Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2447/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 129 ust. 1 pkt 2, art. 129 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 120 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowny [...] oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej udzielił B. Spółce z o.o. z siedzibą w Z. prawa ochronnego na słowny znak towarowy WINE FOR YOU nr [...], o czym ogłoszono w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" w dniu [...] czerwca 2008 r. nr [...].

W dniu [...] października 2008 r. W. Spółka z o.o. z siedzibą w P. złożyła sprzeciw wobec ww. decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na słowny znak towarowy WINE FOR YOU nr [...]. Jako podstawę prawną sprzeciwu Spółka W. powołała art. 129 ust. 1 pkt 2 i art. 129 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (t. j.: Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.), stwierdzając, że przedmiotowy znak towarowy nie posiada dostatecznych znamion odróżniających, ponieważ stanowi on oznaczenie opisowe, informujące wyłącznie o rodzaju produktu (wino), który jest nim oznaczany. W szczególności brak szaty graficznej pozbawia kwestionowany znak towarowy cech dystynktywnych, co – w ocenie Spółki – w pełni uzasadnia złożenie sprzeciwu.

Uprawniona ze spornego prawa Spółka B. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. w pismach z dnia [...] marca 2009 r. i [...] czerwca 2009 r. uznała sprzeciw za bezzasadny, argumentując, że znak towarowy WINE FOR YOU spełnia wszystkie funkcje znaku towarowego, bowiem jego cechy dystynktywne w pełni pozwalają na stwierdzenie, że posiada on dostateczne znamiona odróżniające, o których mowa w art. 129 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, i może korzystać z ochrony prawnej, udzielonej na rzecz tego uczestnika obrotu, który pierwszy zdecydował się na zindywidualizowanie swoich towarów za jego pomocą. Co więcej, znak ten w swej nazwie nie wskazuje bezpośrednio na żaden szczególny rodzaj towaru bądź jego właściwość, ani też nie definiuje żadnego obiektywnego i mierzalnego parametru wina, co sprawia, że także przepis art. 129 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej nie stanowi – zdaniem uprawnionej – podstawy do stwierdzenia niedopuszczalności udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy WINE FOR YOU, co w konsekwencji oznacza, że także i ten przepis nie może być podstawą dla unieważnienia prawa ochronnego nr [...].

Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, w trybie postępowania spornego, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] maja 2012 r. sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowny WINE FOR YOU nr [...], udzielonego B. Spółce z o.o. z siedzibą w Z., na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny, wniesionego przez W. Spółkę z o.o. z siedzibą w P., stosując art. 246, art. 247 ust. 2 oraz art. 129 ust. 1 pkt 2 i art. 129 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, a także art. 98 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) w związku z art. 256 ust. 2 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, oddalił wniesiony sprzeciw i przyznał B. Spółce z o.o. z siedzibą w Z. od W. Spółki z o.o. z siedzibą w P. kwotę 1600 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W motywach decyzji Urząd Patentowy RP podał, że rozstrzygnął sprawę w granicach wniesionego sprzeciwu, będąc związanym podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Organ wyjaśnił, że dokonując oceny znaku towarowego WINE FOR YOU pod kątem art. 129 ust. 1 pkt 2 i art. 129 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, nie znalazł podstaw do unieważnienia prawa ochronnego dla tego znaku. Wskazał, że do tego, aby oznaczenie uzyskało ochronę prawną jako znak towarowy, wystarczy jego minimalny stopień zdolności odróżniającej. W ocenie Urzędu Patentowego RP, sporny znak towarowy WINE FOR YOU posiada dostateczną zdolność odróżniającą w stosunku do towarów nim oznaczonych, bowiem jest rodzajem sloganu reklamowego, którego wydźwięk jedynie zachęca do nabycia produktów nim oznaczonych, nie wskazując jednocześnie na ich konkretnie zindywidualizowane cechy. Zatem, biorąc pod uwagę odbiorcę towarów, dla których znak jest zgłoszony, czyli szeroko pojętego "przeciętnego odbiorcę", kwestionowany znak będzie pełnił rolę pozytywnego bodźca, zachęcającego do nabycia towarów nim oznaczonych, nie określając przy tym konkretnych właściwości tych produktów. Wbrew twierdzeniom strony wnoszącej sprzeciw, sporny znak towarowy nie zawiera elementów służących do wskazywania cech towarów, dla których został zgłoszony, brak jest tym samym przesłanek powodujących konieczność wyłączenia spornego znaku z ochrony, brak jest także powodów do pozostawienia oznaczenia do dyspozycji innych przedsiębiorców w domenie publicznej.

