Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 387/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 3 pkt 2, art. 7a ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1445
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.
article: art. 1 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2019 poz 888
law: Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym - tekst jedn.
article: art. 20 ust. 1, art. 20 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2052
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Asesor WSA Tomasz Furmanek Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2023 r. sprawy ze skargi M. F. i G. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 1 marca 2023 r. nr SKO.4140.417-418.2022 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzją z 1 marca 2023 r. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 21 listopada 2022 r. i ustaliło G. F.. oraz M. F. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, położonej w Łodzi przy ul. A 5A (dz. nr [...] w obrębie B-[...]), za 2018 r. w kwocie 11.073 zł.

W uzasadnieniu Kolegium podzieliło ustalenia organu pierwszej instancji co do przedmiotu opodatkowania i zastosowanych stawek. Organ odwoławczy wskazał zatem, że podatnicy są współwłaścicielami zabudowanej nieruchomości położonej w Łodzi przy ul. A 5A, stanowiącej działkę ew. nr [...] w obrębie B-[...], o pow. 10.591 m2, oznaczonej w ewidencji gruntów symbolem B — tereny mieszkaniowe. Przedmiotem opodatkowania były: (1) grunty klasy B — tereny mieszkaniowe o pow. 10.591 m2, (2) budynek mieszkalny o pow. użytkowej 872 m2, (3) budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 200 m2, (4) pozostałe budynki o pow. 89,50 m2 oraz (5) budowle o wartości 100 zł.

Powołując się następnie na art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 2052 ze zm.; dalej: u.p.g.k.) Kolegium wskazało, że podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja ma walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.; dalej: o.p.), przy czym przeprowadzenie przeciwdowodu na podstawie art. 194 § 3 o.p. jest niemożliwe, ponieważ zmiana taka może być przeprowadzona tylko w trybie i na zasadach określonych w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne. Ewentualna kwestia merytorycznej poprawności zapisów zawartych w ewidencji pozostaje poza zakresem postępowania podatkowego. Podstawy do zakwestionowania zapisów ewidencji gruntów i budynków w trybie art. 193 § 4 o.p. nie stanowi również zainicjowanie procedury zmierzającej do zmiany tych zapisów. Ponadto z art. 1 ust. 1-2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r. poz. 888 ze zm.; dalej: u.p.l.) wynikało, że również dla wymiaru podatku leśnego decydujące znaczenie miały dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Kolegium podkreśliło, że związanie organów podatkowych zapisami ewidencji potwierdzało orzecznictwo sądów administracyjnych (m.in. wyrok NSA z 1 grudnia 2022 r., III FSK 1238/21).

W przedmiotowej sprawie działka należąca do podatników była klasyfikowana jako las do czasu modernizacji ewidencji gruntów i budynków, przeprowadzonej w latach 2010-2011. Po modernizacji działka została sklasyfikowana jako tereny mieszkaniowe (B) i nadal posiada taką klasyfikację. Dla przedmiotowej sprawy nie miała zatem znaczenia powoływana przez stronę decyzja Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi z 29 kwietnia 2004 r. wyłączająca z produkcji leśnej część gruntów wchodzących w skład działki podatników. Z kolei decyzja Regionalnego Dyrektora Lasów Państwowych z 13 maja 2021 r., z której wynikało, że część działki stanowi las ochronny, ignorująca zapisy ewidencji gruntów i budynków, nie była wiążąca dla organów podatkowych.

Odnosząc się do powołanego w toku postępowania zarzutu przedawnienia zobowiązań objętych zaskarżoną decyzją Kolegium wskazało, że podatnicy nie złożyli informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego (art. 6 ust. 6 u.p.o.l.), a w złożonych w 2018 r. deklaracjach nie ujawnili wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Decyzja organu pierwszej instancji została doręczona pełnomocnikowi strony 9 grudnia 2022 r., a zatem pięcioletni termin przedawnienia, wynikający z treści art. 68 § 2 o.p., nie został naruszony.

Kolegium odnosząc się do tej części rozstrzygnięcia, w której uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzekło co do istoty sprawy, wskazało, że decyzja Prezydenta mogła wprowadzać w błąd, ponieważ zarówno w nagłówku decyzji, jak i rozdzielniku jako strona oznaczony został A. L. F., który nie był stroną (nie był współwłaścicielem nieruchomości), a jedynie pełnomocnikiem stron. Zasadne było również wyraźne oznaczenie opodatkowanej nieruchomości.

M. F. oraz G. F. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, w której wnosząc o jej uchylenie, umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucili naruszenie:

– art. 247 § 1 pkt 4 o.p. poprzez nieuwzględnienie znanego organom administracji publicznej obu instancji faktu, iż teren nieruchomości jest użytkiem o charakterze lasu w stosunku, do którego wydano ostateczne i prawomocne decyzje o wyłączeniu oznaczonego fragmentu lasu z produkcji leśnej i ustalającej stosowne opłaty roczne i jednorazowe odszkodowanie z tego tytułu, a ten stan rzeczy trwa co najmniej od 2003 r.

W uzasadnieniu podniesiono między innymi, że przez cały czas posiadania nieruchomości (także przez poprzedniego właściciela), nieruchomość była lasem, z którego posiadaniem wiązała się konieczność ponoszenia określonych ciężarów o charakterze publicznoprawnym na rzecz Dyrekcji Regionalnej Lasów Państwowych. Zatem od grudnia 2003 r., kiedy to Prezydent Miasta Łodzi wydał decyzję nr 19/03 z 4 grudnia 2003 r. ustalającą dla właściciela nieruchomości leśnej obowiązek wykonania wskazanych w decyzji zadań gospodarczych, poprzez decyzję z 29 kwietnia 2004 r., mocą której Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi wyłączył z produkcji leśnej 1.880 m2 gruntów leśnych na działce nr ewid. [...], wypis z rejestru gruntów z 19 marca 2007 r. i w końcu decyzję z 13 maja 2021 r. Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi — teren nieruchomości był lasem o powierzchni 10.591 m2, przy czym część jego powierzchni wyłączono z produkcji leśnej. Zdaniem skarżących powyższe fakty wyczerpywały przesłankę z art. 247 § 1 pkt 4 o.p., bowiem dla skarżących i ich poprzednika prawnego ustalono ostateczną decyzją z 29 kwietnia 2004 r. Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi obowiązek uiszczania opłat rocznych z tytułu posiadania nieruchomości będącej lasem.

W ocenie skarżących nieważne było wydanie decyzji dla tego samego obszaru wobec tych samych podmiotów, w której zobowiązano skarżących do uiszczania daniny publicznoprawnej na innej podstawie ustawowej niż to miało miejsce dotychczas, bez uchylenia ostatecznej decyzji wiążącej skarżących i inne organy administracji publicznej i sądy. Decyzje Lasów Państwowych stanowiły, zdaniem strony, prawo miejscowe dla obszaru nieruchomości, a ich zmiana lub uchylenie musiała się odbyć w trybie właściwym dla takiej czynności.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, jaki wpływ na wymiar podatku od nieruchomości mają zapisy ujawnione w ewidencjach gruntów i budynków. Strona skarżąca ponad te zapisy przedkłada decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 4 grudnia 2003 r. oraz dwie decyzje Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi z 29 kwietnia 2004 r. i z 13 maja 2021 r., w których teren opodatkowanej nieruchomości został uznany za nieruchomość leśną. Zdaniem strony skarżącej organy podatkowe nie mogą pomijać tych decyzji, nawet jeżeli stoją w sprzeczności z treścią ewidencji gruntów i budynków.

Stanowisko strony skarżącej jest błędne. Sąd w pełni podziela przeciwne poglądy wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. w wyroku NSA z 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II FSK 3541/17).

Zgodnie zatem z art. 1a ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1445 ze zm.; dalej: u.p.o.l.), przez użyte w ustawie określenie lasy rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Z kolei w art. 7a ust. 2 tej ustawy określono, iż "ewidencja podatkowa nieruchomości zawiera dane o podatnikach i przedmiotach opodatkowania, w szczególności wynikające z informacji i deklaracji składanych przez podatników na podstawie przepisów ustawy oraz przepisów o podatku rolnym i podatku leśnym, danych zawartych w księgach wieczystych, w ewidencji gruntów i budynków oraz innych ewidencjach i rejestrach, w tym prowadzonych przez organy administracji publicznej (...)". Także ustawa o podatku leśnym jednoznacznie wskazuje w art. 1, że "opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza".

Z powyższych przepisów wynika, że organy podatkowe przy wymiarze podatku od nieruchomości muszą uwzględniać dane zawarte w ewidencjach gruntów i budynków. Zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.g.k., ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: (1) gruntów — ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; (2) budynków — ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; (3) lokali — ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: (1) właścicieli nieruchomości, a w przypadku: (a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego — oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości, (b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania (art. 20 ust. 2 pkt 1 u.p.g.k.).

W uchwale NSA z 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09, wskazano, iż organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Zatem w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się jednolity pogląd, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. NSA w wyroku z 21 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 986/11, stwierdził, iż w świetle art. 21 ust. 1 u.p.g.k. podstawą wymiaru podatków nie jest stan faktyczny, lecz stan ujawniony (zapisany) w ewidencji gruntów i budynków oraz, że w tym kontekście można mówić o formalnym związaniu ewidencją, która dla wymiaru podatku ma znaczenie rozstrzygające, niezależnie od tego jaki w określonym czasie jest charakter danych gruntów. Z kolei w uchwale NSA z 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13, wskazano na regułę bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, a tylko w pewnych — niejako wyjątkowych — przypadkach na możliwość w ramach postępowania podatkowego jej podważenia, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji.

Odstępstwo od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków może mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku. W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku. Danymi bezwzględnie wiążącymi organ podatkowy (dopóki ewidencja w tym zakresie nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym) są: położenie, granice i powierzchnia gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności — także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 u.p.g.k.).

W niniejszej sprawie z zapisów ewidencji gruntów i budynków wynika bezspornie, że strona skarżąca jest właścicielem gruntów oznaczonych symbolem B (tereny mieszkaniowe). Organ podatkowy nie miał podstaw (nie był uprawniony do dokonywania w tym zakresie odmiennych ustaleń w postępowaniu podatkowym) do uznania, że sporna nieruchomość (grunt) powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem leśnym. Przypomnieć należy, że opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako leśne (art. 1 ust. 1-2 u.p.l.).

Z tych względów niezasadne okazały się zarzuty skargi, którymi pełnomocnik skarżących starał się wykazać, że zaskarżona decyzja narusza prawo, w tym art. 247 § 1 pkt 4 o.p.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), oddalił skargę.

Arz