Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2742/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 1 grudnia 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia sprzeciwu oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej również "UP RP" lub "Organ") z 19 grudnia 2022 r., znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję UP RP wydaną w pierwszej instancji w dniu 29 listopada 2021 r., znak: [...] o oddaleniu w całości sprzeciwu wniesionego przez A. S. (dalej również "Skarżący", "Wnoszący Sprzeciw") wobec zgłoszonego przez Polski Z. [...] (dalej również "Uczestnik", "PZLA", "Zgłaszający") słownego znaku towarowego "Memoriał (...)" (...) (dalej "Zaskarżona decyzja"). Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. art. 245 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 1321 ust. 1 pkt 1, art. 15222 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2020 r. poz. 286, dalej "p.w.p.") oraz art. 244 ust. 13 p.w.p., w związku z art. 15223 p.w.p. oraz art. 98 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1805).

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Pismem z dnia 29 sierpnia 2018 r. Polski Z. [...] zwrócił się do UP RP o udzielenie prawa ochronnego na słowny znak towarowy "Memoriał (...)". Do przedmiotowego wniosku PZLA dołączył oświadczenie z dnia [...] sierpnia 2018 r. S. S. – męża po zmarłej (...) – o wyrażeniu zgody na zastrzeżenie przez PZLA nazwy wydarzenia sportowego – "Memoriał (...)" – wykorzystujący imię i nazwisko zmarłej (...) jako znak towarowy. Pismem z dnia 10 października 2018 r. (wpływ do Organu: 15 października 2018 r.) Zgłaszający określił, że ten znak został przeznaczony do oznaczania następujących towarów i usług:

• klasa 25: odzież, obuwie, nakrycia głowy,

• klasa 28: gry i zabawki; artykuły sportowe i gimnastyczne nieujęte w innych klasach ozdoby choinkowe,

• klasa 41: nauczanie; kształcenie; rozrywka; działalność sportowa i kulturalna,

- według tzw. klasyfikacji nicejskiej.

Postanowieniem z dnia 17 października 2018 r. Organ uznał, że zgłoszenie znaku towarowego "Memoriał (...)" nastąpiło z dniem 15 października 2018 r., tj. data wpływu ostatniego dokumentu.

W dniu 15 marca 2019 r. do zgłoszenia znaku towarowego nr (...) wpłynął sprzeciw wniesiony przez A. S.. Zakres sprzeciwu dotyczył wszystkich towarów i usług, dla jakich przeznaczony jest zgłoszony znak towarowy. Jako podstawę prawną Wnoszący Sprzeciw wskazał art. 1321 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Jako podstawę faktyczną Wnoszący Sprzeciw wskazał następujące prawa osobiste: kult osoby zmarłej oraz prawo do nazwiska wskazane wprost w art. 23 i 24 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (obecnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 z późn. zm., dalej "k.c.").

Uzasadniając sprzeciw Wnoszący Sprzeciw wskazał, że "Kult pamięci osoby zmarłej nie został wskazany wprost w treści art. 23 k.c., jednak nie ulega wątpliwości, że stanowi kategorię dobra osobistego podlegającego ochronie na podstawie tego przepisu. Art. 23 k.c. zawiera egzemplifikację, a więc niezamknięty katalog dóbr osobistych, które są dookreślane przez judykaturę opierającą się na funkcjach ocen społecznych, ponieważ zarówno orzecznictwo, jak i doktryna w drodze twórczej wykładni nieustannie powiększa wykaz dóbr osobistych, odnosząc je do kształtujących się w społeczeństwie poglądów. (...) Większość dóbr osobistych powstaje z chwilą narodzin człowieka (zdrowie, życie, wolność, prywatność) i wygasa z chwilą jego śmierci. Zatem szczególnym dobrem osobistym jest kult pamięci o osobie zmarłej, który powstaje w związku ze śmiercią osoby fizycznej po stronie jej bliskich.".

W zakresie prawa do nazwiska Wnoszący Sprzeciw wskazał, że "Znak towarowy służy przede wszystkim odróżnieniu towarów (usług) jednego przedsiębiorcy od towarów (usług) innego przedsiębiorcy i dlatego używanie w charakterze znaku towarowego oznaczenia takiego samego lub podobnego do nazwiska "(...)" powodowałoby także naruszenie prawa do dóbr osobistych zarówno męża jak i każdego z synów (...). Przeciętny odbiorca towarów pod tym znakiem mógłby błędnie przypuszczać, że osoby noszące nazwisko "(...)" udzieliły innemu podmiotowi zezwolenia na używanie swojego nazwiska jako znaku towarowego.". Wnoszący Sprzeciw wskazał, iż "Zgłaszający mógłby uwolnić się od zarzutu naruszenia dóbr osobistych spadkobierców (...) (wynikających z naruszenia pamięci zmarłej i z posłużenia się należącym do nich nazwiskiem) wyłącznie wykazując, że zgłoszenie znaku towarowego jest zgodne z wyraźną lub dorozumianą wolą uprawnionych (art. 133 p.w.p.). Wyłącznie pisemna zgoda spadkobierców (...), jako osób uprawnionych do sprzeciwienia się naruszeniu ich dóbr osobistych uchylałaby zarzut bezprawności i wiązałaby Urząd Patentowy.".

UP RP pismem z dnia 24 kwietnia 2019 r. zawiadomił Zgłaszającego o wniesieniu sprzeciwu wobec tego zgłoszenia oraz doręczył mu odpis sprzeciwu. Organ poinformował ponadto strony o możliwości ugodowego rozstrzygnięcia sporu w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia im pism. Na zgodny wniosek stron Organ przedłużył termin na ugodowe rozstrzygnięcie sporu do dnia 6 listopada 2019 r. Po bezskutecznym upływie okresu przeznaczonego na ugodę, UP RP pismem z dnia 19 maja 2020 r. wezwał Zgłaszającego do udzielenia odpowiedzi na sprzeciw.

Pełnomocnik Zgłaszającego pismem z dnia 6 lipca 2020 r. udzielił odpowiedzi na sprzeciw, wniósł o oddalenie sprzeciwu w całości oraz o przeprowadzenie dowodów zgłoszonych w odpowiedzi na sprzeciw. Zgłaszający podzielił stanowisko Wnoszącego Sprzeciw co do dorobku śp. (...)- Pierwszej Damy polskiego sportu, Damy Orderu Orła Białego, multimedalistki olimpijskiej i jednej z najwybitniejszych lekkoatletek w historii. Zgłaszający nie zgodził się natomiast z Wnoszącym Sprzeciw, że rejestracja słownego znaku towarowego o brzmieniu "Memoriał (...)" stałaby w sprzeczności z prawami osobistymi wskazanymi przez Wnoszącego Sprzeciw. W opinii Zgłaszającego pozostaje poza sporem, że istnieje dobro osobiste w postaci kultu pamięci o zmarłej osobie bliskiej. Nie zostało ono wprawdzie wymienione w art. 23 k.c., ale zostało ukształtowane w judykaturze jako pojęcie zbiorcze. Obejmuje ono w szczególności uprawnienia: do pochowania zwłok, zmiany miejsca pochówku, urządzenia i pielęgnacji grobu, odbywania ceremonii religijnych, odwiedzania grobu i kontemplacji, wystawienia nagrobka itp. Druga grupa uprawnień dotyczy z kolei sytuacji, gdy w pamięć osoby zmarłej godzą zachowania i wypowiedzi odnoszące się do zmarłego. Z naruszeniem tego dobra osobistego, jako dobra osobistego żyjącej osoby bliskiej zmarłego, mamy więc do czynienia wtedy, gdy postępowanie osoby trzeciej, zwłaszcza brak szacunku dla zmarłego, pamięć tę obraża. Zgłaszający podkreślił brzmienie samego znaku towarowego "Memoriał (...)" i wskazał, bez potrzeby odwoływania się do licznych judykatów, że dane oznaczenie zgłoszone do rejestracji jako znak towarowy należy oceniać jako integralną całość. Jest to uzasadnione percepcją przeciętnego konsumenta, który zwykle postrzega znak towarowy jako całość. W analizowanym przypadku chodzi zaś nie o imię i nazwisko (...), lecz o memoriał (wydarzenie sportowe) jej imienia. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem, które na gruncie prawa znaków towarowych zawsze ma podstawowe znaczenie, w sporcie "memoriał" (łac. memoria - "pamięć") znaczy tyle, co zawody sportowe organizowane dla uczczenia pamięci zmarłego, wybitnego sportowca lub osoby związanej ze sportem, działacza sportowego. W sporcie memoriał stanowi przykład jednej z najszczytniejszych inicjatyw, służących uhonorowaniu osoby, działalności i dorobku zmarłego. Jako taki, memoriał stanowi więc jednoznaczny i dobitny przykład kultywowania dobrej pamięci o zmarłym. Memoriały ku czci wybitnych, zmarłych sportowców, są powszechnie organizowane zarówno w Polsce, jak i na świecie, w tym w sporcie lekkoatletyka.

W odpowiedzi na sprzeciw Zgłaszający odniósł się także do dóbr osobistych (...), podnosząc, że iż dobro osobiste w postaci kultu pamięci o zmarłej osobie bliskiej nie może być wykorzystywane instrumentalnie, jako narzędzie służące sprzeciwianiu się upamiętniania i kultywowania osoby, działalności, czy dorobku ludzi powszechnie znanych i zasłużonych w danej dziedzinie. Wyjątki w tym zakresie zostały wyraźnie przewidziane przez ustawodawcę i nie mogą być interpretowane rozszerzające.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa do nazwiska Zgłaszający wskazał, że prawo osobiste do imienia i nazwiska "(...)" wygasło wraz ze śmiercią Pani (...) w dniu (...) czerwca 2018 r. Prawo to nie mogło stać się i nie stało się przedmiotem dziedziczenia przez Wnoszącego Sprzeciw. Wnoszącemu Sprzeciw nie przysługuje prawo do nazwiska śp. (...).

