Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 646/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 27; art. 33 § 2;
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
article: art. 17 ust. 2 i 4; art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b;
journal: Dz.U. 2023 poz 1284
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Asesor WSA Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2024 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej K. K., utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chełmie z dnia [...] 2024 r. w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Chełmie w dniu [...] 2024 r. wystawił w stosunku do skarżącej K. K. tytuł wykonawczy [...], obejmujący obowiązek poddania małoletniej córki skarżącej J. K. (ur. [...] r.) brakującym szczepieniom ochronnym przeciwko: gruźlicy, Streptococcus pneumoniae, odrze, śwince, różyczce, poliomyelitis oraz kolejnym dawkom szczepionek przeciwko: wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, Haemophilus influenzae typu B.

W toku postępowania egzekucyjnego pismem z dnia [...] 2024 r., skarżąca wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie powyższego tytułu wykonawczego.

Skarżąca zarzuciła określenie w tytule wykonawczym obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, poprzez pominięcie obowiązku wykluczenia przeciwwskazań do szczepień i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym, brak wymagalności obowiązku, z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień, brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia oraz brak wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym. Skarżąca zarzuciła również, że tytuł egzekucyjny nie spełnia wymogów określonych w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 z późn. zm., dalej jako "u.p.e.a."), wskutek niewłaściwie podanej podstawy prawnej obowiązku o charakterze niepieniężnym, polegającej na pominięciu art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 924, dalej także jako "ustawa") oraz brak wskazania podstawy prawnej prowadzonej egzekucji.

Postanowieniem z dnia [...] 2024 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Chełmie oddalił zarzuty skarżącej, uznając je za nieuzasadnione.

Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie.

W wyniku rozpatrzeniu zażalenia Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że powołany przez skarżącą zarzut naruszenia przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez przystąpienie do egzekucji w sytuacji, gdy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 tej ustawy, nie mieści się w katalogu zarzutów wskazanym w art. 33 § 2 u.p.e.a. Niemniej jednak organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że tytuł wykonawczy zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 27 § 1 u.p.e.a., w tym podstawę prawną obowiązku, jak również podstawę prawną prowadzenia egzekucji, to jest przepisy, na podstawie których dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji administracyjnej.

W odniesieniu do pozostałych zarzutów organ odwoławczy podniósł, że obowiązek szczepień ochronnych wynika z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, przy czym zgodnie z art. 5 ust. 2 tej ustawy, w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie tych obowiązków ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny. Natomiast wymagalność obowiązku została doprecyzowana w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2077), w którym załącznik nr 1 określa schemat obowiązkowych szczepień ochronnych. Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami powołanego rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, u J. K., ur. [...] r., brakujące szczepienia ochronne to szczepienia przeciwko:

- gruźlicy,

- wirusowemu zapaleniu wątroby typu B,

- błonicy, tężcowi i krztuścowi,

- ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis),

- odrze, nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince) i różyczce,

- inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae,

- inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b.

Organ odwoławczy wskazał, że informację o braku wykonania szczepień ochronnych u J. K. P. Inspektor Sanitarny otrzymał od lekarza z podmiotu leczniczego NZOZ J. W., A. W. S. Jawna w W. . Lekarz przesłał do organu pierwszej instancji formularz zgłoszenia osoby uchylającej się od obowiązkowych szczepień ochronnych z dnia [...] 2021 r., co oznacza, że w tej dacie lekarz stwierdził, iż szczepienia ochronne były u dziecka wymagalne z uwagi na upływ terminu do ich wykonania, a jednocześnie brak było przeciwwskazań zdrowotnych do poddania dziecka tym szczepieniom. Przed wystawieniem tytułu wykonawczego wierzyciel otrzymał informację z dnia [...] 2024 r. z podmiotu leczniczego, do którego zapisane było dziecko, to jest [...]. W piśmie tym lekarz wskazał, że prawni opiekunowie uchylają się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, a u dziecka brak jest przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych. Jednocześnie z akt sprawy nie wynika podnoszona przez skarżącą okoliczność skierowania dziecka do poradni specjalistycznej z powodu przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych. Do pisma z dnia [...] 2024 r. skarżąca K. K. dołączyła wydruk skierowania do poradni alergologicznej z dnia [...] 2023 r. oraz wydruki historii wizyt lekarskich. Jednakże przedłożone wydruki z dnia [...] 2023 r. i z dnia [...] 2023 r. w żaden sposób nie odnoszą się do szczepień ochronnych.

Organ wyjaśnił również, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym dotyczy całej procedury, tj. badania kwalifikacyjnego oraz samego szczepienia ochronnego. Badanie kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego przeprowadzane jest na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, który stanowi, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Oznacza to, że badanie kwalifikacyjne jest nieodłącznym elementem procesu szczepienia, a obowiązek dotyczy wszystkich elementów składowych tego procesu. O szczepieniach, które powinny zostać podane dziecku, decyduje każdorazowo lekarz, kierując się aktualną wiedzą medyczną. To lekarz, bazując na aktualnej wiedzy medycznej, określa szczepienia które mogą zostać podane dziecku. Strona błędnie wywodzi uzależnienie wymagalności obowiązku od przeprowadzenia lekarskiego badania kwalifikacyjnego i wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym. Wymagalność obowiązku wynika wprost z przepisów prawa.

We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skardze na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego K. K. zarzuciła:

- naruszenie art. 15 k.p.a., poprzez brak rozpoznania przez organ drugiej instancji zarzutów skarżącej, ograniczenie się do stwierdzenia, że organ odwoławczy podziela stanowisko wierzyciela;

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, to jest uznanie przez organ, że skarżąca nie wykonała obowiązku, podczas gdy obowiązek nie może być uznany za wymagalny z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień, brak wykluczenia przeciwwskazań do obowiązkowych szczepień ochronnych, brak wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym;

- naruszenie art. 7, art. 7a, art. 77 i art. 81a k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącej, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego;

- naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżąca uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień, a strona podejmuje kroki w celu wykonania obowiązku.

Powołując się na wyżej przytoczone zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a zatem kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego. Uwzględnienie skargi przez uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W art. 133 § 1 p.p.s.a. przyjęta została zasada, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. Oznacza to, że sąd ten rozpoznaje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 września 2024 r., sygn. akt II GSK 712/21). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 133 § 1 p.p.s.a.).

Po dokonaniu według kontroli postanowienia zaskarżonego w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że nie zachodzą podstawy do jego uchylenia.

Przedmiot skargi wniesionej w niniejszej sprawie stanowiło postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymujące w mocy postanowienie oddalające zarzuty skarżącej w sprawie egzekucji administracyjnej w związku z uchylaniem się przez skarżącą od obowiązku poddania małoletniej córki J. K., ur. [...] r., obowiązkowym szczepieniom ochronnym.

Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają między innymi obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego.

Stosownie zaś do art. 26 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru.

Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.

Na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Wnosząc zarzut zobowiązany kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutu ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie w sprawie zarzutu, w którym oddala zarzut, uznaje zarzut w całości lub w części, albo stwierdza niedopuszczalność zarzutu.

W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne w stosunku do skarżącej zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu [...] 2024 r. przez wierzyciela – Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chełmie. Tytuł wykonawczy został wystawiony w oparciu o art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Podstawę wydania tytułu wykonawczego stanowiło niedopełnienie obowiązku o charakterze niepieniężnym polegającego na poddaniu małoletniej córki skarżącej J. K. obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca była informowana o konieczności wykonania wskazanego obowiązku pismem z dnia [...] 2021 r. oraz pismem z dnia [...] 2022 r. Z uwagi na nieskuteczność tych informacji wierzyciel wystosował w dniu 8 sierpnia 2023 r. upomnienie, w którym wezwał skarżącą do wykonania obowiązku. Następnie wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy i wystąpił do właściwego organu o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, w toku którego skarżąca pismem z dnia [...] 2024 r. wniosła zarzuty.

Upomnienie zostało wystosowane wobec uchylania się zobowiązanej od wykonania obowiązku szczepień ochronnych. Jak wynika z akt sprawy, zgłoszenie o uchylaniu się przez rodziców/prawnych opiekunów dziecka od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych u J. K. wystosowane zostało [...] 2021 r. przez podmiot NZOZ J. W., A. W. S. Jawną w W. (k. 2 akt adm.). W treści zgłoszenia podano, że u dziecka wykonano jedynie szczepienia Euvax, DTP oraz Act-Hib w dniu [...] 2020 r., natomiast nie wykonano pozostałych wymaganych szczepień. Wskazano też na podejmowane od 6 września 2019 r. działania podmiotu leczniczego polegające na informowaniu rodziców dziecka o konieczności wykonania szczepień. W piśmie z dnia [...] 2023 r. lekarz z podmiotu leczniczego: [...] poinformował, że rodzice J. K. nie zgłosili się z dzieckiem do żadnego z brakujących obowiązkowych szczepień ochronnych, pomimo powiadomień. Ostatnie wezwanie do szczepień zostało w dniu [...] 2023 r. podpisane przez ojca dziecka podczas pobytu w przychodni. Jednocześnie lekarz stwierdził, że nie było wskazań do odroczenia szczepień oraz, że brak medycznych przeciwwskazań do szczepienia dziecka zgodnie z kalendarzem szczepień (k. 21). W dniu [...] 2024 r. lekarz z podmiotu leczniczego: [...] poinformował, że u J. K. poza wykonanymi w dniu [...] 2020 r. szczepieniami Euvax, DTP oraz Act-Hib, nie wykonano wszystkich pozostałych obowiązujących w kalendarzu szczepień. Lekarz podał, że obecnie nie występują przeciwwskazania do szczepień, a rodzicie dziecka nadal uchylają się pod obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym (k. 34).

Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, że brak jest w tych okolicznościach podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącej.

W związku z podniesionymi w skardze argumentami w pierwszym rzędzie wskazać należy, że zgodnie przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, stanowiącym podstawę prawną egzekwowanego względem skarżącej obowiązku, osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 ustawy jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy tym, w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 ustawy).

W myśl zaś art. 17 ust. 1 ustawy, osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 ustawy wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego.

W przepisie art. 17 ust. 10 ustawy udzielona została delegacja ministrowi właściwemu do spraw zdrowia, do określenia w drodze rozporządzenia m.in: wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1), osób lub grup osób obowiązanych do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wieku i innych okoliczności stanowiących przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych (pkt 2), schematu szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmującego liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (pkt 2a), kwalifikacje osób przeprowadzających szczepienia ochronne (pkt 3), sposobu przeprowadzania szczepień ochronnych (pkt 4) oraz trybu przeprowadzania konsultacji specjalistycznej, o której mowa w ust. 5 (pkt 5), przy uwzględnieniu danych epidemiologicznych dotyczących zachorowań, aktualnej wiedzy medycznej oraz zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia. Jednocześnie w art. 17 ust. 11 ustawy przewidziano, że Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu.

W wykonaniu delegacji ustawowej Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2077). Powołane rozporządzenie zastąpiło wcześniejsze rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2172). W dacie wystawienia tytułu wykonawczego w niniejszej sprawie, to jest w dniu [...] 2023 r., obowiązywało rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r., które weszło w życie z dniem 1 października 2023 r.

Stosownie do przywołanej wyżej delegacji ustawowej oraz § 1 rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r., określa ono między innymi: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych, schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (§ 1 pkt 1, 2, 3 rozporządzenia). Schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia (§ 3 ust. 2 rozporządzenia).

W obowiązującym stanie prawnym nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności.

Powołane rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia.

W wystawionym w dniu [...] 2024 r. tytule wykonawczym wskazano, zgodnie ze schematem obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży oraz informacjami lekarza zawartymi w zgłoszeniu z dnia [...] 2021 r., że brakujące szczepienia ochronne u J. K. to szczepienia przeciwko: gruźlicy, Streptococcus pneumoniae, odrze, śwince, różyczce, poliomyelitis oraz kolejne dawki szczepionek przeciwko: wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, Haemophilus influenzae typu B. Brak wykonania wskazanych szczepień także po wystawieniu tytułu wykonawczego potwierdza pismo lekarza z dnia [...] 2024 r.

Podane wyżej szczepienia i terminy ich poszczególnych dawek zostały wykazane w załączniku nr 1 do rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r., a choroby, których dotyczą, zostały wymienione w § 2 rozporządzenia, który stanowi, że obowiązkiem szczepień ochronnych są objęte następujące choroby zakaźne: 1) błonica; 2) gruźlica; 3) inwazyjne zakażenia Haemophilus influenzae typu b; 4) inwazyjne zakażenia Streptococcus pneumoniae; 5) krztusiec; 6) nagminne zapalenie przyusznic (świnka); 7) odra; 8) ospa wietrzna; 9) ostre nagminne porażenie dziecięce (poliomyelitis); 10) różyczka; 11) tężec; 12) wirusowe zapalenie wątroby typu B; 13) wścieklizna; 14) zakażenia powodowane przez rotawirusy.

Jak wskazano już wyżej, w rozporządzeniu określone zostały grupy osób, które ze względu na wiek lub inne okoliczności, obowiązane są do poddawania się szczepieniom ochronnym.

W § 3 ust. 1 rozporządzenia wymienione zostały grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek.

Do grup tych należą: 1) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15. roku życia - szczepieniom przeciw gruźlicy, 2) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) błonicy, b) krztuścowi, c) tężcowi, 3) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia - szczepieniom przeciw: a) inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, b) inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, 4) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), 5) dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) odrze, b) nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), c) różyczce, 6) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 32. tygodnia życia - szczepieniom przeciw zakażeniom powodowanym przez rotawirusy, 7) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B.

W konsekwencji, w świetle przywołanych przepisów powszechnie obowiązującego prawa nie budzi wątpliwości istnienie i wymagalność obowiązku poddania córki skarżącej J. K., ur. [...] r. wymienionym w tytule wykonawczym szczepieniom ochronnym, zarówno w dacie wystawienia upomnienia, a następnie tytułu wykonawczego, jak i w dacie rozstrzygania w przedmiocie zarzutów skarżącej przez organy obu instancji.

W niniejszej sprawie nie jest kwestionowana ustalona przez organy w toku postępowania okoliczność, że córka skarżącej nie została zaszczepiona wymienionymi w tytule wykonawczym szczepionkami pomimo, że terminy podania poszczególnych dawek szczepionek już upłynęły, co potwierdza treść załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r. W świetle powyższego brak podstaw do kwestionowania stanowiska wierzyciela wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu.

Trzeba jednocześnie zauważyć, że ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne, którego celem jest stwierdzenie, czy w danym indywidualnym przypadku nie istnieją przeciwwskazania do wykonania szczepienia.

Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Poddanie się takiemu badaniu jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. W trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie.

Obowiązkowego szczepienia ochronnego nie można przeprowadzić, jeżeli między lekarskim badaniem kwalifikacyjnym przeprowadzonym w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia a tym szczepieniem upłynęło 24 godziny od daty i godziny wskazanej w zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 4 (art. 17 ust. 3 ustawy). Zgodnie z ust. 4 art. 17 ustawy po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania. Zgodnie z art. 17 ust. 10 pkt 6 ustawy wzór zaświadczenia, o którym mowa w ust. 4 został określony w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. Wzór zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia (§ 10 ust. 3 rozporządzenia).

Wykonanie szczepienia może zostać odroczone przez lekarza do czasu ustania przeciwwskazań zdrowotnych. W przypadku gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy).

Przepisy ustawy i rozporządzenia przewidują zatem tryb ustalenia, czy dziecko kwalifikuje się do szczepienia w określonym terminie. W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że wynikająca z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi konieczność poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oznacza powinność poddania się również badaniom kwalifikacyjnym, w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Odmowa wzięcia udziału w badaniu uniemożliwia wykonanie szczepienia i powinna być traktowana jako odmowa poddania się temu szczepieniu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lutego 2021 r., sygn. II OSK 1622/18 oraz z 23 czerwca 2022 r., sygn. II OSK 3090/19). Niepoddanie dziecka lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu nie stanowi zatem przesłanki wskazującej na niewykonalność obowiązku szczepienia u dziecka. Niezasadne jest też stanowisko o braku wymagalności obowiązku z powołaniem się na okoliczność, że konkretyzacja terminu szczepienia należy każdorazowo do lekarza. Terminy podania poszczególnych szczepień są bowiem określone w powołanych wyżej przepisach, z czym wiąże się ich wymagalność. Lekarz ocenia jedynie czy podanie szczepionki jest możliwe w danym dniu, ze względu na stan zdrowia dziecka. Tylko w przypadku gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej, w toku której lekarz specjalista może określić okres przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaj szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualny programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. W niniejszej sprawie tego rodzaju przeciwwskazania nie zostały stwierdzone w opisanym trybie. Zauważyć należy, że zgodnie z treścią znajdującego się w aktach administracyjnych pisma lekarza z [...] z dnia [...] 2024 r., rodzice J. K. zostali w dniu [...] 2023 r. poinformowani o braku u dziecka przeciwwskazań do szczepienia, jednakże w dalszym ciągu nie zgłaszali się z dzieckiem na szczepienie.

Wymaga wyjaśnienia, że procedura poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest działaniem profilaktycznym, na które składają się nierozerwalnie dwie czynności: 1) badanie lekarskie poprzedzające kwalifikację do szczepienia oraz 2) podanie szczepionki doustne lub wykonanie iniekcji u pacjenta. Wbrew stanowisku strony wyrażonemu w skierowanym do organu pierwszej instancji piśmie z dnia 18 kwietnia 2024 r., dla zrealizowania objętego tytułem wykonawczym obowiązku poddania dziecka szczepieniu nie jest wystarczające samo stawienie się z dzieckiem w placówce leczniczej, jeżeli w sytuacji braku przeciwwskazań do szczepień rodzic nie poddaje dziecka szczepieniu. W okolicznościach sprawy chybione jest zatem powołanie się strony na odbycie wizyt u lekarza w 2023 r., w sytuacji gdy w piśmie z dnia [...] 2024 r. lekarz z właściwej placówki leczniczej jednoznacznie wskazał na brak obecnie przeciwwskazań do szczepień oraz uchylanie się rodziców dziecka od obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym. W świetle treści powyższego pisma lekarza oraz pozostałych zgromadzonych w sprawie dokumentów, sama okoliczność, że w dniu 20 września 2023 r. dziecko było chore na zapalenie ucha, nie podważa skutecznie ustalenia co do niewykonania przez skarżącą ustawowego obowiązku, mimo braku przeciwwskazań. W odniesieniu do kwestii niewydania zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym wskazać też należy, że zgodnie z odnośnikiem znajdującym się na wzorze zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, określonym w załączniku nr 2 do rozporządzenia, zaświadczenie to jest wypełniane przez lekarza w przypadku gdy szczepienie odbywa się w placówce innej niż badanie pacjenta.

Niezasadny jest zarzut braku wymagalności obowiązku wykonania szczepień ochronnych z powołaniem się na okoliczność, że z dokumentacji medycznej małoletniej skarżąca nie może uzyskać informacji, jakie przeciwwskazania i do jakiego szczepienia zostały wykluczone. Wymaga podkreślenia, że w aktach sprawy znajduje się zarówno zgłoszenie rodziców/opiekunów prawnych uchylających się od obowiązku szczepień ochronnych, którego treść potwierdza brak przeciwwskazań zdrowotnych do podania szczepień, jak też późniejsze pisma z podmiotu leczniczego zawierające jednoznaczne stwierdzenia lekarza o braku medycznych przeciwwskazań do szczepienia dziecka zgodnie z kalendarzem szczepień (k. 21, 34, 70 akt adm.). Jedynie lekarz jest uprawniony do stwierdzenia istnienia albo braku przeciwskazań do szczepienia. W okolicznościach sprawy takie przeciwwskazania nie zostały stwierdzone.

Nie można też zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że obowiązek nie może być uznany za wymagalny z uwagi brak indywidualnego kalendarza szczepień.

Stosownie do powołanego już wyżej przepisu art. 17 ust. 5 ustawy, w przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej. W myśl zaś § 11 rozporządzenia lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej, o której mowa w § 12 ust. 1, wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Jak wyjaśniono w Komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2023, a także w Komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2024, szczepienia wyrównawcze należy prowadzić według indywidulanego planu szczepień – indywidulanego kalendarza szczepień, zwanego dalej "IKSz".

Jednakże potrzeba ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień w związku z wcześniejszym zaniechaniem przez matkę dziecka poddania córki obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu w terminach przewidzianych przepisami prawa, co spowodowało konieczność wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia postępowania egzekucyjnego, nie może być uznana za mogącą podważyć legalność tytułu wykonawczego oraz prowadzonego na tej podstawie postępowania egzekucyjnego.

Podkreślić należy, że w toku postępowania skarżąca nie przedstawiła zaświadczenia lekarskiego ani jakiejkolwiek dokumentacji medycznej wskazującej na istnienie przeciwwskazań do wykonania szczepień u jej córki. Dołączone do zarzutów wydruki z historii wizyt pacjenta z okresu sierpień - listopad 2023 r. nie stanowią zaświadczenia stwierdzającego przeciwskazanie zdrowotne do wykonania szczepień. Zaświadczenia takiego nie stanowi również wystawione w dniu [...] 2023 r. skierowanie J. K. do poradni specjalistycznej (alergologicznej). Z treści skierowania oraz historii wizyty pacjenta z tego dnia nie wynika również, aby przesłanką wystawienia skierowania było uznanie przez lekarza kierującego istnienia podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego. Zarówno w historii wizyty, jak i w skierowaniu jako rozpoznanie podano naczynioruchowy i alergiczny nieżyt nosa. W omawianej dokumentacji brak jakiejkolwiek wzmianki dotyczącej przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych u córki skarżącej. Trzeba też wskazać, że z pisma lekarza z [...] z dnia [...] 2024 r. wynika jednoznacznie brak stwierdzenia przez lekarza przeciwwskazań do szczepienia u córki skarżącej.

W związku z zarzutem braku oświadczenia skarżącej o odmowie szczepień trzeba wskazać, że dokumenty zgromadzone w toku postępowania, w tym formularz zgłoszenia osoby uchylającej się od obowiązkowych szczepień ochronnych jednoznacznie wskazują, że skarżąca uchyla się od realizacji obowiązku poddania małoletniej szczepieniom ochronnym. Ponadto przed wydaniem tytułu wykonawczego lekarz poinformował organ pierwszej instancji, że rodzice dziecka nie rozpoczęli uzupełniania zaległych szczepień ochronnych. Brak realizacji tego obowiązku, mimo skierowanego do skarżącej upomnienia, powoduje wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Opiekę nad małoletnią córką sprawuje między innymi skarżąca, jako matka dziecka. Na skarżącej spoczywa więc wynikająca z art. 5 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1 tego artykułu. Treść tego obowiązku została stwierdzona w tytule wykonawczym. Zarzuty podniesione w tym zakresie w skardze uznać więc należy za bezpodstawne. Wbrew zarzutowi skarżącej, z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania w żadnym razie nie wynika, aby skarżąca rzeczywiście podejmowała kroki w celu wykonania obowiązku zaszczepienia dziecka. Formularz zgłoszenia osoby uchylającej się od obowiązkowych szczepień ochronnych został wystawiony przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej w dniu [...] 2021 r. Treść formularza wskazuje, że lekarz nie stwierdził przeciwwskazań do poddania córki skarżącej szczepieniom. Z formularza wynika również, że rodzice dziecka byli wielokrotnie informowani o konieczności wykonania brakujących szczepień ochronnych u córki oraz, że "matka odmówiła szczepienia". Jednocześnie przed rozstrzygnięciem w przedmiocie zarzutów wierzyciel zwracał się do podmiotu leczniczego, do którego zapisane było dziecko, o udzielenie informacji na temat stanu zaszczepienia J. K.. [...] w odpowiedzi z dnia [...] 2024 r. poinformował organ pierwszej instancji o braku przeciwwskazań do szczepień u córki skarżącej oraz o niezgłaszaniu się rodziców z dzieckiem na szczepienia. Wymaga zaś podkreślenia, że w świetle przytoczonych wcześniej przepisów ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (art. 17 ust. 2, 3 i 4) o realizacji szczepień obowiązkowych i kwalifikacji do podania szczepionki dziecku decyduje każdorazowo wyłącznie lekarz, po uprzednim wykonaniu szczegółowego badania obecnego stanu zdrowia dziecka oraz zebraniu potrzebnych informacji podczas wywiadu z rodzicem, a nie rodzic, który ze względu na swoje przekonania lub inne względy sprzeciwia się wykonaniu szczepień ochronnych w okresach uzasadnionych medycznie i epidemiologicznie.

Jednocześnie, wbrew zarzutom podnoszonym przez skarżącą, sam tytuł wykonawczy z dnia [...] 2024 r. spełnia wymogi z art. 27 u.p.e.a. Tytuł wykonawczy został wystawiony według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 12 stycznia 2021 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 1856 z późn. zm.). W tytule tym wypełniono wszystkie niezbędne pola, w tym także treść i podstawę prawną obowiązku. W tytule wykonawczym powołano też art. 17 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, którego ust. 2 dotyczy badania kwalifikacyjnego. W tytule powołany został także przepis art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a. jako podstawa egzekucji administracyjnej.

Trzeba też wskazać, że doręczone skarżącej upomnienie z dnia 8 sierpnia 2023 r. było skuteczne i pozwalało na późniejsze wystawienie tytułu wykonawczego. W świetle art. 15 § 1 u.p.e.a. upomnienie winno zawierać wezwanie do wykonania obowiązku oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego. W upomnieniu z dnia 8 sierpnia 2023 r. wskazano treść obowiązku polegającego na poddaniu dziecka wymienionym w upomnieniu szczepieniom ochronnym, ze wskazaniem podstawy prawnej, oraz wezwano skarżącą do poddania dziecka szczepieniom w terminach wyznaczonych przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej.

Z tych względów stwierdzić należy, że wobec niewykonania obowiązku wskazanego w upomnieniu, wystawienie tytułu wykonawczego i wszczęcie w oparciu o ten tytuł postępowania egzekucyjnego było prawidłowe.

Trzeba również wskazać, że ustawowy obowiązek szczepień ochronnych oznacza także niedopuszczalność korzystania z uprawnienia pacjenta do odmowy poddania się świadczeniu zdrowotnemu z powołaniem się na art. 16 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2022 r. poz. 1876 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem pacjent ma prawo do wyrażenia zgody na udzielenie określonych świadczeń zdrowotnych lub odmowy takiej zgody, po uzyskaniu informacji w zakresie określonym w art. 9. Informacja, o której mowa w art. 9 dotyczy stanu zdrowia pacjenta. Pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy mają prawo do uzyskania od osoby wykonującej zawód medyczny przystępnej informacji o stanie zdrowia pacjenta, rozpoznaniu, proponowanych oraz możliwych metodach diagnostycznych i leczniczych, dających się przewidzieć następstwach ich zastosowania albo zaniechania, wynikach leczenia oraz rokowaniu, w zakresie udzielanych przez tę osobę świadczeń zdrowotnych oraz zgodnie z posiadanymi przez nią uprawnieniami. W orzecznictwie zwraca się uwagę, że zgodnie z art. 15 ustawy o prawach pacjenta przepisy dotyczące zgody na udzielanie świadczeń zdrowotnych stosuje się, jeżeli przepisy odrębnych ustaw nie stanowią inaczej. Taką odrębną ustawą jest między innymi ustawa o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, która przewiduje obowiązek poddawania się szczepieniom ochronnym. Ustawa ta nie przewiduje prawa pacjenta do odmowy wyrażenia zgody na obowiązkowe szczepienie ochronne, wręcz odmiennie - statuuje ogólny obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym. Jedynie w sytuacji wskazań lekarskich, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy). Oznacza to, że ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi stanowi lex specialis w zakresie możliwości odmowy poddania się szczepieniu ochronnemu w stosunku do ustawy o prawach pacjenta (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 338/13, z 4 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1509/13, z 12 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3542).

W ocenie Sądu nie doszło w toku postępowania do naruszenia zasad postępowania wyrażonych w art. 7, art. 7a, art. 77 oraz art. 81a k.p.a. Organy podjęły wszelkie czynności, mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i ustalenie, w jakich okolicznościach doszło do niepoddania małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Materiał dowodowy był zupełny dla podjęcia rozstrzygnięcia, a stan faktyczny sprawy nie pozostawia wątpliwości, które na mocy art. 81a k.p.a. miałyby być rozstrzygnięte na korzyść strony. W obowiązującym stanie prawnym nie zachodzą także wątpliwości co do treści normy prawnej, o jakich mowa w art. 7a k.p.a. Organ odwoławczy nie naruszył art. 15 k.p.a. Organ rozpatrzył bowiem okoliczności sprawy, a także odniósł do wszystkich zarzutów skarżącej zawartych w zażaleniu. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia spełnia wymogi art. 124 § 2 k.p.a., zawierając uzasadnienie faktyczne i prawne.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W myśl tego przepisu – sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).