Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2026/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Rada Notarialna
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną uchwałę
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 2, art. 109, art. 110, art. 126, art. 79 par. 1, art. 134
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A.P. na uchwałę Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżoną uchwałę; 2. stwierdza, że uchylona uchwała nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Krajowej Rady Notarialnej na rzecz skarżącej A. P. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 2026/12

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...] Krajowa Rada Notarialna, działając na podstawie art. 72 § 2 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U. z 2008 r., Nr 189, poz. 1158 ze zm.) oraz art. 219, 127 § 2, art. 141 § 2 i art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej k.p.a.) stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia przez A. P. (dalej jako skarżącą) zażalenia od uchwały Rady Izby Notarialnej w W. z dnia [...] lipca 2012 r.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżąca w lipcu 2012 r. zwróciła się do Rady Izby Notarialnej w W. o wydanie zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej, wskazując, iż w okresie od stycznia 2010 r. do czerwca 2012 r. odbywała aplikację notarialną.

Rada Izby Notarialnej w W. uchwałą z dnia [...] lipca 2012 r. odmówiła wydania zaświadczenia o żądanej treści. Zdaniem Rady Izby Notarialnej, ustalenie, że skarżąca nie zrealizowała programu aplikacji notarialnej – nie uzyskała pozytywnej oceny z kolokwium, powoduje, że nie spełnia ona warunków do uzyskania zaświadczenia o odbyciu aplikacji i skutkuje podjęciem uchwały o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego odbycie aplikacji.

Skarżąca powyższą uchwałę odebrała osobiście 10 lipca 2012 r.

Skarżąca pismem z dnia 10 lipca 2012 r., złożonym tego samego dnia w siedzibie Izby Notarialnej w W. wniosła zażalenie, wskazując, iż wnosi o uchylenie uchwały Rady Izby Notarialnej w W. z dnia [...] lipca 2012 r., potwierdzenie przez Krajową Radę Notarialną uprawnień skarżącej do otrzymania zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Krajowa Rada Notarialna, wspomnianą na wstępie uchwałą, stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że uchwała Rady Izby Notarialnej została wydana w trybie art. 219 k.p.a., nadto, iż sposób obliczania terminów określa art. 57 k.p.a., w § 1 stanowiąc, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Początkiem biegu terminu do wniesienia zażalenia jest dzień następujący po dniu, w którym stronie postanowienie zostało doręczone. Oznacza to, że wniesienie zażalenia w dniu, w którym postanowienie zostało doręczone, również musi zostać uznane za wniesione z uchybieniem terminu. Nieuwzględnienie przedstawionego stanowiska prowadziłoby do wniosku, że termin do wniesienia zażalenia liczy osiem a nie jak wskazał wyraźnie ustawodawca w art. 141 § 2 k.p.a – siedem dni. W ocenie Krajowej Rady Notarialnej, zażalenie wniesione przed dniem doręczenia stronie postanowienia, jak i w dniu jego doręczenia, uznane być muszą za wniesione z uchybieniem terminu. W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła zażalenie na uchwałę Rady Izby Notarialnej w W. w dniu, w którym uchwała została jej doręczona. Zdaniem Krajowej Rady Notarialnej, zażalenie wniesione zostało z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

Skargę na powyższą uchwałę wniósł w terminie pełnomocnik skarżącej, wnosząc o uchylenie zaskarżonej uchwały Krajowej Rady Notarialnej jako rażąco naruszającej prawo, zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że zarzuca naruszenie przepisów 141 § 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 134 k.p.a., art. 63 k.p.a. i art. 57 § 1 k.p.a. skutkujące bezpodstawnym nie rozpoznaniem zażalenia mimo, iż organ (jeśli uwzględnić pouczenie zamieszczone w uchwale Rady Izby Notarialnej, iż zażalenie należy wnieść w terminie 7 dni od dnia doręczenia tej uchwały, a do którego skarżąca się zastosowała) był obowiązany do jego rozpoznania wobec treści z art. 112 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. Pełnomocnik skarżącej wskazał, iż terminy ustawowe biegną od momentu początkowego wskazanego w kodeksie, praktycznie od chwili doręczenia aktu stronie postępowania, który jest momentem "wejścia aktu do obrotu prawnego". Od tego momentu strona może akt zaskarżyć (bo został skutecznie doręczony), czynność musi być dokonana przed upływem terminu, liczonego jak w art. 57 § 1 k.p.a. Pełnomocnik skarżącej wskazał, iż wolno czynności dokonać i będzie ona skuteczna także w dniu, w którym akt stronie doręczono, zaraz po doręczeniu, a nie przed doręczeniem.

W odpowiedzi na skargę z dnia [...] października 2012 r. Krajowa Rada Notarialna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej uchwale.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie mogła być i była jedynie uchwała Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] sierpnia 2012 r. wydana w kwestii proceduralnej. Uchwałą tą stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na uchwałę Rady Izby Notarialnej z dnia [...] lipca 2012 r. odmawiającej wydania zaświadczenia o żądanej treści.

Z akt administracyjnych wynika, że wspomniana uchwała Rady Izby Notarialnej w W. została doręczona skarżącej 10 lipca 2012 r. i tego samego dnia skarżąca złożyła zażalenie na tą uchwałę w Izbie Notarialnej w W.

Zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Warunkiem możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie jest spełnienie przesłanek z art. 109 k.p.a. i z art. 110 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. – uzewnętrznienie woli organu przez doręczenie (ogłoszenie) postanowienia stronie/stronom, gdyż z tą chwilą organ jest postanowieniem związany.

Poza sporem pozostaje fakt doręczenia (odebrania ) postanowienia skarżącej w dniu 10 lipca 2012 r. Z tym dniem organy samorządu zawodowego notariatu stały się związane postanowieniem o odmowie wydania zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej przez skarżącą, gdyż z tym dniem przedmiotowe rozstrzygnięcie weszło do obrotu prawnego.

Terminy można podzielić na terminy ad quem oraz na terminy post quem. Pierwsze z nich to terminy, przed upływem, których należy dokonać wymaganej czynności procesowej, natomiast drugie z nich to terminy, dopiero po upływie których ta czynność może być dokonana. Przykładem tych drugich terminów może być termin określony w art. 79 § 1 k.p.a. – strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin, przynajmniej na siedem dni przed terminem. Innymi słowy termin post quem uzależnia możliwość dokonania określonej czynności procesowej dopiero po jego upływie, natomiast termin ad quem określa w jakim przedziale czasowym czynność ta będzie prawnie skuteczna.

Złożenie środka zaskarżenia, tak jak w rozpoznawanej sprawie złożenie zażalenia od uchwały – postanowienia z dnia [...] lipca 2012 r., zostało ograniczone czasowym okresem od doręczenia tej uchwały do upływu 7 dni, liczonych od dnia następnego od dnia doręczenia. Należy jednak odróżnić prawo do złożenia środka zaskarżenia w określonym przedziale czasowym, od uchybienia terminu do złożenia tego środka zaskarżenia. Strona otrzymując rozstrzygniecie w konkretnym dniu może już skorzystać z prawa do jego zaskarżenia, gdyż zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Uchybienie terminowi do złożenia zażalenia ma miejsce w sytuacji złożenia go po upływie owych siedmiu dni liczonych od dnia następnego od otrzymania rozstrzygnięcia. W związku z tym nie można, w ocenie składu orzekającego Sądu, utożsamiać dwóch różnych sytuacji – prawa do wniesienia środka zaskarżenia w wyznaczonych ramach czasowych, rozpoczynających się od dnia doręczenia rozstrzygnięcia, z przekroczeniem tych ram czasu na skutek spóźnienia się (wyekspirowania owych ram czasowych) z końcowym terminem do zaskarżenia rozstrzygnięcia.

Uprawnienie strony do złożenia środka zaskarżenia pojawia się z chwilą otrzymania rozstrzygnięcia i kończy się po upływie terminu wskazanego w przepisach postępowania. W związku z tym strona nie musi odczekiwać jeden dzień po otrzymaniu (doręczeniu jej) rozstrzygnięcia, by złożyć przysługujący jej środek zaskarżenia. Uchybienie terminowi do zaskarżenia rozstrzygnięcia należy rozumieć jako zaskarżenie go po upływie terminu, podobnie jak zaskarżenie rozstrzygnięcia przed otrzymaniem rozstrzygnięcia należy rozumieć jako zaskarżenie przedwczesne, gdyż w drugim przypadku organ nie uzewnętrznił jeszcze swojej woli prawnie skutecznym doręczeniem rozstrzygnięcia stronie.

W związku z powyższym uchwała Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] sierpnia 2012 r. została wydana z naruszeniem przepisu art. 134 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując ponownie sprawę Krajowa Rada Notarialna będzie miała na względzie wskazane uwagi co do zachowania przez skarżącą terminu do wniesienia zażalenia na uchwałę Rady Izby Notarialnej w W. z dnia [...] lipca 2012 r.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.