Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 237/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 31 zo
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca) Sędzia WSA Anetta Chołuj po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 30 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości F. z siedzibą w J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 lutego 2021 r. nr 430000/71/11720/2021/RDZ-B6/UTRZ w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od 1 listopada do 30 listopada 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 lutego 2021 r. nr 430000/71/11720/2021/RDZ-B6


UZASADNIENIE

`Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia 13 stycznia 2021 r. F. z siedzibą w J., obecnie reprezentowana przez Syndyka Masy Upadłości F. (dalej: Fundacja, strona skarżąca) zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy za okres od 1 listopada do 30 listopada 2020 r.

Decyzją z 11 lutego 2021 r. (nr 430000/71/11720/2021/RDZ-B6) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Wałbrzychu (dalej: ZUS, organ, Zakład) odmówił Fundacji prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia za listopad 2020 r. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374, ze zm., dalej ustawa COVID-19) w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm., dalej: u.s.u.s.). W uzasadnieniu organ przywołał treść art. 31zo ust.10 i 11 ustawy COVID-19 i wskazał, że w świetle tych przepisów warunkiem skorzystania ze zwolnienia jest prowadzenie przeważającej działalności gospodarczej oznaczonej w rejestrze REGO jednym ze wskazanych w art. 31zo ust.10 kodów PKD. We wniosku strona oświadczyła, iż prowadzi przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 56.10.A Natomiast według danych w rejestrze REGON kod PKD przeważającej działalności gospodarczej prowadzonej przez Fundację nie został określony.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy strona podniosła, że ujawnione w rejestrze REGON kody PKD dotyczą działalności statutowej Fundacji, natomiast poza nieodpłatną działalnością statutową Fundacja prowadzi także działalność gospodarczą, określoną kodem 56.10.A, co wynika z dokumentu KRS ( załączono do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Nie ma natomiast wpływu na to, co KRS przekazuje do rejestru REGO i w jaki sposób jest to tam zapisane. Podkreśliła, że obecnie zgodnie z zasadą " jednego okienka" rejestracja podmiotu ( w tym fundacji) oraz każda zmiana danych rejestrowych zgłoszona do KRS nie wymaga składania osobnych dokumentów go GUS, US i ZUS, ale dane te powinny być tym instytucjom przekazane automatycznie.

Decyzją z 24 lutego 2021 r., nr 430000/71/43781/2021 Zakład utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie z 11 lutego 2021 r. W uzasadnieniu decyzji podtrzymano stanowisko, że mimo iż wnioskodawca podał we wniosku kod przeważającej działalności gospodarczej PKD 56.10.A, to w rejestrze REGON kod PKD przeważającej działalności gospodarczej Fundacji nie został określony, co uniemożliwiało zwolnienie z opłacania składek. Organ wyjaśnił, że wpis do rejestru REGON następuje bezpośrednio po automatycznym przekazaniu danych przekazanych do KRS, natomiast w przypadku podmiotów podlegających wpisowi w KRS do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych czy fundacji, do rejestru REGON wpisuje się jako przeważający rodzaj działalności – przeważający rodzaj działalności statutowej. Działalność gospodarcza organizacji wpisanych do rejestru stowarzyszeń w KRS, jeśli zostanie wpisana w KRS do rejestru przedsiębiorców – jest wpisywana do rejestru REGON jako drugorzędna (na podstawie danych przekazywanych z KRS) lub w zakresie wyodrębnionej jednostki lokalnej - na wniosek podmiotu. Jeżeli zatem jako przeważający rodzaj działalności jest wskazany w rejestrze REGON inny kod PKD, niż określony w ustawie lub nie wskazano żadnego kodu PKD przeważającej działalności, ZUS nie ma podstawy prawnej do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Organ podkreślił, że stowarzyszenia i fundacje nie są typowymi uczestnikami życia gospodarczego i w ich przypadku działalność gospodarcza ma głównie charakter akcesoryjny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona podtrzymała wcześniejszą argumentację, a ponadto podniosła, że dopiero z decyzji organu dowiedziała się, że w rejestrze REGON kod PKD 56.10 A jest wpisany nie jako przeważający, ale jako pierwszy z pozostałych kodów prowadzenia działalności gospodarczej. Wskazała, że 16 lutego 2021 r. złożyła wniosek RG-OP celem wpisania do rejestru REGON przeważającego kodu PKD 56.10.A, przy czym wniosek okazał się błędny i dopiero 19 marca 2021 r. , na podstawie wniosku złożonego 15 marca 2021 r. GUS zaktualizował rejestr REGON poprzez wpis jednostki lokalnej z adresem tożsamym jak siedziba Fundacji, z przeważającym kodem PKD i informacją o dacie powstania jednostki lokalnej – 21 stycznia 2020 r.(dołączono dowód do skargi). Powyższe potwierdza, że Fundacja na dzień 30 listopada 2020 r. posiadała przeważający kod PKD , który jest ujęty w art. 15zze4 pkt 1 ustawy COVID-19 oraz w rozporządzeniu Rady Ministrów z 19 stycznia 2021 r. (Dz.U. z 2021 r, poz. 152), wobec czego kwalifikowała się do zwolnienia z opłacania składek za listopad 2020 r.

Końcowo strona skarżąca podkreśliła, że prowadzi działalność statutową mającą na celu aktywizacje zawodową i społeczną osób niepełnosprawnych oraz wykluczonych społecznie. Cel realizuje poprzez prowadzenie działalności gospodarczej w formie [...] i [...] w J. oraz [...] w B., które zatrudniają osoby niepełnosprawne, objęte opieką zgodnie z celami statutowymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika zarazem, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Spór w sprawie dotyczy oceny spełnienia przez stronę skarżącą ustawowego warunku zwolnienia z opłacania składek ( w tym wypadku za listopad 2020 r.), jakim było prowadzenie przez wnioskodawcę przeważającej działalności odpowiadającej kodom PKD wskazanym w art. 31 zo ust. 10 ustawy COVID-19, a w konsekwencji zasadności odmowy przez organ zwolnienia strony z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za wskazany okres rozliczeniowy.

Zgodnie z brzmieniem stanowiącego podstawę materialno-prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.2l.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.2l.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.5l.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.2l.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.

Jednym z warunków uprawniających do ubiegania się o taką preferencję jest zatem prowadzenie na dzień 30 września 2020 r. działalności oznaczonej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, wymienionym w tym przepisie kodem. Jednocześnie ustawodawca zastrzegł w art. 31zo ust. 11 tej ustawy, że oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. Organ oceniając spełnienie przez stronę skarżącą warunku w zakresie oznaczenia działalności gospodarczej według PKD na dzień 30 września 2020 r. stwierdził, że w rejestrze REGON kod PKD przeważającej działalności nie został określony, co – w świetle cytowanej regulacji – wyłącza możliwość zwolnienia. Stanowisko to należy jednak, zdaniem Sadu, ocenić jako nieprawidłowe.

Przede wszystkim interpretacji warunków zwolnienia, o jakim mowa w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, nie można dokonywać z pominięciem charakteru wpisów umieszczanych w rejestrze REGON oraz celów zwolnienia i zasad przyznawania pomocy na działalność gospodarczą, związanej pandemią.

Wyjaśnić zatem w pierwszej kolejności należy, że Klasyfikacja PKD unormowana jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 r., Nr 251 poz. 1885 ze zm., dalej: rozporządzenie PKD). Rozporządzenie wydane jest na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 443, ze zm., dalej: u.o.s.p.). Podkreślić należy, że ani ustawa o statystyce publicznej, ani ustawa COVID-19, nie zawierają definicji wyrażenia "przeważająca działalność gospodarcza". W rozporządzeniu PKD, odnośnie do "przeważającej działalności", w załączniku Zasady PKD Zasady Budowy Klasyfikacji w pkt 7, wyjaśniono jedynie, że przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana. Jednocześnie, wśród danych ewidencyjnych podlegających wpisowi jest również numer identyfikacyjny REGON przedsiębiorcy, o ile taki posiada (art. 5 ust. 1 pkt 3). Nadto w u.o.s.p. w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4 wskazano, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu.

Z kolei w art. 46 u.o.s.p. zawarta jest delegacja ustawowa do określenia sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji rejestru podmiotów, wzory wniosków, ankiet i zaświadczeń, uwzględniając konieczność zapewnienia kompletności oraz aktualizacji danych gromadzonych w tym rejestrze. Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności, określa § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z dnia 30 listopada 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 2009 ze zm., dalej: rozporządzenie o metodologii). Przepis § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowi, że wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy. Następnie, § 9 ust. 2 pkt 1 stanowi, że rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, których celem jest osiągnięcie zysku, zakładów działalności gospodarczej, stowarzyszeń organizacji społecznych, fundacji, związków zawodowych, kościołów - na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.

