Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3052/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 153, art. 209, art. 210, art. 250
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 153 poz 1227
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jednolity
article: § 20
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) sędzia NSA Bożena Popowska sędzia del. WSA Stanisław Nitecki Protokolant asystent sędziego Anna Dziosa-Płudowska po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej małoletniej N. J. - reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 406/13 w sprawie ze skargi małoletniej N. J. - reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego M. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 2 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 406/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę małoletniej N. J., reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego M. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku.

Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej Prezes ZUS bądź organ) decyzją z [...] 2013 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] 2013 r.), po rozpatrzeniu wniosku M. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję własną z [...] 2012 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] 2012 r.) o odmowie przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku dla małoletniej Natalii Jastrząbek, po zmarłym ojcu W. J.

W uzasadnieniu decyzji z [...] 2013 r. organ wskazał, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z "2004 r., nr 39, poz. 353" [winno być "2009 r., nr 153, poz. 1227"] ze zm., dalej uerFUS) jest możliwe, jeżeli wnioskodawca spełnia następujące warunki: jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym, nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności, nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek i nie ma niezbędnych środków utrzymania. Do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa w ww. przepisie, winny być spełnione łącznie, a brak spełnienia choćby jednej z nich wyklucza możliwość przyznania świadczenia.

Renta rodzinna jest pochodną świadczenia osoby zmarłej. W pierwszej kolejności bada się uprawnienia, jakie przysługiwałyby osobie zmarłej. W sprawach świadczeń w drodze wyjątku ważne są przyczyny niespełnienia wymogów do uzyskania uprawnień do świadczenia w zwykłym trybie. Konieczne jest zbadanie, czy brak tych uprawnień nie był spowodowany szczególnymi okolicznościami w postaci trudnych do przezwyciężenia przeszkód, zdarzeń lub trwałych stanów, na które osoba ubezpieczona nie miała wpływu.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezes ZUS nie stwierdził istnienia przesłanki szczególnych okoliczności, na skutek których ojciec dziecka nie nabył uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. W sprawie nie wykazano, by niespełnienie warunków do świadczenia w trybie zwykłym spowodowane było okolicznościami, na które ubezpieczony nie miał wpływu.

Z akt sprawy wynika, że w 10-leciu przed dniem powstania niezdolności do pracy ojca dziecka, zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych, wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym, udowodniono jedynie 2 lata, 3 miesiące i 27 dni tych okresów. Od 8 marca 1993 r. do 21 kwietnia 2002 r. i od 26 listopada 2004 r. do 20 stycznia 2008 r., ubezpieczony nie podejmował zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym oraz ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. W tych okresach nie orzeczono całkowitej niezdolności ojca dziecka do pracy. Przyczyną braku uprawnień do renty w trybie zwykłym nie był stan zdrowia lub inne zdarzenie zewnętrzne, niezależne od woli ubezpieczonego, którego nie można było przewidzieć i któremu nie można było zapobiec.

Orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS z 23 października 2009 r. W. J. został uznany za czasowo niezdolnego do pracy od 20 września 2009 r. do 30 września 2012 r. Orzeczona częściowa niezdolność do pracy i występujące u ojca dziecka schorzenia ograniczały, a nie uniemożliwiały całkowicie wykonywanie zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi.

W. J. dwukrotnie odmówił podjęcia pracy, zaproponowanej przez Powiatowy Urząd Pracy w [...] (dalej PUP), zatem nie przejawiał z wystarczającą determinacją aktywności jako osoba bezrobotna.

Prezes ZUS podał, że trudna sytuacja panująca na rynku pracy, jak również długotrwały stan bezrobocia bez wykazanej aktywności zmierzającej do zmiany tej sytuacji, nie ma charakteru okoliczności szczególnej, o której mowa w art. 83 uerFUS. Odmienna interpretacja prowadziłaby do przyznawania świadczenia w drodze wyjątku jako swoistej rekompensaty wszystkim osobom, które niezależnie od przyczyn braku zatrudnienia, nie wypracowały odpowiedniego stażu ubezpieczeniowego. Formalna rejestracja w urzędzie pracy świadczy tylko o spełnieniu przez daną osobę przesłanek do przyznania statusu bezrobotnego. By ewentualnie można było uznać bezrobocie za szczególną okoliczność, określoną w art. 83 uerFUS, należałoby wykazać aktywność w poszukiwaniu pracy; sama rejestracja o takiej aktywności nie przesądza.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. J. wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji.

W ocenie skarżącej organ, ponownie rozpoznając sprawę, nie dokonał wnikliwej analizy wpływu stanu zdrowia ojca dziecka na możliwość podjęcia zatrudnienia. Decyzje organu zostały wydane bez zastosowania się do wytycznych, zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 czerwca 2012 r., II SA/Wa 729/12 (dalej wyrok II SA/Wa 729/12), co powoduje, że wydane decyzje naruszają podstawowe zasady kpa.

Skarżąca wskazała, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podała obszerną dokumentację dotyczącą wpływu schorzenia na możliwość wykonywania pracy zarobkowej; załączyła dokumentację potwierdzającą ten wpływ, tj. opinię biegłego sądowego z 15 lutego 2007 r. i orzeczenia o niepełnosprawności z 5 lutego 2005 r. i 5 czerwca 2008 r.

Zarzuciła, że w sprawie naruszono art. 24 § 1 pkt 5 kpa, mówiący o wyłączeniu od udziału w postępowaniu pracownika organu administracji publicznej. Podniosła, że zaskarżone decyzje zostały wydane przez tych samych pracowników organu, których decyzje zostały wcześniej uchylone wyrokiem II SA/Wa 729/12.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi, wskazał że w niniejszej sprawie dokonana przez skarżącą interpretacja okoliczności szczególnych nie może mieć zastosowania. Organ nie może w żaden sposób uznać istnienia niezdolności do pracy ze względu na stan zdrowia w okresie, w którym, zgodnie z ustaleniami orzeczniczymi, niezdolność ta jeszcze nie istniała.

Organ wskazał, że sama choroba nie jest równoznaczna z istnieniem jakiejkolwiek niezdolności do pracy, podobnie jak nie świadczy o niej istniejący - najwcześniej od 2005 r. - lekki stopień niepełnosprawności ojca dziecka. Moment pojawienia się choroby nie może być uznany za datę, od której usprawiedliwiony ze względu na stan zdrowia jest brak wszelkiej aktywności zawodowej. Skarżąca ponownie powołuje się na aktywność męża w poszukiwaniu zatrudnienia, lecz nie przedstawia na ten fakt żadnych dowodów. W latach 1993-2008 zmarły mąż skarżącej pozostawał w ubezpieczeniu łącznie przez 2 lata i 4 miesiące w ciągu 15 lat, a ewentualne kłopoty z jego stanem zdrowia skarżąca sygnalizowała jako pojawiające się dopiero od 2002 r. Nie ma zatem żadnego uzasadnienia przerwa w ubezpieczeniu w okresie 1993-2002.

Organ ustalił, że aktywność na rynku pracy ojca dziecka ograniczała się do rejestracji w charakterze bezrobotnego. Uczestniczył on wprawdzie w kursie przygotowującym do podjęcia działalności gospodarczej, ale nie ma żadnych śladów, by choć próbował wykorzystać wiedzę na nim zdobytą. Dwukrotnie odmówił podjęcia pracy, wskazanej mu przez PUP.

Organ podkreślił, że niemożliwe jest, by jednocześnie mąż skarżącej był osobą niezdolną do pracy ze względu na stan zdrowia a w tym samym czasie, był osobą zdolną i gotową do podejmowania pracy, uczestniczącą w kursach zawodowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa), oddalił skargę.

W uzasadnieniu Sąd I instancji zaznaczył, że decyzja z [...] 2013 r. została wydana na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy, po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 czerwca 2012 r., II SA/Wa 729/12, którym uchylono poprzednio wydane w sprawie decyzje Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] 2012 r. i z [...] 2012 r. o odmowie przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Oznacza to, że organ, rozpoznając sprawę po wyroku uchylającym poprzednio wydaną w sprawie decyzję, był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w tym orzeczeniu Sądu; związanie to odnosi się również do Sądu obecnie orzekającego w sprawie (art. 153 ppsa). W powołanym wyroku Sąd wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie Prezes ZUS winien dokonać wnikliwej analizy wpływu stanu zdrowia ojca dziecka na możliwość podjęcia zatrudnienia w kontekście potraktowania tego stanu jako okoliczności szczególnej w rozumieniu art. 83 ust. 1 uerFUS. Do tych wytycznych, w ocenie Sądu I instancji, Prezes ZUS zastosował się, ponownie rozpoznając sprawę.

Z akt sprawy i uzasadnienia decyzji z [...] 2013 r. wynika, że Prezes ZUS wyczerpująco ustalił wszystkie okoliczności faktyczne sprawy i dokonał obiektywnej ich oceny. Z okoliczności sprawy, jak słusznie stwierdził organ, wynika, że nie została spełniona przesłanka szczególnych okoliczności, usprawiedliwiających brak nabycia uprawnień do uzyskania świadczenia w trybie zwykłym przez zmarłego ojca małoletniej. Za okoliczność szczególną, uniemożliwiającą wypracowanie stażu skutkującego nabyciem świadczenia ubezpieczeniowego w zwykłym trybie, należy uznać wyłącznie zdarzenie bądź trwały stan, wykluczający aktywność zawodową konkretnej osoby z powodu niemożności przezwyciężenia ich skutków (wyrok NSA z: 7.3.2001 r., II SA 3191/00; 11.10.2000 r., II SA 954/00, cbosa).

Z niekwestionowanych ustaleń wynika, że ojciec dziecka posiadał udowodnione okresy składkowe i nieskładkowe wynoszące 23 lata, 10 miesięcy i 27 dni. W ocenianym okresie 10 lat przed dniem powstania częściowej niezdolności do pracy, na 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych, udowodniono tylko 2 lata, 3 miesiące i 27 dni tych okresów. W okresach od 8 marca 1993 r. do 21 kwietnia 2002 r. i od 26 listopada 2004 r. do 20 stycznia 2008 r., w łącznym okresie ponad 12 lat, ojciec dziecka nie podejmował zatrudnienia ani innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym oraz emerytalnym i rentowym. Ojciec dziecka był częściowo niezdolny do pracy od 20 września 2009 r. do 30 września 2012 r., przy czym niezdolność ta, jak słusznie stwierdził organ, nie uniemożliwiała mu wykonywanie zatrudnienia lub innej działalności, lecz jedynie ograniczała. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że ojciec dziecka nie wykazywał aktywności w zatrudnieniu, skoro jako osoba bezrobotna dwukrotnie odmówił przyjęcia zaproponowanej mu przez PUP pracy. Z pisma PUP z 2 listopada 2012 r. wynika, że W. J. dnia 4 listopada 1991 r. otrzymał ofertę pracy na stanowisku pracownika pod ziemią dla PRG [...], jednak odmówił podjęcia pracy. Nie zgłosił się do zakładu pracy [...] celem podjęcia zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych od 2 lipca 1992 r. Wymieniony korzystał ze szkoleń zawodowych m.in. w okresie od 24 października 2005 r. do 23 listopada 2005 r., odbył kurs obsługi komputera, który ukończył z wynikiem pozytywnym, a w okresie od 21 maja 2007 r. do 23 czerwca 2007 r. uczestniczył w kursie Przygotowanie do prowadzenia własnej działalności gospodarczej, kończąc go z wynikiem bardzo dobrym.

W ocenie Sądu I instancji, zarejestrowanie ojca dziecka jako bezrobotnego, pobieranie przez niego zasiłku dla bezrobotnych i udział w szkoleniach zawodowych organizowanych przez PUP, stanowiły o jego zdolności do pracy i gotowości do jej podjęcia, tym samym wykluczała jego całkowitą niezdolność do pracy.

Odnosząc się do zarzutu skargi, że poprzednie decyzje uchylone wyrokiem II SA/Wa 729/12, jak i decyzje kontrolowane w niniejszym postępowaniu, zostały wydane przez tych samych pracowników organu, Sąd I instancji zauważył, że zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 kpa pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Z przepisu tego wynika, że reguła w nim określona ma zastosowanie w sytuacji, w której pracownik organu brał udział w wydaniu przez ten organ decyzji w pierwszej instancji, następnie zaskarżonej do tego samego organu wniesionym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Inaczej ujmując, przepis ten odnosi się do przypadku, gdy ten sam pracownik organu brał udział w wydaniu zarówno decyzji w pierwszej, jak i w drugiej instancji. W niniejszej sprawie, taka sytuacja nie zachodzi, tym samym ów zarzut jest niezasadny.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że Prezes ZUS w rozpoznawanej sprawie dokonał prawidłowej wykładni prawa materialnego, stwierdzając brak podstaw do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wobec niespełnienia wskazanych wyżej przesłanek z art. 83 uerFUS. Decyzję z [...] 2013 r. podjął w następstwie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z poszanowaniem reguł procesowych (art. 7 i 77 § 1 kpa), a podjęte rozstrzygnięcie należycie uzasadnił, uwzględniając wymogi art. 107 § 3 w zw. z art. 11 kpa.

Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie wywiodła małoletnia N. J., reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego M. J., zastępowana przez adwokat A. B.–J., zarzucając naruszenie przepisów postępowania art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa przez oddalenie skargi, mimo że w postępowaniu przed organem II instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu przez organ II instancji:

1. art. 138 § 1 pkt 1 kpa przez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję z [...] 2012 r., podczas, gdy zdaniem skarżącej, organ nie zastosował się do wytycznych wskazanych w wyroku II SA/Wa 729/12, mianowicie nie poddał wnikliwej analizie wpływu stanu zdrowia ojca skarżącej na możliwość podjęcia zatrudnienia w kontekście potraktowania tego stanu jako okoliczności szczególnej w rozumieniu art. 83 uerFUS, czym naruszył art. 153 ppsa;

2. art. 7, 8, 77 § 1, art. 107 § 3 kpa przez ich niezastosowanie i nierozważnie materiału dowodowego sprawy w zakresie przesłanek nabycia przez skarżącą prawa do świadczenia w drodze wyjątku, w szczególności spełnienia przez ojca skarżącej przesłanki "szczególnych okoliczności" określonej w art. 83 ust. 1 uerFUS co stanowi działanie sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej.

Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o:

- uchylenie zaskarżonego wyroku w całości o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sadowi I instancji, a gdyby nie mógł rozpoznać jej w innym składzie, innemu sądowi;

- przyznanie pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, które nie zostały opłacone w całości ani w części.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zm. 1101 i 1529, dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 r., z. 1, poz. 1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Rozpoznawana skarga kasacyjna wskazuje wyłącznie na jedną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 ppsa) - naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 153 ppsa okazał się nieusprawiedliwiony. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia (art. 153 ppsa). Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (A. Kabat, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2009 r., s. 402; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012 r., s. 396-397 uw. 1-2). Artykuł 153 ppsa ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Ocena prawna wyrażona w niezaskarżonym wyroku sądu I instancji, uchylającym zaskarżoną decyzję, wiąże nie tylko ten sąd oraz organ, lecz także NSA rozpoznający skargę kasacyjną od kolejnego wyroku wydanego w tej sprawie (odpowiednio – wyrok NSA z 2.4.2008 r., I OSK 886/07; wyrok NSA z 16.5.2007 r., I FSK 857/06, OSP 2008/11/119, akceptowane przez M. Jagielską, J. Jagielskiego, R. Stankiewicza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2011 s. 545 nb 7).

Formułując wiążące organy administracji ocenę prawną i wskazania w uzasadnieniu prawomocnego wyroku II SA/Wa 729/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał w szczególności, że organ błędnie twierdził, wbrew powołanemu orzecznictwu, że jedynie całkowita niezdolność do pracy, jako wykluczająca możliwość aktywności zawodowej, może być kwalifikowana jako okoliczność szczególna. Prezes ZUS, ponownie rozpoznając sprawę, winien był dokonać wnikliwej analizy wpływu stanu zdrowia ojca dziecka na możliwość podjęcia zatrudnienia w kontekście potraktowania go jako okoliczności szczególnej w rozumieniu art. 83 ust. 1 uerFUS.

Sąd I instancji w wyroku II SA/Wa 406/13 trafnie uznał, że Prezes ZUS w sposób należyty respektował ocenę prawną co do lekkiego stopnia niepełnosprawności W. J. od 2005 r. i stanu jego zdrowia, jako nie wykluczających aktywności zawodowej W. J. w okresie od 1993 r. do 2002 r.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku z 14 czerwca 2012 r., II SA/Wa 729/12. Dokonał prawidłowej analizy wpływu stanu zdrowia ojca dziecka na możliwość podjęcia zatrudnienia w kontekście potraktowania go jako okoliczności szczególnej w rozumieniu art. 83 ust. 1 ureFUS.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Prezes ZUS prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, które dostarczyło wystarczających informacji niezbędnych do stwierdzenia, że w rozpoznawanym przypadku nie zostały spełnione ustawowe przesłanki pozwalające na przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. Prawidłowa jest też ocena wyprowadzona przez Prezesa ZUS na podstawie analizy zebranych dowodów.

Nietrafny okazał się także zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 8, 77 § 1, art. 107 § 3 kpa. W szczególności z opinii z dnia 15 lutego 2007 r. biegłego lekarza ortopedy J. G. w sprawie IV U 1423/06 Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie wynika, że W. J. nie był całkowicie i częściowo niezdolny do pracy w związku ze zdarzeniem z dnia 9 maja 2002 r.; był natomiast częściowo niezdolny do pracy na okres dwu lat z ogólnego stanu zdrowia. Orzeczeniem z dnia [...] 2005 r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] zaliczył W. J. do lekkiego stopnia niepełnosprawności, wskazując że niepełnosprawność istnieje od 19 października 2004 r. i wskazał na obniżoną zdolność do wykonywania pracy. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] orzeczeniem z dnia [...] 2008 r. zaliczył W. J. do lekkiego stopnia niepełnosprawności na stałe, wskazując że niepełnosprawność istnieje od 19 października 2004 r. i wskazał na obniżoną zdolność do wykonywania pracy (k. 13-16 akt administracyjnych). Wskazywane przez skarżącą dowody z dokumentów, nie prowadziły do odmiennych ustaleń, niż poczynione przez Prezesa ZUS i prawidłowo aprobowane wyrokiem II SA/Wa 406/13. Charakterystyczne, że autor skargi kasacyjnej w bardzo krótkim merytorycznym uzasadnieniu, w żaden sposób nie uzasadnił tak skonstruowanych zarzutów (pkt 3 - s. 3-4 uzasadnienia skargi kasacyjnej).

Skoro skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, i nie zachodziły przesłanki nieważności postępowania, na podstawie art. 184 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy (art. 250 ppsa), gdyż przepisy art. 209 i art. 210 ppsa mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.), pełnomocnik skarżącego winien złożyć Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wniosek wraz z oświadczeniem, o jakim mowa w tym przepisie.