Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2162/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 listopada 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska ( spr. ) Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka -Duda AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2005r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] 2001 r., 2.zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego M. K. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

IISA/Kr 2162/01

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r., o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz. 950 z poźn. zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił M. K. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD w K. decyzją z dnia [...].04.1988r z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej" w okresie od [...].11.1948r do [...].12.1948r., łącznie 1 miesiąc. W uzasadnieniu decyzji wskażą, że M. K. w okresie zaliczonym przez ZBOWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim. Jak wynika z akt sprawy podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 2 ust. 2 pkt 6 cytowanej ustaw. W związku z tym stwierdził, że M. K. uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej"

W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy, osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich.

Wyjaśnił jednocześnie, że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określone w art. 1 ust. 2 w art. 2 i 4 ustawy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. K. podniósł, że odbywał służbę wojskową w [...] pułku piechoty KBW oraz, że jego pułk walczył z bandami.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzja z dnia [...] czerwca 2001r Nr [...], wydana na podstawie art.138 § 1 pkt 1 , art.127 § 3 i art. 129 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r., o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r Nr 142 poz.950 z poźn. zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2001 r., Nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że M. K. otrzymał uprawnienia kombatanckie za służbę w Wojsku Polskim.

Podczas tej służby nie walczył z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy. Ustaleń tych dokonano na podstawie akt ZBOWiD. Z powyższego wynika zatem, że zainteresowany otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby w LWP.

W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na-mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej w latach 1944-1956.

Dlatego też nie znaleziono podstaw do zmiany bądź uchylenia dotychczasowej decyzji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję M. K. podtrzymał wcześniejsze zarzuty, podając, że zgodnie z wykazem MON poz. 161, żołnierze [...] pułku ([...]) walczyli z bandami UPA i [...], w okresie w którym służył w nim skarżący.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sady administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji i sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/.

Skarga jest uzasadniona.

Stosownie do przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r., o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji ( tekst jedn. Dz. U. z 1997r Nr 142 poz. 950 ze zmianą -Dz.U.00.12.136), pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby , które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w [...] w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od [...] maja 1945 r. do [...] czerwca 1947 r.

Jednym z tytułów określonych w ustawie jest wymienione w art. 1 ust.2 pkt 6 ustawy uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami [...].

W życiorysie dołączonym do deklaracji ZBOWID, wbrew temu, co ustalił organ, skarżący podał, że po przysiędze został przeniesiony do KBW w W. i jego jednostka walczyła m.in. z bandami UPA. Również w samej deklaracji członkowskiej powołał się na walkę z bandami UPA.

Rzeczą organu było zatem dokładne ustalenie, z zachowaniem reguł określonych w art. 7 i 77 kpa, czy [...] Pułk KBW w okresie, w jakim służył w nim skarżący, walczył z bandami UPA.

Ustalenia te winny być dokładnie przedstawione w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z dyrektywami przepisu art. 107 § 3 kpa. Organ musi ocenić całokształt materiału dowodowego i podać na podstawie jakich dowodów dokonał ustaleń faktycznych Jakim dowodom odmówił wiarygodności i dlaczego.

Ustosunkowując się do twierdzenia organu zawartego w decyzji z dnia [...].08.2000r, że "Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i 4 ustawy" , podnieść należy, że jeżeli stanowiskiem Sądu Najwyższego, na które powołał się organ, jest stanowisko zawarte w wyroku SN z dnia 21.03.1996r (III ARN 80/95 OSNP 1996/18/261), to odniesienie to jest niewłaściwe.

Sąd Najwyższy stwierdził wówczas, że organ orzekający w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 17, poz. 75 ze zm.) nie jest obowiązany do wyjaśnienia, czy istnieją przesłanki uzasadniające przyznanie takich uprawnień na podstawie art. 21 ust. l tej ustawy.

Podkreślić jednak należy, że pogląd ten wyrażony został na gruncie przepisu at.25 ust. 2 pkt 2 ustawy w brzmieniu, jakie obowiązywało do dnia 31.07.1997r. Przepis ten stanowił wówczas: Pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej".

Dopiero począwszy od dnia [...].07.1997r w przepisie tym dodano zdanie drugie : Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w [...] w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od [...] maja 1945 r. do [...] czerwca 1947 r.

Na podstawie przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy można stwierdzić, że "uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" zachowuje uprawnienia kombatanckie, jeżeli ma te uprawnienia z innych tytułów określonych w tej ustawie. Oznacza to, że w toku postępowania o pozbawienie uprawnień kombatanckich powoływanie się przez taką osobę na inny określony w ustawie tytuł do tych uprawnień nie może być utożsamiane z wnioskiem o przyznanie uprawnień, o którym mowa w art. 22 ust. 3 omawianej ustawy.

Zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów NSA z dnia 4.03.2002r (ONSA 2002/4/132), wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich.

Stosownie do treści art. 145 § 1 c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzje w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dlatego też, na podstawie powołanego wcześniej przepisu i art. 135 ustawy orzeczono jak w punkcie 1 wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.