Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 514/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par.27 ust.3, par.27 ust.6
journal: Dz.U. 2019 poz 1206
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania  pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 72 ust.1 pkt 2, art. 72 ust.2
journal: Dz.U. 2023 poz 622
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Asesor WSA Krzysztof Szydłowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 września 2024 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 12 czerwca 2024 r. nr SKO.WD.470/130/2024 w przedmiocie unieważnienia państwowego egzaminu praktycznego w zakresie prawa jazdy kat. B oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 23 października 2023 r. Dyrektor Zachodniopomorskiego Ośrodka Ruchu Drogowego w K. skierował do Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego wniosek o unieważnienie egzaminu praktycznego w zakresie prawa jazdy kat. B, przeprowadzonego w dniu 6 września 2023 r. przez egzaminatora państwowego P. S. (dalej jako "skarżący" lub "egzaminator") dla L. K. (dalej jako "zdający"). Do wniosku załączono sprawozdanie ze wstępnego postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez egzaminatora nadzorującego w ZORD, w którym wskazano, że niezgodne z przepisami określającymi zakres i tryb przeprowadzania egzaminu egzaminator wystawił negatywny wynik z egzaminu za dwukrotne nieprawidłowe wykonanie zadania egzaminacyjnego pn. przejazd przez skrzyżowanie oznakowane znakami ustalającymi pierwszeństwo. Przedłożono także pismo egzaminatora prowadzącego egzamin, historię egzaminowania zdającego wraz z arkuszem przebiegu egzaminu praktycznego zdającego oraz zarejestrowanym nagraniem DVD z egzaminu.

Marszałek decyzją z dnia 13 grudnia 2023 r. nr WliT-l.8041.63.2023, na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), art. 67 ust. 1 pkt 4, art. 72 ust.1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r. poz. 622 - dalej jako "u.k.p."), unieważnił ww. państwowy egzamin praktyczny.

Organ I instancji wyjaśnił, że podczas egzaminu egzaminator wydał zdającemu polecenie wykonania zadania zawracania na najbliższym skrzyżowaniu - do którego dojeżdżał zdający. W warunkach ruchu, w jakich poruszał się pojazd egzaminacyjny, ustalonych na podstawie zarejestrowanego nagrania, zawracanie należało wykonać dojeżdżając do końca powierzchni wyłączonej z ruchu wyznaczonej znakami poziomymi na jezdni (najbliższe skrzyżowanie), a następnie wykonać dwukrotnie manewr zmiany kierunku jazdy w lewo - w celu zawrócenia za słupkiem z ustawionym na jezdni ze znakiem C-9 dla pojazdów nadjeżdżających z kierunku przeciwnego. Zdający nie wykonał polecenia egzaminatora zmieniając kierunek jazdy w prawo zamiast w lewo i kontynuował jazdę do następnego skrzyżowania, na którym wykonał zmianę kierunku jazdy w lewo. Zmiany kierunku jazdy nie sygnalizował i przekroczył oś jezdni. W tym momencie został poinformowany przez egzaminatora o popełnieniu błędu w zadaniu. Następnie dojechał do kolejnego skrzyżowania, na którym wykonał zmianę kierunku jazdy w lewo w sposób taki sam jak poprzednio bez zasygnalizowania manewru lewym kierunkowskazem oraz z przekroczeniem osi jezdni, co egzaminator uznał za błąd - o czym poinformował zdającego, a następnie ogłosił wynik negatywny z egzaminu. Zdający kontynuował jazdę w kierunku kolejnego skrzyżowania na którym jego zamiarem było wykonanie zmiany kierunku jazdy w prawo - co wynika z sygnalizowania prawym kierunkowskazem zamiaru zmiany kierunku jazdy. Zmiany kierunku jazdy nie wykonał, ponieważ egzaminator podjął interwencję polegającą na wymuszonym hamowaniu pojazdu w związku z nadjeżdżającym z lewej strony pojazdem, któremu jak wyjaśnił egzaminator, zdający zobowiązany był udzielić pierwszeństwa. Po przekazaniu zdającemu informacji o nieustąpieniu pierwszeństwa i wcześniej o uzyskaniu wyniku negatywnego z egzaminu za dwukrotny brak sygnalizowania zmiany kierunku jazdy podczas przejeżdżania przez skrzyżowania zdający kontynuował jazdę, w celu dojechania do miejsca, w którym możliwa była zamiana miejsc egzaminatora i kierującego pojazdem - zdającego. Przed dojechaniem do tego miejsca egzaminator opisał, że zdający ponownie doprowadził do konieczności podjęcia interwencji polegającej na wymuszonym zatrzymaniu pojazdu przed przejściem dla pieszych wobec niezauważenia wbiegającego na przejście dziecka.

Organ I instancji uznał zatem, że egzamin przeprowadzony został niezgodnie z przepisami u.k.p. oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. poz. 1206 ze zm.- dalej jako "rozporządzenie"). Egzaminator niezgodnie z trybem i zasadami przeprowadzenia egzaminów państwowych na prawo jazdy w pierwszej kolejności nie informował zdającego o nieprawidłowym wykonaniu zadania egzaminacyjnego polegającego na zawracaniu na najbliższym skrzyżowaniu, a następnie dopuścił do przejazdu przez kolejne skrzyżowania bez określenia i wskazywania zdającemu kierunków jazdy doprowadzając do tego, że to zdający samodzielnie wyznaczał trasę jazdy pojazdu egzaminacyjnego. W ocenie organu, takie działanie jest niezgodne z § 27 ust. 3 i ust. 6 rozporządzenia, zaś nieprawidłowości te mają wpływ na wynik egzaminu.

Ustosunkowując się do pisemnych wyjaśnień egzaminatora z dnia 2 grudnia

2023 r., organ I instancji podał, że wprawdzie egzaminowany poruszał się po pasie ruchu na jezdni przeznaczonym do jazdy w kierunku przeciwnym, tym niemniej podczas jazdy egzaminacyjnej poza poinformowaniem zdającego o dwukrotnym nieprawidłowym sygnalizowaniu zmiany kierunku jazdy w lewo, egzaminator nie podniósł kwestii zagrożenia bezpieczeństwa, jak również nie podejmował reakcji obronnych uniemożliwiających zdającemu jazdy w sposób zagrażający bezpieczeństwu uczestników ruchu. Podobnie podczas omówienia przebiegu egzaminu nie wyartykułował zdającemu takiego błędu co oznacza, że okoliczność ta został ustalona przez egzaminatora w czasie zapoznania się z nagraniem z egzaminu.

Z kolei odnosząc się do uznanego przez egzaminatora doprowadzenia przez zdającego do nieustąpienia pierwszeństwa pojazdowi posiadającemu je podczas przejeżdżania przez ostatnie skrzyżowanie, na którym egzaminator podjął interwencję polegającą na hamowaniu organ stwierdził, że zdający przejechał od momentu wydania polecenia wykonania zawracania na skrzyżowaniu przez 3 kolejne skrzyżowania (bez wskazywania przez egzaminatora kierunku jazdy). Przed wjazdem na każde z tych skrzyżowań zdający miał możliwość ustalenia za pomocą znaków hierarchię drogi i wynikające z tego pierwszeństwo lub konieczność jego udzielenia. Dojeżdżając do trzeciego skrzyżowania, na którym zdający zmieniał kierunek jazdy w lewo na wlocie skrzyżowania ustawiony został znak drogowy A-7 - ustąp pierwszeństwa. Zatem wjeżdżając na to skrzyżowanie od strony tarczy znaku A-7 i wykonując zmianę kierunku jazdy w lewo zdający miał prawo uznać, że wyjeżdża z drogi podporządkowanej na drogę z pierwszeństwem. Zbliżając się do kolejnego skrzyżowania, na wlocie którego (w przeciwieństwie do pozostałych skrzyżowań - po których poruszał się zdający) nie zostały ustawione żadne znaki drogowe - tak od strony, z której na skrzyżowanie wjeżdżał zdający, jak również od strony wlotu na skrzyżowanie z lewej strony od której nadjechał pojazd, któremu zdający według egzaminatora powinien ustąpić pierwszeństwa. Wobec tego mógł zakładać, że zgodnie z zasadą ogólną określoną w art. 25 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowiącą, iż kierujący pojazdem, zbliżając się do skrzyżowania, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa pojazdowi nadjeżdżającemu z prawej strony, a jeżeli skręca w lewo - także jadącemu z kierunku przeciwnego na wprost lub skręcającemu w prawo - jako pojazd wjeżdżający na skrzyżowanie od prawej strony innego pojazdu będzie posiadał pierwszeństwo. Wobec tego w ocenie organu I instancji, w przypadku wątpliwości - co do poprawności oznakowania skrzyżowań znakami drogowymi wyznaczającymi zasady pierwszeństwa na skrzyżowaniu, egzaminy państwowe na prawo jazdy nie powinny być przeprowadzane w takich miejscach, a w przypadku ich przeprowadzenia w takim miejscu wszelkie wątpliwości winny być rozpatrywane na korzyść osoby egzaminowanej. Z kolei odnośnie podjęcia interwencji polegającej na wymuszonym zatrzymaniu pojazdu - przed przejściem dla pieszych wobec niezauważenia wbiegającego na przejście dziecka organ wyjaśnił, że wbiegające dziecko nie znajdowało się na oznaczonym przejściu dla pieszych tylko przebiegało przez jezdnie na wyznaczonym przejeździe dla rowerów, co jednak miało miejsce już po uzyskaniu wyniku negatywnego z egzaminu.

Organ I instancji nie podzielił poglądu egzaminatora o tym, że poprawność wykonania zadań podczas egzaminu została pozostawiona przez ustawodawcę egzaminatorowi, a nie organowi nadzoru i że zapis audiowizualny z przebiegu egzaminu nie służy do ustalania wyniku egzaminu. Zdaniem organu I instancji, istotnie ustalenie wyniku egzaminu stanowi wyłączną kompetencję egzaminatora, tak samo jak kompetencją organu nadzorującego jest unieważnienie egzaminu i nadzorowanie jego przebiegu - co wprost wynika z przepisów u.k.p.

Od wydanej decyzji odwołanie złożył egzaminator, domagając się jej uchylenia. Podniósł, że organ w sposób nieuprawniony zawęził ocenę sytuacji podczas części praktycznej egzaminu, skupiając uwagę na braku niezwłocznego poinformowania zdającego o błędnym wykonaniu zadania "zawracanie na skrzyżowaniu", a pomijając znaczenie pozostałych ocenionych negatywnie zadań. Nadto nie rozważył wpływu ujawnionych "błędów" egzaminatora na wynik egzaminu oraz nie zgodził się z twierdzeniem, że zdający nie miał możliwości ustalenia zasad pierwszeństwa. Wskazał także, że choć zadający nie zawrócił na skrzyżowaniu, to wydanie polecenia co do kierunku jazdy wydawało się niezasadne.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie decyzją z dnia 12 czerwca 2024 r. nr SKO.WD.470/130/2024 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że egzaminator podczas egzaminu wydał zdającemu polecenie wykonania zadania zawracania na skrzyżowaniu, którego zdający nie wykonał. W takiej sytuacji w myśl § 27 pkt 6 rozporządzenia egzaminator powinien niezwłocznie poinformować osobę egzaminowaną o nieprawidłowym wykonaniu zadania egzaminacyjnego - czego nie wykonał. Niewykonanie polecenia egzaminatora jest równoznaczne z nieprawidłowym wykonaniem zadania egzaminacyjnego. Ponadto po przekazaniu informacji o nieprawidłowym wykonaniu zadania (czego nie wykonał egzaminator) należy określić zdającemu kierunek dalszej jazdy lub wskazać zadanie jakie powinien wykonać w dalszej części jazdy. Egzaminator nie wykonał żadnej z powyższych czynności pozwalając zdającemu samowolnie wybrać i zmieniać kierunki jazdy na kolejnych skrzyżowaniach - nie wydając poleceń określających kierunek jazdy. Zdający do momentu, w którym dojechał do skrzyżowania, na którym miał wykonać manewr zawracania, a którego nie wykonał - wykonywał zmianę kierunku jazdy w prawo, następnie zmianę kierunku jazdy w lewo na kolejnym skrzyżowaniu, po czym dojechał do kolejnego skrzyżowania wykonując zmianę kierunku jazdy w lewo i jechał dalej wykonując zmianę kierunku jazdy w prawo - która została wstrzymana przez egzaminatora interwencją hamowania podjętą przez egzaminatora w związku z - jak uznał egzaminator - nieustąpieniem pierwszeństwa pojazdowi posiadającemu pierwszeństwo. Wykonując opisane zmiany kierunków jazdy zdający nie otrzymał od egzaminatora polecenia ich wykonania, wskutek czego wykonywał je samodzielnie określając kierunek jazdy w jakim będzie się poruszał - a nie jak być powinno po wskazaniu kierunku przez egzaminatora. W ocenie Kolegium, niezgodne z § 27 ust. 3 rozporządzenia było dopuszczenie w czasie egzaminu państwowego na prawo jazdy przez egzaminatora do samodzielnego wyboru kolejnych kierunków jazdy przez zdającego. Niezgodne z zapisem § 27 ust. 6 rozporządzenia było również nieprzekazanie osobie egzaminowanej przez egzaminatora niezwłocznie po nieprawidłowo wykonanym zadaniu egzaminacyjnym informacji o jego nieprawidłowy wykonaniu.

Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że decyzja egzaminatora o wystawieniu oceny negatywnej z egzaminu praktycznego po wykonaniu przedmiotowych manewrów w wyżej opisanych okolicznościach była nieprawidłowa, a jednocześnie odniosła ten skutek, że zdający w tym momencie tego egzaminu nie zdał. Część praktyczna egzaminu może zostać zakończona przed wykonaniem wszystkich określonych zakresem egzaminu zadań jedynie w przypadku, gdy zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego (art. 52 ust. 2 u.k.p.). W rozpatrywanej sprawie powyższy aspekt ma znaczenie drugorzędne, albowiem przesądzającym o zasadności zaskarżonej decyzji jest fakt naruszenia przez egzaminatora wymogu informowania zdającego o nieprawidłowym wykonaniu zadania egzaminacyjnego polegającego na zawracaniu na najbliższym skrzyżowaniu, a następnie - wbrew tym zasadom - dopuścił do przejazdu przez kolejne skrzyżowania bez określenia i wskazywania zdającemu kierunków jazdy doprowadzając do tego, że zdający samodzielnie wyznaczał trasę jazdy pojazdu egzaminacyjnego. W związku z opisanym deliktem, zdaniem Kolegium, istnieje konieczność powtórzenia egzaminu na koszt ośrodka.

Egzaminator złożył skargę na ww. decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniósł o uchylenie decyzji wydanych przez organy administracyjne obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 72 ust. 1 u.k.p., które miało wpływ na wynik sprawy.

Podniósł, że organ odwoławczy nie rozważył wpływu innych, negatywnie ocenionych zadań na wynik egzaminu jak i zbagatelizował bezpośrednie stworzenie zagrożenia dla życia i zdrowia uczestników ruchu, jakiego dopuścił się zdający, co w każdym przypadku skutkuje wynikiem negatywnym i natychmiastowym przerwaniem egzaminu. Według skarżącego, błędne jest przekonanie organu, że podstawę do uznania egzaminu, jako przeprowadzonego niezgodnie z zapisami u.k.p. stanowi brak niezwłocznego poinformowania zdającego o popełnieniu błędu. Wskazał, że organ w sposób wybiórczy uznał, że część zadań na egzaminie podlega ocenie, a inne nie mogą być jej poddawane. Podkreślił, że problem niewłaściwej interpretacji został dostrzeżony przez ustawodawcę i usystematyzowany rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 24 listopada 2023 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach, obowiązującym od 1 stycznia 2024 r., gdzie zniesiony został obowiązek informowania zdającego o wyniku negatywnym, bezpośrednio po wystąpieniu drugiego błędu w takim samym zadaniu egzaminacyjnym. W opinii skarżącego, skoro zadanie wymienione w pozycji 6 arkusza przebiegu egzaminu części praktycznej egzaminu na prawo jazdy - "przejazd przez skrzyżowania oznakowane znakami ustalającymi pierwszeństwo przejazdu", zostało wykonane dwukrotnie błędnie, to zgodnie z zapisem art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. wykluczona była możliwość unieważnienia egzaminu. Poza tym zdający oprócz dwukrotnie popełnionego błędu w ww. zadaniu popełnił także błąd polegający na nieustąpieniu pierwszeństwa i stworzeniu zagrożenia kolizją podczas wjazdu na drogę z pierwszeństwem, stąd nawet gdyby przyjąć, że dokonano nieprawidłowej oceny wykonania zadania wymienionego w pozycji 22 arkusza przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy, to i tak wynik egzaminu musiał być negatywny.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Spór dotyczy zasadności unieważnienia państwowego egzaminu praktycznego w zakresie prawa jazdy kat. B przeprowadzonego w dniu 6 września 2023 r. przez skarżącego.

Zgodnie z art. 67 ust. 1 u.k.p. marszałek województwa sprawuje nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych, o których mowa w art. 51 ust. 1 tej ustawy, w ramach którego: 1) rozpatruje skargi dotyczące egzaminu; 2) kontroluje działalność wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego w zakresie przeprowadzania egzaminów; 3) wydaje zalecenia pokontrolne; 4) unieważnia egzamin; 5) zawiesza przeprowadzanie przez wojewódzki ośrodek ruchu drogowego egzaminów; 6) skreśla egzaminatora z ewidencji egzaminatorów; 7) występuje do zarządu województwa z wnioskiem o odwołanie dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego z zajmowanego stanowiska; 8) prowadzi analizę: kwartalną w zakresie średniej zdawalności osób egzaminowanych w danym ośrodku (lit. a) oraz bieżącą w zakresie skarg złożonych na ośrodek (lit. b); 9) przerywa egzamin prowadzony niezgodnie z przepisami; 10) kieruje na egzamin egzaminatora skreślonego z ewidencji egzaminatorów.

Na mocy art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin, jeżeli był on przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik.

Według art. 72 ust. 2 u.k.p. marszałek województwa unieważnia egzamin państwowy:

1) z urzędu,

2) na wniosek dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego.

Unieważniony egzamin przeprowadza się ponownie na koszt wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego (art. 72 ust. 3 u.k.p.).

Z powołanych przepisów wynika, że do kompetencji marszałka województwa należy sprawowanie nadzoru nad całością procesu ubiegania się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, czego wyrazem jest możliwość unieważnienia egzaminu przeprowadzonego przez egzaminatora państwowego. Nadzór ten obejmuje nie tylko stronę formalną samego egzaminu, ale również sposób jego przeprowadzenia oraz postawę i działania egzaminatora w czasie jego trwania. Przy czym do unieważnienia egzaminu konieczne jest kumulatywne wystąpienie dwóch przesłanek, tj. przeprowadzenie egzaminu niezgodnie z przepisami ustawy i wpływ tego naruszenia na wynik egzaminu. Zadaniem organu administracji publicznej jest więc ustalenie, czy w trakcie czynności egzaminacyjnych zostały naruszone przepisy prawa, a jeżeli tak, to czy naruszenie to przekłada się na zasadność końcowego wyniku egzaminu. Konstrukcja art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. uaktywnia bowiem kompetencję organu do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego jedynie wówczas, gdy w następstwie przeprowadzenia go z naruszeniem przepisów ustawy nie można zaakceptować jego wyniku (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21 grudnia

2022 r. sygn. akt III SA/Po 879/22).

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że zaistniały podstawy do unieważnienia egzaminu. Analiza znajdującego się w aktach administracyjnych materiału dowodowego, w tym zapisu audiowizualnego, dowodzi bowiem, że egzaminator postąpił niezgodnie z przepisami określającymi zasady i tryb przeprowadzenia egzaminu, co miało wpływ na wynik przeprowadzonego egzaminu.

W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że użyty przez ustawodawcę w art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. zwrot "niezgodny z przepisami ustawy" oznacza zarówno niezgodność z przepisami u.k.p. oraz z przepisami wykonawczymi do ww. ustawy, tj. mającym zastosowanie w sprawie rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (por. wyroki NSA z dnia 30 maja 2023 r. sygn. akt II GSK 1322/22; z dnia 27 kwietnia 2020 r. sygn. I OSK 3879/18). Niewątpliwe egzaminator zobligowany jest do przestrzegania przepisów u.k.p., jak i rozporządzenia, zaś wszelkie uchybienia w tej mierze, o ile mają wpływ na wynik egzaminu, obligują organ do unieważnienia takiego egzaminu.

W arkuszu przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy skarżący podał, że przyczyną negatywnego wyniku egzaminu było dwukrotne nieprawidłowe wykonania zadania polegającego na przejeździe przez skrzyżowania oznakowane znakami ustalającymi pierwszeństwo, zaś w uwagach dodatkowo wskazał na nieustąpienie pierwszeństwa na skrzyżowaniu.

W świetle § 28 rozporządzenia osoba egzaminowana uzyskuje negatywny wynik części praktycznej egzaminu, jeżeli:

a) dwukrotnie nieprawidłowo wykonała to samo zadanie egzaminacyjne,

b) zachodzą okoliczności, o których mowa w § 16 ust. 1 pkt 1,3,4,6 (a więc m.in. wymienione w art. 52 ust. 2 u.k.p.).

Z kolei art. 52 ust. 2 u.k.p. stanowi, że część praktyczna egzaminu może zostać zakończona przed wykonaniem wszystkich określonych zakresem egzaminu zadań jedynie w przypadku, gdy zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego.

Z niezakwestionowanych ustaleń organów wynika, że skarżący podczas egzaminu wydał zdającemu polecenie wykonania zadania zawrócenia na skrzyżowaniu, którego zdający nie wykonał. Zamiast tego zdający zmienił kierunek jazdy na tym skrzyżowaniu i kontynuując jazdę przyjechał przez dwa następne skrzyżowania z przekroczeniem osi jezdni jak i nie sygnalizując zmiany kierunku jazdy. Z kolei po dojechaniu do kolejnego już skrzyżowania egzaminator uznając, że nadjeżdżający z lewej strony samochód ma pierwszeństwo, podjął interwencję polegającą na wymuszonym hamowaniu. Skarżący poinformował zdającego zarówno o dwukrotnym błędnym wykonaniu zadania (skręceniu na skrzyżowaniu bez kierunku), nieustąpieniu pierwszeństwa na skrzyżowaniu jak i wyniku negatywnym egzaminu. Natomiast skarżący, wbrew obowiązkowi wynikającym z § 27 ust. 6 i § 27 ust. 3 rozporządzenia, nie poinformował zdającego o nieprawidłowym wykonaniu zadania egzaminacyjnego pod nazwą zawracanie na skrzyżowaniu, ani następnie nie wydał poleceń dotyczących kierunku jazdy pozwalając na to, aby to zdający samowolnie wyznaczył trasę przejazdu, co nie jest dopuszczalne.

W myśl § 27 pkt 3 rozporządzenia, podczas części praktycznej egzaminu państwowego egzaminator przekazuje osobie egzaminowanej polecenia dotyczące kierunku jazdy lub wykonania określonego zadania egzaminacyjnego; polecenia te nie mogą być sprzeczne z obowiązującymi na drodze zasadami ruchu drogowego lub stwarzać możliwości zagrożenia jego bezpieczeństwa.

Z kolei według § 27 pkt 6 rozporządzenia, egzaminator niezwłocznie informuje osobę egzaminowaną o nieprawidłowym wykonaniu zadania egzaminacyjnego; w przypadku dwukrotnego nieprawidłowego wykonania tego samego zadania egzaminacyjnego lub przerwania egzaminu państwowego, egzaminator informuje o negatywnym wyniku części praktycznej egzaminu państwowego.

Przytoczone powyżej przepisy rozporządzenia gwarantują prawidłowy przebieg egzaminu, a zatem ich naruszenie przez skarżącego nie może być akceptowane. Wydanie określonego polecenia zrealizowania przez zdającego danego zadania podlega ocenie egzaminatora, a w przypadku jego nieprawidłowego wykonania, co miało miejsce w niniejszej sprawie, egzaminator obligatoryjnie powinien o tym niezwłocznie zakomunikować zdającemu, a czego nie uczynił. Przepis § 27 ust. 6 rozporządzenia nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Zaakcentowana w skardze okoliczność, że w obowiązującym od dniu 1 stycznia 2024 r. rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 24 listopada 2023 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. poz. 2659 z późn. zm.) - które zastąpiło rozporządzenie z dnia 28 czerwca 2019 r. - zniesiony został obowiązek informowania zdającego o wyniku negatywnym, bezpośrednio po wystąpieniu drugiego błędu w takim samym zadaniu egzaminacyjnym, pozostaje bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. W przedmiotowej sprawie rozporządzenie to nie znajdowało zastosowania, a nadto ujawniona przez organ nieprawidłowość dotyczyła wyłącznie braku niezwłocznego poinformowania zdającego o nieprawidłowym wykonaniu po raz pierwszy zadania, nie zaś o negatywnym wyniku egzaminu na skutek dwukrotnego nieprawidłowego wykonania zadania.

Co więcej egzaminator choć zlecił wykonanie zadania zawracania na skrzyżowaniu, to dokonał oceny zupełnie innego zadania, tj. przejazdu przez skrzyżowania oznakowane znakami ustalającymi pierwszeństwo. Przy czym przejazd przez skrzyżowania nie był wynikiem wykonania polecenia egzaminatora, lecz samodzielnego określenia kierunku jazdy przez zdającego. W tych okolicznościach słusznie organy uznały, że powstała sytuacja obciąża przede wszystkim egzaminatora, skoro to na nim ciąży obowiązek wydawania stosownych poleceń czy to dotyczących kierunku jazdy czy wykonania określonego zadania egzaminacyjnego.

Powyższe rozważania pozwalają na konstatację, że to poprzez zaniechania egzaminatora, zdający naraził się na weryfikację swoich działań, która wypadła dla niego negatywnie, co dowodzi, że uchybienie § 27 pkt 3 i pkt 6 rozporządzenia miało wpływ na wynik egzaminu.

Wbrew twierdzeniom skargi organy rozważyły kwestię bezpośredniego stworzenia zagrożenia dla życia i zdrowia uczestników ruchu. Wprawdzie organ odwoławczy uznał kwestię tą za mającą drugorzędne znaczenie, tym niemniej organ I instancji dokonał wnikliwej jej analizy dochodząc do prawidłowych wniosków. Przede wszystkim zgodzić należy się z organem I instancji, iż egzaminator w trakcie egzaminu nie dostrzegł i nie podniósł aspektu zagrożenia bezpieczeństwa podczas wykonywana przez zdającego zmiany kierunków jazdy na poszczególnych skrzyżowaniach, lecz uczynił to dopiero w toku postępowania administracyjnego po zapoznaniu się z nagraniem. Działanie takie jest spóźnione i nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Z kolei w przypadku stwierdzonego przez skarżącego nieustąpienia przez zdającego pierwszeństwa podczas przejazdu przez ostatnie skrzyżowanie słusznie organ ten zwrócił uwagę, że oznakowanie skrzyżowania mogło wprowadzać wątpliwości w zakresie przysługującego pierwszeństwa. Mianowicie przed skrzyżowaniem, na które wjeżdżał zdający, nie został ustawiony żaden znak określający zasady pierwszeństwa, jak to miało miejsce przy poprzednich skrzyżowaniach. Wobec tego, zdający mógł pozostawać w przekonaniu, że nie musi ustępować pierwszeństwa nadjeżdżającemu z lewej strony pojazdowi. Skarżący jako egzaminator powinien mieć świadomość, że brak znaku może wywołać wątpliwości w zakresie ustalenia pierwszeństwa, a te z kolei - jako wpływające na wynik egzaminu - powinny być rozstrzygane na korzyść zdającego.

Z tych też względów dokonana przez skarżącego negatywna ocena zadań nie mogła stać na przeszkodzie do unieważnienia egzaminu, gdyż ujawnione przez organy błędy jakich dopuścił się skarżący uzasadniają konieczność ponownego jego przeprowadzenia.

Podsumowując stwierdzić należy, że zarzuty skargi jak i podniesiona na ich poparcie argumentacja nie zasługują na uwzględnienie. Również Sąd działając z urzędu poza granicami skargi, nie dostrzegł żadnych uchybień, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego wydanych w sprawie decyzji.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) skargę oddalił.

Przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.