Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 115/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 207 ust. 1 pkt 1 i2
journal: Dz.U. 2017 poz 2077
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w [...] (dalej: "Skarżąca spółka", "Strona" lub "Beneficjent") jest decyzja Ministra Rozwoju i Finansów z [...] listopada 2017 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej "PARP", "organ l Instancji") z [...]7 lutego 2017 r., nr [...], określająca beneficjentowi kwotę do zwrotu środków, pochodzących z umowy o dofinansowanie nr [...]na realizację projektu pn. "[...]", realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013, Priorytet 4 "Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia", Działanie 4.4 "Nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym" - w wysokości 2.877.956,61 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków do dnia dokonania zwrotu na rachunek organu.

Kontrolowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

Przedmiotem zawartej [...] czerwca 2013 r. umowy pomiędzy PARP - jako Instytucją Wdrażającą a Skarżącą spółką było udzielenie Beneficjentowi dofinansowania ze środków publicznych w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na realizację projektu pn.: "Produkcja nowych wysoko - zmineralizowanych nawozów organicznych dzięki wdrożeniu innowacyjnej technologii pro-środowiskowej". W § 5 ust 3 umowy o dofinansowanie wskazano, że okres kwalifikowalności wydatków dla projektu rozpoczyna się 15 czerwca 2013 r. i kończy się (po zawarciu aneksu do umowy) 31 grudnia 2015 r., a zatem w tym okresie spółka powinna zrealizować projekt w zakresie rzeczowo-finansowym. Z kolei w § 5 ust. 7 umowy o dofinansowanie ustalono, że "Zakończenie realizacji projektu oznacza wykonanie pełnego zakresu rzeczowego projektu zgodnie z Umową oraz Harmonogramem rzeczowo-finansowym projektu, udokumentowanie wykonania robót odpowiednimi protokołami odbioru, udokumentowanie dostaw towarów i usług fakturami oraz innymi dokumentami potwierdzającymi zgodność realizacji projektu z warunkami Umowy, a także zrealizowanie przez Beneficjenta pełnego zakresu finansowego projektu co oznacza zrealizowanie przez Beneficjenta wszystkich płatności w ramach projektu, tj. poniesienie wydatków i pozyskanie dokumentów stanowiących podstawę uznania wydatków za kwalifikujące się do objęcia wsparciem w ramach projektu. Zakończenie realizacji projektu kończy złożenie wniosku o płatność końcową".

Beneficjent - zgodnie z § 2 ust. 2 umowy - zobowiązał się do "(...) zrealizowania Projektu w pełnym zakresie, w terminie wskazanym w § 5 ust. 3, z należytą starannością, zgodnie z: 1) Umową z jej załącznikami, w szczególności z opisem zawartym we wniosku o dofinansowanie, wraz z załącznikami 2) obowiązującymi przepisami prawa krajowego i wspólnotowego (...)". Jednocześnie, zgodnie z § 7 ust. 1 i 2 umowy o dofinansowanie, Beneficjent jest zobowiązany do osiągnięcia wskaźników określonych we wniosku o dofinansowanie oraz do osiągnięcia założonych celów Projektu, oraz do zapewnienia trwałości Projektu.

We wniosku o dofinansowanie Beneficjent poinformował, że w ramach projektu miał zostać wybudowany budynek techniczny wraz z fundamentami pod instalację technologiczną, instalacje rurociągów technologicznych oraz zbiorniki fermentacyjne, a następnie zakupiona miała zostać innowacyjna instalacja technologiczna do produkcji wysoko zmineralizowanego BioNawozu organicznego (Eko-produkt), instalacja uzdatniania i odsiarczania Eko-produktu, a także zakupione miały zostać inne środki trwałe (separator, stacja trafo, waga samochodowa, laguna, specjalistyczne wyposażenie działu B+R) oraz wartości niematerialne i prawne (system komputerowy i strona internetowa). We wniosku o dofinansowanie przewidziano, że w wyniku realizacji projektu osiągnięte zostaną następujące wskaźniki produktu:

- budynek techniczny wraz z fundamentami pod instalację technologiczną - 400 m2, instalacje rurociągów technologicznych - 1 komplet,

- instalacje elektryczne - 1 komplet,

- instalacje wodno-kanalizacyjne - 1 komplet,

- zbiorniki Calix/Coccus - 6 sztuk,

- kompletna instalacja technologiczna do produkcji Eko-wyrobu - 1 sztuka, separator - 1 sztuka,

- stacja trafo - 1 sztuka,

- waga samochodowa - 1 sztuka, laguna - 1 komplet,

- instalacja uzdatniania i odsiarczania Eko-produktu - 1 komplet, specjalistyczne wyposażenie działu B+R - 1 komplet.

Ponadto, w wyniku realizacji projektu przewidziano do osiągnięcia następujące wskaźniki rezultatu:

- utworzenie nowych miejsc pracy - 2 etaty,

- wprowadzenie nowego wyrobu - 1 sztuka,

- wprowadzenie innowacji organizacyjnej lub marketingowej - 1,

- wprowadzenie innowacji samodzielnie - 1,

- utworzenie własnego działu B+R lub nawiązanie współpracy z jednostką naukową - 1,

- wprowadzenie technologii środowiskowych lub rozwój eko-produktów - 1,

- zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii w bilansie energetycznym - 20152,00 MWh/rok,

- utylizacja odpadów rolniczych - 40 000,00 ton/rok.

Z uwagi na fakt, że realizacja wskaźników rezultatu, mających kluczowe znaczenie z punktu widzenia efektywności oraz celów projektu, została zaplanowana przez Beneficjenta na 2015 r., w dniach [...],[...] i [...] maja 2015 r. [...] Agencja Rozwoju Regionalnego S A. z siedzibą we [...] jako Regionalna Instytucja Finansująca (dalej: "RIF") przeprowadziła kontrolę w miejscu realizacji projektu. W informacji pokontrolnej, sporządzonej po przeprowadzeniu kontroli i podpisanej przez Beneficjenta [...] czerwca 2015 r., zawarto m.in. ustalenie, że realizacja projektu została przez Beneficjenta wstrzymana, inwestycja znajdowała się na etapie prac budowlanych, do dnia kontroli nie zostały zakupione żadne środki trwałe ani wartości niematerialne i prawne przewidziane do nabycia w ramach projektu. Poniesione nakłady inwestycyjne związane z realizacją projektu stanowiły wyłącznie środki trwałe w budowie.

W informacji pokontrolnej zawarto stwierdzenie, że podczas wizyty kontrolnej Beneficjent wyjaśnił, że wstrzymał realizację projektu ze względu na brak odpowiednich środków finansowych do kontynuowania inwestycji. Z informacji pokontrolnej wynikało ponadto, że dziennik budowy przedstawiony przez Beneficjenta w trakcie wizyty kontrolnej zawierał następujący zapis z [...] sierpnia 2014 r.: "Przerwano prace budowlane ze względów ekonomicznych. Teren budowy zabezpieczono." Oględziny miejsca budowy przeprowadzone przez zespół kontrolny RIF potwierdziły brak postępu w pracach budowlanych w stosunku do pierwszej kontroli w miejscu realizacji projektu, przeprowadzonej przez RIF [...] września 2014 r,, natomiast w trakcie weryfikacji dokumentacji finansowo-księgowej projektu stwierdzono dodatkowo istnienie zaległości w płatnościach wobec wykonawców. Jak wynika z dokumentu Zatwierdzenie czynności kontrolnych przez członków zespołu kontrolującego, w trakcie działań pokontrolnych Beneficjent dostarczył do RIF deklaracje wykonawców o możliwości dalszej współpracy z Beneficjentem (wykonawcy warunkowali wznowienie prac od zapłacenia przez Beneficjenta zaległości wynikających z wystawionych wcześniej faktur) oraz kopię warunkowej umowy zawartej z [...] Sp. z o.o. z [...] maja 2015 r., na mocy której inwestor zobligował się do wniesienia wkładu pieniężnego w wysokości 19.750.000,00 zł, pod warunkiem podpisania przez Beneficjenta aneksu do umowy o dofinansowanie, przedłużającego termin realizacji projektu. Zdaniem RIF, wyrażonym w dokumencie Zatwierdzenie czynności kontrolnych przez członków zespołu kontrolującego (akta administracyjne sprawy k. 326 - 335) takie czynniki, jak: wstrzymanie realizacji projektu i brak wskazania przez Beneficjenta konkretnej daty wznowienia prac budowlanych, jak również brak dysponowania przez Beneficjenta środkami finansowymi na realizację inwestycji, brak wskazania przez Beneficjenta terminu pozyskania dodatkowego źródła finansowania, a także warunkowy charakter umowy na finansowanie inwestycji zawartej przez Beneficjenta z [...]Sp. z o.o., stwarzały realne ryzyko braku pełnej realizacji inwestycji.

Z tych przyczyn raport z kontroli został [...] lipca 2015 r. zatwierdzony przez RIF z wynikiem negatywnym, z rekomendacją rozwiązania umowy o dofinansowanie. W dniach [...] sierpnia i [...] października 2015 r. Beneficjent zawnioskował do RIF o wydłużenie terminu zakończenia realizacji projektu do [...] grudnia 2015 r. RIF oceniła wnioskowane przez Beneficjenta zmiany negatywnie ze względu na zagrożenie dla terminowej realizacji inwestycji, wynikające z braku posiadania przez Beneficjenta środków finansowych na jego kontynuację, co było też przyczyną negatywnego wyniku kontroli projektu. Po przeprowadzeniu przez Beneficjenta działań zaradczych w postaci uregulowania zaległych należności wobec wykonawców w projekcie, zawarcia aneksów do umów zawartych z wykonawcami, przesuwających termin zakończenia robót do [...] grudnia 2015 r., a także zawarcia umowy pożyczki z dnia [...] września 2015 r., na mocy której inwestor [...]Sp. z o.o. zobowiązał się do udzielenia Beneficjentowi pożyczki na realizację inwestycji w kwocie 15.800.000,00 zł, notą z [...] listopada 2015 r. PARP wyraziła zgodę na zawarcie przez RIF aneksu do umowy o dofinansowanie, przedłużającego okres realizacji Projektu do 31 grudnia 2015 r. W dniu [...] listopada 2015 r. podpisano z Beneficjentem aneks nr 4 przedłużający termin realizacji Projektu do [...] grudnia 2015 r., w ślad za czym miało nastąpić niezwłoczne uruchomienie środków finansowych i dokończenie realizacji inwestycji w przyjętym terminie.

W dniu 29 grudnia 2015 r. RIF dokonała dodatkowych oględzin w miejscu realizacji projektu, w ramach kontroli uzupełniającej do kontroli przeprowadzonej w dniach [...] i [...] maja 2015 r. Jak wynika ze sporządzonego przez RIF dokumentu Zatwierdzenie czynności kontrolnych przez członków zespołu kontrolującego z [...] lutego 2016 r, przeprowadzone [...] grudnia 2015 r. dodatkowe oględziny projektu jednoznacznie wykazały, że inwestycja nie została ukończona zgodnie z aneksem nr 4 do umowy o dofinansowanie, wydłużającym okres realizacji projektu do [...] grudnia 2015 r. Beneficjent w dalszym ciągu, tj. analogicznie, jak to zostało ustalone w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniach [...] i [...] maja 2015 r., nie dysponował środkami finansowymi na kontynuowanie realizacji projektu. RIF wskazała, że [...] grudnia 2015 r, (aktualizacja [...] stycznia 2016 r.) Beneficjent złożył w RIF kolejny wniosek o przedłużenie terminu realizacji projektu, tym razem do [...] czerwca 2016 r Badając kwestię posiadania przez Beneficjenta źródeł finansowania inwestycji podczas oględzin RIF stwierdziła, że umowa pożyczki zawarta [...]września 2015 r. z [...] sp z o.o. na kwotę 15.800.000,00 zł nie weszła w życie, zaś transze pożyczki przewidziane do zapłaty na [...] listopada 2015 r., na [...] grudnia 2015 r. oraz na [...] grudnia 2015 r. nie zostały wypłacone W Zatwierdzeniu czynności kontrolnych przez członków zespołu kontrolującego z [...] lutego 2016 r. RIF wskazała, że [...] grudnia 2015 r Beneficjent dostarczył do RIF aneks nr 1 z [...] grudnia 2015 r. do umowy pożyczki z [...] września 2015 r., zgodnie z którym termin wypłacenia kwoty pożyczki został przesunięty "do dnia 25 marca 2016 r." Zdaniem RIF stało to w sprzeczności z poprzednimi deklaracjami Beneficjenta i nie stanowiło wiarygodnego potwierdzenia zdolności finansowej do przeprowadzenia inwestycji. W podsumowaniu ustaleń dokonanych w ramach oględzin w miejscu realizacji projektu przeprowadzonych [...] grudnia 2015 r wskazano, że stan zaawansowania projektu uległ jedynie niewielkiej zmianie od czasu kontroli przeprowadzonej w dniach [...], [...]maja 2015 r. Dokonano zakupu i montażu wagi samochodowej, wykonano większość prac związanych z instalacją elektryczną i odgromową, oświetleniem, wykonano fundamenty pod maszyny, nadal nie została jednak ukończona budowa budynku technicznego, instalacji rurociągów technologicznych oraz zbiorników fermentacyjnych, jak również nie zostały zakupione innowacyjne instalacje technologiczne i pozostałe środki trwałe, przewidziane do nabycia i wdrożenia w ramach projektu.

Na podstawie oceny stanu zaawansowania realizacji projektu w dniu oględzin, tj. [...] grudnia 2015 r, RIF jednoznacznie stwierdziła, że projekt nie będzie mógł zostać w pełni ukończony w przewidzianym umową terminie, tj. do [...] grudnia 2015 r. Ponadto w Zatwierdzeniu czynności kontrolnych przez członków zespołu kontrolującego RIF podkreśliła, że do [...] lutego 2016 r. tj. do dnia zatwierdzenia aktualizacji raportu z kontroli, do RIF nie wpłynęły żadne dokumenty, które potwierdzałaby uruchomienie jakiejkolwiek kwoty pożyczki na rzecz Beneficjenta. W świetle stwierdzonego stanu faktycznego dotyczącego wstrzymania prac związanych z inwestycją oraz braku dokumentacji potwierdzającej otrzymanie środków finansowych z tytułu umowy pożyczki, RIF podtrzymała swoją negatywną ocenę dotyczącą możliwości ukończenia inwestycji pod kątem rzeczowo-finansowym, nawet przy założeniu podpisania aneksu do umowy o dofinansowanie, który wydłużałby okres realizacji Projektu do [...] czerwca 2016 r. Pismem z [...] lutego 2016 r. sygn. [...] RIF przesłała do PARP aktualizację raportu z kontroli przeprowadzonej w dniach [...] i [...] maja 2015 r. zawartą w dokumencie Zatwierdzenie czynności kontrolnych przez członków zespołu kontrolującego zatwierdzonym [...] lutego 2016 r., związaną z przeprowadzonymi [...] grudnia 2015 r. dodatkowymi oględzinami w miejscu realizacji projektu. Pismem z [...] lutego 2016 r. sygn. [...] RIF poinformowała Beneficjenta o negatywnym wyniku przeprowadzonej kontroli Projektu przeprowadzonej w dniach [...] i [...] maja 2015 r. wraz z dodatkowymi oględzinami z [...] grudnia 2015 r. wskazując jednocześnie, że ostateczne stanowisko w sprawie wyniku kontroli zostanie przekazane po weryfikacji sprawy przez PARP.

W ślad za przekazanym [...] lutego 2016 r do PARP negatywnym wynikiem kontroli Projektu, pismami z [...] lutego 2016 r. RIF przekazała do PARP odrzucone wnioski o płatność nr [...],[...] i [...], oraz zarekomendowała wypowiedzenie umowy o dofinansowanie. Pismami z [...] lutego 2016 r RIF przekazała do Beneficjenta informację o odrzuceniu wniosków o płatność nr [...], [...] i [...], ze względu na negatywny wynik kontroli projektu. Z dniem 31 grudnia 2015 r. upłynął okres kwalifikowalności wydatków w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013, co oznaczało, że żadne dalsze wydatki w projekcie, poniesione potencjalnie przez Beneficjenta po tej dacie, nie mogły podlegać dofinansowaniu w ramach umowy o dofinansowanie i musiały zostać sfinansowane wyłącznie ze środków własnych Beneficjenta. W piśmie z 2 marca 2016 r. odnosząc się do realizacji umowy o dofinansowanie nr [...] Beneficjent poinformował PARP, że "Zarząd Spółki podjął decyzję o ubieganiu się w Banku PKO Bank Polski, Oddział w Katowicach, o kredyt inwestycyjny (...) Ocena zdolności kredytowej Spółki zostanie zakończona w l połowie kwietnia 2016 r." W opinii PARP wskazywało to na fakt, że w 2016 roku, czyli już po upływie okresu kwalifikowalności wydatków w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013, Beneficjent nadal nie dysponował środkami finansowymi na ukończenie inwestycji i znajdował się na etapie zabiegów i starań o uzyskanie kredytu. Wobec braku źródeł finansowania Projektu oraz upływu okresu kwalifikowalności wydatków w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013, przesunięcie terminu zakończenia realizacji Projektu z dnia [...] grudnia 2015 r. na dzień [...] czerwca 2016 r., zgodnie z wnioskiem Beneficjenta, PARP uznała za bezzasadne.

W dokumencie Weryfikacja raportu z kontroli (dot. raportu negatywnego), zatwierdzonym w [...] marca 2016 r. PARP podtrzymała negatywny wynik kontroli Projektu przeprowadzonej przez RIF w dniach [...],[...] maja 2015 r. wraz z dodatkowymi oględzinami z [...] grudnia 2015 r. i zarekomendowała rozwiązanie umowy o dofinansowanie w trybie natychmiastowym, ze względu na zaprzestanie realizacji projektu, brak złożenia wniosku o płatność końcową oraz nieosiągnięcie celów i wskaźników projektu,

