Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 161/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26c par. 4
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 161/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 marca 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędziowie: WSA Urszula Zięba, WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w dniu 28 marca 2023 r., sprawy ze skargi W.W., na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, z dnia 19 września 2022 r. nr 1201-IEE.711.2.156.2022.3.KN, w przedmiocie odmowy uchylenia zajęcia nieruchomości, , , skargę oddala., , , , ,


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zakopanem prowadzi postępowanie egzekucyjne z nieruchomości oznaczonej księgą wieczystą o nr [...] położonej w K., wobec zobowiązanej W. W. Postępowanie to prowadzi na podstawie dalszych tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...], wystawionych przez wierzyciela – R. w K.1 z tytułu opłaty rocznej wynikającej z decyzji, na kwotę należności głównej w wysokości [...]zł.

Organem egzekucyjnym właściwym do prowadzenia egzekucji z pozostałych składników majątku ze względu na miejsce zamieszkania zobowiązanej, jest Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa[...].

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zakopanem, jako organ egzekucyjny właściwy do prowadzenia egzekucji z w/w nieruchomości, zawiadomieniami z 19.07.2021r. nr [...]; [...] zajął w/w nieruchomość. Zawiadomienia o zajęciu nieruchomości doręczono zobowiązanej 10.08.2021r

Zobowiązana, za pomocą platformy ePUAP wniosła w dniu 01.04.2022r., do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zakopanem pismo, w którym zawnioskowała o uchylenie czynności zajęcia nieruchomości oraz opłat za czynności egzekucyjne. Jako argument wniosku podniosła, że nie zostały jej doręczone tytuły wykonawcze wymienione w zawiadomieniach o zajęciu nieruchomości.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zakopanem postanowieniem z 28.04.2022r. nr 1227-SEE.711.159.2022 odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z 01.04.2022r.

Zobowiązana za pomocą platformy ePUAP wniosła 18.05.2022r. pismo zatytułowane "odwołanie". Organ egzekucyjny w/w "odwołanie" zakwalifikował jako zażalenie. Dodatkowo pismem z 25.05.2022r. przesłała do organu egzekucyjnego dwa egzemplarze w/w "odwołania" w formie papierowej, które przekazano do Dyrektora Izby Administracji w Krakowie, jako organu odwoławczego - celem rozpatrzenia. W uzasadnieniu zobowiązana podtrzymała argumentację przedstawioną we wniosku z 01.04.2022r. Powtórzyła, że nie zostały jej doręczone tytuły wykonawcze wymienione w zawiadomieniach o zajęciu nieruchomości i w związku z tym " należy uchylić prowadzenie czynności zajęcia nieruchomości".

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie postanowieniem z 22.06.2022r. nr 1201-IEE.711.2.93.2022.3.ET uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazał na to, że w zaskarżonym postanowieniu wystąpiła rozbieżność pomiędzy uzasadnieniem, a rozstrzygnięciem postanowienia. Nie można było bowiem z jednej strony odmówić wszczęcia postępowania w sprawie, a z drugiej strony odnieść się merytorycznie w uzasadnieniu do sprawy.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zakopanem ponownie rozpoznając sprawę, w dniu 22.07.2022r. wydał postanowienie nr 1227-SEE.711.159.2022, którym odmówił uchylenia czynności zajęcia nieruchomości. Postanowienie doręczono zobowiązanej 08.08.2022r.

Zobowiązana w dniu 16.08.2022r. wniosła zażalenie za pośrednictwem platformy e-PUAP. Zażalenie wniesiono w terminie. W zażaleniu szeroko opisała dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Podtrzymała dotychczasowy zarzut o niedoręczeniu jej tytułów wykonawczych oraz podtrzymała wniosek o uchylenie czynności zajęcia nieruchomości. Zarzuciła naruszenie art. 26 § 5 pkt 1 upea i art. 32 upea. Niezależnie od tego, w zażaleniu ponownie wniosła o wszczęcie postępowania o uchylenie czynności zajęcia nieruchomości .

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie po przeanalizowaniu zarzutów postanowieniem z 19 września 2022 r. nr 1201-IEE.711.2.156.2023.3.kn utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji .

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, że zgodnie z art. 58 § 1 upea, w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego pozostają w mocy dokonane czynności egzekucyjne (...). Zgodnie natomiast z art. 58 § 2 upea, organ egzekucyjny może jednak uchylić dokonane czynności egzekucyjne, jeżeli to jest uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie, a osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw. Uchylenie dokonanych czynności nie powoduje umorzenia należnych za nie kosztów egzekucyjnych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie ustalił, iż zobowiązana zalega z opłaceniem opłat wierzycielowi – R. w K.1. Należności te objęte są postępowaniem egzekucyjnym, które nie zostało zawieszone. W tym miejscu należy zauważyć, że postępowanie w sprawie uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych przewidziane w art. 58 § 2 upea, jest postępowaniem o charakterze ulgowym. W postępowaniu tym nie ocenia się prawidłowości czynności egzekucyjnej w tym przypadku zajęcia nieruchomości. W tej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zakopanem prowadzi jedynie postępowanie egzekucyjne do nieruchomości. Wynika to z tego, że nieruchomość ta położona jest w jego właściwości miejscowej. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zakopanem nie jest zatem "gospodarzem" głównego postępowania egzekucyjnego. Jest nim Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa – [...].

Zobowiązana we wniosku o uchylenie zajęcia nieruchomości zarzuciła niedoręczenie jej tytułów wykonawczych. W zaskarżonym postanowieniu prawidłowo wyjaśniono natomiast, że zajęcie nieruchomości położonej w K. zostało zrealizowane na podstawie dalszych tytułów wykonawczych wystawionych przez R. w K.1. Zostały one wystawione przez wierzyciela w celu zajęcia nieruchomości przez naczelnika urzędu skarbowego właściwego według miejsca położenia tej nieruchomości. Zgodnie z art. 26c § 4 upea zobowiązanemu nie doręcza się odpisu dalszego tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny dokonał również analizy przesłanek określonych w art. 54b § 1 i § 2 upea skutkujących uchyleniem czynności. Zgodnie z § 1 w/w przepisu organ egzekucyjny uchyla z urzędu w całości albo w części czynność egzekucyjną, jeżeli została dokonana z naruszeniem ustawy. Naruszeń takich nie stwierdził. Zgodnie zaś § 2 organ egzekucyjny może uchylić z urzędu w całości albo w części czynność egzekucyjną, jeżeli: dalsza realizacja zastosowanego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano tej czynności egzekucyjnej jest niecelowa; nie doprowadzi bezpośrednio do wyegzekwowania środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne; powoduje niewspółmierne trudności lub wydatki egzekucyjne w stosunku do środków pieniężnych, które mogą być wyegzekwowane. W tym wypadku również nie wystąpiły przesłanki mogące być podstawą do uchylenia czynności egzekucyjnej.

W zażaleniu zobowiązana zarzuciła naruszenie art. 26 § 5 pkt 1 upea, zgodnie z którym wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Zarzuciła również naruszenie art. 32 upea zgodnie z którym organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. Oceniając powyższy stan prawny organ podniósł, że zobowiązana myli odpis tytułu wykonawczego z dalszym tytułem wykonawczym. Przepisy o doręczeniu nie mają zastosowania wobec dalszych tytułów wykonawczych, na podstawie których organ egzekucyjny dokonał zajęcia nieruchomości. Argumentacja zobowiązanej jest zatem chybiona. Zobowiązana w razie dalszych wątpliwości związanych z doręczeniem jej odpisów tytułów wykonawczych winna wyjaśnić te kwestie z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego Warszawa[...] jako gospodarzem postępowania egzekucyjnego. Strona mogła również kwestionować prawidłowość przeprowadzenia czynności zajęcia nieruchomości w ramach skargi na czynności egzekucyjne. Z tego prawa jednak nie skorzystała.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wyjaśnił, że rozpatrzenie wniosku o wszczęcie postępowania o uchylenie czynności zajęcia nieruchomości nie mieści się w kompetencji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie tylko organu, który wydał rozstrzygniecie o odmowie uchylenia czynności egzekucyjnych.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się Skarżąca składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w której zarzuciła naruszenie art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a, gdyż wszczęcia egzekucji następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego.

Tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym koniecznym do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji . Nie jest on decyzją ani postanowieniem. W myśl art. 32 u .p.e.a organ egzekucyjny ma obowiązek doręczyć zobowiązanemu tytuł wykonawczy który zawiera pouczenie o możliwości wniesienia w terminie 7 dni do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Odpis tytułu wykonawczego zaopatrzonego w klauzulę

organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej i zawierającego stosowne pouczenie zostaje doręczony zobowiązanemu, co ten potwierdza datą i podpisem.

Jako Organ I instancji Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zakopanem prowadzący postępowanie egzekucyjne nie przedłożył razem z ww. wezwaniami tytułów wykonawczych wykazanych w tych wezwaniach, tj. nr [...], [...], [...] oraz [...] co niewątpliwie narusza art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. dotyczący czynności zajęcia nieruchomości .

