Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 220/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne: Oświata
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1-2
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 57a, art. 134 § 1, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 130 ust. 1, art. 131, art. 157 ust. 1-2, art. 158
journal: Dz.U. 2024 poz 737
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j.)
article: art. 6, art. 7, art. 9, art. 77 § 1, art. 107, art. 138,
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 września 2024 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Dyrektora Przedszkola Samorządowego "P. " w K. z dnia 20 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia dziecka do przedszkola 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję Komisji Rekrutacyjnej do spraw naboru do Przedszkola Samorządowego "P. " w K. z dnia 13 lutego 2024 r.; 2. zasądza od Dyrektora Przedszkola Samorządowego "P. " w K. na rzecz skarżącej E. C. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 29 stycznia 2024 roku E. C. jako przedstawiciel ustawowy jej córki A. C., złożyła wniosek o przyjęcie do Przedszkola Samorządowego "P. " przy ul. [...] w K..

Komisja Rekrutacyjna poinformował E. C. o niezakwalifikowaniu jej dziecka do Przedszkola Samorządowego "P. " w K. na rok szkolny 2024/2025. Liczba punktów, które uzyskało dziecko w postępowaniu rekrutacyjnym wynosiła 35, na co składało się za poszczególne kryteria: 20 punktów - oboje rodzice pracują lub prowadzą działalność gospodarczą, lub rolniczą, lub studiują w systemie dziennym, 5 punktów - dziecko korzystające z rozszerzonej oferty przedszkola, 10 punktów - dziecko, którego wniosek został złożony do przedszkola publicznego lub oddziału przedszkolnego poza miejscem swojego zamieszkania, a jeżeli bliżej miejsca zamieszkania dziecka znajduje się inne przedszkole publiczne lub oddział przedszkolny.

Komisja Rekrutacyjna przyjęła kandydatów w kolejności ustalonej na podstawie wyników uzyskanych w postępowaniu rekrutacyjnym pod warunkiem złożenia dokumentów w terminie podanym w harmonogramie rekrutacji. Najniższa liczba punktów uprawniających do przyjęcia dziecka do przedszkola na rok szkolny 2024/2025 wyniosła 40 pkt. Liczba kandydatów do Przedszkola Samorządowego "P. " w K. przekraczała liczbę wolnych miejsc na nowy rok szkolny. Zgłoszone dziecko zajęło 12 miejsce na liście dzieci nieprzyjętych według liczby punktów i kolejności złożonego wniosku.

Pismem z dnia 19 lutego 2024 r. E. C. złożyła odwołanie od rozstrzygnięcia Komisji Rekrutacyjnej zajmującej się naborem do Przedszkola Samorządowego "P. " w K. na rok szkolny 2024/2025 w przedmiocie odmowy przyjęcia do przedszkola A. C.. E. C. wniosła o weryfikację rozstrzygnięcia Komisji Rekrutacyjnej i przyjęcie córki do przedszkola w roku szkolnym 2024/2025.

W uzasadnieniu wskazała, że w jej ocenie powinna uzyskać 45 punktów. Komisja dokonała przyznania punktów dla wniosku o przyjęcie do przedszkola niezgodnie z Zasadami naboru do Przedszkola Samorządowego "P." w K. na rok szkolny 2024/2025. W pkt. II.2.6) "Zasad naboru..." wskazano, że 20 punktów otrzymuje dziecko, którego wniosek został złożony do przedszkola publicznego lub oddziału przedszkolnego poza miejscem swojego zamieszkania, a 10 punktów jeżeli bliżej miejsca zamieszkania dziecka znajduje się inne przedszkole publiczne lub oddział przedszkolny. Jej wniosek otrzymał 10 punktów za kryterium związane z miejscem zamieszkania, tymczasem należna liczba punktów dla tego kryterium wynosi 20 - Przedszkole Samorządowe "P. " położone jest najbliżej naszego miejsca zamieszkania. Kolejne przedszkola/punkty przedszkolne, dla których organem prowadzącym jest Gmina K., położone są w dalszej odległości od P. , w tym chociażby przedszkole w P.1, co potwierdza analiza każdej ogólnodostępnej mapy. P. objęte jest obwodem szkolnym P.1 , co nie oznacza jednakże, że jest położone najbliżej tej miejscowości/przedszkola w P.1.

