Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 25/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2023-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 239 f § 1pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Damian Bronowicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi T. spółki jawnej na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

T. spółka jawna (Skarżąca, podatnik) wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (organ II instancji, SKO) z dnia [...] r., nr [...], utrzymującą w mocy postanowienie Burmistrza (organ I instancji, Burmistrz) z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji podatkowej Burmistrza nr [...] z dnia [...] r. określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2017 r.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.

W dniu 18 lipca 2022 roku wpłynął do Burmistrza wniosek Spółki o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej w zakresie podatku od nieruchomości za 2017 rok. We wniosku Skarżąca wskazała zamiar wniesienia skargi do WSA w Gorzowie Wielkopolskim na ww. decyzję ostateczną oraz podała, iż zabezpieczenie roszczenia organu I instancji stanowi na rachunku sum depozytowych Urzędu Skarbowego kwota 27.448,62 zł, (z uwzględnieniem postanowienia WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 26.05.2022 r., za sygn. akt I SA/Go 132/22 oraz prawomocne postanowienie za sygn. akt I SA/Go 131/22). W dniu [...] lipca 2022 roku Burmistrz wystawił w oparciu o decyzję z dnia [...] października 2021 roku tytuł wykonawczy na zaległości za 2017 rok nr [...]. W wyniku egzekucji w dniu [...] lipca 2022 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego uzyskał kwotę egzekwowaną, którą 27 lipca 2022 roku przekazał na konto wierzyciela.

Postanowieniem z [...] lipca 2022 r. organ zawiadomił Stronę o przesunięciu terminu rozpatrzenia jej wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji ostatecznej do dnia 1 września 2022 r.,

Dnia [...] sierpnia 2022 r. za pośrednictwem poczty e-mail zawiadomiono pełnomocnika Strony, że z w związku z brakiem pełnomocnictwa szczególnego (PPS-1) oraz dowodu uiszczenia opłaty skarbowej, wszelka korespondencja będzie przesyłana jak dotychczas na adres podatnika.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2022 roku pełnomocnik strony uzupełnił wniosek, dołączając pełnomocnictwo szczególne na formularzu PPS-1 oraz opłatę skarbową.

W dniu [...] sierpnia 2022 roku Burmistrz postanowieniem odmówił wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] października 2021 roku, wskazując, że w dniu 27 lipca 2022 r. Urząd Skarbowy przekazał na rachunek wierzyciela środki uzyskane w drodze egzekucji, powodując wygaśnięcie w wyniku zapłaty zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości określonego ww. decyzją.

Pełnomocnik strony złożył zażalenie na ww. postanowienie. Wskazał na zaniechanie doręczenia ustanowionemu pełnomocnikowi Strony postanowienia z dnia [...] lipca 2022 r. o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. Co oznacza, iż postanowienie nie weszło do obrotu prawnego i w konsekwencji organ nie załatwił sprawy wniosku w terminie ustawowym 14 dni, co spowodowało wstrzymanie wykonania z mocy prawa. Ponadto organ wszczął postępowania egzekucyjne w czasie gdy podatnik zachował prawo do wniesienia skargi do WSA, tym samym realnie pozbawił stronę możliwości pozytywnego rozpoznania jej wniosku.

SKO dnia [...] października 2022 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż art. 239f § 1 O.p. uzależnia wstrzymanie wykonania decyzji od jej zaskarżenia do WSA, a strona wniosła skargę do WSA w Gorzowie Wielkopolskim w dniu 28 lipca 2022 r., to wniosek z dnia [...] lipca 2022 r., o wstrzymanie wykonalności decyzji zaskarżonej do WSA, winien być oceniany w stanie faktycznym sprawy po 28 lipca 2022 r. Decyzja ostateczna została wykonana [...] lipca 2022 r., a więc z uwagi na okoliczność wniesienia skargi do sądu administracyjnego 28 lipca 2022 r., nie było już merytorycznie zasadne wstrzymywanie wykonania przedmiotowej decyzji, z uwagi na jej właśnie wykonanie. Ponadto organ prawidłowo zwrócił się do strony postanowieniem z dnia [...] lipca 2022 r. o przesunięciu terminu rozpoznania wniosku albowiem korespondencja z pełnomocnikiem mogła być dokonywana dopiero po przedstawieniu umocowania.

Spółka nie zgodziła się z rozstrzygnięciem SKO i pismem z [...] grudnia 2022 r. wywiodła skargę do tutejszego Sądu. Zarzuciła organowi odwoławczemu:

- art. 218 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa w zw. z art, 145 § 2 o.p., poprzez błędne przyjęcie przez organ II instancji, że postanowienie Burmistrza z dnia [...].07.2022 r. o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, zostało prawidłowo i skutecznie doręczone Stronie, z pominięciem ustanowionego sprawie pełnomocnika. Podczas gdy, organ II instancji pominął, że organ I instancji, nie wezwał strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji Burmistrza z dnia [...].10.2021 r., znak: [...] poprzez uzupełnienie rzekomo brakującego pełnomocnictwa, a więc w konsekwencji należ) stwierdzić, że Organ I instancji prawidłowo uznając, że Strona jest zastępowana w sprawie przez pełnomocnika, wbrew ustawowemu obowiązkowi, zaniechał doręczenia ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi Strony, postanowienia z dnia [...].07.2022 r. c wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. A wobec czego, ww. postanowienie nie weszło do obrotu prawnego, a organ I instancji nie załatwił sprawy z wniosku z dnia [...].07.2022 r. o wstrzymanie wykonalności decyzji, w ustawowym maksymalnym terminie 14 dni, co spowodowało wstrzymanie wykonalności ostatecznej decyzji z mocy prawa - a co zostało pominięte przez organ II instancji;

- art. 239 f § 2 O.p., poprzez jego niezastosowanie przez organ II instancji, w sytuacji, gdy wniosek o którym mowa w art. 239f § 1 pkt 1 O.p., podlega załatwieniu bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni, zaś organ II instancji błędnie przyjął, że organ I instancji postanowieniem z dnia [...].07.2022 r. - niedoręczonym ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi, a więc postanowieniem, które nie weszło do obrotu prawnego - przedłużył termin załatwienia sprawy. W tych okolicznościach, organ II instancji błędnie pominął, że niezałatwienie wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji, w ww. terminie, powoduje wstrzymanie wykonania decyzji do czasu doręczenia postanowienia w sprawie przyjęcia zabezpieczenia. Mając na uwadze, że przedmiotowy wniosek nie został rozpoznany w terminie 14 dni, a pełnomocnik Spółki nie został powiadomiony o zmianie terminu rozpoznania sprawy, z mocy prawa wykonanie decyzji zostało wstrzymane, zaś wydanie przez organ II instancji skarżonego postanowienia, nastąpiło z rażącym naruszeniem praw Skarżącego i obowiązujących przepisów,

- art. 239f § i pkt. i O.p., poprzez jego błędne zastosowanie przez organ II instancji i przyjęcie, że wniosek o wstrzymanie wykonalności decyzji, który wpłynął do organu I instancji 18.07.2022 r., powinien być rozpoznany według stanu faktycznego z dnia [...].07.2022 r. - tj. po wniesieniu przez Spółkę skargi do WSA w Gorzowie Wielkopolskim. W dalszej kolejności błędne przyjęcie przez organ II instancji, że wstrzymanie wykonania decyzji, - wobec wniosku Strony, który wpłynął do organu I instancji 18.07.2022 r., mogło nastąpić dopiero po upływie 14 dni, a więc 01.08.2022 r. - kiedy decyzja została już wykonana. Ponadto, organ II instancji błędnie pominął, że wobec przedwczesnego wszczęcia postępowania egzekucyjnego przez organ I instancji - w czasie, gdy Strona złożyła wniosek o wstrzymanie wykonalności decyzji - Spółka została realnie i faktycznie pozbawiona możliwości pozytywnego rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. Co w konsekwencji stanowi rażące naruszenie praw przysługujących Skarżącemu oraz stoi w sprzeczności z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych - administracyjnych. To w szczególności mając na uwadze, że Spółka spełniła ustawowe wymagania wstrzymania wykonania decyzji, wobec wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].06.2022 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...].10.2021 r., znak: [...] oraz posiadania przez Organ I instancji, na rachunku sum depozytowych Urzędu Skarbowego, zabezpieczonej kwoty 27.448,62 zł, której podstawa zabezpieczenia odpadła (mając na uwadze postanowienia WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 26.05.2022 r., za sygn. akt I SA/Go 132/22 oraz prawomocne postanowienie za sygn. akt I Sa/Go 131/22), a która w całości stanowiła zabezpieczenie roszczenia Organu;

- art. 7 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie przez Organ II instancji i bezpodstawne utrzymanie w mocy postanowienia Organu I instancji o odmowie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej, w sytuacji, gdy Spółka spełniła wymogi z art. 239f § 1 pkt. 1 (złożyła skargę z dn. [...].07.2022 r. do WSA w Gorzowie Wielkopolskim na decyzję SKO oraz złożyła zabezpieczenie roszczenia), a wobec czego jej wniosek jako uzasadniony, zasługiwał na uwzględnienie w całości. Stąd też. Organ II instancji, działał w niniejszej sprawie z pominięciem praw i słusznego interesu Spółki, zważając wyłącznie na źle pojmowany interes społeczny.

Pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO z dnia [...].10.2022 r., uchylenie postanowienia organu I instancji oraz przyznanie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

SKO w udzielonej odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnieć należy, że podstawie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako: P.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a.

Na wstępie należy wskazać, że w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego decyzja ostateczna nie podlega wykonaniu, jeżeli organ podatkowy I instancji wstrzymał jej wykonanie na podstawie art. 239f § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 z zm., dalej jako: O.p.). W świetle tego przepisu organ podatkowy I instancji wstrzymuje wykonanie decyzji ostatecznej w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego:

1) na wniosek – po przyjęciu zabezpieczenia wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę, o którym mowa w art. 33d § 2 - do wysokości zabezpieczenia i na czas jego trwania lub

2) z urzędu - po prawomocnym wpisie hipoteki przymusowej lub wpisie zastawu skarbowego korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia, które zabezpieczają wykonanie zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę - do wysokości odpowiadającej wartości przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego.

Zatem warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji ostatecznej jest po pierwsze, wniesienie skargi na nią do sądu administracyjnego, a po drugie przyjęcie zabezpieczenia wykonania zobowiązania w jednej z form przewidzianych w art. 33d § 2 O.p. Skarżąca złożyła wprawdzie w dniu 18lipca 2012 r. wniosek o wstrzymanie decyzji ostatecznej z informacją o zamiarze wniesienia skargi na tę decyzję do sądu, jednak z omawianej regulacji w sposób oczywisty wynika, że nie stanowi wypełnienia jednego z warunków wymienionych w art. 239f § 1 pkt 1 O.p. sama deklaracja zamiaru wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję wymiarową. Podstawę do wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej na wniosek stanowi łącznie: wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję ostateczną oraz przyjęcie przez organ podatkowy zabezpieczenia np. w formie uznania kwoty na rachunku depozytowym. Spółka złożyła skargę dopiero w dniu 28 lipca 2022 r. W związku z czym wniosek z dnia [...] lipca 2022 r. nie spełniał podstawowego warunku z dyspozycji art. 239f § 1 pkt 1 O.p.

Równocześnie jeszcze przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, tj. 27 lipca 2022 r. Urząd Skarbowy przekazał wierzycielowi uzyskane środki. Tym samym w dniu [...] lipca 2022 r. decyzja, o wstrzymanie której wnosiła Skarżąca, została wykonana, a zatem utraciła walor wykonalności zanim spełnił się pierwszy z warunków umożliwiających wstrzymanie jej wykonania.

Powyższe oznacza, że w żadnym momencie pomiędzy wpływem wniosku a jego formalnym rozpoznaniem, nie było możliwości wstrzymania wykonania decyzji Burmistrza z [...] października 2021 r. Do dnia 27 lipca 2022 r. nie wniesiono na nią skargi do sądu administracyjnego, a od dnia 28 lipca 2022 r. wspomniana decyzja utraciła walor wykonalności

Z uwagi na powyższe, wbrew twierdzeniom skargi, nawet gdyby przyjąć, że organ pominął ustanowionego w sprawie pełnomocnika, nie dopełnił obowiązku zawiadomienia strony o wyznaczeniu nowego terminu sprawy i tym samym nie załatwił wniosku w terminie 14 dni, to nie sposób uznać, że nastąpiło wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 239f § 2 O.p. Przepis ten stanowi, że wniosek, o którym mowa w § 1 pkt 1, podlega załatwieniu bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni. Niezałatwienie wniosku w tym terminie powoduje wstrzymanie wykonania decyzji do czasu doręczenia postanowienia w sprawie przyjęcia zabezpieczenia, chyba że przyczyny niezałatwienia wniosku w terminie zostały spowodowane przez stronę.

Przepis ten nie może bowiem spowodować wstrzymania wykonania decyzji, która nie może zostać wykonana, czy też na którą nie wniesiono skargi do sądu administracyjnego. Zatem teoretyczne uchybienie przez organ obowiązkowi, o którym mowa w art. 140 § 1 O.p. pozostawałoby bez wpływu na wynik sprawy.

Wbrew twierdzeniom Skarżącej organ nie wszczął przedwcześnie postępowania egzekucyjnego. W przepisach Ordynacji podatkowej brak jest normy, która wyrażałaby wprost ograniczenie dla podjętych przez organ podatkowy działań. Ograniczenia te mogłyby być ustanowione choćby poprzez zastrzeżenie w art. 239e O.p., że "decyzja ostateczna podlega wykonaniu po upływie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego". Skoro ustawodawca przyjął regułę, zgodnie z którą decyzje ostateczne podlegają wykonaniu - z zastrzeżeniem ściśle określonych wyjątków - to przyjąć należy, że art. 239f O.p. nie ustanawia pierwszeństwa strony do wystąpienia z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przed obowiązkiem organu do dążenia do wykonania decyzji w trybie administracyjnym, a jedynie daje stronie narzędzie czasowej obrony przed przymusowym wykonaniem decyzji. Wobec tego działając zgodnie z art. 239e O.p. oraz art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.: Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm.) organ podatkowy miał prawo podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z treści art. 239f O.p., odczytywanej z uwzględnieniem zasady wynikającej z art. 239e tej ustawy nie można wywieść, że w okresie od doręczenia decyzji ostatecznej stronie, do dnia wniesienia przez nią skargi do sądu administracyjnego organ podatkowy nie może podejmować działań mających na celu przymusowe wykonanie tej decyzji, a wszystkie czynności organu podatkowego dokonane przed dniem złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej są przedwczesne i powinny zostać anulowane (...). Brak spójności regulacji wynikającej z art. 239f O.p. z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającymi termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, nie świadczy o przedwczesności czy wadliwości działań organu podatkowego w zakresie wykonania ostatecznej decyzji. (por. wyrok NSA z dnia 21 luty 2013 r., sygn. akt I FSK 275/12 - orzeczenia.nsa.gov.pl).Zatem organ słusznie przyjął, że decyzja nakładająca na Skarżącą zobowiązanie podatkowe była ostateczna, a tym samym – wobec treści art. 239e O.p. – podlegała wykonaniu. Ponadto przed skierowaniem do egzekucji nie zostało wydane postanowienie o wstrzymaniu jej wykonania.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Biorąc pod uwagę powyżej wskazane argumenty, na podstawie art. 151 P.p.s.a., sąd oddalił skargę jako bezzasadną.