Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 127/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2011-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji w części
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1991 nr 88 poz 400
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej.
article: art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 147 poz 1229
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.
article: § 20
journal: Dz.U. 2006 nr 80 poz 563
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony  przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 7 i 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 190 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant referent-stażysta Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ochrony przeciwpożarowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r., nr [...] w części dotyczącej nakazów zawartych w pkt 3 i 4 decyzji organu I instancji, II. stwierdza, że decyzje wymienione w punkcie I wyroku nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej działając w na podstawie art. 23 ust. 1 i 2 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2006 r., Nr 96, póz. 667, ze zm.) w związku z § 11 ust. 1 pkt 1a), przy uwzględnieniu treści § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 października 2005 r. w sprawie czynności kontrolno -rozpoznawczych przeprowadzanych przez Państwową Straż Pożarną (Dz. U. Nr 225, póz. 1934) przeprowadził w dniu [...] stycznia 2009 r. czynności kontrolno-rozpoznawcze w obiekcie mieszkalnym należącym do Wspólnoty Mieszkaniowej [...], przy ulicy [...].

W wyniku przeprowadzonej kontroli obiektu budowlanego stwierdzono między innymi: brak wyposażenia obiektu w instalację wodociągową przeciwpożarową, brak dodatkowego zapasu wody zgromadzonego w jednym lub kilku zbiornikach o łącznej pojemności nie mniejszej niż 100 m3, a także przekroczenie o ponad 100 % dopuszczalnej długości drogi ewakuacyjnej. W ocenie organu administracyjnego zaistniałe uchybienia w zakresie drogi ewakuacyjnej doprowadziło organ do uznania użytkowanego obiektu za zagrażający życiu ludzi.

Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w terminie do [...] lutego 2010 r. wykonanie m.in. obowiązków:

- w pkt 2 wyposażenia budynku w instalację wodociągową - zawory 52 zlokalizowane na klatkach schodowych - na podstawie § 14, 15, 16, 17, 18 i 19 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, póz. 563);

- w pkt 3 zapewnienie dodatkowego zapasu wody - w oparciu o treść § 20 ust. 2 cytowanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r.

- w pkt 4 zapewnienie wymaganych długości dojść ewakuacyjnych - zgodnie z § 256 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, póz. 690 ze zmianami), w związku z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji Wspólnota Mieszkaniowa podniosła w odniesieniu do pkt 2, 3 i 4 decyzji brak możliwości wykonania przywołanych nakazów z przyczyn finansowych, organizacyjnych, formalnych i prawnych. Nadto w pozostałym zakresie wniosła o zmianę terminów wykonania nakazów wskazanych w przywoływanej decyzji.

Decyzją z [...] kwietnia 2009 r., nr [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w części dotyczącej zmiany terminów wykonania obowiązków wskazanych w pkt 1, 6, 7 i 8 decyzji i utrzymał w mocy postanowienie dotyczące punktów 2, 3 i 4 przedmiotowej decyzji, podzielając w pełni stanowisko zawarte w uzasadnieniu organu l instancji.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. Wspólnota Mieszkaniowa [...] domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Państwowego Straży Pożarnej w zakresie § 2, oraz decyzji Komendanta Miejskiego PSP z dnia [...] Iutego2009 r., nr [...] w zakresie określonym pkt 3 i 4. Strona skarżąca zarzuciła skarżonym decyzjom administracyjnym brak możliwości wykonania nałożonych obowiązków i niezgodność przyjętych rozstrzygnięć z prawem.

W odniesieniu do konieczności wyposażenia obiektu w dodatkowy zapas wody zgromadzony w jednym lub kilku zbiornikach o łącznej pojemności nie mniejszej niż 100 m3 (pkt 3 decyzji organu l instancji) skarżąca podniosła, że: nakaz ten jest niezgodny z przepisami prawa, jego zastosowanie jest niemożliwe ze względów technicznych oraz braku praw do gruntów sąsiednich nieruchomości, możliwe jest zastosowanie zapisu § 20 ust. 4 przytoczonego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. dopuszczającego stosowanie jednego wspólnego zbiornika, a instalacja wodociągowa przeciwpożarowa winna być zasilana z zewnętrznej sieci wodociągowej, albo bezpośrednio za pomocą przepompowni przeciwpożarowej. Ponadto wskazała, że decyzja w tym zakresie powinna być skierowana do Miasta bo ono ma kompetencje do zapewnienia sieci przeciwpożarowych w mieście, posiada też przepompownie wody przy ulicy [...] w odległości około 100 m od obiektu Wspólnoty.

Nakaz zapewnienia wymaganej długości dojść ewakuacyjnych z budynku, w związku z ich przekroczeniem o ponad 100% w stosunku do wartości określonych przepisami techniczno - budowlanymi (pkt 4 decyzji organu l instancji) jest niezgodny z przepisami prawa oraz kompetencją Wspólnoty, przywołane w decyzji Komendanta Miejskiego PSP rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. obowiązuje przy projektowaniu, budowie, przebudowie oraz zmianie sposobu użytkowania obiektu, podczas gdy obiekt Wspólnoty jest użytkowany od 1976 r. Na podstawie art. 7 ustawy prawo budowlane ww. przepisy rozporządzenia stosuje się do prac projektowych w zakresie budowy nadbudowy i zmiany sposobu użytkowania obiektu, dojścia ewakuacyjne do obiektu Wspólnoty stanowią place między budynkami i są one mniejsze niż 50 m, a w związku z tym, że grunt tych działek należy do Gminy o statusie miejskim, dojścia ewakuacyjne winno zapewniać Miasto a Wspólnota nie może rościć sobie praw do gruntów Miasta, którego to kompetencją jest też zapewnienie bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Zatem zdaniem skarżącej decyzja w tym zakresie winna być również skierowana do Miasta,

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Organ II instancji wskazał uzupełniająco, że zarzuty przedstawione przez Wspólnotę Mieszkaniową nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Wyrokiem z dnia 16 września 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 475/09 oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] wskazując, że nałożony na skarżącą Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek zapewnienia dla budynku dodatkowego zapasu wody zgromadzonego w jednym lub kilku zbiornikach o łącznej pojemności nie mniejszej niż 100 m3, jest zgodny z dyspozycją § 20 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Zgodnie bowiem z tą regulacją, do zasilania w wodę instalacji wodociągowej przeciwpożarowej, w budynkach wysokich i wysokościowych powinien być zapewniony dodatkowy zapas wody zgromadzonej w jednym lub kilku zbiornikach o łącznej pojemności nie mniejszej niż 100 m3., a zatem jednoznacznie wynika, że obowiązek ten związany jest z budynkiem a nie jego otoczeniem i ponadto oprócz normalnego zasilania instalacji wodociągowej przeciwpożarowej, wymagany jest jeszcze "dodatkowy zapas wody". W ocenie Sądu podnoszony przez skarżącą zarzut, że obowiązek ten powinien obciążać samorząd gminny lub powiatowy, nie jest zasadny, gdyż jest on skierowany bezpośrednio do wymogów stawianych ze względów bezpieczeństwa dla budynku a nie jego otoczenia. Obowiązek przestrzegania przeciwpożarowych wymogów techniczno budowlanych, instalacyjnych i technologicznych, skierowany jest do właściciela obiektu.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zapewnienia przez Wspólnotę wymaganej długości dojść ewakuacyjnych do wymogów określonych w § 256 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie Sąd wskazał, że zakres zastosowania art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, nie został w akcie normatywnym w żaden sposób ograniczony do tzw. budynków starych, czyli powstałych przed wejściem w życie tego przepisu. W rozpoznawanej sprawie obowiązki nakładane na wspólnotę wynikają z ochrony przeciwpożarowej, której także celem jest ochrona życia i zdrowia obywateli.

Ponadto obowiązek dotyczący zapewnienia wymaganej długości dojść ewakuacyjnych z budynku, został nałożony na właścicieli budynku, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej oraz § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. Niezasadny jest więc pogląd skarżącej, że powinien on być skierowany do Miasta.

W skardze kasacyjnej wniesionej przez Wspólnotę Mieszkaniową domagała się ona uchylenia zaskarżonego wyroku i uwzględnia skargi lub przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp. do ponownego rozpatrzenia, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe jego zastosowanie:

a) ustępu 4 § 20 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, poprzez przyjęcie, że przepis ten może być zastosowany dopiero na etapie wykonania nałożonego obowiązku wynikającego z ust. 2 § 20 tego rozporządzenia, podczas gdy stanowi on alternatywną możliwość realizacji bezpieczeństwa przeciwpożarowego w budynku i możliwość jego zastosowania winna zostać ostatecznie rozstrzygnięta już na etapie podejmowania decyzji administracyjnej nakładania na zobowiązanego skonkretyzowanych i nie podlegających zasadniczym zmianom nakazów;

b) art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej z dnia 24 sierpnia 1991 r., poprzez przyjęcie że organ prawidłowo zastosował powoływany przepis przy formułowaniu treści nakazów, podczas gdy treść tych nakazów, usankcjonowana zaskarżonym wyrokiem , nie spełnia wymogu szczegółowego określenia czynności jakie ma podjąć strona aby dążąc do zrealizowania wymogów wynikających z przepisów prawa stwierdzone uchybienie usunąć, lecz ograniczyła się do ogólnikowego nałożenia nakazów bez wskazania trybu i sposobu ich realizacji w warunkach prawnych i faktycznych istniejących na przedmiotowej nieruchomości.

Nadto, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w skardze kasacyjnej Wspólnota zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 107 § 3, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. a zatem przy dokonaniu przez organ błędnych ustaleń stanu faktycznego w sprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując zaprezentowaną w toku postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego argumentację.

Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny , sygn. akt II OSK 18/11 uwzględniając skargę kasacyjną uchylił zaskarżoną skargę i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania tutejszemu sądowi, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie wymogów jakie powinny spełniać nakazy formułowane dla zapewnienia wymagań w zakresie ochrony przeciwpożarowej, jednocześnie podzielił stanowisko wyrażone we wcześniejszych wyrokach: z dnia 13 kwietnia 2007 r. w sprawie II OSK 625/06, z dnia 21 marca 2007 r. w sprawach II OSK 490/06 i II OSK 483/06 oraz z dnia 26 września 2007 r. w sprawie II OSK 1254/06. W treści uzasadnień wskazano m.in., iż rozstrzygnięcie zawarte w decyzji administracyjnej, będące jej najistotniejszym elementem, musi być sformułowane w sposób umożliwiający wykonanie decyzji dobrowolnie lub przy zastosowaniu środków egzekucyjnych. Wynikać z niego w sposób jednoznaczny powinno, jaki obowiązek zostaje nałożony na stronę. Nie można wydać decyzji jedynie odsyłającej do wskazanego w niej przepisu prawa. Wykonania decyzji czy też ściślej określonych w niej obowiązków nie powinny uniemożliwiać ani przeszkody natury faktycznej ani prawnej. Zatem decyzja administracyjna, aby można ją było uznać za prawidłową powinna nakładać na adresata obowiązki, których wykonanie jest fizycznie i prawnie możliwe. Obowiązki te powinny być również określone w sposób czytelny, tak by adresat decyzji nie miał wątpliwości jakie czynności powinien wykonać i to bez potrzeby występowania do organu o wyjaśnienie - w trybie art. 113 § 2 k.p.a. - wątpliwości co do treści wiążącej go decyzji. Jednocześnie też nakaz nie może budzić wątpliwości co do możliwości wykonania nałożonego w nim obowiązku z technicznego punktu widzenia. Konieczne jest także szczegółowe określenie czynności jakie ma podjąć strona aby stwierdzone uchybienie usunąć w wyniku czego zrealizowane zostaną wynikające z przepisów prawa wymogi. Prawidłowe sformułowanie nakazu kierowanego pod adresem zobowiązanego podmiotu powinno korelować z uzasadnieniem decyzji. Przepisy o ochronie przeciwpożarowej ze względu na przedmiot regulacji posiadają kazuistyczny charakter, stąd w tego rodzaju sprawach istnieje szczególna potrzeba wykazania - w oparciu o konkretny przepis prawa, że określony stan faktyczny ustalony w sprawie implikuje określony obowiązek.

Nakaz nałożony w pkt 3 decyzji organu l instancji w postaci obowiązku zapewnienia dla budynku dodatkowego zapasu wody zgromadzonego w jednym lub kilku zbiornikach o łącznej pojemności nie mniejszej niż z 100 m3 w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ze względu na określone parametry budynku Wspólnoty ( budynek wysoki ) zgodnie z przepisem § 20 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej przewiduje powinność zapewnienia dodatkowego zapasu wody w jednym lub kilku zbiornikach do zasilania w wodę instalacji wodociągowej przeciwpożarowej, dlatego też trafny był pogląd strony skarżącej, iż dopuszczalne stosowanie jednego wspólnego zbiornika nie ma charakteru rozwiązania zamiennego, wymagającego procedury o jakiej mowa w § 2 ust 2 rozporządzenia. Jest to rozwiązanie alternatywne do przewidzianego w ust. 2 § 20, zatem to na organie administracji w ramach prowadzonego postępowania, ciążył obowiązek poczynienia ustaleń ( art. 7 i 77 § 1 k.p.a.) w zakresie oceny czy spełnione zastały warunki dopuszczające istnienie jednego wspólnego zbiornika, co stanowiłoby realizację obowiązku zapewnienia dodatkowego zapasu wody. Sąd odwoławczy nie zgodził się z odmiennym od powyższego stanowiskiem Sądu pierwszej instancji. W zakresie omawianego nakazu, niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy związane było z podnoszoną przez Wspólnotę kwestią niemożności zlokalizowania zbiorników na wodę poza budynkiem ze względu na brak tytułu do gruntu innego niż pod samym budynkiem oraz niemożność umieszczenia ich w budynku z uwagi na stan techniczny budynku (stwierdzone pęknięcia konstrukcji budynku). Takie twierdzenia strony powinny spowodować poczynienie ustaleń faktycznych je weryfikujących i konieczność rozważenia czy nie stanowią one inicjatywy strony skorzystania z możliwości o jakiej mowa w § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r., co wiązałoby się z koniecznością ustalenia i rozważenia czy w nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek gdy spełnienie wymagań dotyczących zbiornika na wodę jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania i dopuszczalne jest zastosowanie rozwiązań alternatywnych ( § 1 ust. 2 rozporządzenia ).

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż nakaz zapewnienia wymaganej długości dojść ewakuacyjnych w budynku Wspólnoty nie może budzić wątpliwości, bowiem obowiązek w tym zakresie spoczywa na jego właścicielu (wspólnocie mieszkaniowej) stosownie do przepisu art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej. Przedmiotowy nakaz jest kwestią na tyle istotną, iż niespełnianie przez występujące w budynku warunki techniczne możliwości ewakuacji w wyniku długości dojścia ewakuacyjnego większej o ponad 100 % od określonej w przepisach techniczno-budowlanych stanowi podstawę do uznania budynku za zagrażający życiu ludzi, a za taki uznano budynek Wspólnoty. Treść nakazu nałożonego w pkt 4 decyzji organu l instancji ma umocowanie w przepisach prawa ponieważ obowiązek taki wynika wprost z treści postanowień § 256 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w związku z treścią § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków. Stwierdzić jednak należy, że nakaz ten został sformułowany wadliwie. Ogranicza się bowiem jedynie do nałożenia obowiązku zapewnienia dojść ewakuacyjnych wymaganej długości, bez wskazania jakie czynności zobowiązana wspólnota ma wykonać by zapewnione zostały wymogi wynikające z przepisów prawa.

Nadto, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należy, iż istotne wątpliwości budzi prawidłowość ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę ustalenia, iż rzeczywiście przekroczona jest o ponad 100 % długość dojścia ewakuacyjnego od określonej w przepisach techniczno-budowlanych. Wątpliwości w zakresie rzetelności ustaleń faktycznych wynikają z faktu, iż w protokole z czynności kontrolno -rozpoznawczych z dnia [...] stycznia 2009 r. nie wskazano sposobu pomiaru dojścia ewakuacyjnego, w szczególności czy pomiar nastąpił wzdłuż osi drogi ewakuacyjnej, jaki przyjęto punkt początkowy pomiaru, a co stanowiło punkt końcowy. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, iż w istocie nie wiadomo również jaka jest rzeczywista odległość istniejącego dojścia ewakuacyjnego. W protokole wskazano, iż długość dojścia ewakuacyjnego wynosi "około 121 m", taką też długość " około 121 m" wskazuje się w decyzji organu II instancji. Ustalenie organów w tej kwestii uznać należało, za nierzetelne zwłaszcza, że wielkość graniczna decydująca o przekroczeniu parametru z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej wynosi 120 m. Sąd odwoławczy zważył, iż brak precyzyjnych ustaleń organu we wskazanym zakresie powoduje, iż oparte na nich wnioski, skutkujące kwalifikacją budynku jak zagrażający życiu ludzi uznać należy za dowolne i to w kwestii mającej istotny wpływ na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył co następuje:

Na wstępie należy wskazać, iż tutejszy Sąd jest związany wykładnią prawa i oceną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 18/10. Kwestię związania wykładnią prawa wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny reguluje przepis art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, póz. 1270, ze zm.). Objęta zapisem wymienionego przepisu przesłanka wskazuje, iż sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania jest związany wykładnią prawa wykonywaną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia może obejmować zarówno przepisy prawa materialnego jak i procesowego.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002 r, Nr 147 póz. 1230, ze zm.) komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. Z treści wymienionego przepisu wynika, iż do zadań komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej należy między innymi nadzorowanie przestrzegania przepisów przeciwpożarowych. Ich przestrzeganie służby ochronie życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem. W efekcie, decyzja administracyjna wydana przez organ straży pożarnej w związku z stwierdzonymi nieprawidłowościami w zakresie ochrony pożarowej powinna szczegółowo określać czynności, które zobowiązany powinien wykonać. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 490/06 wyraził stanowisko, iż decyzja administracyjna, aby można ją było uznać za prawidłową powinna nakładać na adresata obowiązki, których wykonanie jest fizycznie i prawnie możliwe. Obowiązki te powinny być również określone w sposób precyzyjny i czytelny tak, aby adresat decyzji nie miał wątpliwości, jakie czynności powinien wykonać, bez potrzeby występowania do organu o wyjaśnienie wątpliwości co do treści wiążącej go decyzji.

W świetle powyższego należało stwierdzić, iż odnośnie nakazu nałożonego w pkt 3 decyzji organu l instancji w postaci obowiązku zapewnienia dla budynku dodatkowego zapasu wody zgromadzonego w jednym lub kilku zbiornikach o łącznej pojemności mnie mniejszej niż z 100 m3 to wskazać należy, iż ze względu na określone parametry budynku Wspólnoty (budynek wysoki) przepis § 20 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej przewiduje powinność zapewnienia dodatkowego zapasu wody w jednym lub kilku zbiornikach do zasilania w wodę instalacji wodociągowej przeciwpożarowej. Jednakże przepisy dopuszczają również stosowanie jednego wspólnego zbiornika dla grupy budynków wysokich w przypadku zaistnienia warunków o jakich mowa w ust. 4 § 20 rozporządzenia. Jest to rozwiązanie alternatywne do przewidzianego w ust. 2 § 20, zatem to na organie administracji w ramach prowadzonego postępowania, ciążył obowiązek poczynienia ustaleń ( art. 7 i 77 § 1 k.p.a. ) w zakresie oceny czy spełnione zastały warunki dopuszczające istnienie jednego wspólnego zbiornika, co stanowiłoby realizację obowiązku zapewnienia dodatkowego zapasu wody. W tej sytuacji podstawowym obowiązkiem organu będzie poczynienie ustaleń faktycznych i konieczności ponownego rozpatrzenia, czy nie zachodzą okoliczności, o jakiej mowa w § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 roku. Dokonując ponownej analizy sprawy organ stanie przed koniecznością ustalenia i rozważenia, czy w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, gdy spełnienie wymagań dotyczących zbiornika na wodę jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania i dopuszczalne jest zastosowanie rozwiązań alternatywnych.

W ponownie prowadzonym postępowaniu konieczne będzie ponowne rozważenie części nakazu dotyczącego zapewnienia wymaganej długości dojść ewakuacyjnych w budynku Wspólnoty. Z uznaniem należy przyjąć stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 stycznia 2011 r., iż obowiązek w tym zakresie spoczywa na jego właścicielu (wspólnocie mieszkaniowej) stosownie do przepisu art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej. Kierując się powyższymi rozważaniami organy staży pożarnej powinny powtórnie rozważyć, czy zapewnienie wymaganej długości dojść ewakuacyjnych jest kwestią na tyle istotną, że niespełnianie przez występujące w budynku warunki techniczne możliwości ewakuacji w wyniku długości dojścia ewakuacyjnego większej o ponad 100 % od określonej w przepisach techniczno-budowlanych stanowi podstawę do uznania budynku za zagrażający życiu ludzi. W tym zakresie należy, za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć, iż treść nakazu nałożonego w pkt 4 decyzji organu l instancji ma umocowanie w przepisach prawa ponieważ obowiązek taki wynika wprost z treści postanowień § 256 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w związku z treścią § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków. Opowiadając się za stanowiskiem wyrażonym przez sąd odwoławczy należało także wskazać, iż wadliwość nakazu z pkt 4 decyzji organu l instancji przejawiała się w tym, iż nie realizował on tych wszystkich wymogów, o których była mowa w wymienionych powyżej przepisach. Nadto, zgodnie z oceną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny uznać należało, iż istotne wątpliwości budziła prawidłowość ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę ustalenia, iż rzeczywiście przekroczona jest o ponad 100 % długość dojścia ewakuacyjnego od określonej w przepisach techniczno-budowlanych. Uznanie, że takie przekroczenie nastąpiło było podstawą przyjęcia, że występujące w budynku warunki techniczne nie zapewniają możliwości skutecznej ewakuacji z niego ludzi. Było to przyczyną uznania budynku Wspólnoty za zagrażający życiu ludzi i w konsekwencji do stwierdzenia podstaw do zastosowania do niego ( § 207 ust. 2 ) wymogów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych. Wątpliwości w zakresie rzetelności ustaleń faktycznych wynikały z faktu, iż w protokole z czynności kontrolno - rozpoznawczych z dnia [...] stycznia 2009 r. nie wskazano sposobu pomiaru dojścia ewakuacyjnego, w szczególności czy pomiar nastąpił wzdłuż osi drogi ewakuacyjnej, jaki przyjęto punkt początkowy pomiaru, a co stanowiło punkt końcowy. W istocie nie wiadomo było również jaka jest rzeczywista odległość istniejącego dojścia ewakuacyjnego. W protokole wskazano, iż długość dojścia ewakuacyjnego wynosi "około 121 m", taką też długość " około 121 m" wskazuje się w decyzji organu II instancji. Tym samym ustalenie organów w tej kwestii uznać należało, za nierzetelne zwłaszcza, że wielkość graniczna decydująca o przekroczeniu parametru z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej wynosi 120 m. Brak precyzyjnych ustaleń organu we wskazanym zakresie powodowało, iż oparte na nich wnioski, skutkujące kwalifikacją budynku jak zagrażający życiu ludzi uznać należało za dowolne i to w kwestii mającej istotny wpływ na wynik sprawy.

Należało zatem uznać, iż zaskarżona decyzja Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji w zakresie obejmującym nakazy zawarte w punktach 3 i 4 decyzji stanowiły naruszenie prawa materialnego tj. art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej i § 20 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, póz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 wymienionej ustawy orzeczono o niewykonaniu zaskarżonych decyzji.