Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1744/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 235 (1) i art. 235 (2)
journal: Dz.U. 2022 poz 1510
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
article: § 8 ust. 1 i 2, § 6 ust. 1 i 5
journal: Dz.U. 2022 poz 1836
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) Protokolant Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 czerwca 2023 r. sygn. akt IV SA/Wr 14/23 w sprawie ze skargi W. S.A. w W. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia 3 listopada 2022 r. nr HP.906.53.2022.JB w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 14 czerwca 2023 r., sygn. akt IV SA/Wr 14/23, oddalił skargę W. S.A. w W. (dalej: "skarżąca", "strona" lub "Spółka") na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia 3 listopada 2022 r. w przedmiocie choroby zawodowej.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Wrocławiu oddział w Wałbrzychu zgłosił u uczestnika – T.K. podejrzenie choroby zawodowej - rozległe zgrubienie opłucnej (poz. 4 pkt 1 wykazu chorób zawodowych wymienionych w złączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1836, dalej: "rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych"), co legło u podstaw wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej.

Po przeprowadzeniu oceny narażenia zawodowego w środowisku pracy uczestnika – T.K. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wałbrzychu w dniu 27 kwietnia 2022 r. przesłał dwie karty oceny narażenia zawodowego do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we Wrocławiu Oddział w Wałbrzychu (dalej: "DWOMP"). W następstwie tych działań w dniu 12 sierpnia 2022 r. DWOMP wydał orzeczenie lekarskie nr 71/2022 o rozpoznaniu u uczestnika choroby zawodowej: choroby opłucnej lub osierdzia wywołanej pyłem azbestu: rozległe zgrubienie opłucnej, co mieści się w poz. 4 pkt 1 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu wskazano m.in., że w 1991 r. u uczestnika rozpoznano pylicę górników kopalń węgla. Ostatnie badanie w trybie wynikającym z art. 229 § 5 kodeksu pracy wykonano w dniu 10 listopada 2021 r. Z wywiadu zawodowego wynikało, że uczestnik pracował w narażeniu na pył azbestowy u skarżącej w latach od 1 września 1971 r. do 22 kwietnia 1974 r. i od 12 maja 1976 r. do 1 lipca 1985 r. na stanowisku murarz piecowy oraz od 8 lipca 1985 r. do 4 maja 1992 r. na stanowisku górnik ładowacz pod ziemią, młodszy górnik pod ziemią, górnik pod ziemią u drugiego ze wskazanych pracodawców.

Uczestnik ponownie przebadany w DWOMP w dniu 28 marca 2022 r. podał w wywiadzie duszność wysiłkową, kaszel ranny z odksztuszaniem, nadciśnienie tętnicze, przewlekłe zapalenie oskrzeli, poszerzenie cienia śródpiersia prawego od 2011 r., dyskopatia szyjna, zmiany zwyrodnieniowe stawów kończyn i kręgosłupa szyjnego, dna moczanowa, pylica płuc. Uczestnik leczy się w Poradni Chorób Płuc w Wałbrzychu, stosuje bronchodilatatory, nigdy nie palił papierosów. W dalszych opisach wskazano na przeprowadzone badania w wyniku, których stwierdzono obustronne rozległe zgrubienie opłucnej ściennej upoważniające do rozpoznania choroby zawodowej.

Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wałbrzychu z dnia 8 września 2022 r. stwierdzono u uczestnika chorobę zawodową - choroba opłucnej lub osierdzia wywołane pyłem azbestu: rozległe zgrubienie opłucnej (poz. 4 pkt 1 wykazu chorób zawodowych wymienionych w złączniku do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych).

Odwołanie od podanego orzeczenia wniosła skarżąca domagając się jego uchylenia i wydania decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej lub ponownego rozpoznania sprawy.

Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że do stwierdzenia choroby zawodowej, zgodnie z art. 235¹ i art. 235² ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2022 r., poz. 1510 ze zm., dalej: "K.p.") oraz § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych muszą być spełnione trzy warunki: choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych, musi być spowodowana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy; wystąpienie objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

W dalszych wywodach organ wskazał, iż właściwa placówka ochrony zdrowia upoważniona do rozpoznawania choroby zawodowej, na podstawie wyników przeprowadzonych badań (w tym RTG klatki piersiowej) i oceny narażenia w środowisku pracy na pył azbestu rozpoznała u uczestnika obustronne rozległe zgrubienie opłucnej (symbol 2/3 b/b wg klasyfikacji Międzynarodowego Biura Pracy ILO 1980 r. z rewizją 2000 i 2011 r.) upoważniające do rozpoznania choroby zawodowej - rozległe zgrubienie opłucnej. Powyższe zostało potwierdzone w orzeczeniu lekarskim z dnia 12 sierpnia 2022 r. nr 71/2022 o rozpoznaniu choroby zawodowej - choroby opłucnej lub osierdzia wywołane pyłem azbestu: rozległe zgrubienie opłucnej (poz. 4.1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowcach). W toku postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił, że uczestnik potencjalnie pracował w narażeniu na pył azbestu w całym okresie zatrudnienia u obu pracodawców (od dnia 1 września 1971 r. do dnia 1 lipca 1975 r. oraz od dnia 8 lipca 1985 r. do dnia 4 maja 1992 r., na stanowiskach opisanych szczegółowo w uzasadnieniu decyzji organu I instancji).

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że w trakcie zatrudnienia u skarżącej uczestnik zajmował się pracami murarskimi pieców przemysłowych i stosował różne materiały wykonane z azbestu. Nie można zatem wykluczyć, że włókna tej substancji unosiły się w powietrzu, co uzasadnia uznanie, że narażenie zawodowe na tę substancję istniało. Nie ma znaczenia, czy narażenie miało charakter pośredni, czy bezpośredni oraz czy zostało potwierdzone pomiarami stężenia. Powołując się na doświadczenie życiowe organ wskazał, że użytkowanie wyrobów zawierających azbest wiąże się z ryzykiem uwolnienia ich włókien do powietrza. Powołując się na § 6 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych organ wskazał, że przy dokonaniu oceny narażenia zawodowego w odniesieniu do czynników fizycznych i chemicznych uwzględnia się rodzaj czynnika, wartość stężeń (natężeń) i średni czas narażenia zawodowego, nie jest podawane kryterium przekroczeń najwyższego dopuszczalnego stężenia (NDS), od którego uzależnione jest rozpoznanie choroby zawodowej. Pogląd ten ma uzasadnienie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zatem, nie istniała konieczność wykazania przez organ dopuszczalnych stężeń pyłu azbestu. Organ zawracał uwagę na niezbędny element postępowania jakim jest orzeczenie lekarskie, które uwzględnia osobniczą wrażliwość pacjenta i stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle innych dowodów. Oznacza to, że przy braku przeciwdowodów organy administracji są związane poczynionymi tam ustaleniami. W opinii organu wystarczające jest wykazanie, że wysoce prawdopodobną przyczyną rozpoznanego u uczestnika schorzenia jest działanie pyłu zawierającego azbest. Rozpoznanie choroby umieszczonej w wykazie chorób zawodowych jest wystarczające do uznania, że doszło do zachorowania na chorobę zawodową, jeśli się ustali istnienie w środowisku pracy narażenia zawodowego wywołującego taką chorobę wówczas przyjmuje się domniemanie prawne istnienia związku przyczynowego pomiędzy chorobą zawodową a warunkami pracy narażającymi pracownika na jej powstanie. Przy czym domniemanie to jest wzruszalne, jednakże wszelkie wątpliwości, których nie da się usunąć muszą być tłumaczone na korzyść pracownika.

Organ odwoławczy nie znalazł także podstaw do występowania o dodatkowe uzasadnienie opinii lekarskiej. Wskazał, że merytorycznie jest nim związany, a jego lektura nie budzi zastrzeżeń formalnych, czy konieczności uzupełnienia. Nie ma także podstaw do ustaleń, czy schorzenie uczestnika zostało spowodowane przez inne czynniki, gdyż jego źródło wynika z orzeczenia lekarskiego. Z zasady lekarz ocenia potencjalny udział czynników pozazawodowych w etiologii choroby i dopiero po uznaniu, że udział czynników zawodowych ma przynajmniej wysokie prawdopodobieństwo rozwoju schorzenia wydaje orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, oddalając skargę Spółki podniósł, że badając okoliczności istotne w postępowaniu odnoszącym się do ustalenia istnienia choroby zawodowej (jej wykluczenia) konieczne jest ustalenie, czy dane schorzenie (określone jako choroba zawodowa przez prawodawcę w odrębnych przepisach) ma swoje źródło w szkodliwych czynnikach występujących w środowisku pracy. Dla rozpoznania danego schorzenia za chorobę wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na jej powstanie, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że to właśnie takie warunki ją spowodowały. Wprawdzie nie wyklucza to możliwości wykazania, że pomimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z przyczyn niezwiązanych z wykonywaniem pracy, to jednak niedające się usunąć wątpliwości nie mogą tu być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na czynnik szkodliwy.

Sąd I instancji w pełni podzielił stanowisko organu, że zebrane w sprawie dowody potwierdzają, że uczestnik pracował w zakładzie skarżącej w narażeniu na czynnik szkodliwy (pył azbestu), który był przyczyną zdiagnozowanej przez właściwą jednostkę choroby zawodowej wskazanej w wykazie chorób zawodowych.

WSA wskazał, iż z zebranego materiału dowodowego niespornie wynika, że Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy oddział w Wałbrzychu rozpoznał u uczestnika wskazaną jednostkę chorobową ujętą w poz. 4 pkt 1 wykazu chorób zawodowych ujętych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Dowodem potwierdzającym ten fakt jest orzeczenie lekarskie nr 71/2022 z dnia 12 sierpnia 2022 r. Z ww. orzeczenia wynika, że zostało ono sporządzone na podstawie dokumentów: kart oceny narażenia zawodowego, pism skarżącej oraz wyjaśnień uczestnika. Z jego treści wynika, że po przeprowadzeniu badań w obu polach płucnych wskazano zacienienia drobnoguzkowe o typie zmian śródmiąższowych rozporoszonych z progresją w kierunku zmian rozsianych z pojedynczymi guzkowatymi oraz obustronnie rozległe zgrubienia opłucnej ściennej (podano symbol klasyfikacji standardowej opracowanej przez Międzynarodową Organizację Pracy (ILO) w 1980 r. z rewizją w 2000 i 2011 r.) upoważaniające do rozpoznania choroby zawodowej: rozległe zgrubienie opłucnej poz. 4 pkt 1.

Zdaniem Sądu I instancji, w realiach niniejszej sprawy nie ujawniono i nie wykazano żadnego faktu, który świadczyłby o tym, że powstanie choroby uczestnika, pomimo pracy w warunkach narażających na chorobę, nastąpiło z innych przyczyn, niezwiązanych z zatrudnieniem. Przedstawione okoliczności, w zestawieniu z opisanymi dowodami na których wsparto rozstrzygnięcia organów obu instancji czynią bezzasadnymi ponoszone w skardze zarzuty. Z treści pism skarżącej jednoznacznie wynika, że uczestnik pracował w narażeniu na czynnik szkodliwy, gdyż używał przedmiotów (narzędzi, materiałów, środków ochrony), w których znajdował się azbest. Wskazane okoliczności dowodzą, że środowisku pracy znajdował się pył azbestowy, ten zaś, co potwierdza orzeczenie właściwej jednostki medycznej jest odpowiedzialny za liczne choroby, w tym stwierdzoną u uczestnika chorobę zawodową - chorobę opłucnej lub osierdzia wywołane pyłem azbestu: rozległe zgrubienie opłucnej (poz. 4 pkt 1 wykazu chorób zawodowych).

W opinii Sądu I instancji, nie istniała potrzeba występowania o opinię uzupełniającą lekarza. Organ dysponował bowiem materiałem dowodowym, zaś przedstawiona opinia czyni zadość stawianym jej wymogom.

Spółka zaskarżyła powyższy wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz zasądzenia jej na rzecz kosztów postępowania sądowego. Ponadto, Spółka wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W skardze kasacyjnej Spółka zarzuciła naruszenie:

1. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1) art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 7, art. 15 i art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775, dalej jako: "k.p.a.") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nienależytym wykonaniu przez Sąd I instancji obowiązku kontroli, skutkujące oddaleniem złożonej skargi i nieuchyleniem zaskarżonej decyzji pomimo jej wydania przez organ z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. poprzez brak wydania decyzji kasatoryjnej w sprawie w sytuacji, w której decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niezbędnym - wskazywanym przez skarżącą - zakresie oraz ograniczenie się przez organ II instancji jedynie do weryfikacji decyzji organu I instancji, co w efekcie na ówczesnym doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania;

2) art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 §1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nienależytym wykonaniu przez Sąd I instancji obowiązku kontroli, skutkujące oddaleniem złożonej skargi przez Sąd I instancji i odmową uchylenia przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji oraz przyjęciem przez Sąd I instancji, że "zebrane w sprawie dowody potwierdzają, że uczestnik pracował w zakładzie skarżącej w narażeniu na czynnik szkodliwy (pył azbestu), który był przyczyną zdiagnozowanej (...) choroby zawodowej", co w istocie stanowiło zaaprobowanie przez Sąd I instancji dokonanych przez organ błędnych ustaleń stanu faktycznego sprawy będących następstwem wadliwej oceny materiału dowodowego, która przeprowadzona została w sposób wybiórczy, z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, przy jednoczesnym niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy oraz pominięciu istotnych okoliczności dotyczących: warunków pracy T.K. w W. S.A. opisanych w dokumentacji zgromadzonej w aktach postępowania, w tym w treści: pisma W. S.A. z 24.10.2019 r., w którym wskazano, że Pracownik "Bezpośrednio na pył azbestowy nie był narażony" i "Pomiarów na pył azbestu nie prowadzono" oraz informacji W. S.A. z 11.04.2022 r., w której również wskazano na brak prowadzenia pomiarów w okresie zatrudnienia Pracownika, co finalnie prowadziło do poczynienia błędnych ustaleń faktycznych dotyczących: wystąpienia w środowisku pracy W. S.A. warunków narażenia, okresu narażenia T.K. na działanie czynników szkodliwych, zawodowego charakteru choroby T.K. i potwierdzenia przez W. S.A. występowania narażenia na pyły azbestu w środowisku pracy;

3) art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 84 k.p.a. w zw. z § 8 ust 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na nienależytym wykonaniu przez Sąd I instancji obowiązku kontroli, skutkujące oddaleniem złożonej skargi przez Sąd I instancji i odmową uchylenia przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji pomimo braku wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego w sprawie przejawiającego się m.in. niewystąpieniem przez organ do lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie nr 71/2022 z dnia 12 sierpnia 2022 r. z żądaniem dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lub do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację, pomimo istniejących na gruncie niniejszej sprawy wątpliwości związanych z brakiem szczegółowych danych dotyczących środowiska pracy, w tym danych pomiarowych w zakresie obecności pyłów azbestu w zakładzie pracy W. S.A. celem jednoznacznego ustalenia, czy schorzenie T.K. z wysokim prawdopodobieństwem spowodowane zostało warunkami pracy w narażeniu zawodowym w W. S.A., a także celem precyzyjnego określenia związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem T.K. i wykonywaną pracą, a ponadto zbadania czy schorzenie to może mieć inne pochodzenie niezwiązane z wykonywaną w W. S.A. pracą;

4) art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi rozpatrywanej przez Sąd I instancji pomimo, że organ wydający zaskarżoną decyzję zaniechał wskazania, którym dowodom dał wiarę i oparł na nich swoje rozstrzygnięcie, a którym spośród odmówił mocy dowodowej wraz ze wskazaniem przyczyny oraz nie wyjaśnił precyzyjnie podstawy faktycznej i prawnej wydanej decyzji, co w ocenie skarżącej uniemożliwiało właściwe zapoznanie się z motywami rozstrzygnięcia, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i odpowiedni sposób, a także pomimo nieoznaczenia przez organ w decyzji strony postępowania, której dotyczy wydana decyzja, co utrudniało faktyczne dokonanie kontroli instancyjnej decyzji i jej weryfikację;

5) art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w sposób lakoniczny, niezawierający wyczerpującego wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej rozstrzygnięcia, podczas gdy uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron oraz podstawę prawną rozstrzygnięcia jej wyjaśnienie.

2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 235¹ i art. 235² K.p. w zw. z § 8 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i poz. 4 pkt 1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie w sytuacji niewykazania bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, iż choroba T.K. została spowodowana narażeniem zawodowym podczas pracy w W. S.A. z siedzibą w W., oraz przyjęcie - za organem II instancji - że dla uznania w niniejszej sprawie istnienia takiego narażenia wystarczające jest powołanie się na użycie materiałów zawierających azbest i zasady logiki i doświadczenia życiowego, bez konieczności precyzowania okoliczności i rodzaju ewentualnego kontaktu z ww. czynnikiem, okoliczności jego zaistnienia i natężenia.

Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.

Uczestnik postępowania w piśmie z dnia 29 sierpnia 2023 r. przedstawił swoje stanowisko w sprawie. Wskazał, iż nie zgadza się z argumentacją skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone przez zawarte w niej podstawy. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego, czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne niż podniesione przez skarżącego naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone.

W skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu środka odwoławczego została przedstawiona w taki sposób, że zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego ściśle powiązano (uzasadniano) z naruszeniem przepisów postępowania i odwrotnie - potencjalne błędy proceduralne skutkowały w ocenie autora skargi kasacyjnej uchybieniami materialnoprawnymi, i w związku z tym konieczna była ich łączna ocena.

Wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki, w sprawie nie doszło do naruszenia art. 235¹ i art. 235² K.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Zgodnie z art. 235¹ k.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych - art. 235² K.p. Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

Podkreślenia wymaga, że ustawodawca w art. 235¹ K.p. wprost wskazał na dopuszczalność stwierdzenia choroby zawodowej nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo sposób wykonywania pracy, ale również wtedy, gdy taki związek przyczynowy można stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem". W tym stanie prawnym należy uznać, że przesłanka stwierdzenia z "wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać stwierdzone schorzenie, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 748/12). Na gruncie art. 235¹ K.p. nie jest zatem wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego między pracą w warunkach narażenia ("narażeniem zawodowym"), a stwierdzonym schorzeniem (wyrok NSA z dnia 2 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1102/18).

Zaznaczyć także trzeba, że w postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej ustala się w których zakładach pracy występowało narażenie zawodowe, lecz nie ustala się, czy narażenie zawodowe w określonym zakładzie pracy było przyczyną powstania danej choroby zawodowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1872/13). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że rozstrzygnięcie kwestii, który pracodawca ponosi wyłączną (bądź wspólnie z innymi) odpowiedzialność odszkodowawczą za skutki związane z rozpoznaną chorobą, pozostaje poza właściwością inspektora sanitarnego; do rozpoznawania tego rodzaju spraw - w razie powstania sporu w tym zakresie - powołane są sądy powszechne - sądy pracy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 września 1999 r., II SA/Ka 2111/97, Pr. Pracy 2000/11/37; z dnia 8 czerwca 2001 r., I SA 1780/00, LEX nr 77662; z dnia 18 sierpnia 1998 r., I SA 823/98, LEX nr 45821).

Należy również podnieść, że wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 1994 r., SA 1640/93, ONSA 1995/1/28). Możliwe jest bowiem uznanie choroby za zawodową, gdy równocześnie obok zatrudnienia w warunkach narażających na powstanie choroby występują inne czynniki chorobotwórcze. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że powstanie choroby w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, niezwiązanych z wykonywaniem zatrudnienia, przy czym niedające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 1982 r., III SA 372/82, ONSA/1982/1/33). Tylko wykazanie, że choroba została spowodowana (wyłącznie) przyczynami niepozostającymi w związku z pracą pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonymi schorzeniami (wyrok NSA z dnia 2 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1102/18).

Przechodząc do oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów kwestionujących prawidłowość dokonanej przez Sąd I instancji oceny ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że postępowanie administracyjne w przedmiocie choroby zawodowej charakteryzuje się istotną specyfiką w zakresie postępowania dowodowego. Wynika ona z faktu, że ani organy inspekcji sanitarnej ani sądy administracyjne kontrolujące wydane przez te organy decyzje administracyjne, nie posiadają wysoko specjalistycznej wiedzy pozwalającej na samodzielną ocenę konkretnych przypadków lub jednostek chorobowych pod kątem ich zaliczenia do określonej choroby zawodowej.

Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Stosownie do § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, lekarz właściwy do orzekania w zakresie chorób zawodowych wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji, o której mowa powyżej, jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz może wystąpić o ich uzupełnienie do: pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika lub byłego pracownika, właściwego państwowego inspektora sanitarnego, pracownika lub byłego pracownika - w zależności do zakresu wymaganych informacji (§ 6 ust. 5 rozporządzenia). Dodatkowo, w świetle § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. W postępowaniu przed organami inspekcji sanitarnej, jednostkami, które mają prawo i obowiązek orzekania w przedmiocie chorób zawodowych (tj. czy dane warunki pracy mogły spowodować chorobę zawodową), są wyłącznie jednostki szczegółowo określone w § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Organy inspekcji sanitarnej nie są natomiast uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały one wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych (por. wyroki NSA: z dnia 3 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1872/13; z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1567/13; z dnia 2 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1102/18; z dnia 24 lutego 1998 r., sygn. akt I SA 1520/97; z dnia 23 lipca 2003r., sygn. akt I SA 108/03; z dnia 24 maja 2001 r., sygn. akt SA 1801/00; z dnia 2 czerwca 1998 r., sygn. akt I SA 225/98).

Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że organy inspekcji sanitarnej przeprowadziły postępowanie zgodnie z powyższymi uregulowaniami oraz z zachowaniem wymogów ustanowionych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.

Organ I instancji podjął szereg czynności wyjaśniających, umożliwiając stronom przedstawienie swoich stanowisk oraz dowodów w sprawie. Z dokumentacji zebranej przez organ wynika, że uczestnik w okresie od 1 września 1971 r. do 22 kwietnia 1974 r. oraz od 12 maja 1976 r. do dnia 1 lipca 1985 r. był zatrudniony w zakładach skarżącej na stanowisku murarz piecowy, w narażeniu na pył azbestu. Pracował w wydziale piecosortowni. Z przekazanego przez DWOMP pisma skarżącej datowanego na 24 października 2019 r. nr DR/1340/15/2019 wynika, że uczestnik podczas zatrudnienia stosował różnego rodzaju uszczelki wykonane z azbestu do uszczelnień osprzętu komór piecowych na bateriach koksowniczych (pyły azbestowe, sznur azbestowy itd.). W wyjaśnieniach uczestnika postępowania wskazuje on, że w okresie zatrudnienia w zakładach skarżącej zajmował się pracami murarskimi pieców przemysłowych oraz na oddziale sortowni i węglopochodnych. W początkowej fazie pracował przy budowie wiat, które były pokrywane azbestem. Prace związane z remontem komór piecowych polegały na wymianie osprzętu komór piecowych, docinaniu kształtek szamotowych oraz wykonywaniu prac murarskich w tych komorach. W celu zabezpieczenia komór naprawianych "na gorąco" przed nadmiernym wychłodzeniem stosowane były materiały azbestowe. Uczestnik podał, że zajmował się także remontami stropów na trzech bateriach, remontami rzutni koksu. Podczas zatrudnienia stosował elementy szamotowe, cement hutniczy, sznury azbestowe, płyty azbestowe, koce azbestowe, rękawice azbestowe. W informacji z dnia 11 kwietnia 2022 r. przekazanej przez stronę na wezwanie organu skarżąca potwierdziła, że podczas zatrudnienia uczestnik zajmował się remontami komór piecowych oraz osprzętu na bateriach koksowniczych. Skarżąca potwierdziła występowanie narażenia na pyły azbestu, wskazując jednocześnie na brak opomiarowania tego czynnika w okresie zatrudnienia uczestnika.

Dolnośląski Ośrodek Medycyny Pracy w orzeczeniu z dnia 12 sierpnia 2022 r. orzekł o rozpoznaniu choroby zawodowej. W uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego wskazano na przeprowadzone badania, w wyniku których stwierdzono obustronne rozległe zgrubienie opłucnej ściennej upoważniające do rozpoznania choroby zawodowej.

Z dowodów zebranych w sprawie wynika, że w okresie pracy w jej zakładach uczestnik był narażony na czynnik szkodliwy wywołujący chorobę zawodową. Wyjaśnienia uczestnika z dnia 15 marca 2022 r. - opisane w karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej - znajdują potwierdzenie w pismach skarżącej. W pierwszym z nich, jak wynika z orzeczenia lekarskiego nr 71/2022 oraz pisma organu z dnia 30 marca 2022 r. wynika, że uczestnik stosował różnego rodzaju uszczelki wykonane z azbestu. W kolejnym zaś datowanym na dzień 11 kwietnia 2022 r. wskazano jednoznacznie na czynnik narażenia jakim jest pył azbestu.

W konsekwencji, uprawnione było wnioskowanie organu odwoławczego, że ocena narażenia zawodowego dokonana została w oparciu o należycie zebrany materiał dowodowy przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego, a jednostka orzecznicza dysponowała wszystkimi danymi odnośnie do zatrudnienia pracownika, przekazanymi przez Spółkę. Zakres wykonywanych przez uczestnika prac u skarżącej i stosowane w tym czasie materiały potwierdzają jego kontakt z czynnikiem szkodliwym, a tym samym narażenie na jego oddziaływanie w środowisku pracy.

W takim stanie sprawy Sąd I instancji zasadnie zaakceptował stan faktyczny i ocenę prawną zawartą w zaskarżonej decyzji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w orzeczeniu lekarskim w sposób wyczerpujący przedstawiono powody, z których wyprowadzono wniosek o zawodowej etiologii choroby - choroby opłucnej lub osierdzia wywołane pyłem azbestu: rozległe zgrubienie opłucnej (poz. 4 pkt 1 wykazu chorób zawodowych wymienionych w złączniku do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych) u uczestnika. Z treści orzeczenia Dolnośląskiego Ośrodka Medycyna Pracy wynika, że zostało ono poprzedzone dokładną analizą zgromadzonej dokumentacji.

Jak już wspomniano, zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych analiza dokumentacji medycznej oraz dokumentacji przebiegu zatrudnienia i oceny narażenia zawodowego pod kątem zawodowej etiologii schorzenia, należy do kompetencji lekarzy orzeczników, gdyż to specjalistom medycyny pracy znana jest specyfika czynności zawodowych mogących mieć wpływ na rozwój schorzeń ujętych w wykazie chorób zawodowych. Lekarze orzecznicy posiadają doświadczenie i wiedzę niezbędną do oceny wpływu wykonywanej pracy i warunków istniejących w środowisku pracy na powstanie choroby. Wobec tego należało przyjąć, że skoro lekarz orzecznik nie skorzystał z możliwości uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie oceny narażenia zawodowego, stosownie do § 6 ust. 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, to przekazana przez organ inspekcji sanitarnej pierwszej instancji dokumentacja była kompletna i wystarczająca do wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej.

Jeżeli całokształt ustaleń diagnostycznych oraz związanych z zatrudnieniem Pracownika w Spółce dawał, według lekarzy orzeczników, podstawy do rozpoznania choroby zawodowej, to organy inspekcji sanitarnej miały obowiązek uwzględnić to stanowisko.

Dowodem stwierdzającym bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została wywołana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym" jest orzeczenie lekarskie.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Bez tej opinii lub sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to oczywiście zwolnienia organów orzekających od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Organy sanitarne orzekające w sprawie chorób zawodowych związane są orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez wyspecjalizowane placówki medycyny pracy, gdyż orzeczenia te stanowią wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej lub jej braku, jeżeli oczywiście nie budzą wątpliwości w świetle pozostałych dowodów (por. wyrok NSA z 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06; wyrok z 12 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2688/14).

W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji słusznie uznał, że w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego brak było powodów do zakwestionowania orzeczenia lekarskiego, a w konsekwencji decyzji stwierdzającej chorobę zawodową.

Niewątpliwie, przyjęty w zaskarżonym wyroku stan faktyczny sprawy został oparty na całokształcie materiału dowodowego, zebranego i ocenionego zgodnie z obowiązującymi standardami. Zauważyć również należy, że Wojewódzki Inspektor Sanitarny w uzasadnieniu decyzji w sposób wszechstronny odniósł się do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, zwłaszcza zarzutów przedstawionych w odwołaniu. Tym samym chybiony okazał się zarzut dotyczący naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzeczenie lekarskie, którym dysponowały organy obu instancji, zawiera elementy merytoryczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i wskazuje, że z medycznego punktu widzenia, z uwzględnieniem charakteru i sposobu wykonywania pracy, stwierdzić można z wysokim prawdopodobieństwem, że rozpoznana u Pracownika choroba pozostaje w związku ze sposobem wykonywania pracy (narażeniem zawodowym) - tak jak tego wymaga art. 235¹ K.p.

Mając powyższe okoliczności na względzie należało stwierdzić, że Sąd I instancji nie miał podstaw do zakwestionowania postępowania przeprowadzonego przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Wobec spełnienia w rozpoznawanej sprawie przesłanek ustawowych choroby zawodowej określonych w art. 235¹ K.p., organ był zobowiązany do stwierdzenia choroby zawodowej, a ocena Sądu I instancji w tym zakresie jest prawidłowa. Argumenty przedstawione w skardze kasacyjnej nie podważyły dokonanych w sprawie ustaleń. Należy podkreślić, że stanowisko Spółki w istocie sprowadza się do polemiki ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonym wyroku. Zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej koncentrują się na wykazaniu wadliwego ustalenia stanu faktycznego i w konsekwencji wydanie przez Dolnośląski Ośrodek Medycyny Pracy orzeczenia lekarskiego na podstawie niewłaściwych danych. Istotne jest jednak to, że w skardze kasacyjnej nie sformułowano żadnego zarzutu odnoszącego się do wspomnianego orzeczenia lekarskiego, a tym samym stanowisko Sądu I instancji w zakresie oceny tego dowodu nie zostało zakwestionowane.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadne ściśle powiązane z zarzutami prawa materialnego zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 7, 8, 11 k.p.a. w związku z art. 75 § 1, art 77 § 1, art. 80 § 1 k.p.a., art. 84 k.p.a. oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Omawiane zarzuty w istocie sprowadzają się do twierdzenia, że Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, że organ administracji naruszył reguły zawarte w przepisach art. 7 i art. 80 w związku z art. 15 i art. 138 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się do tych zarzutów stwierdza, że kontrolowana przez Sąd pierwszej instancji decyzja została wydana w postępowaniu, które przeprowadzono zgodnie ze standardami procedury administracyjnej. Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego oraz wydanych w tej sprawie decyzji wynika, że zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, niezbędne do zastosowania przepisów prawa materialnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji słusznie nie uwzględnił zarzutów skargi dotyczących niedostatecznego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Ponadto, z uzasadnienia zaskarżonego wyroku jednoznacznie wynika, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji w zakresie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych.

Wbrew wywodom autora skargi kasacyjnej słusznie Sąd I instancji uznał za chybiony zarzut braku znaczenia stron postępowania. Należy bowiem zgodzić się z Sądem Wojewódzkim, iż fakt, że nie ujęto ich w sentencji decyzji nie stanowi o braku ich wskazania, gdyż wyraźnie w treści decyzji zaznaczono komu należy ją doręczyć, kto jest podmiotem wnoszącym odwołanie oraz wobec kogo następuje ustalenie choroby zawodowej. Jakkolwiek pożądanym byłoby właściwe oznaczenie stron postępowania w części wstępnej decyzji, to wskazanie tego w jej końcowej części poprzez wyraźne rozróżnienie podmiotów, którym się ją doręcza oraz podmiotów, którym przekazuje się ją do wiadomości nie stanowi o uchybieniu, które mogłoby wpływać na wynik sprawy.

W związku z tym nie są usprawiedliwione sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Sąd pierwszej instancji oddalając skargę, nie dopuścił się zarzucanych mu naruszeń przepisów postępowania, art. 7 i art. 80 w związku z art. 15 i art. 138 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. tj. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, 8, 11 k.p.a. w związku z art. 75 § 1, art 77 § 1, art. 80 § 1 k.p.a., art. 84 k.p.a.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. W rozpoznawanej sprawie kwestia, czy choroba stwierdzona u uczestnika z co najmniej wysokim prawdopodobieństwem powstała w związku ze sposobem wykonywania pracy rozstrzygnęła jednostka orzecznicza w orzeczeniu z dnia 12 sierpnia 2022 r.

Nie jest także usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tą normą procesową, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09 (ONSAiWSA z 2010, nr 3, poz. 39) podkreślono, że podstawa prawna rozstrzygnięcia (wyroku) obejmuje wskazanie zastosowanych przepisów prawnych oraz wyjaśnienie przyjętego przez sąd sposobu ich wykładni i zastosowania. Uzasadnienie wyroku winno umożliwiać kontrolę instancyjną rozumowania sądu pierwszej instancji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy stwierdzić, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie przesłanki ustawowe określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Jego treść odzwierciedla przyjętą przez Sąd I instancji argumentację prawną. Uzasadnienie to poddaje się również kontroli instancyjnej. Sąd wojewódzki odniósł się do stanu faktycznego i prawnego sprawy, odniósł się również do zarzutów skargi. Co również istotne, na gruncie podstawy kasacyjnej opartej na naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można badać zasadności przyjętej podstawy rozstrzygnięcia oraz trafności samego wyroku - patrz: wyrok NSA z 29 września 2017 r. sygn. akt I OSK 3053/15.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.