Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 58/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-02-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 64 e
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 138 § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 października 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1120/23 oddalającego sprzeciwy T. w O. oraz J.P. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 31 lipca 2023 r., nr SKO.OŚ/4170/22/2023 w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 6 października 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1120/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: Sąd I instancji, WSA) oddalił sprzeciwy T. w O. oraz J.P. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z 31 lipca 2023 r., nr SKO.OŚ/4170/22/2023 w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 25 października 2022 r. Wójt Gminy O1. (dalej: Wójt, organ I instancji) wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację opisanego przedsięwzięcia polegającego na "[...]", która stała się ostateczna. Decyzja ta była doręczana w trybie publicznego obwieszczenia, o którym mowa w art. 49 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; dalej: k.p.a.), na podstawie art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2023 r., poz. 1094, dalej: ustawa środowiskowa).

W dniu 15 marca 2023 r. J.P., wskazując na przysługującą jej współwłasność działki nr [...] sąsiadującej z inwestycyjną nieruchomością złożyła wniosek o wznowienie postępowania, twierdząc, że pomimo przysługującego jej statusu strony bez swej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Wobec powyższego Wójt postanowieniem z 15 marca 2023 r. wznowił postępowanie, uznając, że wnioskodawczyni jest współwłaścicielem działki sąsiadującej z terenem inwestycji, co wskazuje na legitymację procesową. O ostatecznej decyzji dowiedziała się w dniu 23 lutego 2023 r. na zebraniu wiejskim, co oznacza, że jej wniosek został złożony w terminie, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a.

Następnie, decyzją z 16 maja 2023 r. Wójt uchylił swoje uprzednie rozstrzygnięcie i odmówił tym razem wydania decyzji środowiskowej, uzasadniając to sprzecznością planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w zakresie przeznaczenia podstawowego terenu.

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z 31 lipca 2023 r., nr SKO.OŚ/4170/22/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie (dalej: SKO, Kolegium, organ II instancji) po rozpoznaniu odwołania złożonego przez inwestora, D. sp. z o.o. w W., uchyliło w całości decyzję Wójta z 16 maja 2023 r., znak: 6220/4-12/22-23 orzekającą o uchyleniu decyzji 25 października 2022 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu Kolegium podkreśliło, że w związku z faktem, iż decyzja środowiskowa była publicznie ogłaszana w trybie art. 49 k.p.a., wnioskodawczyni oraz inne strony postępowania nie otrzymali decyzji na piśmie, lecz byli uprawnieni do udostępnienia odpisu tej decyzji (art. 49b k.p.a.).

SKO zarzuciło, że organ I instancji zupełnie bezkrytycznie przyjął twierdzenia zawarte we wniosku o wznowienie postępowania. Po pierwsze, Wójt nie zweryfikował, czy wnioskodawczyni przysługuje przymiot strony postępowania. Brak jest w aktach wypisu z rejestru gruntów, bądź innego dokumentu potwierdzającego, że wnioskodawczyni jest rzeczywiście współwłaścicielem działki sąsiadującej z terenem inwestycji. Po drugie, w ocenie Kolegium, organ I instancji nie sprawdził prawdziwości twierdzeń wnioskodawczyni o dacie dowiedzenia się o decyzji ostatecznej wydanej przeszło 4 miesiące przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania. W tym zakresie organ II instancji wskazał na możliwość przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego – sprawdzenie treści ewentualnego protokołu z zebrania wiejskiego, przesłuchanie świadków, czy też przesłuchanie strony.

Od powyższej decyzji sprzeciwy złożyli T. w O. oraz J.P.

Organ odwoławczy wniósł w odpowiedzi o oddalenie sprzeciwów, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając wniesione sprzeciwy Sąd I instancji podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych pojawiła się rozbieżność co do tego, jak należy liczyć miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy strony były zawiadamiane o rozstrzygnięciach w drodze obwieszczenia. Zdaniem Sądu I instancji, organ odwoławczy przyjął prawidłowy sposób liczenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania – od momentu, w którym strona faktycznie dowiedziała się o decyzji, który to moment nie jest tożsamy z datą, w jakiej realizuje się zgodnie z art. 49 § 2 k.p.a. fikcja doręczenia decyzji.

W ocenie WSA zasadnie również Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję, dostrzegając potrzebę weryfikacji poprawności samego wszczęcia postępowania wznowieniowego, którego dokonuje się na dalszym etapie postępowania. Sąd I instancji zgodził się z organem odwoławczym, że postanowienie o wznowieniu zostało wydane w przedmiotowej sprawie pochopnie, bez przeprowadzenia jakiejkolwiek weryfikacji – po pierwsze statusu wnioskodawcy, a po drugie terminowości wniosku. Z akt sprawy nie wynika, aby wnioskodawczyni była faktycznie współwłaścicielką wskazywanej przez siebie nieruchomości, ani że jest to nieruchomość, na którą będzie oddziaływać sporna inwestycja. Sąd I instancji uznał też, że prawidłowo organ odwoławczy zlecił przeprowadzenie ustaleń co do tego, czy twierdzenia wnioskodawczyni o dacie dowiedzenia się o decyzji są wiarygodne, wskazując na możliwość przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, przesłuchania strony, czy też sprawdzenia treści protokołu zebrania wiejskiego, w trakcie którego wnioskodawczyni miała po raz pierwszy powziąć wiadomość o wydaniu decyzji. Zakres koniecznych do przeprowadzenia ustaleń, zmierzających do zweryfikowania możliwości wszczęcia postępowania wznowieniowego co do zasady, przesądza o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 49 k.p.a. poprzez publiczne obwieszczenie decyzji w sytuacji, gdy nie zostały ku temu zrealizowane przesłanki ustawowe, Sąd I instancji wskazał, że nie może być on rozpatrzony z dwóch powodów. Przede wszystkim wyklucza taką możliwość ograniczony zakres kontroli sądowej w przypadku spraw zainicjowanych sprzeciwem, który ogranicza się do zbadania, czy w sprawie zaszły przesłanki do uchylenia decyzji organu I instancji, a zatem, czy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ponadto, ocena skuteczności dokonanego zawiadomienia stron o decyzji w formie publicznego obwieszczenia może zostać rozpoznana dopiero w następnej fazie postępowania, po ewentualnym wznowieniu postępowania na skutek ustalenia, że wniosek został złożony w terminie określonym w art. 148 § 2 k.p.a. i przez osobę legitymowaną. Sąd I instancji podkreślił, że dopiero po wznowieniu postępowania możliwe będzie ponadto badanie, czy skarżąca nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy, a zatem czy zaistniała przesłanka wynikająca z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Kwestia prawidłowości zawiadomienia będzie w tym zakresie jednym z elementów wpływających na wynik tej oceny.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziło się T. w O. (dalej: Stowarzyszenie, skarżący kasacyjnie) i opierając skargę kasacyjną na art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzuciło zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 64e p.p.s.a. w zw. z art. 151a § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie rozpatrzenia pierwszego zarzutu ze sprzeciwu Stowarzyszenia dotyczącego oceny dopuszczalności wydania decyzji kasatoryjnej w sytuacji braku ostateczności decyzji Wójta z 25 października 2022 r. (wobec jej niedoręczenia) oraz możliwością przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia kręgu stron postępowania na podstawie art. 136 § 1 k.p.a.

Wobec powyższego Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej sprzeciwu skarżącego kasacyjnie i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazano, że kwestia skuteczności doręczenia decyzji z 25 października 2022 r. ma kluczowe znaczenie dla możliwości prawidłowości zastosowania przez organ trybu z art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania przysługuje tylko w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, czyli taką od której nie przysługuje odwołanie w administracyjnym toku instancji - art 16 k.p.a.

W aspekcie wyznaczenia kręgu stron postępowania, skarżący kasacyjnie zauważył, że rzeczywiście Wójt nie zidentyfikował, poza wnioskodawcą, stron z imienia i nazwiska lub nazwy (firmy). Zdaniem Stowarzyszenia nie oznacza to jednak, że w ogóle nie uświadamiał sobie obecności innych stron w postępowaniu. Skoro zastosował art. 49 § 1 k.p.a w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej, to musiał uwzględniać pozostałe strony tyle, że identyfikował je jako właścicieli poszczególnych działek ewidencyjnych, a nie przez imię i nazwisko. Podkreślono, że choć zwyczajowo przyjęło się identyfikować osoby po imieniu i nazwisku oraz adresie zamieszkania, to jednak ani kodeks ani ustawa środowiskowa nie wymagają identyfikacji stron przez imię i nazwisko, szczególnie jeśli właściwy organ ma zamiar doręczać przez obwieszczenie. W tej sytuacji, w ocenie Stowarzyszenia, nie sposób uznać J.P. jako pominiętej strony postępowania, lecz należy ją traktować jako stronę, której nie doręczono decyzji.

Skarżący kasacyjnie podniósł, że kwestia oceny skuteczności doręczenia decyzji w ogóle nie została zauważona przez SKO, a możliwym było zbadanie tego aspektu w postępowaniu odwoławczym w trybie art. 136 § 1 k.p.a., zatem organ odwoławczy winien skorzystać z możliwości czynienia ustaleń faktycznych we własnym zakresie.

W ocenie Stowarzyszenia, w świetle powyższych okoliczności, stwierdzenie, że J.P. brała udział w postępowaniu administracyjnym, ale nie została jej doręczona decyzja winien skutkować odmiennym rozstrzygnięciem organu II instancji. Wskazano, że decyzja Wójta powinna zostać uchylona, a postępowanie w sprawie umorzone, gdyż wznowienie postępowania od decyzji nieostatecznej jest niedopuszczalne, jednakże Sąd I instancji nie doszedł do tego etapu rozważań.

Konkludując skarżący kasacyjnie zauważył, że Sąd I instancji oceniając, iż kwestia skuteczności doręczenia decyzji może mieć wpływ co najwyżej na ocenę zasadności wznowienia postępowania w kontekście art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i pomijając badanie tego zarzutu, naruszył art. 64e p.p.s.a Zdaniem Stowarzyszenia, WSA sformułował w ten sposób, choć nie wprost, istotne ustalenia, co do tego że wnioskodawczyni nie brała udziału w postępowaniu przed wydaniem decyzji z 25 października 2022 r., natomiast zaniechał analizy sformułowanego w sprzeciwie zarzutu braku waloru ostateczności tej decyzji, co miało znaczenie dla możliwości zastosowania przez SKO art. 138 § 2 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. ze 1634 zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Zakres sądowej kontroli decyzji kasatoryjnych wyznacza treść art. 64e p.p.s.a. Zgodnie z zaprezentowanym założeniem ustawodawcy, sprzeciw nie ma być środkiem służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ II instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi (por. uzasadnienie projektu ustawy nowelizującej, druk sejmowy nr 1186, s. 61). W myśl wskazanego wyżej przepisu sprzeciw uruchamia postępowanie sądowe zawężone do formalnej kontroli legalności decyzji kasatoryjnej w świetle przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. Tym samym sąd nie jest uprawniony do badania meritum sprawy administracyjnej ze względu na formalny charakter kontroli sądowej w ramach rozpoznawania sprzeciwu od decyzji kasatoryjnych. Wprowadzone przez ustawodawcę rozwiązanie ma na celu usprawnienie postępowań administracyjnych i sądowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na treść art. 64b p.p.s.a., w myśl którego w postępowaniu w przedmiocie sprzeciwu ograniczony został krąg stron i uczestników postępowania do skarżącego oraz organu, który wydał decyzję.

W orzecznictwie przyjmuje się, iż z uwagi na zawężony zakres podmiotowy spraw wywołanych sprzeciwem oraz ograniczenie kontroli sprawowanej przez sąd drugiej instancji (art. 151a § 3 p.p.s.a.), sprzeciw nie jest środkiem służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji. Zwraca się także uwagę, iż ze względu na skutki prawne wynikające z art. 170 p.p.s.a. i art. 153 p.p.s.a., art. 64e i art. 151a § 1 p.p.s.a. należy wykładać w ten sposób, że określone w tych przepisach granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny na skutek sprzeciwu nie obejmują oceny decyzji kasacyjnej w takim zakresie, w jakim przesądzałoby to o prawach podmiotów, które z uwagi na art. 64b § 3 p.p.s.a. nie mogą brać udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W konsekwencji zatem przyjmuje się, że przepis art. 64e p.p.s.a. ogranicza zakres kontroli sądu do oceny "istnienia przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a." (por. wyrok WSA w Poznaniu z 2 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 343/18; wyrok NSA z 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2182/18; wyrok NSA z 7 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 1319/18; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 24 października 2018 r., sygn. akt II SA/Go 460/18; wyrok NSA z 7 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 3011/17; wyrok NSA z 27 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2226/18; wyrok WSA w Szczecinie z 8 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 253/18; wyrok NSA z 18 października 2018 r., sygn. akt I OSK 3632/18, wyrok NSA z 29 sierpnia 2019, sygn. akt II OSK 2030/19; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2017, s. 430; Postępowanie sądowoadministracyjne, pod red. T. Wosia, Wolters Kluwer, Warszawa 2017, s. 340-345; J.G. Firlus, T. Woś, Sprzeciw od decyzji kasacyjnej organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Przegląd Prawa Publicznego 2017, nr 6; M.J. Czubkowska, J. Siemieniako, Sprzeciw jako sposób zmniejszenia ilości decyzji kasatoryjnych, ZNSA 2018, nr 4, s. 50-70).

Wskazać należy, że art. 64e p.p.s.a., jako lex specialis w stosunku do art. 134 § 1 p.p.s.a., zasadniczo różnicuje postępowania sądowe w przedmiocie sprzeciwu bądź skargi. Przypomnieć bowiem trzeba, że skarga otwiera postępowanie sądowoadministracyjne prowadzące do kontroli legalności decyzji administracyjnej pod kątem prawidłowego zastosowania przez organ przepisów prawa materialnego, jak i norm o charakterze proceduralnym (art. 134 i 145 p.p.s.a.), zaś art. 64e p.p.s.a. zawęża kontrolę sądową jedynie do oceny przesłanek warunkujących wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

Tym samym za w pełni uprawnione należy uznać stanowisko Sądu I instancji, iż ocena skuteczności dokonanego zawiadomienia stron o decyzji w formie publicznego obwieszczenia może zostać rozpoznana dopiero w następnej fazie postępowania, po ewentualnym wznowieniu postępowania na skutek ustalenia, że wniosek został złożony w terminie określonym w art. 148 § 2 k.p.a. i przez osobę legitymowaną. Dopiero po wznowieniu postępowania możliwe będzie ponadto badanie, czy skarżąca nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy, a zatem czy zaistniała przesłanka wynikająca z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Kwestia prawidłowości zawiadomienia będzie w tym zakresie jednym z elementów wpływających na wynik tej oceny. Wobec powyższego, jako niezasadne należało ocenić twierdzenie skarżącego kasacyjnie, wedle którego Sąd I instancji będąc obowiązanym do rozpoznania zawartego w sprzeciwie zarzutu dotyczącego prawidłowości zawiadomienia stron o decyzji, zaniechał powyższego obowiązku, formułując jednocześnie istotne ustalenia, co do tego że wnioskodawczyni nie brała udziału w postępowaniu przed wydaniem decyzji z 25 października 2022 r. Nietrafne jest również spostrzeżenie Stowarzyszenia, że J.P. należy traktować jako stronę postępowania, której nie doręczono decyzji, a w konsekwencji decyzja Wójta powinna zostać uchylona, a postępowanie w sprawie umorzone, gdyż wznowienie postępowania od decyzji nieostatecznej jest niedopuszczalne.

Stosownie do treści art. 138 § 2 zdanie pierwsze k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W konsekwencji zastosowanie przepisu art. 138 § 2 k.p.a. uwarunkowane jest dwiema przesłankami procesowymi. Pierwsza z nich polega na tym, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w trakcie postępowania zakończonego decyzją organu pierwszej instancji, druga natomiast sprowadza się do tego, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Organ kasacyjny przekazując sprawę do ponownego rozpoznania zobligowany jest do wskazania, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Tym samym organ II instancji ma możliwość wydania decyzji kasacyjnej wyłącznie w sytuacji, gdy postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Przypomnienia wymaga bowiem, że braki w postępowaniu dowodowym nie mogą stanowić podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. jedynie w sytuacji, gdy organ odwoławczy ma możliwość skorzystania z art. 136 § 1 k.p.a. Tym samym zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. poprzedzone być powinno wykazaniem, że ewentualne postępowanie dowodowe przeprowadzone w oparciu o przepis art. 136 § 1 k.p.a. będzie niewystarczające.

Jednocześnie akcentuje się, że przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego nie może godzić w zasadę dwuinstancyjności. Tym samym w sytuacji, gdy zakres postępowania uzupełniającego wskazuje, że organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie kwestii mogących mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji, wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty prowadziłoby do sytuacji, w której sprawa rozstrzygana byłaby w istocie w jednej instancji. Taki stan rzeczy natomiast powodowałby pozbawienie skarżącego dwukrotnego rozpoznania jego sprawy przez dwa różne organy administracji, a zatem stanowiłby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 15 k.p.a.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, iż organ II instancji skutecznie wykazał konieczność wyjaśnienia zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji wskazał na konieczność ustalenia w pierwszej kolejności przez organ prawidłowego kręgu stron postępowania. Tym samym, przyczynę uchylenia decyzji organu I instancji stanowiły kwestie formalne, tj. kwestia ustalenia, czy J.P. przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją z 25 października 2022 r., a więc czy jest ona podmiotem legitymowanym do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania oraz czy wniosek ten został złożony w terminie.

Sąd I instancji zasadnie zatem stwierdził, że Kolegium słusznie wskazało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż Wójt wydał postanowienie o wznowieniu postępowania w przedmiotowej sprawie pochopnie, bezkrytycznie przyjmując twierdzenia wnioskodawczyni bez przeprowadzenia jakiejkolwiek weryfikacji – po pierwsze statusu wnioskodawcy, a po drugie terminowości wniosku. Organ I instancji powinien był bowiem dokonać analizy statusu wnioskodawczyni jako strony postępowania środowiskowego w oparciu o art. 74 ust. 3a ustawy środowiskowej, w którym ustawodawca wprost wskazał jaki podmiotom przysługuje status strony. Prawidłowo zatem ustalono, iż w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 138 § 2 k.p.a. uprawniające organ odwoławczy do uchylenia decyzji organu I instancji, natomiast w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyczerpująco przedstawiono motywy wydanego rozstrzygnięcia.

Jednocześnie z uzasadnienia decyzji kasacyjnej jednoznacznie wynika jakie okoliczności należy wyjaśnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Wskazania co do dalszego postępowania, o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a., należy odnosić do wymagających wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego sprawy oraz do czynności procesowych, które powinien przeprowadzić organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę, nie odnoszą się one natomiast do wykładni przepisów prawa materialnego. Odmienna wykładnia prawa materialnego, przy prawidłowo zebranym materiale dowodowym i wystarczająco wyjaśnionym stanie faktycznym sprawy, nie uzasadnia wydania decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy, lecz zobowiązuje go do wydania orzeczenia merytorycznego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 19 września 2023 r., sygn. akt II SA/Go 489/23).

Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, z akt sprawy nie wynika, aby wnioskodawczyni była faktycznie współwłaścicielką wskazywanej przez siebie nieruchomości, ani że jest to nieruchomość, na którą będzie oddziaływać sporna inwestycja. Prawidłowo również zlecono przeprowadzenie ustaleń co do tego, czy twierdzenia wnioskodawczyni o dacie dowiedzenia się o decyzji, są wiarygodne, wskazując na możliwość przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, przesłuchania strony, czy też sprawdzenia treści protokołu zebrania wiejskiego, w trakcie którego wnioskodawczyni miała po raz pierwszy powziąć wiadomość o wydaniu decyzji.

W konsekwencji powyższych rozważań zarzuty postawione w skardze kasacyjnej uznano za pozbawione usprawiedliwionych podstaw, wobec czego skarga kasacyjna na podstawie na podstawie art. 184 p.p.s.a., podlegała oddaleniu.