Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1368/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2017 r. sprawy ze skargi V. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego w części na znak towarowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...]Urząd Patentowy RP (w skrócie: Urząd, UP), po rozpatrzeniu wniosku V. S.A. z siedzibą w [...] (dalej: zgłaszająca, strona, spółka, skarżąca) o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2015 r., odmawiającą udzielenia prawa ochronnego w części na znak towarowy słowno – graficzny VISTULA zgłoszony przez spółkę w dniu [...] marca 2014 r., [...].

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia Urząd Patentowy powołał art. 245 ust. 1 w zw. z art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1410 z późn. zm.), dalej: p.w.p.

Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia faktyczne:

W dniu [...] marca 2014 r. za numerem [...] strona złożyła do UP wniosek w celu uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy słowno – graficzny VISTULA przeznaczony do oznaczania towarów i usług w klasach (po zaktualizowaniu wykazu zgodnie z pismem z [...] czerwca 2015 r.):

- klasa 06: stopy metali nieszlachetnych;

- klasa 14: wyroby jubilerskie, metale szlachetne i ich stopy, wyroby jubilerskie z metali szlachetnych i pokrywane nimi nie ujęte w innych klasach, biżuteria, kamienie szlachetne i półszlachetne, zegary, zegarki, przyrządy zegarmistrzowskie i chronometryczne;

- klasa 35: zgrupowanie na rzecz osób trzecich odzieży i wyrobów jubilerskich pozwalające nabywcy wygodnie je oglądać i kupować w sklepach,

- klasa 36: administrowanie nieruchomościami, agencje nieruchomości, agencje pośrednictwa w handlu nieruchomościami, agencje ściągania wierzytelności, doradztwo w sprawach ubezpieczeniowych, dzierżawa majątku nieruchomego, dzierżawa nieruchomości, emisja bonów wartościowych, inwestycje kapitałowe, agencje ściągające należności, pośrednictwo w sprawach majątku nieruchomego, ściąganie czynszów, ubezpieczenia, wycena antyków, wycena biżuterii, wycena dzieł sztuki, wycena kosztów naprawy, wycena zbiorów numizmatycznych, wynajmowanie pomieszczeń biurowych [nieruchomości], zarządzanie majątkiem ruchomym.

Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. odmówił udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowy znak słowno-graficzny w części dotyczącej usług: inwestycje kapitałowe (klasa 36), powołując się na art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Na podstawie art. 120 ust. 3 pkt 1 p.w.p. uregulowania te dotyczą także usług i znaków usługowych. Organ przyjął, iż oznaczenie VISTULA jest podobne do wcześniejszego słownego znaku towarowego VISTULA BANK SPÓŁDZIELCZY, [...], zgłoszonego w dniu [...] marca 2013r. na rzecz V. z siedzibą w [...], przeznaczonego do oznaczania usług w klasie 36: banki z dostępem bezpośrednim np. przez Internet (home banking), informacje bankowe, operacje bankowe, bankowość (oszczędności), bankowość hipoteczna. Urząd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zachodzi podobieństwo usług oraz oznaczeń.

Za podobne, UP uznał usługi inwestycji kapitałowych ze znaku zgłoszonego oraz usługi operacji bankowych ze znaku chronionego, bowiem w jego ocenie inwestycje kapitałowe to obszar usługowy związany z usługami zawierającymi się w pojęciu operacji bankowych. Uznając natomiast podobieństwo oznaczeń, Urząd wyjaśnił, że oba znaki zawierają wspólny element - słowo VISTULA. Podkreślił, że jest to słowo abstrakcyjne i fantazyjne względem towarów (usług), do oznaczenia których przeznaczone są porównywane znaki. Imitacja części słownej w znaku słowno - graficznym VISTULA przy zmianie części grafiki, np. przez zastosowanie odmiennej czcionki lub kolorystyki, może wprowadzać odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów lub usług. Organ zauważył też, że określenie BANK SPÓŁDZIELCZY w znaku wcześniejszym, wskazuje na miejsce świadczonych usług. Ma charakter informacyjny, samo w sobie nie posiada zdolności odróżniającej. Zatem pomiędzy badanymi oznaczeniami nie istnieje różnica w odbiorze fonetycznym, znaczeniowym, a w odbiorze wizualnym różnica ta jest na tyle nieznaczna, że nie eliminuje możliwości ich pomylenia przez przeciętnych odbiorców, którzy co do zasady są dobrze poinformowani, uważni i ostrożni. Krąg odbiorców ww. usług stanowią praktycznie wszystkie osoby bez względu płeć, miejsce zamieszkania czy poziom wykształcenia Znacznym ograniczeniem są posiadane środki finansowe, które muszą być na odpowiednim poziomie, pozwalającym inwestować. Jednakże, konsumenci widząc usługi opatrzone porównywanymi znakami mogą je utożsamiać jako pochodzące od tego samego podmiotu, względnie przedsiębiorców ze sobą ściśle powiązanych.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona zarzuciła naruszenie:

a/ art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), dalej: k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. polegające na niedokonaniu przez organ kompleksowej oceny podobieństwa pomiędzy porównywanymi znakami;

b/ art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w wyniku błędnego ustalenia, że znak zgłoszony jest podobny do wcześniej zgłoszonego

i zarejestrowanego znaku towarowego VISTULA BANK SPÓŁDZIELCZY, podczas gdy z okoliczności sprawy jednoznacznie wynika, że pomiędzy porównywanymi znakami nie zachodzi podobieństwo w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. z uwagi na brak ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co podochodzenia usług.

Spółka uznała za nieuprawnioną konkluzję organu, uznającą inwestycje kapitałowe za obszar usługowy związany z usługami zawierającymi się w pojęciu operacji bankowych, przyjętą w oparciu o założenie, że inwestycja kapitałowa jest usługą dokonywaną na rzecz osób trzecich, realizowaną przez inwestorów instytucjonalnych, do których zaliczyć należy banki. Zgłaszająca wskazała, iż brak jest podstaw do przyjęcia, jakoby inwestycje kapitałowe miały w przypadku zgłoszenia znaku VISTULA nawiązywać do operacji bankowych. Zarówno w samym znaku towarowym jak i firmie zgłaszającej brak jest jakiegokolwiek odniesienia do instytucji banku czy operacji/czynności bankowych. Wskazała, również, iż całościowa ocena podobieństwa porównywanych znaków towarowych przeprowadzona na wszystkich płaszczyznach postrzegania nakazuje przyjąć, że elementy odróżniające przeciwstawianych znaków towarowych są na tyle dominujące, że nie zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów, z uwagi na:

•odmienne znaczenie znaków towarowych VISTULA i VISTULA BANK SPÓŁDZIELCZY;

•składanie się obu znaków z różnej liczy wyrazów (jednego i trzech);

•odmienne brzmienie słów składających się na porównywane znaki (z uwagi na różną liczbę wyrazów);

•łatwo dostrzegalne różnice wizualne (VISTULA to znak słowno-graficzny o określonej postaci graficznej - figura, czcionka, kolor, a VISTULA BANK SPÓŁDZIELCZY jest jedynie znakiem słownym);

•brak jakiegokolwiek odniesienia do instytucji banku czy operacji/czynności bankowych w znaku VISTULA

odbiorcy mogą rozróżnić znaki towarowe VISTULA i VISTULA BANK SPÓŁDZIELCZY w warstwie zarówno znaczeniowej, fonetycznej i wizualnej, a tym samym w niniejszej sprawie nie istnieje ryzyko wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia usług.