Natomiast w kontekście zarzutu, iż w przypadku uwzględnienia zgłoszenia znaku towarowego prawo jego używania przysługiwałoby nie jednemu a wielu stowarzyszeniom, Zgłaszający wskazał, iż to stanowisko jest błędne. Nie tylko ze Statutu PZLA, ale przede wszystkim z art. 12 ust. 2 ustawy o sporcie ("Polski związek sportowy uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego") wynika, że Zgłaszający, jako polski związek sportowy posiadający osobowość prawną, jest odrębnym podmiotem prawa, a nie niejako "luźnym zbiorem" różnych organizacji sportowych. Organizacje te są wprawdzie członkami PZLA, ale Zgłaszający już de iure zachowuje pełną odrębność od nich jako osobny podmiot prawa posiadający zdolność prawną, który jako osoba prawna działa przez swoje organy, w tym przez Zarząd PZLA, w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie (zob. art. 38 k.c., art. 9 ww. ustawy o sporcie). Jest więc oczywiste, że to Zgłaszający jest uprawniony do znaku towarowego a nie członkowie tego polskiego związku sportowego.

UP RP pismem z dnia 15 lipca 2020 r. doręczył Wnoszącemu sprzeciw odpowiedź na sprzeciw, wyznaczając jednocześnie termin na przedstawienie swojego stanowiska odnośnie twierdzeń i dowodów przedstawionych przez Zgłaszającego.

Wnoszący Sprzeciw w piśmie z dnia 21 sierpnia 2020 r. podtrzymał sprzeciw wobec zgłoszenia słownego znaku towarowego "Memoriał (...)" (...) i wskazał jednocześnie, iż zachodzi wątpliwość, czy datowane dnia 6 czerwca 2020 r. pismo zawierające odpowiedź na sprzeciw wobec zgłoszenia słownego znaku towarowego "Memoriał (...)" (...) zostało złożone w terminie wyznaczonym przez UP RP na zasadzie art. 15219 ust. 8 p.w.p. Wnoszący Sprzeciw podkreślił, że Zgłaszający nie uzyskał zgody na wystąpienie o udzielenie praw do znaku towarowego od wszystkich spadkobierców śp. (...) i przedstawił ich oświadczenia, w tym S. [...] S. - który odwołał złożone przez siebie wcześniej pod wpływem błędu oświadczenie dot. zgłoszenia w UP RP przez PZLA znaku towarowego odwołującego się do imienia i nazwiska "(...)". Wnoszący Sprzeciw podniósł, iż organizacja takiego przedsięwzięcia rzeczywiście obejmuje kultywowanie pamięci zmarłej i uczczenie wybitnej sportsmenki. Wnoszący Sprzeciw wskazał, iż nie neguje też faktu popularności takich memoriałów w Polsce i na świecie. Bez wątpienia jednak organizacji tego typu wydarzenia towarzyszy szereg wydarzeń o charakterze czysto komercyjnym. Wskazał, że statut zgłaszającego PZLA przewiduje możliwość prowadzenia działalności gospodarczej przez zgłaszającego (a zatem także ekonomicznego wykorzystywania znaków towarowych zgłaszającego, w tym nazwiska śp. (...), gdyby doszło do rejestracji takiego znaku). Odzież, obuwie, nakrycia głowy, gry i zabawki, artykuły sportowe i gimnastyczne, czy też ozdoby choinkowe - są to towary, które służą zarobkowemu używaniu znaku i dalekie są od kultywowania pamięci wybitnej lekkoatletki.

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej wraz z pismem z dnia 21 września 2020 r. doręczył Zgłaszającemu pismo Wnoszącego Sprzeciw z dnia 21 sierpnia 2020 r., oraz wyznaczył termin na zajęcie stanowiska w sprawie.

Zgłaszający w piśmie z dnia 28 października 2020 r. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pełnomocnik PZLA wskazał, iż odpowiedź na sprzeciw została przez Zgłaszającego wniesiona do UP RP w terminie, bowiem w dniu 6 lipca 2020 r. nadana listem poleconym we właściwej placówce pocztowej.

W kwestii odwołania oświadczenia S. S. Zgłaszający wskazał na niejasny charakter prawny tegoż oświadczenia. Podkreślił, że jeśli uznać, że obejmuje ono uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu w rozumieniu art. 84 k.c, to dla skuteczności uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu, błąd taki musi dotyczyć treści czynności prawnej (oświadczenia woli). Zgoda Pana S. S. z dnia 27 sierpnia 2018 r., w ocenie Zgłaszającego nie budzi tymczasem jakichkolwiek wątpliwości co do jej treści i jej skutków - jest ona jasna i w pełni zrozumiała oraz nie występują w niej jakiekolwiek sprzeczności. Wskazał, że na podstawie art. 88 § 2 k.c. uprawnienie do uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu wygasa z upływem roku od jego wykrycia. Zgoda Pana S. S. została udzielona w dniu 27 sierpnia 2018 r., a oświadczenie załączone do repliki Wnoszącego Sprzeciw nosi datę niemal dwa lata późniejszą (21 sierpnia 2020 r.). Oświadczenie Pana S. S. z dnia 21 sierpnia 2020 r. jest więc spóźnione i tym samym bezskuteczne (nie wskazano w nim nawet, do kogo jest ono kierowane oraz nie załączono dowodu jego otrzymania przez Zgłaszającego - Zgłaszający zaprzecza, aby je otrzymał).

UP RP postanowieniem z dnia 6 października 2021 r. pominął twierdzenia i dowody przedstawione przez Zgłaszającego w odpowiedzi na sprzeciw z dnia 6 lipca 2020 r., jako złożone po terminie oraz wszelkie twierdzenia i dowody stron podniesione w kolejnych stanowiskach stron, z uwagi na fakt, iż argumentacja w nich przedstawiona odnosi się do argumentów podniesionych w pominiętym piśmie z dnia 6 lipca 2020 r. Organ wskazał, iż z uwagi na brak zwrotnego poświadczenia odbioru przez Zgłaszającego wezwania do udzielenia odpowiedzi na sprzeciw z dnia 19 maja 2020 r., a w związku z tym, braku możliwości ustalenia daty doręczenia pisma Zgłaszającemu, zwrócił się do Poczty Polskiej S.A. o udostępnienie dokumentu poświadczającego odbiór korespondencji przez PZLA w dniu 3 czerwca 2020 r. Zgodnie bowiem z informacją udostępnioną na stronie Poczty Polskiej S.A. (śledzenie przesyłek), wezwanie z dnia 19 maja 20 r. nadane w dniu 2 czerwca 2020 r. zostało doręczone Zgłaszającemu w dniu 3 czerwca 2020 r. Informacja ta została potwierdzona w dokumencie - Zbiorowym Dowodzie Odbioru Nr 8 z dnia 3 czerwca 2020 r. wraz z pieczęcią PZLA.

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej pismem z dnia 6 października 2021 r. w związku z pominięciem odpowiedzi na sprzeciw wyznaczył Wnoszącemu Sprzeciw termin jednego miesiąca na uzupełnienie stanowiska i nadesłanie brakujących dowodów.

Wnoszący sprzeciw nie zajął stanowiska w sprawie w wyznaczonym terminie, w związku z czym UP RP pismem z dnia 23 listopada 2021 r. poinformował strony postępowania, że w sprawie został zebrany cały materiał dowodowy.

Decyzją z dnia 29 listopada 2021 r., znak: [...] UP RP oddalił sprzeciw w całości.

W uzasadnieniu ww. decyzji Organ wskazał, że przesłanką ochrony niemajątkowej dóbr osobistych jest bezprawny charakter działania powodującego zagrożenie lub naruszenie dobra osobistego. Ta bezprawność objęta jest w art. 24 k.c. domniemaniem. UP RP podkreślił, że "Okolicznością faktyczną w niniejszej sprawie jest wykorzystanie w znaku towarowym o numerze (...) imienia i nazwiska (...). Na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalono także, iż Pan A. S. jest synem Pani (...), osoby w istocie powszechnie znanej, polskiej lekkoatletki specjalizującej się w biegach sprinterskich i skoku w dal, damy Orderu Orła Białego. Pani (...) należała do najbardziej utytułowanych polskich sportowców i najwybitniejszych lekkoatletek w historii: stawała na podium na czterech kolejnych igrzyskach olimpijskich. Jest siedmiokrotną medalistka igrzysk olimpijskich oraz szesnastokrotną medalistką mistrzostw Europy. Jednakże w ocenie Urzędu Patentowego samo zgłoszenie znaku towarowego (...) nie narusza prawa do nazwiska Pana A. S., gdyż nie ingeruje w dobro osobiste - wartości niemajątkowe z nim związane, przejawiające się poprzez nazwisko. Zgłoszenie znaku towarowego "Memoriał (...)" o numerze (...), oceniając w sposób zobiektywizowany, nie ma charakteru szkalującego, deprecjonującego, czy też naruszającego integralność dobra osobistego w postaci nazwiska Pana A. S.. Ponadto, należy podkreślić, że zgłoszony znak towarowy w warstwie słownej zawierającej zarówno nazwisko jak i imię, bezpośrednio wskazuje na osobę Pani (...), tym samym w ocenie Urzędu Patentowego zgłoszenie znaku towarowego nr (...) nie zagraża naruszeniem, ani nie narusza dobra osobistego Pana A. S., nie ma bowiem możliwości wprowadzenia w błąd, iż zgłoszony znak towarowy nie odnosi się do osoby Pani (...). Nie bez znaczenia pozostaje także fakt zastosowania w znaku słowa "memoriał" - a więc zawodów sportowych organizowanych w celu uczczenia czyjejś pamięci. Biorąc powyższą definicję pod uwagę, oraz zestawienie słowa "memoriał" z imieniem i nazwiskiem Pani (...) nie ulega żadnych wątpliwości że zgłoszony znak towarowy w warstwie słownej wskazuje na osobę powszechnie znanej polskiej lekkoatletki.

