Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 623/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przewodniczący Sędzia WSA, Sędziowie Sędzia WSA, Sędziowie Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA, Sędziowie Sędzia WSA, Anetta Chołuj, Magdalena Jankowska – Szostak (sprawozdawca) Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Katarzyna Borońska Kamila Paszowska – Wojnar, Anetta Makowska – Hrycyk, , , Przewodniczący Sędzia WSA, Sędziowie Sędzia WSA, Sędziowie Sędzia WSA, , Magdalena Jankowska – Szostak, Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Anetta Makowska – Hrycyk, , , , , po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 9 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A.K. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 lipca 2021 r. nr 430100/71/151/2021-RED-P w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału ZUS w Wałbrzychu prowadzi postępowanie egzekucyjne względem skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w dniu 17 maja 2021 r. o numerach od [...] i [...],

obejmujących zaległe składki na ubezpieczenie społeczne za styczeń i luty 2021 r., wynikających z deklaracji złożonych przez płatnika składek.

W dniu 23 kwietnia 2021 r. stronie doręczone zostały upomnienia dotyczące ww. należności z tytułu składek. Następnie w dniu 20 maja 2021 r. strona otrzymała zawiadomienia o zajęciu wierzytelności na rachunku bankowym oraz ww. tytuły wykonawcze.

W dniu 27 maja 2021 r. (data nadania w placówce pocztowej) strona skarżąca wniosła na podstawie art 33 § 2 pkt 6 lit c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm, obecnie tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 479 dalej "u.p.e.a.") zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczącej ww. należności. Jako podstawę prawną zarzutu

wskazała art. 33 § 2 pkt 6 lit.c u.p.e.a. tj. brak wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny, niż odroczenie terminu wykonania obowiązku lub rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej. W uzasadnieniu zarzutu skarżący wskazał, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego jest przedwczesne. Nie można bowiem uznać, że roszczenie organu rentowego jest wymagalne, skoro procedowany jest wniosek o umorzenie zaległości.

Postanowieniem z 9 czerwca 2021 r. Dyrektor Oddziału ZUS zawiesił postępowanie egzekucyjne w sprawie.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Wałbrzychu, działając jako wierzyciel, postanowieniem z dnia 17 czerwca 2021 r. wydanym na podstawie art. 34 § 2 w związku z art. 18 u.p.e.a., oddalił zgłoszony przez stronę zarzut braku wymagalności obowiązku. W uzasadnieniu postanowienia wierzyciel wyjaśnił, że zaległości objęte tytułami [...], [...] obejmują zaległości z tytułu składek za okresy 01/2021 i 02/2021 r. i wynikają one z deklaracji rozliczeniowych złożonych przez skarżącego jako płatnika. Podstawą wszczęcia egzekucji administracyjnej w rozpatrywanym przypadku były pisemne upomnienia, których odbiór skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem w dniu 23 kwietnia 2021 r. Postępowanie egzekucyjne nie dotyczy natomiast zaległości z tytułu składek,

objętych nieprawomocnymi decyzjami o wysokości zadłużenia z dnia 28.02.2020r.

znak 430271DZPDZ20/000067, która dotyczy zaległości z tytułu składek za okres 05/2012-10/2017, decyzji z dnia 07 maja 2020r., znak 430271DZPDZ20/000144,

która dotyczy zaległości z tytułu składek za okres 03/2011-04/2012, decyzji z dnia 02.11,2020r. znak 430271DZPDZ20/000220, która dotyczy zaległości z tytułu

składek za okres 11/2017-12/2019 oraz decyzji z dnia 18 grudnia 2020 r., znak 430271DZPDZ20/000461, która dotyczy zaległości z tytułu składek za okres 01-

08/2020. Zdaniem ZUS, złożenie wniosku o umorzenie należności z tytułu składek (

co uczynił Pan 15.01.2021 r.) nie powoduje " ustania wymagalność/' zobowiązań objętych wnioskiem.

