Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1268/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 185 par. 1 w zw. z art. 182 par. 2, art. 203 pkt 2, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 15 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 961/19 w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2019 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od W. M. na rzecz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 stycznia 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 961/19 po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2019 r., znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, a także zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.

Wójt Gminy K. decyzją z [...] lipca 2003 r., nr [...] zatwierdził projekt budowlany i wydał G. i D. S. pozwolenie na rozbudowę i nadbudowę istniejącego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na dz. nr ew. [...] w K. Wojewoda Małopolski decyzją z [...] grudnia 2003 r., znak: [...] utrzymał w mocy ww. decyzję Wójta Gminy K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu skargi W. M. i M. G., prawomocnym wyrokiem z 28 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 36/04 uchylił powyższą decyzję Wojewody Małopolskiego i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z [...] lipca 2014 r., nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, z późn. zm.), z uwagi na dokonanie przez inwestorów rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego wraz z garażem w czasie obowiązywania decyzji Wojewody Małopolskiego z [...] grudnia 2003 r., nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia we wskazanym terminie dokumentacji powykonawczej ww. budynku mieszkalnego w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Organ wskazał, że dokumentacja powykonawcza powinna odpowiadać wymogom projektu budowlanego i zawierać inwentaryzację geodezyjną powykonawczą.

Inwestorzy złożyli wymaganą dokumentację, a PINB w O. decyzją z [...] marca 2015 r., nr [...], na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, stwierdził wykonanie przez inwestorów obowiązku nałożonego decyzją z [...] lipca 2014 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania W. M. decyzją z [...] lipca 2016 r., nr [...] uchylił ww. decyzję PINB w O. i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Następnie WSA w Krakowie wyrokiem z 25 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1197/16 oddalił skargę W. M. na decyzję MWINB z [...] lipca 2016 r., natomiast skargę M. G. odrzucił ze względu na brak wpisu.

Rozpoznając ponownie sprawę PINB w O. postanowieniem z [...] lipca 2017 r., na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane, nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym poprzez dostosowanie projektu budowlanego do wymogów stawianych projektom budowlanym.

Inwestorzy usunęli wskazane nieprawidłowości i złożyli żądaną dokumentację. Tak więc PINB w O. decyzją z [...] grudnia 2017 r., nr [...], na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, stwierdził wykonanie obowiązku nałożonego na inwestorów decyzją z [...] lipca 2014 r. Od decyzji tej nie wniesiono odwołania.

Pismem z 17 kwietnia 2018 r. W. M. i M. G. złożyły wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji PINB w O. z [...] lipca 2014 r., nr [...] jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] sierpnia 2018 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji PINB w O. z [...] lipca 2014 r., nr [...].

Organ wskazał, że PINB w O. zastosował przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, stwierdzając, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, realizacja przedmiotowego obiektu budowlanego nastąpiła na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została uchylona wyrokiem sądu administracyjnego. W ocenie PINB, powyższa sytuacja wymagała przeprowadzenia postępowania uregulowanego w art. 51 ww. ustawy dlatego też organ pierwszej instancji nałożył (na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane) obowiązki określone w weryfikowanej decyzji. Zdaniem Małopolskiego WINB brak jest podstaw do przypisania powyższemu stwierdzeniu cech rażącego naruszenia prawa, zwłaszcza, że kwestia charakteru i zakresu obowiązków nakładanych na podstawie tego przepisu była rozmaicie interpretowana w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wskazywano, że w powyższej sytuacji należy stosować art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane i wzywać do dokumentacji powykonawczej. Dopiero taka dokumentacja powykonawcza pozwala na ostateczną ocenę, czy roboty budowlane, w tym wypadku budowa budynku, zostały wykonane zgodnie z przepisami prawa budowlanego, nie tylko więc zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi odnoszącymi się do sytuowania budynku na działce. Pozwala wreszcie na ocenę, czy nie zostały naruszone usprawiedliwione interesy osób trzecich w obszarze oddziaływania obiektu. W orzecznictwie występuje także pogląd, że w zależności od okoliczności sprawy – odpowiednie zastosowanie powinien mieć art. 51 ust. 1 pkt 3 albo art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy – Prawo budowlane. Powyższe zdaniem Małopolskiego WINB oznacza, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że weryfikowana decyzja PINB w O. z [...] lipca 2014 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego.

