpisane jako tymczasowe, stają się wpisami ostatecznymi. Rozstrzygnięcia takie mają charakter deklaratywny, a nie konstytutywny. Potwierdzają bowiem tylko wystąpienie określonego faktu w rzeczywistości. Jedynie w sytuacji wydania wyroku uniewinniającego zaszłyby podstawy do usunięcia wpisu tymczasowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzono, że za wykroczenie przewidziane w art. 92 § 1 k.w. można przypisać 6 pkt albo 1 pkt., zaś skarżącemu powinno się przypisać 1 pkt. Jednakże nie wskazano w skardze kasacyjnej stosownego przepisu prawa, z którego to ma wynikać, a to pozwoliłoby Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na odniesienie się do zarzutu. Prawidłowo sporządzona skarga kasacyjna powinna w tym względzie wskazać na odpowiednie zapisy załącznika nr 1 do omawianego rozporządzenia, czego jednak nie uczyniono.

Wobec powyższego uznać należy, że tak sporządzona skarga kasacyjna nie mogła odnieść zamierzonego skutku.

Mając powyższe wywody oraz stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy uznać należy, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.