Pismem z [...] kwietnia 2016 r. sygn. [...] PARP poinformowała Beneficjenta o odrzuceniu wniosku o zmianę terminu zakończenia realizacji Projektu, jak również o wypowiedzeniu umowy ze skutkiem natychmiastowym, na podstawie postanowień § 12 ust. 3 pkt 3 oraz § 12 ust. 2 pkt. 3 w związku z § 6 ust. 5 tej umowy. Wypowiedzenie umowy nastąpiło ze względu na stwierdzone podczas kontroli: zaprzestanie realizacji projektu, nieosiągnięcie celów projektu i wskaźników określonych we wniosku o dofinansowanie, jak również z uwagi na fakt zaniechania obowiązku złożenia wniosku o płatność końcową w terminie wskazanym w umowie. Jednocześnie wskazanym pismem, na podstawie § 13 ust. 1 umowy i art. 207 ust. 8 pkt 1 u.f.p., PARP wezwała Beneficjenta do zwrotu - w terminie 14 dni od doręczenia wezwania - kwoty wypłaconego dofinansowania w łącznej wysokości 2.877.956,61 zł, wraz z odsetkami naliczonymi w wysokości ustalonej jak dla zaległości podatkowych, za okres od dnia wypłaty środków do dnia dokonania ich zwrotu. Przedmiotowe pismo zostało podjęte przez adresata [...] kwietnia 2016 r. Termin na dokonanie zwrotu środków upłynął bezskutecznie [...] kwietnia 2016 r. W piśmie z [...] kwietnia 2016 r. Beneficjent poinformował PARP, że "prace budowlane są kontynuowane (budowa została wznowiona w dniu [...] marca b.r. - w załączeniu przedkładamy kopie 2 ostatnich stron dziennika budowy). Spółka absolutnie nie neguje faktu opóźnień i mniejszego niż zakładano postępu prac, zwracając uwagę na fakt, iż Spółka nigdy nie zaprzestała realizacji projektu". Z przedłożonych przez Beneficjenta wraz z pismem z [...] kwietnia 2016 r. kopii dwóch stron dziennika budowy wynikało, że [...] listopada 2015 r, prace zostały wstrzymane na okres zimowy. Następne dwa wpisy datowane na dzień [...] marca 2016 r. wskazywały, że w tym dniu "wznowiono prace budowlane. Przystąpiono do montażu bram w hali i robót elektrycznych" oraz "wznowiono prace. Trwa mobilizacja Wykonawców w celu kontynuacji robót budowlanych".

W związku z brakiem uregulowania przez Beneficjenta należności wynikających z wezwania do zapłaty z 6 kwietnia 2016 r., pismem PARP z [...] lipca 2016 r, sygn. [...], wszczęte zostało z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu środków pochodzących z umowy nr [...].

Decyzją nr [...] z [...] lutego 2017 r. PARP, działając jako Instytucja Wdrażająca, na podstawie umowy nr [...]w sprawie systemu realizacji Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, na lata 2007-2013, zawartej w Warszawie 3 stycznia 2008 r. (z późn. zm.), pomiędzy Ministrem Gospodarki a PARP, po przeprowadzeniu z urzędu postępowania, określiła Beneficjentowi zobowiązanie do zwrotu środków, pochodzących z umowy o dofinansowanie, w wysokości 2.877.956,61 zł wraz z odsetkami, liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków do dnia zwrotu z wyłączeniem okresów, za które odsetek nie nalicza się.

Skarżąca spółka odwołała się od tej decyzji.

Zaskarżoną obecnie do Sądu decyzją Minister Rozwoju i Finansów utrzymał w mocy decyzję PARP z [...] lutego 2017 r.

Zdaniem Ministra organ I instancji właściwie ustalił, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 207 ust 1 pkt 1 u.f.p.

Stwierdził, że wprawdzie Beneficjent podejmował działania, dążąc do realizacji projektu i osiągnięcia celu określonego w umowie o dofinansowanie (Beneficjent przedkładał do RIF do rozliczenia wnioski o płatność obejmujące wydatki poniesione w ramach Projektu - w aktach sprawy znajdują się złożone przez niego wnioski o płatność od nr [...] do [...]), jednakże poniesione przez Beneficjenta wydatki nie przyczyniły się do osiągnięcia założonego celu projektu.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że częściowa realizacja projektu pod względem rzeczowym nie stanowi o wykorzystaniu środków zgodnie z przeznaczeniem, istotne jest bowiem osiągnięcie wszystkich celów projektu będących efektem zrealizowanych zadań rzeczowych. Inwestycja zaplanowana do przeprowadzenia w ramach projektu w okresie od [...] czerwca 2013 r. do [...] grudnia 2015 r., nie została ukończona. Minister wskazał, że zrealizowana została jedynie część robót budowlanych zaplanowanych w ramach projektu, tj. wykonano większość prac związanych z instalacją elektryczną i odgromową, oświetleniem, wykonano fundamenty pod maszyny, oraz dokonany został zakup jednego środka trwałego - wagi samochodowej. Nie została jednak ukończona budowa budynku technicznego, instalacji rurociągów technologicznych oraz zbiorników fermentacyjnych, jak również nie zostały zakupione innowacyjne instalacje technologiczne i pozostałe środki trwałe, przewidziane do nabycia i wdrożenia w ramach projektu, niezbędne dla jego uruchomienia i funkcjonowania. Minister stwierdził, że brak ukończenia realizacji projektu powoduje, że Beneficjent nie wdrożył produkcji nowego w skali światowej, wysoko-zmineralizowanego BioNawozu organicznego (Eko-produktu), co prowadzi do jednoznacznego wniosku, że nie zostały osiągnięte cele projektu oraz wskaźniki rezultatu określone we wniosku o dofinansowanie.

Organ nie uwzględnił argumentów Beneficjenta, wyrażonych w odwołaniu, dotyczących braku zaprzestania realizacji Projektu po wrześniu 2014 r., a w szczególności po 31 grudnia 2015 r. Zdaniem Ministra nie miała znaczenia dla treści decyzji także przedstawiona dokumentacja fotograficzna, oświadczenia wykonawców, czy zaświadczenie z 5 grudnia 2016 r. wydane przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.

Zdaniem Ministra w § 5 ust. 7 umowy Beneficjent zobowiązał się do zrealizowania pełnego zakresu rzeczowego i finansowego projektu, poniesienia wszystkich wydatków, pozyskania dokumentów finansowych oraz złożenia wniosku o płatność końcową. Zauważył, iż Beneficjent, co sam stwierdza w złożonym odwołaniu, nie zakończył realizacji Projektu, dlatego też nawet gdyby złożył wniosek o płatność końcową, nie dopełniłby wszystkich zobowiązań wynikających z postanowień umowy o dofinansowanie, zatem nie można by było uznać tych wydatków za kwalifikowalne.