Z kolei, w odniesieniu do zarzutu naruszenia kultu pamięci osoby zmarłej, Organ po przytoczeniu tez wyroków oraz stanowiska doktryny stwierdził, że z uwagi na najbliższy związek pokrewieństwa między osobą zmarłą, a Wnoszącym Sprzeciw, w istocie może on się powoływać na prawo osobiste w postaci kultu pamięci po osobie zmarłej. Jednakże w drugiej kolejności zbadać należy, czy rejestracja znaku towarowego Memoriał (...) stanowi naruszenie dobra osobistego przysługującego Wnoszącemu sprzeciw. UP RP stwierdził, że zgłoszenie znaku towarowego Z.489972 nie tylko nie wiąże się z rozpowszechnieniem żadnych negatywnych treści na temat zmarłej zasłużonej polskiej lekkoatletki (...), a wręcz przeciwnie, poprzez zastosowanie w zgłoszonym znaku słowa "memoriał" służy kultywowaniu pamięci jej osoby oraz jej dorobku. W ocenie Organu nie nastąpiło więc bezprawne naruszenie prawa osobistego Pana A. S. na dobru osobistym w postaci kultu pamięci osoby zmarłej, bliskiej Wnoszącemu Sprzeciw. Zgłoszony znak, identyfikujący w warstwie słownej poprzez słowo memoriał usługi (działalność sportowa i kulturalna), z wykorzystaniem nazwiska utytułowanej polskiej lekkoatletki, na co organ zwrócił uwagę powyżej, trudno uznać za godzący w dobra osobiste Wnoszącego sprzeciw.

UP RP podkreślił, że Zgłaszający zwrócił uwagę na możliwość komercyjnego wykorzystywania dorobku i nazwiska (...). W ocenie Organu, nawet biorąc pod uwagę iż Zgłaszającemu przyświeca zamysł ekonomicznego wykorzystywania nazwiska pani (...), biorąc pod uwagę orzecznictwo wskazujące realne przykłady naruszenia dobra osobistego w postaci kultu pamięci osoby zmarłej, w niniejszej sprawie nadal nie możemy mówić o naruszeniu dobra osobistego Wnoszącego Sprzeciw. Do tego aby można było domagać się ochrony własnego dobra osobistego musi wystąpić co najmniej zagrożenie go przez cudze działanie. Tym "działaniem" będą najczęściej nieprawdziwe lub krzywdzące wypowiedzi o zmarłym, czy to ustne, czy to pisemne.

Podsumowując Organ wskazał, iż odnosząc się w ten sposób do określonych praw osobistych Wnoszącego Sprzeciw należy stwierdzić, iż w zakresie w jakim wskazuje na prawo do imienia i nazwiska (...), Wnoszący Sprzeciw powołuje się na cudze prawo osobiste - gdyż są to dobra osobiste należące niegdyś do jego zmarłej matki, przy czym art. 23 k.c. chroni aspekt niemajątkowy dóbr osobistych. W prawie polskim nie istnieje wyłączne bezwzględne prawo podmiotowe do komercyjnej eksploatacji dobra osobistego, z którym wiązało by się prawo rozporządzania dobrem osobistym, gdyż są one ze swojej istoty nierozerwalnie związane z podmiotem, i gasną razem z jego śmiercią. Tym samym Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do uznania sprzeciwu za zasadny na podstawie art. 1321 ust. 1 pkt 1 ustawy p.w.p.

Wnoszący Sprzeciw wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Zaskarżaną decyzją Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 29 listopada 2021 r., którą oddalił sprzeciw w całości.

UP RP rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał, że uwzględnił tylko treść sprzeciwu, ponieważ odpowiedź na sprzeciw i kolejne pisma Wnoszącego Sprzeciw i Zgłaszającego zostały pominięte mocą postanowienia Organu z dnia 6 października 2021 r. Tym samym, jakkolwiek Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest zobowiązany do ponownego i kompleksowego merytorycznego rozpatrzenia sprawy i ma obowiązek ponownie rozpatrzyć sprawę w jej całokształcie, to Organ zobligowany jest uwzględnić art. 15222 ust. 2 p.w.p. i wynikającą z niego prekluzję dowodową, zgodnie z którą, aby skutecznie powołać nowe dowody na etapie wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, należy przynajmniej uprawdopodobnić, że ich powołanie nie było wcześniej możliwe albo potrzeba ich powołania wynikła później. Art. 15222 ust. 2 p.w.p. ma charakter wyjątkowy i nie powinien być interpretowany w sposób rozszerzający. W świetle powyższych uwag, Organ analizując stanowisko zarówno Wnoszącego Sprzeciw zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i Zgłaszającego (stanowiące odpowiedź na wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) wziął pod uwagę tylko te twierdzenia i dowody, które odnoszą się do treści sprzeciwu z dnia 15 marca 2019 r. Jednocześnie Organ pominął twierdzenia i dowody przedłożone przez strony na etapie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, które odnoszą się do treści odpowiedzi na sprzeciw, a także kolejnych pism stron - które zostały pominięte postanowieniem z dnia 6 października 2021, tj. oświadczeń spadkobierców śp. (...) w przedmiocie zgody lub jej braku na rejestrację przedmiotowego oznaczenia.

Ponownie rozpatrując sprawę, uwzględniając powyższe, UP RP wskazał, że w myśl art. 1321 ust. 1 pkt 1 p.w.p. nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy, którego używanie narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich. Do zakresu tej przeszkody należą więc wszystkie prawa osobiste lub majątkowe, które mogłyby być naruszone przez wykonywanie prawa ochronnego na znak towarowy, w tym również prawa osobiste w postaci: prawa do nazwiska i prawa do kultu osoby zmarłej. Natomiast w zakresie używania znaku Organ wskazał, że należy zwrócić uwagę na normę art. 153 p.w.p., zgodnie z którą "Przez uzyskanie prawa ochronnego na znak towarowy nabywa się prawo wyłącznego używania znaku w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej". W odniesieniu do praw osobistych osób fizycznych, przedmiot i zakres ochrony praw wyznacza art. 23 i 24 k.c. "Odmowa udzielenia prawa ochronnego ze względu na cudze prawa osobiste - na podstawie art. 1321 ust. 1 pkt 1 p.w.p. - zakłada, że są zrealizowane przesłanki naruszenia w rozumieniu powołanych przepisów Kodeksu cywilnego.

Organ wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania sprzeciwowego jest ustalenie, czy zgłoszony słowny znak towarowy "Memoriał (...)" narusza prawa osobiste Wnoszącego Sprzeciw w postaci jego prawa do nazwiska oraz prawa do kultu osoby zmarłej.

Dokonując w tym zakresie potencjalnego naruszenia przez Zgłaszającego prawa osobistego w postaci prawa do nazwiska Organ wskazał, że nazwisko jest oznaczeniem osoby fizycznej, symbolem i emanacją jej tożsamości. Fundamentalną cechą praw osobistych jest to, że są one ściśle związane z podmiotem - razem z nim powstają i wygasają. Tym samym ochrony dobra osobistego w postaci nazwiska może domagać się tylko osoba, która dysponuje własnym prawem podmiotowym do tego nazwiska. Podsumowując Organ wskazał, że w niniejszej sprawie, zgłoszenie znaku towarowego "Memoriał (...)" nie godzi w dobro osobiste Wnoszącego Sprzeciw w postaci prawa do nazwiska. Po pierwsze, Organ podzielił utrwalony w polskiej nauce i judykaturze pogląd, zgodnie z którym dobra osobiste są tak silnie związane z osobą, której dotyczą, że wraz z nią powstają i wygasają. Są niezbywalne i nie podlegają dziedziczeniu. Dobra osobiste człowieka są zatem nierozerwalnie związane z człowiekiem i wygasają z chwilą jego śmierci. Są niezbywalne co oznacza, że nie można ich przenieść na inną osobę ani się ich zrzec, i są niedziedziczne - gasną z chwilą śmierci uprawnionego. Po drugie, o naruszeniu można mówić dopiero wówczas, gdy znak towarowy zawierający nazwisko może powodować skojarzenia z określoną osobą. Możliwość uwzględnienia omawianej przeszkody wymaga zatem pewnej znajomości osoby fizycznej noszącej określone nazwisko w przestrzeni publicznej w stopniu uzasadniającym założenie, że w odbiorze nabywców towarów lub usług, w stosunku do których został zgłoszony znak towarowy zawierający nazwisko tej osoby, mogą powstać skojarzenia z daną osobą fizyczna, a nawet wyobrażenia o związku tej osoby z wytwarzaniem i zbytem oznaczonych takim znakiem towarów lub świadczeniem usług pod takim znakiem, względnie o reklamowym wsparciu takiej osoby. Przedmiotem niniejszej sprawy jest znak słowny zawierający imię i nazwisko słynnej lekkoatletki (...) oraz słowo "memoriał". W związku z powyższym zgłoszony znak bezpośrednio wskazuje na osobę Pani (...)- nie zagraża naruszeniem, ani nie narusza dobra osobistego Pana A. S., nie ma bowiem możliwości wprowadzenia w błąd, iż zgłoszony znak towarowy nie odnosi się do osoby Pani (...).

Po trzecie, zasadnym jest wskazanie, że podmiotem zgłaszającym przedmiotowy znak jest PZLA. UP RP wskazał, że obecnie powszechne jest zjawisko rejestracji nazwisk osoby fizycznej jako znaku towarowego przez osoby prawne lub tzw. ułomne osoby prawne, zwłaszcza wówczas, gdy ich działalność jest związana z działalnością danej osoby fizycznej, której nazwisko umieszczono w znaku towarowym. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszym przypadku. Jak wskazał Zgłaszający w odpowiedzi na wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Pani [...] od 1980 do 2009 r. zasiadała w Zarządzie PZLA, a w latach 1997 - 2009 była Prezesem PZLA.

Odnosząc się do zasadności sprzeciwu w zakresie naruszenia prawa osobistego w postaci prawa kultu po osobie zmarłej, Organ wskazał, że zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, iż katalog dóbr osobistych wymienionych w art. 23 k.c. ma charakter otwarty. Dlatego też kult pamięci po zmarłej osobie bliskiej, mimo że nie został wyraźnie wymieniony w ww. przepisie, uznawany jest powszechnie za dobro osobiste. Jest to samoistne dobro osób bliskich zmarłego. W niniejszej sprawie poza sporem jest, że Wnoszący Sprzeciw jest synem zmarłej (...). W związku z powyższym, oraz z uwagi na fakt, że zgłoszony znak zawiera imię i nazwisko zmarłej (...) - Wnoszący Sprzeciw jest uprawniony do postawienia zarzutu naruszenia dobra osobistego w postaci kultu pamięci osoby zmarłej.

Zdaniem Organu, w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia praw osobistych Wnoszącego Sprzeciw w postaci kultu pamięci osoby zmarłej. Analizując zarzut naruszenia prawa osobistego w postaci kultu osoby zmarłej Organ wskazał, że Zgłaszającym jest PZLA, czyli krajowa reprezentacja sportu - lekkoatletyki skupiającą licznych sportowców, organizacje i działaczy sportowych, z którym to związkiem zmarła (...) była ściśle związana. A po drugie w znaku jest słowo "memoriał", co oznacza, że przeznaczenie zgłoszonego znaku jest jednoznaczne - chodzi o zawody sportowe organizowane dla uczczenia pamięci zmarłego, wybitnego i powszechnie znanego sportowca oraz osoby związanej ze sportem, którą była (...). W świetle powyższego zdaniem Organu używanie znaku towarowego "Memoriał (...) j" przez PZLA nie będzie odbierane z perspektywy zakresu wnioskowanej ochrony, a więc przez szeroki krąg odbiorców jako naruszenie czci czy pamięci po osobie zmarłej. Organ wskazał, że znaczenie zgłoszonego znaku jest jednoznaczne - chodzi o zawody sportowe organizowane dla uczczenia pamięci zmarłego, wybitnego i powszechnie znanego sportowca oraz osoby związanej ze sportem, którą była (...). W związku z powyższym towary i usługi opatrywane tym znakiem będą postrzegane przez odbiorcę przez pryzmat przywołanego powyżej znaczenia znaku.

UP RP podkreślił ponadto, że postępowanie w sprawie sprzeciwu nie ma na celu ustalenia, czy Zgłaszający ma uprzednie prawo do zgłaszanego znaku towarowego, lecz ma na celu ustalenie, czy zgłoszony znak narusza prawa Wnoszącego Sprzeciw wynikające z art. 1321 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Oznacza to zatem, że argumenty Wnoszącego Sprzeciw dotyczące braku jakichkolwiek uprawnień Zgłaszającego do wykorzystania oznaczenia, nie są przedmiotem badania w postępowaniu sprzeciwowym. Niniejsze postępowanie ma bowiem za przedmiot wyłącznie ustalenie, czy zgłoszony znak sporny "Memoriał (...)" narusza prawa osobiste Wnoszącego Sprzeciw, nie zaś ustalenie, czy Zgłaszający jest uprawniony do jego zgłoszenia. Ewentualna zła wiara Zgłaszającego nie może być podstawą rozstrzygnięcia w przedmiotowym postępowaniu ponieważ dokonanie zgłoszenia znaku towarowego w złej wierze nie jest podstawą sprzeciwu. Badanie przesłanek dotyczących znaku towarowego, który został zgłoszony w złej wierze jest prowadzone - na podstawie normy art. 1291 ust. 1 pkt 6 p.w.p. - w toku postępowania zgłoszeniowego, które jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie sprzeciwu.

W ocenie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej zgłoszenie znaku towarowego "Memoriał (...)", a także jego późniejsza rejestracja nie narusza kultu pamięci po osobie zmarłej gdyż sama w sobie nie jest krzywdząca dla pamięci zmarłego. Odczucia Wnoszącego Sprzeciw mają w tym wypadku charakter subiektywny natomiast Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej rozstrzygając o naruszeniu dóbr osobistych na które wskazuje Wnoszący Sprzeciw jest zobowiązany kierować się obiektywnymi przesłankami. Zdaniem Organu, rejestracja znaku nie wpłynie negatywnie na możliwość kultywowania pamięci zmarłego przez jego bliskich, w tym Wnoszącego Sprzeciw. Znak towarowy daje bowiem tylko uprawnienia do danego oznaczenia w obrocie gospodarczym, a kultywowanie pamięci zmarłego przez rodzinę ma wymiar niekomercyjny - sfery te nie mogą więc ze sobą kolidować. Organ wskazał również, że, istniejąca rejestracja (...) "(...)" nie stanowi okoliczności która ma znaczenie w sprawie. Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena, czy używanie przedmiotowego zgłoszenia "Memoriał (...)" może naruszać prawa osobiste Wnoszącego Sprzeciw.

Ze stanowiskiem Organu nie zgodził się Wnoszący Sprzeciw zaskarżając w całości decyzję UP RP z dnia 19 grudnia 2022 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego - a mianowicie art. 1321 ust. 1 pkt. 1 p.w.p. w związku z art. 23 k.c. w wyniku błędnej ich wykładni i odmowie ich zastosowania,

2) przeprowadzenie przez Urząd Patentowy RP postępowania z naruszeniem art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm., dalej "K.p.a."), formułującego nakaz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a mianowicie:

• Urząd Patentowy RP dopuścił się zaniedbań, gdyż zamiast dokonać weryfikacji poprawności dochowania terminów przez zgłaszającego - prowadził postępowanie z - naruszeniem przepisów art. 15219 p.w.p. określających precyzyjnie etapy postępowania,

• wydając pierwszą decyzję w tej sprawie (z dnia 29.11.2021 r.) Urząd uwzględnił w niej argumenty zgłaszającego, które powinny być pominięte, a przedstawione zostały w jego piśnie z dnia 28.10.2020, mimo że pisma tego Urząd nie przekazał wnoszącemu sprzeciw (tu skarżącemu),

• po interwencji wnoszącego sprzeciw (tu skarżącego) zawartej we wniosku z dnia 07.02.2022 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy - Urząd dostarczył wspomniane pismo zgłaszającego (z dnia 28.10.2020 r. a także dostarczył odpis pisma zgłaszającego z dnia 01.04.2022 r. nie stwarzając możliwości odniesienia się do nich), gdyż nastąpiło to pismem UP RP dat. 13.12.2022 r. doręczonym w dniu 16.12.2022 r. (a zatem trzy dni przez wydaniem zaskarżonej decyzji),

• wydając drugą, zaskarżoną decyzję w tej sprawie (19.12.2022 r. doręczoną skarżącemu w dniu 05.01.2023 r.) w wyniku rozpoznania wniosku z dnia 07.02.2022 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy - Urząd mimo zapewnienia, iż nie uwzględnia stanowiska wyrażonego przez zgłaszającego w piśmie z dnia 28.10.2020 r. - w całości je podzielił,

3) naruszenie art. 80 K.p.a. wynikające z przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, które polegało na tym, że z jednej strony materiał dowodowy:

• złożony przez zgłaszającego z naruszeniem prekluzji dowodowej - został uwzględniony przez Urząd Patentowy RP,

•  z drugiej strony materiał dowodowy - złożony prawidłowo przez wnoszącego sprzeciw - został pominięty, a co najmniej nieprawidłowo oceniony przez Urząd,

4) prowadzenie korespondencji z obrazą art. 39 § 1 K.p.a.

Formułując zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie Zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 29 listopada 2021 r., a nadto o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W skardze Skarżący uzasadnił podnoszone zarzuty.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi w całości oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi w całości oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Pismem z dnia 29 listopada 2023 r. pełnomocnik Wnoszącego Sprzeciw zwrócił się o uwzględnienie w toku posiedzenia sądowego dodatkowych uwag. Wnoszący Sprzeciw w przedmiotowym piśmie zwrócił uwagę na przepis art. 1291 ust. 1 pkt 6 p.w.p. dotyczący odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak zgłoszony w złej wierze. Ponadto Wnoszący Sprzeciw wskazał na domniemanie prawdziwości bazy i wpisów w rejestrach prowadzonych przez UP RP. Ponadto Wnoszący Sprzeciw zauważył, że rozstrzygając przedmiotową sprawę w zakresie oceny naruszenia prawa osobistego w postaci więzi z osobą zmarłą Organ nie odwołał się do treści art. 435 § 3 k.c., tj. konieczności uzyskania pisemnej zgody współmałżonka i dzieci osoby zmarłej do umieszczenia w firmie nazwiska albo pseudonimu osoby zmarłej.

Organ pismem z dnia 1 grudnia 2023 r. odniósł się do ww. pisma oraz formułowanych zarzutów. UP RP wskazał w pierwszej kolejności, iż zarzut braku badania przez Organ w toku postpowania sprzeciwowego przesłanki z art. 1291 ust. 1 pkt 6 p.w.p. (zgłoszenia w złej wierze) jest chybiony. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej wskazał, że podstawy sprzeciwu wynikają wprost z art. 1321 ust. 1 – 3 p.w.p. Zatem powoływana przez Wnoszącego Sprzeciw okoliczność nie mieści się w katalogu podstaw, na których można oprzeć sprzeciw. W ocenie Organu również niezasadny jest zarzut braku odniesienia się przez UP RP do przesłanki z art. 435 § 3 k.c. i oceny jego wpływu na możliwość udzielenia ochrony na zgłoszony znak towarowy. UP RP wskazał, iż ww. przepis dotyczy sytuacji wykorzystania nazwiska osoby zmarłej w firmie osoby prawnej. Odnośnie poruszonego w piśmie Wnoszącego Sprzeciw art. 228 ust. 4 p.w.p. Organ zauważył, że nie wskazano konkretnego błędu czy nieścisłości w bazie, a przede wszystkim nie powiązano zarzutu z konkretnym postępowaniem, którego dotyczy przedmiotowa skarga.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 roku, poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto zauważyć należy, że w myśl art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej "P.p.s.a."), w ramach tej kontroli sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Z kolei, zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 P.p.s.a.).

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 grudnia 2022 r., mocą której Organ rozstrzygnął o oddaleniu sprzeciwu wniesionego przez A. S. wobec zgłoszenia przez Polski Z. [...] słownego znaku towarowego "Memoriał (...)", przeznaczonego do oznaczania towarów i usług w klasach: 41, 25, 28 klasyfikacji towarów i usług (tzw. klasyfikacji nicejskiej).