Pismem z dnia 20 lutego 2024 roku Dyrektor Przedszkola Samorządowego "P. " w K. przekazał odpowiedź w sprawie odwołania od rozstrzygnięcia komisji przeprowadzającej postępowanie rekrutacyjne do przedszkola na rok szkolny 2024/2025.

Komisja Rekrutacyjna uznała, że działała zgodnie z zasadami naboru i przeprowadziła postępowanie rekrutacyjne w oparciu o kryteria naboru wynikające z ustawy prawo oświatowe w pierwszym etapie i określone przez Radę Miejską w K. w drugim etapie postępowania rekrutacyjnego. Komisja przeanalizowała wymagane dokumenty i oświadczenia niezbędne do potwierdzenia kryteriów. Przewodnicząca komisji w uzasadnieniu do odwołania przedstawiła powody niezakwalifikowania dziecka do przedszkola wskazując na treść pkt. II.2.6 Zasad Naboru do Przedszkola Samorządowego "P. " w K.. W konsekwencji Komisja uznała, że najbliżej miejsca zamieszkania dziecka wnioskodawczyni (P. ) znajduje się oddział przedszkolny w N. , który zlokalizowany jest bliżej miejsca zamieszkania dziecka niż Przedszkole Samorządowe "P." w K., stąd przyznano 10 pkt za powyższe kryterium.

Pismem z dnia 20 marca 2024 roku E. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na rozstrzygnięcie Dyrektora Przedszkola Samorządowego "P. " w K. z dnia 20 lutego 2024 roku, znak [...] w sprawie nieprzyjęcia do przedszkola w roku szkolnym 2024/2025 jej córki A. C.. Skarżącą wniosła o: 1) uchylenie tego rozstrzygnięcia w całości, 2) dopuszczenie wnioskowanych dowodów w sprawie, 3) zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Skarżąca nie zgodziła się z argumentacją Dyrektora Przedszkola Samorządowego w K. wskazując na argument, iż bliżej jego miejsca zamieszkania znajduje się Oddział Przedszkolny w N., przez co przyznano jej jedynie 10 zamiast 20 punktów, podczas gdy odległość z jej domu do Oddziału Przedszkolnego w N. wynosi 7,6 km, a do Przedszkola w K. (do jego Oddziału przy ul. [...] w K.) odległość wynosi 7,3 km. Przedszkole to posiada dwa Oddziały, jeden Oddział przy ul. [...] oraz Oddział "X." w szkole Podstawowej, a drugi Oddział "P.x" przy ul. [...] [...] K. . Informacje o siedzibach tych dwóch Oddziałów i ich adresach znajdują się na stronie internetowej przedszkola. Wobec powyższego w jej sprawie nie zostały prawidłowo zastosowane kryteria naboru. Uzyskana ilość punktów w naborze powinna wynosić 45 punktów, a córka skarżącej zostałaby wówczas przyjęta do przedszkola.

Rada Miejska w K. uchwałą z dnia 25 stycznia 2017 roku nr [...] w sprawie rekrutacji na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego do przedszkoli publicznych oraz oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Gminę K. oraz określenia dokumentów niezbędnych do potwierdzenia tych kryteriów, zmienioną uchwałą Rady Miejskiej w K. nr [...] z dnia 25 stycznia 2018 roku ustaliła kryteria wymagane na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego do publicznych przedszkoli prowadzonych przez Gminę K.. Zgodnie z § 2. Określa się następujące kryteria wraz z przyznawaną liczbą punktów dla potrzeb drugiego etapu postępowania rekrutacyjnego do publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych:

oboje rodzice pracują, lub rodzice prowadzą działalność gospodarczą lub rolniczą lub studiują w systemie dziennym albo rodzic samotnie wychowuje dziecko lub prowadzi działalność gospodarczą lub rolniczą lub studiuje w systemie dziennym -20 pkt,

jeden rodzic pracuje, lub prowadzi działalność gospodarczą lub rolniczą lub studiuje w systemie dziennym - 13 punktów,

dziecko korzystające z rozszerzonej oferty przedszkola (2 godz. i więcej ponad podstawę programową) - 5 punktów,

kontynuowanie uczęszczania rodzeństwa dziecka do przedszkola, do którego złożony został wniosek - 2 punkty,

dziecko, którego wniosek został złożony do przedszkola publicznego lub oddziału przedszkolnego w swoim miejscu zamieszkania - 20 punktów,

dziecko, którego wniosek został złożony do przedszkola publicznego lub oddziału przedszkolnego poza miejscem swojego zamieszkania w którym nie ma przedszkola lub oddziału przedszkolnego - 20 pkt, a jeżeli bliżej miejsca zamieszkania dziecka znajduje się inne przedszkole publiczne lub oddział.

Ponieważ Przedszkole "P." posiada miejsca prowadzonej działalności statutowej w dwóch osobnych lokalizacjach, a przepisy uchwały nie precyzują w jaki sposób obliczamy odległość, która stanowi podstawę do określenia odległości o której mowa w pkt. 6) ustalonych w drugim etapie postępowania rekrutacyjnego kryteriów, do obliczenia tej odległości należało przyjąć Oddział przy ulicy [...]. [...], który jest położony bliżej od miejsca zamieszkania skarżącej (7,3 km) niż Oddział Przedszkolny w N. (7,6 km). Według wiedzy skarżącej uczęszczają tam dzieci z najmłodszych grup. Według jej oceny było również istotne to, że Dyrektor Przedszkola jako podstawę odmowy nieprawidłowo przyjął, jako alternatywę Oddział Przedszkolny w N.. Bowiem według jej oceny powinien był odnosić się do przedszkola z podobną ofertą edukacyjno-opiekuńczą. Oddział Przedszkolny w N. oferuje opiekę nad dziećmi jedynie w godzinach od 8.30. do 14.30, a nie jak Przedszkole Samorządowe w K. od godz. 6.30 do 16.00, które to godziny opieki są niezbędne, gdy rodzice pracują. Oddział Przedszkolny w N. to placówka z ofertą dla dzieci które mają całodzienną opiekę w domu, a w przedszkolu jedynie spędzają czas z rówieśnikami kilka godzin dziennie, aby się rozwijać i spotykać z rówieśnikami. Dyrektor Przedszkola z szeroką ofertą nie może więc przedstawiać rodzicowi jako alternatywy przedszkola z zaledwie kilku godzinną ofertą edukacyjną, w tak istotnym z punktu widzenia interesu rodzica akcie, jakim jest odmowne rozstrzygnięcie wniosku o przyjęcie dziecka do przedszkola. Takie działanie stanowi naruszenie zasad konstytucyjnej równości w traktowaniu i zapewnieniu równego dostępu do instytucji świadczących opiekę nad dziećmi. Oczywistym bowiem jest, że oferta Oddziału Przedszkolnego w N. jest w mojej sytuacji nie do przyjęcia i nawet gdyby znajdowało się ono obok mojego domu nie mogłabym skorzystać z jego oferty. Wobec powyższego powoływanie się na tą placówkę rozstrzygnięciu stanowi naruszenie prawa, w tym prawa miejscowego i wobec powyższego to rozstrzygniecie zasługuje w całości na uchylenie.

Rozstrzygnięcie to narusza ponadto podstawowe zasady postępowania administracyjnego zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego, jak zasadę praworządności (art. 6 k.p.a.), zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasadę adekwatności i proporcjonalności (art. 7b k.p.a.) oraz zasadę pogłębiania zaufania (art. 8 k.p.a.), które to zasady dotyczą równego traktowania stron, dogłębnego zbadania stanu faktycznego w sprawach i działania w granicach prawa. Te zasady zostały w moje sprawie naruszone. Wobec powyższego i na podstawie powyższych argumentów wnoszę jak wyżej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Przedszkola Samorządowego "P. " w K. wniósł o jej oddalenie w całości i odniósł się do argumentacji skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: P.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a P.p.s.a. Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.

Równocześnie – jak wskazano powyżej – mocą art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia – który może obejmować całość albo tylko część danego aktu (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 1 do art. 134; a także wyroki NSA: z 5 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 1799/07; z 9 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 22/08; z 27 października 2010 r., sygn. akt I OSK 73/10, przytaczane w uzasadnieniu orzeczenia sadów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA).

Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Okoliczność, że sądy administracyjne nie oceniają celowości czy słuszności aktów administracyjnych, koncentrując się tylko na badaniu ich zgodności z prawem, nie narusza także międzynarodowych kryteriów w tym zakresie. Podkreślić bowiem wypada, że stosownie do postanowień art. 6 ust. 1 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284), traktujących o prawie do rzetelnego procesu sądowego, każdy ma prawo do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony ustawą przy rozstrzyganiu o jego prawach i obowiązkach o charakterze cywilnym albo o zasadności każdego oskarżenia w wytoczonej przeciwko niemu sprawie karnej. W świetle wiążących Polskę aktów prawa międzynarodowego konieczne (niezbędne) jest więc zapewnienie w porządku krajowym ochrony sądowej we wskazanych dziedzinach prawa. Zatem rysuje się wniosek, że oparcie prawa do sądu – w sferze sądowej kontroli administracji – na podstawie legalności odpowiada kryteriom przyjętym zarówno na gruncie krajowego porządku prawnego, jak i w świetle standardów międzynarodowych.

Kompetencja kontrolna sądu administracyjnego sprowadza się więc do oceny legalności działania organu administracji na trzech płaszczyznach: pierwszej – oceny zgodności działania z prawem materialnym; drugiej – dochowania wymaganej prawem procedury; trzeciej – respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych, (por. A. Kabat, Prawo do sądu jako gwarancja ochrony praw człowieka w sprawach administracyjnych [w:] Podstawowe prawa jednostki i ich sądowa ochrona, Warszawa 1997, s. 231). W konsekwencji, należy wyraźnie odróżnić kontrolę administracji publicznej (rozstrzyganie sprawy sądowoadministracyjnej) od wykonywania administracji publicznej (rozstrzygania sprawy administracyjnej). Sąd administracyjny nie jest władny do samodzielnego wydania rozstrzygnięcia w miejsce organu administracji publicznej (tj. do rozstrzygania spraw administracyjnych; zob. m.in. R. Hauser, Konstytucyjny model polskiego sądownictwa administracyjnego [w:] Polski model sądownictwa administracyjnego, Lublin 2003, s. 145-147; J. Zimmermann, Z problematyki reformy sądownictwa administracyjnego [w:] Instytucje współczesnego prawa administracyjnego. Księga jubileuszowa Profesora Józefa Filipka, Kraków 2001, s. 797-798). Sąd administracyjny może w związku z tym zdyskwalifikować konkretne rozstrzygnięcie organu i zobowiązać ten organ do ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.

Przedstawienie przyczyn, które legły u podstaw takiej oceny Sądu, rozpocząć należy od wskazania, że stan faktyczny został zaprezentowany przy okazji przedstawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania. Jak wynika z przedstawionego powyżej przebiegu postępowania, który jest co do meritum zgodnie prezentowany, tak przez strony, jak i organ, granice materialnoprawne rozpoznawanej sprawy wyznaczają przepisy rozdziału 6 u.p.o. Jak wynika z art. 130 ust. 1 u.p.o. dzieci przyjmuje się do publicznych przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w publicznych szkołach podstawowych, publicznych innych form wychowania przedszkolnego i publicznych placówek po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego. Natomiast kryteria rekrutacji określone zostały w art. 131 u.p.o. Według jego ust. 1 do publicznego przedszkola, oddziału przedszkolnego w publicznej szkole podstawowej lub publicznej innej formy wychowania przedszkolnego przyjmuje się kandydatów zamieszkałych na obszarze danej gminy. W przypadku większej liczby kandydatów spełniających ten warunek niż liczba wolnych miejsc na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego są brane pod uwagę łącznie następujące kryteria: 1) wielodzietność rodziny kandydata; 2) niepełnosprawność kandydata; 3) niepełnosprawność jednego z rodziców kandydata; 4) niepełnosprawność obojga rodziców kandydata; 5) niepełnosprawność rodzeństwa kandydata; 6) samotne wychowywanie kandydata w rodzinie; 7) objęcie kandydata pieczą zastępczą (art. 131 ust. 2 u.p.o.). Wymienione kryteria mają jednakową wartość (art. 131 ust. 3 u.p.o.). W przypadku równorzędnych wyników uzyskanych na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego lub jeżeli po zakończeniu tego etapu dane publiczne przedszkole, oddział przedszkolny w danej publicznej szkole podstawowej albo dana publiczna inna forma wychowania przedszkolnego nadal dysponuje wolnymi miejscami, na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego są brane pod uwagę kryteria określone przez organ prowadzący, z uwzględnieniem zapewnienia jak najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka i jego rodziny, zwłaszcza potrzeb rodziny, w której rodzice albo rodzic samotnie wychowujący kandydata muszą pogodzić obowiązki zawodowe z obowiązkami rodzinnymi oraz lokalnych potrzeb społecznych. Organ prowadzący określa dokumenty niezbędne do potwierdzenia tych kryteriów (art. 131 ust. 4 u.p.o.). Na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego może być brane pod uwagę kryterium dochodu na osobę w rodzinie kandydata. Kryterium dochodu określa organ prowadzący w stosunku procentowym do kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Spełnianie tego kryterium jest potwierdzane oświadczeniem rodzica kandydata (art. 131 ust. 5 u.p.o.). Organ prowadzący określa nie więcej niż 6 kryteriów oraz przyznaje każdemu kryterium określoną liczbę punktów, przy czym każde kryterium może mieć różną wartość (art. 131 ust. 6 u.p.o.). Z kolei zgodnie z art. 157 ust. 1 u.p.o. postępowanie rekrutacyjne przeprowadza komisja rekrutacyjna powołana przez dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki. Dyrektor wyznacza przewodniczącego komisji rekrutacyjnej. Zadania komisji rekrutacyjnej, jako najważniejszego organu kolegialnego w postępowaniu rekrutacyjnym, powoływanego ad hoc (dla przeprowadzenia danego postępowania rekrutacyjnego), reguluje art. 157 ust. 2 u.p.o. Na szczególną uwagę zasługują tutaj następujące zadania: ustalenie wyników postępowania rekrutacyjnego i podanie do publicznej wiadomości listy kandydatów zakwalifikowanych i kandydatów niezakwalifikowanych, o której mowa w art. 158 ust. 1 (art. 157 ust. 2 pkt. 1 u.p.o.); ustalenie i podanie do publicznej wiadomości listy kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych, o której mowa w art. 158 ust. 3 (art. 157 ust. 2 pkt. 2 u.p.o.); sporządzenie protokołu postępowania rekrutacyjnego (art. 157 ust. 2 pkt. 5 u.p.o.).

Kwestie związane z wynikami postępowania rekrutacyjnego i dalszym postępowaniem w zakresie rozstrzygnięć w przedmiocie przyjęcia do publicznego przedszkola, w tym kwestie związane z prawem do odwołania się rodziców od rozstrzygnięć komisji rekrutacyjnej znajdują się w art. 158 u.p.o. I tak, wyniki postępowania rekrutacyjnego podaje się do publicznej wiadomości w formie listy kandydatów zakwalifikowanych i kandydatów niezakwalifikowanych, zawierającej imiona i nazwiska kandydatów oraz informację o zakwalifikowaniu albo niezakwalifikowaniu kandydata (por. art. 158 ust. 1 u.p.o.). Komisja rekrutacyjna przyjmuje kandydata jeżeli w wyniku postępowania rekrutacyjnego został on zakwalifikowany oraz złożył wymagane dokumenty (por. art. 158 ust. 2 u.p.o.).

Komisja rekrutacyjna podaje do publicznej wiadomości listę kandydatów przyjętych i kandydatów. Lista zawiera imiona i nazwiska kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych lub informację o liczbie wolnych miejsc dokumenty (por. art. 158 ust. 3 u.p.o.). Wymienione listy podaje się do publicznej wiadomości poprzez umieszczenie w widocznym miejscu w siedzibie danego publicznego przedszkola, publicznej innej formy wychowania przedszkolnego. Listy zawierają imiona i nazwiska kandydatów uszeregowane w kolejności alfabetycznej oraz najniższą liczbę punktów, która uprawnia do przyjęcia (por. art. 158 ust. 4 u.p.o.). Dzień podania do publicznej wiadomości listy jest określany w formie adnotacji umieszczonej na tej liście, opatrzonej podpisem przewodniczącego komisji rekrutacyjnej (art. 158 ust. 5 u.p.o.). W terminie 7 dni od dnia podania do publicznej wiadomości listy kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych, rodzic kandydata lub kandydat pełnoletni może wystąpić do komisji rekrutacyjnej z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia odmowy przyjęcia kandydata do danego publicznego przedszkola (art. 158 ust. 6 u.p.o.). Uzasadnienie sporządza się w terminie 5 dni od dnia wystąpienia przez rodzica kandydata lub kandydata pełnoletniego z wnioskiem i zawiera ono przyczyny odmowy przyjęcia, w tym najniższą liczbę punktów, która uprawniała do przyjęcia, oraz liczbę punktów, którą kandydat uzyskał w postępowaniu rekrutacyjnym (art. 158 ust. 7 u.p.o.). Rodzic kandydata lub kandydat pełnoletni może wnieść do dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki odwołanie od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej, w terminie 7 dni od dnia otrzymania uzasadnienia (art. 158 ust. 8 u.p.o.). Dyrektor publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki rozpatruje odwołanie od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania. Na rozstrzygnięcie dyrektora danego publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki służy skarga do sądu administracyjnego (art. 158 ust. 9 u.p.o.).

Z treści przywołanych wyżej przepisów wynika, że kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu podlega legalność decyzji wydanych w toku postępowania rekrutacyjnego, jakimi są decyzja dyrektora przedszkola oraz rozstrzygnięcie komisji rekrutacyjnej w sprawie odmowy przyjęcia do przedszkola.

Tym samym – porządkując dotychczas podniesione – wskazania wymaga, że jak wynika z przytoczonych przepisów u.p.o. regulujących postępowanie rekrutacyjne, stanowią one lex specialis w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (por. postanowienie NSA z 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 760/15, LEX nr 1681659, postanowienie NSA z 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1007/15, LEX nr 1677611). Ustawodawca ustanowił wymogi szczególne dla przeprowadzenia postępowania odwoławczego w postępowaniu rekrutacyjnym.

Zagadnieniem kluczowym dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy jest zbadanie, czy w przedmiotowej sprawie prawidłowo procedowały organy. Odpowiadając na tak postawione pytania jawi się uwaga natury ogólnej, że rozstrzygnięcia poddane kontroli Sądu nie odpowiadając wymogom prawa, już ich pobieżna lektura wskazuje, że zarówno brakuje w nich należytego wskazania podstawy prawnej działania oraz ustalenia stanu faktycznego i podporządkowania go przyjętym jako podstawy prawnej działania normom prawa powszechnie obowiązującego. Wskazania także wymaga, że brak odniesienia się do listy kandydatów nie daje możliwości oceny prawidłowości przyjętych kryteriów, a tym samym legalności rozstrzygnięcia.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, że rozstrzygnięcia wydawane w postępowaniu rekrutacyjnym do przedszkoli, będąc decyzjami administracyjnymi, muszą spełniać pewne wymogi, zwłaszcza w zakresie motywów ich rozstrzygnięcia (wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 października 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 800/17). Tym samym rozstrzygnięcia Komisji Rekrutacyjnej, jak i Dyrektora Przedszkola w postępowaniu odwoławczym powinny spełniać - z uwagi na odpowiednie zastosowanie przepisów K.p.a. w zakresie nieuregulowanym w u.p.o. - powinny spełniać podstawowe wymagania co do treści i formy rozstrzygnięć, określone w art. 107 K.p.a. Otóż zgodnie z § 1 tej regulacji decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej (pkt 1); datę wydania (pkt 2); oznaczenie strony lub stron (pkt 3); powołanie podstawy prawnej (pkt 4); rozstrzygnięcie (pkt 5); uzasadnienie faktyczne i prawne (pkt 6); pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie... (pkt 7), podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji, a jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego kwalifikowany podpis elektroniczny (pkt 8); w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego, sprzeciw od decyzji lub skarga sądu administracyjnego - pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi (pkt 9).