Powyższą decyzję Spółka W. Sp. z o.o. z siedzibą w P. uczyniła przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według obowiązujących norm.

Skarżąca Spółka podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego, a to art. 129 ust. 1 pkt 2 i art. 129 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, poprzez przyjęcie, że znak towarowy WINE FOR YOU ma dostateczne znamiona odróżniające i nie składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazywania w szczególności rodzaju towarów; art. 130 w związku z art. 120 ust. 1 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, poprzez nieprawidłową ocenę oznaczenia pod kątem dostatecznych znamion odróżniających.

Ponadto Spółka zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 80 w związku z art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) w związku z art. 256 ust. 1 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i nieuwzględnienie orzecznictwa i ustawodawstwa Unii Europejskiej, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do niedokonania całościowej oceny tych elementów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, które mogły mieć znaczenie dla oceny legalności zastosowania prawa materialnego.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 14 października 2013 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2447/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Spółka B. Sp. z o.o. z siedzibą w Z., będąca uczestnikiem postępowania, w piśmie procesowym z dnia [...] marca 2014 r. zawarła odpowiedź na skargę, wnosząc o jej oddalenie jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Zdaniem Sądu, Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, rozpoznając sprawę w granicach podstaw zawartych w sprzeciwie, w pełni zasadnie uznał, że udzielone prawo ochronne na znak towarowy WINE FOR YOU nr [...] nie narusza przepisów art. 129 ust. 1 pkt 2 i art. 129 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 130 w związku z art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1410).

Zgodnie z brzmieniem art. 120 ust. 1 i 2 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, znakiem towarowym może być każde oznaczenie, które można przedstawić w sposób graficzny, jeżeli oznaczenie takie nadaje się do odróżnienia towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa. Znakiem towarowym, w rozumieniu ust. 1, może być w szczególności wyraz, rysunek, ornament, kompozycja kolorystyczna, forma przestrzenna, w tym forma towaru lub opakowania, a także melodia lub inny sygnał dźwiękowy.

Istniejąca prawna możliwość przedstawiania znaków towarowych w formie graficznej wcale nie oznacza, że znak towarowy ma być jedynie wymyślną formą ekspresji w ramach dostępnych środków i sposobów porozumiewania się, bowiem użyte w art. 120 ust. 2 ww. ustawy sformułowanie "w szczególności" wskazuje, że wyliczenie zawarte w tym przepisie ma jedynie charakter przykładowy. W praktyce będzie to oznaczać, że znakiem towarowym może być nie tylko określony ornament, rysunek czy kompozycja tworząca logo, ale równie dobrze może nim być także poszczególne słowo lub wyrażenie będące zapisem składającym się z kilku słów, tworzących swego rodzaju hasło reklamowe. Istotne bowiem jest, by znak towarowy posiadał obiektywną zdolność oddziaływania na odbiorcę w celu dostrzeżenia przez niego produktów nim oznaczonych i ich odróżniania od innych występujących w obrocie.

W myśl art. 129 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, które nie mają dostatecznych znamion odróżniających. Z kolei w świetle art. 129 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, z zastrzeżeniem art. 130, nie mają dostatecznych znamion odróżniających oznaczenia, które składają się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności. Zgodnie z art. 130 ww. ustawy, przy ocenie, czy oznaczenie ma dostateczne znamiona odróżniające, należy uwzględnić wszystkie okoliczności związane z oznaczaniem nim towarów w obrocie. Odmowa udzielenia prawa ochronnego na podstawie przepisu art. 129 ust. 1 pkt 2 nie może nastąpić w szczególności, jeżeli przed datą zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym znak ten nabrał, w następstwie jego używania, charakteru odróżniającego w przeciętnych warunkach obrotu.

Konieczne zatem jest, by znak towarowy posiadał zdolność odróżniającą, która pozwoli mu na pełną autonomiczność w obrocie zarówno w sensie prawnym, jak i faktycznym. Ma być więc swoistym komunikatorem służącym oznaczeniu produktów, które będą korzystać z jego sugestywności i oryginalności. Z powyższych przepisów wynika także, że stworzenie znaku towarowego nie może opierać się tylko na tych kryteriach, które wprost oznaczają dany towar, i to niezależnie od tego, czy będzie to płaszczyzna rodzajowa, pochodzenia towaru, jego jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji czy przydatności, bowiem w sytuacji, gdy znak towarowy wprost określa jedną z tych płaszczyzn, wówczas nie spełnia on funkcji odróżniającej.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie sporny znak towarowy posiada zdolność odróżniającą i – wbrew twierdzeniom zawartym w sprzeciwie i skardze – użyty w jego treści rodzaj towaru tej zdolności mu nie odbiera. Znak towarowy WINE FOR YOU stanowi wyrażenie będące zapisem składającym się z trzech słów zaczerpniętych z języka angielskiego, które w dosłownym przekładzie należy tłumaczyć jako WINO DLA CIEBIE. Znak ten tworzy pewną zamkniętą całość znaczeniową, zaś użyty w tym wyrażeniu rodzaj produktu (wino) w żaden sposób nie pozbawia znaku towarowego w jego pełnym brzmieniu cech dystynktywnych, gdyż tylko w całości wyrażenie to może być oceniane. Oceniając jedynie poszczególne słowa zawarte w omawianym wyrażeniu, ich analiza pod kątem zachowania cech odróżniających wypaczyłaby sens całego znaku towarowego i odebrałaby mu jego dosłowne znaczenie. Celem zaś stworzonego znaku towarowego jest jego sugestywność, która ma służyć towarom nim oznaczonym, i która to cecha może zostać osiągnięta jedynie przy pełnym brzmieniu tego zapisu. Oceniając bowiem cały zwrot, należy dojść do wniosku, że jest on swego rodzaju hasłem reklamowym w pełni pozwalającym na wyodrębnienie w obrocie oznaczonych nim towarów. Natomiast sam rodzaj produktu występujący w omawianym wyrażeniu nie oznacza, że znak towarowy WINE FOR YOU jako całość w sposób bezpośredni identyfikuje rodzaj towaru, odbierając przez to innym tego rodzaju towarom występującym w obrocie ich odrębność. Gdyby dla oznaczenia wina jako rodzaju towaru zgłaszający wniósł o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy "WINE", wtedy niewątpliwie znak ten nie posiadałby zdolności odróżniającej, wszak dotyczyłby wprost tego rodzaju produktu, który miałby być nim oznaczony. W rozpoznawanej sprawie tak jednak nie jest. Znak towarowy WINE FOR YOU tworzy gramatyczną całość, która pod względem semantycznym (znaczeniowym) nie wskazuje bezpośrednio na rodzaj towaru, jego pochodzenie, jakość, ilość, wartość, przeznaczenie, sposób wytwarzania, skład, funkcję czy przydatność. Kwestionowany znak towarowy pełni rolę pozytywnego bodźca, zachęcającego do nabycia towarów nim oznaczonych, nie określając przy tym konkretnych właściwości tych produktów.

W takim stanie rzeczy, decyzję oddalającą sprzeciw w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego, udzielonego Spółce B. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na znak towarowy słowny WINE FOR YOU, należy uznać za prawidłową, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.

Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.