Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1984/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 71 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 69 poz 415
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 166 poz 1  art. 61 ust. 1, art. 65 ust. 2 i 5
law: Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia  społecznego (Tekst mający znaczenie dla EOG i dla Szwajcarii).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Andrzej Góraj, Protokolant Starszy asystent sędziego Joanna Ukalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz M. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 8 ust. 2 i art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.); art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.; art. 61 ust. 2 oraz art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE L 166 z dnia 30 kwietnia 2004 r. ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5 ze zm.), a także § 2 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego (Dz. U. Nr 136, poz. 1118 ze zm.) w zw. z art. 11, art. 12 ust. 1 i art. 54 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) Nr 883/2004 (...) (Dz. U. UE L 284 z dnia 30 października 2009 r.), utrzymał w mocy decyzję Marszałka [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] odmawiającą przyznania M. K. prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister Pracy i Polityki Społecznej podniósł, iż M. K. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] (dalej - PUP) w dniu 22 lutego 2011 r. W dniu 24 lutego 2011 r. do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] (dalej - WUP) wpłynął wniosek M. K. o przyznanie mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych z zaliczeniem okresu pracy na terytorium [...]. Do wniosku dołączono oświadczenie M. K. z dnia [...] lutego 2011 r., złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, dotyczące jego pobytu na terytorium [...] oraz dokumenty potwierdzające okresy jego zatrudnienia za granicą.

WUP w dniu 25 lutego 2011 r. wystąpił na dokumencie SED U001 do [...] instytucji właściwej z prośbą o potwierdzenie okresu ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek M. K. w [...]. W odpowiedzi na to wystąpienie, w dniu 29 kwietnia 2011 r. do WUP wpłynął formularz E 301 potwierdzający okresy ubezpieczenia spełnione przez M. K. w [...] od [...] lutego 2010 r. do [...] września 2010 r. oraz od [...] października 2010 r. do [...] lutego 2010 r.

Dnia 5 maja 2011 r. do WUP wpłynęła informacja z PUP o utracie przez M. K. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2011 r.

W dniu 9 maja 2011 r. do WUP wpłynęło pismo M. K., w którym poinformował, że nie zgadza się z treścią formularza E 301 i wnosi o jego korektę. W związku z powyższym w dniu [...] maja 2011 r. WUP ponowił wystąpienie do [...] instytucji właściwej z prośbą o korektę formularza E 301. Następnie w dniu [...] maja 2011 r. do WUP wpłynął formularz E 301 potwierdzający okresy ubezpieczenia spełnione przez M. K. w [...] od [...] stycznia 2008 r. do [...] grudnia 2008 r., od [...] lutego 2010 r. do [...] września 2010 r. oraz od [...] października 2010 r. do [...] lutego 2010 r.

Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Marszałek [...] odmówił przyznania M. K. prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji stwierdził, że łączny okres ubezpieczenia M. K. ciągu 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji był niewystarczający do spełnienia przesłanki wynikającej z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Od powyższej decyzji strona wniosła w przewidzianym terminie odwołanie podnosząc, iż w treści formularza E 301 nie potwierdzono okresu zatrudnienia za 2009 r. W związku z powyższym zainteresowany poinformował, że wystąpił do instytucji [...] o korektę ww. formularza. Z tego względu odwołujący się stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest wadliwa oraz wniósł o przedłużenie terminu do czasu pozyskania skorygowanego formularza E 301.

Minister Pracy i Polityki Społecznej nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i rozstrzygnięciem z dnia [...] lipca 2011 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż wydając decyzję w przedmiotowej sprawie Marszałek [...] działał w oparciu o przepisy przywołanych powyżej rozporządzeń 883/2004 i 987/2009 oraz ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Jednakże, aby uzyskać prawo do zasiłku dla bezrobotnych na zasadach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, strona musi spełniać wymogi określone w polskim ustawodawstwie. Przepis art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stwierdza, że aby bezrobotny nabył prawo do zasiłku dla bezrobotnych powinien udokumentować przepracowane łącznie co najmniej 365 dni w ciągu 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania.

W rozpatrywanej sprawie okres 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji M. K. w PUP rozpoczyna się od dnia [...] sierpnia 2009 r. i kończy w dniu [...] lutego 2011 r. Jak wynika z załączonego do akt sprawy formularza E 301, w trakcie ww. okresu M. K. był ubezpieczony z tytułu zatrudnienia na terytorium [...] od [...] lutego 2010 r. do [...] września 2010 r. oraz od [...] października 2010 r. do [...] grudnia 2010 r. Oznacza to, że łączny okres ubezpieczenia i zatrudnienia M. K. wyniósł 297 dni, a więc nie spełnił on określonego w ww. przepisie warunku pozostawania ubezpieczonym lub zatrudnionym przez co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji w PUP jako osoba bezrobotna, w związku z czym nie przysługuje mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych.

Organ II instancji podkreślił, iż zgodnie z art. 12 w zw. z art. 54 rozporządzenia 987/2009 do celów zastosowania art. 61 rozporządzenia 883/2004, wojewódzki urząd pracy ma obowiązek skontaktowania się z instytucjami innych państw, których ustawodawstwu bezrobotny w przeszłości podlegał, w celu ustalenia wszystkich okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnionych w tych państwach. W myśl art. 2 ust. 2 rozporządzenia 987/2009 instytucje innych państw UE powinny niezwłocznie dostarczyć instytucji właściwej wszelkie dane niezbędne dla ustalenia uprawnień bezrobotnego, a więc również potwierdzić okresy ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnione przez bezrobotnego w danym państwie. Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia 987/2009, potwierdzenie ww. okresów przez instytucje innych państw powinno nastąpić w formie przesłania dokumentu o określonym przez Komisję Administracyjną formacie, tj. dokumencie SED (formularz E 301 został zastąpiony ww. dokumentem SED). Jednak w myśl art. 3 ust. 2 rozporządzenia 987/2009, osoby bezrobotne mają obowiązek przekazania instytucji właściwej wszelkich informacji, dokumentów lub dowodów potwierdzających, niezbędnych dla ustalenia ich sytuacji. W świetle powołanych przepisów obowiązkiem bezrobotnego jest dostarczenie do wojewódzkiego urzędu pracy wszelkich posiadanych dokumentów niezbędnych do potwierdzenia przez zagraniczne instytucje okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnionych w danym państwie.

W związku z faktem, że M. K. nie dostarczył dodatkowych dokumentów i nie wniósł prośby o korektę formularza E 301, organ rozpatrujący sprawę w I instancji słusznie uznał okresy ubezpieczenia wymienione w ww. dokumencie za rzeczywiście spełnione. Polskie instytucje są związane informacjami zawartymi w zagranicznych dokumentach urzędowych i nie mają podstaw do ich kwestionowania.

Odnosząc się do zarzutów i wniosków odwołania Minister Pracy i Polityki Społecznej stwierdził, iż wraz z wnioskiem o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych M. K. załączył dokumenty potwierdzające jego zatrudnienie w [...]. WUP występując do [...] instytucji właściwej również przekazał kopię tych dokumentów. Pomimo tego, znając treść ww. dokumentów, instytucja [...] nie potwierdziła dłuższego okresu ubezpieczenia M. K. w [...]. Mając na uwadze powyższe oraz uwzględniając, że M. K. nie załączył do odwołania żadnych nowych dokumentów mających wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie należało uznać decyzję organu I instancji za prawidłową.

Organ odwoławczy dodał, że jeżeli [...] instytucja właściwa potwierdzi, na prośbę zainteresowanego, dłuższy okres ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia w tym państwie, wówczas okres ten będzie mógł być zaliczony do okresu uprawniającego do przyznania M. K. prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej stała się przedmiotem skargi wniesionej przez M. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wymieniony wniósł o przyznanie mu zasiłku dla bezrobotnych, albowiem uzyskał od [...] instytucji zatrudnienia formularz E 301 potwierdzający świadczenie pracy w spornym roku 2009. Do skargi załączył kopię formularza.

W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Oznacza to, iż sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi przepisami prawa.

Rozpatrywana skarga M. K. zasługuje na uwzględnienie. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W przypadku uwzględnienia skargi, zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzeka wyłącznie kasacyjnie. Oznacza to, że nie jest możliwe uwzględnienie wniosku strony zawartego w skardze, dotyczącego wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, stanowiącej przedmiot zaskarżonej decyzji.

W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa do zasiłku dla osoby bezrobotnej na zasadach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wskazując na poprzedzające dzień rejestracji w charakterze bezrobotnego okresy zatrudnienia na terytorium [...].

Zgodnie z art. 61 ust. 1 powołanego w zaskarżonej decyzji rozporządzenia 883/2004, bezrobotny ubiegający się o świadczenia z tytułu bezrobocia ma prawo do uwzględnienia, w koniecznym zakresie, okresów ubezpieczenia przebytych pod działaniem ustawodawstw innych państw członkowskich Unii Europejskiej (UE). Przepis art. 65 ust. 2 i 5 tego rozporządzenia stanowi, iż bezrobotny, który w okresie swojego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek zamieszkiwał w innym państwie członkowskim niż państwo wykonywania pracy, i który nadal mieszka w tym państwie lub powróci do tego państwa, pozostaje w dyspozycji służb zatrudnienia państwa zamieszkania oraz korzysta ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem tego państwa tak, jakby był tam ostatnio zatrudniony.

Minister Pracy i Polityki Społecznej słusznie wskazał, iż w myśl art. 3 ust. 2 rozporządzenia 987/2009 osoby bezrobotne mają obowiązek przekazania instytucji właściwej wszelkich informacji, dokumentów lub dowodów potwierdzających, niezbędnych dla ustalenia ich sytuacji. Jednakże to na wojewódzkim urzędzie pracy spoczywa obowiązek skontaktowania się z instytucjami innych państw, których ustawodawstwu bezrobotny w przeszłości podlegał, w celu ustalenia wszystkich okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnionych w tych państwach (art. 12 w związku z art. 54 rozporządzenia 987/2009 do celów zastosowania art. 61 rozporządzenia 883/2004). Natomiast instytucje innych państw UE powinny niezwłocznie dostarczyć instytucji właściwej wszelkie dane niezbędne dla ustalenia uprawnień bezrobotnego, a więc również potwierdzić okresy ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnione przez bezrobotnego w danym państwie (art. 2 ust. 2 tego rozporządzenia).

Nie budzi wątpliwości w niniejszej sprawie, iż warunkiem koniecznym do przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych jest spełnienie przesłanek określonych w art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zatem prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu jeżeli nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni spełniał jedno z wymogów określonych w pkt 2 lit. a - j.

Skarżący do skargi załączył kopię skorygowanego przez [...] instytucję zatrudnienia formularza E 301 potwierdzającego okresy ubezpieczenia M. K. w [...] od [...] października do [...] grudnia 2010 r., od [...] lutego do [...] września 2010 r., od [...] stycznia do [...] grudnia 2009 r. i od [...] stycznia do [...] grudnia 2008 r. Sporny okres ubezpieczenia skarżącego przypadający w 2009 r. nie został przez organy orzekające w sprawie uwzględniony, albowiem błędną w tym zakresie informację WUP przekazał odpowiednik tego urzędu z [...]. Wykazany w formularzu E 301 z dnia [...] lipca 2011 r. okres ubezpieczenia M. K. w sposób diametralny wpływa na uprawnienia skarżącego do wnioskowanego świadczenia pieniężnego. Okoliczność świadczenia przez skarżącego pracy w [...] objętej ubezpieczeniem przez cały rok 2009 istniała w dacie orzekania w sprawie przyznania praw do zasiłku dla bezrobotnych, lecz tego faktu nie potwierdzał wymagany w toku postępowania dokument.

Powyższe powoduje, iż w sprawie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., albowiem wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jego praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia – patrz Komentarz do art. 145 Kodeku postępowania administracyjnego, M. Jaśkowska (publik. LEX 2009).

Zatem pomijając kwestię, czy w sprawie Minister Pracy i Polityki Społecznej, będąc związany rygorami procedury administracyjnej, przestrzegał zasad dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.) i podejmował wszelkie kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, jak też czy zebrał, rozpatrzył i ocenił cały materiał dowodowy, zgodnie z dyspozycją art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie mogą ostać się w obrocie prawnym, z uwagi na dyspozycję przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Organ właściwy w sprawie rozpoznając wniosek skarżącego z dnia [...] lutego 2011 r. o przyznanie prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych będzie obowiązany ponownie rozpatrzyć ten wniosek, uwzględniając wszystkie okresy zatrudnienia wnioskodawcy ujawnione w formularzu E 301 z dnia [...] kwietnia 2011 r. i dopiero na tej podstawie wydać decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 152, art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.