Stosując się do pouczenia zawartego w powyższym postanowieniu, Strona skarżąca złożyła na nie zażalenie, podnosząc m.in., że należności z tytułu składek za miesiące styczeń-luty 2021 r. zostały w całości opłacone, co potwierdzają dołączone do zażalenia potwierdzenia przelewów. Skarżący podtrzymał nadto stanowisko, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie jest przedwczesne, bowiem nie można uznać, że roszczenie organu rentowego stało się wymagalne, w sytuacji, gdy procedowany jest wniosek o umorzenie zaległości względem ZUS.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku zażalenia strony skarżącej

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Wałbrzychu utrzymał w mocy powyższe postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] oraz [...] objęte są wyłącznie należności na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne za okres styczeń 2021 r. i

luty 2021 r., a więc inne należności niż wskazane w nieprawomocnych decyzjach o wysokości zadłużenia:

1) z dnia 28 lutego 2020 r. o nr 430271DZPDZ20/000067, która dotyczy

nieopłaconych należności za okres od maja 2012 r. do października 2017 r.;

2) z dnia 7 maja 2020 r. o nr 430271DZPDZ20/000144 , która dotyczy

nieopłaconych należności za okres od marca 2011 r. do kwietnia 2012 r.,

3) z dnia 02.11.2020 r. o nr 430271DZPDZ20/000220, która dotyczy nieopłaconych należności za okres od listopada 2017 r. do grudnia 2019 r.;

4) z dnia 18 grudnia 2020 r. o nr 430271DZPDZ20/000461, która dotyczy nieopłaconych należności za okres od stycznia 2020 r. do sierpnia 2020 r.

Zgodnie z motywami postanowienia, obowiązek poddany egzekucji nie wynika z powyższych decyzji wydanych przez ZUS, ponieważ to skarżący złożył deklaracje rozliczeniowe za 01.2021 r. i 02.2021 r, w których samodzielnie wyliczył kwotę składek należną do uregulowania. Z żadnego przepisu prawa nie wynika, aby

toczące się postępowania sądowe obejmujące konkretnie wskazane należności, stanowiło przeszkodę do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego innych należności. Gdyby istniała zależność, zobowiązani mogliby celowo udaremniać egzekucję, składając kolejne środki zaskarżenia. Dlatego Zakład uznał, że toczące się postępowania sądowe dotyczące zadłużenia za okres od 03.2011 r. do 08.2020 r. pozostają bez wpływu na to toczące się postępowanie egzekucyjne prowadzone za okres 01.2021 r. i 02.2021 r. Odnosząc się do dokonanych przez skarżącego wpłat, wskazano, że zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w. sprawie

szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1831) zostały one zaliczone na najstarsze istniejące zadłużenie, natomiast dyspozycja płatnika wskazana w poleceniu przelewu nie ma znaczenia. Następnie Dyrektor ZUS podał szczegółowe rozliczenie wpłat dokonanych przez

zobowiązanego w dniu 2 lutego 2021 r. i w dniu 3 marca 2021 r.

W skardze na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie

przepisów postępowania, tj. art 124 § 2 oraz art. 126 w zw. z art 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), poprzez: 1) niewystarczające i zbyt lakoniczne uzasadnienie faktyczne i prawne wydanego rozstrzygnięcia; 2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w niniejszej sprawie całości materiału dowodowego, poprzez pominięcie faktu, iż postępowania dotyczące określenia wysokości zadłużenia strony skarżącej za poprzednie okresy

są nadal w trakcie, co bezsprzecznie wypływa na powstawanie obecnego zadłużenia, pomimo bieżącego regulowania przeze mnie należności składkowych; 3) naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez dowolną i sprzeczną z zasadami logiki ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, poprzez przyjęcie, że toczące się postępowania dotyczące określenia wysokości zadłużenia strony skarżącej pozostają bez wpływu na niniejsze postępowanie, podczas gdy analiza zebranego materiału dowodowego wprost wskazuje, że dokonywane przeze mnie obecnie

wpłaty zaliczane są na poczet najstarszej zaległości, a tym samym, poprzednie postępowania w sposób oczywisty wpływają na obecną wysokość zadłużenia; 4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.