Urząd Patentowy RP rozpatrując ponownie sprawę, nie podzielił argumentów strony dotyczących braku podobieństwa zakresu usług w porównywanych znakach, wyjaśniając, że w niniejszej zachodzi ich zbieżność, bowiem usługi wskazane w znaku zgłoszonym w klasie 36 to inwestycje kapitałowe. W znaku przeciwstawionym wskazane są operacje bankowe. Instytucja inwestycji kapitałowych polega na lokowaniu środków pieniężnych w aktywa, w celu osiągania zysków ze wzrostu ich wartości. Inwestycje kapitałowe są więc rodzajem czynności, które polegają na realizacji projektów inwestycyjnych z wykorzystaniem środków finansowych przekazywanych inwestorom instytucjonalnym przez odbiorców danych usług. Do grona wspomnianych inwestorów instytucjonalnych zaliczają się między innymi banki. Oznacza to, że inwestycje kapitałowe, dokonywane przez banki, będą zaliczane do grupy czynności bankowych zwanych inaczej operacjami bankowymi. Dlatego prawidłowe jest uznanie inwestycji kapitałowych za obszar usługowy związany z usługami zawierającymi się w pojęciu operacji bankowych. W związku z powyższym, Urząd uznał, że usługi wskazane w znaku zgłoszonym i znaku zarejestrowanym są podobne.

Odnośnie podobieństwa samych oznaczeń, Urząd stanął na stanowisku, iż także zachodzi ich podobieństwo. Znak zgłoszony jest znakiem słowno-graficznym (składa się z ciemnego tła, na którym umieszczony jest biały napis VISTULA zapisany wielkimi, smukłymi literami, gdzie ostatnia litera A stanowi odwróconą literę V znajdującą się na początku słowa, dodatkowo litera V posiada niewielką przerwę pomiędzy ramionami), a znak wcześniejszy to znak słowny. Na płaszczyźnie wizualnej porównywane znaki wykazują wysokie podobieństwo ze względu na występujące w tych oznaczeniach identyczne określenie VISTULA, które składa się z siedmiu liter. Określenie VISTULA w znaku wcześniejszym jest elementem dominującym. To ono przykuwa uwagę odbiorców. Znajduje się w nim na pierwszym, ważniejszym dla odbiorcy miejscu. Ponadto, określenie VISTULA w znaku wcześniejszym jest jedynym elementem fantazyjnym tego oznaczenia. Określenie Bank Spółdzielczy stanowi element opisowy, informacyjny, przekazujący konkretną treść i nie stanowi charakterystycznej treści znaku. Słowo VISTULA użyte obok tego określenia indywidualizuje jeden z banków spółdzielczych nadając mu określoną nazwę. Dlatego też, to określenie VISTULA będzie dominującym i charakterystycznym elementem znaku wcześniejszego, na który zwracać będą uwagę odbiorcy. Określenie VISTULA powtórzone jest w całości w znaku zgłoszonym. Element ten wypełnia całą treść tego znaku. Przy braku innych elementów słownych oznaczenie to staje się zbieżne ze znakiem wcześniejszym.

Podobieństwo znaków w warstwie wizualnej wzmocnione jest w płaszczyźnie fonetycznej. Porównywane znaki zawierają identyczne określenie VISTULA i z tego też względu odbiór słuchowy znaków jest tożsamy. Słowo to będzie odczytywane przez odbiorców w jednakowy sposób. Składa się bowiem z tej samej ilości głosek (siedmiu) i sylab (trzech). W znaku wcześniejszym element VISTULA należy uznać za dominujący, występuje on na eksponowanym pierwszym miejscu i stanowi fantazyjną część znaku. Określenie Bank Spółdzielczy nie pełni roli odróżniającej,

a jedynie informacyjną (stanowi nazwę formy prawnej działalności banku). W znaku zgłoszonym także element VISTULA będzie dominujący, bowiem znak składa się tylko z tego określenia.

Analizując konfrontowane znaki w ostatniej warstwie - znaczeniowej, Urząd przyjął, iż są one zbieżne pod względem znaczeniowym. Dominujący w znakach element VISTULA ma to samo znaczenie. Słowo "Vistula" pochodzi z języka łacińskiego i oznacza Wisłę, podobnie jak w języku angielskim. Względem usług, do oznaczania których przeznaczone są porównywane znaki, słowo to ma charakter fantazyjny. Nie opisuje ono tychże usług, nie jest oznaczeniem informacyjnym w stosunku do nich. Nie stanowi żadnej nazwy rodzajowej usługi. Jest względem nich abstrakcyjne, oderwane od nich znaczeniowo. To sprawia, że nazwa VISTULA będzie łatwiej zapamiętywana przez odbiorców w kontekście usług, jakie ma sygnować.

Przeprowadzona analiza podobieństwa doprowadziła organ do konstatacji, że porównywane znaki są do siebie podobne, bowiem zbieżność wystąpiła we wszystkich trzech warstwach (wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej). Mając na względzie powyższe, organ zauważył, iż różnica pomiędzy porównywanymi znakami w postaci dodatkowego elementu – określenia: Bank Spółdzielczy - na końcu w znaku wcześniejszym jest zbyt małą różnicą, aby wyeliminować istniejące podobieństwo pomiędzy porównywanymi znakami, a w konsekwencji ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, obejmujące ryzyko skojarzenia znaku zgłoszonego VISTULA ze znakiem zarejestrowanym VISTULA BANK SPÓŁDZIELCZY. Tymczasem znak towarowy powinien różnić się na tyle od innych znaków, by samodzielnie, bez dodatkowych wskazówek pozwolił zidentyfikować i odróżnić podmioty oferujące swoje towary i usługi. Nie można zakładać i liczyć, że odbiorca będzie wykonywał dodatkowe czynności i ustalał, czy między przedsiębiorcami istnieją jakieś związki, bądź czy dany towar i usługa pochodzi od tożsamych podmiotów. Do tego musi wystarczyć informacja niesiona przez samo oznaczenie.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie spółka wnosiła o uchylenie decyzji UP w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W całości powtórzyła zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uzupełniając je o stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne. I tylko takie zarzuty sformułowała:

1. naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w wyniku błędnego ustalenia, że znak towarowy słowno-graficzny "VISTULA "jest podobny do wcześniej zarejestrowanego pod numerem [...] znaku towarowego słownego VISTULA BANK SPÓŁDZIELCZY, zgłoszonego w dniu [...] marca 2013 r., przeznaczonego do oznaczania usług zawartych w klasie 36, jak: banki z dostępem bezpośrednim np. przez Internet (home banking), informacje bankowe, operacje bankowe, bankowość (oszczędności), bankowość hipoteczną, podczas gdy z okoliczności sprawy jednoznacznie wynika, że pomiędzy porównywanymi znakami towarowymi nie zachodzi podobieństwo w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., z uwagi na brak możliwości stwierdzenia podobieństwa pomiędzy porównywanymi znakami towarowymi na płaszczyźnie wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, a w konsekwencji nie zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia usług, które to naruszenie doprowadziło do bezpodstawnego utrzymania w mocy zaskarżonej uprzednio przez spółkę decyzji Urzędu Patentowego o odmowie nadania prawa ochronnego w części dotyczącej następujących usług: inwestycje kapitałowe (klasa 36) na znak towarowy słowno-graficzny VISTULA,

2. naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. poprzez niepodjęcie niezbędnych czynności mających na celu dokonanie kompleksowej oceny podobieństwa pomiędzy porównywanymi znakami towarowymi, tj. znakiem towarowym słowno-graficznym VISTULA i znakiem towarowym słownym VISTULA BANK SPÓŁDZIELCZY.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko szeroko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu jej wydania.

Poza tym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.).

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga V. S.A. z siedzibą w [...]nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona, jak i decyzja, wydana w I instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Należy zauważyć, że wniosek o udzielenie omawianego prawa ochronnego został złożony do UP w dniu [...] marca 2014 r. Decyzje organu zostały wydane: skarżona w dniu [...] kwietnia 2016 r., a wcześniejsza w dniu [...] sierpnia 2015 r.

W tej sytuacji, z mocy art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1615), stanowiącego, że do postępowań o udzielenie prawa ochronnego na znaki towarowe oraz postępowań toczących się na skutek wniesienia sprzeciwu wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, UP prawidłowo zastosował przepisy p.w.p. w brzmieniu sprzed wspomnianej nowelizacji.

Organ, rozpatrując wniosek spółki o udzielenie prawa ochronnego uznał, że zgłoszony znak jest podobny do znaku wcześniejszego – VISTULA BANK SPÓŁDZIELCZY (por. postanowienie UP z dnia [...] marca 2015 r. w aktach adm.).

W piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. strona dokonała zmian w zgłoszeniu i wykreśliła część usług zgłoszonych przez nią w obrębie klasy 36. Ponowił organ swoje żądanie w piśmie z dnia [...] maja 2015 r. Spółka ponownie wprowadziła zmiany w wykazie usług w obrębie klasy 36 w piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. Organ następnie wydał decyzję w dniu [...]sierpnia 2015 r., w której uznał, że zgłoszony znak jest podobny do zarejestrowanego znaku VISTULA BANK SPÓŁDZIELCZY w części przeznaczonej do oznaczania usług w klasie 36. Doszedł do wniosku, że istnieje podobieństwo między usługami ujętymi w znaku zgłoszonym (inwestycje kapitałowe), a usługami chronionymi znakiem przeciwstawionym (operacje finansowe). Skorzystał z uregulowań art. 145 ust. 3 p.w.p., według którego, w przypadku gdy brak ustawowych warunków wymaganych do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy dotyczy tylko niektórych towarów, UP w pierwszej kolejności odmawia udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy dla tych towarów. Po uprawomocnieniu się decyzji w tej sprawie Urząd Patentowy udziela prawa ochronnego na znak towarowy dla towarów, dla których może być ono udzielone.

Przed wydaniem decyzji o takiej treści, wyznaczył spółce termin do zajęcia stanowiska, w myśl art. 145 ust. 2 p.w.p. (Przed wydaniem decyzji, o której mowa w ust. 1, Urząd Patentowy wyznacza zgłaszającemu termin do zajęcia stanowiska co do zebranych dowodów i materiałów mogących świadczyć o istnieniu przeszkód do uzyskania prawa ochronnego.). Postąpił więc prawidłowo, a skarżąca pismami z dnia [...] kwietnia 2015 r. i z dnia [...] czerwca 2015 r. udzieliła odpowiedzi.

Przechodząc do merytorycznej oceny kwestionowanej decyzji, należy zauważyć, że jako podstawę materialnoprawną powołano art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. W brzmieniu sprzed wspomnianej nowelizacji przepis art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. stanowił, że nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.

Badając, czy nie zachodzi przeszkoda w udzieleniu prawa ochronnego, przewidziana w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. organ, kierując się wypracowaną przez doktrynę i orzecznictwo sądów administracyjnych metodą porównywania znaków dokonał oceny podobieństwa towarów (usług), do oznaczania których służą oba znaki towarowe, a także porównał oznaczenia w obu znakach, po czym ocenił, czy istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia tychże usług. Przy czym, ryzyko skojarzenia ze znakiem wcześniejszym jest kategorią błędu, a nie samodzielną przeszkodą w rejestracji oderwaną od funkcji oznaczenia pochodzenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt II GSK 113/07, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. niedopuszczalna jest rejestracja znaku towarowego, gdyby w jej wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa z rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem. Zatem w braku jednej z przesłanek niezbędnych do zastosowania tego uregulowania, nie może występować prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd.

Wypracowano metodę, którą Sąd akceptuje, że przeprowadzając porównanie znaku spornego ze znakami przeciwstawionymi z wcześniejszym pierwszeństwem, w pierwszej kolejności ocenie powinno zostać poddane podobieństwo lub identyczność towarów, do oznaczania których służą te znaki. Dopiero bowiem przesądzenie o jednorodzajowości towarów implikuje konieczność dokonania porównania oznaczeń.

Jeśli chodzi o kwestię podobieństwa towarów, należy na wstępie wskazać, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (obecnie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej) dla dokonania oceny podobieństwa między danymi towarami lub usługami należy wziąć pod uwagę wszelkie istotne czynniki, które charakteryzują wzajemny stosunek tych towarów lub usług. Do czynników tych należy zaliczyć w szczególności charakter towarów, ich przeznaczenie, sposób ich użycia, jak również to, czy konkurują one ze sobą, czy też się uzupełniają (tak m. in. wyrok Trybunału Sprawiedliwości WE z dnia 29 września 1998 r. w sprawie C-39/97, Canon, Rec. s. I-1237, pkt 23, oraz wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 11 lipca 2007 r. w sprawie T-150/04 Mülhens vs. OHIM – Minoronzoni (TOSCA BLU), Zb.Orz. s. II-2353, pkt 29).

W ocenie Sądu przy ocenie podobieństwa towarów organ wziął pod uwagę wszystkie istotne czynniki, które charakteryzują relacje pomiędzy towarami (usługami), w tym takie, jak ich rodzaj, przeznaczenie, sposób użytkowania oraz czy konkurują ze sobą lub są względem siebie komplementarne.

Należy zauważyć, że zastrzeżenia organu wzbudziło podobieństwo znaku słowno – graficznego VISTULA i słownego VISTULA BANK SPÓŁDZIELCZY jedynie w obrębie usług objętych klasą 36 i to tylko co do inwestycji kapitałowych, objętych tą klasą. Spółka zgłaszając do ochrony znak VISTULA (po zmianie w treści zgłoszenia) zgłosiła następujące usługi w klasie 36: administrowanie nieruchomościami; agencje nieruchomości; agencje pośrednictwa w handlu nieruchomościami; agencje ściągania wierzytelności; doradztwo w sprawach ubezpieczeniowych; dzierżawa majątku nieruchomego; dzierżawa nieruchomości; emisja bonów wartościowych; inwestycje kapitałowe; agencje ściągające należności, pośrednictwo w sprawach majątku nieruchomego; ściąganie czynszów; ubezpieczenia; wycena antyków; wycena biżuterii; wycena dzieł sztuki; wycena kosztów naprawy; wycena zbiorów numizmatycznych; wynajmowanie pomieszczeń biurowych [nieruchomości]; zarządzanie majątkiem nieruchomym.

Z kolei znak wcześniejszy VISTULA BANK SPÓŁDZIELCZY przeznaczony został wyłącznie do oznaczania następujących usług w klasie 36: banki z dostępem bezpośrednim, np. przez Internet (home banking), informacje bankowe, operacje bankowe, bankowość (oszczędności), bankowość hipoteczna.

W ocenie Sądu organ trafnie uznał, że usługi inwestycji kapitałowych są podobne i mieszczą się w zakresie usług operacji bankowych.

Zauważyć należy, że w skardze spółka, oprócz kwestionowania argumentów UP, nie przedstawiła swojego stanowiska odnośnie pojmowania "inwestycji kapitałowych" i relacji tego pojęcia do "operacji bankowych".

Nie powtarzając argumentów organu zawartych w tej kwestii w decyzji, należy zauważyć, że za operacje bankowe częstokroć uważa się czynności bankowe w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, opubl. Dz. U. z 2015r., poz. 128 z późn. zm. (por. Z Ofiarski. Prawo Bankowe. Komentarz do art. 2, LEX,2013, I. Ciepiela, Czynności bankowe jako przedmiot działalności banków, Oficyna 2010, pkt 2.1.1.) i jest to pojęcie sensu stricto. W ustawie – Prawo bankowe w art. 5 i 6 zdefiniowano czynności bankowe i wymieniono w nich szereg czynności, które z pewnością można uznać za czynności ze sfery inwestycji kapitałowych, zwłaszcza w art. 6: obejmowanie lub nabywanie akcji i praw z akcji, udziałów innej osoby prawnej i jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych (pkt 1); zaciąganie zobowiązań związanych z emisją papierów wartościowych (pkt 2); dokonywanie obrotu papierami wartościowymi (pkt 3); dokonywanie, na warunkach uzgodnionych z dłużnikiem, zamiany wierzytelności na składniki majątku dłużnika (pkt 4); nabywanie i zbywanie nieruchomości (pkt 5); świadczenie innych usług finansowych (pkt 7).

Nadmienić należy, że porównując zakres zgłoszonych usług w klasie 36 dla znaku VISTULA z przedstawionymi definicjami i usługami objętych znakiem VISTULA BANK SPÓŁDZIELCZY, stanowisko organu zawarte w kontrolowanej decyzji, nie tylko, że nie naruszyło art. 77 § 1 k.p.a., ale wręcz przeciwnie - uwzględniało bardzo szeroko interes spółki, o którym mowa w art. 7 k.p.a.

Nadto słusznie organ zauważył, że skarżąca nie zawarła w wykazie żadnych informacji, że zgłaszane usługi inwestycji kapitałowych nie odnoszą się do instytucji banku czy operacji bankowych (czynności bankowych).

Prawidłowo UP dokonał oceny podobieństwa z punktu widzenia kręgu odbiorców tego rodzaju usług. Co do zakresu kręgu odbiorców omawianych usług nie było sporu między UP i skarżącą (por. s. 15-16 skargi, s. 5 kwestionowanej decyzji).

Przechodząc do oceny podobieństwa oznaczeń: VISTULA i VISTULA BANK SPÓŁDZIELCZY dokonanej przez Urząd Patentowy, zdaniem składu orzekającego została przeprowadzona kompleksowo, wszechstronnie i wyczerpująco.

Organ przyjął i zastosował prawidłową metodologię, że znaki towarowe porównuje się całościowo, tj. bierze się pod uwagę wszystkie tworzące je elementy łącznie. W znaku towarowym słownym jest to określone słowo lub słowa, a w znaku słowno-graficznym wszystkie tworzące ten znak elementy, a więc słowo (jeżeli jest), grafika, kolor i wzajemna kompozycja tych elementów. Nie można zgodzić się ze skarżącą, iż zbadano podobieństwo znaków według jedynie pewnych elementów oznaczeń, zbyt dużą wagę przypisując elementowi "VISTULA", pomniejszając zaś rolę grafiki w znaku zgłoszonym i oznaczenia "BANK SPÓŁDZIELCZY" w znaku wcześniejszym. Wręcz przeciwnie, Urząd wyczerpująco i logicznie wyjaśnił, dlaczego badając podobieństwo oznaczeń, i to we wszystkich płaszczyznach: fonetycznej, wizualnej i znaczeniowej, przyjął, że wyłącznie odróżniający charakter ma słowo VISTULA.

W płaszczyźnie wizualnej słowo VISTULA wyczerpuje w całości znak zgłoszony, a w znaku przeciwstawionym jest pierwszym słowem w wyrażeniu, (pierwszy element w znaku złożonym z zasady przyciąga uwagę odbiorcy), w obu znakach pisanym za pomocą takich samych liter, składającym się z takiej samej liczby liter (7). W zgłoszonym znaku warstwa graficzna jest uboga: ciemne tło i wysmukłe białe litery. Mogła, jak zauważył słusznie UP kojarzyć się właśnie jako odmiana graficzna wcześniejszego, przeciwstawionego znaku. Dlatego grafika nie miała charakteru odróżniającego i nie przykuwała uwagi odbiorcy.

Kierując się przedstawionymi ustaleniami, organ doszedł do prawidłowej konkluzji, że w omawianym przypadku większą siłę oddziaływania posiadały elementy słowne znaku i to one pozostawały przede wszystkim w pamięci przeciętnego odbiorcy.

Wyrażenie "BANK SPÓŁDZIELCZY" w znaku przeciwstawionym prawidłowo zostało uznane przez Urząd za element opisowy, informujący o prawnej formie działalności banku, nie stanowiący elementu odróżniającego (por. art. 129 ust.2 pkt 2 p.w.p.: Z zastrzeżeniem art. 130 nie mają dostatecznych znamion odróżniających oznaczenia, które składają się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności.).

Podobnie po porównaniu obu oznaczeń w płaszczyźnie fonetycznej organ doszedł do prawidłowego wniosku, że oba znaki są podobne i to w wysokim stopniu. Zaznaczył, że oba oznaczenia posiadają identyczne określenie – VISTULA, odczytywane w jednakowy sposób, składające się z takiej samej ilości liter, głosek i sylab. W znaku chronionym element ten, będąc dominującym, występuje na eksponowanym pierwszym miejscu i stanowi fantazyjną część znaku. Ten stopień podobieństwa powoduje, że odbiorcy będą mogli uznać te znaki jako pochodzące z jednego źródła bądź od podmiotów powiązanych ze sobą.

Wychodząc z zaakceptowanych przez skład orzekający i przedstawionych wyżej założeń, UP również słusznie przyjął, że porównywane znaki są podobne w warstwie znaczeniowej. Decydującą rolę odgrywa bowiem fantazyjny element VISTULA, gdyż nie opisuje on wskazanych usług z klasy 36, nie stanowi ich żadnej nazwy rodzajowej. Element ten bowiem pochodzi z języka łacińskiego i oznacza Wisłę, podobnie jak w języku angielskim.

W ocenie Sądu spółka nie przedstawiła w skardze argumentów, skutecznie podważających wywody organu, iż odróżniający i dystynktywny charakter miało jedynie wyrażenie VISTULA, w obu znakach zapisane za pomocą takich samych liter, tak samo odczytywane, a w znaku wcześniejszym zajmujące pierwsze, eksponowane miejsce w ciągu wyrazów, z których te w dalszej kolejności (BANK SPÓŁDZIELCZY) już takiego charakteru nie posiadały. Wywody skargi były jedynie nieskuteczną polemiką z uzasadnieniem organu. Przywołane przez skarżącą orzecznictwo w żaden sposób nie dało podstaw do zmiany oceny stanowiska UP przez skład orzekający, zwłaszcza że argumentacja w tych judykatach zaprezentowana była zgodną z opinią UP.

W tej sytuacji, skoro organ uznał, że jest wysokie podobieństwo porównywanych usług i wysokie podobieństwo porównywanych oznaczeń, to występuje kolejna przesłanka wymagana przez art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. - ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, obejmującego w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Przypomnieć należy, że skarżąca nie kwestionowała sposobu ustalenia i zakresu kręgu odbiorców, z punktu widzenia których określano ryzyko pomylenia znaków.

Dlatego Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, w tym wskazywanego przez spółkę art. 77 § 1 k.p.a. (Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.), odpowiednio stosowanych z mocy 252 p.w.p. w sprawach nieuregulowanych w ustawie – Prawo własności przemysłowej do postępowania przed UP. Jak już podniesiono, organ prawidłowo przeprowadził postępowanie w zakresie oceny podobieństwa towarów i oznaczeń porównywanych oznaczeń.

Urząd Patentowy nie naruszył także art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. w zakresie jego wykładni, a następnie zastosowania do poczynionych ustaleń.

Z powyższych względów skargę VISTULA GROUP S.A. z siedzibą w Krakowie jako nieuzasadnioną na mocy art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.