Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 148/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119,  art. 120 par. 1,  art. 122 par. 2 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędzia WSA Alicja Palus po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 maja 2017 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przystępując do orzekania Sąd przyjął następujący stan faktyczny i prawny sprawy wynikający z przedłożonych łącznie ze skargą akt administracyjnych.

W dniu 31 maja 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. (dalej – PINB) wystawił tytuł wykonawczy nr [...] zaopatrzony w klauzulę wykonalności dotyczący decyzji PINB z dnia [...] r., nr [...]. W tej samej dacie PINB dla miasta W. wydał postanowienie nr [...], którym podając w podstawie prawnej art. 119, art. 120 § 1, art. 121 § 2 i art. 122 § 2 pkt 1 i 2, ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 599 - dalej - u.p.e.a.) i art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 - dalej k.p.a.), nałożył na T.K.-Ć. współwłaściciela nieruchomości przy ul. [...] we W., zobowiązanego do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji PINB dla miasta W. z dnia [...] r., nr [...] grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 5 000 zł. W sentencji postanowienia zamieszczono wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia na wskazany rachunek bankowy oraz do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym.

W uzasadnieniu wskazanego postanowienia wyjaśniono, że decyzją z dnia [...] r., nr [...] nałożono na T. P. i T.K.-Ć. jako współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] we W. obowiązek usunięcia zagrożenia w obiekcie poprzez zrealizowanie zaleceń zawartych w "Orzeczeniu technicznym dot. stanu technicznego budynku mieszkalnego dwurodzinnego przy ul. [...] we W. dz. nr [...] obręb S. wraz ze znajdującymi się w nim urządzeniami grzewczo - kominowymi" ze stycznia 2008 r., opracowanym przez inż. A.P. uzupełnionym o opinię kominiarską z dnia 15 września 2008 r., tj. przemurowanie, według wskazówek i pod nadzorem osoby uprawnionej, istniejącego trzyprzewodowego komina od głowicy ponad dachem do poziomu stropu nad I piętrem oraz uszczelnienie przewodów kominowych na całej długości komina, w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania decyzji. Jednocześnie zakazano użytkowania pieca na opał stały, zlokalizowanego w piwnicy przynależnej do mieszkania nr 1, podłączonego do przewodu dymowego w ww. kominie, do czasu przemurowania i uszczelnienia komina. Opisana decyzja zaopatrzona w rygor natychmiastowej wykonalności stała się ostateczna lecz w ramach kontroli przeprowadzonej w dniu 23 sierpnia 2010 r. stwierdzono, że nałożone nią obowiązki nie zostały zrealizowane. Wobec powyższego do zobowiązanych skierowano upomnienie z dnia 6 września 2010 r., nr [...].

W reakcji na upomnienie T.K.-Ć. wyjaśniła, że wydana decyzja jest niewłaściwa i wniosła o stwierdzenie jej nieważności. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej – DWINB) w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB z dnia [...] r., nr [...]. W postępowaniu odwoławczym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej – GINB) w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję DWINB. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję GINB, zaś Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wywiedzioną od wyroku sądu I instancji.