art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 4 ustawy i systemie ubezpieczeń społecznych, polegające na błędnym przyjęciu, iż skarżący podlega obowiązkowi uiszczenia składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne. Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń pracowniczych w sytuacji zbiegów tytułu ubezpieczenia; 5) naruszenie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka braku wymagalności obowiązku, podczas gdy analiza zebranego

materiału dowodowego prowadzi do zgoła odmiennego wniosku. Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący wniósł o 1) uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, 2) zasądzenie od organu rentowego zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023, poz. 259, dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a ). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą

prawną. Przepis ten pozwala więc na uwzględnienie skargi także wtedy, gdy

skarżący nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. Biorąc pod uwagę przywołane kryterium kontroli sądowoadministracyjnej, skarżonego postanowienia

nie można było utrzymać w obrocie prawnym, chociaż z innych powodów, niż te, które wyartykułował wprost skarżący.

Przedmiotem skargi jest postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymujące w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.

Przypomnienia wymaga, że w niniejszej sprawie organem egzekucyjnym - stosownie do art. 19 § 4 u.p.e.a. - jest Dyrektor oddziału ZUS, a wierzycielem - ZUS, którego kompetencje wykonuje w tym zakresie Dyrektor oddziału ZUS.

Zasadniczo nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji wskazanych w art. 19 u.p.e.a. (art. 23 § 1 u.p.e.a ), a w przypadku ich braku - nadzór taki sprawuje dyrektor izby administracji skarbowej (§ 2) albo samorządowe kolegium odwoławcze (§ 3). Organy nadzoru są jednocześnie m.in. organami odwoławczymi

od postanowień wydanych przez nadzorowane organy egzekucyjne (§ 4 pkt 1).

Ze względu jednak na lex specialis, wynikające z art. 83c ust. 1a i 2 u.s.u.s.,

do postanowień, od których przysługuje zażalenie, wydanych przez ZUS jako wierzyciela na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepis art. 83 ust. 4 stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia

zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Od wydanych w trakcie postępowania egzekucyjnego postanowień ZUS w sprawie stanowiska wierzyciela zażalenie nie przysługuje. Zgodnie z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także od decyzji w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji

przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed nieuzasadnionym bądź niezgodnym z

prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji. Zarzuty te można składać tylko z przyczyn ściśle wskazanych w ww. art. 33 u.p.e.a.

Według art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia

egzekucji administracyjnej należności pieniężnych może być:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Przesłanką wniesienia zarzutu na podstawie art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. jest sytuacja, w której obowiązek nie istnieje z powodu jego wykonania.

W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący dokonał w dniu 2 lutego 2021 r.

i w dniu 3 marca 2021 r. wpłat, powołując się w tytule przelewu na deklaracje, z

których wynikały należności dochodzone w niniejszej sprawie. Dowód dokonania

wpłat skarżący dołączył do zażalenia na postanowienie o oddaleniu zarzutów w w sprawie egzekucji administracyjnej. Powołując się na § 12 ust. 2 rozporządzenia

Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1771 ze zm., dalej jako: rozporządzenie), wbrew ww. dyspozycji przelewu, organ zaliczył kwoty wpłaty na

poczet należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za marzec, kwiecień i maj 2011 r. W konsekwencji organ stwierdził, że dokonane wpłaty nie stanowiły spłaty należności dochodzonych przedmiotowym postępowaniem egzekucyjnym, w związku z czym zarzut skarżącego w przedmiocie wygaśnięcia obowiązku nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią § 12 ust. 2 rozporządzenia, kwota wpłaty w części przypadającej na ubezpieczenia społeczne podlega zaliczeniu na fundusz

emerytalny i otwarte fundusze emerytalne, fundusz rentowy, fundusz chorobowy oraz fundusz wypadkowy, począwszy od należności o najwcześniejszym terminie płatności, z uwzględnieniem § 13 ust. 1.

Przepis § 24 rozporządzenia (w brzmieniu z dnia dokonywania wpłat, t.j. w

dniu 2 lutego 2021 r.) stanowi, że:

"1. Z wpłaty na pokrycie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, objętych danym tytułem wykonawczym, w pierwszej kolejności pokrywa się koszty upomnienia, koszty egzekucyjne, a następnie składki i odsetki za zwłokę należne funduszowi emerytalnemu i otwartym funduszom emerytalnym, proporcjonalnie do należności tych funduszy objętych tym tytułem.

2. Pozostałą po rozliczeniu, o którym mowa w ust. 1, część wpłaty rozlicza się proporcjonalnie na pokrycie należnych składek i odsetek za zwłokę na fundusz rentowy, fundusz chorobowy i fundusz wypadkowy, proporcjonalnie do należności poszczególnych funduszy objętych danym tytułem wykonawczym.

3. Z wpłaty na pokrycie należności z tytułu składek na Fundusz Emerytur Pomostowych, objętych danym tytułem wykonawczym, w pierwszej kolejności pokrywa się koszty upomnienia, koszty egzekucyjne, a następnie składki i odsetki za zwłokę.

4. Z wpłaty na pokrycie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, objętych danym tytułem wykonawczym, w pierwszej kolejności pokrywa się koszty upomnienia, koszty egzekucyjne, a następnie składki i odsetki za zwłokę.

5. Z wpłaty na pokrycie należności z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, objętych danym tytułem

wykonawczym, w pierwszej kolejności pokrywa się koszty upomnienia, koszty egzekucyjne, a następnie składki i odsetki za zwłokę należne każdemu z funduszy, proporcjonalnie do należności każdego z tych funduszy objętych tym tytułem.

6. Wpłatę na pokrycie wymierzonej dodatkowej opłaty, objętej danym tytułem wykonawczym, rozlicza się w pierwszej kolejności na pokrycie kosztów upomnienia, kosztów egzekucyjnych, a następnie na pokrycie tej opłaty.

7. Z wpłaty na pokrycie dodatkowej opłaty wymierzonej od nieopłaconych składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, objętej danym tytułem wykonawczym, w pierwszej kolejności pokrywa się koszty upomnienia, koszty egzekucyjne, a następnie dodatkową opłatę przysługującą każdemu z funduszy, proporcjonalnie do kwoty objętej tym tytułem.

8. Nadwyżkę pozostałą po rozliczeniu, o którym mowa w ust. 1-7, rozlicza się z uwzględnieniem § 14 i 15 oraz § 17 i 18.

9. Przepisy ust. 1-8 mają zastosowanie do rozliczenia wpłat dokonanych przez płatnika składek po doręczeniu upomnienia lub wszczęciu postępowania egzekucyjnego.".

Należy zwrócić również uwagę na treść art. 59 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r., poz. 2651) w związku z art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1009), z których wynika, że należności z tytułu składek wygasają wskutek przedawnienia. Zdaniem Sądu, niedopuszczalne byłoby zaliczenie kwoty wpłaty na poczet należności, która uległa przedawnieniu.

Należy zauważyć, że zgodnie z mającym zastosowanie w sprawie aktualnym brzmieniem art. 33 § 5 u.p.e.a., zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi

się nie później niż: 1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części. Zatem w aktualnym stanie prawnym, zarzuty zgodnie z art. 33 § 5 pkt 2 u.p.e.a.,

wnosi się nie później niż do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych.

Natomiast niewniesienie zarzutów w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego powoduje tylko taki skutek, że nie powoduje z mocy prawa zawieszenia postępowania egzekucyjnego, co wynika z art. 35 § 1 u.p.e.a. Nie może natomiast stanowić podstawy do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zarzutów. Z tego względu Sąd uznał, że zawarty na etapie postępowania zażaleniowego zarzut wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części z powodu jego wykonania powinien zostać przez organ merytorycznie rozpatrzony.

