Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 883/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2025-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 lit e
journal: Dz.U. 2023 poz 70
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus /spr./, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Specjalista Beata Jarecka, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 11 października 2024 r., sygn. akt SKO Gd/694/24 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2024 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną decyzją z dnia 11 października 2024 r. - sygn. akt SKO Gd/694/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej: "organ drugiej instancji", "SKO" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.)

– dalej "O.p.", ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U.

z 2023 r., poz. 70 ze zm.) - dalej "u.p.o.l." oraz uchwały Rady Gminy Miasta Gdańska

z dnia 26 października 2023 r. Nr LXIX/1764/23 w sprawie określenia wysokości stawek

i zwolnień w podatku od nieruchomości na terenie miasta Gdańska (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2023 r., poz. 5072), po rozpatrzeniu odwołania M.S. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") od decyzji Prezydenta Miasta Gdańska (dalej: ,,Prezydent Miasta’’ "organ pierwszej instancji") z dnia 2 stycznia 2024 r. nr [...] ustalającej A.S. oraz M.S. podatek od nieruchomości za 2024 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy:

2.1. Decyzją z dnia 2 stycznia 2024 r. Prezydent Miasta, ustalił A.S. oraz M.S. podatek od nieruchomości za 2024 r. Wysokość zobowiązania ustalono na podstawie złożonych do organu przez podatników dokumentów – Informacji w sprawie podatku od nieruchomości (IN – 1).

Podatkiem od nieruchomości objęto kolejno:

- nieruchomości jako "grunty pozostałe" o powierzchni 10,58 m2 oraz pozostałe budynki lub ich części o powierzchni 22,88 m2, położone na działce nr [...], obręb [...] w [...] przy ul. [...] (objęte księgą wieczystą Kw nr [...]);

- nieruchomości jako "grunty pozostałe" o powierzchni 11,38 m2 oraz pozostałe budynki lub ich części o powierzchni 24,60 m2, położone na działce nr [...], obręb [...] w [...] przy ul. [...] (objęte księgą wieczystą Kw nr [...]);

- oraz budynki mieszkalne o powierzchni 86,50 m2 oraz grunty pozostałe o powierzchni 40 m2, położone na działce nr [...], obręb [...] w [...] przy ul. [...] (objęte księgą wieczystą Kw nr [...]).

Do obliczenia wymiaru podatku zastosowano stawki wynikające z uchwały Rady Gminy Miasta Gdańska z dnia 26 października 2023 r. Nr LXIX/1764/23 w sprawie określenia wysokości stawek i zwolnień w podatku od nieruchomości na terenie miasta Gdańska (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2023 r., poz. 5072). Wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2024 r. wyniosła łącznie 674 zł.

2.2. Od wydanej przez Prezydenta Miasta decyzji z dnia 2 stycznia 2024 r. odwołanie złożył M.S.

Zaskarżonej decyzji zarzucił błędne zastosowanie do opodatkowania ww. garaży - stanowiących odrębny przedmiot własności - stawki określonej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a nie stawki określonej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a tej ustawy, w sytuacji, gdy zastosowanie do wyodrębnionych garaży wyższej stawki podatku z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest nieuprawnione z uwagi na niekonstytucyjność tego przepisu, który w procesie stosowania prawa powinien zostać pominięty przez organ, gdyż narusza art. 32 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 i art. 84 Konstytucji RP, bezpodstawnie różnicując stawkę podatku od nieruchomości w zależności od tego, czy podatnik posiada miejsce postojowe w garażu stanowiącym odrębną nieruchomość w budynku wielomieszkaniowym, czy też posiada miejsce postojowe przynależne do lokalu mieszkalnego, co skutkuje istotnym zróżnicowaniem poziomu obciążenia majątku podatnika, które na gruncie ocenianych regulacji prawnych w świetle Konstytucji nie znajduje uzasadnienia.

Mając powyższe na uwadze Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez wymierzenie podatku od ww. garaży według stawki 1,15 zł za metr kwadratowy powierzchni użytkowej, a nie według stawki 11,17 zł, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

2.3. Rozpatrując sprawę w związku z wniesionym odwołaniem, SKO decyzją

z dnia 11 października 2024 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Kolegium podało, iż sporną kwestią w przedmiotowej sprawie jest opodatkowanie udziałów małżonków w hali garażowej stawką, jak za budynki pozostałe.

W ocenie Skarżącego prawidłową stawką podatku od nieruchomości dla miejsca

w hali garażowej jest stawka jak za budynki mieszkalne, co potwierdza wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2023 r., sygn. SK 23/19.

Odnosząc się do powyższego argumentu Kolegium wskazało, że istotnie Trybunał

w przywołanym wyroku stwierdził, że: "Art. 1a ust. 1 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2, w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a i e ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach

i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 70):

- w zakresie, w jakim umożliwiają, na potrzeby podatku od nieruchomości, uznanie wyodrębnionego garażu znajdującego się w budynku mieszkalnym, za część budynku

o odmiennym niż mieszkalny charakterze, są niezgodne z zasadą szczególnej określoności regulacji daninowych wywodzoną z art. 84 w związku z art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

- w zakresie, w jakim uzależniają zastosowanie odpowiednich stawek podatku od nieruchomości do znajdującego się w budynku mieszkalnym garażu od jego wyodrębnienia lub niewyodrębnienia jako przedmiotu odrębnej własności, przez co do znajdującego się

w budynku mieszkalnym garażu wielostanowiskowego stanowiącego przedmiot odrębnej własności, zastosowanie ma stawka określona w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy

o podatkach i opłatach lokalnych a nie stawka określona w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a tej ustawy, są niezgodne z art. 32 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 i art. 84 Konstytucji."

Organ wskazał, iż okolicznością przesądzającą w sprawie stanowiło, że Sąd konstytucyjny stwierdził, iż zakwestionowane przepisy w zakresach wskazanych

w wyroku tracą moc obowiązującą z upływem 31 grudnia 2024 r.

W konsekwencji SKO stwierdziło, że nieruchomości podatników zostały opodatkowane podatkiem od nieruchomości w sposób zgodny z prawem, bowiem decyzja w tej sprawie została wydana przed utratą mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Organ przywołał treść art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 4 oraz art. 4 ust. 1

i art. 5 ust. 1 u.p.o.l. Organ zacytował również art. 3 ust. 4a zgodnie z którym, zasady odpowiedzialności solidarnej za zobowiązanie podatkowe, o której mowa w ust. 4, nie stosuje się przy współwłasności w częściach ułamkowych lokalu użytkowego - garażu wielostanowiskowego w budynku mieszkalnym wraz z gruntem stanowiących odrębny przedmiot własności. W takiej sytuacji obowiązek podatkowy ciąży na współwłaścicielach w zakresie odpowiadającym ich udziałowi w prawie własności. Przepisu art. 6 ust. 11 nie stosuje się. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 5 u.p.o.l. jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz od części budynku stanowiących nieruchomość wspólną w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r. poz. 1048) ciąży na właścicielach w zakresie odpowiadającym ich udziałowi w nieruchomości wspólnej.

W ustaleniu stanu faktycznego Kolegium podało, iż A. i M.S. są współwłaścicielami na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. Powierzchnia lokalu mieszkalnego wynosi 79,17 m2. Do lokalu mieszkalnego przynależy komórka lokatorska o powierzchni 7,33 m2. Powierzchnia udziału w gruncie związanym z lokalem wynosi 40 m2. Małżonkowie są również współwłaścicielami udziałów w halach garażowych. Łączna powierzchnia udziału wynosi 47,48 m2. Powierzchnia udziału w gruncie związanym z udziałem w hali garażowej wynosi 21,96 m2.

Organ wskazał, iż Skarżący nie kwestionują wskazanych powyżej powierzchni stanowiących podstawy opodatkowania lecz opodatkowanie udziału w hali garażowej jako budynku pozostałego.

SKO wypowiedziało się, iż jak wynika z akt sprawy, hale garażowe, których małżonkowie mają udziały, stanowią odrębne nieruchomości, gdyż urządzono dla nich odrębne księgi wieczyste. Ponieważ funkcjonują one w budynku mieszkalnym jako odrębne nieruchomości (lokale użytkowe), z wyodrębnioną księgą wieczystą, nie mogą zostać uznane za część mieszkalną budynku. Z tego względu powinny być uznane za odrębny od lokali mieszkalnych przedmiot opodatkowania. W konsekwencji hale garażowe nie mogą być opodatkowane stawkami przewidzianymi dla budynków mieszkalnych. Odrębność lokalu użytkowego od innych części budynku pozwala na różne opodatkowanie, przy zastosowaniu różnych stawek podatkowych, w zależności od charakteru lokalu, który może być mieszkalny, pozostały, bądź przeznaczony na działalność gospodarczą, w rozumieniu art. 5 ust. 1 u.p.o.l. Pogląd ten zyskał aprobatę w piśmiennictwie (por. L. Etel, Podatek od lokali garażowych, Finanse Komunalne 5/2011, s. 33-38; L. Etel, Opodatkowanie podatkiem od nieruchomości garaży w budynkach mieszkalnych, Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych, Nr 7 - 8 z 2002 r., str. 1 i 9 - 13), a także

w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (np. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11, publ. ONSAiWSA 2012/3/36, wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. II FSK 2399/17, LEGALIS. nr 1761098, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 lipca 2018 r., sygn. I SA/Gd 265/18, LEGALIS. nr 1811832). Innymi słowy, w sytuacji, gdy garaż został wyodrębniony jako lokal o przeznaczeniu niemieszkalnym, stanowi odrębną nieruchomość od innych lokali znajdujących się w budynku i odrębny przedmiot opodatkowania,

w związku z czym, pod względem ustalenia podatku od nieruchomości, nie dzieli losu budynku lub jego części.

Kolegium odwołując się do definicji zawartej w art. 2 ust. 1 ustawy o własności lokali wskazało, że lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Organ stwierdził, iż garaż w pojęciu takim się nie mieści, oznacza on bowiem pomieszczenie przystosowane do przechowywania samochodów. Uwzględniając kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, Kolegium uznało, że garaż nie spełnia funkcji mieszkalnych i w sytuacji, gdy stanowi on odrębny od innych części budynku, przedmiot opodatkowania nie dzieli losu innych części tego budynku (mieszkalnych), nawet jeżeli cały budynek ma charakter mieszkalny.

SKO biorąc powyższe pod uwagę, w tym datę, utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów u.p.o.l., orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

3. Od powyższej decyzji, Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę, w której zaskarżając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku zarzucił jej:

1) błędne zastosowanie do opodatkowania opisanych w decyzji wymiarowej

– decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 2 stycznia 2024 r. - garaży - stanowiących odrębny przedmiot własności - stawki określonej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy

o podatkach i opłatach lokalnych, a nie stawki określonej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a tej ustawy, w sytuacji, gdy zastosowanie do wyodrębnionych garaży wyższej stawki podatku

z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest nieuprawnione

z uwagi na niekonstytucyjność tego przepisu, który w procesie stosowania prawa powinien zostać pominięty przez organ i przez sąd, gdyż narusza art. 32 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 i art. 84 Konstytucji RP, bezpodstawnie różnicując stawkę podatku od nieruchomości w zależności od tego, czy podatnik posiada miejsce postojowe w garażu stanowiącym odrębną nieruchomość w budynku wielomieszkaniowym, czy też posiada miejsce postojowe przynależne do lokalu mieszkalnego, co skutkuje istotnym zróżnicowaniem poziomu obciążenia majątku podatnika, które na gruncie ocenianych regulacji prawnych

w świetle Konstytucji nie znajduje uzasadnienia,

2) błędne zastosowanie art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że wyrok TK z dnia 18 października 2023 (SK 23/19) stanowi wyrok Trybunał Konstytucyjnego orzekającego o niezgodności przepisu z Konstytucją RP w rozumieniu art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, w sytuacji zasiadania w składzie orzekającym tzw. sędziego dublera [...], a w konsekwencji pominięcie przez SKO, że "wyrok" TK z dnia 18 października 2023 roku (SK 23/19) nie wywiera skutków wynikających z art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, w tym w zakresie orzeczenia o niekonstytucyjności objętych tym "wyrokiem" przepisów oraz o określeniu terminu utraty mocy niekonstytucyjnych przepisów.

Powołując się na powyższe zarzuty Skarżący wniósł: o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w całości oraz poprzedzającej ją decyzji wymiarowej w części, to jest w zakresie wymierzenia podatku od nieruchomości w kwocie 255,57 złotych za nieruchomość (garaż) przy ulicy [...] w [...] oraz w zakresie wymierzenia tego podatku w kwocie 274,79 złotych za nieruchomość (garaż) przy ulicy [...] w [...] oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego (w trzykrotnej stawce minimalnej), według norm przepisanych.

Dodatkowo, mając na uwadze nieistnienie wyroku TK z dnia 18 października 2023 (SK 23/19), jako wyroku Trybunału Konstytucyjnego orzekającego o niezgodności przepisu

z Konstytucją RP w rozumieniu art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, pełnomocnik Skarżącego wskazał, że zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny jest związany uchwałą NSA z 27.02.2012 r. (II FPS 4/11), która wyraża niekonstytucyjne stanowisko - w zakresie opisanym w zarzutach skargi - że "w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy

z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e tej ustawy".

Wobec powyższego pełnomocnik Strony wniósł o wystąpienie przez WSA

w Gdańsku do Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 269 § 1 i 2 p.p.s.a. o odstąpienie przez NSA od powyższego stanowiska i podjęcie ponownej uchwały o treści: "Garaż usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, niezależnie od tego czy stanowi przedmiot odrębnej własności, powinien podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.o.l., a nie stawki, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l.)."

4. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

5.1. Skarga jest niezasadna.

5.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy

z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei, przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c p.p.s.a.

W myśl natomiast przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowania

w rozpatrywanej sprawie.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

5.3. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do stwierdzenia, czy organ podatkowy prawidłowo zastosował stawkę dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości udziałów małżonków w halach garażowych, stanowiących odrębną nieruchomość.

W ocenie organów podatkowych, w świetle obowiązujących przepisów prawa należące do małżonków udziały w lokalu – hali garażowej, powinny zostać opodatkowane według stawki przewidzianej dla budynków pozostałych.

Zdaniem strony skarżącej organ podatkowy opodatkowując udziały małżonków zastosował niewłaściwą stawkę podatkową, ze względu na niekonstytucyjność przepisu, a udziały w hali garażowej winny być opodatkowane z uwzględnieniem stawki przewidzianej dla budynków mieszkalnych.

W ocenie Sądu mając na uwadze tak zaistniałą kwestię sporną rację należy przyznać organowi.

5.4. Wskazać należy, że wobec istniejących rozbieżności w orzecznictwie w przedmiocie opodatkowania podatkiem od nieruchomości garaży (miejsc postojowych w hali garażowej), stanowiących przedmiot odrębnej własności, usytuowanych w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11 (dostępnej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych, dalej: CBOSA), w której wskazał, że; " W świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844, ze zm.) garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) tej ustawy." – czyli stawki właściwej, jak dla budynków pozostałych (niemieszkalnych).

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko zaprezentowane w tej uchwale (niezależnie od tego, że jest też ono dla Sądu orzekającego w niniejszej sprawie wiążące ) zatem wbrew twierdzeniom Skarżącego, brak jest podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie trybu z art. 269 § 1 p.p.s.a.

Przepis ten, w mającym znaczenie dla wyniku sprawy w zdaniu pierwszym stanowi, że jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Z przywołanego przepisu wynika, że sąd rozstrzygający sprawę ma obowiązek przedstawić zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego wyłącznie wówczas, gdy nie podziela stanowiska zajętego w uchwale. Mocą bowiem omawianego przepisu stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dlatego sąd orzekający w sprawie, w której pojawia się zagadnienie prawne rozstrzygnięte już w uchwale, bez zgłoszenia wniosku o podjęcie tak zwanej "uchwały przełamującej", nie może wyrazić innego poglądu niż ten sformułowany w uchwale przez Naczelny Sąd Administracyjny. Odstąpienie od stanowiska zajętego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego bez zachowania trybu określonego w art. 269 § 1 p.p.s.a. należy uznać za naruszenie prawa, odpowiadające podstawie kasacyjnej, wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (J.P. Tarno (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2011, art. 269).

Skoro, jak już wykazano, przedstawienie powstałego zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia jest obowiązkiem sądu administracyjnego, który nie podziela stanowiska zajętego w uchwale, to a contrario, sąd nie ma obowiązku inicjowania trybu z art. 269 § 1 p.p.s.a. jeżeli podziela stanowisko zajęte w uchwale.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela argumentację, że nie ma znaczenia z punktu widzenia zastosowania stawki podatkowej, iż garaż znajduje się w budynku mieszkalnym, istotną okolicznością jest jego prawne wyodrębnienie. Stąd też uznać należy, że mamy do czynienia z dwoma rzeczami o różnych funkcjach, co w konsekwencji prowadzi do zastosowania różnych stawek podatku od nieruchomości.

Stanowisko to, mające uzasadnienie w treści obowiązującej w 2024 r. regulacji prawnej, znajduje potwierdzenie w orzecznictwie. Wskazać zatem należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 maja 2024 r., sygn. akt III FSK 677/22 ( CBOSA ) podzielił stanowisko tego Sądu zaprezentowane w wyroku z dnia 13 kwietnia 2022 r., sygn. akt III FSK 4606/21, gdzie uznano, że jeżeli ,,dla spornej nieruchomości "garażowej" urządzono księgę wieczystą, zaś jej funkcję określono w ewidencji gruntów i budynków jako "niemieszkalną", to zakwalifikowanie garażu stanowiącego odrębny lokal, w którym skarżący mają udział jako lokalu mieszkalnego, nie jest możliwe. Lokal garażowy powinien być opodatkowany według stawek jak od budynków pozostałych’’.

NSA w powołanych wyrokach podkreślił, że obecny kształt regulacji prawnych nie pozwala na zastosowanie do tej kategorii przedmiotów opodatkowania stawek przewidzianych dla budynków mieszkalnych. Jedynie lokale garażowe niestanowiące odrębnej nieruchomości (wyodrębnione tylko fizycznie) mogą być objęte niższymi stawkami podatku.’’

Należy podkreślić, że przedmiot niniejszej sprawy dotyczy opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2024 r. udziałów Skarżącego i jego małżonki w prawie własności lokali niemieszkalnych będących garażami, stanowiących odrębny przedmiot własności. Prawidłowe jest zatem stanowisko SKO, iż brak jest podstaw do opodatkowania należących do małżonków udziałów w garażu według stawek podatku od nieruchomości przewidzianych dla budynków mieszkalnych. Trafnie bowiem przyjął organ odwoławczy, że części budynku stanowią garaż, który nie stanowi ,,mieszkalnej części budynku’’. Należy bowiem ponownie zauważyć, że w treści art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l. ustawodawca wskazuje na stawki opodatkowania dla budynków lub ich części mieszkalnych. Słusznie więc uznało SKO, że nie ma znaczenie dla zastosowanej stawki podatku okoliczność, iż lokal ten będący garażem znajduje się w budynku mieszkalnym.

Powyższe ustalenia znajdują potwierdzenie w oparciu o dane zawarte w informacji z ewidencji gruntów i budynków znajdującej się w aktach sprawy. Podkreślić należy, że w świetle art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 725 ze zm.) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części.

W świetle art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie od budynków lub ich części: a) mieszkalnych - 1,15 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, b) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej - 33,10 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, c) zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym – 15,50 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, d) związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, zajętych przez podmioty udzielające tych świadczeń – 6,76 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, e) pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego – 11,17 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej.

W ocenie Sądu mając powyższe na uwadze SKO zaprezentowało prawidłową wykładnię wymienionych regulacji dotyczących stawek podatku od nieruchomości, tj. art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a i e) u.p.o.l., a powołane przepisy prawidłowo w sprawie zastosowano w powiązaniu z treścią regulacji zawartych w uchwale Rady Gminy Miasta Gdańska z dnia 26 października 2023 r. Nr LXIX/1764/23 w sprawie określenia wysokości stawek i zwolnień w podatku od nieruchomości na terenie miasta Gdańska (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2023 r., poz. 5072).

5.5. Wskazać ponadto należy, w związku z powołanym w decyzji SKO orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2023 r., SK 23/19 (LEX nr 3615776), Trybunał orzekł, że;

I. art. 1a ust. 1 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2, w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a i e ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 70):

- w zakresie, w jakim umożliwiają, na potrzeby podatku od nieruchomości, uznanie wyodrębnionego garażu znajdującego się w budynku mieszkalnym, za część budynku o odmiennym niż mieszkalny charakterze, są niezgodne z zasadą szczególnej określoności regulacji daninowych wywodzoną z art. 84 w związku z art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

- w zakresie, w jakim uzależniają zastosowanie odpowiednich stawek podatku od nieruchomości do znajdującego się w budynku mieszkalnym garażu od jego wyodrębnienia lub niewyodrębnienia jako przedmiotu odrębnej własności, przez co do znajdującego się w budynku mieszkalnym garażu wielostanowiskowego stanowiącego przedmiot odrębnej własności, zastosowanie ma stawka określona w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy o podatkach i opłatach lokalnych a nie stawka określona w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a tej ustawy, są niezgodne z art. 32 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 i art. 84 Konstytucji.

W części II tego wyroku orzeczono, że przepisy wymienione w części I, w zakresach tam wskazanych, tracą moc obowiązującą z upływem 31 grudnia 2024 r.

Podkreślić należy, że co do zasady orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność aktu (przepisu) z Konstytucją są skuteczne z mocą wsteczną, niemniej w przypadku podjęcia decyzji o konieczności sięgnięcia do uprawnienia przewidzianego w art. 190 ust. 3 Konstytucji, orzeczenia odraczające termin utraty mocy obowiązującej aktu (przepisu) są wyjątkowo skuteczne ex nunc przez wzgląd na każdorazowo określane przez Trybunał wartości należne do objęcia ochroną. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do pozbawienia praktycznego znaczenia normy konstytucyjnej wyrażonej w art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, ryzyka powstania zjawiska wtórnej niekonstytucyjności, wznawiania postępowań, w których orzeczenia zapadły w okresie odroczenia utraty mocy obowiązującej przepisu niezgodnego z Konstytucją, uzależnienia stosowania niekonstytucyjnego aktu (przepisu) od terminu orzekania, a ostatecznie zaistnienia stanu nierównego traktowania podmiotów prawa będących w tożsamej sytuacji prawnej.

Na kanwie art. 190 ust. 3 Konstytucji RP wypracowano przy tym rozwiązanie stanowiące bufor bezpieczeństwa przed nieuprawnionym nadużywaniem omawianego rozwiązania (por. wyrok NSA z 31 sierpnia 2018 r., sygn. akt II FSK 2469/16). Uprawnienie Trybunału Konstytucyjnego odraczania terminu utraty mocy obowiązującej badanego aktu (przepisu) ograniczone jest wyłącznie do przypadków, gdy za jego wykorzystaniem przemawia potrzeba ochrony innych istotnych wartości konstytucyjnych, zagrożonych naruszeniem w razie natychmiastowej derogacji przepisu, co do którego stwierdzona została niekonstytucyjność (por. wyrok NSA z 29 sierpnia 2023 r., sygn. akt III FSK 693/22, CBOSA).

Natomiast odnosząc się do argumentacji Skarżącego, który zarówno na etapie postępowania przed organami, jak i w skardze podniósł, że nie uznaje za wyrok Trybunału Konstytucyjnego orzekającego o niezgodności przepisu z Konstytucją RP, wyroku TK z dnia 18 października 2023 (SK 23/19) z uwagi na zasiadanie w składzie orzekającym tzw. sędziego dublera i który nie wywiera skutków prawnych wynikających z art. 190 Konstytucji RP, wskazać należy, że na tle analogicznej kwestii wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 maja 2024 r., sygn. akt III FSK 1680/23 (CBOSA ).

NSA w wyroku tym stwierdził, że; ,, W kontekście znanych powszechnie obecnych sporów odnośnie do legalności wydania określonych wyroków Trybunału Konstytucyjnego podnieść należy, że jeżeli wydając przytoczony powyżej wyrok Trybunał Konstytucyjny nie był należycie obsadzony, to wyrok ten traktować należałoby jako niebyły. W takim przypadku zastosowanie znajdą, podzielane przez wykonujące administracje publiczną w sprawie organy, oceny prawne wiążącej – przytoczonej powyżej – Uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 27 lutego 2012 r., II FPS 4/11(...)’’.

Dalej NSA wskazał, że jeżeli natomiast zaakceptuje się pogląd o niewystępowaniu uchybień prawnych przy wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 października 2023 r. SK 23/19, to zważyć należy, że jednym z punktów tego orzeczenia jest – znajdujące umocowanie w art.190 ust. 3 Konstytucji oraz uzasadnione w wyroku – określenie innego terminu utraty mocy obowiązującej badanych przez Trybunał regulacji prawnych, aniżeli dzień ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Powyższa część wyroku – rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego, jako element tego wyroku, posiada moc obowiązującą, o której mowa w art. 190 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie argumentacja strony skarżącej dotycząca nieobowiązywania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2023 r. SK 23/19, nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za rok 2024.

Bowiem organy podatkowe orzekały w niniejszej sprawie na podstawie obowiązujących przepisów prawa, stosując oceny prawne przytoczonej powyżej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 27 lutego 2012 r., II FPS 4/11 ( na którą organ powołał się w zaskarżonej decyzji).

5.6. W związku z powyższym nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego, poprzez zastosowanie stawki określonej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l., a nie stawki określonej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l.

Również nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów rangi konstytucyjnej, w sytuacji, gdy jak już wskazano powyżej organy podatkowe orzekały w niniejszej sprawie, dotyczącej podatku od nieruchomości za 2024 r., na podstawie obowiązujących przepisów prawa i prawidłowo przepisy te zastosowały.

5.7. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.