Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 796/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: *Wymierzono organowi grzywnę z art. 154 p.p.s.a.
Powołane przepisy: article: art. 154 par. 1 pkt 1, art. 154 par. 2, art. 154 par. 6
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Protokolant Referent Agnieszka Zych-Zaborska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 16 lipca 2024 r. sprawy ze skargi P. M. na niewykonanie przez Burmistrza Leśnej prawomocnego wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 982/22 I. wymierza Burmistrzowi Leśnej grzywnę w kwocie 100,00 zł (sto złotych); II. stwierdza, że bezczynność Burmistrza Leśnej w wykonaniu wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 982/22 nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Burmistrza Leśnej na rzecz strony skarżącej P. M. kwotę 200,00 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 22 lutego 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 982/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu skargi P. M. (dalej: Skarżący, Strona) na bezczynność Burmistrza Leśnej (dalej: organ) w zakresie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 30 września 2002 r. zobowiązał organ do załatwienia wniosku o informację publiczną z dnia 30 września 2022 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie, która nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądził od organu na rzecz Skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Skarżący w dniu 27 sierpnia 2022r. w drodze mailowej zwrócił się do organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, w którym wskazując, że "w dn. 6.07.2022 na profilu fb Gmina Leśna administrator zamieścił następującą wypowiedź w dyskusji dotyczącej niezadowolenia mieszkańców z wyglądu metalowych skrzynek w R. w L.: "Ciężko negocjować pewne rzeczy z konserwatorem. Musieliśmy dostosować się do narzuconej kolorystyki" zawnioskował o udostępnienie informacji publicznej w postaci dokumentacji (korespondencji, protokołów spotkań lub innej) prowadzonych negocjacji z konserwatorem, o których mowa w niniejszej wypowiedzi, a także skan dokumentu, w którym konserwator narzucił kolorystykę skrzynek w R. W piśmie tym Strona zawnioskowała również o udostępnienie faktury lub innej dokumentacji finansowej (w sytuacji braku faktury) dotyczącej rozliczenia Gminy z wykonawcą za wykonanie przedmiotowych metalowych skrzynek. Strona wniosła o udzielenie odpowiedzi drogą mailowa wskazując jednocześnie adres skrzynki pocztowej. Organ w udzielonej odpowiedzi z dnia 9 września 2022 r. wskazał odnośnie pierwszej części powyższego wniosku, iż ustalenia miały charakter ustny, natomiast co drugiej jego części podał, że rozliczenie nastąpiło w drodze wykonania rzeczowego w zamian za inne zobowiązania. Strona w kolejnym piśmie z dnia 13 września 2022 r. zarzuciła, że w powyższej odpowiedzi nie udzielono jej informacji publicznej dotyczącej rozliczenia Gminy z wykonawcą, w tym też nie udostępniono jej żadnego dokumentu potwierdzającego rozliczenie z wykonawcą. Strona zażądała, iż w sytuacji "jeśli rozliczenie było rzeczowe należy przedstawić skany stosownej dokumentacji określającej wartość wykonanej usługi oraz rodzajów i wartości zobowiązań jakie zostały rozliczone w ramach wykonanej usługi." Wskazała także, iż przypadku braku udzielenia odpowiedzi w terminie 3 dni skieruje stosowną skargę na bezczynność. Organ w odpowiedzi z dnia 29 września 2022 r. poinformował, że podtrzymuje swoje stanowisko co do treści udzielonej odpowiedzi w piśmie z dnia 9 września 2022r.

Strona mailem z dnia 30 września 2022 r. złożyła do organu nowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej "wykonania metalowych skrzynek, które zostały umieszczone w R. w L. (administrator profilu fb Gmina Leśna informował o tym fakcie w poście w dniu 06.07.2022r.). Występowałem wcześniej o udostępnienie dokumentacji finansowej dotyczącej rozliczenia z wykonawcą ww. usługi, jednakże otrzymałem odpowiedź w piśmie RI.1431.19.2022.JB z dn.09.09.2022, że "rozliczenie nastąpiło w drodze wykonania rzeczowego w zamian za inne zobowiązania" i żadne dokumenty finansowe nie zostały mi udostępnione. W związku z powyższym wnioskuję o udostępnienie skanów stosownej dokumentacji, jaką dysponuje Urząd Miejski w Leśnej, określającej wartość wykonanej usługi polegającej na wykonaniu metalowych skrzynek oraz określającej rodzaj i wartość zobowiązań, jakie zostały rozliczone w ramach wykonanej usługi." Strona wniosła o udzielenie odpowiedzi drogą mailowa wskazując jednocześnie adres skrzynki pocztowej. Organ pismem z dnia 14 października 2022 r. poinformował Stronę, że podtrzymuję odpowiedź przesłaną w piśmie z dnia 9 września 2022 r. i w piśmie nr z dnia 29 września 2022 r.

Sąd przytoczył treść art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Następnie wskazał, że przepisy powołanej ustawy nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi, które nie zostały opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.) obowiązek ich udostępnienia w trybie wnioskowym bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

Mając powyższe regulacje na uwadze podkreślił, że w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej sąd administracyjny zobowiązany jest do ustalenia czy podmiot, do którego skierowano wniosek był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, czy dane, o które wnioskowała strona, miały charakter informacji publicznej, oraz czy żądanie wnioskodawcy zostało rozpatrzone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami tj. w formie i w terminie wynikających z regulacji ustawowej.

Następnie wskazał, że w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż Burmistrz – jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. – był zobowiązany do udostępniania informacji publicznej. Wątpliwości Sądu nie budził również fakt, że oczekiwane przez wnioskodawcę informacje miały właśnie taki charakter, gdyż kwestie dotyczące dbałości o estetykę przestrzeni publicznej mieszczą się w zadaniach publicznych gminnego samorządu terytorialnego, a tym samym kontroli informacyjnej podlegać winien również wymiar finansowy czynności podejmowanych w tym zakresie.

Przedmiotem dalszych rozważań pozostawała natomiast kwestia czy doszło do prawidłowego zrealizowania, określonych w art. 14 u.d.i.p., wymagań co do sposobu i formy udostępnienia informacji publicznej, a zwłaszcza terminu realizacji tego zobowiązania.

Wskazał, że przepisy u.d.i.p. precyzują, iż podmiot zobowiązany rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien zachować się w jeden z następujących sposobów:

- przede wszystkim udzielić informacji publicznej pod warunkiem, że nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia i znajduje się ona w jego posiadaniu, lub

- poinformować wnioskodawcę w formie zwykłego pisma, że jego żądanie nie znajduje podstaw w przepisach ustawy, gdyż nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił lub podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia (art. 4 u.d.i.p.), bądź też zawiadomić stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji, niż ten, w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), lub

- umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.) albo odmówić udostępnienia informacji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) w formie decyzji administracyjnej z uwagi na ochronę prywatności osoby fizycznej lub tajemnicy przedsiębiorcy, a także w sytuacji niespełnienia przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a więc wówczas, gdy mimo wezwania strona nie wykaże, w jakim zakresie uzyskanie danej informacji będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Bazując zatem na takim wzorcu dopuszczalnej reakcji podmiotu, do którego zwrócono się z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej Sąd przypomniał, iż w kontrolowanej sprawie mieliśmy do czynienia z dwuetapowym postępowaniem wnioskowym, gdyż po udzielonej odpowiedzi na pierwszy wniosek informacyjny z dnia 27 sierpnia 2022 r. skarżący, nieusatysfakcjonowany treścią uzyskanej informacji, zwrócił się z kolejnym wnioskiem z dnia 30 września 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej poprzez "udostępnienie skanów stosownej dokumentacji, jaką dysponuje Urząd Miejski w Leśnej, określającej wartość wykonanej usługi polegającej na wykonaniu metalowych skrzynek oraz określającej rodzaj i wartość zobowiązań, jakie zostały rozliczone w ramach wykonanej usługi." Organ nie udostępnił stronie żądanych skanów dokumentacji, a jedynie w piśmie z dnia 14 października 2022 r. poinformował, że podtrzymuje odpowiedź przesłaną we wcześniejszych pismach z dnia 9 i 29 września 2022 r. Odpowiadając na wniesioną do tut. Sądu skargę organ przedstawił zupełnie nową argumentację wskazującą na to, że treść wnioskowanej informacji w jego ocenie nie stanowi informacji publicznej, gdyż jest objęta tajemnicą skarbową. W piśmie tym organ podał, że dokumenty, o które wnioskował skarżący sprowadzają się realnie do umowy zawartej z podatnikiem posiadającym zaległość podatkową w podatkach lokalnych, przez co stanowią tajemnicę skarbową z uwagi na zawarte w niej dane.

W ocenie Sądu takie działanie, podjęte po wniesieniu przez stronę skargi na bezczynność organu, należy uznać za spóźnione. Wystosowując odpowiedź na skargę w dniu 26 października 2022 r., organ niewątpliwie naruszył termin, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie wskazuje się, że odpowiedź na skargę służy jedynie zaprezentowaniu stanowiska organu i nie może konwalidować czynności podejmowanych przez niego w ramach postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej (por. wyroki NSA z dnia 7 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2736/17; z dnia 25 września 2020 r., sygn. akt I OSK 302/20; z dnia 27 października 2020 r., sygn. akt I OSK 2266/19 oraz z dnia 23 lutego 2021 r., sygn. akt III OSK 2800/21).

Podkreślił Sąd, że organ - nie chcąc narazić się na zarzut bezczynności - w każdym przypadku musi podjąć działanie w czternastodniowym terminie. Jeśli organ we wskazanym terminie nie jest w stanie odpowiedzieć na wniosek, powinien w terminie 14 dni poinformować wnioskodawcę - zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. - o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W przedmiotowej sprawie organ zaniechał natomiast całkowicie zastosowania się do terminu wynikającego z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., wobec czego niewątpliwie popadł w stan bezczynności. Zgodnie z orzecznictwem oraz poglądami doktryny, w komentowanym terminie - jak wspomniano wyżej - adresat wniosku powinien także powiadomić wnioskodawcę o fakcie, że żądane w trybie u.d.i.p. informacje nie mają waloru informacji publicznej (vide: Kamińska Irena, Rozbicka-Ostrowska Mirosława, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Opublikowano: WK 2016 , LEX; Komentarz do art. 13). Skoro zatem organ, do którego skierowano wniosek z dnia 30 września 2022 r., przekonany był, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy u.d.i.p., powinien był poinformować stronę w formie zwykłego pisma, że jej żądanie nie znajduje podstaw w przepisach ustawy, gdyż nie dotyczy informacji mającej charakter informacji publicznej. Brak podjęcia przez organ jakiejkolwiek czynności w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku spowodowało, że na dzień wniesienia skargi do tut. Sądu organ pozostawał bezczynny.

W konsekwencji Sąd stwierdził, że organ nie rozpoznał wniosku z dnia 30 września 2022 r., gdyż w terminach wynikających z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., tj. 14 dni, względnie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku, nie udostępnił oczekiwanej przez stronę informacji, ani nie załatwił wniosku strony w inny, prawem przewidziany sposób. Stąd też zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, o czym - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. - orzekł w pkt I sentencji wyroku.

Odpis wyroku z dnia 22 lutego 2022 r. ze stwierdzeniem jego prawomocności wraz z uzasadnieniem doręczony został organowi w dniu 8 maja 2023 r.

Pismem z dnia 5 kwietnia 2023 r. stanowiącym "odpowiedź na zapytanie z dnia 30 września 2022 r. w związku z wyrokiem WSA we Wrocławiu w sprawie SAB/Wr 982/22 z dnia 22 lutego 2022 r. (w tym: str. 7 uzasadnienia)" organ poinformował Stronę, "że w odpowiedzi na powyższe zapytanie wskazujemy, iż treść wnioskowanej informacji (dokumentacji wskazanej w ww. zapytaniu) nie stanowi informacji publicznej, albowiem jest objęta tajemnicą skarbową. Dokumenty o które Pan wnioskuje to umowa zawarta z podatnikiem posiadającym zaległość podatkową w podatkach lokalnych. Umowa ta została zawarta w trybie art. 66 par. 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa i stanowi tajemnicę skarbową w rozumieniu art. 293 par, 1 ustawy Ordynacja podatkowa z uwagi na zawarte w niej dane dotyczące: wysokości zobowiązania podatkowego, kwoty zaległości podatkowej i sposobu jej rozliczenia, które to rozliczenie stanowić będzie tytuł wygaśnięcia zobowiązania w rozumieniu art. 57 par. 1 pkt 7 ww. ustawy Ordynacji podatkowej. Przedmiotem w/w umowy z podatnikiem jest wykonywanie rzeczy ruchomych (elementy małej architektury) oraz ich dostawa przez podatnika i przekazywanie ich własności na rzecz Gminy w zamian za wygaszenie zobowiązań podatkowych przez Burmistrza Leśnej. Z uwagi na fakt, iż wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej odpowiedź następuje zwykłym pismem bez konieczności wydania decyzji administracyjnej na co wskazuje również ww. wyrok WSA we Wrocławiu w sprawie SAB/Wr 982/22 z dnia 22 lutego 2022 r.".