W. M. i M. G. złożyły odwołania od powyższej decyzji.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] lutego 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy podtrzymał argumentację MWINB wskazując dodatkowo, że w niniejszym przypadku realizacja przedmiotowej inwestycji, w tym kwestionowana nadbudowa garażu, zrealizowana jak twierdzą wnioskodawczynie "w ostrej granicy" z działką ewidencyjną nr [...], stanowiącą ich własność, nastąpiła na podstawie pozwolenia na budowę, które na skutek wadliwości przeprowadzonego w tej sprawie postępowania, zostało następnie usunięte z obrotu prawnego. W tych okolicznościach brak było podstaw do przyjęcia, że wykonane roboty budowlane stanowiły samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 ustawy – Prawo budowlane. Organ zauważył, że w świetle materiału dowodowego nadbudowa garażu była ujęta w projekcie budowlanym, zatwierdzonym ww. decyzją o pozwoleniu na budowę, wyeliminowaną z obrotu prawnego. Z kolei usunięcie z obrotu prawnego pozwolenia na budowę, a co za tym idzie zatwierdzonego tym pozwoleniem, projektu budowlanego, powodowała konieczność przeprowadzenia postępowania naprawczego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Obowiązkiem organu nadzoru budowlanego w tym postępowaniu jest bowiem zgromadzenie niezbędnej dokumentacji, która pozwoli na zebranie pełnego, kompletnego materiału dowodowego. Dlatego w ramach tego postępowania organ może nałożyć na inwestora określone obowiązki, w tym także związane z pełnym udokumentowaniem wykonanych prac budowlanych w celu ich oceny, która posłuży następnie do wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane. W związku z powyższym organ odwoławczy wskazał, że brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia, aby decyzja PINB w O. nakładająca, w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, na inwestorów zobowiązanych do doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, obowiązek dostarczenia stosownej dokumentacji powykonawczej, odpowiadającej wymogom projektu budowlanego, naruszała prawo, a tym bardziej w sposób rażący (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła W. M.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając wniesioną skargę, uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie, jednak z nieco innych przyczyn niż w niej wskazane. Sąd stwierdził, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając zaskarżoną decyzję oraz decyzję pierwszej instancji naruszyły w istotny sposób przepisy postępowania administracyjnego oraz przepisy prawa materialnego.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że w warunkach przedmiotowej sprawy konieczność prowadzenia postępowania opartego na art. 51 ustawy – Prawo budowlane wynika z faktu, że decyzję o pozwoleniu na budowę usunięto z obrotu prawnego, a inwestor obiekt zrealizował w czasie, kiedy pozwolenie na budowę pozostawało w obrocie prawnym, co ma takie znaczenie, że w odniesieniu do wykonanych prac stosuje się art. 51 ust. 7 ww. ustawy. Sąd stwierdził więc, że wbrew twierdzeniom skarżącej, w takich sytuacjach wykluczone jest zastosowanie innych procedur, np. umorzenia postępowania czy procedury z art. 48 ustawy – Prawo budowlane, gdyż postępowanie naprawcze powinno być prowadzone w oparciu o przepisy art. 50 i art. 51 ww. ustawy. Natomiast prawidłowość przeprowadzenia postępowania w trybie naprawczym opartego na powyższych przepisach, mającego na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych (obiektu budowlanego) do stanu zgodnego z prawem, należy, jak wskazał Sąd, rozumieć jako stan, w którym określone roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa, a w szczególności z przepisami Prawa budowlanego. Zasadniczy obowiązek organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, o którym mowa w art. 50 i art. 51 ww. ustawy, polega więc na rozstrzygnięciu o tym, co należy uczynić, aby określone roboty budowlane (obiekt budowlany), w przypadkach wskazanych w art. 50 ustawy – Prawo budowlane, doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Innymi słowy w zależności od okoliczności rozpoznawanej sprawy organ powinien dokonać wyboru, czy zastosować tryb postępowania wskazany w art. 51 ust. 1 pkt 1, czy też art. 51 ust. 1 pkt 2 lub art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, aby doprowadzić wykonane roboty budowlane (obiekt budowlany) do stanu zgodnego z prawem.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że wykonanie przez adresata ostatecznej decyzji, wydanej w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, nakładającej określony obowiązek, obliguje organ nadzoru budowlanego do zastosowania trybu wynikającego z art. 51 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy, tj. do stwierdzenia wykonania tego obowiązku. Decyzja wydawana na tej podstawie, nie jest decyzją uznaniową, lecz wynikającą wprost z przepisów ustawy. Organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do jej podjęcia w każdym przypadku stwierdzenia wykonania obowiązków nałożonych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane. Natomiast dla uznania, że doszło do wykonania obowiązku przewidzianego w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, nie jest wystarczające stwierdzenie, że dokumentacja budowlana zamienna w wyznaczonym terminie została złożona; konieczne jest bowiem jeszcze zbadanie, czy jest ona zgodna z przepisami prawa, o czym stanowi art. 51 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, odsyłający do przepisów dotyczących projektu budowlanego.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, przedstawione powyżej różnice w skutkach zastosowania trybu zawartego w art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane wskazują na zastosowanie nieprawidłowego trybu z art. 51 ust. 1 pkt 1-3 ustawy – Prawo budowlane, który nie powoduje doprowadzania wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, co stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym uznaniu, że przepis ten może mieć zastosowanie w niniejszej sprawie;

2) przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 107 § 3 kpa, art. 80 kpa oraz art. 51 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane poprzez błędne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją doszło do naruszenia wymienionych powyżej przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyła skarżąca – W. M. wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ppsa, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.

Za zasadny uznać należy zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 107 § 3 kpa, art. 80 kpa oraz art. 51 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane z uwagi na brak wykazania przez Sąd pierwszej instancji, że w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją doszło do naruszenia wymienionych powyżej przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2019 r. utrzymał w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2018 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z [...] lipca 2014 r., nr [...], którą to decyzją nałożono na inwestora, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane obowiązek przedłożenia dokumentacji powykonawczej budynku mieszkalnego w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ogranicza się z kolei do weryfikacji decyzji administracyjnej z punktu widzenia jej wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 kpa, z wyłączeniem możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowane rozstrzygnięcie. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest więc wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 16 kpa i może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Przy czym rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa., określane jest w doktrynie i orzecznictwie jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. O rażącym naruszeniu prawa można mówić w razie oczywistego naruszenia prawa, tj. takiego, gdy dane rozstrzygnięcie stoi w oczywistej sprzeczności z jasno sformułowanym przepisem prawa, a więc takim, który nie wymaga dalszych wyjaśnień. Nie można zatem mówić o rażącym naruszeniu prawa, w sytuacji gdy istnieją rozbieżności interpretacyjne danego przepisu prawa, czy też rozbieżności w orzecznictwie co do jego stosowania.

Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku stwierdził, że PINB w O. poprzez wydanie decyzji z [...] lipca 2014 r. w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane rażąco naruszył prawo, bowiem zastosował nieprawidłowy tryb z art. 51 ust. 1 pkt 1 – 3 ustawy – Prawo budowlane, który nie doprowadził wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Sąd pierwszej instancji poza jednak powyższym ogólnikowym stwierdzeniem, nie dokonał jakiejkolwiek analizy prawidłowości zastosowania tego przepisu w okolicznościach niniejszej sprawy, a tym bardziej nie wykazał, aby zastosowanie wskazanego trybu faktycznie uniemożliwiło doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Celem postępowania wszczętego przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 ustawy – Prawo budowlane jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a zatem z wszystkimi powszechnie obowiązującymi przepisami, w tym przede wszystkim przepisami Prawa budowlanego i techniczno-budowlanymi. W doktrynie i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest jednolity pogląd, że decyzje wydane na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, nakazujące zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, powinny być wydawane przez organy nadzoru budowlanego w sytuacjach, gdy nie ma możliwości doprowadzenia wykonywanych lub już wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 lub 3 tej ustawy (por. wyroki NSA: z 27 września 2017r., sygn. akt II OSK 135/16; z 8 stycznia 2016r., sygn. akt II OSK 57/15).

Zgodnie z art. 51 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Przy czym przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane upoważnia organ do wydania decyzji orzekającej o obowiązku wykonania, w wyznaczonym terminie, określonych robót budowlanych lub czynności. W orzecznictwie niejednokrotnie przyjmowano, że użyty w powyższym przepisie zwrot "wykonanie określonych czynności" oznacza także wykonanie odpowiedniej dokumentacji powykonawczej (inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz; por. wyroki NSA: z 17 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 167/06 - ONSAiWSA 2007/6/132, z 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 165/10 - LEX nr 952971, z 28 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1351/11 - LEX nr 1373487, z 8 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 640/15 – ONSAiWSA 2018/1/4; z 23 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2119/16 – publik. CBOSA). W każdym jednak przypadku wydanie decyzji stwierdzającej wykonanie obowiązku, o której mowa w art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, jest uzależnione od zebrania kompletnego materiału dowodowego, uprawniającego do stwierdzenia, że obiekt budowlany, którego dotyczy to postępowanie, jest zgodny z prawem. Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, aby nałożenie na inwestora w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane obowiązku przedłożenia dokumentacji powykonawczej obiektu budowlanego, obligowało organ w każdym przypadku do stwierdzenia wykonania obowiązku, bez potrzeby badania zgodności tej dokumentacji i rozwiązań w niej przewidzianych z obowiązującymi przepisami. Wbrew zatem twierdzeniu Sądu pierwszej instancji, wykonanie przez adresata ostatecznej decyzji, wydanej w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, nakładającej określony obowiązek, nie obliguje organu nadzoru budowlanego do zastosowania trybu wynikającego z art. 51 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy, tj. do stwierdzenia wykonania tego obowiązku, jeżeli z przedłożonej przez inwestora dokumentacji nie wynika, że inwestycja jest zgodna z obowiązującymi przepisami. Obowiązek sprawdzenia wykonania nałożonego na inwestora obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, w każdej sprawie obciąża zgodnie z art. 51 ust. 3 ww. ustawy organ nadzoru budowlanego, który ma stwierdzić czy wykonanie nałożonego obowiązku doprowadziło do zgodności inwestycji z obowiązującymi przepisami prawa. Jak wynika z akt sprawy organ nie wskazał na potrzebę wykonania jakichkolwiek robót budowlanych w celu doprowadzenia wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Także Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku nie wskazał, że z przedłożonej przez inwestora dokumentacji powykonawczej wynika, iż nie nastąpiło doprowadzenie do zgodności z prawem wykonanych robót budowlanych. Sąd pierwszej instancji kwestii tej w ogóle nie badał, uznając arbitralnie, że poprzez zastosowanie trybu z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane rażąco naruszono prawo, nie wskazując na czym to rażące naruszenie prawa w rozpatrywanej sprawie polegało.

Nałożenie zatem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane przez organ nadzoru budowlanego obowiązku dostarczenia dokumentacji powykonawczej ww. budynku mieszkalnego, przy braku jednolitej linii orzecznictwa co do charakteru nakładanego obowiązku, nie może być zatem uznane co do zasady jako rażące naruszenie prawa, a w konsekwencji nie może być też podstawą do uchylenia przez Sąd pierwszej instancji wydanych w rozpatrywanej sprawie decyzji.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ppsa w zw. z art. 182 § 2 ppsa uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 ppsa.