Podstawą wniesienia sprzeciwu była art. 1321 pkt 1 p.w.p., zgodnie z którym nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy, którego używanie narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich. Skarżący wskazał, że od rejestracji wyłączone są znaki towarowe ze względu na kolizję z prawami osobistymi osób trzecich, określonymi w art. 23 i art. 24 k.c. Konkretyzując Skarżący wskazał, że podstawą do odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy są takie prawa osobiste, jak kult osoby zmarłej oraz prawo do nazwiska wskazane wprost w art. 23 i 24 k.c. Jednocześnie Sąd wskazuje, co jest bezsporne, że Wnoszący Sprzeciw jest synem zmarłej [...]. Ponadto na moment dokonania przez PZLA zgłoszenie spornego znaku Zgłaszający do wniosku o rejestrację załączył oświadczenia S. S. z dnia 27 sierpnia 2018 r. w przedmiocie zgody na zastrzeżenie przez PZLA nazwy wydarzenia sportowego "Memoriał (...)", wykorzystując imię i nazwisko zmarłej jako znaków towarowych.

Organ rozpatrując sprawę nie podzielił stanowiska Wnoszącego Sprzeciw, iż udzielenie PZLA ochrony na zgłoszony słowny znak towarowy "Memoriał (...)" narusza dobra osobiste Wnoszącego Sprzeciw w postaci prawa do kultu po osobie zmarłej oraz prawa do nazwiska. W ocenie UP RP zgłoszenie znaku towarowego jest jednoznaczne, chodzi o zawody sportowe organizowane dla uczczenia pamięci zmarłego, wybitnego i powszechnie znanego sportowca oraz osoby związanej ze sportem. W związku z powyższym również towary i usługi opatrywane tym znakiem będą postrzegane przez odbiorcę przez pryzmat przywołanego powyżej znaczenia znaku. W ocenie Organu towary oraz usługi wskazane w zgłoszeniu nie stanowią towarów, które w jakikolwiek sposób mogłyby uwłaczać pamięci i czci (...). Przeciwnie, używanie imienia i nazwiska [...] i słowa memoriał w charakterze znaku towarowego przyczyni się do rozpowszechnienia i kultywowania pamięci o Irenie Szewińskiej.

Sąd rozpoznający sprawę w składzie niniejszym podziela stanowisko Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej, że rejestracja słownego znaku towarowego "Memoriał (...)" nie narusza praw osobistych Wnoszącego w szczególności w zakresie prawa do kultu osoby zmarłej oraz nazwiska. Tym samym w zaistniałym sporze Sąd rację przyznaje Organowi.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena czy zgłoszenie przez PZLA słownego znaku towarowego "Memoriał (...)" narusza wskazane w art. 1321 ust. 1 pkt 1 p.w.p. prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich, w szczególności kult osoby zmarłej oraz nazwisko. Tym samym należy wskazać, przyjmując za punkt odniesienia art. 1321 ust. 1 – 3 p.w.p., że przedmiotem oceny zajścia przeszkód do rejestracji znaku towarowego są wymienione w tym przepisie okoliczności. Zatem Organ dokonując oceny zgłoszonego sprzeciwu do dokonanej rejestracji słownego znaku towarowego "Memoriał (...)" badał czy w zaistniałej sprawie doszło do naruszenia praw osobistych Wnoszącego Sprzeciw w zakresie kultu pamięci osoby zmarłej oraz naruszenia prawa osobistego w postaci nazwiska. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że samemu pojęciu dóbr osobistych odpowiada kategoria praw do tych dóbr. Inaczej mówiąc, poszczególne dobra osobiste to przedmioty odpowiednich praw. Są to prawa niemajątkowe i tak ściśle związane z podmiotem, że razem z nim powstają i wygasają oraz nie mogą przechodzić na inne osoby, w tym spadkobierców. Tym samym prawa do dóbr osobistych i, co istotne, roszczenia wynikające z ich naruszenia gasną wraz ze śmiercią osoby uprawnionej.

Oceniając tak ustaloną między Zgłaszającym a Wnoszącym Sprzeciw materię sporu oraz określone przez Zgłaszającego klasy towarów i usług według klasyfikacji nicejskiej, w ocenie Sądu dokonaną rejestracje znaku nalezy wiązać ściśle z działalnością Zgłaszającego oraz wydarzeń sportowych, przy okazji których ów znak będzie wykorzystywany. Mając tak określony przedmiot oraz cel zgłoszonego znaku słownego "Memoriał (...)", w kontekście zgłoszonego sprzeciwu, Sąd podziela stanowisko UP RP, iż w związku z rejestracją przedmiotowego znaku nie doszło do naruszenia prawa osobistego lub majątkowego osoby trzeciej bowiem dobra osobiste są tak ściśle związane z osobą człowieka, którego dotyczą, że razem z nim powstają, wygasają i nie mogą przechodzić na inne osoby (p. wyrok SN z 13.12.1976 r., I CR 439/76, niepubl.). Z tej przyczyny są niezbywalne (zob. wyrok SA w Lublinie z 5.04.1991 r., I ACr 50/91, OSA 1991/3, poz. 15) i niedziedziczne.

W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że imię i nazwisko człowieka są uznawane za element jego tożsamości (wyrok NSA z 11.01.1983 r., II SA 1583/82, LEX nr 1687770) i indywidualizacji (wyrok SA w Szczecinie z 17.03.2015 r., I ACa 868/14, LEX nr 1771540). Uznanie nazwiska za dobro osobiste pozwala uprawnionemu żądać, aby inne osoby nie używały bezprawnie (nie zawłaszczały) jego nazwiska oraz by nie ujawniały tego nazwiska w określonych sytuacjach (wyrok SN z 19.11.2003 r., I PK 590/02, OSNP 2004/20, poz. 351). Ujawnienie nazwiska może również, w zależności od kontekstu jego użycia, prowadzić do naruszenia prywatności lub czci osoby. Przejawem naruszenia dóbr osobistych w postaci nazwiska lub pseudonimu może być ich nieuprawnione użycie ("podszycie się" pod inną osobę w różnych przejawach komunikacji: osobistej, korespondencyjnej, internetowej), kwestionowanie prawa do posługiwania się danym nazwiskiem (zob. wyrok SO w Poznaniu z 28.02.2013 r., XII C [...], Rzeczpospolita z 3.03.2014 r.), zniekształcenie lub nieuprawnione ujawnienie (przy czym trafnie P. Sobolewski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. K. Osajda, Legalis 2018, komentarz do art. 23, nb 60, zauważa na tle okoliczności sprawy I CR [...], że ujawnienie nazwiska autora listu do redakcji doprowadziło do naruszenia jego prywatności). Wydaje się, że w podanym ostatnio przypadku (jak i w innych sytuacjach naruszenia przez dziennikarza obowiązku określonego w art. 15 ust. 2 pr.pras.) miało miejsce zarówno naruszenie prawa do nazwiska, którego włączenia do obiegu publicznego i przywołania w jakimkolwiek kontekście nie życzył sobie autor, jak i prawa do prywatności, w związku z ujawnieniem (przypisanych personalnie) poglądów autora na określone sprawy.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd podziela stanowisko Organu, że w niniejszej sprawie, zgłoszenie znaku towarowego "Memoriał (...)" nie godzi w dobro osobiste Wnoszącego Sprzeciw w postaci prawa do nazwiska. Jak wyżej mowa, aby mówić o naruszeniu prawa do nazwiska, w szczególności należałoby stwierdzić, iż naruszenie takie miałoby przejaw podszywania się pod nazwisko lub ewentualnie naruszenie dobrego imienia, w szczególności, np. czci (zewnętrznej), prywatności lub godności osobistej, które mogą być naruszone wskutek określonego użycia albo ujawnienia lub nieujawnienia nazwiska. W niniejszej sprawie choć użycie w słownym znaku towarowym "Memoriał (...)" nazwiska takiego samego jak nosi Wnoszący Sprzeciw, to jednak w ocenie Sądu nie godzi w żadnej mierze w nazwisko Skarżącego. Sąd zauważa, że zmarła Irena Szewińska to osoba powszechnie znana - wybitna polska lekkoatletka specjalizująca się w biegach sprinterskich i skoku w dal. (...) po zakończeniu kariery sportowej działała w krajowych i międzynarodowych organizacjach sportowych. Za wybitne osiągnięcia została utytułowana Orderem Orła Białego. W związku z powyższym nie sposób podzielić stanowisko Wnoszącego Sprzeciw, że rejestracja słownego znaku towarowego "Memoriał (...)" w jakikolwiek negatywny sposób wpłynie na dobre nazwisko Wnoszącego Sprzeciw. Sąd podziela stanowisko Organu, iż organizowanie przez PZLA imprez sportowych tytułowanych znakiem towarowym "Memoriał (...)" w odczuciu przeciętnego odbiorcy mogłoby powodować mylne wyobrażenie, że osoby noszące nazwisko "(...)i" udzieliły innemu podmiotowi zezwolenia na używanie swojego nazwiska jako znaku towarowego. Zdaniem Sądu okoliczność, że słowny znak towarowy w swojej nazwie zawiera imię i nazwisko wybitnej polskiej sportsmenki nie powinien budzić jakichkolwiek wątpliwości, że przedmiotem znaku towarowego nie jest li tylko nazwisko "(...)", a konkretnie chodzi o wydarzenie sportowe związane z (...). Tym bardziej, że jak wynika z celu, jaki przyświecał rejestracji spornego znaku towarowego. Z akt sprawy wynika bowiem, że tym celem jest nazwa mitingu lekkoatletycznego, będącego hołdem dla zmarłej najwybitniejszej polskiej lekkoatletki w historii. Tym samym także ewentualne prezentowanie znaku towarowego na wskazanych w zgłoszeniu towarach i firmowania usług będzie związane z tym wydarzeniem sportowym. Jakkolwiek twierdzenie, iż z tym wydarzeniem będzie wiązała się pewna komercyjna działalności PZLA to w ocenie Sądu istotne jest, iż działalność komercyjna PZLA z wykorzystaniem towarów i usług opatrzonych znakiem "Memoriał (...)" nie będzie celem samym w sobie.

