Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 512/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 17 ust. 1 w zw. z  ust. 5 pkt 2b
journal: Dz.U. 2015 poz 114
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek – Ciszewska (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant specjalista Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi K.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

K.N. (dalej strona lub skarżąca) wnioskiem z dnia 24 lutego 2016 r. wystąpiła do Prezydenta Miasta Z. (dalej organ pierwszej instancji) o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad O.Ś.

Organ pierwszej instancji ustalił, że O.Ś. pozostaje pod opieką prawną strony, która stanowi dla niego rodzinę zastępczą na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Z. Wydział III Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] r., sygn. akt: [...]. Dziecko legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności z dnia [...] r. ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Ponadto ustalono, że strona nie pracuje, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada ziemi rolnej, jak również nie uzyskuje dochodów z innych źródeł. Strona oświadczyła, że sprawuje osobistą opiekę nad dzieckiem.

Decyzją nr [...] z dnia [...] r. organ pierwszej instancji odmówił stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad dzieckiem O.Ś. Uzasadniając to rozstrzygnięcie wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli o przyznanie tego świadczenia występuje inna osoba niż matka, ojciec, opiekun faktyczny dziecka, osoba będąca rodziną zastępczą spokrewnioną lub osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny – natomiast strona stanowi dla ww. dziecka rodzinę zastępczą niezawodową. Stosownie do art. 17 ust. 5 pkt b ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, za wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej.

