Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 1688/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 18a ust. 1-3
journal: Dz.U. 2017 poz 1789
law: Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: sędzia del. WSA Tadeusz Lipiński (spr.) sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1981/18 w sprawie ze skargi P.K. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia 25 czerwca 2018 r. nr BCK-I-O/RW-477/2016 w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od P.K. na rzecz Rady Doskonałości Naukowej kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 24 maja 2019 r., II SA/Wa 1981/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P.K. (dalej: skarżący) na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów (dalej: Centralna Komisja) z 25 czerwca 2018 r., nr BCK-I-O/RW-477/2016, w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną decyzją Centralna Komisja utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] (dalej: Rada Wydziału) z 15 czerwca 2016 r. odmawiającą nadania skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie historia z uwagi na brak spełnienia wymogów z art. 16 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r. poz. 1789 ze zm.; dalej: u.s.n.). Centralna Komisja uznała jednocześnie, że Rada Wydziału miała formalne i merytoryczne kompetencje do przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego, które przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Sąd stwierdził, iż analiza czynności podjętych w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją wskazuje, że Centrala Komisja nie naruszyła prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie. Wskazał, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy, zarówno dorobek naukowy skarżącego, jak i rozprawa habilitacyjna, zostały negatywnie ocenione przez jednego z recenzentów Centralnej Komisji rozpatrujących zasadność odwołania, który uznał, że skarżący nie wniósł znacznego wkładu do rozwoju dyscypliny naukowej. Drugi z recenzentów zawarł co prawda pozytywną konkluzję w swej opinii, ale jednocześnie podniósł wiele zarzutów dotyczących dorobku skarżącego. W tej sytuacji Centralna Komisja miała, zdaniem Sądu, podstawy, by nie zgodzić się z konkluzją opinii tego recenzenta. Sąd podkreślił przy tym, że recenzje stanowią niezbędny asumpt do podjęcia uchwały przez Centralną Komisję, ale Komisja ta nie jest nimi w żaden sposób związana. Treść uchwały w przedmiocie nadania stopnia doktora habilitowanego nie jest ani nie musi być odzwierciedleniem wniosków/konkluzji recenzentów. Sąd nie jest natomiast władny do oceny prawidłowości zgłoszonych przez nich uwag i ocen merytorycznych. Reasumując, Sąd zgodził się z oceną wyrażoną w zaskarżonej decyzji, że w toku postępowania przed Radą Wydziału nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość podjętej uchwały. Postępowanie to było zgodne z przepisami u.s.n., nie doszło też w jego toku do naruszenia przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: k.p.a.) w zakresie, w jakim miały one zastosowanie w tym postępowaniu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący. Zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a polegające na naruszeniu:

1/ art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do sformułowanego w skardze zarzutu przeprowadzenia postępowania w I instancji przez Wydział Nauk Humanistycznych [...] (dalej: Wydział Nauk Humanistycznych), który nie był organem właściwym w sprawie, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2/ art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i brak stwierdzenia nieważności uchwały Rady Wydziału pomimo nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., a mającej źródło w przeprowadzeniu postępowania I instancji przez jednostkę organizacyjną z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej, tj. art. 18a ust. 2 i 3 u.s.n. w zw. z art. 19 i 20 k.p.a., to jest przez przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego przez Wydział Nauk Humanistycznych, podczas gdy we wniosku o przeprowadzenie tego postępowania wskazano jako właściwy – Wydział Nauk Historycznych i Społecznych Uniwersytetu [...] w W. (dalej: Wydział Nauk Historycznych i Społecznych),

3/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i zaniechanie uchylenia zaskarżonej decyzji pomimo naruszenia przez Centralną Komisję przepisów postępowania w postaci art. 21 ust. 2 u.s.n., a to przez utrzymanie w mocy uchwały Rady Wydziału pomimo jej wadliwości (względnie nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.), mającej źródło w przeprowadzeniu postępowania w I instancji z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej, tj. art. 18a ust. 2 i 3 u.s.n. w zw. z art. 19 i 20 k.p.a. przez przeprowadzenie postępowania przez organ Wydziału Nauk Humanistycznych, podczas gdy we wniosku wskazano jako właściwy Wydział Nauk Historycznych i Społecznych.

W oparciu o przytoczone podstawy kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez uchylenie aktów obydwu instancji, a także zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Centralna Komisja wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniosła, że w warunkach niniejszej sprawy nie ma żadnej wątpliwości, że właściwym do przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego skarżącego był Wydział Nauk Humanistycznych. Wskazała, że pismem z 8 czerwca 2015 r. zwróciła się do wskazanego we wniosku skarżącego Wydziału Nauk Historycznych i Społecznych o wyznaczenie trzech członków komisji habilitacyjnej. Pismem z 6 lipca 2015 r. Dziekan tego Wydziału nie wyraził jednak zgody na przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego. Do pisma została załączona uchwała nr 226/VI/2015 Rady Wydziału z 29 czerwca 2015 r. wraz z protokołem z 22 czerwca 2015 r. W tej sytuacji miał zastosowanie art. 18a ust. 3 u.s.n. i na jego podstawie 20 sierpnia 2015 r. Centralna Komisja wyznaczyła Wydział Nauk Humanistycznych do prowadzenia postępowania habilitacyjnego skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem. W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawę kasacyjną, na której oparta została skarga w niniejszej sprawie, uznać należy za nieusprawiedliwioną. Pomimo podniesienia w jej ramach trzech zarzutów wszystkie one koncentrują się na kwestii właściwości Rady Wydziału Nauk Humanistycznych [...] do podjęcia uchwały w przedmiocie odmowy nadania skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego. W ocenie skarżącego właściwym do przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego był bowiem wskazany w jego wniosku Wydział Nauk Historycznych i Społecznych Uniwersytetu [...] w W. W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny odniesienie się zatem do tej kwestii.

Zgodnie z art. 18a ust. 1-3 u.s.n. postępowanie habilitacyjne wszczyna się na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego, skierowany wraz z autoreferatem do Centralnej Komisji (ust. 1). Osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora habilitowanego wskazuje we wniosku jednostkę organizacyjną posiadającą uprawnienie do nadawania stopnia doktora habilitowanego, wybraną do przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego. Datą wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia wniosku Centralnej Komisji (ust. 2). W przypadku gdy rada jednostki organizacyjnej wskazanej przez wnioskodawcę w trybie ust. 1 i 2 nie wyrazi zgody na przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego, postępowanie prowadzi jednostka organizacyjna posiadająca uprawnienia do nadawania stopnia doktora habilitowanego wyznaczona przez Centralną Komisję (ust. 3).

W warunkach niniejszej sprawy skarżący wskazał wprawdzie we wniosku jako jednostkę organizacyjną wybraną do przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego Wydział Nauk Historycznych i Społecznych Uniwersytetu [...] w W., lecz Rada tego Wydziału nie wyraziła zgody na przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego skarżącego (uchwała nr 226/VI/2015 z dnia 29 czerwca 2015 r.). Czynności podjęte przez Centralną Komisję po doręczeniu jej wniosku przedstawione zostało szczegółowo w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Brak zgody Rady Wydziału Nauk Historycznych i Społecznych uzasadniał zatem wyznaczenie przez Centralną Komisję, na podstawie art. 18a ust. 3 u.s.n., innej jednostki organizacyjnej posiadającej uprawnienia do nadawania stopnia doktora habilitowanego do przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego skarżącego. Centralna Komisja wyznaczyła w tym trybie Wydział Nauk Humanistycznych [...]. W warunkach niniejszej sprawy Rada tego Wydziału była tym samym właściwa do przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego i podjęcia uchwały w sprawie nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, dokonana przez Centralną Komisję ocena właściwości Rady Wydziału Nauk Humanistycznych [...] Uniwersytetu [...] do podjęcia zaskarżonej – w trybie art. 21 ust. 1 u.s.n. – uchwały była zatem prawidłowa, co uzasadniało też jej twierdzenie, że Rada Wydziału miała formalne kompetencje do przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego. W konsekwencji w warunkach niniejszej sprawy brak było podstaw do uwzględnienia skargi i zastosowania przez Sąd I instancji, czy to art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. znajdującego zastosowanie, jeżeli zachodzą przyczyny nieważności określone w art. 156 k.p.a., czy też art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. stosowanego w przypadku innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę kasacyjną opartą na zarzutach naruszania tych przepisów uznać należy tym samym za nieusprawiedliwioną.

W warunkach niniejszej sprawy na uwzględnienie nie zasługuje również podstawa kasacyjna w zakresie, w jakim opiera się na zarzucie naruszania art. 141 § 1 p.p.s.a. Przepis ten reguluje wymogi dotyczące elementów uzasadnienia wyroku wskazując, że powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymagane tym przepisem. Sąd I instancji przedstawił w nim bowiem stan sprawy, zarzuty podniesione w skardze oraz podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Konstrukcja uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala tym samym na poddanie go kontroli kasacyjnej. Brak odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do wszystkich zarzutów skargi nie zawsze świadczy natomiast o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że z art. 141 § 4 p.p.s.a. nie wynika dla sądu obowiązek szczegółowego omówienia w uzasadnieniu każdej okoliczności, czy każdego argumentu lub twierdzenia, jakie pojawiło się w badanej sprawie. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd I instancji przytoczył, że skarżący w skardze nadmienił, że we wniosku o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego wskazał Radę Wydziału Nauk Historycznych i Społecznych Uniwersytetu [...] jako tą, która ma przeprowadzić to postępowanie, tymczasem Centralna Komisja wskazała Radę Wydziału Nauk Humanistycznych [...] Uniwersytetu [...], nie informując o zmianie i jej powodach. Skarżący podtrzymał to twierdzenie w skardze kasacyjnej, lecz nie zakwestionował skutecznie stanu faktycznego sprawy przyjętego w tym zakresie do wyrokowania. Brak szczegółowego odniesienia się do tego wskazania skarżącego i ograniczenie się przez Sąd I instancji do stwierdzenia, że analiza czynności podjętych w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją wskazuje, że Centrala Komisja nie naruszyła prawa w sposób uzasadniający uchylenie tej decyzji oraz że wbrew zarzutom skargi postępowanie habilitacyjne było zgodne z przepisami u.s.n. nie może być tym samym w okolicznościach niniejszej sprawy uznane za naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik niniejszej sprawy. W świetle wskazanych wyżej okoliczności sprawy ocena Sądu mimo jej ogólności jest bowiem prawidłowa.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto w myśl art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Zwrot tych kosztów zasądzony został na rzecz Rady Doskonałości Naukowej, która z dniem 1 stycznia 2021 r. wstąpiła w prawa Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów.

Podstawą rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.).