Postanowieniem z dnia 31 maja 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 187/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę Strony na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 30 września 2022 r. Sąd stwierdził, że skarga na bezczynność organu nie była dopuszczalna z uwagi na zaistniałą w sprawie powagę rzeczy osądzonej wyrokiem WSA we Wrocławiu z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 982/22. Właściwym w takiej sytuacji środkiem prawnym, służącym kontroli legalności działania organu, pozostaje więc skarga na niewykonanie wyroku, której jednak Skarżący nie wywiódł.

Pismem z 27 czerwca 2023 r. Skarżący wezwał organ do wykonania wyroku, a zatem do udostępnienia wnioskowanej informacji.

W dniu 8 grudnia 2023 r. Skarżący złożył skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 982/22 wnosząc o wymierzenie organowi grzywny.

W uzasadnieniu wskazał, że ww. wyrokiem organ został zobowiązany do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 30 września 2023r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wyrok zapadł w dniu 22 lutego 2023 r., żaden z uczestników postępowania nie złożył skargi kasacyjnej od tego wyroku, w związku z czym stał się on prawomocny. Wyrokiem tym Sąd zobligował organ do rozpatrzenia mojego wniosku w ciągu 14 dni od otrzymaniu wyroku. W efekcie organ 5 kwietnia 2023 r. wystosował pismo, w którym stwierdza, że treść wnioskowanej przeze mnie informacji (dokumentacji wskazanej w ww. zapytaniu) nie stanowi informacji publicznej.

W ocenie Skarżącego jest to stanowisko błędne. Jak zauważył Sąd w uzasadnieniu wyroku : "Wątpliwości Sądu nie budził również fakt, że oczekiwane przez wnioskodawcę informacje miały właśnie taki charakter [informacji publicznej], gdyż kwestie dotyczące dbałości o estetykę przestrzeni publicznej mieszczą się w zadaniach publicznych gminnego samorządu terytorialnego, a tym samym kontroli informacyjnej podlegać winien również wymiar finansowy czynności podejmowanych w tym zakresie". W związku z powyższym w dniu 21 kwietnia 2023r. złożył ponownie do WSA skargę na bezczynność organu, bowiem dokumenty, o których skan wnioskuje nie są w jego ocenie objęte tajemnicą skarbową i stanowią informację publiczną. Dokonanie anonimizacji danych dotyczących podatnika umożliwia przekazanie dokumentów bez narażenia się na zarzut złamania tajemnicy skarbowej. Przedmiotem jego zainteresowania nie jest bowiem wartość zobowiązań podatnika, ale działania organu, a dokładnie wymiar finansowy podejmowanych przez niego czynności w zakresie estetyki przestrzeni publicznej. W odpowiedzi na złożoną przez niego skargę na bezczynność organu, WSA we Wrocławiu wydał postanowienie w sprawie o sygn. akt. IV SAB/Wr 187/23, w którym orzekł, że ze względu na to, iż wniesiona skarga w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie stanowiła dopuszczalnego środka prawnego, skarga zostaje odrzucona. Został również poinformowany, że powyższa kwestia została już prawomocnie przesądzona w wyroku z dnia 22 lutego 2023 r. w którym zobowiązano organ do załatwienia wniosku o informację publiczną i ponowne orzekanie w takiej samej sprawie nie jest już dopuszczalne. Natomiast środkiem prawnym, który przysługuje stronie jest złożenie skargi na niewykonanie wyroku. W związku z powyższym złożył do organu w dniu 27 czerwca 2023 r. wezwanie do wykonania wyroku z dnia 22 lutego 2023 r. W odpowiedzi organ stwierdził, że wyrok został przez niego zrealizowany.

Skarżący podkreślił, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu. Nie otrzymał bowiem żadnych wnioskowanych przeze mnie dokumentów. Twierdzenie, iż dokumentacja dotycząca realizacji zlecenia na rzecz Gminy Leśna, polegającego na wykonaniu obiektów małej architektury objęta jest tajemnicą skarbową stanowi według Skarżącego poważne ograniczenie możliwości kontroli społecznej sposobu gospodarowania przez organ środkami publicznymi. W ocenie Skarżącego sytuacja, w której jako mieszkaniec nie może zapoznać się z dokumentem określającym kwotę, za jaką zlecono wykonanie zadania, kłóci się z obowiązującą zasadą transparentności, dotyczącą dysponowania majątkiem publicznym. Została ona wyrażona w art. 33 ust. 1 ustawy o finansach publicznych - stanowiącym, że gospodarka środkami publicznymi jest jawna. Zanonimizowanie danych wrażliwych (np. nazwy podatnika, kwoty jego zaległości podatkowych) jest czynnością, która umożliwiłaby zarówno zrealizowanie jego wniosku, jak również ochronę tajemnicy skarbowej podatnika.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnienie wskazał, że "Strona wniosła skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wydanego w dniu 22 lutego 2023 r. w sprawie o sygn.. akt IV SAB/Wr 982/22 w związku z którym organ w dniu 5 kwietnia 2023 r. wystosował pismo nr Rl. 1431.5.2023 do Skarżącego przedstawiając swoje stanowisko w sprawie". W załączeniu organ przekazał wyżej wskazane pismo, wskazując, że pismo to stanowi jego stanowisko/odpowiedź na wniesioną skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Stosownie do treści art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Wezwanie jest więc skierowane do organu, który ma wykonać wyrok, a nie do sądu.

Jak podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie (por.: Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII, WKP 2018) środki przewidziane w art. 154 p.p.s.a mają na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie, a w określonej sytuacji wydanie rozstrzygnięcia (o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku) za organ. Celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skuteczność skargi zależy zatem od tego, czy organ podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku bez zbędnej zwłoki i wykonał wytyczne sądu, a nie od końcowego efektu tych czynności. W świetle powyższego przez niewykonanie wyroku należy więc rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z 30 maja 2001 r., II SA 2015/00, LEX nr 57180). O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie – bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania – nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy.

Cytowany przepis art. 154 § 1 p.p.s.a. formułuje dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione. Tym samym wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest dopuszczalna.

W sprawie spełniony został warunek pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo Strony z 27 czerwca 2023 r. wzywające organ do wykonania wyroku, a tym samym rozpoznania jej wniosku z dnia 30 września 2022 r. Bezspornie również wyrokiem z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 982/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - uwzględnił skargę Strony na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 30 września 2002 r. i zobowiązał organ do załatwienia wniosku o informację publiczną z dnia 30 września 2022 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku. Jak wynika natomiast z urzędowego poświadczenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy o sygn. akt IV SAB/Wr 982/22 odpis wyroku z dnia 22 lutego 2023 r. ze stwierdzeniem jego prawomocności wraz z uzasadnieniem doręczony został organowi w dniu 8 maja 2023 r. Termin do rozpoznania wniosku z 30 września 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej upłynął zatem w dniu 22 maja 2023 r/

Z akt przekazanych sądowi wynika, że organ pismem z dnia 5 kwietnia 2023 r. poinformował Skarżącego, że treść wnioskowanej informacji (dokumentacji wskazanej w ww. zapytaniu) nie stanowi informacji publicznej, albowiem jest objęta tajemnicą skarbową.

W okolicznościach niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, nie ma podstaw, aby przyjąć, że punkt I wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 982/22 został wykonany przez organ pismem z 5 kwietnia 2023 r., jak podnosi to organ w odpowiedzi na skargę.

Przypomnieć należy, że przedmiotem prawomocnego wyroku z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 982/22 była bezczynność organu w zakresie udzielenia informacji publicznej. W pisemnym uzasadnieniu tego wyroku WSA we Wrocławiu przesądził prawomocnie, że obie przesłanki udostępnienia informacji publicznej zostały w sprawie spełnione (zarówno w odniesieniu do przesłanki przedmiotowej, jak i podmiotowej), a organ, do którego skierowano wniosek, winien był podjąć przewidziane prawem działania w celu jego załatwienia.

Oznacza to, że organ jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a objęte wnioskiem z dnia 30 września 2022 r. żądania stanowią informację publiczną. Wyrok ten jest prawomocny. Zgodnie zaś z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Oznacza to, że zarówno organ, jak i Sąd Administracyjny jest w tym postępowaniu, tj. w postępowaniu dotyczącym niewykonania wyroku, związany wyrokiem oraz oceną prawną przyjętą w wyroku z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 982/22. Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika. Sądy rozpoznające między tymi samymi stronami inny spór muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym wyroku (por. wyroku NSA z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. II GSK 1939/12). Brak jest tym samym wątpliwości, że jeżeli w konkretnym postępowaniu uczestniczą te same podmioty i znajdują w niej zastosowanie te same przepisy prawa, co w sprawie wcześniej zakończonej prawomocnym wyrokiem, to obowiązkiem sądu administracyjnego wynikającym z art. 170 p.p.s.a. jest uwzględnienie związania wynikającego z treści wcześniejszego wyroku. Obowiązek związania prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego jest absolutny w przypadku wniesienia skargi, o której mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., gdyż w takiej sytuacji przedmiotem skargi jest niewykonanie wcześniejszego wyroku sądu administracyjnego.

W niniejszej sprawie organ był zobowiązany do wykonania wydanego w sprawie wyroku z dnia 22 lutego 2023 r., kierując się nie tylko rozstrzygnięciem, ale również wskazaniami zwartymi w uzasadnieniu tego wyroku.

W wyroku z dnia 22 lutego 2023 r., IV SAB/Wr 982/22 Sąd wskazał, że organ winien rozpoznać wniosek Skarżącego i załatwić go w sposób przewidziany w u.d.i.p. Skoro w sprawie zostało prawomocnie przesądzone, że żądane informacje są informacjami publicznymi, to zgodnie z przepisami u.d.i.p., organ zobowiązany był albo jej udzielić, albo odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) lub też umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Przy czym udostępnienie informacji na wniosek następuje w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.), natomiast odmowa udzielenia żądanej informacji lub umorzenie postępowania wymaga wydania decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). W rozpoznawanej sprawie, pomimo jednoznacznego stanowiska sądu administracyjnego w tym zakresie, organ przed upływem termu wynikającego z wyroku WSA we Wrocławiu "zwykłym" pismem z dnia 5 kwietnia 2023 r. poinformował Wnioskodawcę, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej. Podnieść należy, że w zaistniałej sytuacji poza oceną organu pozostawała ocena charakteru prawnego wnioskowanych informacji, gdyż prawomocnym wyrokiem sądu przesądzono, że wniosek dotyczy informacji publicznej. Nie jest w tej sytuacji możliwe poinformowanie pismem Wnioskodawcy o tym, że informacja, której się domaga, nie jest informacją publiczną. Obowiązkiem organu było rozpoznanie wniosku w całości i albo udzielenie informacji publicznej, albo wydanie decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. Skierowanie do wnioskodawcy "zwykłego" pisma odmawiającego przekazania żądanych informacji nie może być uznane za wykonanie wyroku.

Tym samym uznać należy, że w sprawie zaistniały podstawy do stwierdzenia, że organ nie wykonał wyroku.

Podkreślić należy, że celem bowiem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu, stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skuteczność skargi na niewykonanie wyroku zależy od tego czy organ podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku i bez zbędnej zwłoki (terminowo) wykonał wskazania sądu, a nie od końcowego efektu tych czynności, czyli treści rozstrzygnięcia (załatwienia) sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 230/11, wyrok WSA w Białymstoku z 12 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 765/20). Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Odpowiedź organu zawarta w piśmie z dnia 5 kwietnia 2023 r. nie stanowi wypełnienia wskazań zawartych w wyroku Sądu z dnia 23 lutego 2023 r., zatem nie można uznać za poprawną tezy odpowiedzi na skargę, że organ wysyłając do Wnioskodawcy pismo z dnia 5 kwietnia 2023 r. wykonał prawomocny wyrok.

W związku z tym, że punkt I wyroku 22 lutego 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 982/22 nie został wykonany przez organ w wyznaczonym przez Sąd terminie, konieczne stało się uwzględnienie skargi opartej na art. 154 § 1 p.p.s.a. Powyższe obligowało Sąd do wymierzenia organowi grzywny.

Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że wymierzenie organowi grzywny w wysokości 100 zł, będzie adekwatne do tych okoliczności, a nadto spełni wystarczająco represyjną funkcję.

W ocenie Sądu bezczynność organu w wykonaniu punktu I wyroku z 22 lutego 2023 r. sygn. akt IV SAB/Wr 982/22 nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest bowiem naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Stwierdzona bezczynność nie była wynikiem lekceważącego stosunku do sprawy, a błędnym zrozumieniem zaleceń wynikających z uzasadnienia prawomocnego wyroku Sądu. Wskazuje na to treść pisma organu z dnia 5 kwietnia 2023 r. Wskazać należy, że rozważania Sądu znajdujące się na stronie 7 uzasadnienia wiążą się jedynie z dokonaną przez Sąd oceną działań podjętych przez organ po wniesieniu skargi na bezczynność.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 154 § 1 i § 6 orzekł jak w punkcie I wyroku. W punkcie II wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. O kosztach w postaci uiszczonego przez Stronę wpisu w wysokości 200,00 zł orzeczono w punkcie III sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.