W dalszej części uzasadnienia postanowienia PINB dla miasta W. odnotował zaistniałe zmiany właścicielskie oraz nieskuteczne działania zobowiązanej nakierowane na zmianę ostatecznej decyzji zawierającej nakaz wykonania określonych robót. Ponadto czynności organu pozwoliły na ustalenie, że część obowiązków została wykonana. Szczegółowo odnosząc się do tego zagadnienia organ nadzoru budowlanego I instancji wyjaśnił, że obowiązek nałożony decyzją został wykonany w zakresie przemurowania, według wskazówek i pod nadzorem osoby uprawnionej, istniejącego trzyprzewodowego komina od głowicy ponad dachem do poziomu stropu nad I piętrem w budynku przy ul. [...] we W.. Potwierdza to w swym oświadczeniu inż. A.P. podając, że wykonano naprawę zniszczonych ścian komina na poziomie I piętra, poddasza aż do głowicy komina poprzez ich przemurowanie z cegły pełnej na zaprawie cementowej. Nie wykonano zaś uszczelnienia przewodów kominowych na całej długości komina. Wywiedziono to z przedłożonych dokumentów i przeprowadzonych kontroli. Według oświadczenia inż. A. P. i jego wyjaśnień mimo podania w oświadczeniu z dnia 14 maja 2015 r., iż wykonano uszczelnienie komina na poziomie I piętra poprzez zamurowanie starych otworów po podłączeniach urządzeń grzewczych, to w niektórych miejscach na ścianach w kominie w ogóle nie ma spoin, a ubytki w zniszczonej cegle wynoszą do kilku centymetrów a powierzchniowe "uszczelnienie" od wewnątrz przewodów nie zmieni tego stanu rzeczy. W dniu 1 czerwca 2015 r. dokonano oględzin i stwierdzono, że ,,w pomieszczeniu znajdującym się w piwnicy przynależącej do lokalu nr 2 przebiega ściana kominowa z otworem, przez który widać kratkę wentylacyjną innego pomieszczenia piwnicznego przynależącego do lokalu nr 1. Ściana kominowa posiada ślady uzupełnień, widoczne luźno osadzone cegły. Według PINB nie można uznać, iż nakaz został wykonany, a wskazanie, że komin na poziomie I piętra został uszczelniony poprzez zamurowanie starych otworów po podłączeniach do urządzeń grzewczych odnosi się jedynie do sposobu w jaki uszczelniono komin, natomiast nie świadczy o szczelności komina w poziomie I piętra, a to jest właśnie istotą nakazu. Nadto należało uszczelnić przewody kominowe na całej długości komina, a nie jedynie w części.

W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji nie uwzględnił stanowiska prezentowanego w sprawie przez T.K.-Ć. czyniąc stosowne wyjaśnienia. W szczególności podano, że obowiązek w zakresie przemurowania, według wskazówek i pod nadzorem osoby uprawnionej, trzyprzewodowego komina od głowicy ponad dachem do poziomu stropu nad I piętrem został wykony. Wykonanie przemurowania nie przesądza o funkcji komina, który bez względu na to czy miałby być wykorzystywany do celów wentylacyjnych, dymowych czy spalinowych powinien być szczelny, a na podstawie przedstawionych dokumentów nie można uznać, iż wszystkie przewody w nim się znajdujące zostały uszczelnione.

Wyjaśniono także, że obowiązek został nałożony na współwłaścicieli i wszyscy oni powinni dążyć do jego wykonania w pełnym zakresie zaś fakt, że nie wszyscy współwłaściciele korzystają z komina objętego nakazem pozostaje bez znaczenia. Organ wyraził także pogląd odnośnie podziału kosztów wykonania obowiązku i wyboru wykonawcy wskazując właściwość sądu powszechnego w razie sporów w tym względzie.

W ramach zagadnień związanych z postępowaniem egzekucyjnym PINB dla miasta W. zaznaczył, że T.K.-Ć. nie tylko nie wykonała nałożonego na nią obowiązku w zakresie uszczelnienia przewodów kominowych na całej długości komina, ale swoim postępowaniem utrudnia to pozostałym zobowiązanym, czego przejawem jest odmowa udostępnienia dojścia do komina. Podjęte przez nią działania zmierzające do uzyskania zgody sądu na zabetonowanie przewodów kominowych objętych nakazem nie korespondują z treścią nałożonego obowiązku i nie będą stanowiły jego wykonania, gdyż jego istotą jest uszczelnienie wszystkich przewodów kominowych. Wykonane roboty budowlane mają zapewnić szczelność przewodów kominowych tak, aby mogły pełnić swoje funkcje. Zabetonowanie przewodów kominowych doprowadzi jedynie do pozbawienia części pomieszczeń i urządzeń w budynku wymaganych przepisami prawa podłączeń do przewodów kominowych.

Po opisaniu okoliczności uzasadniających według organu utrudnianie wykonania nakazu pozostałym adresatom i uchylania się przez T.K.–Ć. od wykonania obowiązku, a także bezskuteczny upływ terminu wskazanego w upomnieniu, jako konieczne uznano wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Organ I instancji zauważył, że mimo niewykonania obowiązku przez A. i P.M., wobec ich starań podjętych w celu realizacji nakazu oraz czynności podjętych po otrzymaniu upomnienia, nie uchylają się oni od wykonania ciążącego na nich obowiązku.

Po wskazaniu na możliwe do zastosowania środki egzekucyjne w postaci grzywny w celu przymuszenia i wykonanie zastępcze zdaniem organu grzywna w celu przymuszenia jest środkiem mniej uciążliwym dla zobowiązanej, co zostało szczegółowo uzasadnione. W związku z tym nałożono na T.K.-Ć. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 5 000 zł. Wysokość nałożonej grzywny także została uzasadniona.

Nie godząc się z wydanym postanowieniem zobowiązana złożyła na nie zażalenie. Treścią zażalenia było wykazywanie niezasadności nakładania na nią grzywny, co odczytała jako ,,pełen nienawiści i niepotrzebny atak" na jej osobę. Przedstawione przez autorkę zażalenia okoliczności mają według niej potwierdzać konieczność wykonania obowiązku przez osoby, które korzystają z przedmiotowego komina. Nie zgadza się ona z twierdzeniami dotyczącymi uniemożliwiania wykonania przez nią nakazu i wyjaśnia, że decyzję nakazową ,,wykonała w swoim zakresie". T.K.-Ć. opisała szereg zdarzeń związanych z przedmiotowym budynkiem, w tym budowę kotłowni przez współwłaścicieli, zawarte miedzy stronami porozumienie oraz korespondencję prowadzoną w sprawie. Dalsze twierdzenia strony wiążą się z przedłożonymi w sprawie opiniami, z których wywodzi ona stanowisko odmienne niż czyni to organ. Negując przyjęty przez organ brak działań zobowiązanej wyszczególniono w 30 punktach ,,przykłady nakładu pracy i podjętych działań w sprawie komina".

W uzupełnieniu zażalenia T.K.-Ć. ponowiła stanowisko odnośnie niezasadności nałożonej grzywny i przedłożyła mające to potwierdzać dokumenty.

W ramach postępowania zażaleniowego pismem z dnia 14 lipca 2016 r. DWINB wezwał A. i P.M. do wskazania działań podjętych w celu realizacji przedmiotowej decyzji oraz udzielenia informacji odnośnie rozstrzygnięcia przez sąd powszechny sprawy zgody zastępczej na wykonanie decyzji. W reakcji na wezwanie A. i P.M. przedłożyli organowi stosowne wyjaśnienia, do których załączono kopie dokumentów.

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] DWINB utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ II instancji zrelacjonował przebieg prowadzonego w sprawie postępowania oraz wskazał na istotne elementy rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, by następnie w ramach własnych rozważań odnieść się do istoty sprawy. Wedle DWINB zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a wydane postanowienie nie budzi wątpliwości pod względem prawidłowości i zasadności podjętego rozstrzygnięcia.

Zdaniem organu odwoławczego zgodnie z treścią decyzji egzekwowany obowiązek miał być wykonany w terminie do dnia 15 grudnia 2008 r., a to oznacza, że zwłoka w jego wykonaniu to około 7 lat. Do wszczęcia postępowania egzekucyjnego upłynęło około 6 lat na wykonanie obowiązku, lecz mimo to nie został on wykonany. Według organu argumenty skarżącej w konfrontacji z aktami sprawy nie potwierdzają, że niewykonanie obowiązku można zakwalifikować jako niezawinione.

Organ II instancji wyraził pogląd, że w żadnym wypadku nie usprawiedliwia zwłoki po stronie skarżącej fakt, że zawarła ona porozumienie z współwłaścicielami budynku na mocy którego w konsekwencji jej zgody na wykonanie wewnętrznej instalacji gazowej dla mieszkania nr 1 inwestorzy mieli przeprowadzić remont przedmiotowego komina. Takie porozumienie ustanawia stosunek obligacyjny, wiążący wyłącznie strony umowy. Nie ma on skutku wobec wszystkich i nie zmienia stanu rzeczy co do tego, kto w świetle ustawy Prawo budowlane i u.p.e.a. jest zobowiązany do wykonania wynikającego z decyzji PINB obowiązku. Skarżąca obok pozostałych współwłaścicieli budynku jest nadal osobą, która powinna wykonać egzekwowany obowiązek.

Odnosząc się do zawartego miedzy stronami porozumienia zauważano, że skarżąca miała wiedzę o niewykonaniu obowiązku, lecz mimo to nie podjęła żadnych działań aby ten stan rzeczy zmienić. Ponadto przemurowanie części komina nie jest realizacją całego obowiązku, zaś prowadzona w sprawie korespondencja i treść zażalenia potwierdzają, że skarżąca przyjmuje brak swojej odpowiedzialności za jego niewykonanie.

W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono również, iż prowadzenia nowego postępowania w sprawie utrzymania przedmiotowego budynku w żaden sposób nie czyni egzekwowanego obowiązku bezprzedmiotowym. Argumentowano to ostatecznością i wykonalnością decyzji korzystającej z domniemania prawidłowości. Postępowanie w sprawie utrzymania budynku związane jest z pogorszeniem jego stanu technicznego i może być konsekwencją wyłącznie bierności właścicieli co do konieczności podejmowania napraw.

Odnosząc się do wysokości grzywny wymierzonej w kwocie 5.000 zł. w postępowaniu drugoinstancyjnym uznano, że jest ona wystarczająco dotkliwa aby zmobilizować zobowiązaną do wykonania obowiązku i jednocześnie jest w pełni uzasadniona. Wyjaśniono też, że grzywna nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego, poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się. Z treści art. 125 i 126 u.p.e.a. wyprowadzono też możliwość umorzenia grzywny i jej zwrotu w całości lub w części.

Na koniec organ II instancji wyraził pogląd, w którym nie podzielił stanowiska zawartego w postanowieniu organu I instancji o utrudnianiu wykonania obowiązku, wskazując w oparciu o akta sprawy na istniejący konflikt miedzy współwłaścicielami. Wyjaśniono także okoliczności i tryb korzystania ze środków prawnych w postępowaniu egzekucyjnym takich jak wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.

W skardze wywiedzionej na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu T.K.–Ć. wniosła o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia je poprzedzającego i ,,odstąpienie" od nałożonej grzywny. W bardzo obszernej skardze, do której załączono szereg załączników w postaci kserokopii wydanych rozstrzygnięć, pism, opinii i innych dokumentów przestawiono stanowisko tożsame z prezentowanym w toku postępowania egzekucyjnego sprowadzające są do niezasadności nałożonej grzywny w celu przymuszenia, wykonania przez skarżącą przemurowania komina, złego stanu technicznego przedmiotowego komina, błędnego określenia obowiązku w decyzji oraz nieprawidłowego określenia jego adresata. Skarżąca opisuje wszelkie okoliczności towarzyszące zagadnieniom budowlanym związanym z przedmiotowym budynkiem. Wskazując na treść decyzji z [...] r. analizuje nałożony obowiązek i wywodzi, że jego wykonanie i tak nie doprowadzi do likwidacji nieprawidłowości, co popiera szeregiem nieprawidłowości przedmiotowego komina. Autorka skargi odwołując się do stanowisk prezentowanych w poszczególnych opracowaniach zmierza do wykazania, że dąży do ustalenia wszelkich nieprawidłowości i ich usunięcia, gdyż uszczelnienie komina nie doprowadzi do stanu zgodnego z prawem. Posiłkując się stanowiskami zaczerpniętymi ze sporządzonych w toku postępowania dokumentów dotyczących złego stanu technicznego komina T.K.–Ć. zaprzeczyła prawidłowości stanowiska organu o wykonalności decyzji. Według niej wady komina istniały już w czasie wydawania decyzji, z kolei odnośnie samej decyzji podała, że ,,pomimo, że jest w obrocie prawnym, już nie funkcjonuje". Niemożliwość doprowadzenia komina do właściwego stanu technicznego skarżąca poparła opisem stanu faktycznego, koncentrując się na aspekcie technicznym.

Skarżąca w treści skargi opisała również zagadnienia dotyczące odpowiedzialności współwłaścicieli budynku za stan komina w związku z przeprowadzoną inwestycją. Wykluczyła przy tym zasadność nałożenia na nią grzywny w celu przymuszenia z powodu konieczności uwzględnienia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu całego komina.

W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie uznając, że skarga nie zawiera argumentów, które mogłyby wpłynąć na zmianę stanowiska w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 29 marca 2017 r. skarżąca uzupełniła skargę i przedłożyła kopie opracowań dotyczących przedmiotowego budynku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie naruszają przepisów prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 p.p.s.a., co powoduje, że skarga nie została uwzględniona. Podstawę materialnoprawną podjętych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć stanowią przepisy u.p.e.a. Przedmiotem zaś prowadzonego postępowania egzekucyjnego jest wykonanie ostatecznej decyzji PINB dla miasta W. z dnia [...] r., nr [...] nakładającej na T. P. i T.K.–Ć. obowiązek wykonania określonych robót w wyznaczonym terminie. Obowiązek nałożony został w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Jak wskazują akta administracyjne omawiana decyzja jako ostateczna funkcjonuje w obrocie prawnym bowiem nie została oprotestowana zwykłym środkiem zaskarżenia, natomiast zainicjowany przez skarżącą nadzwyczajny tryb weryfikacji rozstrzygnięć administracyjnych zakończył się odmową stwierdzenia nieważności decyzji nakazowej orzeczony decyzją DWINB z dnia [...] r., nr [...] utrzymaną w mocy decyzją GINB. Skarga na decyzję GINB została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zaś skargę kasacyjną na wyrok sądu I instancji oddalił Naczelny Sąd Administracyjny.

Załączone do skargi akta administracyjne jednoznacznie potwierdzają, że nałożony decyzją PINB z [...] r. obowiązek nie został wykonany w całości, gdyż nie dokonano uszczelnienia przewodów kominowych na całej długości komina. Taki stan faktyczny stał się więc dla służb nadzoru budowlanego podstawą do prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Zgodnie z art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (art. 119 § 2 u.p.e.a.). Czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych, w tym m.in. poprzez nałożenie grzywny w celu przymuszenia, podejmuje się w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku (art. 6 § 1 u.p.e.a.).

Zgodnie z art. 122 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 (pkt 1) oraz postanowienie o nałożeniu grzywny (pkt 2).

Jak wynika z akt administracyjnych organ egzekucyjny upomnieniem doręczonym zobowiązanej, zgodnie z wymogami procedury, wezwał ją do wykonania obowiązku nałożonego ostateczną decyzją administracyjną. Skarżącej doręczono także tytułu wykonawczy zaopatrzony klauzulą o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny dopełnił więc ciążących na nim w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym obowiązków.

Ponadto należy zwrócić uwagę na przepis art. 7 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Z powyższej zasady wynika obowiązek badania, który ze środków egzekucyjnych prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku. Z zasady wyrażonej w art. 7 § 3 u.p.e.a. wynika natomiast, że stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy.

Z powołanych przepisów wynika dla organu obowiązek zastosowania wobec zobowiązanej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na niej obowiązku i zaprzestania stosowania tejże dolegliwości w takim momencie, kiedy obowiązek zostanie wypełniony. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy obu instancji dokonały właściwego wyboru środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, jak też niewadliwie określiły wysokość nałożonej grzywny.

Zaznaczyć należy, że grzywna w celu przymuszenia jest łagodniejszym środkiem egzekucyjnym, zgodnie bowiem z art. 125 § 1 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu na wniosek zobowiązanego. Ponadto, na mocy art. 126 u.p.e.a. na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. W przypadku natomiast wykonania zastępczego obowiązek objęty tytułem wykonawczym jest wykonywany w trybie postępowania egzekucyjnego zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo, co oznacza, że zobowiązany ponosi nie tylko koszty wykonania zastępczego, ale również w określonych okolicznościach organ egzekucyjny i wykonawca nie ponoszą odpowiedzialności cywilnej. W konsekwencji koszty wykonania zastępczego mogą znacznie przewyższyć koszty poniesione przez osobę zobowiązaną, która samodzielnie wykonałaby obowiązek.

Powyższe okoliczności wskazują, zdaniem Sądu, że grzywna w celu przymuszenia jest łagodniejszym środkiem egzekucyjnym od wykonania zastępczego, gdyż zobowiązany może uchylić się od poniesienia kosztów zastosowania tego środka egzekucyjnego, w przeciwieństwie do wykonania zastępczego. To od skarżącej zależy ostatecznie, czy wykona nałożony obowiązek, a w konsekwencji - czy będzie musiała uiścić nałożoną grzywnę. Wykonanie zastępcze wiązałoby się natomiast ze znacznie większą dolegliwością dla skarżącej. Polega ono bowiem na wykonaniu nałożonego obowiązku przez inną osobę na zlecenie organu egzekucyjnego na koszt zobowiązanego. Skarżąca zostałaby zatem obciążona kosztami przeprowadzenia przetargu w celu wyłonienia wykonawcy, a następnie kosztami wynagrodzenia wykonawcy. Grzywna nakładana w postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie jest świadczeniem bezzwrotnym, nie jest ona karą pieniężną w ścisłym sensie, a jedynie środkiem zmierzającym do wywarcia presji na zobowiązanego. Szerokie możliwości uniknięcia jej zapłaty lub zwrotu zapłaconej kwoty czynią z tego środka egzekucyjnego mniej uciążliwy od wykonania zastępczego, które to ma charakter bezwzględnie obciążający zobowiązanego.

Odnosząc się do wysokości nałożonej grzywny, należy wskazać, że obowiązek, którym obciążono skarżącą wynika z przepisów ustawy Prawo budowlane. Przepisy u.p.e.a. w sposób szczególny określają egzekucję tego rodzaju obowiązków. Zgodnie z art. 121 § 1 u.p.e.a. grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4. Jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia (art. 121 § 4 u.p.e.a.). Z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50000 zł (art. 121 § 2 u.p.e.a.).

Z przytoczonych przepisów wynika, że grzywna, aby odniosła pożądany skutek w postaci realnego przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku, powinna być nałożona przez organ egzekucyjny w odpowiedniej wysokości, tak aby jej dolegliwość nie pozostawała dla zobowiązanego jedynie symboliczna i aby zmobilizowała zobowiązanego do realizacji nałożonego obowiązku. Aby środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia nabrał charakteru dyscyplinującego, grzywna powinna być na tyle wysoka, aby w ocenie zobowiązanego nieopłacalnym było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie egzekwowanego obowiązku, czy to poprzez osobiste wykonanie przez zobowiązanego, czy w drodze wykonania zastępczego. Wymierzając zatem tę grzywnę organ egzekucyjny winien kierować się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań, a nie słusznym interesem strony.

Oceniając pod tym względem wysokość nałożonej na skarżącą grzywny w kwocie 5000 zł, Sąd doszedł do przekonania, że organy w sposób należyty uwzględniły wyrażone w art. 7 § 1 i § 2 u.p.e.a. zasady prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a mianowicie praworządności (stosowania środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie), celowości (stosowania środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku) i najmniejszej uciążliwości stosowanego środka egzekucyjnego (spośród dostępnych). W świetle okoliczności sprawy, organy prawidłowo dokonały wyboru tego środka i należycie umotywowały swoje stanowisko co do jego zastosowania i wysokości wymierzonej grzywny. Nie można zatem uznać, aby nałożona grzywna była rażąco wysoka w stosunku do okoliczności sprawy.

Odnosząc się do wielowątkowych i obszernych twierdzeń skargi podać należy, że Sąd w składzie orzekającym nie uznał ich za zasadne.