W ocenie Sądu, kwestia prawidłowości zarachowania przez organ wpłat dokonanych przez zobowiązanego w dniu 2 lutego 2021 r. i w dniu 3 marca 2021 r. nie została w niniejszej sprawie w sposób dostateczny wyjaśniona.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ w zasadzie ograniczył się do przedstawienia sposobu zarachowania dokonanych wpłat na poczet należności o wcześniejszym terminie płatności. Całkowicie pominięty został natomiast cytowany powyżej § 24 rozporządzenia, które - w ocenie Sądu - może mieć zastosowanie do stanu faktycznego sprawy. Z przepisów § 24 rozporządzenia z dnia 21 września

2017 r. wynika, że rozliczenie wpłat dokonanych w toku postępowania egzekucyjnego, jak i przed jego wszczęciem, ale dokonanych po doręczeniu upomnienia w rozumieniu art. 15 u.p.e.a., powinno nastąpić na podstawie poszczególnych przepisów § 24 rozporządzenia odnoszących się odrębnie do każdej należności składkowej, niezależnie od tego, czy mamy do czynienia z przymusowym wyegzekwowaniem należności, czy dobrowolną wpłatą płatnika. W przepisie tym ustalono kolejność pokrywania z dokonanej wpłaty poszczególnych należności (koszty upomnienia, koszty egzekucyjne, składki i odsetki). Z przepisu tego jednoznacznie również wynika, że pokrywa się te należności które objęte są "danym tytułem wykonawczym". Dopiero gdyby z rozliczenia pozostawała nadwyżka, o której mowa w § 24 ust. 8 rozporządzenia z dnia 21 września 2017 r., nadwyżkę tą można zaliczyć na pokrycie zobowiązań, począwszy od zobowiązań o najwcześniejszym terminie płatności (wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 1742/21).

Tymczasem na gruncie niniejszej sprawy organ w pominięciem powyższych przepisów organ dokonał zaliczenia wpłat strony skarżącej na poczet należności o najwcześniejszym terminie płatności na podstawie art. 12 ust. 2 rozporządzenia. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nie odniósł się w żaden sposób do możliwości zaliczenia wpłat strony skarżącej na podstawie § 24 rozporządzenia, stąd nie są znane Sądowi powody, dlaczego przepis nie został w sprawie zastosowany.

Nie zastosowanie przez organ przepisów § 24 rozporządzenia z dnia 21 września 2017 r. powoduje taki skutek, że przedwczesna jest wypowiedź, czy obowiązki określone w przedmiotowych tytułach wykonawczych wygasły.

Nadto organ nie wyjaśnił, czy należności, na poczet których dokonano zaliczenia, podobnie jak należności dochodzone przedmiotowym postępowaniem egzekucyjnym, wynikają z deklaracji rozliczeniowych złożonych przez skarżącego, czy też wynikają one z innych aktów, mających charakter wykonalny (np. ostatecznej decyzji administracyjnej). Co istotne, w zaskarżonym postanowieniu organ nie przetoczył jakichkolwiek okoliczności wskazujących, że należności, na poczet których zarachowano wpłaty, przynajmniej w dacie wydania tego postanowienia nie uległy choćby częściowemu przedawnieniu (nie powołano się na jakiekolwiek zdarzenia powodujące zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia). Na

dokonanie powyższych ustaleń nie pozwalają przedmiotowe akta administracyjne, które nie zawierają żadnych dokumentów źródłowych dotyczących należności na poczet, których nastąpiło zaliczenie dokonanych przez skarżącego wpłat. Tymczasem, jak już wspomniano, strona skarżąca nie mogłaby ze skutkiem prawnym dokonać wpłaty na poczet należności składkowych, które wygasły wskutek przedawnienia.

W tym miejscu Sąd przypomina, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy

tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. Przepis art. 18 u.p.e.a. stanowi podstawę do stosowania przez organy egzekucyjne przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., zgodnie z którymi, organy te podejmują wszelkie czynności niezbędne do

dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz oceniają na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Zgodnie z art. 124 § 2 k.p.a. postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Zgodnie z art. 126 k.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5. Natomiast na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji (postanowienia) powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. W zakresie oceny stanu faktycznego ustalonego przez organy sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (vide - wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008 r. sygn. akt: II FSK 1665/06 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://cbosa.nsa.gov.pl). Przypomnieć trzeba, że przez akta sprawy administracyjnej należy rozumieć w szczególności pełną dokumentację stanowiącą dowód przeprowadzonych przez organy administracyjne i strony czynności prawnomaterialnych i procesowych pozwalających na kontrolę prawidłowości ustaleń poczynionych w sprawie przez organy prowadzące postępowanie administracyjne (por. np. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2331/12).

Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem - co do zasady - materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania przed tym organem (zob. wyrok NSA z dnia 12 września 2019 r. sygn. akt I OSK 2623/17, wyrok NSA z dnia 10 lipca 2014 r. sygn. akt I GSK 463/13,). Orzekanie przez sąd administracyjny możliwe jest tylko na podstawie całości akt sprawy. Oznacza to, że orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno być podjęte nie tylko w oparciu o analizę uzasadnienia zaskarżonego aktu i wyjaśnienia stron, ale na podstawie całego materiału faktycznego i dowodowego zgromadzonego przez organ administracji.

Warunkiem wydania przez Sąd rozstrzygnięcia merytorycznego jest stwierdzenie, że wszystkie okoliczności faktyczne i prawne zostały w sprawie wyjaśnione. Jest to możliwe jedynie wówczas, gdy sąd będzie dysponował kompletnymi aktami sprawy. Sąd nie może wyrokować na podstawie wybiórczej dokumentacji przedstawionej mu przez organ, którego decyzja jest przedmiotem skargi. Tylko pełne akta administracyjne dają sądowi możliwość wszechstronnego i dogłębnego zbadania sprawy we wszystkich jej aspektach, a następnie podjęcia obiektywnego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Niedopuszczalne jest zatem, aby sąd orzekał w sprawie nie dysponując całością akt administracyjnych, a w konsekwencji nie zapoznawszy się ze wszystkimi dokumentami sprawy. Tylko pełne akta administracyjne dają sądowi możliwość wszechstronnego i dogłębnego

zbadania sprawy we wszystkich jej aspektach, a następnie podjęcia obiektywnego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia oraz przedłożone Sądowi akta administracyjne uniemożliwiają dokonanie oceny prawidłowości zaliczenia dokonanych przez skarżącego wpłat, co bezpośrednio przekłada się na ustalenie czy doszło do wygaśnięcia egzekwowanego obowiązku. Z uwagi na omówione uchybienia, na obecnym etapie nie można wykluczyć, że w przypadku skarżącego zaistniała podstawa zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej wynikająca z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. Wobec tego stanowisko organu co do tego, czy obowiązki określone w przedmiotowych tytułach wykonawczych wygasły, należy uznać za co najmniej przedwczesne.

W postępowaniu ponownym organ w pierwszej kolejności oceni, czy w

sprawie znajduje zastosowanie § 24 rozporządzenia, to jest, czy na tej podstawie istnieje możliwość zaliczenia wpłat strony skarżącej. Natomiast w razie stwierdzenia podstaw do zastosowania § 12 rozporządzenia, konieczne będzie dokonanie ustaleń w zakresie niezbędnym do oceny kwestii przedawnienia należności, na poczet

których dokonano zaliczenia dokonanych wpłat. Następnie organ ustali, czy doszło

do wygaśnięcia egzekwowanego obowiązku, a tym samym zaistniała przesłanka art. 33 §2 pkt 5 u.p.e.a.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 §

1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. orzekł jak wyroku.