Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1749/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 17  ust. 1  i art. 17  ust. 1  lit. b
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie: WSA Jakub Makuch WSA Katarzyna Marasek-Zybura po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 marca 2023 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 9 września 2022 r., sygn. akt SKO.ŚR/4111/924/2022, w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez M. W., zwaną dalej skarżącą, decyzją z dnia 9 września 2022 r., sygn. akt SKO.ŚR/411/924/2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, działając na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615, zwanej dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy W. z dnia 15 czerwca 2022 r., nr. [...] orzekającej o odmowie przyznania skarżącej prawa doświadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką A. H.

Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z dnia 15 czerwca 2022 r. nr [...] Wójt Gminy W. odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad matką.

Organ pierwszej instancji ustalił, że osoba wymagająca opieki jest wdową, legitymuje się orzeczeniem nr [...] z dnia 15 lutego 2022 r., wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w M., zaliczającym ją do znacznego stopnia niepełnosprawności o symbolu 01-P, ustalony stopień niepełnosprawności datuje się na dzień 15 lutego 2022 r., a orzeczenie wydane zostało na czas określony do 28 lutego 2023 r.

Osoba sprawująca opiekę – skarżąca oświadczyła, że zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jak podała skarżąca, zajmowała się ona swoją matką od pierwszych objawów choroby (tj. wykonywała czynności takie jak: pranie, gotowanie, sprzątanie, pomoc w myciu i ubieraniu). Z zaświadczenia lekarskiego (znajdującego się w aktach sprawy) wynika, że skarżąca od 2 lat leczy się psychiatrycznie z rozpoznaniem zaburzeń otępiennych oraz depresyjnych. Od grudnia 2021 r., tj. od śmierci męża, stan zdrowia matki skarżącej znacznie się pogorszył. Zaprzestała ona przyjmowania leków, zaczęła przejawiać impulsywne agresywne zachowania, odmawiać przyjmowania pokarmów i płynów, co bezpośrednio zagrażało jej życiu. Od tamtego czasu porozumiewa się jedynie pojedynczymi słowami, nie odpowiadając na większość pytań, zdarzają się sytuacje gdy ucieka z domu. Zmiana zachowania matki spowodowana pogorszeniem stanu zdrowia wymaga od skarżącej stałego czuwania, a w wielu sytuacjach ciągłego z nią przebywania. Umożliwia to wspólne zamieszkiwanie i starania jakie skarżąca podejmuje by zapewnić matce jak najlepsze warunki i poczucie bezpieczeństwa. Matka skarżącej jest niezdolna do samodzielnej egzystencji, cierpi na otępienie w stopniu znacznym, organiczne zaburzenia nastroju, jest osobą o bardzo ograniczonym kontakcie.

Organ ustalił nadto, że od 12 kwietnia 2022 r., skarżąca zrezygnowała z prowadzenia gospodarstwa rolnego i pracy w nim na rzecz trwałej, ciągłej oraz całodobowej opieki nad swoją matką. Obecnie skarżąca jest w trakcie kompletowania dokumentacji potrzebnej do złożenia wniosku o ubezwłasnowolnienie matki, gdyż często nie wyraża ona zgody na wykonywanie podstawowych czynności koniecznych do ochrony zdrowia i życia.

Powołując się na art. 17 ust. 1b ustawy świadczeniach rodzinnych organ pierwszej instancji stwierdził jednak, że ze zgromadzonych dokumentów wynika, iż niepełnosprawność matki skarżącej powstała po 25 roku życia (orzeczenie nr [...] z dnia 15 lutego 2022 r.), a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 15 lutego 2022 r., czyli od 59 roku życia. Ustalenia te zdaniem organu dają zatem podstawę do odmowy przyznania skarżącej przedmiotowego świadczenia.

W odwołaniu od ww. decyzji skarżąca zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez zastosowanie normy prawnej w nim wyrażonej bez uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, a przez to również naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. Wniosła więc o uchylenie kwestionowanej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy przez przyznanie jej prawa do przedmiotowego świadczenia.

Opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Kolegium powołało treść przepisu art. 17 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustalenia dokonane przez organ pierwszej instancji, które uznało za własne.

Kolegium podkreśliło jednak, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych został wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, z dniem 23 października 2014 r. uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Dlatego przepis ten nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania świadczenia.

Z powyższego wynika, że nie można odmówić skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tylko dlatego, że niepełnosprawność matki powstała później niż przyjmuje to art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, albowiem kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Tak więc oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego organ dokonuje z pominięciem tego kryterium.

W aktach sprawy znajduje się orzeczenie nr [...] z dnia 15 lutego 2022 r. wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w M. zaliczające matkę skarżącej do znacznego stopnia niepełnosprawności o symbolu 02-P, ustalony stopień niepełnosprawności datuje się na dzień 15 lutego 2022 r., a orzeczenie wydane jest na czas określony do 28 lutego 2023. Powyższe, zdaniem Kolegium oznacza, że spełniona została przesłanka niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.

Kolegium podniosło również, że matka skarżącej posiada oprócz skarżącej dwoje dzieci - córki. Z oświadczenia skarżącej wynika, że jej siostry nie są w stanie sprawować opieki nad matką – jedynie pomagają doraźnie. Jedna z nich pracuje i musi się skupić na utrzymaniu własnej rodziny, a druga zajmuje się czwórką dzieci.

W ocenie Kolegium brak jest obiektywnych przeszkód po stronie rodzeństwa skarżącej w wywiązywaniu się przez nich ze swoich obowiązków alimentacyjnych, choćby poprzez zapłatę stosownych kwot pieniężnych, które bądź umożliwią wynajęcie opiekuna, bądź będą wynagrodzeniem dla odwołującej z tytułu faktycznego wykonywania przez nią czynności opiekuńczych wobec matki (tak wyrok WSA w Krakowie w sprawie sygn. akt III SA/Kr 24/22). Zdaniem Kolegium nie jest zasadne obciążanie Skarbu Państwa (a więc w gruncie rzeczy wszystkich podatników) koniecznością wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego, skoro wymagająca opieki ma troje dzieci, które w równym stopniu obciążone są obowiązkiem alimentacyjnym.

Kolegium uznało zatem, że w niniejszej sprawie brak jest obiektywnych przeszkód po stronie rodzeństwa skarżącej w wywiązywaniu się przez nich ze swoich obowiązków alimentacyjnych, choćby poprzez zapłatę stosownych kwot pieniężnych, które bądź umożliwią wynajęcie opiekuna, bądź będą wynagrodzeniem dla odwołującej z tytułu faktycznego wykonywania przez nią czynności opiekuńczych wobec matki (tak wyrok WSA w Krakowie w sprawie sygn. akt III SA/Kr 24/22).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła SKO w Krakowie naruszenie przepisów art. 17 ust 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, mimo że skarżąca zalicza się do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, będącą jednocześnie opiekunem faktycznie osoby niepełnosprawnej, z uwagi na to, iż rodzeństwo skarżącej może partycypować w opiece nad niepełnosprawną matką, podczas, gdy funkcjonalna wykładania ww. przepisów winna skutkować przyznaniem wnioskowanego przez skarżącą świadczenia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym wobec wniosku pełnomocnika skarżącej, zawartego w skardze i postanowień art. 119 § 2 P.p.s.a.

Skarga nie zasługiwała jednak na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę wydania kontrolowanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390, zwanej dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych), w brzmieniu obowiązującym na datę zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ww. ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji zatrudnienia:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z kolei, zgodnie z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Mając powyższe regulacje ustawy o świadczeniach rodzinnych na względzie nie ulega wątpliwości w niniejszej sprawie, że z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wystąpiła osoba uprawniona – córka (skarżąca), a opieka sprawowana jest nad matką, legitymującą się orzeczeniem nr [...] z dnia 15 lutego 2022 r., wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w M., zaliczającym matkę skarżącej do znacznego stopnia niepełnosprawności o symbolu 01-P, ustalony stopień niepełnosprawności datuje się na dzień 15 lutego 2022 r., a orzeczenie wydane zostało na czas określony do 28 lutego 2023 r.

Zauważyć należy, że wykładnia art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych powinna prowadzić do takiego rozumienia tego przepisu, że w stosunku do opiekunów tych dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2 kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Stąd też w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium.

W ocenie Sądu, zgodzić się więc należało z Kolegium, że ten błąd organu pierwszej instancji, który w szczególności na tej tylko podstawie odmówił przyznania żądanego przez skarżącą świadczenia, nie mógł przekreślić trafności i zasadności podjętego przez ten organ rozstrzygnięcia.

Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie podjęło, pomimo powyższego uchybienia organu pierwszej instancji, prawidłowe jednak rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Zasadnie bowiem uznało, podobnie jak zresztą organ pierwszej instancji, że skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż brak jest związku przyczynowego między rezygnacją z pracy lub innego rodzaju zatrudnienia przez skarżącą, a koniecznością sprawowanej opieki nad niepełnosprawną matką.

W ocenie Sądu Kolegium zajęło prawidłowe stanowisko, że skoro matka skarżącej ma oprócz niej jeszcze dwoje dzieci – M. L. i K. F. - na których również ciąży wobec matki obowiązek alimentacyjny, to nie można było uznać, iż okoliczności te są bez znaczenia dla prawidłowości decyzji co do istoty sprawy. Co prawda obie siostry skarżącej, jak wynika z oświadczenia skarżącej, złożonego w toku prowadzonego postępowania administracyjnego w dniu 19 maja 2022 r.(k. 57 akt administracyjnych), nie są w stanie sprawować opieki nad matką, gdyż jedna z nich pracuje i musi się skupić na utrzymaniu własnej rodziny, druga zaś zajmuje się czwórką swoich dzieci, to wskazać należy, że okoliczność pozostawania w zatrudnieniu nie oznacza, iż pozostałe rodzeństwo jest zwolnione z obowiązku alimentacyjnego wobec matki, o którym mowa w art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1359 ze zm., zwanej dalej w skrócie - k.r.o.).

Stosownie do stanowiska wyrażonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie np. w wyrokach z dnia 26 kwietnia 2021 r., sygn. III SA/Kr 1065/20, z dnia 28 stycznia 2022 r., sygn. III SA/Kr 1386/21 i III SA/Kr 1418/21, z dnia 25 lutego 2022 r., sygn. III SA/Kr 1480/21, z dnia 29 marca 2022 r., sygn. III SA/Kr 1601/21, z dnia 3 czerwca 2022 r., sygn. III SA/Kr 372/22, z dnia 23 czerwca 2022 r., sygn. III SA/Kr 39/22 z dnia 13 września 2022 r., sygn. III SA/Kr 409/22, z dnia 14 października 2022 r., sygn. III SA/Kr 731/22, z dnia 28 października 2022 r., sygn. III SA/Kr 935/22 czy z dnia 7 grudnia 2022 r., sygn. III SA/Kr 1025/22, opubl. w CBOSA, w których Sąd wskazał, że jeżeli osoba wymagająca opieki ma oprócz osoby skarżącej jeszcze inne dzieci, z których część zamieszkuje w nieznacznej odległości od tej osoby, to realizując obowiązek alimentacyjny, w zakresie je obciążającym, mogą one wspomóc osobę skarżącą w opiece nad wymagającym opieki. Natomiast dzieci zamieszkujące w dalszej odległości, również realizując obowiązek alimentacyjny, w zakresie je obciążającym, powinny wspomóc tę osobę w inny sposób, tj. finansując pomoc w opiece nad nią. Zgodnie bowiem z art. 128 k.r.o, obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny), obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Stosownie do treści art. 129 § 2 k.r.o, krewnych w tym samym stopniu, w tym wypadku dzieci, obowiązek alimentacyjny obciąża, co należy podkreślić, w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym. Zgodnie z art. 135 § 1 k.r.o., zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Z kolei stosownie do § 2 tego przepisu, wykonanie obowiązku alimentacyjnego wobec osoby niepełnosprawnej, może, ale nie musi, polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych, polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania uprawnionego. Zgodnie zaś z art. 140 § 1 k.r.o., osoba, która dostarcza drugiemu środków utrzymania, będąc zobowiązana z tego powodu, że uzyskanie na czas świadczeń alimentacyjnych od osoby zobowiązanej w tej samej kolejności, byłoby dla uprawnionego niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami, może żądać zwrotu od osoby, która powinna była te świadczenia spełnić.

W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, skarżąca nie wykazała, by jej siostry nie były w stanie realizować swojego obowiązku alimentacyjnego wobec matki poprzez sprawowanie osobistej opieki lub choćby finansowanie pomocy w opiece nad matką, zwłaszcza, iż jak sama wskazała skarżąca w treści przywoływanego już oświadczenia z dnia 19 maja 2022 r. - siostry pomagają jej w opiece doraźnie. Brak jest w aktach takich dokumentów, z których wynikałyby okoliczności wskazujące, na niemożność udzielenia przez siostry pomocy finansowej skarżącej bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny, ani że skarżąca nie jest w stanie od nich takich środków finansowych uzyskać pomimo podjętych stosownych działań. Same twierdzenia nie wystarczą. Praca co do zasady nie jest obiektywną przeszkodą w sprawowaniu opieki, gdyż pomoc pozostałych osób zobowiązanych do alimentacji może przybrać formę współfinansowania koniecznej opieki. Zwrócić bowiem należy uwagę, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, ponieważ to na rodzinie ciąży obowiązek opieki, zwłaszcza nad niepełnosprawnym jej członkiem. Pomoc państwa jest zatem możliwa jedynie wówczas, gdy wnioskujący o nią wykaże w sposób niebudzący wątpliwości, że wyczerpał wszystkie inne możliwości zapewnienia opieki osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji (w tym m.in. współdziałanie wszystkich dzieci w opiece, ewentualne zatrudnienie opiekuna, czy skorzystanie z usług opiekuńczych), a mimo to - ze względu na rzeczywisty zakres opieki, wynikający z potrzeb osoby niepełnosprawnej (a dokładniej, jej stanu zdrowia) – istnieje konieczność rezygnacji z zatrudnienia bądź ww. sytuacja uniemożliwia jego podjęcie (zob. np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 października 2022 r., sygn. III SA/Kr 699/22 czy z dnia 12 września 2022 r., sygn. III SA/Kr 335/22, opubl. w CBOSA).

Tego zatem aspektu nie sposób pominąć w kontroli legalności podjętych w sprawie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego rozstrzygnięć organów administracji publicznej w stanie faktycznym niniejszej sprawy tym bardziej, że skarżąca zrezygnowała z pracy w gospodarstwie rolnym w celu sprawowania opieki nad matką. Zasadne jest bowiem stanowisko, podnoszone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że praca w gospodarstwie rolnym charakteryzuje się elastycznością czasu pracy. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. I OPS 5/12, przy właściwej organizacji pracy rolnik może prowadzić gospodarstwo rolne i jednocześnie sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną. Jest bowiem organizatorem własnej pracy. Ma możliwość jej zaplanowania, dostosowania rozkładu zajęć do potrzeb rodziny, w tym swobodnego wyznaczenia czasu niezbędnego na czynności opiekuńcze nad osobą niepełnosprawną. W ocenie Sądu, w zestawieniu ze stwierdzonym stanem zdrowia matki skarżącej, wynikającym także z przedłożonej do akt administracyjnych dokumentacji lekarskiej, w tym kart informacyjnych z leczenia szpitalnego i zaświadczeń lekarskich, zakresem sprawowanej przez nią opieki – aktywność zawodowa skarżącej w ramach gospodarstwa rolnego, jest jednak wbrew twierdzeniom skarżącej, do pogodzenia z opieką nad matką. Mimo więc, że z dokumentacji medycznej wynika, że matka skarżącej od 2 lat leczy się psychiatrycznie z rozpoznaniem zaburzeń otępiennych oraz depresyjnych, a po śmierci męża jej stan zdrowia znacznie się pogorszył, iż jak podniosła skarżąca, zaprzestała ona przyjmowania leków i zaczęła przejawiać impulsywne agresywne zachowania, odmawiać przyjmowania pokarmów i płynów, porozumiewa się jedynie pojedynczymi słowami, nie odpowiada na większość pytań i zdarzają się sytuacje gdy ucieka z domu, to nie mogło to zaważyć na nietrafności i prawidłowości podjętego przez organy rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.

Zasadne jest bowiem stanowisko, że w przypadku kilku osób zobowiązanych do alimentacji, a tak jest, jak już wskazano w tej sprawie, możliwe jest takie podzielenie się obowiązkami, żeby każda z osób zobowiązanych do alimentacji wobec niepełnosprawnej matki mogła po pierwsze, odpowiednio do sytuacji podjąć, czy też utrzymać zatrudnienie. Co do zasady praca zawodowa nie jest obiektywną przeszkodą w wywiązaniu się z tego obowiązku alimentacyjnego wobec matki, gdyż jego realizacja nie musi polegać na osobistych staraniach. Może polegać na finansowaniu usług opiekuńczych dla matki, stosownie do indywidualnych możliwości. Stosownie bowiem do treści art. 129 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jak słusznie podniosło Kolegium, krewnych w tym samym stopniu, w tym wypadku dzieci, obowiązek alimentacyjny obciąża w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym. Po drugie, skoro sama skarżąca podnosiła, że siostry pomagają w miarę ciążących na nich obowiązkach rodzinnych, jedynie doraźnie w sprawowaniu opieki nad matką, to świadczy to o tym, iż jest możliwe takie logistyczne zorganizowanie podziału czynności opiekuńczych, czy choćby związanych z dozorem nad matką biorąc pod uwagę jej stan psychofizyczny, by każde z zobowiązanych do alimentacji nie musiało rezygnować z zatrudnienia o ile pracuje. Okoliczności te nie są więc bez znaczenia dla oceny czy zachodzi bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez wnioskującego o świadczenie pielęgnacyjne, a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną.

Biorąc pod uwagę powyższe nie można zatem postawić skutecznie organom orzekającym zarzutu naruszenia art. 17 ust. 1 i art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Prawidłowa była wobec tego ocena Kolegium w kontekście istnienia związku przyczynowo – skutkowego, pomiędzy rezygnacją przez skarżącą z zatrudnienia w gospodarstwie rolnym, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.

Mając powyższe na uwadze Kolegium władne było więc, w ocenie Sądu, do skorzystania z przyznanych mu art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775), kompetencji i utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji, który podjął prawidłowe rozstrzygnięcie.

Skarga nie mogła zatem wywrzeć zamierzonego skutku.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) oraz art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.