Zasadniczą grupę zarzutów stanowią te dotyczące nieprawidłowości decyzji PINB z dnia [...] r., nr [...]. Mimo stanowczych poglądów skarżącej zastrzec należy, że postępowanie egzekucyjne nie przewiduje na żadnym jego etapie możliwości rozważania poprawności ostatecznej decyzji administracyjnej. Poza zwykłym środkiem odwoławczym w postaci odwołania procedura administracyjna przewiduje nadzwyczajne środki weryfikacji rozstrzygnięć administracyjnej, zaś dodatkowym trybem kontrolnym decyzji administracyjnej jest postępowanie sądowoadministracyjne. Ustawodawca nie przewidział jednak możliwości oceny prawidłowości oceny ostatecznej decyzji administracyjnej w postępowaniu egzekucyjnym. W przypadku niewykonania nakazu objętego decyzją właściwy organ bierze pod uwagę wyłącznie ostateczność decyzji i jej funkcjonowanie w obrocie prawnym. Wobec niezmiennego i polemicznego stanowiska skarżącej względem decyzji z [...] r. wyjaśnić jej tylko należy, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie otwiera nowych możliwości kwestionowania decyzji lecz stanowi kolejny i co istotne odrębny etap aktywności organów, gdzie wszelkie argumenty związane z samą decyzją nie mogą być rozpoznawane. W świetle powiedzianego zauważyć też trzeba, że adresatem decyzji są podmioty wskazane w jej sentencji względnie ich następcy prawni. Z tej przyczyny nie sposób uznać trafności zarzutów odwołujących się do zawartego między stronami porozumienia czy też orzeczenia wydanego przez sąd powszechny. Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne bierze pod uwagę adresatów obowiązków wymienionych w treści decyzji i nie dokonuje w tym względzie modyfikacji czy zmian w samym ostatecznym i egzekwowalnym akcie administracyjnym.

Analiza skargi prowadzi do uznania, iż zdaniem skarżącej obowiązek nie powinien być egzekwowany ze względu na postępowanie prowadzone w sprawie stanu technicznego budynku, gdzie zapadło rozstrzygnięcie nakazujące sporządzenie i przedłożenie ekspertyzy technicznej dotyczącej przedmiotowego budynku. Także i to stanowisko jest błędne. Nakaz wynikający z decyzji nr [...] jest wymagalny od 2008 r. i ze względu na ostateczność decyzji, którą został nałożony nie może podlegać modyfikacjom. W stosunku do stanu technicznego budynku organy prowadzą odrębne postępowanie, w którym nałożyły obowiązek sporządzenia ekspertyzy. Bez względu jednak na wynik aktualnie prowadzonego postępowania ciążący na skarżącej obowiązek winien zostać wykonany, zaś niedostosowanie się do funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji uzasadnia właśnie jego egzekwowanie w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Na marginesie odwołując się do zasad logiki i doświadczenia życiowego należy nadmienić, iż oczywistym jest, że na przestrzeni lat stan techniczny budynku mógł ulec zmianie, zatem brak właściwych działań właścicieli czy współwłaścicieli budynku z własnej ich inicjatywy spowodował konieczność kolejnej interwencji służb nadzoru budowlanego. Nie ma racji autorka skargi, która biorąc pod uwagę aktualnie prowadzone postępowanie przez organy nadzoru budowlanego wyraziła pogląd, że ,,w świetle przedstawionych faktów decyzja nakazowa nr [...] dnia [...] r. pomimo, że jest w obrocie prawnym, już nie funkcjonuje."

Nie może także wpłynąć na legalność postanowień wydanych w trakcie postępowania egzekucyjnego zagadnienie wydanego pozwolenia na budowę na rzecz A. i P.M. w zakresie montażu wewnętrznej instalacji gazu. Sprawa funkcjonowania przedmiotowej instalacji, jako zagadnienie związane z decyzją z [...] r., a więc wydaną 3 lata po tym jak decyzja PINB z dnia [...] r., nr [...] stała się ostateczna, nie może w żaden sposób wpływać na zasadność prowadzenia postępowania egzekucyjnego czy nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę instalacji gazowej nie może też kreować nowego czy innego katalogu zobowiązanych do wykonania decyzji z [...] r.. Niesłusznie więc skarżąca postuluje aby ów nakaz wykonali inwestorzy realizujący kotłownię.

Z uwagi na powyższe, wobec braku uzasadnionych podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.