Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 178/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) Sędzia del. WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Pruszkowa o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Pruszkowa a Prezydentem Miasta Starachowice w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. A. o przedłużenie pobytu w domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Pruszkowa jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Pismem z 22 sierpnia 2024 r. Prezydent Miasta Pruszkowa (dalej: "wnioskodawca) wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Pruszkowa a Prezydentem Miasta Starachowice w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. A. o przedłużenie pobytu w domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że zainteresowany przebywa obecnie w Domu Pomocy Społecznej w S. do którego został skierowany decyzją nr 73/2024/d z 22 maja 2024 r. wydaną przez Prezydenta Miasta Pruszkowa na czas określony do 15 lipca 2024 r. W ocenie wnioskodawcy w sprawie miejscowo właściwy powinien być organ tej gminy na obszarze której przebywa osoba ubiegająca się o świadczenie.

W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Starachowice podniósł, że właściwym w sprawie powinien być ten organ który wydał decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "ppsa"), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny - art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 ppsa. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 ppsa, należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W niniejszej sprawie oba organy uważają się za niewłaściwe do rozpoznania sprawy, zatem spór ma charakter negatywny.

Właściwość miejscową organów administracji w sprawach objętych ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1283, dalej: "ups") reguluje art. 101 tej ustawy. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Stosownie do ust. 3 powyższego przepisu, w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców i osób, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców i osób, o których mowa w art. 5a, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. Jak z kolei wynika z art. 101 ust. 6 ups, dla mieszkańca domu pomocy społecznej lub osoby korzystającej z usług rodzinnego domu pomocy właściwa jest gmina, która skierowała mieszkańca lub osobę do tej jednostki. Ponadto należy wskazać, że na podstawie z art. 59 ust. 1 ups decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.

Z akt sprawy wynika, że A. A. przebywa obecnie w Domu Pomocy Społecznej w S., gdzie został skierowany decyzją Prezydenta Miasta Pruszkowa z 22 maja 2024 r. nr 73/D/2024. Wskazaną decyzją zainteresowany został wprawdzie skierowany do domu pomocy społecznej jedynie czasowo, tj. do 15 lipca 2024 r., w aktach sprawy brak jednak jakiejkolwiek informacji aby po wskazanej dacie opuścił on dom pomocy społecznej, tj. aby przestał być jego mieszkańcem. Tym samym zastosowanie w sprawie znajduje art. 101 ust. 6 ups, który to przepis stanowi lex specialis zarówno w stosunku do ust. 1 jak i ust. 3 powyższego artykułu. W konsekwencji uznać należy, że zgodnie z art. 101 ust. 6 ups organem właściwym do rozpatrzenia złożonego wniosku jest Prezydent Miasta Pruszkowa.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.