Zobowiązana pismem w dniu 24 marca 2022 r. za pomocą platformy ePUAP ponownie dodatkowo poinformowała Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zakopanem, że wskazane tytuły wykonawcze z R. w K.1 nr [...], [...], [...] i [...] dotyczyły wydanych Decyzji i wniosła o podjęciu czynności wyjaśniających (kopie załącznik nr 3). W wyniku prowadzonej egzekucji zobowiązana zauważyła, że R. w K.1 na podstawie wydanych decyzji z dnia 7 sierpnia 2009 r. o wyłączeniu z produkcji leśnej gruntu o powierzchni 0,1800 ha położonego w obrębie ewid. K. działki nr [...] oraz decyzji z dnia 7.08.2009 r. zmieniającą decyzję z dnia 07.07.2010 r. wystawione były wyłącznie na mojego nieżyjącego od 11 lat ojca J. W.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i powtórzył przedstawione w nim argumenty. Zarzuty skargi uznał za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy).

W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż jest niezasadna.

Istota sporu w niniejszej sprawie ogniskuje się wokół zarzutu braku doręczenia tytułów wykonawczych. Skarżąca tylko taki zarzut stawiała podczas toczącego się postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do tej kwestii przyznać należy rację Organowy odwoławczemu, że Skarżąca myli tytuł wykonawczy z dalszym tytułem wykonawczym , który miał zastosowanie w niniejszej sprawie. O ile zgodzić się należy że skarżąca , iż zgodnie z art. 32 u.p.e.a organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych ma obowiązek doręczenia zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, to takiego obowiązku nie ma w przypadku prowadzenia egzekucji w oparciu o dalszy tytuł egzekucyjny.

Dalszy tytuł wykonawczy może być wydany w razie potrzeby prowadzenia egzekucji przez więcej niż jeden organ egzekucyjny (art. 26c § 1 u.p.e.a.). Sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie wierzyciel , wystawił dalsze tytuły wykonawcze nr [...], [...], [...], [...] , celem przeprowadzenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zakopanem egzekucji z nieruchomości Skarżącej, gdyż stosownie do art. 22 § 1 u.p.e.a. właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z nieruchomości ustala się według miejsca jej położenia. Organem egzekucyjnym właściwym do prowadzenia egzekucji z pozostałych składników majątku ze względu na miejsce zamieszkania zobowiązanej, jest Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa[...].

Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie dają zobowiązanemu prawa do ponownego wniesienia zarzutów w związku z prowadzeniem postępowania na podstawie dalszych tytułów wykonawczych. Wystawienie dalszego tytułu wykonawczego następuje w związku z pewnymi okolicznościami zaistniałym w toku już toczącej się egzekucji (np. - jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - potrzebą prowadzenia egzekucji przez więcej niż jeden organ egzekucyjny). Jest to kontynuacja toczącej się egzekucji. Dalszego tytułu wykonawczego nie można traktować jako wystawienia nowego tytułu wykonawczego z pełnią konsekwencji prawnych stąd wypływających (w tym powstania prawa do wniesienia zarzutów). Potwierdza to także brzmienie przepisu art. 26c § 4 u.p.e.a., stanowiącego, że zobowiązanemu nie doręcza się odpisu dalszego tytułu wykonawczego. Tym samym Skarżąca nie może stawiać skutecznego zarzutu niedoręczenia jej odpisów przedmiotowych dalszych tytułów wykonawczych. (zob. wyrok WSA w warszawie z 23 kwietnia 2020r. sygn. akt III SA/Wa 2469/19 )

Z powyższego wynika, że w niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zakopanem jest organem egzekucyjnym działającym na wniosek wierzyciela w zakresie przez niego wskazanym czyli podjęcia egzekucji na podstawie dalszych tytułów wykonawczego dotyczących egzekucji z nieruchomości.

Powyższa kwestie reguluje art. 110c § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z którego wynika, że zajęcie nieruchomości następuje przez wezwanie zobowiązanego, aby zapłacił egzekwowaną należność pieniężną wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dnia od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Wraz z wezwaniem zobowiązanemu doręcza się odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony.

Z przepisów ww. ustawy wynika, że termin do wniesienia zarzutów biegnie o dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, nie zaś odpisu dalszego tytułu wykonawczego.

Odnosząc się natomiast do informacji dotyczącej wystawienia tytułów wykonawczych w oparciu o decyzję wystawione na nieżyjącego ojca, podnieść należy , że okoliczności te nie były przedmiotem zaskarżania ani skargi na czynność egzekucyjną a jedynie odrębnym wnioskiem o wszczęcie czynności sprawdzających w zakresie wyjaśnienia czy nie zachodzą przesłanki popełnienia przestępstwa, który został złożony przed wnioskiem o uchylenie czynności zajęcia nieruchomości. Zarzut taki należy uznać za oddzielny środek prawny wynikający z art. 33 u.p.e.a, który nie mógł być rozpoznany w niniejszym postepowaniu.

Reasumując zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Prawidłowe też było postępowanie prowadzące do jego wydania.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.