Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 450/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 33 ust. 2, art. 35 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 3, ust. 4
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2023 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 9 lutego 2023 r. nr OA.7721.19.45.2022 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M.R. (dalej: "skarżącą") jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej: "PWINB") z 9 lutego 2023 r. nr OA.7721.19.45.2022 wydana w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.

W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz 775 ze zm. - dalej: "k.p.a.").

Jak wynika z uzasadnienia decyzji oraz nadesłanych akt administracyjnych sprawy decyzją z 21 sierpnia 2008 r. nr AR.I.53.7353/82/613/08 Prezydent Miasta [...] udzielił D. i J.Z. pozwolenia na budowę dla inwestycji pn.: "budynek mieszkalny jednorodzinny z garażem na działce nr [...] w obr. [...] oraz przyłączami: wodociągowym na działce nr [...] obr. [...] i kanalizacji sanitarnej na działkach nr [...] obr. [...] i nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...]".

W toku prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] ("PINB") postępowania stwierdzono dokonanie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz ustaleń i warunków określonych w wyżej opisanym pozwoleniu.

Na podstawie przeprowadzonych 26 maja 2016 r oględzin organ ustalił, że istotne odstępstwa przy budynku mieszkalnym dotyczą projektu zagospodarowania działki oraz charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego. Wyjaśnił, że budynek zaprojektowano o wymiarach 15,33 x 9,63m, natomiast pomierzone przez organ wymiary budynku wynoszą 15,43 x 9,73m. Ponadto zwiększeniu uległa wysokość budynku. Wysokość budynku mierzona od p.p.p. do kalenicy dachu nad częścią mieszkalną wynosi 8,90m zamiast projektowanej 8,75m, natomiast wysokość nad częścią garażową wynosi 8,80m zamiast projektowanej 7,95m. Wysokość od p.p.p. do okapu garażu wynosi 3,10m zamiast projektowanej 2,20m, natomiast wysokość pomierzona do okapu budynku wynosi 3,30m zamiast projektowanej 3,0m. Organ ustalił, że poziom posadzki w garażu podniesiony został o ok. 10 cm od posadzki w pozostałej części parteru. Odległość przedmiotowego budynku mieszkalnego w stosunku do granicy z działką od strony zachodniej wynosi 3,0 m i zgadza się z odległością projektowaną. Od tej strony wykonano dodatkowe okno połaciowe w pomieszczeniu łazienki, nieprzewidziane w projekcie - co naruszało § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm. - dalej "rozporządzenie"). Ponadto odległość przedmiotowego budynku od budynku na działce sąsiedniej nr [...] wynosi 8,20m zamiast projektowanej 8,0m. Od strony południowo-wschodniej działki wykonany został zbiornik rozsączający - jeden krąg betonowy, wypełniony włókniną i żwirem, przykryty betonową płytą, który jest przysypany ziemią. Do w/w zbiornika prowadzi rura zakopana w ziemi, wykonana od rury spustowej w narożniku południowo-wschodnim (nieczynna - odłączona od rury spustowej). Wokół budynku wzdłuż ściany zachodniej, północnej i częściowo wschodniej wykonana jest rura zbiorcza zakopana w ziemi, do której były odprowadzone wody opadowe z pozostałych rur spustowych (obecnie odłączone). Wylot rury znajduje się od strony wschodniej budynku i obecnie przysypany jest ziemią. PINB ustalił, że projekt przewidywał odprowadzenie wód opadowych z dachu budynku na teren własny. Na dzień oględzin wszystkie rury spustowe odprowadzające wody opadowe zakończone były kolankami.

Wobec tego, że zmiana charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego oraz zagospodarowania działki stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego (art. 36a ust. 5 pkt. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane), zatem wymagała uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, a której inwestorzy nie uzyskali.

W tej sytuacji PINB [...] postanowieniem z 1 czerwca 2016 r. nr NB.5160.26.2016.JG, działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4, ust. 2 ustawy Prawo budowlane wstrzymał prowadzenie robót budowlanych. Następnie decyzją z 11 lipca 2016 r. nr NB.5160.26.2016.JG, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, zobowiązał D. i J.Z. do sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia 31 lipca 2017 r. projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego wprowadzone zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy przedmiotowej inwestycji.

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją PWINB z 25 sierpnia 2016 r. znak: OA.7721.19.19.2016.

Po przedłożeniu przez inwestorów projektu zamiennego inwestycji PINB [...] decyzją z 28 lutego 2018 r. nr NB.5160.26.2016.PA zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie wymienionej inwestycji.

Decyzja ta utrzymana została w mocy w postępowaniu odwoławczym na podstawie decyzji PWINB z 6 czerwca 2018 r. nr OA.7721.19.9.2018.

Wyrokiem z dnia 27 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 926/18 WSA w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie Sądu decyzje zapadły przedwcześe z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zastrzeżenia budziła część projektu zagospodarowania działki dotycząca sposobu odprowadzania wód opadowych, która nie została dostatecznie wyjaśniona. Organy nadzoru nie dokonały prawidłowej weryfikacji faktu wykonania przez inwestorów objętych zgłoszeniem zbiorników, w szczególności zbiornika po północnej stronie budynku objętego zgłoszeniem z 2016 r., rodzaju faktycznie wykonanych zbiorników, ich pojemności i podłączeń oraz dat realizacji. Powyższe niejasności podważają wiarygodność informacji na podstawie których w odniesieniu do sposobu zagospodarowania terenu działki związanego z budową dokonano zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego.

PINB [...] po przeprowadzeniu postępowania, w tym rozprawy administracyjnej z udziałem stron, dwukrotnych oględzin oraz dwukrotnego wezwania inwestorów do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego decyzją z 15 listopada 2022 r. nr NB.5160.26.2016.AP, działając na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dla D. i J.Z. przy budowie inwestycji pn.: "Budynek mieszkalny jednorodzinny z garażem na działce nr [...] obr. [...] oraz przyłączami: wodociągowym na działce nr [...] obr. [...] i kanalizacji sanitarnej na działkach: nr [...] obr. [...] i nr [...] obr. [....] przy ul. [...] w [...]" - wg projektu opracowanego przez mgr inż. arch. M.S., posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej nr ewid. [...], wpisanego na listę członków [...] Okręgowej Izby Architektów RP pod numerem [...]. Ponadto zobowiązał inwestora do uzyskania decyzji pozwolenia na użytkowanie w/w budynku mieszkalnego. Wskazał, że kierownik budowy jest obowiązany prowadzić dziennik budowy oraz umieścić na budowie, w widocznym miejscu tablicę informacyjną oraz ogłoszenie zawierające dane dotyczące bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.

Odwołanie od tej decyzji złożyła M.R. domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, względnie zmianę rozstrzygnięcia poprzez wydanie decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych, bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Odwołująca wskazała na naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów ustawy Prawo budowlane. W jej ocenie w sprawie brak jest wyczerpującego przeprowadzenia postępowania dowodowego a ustalenia organu należy uznać za dowolne. PINB opiera decyzję na ustaleniach faktycznych, które co prawda znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym, jednakże materiał ten jest niekompletny i nie w pełni rozpatrzony. Zarzuciła, że przedłożony projekt budowlany w opisach przytoczonych w odwołaniu nie informuje na jakiej podstawie zostały wykonane określone prace oraz czy inwestor posiada wymagane prawem pozwolenia wodnoprawne. Przez projekt zamienny próbuje się zalegalizować zbiornik rozsączający zlokalizowany od strony południowo-wschodniej a wykonany nielegalnie. Przewidziane przez projektanta zamknięcie nielegalnej studni chłonnej typowym plastikowym deklem kanalizacyjnym, umożliwiającym w każdej chwili jego otwarcie, uruchomienie nieczynnego elementu rozsączającego, nie posiadającego pozwolenia wodnoprawnego jest niewystarczające. Organ powinien dopilnować w zatwierdzonym projekcie stałe "unieczynnienie" studni poprzez jej rozbiórkę. Pominięcie w projekcie wykonania rozbiórki elementu jakim jest zbiornik zlokalizowany we wschodnio-południowej części działki jest naruszeniem wskazań Sądu zawartych w wyroku z 27 grudnia 2018 r.

Wskazaną na wstępie decyzją z 9 lutego 2023 r. PWINB w Rzeszowie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazał, że argumenty zawarte w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Wyjaśnił, że wobec tego, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte przed 19.09.2020 r., to zastosowanie znajdą przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed tą datą.

PWINB podkreślił, że organ I instancji uwzględniając wytyczne zawarte w wyroku WSA w Rzeszowie z 27 grudnia 2018 r. w którym bez wątpienia stwierdzono, że w rozpatrywanym przypadku doszło do istotnego odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę określonych w decyzji Prezydenta z 21 sierpnia 2008 r., prawidłowo wykonał zalecenia.

Z dokonanych przez organ pierwszej instancji ustaleń wynika, że wody opadowe z rur spustowych wprowadzone są do gruntu, za wyjątkiem jednej rury usytuowanej w południowo-wschodnim narożniku budynku, która wyprowadzona jest na teren własnej działki. Pod rurą spustową widoczny jest okrągły dekiel. Po stronie południowej ukształtowanej jest skarpa, która u podstawy posiada pasy z kostki granitowej o szerokości 30 cm. U zbiegu tych pasów wykonana jest studzienka kanalizacyjna z rury PCV Ø300. Organ I instancji stwierdził, że w terenie nie jest widoczna studnia uwidoczniona na mapie w południowo-wschodniej części skarpy. Po stronie wschodniej budynku widoczna jest pokrywa o przekroju Ø300. Po stronie północnej działki teren wyrównany, w części wyłożony kostka brukową, a w części obsiany trawą. Po dokonaniu miejscowej odkrywki po północnej stronie budynku stwierdzono wykonanie rowu wypełnionego kruszywem (zgodnie z informacjami uzyskanymi od Inwestora), nie stwierdzono wykonania zbiornika po stronie północnej.

PWINB w oparciu o ustalenia organu I instancji stwierdził, że inwestor wykonał:

- na podstawie zgłoszenia z 12 kwietnia 2016 r. rów wypełniony kruszywem o pojemności 9,75 m3, zlokalizowany po północnej stronie budynku, wraz z przyłączem kanalizacji deszczowej, odprowadzającym wody opadowe z pięciu rur spustowych (od strony zachodniej, północnej i częściowo ze wschodniej strony budynku),

- na podstawie zgłoszenia z 9 czerwca 2017 r. bezodpływowy zbiornik szczelny pojemności 2,5 m3, usytuowany od strony wschodniej działki, ściek korytkowy z kostki granitowej, rurę PCV 160 mm - odprowadzająca wody do ww. szczelnego zbiornika.

Jako prawidłowe PWINB ocenił stanowisko, że roboty budowlane oparte na ww. zgłoszeniach zostały wykonane po uprawomocnieniu się tych zgłoszeń.

PWINB dokonując sprawdzenia przedłożonego w październiku 2022 r. projektu budowlanego stwierdził, że jest on kompletny i odpowiada przepisom prawa.

Projekt został sporządzony przez osoby legitymujące się odpowiednimi uprawnieniami, aktualnymi na dzień opracowania projektu oraz aktualnymi zaświadczeniami o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego. Projekt zawiera oświadczenie projektanta o zgodności tego projektu z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projekt składa się z części opisowej i części rysunkowej, zawiera wyodrębniony projekt zagospodarowania działki sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych poświadczonej za zgodność z oryginałem przez projektanta. Projekt obejmuje swoim zakresem całość zamierzenia inwestycyjnego. Zawiera również informację o obszarze oddziaływania obiektu, projekt architektoniczno-budowlany, charakterystykę energetyczną budynku, informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.

Ponadto projekt przewiduje likwidację okna dachowego w połaci zachodniej, które zostało wykonane z naruszeniem przepisów. W ocenie organu projekt zagospodarowania terenu nie narusza przepisów w tym techniczno budowlanych. Projektowany budynek usytuowany jest z poszanowaniem przepisów rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r.

Organ odwoławczy wskazał także, że projektant szeroko omówił sposób odprowadzania wód opadowych (str. 10-10,2 projektu). Przyjęte rozwiązania dotyczące sposobu odprowadzenia wód opadowych z terenu objętego opracowaniem projektu budowlanego zamiennego stoją w zgodności z ustaleniami poczynionymi przez organ I instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu. Projekt nie narusza również zapisów decyzji o warunkach zabudowy z 23 listopada 2007 r. nr AR.I.53.7331/58/06, a w szczególności warunków określających sposób odprowadzania wód deszczowych z połaci dachowych i z powierzchni o zmniejszonej chłonności.

PWINB wyjaśnił także, że na wezwanie organu inwestor przedłożył brakujące oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stwierdził, że w związku z tym, że przedłożony projekt jest kompletny i spełnia wymogi ustawy Prawo budowlane oraz przepisy rozporządzenia zasadnie organ I instancji wydał decyzję i zatwierdził projekt budowlany zamienny oraz zezwolił na wznowienie robót budowlanych oraz nałożył obowiązek uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie budynku.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu wyjaśnił, że przedmiotowe postępowanie dotyczy istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i nie obejmuje swym zakresem dokonywanych zgłoszeń robót budowlanych. Zalecenia zawarte w wyroku sądu administracyjnego odnosiły się do konieczności weryfikacji przez organ I instancji faktu wykonania przez inwestorów objętych zgłoszeniami zbiorników, rodzaju faktycznie wykonanych zbiorników, ich pojemności i podłączeń oraz dat realizacji. Ustalenia te mają bezpośredni wpływ na sposób zagospodarowania terenu działki nr [...] i zostały uwidocznione na projekcie zagospodarowania terenu (karta 14.1 projektu budowlanego). Organ I instancji na oględzinach oraz na rozprawie administracyjnej zebrał informacje oraz dokonał ustaleń, które w ocenie organu odwoławczego w całości wypełniają zalecenia sądu. Przedstawiona w projekcie koncepcja odprowadzania wód opadowych z terenu inwestycji poprzedzona odpowiednimi wyliczeniami i uwzględniająca istniejące w terenie, wykonane na podstawie odrębnych zgłoszeń roboty budowlane, bezsprzecznie wskazuje, że wody opadowe zostają zagospodarowane w całości na działce nr ewid. [...].

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego braku rozbiórki studni chłonnej organ wyjaśnił, że zgodnie z projektem budowlanym studnia ta jest nieczynna i została zabezpieczona przed dostaniem się do niej wody z rury spustowej poprzez szczelny dekiel zamykający wlot rury. Zdarzenia przyszłe i niepewne nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Wbrew zarzutom studnia chłonna wraz z przyłączem istniejącym od strony południowo-wschodniej budynku nie są objęte projektem, jednak prawidłowo zostały uwidocznione przez projektanta na rysunku zagospodarowania terenu jako uzbrojenie istniejące. Bez znaczenia pozostają zarzuty wykonania tych robót przed przyjęciem zgłoszenia bez sprzeciwu, bowiem wykonane roboty nie stanowią przedmiotu postępowania i nie są objęte projektem.

Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących nie udowodnienia przez projektanta dostępu działki budowlanej do drogi publicznej organ wyjaśnił, że w oparciu o zapisy projektu teren jest dostępny z drogi publicznej powiatowej poprzez służebność na działce nr ewid. [...] obr. [...] pasem szerokości 3m oraz poprzez służebność na działce nr ewid. [...] obr. [...] pasem szerokości 2m, co jest zgodne z wydaną decyzją o warunkach zabudowy na przedmiotową inwestycję.

Skargę na powyższej opisaną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła M.R. – reprezentowana przez pełnomocnika adw. P.W. Zawnioskowała o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść decyzji tj.: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, polegające na pominięciu szeregu dokumentów zalegających w aktach sprawy, brak weryfikacji przez organ dokonania przez stronę założeń projektu zamiennego oraz sprzeczność decyzji z dowodami zalegającymi w aktach sprawy;

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji - art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów administracji polegające na zatwierdzeniu projektu zamiennego, który wbrew wyrokowi WSA w Rzeszowie z 27 grudnia 2018 r. II SA/Rz 926/18, nie wskazuje przeznaczenia do rozbiórki zbiornika w południowo-wschodniej części działki wraz z przyłączem;

3. obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i udzielenie zezwolenia na wykonywanie robót budowlanych w sytuacji, gdy przedłożony przez inwestorów projekt budowlany zamienny nie spełnia wymogów prawa budowlanego, gdyż prace wykonano przed zgłoszeniem robót, projekt zataja nielegalność prac budowlanych i prawdziwy stan prawny, a ponadto jest sprzeczny z wytycznymi zawartymi w wyroku sądu administracyjnego;

4. obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię i brak zastosowania polegający na braku zastosowania tego przepisu i braku wydania decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych, bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, w sytuacji gdy zaistniały okoliczności uzasadniające wydanie takiego rozstrzygnięcia;

5. błąd w ustaleniach faktycznych decyzji mających wpływ na jej treść, poprzez przyjęcie, że stan faktyczny sprawy, w tym zgromadzony materiał dowodowy, uzasadnia zatwierdzenie przedłożonego przez strony projektu budowlanego zamiennego, podczas gdy przeprowadzone dowody w tym oględziny na terenie inwestycji, dokumentacja zalegająca w aktach sprawy oraz ustalenia poczynione w toku rozprawy administracyjnej nie pozwalają na poczynienie takich ustaleń.

W odpowiedzi na skargę PWINB w Rzeszowie zawnioskował o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko zajęte w kwestionowanej decyzji.

Postanowieniem z dnia 15 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 450/23 WSA w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. NSA postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OZ 446/23 oddalił zażalenie złożone na wyżej opisane postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Przedmiot zaskarżenia stanowi decyzja PWINB z 9 lutego 2023 r., utrzymująca w mocy decyzję PINB [...] z 15 listopada 2022 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i nałożeniu obowiązku uzyskania przed przystąpieniem do użytkowania obiektu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Dokonana w kontekście opisanych wyżej kryteriów ocena zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wskazuje na ich prawidłowość i brak podstaw do wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Przy rozpoznaniu niniejszej sprawy zarówno organy jak i Sąd związane są prawomocnym wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 27 grudnia 2018 r., II SA/Rz 926/18 na podstawie art. 153 i 170 P.p.s.a. Zdaniem Sądu organy prowadząc postępowanie wykonały wytyczne zawarte w uzasadnieniu ww wyroku.

Przechodząc do merytorycznej oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że nie było sporu co do przepisów prawa mających zastosowanie w kontrolowanej sprawie. Biorąc pod uwagę, że postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte przed 19 września 2020 r. do przedmiotowej sprawy zastosowanie znajdą przepisy dotychczasowe w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r., zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), w myśl którego do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu dotychczasowym.

Zgodnie z wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 27 grudnia 2018 r., sygn. II SA/Rz 926/18 bez wątpienia w niniejszym przypadku doszło do istotnego odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę określonych w decyzji Prezydenta [...] z dnia 21 sierpnia 2008 r. w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego oraz projektu zagospodarowania działki. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że koniecznym do wyjaśnienia w sprawie jest określenie sposobu odprowadzania wody opadowej z nieruchomości objętej postępowaniem, w tym weryfikacji faktu wykonania przez inwestorów zbiorników objętych zgłoszeniami z 2016 i 2017 r., ich pojemności, podłączeń, dat realizacji, które to aspekty bezpośrednio wpływają na sposób zagospodarowania terenu działki i związanego z budową objętą projektem budowlanym zamiennym.

Wykonując wytyczne WSA organy ustaliły, że wody opadowe z rur spustowych wprowadzane są do gruntu, za wyjątkiem jednej rury usytuowanej w południowo-wschodnim narożniku budynku, która wyprowadzana jest na teren własny działki. Pod ww rurą spustową widoczny jest okrągły dekiel. Po stronie południowej ukształtowana jest skarpa, która u podstawy posiada pasy z kostki granitowej o szerokości 30 cm. U zbiegu tych pasów wykonana jest studzienka kanalizacyjna z rury PCV Ø300.

W terenie nie jest widoczna studnia uwidoczniona na mapie w południowo wschodniej części skarpy. Organ powiatowy ustalił, że po stronie wschodniej budynku widoczna jest pokrywa o przekroju Ø 300. Po stronie północnej działki teren wyrównany, w części wyłożony kostką brukową, a w części obsiany trawą. Po dokonaniu miejscowej odkrywki po północnej stronie budynku stwierdzono wykonanie rowu wypełnionego kruszywem (zgodnie z informacjami uzyskanymi od inwestora), nie stwierdzono wykonania zbiornika po stronie północnej.

Organy ustaliły, że inwestor wykonał:

- na podstawie zgłoszenia z dnia 12 kwietnia 2016 r. rów wypełniony kruszywem o pojemności 9,75 m3, zlokalizowany po północnej stronie budynku, wraz z przyłączem kanalizacji deszczowej, odprowadzającym wody opadowe z pięciu rur spustowych (od strony zachodniej, północnej i częściowo ze wschodniej strony budynku),

- na podstawie zgłoszenia z dnia 9 czerwca 2017 r. bezodpływowy zbiornik szczelny o pojemności 2,5 m3, usytuowany od strony wschodniej działki, ściek korytkowy z kostki granitowej, rurę PCV 160 mmm – odprowadzająca wody do ww szczelnego zbiornika.

Z prawidłowe uznać należy zaakceptowane przez PWINB stanowisko organu powiatowego, który dał wiarę zeznaniom J.Z. z rozprawy administracyjnej przeprowadzonej 29 października 2019 r., w których wskazał, że roboty budowalne oparte na zgłoszeniach z dnia 12 kwietnia 2016 r. oraz 9 czerwca 2017 r. zostały wykonane po uprawomocnieniu się ww zgłoszeń – zeznania te nie stoją w sprzeczności z informacjami uzyskanymi od wykonawcy ww robót.

Sąd podziela stanowisko PWINB, że przedłożony projekt budowlany zamienny odpowiada przepisom ustawy Prawo budowlane i mógł stanowić podstawę do przeprowadzenia dalszego etapu procedury naprawczej, polegającego na wydaniu decyzji na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego.

Po dokonaniu sprawdzenia przedłożonego w październiku 2022 r. projektu zamiennego zamierzenia inwestycyjnego pn. "Budynek mieszkalny jednorodzinny z garażem na działce nr [...] w obr. [...] oraz przyłączami: wodociągowym na działce nr [...] obr. [...] i kanalizacji sanitarnej na działkach nr [...] obr. [...] i nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...]", opracowany w październiku 2022 r. przez mgr inż. M.S., posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej nr ewid. [...], wpisanego na listę członków [...] Okręgowej Izby Architektów RP pod numerem [...] w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2018 r., poz. 1935) stwierdzono, że przedłożony projekt budowlany przedmiotowej inwestycji, jest kompletny i odpowiada przepisom prawa.

Projekt został sporządzony przez osoby legitymujące się odpowiednimi uprawnieniami, aktualnymi na dzień opracowania projektu oraz aktualnymi zaświadczeniami o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego. Przedmiotowy projekt zawiera oświadczenia projektanta o zgodności tego projektu z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Przedmiotowy projekt budowlany składa się z części opisowej i części rysunkowej. Projekt zawiera wyodrębniony projekt zagospodarowania działki sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych poświadczonej za zgodność z oryginałem przez projektanta. Przedłożony projekt obejmuje swoim zakresem całość zamierzenia inwestycyjnego. Zawiera również informację o obszarze oddziaływania obiektu, projekt architektoniczno-budowlany, charakterystykę energetyczną budynku, informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.

Przedłożony projekt budowlany przewiduje likwidację okna dachowego w połaci zachodniej, które zostało wykonane z naruszeniem przepisów. Tym samym należy stwierdzić, że projekt zagospodarowania terenu nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Z przedłożonego projektu zagospodarowania działki wynika, że projektowany budynek usytuowany jest z poszanowaniem przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a w szczególności przepisów określających minimalne odległości od granicy działek, wymagań warunków przeciwpożarowych.

Sąd zaakceptował w całości stanowisko organów co do zawartej w projekcie budowlanym koncepcji odprowadzania wód opadowych. Słusznie podkreślił PWINB, że na stronach 10-10.2 projektu budowlanego znajdują się obliczenia hydrauliczne wraz z graficznym schematem dotyczącym przewidzianego sposobu odwadniania budynku i działki nr ewid. [...]. Zgodnie z zapisem projektu w większości woda opadowa z dachu (z wyłączeniem jednej rury spustowej) odprowadzana jest poprzez rynny, rury spustowe, kanalizację deszczową do rowu wypełnionego kruszywem o pojemności 9,75 m3 zlokalizowanego po północnej stronie budynku. Woda z pozostałej części połaci dachu (tj. 3Om2) odprowadzana jest poprzez rynny i rurę spustową na skarpę, gdzie jest częściowo wchłaniana, następnie trafia do korytka odwadniającego wykonanego z kostek granitowych, skąd dostaje się do kratki odwadniającej i poprzez rurę PCV 160 mm spływa do szczelnego zbiornika bezodpływowego o pojemności 2,5 m3 (zlokalizowanego po stronie wschodniej działki). Woda z terenów utwardzonych odprowadzana jest na tereny zielone działki inwestora, woda ze skarp po południowej oraz wschodniej stronie budynku zostanie odprowadzona do korytka odwadniającego, gdzie następnie poprzez wykonany system odwadniający trafi do zbiornika bezodpływowego po wschodniej stronie. Woda z terenów utwardzonych wprowadzona na własne tereny zielone działki nie wymaga podczyszczenia. Wykonana studnia chłonna zlokalizowana w południowo-wschodniej części działki wraz z odcinkiem rury o średnicy 160 mm jest nieczynna i została zabezpieczona przed dostaniem się do niej wody z rury spustowej odwadniającej dach, poprzez szczelny dekiel zamykający wlot rury stanowiącej pionowy odcinek kanalizacji deszczowej. Cały opisany wyżej system odprowadzania wody opadowej z działki nr ewid. [...] został sprawdzony obliczeniami hydraulicznymi dokonanymi przez mgr inż. K.M. posiadającego uprawnienia budowlane nr ewid. [...] do wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych. Na rysunkach zagospodarowania terenu zaznaczone zostały również elementy, które wchodziły w zakres zgłoszeń robót budowlanych dokonanych w 2016 r. i 2017 r. Przyjęte przez projektanta rozwiązania dotyczące sposobu odprowadzania wód opadowych z terenu objętego opracowaniem projektu budowlanego zamiennego stoją w zgodności z ustaleniami poczynionymi przez organy.

Projekt nie narusza również zapisów decyzji o warunkach zabudowy nr AR.I.53.7331/58/06 z dnia 23 listopada 2007 r. ustalającej warunki zabudowy na zamierzenie inwestycyjne pn. "Budynek mieszalny jednorodzinny z garażem na działce nr [...] obr. [....] wraz z przyłączami wodociągowym, energetycznym, kanalizacji sanitarnej wraz z szambem bezodpływowym, gazowym wraz ze zbiornikiem gazowym na działce nr [...] obr. [...] oraz dojazdem przez działki nr [...], [...] w obr. [...] przy ul. [...] w [...]", a w szczególności warunków określających sposób odprowadzania wód deszczowych z połaci dachowych i z powierzchni o zmniejszonej chłonności.

Zgodnie z treścią art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, do projektu budowlanego zamiennego stosuje się przepisy dotyczące projektu budowlanego (odpowiednio do zakresu dokonanych zmian). Przepis art. 33 ust. 2 ustawy Prawo budowlane określa szczegółowo elementy, które należy dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę, a tym samym i wymagane dokumenty, które należy złożyć wraz z projektem zamiennym. W postępowaniu odwoławczym PWINB wezwał Inwestora o przedłożenie określonego w art. 33 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, obejmującego działkę nr ewid. [...] obr. [....], która została objęta projektem budowlanym zamiennym, a jednocześnie nie jest własnością inwestorów. Inwestorzy przedłożyli ww. brakujące oświadczenie w dniu 02.02.2023r.

W związku z tym, że przedłożony projekt jest kompletny i spełnia wymogi ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego {Dz. U. z 2018r., poz. 1935), prawidłowo organy orzekły o zatwierdzeniu projektu budowlanego.

Art. 51. ust. 4 Prawa budowlanego stanowi, że organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona – o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

W świetle powyższych wyjaśnień, organy zasadnie wydały decyzję zatwierdzającą projekt budowlany zamienny dla przedmiotowej inwestycji, zezwolił na wznowienie robót budowlanych oraz jednocześnie nałożył obowiązek uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie ww. budynku, dlatego zaskarżoną decyzję należy utrzymać w mocy.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że są one niezasadne. Należy podkreślić, podzielając stanowisko PWINB, że niniejsze postępowanie prowadzone jest w przedmiocie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego dla inwestycji pn.: "budynek mieszkalny jednorodzinny z garażem na działce nr [...] w obr. [...] oraz przyłączami: wodociągowy na działce nr [...] obr. [...] i kanalizacji sanitarnej na działkach nr [...] obr. [...] i nr [...] obr. [....] przy ul. [...] w [....]" i nie obejmuje swoim zakresem dokonywanych zgłoszeń robót budowlanych. Z tego powodu także Sad oddalił wnioski dowodowe skarżącej o dopuszczenie dowodu z dokumentacji zdjęciowej z realizacji robót budowlanych na podstawie zgłoszeń. Zdaniem pełnomocnika mają one udowodnić fakt rozpoczęcia prac budowlanych przed upływem terminu do zgłoszenia sprzeciwu. Zalecenia zawarte w uzasadnieniu wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 27.12.2018 r. sygn. akt II SA/Rz 926/18 odnosiły się do konieczności weryfikacji przez organ I instancji "faktu wykonania przez inwestorów objętych zgłoszeniami zbiorników, rodzaju faktycznie wykonanych zbiorników, ich pojemności i podłączeń oraz dat realizacji". Ustalenia te mają bezpośredni wpływ na sposób zagospodarowania terenu działki nr ewid. [...] i zostały uwidocznione na projekcie zagospodarowania terenu (karta 14.1 projektu budowlanego). Organ I instancji na oględzinach oraz na rozprawie administracyjnej zebrał informacje oraz dokonał ustaleń, które w ocenie tutejszego organu w całości wypełniają ww. zalecenia Sądu. Wykonany przez uprawnioną osobę projekt budowlany zamienny uwzględnia zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót. Obowiązkiem projektanta jest opracowanie projektu zamiennego w sposób zgodny z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a także zapewniając doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Tym samym przedstawiona w projekcie koncepcja odprowadzania wód opadowych z terenu inwestycji, poprzedzona odpowiednimi wyliczeniami i uwzględniająca istniejące w terenie, wykonane na podstawie odrębnych zgłoszeń roboty budowlane, bezsprzecznie wykazuje, że wody opadowe zostają zagospodarowane w całości na działce nr ewid. [...]. Dokonując obliczeń projektant dokonał podziału analizowanego obszaru na zlewnie (zaznaczając ich obszar na schemacie — karta 10.2 projektu budowlanego), dokonując obliczeń dla każdej zlewni odrębnie. Z przedstawionych obliczeń wynika, że mimo rezygnacji z wykonania objętego zgłoszeniem z 12.04.2016 r. znak: AR..6743.53.32.2016. WR53 zbiornika, istniejący po stronie północnej budynku rów z drenażem francuskim o pojemności 9,75 m3 jest wystarczający do przejęcia wody opadowej odprowadzanej do niego z dachu budynku mieszkalnego.

Nie doszło także do naruszenia wytycznych WSA w Rzeszowie z wyroku z dnia 27 grudnia 2018 r., II SA/Rz 926/18 co do braku rozbiórki studni chłonnej od strony południowo-wschodniej przy możliwym jej uruchomieniu wskazano, że zgodnie z projektem budowlanym ww. studnia chłonna jest nieczynna i została zabezpieczona przed dostaniem się do niej wody z rury spustowej poprzez szczelny dekiel zamykający wlot rury. Zdarzenia przyszłe i niepewne, na których opiera się strona odwołująca się, a w szczególności przypuszczenia i twierdzenia o charakterze prognostycznym nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.

Sąd w ww wyroku ocenił projekt zamienny, który obejmował rozbiórkę studni. Zdaniem Sądu nie stoi w sprzeczności z orzeczeniem tut. Sądu pozostawienie unieczynnionej i szczelnie zamkniętej studni, co jest rozwiązaniem dopuszczalnym w przypadku sieci i przyłączy. Wbrew stawianym zarzutom studnia chłonna wraz z przyłączem istniejące od strony południowo-wschodniej budynku nie są objęte projektem, jednak prawidłowo zostały uwidocznione przez projektanta na rysunku zagospodarowania terenu, jako uzbrojenie istniejące (oznaczenie nr 11 – istniejący przyłącz kd wraz ze studnią chłonną nieczynny, zabezpieczony przed dostaniem się wody). Z uwagi na powyższe bez znaczenie są zarzuty wykonania tych robót przed przyjęciem zgłoszenia bez sprzeciwu, bowiem wykonane roboty nie stanowią przedmiotu postępowania i nie są objęte projektem.

Zarzuty skargi dotyczące braku dostępu do drogi publicznej także są chybione.

Zgodnie z projektem teren inwestycji jest dostępny z drogi publicznej powiatowej poprzez służebność na działce nr ewid. [...] obr. [...] pasem szerokości 3 m oraz poprzez służebność na działce nr ewid. [...] obr. [...] pasem szerokości 2 m, co jest zgodne z wydaną decyzją o warunkach zabudowy na przedmiotową inwestycję.

Działka nr [...] dostępna jest z drogi publicznej powiatowej (ul. [...] – działka ewidencyjna nr [...] obr. [...]) poprzez służebność na działce nr [...] obr. [...] pasem szerokości 3m i poprzez służebność na dz. nr [...] obr. [...] pasem szerokości n metry.

Jak wynika z akt sprawy (służebności te tworzą ciąg pieszo jezdny o szerokości 5 metrów.

W dziale I Sp KW Nr [...] prowadzonej dla działki nr [...] poł. [....] obr. [....], wpisane są dwie służebności przejazdu, przechodu i przegonu, jedna o szerokości 3m, druga o szerokości 2m.

Zarzut naruszenia § 14 ust. 1 – 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1225), jest więc oczywiście chybiony.

Podniesiona na rozprawie w dniu 7 listopada 2023 r. przez skarżąca kwestia nierównego traktowania stron przez procedujące w sprawie organy zdaniem Sądu nie miała miejsca. Organy nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym uchyliły pozwolenie na budowę inwestorów procedując w trybie art. 51 prawa budowlanego. Przeciągające się postępowanie było wynikiem nie tylko przedłużania terminu inwestorom na przedłożenie projektu zamiennego ale także funkcją aktywności stron i wnoszonych środków zaskarżenia. Bezczynność czy przewlekłość postępowania organu nie świadczy automatycznie o braku jego bezstronności.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.