Odnosząc się do kolejnej przeszkody w rejestracji znaku towarowego, na którą powołał się Wnoszący Sprzeciw, tj. naruszenie prawa osobistego w postaci kultu po osobie zmarłej Sąd wskazuje, że jak przyjmuje się w doktrynie "Kult pamięci osoby zmarłej jest dobrem osobistym przysługującym osobom bliskim, które wiązała ze zmarłym więź rodzinna, przyjacielska bądź wynikająca z autorytetu. Obejmuje sferę uczuciową związaną z kultem pamięci osoby bliskiej, której naruszenie może polegać np. na czynieniu użytku z niekorzystnych dla zmarłego danych zawartych w jego aktach osobowych. Realizowanie tego dobra osobistego przejawia się także w urządzeniu grobu, nagrobka, jego pielęgnacji i odwiedzaniu oraz odbywaniu ceremonii religijnych. Naruszeniem byłoby np. zatrzymanie do własnej dyspozycji części prochów zmarłego w osobnej urnie. Z kultem pamięci osoby zmarłej związane jest prawo do grobu oznaczające prawo, by zwłoki człowieka znalazły się w wybranym przez niego miejscu, zwłaszcza pośród bliskich; prawo to zawiera także elementy majątkowe" (A. Sylwestrzak [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. M. Balwicka-Szczyrba, LEX/el. 2023, art. 23. Podobnie przyjmuje się w orzecznictwie, iż kult pamięci osoby zmarłej, jest samoistnym, jurydycznie samodzielnym dobrem osobistym bliskich zmarłego, które występuje w pewnego rodzaju koincydencji z czcią, jaka zostałaby okazana zmarłemu za życia. Kult pamięci stanowi bowiem indywidualną wartość, silnie wiążącą się z osobowością człowieka, w szczególności sferą jego uczuć i pamięci. Właśnie ta pamięć o całokształcie życia osoby zmarłej, niezwykle charakterystyczna dla tego dobra osobistego, stanowi łącznik z czcią zmarłego, która zostałaby mu okazana za życia. Kult pamięci zmarłego - który jest odrębnym, chronionym prawnie dobrem osobistym, podobnie jak cześć człowieka, posiada dwa aspekty. Pierwszy wyrażający się w stricte osobistej więzi danej osoby z pamięcią o zmarłym, mowa tu o pamięci mającej swoje podstawy w osobistych wspomnieniach oraz uczuciach, jakimi była darzona osoba zmarła za życia. Drugi aspekt to cześć zewnętrzna mająca swoje przedłużenie w kulcie pamięci osoby zmarłej, która jest nakierowana na pielęgnację szeroko pojętej pamięci o zmarłym, w tym jego dobrego imienia, wobec społeczeństwa, a także ochronę tej dobrej pamięci (wyrok SA w Lublinie z 26.01.2021 r., I ACa 799/19, LEX nr 3121276). Ponadto jednolite w tym zakresie orzecznictwo wskazuje, że wśród dóbr bez wątpienia istniejących, lecz niewskazanych w tym przepisie, należy wymienić kult pamięci osoby zmarłej, zgodnie z utrwalonym już stanowiskiem orzecznictwa (tak Sąd Najwyższy m.in. w wyrokach z dnia 12 lipca 1968 r., I CR 252/68, Legalis numer 13606 i z dnia 13 lipca 1977 r., I CR 234/77, Legalis numer 20217). Wynika z niego dla bliskiej osoby zmarłego uprawnienie służące ochronie jej sfery uczuciowej, w tym ochronę czci i prywatności zmarłej osoby w zakresie, w jakim godzi to w uczucia osób najbliższych. Ta sfera oddziaływania powoduje, że nie chodzi tu o naruszenie dóbr osobistych zmarłego, ale jego bliskich, których odrębnym i samoistnym prawem podmiotowym jest pamięć po zmarłym i niezakłócone przeżywanie żałoby. Chodzi tu więc o odrębne, "własne" dobro osobiste osoby żyjącej. Jego podstawę stanowi stosunek bliskości określony przede wszystkim przez więzi rodzinne, łączące daną osobę ze zmarłym (tak Sąd Najwyższy w wyrokach z 6 kwietnia 2004 r., I CK 484/03, OSNC z 2005 r. Nr 4, poz. 69 i z dnia 24 lutego 2004 roku, III CK 329/02, OSNC z 2005 r. Nr 3, poz. 48).

I na to też dobro powołał się Wnoszący Sprzeciw, który wywodzi, że Zgłaszający nie jest uprawniony do zgłoszenia przedmiotowego znaku towarowego i zamierza komercyjnie wykorzystywać dorobek i nazwisko (...). We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Wnoszący Sprzeciw wskazał, że odzież, obuwie, nakrycia głowy, gry i zabawki, artykuły sportowe i gimnastyczne, czy ozdoby choinkowe - są to towary, które służą zarobkowemu używaniu znaku i dalekie są od kultywowania pamięci wybitnej lekkoatletki.

W ocenie Sądu uwzględniając okoliczności sprawy, a w szczególności cel dokonanej rejestracji słownego znaku towarowego "Memoriał (...)" należy podzielić stanowisko UP RP o braku naruszenia w tym zakresie prawa osobistego Wnoszącego Sprzeciw w postaci kultu po osobie zmarłej. Jak trafnie zauważył Organ Zgłaszającym jest Polski Z. [...], czyli krajowa reprezentacja sportu - lekkoatletyki skupiającą licznych sportowców, organizacje i działaczy sportowych, z którym to związkiem zmarła (...) była ściśle związana. A po drugie w znaku jest słowo "memoriał", co oznacza, że przeznaczenie zgłoszonego znaku jest jednoznaczne - chodzi o zawody sportowe organizowane dla uczczenia pamięci zmarłego, wybitnego i powszechnie znanego sportowca oraz osoby związanej ze sportem, którą była [...]. W świetle powyższego Sąd zgadza się z UP RP, że używanie znaku towarowego "Memoriał (...)" przez PZLA nie będzie odbierane z perspektywy zakresu wnioskowanej ochrony, a więc przez szeroki krąg odbiorców jako naruszenie czci czy pamięci po osobie zmarłej. Sąd wskazuje, o czym już byłą mowa na wstępie, że znaczenie zgłoszonego znaku jest jednoznaczne - chodzi o zawody sportowe organizowane dla uczczenia pamięci zmarłego, wybitnego i powszechnie znanego sportowca oraz osoby związanej ze sportem, którą była [...]. Zatem również towary i usługi jakie mogą być opatrywane tym znakiem towarowym należy postrzegać przez pryzmat powołanego znaczenia znaku. Tym samym, w ocenie Sądu, wbrew stanowisku Wnoszącego Sprzeciw również potencjalny odbiorca tych towarów lub usług (np. uczestnicząc w tym memoriale lub obserwujący wydarzenia sportowe poświęcone [...], lub korzystający z usług świadczonych przez PZLA) będzie postrzegał te produkty lub usługi przede wszystkim przez pryzmat znaczenia tego znaku towarowego, a nie jako wyłącznie działalność komercyjna, handlowa. Zatem ewentualne wykorzystanie słownego znaku towarowego "Memoriał (...)" do opatrzenia towarów ujętych w zgłoszeniu, tj.: odzież, obuwie, nakrycia głowy, gry i zabawki; artykuły sportowe i gimnastyczne nieujęte w innych klasach ozdoby choinkowe oraz usługi takie jak: nauczanie; kształcenie; rozrywka; działalność sportowa i kulturalna - nie stanowią towarów, które w jakikolwiek sposób mogłyby uwłaczać pamięci i czci [...]. Sąd podziela stanowisko Organu, że używanie imienia i nazwiska [...] i słowa memoriał w charakterze znaku towarowego przyczyni się do rozpowszechnienia i kultywowania pamięci o (...).

Z tych wszystkich okoliczności Sąd nie znalazł podstaw do uznania racji Wnoszącego Sprzeciw, iż rejestracji słownego znaku towarowego "Memoriał (...)" sprzeciwia się przesłanka naruszenia praw osobistych lub majątkowych osób trzecich – art. 1321 ust. 1 pkt 1 p.w.p., skonkretyzowana w art. 23 i 24 k.c., tj. naruszenie nazwiska oraz kultu pamięci zmarłej. Dokonana przez Sąd kontrola Zaskarżonej decyzji w tym zakresie nie wykazała, aby Wnoszący Sprzeciw faktycznie wykazał istnienie przeszkód rejestracji słownego znaku towarowego "Memoriał (...)".

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów procesowych w pierwszej kolejności Sąd podziela stanowisko Organu w zakresie niezasadności stawianego zarzutu z art. 8 K.p.a., który nakazywał UP RP prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie wniesionego sprzeciwu w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Formułując ten zarzut Wnoszący Sprzeciw oparł się na naruszeniu przez Organ art. 15219 p.w.p. poprzez zaniedbania w zakresie dochowania terminów przez Zgłaszającego, co doprowadziło, iż UP RP prowadził postępowanie z naruszeniem tego przepisu. Dalszym następstwem przedmiotowego uchybienia, w ocenie Skarżącego, było uwzględnienie przez Organ w decyzji z dnia 29 listopada 2021 r. argumentów Zgłaszającego, które powinny być pominięte, a przedstawione w piśmie PZLA z dnia 28 października 2020 r., mimo że pisma tego UP RP nie przekazał Wnoszącemu Sprzeciw. Skarżący podniósł także, że UP RP wbrew zapewnieniu o nieuwzględnieniu stanowiska PZLA zawartego w piśmie z dnia 28 października 2020 r. w całości je podzielił wydając Zaskarżona decyzję.

Odnosząc się do powyższego Sąd wskazuje, że poza sporem jest, że postanowieniem z dnia 6 października 2021 r. (k. 15A akt administracyjnych) Organ działając na podstawie art. 15219 ust. 6 i ust. 8 p.w.p. oraz art. 123 K.p.a. postanowił pominąć twierdzenia i dowody przedstawione przez Zgłaszającego w odpowiedzi na sprzeciw z dnia 6 lipca 2020 r., jako złożone po terminie oraz wszelkie twierdzenia i dowody stron podniesione w kolejnych stanowiskach stron, z uwagi na fakt, iż argumentacja w nich przedstawiona odnosi się do argumentów podniesionych w pominiętym piśmie z dnia 6 lipca 2020 r. Z treści przedmiotowego postanowienia wynika, iż pismami pominiętymi przez Organ, z uwagi na tzw. prekluzję dowodową, o której mowa w art. 15219 ust. 8 p.w.p., jest pismo Zgłaszającego z dnia 6 lipca 2020 r., będące odpowiedzią na sprzeciw; pismo Wnoszącego Sprzeciw z dnia 21 lipca 2020 r. (złożone w UP RP w dniu 21 sierpnia 2020 r.) oraz pismo Zgłaszającego z dnia 28 października 2020 r. będące odpowiedzią na replikę Wnoszącego Sprzeciw.

Ponadto pismem z dnia 6 października 2020 r. Organ poinformował Wnoszącego Sprzeciw o nadesłaniu odpowiedzi przez Zgłaszającego po terminie, w związku z czym UP RP pominął twierdzenia i dowody podniesione w odpowiedzi na sprzeciw. Organ pouczył Skarżącego, że z uwagi na powyższe, Wnoszący Sprzeciw może w terminie 1 miesiąca od dnia otrzymania niniejszego pisma uzupełnić swoje stanowisko i nadesłać brakujące dowody. Skarżący pismo Organu pozostawił bez odpowiedzi.

Odnosząc się do powyższego Sąd w składzie rozpatrującym sprawę nie podziela stanowiska Skarżącego w tym zakresie. Niezależnie od okoliczności ujawnienia uchybienia przez Zgłaszającego terminu na złożenie odpowiedzi na sprzeciw istotne jest, że zanim Organ wydał decyzję z dnia 29 listopada 2021 r. zostało wydane stosowne postanowienie, mocą którego UP RP pominął twierdzenia i dowody niezgłoszone w wyznaczonym terminie przez Zgłaszającego i jednocześnie inne wskazane pisma stron, które odnosiły się do spóźnionej odpowiedzi Zgłaszającego na wniesiony sprzeciw. Z treści Zaskarżonej decyzji (np. s. 14) oraz decyzji z dnia 29 listopada 2021 r. (s. 9 i n.) wynika, że organ pominął twierdzenia z naruszeniem prekluzji dowodowej. W związku z czym podnoszone przez Skarżącego naruszenie polegające na braku doręczenia mu przed wydaniem decyzji z dnia 29 listopada 2021 r. pisma PZLA z dnia 28 października 2020 r. nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Należy jednocześnie jasno zaakcentować, że pismo z dnia 28 października 2020 r. – odpowiedź na replikę Skarżącego z dnia 21 sierpnia 2020 r. – jako odnoszące się do argumentów podniesionych w piśmie Zgłaszającego z dnia 6 lipca 2020 r. nie mogło stanowić podstawy rozpatrzenia sprawy zainicjowanej wniesionym sprzeciwem. Tym samym ewentualne stanowisko Wnoszącego Sprzeciw, odnoszące się do tego pisma, z mocy postanowienia Organu z dnia 6 października 2020 r. miałoby irrelewantne znaczenie dla rozpatrzenia sprawy. Co więcej Sąd zauważa, że Skarżący z uwagi na uchybienie terminu przez PZLA został w pewien sposób premiowany przez Organ, bowiem mógł w terminie 1 miesiąca uzupełnić swoje stanowisko i nadesłać brakujące dowody (k. 16 akt administracyjnych). Skarżący nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę podnoszone w ww. zakresie przez Skarżącego naruszenie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, wpływanie istotne na wynik sprawy, to prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowanie w nich stosunku administracyjnego, materialnego lub procesowego. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (tak NSA w wyroku z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt I GSK 363/12; wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1490/11). Podkreśla się także, że aby jednoznacznie uznać, że tego rodzaju naruszenie wystąpiło, nieodzowne jest wykazanie przez stronę, że wytykane naruszenie taki wpływ mogło mieć. W ocenie Sądu podnoszone przez Skarżącego okoliczności w istotny sposób nie wpłynęły na sposób rozpatrzenia przez UP RP sprawy.

W ocenie Sądu nie jest również trafny pogląd Skarżącego, że UPRP uwzględnił w całości. Dokonując całościowej analizy akt sprawy, w szczególności kwestionowanego pisma Zgłaszającego z dnia 6 lipca 2020 r. oraz decyzji obu instancji Sąd stwierdza, że sporządzone przez Skarżącego w skardze zestawienie dotyczy porównania fragmentów ww. pisma Zgłaszającego z treścią decyzji Organu z dnia 29 listopada 2021 r. Sąd zauważ, że porównywane fragmenty nie pokrywają się "słowo w słowo". Ponadto Organ uzgadniając decyzję z dnia 29 listopada 2021 r. w porównywanym fragmencie powołał się na orzecznictwo sądów powszechnych, czego brak jest porównywanym fragmencie z pisma z dnia 6 lipca 2020 r. W ocenie Sądu nawet uznanie, że pewne fragmenty są podobne, to nie znaczy, że Organ podzielił stanowisko Zgłaszającego zawarte w pominiętym piśmie.

W ocenie Sądu istotne jest jednak to, iż to, że ww. pismo Zgłaszającego zawierało dowody, na które Organ w żaden sposób się nie powołał. Jak bowiem już była mowa wyżej, warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu jest ustalenie, że stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wpływanie istotne na wynik sprawy, to prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowanie w nich stosunku administracyjnego, materialnego lub procesowego. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne. Dał temu już wyraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 czerwca 2008 r. o sygn. II FSK 563/07 podzielany w niniejszym postępowaniu w obecnym składzie.

Podnoszenie przez Skarżącego, że pewne fragmenty pominiętego dokumentu oraz decyzji Organu wykazują podobieństwo nie jest wystarczające do uznani, że podnoszone naruszenie jest wystarczające do stwierdzenia naruszenia uzasadniającego uchylenie Zaskarżonej decyzji. Oceny Sądu w tym zakresie nie zmienia również okoliczność, że na stronie 8 decyzji z dnia 29 listopada 2021 r. Organ zawarł fragment o treści "Zgłaszający, reprezentowany w sprawie przez pełnomocnika, w piśmie z dnia 28.10.2020 r. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i odniósł się do twierdzeń zawartych w piśmie Wnioskodawcy z dnia 21.08.2020 r.". Sąd zauważa, że eksponowany przez Skarżącego fragment istotnie został zawarty w przedmiotowej decyzji. Sąd zwraca jednak uwagę, że ów fragment został przytoczony w części decyzji, w której Organ opisywał przebieg dotychczasowego postępowania. W dalszej części uzasadnienia tej decyzji UP RP przywołał postanowienie z dnia 6 października 2021 r., mocą którego ten dokument został pominięty (s. 9 decyzji z dnia 29 listopada 2021 r.). w dalszej części decyzji Organ nie powołuje się na pominięte dokumenty, w tym pismo z dnia 28 sierpnia 2020 r.

Sąd wskazuje ponadto, że poza możliwością przedstawienia argumentów w samym sprzeciwie, Wnoszący Sprzeciw miał możliwość uzupełnienia swojego stanowiska w sytuacji, gdy odpowiedź na sprzeciw została złożona po terminie. W niniejszej sprawie mimo zaistnienia takiej możliwości Skarżący nie skorzystał z prawa uzupełnienia swojego stanowiska i nadesłania brakujących dowodów. Jednocześnie w treści uzasadnienia Zaskarżonej decyzji (s. 14-15) Organ wskazał, jaki materiał dowodowy weźmie pod uwagę działając w trybie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tym samym Organ w sprawie niniejszej nie naruszył zasady zaufania do władzy publicznej. Uwzględniając jednocześnie, że w niniejszym postępowaniu Organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, wyczerpująco rozpatrzył cały zebrany w postępowaniu materiał dowodowy, to nie sposób zgodzić się ze Skarżącym, iż została w toku postępowania naruszona zasada z art. 80 K.p.a. Zaskarżona decyzja zawiera szczegółowe uzasadnienie prawne i faktyczne. W związku z powyższym twierdzenia Skarżącego o naruszeniu norm prawa w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy należy uznać za chybione.

Mając powyższe na uwadze wskazuje, że zarzut naruszenia art. 8 i 80 K.p.a. jest całkowicie chybiony.

Z tych samych względów nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 15219 ust. 8 p.w.p. (w skardze wskazany jest mylnie art. 19219 ust. 8 p.w.p.). Jak bowiem Sąd zauważył, UP RP prowadząc postępowanie w sprawie sprzeciwu na etapie postępowania administracyjnego określił jakie dowody (pisma) pomija. Zaistniałej w sprawie prekluzji dowodowej dał również wyraz w Zaskarżonej decyzji.

Sąd zauważa, że Skarżący stawiając zarzut naruszenia art. 39 § 1 K.p.a. nie uzasadnił na czym ów naruszenie miało polegać. Sąd zauważa, że zgodnie ww. przepisem K.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, zwany dalej "adresem do doręczeń elektronicznych", chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu albo w siedzibie organu.

Sąd zauważa, że w dniu 5 października 2021 r. na mocy art. 61 ustawy z dnia z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (obecnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 285 z późn. zm., dalej "u.d.e.") weszła w życie nowelizacja obejmująca m.in. dostosowanie procedury doręczeń elektronicznych w K.p.a. do ram prawnych wyznaczonych ustawą o doręczeniach elektronicznych. Uwzględniając szeroki zakres zmian nie tylko w aspekcie proceduralnym, lecz przede wszystkim technicznym, przewidziany został okres przejściowy, w trakcie którego na mocy przepisów intertemporalnych do doręczania dokonywanego w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej stosuje się art. 39, 391, 40 § 4 oraz art. 46 § 4–9 k.p.a., w brzmieniu dotychczasowym, tj. w brzmieniu sprzed 5.10.2021 r. (tak m.in. M. Wilbrandt-Gotowicz [w:] Doręczenia..., red. M. Wilbrandt-Gotowicz, s. 742; A. Skóra [w:] Doręczenia elektroniczne. Komentarz, red. B. Kwiatek, A. Skóra, LEX 2023, art. 1; J. Wegner [w:] Z. Kmieciak, J. Wegner, M. Wojtuń, Kodeks..., art. 39). Wyłączenie obowiązku stosowania nowych przepisów o doręczeniach elektronicznych nie ma jednak zastosowania, jeżeli podmiot publiczny posiada adres do doręczeń elektronicznych. Artykuł 158 ust. 1 i 2 u.d.e. stanowi bowiem, że "1. W okresie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do dnia poprzedzającego dzień zaistnienia obowiązku jej stosowania, o którym mowa w art. 155, do doręczania przez podmioty publiczne w rozumieniu ustawy zmienianej w art. 105 do podmiotów niebędących podmiotami publicznymi w rozumieniu tej ustawy, dokonywanego w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej, stosuje się art. 39, art. 391, art. 40 § 4 oraz art. 46 § 4–9 ustawy zmienianej w art. 61 w brzmieniu dotychczasowym oraz art. 144a i art. 152a ustawy zmienianej w art. 84 w brzmieniu dotychczasowym. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli podmiot publiczny posiada adres do doręczeń elektronicznych". Wobec zaprojektowanych przez ustawodawcę rozwiązań intertemporalnych związanych z sekwencyjnym modelem wdrażania rejestrowanych doręczeń elektronicznych wprowadzone zmiany normatywne znajdą w pełni zastosowanie od 1.10.2029 r. (art. 155 u.d.e.; tak m.in. M. Wilbrandt-Gotowicz [w:] Doręczenia..., red. M. Wilbrandt-Gotowicz, s. 742), zaś w okresie przejściowym organom administracji publicznej, a w ślad za tym również stronom, uczestnikom na prawach strony oraz pozostałym podmiotom, przyjdzie funkcjonować w "podwójnym reżimie prawnym" doręczeń elektronicznych. W praktyce oznacza to, że przepisy już nieobowiązujące, tj. art. 39, 391, 40 § 4 oraz art. 46 § 4–9 k.p.a., w brzmieniu sprzed 5.10.2021 r., a zatem trzon tzw. starej procedury doręczeń elektronicznych, mają zastosowanie aż do dnia aktualizacji obowiązku stosowania nowej procedury doręczeniowej w rozumieniu art. 155 u.d.e. (tj. obowiązku stosowania przepisów ustawy o doręczeniach elektronicznych w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej).

Sąd ponadto zauważ, że zgodnie z art. 2411 ust. 1 p.w.p. w postępowaniu przed Urzędem Patentowym w sprawie uzyskania patentu, dodatkowego prawa ochronnego, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji, a także utrzymywania ich w mocy, dokonywane zgłoszenia i korespondencja wymagają zachowania formy pisemnej; zgłoszenia i korespondencja mogą być przesyłane również za pomocą telefaksu lub w postaci elektronicznej. Stosownie natomiast do ust. 4. w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, Urząd Patentowy, za zgodą strony, doręcza korespondencję wyłącznie za pomocą systemu teleinformatycznego Urzędu Patentowego. Natomiast stosownie do ust. 6. wyrażenie albo wycofanie zgody, o której mowa w ust. 4, wywołuje skutki prawne tylko w sprawie, w której ta zgoda została wyrażona albo wycofana.

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy Sąd zauważa, że Skarżący złożył sprzeciw w formie pisemnej, nie podał adresu do doręczeń elektronicznych ani nie zażądał doręczania korespondencji za pomocą systemu teleinformatycznego UP RP. W związku z czym, Organ doręczał korespondencję w sprawie za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A.

Z powyższych względów zarzut naruszenia art. 39 § 1 K.p.a. należy uznać za niezasadny.

Przechodząc do oceny pisma Wnoszącego Sprzeciw z dnia 29 listopada 2023 r. oraz podniesionych w nim kwestii, a to dotyczących niezastosowania w sprawie art. 1291 ust. 1 pkt 6 p.w.p., dotyczącego odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak zgłoszony w złej wierze oraz niezastosowania przez Organ art. 435 § 3 k.c., tj. konieczności uzyskania pisemnej zgody współmałżonka i dzieci osoby zmarłej do umieszczenia w firmie nazwiska albo pseudonimu osoby zmarłej, Sąd w składzie rozpoznającym sprawę wskazuje, iż wskazane przepisy nie znajdowały zastosowania w sprawie.

Należy zauważyć, że materialnoprawna podstawa wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszonego znaku towarowego określona jest w art. 1321 ust. 1 – 3 p.w.p. Zgodnie z tą regulacją, po rozpatrzeniu sprzeciwu, o którym mowa w art. 1526a ust. 1 lub art. 15217 ust. 1, uznanego za zasadny nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy:

1) którego używanie narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich;

2) identyczny ze znakiem towarowym, na który udzielono prawa ochronnego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla identycznych towarów;

3) identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje, w szczególności ryzyko skojarzenia znaku zgłoszonego ze znakiem wcześniejszym;

4) identyczny lub podobny do renomowanego znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla jakichkolwiek towarów, jeżeli używanie zgłoszonego znaku bez uzasadnionej przyczyny mogłoby przynieść zgłaszającemu nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego;

5) identyczny lub podobny do znaku towarowego, który przed datą według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa ochronnego był w Rzeczypospolitej Polskiej powszechnie znany i używany jako znak towarowy przeznaczony do oznaczania towarów identycznych lub podobnych pochodzących od innej osoby, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje, w szczególności ryzyko skojarzenia znaku zgłoszonego ze znakiem powszechnie znanym;

6) jeżeli na podstawie przepisów prawa krajowego lub prawa Unii Europejskiej przewidujących ochronę oznaczenia geograficznego lub nazwy pochodzenia osoba uprawniona do wykonywania praw wynikających z wcześniejszego ich zgłoszenia, o ile to oznaczenie lub nazwa zostanie zarejestrowane, może zakazać używania późniejszego znaku towarowego.

Stosownie do ustępu 2. podstawą sprzeciwu, o którym mowa w art. 1526a ust. 1 lub art. 15217 ust. 1, mogą być również zgłoszenia znaków towarowych z wcześniejszym pierwszeństwem, o których mowa w ust. 1 pkt 2-4, o ile udzielone zostanie na nie prawo ochronne. Do czasu prawomocnego zakończenia wcześniejszych postępowań zgłoszeniowych, postępowanie w sprawie sprzeciwu zawiesza się.

Natomiast na podstawie art. 1321 ust. 3 p.w.p. przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio, w przypadku, gdy wcześniejszy znak towarowy został zgłoszony lub zarejestrowany w trybie określonym w art. 4.

Z powyższego zatem wynika, że okoliczność złej wiary nie stanowi podstawy uznania zasadności wniesionego sprzeciwu do zgłoszonego znaku towarowego.

Za chybioną należy również ocenić argumentację Skarżącego w zakresie niezastosowania przez UP RP normy z art. 435 § 3 k.c., zgodnie z którym umieszczenie w firmie nazwiska albo pseudonimu osoby fizycznej wymaga pisemnej zgody tej osoby, a w razie jej śmierci - zgody jej małżonka i dzieci.

Sąd zauważa, że PZLA wystąpił o rejestrację słownego znaku towarowego "Memoriał Ireny Szewińskiej". Opisując w zgłoszeniu wniosek o rejestrację przedmiotowego znaku Zgłaszający wskazał, że rejestrowany znak dotyczy: "Nazwa mitingu lekkoatletycznego organizowanego przez Polski Z. [...]", "Impreza będąca hołdem dla zmarłej w 2018 roku najwybitniejszej polskiej lekkoatletki w historii".

W związku z powyższym chybione jest stanowisko Skarżącego, iż do rejestracji słownego znaku towarowego związanego z imprezą sportową Organ przy rozpatrywaniu wniesionego sprzeciwu winien zastosować przepisy k.c. w zakresie firmy osoby prawnej. Firmą osoby prawnej jest nazwa, pod którą działa przedsiębiorca (art. 435 § 1 w zw. a art. 432 § 1 k.c.). Zastosowania art. 435 § 1 k.c. niewątpliwie Organ musiałby rozważyć w sytuacji, gdy PZLA chciałby zastrzec znak towarowy dotyczący nazwy (firmy) Zgłaszającego z uzupełnieniem imienia i nazwiska zmarłej [...]. Z taką sytuacją w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia. Jednocześnie Sąd zauważa, że do ewentualnego zastosowania art. 435 § 3 k.c. Organ odniósł się w Zaskarżonej decyzji (s. 22 Zaskarżonej decyzji), gdzie wskazał, że podziela zdanie Zgłaszającego, że powoływanie się w niniejszej sprawie na 435 § 3 k.c., który opisuje przypadek wyrażenia zgody na wykorzystanie nazwiska osoby zmarłej w firmie osoby prawnej - nie jest uzasadnione. Powoływany artykuł dotyczy użycia nazwiska w firmie osoby prawnej. Należy podkreślić, że ustawodawca nie przewidział podobnej regulacji w prawie własności przemysłowej.

Odnośnie poruszonego w piśmie z dnia 29 listopada 2023 r. przez Wnoszącego Sprzeciw naruszenia art. 228 ust. 4 p.w.p. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko Organu z dnia 1 grudnia 2023 r., że Skarżący nie wskazał konkretnego błędu czy nieścisłości w bazie, a przede wszystkim nie powiązał zarzutu z konkretnym postępowaniem, którego dotyczy przedmiotowa skarga.

Mając na uwadze całokształt ustaleń, w szczególności publiczny status zmarłej (...) oraz fakt, że zgłoszony słowny znak towarowy związany jest z organizacją przez PZLA zwodów sportowych ku czci zmarłej, w ocenie Sądu Wnoszący Sprzeciw nie wykazał, że zgłoszenie słownego znaku towarowego "Memoriał Ireny Szewińskiej" narusza jego prawo osobiste do nazwiska oraz prawo do kultu po osobie zmarłej.

Sąd stwierdzając niezasadność podniesionych w skardze zarzutów oraz nie stwierdzając, aby Organy naruszyły prawo materialne, bądź procedurę administracyjną w stopniu uzasadniającym uchylenie Zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Należy również wskazać, że złożona w tej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a., z uwagi na spełnienie ustawowych przesłanek. Stosownie do art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpatrzona w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sprawa w takim przypadku rozpoznawana jest na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów – art. 120 P.p.s.a.

Wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl .