Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 690/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 35 ust 5  i art 37 ust 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska WSA Piotr Fronc (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi R. P. i M. L. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 5 marca 2024 r. znak: WI-I.7840.3.21.2022.BG w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 5 marca 2024 r. znak WI-I.7840.3.21.2022.BG, po rozpatrzeniu odwołań M. R., P. J. oraz J. J., uchylono decyzję Prezydenta Miasta Krakowa nr 489/6740.1/2022 z dnia 22 kwietnia 2022 r., znak: AU-01-3.6740.1.1168.2016.KKA.APA, zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenie na budowę M. L. i R. P. dla zamierzenia budowlanego pn.: Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego (4 lokale) w zabudowie pierzejowej, z wewnętrznymi instalacjami wod.-kan., gaz, c.o., elektryczną, wraz ze zbiornikiem retencyjnym na wody opadowe oraz z wjazdem drogi publicznej – ul. [...] dz. nr [...], z parkingiem 6-stanowiskowym w przyziemiu, zlokalizowanego na dz. nr [...] obr[...] jedn. ewid. Ś. , przy ul. [...] w K. i umorzono postępowanie organu pierwszej instancji.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z dnia 4 stycznia 2017 r. nr 5/6740.1/2017 udzielono M. L. i R. P. pozwolenia na budowę (dalej: pnb nr 1). Pozwolenie to zostało uchylone decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 14 kwietnia 2017 r. znak: WI-I.7840.3.7.2017.KL.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Prezydent ponownie udzielił pozwolenia na budowę (decyzja z dnia 2 sierpnia 2017 r.), a Wojewoda w dniu 15 listopada 2017 r. tę decyzję utrzymał w mocy (dalej: pnb nr 2).

Postanowieniem z dnia 7 marca 2018 r. WSA w Krakowie nie zgodził się na wstrzymanie wykonania powyższej decyzji, a następnie wyrokiem z dnia 23 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 82/18 uchylił obydwie powyższe decyzje. Wyrok ten został utrzymany w mocy przez NSA (wyrok z dnia 28 kwietnia 2021 r. sygn. akt II OSK 2154/18).

Równolegle toczyło się postępowanie nadzorcze. W jego ramach Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki postanowieniem z dnia 25 czerwca 2018 r. wstrzymał roboty budowlane, a decyzją z dnia 9 sierpnia 2018 r. nakazał doprowadzenie nieruchomości do stanu sprzed wykonania robót budowlanych oraz prawidłowego zabezpieczenia terenu budowy.

W dniu 3 czerwca 2020 r. obydwa powyższe rozstrzygnięcia zostały uchylone przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie. Zarówno jednak co do wydanego postanowienia w tym przedmiocie, jak i decyzji – stwierdzono nieważność (postanowienie i decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 maja 2023 r., utrzymane w mocy postanowieniem i decyzją tego organu z dnia 29 czerwca 2023 r.).

W międzyczasie, decyzją Prezydenta Miasta Krakowa nr 489/6740.1/2022 z dnia 22 kwietnia 2022 r., po raz trzeci zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę (dalej: pnb nr 3).

Od powyższej decyzji odwołania złożyli M. R., J. J. oraz P. J.. W odwołaniach wskazano w szczególności na fakt, że inwestorzy prowadzili roboty budowlane po tym, jak wyrokiem WSA w Krakowie uchylono udzielone im pozwolenie na budowę. W efekcie pnb nr 3 zostało udzielone względem inwestycji, która została już zrealizowana.

Wojewoda w odpowiedzi wydał opisaną na wstępie decyzję, uchylając udzielone pozwolenie i umarzając postępowanie administracyjne.

W uzasadnieniu wskazał, że Prezydent dostosował się do wskazań zawartych w wyroku WSA, nakładając na inwestora obowiązek usunięcia wskazanej nieprawidłowości projektu dot. kąta połaci lukarn i finalnie udzielił wnioskowanego pozwolenia na budowę. Nie wziął jednak pod uwagę okoliczności, które wystąpiły po wyroku, a mianowicie faktu, że inwestorzy pomimo uchylenia pozwolenia, prowadzili nadal prace budowlane.

Tymczasem po wyroku WSA, decyzja, którą posiadali inwestorzy była niewykonalna na mocy art. 152 ust. 1 p.p.s.a. (wobec faktu, że Sąd nie postanowił inaczej). Wykonalna była bowiem jedynie od wydania decyzji Wojewody z dnia 15 listopada 2017 r. do dnia wydania wyroku w dniu 23 marca 2018 r. Natomiast roboty budowlane PINB stwierdził w dniach 13 czerwca i 22 czerwca 2018 r. (informacja w postanowieniu PINB), a potem ich kontynowanie na przełomie 2020 r. i 2021 r. (dziennik budowy w aktach organu odwoławczego przekazany przez inwestorów przy piśmie z 11 stycznia 2023 r.). Co więcej, inwestor po wyroku NSA z 28 kwietnia 2021 r. prowadził jeszcze (18 maja 202 r.) roboty budowlane w postaci prac dekarskich i murarskich ścian attykowych (protokół PINB nr 1399/2021 z 18 maja 2021 r.), wobec których nie wypowiadał się ani PINB, ani WINB, a które bezsprzecznie prowadzone były w momencie, gdy decyzja pnb nr 2 została już wyeliminowana z obrotu prawnego wyrokiem NSA.

Wojewoda stwierdził, że umorzenie postępowania przed PINB ostateczną decyzją WINB i uchylenie postanowienia PINB o wstrzymaniu robót budowlanych ostatecznym postanowieniem WINB – nie uprawniał inwestora do prowadzenia robót budowlanych objętych wnioskiem złożonym do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Inwestorzy wadliwie uznali natomiast, że jest inaczej.

Podsumowując Wojewoda wskazał, że nielegalnie prowadzone były:

- roboty budowlane na przełomie 2020 r. i 2021 r. (po wyroku WSA, po rozstrzygnięciach WINB), polegające na budowie stanu surowego zamkniętego (zgodnie z treścią dziennika budowy zakończono kondygnację dachową);

- roboty budowlane w maju 2021 r. (po wyroku NSA), dotyczące prac dekarskich i ścian attykowych, prowadzone w celu dostosowania inwestycji do zapisów mpzp dotyczących kąta połaci lukarn (nakaz wyrażony w wyroku WSA dotyczył wezwania inwestora przez organ I instancji do usunięcia w projekcie tych nieprawidłowości); inwestorzy działali niejako wyprzedzająco wobec ostatecznych rozstrzygnięć, pomijając tryb procedury pozwolenia na budowę.

W odpowiedzi na uwagi stron i inwestora Wojewoda wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis wskazywany przez skarżących, tj. art. 35 ust. 5 pkt 2 Prawa budowlanego, mówiący o tym, że w przypadku wykonywania robót przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, organ wydaje decyzję o odmowie pozwolenia na budowę. Przepis ten wszedł w życie dopiero w dniu 19 września 2020 r., a w związku z tym, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wcześniej, znajduje zastosowanie ten przepis w brzmieniu dotychczasowym.

Gdyby zatem wniosek o pozwolenie na budowę został złożony po wejściu w życie ustawy zmieniającej Prawo budowlane, organ – w przypadku wykonania przez inwestora samowolnych robót budowlanych – zobligowany byłby na podstawie art. 35 ust. 5 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obecnym do wydania decyzji odmownej. Jednak w związku z faktem, że w niniejszym przypadku – skoro sprawa została wszczęta i nie zakończona przed wejściem w życie ustawy zmieniającej – organ winien na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzyć postępowanie.

Od powyższej decyzji R. P. i M. L. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o jej uchylenie z uwagi na:

1. naruszenie art. 28 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 4a ustawy prawo budowlane w zw. z. art. 105 § 1 kpa poprzez niewłaściwe ich zastosowanie w tym realizację przesłanek z art. 156 §1 pkt. 2 kpa - na skutek błędnego oparcia przez organ odwoławczy wydanej i zaskarżanej obecnie decyzji wprost na uprzednio zaskarżonych oraz rozpoznawanych obecnie przez Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnięciach Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia i decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które to naruszenie organu odwoławczego polegało na bezpodstawnym przyjęciu przez organ odwoławczy, że skarżący realizowali proces budowlany bez wymaganej decyzji pozwolenia na budowę pomimo wydania nieprawomocnego wyroku uchylającego decyzję pozwolenia na budowę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z dnia 23.03.2018r, sygn. akt II SA/Kr 82/18 - w sytuacji, gdy właściwym i zapewniającym legalną realizację procesu budowlanego prowadzonego przez skarżących był przepis art. 61 § 3 i § 6 p.p.s.a. umożliwiający skarżącym dalsze prowadzenie procesu budowlanego na zasadzie prawomocnego postanowienia zabezpieczającego wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny z dnia 07.03.2018r, do sygn. akt II SA/Kr 82/18 oraz na zasadzie postanowienia MWINB w Krakowie z dnia 03.06.2020r., Nr 439/2020 znak:WOB.7722.170.2018.JGWO.EKAS i decyzji MWINB w Krakowie z dnia 03.06.2020r, Nr: 303/2020 znak: WOB.7721.523.20iaJGWO.EKAS.,

2. naruszenie przepisów postępowania na skutek błędnego oparcia przez organ odwoławczy wydanej i zaskarżanej obecnie decyzji wprost na uprzednio zaskarżonych oraz rozpoznawanych obecnie przez Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnięciach GINB w Warszawie, w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia i decyzji MWINB w Krakowie, które to naruszenie Organu odwoławczego dotyczy regulacji przepisu art. 152 § 1 ppsa w związku z błędnym jego zastosowaniem przez organ odwoławczy - z uwagi na właściwą dla zastosowania w rozpoznawanej sprawie regulację art. 61 § 3 i § 6 ppsa, na zasadzie której skarżący posiadali prawo do prowadzenia procesu budowlanego zgodnie z prawomocnym postanowieniem zabezpieczającym wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z dnia 07.03.2018r, do sygn. akt II SA/Kr 82/18, którego to postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 23.03.2018r, wydanym do sygn. akt II SA/Kr 82/18 nie uchylił – co jednocześnie wyklucza wbrew stanowisku organu odwoławczego zasadność i konieczność wydania na rzecz skarżących przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie kolejnego rozstrzygnięcia w trybie przepisu art. 152 § 1 ppsa, w tym samym przedmiocie co przedmiot objęty postanowieniem zabezpieczającym wydanym uprzednio przez ten sam Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z dnia 7.03.2018r, do sygn. akt II SA/Kr 82/18, czyli obejmującym zezwolenie dla skarżących na realizację procesu budowlanego na podstawie nieprawomocnie uchylonej pierwszej decyzji pozwolenia na budowę,

3. naruszenie przepisów postępowania na skutek błędnego oparcia przez organ odwoławczy wydanej i zaskarżanej obecnie decyzji wprost na uprzednio zaskarżonych oraz rozpoznawanych obecnie przez Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnięciach GINB w Warszawie, w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia i decyzji MWINB w Krakowie, które to naruszenie organu odwoławczego dotyczy regulacji przepisu art. 152 § 1 ppsa w zw. z art. 61 § 1, § 3 i § 6 ppsa w zw. z art. 153 ppsa oraz w zw. z art. 170 ppsa - z uwagi na błędne zastosowanie przez organ odwoławczy regulacji z art. 152 § 1 ppsa, co wbrew stanowisku srganu odwoławczego doprowadziło do naruszenia prawomocnego postanowienia zabezpieczającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 07.03.2018r, sygn. akt II SA/Kr 82/18, w związku z następczym podważeniem uprawnienia skarżących do prowadzenia procesu budowlanego,

4. naruszenie przepisów postępowania na skutek błędnego oparcia przez organ odwoławczy wydanej i zaskarżanej obecnie decyzji wprost na uprzednio zaskarżonych oraz rozpoznawanych obecnie przez Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnięciach GINB w Warszawie, w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia i decyzji MWINB w Krakowie, które to naruszenie Organu odwoławczego dotyczy regulacji przepisu art. 61 § 6 ppsa na skutek zupełnego pominięcia w wydanym rozstrzygnięciu przez organ odwoławczy regulacji wynikającej z tego przepisu, a poprzez to błędnego uznania, że wskazany przepis nie znajduje zastosowania w rozpoznawanej sprawie, w tym błędnego uznania przez organ odwoławczy, iż prawomocne postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 07.03.2018r sygn. akt II SA/Kr 82/18 zezwalające skarżącym na prowadzenie procesu budowlanego upadło wraz z wydaniem nieprawomocnego wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z dnia 23.03.2018r, sygn. akt II SA/Kr 82/18 - w sytuacji gdy ustawodawca nie przewidział takiej okoliczności w obszarze reglamentacji wskazanego przepisu art. 61 § 6 ppsa,

5. naruszenie przepisów postępowania na skutek błędnego oparcia przez organ odwoławczy wydanej i zaskarżanej obecnie decyzji wprost na uprzednio zaskarżonych oraz rozpoznawanych obecnie przez Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnięciach GINB w Warszawie, w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia i decyzji MWINB w Krakowie, które to naruszenie organu odwoławczego dotyczy regulacji przepisu art. 156 §1 pkt. 2 kpa w zw. z art. 61 § 3 i § 6 ppsa oraz w zw. z art. 152 § 1 ppsa, art. 153 ppsa i art. 170 ppsa - w związku z następczym naruszeniem prawomocnego postanowienia zabezpieczającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 07.03.2018r sygn. akt II SA/Kr 82/18, stanowiącego podstawę dla skutecznego wydania przez MWINB w Krakowie postanowienia z dnia 03.06.2020r., Nr 439/2020 znak:WOB.7722.170.2018.JGWO.EKAS oraz decyzji z dnia 03.06.2020r Nr: 303/2020 znak:WOB.7721.523.2018.JGWO.EKAS.,

6. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 156 §1 pkt. 2).kpa w zw. z art. 8 kpa, w zw. z art. 16 §1 kpa oraz w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP - na skutek błędnego oparcia przez organ odwoławczy wydanej i zaskarżanej obecnie decyzji wprost na uprzednio zaskarżonych oraz rozpoznawanych obecnie przez Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnięciach GINB w Warszawie, w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia i decyzji MWINB w Krakowie - co godzi w zasady konstytucyjne; pewności prawa i legalizmu, w oparciu o które to zasady organ odwoławczy nie miał podstaw uznać, iż stwierdzenie nieważności postanowienia MWINB w Krakowie z dnia 03.06.2020r. i decyzji z dnia 03.06.2020r. przez GINB w Warszawie na podstawie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa może mieć charakter bezwzględny – tym bardziej, że postanowienie MWINB w Krakowie z dnia 03.06.2020r. i decyzja MWINB w Krakowie z dnia 03.06.2020r., korzystały z ochrony prawomocnego postanowienia zabezpieczającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Krakowie z dnia 07.03.2018r sygn. akt II SA/Kr 82/18,

7. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 153 ppsa w zw. z art. 170 ppsa na skutek pominięcia przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23.03.2018r, sygn. akt II SA/Kr 82/18, utrzymanego następczo w mocy przez wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28.04.2021r, sygn. akt II OSK 2154/18 - na zasadzie których to wyroków zostały określone wytyczne w przedmiocie ponownego rozpoznania niniejszej sprawy o wydanie pozwolenia na budowę na rzecz skarżących - wiążące organ odwoławczy w niniejszej sprawie, których organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji w żadnym zakresie nie uwzględnił,

8. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 kpa w zw. z art, 77§1 kpa poprzez błędne ich zastosowanie na skutek nieuwzględnienia przez Organ odwoławczy okoliczności wykonania przez skarżących projektu zamiennego objętego kolejną decyzją pozwolenia na budowę nr 489/6740.1/2022 z dnia 22.04.2022r., wydaną przez Urząd Miasta Krakowa Wydział Architektury i Urbanistyki po ponownym rozpoznaniu sprawy, zgodnie z wytycznymi prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23.03.2018r, sygn. akt II SA/Kr 82/18 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28.04.2021r, sygn. akt II OSK 2154/18 - która to kolejna decyzja pozwolenia na budowę nr 489/6740.1/2022 z dnia 22.04.2022r została następczo uchylona przez zaskarżaną obecnie błędną decyzję Organu odwoławczego,

9. naruszenie przepisów postępowania na skutek błędnego oparcia przez Organ odwoławczy wydanej i zaskarżanej obecnie decyzji wprost na uprzednio zaskarżonych oraz rozpoznawanych obecnie przez Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnięciach GINB w Warszawie, w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia i decyzji MWINB w Krakowie, które to naruszenie Organu odwoławczego dotyczy regulacji przepisów art. 7 kpa oraz art. 77§1 kpa - w związku z nieuwzględnieniem przez organ odwoławczy okoliczności zakresu czasowego w jakim skarżący prowadzili proces budowlany na podstawie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 07.03.2018 r. sygn. akt II SA/Kr 82/18, jak i na podstawie postanowienia MWINB w Krakowie z dnia 03.06.2020 r., w tym na podstawie decyzji MWINB w Krakowie z dnia 03.06.2020r., jak również na skutek nieuwzględnienia znikomych różnic w wymiarze niecałych 2% jakie zachodzą pomiędzy projektem objętym uchyloną decyzją pozwolenia na budowę a projektem zamiennym objętym kolejną decyzją pozwolenia na budowę, wykonanym zgodnie z wytycznymi prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23.03.2018r, sygn. akt II SA/Kr 82/18 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28.04.2021r, sygn. akt II OSK 2154/18),

10. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa prowadzące do następczego naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania tj. art. 28 ust. Iw zw. z art, 32 ust 4a ustawy prawo budowlane w zw. z. art. 105 §1 kpa, na skutek błędnego zinterpretowania ustalonego przez organ odwoławczy stanu faktycznego sprawy oraz na skutek dokonania błędnej oceny zebranych w sprawie dowodów, co doprowadziło do nieuzasadnionego wyciągnięcia błędnych wniosków przez organ odwoławczy w zakresie ustalenia rzekomo nielegalnie prowadzonych robót budowlanych przez skarżących, jak również co nie koresponduje ze stanem faktycznym sprawy i koliduje z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.

Organ odwoławczy wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Po pierwsze należy wskazać, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r., poz. 1333) w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej mocą ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), która zgodnie z jej art. 39 weszła w życie z dniem 19 września 2020 r. Stosownie bowiem do treści art. 25 ustawy zmieniającej do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy – co miało miejsce w niniejszej sprawie – przepisy ustawy zmienianej w art. 1, stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.

W celu wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia Sądu, konieczne na wstępie jest uporządkowanie pewnych faktów i ustaleń, a także wynikających z nich skutków prawnych.

Otóż, okolicznością jednoznacznie wynikającą z poczynionych przez Wojewodę ustaleń, których nie podważa z resztą strona skarżąca jest fakt prowadzenia robót budowlanych objętych uchylonym przez Wojewodę pozwoleniem na budowę, przed uzyskaniem tego pozwolenia w dniu 22 kwietnia 2022 r. Jak wskazano powyżej, budowa stanu surowego zamkniętego była prowadzona na przełomie 2020 r. i 2021 r., a prace dekarskie oraz roboty związane ze ścianami attykowymi w maju 2021 r.

Pierwszy spór pomiędzy stronami dotyczy ustalenia, czy prace te były prowadzone na zasadzie samowoli budowlanej, a zatem nielegalnie – jak twierdzi Wojewoda, czy też inwestor był uprawniony do ich prowadzenia. W sporze tym rację należy przyznać Wojewodzie.

Stan prawny dotyczący spornej inwestycji zmieniał się wielokrotnie na przestrzeni lat. W sprawie wydawane były trzy pozwolenia na budowę, orzekały sądy administracyjne, a na pewnym etapie do sprawy włączyły się również organy nadzoru budowlanego. Zarys powyższych zdarzeń został przedstawiony powyżej, a w szczegółach uczynił to Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Co jednak istotne, pierwsze pozwolenie (pnb nr 1), nigdy nie stało się ostateczne z uwagi na uchylające rozstrzygniecie Wojewody, a zatem nie dawało inwestorowi prawa do rozpoczęcia budowy. Inaczej sytuacji wygląda z drugim pozwoleniem (pnb nr 2) z dnia 2 sierpnia 2017 r., które stało się ostateczne z dniem wydania przez Wojewodę decyzji utrzymującej go w mocy, a zatem z dniem 15 listopada 2017 r. Od tego dnia inwestor miał prawo rozpocząć prace budowlane i kontynuować je, pomimo, że pozwolenie to zostało zaskarżone do sądu. Postanowieniem z dnia 7 marca 2018 r. Sąd oddalił bowiem wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Uprawnienie do prowadzenia prac budowlanych wygasło jednak w dniu 23 marca 2018 r., kiedy to Sąd uchylił pozwolenie na budowę.

W odpowiedzi na argumenty skargi należy w tym miejscu jasno podkreślić, że postanowienie Sądu odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie dawało prawa do prowadzenia prac po wyroku uchylającym tę decyzję.

Jak wynika z art. 152 § 1 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Orzekający w przedmiotowej sprawie Sąd nie postanowił inaczej, a zatem na skutek uchylenia pozwolenia budowę, pozwolenie to nie wywoływało skutków prawnych do dnia wydania wyroku przez NSA, a z dniem wydania tego wyroku – już prawomocnie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego.

Rację miał zatem organ odwoławczy, który stwierdził, że drugie pozwolenie na budowę nigdy nie było prawomocne, natomiast wykonalne było w krótkim okresie czasu od 15 listopada 2017 r. do 23 marca 2018 r. Wykonalność oznacza w tym przypadku uprawnienie po stronie inwestora do realizacji uprawnień wynikających z decyzji, a zatem do prowadzenia robót budowlanych.

Na powyższe ustalenia odnośnie uprawnienia inwestora do prowadzenia prac budowlanych, a zatem wykonalności pozwolenia na budowę (pnb nr 2), nie ma żadnego wpływu przebieg ani rezultat prowadzonego równolegle postępowania nadzorczego. W szczególności, wbrew twierdzeniom skarżących prawa do prowadzenia robót nie otworzyło postanowienie ani decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 3 czerwca 2020 r., uchylająca rozstrzygnięcia organu I instancji o wstrzymaniu robót budowlanych i nakazujących doprowadzenie nieruchomości do stanu poprzedniego. Były to rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego, które nie mają wpływu na wykonalność decyzji dot. pozwolenia na budowę.

Powyższe potwierdza treść art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego, który wyraźnie stanowi, że w przypadku uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę rozpoczęcie albo wznowienie budowy może nastąpić po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28 ust. 1. W przedmiotowej sprawie inwestorzy pomimo braku wydania nowej decyzji, kontynuowali jednak prace budowlane.

Reasumując, w chwili wydania pozwolenia budowę, będącego przedmiotem niniejszej sprawy (pnb nr 3), istotnym elementem stanu faktycznego, który nie został przez organ I instancji dostrzeżony było to, że inwestor wykonał już prace budowlane – pomimo braku uprawnień ku temu. Oznacza to, że wydana decyzja udzielała pozwolenia na wykonanie prac budowlanych, które zostały już – w ramach samowoli – zrealizowane przez inwestora.

O tym, jaka powinna być treść rozstrzygnięcia decyduje natomiast art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Wobec tego, że powyższe przesłanki nie odnoszą się do okoliczności niniejszej sprawy, postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę stało się bezprzedmiotowe i jako takie podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa.

Słusznie organ nie zgodził się na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia odmawiającego udzielenia pozwolenia na budowę. Wbrew wskazaniom odwołujących, w sprawie nie może znaleźć zastosowania art. 35 ust. 5 pkt 2 Prawa budowlanego w brzmieniu obecnie obowiązującym, który stanowi podstawę do odmowy wydania pozwolenia na budowę "w przypadku wykonywania robót budowlanych przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę". Z uwagi na przepis przejściowy powołany na wstępie uzasadnienia, w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego w wersji sprzed nowelizacji, która nie dawała podstaw do odmowy wydania pozwolenia na budowę w razie samowoli budowlanej.

Powyższy wywód stanowi odpowiedź na zasadnicze zarzuty skargi. Sąd oddalił także zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniom skarżących, organ odwoławczy nie pominął wydanych w niniejszej sprawie wyroków sądów administracyjnych. Odnosząc się do zawartych w uzasadnieniach wskazań organ odwoławczy słusznie zdaniem Sądu ocenił, że w międzyczasie zaszły nowe okoliczności, które uniemożliwiły wydanie wnioskowanego pozwolenia na budowę co do zasady. Gdyby inwestor powstrzymał się od realizacji budowy do czasu wydania nowego pozwolenia, powyższe wskazania miałyby pełne zastosowanie. Wobec tego jednak, że inwestor zdecydował się prowadzić prace budowlane pomimo braku uprawnień do tego, nie ma znaczenia, czy prawidłowo dostosował swoją budowę do wymagań planistycznych. To wyprzedzające działanie inwestorów, podjęte przed ostatecznym wypowiedzeniem się w przedmiocie projektu ze strony organów, przekreśla możliwość uzyskania pozwolenia na budowę.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez nieuwzględnienie okoliczności wykonania przez skarżących projektu zamiennego. Z przyczyn opisanych powyżej podstawą faktyczną zaskarżonego rozstrzygnięcia jest ustalenie, że inwestorzy zrealizowali projekt bez ostatecznego pozwolenia na budowę. W tym świetle nie ma znaczenia, czy wcześniej sporządzili odpowiedni projekt zamienny. Projekt taki może stać się podstawą do prowadzenia prac budowlanych wyłącznie wtedy, gdy zostanie zaakceptowany przez organy w odpowiedniej decyzji. Prowadzenie prac bez takiej akceptacji organów, nawet zgodnie z projektem dostosowanym do zaleceń sądu, stanowi samowolę budowlaną.

Z wymienionych przyczyn, Sąd oddalił skargę podstawie art. 151 p.p.s.a.