Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 717/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 § 1, art. 183 § 2, art.  151, art. 174 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 116, art. 116 § 1-2 i 4, art. 70 § 1 i § 4, art. 59
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 11 ust. 1 i 2.
journal: Dz.U. 2020 poz 1228
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe - tj

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia WSA (del) Anna Juszczyk-Wiśniewska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 1655/22 w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 17 maja 2022 r., nr 1401-IEW4.4120.3.2022.MP w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 26 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 1655/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 17 maja 2022 r. nr 1401-IEW4.4120.3.2022.MP oddalił skargę w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu oraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2017 r.

Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł W. G., zaskarżając wyrok w całości. Pełnomocnik skarżącego zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 70 § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm.) (dalej: "o.p.") poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że w sprawie nie doszło do wygaśnięcia zobowiązania pierwotnego dłużnika ("O." sp. z o.o. dalej: "Spółka"), co powodowałoby zwolnienie z odpowiedzialności osoby trzeciej (członka zarządu, Skarżącego kasacyjnie);

2) art. 116 § 1-2 i 4 O.p. poprzez ich błędną wykładnię i przypisanie Stronie odpowiedzialności jako Członkowi Zarządu Spółki wraz z wymienioną Spółką za zobowiązania podatkowe tej Spółki, których termin upływał w czasie, w której Strona nie pełniła funkcji członka zarządu Spółki;

3) art. 116 § 1-2 i 4 O.p. poprzez ich błędną wykładnię i podtrzymanie przez Sąd I instancji przypisania Stronie odpowiedzialności jako byłemu Członkowi Zarządu Spółki wraz z zmienioną Spółką za zobowiązania tej Spółki powstałe z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2017 r. podczas gdy w okresie pełnienia przez Stronę funkcji w zarządzie Spółki, Spółka nie spełniała przesłanek określonych ustawą prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1228 z późn. zm.) (w brzmieniu tejże ustawy przed 1 stycznia 2016 r.) (dalej: "u.p.n.") do ogłoszenia jej upadłości, a uzasadnienie zaskarżonej Decyzji (czego nie dopatrzył się Sąd I instancji) wskazuje na to, że Organ podatkowy nie dokonał jakiejkolwiek analizy ekonomicznej, związanej ze stanem finansów Spółki w okresie pełnienia przez Stronę funkcji członka zarządu, a oparcie się przez Sąd I instancji (za Organami obu instancji) na danych z dwóch sprawozdań finansowych za rok obrotowy 2015, czyli sprawozdania finansowego wyłącznie na określony dzień pozwalało na zbadanie sytuacji finansowej Spółki wyłącznie na ten dzień, bez uwzględnienia fluktuacji przepływów pieniężnych, zmian poziomu aktywów i zobowiązań Spółki nawet w najbliższych czasowych okresach pełnienia przez Stronę funkcji członka zarządu, co w żaden sposób nie oddaje obrazu stanu sytuacji finansowej Spółki w okresie pełnienia przez Stronę funkcji w organie zarządzającym Spółki, a późniejsze pogorszenie się sytuacji finansowej Spółki w okresie, kiedy już Strona tej funkcji nie pełniła, powoduje uwolnienie Strony od odpowiedzialności ukształtowanej w art. 116 § 1 O.p.;

4) art. 1 ust. 1 u.p.n. w zw. z art. 116 § 1 O.p. poprzez jego błędną wykładnię objawiającą się w stwierdzeniu Sądu I instancji, iż Spółka w 2017 r. spełniała przesłanki do ogłoszenia jej upadłości, podczas gdy Spółka posiadała wyłącznie jednego wierzyciela, co jednocześnie oznaczało brak zaistnienia przesłanek do ogłoszenia upadłości Spółki, a to z powodu, iż u.p.n. określa zasady wspólnego dochodzenia roszczeń wierzycieli (przynajmniej dwóch) od niewypłacalnych dłużników;

5) art. 116 § 1 ust. 1 pkt b) O.p. poprzez jego błędną wykładnię i podtrzymanie przez Sąd I instancji orzeczenia Organu podatkowego o odpowiedzialności Strony za ww. zobowiązania podatkowe Spółki, podczas gdy niezgłoszenie przez Stronę (działającą w imieniu Spółki) wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki w czasie pełnienia przez nią funkcji w zarządzie Spółki nastąpiło bez jej winy, albowiem Spółka nie spełniała przesłanek do ogłoszenia jej upadłości, a ewentualny wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki podlegałby oddaleniu ze względu na brak przesłanek do ogłoszenia upadłości Spółki;

6) art. 116 § 1-2 i 4 O.p. w zw. z art. 11 ust. 1 oraz ust. 2 u.p.n. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie przez Sąd I instancji, iż dla oceny niewypłacalności powinno brać się pod uwagę stan zaległości podatkowych wynikający z następczo wydanej decyzji określającej, a nie faktyczny stan zaległości, który istniał w badanym okresie, podczas gdy w badanym okresie nie zaistniała przesłanka niewypłacalności, a Spółka na bieżąco regulowała swoje zobowiązania na rzecz kontrahentów i Strona nie była zobowiązana do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki (jak wskazuje Sąd I instancji: analiza bilansu nie wskazuje, aby w Spółce wystąpiła nadwyżka zobowiązań nad majątkiem).

II. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. art. 187 § 1 w zw. z art. 191 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 122 w zw. z art. 210 § 1 i 4 O.p. poprzez oddalenie skargi przez Sąd I instancji, który nie dopatrzył się braku dokonania przez Organ podatkowy jakiejkolwiek analizy merytoryczne stanu finansów Spółki w okresie pełnienia przez Stronę funkcji członka zarządu Spółki i oparcia wszelkich ustaleń w ramach postępowania wyłącznie na dokumencie w postaci sprawozdania finansowego Spółki za rok obrotowy 2015, podczas gdy obraz sytuacji majątkowej Spółki w okresie pełnienia przez Stronę funkcji w zarządzie Spółki można było uzyskać wyłącznie po dokładnej analizie aktywów Spółki, ich wartości godziwej i ewentualnego niedoszacowania/przeszacowania aktywów w sprawozdaniach finansowych, ich rzeczywistego istnienia, możliwości wyegzekwowania należności, stanu zobowiązań, charakteru zobowiązań, terminu wymagalności zobowiązań i ich ewentualnego przedawnienia w okresie pełnienia przez Stronę funkcji w zarządzie Spółki oraz poprzez fakt, że Sąd I instancji dokonał ustaleń co do przesłanki upadłościowej spółki z pominięciem wskazania na istnienie przynajmniej drugiego wierzyciela w przyjętej dacie powstania podstaw do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki.

Pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto oświadczył, że nie wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 1634 z zm., dalej jako: P.p.s.a.).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.

Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 P.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.

W skardze kasacyjnej sformułowano zarówno zarzuty naruszenia prawa procesowego, jak i przepisów prawa materialnego. Co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty procesowe, gdyż uznanie ich za uzasadnione może czynić zbędnym lub przynajmniej przedwczesnym rozpatrywanie zarzutów łączących się z ewentualnym naruszeniem prawa materialnego. W niniejszej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa procesowego są w istocie następstwem zarzutów dotyczących błędnej wykładni art. 116 O.p. w związku z art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016 r., poz. 2171 z zm., dalej jako: p.u.n.). Z tego też względu dla oceny zarzutów procesowych niezbędnym staje się uprzednie dokonanie prawidłowej wykładni prawa materialnego, która ma wpływ na ocenę zarzutów procesowych.

Zarzuty procesowe dotyczą oddalenia skargi przez WSA na podstawie art. 151 P.p.s.a. zamiast uchylenia zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Strona zakwestionowała ustalenie dotyczące sytuacji majątkowej (m.in. brak analizy aktywów spółki, ich wartości, rzeczywiste istnienie, możliwość wyegzekwowania należności) oraz zakwestionowała, że istniała przesłanka upadłości (z uwagi na brak drugiego wierzyciela). Z kolei w zarzutach naruszenia prawa materialnego wskazano na naruszenie art. 116 § 1-2 i 4 Ordynacji podatkowej poprzez ich błędną wykładnie.

Najdalej idącym zarzutem kasacyjnym, wniesionym na postawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. jest zarzut naruszenia art. 70 § 1 i § 4 O.p. W ocenie Skarżącego Sąd I instancji nie dopatrzył się, iż w sprawie doszło do przedawnienia zobowiązań Spółki, bowiem przerwanie biegu terminu przedawnienia nastąpiło z uwagi na zastosowanie środka egzekucyjnego wobec Spółki i termin biegł na nowo, upływał z początkiem 2023r. Tym samym doszło do zwolnienia Skarżącego z odpowiedzialności członka zarządu.

Niewątpliwie wygaśnięcie zobowiązania pierwotnego podatnika (dłużnika) zwalnia z odpowiedzialności osobę trzecią, na której w świetle przepisów prawa ciąży odpowiedzialność za zaległość z tytułu tego zobowiązania. Granice czasowe odpowiedzialności osoby trzeciej wyznacza zatem istnienie zaległości podatkowej, za którą odpowiedzialność tę orzeczono, co wynika z akcesoryjnego charakteru odpowiedzialności osoby trzeciej w stosunku do odpowiedzialności podatnika. Zaległość podatkowa z tytułu określonego zobowiązania podatkowego istnieje natomiast tak długo, jak długo istnieje samo zobowiązanie podatkowe, o zatem jak długo zobowiązanie nie wygaśnie na skutek zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 59 O.p., w tym na skutek przedawnienia (por. wyrok NSA z 5 stycznia 2018 r., I FSK 340/16). Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1 O.p.).

W sprawie zaległości podatkowe Spółki dotyczą zobowiązań w podatku dochodowym od osób prawnych za 2017 r. oraz odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące październik, listopad, grudzień 2017 r. Zatem co do zasady pięcioletni termin przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p. w odniesieniu do zobowiązań ww. tytułu upływał z dniem 31 grudnia 2023 r. Tym samym wydanie decyzji przez organ I instancji w dniu 1 grudnia 2021 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu oraz ze Spółką, oraz wydanie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w dniu 17 maja 2022 r., miało miejsce jeszcze przed upływem ustawowego terminu przedawnienia pierwotnego zobowiązania dłużnika. Należy zatem zarzut naruszenia

art. 70 § 1 i § 4 O.p. uznać za niezasadny.

Zarzuty dotyczące braku możliwości orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu solidarnie ze spółką za jej zaległości podatkowe, nie są zasadne. Zgodnie z art. 116 § 1 O.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, prostej spółki akcyjnej, prostej spółki akcyjnej w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Z kolei § 2 przepisu podaje, iż odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Dalej § 4, wskazuje, że przepisy § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu oraz byłego pełnomocnika lub wspólnika spółki w organizacji.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego materiał dowodowy potwierdza prawidłowość ustaleń poczynionych w tym zakresie przez organy podatkowe. Skarżący Aktem Notarialnym A nr [...] z dnia 2.10.2014 r. został powołany na członka zarządu, a w dniu 14.01.2015 r. został wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego, w którym brak informacji o wykreśleniu Skarżącego z ww. funkcji. Strona podnosi, że skutecznie złożyła oświadczenie o rezygnacji z funkcji członka zarządu z dniem 30 maja 2017 r. Sąd I instancji wyraził jednak wątpliwość co do skuteczności rezygnacji, bowiem wobec drugiego członka zarządu, który złożył rezygnacje tj. J. J. podjęto dnia 29 maja 2017 r. uchwałę Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki przyjmującą wskazaną rezygnację. Natomiast wobec Skarżącego takiej uchwały nie wydano. Przede wszystkim Sąd wskazał, że Skarżący w momencie powstawania zaległości podatkowych Spółki dokonywał czynności świadczących o faktycznym wykonywaniu obowiązków członka zarządu. Podpisał bowiem jako członek zarządu zawiadomienia o zmianie lub odwołaniu pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji w formie papierowej dla B. H. z dnia 05.07.2017 r. oraz z dnia 31.07.2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z WSA, że w sprawie istotne znaczenie ma faktyczne wykonywanie czynności jako członka zarządu, a nie formalna poprawność jego rezygnacji. Złożone podpisy przez Skarżącego na ww. dokumentach Spółki oznaczają, że realizował on czynności związane z pełnioną funkcją członka zarządu. Bezsprzecznie po dniu 30.05.2017 r. Świadczy to, że Skarżący podejmował aktywne działania z zakresu prowadzenia spraw Spółki. W sytuacji gdy osoba, która złożyła rezygnację z pełnienia funkcji członka zarządu, dalej prowadzi sprawy spółki jako członek jej zarządu - nie może się skutecznie powołać na tę okoliczność. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie zwracał uwagę, że przy ocenie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółek należy brać pod uwagę faktyczne sprawowanie funkcji członka zarządu (np. wyrok z 24.11.2023 r., III FSK 3163/21 i powołane tam orzecznictwo). Prawidłowo Sąd I instancji za organem podatkowym przyjął, że Skarżący w terminie płatności zobowiązań podatkowych Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2017 rok oraz odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za 10-12.2017 r., tj. od 20.11.2017 r. do 03.04.2018 r. pełnił funkcję członka zarządu Spółki. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadny zarzut z pkt I. 2 skargi kasacyjnej.

Na uwzględnienie nie zasługują również pozostałe zarzuty kasacyjne. Wbrew twierdzeniom Skarżącego, organy podatkowe dokonały analizy ekonomicznej Spółki i były uprawnione do tego by dokonać tego samodzielnie. Organ uznał, że wystąpiła przesłanka określona w art. 11 ust. 1 p.u.n. Spółka nie regulowała swoich należności z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2017 r. oraz odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek, co stanowi okoliczność obiektywną. Ponadto zaległości podatkowe Spółki w wskazanym zakresie wynikały ze złożonego przez Spółkę zeznania podatkowego CIT – 8. Spółka miała świadomość powstania obowiązku należności podatkowych, pomimo to ich nie uregulowała i doprowadziła do powstania zaległości. Uprawniony był zatem wniosek organów, że sam fakt nieregulowania wymagalnych zobowiązań był wystarczający do uznania, że Spółka jest niewypłacalna, co stwarzało podstawę do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Podkreślić należy, że w art. 11 ust. 1 p.u.n. ustawodawca nie powiązał stanu niewypłacalności ze stanem majątku dłużnika, ale z jego zachowaniem, a konkretnie zaniechaniem - zaprzestaniem płacenia długów (por. wyroki NSA: z 10 kwietnia 2015 r., II FSK 853/13, z 11 kwietnia 2014 r., I FSK 656/13, z 15 listopada 2017 r., II FSK 3073/15). Nie było więc konieczności dokonywania ustaleń w zakresie wystąpienia w czasie pełnienia przez Skarżącego funkcji prezesa Spółki, drugiej przesłanki upadłości, tj. przewagi zobowiązań nad majątkiem spółki (art. 11 ust. 2 p.u.n.).

Nie można również zgodzić się z Skarżącym, że w sytuacji gdy spółka zalega z płatnościami wyłącznie w odniesieniu do jednego wierzyciela, to nie występuje przesłanka do ogłoszenia jej upadłości. Pogląd ten stawiałoby w uprzywilejowanej pozycji tych członków zarządu, których spółki miałyby tylko jednego wierzyciela w stosunku do tych, których spółki miałyby co najmniej dwóch wierzycieli. Doszłoby do nierównego traktowania członków zarządu (osób trzecich) w zależności od tego, ilu wierzycieli miały zarządzane przez nich spółki oraz do osłabienia funkcji gwarancyjnej odpowiedzialności osób trzecich. Tym bardziej, że art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p. nie odsyła bezpośrednio do regulacji zawartych w ustawie - Prawo upadłościowe. Stosowanie tej ostatniej ustawy jest konieczne tylko dla ustalenia takich kluczowych kwestii, jak wystąpienie stanu niewypłacalności, czy terminu w którym wniosek o ogłoszenie upadłości powinien zostać złożony. Dlatego złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości nie stałby na przeszkodzie fakt, że spółka miałaby tylko jednego wierzyciela (por. wyrok NSA z 23 lutego 2024 r., III FSK 4424/21). W sprawie natomiast z ustalonego stanu faktycznego wynika, że Spółka nie wykonywała zobowiązań podatkowych nie tylko z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2017 r. oraz odsetek od nieuiszczonych w terminie zaliczek za 10-12/2017 r., ale również podatku od towarów i usług za 07,11/2016 r., 01,02,04,05,07-11/2017 r., podatku dochodowego od osób fizycznych za 09-12/2016 r., 01,05-12/2017 r., posiadała zadłużenie za okresy 08-12/2017 r. z tytułu Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Funduszu Ubezpieczeń Zdrowotnych, Funduszu Pracy i Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Wobec ilości zobowiązań Spółki bez znaczenia pozostaje ilość wierzycieli, co słusznie podkreślił Sąd I instancji. Wykładnia gramatyczna przesłanki niewykonywania wymagalnych zobowiązań z art. 11 ust. 1 p.u.n. pozwala na wyprowadzenie wniosku, że ziszcza się ona po upływie dnia wymagalności drugiego z niewykonanych zobowiązań – niezależnie od tego, czy powinny być one wykonane na rzecz dwóch wierzycieli, czy też tylko jednego (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2023 r., III FSK 1913/21 i powołane tam orzecznictwo).

Bezzasadny pozostaje również zarzut skargi kasacyjnej w pkt I. 5. Zdaniem Skarżącego błędnie Sąd I instancji, przyjął, iż niezgłoszenie przez Skarżącego wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki w czasie pełnienia przez niego funkcji w zarządzie spółki nastąpiło bez jego winy. W ocenie Skarżącego Spółka nie spełniała przesłanek do ogłoszenia upadłości, a ewentualny wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki podlegałby oddaleniu ze względu na brak przesłanek do ogłoszenia upadłości spółki.

Jeszcze raz za sądem I instancji należy podkreślić, że przesłanka egzoneracyjna odnosi się do zgłoszenia wniosku, a nie do skutku tego wniosku, jakim jest ogłoszenie upadłości (por. wyrok NSA z 5 grudnia 2018 r., II FSK 1686/18). Odróżnić należy bowiem obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości od skuteczności tego wniosku i ogłoszenia tej upadłości przez sąd. To do sądu należy zatem ocena, czy faktycznie zobowiązania nie są wykonywane i czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania upadłościowego. Zatem nie do Skarżącego należy rozstrzygnięcie o zasadności wniosku w tym zakresie.

Mając na uwadze powyższe, w sprawie nie było podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 116 § 1 2 i 4 O.p., art. 1 ust. 1 oraz art. 11 ust. 1 i 2 p.u.n., w związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p., art. 121 § 1 w zw. z art. 122 w zw. z art. 210 § 1 i 4 O.p.

Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.

|Sędzia WSA (del.) |Sędzia NSA |Sędzia NSA |

|Anna Juszczyk-Wiśniewska |Jolanta Sokołowska |Paweł Borszowski |