Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1790/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Michał Podsiadło po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2023 r. skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na czynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2023 r. znak: [...] w przedmiocie anulowania zaświadczenia postanawia: 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić A. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.


UZASADNIENIE

Zaświadczeniem z [...] grudnia 2022 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB) stwierdził brak podstaw do wniesienia sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania budynku usługowego

i zamieszkania zbiorowego na działce ew. nr [...] z obr. [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...]. Zaświadczenie to wydano w związku ze złożeniem przez A. sp. z o.o. w W. zawiadomienia o zakończeniu budowy w ramach ww. inwestycji, realizowanej na podstawie decyzji Prezydenta [...] z [...] lutego 2014 r. nr [...].

W dniu 23 maja 2023 r. PINB anulował ww. zaświadczenie, wskazując, że po wydaniu ww. zaświadczenia wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody, istniejące w dniu wydania zaświadczenia a nieznane wówczas organowi. W tym samym dniu PINB wydał decyzję nr [...], mocą której umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zawiadomienia

o zakończeniu budowy budynku usługowego i zamieszkania zbiorowego na działce ew. nr [...] z obr. [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...].

Pismem z 20 czerwca 2023 r. A. sp. z o.o. z siedzibą

w W. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na ww. czynność PINB dotyczącą anulowania zaświadczenia, wnosząc

o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności. Skarżąca spółka wskazała, że nabyła od A. sp. z o.o. w W. prawo własności nieruchomości oraz budynku usługowego i zamieszkania zbiorowego na działce ew. nr [...] z obr. [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym,

na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane

w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego

i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających

z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Z art. 3 § 2 p.p.s.a. wynika ponadto, że sądy administracyjne orzekają także

w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę,

i stosują środki określone w tych przepisach.

W realiach niniejszej sprawy, zaświadczenie z 14 grudnia 2022 r. zostało wydane na podstawie art. 54 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682; dalej: p.b.). Z przepisu tego wynika, że organ nadzoru budowlanego może z urzędu przed upływem terminu na wniesienie sprzeciwu, wydać zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu. Wydanie zaświadczenia wyłącza możliwość wniesienia sprzeciwu oraz uprawnia inwestora do rozpoczęcia użytkowania obiektu. Z kolei zgodnie z art. 217 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775; dalej: k.p.a.), zaświadczenie wydaje się, jeżeli:

1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;

2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny

w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Zatem w drodze zaświadczenia, organ administracji publicznej stwierdza, co mu jest wiadome, nie rozstrzyga jednak żadnej sprawy. Zaświadczenie jest pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego i wraz ze zmianą tych faktów lub stanu prawnego zaświadczenie staje się nieaktualne i może być wydane nowe, odpowiadające aktualnemu stanowi prawnemu lub aktualnym faktom. Możliwe jest ponowne wydanie zaświadczenia w tej samej sprawie, bez uprzedniego korygowania czy unieważnienia pierwotnie wydanego zaświadczenia, z tego względu, że jest ono rodzajem czynności faktycznej, a te nie korzystają z powagi rzeczy osądzonej. Kwestia ta nie podlega dyskusji, albowiem wartość zaświadczenia należy oceniać

w kategoriach wyrażania prawdy obiektywnej, co do faktów lub prawa. Zatem można zanegować jego wartość wykazując, że potwierdza ono fałsz. Natomiast nie może ono – w przeciwieństwie do aktu administracyjnego – być oceniane w kategoriach ważności rozstrzygnięcia organu. Właściwy organ może odmówić postanowieniem, na które służy zażalenie wydania zaświadczenia o żądanej treści, jeżeli miałoby to prowadzić do poświadczenia stanu prawnego niezgodnego z danymi wynikającymi

z prowadzonej przez organ ewidencji (por. wyrok NSA z 24 listopada 2006 r. sygn. akt I OSK 88/06).

W związku z tym, "samo zaświadczenie nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej, nie dotyczy bowiem uprawnień i obowiązków, wynikających z przepisów prawa. Osoba, która kwestionuje treść wydanego zaświadczenia, może dochodzić swego roszczenia jedynie drogą pośrednią, np. wnioskować ponownie

o wydanie dokumentu urzędowego o określonej treści i w razie wydania postanowienia o odmowie – żalić się do organu wyższego stopnia. W orzecznictwie

i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że o akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (zob. uchwałę NSA z dnia 4 lutego 2008 r., I OPS 3/07, CBOSA)" (P. Krzykowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz do art. 127-269. Tom III, red. M. Karpiuk, A. Skóra, Olsztyn 2021, art. 217).

W ocenie Sądu, skoro zaświadczenie nie podlega kontroli realizowanej przez sąd administracyjny, to również czynność polegająca na anulowaniu takiego zaświadczenia nie może być przedmiotem skargi do takiego sądu. Należy podnieść, że anulowanie zaświadczenia – nie oceniając prawnej możliwości dokonania takiej czynności – również nie przyznaje, nie stwierdza i nie uznaje uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zaświadczenie potwierdza istnienie takich uprawnień lub obowiązków, toteż jego anulowanie nikogo ich nie pozbawia. Zarówno zaświadczenie, jak i czynność polegająca na jego anulowaniu, może mieć jedynie pośredni wpływ na realizację określonych uprawnień lub obowiązków jego adresata.

W realiach niniejszej sprawy ten zaledwie pośredni wpływ anulowania zaświadczenia na sferę praw i obowiązków jednostki przejawia się tym, że w tym samym dniu, w którym dokonano zaskarżonej decyzji, PINB wydał decyzję administracyjną o umorzeniu postępowania w sprawie zawiadomienia

o zakończeniu budowy. Decyzja ta może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w odrębnej sprawie, po spełnieniu wymogów wynikających

z przepisów p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że sprawa ze skargi na czynność organu administracji polegającą na anulowaniu zaświadczenia, nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Skargę należało zatem odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji.

Ponadto zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Wobec tego w punkcie 2 sentencji orzeczono o zwrocie stronie skarżącej kwoty uiszczonej tytułem wpisu od odrzuconej skargi.

Mając powyższe na uwadze, Sąd postanowił, jak w sentencji