W świetle art. 42 ust. 3a u.o.s.p dane dotyczące kodu przeważającej działalności to dane uzupełniające wskazujące na przeważający rodzaj działalności statutowej dla podmiotów podlegających wpisowi do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. W przypadku fundacji, o ile nie dokonuje ona zgłoszenia wpisu jako jednostka lokalna, kod przeważającej działalności PKD będzie odpowiadać działalności statutowej, natomiast działalności zgłoszone do rejestru przedsiębiorców, są dopisywane dopisane jako pozostałe, choćby w istocie stanowiły przeważającą działalność gospodarczą podmiotu wpisanego również do Rejestru Przedsiębiorców. W rozpoznawanej sprawie – co potwierdzają akta administracyjne - skarżąca dokonała w marcu zmiany w rejestrze, wnioskując o wpis jednostki lokalnej z datą powstania 21 stycznia 2020 r., prowadzącej przeważąjącą działalność gospodarczą pod kodem PKD 56.10.A.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie podkreśla się, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest swoistą deklaracją (zgłoszeniem) zamierzonej przez osobę fizyczną działalności, ma on charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 2215/05; wyrok NSA z dnia z dnia 26 sierpnia 2014 r. sygn. akt II GSK 1010/13). W zakresie charakteru prawnego wniosku przedsiębiorcy o wpisanie czy aktualizację danych do rejestru REGON, przywołać należy orzecznictwo Sądu Najwyższego. W wyroku z dnia 7 stycznia 2013 r. sygn. akt II UK 142/12 oraz w wyroku z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II UK 402/15 Sąd Najwyższy stwierdził że informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Oświadczenia wiedzy mają charakter potwierdzenia faktów. Mogą być więc zakwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. (...) Okoliczność, czy zawarta w oświadczeniu informacja jest prawdziwa jest zatem kwestią dowodową. ZUS bezzasadnie w swojej decyzji pominął, że rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej - Dz.U. z 2020 r., poz. 443). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej.

Powyższe uwagi pozostają aktualne i istotne w procesie wykładni przytoczonych przepisów art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy COVID-19.Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 kwietnia 2021 r. (sygn. akt I SA/Rz 214/21,CBOSA), z brzmienia art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 wynika, że ustawodawca zdecydował się przyznać wsparcie finansowe w zapłacie składek przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą wybranych rodzajów (branż). Treść przepisu wskazuje, że omawiana ulga przysługuje przedsiębiorcom rzeczywiście prowadzącym określoną działalność. Jest w nim bowiem mowa o "płatniku składek prowadzącym działalność". Natomiast w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 ustawodawca zdecydował o wprowadzeniu środka dowodowego o charakterze formalnym, za pomocą którego ma miało nastąpić ustalenie przez organ rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności ("oceny spełnienia warunku dokonuje się na podstawie"). Środek ten ma charakter domniemania prawnego zakładającego, że wpis w rejestrze podmiotów REGON odpowiada stanowi rzeczywistemu (domniemanie o fakcie określonym w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19). Nie ma ono jednak charakteru niewzruszalnego (niepodważalnego). Jego treść i odwołanie się do przepisów k.p.a. oznacza, że należy ono do kategorii domniemań wzruszalnych. Postępowanie w sprawie ulgi jest prowadzone na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s. mają bowiem zastosowanie przepisy k.p.a. Zgodnie natomiast z art. 76 § 3 k.p.a. dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu. Dane pozyskiwane przez Zakład w trybie określonym w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 mają charakter urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. (zob. art. 43 ustawy o statystyce publicznej) i są dla Zakładu wiążące, ale przepisy ustawy COVID-19 nie wyłączyły stosowania w tym postępowaniu normy zawartej w art. 76 § 3 k.p.a., co nie zostało przez organ dostrzeżone.

Oznacza to, że przedsiębiorca prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, jako przeważającą (ten warunek ulgi ma charakter materialnoprawny i nie podlega modyfikacji), może przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego, a więc odnośnie środka dowodowego określonego w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19, tj. danych pozyskanych przez ZUS z rejestru podmiotów REGON i podważyć w niebudzący wątpliwości sposób aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON odnośnie stanu faktycznego, w jakim się znajduje. Obalenie domniemania podlegać będzie na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych pozyskanych przez ZUS z rejestru podmiotów REGON. Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez ustawodawcę jako domniemanie prawne mające na celu uproszczenie postępowania ulgowego. Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do strony inicjującej postępowanie administracyjne, ale ZUS przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a § 1 k.p.a.

Dokonując wykładni powyższych przepisów ZUS powinien uwzględnić zasady wspólne dla systemu prawnego w Rzeczypospolitej Polskiej, jakie wiążą się z wartością demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Pomoc, o jakiej mowa, powinna być kierowana do podmiotów, które rzeczywiście prowadziły określony w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 rodzaj działalności gospodarczej (co też w treści tego przepisu uczyniono), a nie tylko tym, które legitymują się określonym rodzajem wpisu wyłącznie o formalnym charakterze (o znaczeniu dla statystyki publicznej), niezależnie od tego, czy działalność taką faktycznie prowadziły. Takie formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacją ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została ona skierowana. Mogłoby dojść do naruszenia zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Oceny w zakresie równego prawa do wsparcia (bo o takie prawo chodzi), należy dokonać pomiędzy podmiotami, które faktycznie spełniają wymóg prowadzenia na dzień złożenia wniosku przeważającej działalności gospodarczej według podanych kodów PKD. Wprowadzenie zaś, jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia przedmiotowego kryterium, wymogu wpisu w rejestrze REGON, w rubryce przeważającej działalności gospodarczej, doprowadziło więc do sytuacji, że podmioty, które znajdują się w tej samej sytuacji, tj. faktycznie prowadzą na dzień złożenia wniosku jako przeważającą działalność gospodarczą według PKD wymienionego w ustawie COVID-19, zostały pozbawione dostępu do ulgi. Dokonana więc przez organ wykładnia art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19, sprowadzająca się jedynie do sprawdzenia zapisu w odpowiedniej rubryce CEIDG, prowadzi w skutkach do nierównego dostępu do pomocy, a tym samym, nie realizuje głównego celu przyjętej regulacji prawnej.

W przypadku podmiotu takiego jak Fundacja, a więc prowadzącego przede działalność statutową ( mającą tu na celu aktywizację zawodową i społeczną osób niepełnosprawnych oraz wykluczonych społecznie), nie nastawianą na zysk, ale w ramach realizacji swoich zadań podejmującego także działania w formie działalności gospodarczej (prowadzenie [...] i [...] zatrudniających osoby niepełnosprawne), możliwość wsparcia oraz wynikające z art. 31zo ustawy COVID-19 warunki zwolnienia należy odnosić stricte do przeważającej działalności gospodarczej prowadzonej przez Fundację. Podkreślenia wymaga, że w art. 31 zo i innych ustawy COVID-19 nie wykluczono podmiotowo fundacji z możliwości objęcia pomocą w związku ze skutkami COVID-19, w tym poprzez zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. O ile więc fundacja prowadzi działalność gospodarczą, to prawo do zwolnienia jej z opłacania składek powinno być uzależnione jedynie od tego, czy jej przeważająca działalność gospodarcza faktycznie odpowiada jednemu z kodów PKD wskazanych w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19. Przeciwne stanowisko stałoby ponadto w oczywistej sprzeczności z celami pomocy regulowanej ustawą, o czym poniżej. Tym bardziej więc sam, opisany wyżej, sposób kodowania przeważającej działalności gospodarczej Fundacji w rejestrze (jako pozostałej), nie może wykluczać jej z możliwości otrzymania zwolnienia.

W tym kontekście należy podkreślić, że ustawa o zwalczaniu COVID-19 wraz z ustawami ją nowelizującymi (z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568), ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie systemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r. poz. 567) i ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o systemie instytucji rozwoju (Dz. U. z 2020 r. poz. 569) oraz akty wykonawcze, w tym mające zastosowanie w sprawie rozporządzenie COVID wchodzą w skład tzw. pakietu ustaw tworzących tarcze Antykryzysowe. Regulacje te miały niwelować negatywne dla gospodarki skutki wprowadzenia ustawodawcę szeregu ograniczeń w prowadzeniu działalności gospodarczej w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, stanowiąc wymierne i realne wsparcie dla podmiotów dotkniętych tymi ograniczeniami i doznających faktycznego, a nie tylko teoretycznego ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Prawidłowa wykładnia regulacji art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy COVID-19 musi zatem uwzględniać taki właśnie cel tych regulacji prawnych. Oznacza to również, że sprzeczne z powyższym celem byłoby wykluczenie możliwości przyznania zwolnienia podmiotom takim jak fundacje, które w związku z pandemią na równie z innymi przedsiębiorcami odczuły skutki ograniczeń prowadzenia działalności gospodarczej i których byt oraz dalsze prowadzenie działalności gospodarczej mogły zostać zagrożone.

W ocenie Sądu przedstawione przez organ rozumienie regulacji stanowiącej podstawę przyznania zwolnienia we wnioskowanym przez skarżącą okresie, jest zatem wadliwe i w nieuzasadniony sposób pomija kwestię zgłoszonej do rejestru REGON oraz faktycznie prowadzonej przez Fundację działalności gospodarczej, a przez to nie realizuje ratio legis ustawy o COVID. Spełnienie warunku , o jaki mowa organ winien ocenić biorąc zatem pod uwagę kod PKD zgłoszonej do rejestru działalności gospodarczej Fundacji, w tym zmian w zakresie wpisu jednostki lokalnej, a w razie wątpliwości co do tego, czy stanowi ona faktycznie jej przeważającą działalność gospodarcza – przeprowadzić stosowne postepowanie wyjaśniające w tym zakresie.

W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a.