Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 620/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17
journal: Dz.U. 2022 poz 2647
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - t.j.
article: art. 14b § 1, art. 14b § 3, art. 14g § 1 art. 14h, art. 120, art. 169 § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 145 § 2, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 28 listopada 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 listopada 2023 roku sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 13 czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 7 kwietnia 2023 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 10 stycznia 2023 r. Z. S. (dalej: wnioskodawca, podatnik, skarżący) wystąpił o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych.

Przedstawiając opis stanu faktycznego podatnik wyjaśnił, że jest [...] rezydentem podatkowym i podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w [...]. Od 1989 r. wnioskodawca prowadził jednoosobową działalność gospodarczą na podstawie wpisu do CEIDG. Przedmiotem tej działalności gospodarczej jest, m.in. wytwarzanie i sprzedaż energii elektrycznej oraz wynajem nieruchomości. Wnioskodawca jest podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych. W ostatnich latach dochody wnioskodawcy uzyskiwane z jednoosobowej działalności gospodarczej były opodatkowane na zasadach ogólnych według skali podatkowej albo w formie podatku liniowego zgodnie z art. 30c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2647 – dalej: "u.p.d.o.f."). W związku z jednoosobową działalnością gospodarczą wnioskodawca prowadził księgi rachunkowe zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 120 – dalej: "ustawa o rachunkowości"). Wnioskodawca dokonał w 2022 r. przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w sp. z o.o. Przekształcenie to zostanie dokonane na podstawie art. 551 § 5 oraz art. 5841 - 58413 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1467 – dalej: "k.s.h.").

W ramach jednoosobowej działalności gospodarczej w latach ubiegłych wnioskodawca osiągał zyski. Zyski te nie były wypłacane wnioskodawcy, ale pozostawały w jednoosobowej działalności gospodarczej. Zyski te zostały wykazane w bilansie jako kapitał własny. Przed przekształceniem jednoosobowej działalności gospodarczej w sp. z o.o. podjął decyzję o wypłacie części zysków z lat ubiegłych wykazanych na kapitale własnym. W związku z tym nastąpiło przeksięgowanie tej części zysków z lat ubiegłych z kapitału własnego na zobowiązanie długoterminowe względem wnioskodawcy. Przeksięgowanie to nastąpiło na podstawie decyzji wnioskodawcy (uchwała właściciela o wypłacie zysku). W bilansie otwarcia sp. z o.o. część zysków z lat ubiegłych nie będą wykazane na kapitale własnym, ale zostaną wykazane jako zobowiązanie długoterminowe względem wnioskodawcy. Po przekształceniu jednoosobowej działalności gospodarczej w sp. z o.o., jeśli sp. z o.o. będzie dysponowała niezbędnymi środkami pieniężnymi, to będzie realizowała to zobowiązanie i dokonywała wypłaty zysków z lat ubiegłych na rzecz wnioskodawcy. Celem niniejszego wniosku jest ustalenie, czy wypłata zysków z lat ubiegłych osiągniętych w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej, przeksięgowanych z kapitału własnego na zobowiązania i wypłacanych po przekształceniu jednoosobowej działalności gospodarczej w sp. z o.o. będzie u wnioskodawcy podlegało opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Wnioskodawca został, zgodnie z art. 5841 k.s.h., przekształcony w spółkę przekształconą. Z powyższych powodów dokonano przeniesienia zobowiązania wobec właściciela przedsiębiorstwa jako zobowiązania wobec wspólnika w spółce z o.o., albowiem zgodnie z art. 5842 § 1 k.s.h. Spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki przedsiębiorcy przekształcanego. Dlatego też spółka z o.o., od momentu jej powstania, posiada zobowiązanie wobec właściciela przedsiębiorstwa przekształcanego. Podstawą prawną są zatem przepisy Działu III rozdziału 6 k.s.h., w tym art. 5842 § 1 k.s.h.

Wnioskodawca sformułował pytanie: czy wypłata zysków z lat ubiegłych przedstawionych w opisie stanu faktycznego, osiągniętych w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej, przeksięgowanych z kapitału własnego na zobowiązania i wypłaconych po przekształceniu jednoosobowej działalności gospodarczej w sp. z o.o. będzie u wnioskodawcy podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

W ocenie wnioskodawcy wypłata zysków z lat ubiegłych przedstawionych w opisie stanu faktycznego, osiągniętych w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej, przeksięgowanych z kapitału własnego na zobowiązania i wypłaconych po przekształceniu jednoosobowej działalności gospodarczej w sp. z o.o. nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Taka wypłata nie będzie stanowiła dla wnioskodawcy przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, przychodu z zysków kapitałowych albo przychodu z innych źródeł, a w konsekwencji będzie neutralna podatkowo w podatku dochodowym od osób fizycznych. Wnioskodawca wyjaśnił, że przepisy u.p.d.o.f. przewidują jednokrotne opodatkowanie dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w momencie ich osiągania, natomiast nie przewidują późniejszego ponownego opodatkowania w momencie wypłaty zysków.

Pismem z 3 marca 2023 r. organ wezwał wnioskodawcę do wskazania podstawy prawnej przesunięcia środków z kapitału własnego na zobowiązania długoterminowe - zobowiązania wobec wnioskodawcy (obecnego właściciela) w prowadzonym przez niego przedsiębiorstwie.

W piśmie z 7 marca 2023 r. podatnik wyjaśnił, że podstawą prawną w działalności osoby fizycznej przeksięgowania z kapitałów własnych zysków z lat ubiegłych, na zobowiązania wobec wspólnika była po pierwsze decyzja (uchwała) właściciela w jednoosobowej działalności o wypłacie wypracowanych zysków na rzecz właściciela. Ponadto zgodnie z ustawą o rachunkowości przez zobowiązania - rozumie się wynikający z przeszłych zdarzeń obowiązek wykonania świadczeń o wiarygodnie określonej wartości, które spowodują wykorzystanie już posiadanych lub przyszłych aktywów jednostki - wobec czego zgodnie z przyjętą polityką rachunkowości należało wykazać kwoty do wypłaty na rzecz właściciela jako zobowiązanie w bilansie jednostki. Umowa spółki przekształconej nie przewidywała uprzywilejowania udziałów. W wyniku przekształcenia spółce przekształconej przysługiwać będą wszystkie prawa i obowiązki jednoosobowej działalności gospodarczej. Przez cały okres działalności jednoosobowej działalności gospodarczej zysk wypracowany był wypłacany zainteresowanemu jedynie w części. Przed podjęciem działań przekształceniowych właściciel jednoosobowej działalności gospodarczej podjął uchwałę (decyzję) o podziale części zysków pozostawionych na kapitałach własnych. Z dniem podjęcia uchwały (decyzji) środki te zostały przeksięgowane z kapitału własnego na zobowiązania, przed przekształceniem nie stanowiły one kapitału własnego jednoosobowej działalności gospodarczej, a wyłącznie zobowiązanie w stosunku do właściciela firmy. Po przekształceniu kwoty te zostały analogicznie ujawnione w bilansie spółki jako zobowiązania, nie stanowiąc elementu jej kapitału własnego. Właściciel jednoosobowej działalności gospodarczej zdecydował, że powyższa kwota będzie wypłacana już po przekształceniu jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę z o.o. Środki zostaną wypłacone udziałowcowi spółki z pozycji bilansowej zobowiązania, w wyniku czego zostanie obniżona wartość zobowiązań spółki. Wypłata środków nie będzie wiązała się z obniżeniem kapitału zapasowego/rezerwowego spółki. Dokonana wypłata na rzecz udziałowca nie wpłynie w żaden sposób na zakres jego uprawnień jako wspólników spółki przekształconej (sp. z o. o.).

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej postanowieniem z 7 kwietnia 2023 r. nr [...] pozostawił wniosek skarżącego bez rozpatrzenia.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że wnioskodawca nie wyjaśnił podstawy prawnej samego zdarzenia gospodarczego, jakim jest przesunięcie środków z kapitału własnego na zobowiązania długoterminowe - zobowiązania wobec wnioskodawcy (obecnego właściciela) w prowadzonym przez niego przedsiębiorstwie. W ocenie organu przedstawiony przez opis zdarzenia jest niepełny i niespójny, budzi wątpliwości w kontekście regulacji ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (obecnie: t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1610). Przedstawiony opis budzi istotne wątpliwości odnośnie do charakteru prawnego powstania w jednoosobowej działalności gospodarczej zobowiązania wobec wnioskodawcy jako właściciela do wypłaty wypracowanych zysków - tytułu prawnego tej czynności, jej skuteczności prawnej. Z tego względu wydanie interpretacji nie jest możliwe. Nie można prawidłowo ocenić skutków podatkowych sytuacji, której kształt jest niejasny.

W zażaleniu z 17 kwietnia 2023 r. podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie wniosku do ponownego rozpatrzenia.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej postanowieniem z 13 czerwca 2023 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ zaznaczył, że wydanie interpretacji było niemożliwe. Zdaniem organu nie można prawidłowo ocenić skutków podatkowych sytuacji, której kształt jest niejasny. Odpowiedzi, których udzielił wnioskodawca, nie wyjaśniły wskazanych w wezwaniu wątpliwości. Organ I instancji słusznie wskazał w wydanym postanowieniu, że nadal nie posiadał pełnych informacji w kontekście przedstawionego przez wnioskodawcę opisu stanu faktycznego. To natomiast spowodowało, że nie miał wystarczających informacji pozwalających na wydanie interpretacji indywidualnej. Informacje jakich oczekiwał organ I instancji, były mu niezbędne dla dokonania oceny przedstawionych przez wnioskodawcę okoliczności po to, aby móc potwierdzić lub zakwestionować stanowisko dotyczące powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu w związku z wypłatą na rzecz wnioskodawcy zysków przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.

W skardze z 12 lipca 2023 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

1) art. 14b § 1 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 i art. 239 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm. – obecnie: t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 - dalej: "O.p.") poprzez niezastosowanie w niniejszej sprawie art. 14b § 1 O.p., podczas gdy przepis ten powinien znaleźć zastosowanie, co powinno skutkować wydaniem przez Dyrektora KIS interpretacji indywidualnej w zakresie, w jakim żądał tego skarżący,

2) art. 14b § 3 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 i art. 239 w zw. z art. 14h O.p. poprzez błędną wykładnię art. 14b § 3 O.p. skutkującą nieprawidłowym uznaniem, że skarżący składając wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej oraz uzupełniając tenże wniosek na wezwanie Dyrektora KIS w trybie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p. nie przedstawił w wyczerpujący sposób stanu faktycznego, co skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia, podczas gdy skarżący spełniał wymagania stawiane przez art. 14b § 3 O.p., albowiem skarżący przedstawił stan faktyczny oraz własne stanowisko w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego w sposób wyczerpujący i pozwalający na dokonanie przez Dyrektora KIS oceny, czy stanowisko skarżącego i jego ocena prawna są prawidłowe,

3) art. 14b § 3 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 i art. 239 w zw. z art. 14h O.p. poprzez błędną wykładnię art. 14b § 3 O.p. skutkującą stwierdzeniem przez Dyrektora KIS, że w sprawie "nie wyjaśniono podstawy prawnej samego zdarzenia", podczas gdy ewentualne żądanie wskazania jako elementu stanu faktycznego, podstawy prawnej opisanego w nim zdarzenia, wykracza poza zakres przepisu art. 14b § 3 O.p., natomiast z treści wniosku wynika szczegółowy opis i przebieg ww. zdarzenia,

4) art. 14g § 1 oraz art. 169 § 1 i § 4 w zw. z art. 14h O.p. w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 i art. 239 O.p poprzez zastosowanie w niniejszej sprawie art. 14g § 1 oraz art. 169 § 1 i § 4 w zw. z art. 14h O.p skutkujące pozostawieniem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpatrzenia, podczas gdy nie doszło do wypełnienia dyspozycji tych przepisów skutkującej możliwością pozostawienia powyższego wniosku bez rozpatrzenia, albowiem wezwanie z 3 marca 2023 r. odnosiło się do wskazania przez skarżącego "podstawy prawnej przeksięgowania zobowiązania długoterminowego", a pozostawienie ww. wniosku bez rozpatrzenia nastąpiło z uwagi na fakt, iż w ocenie Dyrektora KIS "nie wyjaśniono podstawy prawnej samego zdarzenia gospodarczego",

5) art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji R. P. z dnia 2 kwietnia 1997 r. (dalej: Konstytucja RP) w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 i art. 239 O.p. poprzez niezastosowanie przepisu art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w sprawie, co skutkowało prowadzeniem postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych oraz w sprzeczności z zasadą równości wobec prawa, przejawiające się pozostawieniem bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, pomimo że w obrocie prawnym funkcjonują interpretacje indywidualne Dyrektora KIS w analogicznych stanach faktycznych (zdarzeniach przyszłych) oraz, w których udzielono odpowiedzi na analogiczne pytania.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca rozwinęła argumentację zarzutów.

Odpowiadając na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. - dalej: "P.p.s.a.").

Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zakres żądanego uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej został ustalony przez organ prawidłowo i czy wyjaśnienia złożone przez skarżącego wraz z informacjami przedstawionymi we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej uzasadniały pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. W ocenie organu skarżący, mimo wezwania, nie uzupełnił braków formalnych wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Skarżący kwestionuje powyższe zapatrywanie podnosząc m. in., że przedstawił stan faktyczny oraz własne stanowisko w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego w sposób wyczerpujący i pozwalający na dokonanie przez organ oceny, czy stanowisko skarżącego i jego ocena prawna są prawidłowe. Rację w sporze należało przyznać skarżącemu.

Stosownie do art. 14b § 1 O.p., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Zgodnie z art. 14b § 3 O.p., składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Na mocy art. 14h O.p., w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio m. in. 120 i art. 169 § 1-2 i 4 O.p. Zgodnie z art. 120 O.p. organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. W świetle art. 169 § 1 O.p., jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Jak stanowi art. 14g § 1 O.p., wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej niespełniający wymogów określonych w art. 14b § 3 lub 3a lub innych wymogów określonych przepisami prawa pozostawia się bez rozpatrzenia.

Specyfika postępowania interpretacyjnego przejawia się m.in. w tym, że organ podatkowy związany jest stanem faktycznym lub zdarzeniem przyszłym przedstawionym przez wnioskodawcę. W postępowaniu tym nie może toczyć się spór o rzetelność relacji z zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, a tym samym nie może być prowadzone klasyczne postępowanie dowodowe (tak: wyrok NSA z 21 października 2014 r., I FSK 1543/13 - powołane orzeczenia dostępne są w C. B. O. S. A., pod adresem: publ. w internecie). Organy podatkowe nie są uprawnione do dowodowego ustalania i weryfikowania stanu faktycznego dochodzonej przez wnioskodawcę interpretacji indywidualnej (tak: wyrok NSA z 05 maja 2015 r., II FSK 918/13). Opisując stan faktyczny w celu uzyskania interpretacji wnioskodawca bierze na siebie odpowiedzialność za jego kompletność i wszelkie nieścisłości. Wyłącznie od jego decyzji zależy, jakie informacje znajdą się w opisie stanu faktycznego (tak: wyrok NSA z 21 stycznia 2016 r., I FSK 1915/14). Przez "wyczerpujące przedstawienie zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego", o którym mowa w art. 14b § 3 O.p., należy rozumieć taki opis zaistniałego stanu faktycznego lub też zdarzenia przyszłego, który odnosi się do wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia norm materialnego prawa podatkowego mogących znajdować zastosowanie w realiach przedstawionej sytuacji. Ocena czy w realiach konkretnej sprawy wnioskodawca wywiązał się z obowiązku wyczerpującego przedstawienia opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego musi być dokonywana w ścisłym powiązaniu z przepisami prawa materialnego, o których dokonanie interpretacji zwraca się wnioskodawca. Również w orzecznictwie dostrzega się, że związek pomiędzy normą prawa podatkowego, która ma być "zastosowana" wyznacza zakres niezbędnych ("wyczerpujących") danych jakie we wniosku o udzielenie interpretacji obowiązany jest zawrzeć zainteresowany (tak: wyrok WSA w Łodzi z 27 sierpnia 2015 r., I SA/Łd 622/15).

W konsekwencji obowiązkiem występującego z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej jest przedstawienie takiego opisu stanu faktycznego, czy też zdarzenia przyszłego, który pozwala na ustalenie wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia norm materialnego prawa podatkowego stanowiących przedmiot interpretacji. Mając z kolei na uwadze, że w postępowaniu interpretacyjnym znajduje zastosowanie zasada legalizmu organ interpretacyjny w oparciu o regulacje stosowanego odpowiednio na mocy art. 14h O.p., przepisu art. 169 § 1 O.p., uprawniony jest jedynie do żądania uzupełnienia opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego o okoliczności istotne z punktu widzenia wchodzących potencjalnie w rachubę norm materialnego prawa podatkowego. Przyjęcie odmiennego zapatrywania skutkowałoby aprobatą sytuacji, w której to subiektywne zapatrywanie organu decydowałoby o tym czy przedstawiony przez wnioskodawcę opis stanu faktycznego lub też zdarzenia przyszłego jest wyczerpujący. Mając na uwadze obowiązek działania przez organy na podstawie przepisów prawa stwierdzić należy, że to treść przepisów materialnego prawa podatkowego, a nie subiektywne zapatrywanie organu interpretacyjnego jest miarodajna dla oceny, czy opis stanu faktycznego bądź zdarzenia czyni zadość wymogom art. 14b § 2 O.p. Z uwagi na specyfikę postępowania interpretacyjnego, wezwanie do uzupełnienia opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, nie może stanowić substytutu postępowania dowodowego realizującego zasadę prawdy materialnej. Jeśli tylko opis stanu faktycznego (lub zdarzenia przyszłego) pozwala na ocenę prawidłowości stanowiska pytającego, w kontekście normy prawa, która będzie stanowiła podstawę owej oceny, organ podatkowy nie powinien wzywać strony w trybie art. 14h w zw. z art. 169 § 1 O.p. do uzupełniania braków wniosku, a w razie ich nieuzupełnienia stosować art. 14g § 1 O.p. (tak: powołany powyżej wyrok WSA w Łodzi z 27 sierpnia 2015 r., I SA/Łd 622/15). Zasada legalizmu wymaga aby organ wzywając wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji, wykazał związek pomiędzy stawianymi w wezwaniu pytaniami, a określonymi przepisami prawa materialnego. Brak takiego uzasadnienia uniemożliwia sądowi administracyjnemu kontrolę legalności wezwania. W orzecznictwie wskazuje się, że organ winien - poprzez stosowne merytoryczne uzasadnienie (ze wskazaniem konkretnych uregulowań prawnych z zakresu prawa podatkowego) - wykazać, że bez żądanego elementu stanu faktycznego (informacji) udzielenie prawidłowej, zgodnej z prawem interpretacji jest niemożliwe. Nie wystarczy samo kategoryczne stwierdzenie, że ten element stanu faktycznego (informacja) jest niezbędny do udzielenia interpretacji indywidualnej w zakresie zagadnienia wskazanego we wniosku (tak: wyrok WSA w Gdańsku z 13 lipca 2016 r., I SA/Gd 603/16).

W realiach niniejszej sprawy organ zwrócił się do skarżącego z żądaniem wskazania podstawy prawnej przesunięcia opisanych we wniosku środków z kapitału własnego na zobowiązania długoterminowe - zobowiązania wobec skarżącego (obecnego właściciela) prowadzonym przez niego przedsiębiorstwie. Formułując wskazane pytanie organ nie wykazał w żaden sposób jego związku z przepisami u.p.d.o.f. W szczególności nie wykazano związku sformułowanego pytania z powołanym we wniosku o wydanie interpretacji art. 17 u.p.d.o.f., zawierającym katalog przychodów z kapitałów pieniężnych. Nie wykazano również jakiegokolwiek związku spornego pytania z jakimikolwiek regulacjami u.p.d.o.f. regulującymi przychód. W szczególności nie wykazano, aby warunkiem sine qua non uznania, bądź też nie, określonego przysporzenia za przychód było ustalenie podstawy prawnej jego dokonania. W tym kontekście zauważyć należy, że przesunięcia określonych przysporzeń majątkowych mogą niekiedy następować bez podstaw na gruncie prawa cywilnego. Sytuacja tego rodzaju może mieć miejsce w szczególności w razie bezpodstawnego wzbogacenia.

Konkludując powyższe rozważania należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie nie odpowiadają prawu. Zdaniem Sądu organ interpretacyjny w sposób arbitralny, nie wywiązując się z obowiązku należytego uzasadnienia podejmowanych działań, zwrócił się do skarżącego z wezwaniem do uzupełnienia opisu stanu faktycznego. Zarówno w treści wezwania, jak i następnie w treści postanowień, nie wykazano aby udzielenie odpowiedzi na sporne pytanie stanowiło, w świetle przepisów u.p.d.o.f., warunek sine qua non rozstrzygnięcia tego, czy sporne przysporzenie stanowić będzie dla skarżącego przychód podatkowy.

W ocenie Sądu w sprawie naruszona została zasada legalizmu (art. 120 O.p.), jak i zasada działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.). Ponadto postanowienia organów nie zawierają wystarczającego uzasadnienia prawnego czyniącego zadość wymogom art. 217 § 2 O.p.

W konsekwencji powyższych naruszeń organ przedwcześnie, bez wystarczającego uzasadnienia prawnego, orzekł o pozostawieniu wniosku skarżącego bez rozpatrzenia, co świadczy o naruszeniu art. 14g § 1 O.p. Z uwagi na charakter stwierdzonych uchybień Sąd przedwczesne uznał czynienie rozważań w przedmiocie tego, czy wniosek skarżącego, uzupełniony następnie na wezwanie organu, pozwalał - czy też nie - na wydanie interpretacji.

W toku ponownego postępowania obowiązkiem organu interpretacyjnego będzie przyjęcie wykładni prawa zawartej w niniejszym wyroku. W szczególności organ winien dokonać powtórnej analizy, czy przedstawiony przez wnioskodawcę opis stanu faktycznego pozwala na wydanie interpretacji indywidualnej. W sytuacji gdyby organ uznał przedstawiony opis za niewyczerpujący, jego obowiązkiem będzie powtórne wezwanie skarżącego do jego uzupełnienia, z wykazaniem związku stawianych pytań z przepisami prawa podatkowego, mogącymi mieć zastosowanie w przedstawionym stanie faktycznym wniosku.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 i art. 135 P.p.s.a. orzekł, jak w p. I sentencji.

O kosztach orzeczono, jak w p. II sentencji, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składa się: wpis od skargi w kwocie [...]zł, opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa w kwocie [...]zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie [...]zł należne, na podstawie § 14 § 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1964).