Następnie Minister odniósł się do powoływanego w odwołaniu zagadnienia niemożności należytego wykonania obowiązków wynikających z umowy wskutek działania siły wyższej tj. braku implementacji Dyrektywy 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych, a co za tym idzie niestabilnych warunków prawnych, wpływających na ekonomiczną opłacalność inwestycji.

Organ odwoławczy stwierdził, że nie ma we wniosku o dofinansowanie zapisów dotyczących kluczowej dla realizacji projektu roli wejścia w życie przepisów wynikających z implementacji wspomnianej dyrektywy. Wskazał, że Skarżąca spółka w żaden sposób nie wykazała istotności i powiązania z projektem zmian w przepisach związanych z implementacją dyrektywy, ani też nie wskazała, jakich zobowiązań wynikających z umowy nie była w stanie wykonać na skutek wydłużenia opisanego procesu legislacyjnego.

Minister podniósł, że Skarżąca sama zdecydowała, w jakiej branży i w jaki sposób będzie prowadziła działalność gospodarczą, jak również, jaki projekt będzie realizowała, a tym samym, powinna mieć na uwadze ryzyko z tym związane (np. ryzyko finansowe, ryzyko legislacyjne etc.). Zdaniem Ministra Spółka powinna była przygotować swoje plany inwestycyjne z uwzględnieniem związanego z tym ryzyka.

Stwierdził, że wskazane przez Beneficjenta okoliczności mieszczą się w zakresie ryzyka związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej i nie stanowią okoliczności, które zwalniałyby Beneficjenta z obowiązku realizowania projektu z należytą starannością, zgodnie z umową o dofinansowanie oraz dokumentami aplikacyjnymi.

Także fakt znacznego, bo 78-procentowego spadku cen sprzedaży świadectw pochodzenia, czyli tzw. "zielonych certyfikatów" (spadek cen zmierzony przez Stronę pomiędzy początkiem 2014 r. a sierpniem 2016 r.) zdaniem organu nie może stanowić uzasadnienia dla zaniechania realizacji projektu.

Organ zauważył, że w Biznes Planie, będącym częścią wniosku o dofinansowanie, Beneficjent określił przychody ze sprzedaży BioNawozu jako jedyne, które "zapewnią Spółce stabilne przychody i zagwarantują trwałość projektu co najmniej przez 3 lata", co oznacza, że przychód ze sprzedaży wspomnianych świadectw pochodzenia nie był kluczowym źródłem przychodów Spółki i planowanym efektem realizacji Projektu. W związku z brakiem przesłanek do uznania spadku cen sprzedaży świadectw pochodzenia za skutek działania siły wyższej (takie zdarzenia należy traktować bowiem jako ryzyko gospodarcze, z którym borykają się wszyscy przedsiębiorcy działający na rynku), zdaniem organu odwoławczego, przedstawiona argumentacja Beneficjenta nie zasługuje na uwzględnienie.

Z tego względu Minister stwierdził, że cele projektu nie zostały zrealizowane. Beneficjent nie zrealizował w terminie przewidzianym w umowie wskaźników produktu oraz wskaźników rezultatu.

W związku z tym, organ odwoławczy stwierdził, że Beneficjent wykorzystał środki niezgodnie z przeznaczeniem, gdyż ich wykorzystanie nie przyczyniło się do osiągnięcia założonego celu projektu.

Organ II instancji stwierdził, że dokonane w niniejszej sprawie ustalenia potwierdzają również spełnienie przesłanki wykorzystania środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., co uzasadnia dochodzenie od Beneficjenta, w trybie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., zwrotu dofinansowania wraz z odsetkami. W niniejszej sprawie Beneficjent nie osiągnął zakładanych wskaźników produktu - nie zrealizowano istotnej części robót budowlanych, zaplanowanych w ramach projektu, tj. wykonano jedynie większość prac związanych z instalacją elektryczną i odgromową, oświetleniem, wykonano fundamenty pod maszyny, oraz dokonany został zakup jednego środka trwałego - wagi samochodowej, nie została zaś ukończona budowa budynku technicznego, instalacji rurociągów technologicznych oraz zbiorników fermentacyjnych, jak również nie zostały zakupione innowacyjne instalacje technologiczne i pozostałe środki trwałe, przewidziane do nabycia i wdrożenia w ramach projektu, niezbędne dla jego uruchomienia i funkcjonowania.

Zdaniem Ministra w niniejszym przypadku zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p., bowiem doszło do wykorzystania przez Beneficjenta otrzymanego dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem (art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p.), a także z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. (art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.). Z akt sprawy wynika niewątpliwie, że Beneficjent nie osiągnął kluczowych wskaźników oraz nie zrealizował celów projektu, jakim jest realizacja inwestycji typu greenfield, prowadząca do produkcji nowego w skali światowej wysoko-zmineralizowanego BioNawozu organicznego. W świetle tych ustaleń, bezsprzeczne jest zaistnienie w sprawie przesłanki wykorzystania przez Beneficjenta otrzymanego dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem (wypłacone Beneficjentowi środki publiczne nie przyczyniły się ostatecznie do osiągnięcia przez Beneficjenta celu projektu, a zatem doszło do wykorzystania dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem, gdyż były one przyznane Beneficjentowi na konkretny cel), a także przesłanki wykorzystania dofinansowania z naruszeniem procedur, o których mowa wart. 184 u.f.p. (Beneficjent naruszył postanowienia umowy o dofinansowanie), co uzasadnia dochodzenie zwrotu dofinansowania.

Minister nie stwierdził również naruszenia art. 7 k.p.a., art. 75 §1 k.p.a., art. 78 §1 k.p.a. , art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a.

Organ odwoławczy stwierdził, że PARP zgromadziła w sprawie, a następnie rzetelnie rozpatrzyła materiał dowodowy, który umożliwiał podjęcie rozstrzygnięcia,.

Zdaniem Instytucji Zarządzającej POIG, przekazane przez organ I instancji akta sprawy oraz treść uzasadnienia wydanej decyzji, nie pozostawiają wątpliwości co do ustalonego przez PARP stanu faktycznego sprawy oraz potwierdzają zasadność podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia.

Organ odwoławczy wskazał, że na wniosek Skarżącej spółki zgłoszony w odwołaniu oraz w piśmie z [...] kwietnia 2017 r. w trybie art. 136 k.p.a., przeprowadzono uzupełniające postępowanie dowodowe, tj. do akt sprawy włączono następujące dokumenty: dokumentację fotograficzną wysłaną do PARP oraz korespondencję mailową prowadzoną między Beneficjentem a PARP, dokumentację fotograficzną obrazująca dalsze prace wykonane w 2016 r. i po wypowiedzeniu umowy o dofinansowanie, zaświadczenie z [...] grudnia 2016 r. wydane przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, projekt rozporządzenia Ministra Energii w sprawie ceny referencyjnej energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii w 2017 r. oraz okresów obowiązujących wytwórców, którzy wygrali aukcję w 2017 r., projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie maksymalnej ilości i wartości energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii, która może zostać sprzedana w drodze aukcji w 2017, kopię aktualnego dziennika budowy, protokół zdawczo-odbiorczy przekazania sieci elektroenergetycznej, oświadczenie spółki [...]sp. z o.o., oświadczenie [...].

Zdaniem Ministra, brak było w sprawie podstaw do wydania decyzji kasacyjnej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Organ nie stwierdził naruszeń przepisów postępowania lub przepisów prawa materialnego, czy też okoliczności, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadniałyby jej przekazanie do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji.

Skarżącą spółka złożyła skargę na opisaną decyzję wnosząc o jej uchylenie jak również decyzji organu i instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zarzuciła naruszenie:

1. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. polegające na zaniechaniu podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego poprzez dowolną, jednostronną i niepełną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz pominięcie podnoszonych we wniesionym odwołaniu istotnych okoliczności tj.:

a) błędne uznanie, iż niemożności nienależytego wykonania obowiązków (zapewne chodzi o niemożność należytego ich wykonania – uwaga WSA) wynikających z umowy, tj. braku implementacji Dyrektywy 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych oraz przedłużającego się - kilkuletniego - procesu legislacyjnego, ustawicznego odsuwania wejścia w życie stosownych przepisów, a co za tym idzie niestabilnych warunków prawnych, wpływających na ekonomiczną opłacalność inwestycji, nie stanowiła działania siły wyższej w rozumieniu § 12 ust. 7 i 8 umowy w zw. z § 1 pkt 17 umowy o dofinansowanie, lecz tzw. ryzyko gospodarcze,

b) poprzez brak ustaleń w zakresie kwestionowanej przez Beneficjenta okoliczności powstania rzeczywistej szkody w budżecie UE polegającej na sfinansowaniu nieuzasadnionych wydatków, która w ocenie organu I stopnia, była równa 100% kwoty wypłaconego dofinansowania, w sytuacji braku wyjaśnienia przez organy obu instancji na podstawie jakich okoliczności uznają, iż szkoda ta rzeczywiście powstała i wynosi 100 % wartości wypłaconego dofinansowania, podczas gdy projekt jest w dalszym ciągu realizowany, aktualne uwarunkowania ekonomiczno - prawne stwarzają bardzo realną szansę na pozyskanie dalszego finansowania inwestycji oraz jej ekonomiczną opłacalność, a co za tym idzie na osiągnięcie zakładanych wskaźników rezultatu takich jak utworzenie nowych miejsc pracy, wprowadzenie nowego wyrobu, zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii w bilansie energetycznym etc. Wszystkie zatem poniesione przez Beneficjenta wydatki uznać należy za w pełni uzasadnione oraz nie powodujące powstania szkody w budżecie UE.

c) poprzez powielenie popełnionego przez Organ I stopnia błędu i uznanie, iż Beneficjent zaprzestał realizacji projektu i nie byt on realizowany co najmniej od września 2014 r. do końca grudnia 2015 r., przy jednoczesnym przytaczaniu okoliczności wskazujących na to, że projekt był cały czas kontynuowany, aczkolwiek z opóźnieniem (zakup i montaż wagi samochodowej, wykonanie większości prac związanych z instalacją elektryczną i odgromową, oświetleniem, wykonane fundamenty pod maszyny i zbiorniki fermentacyjne),

2. art. 75 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez zaaprobowanie błędnego oddalenia przez PARP wniosku dowodowego Beneficjenta dotyczącego dołączenia do akt sprawy całości dokumentacji zgromadzonej w toku realizacji inwestycji, w tym całości korespondencji między Beneficjentem a PARP oraz Beneficjentem a RIF – [...] , w szczególności całości materiału dowodowego przedłożonego przez Beneficjenta na okoliczność kontynowania inwestycji w okresie od końca września 2014 r. do końca grudnia 2015 r., tj. dokumentacji nie będącej w posiadaniu Beneficjenta a wyłącznie Organu I stopnia, przy jednoczesnym uznaniu, iż błąd ten został niejako ekskulpowany poprzez dopuszczenie przez Organ odwoławczy uzupełniających dowodów z innych dokumentów przedłożonych przez Beneficjenta w postępowaniu odwoławczym (szczątkowych w porównaniu do dokumentacji znajdującej się w posiadaniu Organu), głownie na okoliczność dalszego kontynuowania inwestycji, tj. po [...] grudnia 2015 r., a więc na całkowicie odmienną okoliczność niż pierwotny wniosek dowodowy Strony.

3. art. 207 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych tekst jednolity z dnia 10 listopada 2017 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077) poprzez uznanie, iż za przesłankę wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem w rozumieniu przepisu może zostać uznany fakt, iż wypłacone Beneficjentowi środki nie przyczyniły się ostatecznie do osiągnięcia celu projektu, w sytuacji w której projekt jest w dalszym ciągu realizowany oraz osiągnięcie ww. celów jest realne, zaś prawidłowo rozumienie przesłanki wykorzystania przyznanych środków niezgodnie z przeznaczeniem polega na sfinansowaniu zadań będących poza zakresem rzeczowym projektu, na który środki zostały przekazane.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy podkreślić, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji jest prawidłowa i odpowiada prawu.

Należy stwierdzić, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. Organy zebrały dowody dotyczące wszystkich faktów mających znaczenie prawne dla sprawy oraz odniosły się do nich, co umożliwiło podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia. Istotne znaczenie dla rozstrzygania w sprawie mają przy tym okoliczności związane z brakiem zrealizowania celów i rezultatów projektu przed 31 grudnia 2015 r. Niezależnie od tego wypada stwierdzić, że organ odwoławczy ustalił stan faktyczny sprawy w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu w I instancji, rozszerzając granice postępowania dowodowego także na nowe okoliczności faktyczne pominięte przez PARP, jak i na te, które po wydaniu decyzji l instancji uległy zmianie. Nie miały one jednak – co istotne - zasadniczo kluczowego znaczenia dla rozstrzygania.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego kwalifikowania przedłużającego się procesu legislacyjnego jako działania siły wyższej należy stwierdzić, że – niezależnie od braku podstaw uznania takiego zjawiska za siłę wyższą, o czym niżej - Skarżąca spółka nie wykazała istotności i powiązania z projektem zmian w przepisach związanych z implementacją dyrektywy, ani też nie wskazała, jakich zobowiązań wynikających z umowy nie była w stanie wykonać na skutek wydłużenia procesu legislacyjnego opisanego w odwołaniu od decyzji PARP jak i w skardze.

Siła wyższa (łac. vis maior) nie jest przy tym pojęciem zdefiniowanym w prawie. W nauce ugruntowane jest jednak stanowisko, że siła wyższa jest zdarzeniem o charakterze przypadkowym lub naturalnym (żywiołowym), nie do uniknięcia, takim, nad którym człowiek nie panuje (vis maior, quae humana infirmitas resistere non potest). Należą do nich zwłaszcza zdarzenia o charakterze katastrofalnych działań przyrody i zdarzenia nadzwyczajne w postaci zaburzeń życia zbiorowego, jak wojna, zamieszki krajowe. Zgodnie z definicją zawartą w umowie o dofinasowanie siła wyższa to zdarzenie bądź połączenie zdarzeń niezależnych od beneficjenta, które zasadniczo utrudniają wykonywanie jego zobowiązań wynikających z umowy, których beneficjent nie mógł przewidzieć oraz którym nie mógł zapobiec, a także ich przezwyciężyć poprzez działanie z należytą starannością.

Należy jednak zauważyć, że Skarżąca spółka sama zdecydowała w jakiej branży i w jaki sposób będzie prowadziła działalność gospodarczą, jak również, jaki projekt będzie realizowała, a tym samym, powinna mieć na uwadze ryzyko z tym związane (np. ryzyko finansowe, ryzyko legislacyjne etc.). Obiektywna nieprzewidywalność tempa krajowego procesu legislacyjnego czy niewielka stabilność rozwiązań prawnych, mające niewątpliwie wpływ na otoczenie gospodarcze, są przy tym w polskich realiach zjawiskiem znanym od lat. Zdaniem Sądu, wskazane przez Skarżącą spółkę okoliczności mieszczą się w zakresie ryzyka związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej i nie stanowią okoliczności, które zwalniałyby ją z obowiązku realizowania projektu z należytą starannością, zgodnie z umową o dofinansowanie oraz dokumentami aplikacyjnymi. Zauważyć należy, że w Biznes Planie, będącym częścią wniosku o dofinansowanie, Skarżąca spółka określiła przychody ze sprzedaży BioNawozu jako jedyne, które "zapewnią Spółce stabilne przychody i zagwarantują trwałość projektu co najmniej przez 3 lata", co oznacza, że przychód ze sprzedaży świadectw pochodzenia nie był kluczowym źródłem przychodów skarżącej spółki i planowanym efektem realizacji projektu. Dofinansowaniem objęty był przy tym projekt, którego głównym celem była produkcja nowych wysoko-zmineralizowanych nawozów organicznych dzięki wdrożeniu innowacyjnej technologii pro-środowiskowej nie zaś produkcja czystej energii ze źródeł odnawialnych. Tym samym organ prawidłowo nie uznał spadku cen sprzedaży świadectw pochodzenia za mający wpływ na możliwość realizacji umowy skutek działania siły wyższej, bowiem takie zdarzenia należy traktować jako element ryzyka gospodarczego, z którym borykają się wszyscy działający na rynku przedsiębiorcy.

Minister prawidłowo uznał, że stwierdzone w projekcie naruszenia wpisują się w podaną definicję nieprawidłowości, wynikającą z przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11.7.2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójnosci i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. EU L 210 z 31.07.2006 r., s. 25), co uzasadniało dochodzenie od Skarżącej spółki zwrotu wypłaconego dofinansowania. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego Skarżąca spółka naruszyła postanowienia umowy (co jest równoznaczne z naruszeniem prawa), nie zrealizowała projektu, nie osiągnęła zaplanowanego celu projektu (zaniechanie podmiotu), przez co wydatki poniesione przez Skarżąca spółkę, które zostały pierwotnie wykazane jako wydatki kwalifikowalne w złożonych przez nią wnioskach o płatność i ujęte w deklaracji wydatków do Komisji Europejskiej, straciły przymiot kwalifikowalności. Zasadnie organy wykazały, że w świetle definicji nieprawidłowości rozumianej, zgodnie z art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006, jako "jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego", konieczne jest dochodzenie od Beneficjenta zwrotu środków. Co istotne nałożono na Polskę obowiązki m.in. w zakresie zapobiegania, wykrywania i korygowania nieprawidłowości (por. art. 70 ust. 1 lit. b) oraz art. 98 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia), co oznacza, że deklaracja wydatków poświadczanych do Komisji Europejskiej pomniejszana jest o kwotę wydatków niekwalifikowalnych, zaś zakwestionowane wydatki odzyskiwane są od Beneficjenta. W niniejszym przypadku, poniesione przez Skarżącą spółkę wydatki, które zostały wykazane do rozliczenia w objętych decyzją wnioskach o płatność zostały ujęte w deklaracji wydatków i poświadczone do Komisji Europejskiej jako kwalifikowalne. Skoro zatem Komisja Europejska dokonała na rzecz Polski refundacji wydatków z tego tytułu, zaś w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono naruszenie prawa i w efekcie, należy skorygować tę deklarację i odzyskać odpowiednie środki od Beneficjenta. Takie działanie pozwoli instytucjom zaangażowanym w realizację Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka nie dopuścić do powstania szkody w budżecie unijnym w związku z dokonaną przez Komisję Europejską refundacją w wyższej wysokości, tj. w wysokości pierwotnie zadeklarowanej. W rozpoznawanej sprawie szkoda ta jest równa wysokości nadal nie zwróconych niekwalifikowalnych wydatków.

Zdaniem Sądu Organ odwoławczy prawidłowo nie zgodził się również z zarzutem dotyczącym wadliwego uznania, że Beneficjent zaprzestał realizacji projektu i nie był on realizowany co najmniej od września 2014 r. do końca grudnia 2015 r., przy jednoczesnym przytaczaniu okoliczności wskazujących na to, że projekt był cały czas kontynuowany, aczkolwiek z opóźnieniem. Należy zgodzić się z Ministrem, że wykonanie zadań i wszelkich obowiązków wynikających z umowy o dofinansowanie, a w szczególności realizacja zadeklarowanych przez Skarżącą spółkę wskaźników do [...] grudnia 2015 r, jako potwierdzenie realizacji przyjętych celów projektu, jest kluczowa i ma istotne znaczenie dla potwierdzenia efektywności projektu oraz osiągnięcia jej głównego celu, jakim jest rozwój. Stwierdzić należy, że argumentacja Strony we wskazanym kontekście wskazywała wyłącznie na prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzeń, które jednak na dzień wniesienia odwołania nie wystąpiły. Wskazać należy, że na dzień zakończenia projektu cele przewidziane umową powinny były zostać osiągnięte, a ich osiągnięcie powinno było zostać potwierdzone rzetelnymi dowodami, zaś Skarżąca spółka takich dowodów nie przedstawiła.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Organ II instancji art. 75 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez zaaprobowanie błędnego oddalenia przez PARP wniosku dowodowego Beneficjenta dotyczącego dołączenia do akt sprawy całości dokumentacji zgromadzonej w toku realizacji inwestycji, w tym całości korespondencji między Beneficjentem a PARP oraz Beneficjentem a RIF, Sąd stwierdza, że zarzut ten również nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu organy zgromadziły w sprawie, a następnie rzetelnie rozpatrzyły materiał dowodowy, który aż nadto umożliwiał podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia.

Organ odwoławczy uwzględnił również wniosek dowodowy zgłoszony w sprawie i dołączył przedstawioną dokumentację w trybie art. 136 k.p.a. Z tego względu brak było podstaw do załączenia do akt sprawy całości dokumentacji zgromadzonej w toku realizacji inwestycji, w tym całości korespondencji między Skarżącą spółką a organem I instancji i RIF. Dzieje się tak w szczególności dlatego, że dotyczą one okoliczności i zdarzeń mających mieć miejsce po [...] grudnia 2015 r., a więc obojętnych dla merytorycznego rozstrzygania w sprawie.

Sąd nie podziela również zarzutu naruszenia przez organ przepisu art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p., poprzez uznanie, że za przesłankę wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem w rozumieniu tego przepisu może zostać uznany fakt, że wypłacone Beneficjentowi środki nie przyczyniły się ostatecznie do osiągnięcia celu projektu, w sytuacji w której projekt jest w dalszym ciągu realizowany oraz osiągnięcie ww. celów jest realne, zaś prawidłowe rozumienie przesłanki wykorzystania przyznanych środków niezgodnie z przeznaczeniem polega na sfinansowaniu zadań będących poza zakresem rzeczowym projektu, na który środki zostały przekazane. Organy prawidłowo w zaskarżonych decyzjach wyjaśniły pojęcie wykorzystania środków "niezgodnie z przeznaczeniem" i prawidłowo wskazały, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p. Skarżąca spółka miała zrealizować projekt polegający na wdrożeniu produkcji nowego w skali światowej wysoko-zmineralizowanego BioNawozu organicznego. W wyniku jego realizacji Skarżąca spółka zaplanowała m.in. budowę budynku technicznego wraz z fundamentami pod instalację technologiczną i przyłączami mediów, zakup kompletnej instalacji technologicznej oraz wyposażenia B+R oraz wdrożenie produkcji innowacyjnego zmineralizowanego BioNawozu organicznego. Wskazać należy, że środki przekazane Skarżącej spółce w ramach kolejnych płatności miały zostać przeznaczone na realizację tego konkretnego celu, który nie został osiągnięty.

Jak wynika z akt sprawy, Skarżąca spółka wprawdzie podejmowała działania, dążąc do realizacji projektu i osiągnięcia celu określonego w umowie o dofinansowanie, jednakże poniesione przez nią wydatki nie przyczyniły się do osiągnięcia założonego celu projektu. Stwierdzić należy, że częściowa realizacja projektu pod względem rzeczowym nie stanowi o wykorzystaniu środków zgodnie z przeznaczeniem, istotne jest bowiem osiągnięcie wszystkich celów projektu będących efektem zrealizowanych zadań rzeczowych. Inwestycja zaplanowana do przeprowadzenia w ramach projektu w okresie od 15 czerwca 2013 r. do 31 grudnia 2015 r., nie została ukończona. Zrealizowana została jedynie część robót budowlanych zaplanowanych w ramach projektu, tj. wykonano większość prac związanych z instalacją elektryczną i odgromową, oświetleniem, wykonano fundamenty pod maszyny, oraz dokonany został zakup jednego środka trwałego - wagi samochodowej. Nie została jednak ukończona budowa budynku technicznego, instalacji rurociągów technologicznych oraz zbiorników fermentacyjnych, jak również nie zostały zakupione innowacyjne instalacje technologiczne i pozostałe środki trwałe przewidziane do nabycia i wdrożenia w ramach projektu, niezbędne dla jego uruchomienia i funkcjonowania.

Sąd stwierdza, że brak ukończenia realizacji projektu spowodował, że Skarżąca spółka nie wdrożyła produkcji nowego w skali światowej, wysoko-zmineralizowanego BioNawozu organicznego (Eko-produktu), co prowadzi do jednoznacznego wniosku, że nie zostały osiągnięte cele projektu oraz wskaźniki rezultatu określone we wniosku o dofinansowanie. Z tego względu zarzut naruszenia przepisu art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p. uznać należy za nieuzasadniony.

W świetle powyższego, na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Minister słusznie przyjął, że Skarżąca spółka jest zobowiązana do zwrotu przyznanych środków w całości, a wydanie zaskarżonej decyzji uznać należy za uzasadnione i zgodne z prawem.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.