Na podstawie akt administracyjnych nie można jednoznacznie wskazać, czy Komisja Rekrutacyjna wydała rozstrzygnięcia w trakcie prawidłowej procedury rekrutacyjnej. Stanowisko o nieprzyjęciu kandydata do przedszkola jest decyzją komisji rekrutacyjnej, która jest organem kolegialnym, a zatem jej posiedzenia powinny być protokołowane. Takiego rodzaju dokumentu w aktach administracyjnych brak. Równocześnie uzasadnienie odmowy przyjęcia dziecka do przedszkola nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a. Poza tym nie zawiera informacji, których zakres został wyznaczony w art. 158 ust. 7 u.p.o tj. podanie przyczyny odmowy przyjęcia, w tym najniższej liczby punktów, która uprawniała do przyjęcia, oraz liczbę punktów, którą kandydat uzyskał w postępowaniu rekrutacyjnym. Sąd podziela także stanowisko reprezentowane w orzecznictwie, według którego z uwagi na to, że komisja rekrutacyjna jest organem kolegialnym powoływanym dla przeprowadzenia danego postępowania rekrutacyjnego, to wszyscy członkowie tego organu winni złożyć swój podpis nie tylko pod rozstrzygnięciem, ale również pod uzasadnieniem decyzji. Tego rodzaju uchybienie uznaje się za wręcz rażące naruszenia prawa (por. wyroki NSA: z 4 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 108/08, z 12 lutego 1991 r. sygn. akt SA/Lu 889/90, OSP 1992, z. 2; z 27 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 455/02).

Także decyzja wydana przez Dyrektora Przedszkola nie spełnia wszystkich wymogów przewidzianych w art. 138 Kpa. W tej sytuacji kontrolowana decyzja nie mogła się ostać w obrocie prawnym co spowodowało konieczność jej wyeliminowania. Na takie rozstrzygnięcie Sądu wpływ miało także naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie przestrzegania kryteriów rekrutacyjnych. Nadto na gruncie kontrolowanej sprawy, Sąd podziela w pełni stanowisko judykatury, wskazujące, że z zasady określonej w art. 9 k.p.a., wynika bezwzględny zakaz wykorzystywania przez organy administracji nieznajomości prawa przez obywateli lub przerzucanie skutków nieznajomości prawa przez urzędników na obywateli. Jakkolwiek więc art. 6 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, to nie można tego przepisu rozumieć w ten sposób, że istnienie przepisu prawa jest nadrzędną wartością wykluczającą analizę konkretnego przypadku w odniesieniu do zasady słusznego interesu obywatela, jak też zwalniającą organ władzy publicznej od obowiązku czuwania na tym, by strona postępowania, wskutek niedoinformowania nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. Zlekceważenie przez organ władzy publicznej tych elementarnych zasad postępowania administracyjnego i przyznanie priorytetu przepisowi prawa skutkuje naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej (por. wyrok WSA w Krakowie z 8 grudnia 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1247/23). Organ nie może więc ograniczyć się tylko do udzielenia informacji prawnej, lecz musi podać również niezbędne wyjaśnienia co do treści przepisów oraz udzielać wskazówek, jak należy postąpić w danej sytuacji, aby uniknąć szkody (por. wyrok NSA z 29 października 2015 r., sygn. akt I OSK 557/14). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie obowiązek informacyjny organu nie został zrealizowany właściwie.

Mając zatem na uwadze wskazane powyżej okoliczności Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i wynikające z niej wskazania co do dalszego postępowania.