Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1334/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 1 ust.2
journal: Dz.U. 2023 poz 1993
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Karina Gniewek - Berezowska Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 1 czerwca 2023 r. nr SKO.405.ZA.1213.23.2023 w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M.B. (dalej: Skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu (dalej: Kolegium, organ odwoławczy, SKO lub organ II instancji) z 1 czerwca 2023r. nr SKO.405.ZA.1213.23.2023 utrzymująca w mocy, wydaną w wyniku wznowienia postępowania, decyzję Prezydenta Miasta Tarnobrzega (dalej: organ I instancji) z 25 kwietnia 2023r. nr ŚS.III. 540.67.2016/2017, na mocy której organ ten :

uchylił w całości decyzję własną z 5 października 2016r. nr ŚS.III. 540.67.2016/2017 w sprawie ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 października 2016r. do 30 września 2017r. na rzecz Skarżącej w wysokości po 500 zł miesięcznie.

odmówił przyznania Skarżącej prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na ten.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że matka Skarżącej A.P. (dalej: Wnioskodawczym) działając w imieniu pełnoletniej już Skarżącej - złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz Skarżącej.

Organ I instancji, opisaną wyżej decyzją z 5 października 2016r. przyznał świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz Skarżącej na pełen okres zasiłkowy tj. od 1 października 2016r. do 30 września 2017r. w wysokości po 500 zł miesięcznie.

W dniu 31 sierpnia 2022r. organ l instancji otrzymał odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z 3 sierpnia 2022r. II K 424/22 skazującego Wnioskodawczynię za sfałszowanie podpisów na dokumentach, które wzięte zostały pod uwagę przez organ I instancji jako podstawa do wydania decyzji z 5 października 2016r. o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Na mocy opisanego wyroku Wnioskodawczyni została uznana za winną popełnienia zarzucanego jej czynu z art. 270 § 1 i art. 286 § 1 k.k. i art. 233 § 6 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., polegającego na zatajeniu faktu przebywania członka rodziny – M.P. poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskiwania przez niego dochodów ze stosunku pracy w Szwajcarii oraz na podrobieniu, w celu użycia za autentyczny - w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w krótkich odstępach czasu, ze z góry powziętym zamiarem - podpisów M.P. złożonych m.in. w dniu 30 sierpnia 2016 r. oświadczeniach:

członka rodziny o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c, i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy;

o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne odprowadzonych w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy;

członka rodziny o dochodzie niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem

dochodowym od osób fizycznych osiągniętym w roku kalendarzowym

poprzedzającym okres świadczeniowy;

członka rodziny rozliczającego się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,

o dochodzie osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy;

W związku z treścią wyroku, postanowieniem z 28 września 2022r. organ

I instancji wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz Skarżącej, a następnie uchylił decyzję z 5 października 2016r. i odmówił przyznania Skarżącej prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzja ta została uchylona decyzją SKO w Tarnobrzegu z 28 lutego 2023 r. nr SKO.405.ZA.577.10.2023.

Rozpatrując sprawę ponownie, organ I instancji ustalił, że Wnioskodawczyni poinformowała organ o zmianie sytuacji rodzinnej tj. o narodzinach kolejnego dziecka w dniu 5 maja 2015r. składając wniosek o ponowne przeanalizowanie sytuacji dochodowej rodziny, w celu przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a także o wstąpieniu w związek małżeński z M.P. w dniu 27 czerwca 2015r. Przedłożyła przy tym szereg dokumentów, dotyczących osiąganych przez męża dochodów, które to oświadczenia okazały się sfałszowane. W kolejnych latach matka Skarżącej składała kolejne oświadczenia dotyczące dochodu rodziny, w których również nie ujawniała faktu przebywania i zarobkowania męża poza granicami RP- w tym oświadczenia z 30 sierpnia 2016r. które stały się podstawą przyznania świadczeń w niniejszej sprawie.

W celu prawidłowego ustalenia dochodu rodziny uprawniającego do uzyskania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w ponownie prowadzonym postępowaniu organ wezwał do uzupełnienia wniosku o oświadczenie członka rodziny o dochodzie niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy tj. w roku 2015r. przez M.P. z pracy za granicą RP, pomniejszone odpowiednio o zapłacone za granicą: podatek dochodowy oraz składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne i obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne. W złożonych oświadczeniach zarówno Wnioskodawczym jak i Skarżąca oraz jej brat zadeklarowali, że nie posiadają jakiejkolwiek wiedzy na temat wysokości osiągniętego dochodu przez M.P. z pracy na terenie Szwajcarii w latach 2013 - 2016. Wnioskodawczyni stwierdziła ponadto, że była wprowadzana w błąd przez M.P., co do jego pracy za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż twierdził on, że pracuje dorywczo [...] i takie też informacje przekazywał w sprawie sądowej o alimenty na rzecz dzieci z poprzedniego związku małżeńskiego.

W związku z powyższym, organ I instancji uznał, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego przyznane na rzecz Skarżącej za okresie od 1 października 2017r. do 30 września 2018r. ustalone zostało na podstawie dokumentów, które okazały się fałszywe (wyrok SR w [...] z 3 sierpnia 2022 r. [...]) - wobec czego postępowanie w tej sprawie wymaga wznowienia i ponownego ustalenia czy rodzina spełniała warunki do pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W ocenie organu I instancji, z uwagi na brak wiedzy pozostałych członków rodziny o dochodach uzyskiwanych w 2015r. przez jednego z jej członków - nie było możliwe ustalenie na rzecz Skarżącej prawa do pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego po 30 maja 2015r. Skoro bowiem całkowite dochody rodziny nie są znane, nie można stwierdzić czy Skarżąca od 1 czerwca 2015r. spełnia warunki do przyznania wnioskowanych świadczeń.

Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, SKO w Tarnobrzegu podkreśliło, że wsparcie z funduszu alimentacyjnego przysługuje jednie tym rodzinom, w których dochód w przeliczeniu na osobę nie przekracza ustawowo określonego progu. Z tego względu osoba, która ubiega się o przyznanie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego zobowiązana jest do wykazania dochodów wszystkich członków rodziny - w przypadku Skarżącej również męża matki. Skoro ani Skarżąca, ani Wnioskodawczym nie uzupełniły wniosku o zaświadczenie/oświadczenie o wysokości osiągniętego dochodu przez ówczesnego członka rodziny M.P. w 2015r. to brak jest podstaw do ustalenia wysokości osiągniętego przez rodzinę dochodu, co skutkuje koniecznością odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia w okresie od 1 października 2016 r. do 30 września 2017r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Tarnobrzega i umorzenie postępowania, ewentualnie

uchylenie zaskarżonych decyzji w całości.

W uzasadnieniu wskazała, że jej matka pobierała alimenty na nią i jej brata, przeznaczając je w całości na zaspokojenie potrzeb dzieci, które wychowywała samodzielnie bez pomocy ojca. Robiła wszystko co mogła, żeby zapewnić im jedzenie i ubrania.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm - dalej: P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami

wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości, że po wydaniu ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Tarnobrzega z 5 października 2016r. w przedmiocie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 października 2016r. do 30 września 2017r. organ I instancji powziął informację o skazaniu matki Skarżącej prawomocnym wyrokiem z [...] sierpnia 2022r. [...] za podrabianie podpisów M.P. pod oświadczeniami złożonymi m.in. w dniu 19 maja 2015r. o dochodzie członka rodziny podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c, i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r, o podatku dochodowym od osób fizycznych, osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy; o wysokości odprowadzonych składek na ubezpieczenie zdrowotne, o dochodzie członka rodziny niepodlegającym. opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy i oświadczeniu członka rodziny rozliczającego się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne; o dochodzie osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy. Działając na mocy udzielonej jej przez córkę pełnomocnictwa, matka Skarżącej w kolejno składanych oświadczeniach za kolejne lata, w tym w oświadczeniu z 30 sierpnia 2016r. ukrywała fakt przebywania członka rodziny M.P. poza granicami RP, tj. w [...], do której również mają zastosowanie przepisy koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i uzyskiwania dochodów ze stosunku pracy, za co została skazana powołanym wyżej prawomocnym wyrokiem karnym.

Wskazany powyżej wyrok dotyczył bezpośrednio doprowadzenia MOPR do niekorzystnego rozporządzenia mieniem z tytułu nienależnie przyznanych i pobranych świadczeń wychowawczych. Wyrok ten miał znaczenie również na gruncie spraw o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, gdyż matka Skarżącej składała w/w oświadczenia z podrobionym podpisem, również na potrzeby przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Jak wynika z sentencji ww. wyroku o sygn. [...] podrabianie podpisów miało miejsce w okresie od 1 września 2014 roku do 4 października 2017 roku.

Co do zasady więc zaistniała podstawa do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023r. poz. 775) - dalej K.p.a. tj. dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.

Wznowienie postępowania stosownie do art. 149 § 1 i § 2 K.p.a. stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy organ I instancji był więc zobowiązany do zbadania podstaw wznowienia oraz wpływu, jaki ww. podstawa winna mieć na sposób załatwienia sprawy.

Organy zasadnie uznały, że w niniejszej sprawie zachodzi podstawa do uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy.

Rozstrzyganą sprawę po wznowieniu postępowania, Organy uznały, że wobec braku możliwości ustalenia dochodu uprawniającego do pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, ze względu na brak wiedzy zarówno Skarżącej jak i Wnioskodawczyni o dochodzie uzyskanym przez M.P. za granicą RP w 2015r. poprzedzającym badany okres zasiłkowy 2016 - 2017 tj. dochodzie niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych - należy odmówić przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2016r. do 30 września 2017r.

Wniosek ten jest prawidłowy.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007r, o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Dz.U.2023 poz. 1993) - zwanej dalej ustawą, obowiązującym na dzień wydania ostatecznej decyzji z 7 października 2016r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia. W przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo.

Na podstawie art. 9 ust. 2 ww. ustawy, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kryterium dochodowego - w przedmiotowym okresie

zasiłkowym kwoty 725 zł.

Dochód rodziny zgodnie z odesłaniem zawartym w art. 2 pkt 5 ustawy oznacza sumę dochodów członków rodziny.

Z kolei dochód członka rodziny - stosownie do art. 2 pkt 5a ustawy - oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 3-4a.

Powołany przepis nakazuje zatem do stanu faktycznego wynikającego z wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego stosować stan przeszły, bowiem prawo do świadczeń ustala się w oparciu o dochód w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy.

Ustalenie przeciętnego miesięcznego dochodu przypadającego na jedną osobę w rodzinie, w celu ustalenia prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, odbywa się poprzez zsumowanie dochodów wszystkich członków rodziny uzyskanych w roku poprzedzającym okres świadczeniowy, a otrzymaną w ten sposób kwotę dzieli się przez 12, a także przez liczbę osób w rodzinie.

W ocenie Sądu oczywistym jest, że chodzi w tym wypadku o skład rodziny w roku kalendarzowym, za który ustalany jest jej dochód. Innymi słowy, ustalając dochód członka rodziny - zgodnie z definicją - jako przeciętny miesięczny dochód członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, należy dochód rodziny w tym roku podzielić przez 12, a następnie przez taką liczbę osób, jaka wchodziła w skład rodziny w owym roku (i których dochody zostały zaliczone do dochodu rodziny). Zasadność takiego sposobu obliczania dochodu członka rodziny przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego potwierdza okoliczność, że zmiana składu osobowego rodziny zaistniała po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, nawet jeśli ma wpływ na wysokość dochodu rodziny, nie może zostać potraktowana jako zdarzenie powodujące uzyskanie lub utratę dochodu (które w świetle art. 9 ust. 3-4a należy uwzględnić przy obliczaniu dochodu członka rodziny), albowiem nie została ujęta wśród przypadków enumeratywnie wymienionych przez ustawodawcę w art. 2 pkt 17 i pkt 18 ustawy (zob. wyrok WSA w Lublinie z 19.01.2016 r., II SA/Lu 385/15, LEX nr 2105029). Czym innym jest zmiana składu rodziny, a czym innym uzyskanie dochodu przez członka rodziny.

Zmiana składu osobowego rodziny (art. 2 pkt 12 ustawy), w trakcie okresu zasiłkowego również nie jest i nie może być tożsama z uzyskaniem dochodu w rozumieniu art. 2 pkt 18 ustawy. Takie też stanowisko reprezentowane jest w orzecznictwie sądowym na gruncie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych (zob. z uwagi na podobieństwa regulacji prawnych - wyrok NSA z dnia 15 grudnia

r., w sprawie sygn. akt I OSK 895/09; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 listopada

r., w sprawie sygn. akt II SA/Gd 598/10; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 listopada 2008 r., w sprawie sygn. akt IV SA/Po 192/2008).

W niniejszej sprawie Organy przyjęły, że skład rodziny Skarżącej jako uprawnionej do świadczeń z funduszu alimentacyjnego uległ zmianie od czerwca 2015r. w związku z zawarciem związku małżeńskiego przez matkę Skarżącej z M.P. w dniu 27 czerwca 2015r.

Nie budzi więc wątpliwości, że w od połowy 2015r. - roku kalendarzowego poprzedzającego okres świadczeniowy przypadający od 1 października 2016r. do 30 września 2017r. – M.P. był członkiem rodziny w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy, a zatem zachodziły podstawy do uwzględniania uzyskanego przez niego dochodu w dochodzie całej rodziny.

Sąd w tym zakresie podziela stanowisko zaprezentowane przez WSA w Łodzi w wyroku z 16 czerwca 2014 r., II SA/Łd 302/14 (LEX nr 1550583), stwierdzające że: "...zmiany osobowe w składzie rodziny będą miały odbicie w dochodzie rodziny, ale tylko wówczas gdy nastąpią w ciągu roku kalendarzowego poprzedzającego okres świadczeniowy i tylko proporcjonalnie do okresu, w jakim dochody nowych członków rodziny będą wpływały na sytuację dochodową rodziny."

O ile zatem w sprawach dotyczących wcześniejszych okresów świadczeniowych Sąd, w oparciu o wyżej przedstawiony pogląd odnoszący się do wyliczania dochodu rodziny w oparciu o okresy wsteczne, stwierdzał nieprawidłowość decyzji organów, to w przedmiotowym okresie świadczeniowym postępowanie organu należy uznać za prawidłowe. Niewątpliwie bowiem M.P. od czerwca 2015r. stał się członkiem rodziny Skarżącej a zatem osiągany przez niego dochód od połowy 2015r. podlega wliczaniu do dochodu rodziny.

Mając na uwadze jasno sformułowaną definicję "rodziny", organ rozpoznając sprawę z wniosku Skarżącej o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego zasadnie przyjął, że rodzinę strony tworzą Skarżąca, jej rodzeństwo i matka a od czerwca 2015r. również małżonek matki.

Zawarta w treści skargi sugestia Skarżącej, że mąż matki jest osobą, od której nie otrzymywała ona żadnej znaczącej pomocy w utrzymaniu — nie ma doniosłości prawnej w przedmiotowej sprawie. Jednoznaczne zdefiniowanie w słowniczku ustawowym pojęcia "rodzina" uwzględnia jej status prawny, a nie stan faktyczny, nie uwzględnia też ewentualnych dysfunkcji w stosunkach rodzinnych. W myśl art. 2 pkt 12 ustawy, małżonek rodzica osoby uprawnionej jest zatem członkiem rodziny osoby uprawnionej, którego dochód uwzględnia się przy ustalaniu prawa do świadczenia alimentacyjnego, niezależnie od tego, jak faktycznie układają się stosunki między poszczególnymi członkami rodziny. Ustawodawca wyraźnie określił okoliczności, które obligatoryjnie organ musi wyjaśnić, a wśród nich m.in. dochód poszczególnych członków rodziny w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy.

Skoro małżonek matki Skarżącej był w świetle ustawy członkiem rodziny Skarżącej organ obowiązany był uwzględnić jego dochód do dochodu rodziny Skarżącej, z tym zastrzeżeniem, że dotyczy to dochodu uzyskanego od połowy 2015 roku.

Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie określa własnej definicji dochodu oraz dochodu rodziny, lecz zgodnie z art. 2 pkt 4 i 5, odsyła w tym zakresie do stosowania przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2022r. poz.615, ze zm.). Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, dochód - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób:

przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2647, 2687 i 2745 oraz z 2023 r. poz. 28), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,

dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,

inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych - wymienione w ustawie.

Wśród tych nieopodatkowanych dochodów wymienione są dochody uzyskiwane za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, pomniejszone odpowiednio o zapłacone za granicą Rzeczypospolitej Polskiej: podatek dochodowy oraz składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne i obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne.

Zgodnie z art. 15 ust. 4 pkt 1 ustawy, do wniosku należy dołączyć odpowiednio zaświadczenia lub oświadczenia dokumentujące wysokość innych dochodów niż dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, dotyczące każdego członka rodziny.

Zgodnie z art. 15 ust. 7 ustawy, osoba składająca wniosek o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego składa oświadczenia, o których mowa w ust. 3 pkt 2 i 3 oraz ust. 4 pkt 1 i 3 lit. a oraz d, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Wnioskujący o przyznanie świadczenia ma zatem obowiązek załączyć do wniosku wymienione w przepisie oświadczenia/ zaświadczenia i opatrzyć je oświadczeniem o przyjęciu do wiadomości odpowiedzialności karnej, zastępującym pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Zmiany przepisu art. 15 ust 4 ustawy, które weszły w życie od 1 czerwca 2016r. na mocy art. 5 pkt 3 lit c ustawy z dnia 10 lipca 2015r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015r. poz. 1359) związane ze zwolnieniem wnioskodawców z przedkładania niektórych zaświadczeń, na rzecz zobowiązania organów do pozyskania odpowiednich danych z urzędu, z utworzonych w tym celu rejestrów (m.in. z Elektronicznego Krajowego Systemu Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności) nie objęły dochodów uzyskiwanych poza granicami RP. W tym zakresie obowiązek przedstawienia zaświadczeń bądź oświadczeń z art. 15 ust 4 pkt 1 ustawy pozostał aktualny.

W świetle zacytowanych przepisów żądanie od Skarżącej złożenia oświadczenia w przedmiocie dochodów każdego członka rodziny - innych niż dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych - było zasadne, gdyż obowiązek ten spoczywał na Skarżącej, ubiegającej się o świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Jeśli zatem Skarżąca nie spełniła tego warunku, niemożliwym stało się ustalenie czy spełnia ona podstawowy warunek przyznania wnioskowanego świadczenia z funduszu alimentacyjnego - kryterium dochodowe uprawniające do przedmiotowych świadczeń.

W ocenie Sądu w składzie orzekającym, istotną kwestią przesądzającą o oddaleniu skargi w przedmiotowej sprawie jest zawarte w aktach sprawy oświadczenie Skarżącej, jej matki i jej brata, o tym że nie znają wysokości zarobków męża matki w latach 2013-2016. Zatem niezależnie od tego jaką część zarobków M.P. organ włączyłby do wyliczenia całkowitego dochodu rodziny Skarżącej za 2015r. tj. niezależnie od tego czy wezwano stronę do wykazania dochodów za cały rok czy też, zgodnie z poglądem Sądu, jedynie za pół roku - skoro wartość ta pozostaje nieustalona, niezależnie od przyjętej metody liczenia - nie jest możliwe ustalenie czy Skarżąca spełnia kryterium dochodowe, do przyznania jej wnioskowanego świadczenia. Tym samym decyzję organu należy uznać za zasadną.

Ponieważ decyzje wydawane w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie mają charakteru uznania administracyjnego - ustawodawca wyznaczył ścisłe kryteria warunkujące możliwość przyznania tego rodzaju pomocy finansowej, a jednym z podstawowych kryteriów pozwalającym na pozytywne rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest sytuacja materialna podmiotów wnioskujących o taką pomoc - to w sytuacji kiedy nie można ustalić, czy wnioskujący o świadczenie spełnia warunki do jego przyznania - organ obowiązany jest odmówić przyznania świadczenia. Regulacja prawna w tym zakresie ma charakter bezwzględny i organ administracji jest nią ściśle związany, co oznacza że bierze pod rozwagę jedynie te przesłanki, które zostały wyraźnie wskazane przez ustawodawcę.

Sąd nie kwestionuje trudnej sytuacji, w jakiej znajduje się Skarżąca, a także tego, że bez własnej winy znalazła się w sytuacji, w której jej prawo do świadczeń już pobranych i skonsumowanych podlega ponownej ocenie. Okoliczności przedstawione przez Skarżącą nie mogą jednak decydować o przyznaniu jej świadczenia, gdyż nie spełnia ona ściśle określonych przesłanek ustawowych do jego przyznania. Organy administracji ani sąd administracyjny nie orzekają w oparciu o zasady współżycia społecznego. Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 K.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Przepisy te wykluczają stosowanie zasad współżycia społecznego w postępowaniu administracyjnym (patrz: wyrok NSA z dnia 8 września 1999 r. sygn. akt I SA/Wr 1302/97, LEX nr 40461).

Okoliczności podane przez Skarżącą nie pozostają jednak zupełnie poza zakresem rozpatrywania zarówno przez organy administracji jak i sąd administracyjny - mogą mieć duże znaczenie w sytuacji rozpoznawania ewentualnego wniosku Skarżącej o umorzenie zaległości. Decyzja w sprawie umorzenia jest bowiem decyzją o zupełnie innym charakterze aniżeli decyzja wydawana w przedmiotowej sprawie - jest decyzją uznaniową przy wydawaniu której, inaczej niż w przedmiotowej sprawie, organy kierują się zasadami słuszności.

Biorąc pod uwagę powyższe, skarga podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.