Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1925/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24a ust. 8,9,10
journal: Dz.U. 2023 poz 1752
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2024 r. sprawy ze skargi J. B. (B.) na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach z dnia 27 września 2023 r. nr GKII.7221.78.2023 w przedmiocie odrzucenia zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 3 sierpnia 2023 r. Starosta [...] orzekł o odrzuceniu zarzutów J. B. (strona, skarżący) zgłoszonych do stanu ujawnionego w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie użytków gruntowych dla działek ewidencyjnych nr [...] , [...] i [...] .

Jako podstawę prawną decyzji organ podał m.in. art. 7d pkt 1 lit a triet pierwszy, art. 24a ust. 8, 9 i 10 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (obecnie t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1752 - dalej w skrócie p.g.k.).

W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 24a p.g.k. została przeprowadzona modernizacja ewidencji gruntów i budynków jednostki ewidencyjnej Sławków. W wyniku prac geodezyjnych został sporządzony projekt operatu opisowo-kartograficznego, który po wyłożeniu do wglądu osób zainteresowanych w okresie od 23 sierpnia 2021 r. do 10 września 2021 r. stał się operatem ewidencji gruntów i budynków.

Organ wyjaśnił także, że strona wniosła zarzuty do wskazanego powyżej operatu w zakresie dotyczącym m.in. działek nr [...] , [...] i [...] . W tym zaś zakresie organ nie mógł uwzględnić zarzutów, gdyż w ramach przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków nie dokonano aktualizacji użytków gruntowych, ani zasięgu tych użytków dla wskazanych działek. Zaznaczył przy tym, że zgodnie z informacjami uzyskanymi od Burmistrza Miasta [...], zawartymi w piśmie z dnia 4 kwietnia 2023 r., działki nr [...] i [...] znajdują się częściowo w pasie drogowym ul. [...]. Wskazał ponadto, że działki nr [...] i [...]w całości przeznaczone są pod tereny dróg publicznych, a działka nr [...] częściowo przeznaczona jest pod tereny dróg publicznych i częściowo pod tereny zieleni urządzonej zgodnie z zapisami w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji. W odwołaniu wskazano, m.in. że przedmiotowe działki "nigdy nie były i nie są gruntami jako dr, gdyż ich użytek jako grunt rolny nie uległ zmianie". Jednak Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 27 września 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy nakreślił przebieg dotychczasowego postępowania. Organ odnotował m.in. że w dniu 5 kwietnia 2022 r. do organu I instancji wpłynęło pismo skarżącego, w którym poinformował, że nie zgadza się z "nową ewidencją" w zakresie rodzajów użytków gruntowych w ww. działkach ewidencyjnych, których jest właścicielem. Ponieważ zmiana rodzaju użytków gruntowych w działkach nr [...], [...], [...] nastąpiła w wyniku przeprowadzonej - zgodnie z art. 24a p.g.k. - modernizacji ewidencji gruntów i budynków, organ I instancji potraktował żądania strony sformułowane w piśmie jako zarzuty złożone w terminie do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w zmodernizowanym operacie opisowo-kartograficznym (art. 24a ust. 9 k.p.a.). Następnie decyzją z dnia 20 grudnia 2022 r., nr [...] organ ewidencyjny orzekł o uwzględnieniu zarzutów do danych ujawnionych na skutek modernizacji ewidencji gruntów w zakresie rodzaju użytków gruntowych w działkach nr [...], [...], [...]. Dalej organ odwoławczy zauważył, że pismem z dnia 15 stycznia 2023 r. skarżący zwrócił się do organu ewidencyjnego o ustosunkowanie się do zgłoszonych wcześniejszym pismem "wniosków i zarzutów’’ dotyczących również działek ewidencyjnych o nr [...] , [...], [...] . W piśmie podniósł, że działki te od czasu ich wydzielenia do dnia dzisiejszego są rolniczo wykorzystywane, a przed podziałem stanowiły grunt rolny oznaczony jako "i". Ponadto wskazał, że działki te nigdy nie zostały wykupione przez [...] i nie są zajęte pod drogę, w związku z czym nie powinien "płacić za ich powierzchnię jako drogi w większej kwocie opodatkowania, jak zostało naliczone w ubiegłym roku". Skarżący zaznaczył, że "Samorządowe Kolegium Odwoławcze" nie ustosunkowało się do tych działek w decyzji z dnia 20 grudnia 2022 r. w sprawie znak: [...], prosząc przy tym o "zmianę przekwalifikowania klasy gruntów w tym obszarze i zmianę łącznego zobowiązania płatniczego wydając nowe decyzję w związku z zarzutami zgłoszonymi w ewidencji gruntów w Starostwie w zachowanym terminie".

Odnosząc się do zakwestionowania przez stronę zarejestrowanego w ewidencji gruntów i budynków rodzaju użytku gruntowego oznaczonego symbolem "dr" - droga na działkach nr [...] , [...] i [...] organ odwoławczy zauważył, że tryb i zakres zgłaszania zarzutów przewidziany w przepisie art. 24a ust. 9 p.g.k. dotyczy tylko danych wynikających z operatu powstałego dla potrzeb przeprowadzenia modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Skoro zatem w zakresie rodzajów użytku gruntowego w przedmiotowych działkach nie nastąpiła żadna zmiana, to rozstrzygnięcie Starosty [...] odrzucające zarzuty uznać należało za zasadne.

Końcowo organ odwoławczy wyjaśnił, że właścicielowi działki przysługuje prawo kwestionowania wpisów w ewidencji, nie tylko w trakcie modernizacji, ale w każdym czasie. Jednak dokonanie zmian w operacie możliwe jest poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi wynikającymi z ewidencji, a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów, przy czym chodzi o takie dokumenty, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów i budynków kwestionowanych danych.

Strona wniosła skargę na powyższą decyzję. Zarzuciła naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy: art. 7, art. 77 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego i wszechstronnego rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego w zakresie stanu prawnego i faktycznego działek nr [...] , [...], [...] . Wobec tego zarzutu strona skarżąca domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości jak i decyzji organu I instancji. W skardze zawarto także wniosek o zwrot poniesionych kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w toku postępowania nie uwzględniono, że skarżący zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w D. z dnia [...]r. w sprawie sygn. akt [...] nabył w dniu 4 listopada 1971 roku nieodpłatnie z mocy samego prawa prawo własności nieruchomości położonych w [...] nr [...], [...] , [...], [...]. Ponadto skarżący jest właścicielem całego szeregu innych nieruchomości położonych w [...], w tym działek nr [...] , [...], [...] , stanowiących w całości gospodarstwo rolne. Działki [...] , [...], [...] od szeregu lat są użytkowane jako działki rolne i w ewidencji gruntów były oznaczone jako łąki symbolem "Ł" i w taki sam sposób są użytkowane do chwili obecnej. Z nieznanych przyczyn działki te w ewidencji gruntów zostały oznaczone jako drogi symbolem "dr", pomimo, że nieprzerwanie są rolniczo użytkowane przez skarżącego. Nie zmienił się również ich stan prawny i skarżący nadal pozostaje ich właścicielem. Po tym jak skarżący powziął wiedzę, że w ewidencji gruntów została wprowadzona zmiana w użytkowaniu tych gruntów wystąpił on do Starostwa Powiatowego w B. o sprostowania tych zapisów i doprowadzenie do stanu zgodnego z rzeczywistością. Tymczasem organ administracji błędnie zinterpretował stanowisko skarżącego, że wnosi zarzuty do zmian w ewidencji wprowadzonych w ramach modernizacji. Dla skarżącego bez znaczenia pozostaje tryb prawny, w jakim zostaną sprostowane zapisy w ewidencji gruntów. Z jego punktu widzenia ważny jest prawidłowy zapis w ewidencji gruntów. Organy błędnie zinterpretowały wolę skarżącego, który domagał się sprostowania zapisów w ewidencji gruntów, co do sposobu użytkowania działek nr [...] , [...], [...] . Wg skarżącego nie przeprowadzono zatem w tym zakresie merytorycznego postępowania i nie zmieniono zapisów na zgodne ze stanem rzeczywistym.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie skarżący podtrzymał skargę, akcentując, że na przedmiotowych działkach nie była i nadal nie jest urządzona droga.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. - dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że modernizacja ewidencji jest definiowana jako zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych, podejmowanych przez starostę w celu:

1) uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych, zgodnie z wymogami rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków;

2) modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków (E.Stefańska, Komentarz do art. 24a p.g.k., LEX-el., teza 1).

W świetle art. 24a ust. 1 p.g.k. starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych (art. 24a ust. 6 p.g.k.). Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 7, dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa (ust. 8). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych (ust. 9). O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji (ust. 10).

W realiach rozpoznawanej sprawy organy nie mogły podzielić zarzutów skarżącego, dotyczących błędnego oznaczenia rodzaju użytków gruntowych działek nr [...] , [...], [...] . Oznaczenie tego użytku nie stanowiło bowiem danych, które wynikałyby z operatu powstałego dla potrzeb przeprowadzenia modernizacji ewidencji. Przy tym, w art. 24a ust. 9 p.g.k. chodzi o operat, o którym mowa w ust. 8. Przepis ten należy wykładać w ten sposób, że tryb zgłaszania zarzutów dotyczy tylko danych wynikających z operatu powstałego dla potrzeb przeprowadzenia modernizacji ewidencji i ogranicza zakres wnoszonych uwag i zarzutów do danych stanowiących zapisy nowe (wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2012 r., I OSK 1062/11).

Zgromadzony przez organy materiał dowodowy z powyższych względów był, w ocenie Sądu, wystarczający do wydania decyzji i nie wymagał uzupełnienia.

Wbrew stanowisku skarżącego organy postąpiły prawidłowo przyjmując, że w odniesieniu do działek nr [...] , [...], [...] wniósł on środek zaskarżenia w postaci zarzutów, o których mowa w art. 24a ust. 9 p.g.k. Przemawiała za tym zarówno treść pierwotnego pisma skarżącego opatrzonego datą 28 marca 2022 r., które do organu I instancji wpłynęło w dniu 5 kwietnia 2022 r., jak i treść pisma skarżącego z dnia 15 stycznia 2023 r. (data wpływu do organu – 20 stycznia 2023 ). Stanowczym zaś wyrazem tego, że w odniesieniu do działek nr [...] , [...], [...] skarżący chciał skorzystać ze środka zaskarżenia w postaci zarzutów, o których mowa w art. 24a ust. 9 p.g.k., jest jego pismo datowane na dzień 6 lutego 2023 r. (data wpływu do organu 10 lutego 2023 r.), będące odpowiedzią na skierowane do skarżącego wezwanie organu I instancji do sprecyzowania jego stanowiska.

Skoro organy prawidłowo przyjęły, że skarżący wniósł zarzuty, o których mowa w art. 24a ust. 9 p.g.k., to rolą sądu administracyjnego było skontrolowanie, czy rozstrzygnięcie w sprawie tych zarzutów jest zgodne z prawem. W wyniku zaś tej kontroli Sąd, na co już wcześniej wskazano, doszedł do wniosku, że zaskarżone rozstrzygnięcie organu odwoławczego odpowiada prawu.

Z uzasadnienia skargi wynika, że dla skarżącego nie ma znaczenia w jakim trybie dojdzie do zmiany błędnego oznaczenia użytku gruntowego działek nr [...] , [...], [...] . Stąd uważa on, że organy powinny były merytorycznie odnieść się do żądania zmiany oznaczenia tych działek z "dr" na użytek rolny i powinny były uwzględnić to żądanie, bez względu na zastosowany przez skarżącego tryb zaskarżenia. Jednak takie stanowisko skarżącego nie bierze pod uwagę tego, że przedmiotem kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny jest konkretne rozstrzygnięcie wydane przez organ administracji publicznej tj. w realiach rozpoznawanej sprawy – właśnie rozstrzygnięcie w sprawie zarzutów. To zaś rozstrzygnięcie jest prawidłowe, gdyż - jak już wyżej wskazano - modernizacja ewidencji nie obejmowała oznaczenia użytków gruntowych działek nr [...] , [...], [...] . Stąd zarzuty dotyczące tych działek podlegały odrzuceniu. Natomiast wskazywanie skarżącemu środków prawnych, za pomocą których mógłby on doprowadzić do zmiany oznaczenia użytków gruntowych dotyczących wymienionych powyżej działek, wykracza poza granice kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna. Skoro zaś żaden z podniesionych w skardze zarzutów nie mógł odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, to Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Przywołane w uzasadnieniu orzecznictwo sądów administracyjnych dostępne jest w Centralnej Bazie Orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.gov.pl).