Strona w odwołaniu nie kwestionowała faktu, że w myśl art. 41 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej nie stanowi dla O.Ś. rodziny zastępczej spokrewnionej, jednakże jako jego ciotka (siostra matki) uważa fakt nie traktowania jej jako jego najbliższej rodziny za krzywdzący. Akcentowała okoliczność, iż rodzice małoletniego zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej. Stwierdziła, że mimo tego, iż nie jest obciążona ustawowym obowiązkiem alimentacyjnym, to w świetle prawa spadkowego więzy rodzinne między nimi są bliskie. Powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 lipca 2008 r., sygn. akt: P 41/07 i stwierdziła, że w świetle tego wyroku powinna otrzymać świadczenie pielęgnacyjne. Do odwołania dołączyła wyroki: NSA z dnia 13 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1286/14, WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Go 947/15 i WSA w Poznaniu z dnia 28 lipca 2010 r., sygn. akt 476/10, które – jej zdaniem – potwierdzają zasadność jej żądania przyznania wnioskowanego świadczenia.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej "organ odwoławczy" lub "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy syntetycznie opisał przebieg postępowania, treść decyzji organu pierwszej instancji i zarzuty odwołania. Przytoczył art. 17 ust. 1, ust. 1a i ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Analizując stan faktyczny sprawy Kolegium przytoczyło ustalenia opisane w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji – wyżej przedstawione. Dokonując subsumcji Kolegium stwierdziło, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji o odmowie przyznania świadczenia jest prawidłowe. Strona stanowi dla O.Ś. rodzinę zastępczą niezawodową i w świetle ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy nie ciąży na niej względem tego dziecka obowiązek alimentacyjny. A zatem zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt. 2b ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej z dzieckiem, na której ciąży obowiązek alimentacyjny. Natomiast odnosząc się do przywołanego przez stronę wyroku TK, Kolegium stwierdziło, że Trybunał Konstytucyjny nie poruszał w nim sprawy uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego na niepełnosprawne dziecko umieszczone w rodzinie zastępczej niespokrewnionej, a zatem należy poprzestać na literalnej interpretacji przepisu.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik strony, będący adwokatem, wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną wykładnię. W motywach skargi odniósł się do treści zaskarżonej decyzji oraz do regulacji prawnej zamieszczonej w art. 17 ust. 1 i 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazując, iż zastosowana przez organy wykładnia językowa nie jest wystarczająca, gdyż nie uwzględnia zasad i wartości wyrażonych w Konstytucji RP. Art. 2 ustawy zasadniczej stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej i zasadę tą spełniają w szczególności sądy, których obowiązkiem jest przestrzeganie wyznaczonego przez Konstytucję porządku prawnego, co nie oznacza, że nie powinny tej zasady stosować również organy administracji publicznej. Stosownie bowiem do Konstytucji jej przepisy stosuje się bezpośrednio, co oznacza, że sądy posiadają środki do zgodnego z Konstytucją rozstrzygnięcia sprawy. Do środków tych należy wykładnia rozszerzająca, oparta na założeniu racjonalnego ustawodawcy, w której dopuszczalne jest odstępstwo od tej racjonalności w sytuacji, gdy istnieją ważniejsze, niż literalne pojmowanie normy, zasady i wartości. Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy pełnomocnik skarżącej podkreślił, że O.Ś. jest dzieckiem wymagającym stałej opieki jako osoba dotknięta od urodzenia kalectwem uniemożliwiającym mu samodzielną egzystencję i opiekę taką zapewnia mu ciotka – strona skarżąca, która została postanowieniem Sądu ustanowiona dla tego dziecka rodziną zastępczą. Zaznaczył, że w istocie strona, jako siostra matki dziecka wymagającego opieki nie jest obciążona ustawowym obowiązkiem alimentacyjnym, nie oznacza to jednak, że przez prawo nie jest postrzegana jako członek rodziny. O.Ś. jako siostrzeniec należy do kręgu jej spadkobierców ustawowych, co oznacza, że w świetle prawa spadkowego więzy rodzinne między opiekunem a podopiecznym są bliskie. Przyznanie przez ustawodawcę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jedynie osobom, na których ciąży ustawowy obowiązek alimentacyjny z pominięciem krewnych zobowiązanych do alimentacji w dalszej kolejności, którzy poświęcają się opiece nad krewnymi, dla których są jedynymi członkami rodziny i rezygnują z tego tytułu z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, godzi w konstytucyjną zasadę równości i sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 32 i 2 Konstytucji RP, a także zasadę ochrony i opieki nad rodziną odzwierciedloną w art. 18 i art. 71 ustawy zasadniczej. Wykładnia art. 17 ust. 1 pkt. 4 i ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych uwzględniająca zasady wyrażone w art. 2, art. 18, art. 32 i art. 71 Konstytucji RP znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził w wyroku z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. akt: P 23/02 (OTK ZU nr 10/A/2006), że choć zasiłek nominalnie przysługuje opiekunowi, to korzyść czerpie podopieczny, który dzięki zasiłkowi ma zapewnioną opiekę osoby bliskiej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w pełnym zakresie podtrzymując stanowisko i argumentację prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej ustawa p.p.s.a.). Na mocy art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji na zasadach wyżej wskazanych i stwierdził, że skarga jest niezasadna.

Spór w sprawie koncentruje się wokół istnienia podstaw prawnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego opiekunowi prawnemu, który został dla niepełnosprawnego dziecka ustanowiony rodziną zastępczą niezawodową niespokrewnioną. Skarżąca jest siostrą matki małoletniego, którego rodzice zostali pozbawieni praw rodzicielskich. Niesporna jest okoliczność, iż na skarżącej nie ciąży obowiązek alimentacyjny. Strony sporu sądowego zgodne są w kwestii, że wykładnia językowa przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną decyzji nie daje podstaw do przyznania tego świadczenia. Jednakże strona skarżąca, mając na uwadze stosunek bliskości pomiędzy nią i podopiecznym, jak też więzy wynikające z zasad spadkobrania, domaga się zastosowania wykładni prokonstytucyjnej uwzględniającej zasadę równości, sprawiedliwości społecznej oraz zasadę ochrony i opieki nad rodziną (art. 32, art. 2, art. 18 i art. 71 Konstytucji RP).

Podstawę materialonoprawną decyzji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego stanowi art. 17 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 5 pkt 2b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj.: Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm.; dalej ustawa), zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (ust. 1). Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu (ust. 5 pkt 2b).

Zgodzić się trzeba ze stronami sporu sądowego, że wykładnia językowa tych przepisów jednoznacznie wskazuje, że do kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego nie wchodzą osoby, na których nie ciąży obowiązek alimentacyjny (jedyny wyjątek przewidziano w przypadku opiekuna faktycznego dziecka - które to określenie w rozumieniu definicji ustawowej zawartej w art. 3 pkt 14 ustawy - oznacza osobę faktycznie opiekującą się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka; z tym podkreśleniem, że przysposobienie powoduje powstanie obowiązku alimentacyjnego). Na gruncie tej wykładni nie budzi również wątpliwości twierdzenie, że świadczenie nie może być przyznane, jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej – innej niż rodzina spokrewniona. Rodzina zastępcza spokrewniona w rozumieniu ustawy o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej jest jedną z form rodzinnej pieczy zastępczej, którą tworzą małżonkowie lub osoba niepozostająca w związku małżeńskim, u których umieszczono dziecko w celu sprawowania nad nim pieczy zastępczej, będący wstępnymi lub rodzeństwem dziecka (art. 39 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 41 ust. 1 i 2 tej ustawy).

W świetle wykładni językowej art. 17 ust. 1 w zw. z ust. 5 pkt 2 b ustawy świadczenie pielęgnacyjne nie mogło być skarżącej przyznane ponieważ: 1) nie jest matką podopiecznego (jest siostrą matki), 2) nie jest opiekunem faktycznym dziecka (nie wystąpiła z wnioskiem o przysposobienie), 3) nie została ustanowiona rodziną zastępczą spokrewnioną (została ustanowiona rodziną zastępczą niespokrewnioną, a w świetle przepisów nie mogła zostać ustanowiona rodziną zastępczą spokrewnioną, gdyż nie jest wstępnym ani rodzeństwem dziecka), 4) nie ciąży na niej obowiązek alimentacyjny – o czym poniżej.

W tej ostatniej kwestii odwołać się trzeba wprost – z woli ustawodawcy wyrażonej w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy - do regulacji zamieszczonej w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. W Dziale III Kodeksu został uregulowany obowiązek alimentacyjny. Zgodnie z art. 128 i następne, obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej, rodzeństwo, małżonków (po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa oraz po orzeczeniu separacji; natomiast w okresie małżeństwa na małżonkach ciąży obowiązek równoznaczny z obowiązkiem alimentacyjnym), powinowatych, ale jedynie w relacji ojczym/macocha – pasierb/pasierbica, osoby związane relacją przysposobienia, krótkotrwale – mężczyznę, którego ojcostwo zostało uprawdopodobnione. Przepisy regulujące krąg osób zobowiązanych do alimentacji mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Prawodawca nie dopuszcza modyfikowania tego zbioru podmiotów poprzez jego rozszerzenie o osoby w przepisach Kodeksu nie wymienione, ale związane bliskimi więzami faktycznymi, czy też np. wchodzące do kręgu spadkobierców. Odnosząc się do argumentacji prezentowanej w powołanym przez stronę skarżącą wyroku NSA z dnia 13 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1286/14 (dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Sąd stwierdza, że art. 132 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który stanowi, że "obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami", nie rozszerza kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, lecz jedynie wskazuje okoliczności w jakich z mocy prawa powstaje obowiązek alimentacyjny osób zobowiązanych w dalszej kolejności – ale będących w ustawowym kręgu osób zobowiązanych do alimentacji. Konkludując w tym zakresie stwierdzić trzeba, że skarżąca nie wchodzi do określonego przepisami o charakterze iuris cogentis, kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, a kwalifikacji tej nie może zmienić okoliczność, że skarżąca jest osobą bliską dla małoletniego, a siostrzeniec wchodzi do kręgu jej spadkobierców ustawowych.

Z powodów wyżej wskazanych wykładnia językowa przepisów nie pozwala na przyznanie skarżącej żądanego świadczenia.

Kluczowa dla rozstrzygnięcia sprawy jest więc odpowiedź na pytanie, czy w świetle innych – niż językowa - rodzajów wykładni świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane stronie skarżącej. W tym zakresie odnieść się trzeba do rezultatu wykładni prokonstytucyjnej (wykładni pozajęzykowej systemowej i celowościowej, odwołującej się do zasad i wartości eksponowanych w ustawie zasadniczej), gdyż jak podnosi strona skarżąca istotne względy natury aksjologicznej przemawiają za odkodowaniem wskazanych przepisów prawnych z pominięciem wykładni językowej. Rozważania skoncentrują się wokół art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy (i w związku z art. 17 ust. 5 pkt 2b ustawy), gdyż niespełnienie przez skarżącą wymogów podmiotowych określonych w art. 17 ust. 1 pkt 1-3 ustawy nie jest sporne.

Ponieważ skarżąca powołała się na wyżej przywołany wyrok NSA i prezentowane w jego uzasadnieniu rozumienie wykładni prokonstytucyjnej, Sąd również do tego rozumienia wykładni prokonstytucyjnej się odniesie.

Jak wskazano w tym wyroku: "Artykuł 2 ustawy zasadniczej stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Zasadę tę spełniają w szczególności sądy, których obowiązkiem jest przestrzeganie wyznaczonego przez Konstytucję porządku prawnego. Stosownie bowiem do Konstytucji, jej przepisy stosuje się bezpośrednio, co oznacza, że sądy posiadają środki do zgodnego z Konstytucją rozstrzygnięcia sprawy. Do środków tych należy wykładnia rozszerzająca, oparta na założeniu racjonalnego ustawodawcy, w której dopuszczalne jest odstępstwo od tej racjonalności w sytuacji, gdy istnieją ważniejsze, niż literalne pojmowanie normy, zasady i wartości.

Toteż kierując się wyrażoną w art. 178 ust. 1 i art. 8 Konstytucji RP zasadą podległości sędziów Konstytucji rozumianą w ten sposób, że interpretując przepisy ustaw sędziowie zobowiązani są wziąć pod uwagę nie tylko ich literalną treść, ale też przepisy ustawy zasadniczej, a w sytuacji w której wykładnia ustawy nie daje jednoznacznego rezultatu należy wybrać taką wykładnię, która w sposób najpełniejszy umożliwia realizację norm i wartości konstytucyjnych (por. uchwała SN z 20 czerwca 2006 r., sygn. akt I KZP 14/00, Wokanda 2000 nr 9, poz. 16)".

Sąd podziela w pełni pogląd prezentowany w uchwale SN, że w sytuacji gdy wykładnia przepisu nie daje jednoznacznego rezultatu należy wybrać taką wykładnię, która w sposób najpełniejszy umożliwia realizację norm i wartości konstytucyjnych. Może to prowadzić do odstępstwa od wykładni literalnej i zastosowania wykładni rozszerzającej. W przypadku rozbieżności pomiędzy efektami procesów interpretacyjnych dokonanych za pomocą różnych rodzajów wykładni wybór rezultatu wykładni winien być dokonany z poszanowaniem dla akceptowanej w ustawie zasadniczej hierarchii wartości. W każdej jednak sytuacji wykładnia powinna pozostać wykładnią, a nie prawotwórstwem, ze względu na wynikający z Konstytucji RP podział władz.

Przechodząc do wykładni pozajęzykowej spornych przepisów Sąd stwierdza, że cel i funkcja tych przepisów, analizowane z poszanowaniem dla zasad i wartości konstytucyjnych, a w szczególności zasady równości, sprawiedliwości społecznej oraz zasady ochrony i opieki nad rodziną nie pozostają w kolizji z brzmieniem tych przepisów i ich wykładnią językową. Wszystkie rodzaje wykładni dają tożsamy efekt i brak podstaw do wywodzenia, że istnieje możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie niezobowiązanej do alimentacji, która stanowi dla podopiecznego rodzinę zastępczą niespokrewnioną.

Argumentując w zakresie celu i funkcji spornych przepisów Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie wskazuje, że w pełni podziela następujący pogląd prezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny co do interpretacji art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy, w wyroku z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 2020/14 (LEX nr 2082496) i przyjmuje go za własny:

"Dodatkowo wskazać należy, że art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiący podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego był przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego. Zarówno w wyroku z dnia 15 listopada 2006 r. sygn. akt P 23/05, jak i w wyrokach z dnia 18 lipca 2008 r. sygn. akt P 27/07 oraz z dnia 22 lipca 2008 r. sygn. akt P 41/07, Trybunał Konstytucyjny nie zakwestionował jako niekonstytucyjnego, wymogu istnienia obowiązku alimentacyjnego pomiędzy osobą sprawującą opiekę i podopiecznym. Wręcz przeciwnie, Trybunał Konstytucyjny wyraził pogląd, że z woli ustawodawcy nie sam fakt opieki nad osobą niepełnosprawną, czy też rezygnacja dla jej sprawowania z zatrudnienia, lecz szczególna więź prawna pomiędzy osobą opiekuna a osobą niepełnosprawną wyróżnia grupę uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Podkreślono, że celem tych regulacji jest, by osoba zmuszona do rezygnacji z zatrudnienia w wykonaniu ciążącego na niej obowiązku alimentacyjnego sama nie popadła w niedostatek, tracąc źródło utrzymania. Nie jest natomiast intencją ustawodawcy wspieranie wszystkich osób, które dobrowolnie podejmują się opieki nad niepełnosprawnym członkiem szeroko rozumianej rodziny".

Wpisując się w ten tok rozumowania podkreślić trzeba, że istotnym elementem decydującym o przyznaniu prawa do świadczenia jest istnienie po stronie opiekuna obowiązku alimentacyjnego. Z tym obciążeniem prawodawca racjonalnie i zgodnie z zasadą równości i sprawiedliwości społecznej połączył uprawnienie do otrzymania świadczenia. Nie jest sprzeczne z zasadą ochrony i opieki nad rodziną ograniczenie kręgu osób zobowiązanych do alimentacji do niektórych tylko członków rodziny. Konsekwentnie więc trzeba było skorelować z tym obowiązkiem uprawnienie do uzyskania świadczenia. Co więcej, analizując te kwestię na gruncie wykładni systemowej wewnętrznej dostrzec trzeba, że prawodawca również w zakresie przesłanek negatywnych (art. 17 ust. 5 pkt 2b ustawy) skorelował obowiązek alimentacyjny z uprawnieniem, nie tamując osobie stanowiącej rodzinę zastępczą spokrewnioną (obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym) możliwości uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Regulacja jest spójna, a jej kształt stanowi również efekt zastosowania się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.

Z powodów wyżej opisanych Sąd nie podziela poglądów prezentowanych w wyrokach powołanych przez skarżącą; natomiast w pełnym zakresie podziela pogląd prezentowany w cytowanym wyżej wyroku NSA z dnia 25 maja 2016 r. - aczkolwiek wypowiedziany w kwestii prokonstytucyjnej wykładni art. 16a ustawy, jednak w zakresie tego samego problemu możliwości przyznania świadczenia osobie niezobowiązanej do alimentacji – że przez zabiegi interpretacyjne przepisów ustawowych nie można nadawać im znaczenia sprzecznego z ich brzmieniem w sytuacji jasno zadeklarowanej woli i intencji ustawodawcy. Podkreślić trzeba, że w takim przypadku nie dochodzi do wykładni prokonstytucyjnej istniejącego przepisu lecz do wykładni contra legem, a w konsekwencji do nieuprawnionej ingerencji prawotwórczej.

Mając na uwadze okoliczność, że w wyniku zastosowania każdego rodzaju wykładni (językowej, systemowej i pozajęzykowej, odwołującej się do wartości konstytucyjnych) uzyskuje się tożsamy rezultat – odpowiadający efektowi wykładni zastosowanej przez organy i nie dopatrując się uchybień organów na innych etapach procesu stosowania prawa, Sąd stwierdził, że decyzja organu odwoławczego oraz decyzja ją poprzedzająca zasługują na pozostawienie ich w obrocie prawnym.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę.