Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1372/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 59d ust. 1 i ust. 1d, art. 134 ust. 1.
journal: Dz.U. 2019 poz 1373
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Jacek Boratyn (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. M. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Po 341/20, w sprawie ze skargi F. M. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Poznaniu z dnia 14 kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 lutego 2021 r., sygn. III SA/Po 341/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej WSA w Poznaniu) po rozpoznaniu skargi F. M. Sp. z o.o., z siedzibą w W. (dalej zwanej skarżącą kasacyjnie lub spółką) na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Poznaniu z dnia z dnia 14 kwietnia 2020 r., nr 7/2020/O, w przedmiocie oddalenia odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia prowadzonego w trybie konkursu ofert w sprawie umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu z 16 lutego 2021 r. wniosła spółka zaskarżając go w całości.

Przedmiotowemu orzeczeniu zarzuciła:

1. Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a (ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

1) art. 134 ust. 1 oraz art. 148 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 147 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1373, ze zm., dalej zwanej ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej) w zw. z zał. 16 (tabela 1 pkt 2 lp VI pkt 2.1) rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2016 r poz. 1372) oraz pkt 51 części I załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 290 z późn. zm.) poprzez brak prawidłowej weryfikacji wymogu posiadania pozytywnej opinii IOWISZ, podczas gdy przy porównaniu ofert winna być uwzględniona kwestia posiadania przez każdego z oferentów ważnej pozytywnej opinii, o której mowa w art. 95d ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, a brak ustaleń w zakresie dokonywanych przez oferenta zakupów sprzętu medycznego po dniu 12 lipca 2018 r. uniemożliwił dokonanie prawidłowej oceny w zakresie czy oferent powinien posiadać ważną pozytywną opinię IOWISZ, co miało wpływ na przyjętą ocenę ofert, a w konsekwencji wynik postępowania oraz naruszało zasadę równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji.

2. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.) oraz art. 80 K.p.a. poprzez błędne wyjaśnienie stanu faktycznego w sprawie w wyniku błędnego przyjęcia, że normy K.p.a. nie zostały naruszone w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji, w ten sposób, że organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz w stopniu niewyczerpującym zebrał i rozstrzygnął materiał dowodowy, w zakresie czy oferent powinien posiadać ważną pozytywną opinię IOWISZ, co miało wpływ na przyjęta ocenę ofert, a w konsekwencji wynik postępowania, oraz naruszało zasadę równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji,

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 8 K.p.a. poprzez błędne uznanie, jakoby nie zostały naruszone przez organ zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, z uwagi na okoliczności wskazane w pkt 1 oraz w 2.1.

Na tej podstawie skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku, w oparciu o art. 188 P.p.s.a., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu. Oprócz tego spółka wystąpiła o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że organ zobowiązany był do weryfikacji, jakie inwestycje dotyczące wykonywania działalności leczniczej, polegające na udzielaniu świadczeń zdrowotnych, były przez oferentów realizowane po 12 lipca 2018 r. Inwestycje te winny dotyczyć przedmiotu postępowania i nie muszą polegać na utworzeniu komórki organizacyjnej lecz mogą obejmować jej wyposażenie. Tak więc winna być weryfikowana nie tylko data rejestracji komórki organizacyjnej podmiotu leczniczego, lecz także data realizacji inwestycji, która ma służyć udzielaniu świadczenia zdrowotnego.

Zdaniem skarżącej w niniejszym przypadku doszło do naruszenia zasady nakazującej równe traktowanie wszystkich oferentów.

Dyrektor WOW NFZ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 193 zd. 2 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zd. 1 P.p.s.a.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych.

Jak stanowi zaś art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

W myśl przytoczonej wyżej regulacji granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, zakreślają, co do zasady, podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty, zdefiniowane poprzez wskazanie przez jej autora konkretnych jednostek redakcyjnych przepisów, które jego zdaniem zostały naruszone, a także oparte na tych przepisach twierdzenia, dotyczące mających według skarżącego kasacyjnie miejsce uchybień regulacjom prawa materialnego czy procesowego.

W przedmiotowej sprawie formułując zarzuty skargi kasacyjnej spółka zarzuciła Sądowi I instancji zarówno naruszenie przepisów postępowania, które w jej ocenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie przepisów prawa materialnego. W tym ostatnim przypadku, wskazując na uchybienie przepisom prawa materialnego spółka nie podała czy owego naruszenia upatruje w wadliwej wykładni wymienionych przez nią regulacji czy też w błędnym ich zastosowaniu. Argumentacja przytoczona przez spółkę na poparcie tego zarzutu wskazuje, że w istocie kwestionuje ona niedokonanie weryfikacji wymogu posiadania przez jej konkurenta pozytywnej opinii IOWISZ, podczas gdy przy porównaniu ofert winna być uwzględniona kwestia posiadania przez każdego z oferentów ważnej pozytywnej opinii, o której mowa w art. 95d ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej.

Do ustaleń w tym właśnie zakresie, tj. odnośnie konieczności posiadania opinii IOWISZ, odnoszą się również pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, oparte na twierdzeniach dotyczących naruszenia przepisów postępowania, które to zdaniem skarżącej kasacyjnie miało wpływ na wynik sprawy. W ramach tych zarzutów spółka zarzuciła nieprzeprowadzenie niezbędnych ustaleń właśnie w zakresie konieczności posiadania opinii IOWISZ.

Mając na uwadze powyższe, tj. brzmienie sformułowanych przez spółkę zarzutów skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że wszystkie one mają komplementarny charakter, gdyż w istocie dotyczą jednej kwestii, jaką stanowi zagadnienie związane z wymogiem przedłożenia przez konkurenta skarżącej kasacyjnie w konkursie, o którym mowa w okolicznościach przedmiotowej sprawy, opinii IOWISZ. W niewymaganiu od niego tego typu opinii skarżąca kasacyjnie upatruje naruszenia zasady równości wszystkich świadczeniodawców, o której mowa w art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej.

Skarżąca kasacyjnie w nieuzyskaniu opinii IOWISZ upatruje więc nie tylko naruszenia przepisów prawa materialnego, ale także przepisów postępowania, poprzez niedokonanie ustaleń odnośnie tego czy taka opinia winna być przedłożona.

Odnosząc się do przedmiotowych zarzutów stwierdzić należy, że nie znajdują one uzasadnionych podstaw.

I tak na wstępie zaznaczyć należy, że zakres niezbędnych do ustalenia okoliczności faktycznych konkretnej sprawy determinowany jest treścią regulacji materialnoprawnych, znajdujących w tym wypadku zastosowanie. Innymi słowy to treść tych przepisów określa zakres okoliczności, których ustalenie w danym przypadku jest konieczne. W niniejszym przypadku skarżąca kasacyjnie, wymieniając w pierwszym ze swoich zarzutów konkretne regulacje materialnoprawne wskazała, że w sprawie nie wyjaśniono czy opinia IOWISZ w niniejszym przypadku była niezbędna. Jako naruszoną regulację materialnoprawną wymieniła, poza przepisami rozporządzeń, jedynie art. 95d ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, który stanowi że wojewoda albo minister właściwy do spraw zdrowia, zwany dalej "organem wydającym opinię", wydaje opinię o celowości inwestycji polegającej na utworzeniu na obszarze województwa nowego podmiotu leczniczego, nowych jednostek lub komórek organizacyjnych zakładu leczniczego podmiotu leczniczego lub innej inwestycji dotyczącej wykonywania działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych.

Z argumentacji spółki wynika w sposób jednoznaczny, że stoi ona na stanowisku, iż wyposażenie komórki organizacyjnej konkurenta, w tym wypadku w środki łączności telefonicznej, stanowiło inwestycję dotyczącą działalności leczniczej, polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych.

Odnosząc się do przedmiotowej problematyki stwierdzić należy, że definicję tego rodzaju inwestycji zawiera art. 95d ust. 1b ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, w myśl którego przez inną inwestycję, o której mowa w ust. 1, rozumie się roboty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202, z późn. zm.) lub wyposażenie zakładu leczniczego podmiotu leczniczego, jeżeli działania te stanowią główny cel tej inwestycji. Do tej to regulacji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odwołał się Sąd I instancji, stwierdzając niezasadność argumentacji spółki o potrzebie przedłożenia przez jej konkurenta tego rodzaju opinii, a co za tym idzie całej wniesionej przez nią skargi.

Mając więc na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w kwestii konieczności przedłożenia opinii IOWISZ lub braku potrzeby jej uzyskania, decydujące znaczenie ma wykładnia i zastosowanie art. 95d ust. 1b ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, której to regulacji spółka nie wskazała jako naruszoną w żadnym z zarzutów swojej skargi kasacyjnej. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do oceny prawidłowości wykładni tejże regulacji a także jej zastosowania na gruncie przedmiotowej sprawy przez WSA w Poznaniu.

W tym miejscu podkreślić bowiem należy, że poza przypadkami nieważności postępowania, z którą na gruncie przedmiotowej sprawy nie mamy do czynienia, zgodnie z zasada dyspozycyjności, obowiązującej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, to treść zarzutów skargi kasacyjnej wyznacza granice rozpoznania sprawy. Skoro zaś strona nie wskazała jako naruszonej regulacji art. 95d ust. 1b ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, to brak było podstaw do rozważania prawidłowości wykładni bądź zastosowania tego przepisu.

Tak więc zarzut naruszenia prawa materialnego, zawarty w skardze kasacyjnej spółki, nie znajduje uzasadnionych podstaw.

Chybione są również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, jakie spółka zawarła w swojej skardze kasacyjnej. Jej twierdzenia odnośnie niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy są bowiem gołosłowne. Sąd I instancji, uznając zasadność stanowiska organu, wskazał bowiem okoliczności w oparciu o które przyznał, że przedłożenie przez konkurenta skarżącej kasacyjnie opinii IOWISZ, w tym konkretnym przypadku nie było konieczne.

Poza tym kwestia zasadności egzekwowania przedmiotowego wymogu, jak to już wyżej stwierdzono, stanowi przede wszystkim materię związaną z wykładnią art. 95d ust. 1b ustawy oświadczeniach opieki zdrowotnej, a dopiero w dalszej kolejności subsumpcji ustalonego stanu faktycznego konkretnej sprawy, pod normę wyinterpretowaną ze wskazanej wyżej regulacji.

W niniejszym przypadku skarżąca nie zarzuciła zaś ani błędnej wykładni czy też wadliwego zastosowania art. 95d ust. 1b ustawy oświadczeniach opieki zdrowotnej, a jedynie przeprowadzenia wadliwych ustaleń faktycznych. Jej zarzuty w tym ostatnim zakresie są jednak nie tylko ogólnikowe i gołosłowne, ale także ich zakres nie odnosi się w jakikolwiek sposób do treści art. 95d ust. 1b ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej.

Mając więc na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.