Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1157/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 24 ust. 2, art. 27 ust. 5
journal: Dz.U. 2018 poz 2220
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jedn.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 153, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 lutego 2022 r. przy udziale Prokuratora P. S. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] r., II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego G. G. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] czerwca 2019 r. G. G. (zwany dalej: "stroną"

lub "skarżącym") złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego

z uwagi na sprawowanie opieki nad matką K. G., legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Prezydent Miasta K. (zwany dalej: "organem I instancji"), decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia

z uwagi na fakt, że niepełnosprawność matki skarżącego istnieje od [...] roku życia,

a więc powstała później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, jak stanowi art. 17 ust. 1 b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 220 ze zm., zwanej dalej: "u.ś.r."). Decyzją z dnia [...] września 2019 r.,

nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej: "organem II instancji") utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2019 r.

Na powyższą decyzję organu II instancji skarżący złożył skargę

do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, którą zarejestrowano pod sygn. akt II SA/Sz 1093/19.

Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. organ II instancji, działając w trybie autokontroli (na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a." w związku z art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego) – uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i uchylił w całości decyzję własną z dnia [...] września 2019 r. oraz decyzję organu I instancji z dnia

[...] lipca 2019 r., i orzekł o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej

w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką od dnia [...] czerwca 2019 r. do dnia [...] września 2019 r. oraz przyznał świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką na okres od dnia [...] września 2019 r. do dnia

[...] września 2019 r. w kwocie [...]zł oraz od dnia [...] października 2019 r. do dnia ustania potrzeby w wysokości [...] zł miesięcznie.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ wyjaśnił, iż z treści skargi uzyskał informację, że skarżący w dniu [...] września 2019 r. złożył oświadczenie woli

o rezygnacji z dotychczas otrzymywanego specjalnego zasiłku opiekuńczego. Jednakże oświadczenie takie złożył przed organem I instancji nie informując

o powyższym organu II instancji, przed którym toczyło się wówczas postępowanie odwoławcze. Organ II instancji wskazał, że organ I instancji nie dopełnił czynności polegającej na poinformowaniu organu odwoławczego o zaistniałej sytuacji i wydaniu w dniu [...] września 2019 r. decyzji uchylającej decyzję własną z dnia [...] listopada

2018 r. od dnia [...] września 2019 r. w przedmiocie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na matkę strony. Wobec powyższego, organ II instancji wystosował do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. pismo o udzielenie informacji, czy strona wniosła odwołanie od ww. decyzji. Pismem z dnia [...] października 2018 r. Dyrektor MOPR K. poinformował, iż strona nie wniosła odwołania od powyższej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy, dokonując ponownej weryfikacji sprawy uwzględnił okoliczność, iż z dniem [...] września 2019 r., tj. z dniem uchylenia decyzji przyznającej stronie specjalny zasiłek opiekuńczy, nie zachodzą już przesłanki negatywne do przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego. Matka wnioskodawcy legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym, które wydano na stałe w dniu [...] marca 2016 r. Jest ona osobą rozwiedzioną, a opiekę nad nią sprawuje jej syn - strona postępowania. Nie posiada on uprawnień emerytalno-rentowych, nie podejmuje zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej. Tym samym spełnia przesłanki zawarte w art. 17 u.ś.r., wobec czego orzeczono o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] września 2019 r., tj. od dnia uchylenia decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy. Natomiast za okres od dnia złożenia wniosku, tj. od dnia [...] czerwca 2019 r. do dnia [...] września 2019 r., organ II instancji odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia z uwagi na zbieg uprawnień do świadczenia wnioskowanego ze świadczeniem wówczas pobieranym, tj. specjalnym zasiłkiem opiekuńczym.

Mając na uwadze podjęcie decyzji w trybie autokontroli, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt

II SA/Sz 1093/19, umorzył postępowanie sądowe jako bezprzedmiotowe.

Pismem z dnia [...] listopada 2019 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę (zarejestrowaną pod sygn. akt II SA/Sz 100/20) na ww. decyzję organu II instancji z dnia [...] listopada 2019 r., jak i wcześniejszą decyzję tego organu z dnia [...] września 2019 r., w części odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W dniu [...] września 2020 r., udział w sprawie sądowej zgłosił Prokurator Prokuratury Regionalnej w S. , popierając wniesioną skargę wyłącznie

w zakresie zarzutu naruszenia art. 54 § 3 p.p.s.a. Prokurator podkreślił, że organ

co prawda zweryfikował własną decyzję, ale nie czyni ona zadość oczekiwaniom skarżącego, skoro organ II instancji przyznał prawo do świadczenia za krótszy okres niż to wynika z wniosku, odmawiając tego prawa w pozostałym zakresie. Nadto dodał, że decyzja ta narusza wspomniany już przepis prawa procesowego również w inny sposób niż ten wskazany w skardze, a mianowicie przez zaniechanie zawarcia

w osnowie decyzji orzeczenia negatywnego, bądź pozytywnego w przedmiocie wydania uchylanej decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, a także przez wydanie decyzji autokontrolnej z przekroczeniem materialnoprawnego terminu 30 dni do jej wydania. Wskazując na powyższe, Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako wydanej z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 10 września 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 100/20 oddalił skargę.

W pierwszej kolejności Sąd wskazał, że nie przychylił się do wniosku organu

o odrzucenie skargi, gdyż nie podziela stanowiska, jakoby w sprawie stronie przysługiwał sprzeciw, a nie skarga do sądu. Analiza przepisów ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dowodzi, zdaniem Sądu, że sprzeciw przysługuje tylko od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (tzw. decyzji kasacyjnych, na mocy których zostaje uchylona decyzja organu I instancji, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania), tymczasem taka decyzja nie jest przedmiotem skargi.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy nie dochował wszystkich wymogów wynikających z art. 54 § 3 p.p.s.a. W szczególności nie uwzględnił skargi w całości, lecz tylko w części, skoro świadczenie przyznał na okres krótszy, niż oczekiwany przez skarżącego (skarżący oczekiwał przyznania świadczenia od dnia złożenia wniosku, zaś organ przyznał od dnia późniejszego). Poza tym, rozstrzygnięcie wydał

z przekroczeniem 30-dniowego terminu oraz nie zawarł w nim stwierdzenia, czy doszło do rażącego naruszenia prawa lub działania bez podstawy prawnej. W tej sytuacji Sąd zgodził się ze stroną skarżącą i Prokuratorem, że niewątpliwie doszło do naruszenia art. 54 § 3 p.p.s.a, jednakże – zdaniem Sądu – naruszeń tych nie sposób traktować jako mających istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, na gruncie badanej sprawy nie mogłaby bowiem zapaść inna decyzja rozstrzygająca sprawę co do istoty, niż została podjęta przez organ, tj. decyzja odmawiająca przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] czerwca 2019 r. do dnia [...] września 2019 r. i przyznająca skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne od dnia [...] września 2019 r. Sąd wyjaśnił przy tym, że na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, tj. [...] czerwca 2019 r., w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] listopada 2018 r., którą ustalono skarżącemu prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego na matkę. Decyzją z dnia [...] września 2019 r. Prezydent Miasta K. uchylił powyższą decyzję od dnia [...] września 2019 r. i jednocześnie odmówił jej uchylenia od dnia [...] czerwca 2019 r. do dnia [...] września 2019 r. Jak wynika z pisma organu I instancji z dnia [...] października 2019 r., skarżący nie złożył odwołania od tej decyzji, a zatem decyzja stała się ostateczna. Zdaniem Sądu, oznacza to, że organ II instancji był związany treścią tej decyzji i nie mógł przyznać skarżącemu świadczenia za okres, w którym był uprawiony do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Sąd wskazał, że w myśl art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do m.in. specjalnego zasiłku opiekuńczego. W przypadku zbiegu uprawnień do takich świadczeń, przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną (art. 27 ust. 5 u.ś.r.). W ocenie Sądu, z przepisów tych wynika jednoznacznie, że nie jest możliwe uzyskanie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego przy jednoczesnym posiadaniu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. W sytuacji zatem zbiegu takich świadczeń, warunkiem skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja z prawa do wcześniej przyznanego konkurencyjnego świadczenia, która w praktyce skutkuje uchyleniem przez organ decyzji ustalającej właśnie takie prawo. Sąd stwierdził zatem, że skoro organ decyzją ostateczną uchylił specjalny zasiłek opiekuńczy od dnia [...] września 2019 r., w związku z rezygnacją skarżącego z pobierania tego świadczenia, to prawidłowo organ II instancji przyjął, że w zaistniałym stanie faktycznym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje skarżącemu dopiero od tego dnia, gdyż z tym dniem zostały spełnione wszystkie wymagane prawem przesłanki. Zasadnie także organ ten uznał, że brak było podstaw do ustalenia tego prawa za wcześniejszy okres, tj. od dnia złożenia wniosku, z uwagi na istnienie przeszkody, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył Prokurator Prokuratury Regionalnej w S. , wnosząc o jego uchylenie w całości oraz uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi Prokurator zarzucił:

1. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 54 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., polegające na oddaleniu skargi w konsekwencji błędnego przyjęcia w rozpoznawanej sprawie, że nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy naruszenie przepisu art. 54 § 3 p.p.s.a. sprowadzające się do nieuwzględnienia w decyzji autokontrolnej skargi w całości oraz zaniechania zamieszczenia w sentencji decyzji obligatoryjnego elementu rozstrzygnięcia w przedmiocie oceny, czy do wydania uchylonej decyzji doszło z rażącym naruszeniem prawa lub bez podstawy prawnej, w sytuacji, gdy jeżeli nie doszłoby do ww. naruszenia, skarga winna zostać uwzględniona w całości, do czego nadto istniały przesłanki merytoryczne, zaś decyzja autokontrolna winna zawierać dodatkowo rozstrzygnięcie w przedmiocie oceny, czy do wydania uchylonej decyzji doszło z rażącym naruszeniem prawa lub bez podstawy prawnej;

2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 27 ust. 5 oraz art. 24 ust. 2 u.ś.r., przez błędną ich wykładnię sprowadzającą się do przyjęcia, że wyłączona jest możliwość przyznania prawa do wybranego przez stronę, korzystniejszego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, począwszy od daty złożenia wniosku, w sytuacji zbiegu praw do ww. świadczenia oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego i jednoczesnej rezygnacji z dniem złożenia wniosku z prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, w sytuacji braku uchylenia decyzji przyznającej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, podczas gdy wykładnia celowościowa ww. przepisów prowadzi do wniosku przeciwnego.

Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2852/20 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd II instancji, w uzasadnieniu wyroku, powołując się na art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b i art. 27 ust. 5 u.ś.r., wyjaśnił, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego – przysługuje jedno z tych świadczeń, wybrane przez osobę uprawnioną. Wobec powyższego należy uznać, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. nie powinien być interpretowany w oderwaniu od treści art. 27 ust. 5 u.ś.r oraz od treści art. 24 ust. 2 u.ś.r, wprowadzającego zasadę ustalania prawa do świadczeń rodzinnych począwszy od miesiąca wpływu wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Konflikt między wymienionymi wyżej zasadami wynikającymi z kilku przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych należy rozstrzygnąć zgodnie z regułą proporcjonalności, wypełnioną na etapie wykonania decyzji o przyznaniu uprawnienia do korzystniejszego świadczenia.

Jak zauważył organ II instancji, w niniejszej sprawie skarżący, który decyzją

z dnia [...] listopada 2018 r. miał ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką, dokonał wyboru świadczenia, albowiem w związku ze złożonym wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z dnia [...] czerwca 2019 r. złożył pisemne oświadczenie, że z dniem przyznania mu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zrezygnuje ze specjalnego zasiłku opiekuńczego. Dalej, jak wynika z akt sprawy, także przed organem administracyjnym I instancji – w dniu [...] września 2019 r. – skarżący złożył oświadczenie o rezygnacji z dotychczas otrzymywanego specjalnego zasiłku opiekuńczego. Natomiast okoliczność, że organ I instancji nie poinformował o tym fakcie organu II instancji, przed którym toczyło się postępowanie odwoławcze, nie może obciążać strony i skutkować wydaniem niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia.

Zdaniem Sądu II instancji, należy stwierdzić, że złożone do akt sprawy oświadczenia strony w sposób niewątpliwy wykazały jej wolę, co do rezygnacji

z przysługującego jej specjalnego zasiłku opiekuńczego. Niezależnie od warunkowego charakteru oświadczenia o rezygnacji z prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego ("z dniem przyznania mi prawa do świadczenia pielęgnacyjnego"), wybór co do rodzaju świadczenia jest oczywisty. Z treści pism i oświadczeń strony jednoznacznie wynika, że chce uzyskać świadczenie pielęgnacyjne, nie chce jednak utracić ciągłości otrzymywania świadczenia. Skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać, stosując rozwiązania proceduralne gwarantujące stronie przewidziane w art. 27 ust. 5 u.ś.r. prawo wyboru świadczenia.

Mając na uwadze, jak zauważył Sąd II instancji, że w rozpoznawanej sprawie strona deklarowała rezygnację ze specjalnego zasiłku opiekuńczego "z dniem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego", co jest równoznaczne z warunkową zgodą na uchylenie decyzji odnoszących się do pierwszego

z wymienionych świadczeń, w grę może wchodzić przykładowo jednoczesne (tego samego dnia) przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy, czy też nawet rozstrzygnięcie o tych uprawnieniach w jednej decyzji.

Zatem, to po stronie organu leży podjęcie takich działań, by osoba uprawniona do dwóch różnych świadczeń (zbieg uprawnień) nie została pozbawiona realnej możliwości wyboru świadczenia, skoro może jej przysługiwać tylko jedno z tych świadczeń. W sytuacji bowiem zbiegu uprawnień oraz dokonania przez osobę uprawnioną wyboru korzystniejszego finansowo świadczenia, celem działań organu powinno być wyeliminowanie z obiegu prawnego rozstrzygnięcia przyznającego na ten sam okres innego świadczenia, a następnie przyznanie świadczenia wybranego przez stronę z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej zgodnie ze złożonym wnioskiem z uwzględnieniem daty złożenia żądania. Tym samym, dokonany przez uprawnionego wybór świadczenia dla niego korzystniejszego powinien odnosić swój skutek na osi czasu zgodnie z ogólną regułą z art. 24 ust. 2 u.ś.r.

Sąd II instancji przypomniał, że zaskarżona do Sądu I instancji decyzja organu II instancji z dnia [...] listopada 2019 r. została wydana w trybie autokontroli, na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdził, że doszło do naruszenia ww. przepisu, lecz uchybienie to nie miało wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Jest oczywistym, że zaskarżona decyzja narusza wymieniony przepis skoro nie uwzględnia żądania strony w całości. Nie można podzielić stanowiska, że uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy z tego powodu, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja ostateczna Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 2019 r. Jak bowiem wyżej wywiedziono to na organie spoczywa główny ciężar znalezienia takiego rozwiązania procesowego, który zagwarantuje realizację żądania nie tylko w zakresie ustalenia samego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ale również przyznania go na taki okres, jaki wynika z momentu złożenia stosownego wniosku.

Z tych względów Sąd II instancji uchylił zaskarżony wyrok na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., uznając za uzasadnione zarzuty skargi kasacyjnej. Prokurator Prokuratury Regionalnej w S. wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w całości, natomiast w skardze do Sądu I instancji pełnomocnik skarżącego G. G. zaskarżył decyzję jedynie w części i z tego względu Sąd II instancji nie skorzystał z uprawnienia przewidzianego w art.188 p.p.s.a.

Ponownie rozpatrujący sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 598/21 uchylił decyzję organu

II instancji z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego i przyznał na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu wydanego orzeczenia Sąd wskazał na związanie (art. 190 p.p.s.a.) wydanym w sprawie wyrokiem NSA o sygn. akt I OSK 2852/20

i w związku z tym podniósł, że fakt uzyskiwania przez skarżącego specjalnego zasiłku opiekuńczego nie mógł być w okolicznościach niniejszej sprawy samoistną przeszkodą do przyznania skarżącemu korzystniejszego świadczenia pielęgnacyjnego.

Jednocześnie Sąd uznał, że nie można było, jak to zrobił organ II instancji, odmówić przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego – w sytuacji, gdy strona zadeklarowała gotowość zrzeczenia się wcześniej ustalonego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego – za okres, na który przyznano mu wcześniej

(a nawet pobrano) specjalny zasiłek opiekuńczy, bowiem, jak wyjaśnił Sąd II instancji, co do zasady, okoliczność ta nie wyklucza przyznania w uzasadnionym przypadku na ten okres świadczenia pielęgnacyjnego, o ile zostanie zapewnione, że nie dojdzie do kumulatywnego pobrania obu tych świadczeń za ww. okres.

W ocenie Sądu, uznanie przez organ II instancji, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wymaga uprzedniego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej skarżącemu specjalny zasiłek opiekuńczy, nie zasługuje na akceptację.

Z uwagi na stwierdzenie, że skarżący spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, organ winien umożliwić mu uzyskanie świadczenia zgodnie z jego wolą. W grę może wchodzić przykładowo jednoczesne (tego samego dnia) przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy, czy też nawet rozstrzygnięcie o tych uprawnieniach w jednej decyzji.

W takiej sytuacji organ zobligowany jest do wyeliminowania z obiegu prawnego rozstrzygnięcia przyznającego na ten sam okres innego świadczenia, a następnie przyznanie świadczenia wybranego przez stronę z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, ale – co istotne - zgodnie ze złożonym wnioskiem,

z uwzględnieniem daty złożenia żądania (art. 24 ust. 2 u.ś.r.).

Jak zauważył Sąd, skoro więc, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, skarżący – już w dniu [...] czerwca 2019 r. - złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na sprawowanie opieki nad matką legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, i mając na uwadze, że już w maju i czerwcu 2019 r. składał do akt oświadczenia, że z dniem przyznania mu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zrezygnuje ze specjalnego zasiłku opiekuńczego, to za niezgodne z ww. przepisami, uznać należało działanie organu odwoławczego odmawiające przyznania mu żądanego świadczenia od dnia [...] czerwca 2019 r. do dnia [...] września 2019 r. Innymi słowy, przyznanie skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego dopiero z dniem [...] września 2019 r., z uwagi na fakt uchylenia z tą datą decyzji przyznającej skarżącemu specjalny zasiłek opiekuńczy, jak już wyżej wskazano, było całkowicie nieuzasadnione.

Wskazany wyrok Sądu z dnia 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 598/21 jest prawomocny.

W skardze kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Szczecinie z dnia [...] października 2019 r., zarejestrowanej ponownie pod sygn. akt II SA/Sz 1157/21, a poprzednio pod sygn. akt II SA/Sz 1093/19, skarżący zastępowany przez adwokata, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji z dnia [...] września 2019 r., nr [...] oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...]. Ponadto skarżący wniósł zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1) prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1b u.ś.r., poprzez jego zastosowanie bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia

21 października 2014 r. o sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez

to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP,

2) prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r., poprzez stosowanie normy prawnej w nim wyrażonej w sposób literalny, czego nie można pogodzić konstytucyjnymi zasadami praworządności i równości.

3) prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., poprzez błędną wykładnię polegającą na pominięciu celu ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1518 ze zm.) i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez skarżącego specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji błędne uznanie, że fakt pobierania przez skarżącego specjalnego zasiłku opiekuńczego ma przesądzające znaczenie dla oceny wniosku skarżącego o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego,

4) prawa materialnego, tj. art. 27 ust. 5 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., poprzez jego niezastosowanie i przez to, nieuwzględnienie, iż w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego osoba uprawniona ma prawo wyboru jednego ze świadczeń, jak wynika z treści art. 27 ust. 5 wskazanej ustawy,

5) przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przyjmując, iż sam fakt pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego przez skarżącą skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organ z podejmowania działań zmierzających

do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony.

W uzasadnieniu skargi, wnoszący ją podniósł okoliczność legitymowania się przez matkę skarżącego orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] marca 2016 r. zaliczającym ją do znacznego stopnia niepełnosprawności, na stałe.

Z orzeczenia tego wynika, że matka skarżącego wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Skarżący wskazał na wynikający z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., obowiązek alimentacyjny, którym jest obciążony wobec matki na podstawie przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (obowiązek wzajemnego wspierania rodziców i dzieci wynikający z art. 87 tego Kodeksu). Podał, że nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a więc matką, która jest osobą niepełnosprawną, trwale niezdolną do pracy, zaś opieka nad nią jest całodobowa. Oświadczył, że pomaga matce w codziennych czynnościach, podaje matce leki, mierzy ciśnienie, umawia wizyty lekarskie i realizuje recepty. Skarżący chodzi z matką na spacery i do kościoła, jak również załatwia wszystkie sprawy urzędowe. Ponadto skarżący dba o dom: sprząta, pierze, prasuje, gotuje, zmywa naczynia.

Skarżący przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, w tym na oświadczenie złożone przed organem I instancji w dniu [...] września 2019 r. (które nie zostało przekazane do organu II instancji), będące odpowiedzią skarżącego

na wezwanie organu II instancji do złożenia jednoznacznego i bezwarunkowego oświadczenia woli w przedmiocie rezygnacji z dotychczas otrzymywanego specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Dalszej części uzasadnienia skargi, skarżący rozwinął argumentację odnosząca się do skutków uznania przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, art. 17 ust. 1b u.ś.r., jako niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie, ze względu na moment powstania niepełnosprawności. W odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium.

Na gruncie stosowania art. 17 ust. 5 pkt 1 lit b u.ś.r., skarżący zarzucił organowi pominięcie reguły z art. 27 ust. 5 u.ś.r., z której wynika, że przy zbiegu uprawnień do świadczeń uregulowanych w powołanej ustawie skarżącemu przysługuje prawo do wyboru korzystniejszego świadczenia. Przepis ten wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2016 r., zatem u dacie złożenia wniosku skarżący mógł dokonać wyboru przysługującego mu świadczenia. Skarżący podniósł, że takiego wyboru dokonał.

Ponadto skarżący zaznaczył, iż w ocenie orzecznictwa nie można z uwagi na treść powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, zaakceptować literalnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1b u.ś.r., skutkującej odmową przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na uzyskanie przez niego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, bez szerszego spojrzenia na system zmian w przepisach o świadczeniach rodzinnych w kontekście reguł dobrej legislacji i przestrzegania zasady z art. 2 Konstytucji RP. Przy tym zauważył, że w literaturze przedmiotu i w orzecznictwie sądowym, postuluje się przeprowadzenie kompleksowej wykładni tekstu prawnego - dokonanie wykładni językowej wraz z wykładnią systemową, funkcjonalną, nawet jeżeli rezultat wykładni językowej jest jednoznaczny (por. uzasadnienia uchwał siedmiu sędziów NSA: z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 8/09 oraz 14 marca 2013 r., sygn. akt II FPS 8/10; W. Jakimowicz, Wykładnia w prawie administracyjnym, Kraków 2006, s. 551- 555).

Jak argumentował skarżący, korzysta z formy pomocy w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego, bowiem dotychczasowe regulacje prawne uniemożliwiły mu skuteczne ubieganie się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Nie jest to zatem kwestia jego wyboru, ale sytuacja wymuszona okolicznościami.

Należy skarżący zauważył, iż z treści oświadczenia złożonego przez niego wynika jednoznacznie intencja skarżącego wyboru świadczenia pielęgnacyjnego jako korzystniejszego oraz świadomość konieczności zaprzestania pobierania świadczenia dotychczasowego. Jednakże organ nie wziął powyższego pod uwagę dokonując przedmiotowego rozstrzygnięcia. Wskazał także na prezentowany w orzecznictwie pogląd, że nie można w demokratycznym państwie prawa akceptować stanowiska, że "przymuszenie" obywatela do wystąpienia o świadczenie mniej korzystne, na skutek wydania przepisów niekonstytucyjnych, których negatywne skutki godzące w stabilność sytuacji prawnej zagwarantowanej ostateczną decyzją administracyjną nie zostały przez prawodawcę należycie wyeliminowane - jest sytuacją nieodwracalną tylko i wyłącznie z powodu zastosowania literalnej wykładni przepisów (wyroki w sprawach o sygn. akt: II SA/Bk 139/17, II SA/Łd 422/16 z dnia 23 sierpnia 2016 r.).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z dnia [...] października 2021 r. udział w przedmiotowej sprawie sądowej zgłosił Prokurator Prokuratury Regionalnej w S. , który poparł skargę i wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji z dnia [...] września 2019 r. oraz decyzji ją poprzedzającej organu I instancji.

Prokurator zauważył, że Sąd orzekając w niniejszej sprawie związany jest

w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., oceną prawną wyrażoną w wyroku o sygn. akt II SA/Sz 598/21, w którym Sąd dokonał wykładni przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego. Mając na uwadze powyższe związanie Sądu i brak potrzeby powielania w tym miejscu argumentacji przedstawionej już w uzasadnieniu ww. wyroku, Prokurator jedynie odwołał się do jego treści i wniósł jak wyżej. Końcowo Prokurator zauważył, że bez merytorycznego rozpoznania przedmiotowej sprawy organ nie będzie mógł wydać w sprawie decyzji. W obiegu prawnym pozostaje bowiem pierwotna decyzja, na którą strona nie może już wnieść kolejnej skargi. Natomiast w aktualnych realiach procesowych sprawy, po uchyleniu decyzji autokontrolnej, organ II instancji organ nie może ponownie wydać decyzji na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a.. Zatem strona mimo, ze uzyskała korzystne orzeczenie Sądu, nie będzie mogła uzyskać odpowiedniego, korzystnego orzeczenia organu administracji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W rozpoznawanej sprawie o rozpoznanie sprawy w tym trybie wniósł organ, natomiast skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Zaistniała zatem przesłanka, o jakiej mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. Przepis art.145 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, jak żąda tego w skardze skarżąca, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.

W rozpoznawanej sprawie, na skutek skargi wniesionej przez G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2019 r. odmawiającej przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką zapadły następujące orzeczenia:

- wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 grudnia 2019 r. II SA/Sz 1093/19 umarzający postępowanie jako bezprzedmiotowe ze względu na uwzględnienie skargi przez Kolegium w trybie autokontroli,

- wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 września 2020 r. II SA/Sz 100/20 oddalający skargę G. G. na decyzję Kolegium wydaną w dniu [...] listopada 2019 r. w trybie autokontroli,

- wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2021 r. I OSK 2852/20 uchylający wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 września 2020 r. II SA/Sz 100/20 i przekazujący sprawę sądowi I instancji do ponownego rozpoznania,

- wyrok WSA w Szczecinie z dnia 5 sierpnia 2021 r. II SA/Sz 598/21 uchylający decyzję Kolegium z dnia [...] listopada 2019 r. wydaną w trybie autokontroli.

W wyniku powyższych orzeczeń, które odmówiły legalności decyzji Kolegium wydanej w trybie autokontroli ( decyzja z dnia [...] listopada 2019 r.), nie rozpoznana została skarga G. G. na decyzję Kolegium z dnia [...] września 2019 r. odmawiającą przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką.

Z niekwestionowanego przez strony stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżący z tytułu opieki nad matką pobierał specjalny zasiłek opiekuńczy przyznany decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. W dniu [...] czerwca 2019 r., w okresie obowiązywania decyzji o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego, złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Wobec utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych Kolegium uznało prawo skarżącego do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, z tym że prawo do tego świadczenia przyznało dopiero po uchyleniu przez organ I instancji decyzji o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wyraz tak zajętego stanowiska w sprawie Kolegium dało w swojej decyzji z dnia [...] listopada 2019 r. wydanej w trybie autokontroli. Decyzja ta nie uwzględniała jednak możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od dnia złożenia wniosku (czyli od [...] czerwca 2019 r.). Skutkiem tak sformułowanego rozstrzygnięcia decyzji autokontrolnej było jej uchylenie przez sąd (wyrok NSA I OSK 2852/20 i WSA II SASz 598/21), albowiem decyzja ta nie uwzględniała w całości żądania strony, co jest warunkiem koniecznym do jej wydania.

Wobec braku wątpliwości co do możliwości przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, czemu dał wyraz sąd w powoływanych wyżej orzeczeniach, którymi zarówno sąd jak i organ administracji są związane na podstawie art. 153 p.p.s.a., kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest możliwość przyznania świadczenia w czasie obowiązywania decyzji w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego od daty złożenia wniosku.

Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 16 kwietnia 2021 r. I OSK 2852/20 w sposób jednoznaczny stwierdził, że: G. G., który decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. miał ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką, dokonał wyboru świadczenia, albowiem w związku ze złożonym wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z dnia [...] czerwca 2019 r. złożył pisemne oświadczenie, że z dniem przyznania mu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zrezygnuje ze specjalnego zasiłku opiekuńczego. Akta sprawy zawierają oświadczenia strony w tej kwestii: oświadczenie z dnia [...] maja 2019r. (k- [...] akt adm.) oraz z dnia [...] czerwca 2019 r. ( k - [...] akt adm.). Dalej, jak wynika z akt sprawy, także przed organem administracyjnym I instancji – w dniu [...] września 2019 r. – strona złożyła oświadczenie o rezygnacji z dotychczas otrzymywanego specjalnego zasiłku opiekuńczego. Natomiast okoliczność, że organ I instancji nie poinformował o tym fakcie SKO, przed którym toczyło się postępowanie odwoławcze, nie może obciążać strony i skutkować wydaniem niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia".

NSA uznał oczywistość złożonych przez skarżącego oświadczeń co do wyboru świadczenia. Wskazał, że : "Z treści pism i oświadczeń strony jednoznacznie wynika, że chce uzyskać świadczenie pielęgnacyjne, nie chce jednak utracić ciągłości otrzymywania świadczenia. Wymaganie organu, aby strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z przyznanego jej decyzją świadczenia przed zbadaniem, czy spełnia pozostałe warunki do otrzymania świadczenia wybranego i korzystniejszego dla niej, stawia ją w dość trudnej sytuacji, wprowadza stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego, czy uzyska wybrane ze świadczeń w miejsce już otrzymywanego. Skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać, stosując rozwiązania proceduralne gwarantujące stronie przewidziane w art. 27 ust. 5 u.ś.r. prawo wyboru świadczenia. Poza tym, sprzeczna z koncepcją racjonalnego prawodawcy byłaby akceptacja sytuacji, w której osoba sprawująca opiekę nad osobą niepełnosprawną wnioskująca o przyznanie drugiego ze świadczeń, musiałaby najpierw zrzec się świadczenia uprzednio przyznanego, by następnie oczekiwać w niepewności na wydanie decyzji przyznającej świadczenie korzystniejsze, bez pewności jego uzyskania, pozostając bez środków do życia. Aby zatem wybór ustawowo zagwarantowany stronie, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., mógł zostać skutecznie dokonany, nie zachodzi konieczność rezygnacji z przyznanego już świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie z tych świadczeń rzeczywiście zostanie przyznane".

Skoro strona deklarowała rezygnację ze specjalnego zasiłku opiekuńczego "z dniem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego", co jest równoznaczne z warunkową zgodą na uchylenie decyzji odnoszących się do pierwszego z wymienionych świadczeń, w grę może wchodzić przykładowo jednoczesne (tego samego dnia) przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy, czy też nawet rozstrzygnięcie o tych uprawnieniach w jednej decyzji.

Z wyroku NSA wprost wynika, że "to po stronie organu leży podjęcie takich działań, by osoba uprawniona do dwóch różnych świadczeń (zbieg uprawnień) nie została pozbawiona realnej możliwości wyboru świadczenia, skoro może jej przysługiwać tylko jedno z tych świadczeń. W sytuacji bowiem zbiegu uprawnień oraz dokonania przez osobę uprawnioną wyboru korzystniejszego finansowo świadczenia, celem działań organu powinno być wyeliminowanie z obiegu prawnego rozstrzygnięcia przyznającego na ten sam okres innego świadczenia, a następnie przyznanie świadczenia wybranego przez stronę z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej zgodnie ze złożonym wnioskiem z uwzględnieniem daty złożenia żądania. Tym samym, dokonany przez uprawnionego wybór świadczenia dla niego korzystniejszego powinien odnosić swój skutek na osi czasu zgodnie z ogólną regułą z art. 24 ust. 2 u.ś.r. W myśl tego przepisu, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego".

Jak to już wyżej sąd wskazał, na mocy art. 153 p.p.s.a. jest związany powyższym wyrokiem. Niezależnie od tego w pełni podziela zaprezentowane poglądy NSA odnoszące się do kwestii daty przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od daty złożenia wniosku, choćby w tym czasie pobierał inne świadczenie opiekuńcze.

Podsumowując sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 24 ust. 2 i art. 27 ust. 5 u.ś.r., które miało wpływ na wynik sprawy i z tego powodu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I Instancji. O kosztach sąd orzekł w pkt II wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Organy ponownie rozpoznając sprawę uwzględnią ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu niniejszego wyroku oraz w orzeczeniach: NSA I OSK 2852/20 oraz WSA w Szczecinie II SA/Sz 598/21.

Orzeczenia powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl