Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 364/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2012-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2009 nr 178 poz 1380
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej - tekst jednolity.
article: par. 2 ust. 1, par. 207 ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
journal: Dz.U. 1999 nr 15 poz 140
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny  odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: par. 16 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2010 nr 109 poz 719
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych  obiektów budowlanych i terenów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia WSA Wanda Antończyk Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w Gdańsku w dniu 12 września 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej z dnia 2 maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Gd 364/12

UZASADNIENIE

Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia 14 lutego 2012 r. nr [[...]] nakazał M. P., w terminie do dnia 30 maja 2012 r., wyeliminować nieprawidłowości w budynku Hotelu [[...]], polegające na przekroczeniu długości dojścia ewakuacyjnego o ponad 100% od określonej w przepisach techniczno - budowlanych z pomieszczeń SPA, które dają podstawę do uznania przedmiotowego budynku za zagrażający życiu ludzi albo wyeliminować nieprawidłowości polegające na przekroczeniu długości dojścia ewakuacyjnego o ponad 100% od określonej w przepisach techniczno-budowlanych z pomieszczeń SPA, poprzez zastosowanie w obiekcie rozwiązań zamiennych wskazanych w ekspertyzie technicznej sporządzonej przez właściwą jednostkę badawczo-rozwojową lub rzeczoznawcę budowlanego oraz rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. Rozstrzygnięcie zapadło na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r., nr 12, poz. 68 ze zm.), art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r., nr 178, poz. 1380, ze zm.), § 16 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719).

Organ I instancji ustalił, po dokonaniu czynności kontrolno - rozpoznawczych w dniach 30 stycznia 2012 r. oraz 6 lutego 2012 r., że z uwagi na przeznaczenie i sposób użytkowania budynek Hotelu [[...]] należy zakwalifikować do kategorii zagrożenia ludzi ZL V i ZL III (część hotelowa - ZL V, część rekreacyjna basen i SPA - ZL III), oraz że stanowi on jedną strefę pożarową. Zgodnie z § 209 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690, ze zm.) strefy pożarowe zaliczone, z uwagi na przeznaczenie i sposób użytkowania, do więcej niż jednej kategorii zagrożenia ludzi, powinny spełniać wymagania określone dla każdej z tych kategorii. Dlatego też, w ocenie organu, budynek hotelu powinien spełniać wymagania zarówno określone dla kategorii zagrożenia ludzi ZL V i ZL III. Organ wyjaśnił następnie, że § 256 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stanowi, że dopuszczalna długość dojścia ewakuacyjnego w strefie pożarowej zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL V przy jednym dojściu wynosi 10 m, przy co najmniej dwóch dojściach 40 m dla dojścia najkrótszego, przy czym dopuszcza się dla drugiego dojścia 80 m przy założeniu, że dojścia te nie pokrywają się i nie krzyżują, zaś dla kategorii zagrożenia ludzi ZL III przy jednym dojściu wynosi 30 m (w tym nie więcej niż 20 m na poziomej drodze ewakuacyjnej), przy co najmniej dwóch dojściach 60 m.

Budynek hotelu nie spełnia warunku określonego w § 256 ust. 3 rozporządzenia, albowiem ustalono, że długość dojścia ewakuacyjnego od wyjścia z najbardziej oddalonych pomieszczeń SPA do wyjścia na zewnątrz budynku (przez kondygnację basenu) przy jednym kierunku ewakuacji wynosi 28 m. Tym samym, z pomieszczeń SPA rzeczywista długość drogi ewakuacyjnej została przekroczona o ponad 100% od dopuszczalnej długości dojścia ewakuacyjnego. Stosownie do treści § 16 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. nr 109, poz. 719), przekroczenie długości dojścia ewakuacyjnego większej o ponad 100% od określonej w przepisach techniczno - budowlanych jest podstawą do uznania użytkowanego budynku istniejącego za zagrażający życiu ludzi.

Od decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej odwołanie wniosła M. P. Odwołująca się kwestionuje ustalenie, że budynek hotelu wraz z częścią rekreacyjną stanowi jedną strefę pożarową ZL III i ZL V. Wyjaśnia, że budynek hotelowy został wybudowany na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i został dopuszczony do użytkowania przez organy nadzoru budowlanego. Zgodnie z § 45 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, w stosunku do budynków wzniesionych zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz aktami wykonawczymi wydanymi na podstawie tej ustawy nie stosuje się kryteriów określonych w § 16 ust. 2 a tym samym nie powinien on zostać uznany za zagrażający życiu ludzi.

Budynek rekreacyjny został wybudowany z kolei na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i został dopuszczony do użytkowania przez organy nadzoru budowlanego i Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej. Budynek SPA zgodnie z projektem budowlanym zaliczony jest do kategorii zagrożenia ludzi ZL III i znajduje się w jednej strefie pożarowej. W budynku SPA ewakuacja oparta jest na przejściu ewakuacyjnym. W pomieszczeniach, od najdalszego miejsca, w którym może przebywać człowiek, do wyjścia ewakuacyjnego na drogę ewakuacyjną albo na zewnątrz budynku, zapewniono przejście o długości nieprzekraczającej w strefie pożarowej ZL – 40 m. Przejście nie prowadzi łącznie przez więcej niż trzy pomieszczenia a ścianki działowe oddzielające od siebie pomieszczenia, dla których określa się łącznie długość przejścia ewakuacyjnego, nie muszą spełniać wymagań dla odbudowy drogi ewakuacyjnej. Z kondygnacji wyższej z kolei ewakuacja oparta jest na przejściu przez trzy pomieszczenia tj. pomieszczenie SPA, komunikację ze schodami wewnętrznymi i następnie poprzez pomieszczenie kąpielowe na zewnątrz budynku – przejście o długości około 40 m. Ewakuacja zatem nie przebiega przez część hotelową.

Zarzucono w odwołaniu naruszenie podstawowych zasad ogólnych kpa - zasady legalizmu, prawdy obiektywnej oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organu.

Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, decyzją z dnia 2 maja 2012 r. nr [[...]], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Decyzja organu odwoławczego wydana została na podstawie art. 4 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r., nr 178, poz. 1380 ze zm.), § 16 ust. 2 pkt. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. nr 109, poz. 719) w związku z § 207 ust. 2, § 256 ust. 3 i 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.).

Organ odwoławczy ustalił, że w trakcie postępowania odwoławczego dokonano w dniu 28 marca 2012 r. kontroli stanu warunków ewakuacji bezpieczeństwa pożarowego w kontrolowanym obiekcie i wyniki tej kontroli potwierdzają ustalenia dokonane przez organ I instancji. Organ odwoławczy uznał, że istniejącą część hotelową należy zakwalifikować jako ZL V, a część rozbudowaną - tzw. SPA jako ZL III. Z uwagi na brak podziału obiektu na odrębne strefy pożarowe ocenił obiekt jako stanowiący jedną strefę pożarową ZL V i ZL III. Skoro obiekt znajduje się w jednej strefie pożarowej oznacza to, że warunki ewakuacji powinny być zachowane jak dla każdej z tych kategorii, co wynika z § 209 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto fakt, że część rozbudowana (SPA) w późniejszym czasie w stosunku do części już istniejącej (hotel), została zaprojektowana i wykonana na podstawie powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury sprawia, że w całym procesie inwestycyjnym (od chwili zaprojektowania do wykonawstwa) powinny być przestrzegane zasady określone w tym akcie wykonawczym, z którego jednoznacznie wynikają wymagania, jakie stawia się takim obiektom, jak przedmiotowy budynek, zakwalifikowanego łącznie do dwóch kategorii zagrożenia ludzi i stanowiącego jedną strefę pożarową. Dotyczy to również w szczególności warunków ewakuacji w całej przestrzeni obiektu.

Organ odwoławczy podzielił również ustalenie organu I instancji co do faktycznej długości dojścia ewakuacyjnego z najdalszego pomieszczenia SPA do wyjścia ewakuacyjnego w części rozbudowanej budynku, która wynosi 28 m i ocenił, że jest to niezgodne z wymogami określonymi w przepisach techniczno – budowlanych, które dopuszczają długość tego dojścia 10 m.

Powyższe ustalenia uzasadniają zastosowanie § 16 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r., zgodnie z którym podstawą do uznania użytkowanego budynku istniejącego za zagrażający życiu ludzi jest niezapewnienie przez występujące w nim warunki techniczne możliwości ewakuacji ludzi, w tym m.in. przekroczenie długości dojść ewakuacyjnych o ponad 100% w stosunku do dopuszczalnej długości określonej w przepisach techniczno – budowlanych a także § 16 ust. 3, w którym zobowiązano właściciela (zarządcę) takiego obiektu do konieczności zastosowania rozwiązań zmierzających do spełnienia wymagań w tym zakresie. Przy czym § 45 tego rozporządzenia mógłby mieć zastosowanie, ale jedynie w części obiektu wcześniej wzniesionej. Brak jest bowiem w tym przepisie innych zapisów, które umożliwiłyby zastosowanie takiego złagodzenia do części rozbudowanej (SPA), dla której proces inwestycyjny rozpoczął się w roku 2008, czyli w oparciu o rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem odwołania, że ewakuacja prowadzona jest przez nie więcej niż trzy pomieszczenia (pomieszczenie SPA, schody łączące poziom SPA z basenem, pomieszczenie basenowe). Podczas dowodu z oględzin do akt sprawy dołączono kserokopie rysunków kondygnacji z pomieszczeniami SPA oraz pomieszczenia basenowego (z projektu budowlanego uzgodnionego w lutym 2008 r. przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz z instrukcji bezpieczeństwa pożarowego przedmiotowego obiektu z grudnia 2011 r.), z których nie wynika, że warunki ewakuacji są takie, jak zostały opisane w odwołaniu. W trakcie dowodu z oględzin przeprowadzonego przez organ odwoławczy ustalono natomiast, że kierunek ewakuacji przebiega w obrębie części rozbudowanej do wyjścia ewakuacyjnego (na zewnątrz) na poziomie basenu, ale taki układ komunikacyjny nie może być uznany za przejście przez trzy pomieszczenia.

Organ odwoławczy uznał również za niezasadny zarzut dotyczący naruszenia przez organ I instancji zasad postępowania. Postępowanie przed organem I instancji jest zgodne z zasadą legalizmu (art. 6 kpa), albowiem wydano decyzję na podstawie okoliczności faktycznych oraz obecnie obowiązującego stanu prawnego; zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), albowiem decyzja została wydana w oparciu o dowody, które zebrano w sposób wyczerpujący, jednoznaczny i umożliwiający wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie; zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracyjnych (art. 8 kpa), albowiem organ zgromadził dowody niezbędne do poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie i przeprowadził szczątkowe postępowanie dowodowe, umożliwiające dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego.

Na decyzję Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła M. P., domagając się jej uchylenia, jako wydanej z naruszeniem § 45 w związku z § 16 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. Skarżąca wskazuje, że Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w dniu 22 stycznia 2007 r. stwierdziła zgodność wykonania obiektu z projektem budowlanym w zakresie bezpieczeństwa pożarowego budynku hotelowego. W dniu 23 czerwca 2009 r. ta sama Komenda uznała wykonanie obiektu w zakresie bezpieczeństwa pożarowego części rekreacyjnej. Na tej podstawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 7 lipca 2009 r. wydał decyzję o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie "rozbudowy budynku hotelowego o część rekreacyjną – basen i SPA zlokalizowanego w K. na działce nr [[...]]".

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie poddana została decyzja Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 2 maja 2012 r., utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 14 lutego 2012 r., nakazującą skarżącej wyeliminować, w terminie do dnia 30 maja 2012 r., nieprawidłowości w budynku Hotelu [[...]] w K., polegające na przekroczeniu długości dojścia ewakuacyjnego o ponad 100% od określonej w przepisach techniczno - budowlanych z pomieszczeń SPA, które dają podstawę do uznania przedmiotowego budynku za zagrażający życiu ludzi albo wyeliminować nieprawidłowości polegające na przekroczeniu długości dojścia ewakuacyjnego o ponad 100% od określonej w przepisach techniczno – budowlanych z pomieszczeń SPA, poprzez zastosowanie w obiekcie rozwiązań zamiennych wskazanych w ekspertyzie technicznej sporządzonej przez właściwą jednostkę badawczo – rozwojową lub rzeczoznawcę budowlanego oraz rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej.

Materialnoprawną podstawę wydanych decyzji stanowi art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r. nr 178, poz. 1380 ze zm.), zgodnie z którym właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest zobowiązany przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno – budowlanych, instalacyjnych i technologicznych. Przeciwpożarowe wymagania techniczno – budowlane dla budynków określone zostały m.in. w dziale VI rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. nr 75 poz. 690, ze zm.) – zatytułowanym "Bezpieczeństwo pożarowe".

Rozporządzenie to, choć zgodnie z § 2 ust. 1 stosowane jest przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych – miało zastosowanie w niniejszej sprawie, z uwagi na odniesienie w tym przepisie do § 207 ust. 2 tego rozporządzenia.

Jak wynika z ustalonych przez organy i niespornych okoliczności sprawy budynek Hotelu [[...]] w K. zarówno w części hotelowej, która wybudowana została w 2001 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r., nr 15 poz. 140 z późn. zm.) jak i w części rekreacyjnej, wybudowanej w 2008 r., powinien spełniać wymagania dotyczące bezpieczeństwa pożarowego wskazane w tym rozporządzeniu. Mowa o tym w § 207 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r., w brzmieniu obowiązującym w dniu rozstrzygnięcia, zgodnie z którym przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, wymiarów schodów, o których mowa w § 68 ust. 1 i 2, a także oświetlenia awaryjnego, o którym mowa w § 181, stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2 i 3a, również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela zaprezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że w § 207 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r. zawarta została wyraźna wskazówka, że przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 745/06, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepisy rozporządzenia z 2002 r. mają więc zastosowanie nie tylko do nowoprojektowanych budynków, ale również do budynków powstałych przed dniem wejścia w życie tych przepisów i w razie gdy okaże się, że budynki istniejące nie spełniają wymogów, konieczne jest nałożenie obowiązków mających na celu dostosowanie istniejącej sytuacji do wymogów określonych w prawie. Retrospektywny (a nie retroakcyjny) charakter tych przepisów, powoduje, że mają one za zadanie doprowadzenie starych budynków do nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej, gwarantujących skuteczniejszą ochronę życia ludzkiego i mienia o znacznej wartości (zob. też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 816/11, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Również z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, które sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela wynika, że przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego znajdują zastosowanie do budynków istniejących w dniu wejścia w życie tego rozporządzenia (to jest w dniu 16 grudnia 2002 r.), bez względu na datę ich budowy, pod warunkiem, że stwierdzone zostanie, iż budynek ten jest użytkowany w okresie obowiązywania tego rozporządzenia oraz, że budynek zagraża życiu ludzi. Wskazuje się również, że kwestia bezpieczeństwa pożarowego staje się aktualna od dnia wybudowania budynku i jest aktualna przez cały okres jego użytkowania (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 327/09, Baza orzeczeń Lex nr 737715; z dnia 26 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1253/2006, LexPolonica nr 2132160).

Niesporny w niniejszej sprawie jest fakt użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego od roku 2009, a więc pod rządami wspomnianego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r. Skarżąca w skardze powołuje się na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 lipca 2009 r. udzielającą pozwolenia na użytkowanie "rozbudowy budynku hotelowego o część rekreacyjną – basen i SPA (...)". Przesłanki uznania użytkowanego budynku za zagrażający życiu ludzi określa w stanie prawnym obowiązującym w dniach wydanych rozstrzygnięć § 16 ust 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2010 r. nr 109, poz. 719), zgodnie z którym użytkowany budynek istniejący uznaje się za zagrażający życiu ludzi, gdy występujące w nim warunki techniczne nie zapewniają możliwości ewakuacji ludzi (ust. 1). Podstawą do stwierdzenia, że w budynku występują warunki techniczne, o których mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem § 45, może być m.in.: długość przejścia lub dojścia ewakuacyjnego większa o ponad 100% od określonej w przepisach techniczno-budowlanych (pkt 2). Na podstawie ust. 3 § 16 właściciel lub zarządca budynku, o którym mowa w ust. 1, zobowiązany jest zastosować rozwiązania zapewniające spełnienie wymagań bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony w przepisach techniczno-budowlanych.

Rozstrzygające w niniejszej sprawie organy państwowej straży pożarnej uznały, że budynek Hotelu [[...]] w K. zagraża życiu ludzi, albowiem ustalono, że z pomieszczeń SPA rzeczywista długość drogi ewakuacyjnej została przekroczona o ponad 100% od dopuszczalnej przepisami techniczno – budowlanymi długości dojścia ewakuacyjnego.

Zgodnie z § 256 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie długość dojść ewakuacyjnych w strefie pożarowej: ZL I, II i V wynosi 10 m (przy jednym dojściu) i 40 m (przy co najmniej 2 dojściach) z kolei w strefie pożarowej ZL III 30 m (przy jednym dojściu) i 60 m (przy co najmniej 2 dojściach). Zgodnie zaś z § 256 ust. 1 tego rozporządzenia długość drogi ewakuacyjnej od wyjścia z pomieszczenia na tę drogę do wyjścia do innej strefy pożarowej lub na zewnątrz budynku, mierzy się wzdłuż osi drogi ewakuacyjnej. W przypadku zakończenia dojścia ewakuacyjnego przedsionkiem przeciwpożarowym, długość tę mierzy się do pierwszych drzwi tego przedsionka. Stosownie zaś do treści § 209 ust. 5 tego rozporządzenia strefy pożarowe zaliczone, z uwagi na przeznaczenie i sposób użytkowania, do więcej niż jednej kategorii zagrożenia ludzi, powinny spełniać wymagania określone dla każdej z tych kategorii.

Podczas wykonanych przez państwową straż pożarną czynności kontrolno – rozpoznawczych, dokonanych w zakresie przestrzegania w budynku Hotelu [[...]] w K przepisów przeciwpożarowych ustalono, że budynek ten kwalifikuje się do kategorii zagrożenia ludzi ZL V (część hotelowa) i ZL III (część rekreacyjna – basen i SPA). Ustalono również, co jest kluczowe w niniejszej sprawie, że cały obiekt, obejmujący część hotelową i część SPA stanowi jedną strefę pożarową. Wynika to z faktu braku oddzielenia przeciwpożarowego między częścią hotelową a częścią rekreacyjną (zob. także wyjaśnienia pełnomocnika organu st. bryg. A. R. złożone na rozprawie w dniu 12 września 2012 r., protokół rozprawy k. 31). Kwalifikacja ta wynika również z Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego, która wykonana została w grudniu 2011 r. i dotyczy całego obiektu hotelowego. Powyższe ustalenia implikują następnie przyjęcie obowiązującej długości dojścia ewakuacyjnego, określonego dla ustalonej strefy pożarowej. Skoro bowiem budynek stanowiący całość użytkową (hotel i SPA) stanowi jedną strefę pożarową, stosownie do wymogów określonych w § 209 ust. 2 i ust. 5 rozporządzenia z 2002 r., spełnione w niej być muszą w istocie wymagania dla każdej z tych dwóch kategorii zagrożenia ludzi, do której został zakwalifikowany, a więc ZL V i ZL III, w tym przypadku strefa ZL V nakłada warunki ostrzejsze. Ustalono zatem, kierując się tym wymaganiem, że z części SPA (na poziomie parteru części hotelowej) długość maksymalna drogi ewakuacyjnej z najbardziej oddalonych pokoi, na zewnątrz budynku (przez kondygnację basenu) wynosi około 28 m, przy czym z części SPA prowadzi jedno dojście (vide: znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy protokół ustaleń z czynności kontrolno – rozpoznawczych z zakresu ochrony przeciwpożarowej z dnia 30 stycznia 2012 r.). Droga ewakuacyjna z obiektu SPA prowadzi bezpośrednio na zewnątrz – wyjściem ewakuacyjnym na poziomie basenu (vide: znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy protokół z dowodu z oględzin z dnia 28 marca 2012 r.). Nie ma podstaw do kwestionowania prawidłowości ustaleń oraz rzetelności danych uzyskanych podczas czynności kontrolno – rozpoznawczych i ich zgodności ze stanem rzeczywistym. Czynności te zostały przeprowadzone przez osoby posiadające do tego odpowiednie kwalifikacje, a protokoły zostały podpisane również przez skarżącą, która nie wniosła do nich żadnych zastrzeżeń. Zarzuty skarżącej dotyczące długości i przebiegu kwestionowanej drogi ewakuacyjnej oparte są w istocie na założeniu istnienia dwóch odrębnych stref pożarowych, z odrębnymi wymogami dla każdej z nich, co pozostaje w sprzeczności z prawidłowymi ustaleniami organów oraz treścią przepisów § 209 ust. 1, 2 i ust. 5 rozporządzenia z 2002 r. W § 209 ust. 1 tego rozporządzenia zawarty jest podział "budynków oraz części budynków" stanowiących "odrębne strefy pożarowe w rozumieniu § 226", z uwagi na ich przeznaczenie i sposób użytkowania. Przepis § 226 ust. 1 przewiduje, że strefę pożarową stanowi budynek albo jego część oddzielona od innych budynków lub innych części budynku elementami oddzielenia przeciwpożarowego, o których mowa w § 232 ust. 4, bądź też pasami wolnego terenu o szerokości nie mniejszej niż dopuszczalne odległości od innych budynków, określone w § 271 ust. 1-7. Skoro zatem takiego oddzielenia między przedmiotowymi obiektami nie ma, znajduje zastosowanie zasada, o której mowa w § 209 ust. 5, jak trafnie wywiodły oba organy rozstrzygające niniejszą sprawę.

Ustalenia poczynione następnie przez organ odwoławczy potwierdzają zatem, że przedmiotowy, będący w użytkowaniu, budynek Hotelu [[...]] nie posiada odpowiedniej długości dojścia ewakuacyjnego, które wynosić powinno (dla kategorii zagrożenia ZL V) 10 m przy jednym dojściu, jak o tym mowa w § 256 ust. 3. Istniejąca długość dojścia, wynosząca 28 m, jest ponad dwukrotnie większa od określonej w przepisach techniczno – budowlanych. Powyższe ustalenia czynią prawidłową ocenę organu odwoławczego, że budynek Hotelu [[...]] w K. stwarzając zagrożenie życiu ludzi, podlega normom określonym w § 16 obowiązującego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, a tym samym, że zachodziła podstawa do zastosowania w sprawie przepisu § 207 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Wobec stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, dotyczących bezpieczeństwa pożarowego, stosownie do treści art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r., nr 12, poz. 68), Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej zobowiązany był do wydania decyzji nakazującej właścicielowi przedmiotowego budynku usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie, tym bardziej, że bezpieczeństwo ludzi przebywających w budynku zakwalifikowanym w szczególności jako "zamieszkania zbiorowego" jest celem nadrzędnym, a temu celowi służą przepisy z zakresu szeroko pojętej ochrony przeciwpożarowej, w tym również przepisy normujące wymogi dla zapewnienia możliwości sprawnego prowadzenia akcji ratowniczych w razie zaistnienia pożaru.

Sąd zwraca także uwagę na trafność nałożonych obowiązków. Wynika bowiem z decyzji organu I instancji, że nałożone obowiązki mogą być wykonane z zastosowaniem rozwiązań zamiennych przewidzianych w § 2 ust 2 i 3a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, do którego przepisu odsyła powołany § 207 ust. 2 tego rozporządzenia. Wyjaśnia się, co zostało także zaaprobowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że inicjatywa zastosowania rozwiązań zamiennych powinna wyjść od adresata nakazu, który zobowiązany jest do zapewnienia zabezpieczenia przeciwpożarowego budynku pozostającego w jego zarządzie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2135/10, Baza orzeczeń Lex nr 768389). Legitymacja czynna do wystąpienia z tego rodzaju wnioskiem i zaproponowania rozwiązań zamiennych przysługuje kontrolowanemu, jako podmiotowi najlepiej zorientowanemu odnośnie swoich możliwości w zakresie realizacji wynikających z przepisów przeciwpożarowych obowiązków oraz zaistniałych w danym stanie faktycznym uwarunkowań lokalnych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2007 r., sygn. akt II OSK 1086/06, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc się dalej do zarzutów skargi wyjaśnia się, że nałożenie określonych obowiązków na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej w związku z naruszeniem przepisów przeciwpożarowych następuje niezależnie od tego, kiedy został wybudowany obiekt, którego obowiązek ten dotyczy. Do istniejących budynków nie mogą mieć zastosowania przepisy dotyczące usytuowania budynku, w tym norm odległości, jednakże mogą mieć zastosowanie przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, co wynika z przedstawionej wykładni § 207 ust. 2 cytowanego rozporządzenia z 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Nietrafny jest w związku z tym zarzut naruszenia przepisu § 45 rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej, w myśl którego kryteriów określonych w § 16 ust. 2 nie stosuje się w stosunku do budynków wzniesionych zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118, ze zm.) oraz aktami wykonawczymi wydanymi na podstawie tej ustawy. Sąd zaznacza, że obiekt będący przedmiotem sporu (część rekreacyjna - basen i SPA) został wybudowany w roku 2008. Tym samym wyłączenie, na które powołuje się skarżąca i tak nie miałoby w okolicznościach niniejszej sprawy zastosowania, co zostało stronie wyjaśnione w zaskarżonej decyzji.

Skarżąca powołuje się w skardze na pisma Komendanta Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej z dnia 22 stycznia 2007 r. (dotyczącego budynku hotelowego) i z dnia 23 czerwca 2009 r. (dotyczącego części rekreacyjnej – basenu i SPA), stwierdzające zgodność wykonania obiektów z projektem budowlanym w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. Strona mylnie interpretuje wskazane pisma jako wiążące dla przyjęcia spełnienia wymagań ochrony przeciwpożarowej w trakcie użytkowania budynku hotelu [[...]]. Tymczasem, jak wynika z ich treści, organ zajął w nich stanowisko, o którym mowa w art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 206, poz. 1118, ze zm.). Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, nakładał na inwestora, w stosunku do którego nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, obowiązek zawiadomienia między innymi, zgodnie z właściwością wynikającą z przepisów szczególnych, organ Państwowej Straży Pożarnej - o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania. Organ ten zatem zajmuje stanowisko w sprawie zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym. Zajęte przez Komendanta stanowisko w przywołanych pismach oznaczało, że w ocenie tego organu obiekt budowlany jest zgodny z projektem budowlanym, a więc w konsekwencji organ ten uwag co do niezgodności z projektem nie zgłasza w zakresie wynikającym z wyżej przywołanego przepisu. Stanowisko wyrażone we wskazanych pismach nie zwalnia z pewnością organów Państwowej Straży Pożarnej od obowiązku badania, czy budynek użytkowany już jako całość (hotel wraz z częścią rekreacyjną) po zakwalifikowaniu do określonej strefy pożarowej zagraża życiu ludzi, a także do podejmowania, w związku ze stwierdzeniem uchybień w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, określonych czynności i nakładania obowiązków. Przyjmuje się bowiem w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że decyzje wydawane przez organy Państwowej Straży Pożarnej w zakresie ochrony przeciwpożarowej, nakazujące dostosować budynki do wymogów bezpieczeństwa nie są decyzjami uznaniowymi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/GL 1014/08; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Wr 958/11, dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd nie dopatrzył się naruszenia zaskarżoną decyzją przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalenia zostały dokonane z uwzględnieniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa. Uzasadnienie decyzji, odnoszące się także wyczerpująco do zarzutów odwołania, odpowiada zaś wymogom art. 107 § 3 Kpa.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarga M. P. jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.