Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 146/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono sprzeciw

SENTENCJA

Dnia 22 marca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Stowarzyszenie O. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 16 listopada 2023 roku, znak: SKO-GN-4160-83/22 w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa – prawa użytkowania nieruchomości, oddala sprzeciw.


UZASADNIENIE

Przedmiotem sprzeciwu Stowarzyszenie O. reprezentowanym przez pełnomocnika radcę prawnego B. K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 16 listopada 2023 roku, znak: SKO-GN-4160-83/22 uchylająca decyzję Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia 26 sierpnia 2022r., znak: WGN.RGN.6841.3.4.2021.JBW orzekającą:

1. o nabyciu z mocy prawa przez Stowarzyszenie O. - Okręg M. w K., z dniem 20 stycznia 2016 r., nieodpłatnie i na czas nieoznaczony, prawa użytkowania - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - nieruchomości gruntowej objętej księgą wieczystą Nr: [...], stanowiącej działki gruntu o numerach ewidencyjnych [...] o pow. 2,2832 ha, [...] o pow. 0,0518 ha, [...] o pow. 0,0006 ha, [...] o pow. 1,2161 ha, [...] o pow. 0,0487 ha, [...] o pow. 0,5318 ha wszystkie w obrębie [...] Miasta N. , będącej przedmiotem własności Gminy Nowy Sącz.

2. o odmowie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny nieruchomości gruntowej, objętej księgą wieczystą Nr: [...], stanowiącej dziatki gruntu o numerach ewidencyjnych [...] o pow. 1,1158 ha, [...] o pow. 1,0633 ha, obydwie w obrębie [...] Miasta N. , położone przy ul. [...] i ul. [...] w N. , będącej przedmiotem współwłasności Miasta N. w 24/36 częściach, J. A. s. J. i K. w 2/36 częściach, K. A. c. [...] i J. w 2/36 częściach, L. K. c. T. i K. w 2/36 częściach, R. H. S. s. W. i L. w 3/36 częściach i T. W. S. s. W. i L. w 3/36 częściach.

3. o odmowie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny nieruchomości gruntowej, objętej księgą wieczystą Nr: [...], stanowiącej działkę gruntu o numerze ewidencyjnym [...] o pow. 0,0215 ha, w obrębie [...] Miasta N. , położoną przy ul. [...] w N. będącej przedmiotem własności Miasta N. w 12/36 częściach oraz własności Skarbu Państwa w 24/36 częściach.

4. o odmowie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - nieruchomości gruntowej, objętej księgą wieczystą Nr: [...], stanowiącej działki gruntu o numerach ewidencyjnym [...] o pow. 0,6174 ha, [...] o pow. 0,1245 ha, obydwie w obrębie [...] Miasta N. (powstałe z podziału działki [...] w obrębie [...] Miasta N. położone przy ul. [...] w N. , będącej przedmiotem własności Gminy Nowy Sącz.

Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach.

Stowarzyszenie O. - Okręg M. w K. z siedzibą przy ul. [...] [...], [...], dalej "PZD" wystąpił do Prezydenta Miasta Nowego Sącza o wydanie decyzji stwierdzającej nieodpłatne nabycie przez Stowarzyszenie O. prawa użytkowania - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - nieruchomości zajmowanej przez Rodzinny Ogród Działkowy "[...]" w N. na części ogrodu obejmującej działki ewidencyjne nr: [...], [...], [...] w obr. [...] obj. KW nr [...] oraz [...] w obr.[...] obj. KW nr [...].

Organ ustalił, że działka o numerze ewidencyjnym [...] w obr.[...] uległa podziałowi na działki o numerach ewidencyjnych: [...], natomiast działka o numerze ewidencyjnym [...] w obr. [...] uległa podziałowi na działki o numerach ewidencyjnych: [...]. Z kolei działka o numerze ewidencyjnym [...] w obr.[...] uległa podziałowi na działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...]. Wskazano, że obecnie działki o numerach ewidencyjnych [...], [...] w obrębie [...] Miasta N. objęte są księgą wieczystą Nr [...], działki o numerach ewidencyjnych [...] w obrębie [...] Miasta N. położone przy ulicy [...] i ulicy [...] w N. , objęte są księgą wieczystą Nr [...], działki o numerach ewidencyjnych [...] oraz [...] w obrębie [...] Miasta N. położone przy ulicy [...] w N. objęte są księgą wieczystą Nr [...]

Po rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta Nowego Sącza wydał decyzję z dnia 26 sierpnia 2022 r. orzekającą:

1. o nabyciu z mocy prawa przez Stowarzyszenie O. - Okręg M. w K., z dniem 20 stycznia 2016 r., nieodpłatnie i na czas nieoznaczony, prawa użytkowania - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - nieruchomości gruntowej objętej księgą wieczystą Nr: [...], stanowiącej działki gruntu o numerach ewidencyjnych [...] o pow. 2,2832 ha, [...] o pow. 0,0518 ha, [...] o pow. 0,0006 ha, [...] o pow. 1,2161 ha, [...] o pow. 0,0487 ha, [...] o pow. 0,5318 ha wszystkie w obrębie [...] Miasta N. będącej przedmiotem własności Gminy Nowy Sącz.

2. o odmowie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny nieruchomości gruntowej, objętej księgą wieczystą Nr: [...], stanowiącej dziatki gruntu o numerach ewidencyjnych [...] o pow. 1,1158 ha, [...] o pow. 1,0633 ha, obydwie w obrębie [...] Miasta N. , położone przy ul. [...] i ul. [...] w N. , będącej przedmiotem współwłasności Miasta N. w 24/36 częściach, J. A. s. J. i K. w 2/36 częściach, K. A. c. [...] i J. w 2/36 częściach, L. K. c. T. i K. w 2/36 częściach, R. H. S. s. W. i L. w 3/36 częściach i T. W. S. s. W. i L. w 3/36 częściach.

3. o odmowie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny nieruchomości gruntowej, objętej księgą wieczystą Nr: [...], stanowiącej działkę gruntu o numerze ewidencyjnym [...] o pow. 0,0215 ha, w obrębie [...] Miasta N. położoną przy ul. [...] w N. będącej przedmiotem własności Miasta N. w 12/36 częściach oraz własności Skarbu Państwa w 24/36 częściach.

4. o odmowie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - nieruchomości gruntowej, objętej księgą wieczystą Nr: [...], stanowiącej działki gruntu o numerach ewidencyjnym [...] o pow. 0,6174 ha, [...] o pow. 0,1245 ha, obydwie w obrębie [...] Miasta N. (powstałe z podziału działki [...] w obrębie [...] Miasta N. położone przy ul. [...] w N. , będącej przedmiotem własności Gminy Nowy Sącz.

W uzasadnieniu do wydanej decyzji organ wskazał, że nieruchomość opisana w pkt 1 decyzji, obejmująca działki gruntu o numerach ewidencyjnych [...], [...] w obrębie [...] o pow. łącznej 4,1322 ha, stanowi przedmiot własności Miasta N. - na podstawie decyzji Urzędu Wojewódzkiego w Nowym Sączu z dnia 26 kwietnia 1993 r., znak: GKG.III.7220/kom /9/1499/93, stwierdzającej nieodpłatne nabycie z mocy prawa przedmiotowej nieruchomości gruntowej z dniem 27 maja 1990 roku, decyzji Urzędu Wojewódzkiego w Nowym Sączu z dnia 7 maja 1993 r., znak: GKG.III.7220/kom/9/1508/93, stwierdzającej nieodpłatne nabycie z mocy prawa przedmiotowej nieruchomości gruntowej z dniem 27 maja 1990 roku.

Przedmiotowe nieruchomości na dzień 19 stycznia 2014 roku objęte były miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta Nowego Sącza "Nowy Sącz - 35" zatwierdzonym uchwałą Nr XXXII/398/2008 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 27 października 2008 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego nr 789 poz. 5670 z dnia 5 grudnia 2008 r.) oraz uchwałą Nr XXIV/242/2012 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 28 lutego 2012 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z dnia 19 marca 2012 roku poz. 1147). Działka o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] (z której po podziale powstały między innymi działki gruntu o numerach ewidencyjnych [...] w obrębie [...] Miasta N. ) zgodnie z wyżej powołanym planem położona była częściowo w terenie o symbolu [...]) - teren zabudowy usługowej, częściowo w terenie o symbolu [...])teren komunikacji, częściowo w liniach rozgraniczających ulic [...] i [...] Działka o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] Miasta N. (z której po podziale powstały między innymi działki gruntu o numerach ewidencyjnych [...] w obrębie [...] Miasta N. ) położona była częściowo w terenie o symbolu [...] - teren komunikacji, częściowo w liniach rozgraniczających ulicy [...]. Działka o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] Miasta N. położona była częściowo w terenie o symbolu [...]) - teren zabudowy usługowej, częściowo w liniach rozgraniczających ulicy [...] i [...]. Obecnie zgodnie z uchwałą Nr XXIII/227/2019 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 19 listopada 2019 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Nowego Sącza "Nowy Sącz - 59" działki o numerach ewidencyjnych [...] w obrębie [...] Miasta N. objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta Nowego Sącza "Nowy Sącz - 59" i położone są w terenie oznaczonym symbolem [...]) - tereny zabudowy usługowej. Ponadto zgodnie z uchwałą Nr XXXVII/363/2017 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 21 lutego 2017 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Nowego Sącza "Nowy Sącz - 34" część działki o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] Miasta N. oraz działka o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] Miasta N. znajdują się w terenie oznaczonym symbolem [...]) - droga publiczna klasy lokalnej.

W dniu 28 kwietnia 2022 roku organ I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną w terenie, w celu ustalenia stanu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości. Jak wynika z protokołu oględzin ogród obejmujący działki o numerach ewidencyjnych [...], [...] wszystkie w obrębie [...] Miasta N. S. przy ulicy [...] i ulicy [...] oraz działkę o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] Miasta N. przy ulicy [...] - "Teren w całości zagospodarowany istniejącymi działkami przydzielonymi działkowcom w ramach istniejącego ogrodu ROD [...] Wszystkie działki zagospodarowane, na wszystkich działkach są altany. Działki zagospodarowane częściowo na tereny rekreacyjne a częściowo zagospodarowane jako warzywniki".

W ocenie organu I instancji, z uwagi na fakt, że Prezydent Miasta Nowego Sącza nie wydał decyzji o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, R. " zajmujący w dniu 19 stycznia 2014 r. nieruchomość, w odniesieniu do której nie może wykazać tytułu prawnego, obejmującą działki gruntu o numerach ewidencyjnych [...] o pow. 2,2832 ha, [...] o pow. 0,0518 ha, [...] o pow. 0,006 ha, [...] o pow. 1,2161 ha, [...] o pow. 0,0487 ha, [...] o pow. 0,5318 ha wszystkie w obrębie [...] Miasta N. , będące przedmiotem własności Gminy Nowy Sącz spełnia warunek wymieniony w ww. przepisach ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, tym samym Stowarzyszenie O. w W. - Okręg M. w K. nabywa z mocy prawa, nieodpłatnie i na czas nieoznaczony, z dniem 20 stycznia 2016 r. prawo użytkowania ww. nieruchomości.

Organ poinformował dalej, że nieruchomość opisana w pkt 2 decyzji, stanowiąca obecnie działki gruntu o numerach ewidencyjnych [...] o pow. 1,1158 ha, [...] o pow. 1,0633 ha, obydwie w obrębie [...] Miasta N. , położone przy ul. [...] i ul. [...] w N. , stanowi przedmiot współwłasności: Miasta N. w 24/36 częściach - na podstawie decyzji nr 5 Wojewody Małopolskiego z dnia 30 kwietnia 2021 r., znak: WS-VII.7532.1.279.2018.AB, stwierdzającej nieodpłatne nabycie z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 roku, udziału 24/36 części we współwłasności przedmiotowej nieruchomości gruntowej; J. A. s. J. i K. w 2/36 częściach; K. A. c. [...] i J. w 2/36 częściach; L. K. c. T. i K. w 2/36 częściach; R. H. S. s. W. i L. w 3/36 częściach; T. W. S. s. W. i L. w 3/36 częściach - na podstawie wyroku o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym Sądu Rejonowego w Nowym Sączu I Wydziału Cywilnego z dnia 19 maja 2016 roku, sygn. akt IC 254/09.

Wskazano, że na dzień 19 stycznia 2014 roku działki powyższe objęte były miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta Nowego Sącza "Nowy Sącz - 35" zatwierdzony uchwałą Nr XXXII/398/2008 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 28 lutego 2012 roku (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z dnia 19 marca 2012 roku poz. 1147). Działka o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] (z której po podziale powstały między innymi działki gruntu o numerach ewidencyjnych [...] w obrębie [...] Miasta N. ) zgodnie z wyżej powołanym planem położona była częściowo w terenie o symbolu [...]) - teren zabudowy usługowej, częściowo w terenie o symbolu [...]) - teren komunikacji, częściowo w liniach rozgraniczających ulic [...] i [...]. Aktualnie zgodnie z uchwałą Nr XXIII/227/2019 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 19 listopada 2019 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Nowego Sącza "Nowy Sącz - 59" nieruchomość obejmująca działki o numerach ewidencyjnych [...] w obrębie [...] Miasta N. objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta Nowego Sącza "Nowy Sącz - 59" a ich teren oznaczony jest symbolem [...]) - tereny zabudowy usługowej. Zgodnie z uchwałą Nr XXXVII/363/2017 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 21 lutego 2017 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Nowego Sącza "Nowy Sącz - 34" część dziatki o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] znajduje się w terenie oznaczonym symbolem [...] - tereny dróg publicznych klasy dojazdowej oraz symbolem [...]) - droga publiczna klasy lokalnej, natomiast część działki o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] Miasta N. znajduje się w terenie o symbolu [...]) - droga publiczna klasy lokalnej.

W dniu 28 kwietnia 2022 roku przeprowadzono rozprawę administracyjną w terenie i ustalono, iż teren obejmujący działki o numerach ewidencyjnych [...] w całości jest zagospodarowany istniejącymi działkami przydzielonymi działkowcom w ramach istniejącego ogrodu ROD [...]. Wszystkie działki zagospodarowane, na wszystkich działkach są altany. Działki zagospodarowane częściowo na tereny rekreacyjne a częściowo zagospodarowane jako warzywniki". W ocenie organu I Instancji nieruchomość ta nie spełnia jednak warunku podmiotowego, dotyczącego podmiotu właścicielskiego, co z kolei uniemożliwiało zarówno wydanie decyzji o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego (stosownie do art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych), jak i nabycie prawa użytkowania takiej nieruchomości na podstawie art. 75 ust. 6 lub art. 76 ust. 2 ww. u. r.o.d.

Odnośnie nieruchomości opisanej w pkt 3 decyzji, stanowiącej działkę gruntu o numerze ewidencyjnym [...] o pow. 0,0215 ha, w obrębie [...] Miasta N. , położonej przy ul. [...] w N. , wyjaśniono, iż stanowi ona przedmiot współwłasności Miasta N. w 12/36 częściach na podstawie decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 1 V lipca 2021 roku znak: WS-IV.7533.1.1649.2020JKS oraz współwłasność Skarbu Państwa w 24/36 częściach - na podstawie wyroku o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym Sądu Rejonowego w Nowym Sączu I Wydziału Cywilnego z dnia 19 maja 2016 roku, sygn. akt I C 254/09. Przedmiotowa nieruchomość na dzień 19 stycznia 2014 roku była objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta Nowego Sącza "Nowy Sącz - 35" zatwierdzonym Uchwałą Nr XXXII/398/2008 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 28 lutego 2012 roku (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z dnia 19 marca 2012 roku poz. 1147). Działka o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] Miasta N. (z której po podziale powstała między innymi działka gruntu o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] Miasta N. ) położona była częściowo w terenie o symbolu [...] - teren komunikacji, częściowo w liniach rozgraniczających ulicy [...]. Aktualnie przedmiotowa działka zgodnie z uchwałą Nr XXXVII/363/2017 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 21 lutego 2017 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Nowego Sącza "Nowy Sącz - 34" znajduje się w terenie oznaczonym symbolem [...]) - droga publiczna klasy lokalnej.

W ocenie organu I instancji działka o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] Miasta N. stanowi pas drogowy drogi wojewódzkiej tj. ul. [...], w związku z powyższym nie jest możliwe stwierdzenie nabycia przez Stowarzyszenie O. w W. - Okręg M. w K. prawa użytkowania przedmiotowej nieruchomości stanowiącej pas drogowy drogi wojewódzkiej.

Odnośnie punktu 4 decyzji wyjaśniono, iż działka o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] Miasta N. na dzień 19 stycznia 2014 roku objęta była miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta Nowego Sącza "Nowy Sącz - 35" zatwierdzonym uchwałą Nr XXXII/398/2008 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 27 października 2008 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego nr 789 poz. 5670 z dnia 5 grudnia 2008 r.) oraz uchwałą Nr XXIV/242/2012 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 28 lutego 2012 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z dnia 19 marca 2012 poz. 1147). Działka o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] Miasta N. (z podziału której powstały nowe dziatki gruntu o numerach ewidencyjnych [...] i [...] w obrębie [...] Miasta N. ) położona była w terenie o symbolu [...]) - teren produkqi i usług, częściowo w terenie o symbolu [...]) -teren komunikacji.

Obecnie nieruchomość ta położona jest w terenie oznaczonym symbolem [...]) -tereny zabudowy produkcyjnej, natomiast działka o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] Miasta N. położona jest w terenie oznaczonym symbolem [...] - teren drogi publicznej klasy zbiorczej. Wskazano, iż z protokołu oględzin ogrodu obejmującego działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...] w obrębie [...] Miasta N. przy ulicy [...] wynika, że "Na przedmiotowych działkach rozpoczęto proces inwestycyjny w zakresie realizacji inwestycji - budowy ul. [...]. Na części działki od strony firmy F. częściowo droga wykonana z płyt betonowych jako dojazd do firmy B.- H.. Od strony ul. [...] częściowo pojedyncze drzewa (brzozy i inne drzewa liściaste). Od strony firmy B.-H. stare zniszczone altany przeznaczone do rozbiórki. Za pryzmą ziemi złożoną od strony wjazdu do firmy B.-H. działka porośnięta drzewami -samosiejki. Teren nie jest użytkowany jako ogród działkowy." Wykonano dokumentację fotograficzną, potwierdzającą opisany wyżej stan zagospodarowania przedmiotowych nieruchomości.

W związku z powyższym, w ocenie organu I instancji nieruchomość gruntowa, stanowiąca działki gruntu o numerach ewidencyjnych [...] o pow. 0,6174 ha, [...] o pow. 0,1245 ha, obydwie w obrębie [...] Miasta N. (powstałe z podziału działki [...] w obrębie [...] Miasta N. ), położone przy ul. [...] w N. będąca przedmiotem własności Miasta N. , jest nieruchomością, która nie jest zagospodarowana i nie jest użytkowana przez ogród działkowy. Dodatkowo poinformowano, iż działka o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] Miasta N. została objęta decyzją Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia 05.08.2021 roku znak: WAU.RAB.6740.1.4.2021.MG/AP pod realizację inwestycji -budowy ul. [...].

Podkreślono również, że z przedłożonej przez Rodzinny Ogród Działkowy "[...]" w dniu 07.10.2015 r. dokumentacji nie wynika dokładnie jakiej nieruchomości one dotyczą. Wykazy wpłat i innych opłat za użytkowanie, plany pracy i działalności na lata 1984 i 1985 itp. nie potwierdzają 30-letniego okresu funkcjonowania ogrodu działkowego na którejkolwiek z przedmiotowych działek gruntu. Ponadto Urząd Miejski Wydział Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 18 lipca 1984 roku, znak:BUA.II8331/430/84 pozytywnie zaopiniował możliwość urządzenia tymczasowych ogródków działkowych na okres 5 lat na działce [...] w obrębie [...] Miasta N. W wyniku dokonanych oględzin nie stwierdzono faktu użytkowania przedmiotowych działek gruntu jako część istniejącego Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w N. tym samym nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 76 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosło Stowarzyszenie O. w W. Okręg M. w K. reprezentowane przez pełnomocnika r.pr. B. K..

Po rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z dnia 16 listopada 2023 roku uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu do wydanej decyzji Kolegium wskazało, że w pkt 1 decyzji organ orzekł o nabyciu z mocy prawa przez Stowarzyszenie O. w W. - Okręg M. w K., z dniem 20 stycznia 2016 r., prawa użytkowania nieruchomości gruntowej objętej księgą wieczystą Nr: [...], stanowiącej działki gruntu o numerach ewidencyjnych [...] o pow. 2,2832 ha, [...] o pow. 0,0518 ha, [...] o pow. 0,0006 ha, [...] o pow. 1,2161 ha, [...] o pow. 0,0487 ha, [...] o pow. 0,5318 ha wszystkie w obrębie [...] Miasta N. będącej przedmiotem własności Gminy Nowy Sącz. Organ I instancji swoje stanowisko uzasadnił tym, że Prezydent Miasta Nowego Sącza nie wydał decyzji o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, a Rodzinny Ogród Działkowy "[...]" zajmujący w dniu 19 stycznia 2014 r. wskazaną w tym punkcie nieruchomość, w odniesieniu do której nie może wykazać tytułu prawnego, spełnia warunek wymieniony w ww. przepisach ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Tym samym Stowarzyszenie O. w W. - Okręg M. w K. nabywa z mocy prawa, nieodpłatnie i na czas nieoznaczony, z dniem 20 stycznia 2016 r. prawo użytkowania ww. nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu po rozpatrzeniu odwołania stwierdziło, że organ I instancji pominął informacje przedstawione przez wnioskodawcę i nie wyjaśnił dlaczego nie uwzględnił okoliczności, które zdaniem stowarzyszenia przemawiają za nabyciem prawa użytkowania z dniem 19 stycznia 2014 r. Należy podkreślić, że zgodnie z obowiązującymi przepisami w zależności od zastosowanej podstawy prawnej nabycia prawa użytkowania przez wnioskodawcę, różna może być data nabycia tegoż prawa.

W rozpatrywanej sprawie organ I instancji nie wskazał jakie okoliczności wziął pod uwagę przy ustalaniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Wątpliwości w tym zakresie powstają w związku z faktem, iż wnioskodawca poinformował, że Rodzinny Ogród Działkowy [...] powstał w 1945 roku, do 1956 roku nie zachowały się żadne dokumenty, posiada natomiast ustaloną lokalizację szczegółową od 1956 roku dla działek oznaczonych nr [...] i [...], a dla działki nr [...] nie posiada decyzji o przekazaniu w użytkowanie. Wskazano ponadto, iż powyższe działki należące do ROD [...] istniały w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 6 maja 1981r. i jako ogród stały istnieją do dnia dzisiejszego a zatem należałoby zastosować tryb wskazany w art. 76 ust. 1 pkt 4 ustawy, który wiąże datę nabycia prawa z datą wejścia w życie ustawy tj. z dniem 19 stycznia 2014roku, a nie tryb nabycia wskazany w art. 75 ust. 1 i 6 ustawy.

Organ I instancji swoje rozważania skupił jedynie na tym, iż nie została wydana decyzja o likwidacji ogrodu, nie przeanalizował natomiast, czy w związku z przekazanymi przez wnioskodawcę informacjami, w sprawie nie zaistniała, któraś z przesłanek wskazanych w art. 76 ust. 2 ustawy, który jak wyżej wskazano ma pierwszeństwo przed trybem uregulowanym w art. 75 ust. 7 ustawy.

Reasumując, w ocenie organu odwoławczego organ I instancji nie ustalił, czy strona odwołująca nie nabyła prawa użytkowania ww. działek na podstawie art. 76 ust. 2 ustawy o r.o.d. Dopiero ustalenie, że nie mamy do czynienia z nabyciem użytkowania w trybie wskazanym w tym przepisie uzasadnia orzekanie w oparciu o przepis art. 75 ust. 7 ustawy.

Odnosząc się do rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 zaskarżonej decyzji, Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji zawarte w tym zakresie.

Materiał dowodowy wskazuje, iż teren obejmujący działki o numerach ewidencyjnych [...] w całości jest zagospodarowany działkami przydzielonymi działkowcom w ramach istniejącego ogrodu ROD [...].

Nie ulega wątpliwości, iż nieruchomość ta nie spełnia jednak warunku określonego w art. 75 ust. 1 ustawy o r.o.d., gdyż nieruchomość obejmująca działki nr ewid.[...] i nr ewid.[...] nie stanowi wyłącznej własności Gminy Nowy Sącz lecz stanowi przedmiot współwłasności Gminy Nowy Sącz i osób fizycznych. Jedną z koniecznych przesłanek do nabycia prawa użytkowania jest, aby rodzinny ogród działkowy zlokalizowany był na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Niespełnienie tego warunku dyskwalifikuje możliwość zarówno wydania decyzji o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego, jak i decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania takiej nieruchomości na podstawie art. 75 ust. 6 ustawy o ogrodach działkowych.

Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Nowym Sączu znane jest orzecznictwo dopuszczające ustanowienie użytkowania na udziale we współwłasności, niemniej jednak w rozpatrywanej sprawie, tak ustanowione prawo rzeczowe zawsze będzie dotyczyć całej nieruchomości, a nie jedynie udziału przysługującego Gminie Nowy Sącz. Ingerencja zatem w prawo przysługujące pozostałym współwłaścicielom (osobom fizycznym) będzie nie do pogodzenia z możliwością wykonywania przysługującego im do tych nieruchomości prawa własności.

W ocenie Kolegium przepisy art. 75 i 76 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych odnoszą się jedynie do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego, nie dotyczą natomiast gruntów stanowiących również własność lub współwłasność innych podmiotów.

Na potwierdzenie zaprezentowanego stanowiska można przywołać stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyrokach NSA z dnia: 25 czerwca 2019 r., I OSK 2408/18; z dnia 23 lutego 2021 r., I OSK 2446/20; z dnia 7 września 2021 r., I OSK 3613/18), gdzie Sąd wskazał, że mimo jasności i oczywistości przepisu, niezbędne jest odstąpienie od sensu językowego wykładni w każdym wypadku, gdy ten sposób interpretacji tekstu normatywnego prowadzi do rażąco niesprawiedliwych lub irracjonalnych konsekwencji, gdy przemawiają za tym szczególnie ważne racje prawne, społeczne, ekonomiczne lub moralne. Taka zaś sytuacja ma miejsce przy odwołaniu się do wykładni językowej art. 75 ust. 6 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych i jego zastosowania w zgodzie z tą wykładnią. Prowadziłoby to bowiem do uzyskania ograniczonego prawa rzeczowego do nieruchomości przez podmiot posiadający ją dotychczas bez tytułu prawnego, kosztem praw rzeczowych przynależnych do niej innym podmiotom, a więc swoistego wywłaszczenia, co nie było celem ustawodawcy.

Wprawdzie po myśli art. 253 § 2 k.c. wykonywanie prawa użytkowania nieruchomości można ograniczyć do jej oznaczonej części, a co oznacza, że część nieruchomości, na której użytkowanie będzie wykonywane, winna być oznaczona, czyli dostatecznie zindywidualizowana. W przypadku nieruchomości gruntowej należy określić nie tylko jej obszar, ale także położenie fragmentu objętego treścią uprawnień użytkownika.

W niniejszej sprawie (z uwagi na brak możliwości fizycznego wyodrębnienia udziału przysługującego Gminie), użytkowanie ustanowione na udziale, obciążałoby całą nieruchomość, a więc również tę część która stanowi współwłasność osób fizycznych, a to nie byłoby zgodne z treścią art. 75 ust. 1 u. r.o.d., który dopuszcza ustanowienie użytkowania tylko na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.

Ustalenie zatem przez organ I instancji, iż objęte wnioskiem nieruchomości nie stanowią samodzielnej własności Gminy Nowy Sącz stanowiło, w ocenie Kolegium przeszkodę do wydania decyzji o nabyciu prawa użytkowania takiej nieruchomości na podstawie art. 75 ust. 6 lub art. 76 ust. 2 u. r.o.d.

Odnosząc się do rozstrzygnięcia zawartego w pkt 3 zaskarżonej decyzji, Kolegium również podzieliło stanowisko organu I instancji wyrażonego w tym zakresie.

Z akt sprawy wynika bowiem, że działka ewid. nr [...] w obrębie [...] Miasta N. stanowi pas drogowy drogi wojewódzkiej, tj. ul. [...], w związku z powyższym nie jest możliwe stwierdzenie nabycia przez Stowarzyszenie O. W. - Okręg M. w K. prawa użytkowania przedmiotowej nieruchomości stanowiącej pas drogowy drogi wojewódzkiej. Organ wykazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zgodnie z uchwałą Nr XXXVII/363/2017 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 21 lutego 2017 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Nowego Sącza "Nowy Sącz - 34" znajduje się w terenie oznaczonym symbolem [...]) - droga publiczna klasy lokalnej. Wskazano również, że decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 16 listopada 2021r. ustalono, iż przedmiotowa działka została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 roku w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich województwach: białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, tarnowskim i zielonogórskim (Dz. U. Nr 30, poz. 151 z późn.zm.).

Działka zajęta pod drogę wojewódzką stanowi własność samorządu województwa zgodnie z art. 2a ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

Kolegium wyjaśnia, że nabycie prawa użytkowania nieruchomości, czy to na podstawie art. 75 ust. 6, czy to na podstawie art. 76 ust. 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych może dotyczyć tylko nieruchomości Skarbu Państwa, które nie zostały jeszcze rozdysponowane i w związku z tym nadal pozostają w zasobie nieruchomości Gminy lub Skarbu Państwa.

W ocenie Kolegium, skoro powyższa nieruchomość jest zajęta pod drogę wojewódzką, to wydanej w takim stanie faktycznym i prawnym decyzji o odmowie stwierdzenia nabycia przez Związek Działkowców prawa użytkowania przedmiotowej nieruchomości nie można skutecznie postawić zarzutu naruszenia art. 76 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 oraz art. 75 ust. 6 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Nie do pogodzenia jest bowiem wykonywanie praw i obowiązków wynikających z ustawy o drogach publicznych przez zarządcę drogi, przy założeniu, iż na działce stanowiącej część pasa drogowego miałby funkcjonować rodzinny ogród działkowy.

Odnosząc się do rozstrzygnięcia zawartego w pkt 4 zaskarżonej decyzji, Kolegium uznało, że stanowisko organu I instancji jest przedwczesne, gdyż nie wyjaśniono, wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.

Negatywna decyzja organu zasadniczo została oparta na ustaleniach poczynionych w 4i. trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej na gruncie w dniu 28 kwietnia 2022r., nie ustalono natomiast, czy na dzień wejścia w życie ustawy oraz w kolejnych 24 miesiącach teren złożony z działek ew. nr [...] i [...] był zajęty pod rodzinny ogród działkowy.

Kolegium przypomniało, iż warunkiem uzyskania ex lege przez stowarzyszenie ogrodowe prawa użytkowania nieruchomości jest spełnienie następujących przesłanek: istnienie na nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego rodzinnego ogrodu działkowego w dacie wejścia w życie ustawy oraz w kolejnych 24 miesiącach, brak tytułu prawnego do nieruchomości po stronie prowadzącego ogród stowarzyszenia ogrodowego, niewydanie w terminie do 19 stycznia 2016 r. przez właściciela nieruchomości decyzji o jego likwidaq'i oraz brak wystąpienia choćby jednego z warunków, o których mowa w art. 76 ust. 1 ustawy, skutkującego nabyciem prawa użytkowania przez to stowarzyszenie z dniem wejścia w życie ustawy.

Nie ulega zatem wątpliwości, iż organ powinien wykazać w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czy w dacie wejścia w życie ustawy oraz w kolejnych 24 miesiącach na przedmiotowej nieruchomości istniał rodzinny ogród działkowy, czy też nie istniał. Dopiero wtedy można będzie ocenić, czy istnieją pozostałe przesłanki warunkujące możliwość nabycia użytkowania przedmiotowych nieruchomości w całości lub w części.

Niezależnie od powyższego Kolegium stwierdziło, że organ I instancji w zaskarżonej decyzji zawarł cztery rozstrzygnięcia dotyczące czterech różnych nieruchomości. Zgodnie z treścią art. 62 kpa w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony.

Dopuszczalne zatem jest - stosownie do cytowanego przepisu - rozpatrzenie kilku spraw administracyjnych w jednym postępowaniu, jednakże postępowanie organu powinno zakończyć się wydaniem odrębnych decyzji w indywidualnie oznaczonych sprawach. W sprawie objętej niniejszą decyzją jest to o tyle istotne, że w swoim rozstrzygnięciu organ posługuje się dwiema podstawami prawnymi, a ponadto różny jest krąg stron postępowania w stosunku do poszczególnych nieruchomości, co wskazuje na odrębność dokonanych rozstrzygnięć.

Sprzeciw od powyższej decyzji wniósł Stowarzyszenie O. w W. reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego B. K., podnosząc zarzuty:

- naruszenia art. 62 KPA poprzez wydanie przez organ II instancji jednej decyzji dotyczącej kilku spraw administracyjnych, przy jednoczesnym dostrzeżeniu iż postępowanie organu I instancji powinno zakończyć się wydaniem odrębnych decyzji w indywidualnie oznaczonych sprawach wobec posługiwania się przez organ I instancji różnymi podstawami prawnymi i odmiennym kręgiem stron postępowania w stosunku do poszczególnych nieruchomości;

- naruszenia art. 7, art.77, art. 80 KPA w związku z art. 76 ust. 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych poprzez przyjęcie przez organ II instancji iż w pkt 3 zaskarżonej decyzji organu I instancji obejmującym działkę ewidencyjną nr [...] obręb [...] Miasta N. Prezydent Miasta Nowego Sącza słusznie wziął pod uwagę uchwałę nr XXXVII/363/2017 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 21 lutego 2017 roku oraz decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 16 listopada 2021 roku, z których miało wynikać iż przedmiotowa działki stanowi pas drogowy, podczas gdy ustalenie stanu faktycznego i prawnego winno nastąpić na dzień 19 stycznia 2014 roku, czyli na dzień wejścia w życie ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych, zgodnie z treścią art. 76 ust. 2 tej ustawy;

- naruszenia art. 6, art. 104 § 2 oraz art. 107 § 3 KPA poprzez niewystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne przyczyn podzielenia przez organ II instancji ustaleń organu I instancji w zakresie wydania decyzji odmownej, w sytuacji, w której istniały podstawy do stwierdzenia nabycia prawa użytkowania przez PZD nieruchomości na udziale należącym do miasta Nowego Sącza i Skarbu Państwa, co wynika z doktryny i orzecznictwa sądowego (między innymi wyroku WSA w Krakowie sygn. akt: II SA/Kr 1484/16 oraz uchwały SN z dnia 28 marca 1980 roku sygn. akt: III CZP 11/80), a także całkowite pominięcie dominującej wykładni prawnej określonej we wskazanych wyżej orzeczeniach;

- naruszenia art. 75 ust. 1 oraz art. 75 ust. 2 i 6 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż stwierdzenie nabycia użytkowania nieruchomości zajmowanej przez ROD na rzecz PZD obejmuje wyłącznie takie nieruchomości, których Gmina lub Skarb Państwa są właścicielem, pomijając całkowicie możliwość stwierdzenia nabycia prawa użytkowania na udziale we własności nieruchomości, co jest niezgodne z doktryną i orzecznictwem.

Powołując się na powyższe Stowarzyszenie wniosło o cyt.:

"- uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej decyzji organu I instancji

- zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa wedle norm prawem przewidzianych.

ewentualnie:

- uchylenie decyzji organu I instancji w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji".

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z racji jej bezzasadności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a.", od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.

Zgodnie z art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Cechą odróżniającą sprzeciw od skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest ograniczony zakres kontroli sądu dotyczący decyzji objętej sprzeciwem. Analiza przepisów działu III i rozdziału 3a p.p.s.a. wskazuje, że wprowadzenie instytucji sprzeciwu do procedury sądowoadministracyjnej miało na celu uproszczenie postępowania przed sądami administracyjnymi i przyspieszenie kontroli sądowoadministracyjnej decyzji, o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (tzw. decyzji kasacyjnych). Zgodnie z niebudzącym wątpliwości brzmieniem art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej, o której stanowi art. 138 § 2 k.p.a. (por. m. in. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 2345/21, wyrok NSA z dnia 27 lipca 2021 r., sygn. akt I OSK 959/21). Oznacza to, że sąd ocenia jedynie, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Taką wykładnię przepisu wspiera również art. 151a § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a.

Decyzja kasacyjna wydana w tym trybie jest rozstrzygnięciem procesowym, nie kształtuje stosunku materialnoprawnego i stanowi przeszkodę do jego kształtowania, gdyż następstwem wydania decyzji kasacyjnej jest powrót sprawy na drogę postępowania przed organem I instancji. Stwierdzenie braku istotnych ustaleń faktycznych uniemożliwia akt subsumpcji do konkretnego przepisu prawa materialnego określającego prawa i obowiązki stron postępowania (por. wyrok NSA z 14 listopada 2019 r., sygn. I OSK 707/18).

Sąd dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 roku, poz. 775 ze zm.) – dalej jako "K.p.a.", co do zasady nie jest władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia. Należy zauważyć, że to skarga otwiera postępowanie sądowoadministracyjne prowadzące do kontroli legalności decyzji administracyjnej pod kątem prawidłowej wykładni i zastosowania przez organ zarówno prawa materialnego, jak i norm o charakterze proceduralnym. Kontrola ta nie może natomiast obejmować sformułowania końcowej oceny materialnoprawnej związanej z istotą sprawy, gdyż formułowanie wniosków w tym zakresie byłoby przedwczesne i niedopuszczalne. Co do zasady sąd rozpoznając sprzeciw nie dokonuje wykładni prawa materialnego.

Wymaga podkreślenia, że art. 64e p.p.s.a. w sposób istotny zawęża zakres kontroli sądowoadministracyjnej, sprowadzając ją jedynie do badania przesłanek warunkujących wydanie decyzji zgodnie z art. 138 k.p.a. (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 19 marca 2019 r., sygn. I OSK 509/19).

Skoro Sąd bada wyłącznie, czy zaszły podstawy do wydania decyzji kasacyjnej, to może ona zostać uchylona tylko wówczas, gdy nie istniały podstawy do wydania decyzji w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Sprzeciw jest środkiem zaskarżenia skierowanym ściśle przeciwko uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.

Rozpoznając sprzeciw według powyższych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że jest on niezasadny, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu, tj. jest prawidłowa w świetle art. 138 § 2 K.p.a.

Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Przede wszystkim trafne zauważyło Kolegium, że organ I instancji w zaskarżonej decyzji zawarł cztery rozstrzygnięcia dotyczące czterech różnych nieruchomości, przy czym w swoim rozstrzygnięciu organ I instancji posłużył się dwiema różnymi podstawami prawnymi. Ponadto w sprawach dotyczących poszczególnych nieruchomości różny jest krąg stron postępowania, co wskazuje na odrębność dokonanych rozstrzygnięć.

W tym kontekście trzeba zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 62 K.p.a. w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony.

Przepis ten, regulujący kwestię tzw. współuczestnictwa formalnego, nawiązuje do zagadnienia wielości spraw administracyjnych prowadzonych łącznie w jednym postępowaniu. Jak podkreśla się w literaturze, istotą współuczestnictwa formalnego jest połączenie do prowadzenia w jednym postępowaniu administracyjnym odrębnych spraw administracyjnych, które łączy tylko tożsamość zewnętrzna, czyli że są to po względem materialnoprawnym sprawy administracyjne jednego rodzaju. Dopuszczalność rozpatrzenia kilku spraw administracyjnych w jednym postępowaniu uzależnia art. 62 k.p.a. od łącznego wystąpienia trzech przesłanek: 1. identyczności stanu faktycznego, 2. identyczności podstawy prawnej oraz 3. właściwości jednego organu administracji publicznej (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie 11. Warszawa 2011 r., str. 302- 303; zob. też np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 7 października 2014 roku, sygn. II OSK 683/13, NSA z dnia 20 grudnia 2022 roku, sygn. II OSK 2308/21).

Odnosząc powyższe na realiów niniejszej sprawy, należy wskazać, że każda sprawa, dotycząca stwierdzenia nabycia prawa użytkowania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny nieruchomości gruntowej, która była przedmiotem rozpoznania przez organ I instancji w jednej decyzji jest sprawą odrębną od pozostałych spraw. Trzeba zauważyć, że sytuacja tak prawna jak i faktyczna dotycząca poszczególnych czterech nieruchomości jest różna. Różny jest także krąg stron postepowania w poszczególnych sprawach dotyczących tych nieruchomości.

Przykładowo nieruchomość obejmująca działki nr [...] w całości jest zagospodarowana działkami przydzielonymi działkowcom w ramach istniejącego ogrodu ROD [...]. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż nieruchomość ta stanowi przedmiot współwłasności Gminy Nowy Sącz i osób fizycznych. Natomiast nieruchomość składająca się z działki nr [...] w obrębie [...] Miasta N. stanowi pas drogowy drogi wojewódzkiej, tj. ul. [...] i stanowi własność samorządu województwa zgodnie z art. 2a ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

Słusznie zatem wskazało Kolegium, że nie było dopuszczalne w świetle art. 62 K.p.a. wydanie przez Organ I instancji jednej decyzji w odniesieniu do wszystkich tych różnych i odmiennych od siebie spraw.

To z kolei stanowiło o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia 26 sierpnia 2022 r. na zasadzie art. 138 § 2 K.p.a.

Niezależnie zgodzić się także należy ze stanowiskiem Kolegium, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie

I tak w odniesieniu do nieruchomości składającej się z działek gruntu o numerach ewidencyjnych [...] o pow. 2,2832 ha, [...] o pow. 0,0518 ha, [...] o pow. 0,0006 ha, [...] o pow. 1,2161 ha, [...] o pow. 0,0487 ha, [...] o pow. 0,5318 ha wszystkie w obrębie [...] Miasta N. , będącej przedmiotem własności Gminy Nowy Sącz, organ I instancji nie ustalił podstawowej i zasadniczej okoliczności, czy Skarżąca nie nabyła prawa użytkowania ww. działek już na podstawie art. 76 ust. 2 z dnia z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (t.j. Dz.U. z 2021 roku, poz.1073 ze zm.). Ta okoliczność ma zasadnicze znaczenie, albowiem ustalenie, że nie nastąpiło nabycie użytkowania w trybie wskazanym w art. 76 ust. 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku pozwala dopiero orzekać organowi w oparciu o przepis art. 75 ust. 7 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku.

W stosunku natomiast do części nieruchomości składającej się z działek nr nr [...] i [...], które są zajęte pod drogę (ul. [...]), nie dokonano ustaleń czy na dzień wejścia w życie ustawy z dnia z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych oraz w kolejnych 24 miesiącach, wskazany teren złożony z działek ew. nr [...] i [...] był zajęty pod rodzinny ogród działkowy, co również stanowi podstawowy element stanu faktycznego.

Mając na uwadze powyższe uchybienia i wadliwości decyzji Organu I instancji należy uznać, że przedmiotowa decyzja Kolegium jest prawidłowa i z tego też powodu skarga podlega oddaleniu.

Niezrozumiały jest przy tym podniesiony przez Skarżącą zarzut naruszenia art. 62 K.p.a. poprzez wydanie przez organ II instancji jednej decyzji dotyczącej kilku spraw administracyjnych, przy jednoczesnym dostrzeżeniu iż postępowanie organu I instancji powinno zakończyć się wydaniem odrębnych decyzji w indywidualnie oznaczonych sprawach wobec posługiwania się przez organ I instancji różnymi podstawami prawnymi i odmiennym kręgiem stron postępowania w stosunku do poszczególnych nieruchomości. Zauważenie przez Kolegium, że nie było podstaw do wydania jednej decyzji przez Prezydenta Miasta Nowego Sącza musiało skutkować wydaniem jednej tylko decyzji uchylającej. To organ I instancji musi rozdzielić te postępowania i prowadzić stosowne postępowania w odniesieniu do poszczególnych nieruchomości.

Niejako na marginesie można wskazać, że podstawą uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia 26 sierpnia 2022r. był art. 138 § 2 K.p.a., jednakże Skarżąca nie podniosła żadnego zarzutu, który dotyczyłby w ogóle tej normy. W kontekście natomiast podnoszonych w skardze wniosków należy wskazać, że rozpoznając sprzeciw, sąd administracyjny nie ma kompetencji do uchylenia decyzji organu I instancji. Stosownie bowiem do art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

Podniesione pozostałe natomiast w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 77, art. 80, art. 104 § 2, art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 75 ust. 2 i ust. 6 a także art. 76 ust. 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych są o tyle bezzasadne, że jakkolwiek powołują się na K.p.a., to jednak w istocie dotyczą kwestii materialnych, to jest istnienia podstaw do stwierdzenia nabycia prawa użytkowania przez Skarżące Stowarzyszenie wskazanych nieruchomości. Te jednak kwestie, jak wskazano już powyżej, nie mogą być przedmiotem sprzeciwu wnoszonego od decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 K.p.a.

Ze względu na powyższe sprzeciw na zasadzie art. 151a p.p.s.a. został oddalony.