Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 4606/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 65 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej X Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 881/20 w sprawie ze skargi X Sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 14 maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie dopuszczalności zażalenia w sprawie zezwolenia na odbieranie odpadów oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 9 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 881/20, oddalił skargę X Sp. z.o.o z siedzibą we W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 14 maja 2020 r., nr [...], w przedmiocie dopuszczalności zażalenia w sprawie zezwolenia na odbieranie odpadów.

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie - dalej: "Kolegium", ww. postanowieniem stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na zawiadomienie Starosty Zawierciańskiego z dnia 11 marca 2020 r., nr [...], o przekazaniu Marszałkowi Województwa Śląskiego wniosku X Sp. z o.o. z/s we W. - dalej: "Spółka" o zmianę zezwolenia na zbieranie odpadów, udzielonego decyzją Starosty Zawierciańskiego nr [...] z dnia 17 kwietnia 2018 r. W uzasadnieniu tego zawiadomienia Starosta wskazał m.in., że organem właściwym do załatwienia sprawy jest, zgodnie z art. 41 ust. 3 pkt. 1 lit. d ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 797, ze zm.) – dalej: "ustawa o odpadach", Marszałek Województwa.

Prokurent Spółki skierował do Kolegium pismo zatytułowane: "Skarga na zarządzenie o przekazaniu sprawy", kwestionując zawiadomienie Starosty Zawierciańskiego o przekazaniu Marszałkowi Województwa Śląskiego wniosku w przedmiocie zmiany zezwolenia na zbieranie odpadów. Wniósł o jego uchylenie i ponowne rozpoznanie wniosku. Jego zdaniem, sprawa zmiany ww. zezwolenia powinna być załatwiona przez organ, który rozpatrywał pierwotny wniosek, a nie przekazywana Marszałkowi Województwa.

Kolegium uznało, że zażalenie w tej kwestii jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych - z powodu braku przedmiotu zaskarżenia. Wobec tego Starosta, działając na podstawie art. 65 § 1 K.p.a., przekazał pismo do organu właściwego, zawiadamiając o tym jednocześnie wnoszącego podanie. Obecnie przepis wymaga jedynie, aby zawiadomienie zawierało uzasadnienie. Zatem inaczej, aniżeli było to do kwietnia 2011 r., kiedy znowelizowano art. 65 § 1 K.p.a., przekazanie nie następuje w formie postanowienia, na które służyło zażalenie.

W skardze prokurent wywodził, że złożony wniosek dotyczy pierwotnego organu wydającego decyzje środowiskową. Organy administracyjne są zobligowane do badania swojej właściwości rzeczowej i miejscowej z mocy przepisów K.p.a. Tym samym uznanie skargi za niedopuszczalną naruszałoby prawo strony do badania tejże właściwości.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Jak wskazano w uzasadnieniu, stosowanie do art. 65 § 1 K.p.a. Starosta Zawierciański, jako organ niewłaściwy w sprawie dotyczącej zmiany zezwolenia na zbieranie odpadów, przekazał wniosek Spółki z dnia 5 marca 2020 r. organowi właściwemu w świetle art. 41 ust. 3 pkt. pkt. 1 lit. d ustawy o odpadach, tj. Marszałkowi Województwa Śląskiego. Przekazanie takie następuje w formie "zawiadomienia", które powinno zawierać jednak uzasadnienie. Pismo Starosty z dnia 11 marca 2020 r., przekazujące rzeczony wniosek, wymogi te spełnia, w szczególności ze względu na jego uzasadnienie, szczegółowo informując adresata o podstawach prawnych przekazania wniosku, braku kompetencji w kwestii zmiany zezwolenia oraz wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy.

Przepis dotyczący właściwości marszałka województwa, w sprawach z zakresu zezwoleń zbieranie odpadów, uległ zmianie od dnia 1 września 2019 r. na mocy art. 1 ust. 1 3 lit. a ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 1592), zgodnie z którym: w ust. 3 w pkt 1 w lit. c średnik zastępuje się przecinkiem i dodaje się lit. d w brzmieniu: "d) do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, w przypadku gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg;". Jeśli zatem sprawa dotyczy wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, a także jego zmiany, co wymaga wydania nowego (zmienionego) zezwolenia, w przypadku gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg, organem właściwym będzie marszałek województwa. W tym przypadku, jak wynika z akt administracyjnych, wniosek dotyczył zezwolenia na zbieranie odpadów do 36 000 Mg.

Zawiadomienie, jak wynika z art. 65 § 1 K.p.a., nie ma charakteru postanowienia, a zwłaszcza postanowienia, na które służyłoby zażalenie. Zażalenie, stosownie do art. 141 § 1 K.p.a., służy jedynie na wydane w toku postępowania postanowienia, gdy Kodeks tak stanowi. W tej sytuacji, skoro brak było przedmiotu postępowania, a więc zaskarżalnego postanowienia, stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia na podstawie art.134 w zw. z art. 144 oraz art. 65 § 1 K.p.a. było konieczne.

Odnosząc się do stanowiska wyrażonego w skardze Sąd Wojewódzki stwierdził, że właśnie zawiadomienie, o jakim mowa w art. 65 § 1 K.p.a. jest konsekwencją ustalenia braku właściwości organu administracji oraz poszukiwaniem organu właściwego. W żaden sposób nie umniejsza to praw zainteresowanego.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł, że skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a.".

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła X Sp. z.o.o z siedzibą we W. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj. art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 65 § 1 K.p.a. poprzez oddalenie skargi - co stanowi rażące naruszenie prawa w zakresie procedury skutkującej brakiem możliwości wniesienia środka zaskarżenia od wydanego w toku postępowania administracyjnego zawiadomienia. Naruszenie wskazanych przepisów ma wpływ na wynik sprawy.

W oparciu o powyższy zarzut skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, zasądzenie od organu zaskarżonego wyroku na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów postępowania pełnomocnika według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższy zarzut dodatkowo umotywowano.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skargach zarzutów sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej.

Podstawy, na które można się powołać w skardze kasacyjnej, zostały sprecyzowane w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych formach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Odnosząc się do istoty przedmiotowego sporu stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie jak i Sąd pierwszej instancji słusznie uznali, że art. 65 K.p.a. nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na przekazanie, w trybie tego przepisu przez organ administracji publicznej, podania do organu właściwego. W okresie, gdy podanie wniesione do organu niewłaściwego podlegało przekazaniu postanowieniem, a zatem od dnia 1 stycznia 2004 r. do dnia 10 kwietnia 2011 r., do postanowień wydawanych na podstawie art. 65 § 1 K.p.a., miał zastosowanie art. 110 w zw. z art. 126 K.p.a.. Postanowienia te były zatem wiążące dla organu, który je wydał, a ich wzruszenie mogło nastąpić w postępowaniu zażaleniowym albo przy odpowiednim zastosowaniu przepisów o wznowieniu postępowania lub stwierdzeniu nieważności decyzji (art. 145-152 w zw. z art. 126 lub art. 156-159 w zw. z art. 126 K.p.a.). Aktualnie przekazanie podania organowi właściwemu nie wymaga wydania w tym przedmiocie decyzji administracyjnej, postanowienia, czy też innego aktu z zakresu administracji publicznej. Następuje ono jedynie w formie czynności materialno-technicznej, o podjęciu której organ ma obowiązek zawiadomić wnoszącego podanie i która nie podlega zaskarżeniu (zob. postanowienia NSA: z dnia 16 marca 2023 r., sygn. akt II OW 334/22, LEX nr 3548552; z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 38/12, LEX nr 1120679; M. Romańska (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. H. Knysiak-Sudyka, wyd. III, WKP 2023). Nie doszło tym samym w przedmiotowej sprawie do zarzucanego w skardze kasacyjnej naruszenia art. 65 § 1 K.p.a.

Reasumując, Sąd pierwszej instancji właściwie ocenił przeprowadzone postępowanie administracyjne, a swoje stanowisko prawidłowo uzasadnił w zaskarżonym wyroku i w związku z tym wniesioną skargę oddalił, gdyż nie zaistniały podstawy do zastosowania podniesionego w skardze kasacyjnej art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.