Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 187/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a
journal: Dz.U. 2021 poz 1857
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 13 stycznia 2023 r. nr 2401-IOA.48.91.2022.AR w przedmiocie kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 13 stycznia 2023 r. nr 2401-IOA.48.91.2022.AR Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z 17 października 2022 r. znak [...], nakładającą na T Sp. z o.o. w L. (dalej zwana – "skarżącą Spółką", "stroną", "przewoźnikiem") karę pieniężną w kwocie 10.000 zł za niewykonanie obowiązku przewoźnika, polegających na zapewnieniu przekazywania na całej trasie przewozu aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu, realizującego przewóz towaru objęty zgłoszeniem SENT[...].

Argumentując podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy na wstępie przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu.

5 grudnia 2021 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. przeprowadzili kontrolę przewozu towarów sprawdzając przestrzeganie obowiązków określonych w ustawie z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1857, ze zm. – dalej zwanej ustawą SENT). Kontrolowany przewóz realizowany był zespołem pojazdów składających się z ciągnika o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy o numerze rejestracyjnym [...] i polegał na sprawdzeniu przestrzegania obowiązków określonych w niniejszej ustawie.

W trakcie kontroli przedstawiono m.in. Międzynarodowy Samochodowy List Przewozowy CMR nr [...] z 2 grudnia 2021 r., na podstawie którego stwierdzono, że kontrolowanym pojazdem przewożony był towar – [...] węglowodory gazowe mieszanina skroplona (mieszanina C), w ilości 20600,00 kilogramów, przypisany do pozycji CN 2711 i podlegający obowiązkowej rejestracji w systemie SENT.

Kontrolujący dokonali sprawdzenia zgłoszenia SENT w systemie PUESC oraz wskazań lokalizatora GPS. Przewoźnikiem opisanego towaru była T Spółka z o.o. z siedzibą w L., natomiast podmiotem wysyłającym była P, [...], [...] [...], z kolei podmiotem odbierającym była P1 A.S., 1 maja 18, [...], [...]. Towar był przemieszczany z Niemiec na Słowację.

W wyniku tych czynności stwierdzono nieprawidłowości lokalizatora GPS:[...] przekraczające godzinę, tj. przerwę w nadawaniu sygnału GPS (tzn. utrata sygnału GPS 5 grudnia 2021 r. od godziny 9:00:26 do godziny 11:45:37, tj. dokładnie 2:45:11).

Stwierdzone przez kontrolujących nieprawidłowości zostały potwierdzone przez Centrum Informatyki Resortu Finansów – administratora system SENT GEO nadzorującego funkcjonowanie lokalizatorów. Szczegółowe ustalenia dotyczące przeprowadzonej kontroli zawarto w protokole kontroli, do których nie wniesiono uwag.

Ustalenia te stały się podstawą do wszczęcia wobec skarżącej Spółki postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów z ustawy SENT, które Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. zakończył wydaniem decyzji znak: [...] z 17 października 2022 r., wymierzającą przewoźnikowi karę pieniężną w kwocie 10.000 zł. Jako podstawę prawną tego orzeczenia wskazany został przepis art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ustawy SENT.

Pismem z 4 listopada 2022 r. skarżąca Spółka złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym zarzuciła organowi naruszenie:

- art. 22 ust. 2 w zw. art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. g ustawy SENT poprzez pominięcie celu regulacji, jakim jest wyeliminowanie z obrotu nieuczciwych podmiotów oraz zapewnienie uczciwej konkurencji;

- art. 26 ust. 3 ustawy poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy ziściły się warunki w nim określone;

- art. 31 ust. 3 Konstytucji, art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej poprzez naruszenie zasady proporcjonalności.

W uzasadnieniu odwołania skarżąca Spółka wskazała, że nieprawidłowości w trakcie kontroli mogły wystąpić w wyniku błędu technicznego ze strony operatora systemu geolokalizacji, wynikającego z niemożliwych do przewidzenia okoliczności a nie celowego zaniedbania obowiązków. Dlatego zdaniem Spółki w niniejszej sprawie zaszły okoliczności wyłączające jej odpowiedzialność jako przewoźnika dające możliwości zastosowania art. 22 ust. 3 ustawy SENT.

Zaskarżoną decyzją DIAS utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.

W uzasadnieniu wskazał, że podczas transportu przewoźnik nie zapewnił przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu podczas całej trasy przewozu (niesprawność w działaniu lokalizatora wynosiła 2 godziny, tj. 5 grudnia 2021 r. od godz. 9.00 do 11:45). Doprowadziło to do naruszenia art. 10a ust. 1 ustawy SENT, a sankcja nałożona za naruszenie tego przepisu wynika wprost z art. 22 ust. 2a ustawy SENT.

Odnosząc się do zarzutu w zakresie rozbieżności dotyczącej ewentualnej niesprawności działania aplikacji SENT GEO (art. 10c ustawy SENT) organ wskazał, że w dniach 2-12 grudnia 2021 r. nie zostało odnotowane wadliwe działanie systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przejmowanie danych od operatorów ZSL oraz nie stwierdzono w systemie Help Desk CSD, aby przewoźnik zgłaszał problemy w działaniu systemu.

Rozpatrując kwestię odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT, organ wyjaśnił, że nie zaistniały w tej sprawie przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary na przewoźnika. Nie zachodzi ani ważny interes przewoźnika, ani interes publiczny. Równocześnie organ podkreślił, że przyznanie takiego wsparcia stawiałoby skarżącą Spółkę w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do innych podmiotów, które znalazły się w analogicznej lub gorszej sytuacji, a nawet i wywiązały się z nałożonych na nich obowiązków, co w ewidentny sposób byłoby sprzeczne z "interesem publicznym". Bowiem to w interesie publicznym leży przestrzeganie przez podmioty, wskazane w ustawie SENT, nałożonych na nich obowiązków i egzekwowanie przez właściwe organy państwowe ich przestrzegania.

Tylko brak środków finansowych i majątkowych, które spowodowałby konieczność sięgania przez stronę do środków Budżetu Państwa, z uwagi na niemożność zaspokojenia swoich potrzeb wypełniałyby przesłankę "interesu publicznego", a w niniejszej sprawie taka okoliczność nie zachodzi.

Ponadto, organ odwoławczy analizując przesłanki "interesu publicznego" na płaszczyźnie pozaekonomicznej uznał, że one również nie zachodzą, gdyż zaufanie obywateli do organów państwa powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, w tym sprawności działania aparatu państwowego, co jest możliwe do spełniania poprzez prawidłowe dokonywanie zgłoszeń SENT przez wszystkich uczestników rynku, w tym przedsiębiorców, którzy nie należą do tzw. "szarej strefy". W związku z art. 13 ust. 1, 2 i 5 pkt 3 ustawy SENT kontrola przewozu towarów polega, m.in.: na sprawdzeniu przestrzegania obowiązków w zakresie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu. Kontrola ta obejmuje weryfikację danych zawartych w dokumentach okazanych przez kierującego, dokonanie oględzin towaru, w tym pobranie w dokumentach okazanych przez kierującego oraz weryfikację wskazań lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji. Kierujący bowiem jest obowiązany w toku kontroli przewozu towarów, na żądanie kontrolującego, umożliwić mu weryfikację wskazań lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji. Dlatego też realizacja nałożonego prawem obowiązku, według organu odwoławczego, nie jest okolicznością, którą należy brać pod uwagę i mogącą mieć znaczenie w sprawie.

Sankcja za tego rodzaju naruszenie ma zapobiegać sytuacji, w której nie można byłoby ustalić, czy towar załadowany w jednej miejscowości na określony środek transportu, a dostarczony do miejscowości przeznaczenia jest tym samym towarem, który został nadany, a więc czy na trasie jego przewozu nie został zamieniony na inny towar. Podkreślenia wymaga, zdaniem organu, że celem regulacji ustawowej jest zabezpieczenie sprawności i skuteczności monitorowania obrotu wrażliwymi towarami, w tym poprzez ich lokalizację. Pozwala to bowiem zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów, zwłaszcza podatkowych. Z uwagi na charakter działalności transportowej ustawodawca uczynił odpowiedzialnym za nadzór lokalizacyjny przewoźników.

Nieprzekazanie do SENT danych o realizowanym transporcie uniemożliwiło organom Państwa wykonanie właściwego nadzoru nad przewozem towaru, co nie sposób uznać za nieznaczące niedopełnienie obowiązku. Kontrola bezsprzecznie wykazała, że przewoźnik nie zapewnił przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu.

Na koniec organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej zwrócił uwagę, że w realiach niniejszej sprawy nałożenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustaw regulującej zasady systemu monitorowania przewozu towarów nie doprowadzi do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego jak i indywidualnego, ani do sytuacji gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Budżetu Państwa kosztami pomocy.

W skardze do sądu administracyjnego Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie:

1) art. 22 ust. 3 ustawy SENT przez błędną wykładnię pojęcia "ważny interes podatnika" i "ważny interes publiczny" i zawężenie tych pojęć do sytuacji zupełnie wyjątkowych, szczególnych, nadzwyczajnych, a nadto odniesienie ich wyłącznie do sytuacji finansowej skarżącego, z pominięciem okoliczności samego zdarzenia, podczas gdy z treści przepisu jasno wynika, że pojęcia te powinny być rozpatrywane w relacji do konkretnego przypadku i odstąpienie od nałożenia kary ma być motywowane okolicznościami zdarzenia oraz relacją tych okoliczności do ważnego interesu podatnika oraz publicznego;

2) art. 22 ust. 3 ustawy SENT przez nieodstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, pomimo drobnego, tj. nieumyślnego i bez skutkowego uchybienia w działaniu geolokalizatora, które nie miało wpływu na realizację celów ustawy o SENT, tj. zapewnienia bardziej skutecznego funkcjonowania i monitorowania przewozu towarów, a nadto niezwłocznej poprawki uchybienia i dokonanie wczytania właściwych danych przewozu do systemu jeszcze w trakcie kontroli;

3) art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004r. Nr 90, poz. 864/2 ze zm.) przez błędne przyjęcie, że odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej jest pomocą publiczną, kiedy kara ta jest sankcją administracyjną za nieprzestrzeganie przepisów ustawy SENT, a odstąpienie od jej wymierzenia za drobne i nieistotne uchybienie nie zakłóca i nie zagraża żadnej konkurencji i nie sprzyja żadnemu przedsiębiorstwu lub produkcji żadnych towarów.

Powołując się na powyższe zarzuty Spóła wniosła o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dowodu z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lutego 2022 r. sygn. akt II GSK 13/22 na okoliczność, że prowadzona przez stronę skarżącą działalność w zakresie przewozów towarów odznacza się starannością i profesjonalizmem, a jednorazowe przypadki niewielkich uchybień nie godzą w realizację celów ustawy SENT oraz, że uzasadniają odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 1857).

Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, ustawa ta ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. W uzasadnieniu projektu wyjaśniono, że kary przewidziane w ustawie są sankcjami o charakterze pieniężnym nakładanymi przez organ administracji publicznej w wyniku naruszenia prawa polegającego na niedopełnieniu ustawowego obowiązku przez osobę zobowiązaną.

Administracyjną karę pieniężną należy rozumieć jako określone w ustawie ujemne skutki prawne, które następują, gdy adresat normy prawnej nie zastosuje się do ustanowionego nakazu. Nieuchronność, katalog i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać prewencyjne na podmioty dokonujące przewozu towarów.

Celem zapewnienia bardziej skutecznego funkcjonowania i lepszego monitorowania przewozu towarów poprzez wykorzystanie danych geolokalizacyjnych, na mocy art. 1 pkt 7 ustawy z dnia 15 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2018 r. poz. 1539) do ustawy SENT dodano 1 października 2018 r. między innymi przepis art. 10a. Stosownie do art. 10a ust. 1 ustawy SENT przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu, o którym mowa w ust. 1, w lokalizator (ust. 2). Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli dane geolokalizacyjne środka transportu są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji (ust. 3).

Jednocześnie w art. 22 ust. 2a ustawy SENT przewidziano, że w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.

Z treści tych przepisów wynika, że obowiązkiem przewoźnika jest nie tylko zaopatrzyć środek transportu w lokalizator, ale przede wszystkim podjąć wszelkie działania niezbędne do aktualnego przekazywania danych geolokalizacyjnych

do systemu SENT GEO. Przedmiotem określonej w ustawie kary nie jest sam brak lokalizatora, ale niezapewnienie aktualnego przekazywania danych geolokalizacyjnych, co wynika wprost z art. 22 ust. 2a ustawy SENT, który odwołuje się do naruszenia obowiązków określonych w art. 10a ust. 1 a nie art. 10a ust. 2.

Mając na względzie treść przywołanych przepisów uznać należy, że w okolicznościach stanu faktycznego niniejszej sprawy zostały spełnione przesłanki nałożenia na skarżącą kary pieniężnej określonej w art. 22 ust. 2a ustawy SENT.

W toku postępowania prawidłowo ustalono, że skarżąca Spółka, będąca przewoźnikiem towaru podlegającego systemowi monitorowania przewozu i obrotu, nie dopełniła wynikającego z art. 10a ust. 1 ustawy SENT obowiązku, polegającego na przekazywaniu aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu, z czym ustawa wiąże nałożenie kary w wysokości 10.000 zł.

Przyjęty w toku postępowania stan faktyczny jest jednoznaczny.

Ustalenia organu odnośnie faktu nieprzekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu wskazanego w zgłoszeniach SENT znajdują podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym. W zgodzie z przeprowadzonymi w sprawie dowodami organ ustalił, że w czasie przerwy w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych kierowca miał odpoczynek, zapłon był włączony, ale pojazd się nie przemieszczał.

W niniejszej sprawie, skarga opiera się przede wszystkim na zarzucie naruszenia prawa materialnego – art. 22 ust. 3 ustawy SENT oraz art. 107 ust. 1 traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej z zasadniczym stwierdzeniem, że pomimo zaistnienia przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary, organ nie skorzystał z tej instytucji.

W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, że kara administracyjna przewidziana w ustawie SENT ma charakter obiektywny i jest niezależna od winy. Ponadto trafnie zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji, że zgodnie z ustawą SENT to przewoźnik jest zobowiązany do przekazywania danych geolokalizacyjnych.

Z art. 10a ustawy SENT wynika obowiązek przewoźnika zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem, w trakcie całej trasy przewozu towaru. Przepis nie uzależnia tego obowiązku od czasu trwania przewozu. Także art. 22 ust. 2a ustawy SENT nie wiąże nałożenia kary pieniężnej za niewywiązywanie się z obowiązku przewidzianego w art. 10a ustawy od czasu trwania przewozu. Jednocześnie ustawa definiuje przewóz towarów jako przemieszczanie towaru na lub przez terytorium kraju środkiem transportu po drodze publicznej albo krajowej sieci kolejowej, z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas tego przemieszczania, przeładunku oraz rozładunku (art. 2 pkt 9 ustawy SENT).

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 22 ust. 3 ustawy SENT poprzez niezastosowanie w stosunku do skarżącej instytucji odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. Na mocy art. 22 ust. 3 ustawy SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.

Zdaniem Sądu stanowisko organu o braku w okolicznościach sprawy przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny jest prawidłowe.

Wymaga podkreślenia, że przepisy ustawy SENT uregulowały w sposób bardzo wąski możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na poszczególne podmioty odpowiedzialne, uczestniczące w procedurze monitorowania przewozu towarów (art. 21 ust. 3, 22 ust. 3 i 24 ust. 3 ustawy). W okolicznościach sprawy rozważeniu podlegał przepis art. 22 ust. 3 ustawy SENT, który odnosi się między innymi do kary przewidzianej w art. 22 ust. 2a ustawy.

Pojęcia ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego nie zostały zdefiniowane w ustawie. Użycie słowa "ważny" akcentuje wyjątkowy charakter interesu przewoźnika i wiąże się z wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności, które mogą go uzasadniać, na co trafnie zwróciły uwagę organy obu instancji.

O istnieniu ważnego interesu przewoźnika uprawniającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie decyduje subiektywne przekonanie strony, ale kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Ważny interes przewoźnika wiąże się z wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności, mogą go uzasadniać także trudności finansowe, lecz tylko takie, które w okolicznościach sprawy wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ rozważył tak rozumiane przesłanki ważnego interesu przewoźnika.

Nie można również zgodzić się z zarzutem, iż nałożenie na skarżącą kary pieniężnej jest niezgodne z zasadą proporcjonalności i interesem publicznym.

Pojęcie interesu publicznego to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego itp. Pojęcia te mają cechy charakterystyczne dla klauzul generalnych, których indywidualne zastosowanie wymaga odniesienia do konkretnej sprawy i sytuacji, w jakiej organ podejmuje decyzje. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tych pojęć powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku ich znaczenie może uwzględniać różne aspekty.

W ocenie Sądu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy wytłumaczył w dostateczny sposób, że w okolicznościach sprawy nie zaistniały takie okoliczności, które mieściłyby się w pojęciu interesu publicznego. Trafnie organ odwołał się do celów, które mają realizować kary przewidziane w ustawie SENT, mające między innymi charakter dyscyplinujący i prewencyjny. Słusznie też organ zauważył, że brak przekazywania danych geolokalizacyjnych uniemożliwiał monitorowanie trasy przejazdu, co jest sprzeczne z celami ustawy SENT.

Nie zasługuje na podzielenie stanowisko skarżącej Spółki, że ze względu na wywodzoną z art. 31 ust. 3 Konstytucji zasadę proporcjonalności, do której odwołuje się też art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162) odstąpienie od nałożenia kary mogłoby nastąpić już z powodu braku uszczuplenia należności Skarbu Państwa. Wymaga podkreślenia, że ustawa SENT ma w założeniu stanowić narzędzie do walki z nieuczciwymi podmiotami dokonującymi nielegalnego obrotu towarami uznanymi za "wrażliwe", bez odprowadzania do budżetu państwa należnych podatków, dokonującymi wyłudzeń niezapłaconych podatków, jak również dokonującymi obrotu bez stosowania warunków przewidzianych w przepisach prawa. Ustawa ma za zadanie chronić legalny handel towarami i ułatwić walkę z szarą strefą.

Celem ustawy, która jest ustawą o charakterze subsydiarnym w stosunku do całego systemu podatkowego, jest także wprowadzenie zmian prawnych w dziedzinach, w których stwierdzano najwięcej nieprawidłowości podatkowych, dotyczących w szczególności wyłudzania i niepłacenia podatku od towarów i usług czy uszczupleń w podatku akcyzowym i zwiększenie skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów.

Nowe rozwiązania prawne mają również za zadanie wspomóc działania związane z efektywnym gromadzeniem podatków i innych opłat w celu ich późniejszej redystrybucji. W uzasadnieniu projektu ustawy podkreślono, że doświadczenia kontrolne potwierdzają, że w wielu przypadkach różnice w obrocie dokumentami i faktycznym przemieszczaniu towarów są wykorzystywane przez nieuczciwe podmioty. Stąd konieczność powiązania obrotu dokumentami fakturowymi z kontrolą faktycznego przemieszczania towarów.

Z kolei w uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 15 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2018 r. poz. 1539) podkreślono, że projektowana ustawa zmieniająca ma na celu zapewnienie bardziej skutecznego funkcjonowania i lepszego monitorowania przewozu towarów wskazanych w ustawie poprzez wykorzystanie danych geolokalizacyjnych.

W ocenie projektodawcy zebrane dotychczas doświadczenia wskazują także na potrzebę wprowadzenia nowych rozwiązań. Jednocześnie zaznaczono, że dla sprawnego funkcjonowania systemu monitorowania, jak i stosowania narzędzi analizy ryzyka, brak informacji o przemieszczaniu środka transportu, a tym samym o uruchomieniu przewozu towarów nie pozwala na pełne monitorowanie przewozu towarów, jak również na typowanie do kontroli poprzez wskazanie czasu i miejsca kontroli. Określone szeroko cele ustawy nie dają podstaw do twierdzenia, że w przypadku braku uszczupleń podatków interes publiczny nakazuje odstąpić od wymierzenia kary.

Przede wszystkim zauważyć należy, że ustawa nie uzależnia możliwości wymierzenia kary od stwierdzenia, że określony podatek nie został zapłacony. Kary przewidziane są za określone naruszenia, w tym w zakresie niewykonania obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych objętego zgłoszeniem środka transportu, który to obowiązek został nałożony na przewoźnika w celu umożliwienia efektywnej kontroli przewozu towaru.

Brak uszczuplenia należności Skarbu Państwa nie może mieć zatem znaczenia przesądzającego i nie może sam w sobie stanowić o spełnieniu przesłanki interesu publicznego. Stanowisko wyrażone w tym zakresie w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe.

W konsekwencji, zdaniem Sądu, dokonana w zaskarżonej decyzji analiza przesłanek ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego i wywiedziony stąd wniosek o braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary nie naruszają przepisu art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Treść przepisu wskazuje na jego uznaniowy charakter i w ocenie Sądu organ nie przekroczył granic tego uznania.

Zauważyć jednocześnie należy, że w ustawie SENT ustawodawca nie wyposażył organu w możliwość miarkowania kar ani ich zmiany (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2020 r., II GSK 220/20 oraz z 13 marca 2019 r., II FSK 3478/18).

Zarzut naruszenia art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej staje się bezprzedmiotowy, ponieważ odmowa odstąpienia od nałożenia kary jest uzasadniona bez względu na to, czy byłaby to nawet niedopuszczalna pomoc publiczna.

Odnosząc się z kolei do wyroku NSA z 25 lutego 2022 r. sygn. akt II GSK 13/22, wskazać przyjdzie, że dotyczy on innego stanu faktycznego, mianowicie kontroli pojazdu z 2 sierpnia 2020 r., przewożącego towar na podstawie zgłoszenia SENT z 1 sierpnia 2020 r. W tym stanie rzeczy nie ma potrzeby dopuszczania tego wyroku w oparciu o art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, ze zm., dalej: p.p.s.a.).

Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę