Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SAB/Wr 778/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
658
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: *Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 904
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo  własności tych gruntów
article: art. 149
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Asesor WSA Dominik Dymitruk (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na bezczynność Prezydenta Miasta Wałbrzycha w przedmiocie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowych I. stwierdza, że Prezydent Miasta Wałbrzycha dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta Wałbrzycha nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Prezydenta Miasta Wałbrzycha do wydania aktu albo dokonania czynności w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; IV. zasądza od Prezydenta Miasta Wałbrzycha na rzecz skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Wałbrzycha (dalej: organ), pismami z dnia 27 listopada 2023 r., 28 listopada 2023 r., 29 listopada 2023 r. oraz 4 grudnia 2023 r. poinformował P. S.A. z siedzibą w W. (dalej: P. SA lub strona skarżąca) o dokonaniu z urzędu waloryzacji opłat rocznych z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowych położonych W.(1)

W piśmie z dnia 8 stycznia 2024 r. strona skarżąca zwróciła do organu z wnioskiem o umorzenia w całości postępowania administracyjnego w powyższej sprawie w odniesieniu do nieruchomości oznaczonych jako działki nr: [...] i [...], AM-[...], obręb P. nr [...]; [...], AM-[...], obręb S. nr [...] oraz [...], AM-[...], obręb G. nr [...]. W tym zakresie argumentowała, że nie upłynął przewidziany w art. 10 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2023 r., poz. 904 ze zm., dalej jako: ustawa o przekształceniu) termin dokonania waloryzacji opłaty rocznej.

Ponadto, pismem z tego samego dnia, w odniesieniu do pozostałych nieruchomości, strona skarżąca zwróciła się do organu z wnioskiem o wydanie w sprawie decyzji administracyjnej, powołując się na regulację wynikającą z art. 10 ust. 1 ustawy o przekształceniu oraz art. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 1906 ze zm.). We wniosku podniesiono, że zastosowany przez organ do waloryzacji wskaźnik jest niezgodny z przywołanymi przepisami, zatem zgodnie z art. 7 ust. 8a ustawy o przekształceniu, strona ma prawo żądać wydania decyzji w sprawie.

W piśmie z dnia 15 lutego 2024 r. (nr [...]) organ poinformował stronę skarżącą, że w przedmiocie waloryzacji opłaty rocznej nie byłą wydawana decyzja administracyjna, a jedynie informacja o wysokości nowej opłaty, a co za tym idzie, nie było prowadzone jakiekolwiek postępowanie administracyjne w tejże sprawie. Niezgadzająca się z kolei ze stanowiskiem strony skarżącej, organ wskazał ponadto, że dotychczas uiszczane opłaty stanowiły wartości zgodne z opłata rocznymi, jakie użytkownik wieczysty był zobligowany wnosić w okresie trwania użytkowania wieczystego. W związku z tym dokonana waloryzacja była prawidłowa.

Odrębnym pismem z tego samego dnia (nr [...]) organ wyjaśnił z kolei, że nie ma podstaw prawnych do wydania decyzji w przedmiocie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowych, jak również nie przewidziano trybu odwoławczego od wyliczenia tejże opłaty. Dalej zaś organ podał, że przepisy prawa jedynie wskazują, jakie wskaźniki mają stanowić podstawę waloryzacji, jednak nie precyzują metod ich wyliczenia.

Strona skarżąca, pismem z dnia 4 kwietnia 2024 r., wniosła ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na bezczynność organu wyrażającą się w braku wszczęcia postępowania i niewydaniu decyzji w przedmiocie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, które postanowieniem z dnia 20 maja 2024 r. (nr SKO 4141/25/2024) uznało ponaglenie za nieuzasadnione, argumentując, że w sprawie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowych nie ma zastosowania Kodeks postępowania administracyjnego. Czynność poinformowania właściciela o wysokości zwaloryzowanej opłaty rocznej należy uznać za czynność materialno-techniczną, do której nie będą miały zastosowania przepisy procedury administracyjnej.

Nie godząc się z takim stanowiskiem organów, strona skarżąca wniosła do tutejszego Sądu skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Wałbrzycha w przedmiocie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Organowi zarzucono naruszenie:

1) art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), poprzez niewszczęcie postępowania i w konsekwencji niewydanie decyzji w przedmiocie waloryzacji, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie powinno zapaść w formie decyzji administracyjnej,

2) art. 104 k.p.a. poprzez niewydanie decyzji w przedmiocie waloryzacji, w sytuacji gdy jest to rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty o skonkretyzowanych obowiązkach strony postępowania;

3) art. 7 ust. 8a w zw. z art. 10 ustawy o przekształceniu poprzez niewydanie decyzji o waloryzacji, w sytuacji gdy, wobec złożeniu wniosku strony, taka decyzja winna zostać przez organ wydana.

Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, tj. decyzji Starosty Leszczyńskiego z dnia 13 lutego 2024 r.; decyzji Starosty Kłodzkiego z dnia 29 lutego 2024 r. oraz postanowienia Wojewody Wielkopolskiego z dnia 9 stycznia 2024 r. na okoliczność ustalenia przez organy waloryzacji opłaty przekształceniowej w formie decyzji.

W uzasadnieniu skargi przytoczono orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazujące na konieczność rozstrzygania o waloryzacji w drodze decyzji administracyjnych, nie zaś czynności materialno – obrachunkowych. Wskazano również na stanowisko Wojewody Wielkopolskiego (w skardze omyłkowo wskazano Opolskiego), który w postanowieniu z dnia 9 stycznia 2024 r. stwierdził, że art. 7 ust. 8a ustawy o przekształceniu, ma również zastosowanie do przypadku zmiany wysokości opłaty rocznej z tytułu jej waloryzacji. Brak jest bowiem w ustawie przepisów wyłączających możliwość zastosowania tej regulacji do waloryzacji. Strona skarżąca podniosła dodatkowo, że w analogicznych sytuacjach uzyskała decyzję o waloryzacji opłaty od Starosty Leszczyńskiego i Starosty Kłodzkiego.

Prezydent Miasta Wałbrzycha w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, że przepis art. 7 ust. 8a ustawy o przekształceniu odnosi się wyłącznie do opłaty jednorazowej lub kwoty należnej do zapłaty, nie ma zaś zastosowania do jej waloryzacji, o której stronę jedynie się zawiadamia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu administracyjnego, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z § 1b powyższego przepisu, Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jak wskazuje art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

W przedmiotowej sprawie spór sprowadza się do oceny, czy orzekający w sprawie organ administracji prawidłowo zareagował na żądanie strony o wydanie decyzji w sprawie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowanie wieczystego w prawo własności.

Sąd w całości podziela stanowisko strony skarżącej zaprezentowane w sprawie, podobnie jak w przywołanych przez stronę nieprawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, m.in w sprawie o sygn. akt I SA/Op 271/24 oraz w prawomocnych wyrokach tutejszego Sądu z dnia 6 czerwca 2024 r., sygn. akt II SAB/Wr 294/24 oraz z dnia 6 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Wr 506/24 (wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), stanowiące o tym, że art. 7 ust. 8a ustawy o przekształceniu odnosi się zarówno do opłaty jednorazowej, jak i do kwoty ustalonej w wyniku waloryzacji tej opłaty.

Jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w przytoczonym wyroku, konstrukcja normatywna oraz celowość regulacji zawartej w art. 7 ust. 2 ustawy o przekształceniu przemawia za odniesieniem wymiaru opłaty za przekształcenie do wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, a nie do wysokości kwoty uzyskanej poprzez obniżenie opłaty rocznej w wyniku uwzględnienia bonifikaty przysługującej na podstawie przepisów (np. art. 73 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Ustawa stanowi w art. 7 ust. 5, że opłaty te wnosi się w terminie do 31 marca danego roku. Ustawa o przekształceniu przewiduje również możliwość wniesienia opłaty jednorazowej (art. 7 ust. 7 ustawy). Nowy właściciel gruntu zgłasza wówczas właściwemu organowi zamiar jednorazowego wniesienia opłat przekształceniowych na piśmie. Właściwy organ informuje właściciela gruntu na piśmie o wysokości opłaty jednorazowej, w terminie 14 dni od dnia zgłoszenia takiego zamiaru (art. 7 ust. 8 ustawy).

Podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków stanowi zaświadczenie potwierdzające przekształcenie, wydawane przez właściwy organ (art. 4 ust. 1 ustawy). W zaświadczeniu potwierdza się przekształcenie oraz informuje o obowiązku wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej, wysokości i okresie wnoszenia tej opłaty, a także możliwości wniesienia opłaty, o której mowa w art. 7 ust. 7 (jednorazowej), i zasadach jej wnoszenia. Zaświadczenie zawiera pouczenie o możliwości złożenia wniosku o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia tej opłaty w drodze decyzji, o którym mowa w art. 6 ust. 1 (art. 4 ust. 4 ustawy).

Artykuł 6 ust. 1 ustawy o przekształceniu stanowi, że jeżeli właściciel nieruchomości nie zgadza się z zawartą w zaświadczeniu informacją o wysokości i okresie wnoszenia opłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia zaświadczenia, wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia tej opłaty w drodze decyzji. Do czasu zakończenia postępowania ustalającego wysokość i okres wnoszenia opłaty, opłata wnoszona jest w wysokości wskazanej w zaświadczeniu. Ustalona w postępowaniu wysokość opłaty obowiązuje od dnia przekształcenia (art. 6 ust. 2 ustawy). W przypadku wydania decyzji potwierdzającej brak obowiązku wnoszenia opłaty właściwy organ przekazuje decyzję do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Decyzja stanowi podstawę wykreślenia w dziale III księgi wieczystej wpisu roszczenia o opłatę (art. 6 ust. 4 ustawy).

Stosownie do art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o przekształceniu, z tytułu przekształcenia nowy właściciel gruntu ponosi na rzecz dotychczasowego właściciela gruntu opłatę, której wysokość jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu przekształcenia (art. 7 ust. 2 ustawy). Opłata jest wnoszona przez okres 20 lat, licząc od dnia przekształcenia (art. 7 ust. 6 ustawy). Opłata może podlegać waloryzacji zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Waloryzacji opłaty właściwy organ dokonuje z urzędu albo na wniosek właściciela nieruchomości, nie częściej niż raz na 3 lata od dnia dokonania ostatniej waloryzacji. O wysokości zwaloryzowanej opłaty właściwy organ zawiadamia właściciela nieruchomości, doręczając informację na piśmie (art. 10 ust. 1 i 2 ustawy). Zmiany w wysokości opłaty z tytułu przekształcenia podlegać będą jedynie waloryzacji, nie częściej niż raz na 3 lata, przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości. W tym miejscu nadmienić należy, że prawodawca w ustawie o gospodarce nieruchomościami wyróżnił opłatę za użytkowanie wieczyste, jej waloryzację i jej aktualizację.

Mocą art. 10 ust. 1 ustawy o przekształceniu opłata może podlegać waloryzacji zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. O wysokości zwaloryzowanej opłaty właściwy organ zawiadamia właściciela nieruchomości, doręczając informację na piśmie. Zwaloryzowana opłata obowiązuje od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym dokonano waloryzacji.

Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie, forma tego zawiadomienia nie budzi wątpliwości, wobec jasności regulacji. Jest to czynność materialna – techniczna dokonywana w formie zawiadomienia. Jednakże nie do pogodzenia ze standardami demokratycznego państwa prawnego byłoby przyjęcie, że nałożenie w takiej formie ciężarów finansowych na podmioty prawa, mogłoby być pozbawione możliwości kontroli. Przyjęcie takiego stanowisko godziłoby w zasady tak dwuinstancyjności, jak i prawa do sądu.

Zgodnie z brzmieniem art. 6 ust. 1 ustawy o przekształceniu, jeżeli właściciel nieruchomości nie zgadza się z zawartą w zaświadczeniu informacją o wysokości i okresie wnoszenia opłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia zaświadczenia, wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia tej opłaty w drodze decyzji. Analogicznie na podstawie art. 7 ust. 8a ustawy, jeżeli właściciel nie zgadza się z wysokością opłaty jednorazowej lub wysokością kwoty należnej do zapłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia informacji, wniosek o ustalenie wysokości opłaty jednorazowej lub kwoty należnej do zapłaty w drodze decyzji. Zatem w przypadku kwestionowania przez właściciela wysokości lub okresu wnoszenia opłaty jej ustalenie następuje w drodze decyzji administracyjnej. W ocenie Sądu, rozwiązanie to znajduje zastosowanie także do zawiadomienia o dokonanej waloryzacji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że ustalenie opłaty za przekształcenia dokonane jest w trybie administracyjnoprawnym, podobnie jak i dokonanie jej waloryzacji (organ dokonuje jej z urzędu o czym zawiadamia podmiot zobowiązany do uiszczania opłaty).

Jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 14 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 203/21, z rządowego projektu ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności gruntów wynika, że przewidziano tam zasady i tryb odpłatności za takie przekształcenie. Konstruowaniu systemu odpłatności przyświecał cel pogodzenia interesu dotychczasowych właścicieli gruntów, tj. Skarbu Państwa oraz gmin, z interesem użytkowników wieczystych uzyskujących własność tych gruntów. Uwzględniono wynikające z dotychczasowego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego zalecenia dla ustawodawcy dotyczące dbałości o poszanowanie zasad odnoszących się do mienia publicznego i zapewnienia należnych z niego dochodów. W tym celu właśnie zaproponowano zasadę odpłatności. Przepis art. 21 ust. 2a ustawy jest już jedynie konsekwencją ustalenia, że opłata jest należna i służy dookreśleniu jej wysokości.

W art. 7 unormowano tryb i zasady ustalenia wysokości oraz okresu wnoszenia opłaty przekształceniowej. W regulacjach przedmiotowej ustawy wyróżniono dwie podstawy należności do zapłaty: a) opłatę jednorazową i b) wysokość kwoty należnej do zapłaty. Stanowiąc o tym expressis verbis w art. 7 ust. 8a ustawy, że jeżeli właściciel nie zgadza się z wysokością opłaty jednorazowej lub wysokością kwoty należnej do zapłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia informacji, wniosek o ustalenie wysokości opłaty jednorazowej lub kwoty należnej do zapłaty w drodze decyzji. Z tego trybu skorzystała strona w sprawie, a organ I instancji bezpodstawnie uznał, że przepis art. 7 ust. 8a ustawy nie ma zastosowania w sprawie waloryzacji.

Przedmiotem sprawy jest zwaloryzowana opłata roczna z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, wskazana do zapłaty w zawiadomieniu, którego podstawą jest art. 10 ust. 2 ustawy, a której wysokość zanegowała strona. Tym samym stanowi ona wymaganą należność, o której mowa w art. 7 ust. 8a ustawy o przekształceniu.

W przedmiotowej sprawie waloryzacji opłaty dokonał właściwy organ z urzędu, zawiadamiając o tym właściciela nieruchomości, doręczając mu informację na piśmie na adres, o którym mowa w art. 4 ust. 6 ustawy. Ponieważ strona nie zgadza się z określoną wysokością dokonaną przez organ w administracyjnym toku uregulowanym ustawą przekształceniową, to zdaniem składu orzekającego, w sprawie mającej charakter sprawy administracyjnej, albowiem ustawodawca nie wyłączył tego trybu jak uczynił to w ustawie o gospodarce nieruchomościami, zasadnym jest poddanie tego działania w instancyjnym toku kontroli jego legalności, w szczególności, że zawiadomienie niewątpliwie nakłada na stronę określone ciężary finansowe. Stanowisko przeciwne jest - jak zaznaczono wcześniej – nie do zaakceptowania w świetle przepisów obowiązującej Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, w tym zasady demokratycznego państwa prawa (art. 1 Konstytucji) oraz zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 78 Konstytucji).

Podsumowując, Sąd uznał, że organ pozostawał w bezczynności, bowiem na skutek błędnego uznania, że art. 7 ust. 8a ustawy o przekształceniu nie ma zastosowania do waloryzacji opłaty przekształceniowej, o której mowa w art. 10 ustawy, nie wydał decyzji w sprawie.

Zobowiązać zatem należało Prezydenta Miasta Wałbrzycha do załatwienia wniosku strony skarżącej o wydanie decyzji w sprawie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, w terminie 30 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku, jak Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w punkcie III. sentencji wyroku. Sąd przy tym doszedł do przekonania, że oba żądania strony skarżącej wyrażone w dwóch odrębnych pismach z dnia 8 stycznia 2024 r. należało potraktować jako domaganie się wszczęcia postępowania administracyjnego zmierzającego do rozstrzygnięcia – w procesowej formie decyzji – zasadności waloryzacji wskazanej opłaty rocznej.

Z uwagi na powyższe, działając na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że Prezydent Miasta Wałbrzycha dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku, przy czym Sąd ocenił, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego, jak orzekł w punkcie I i II wyroku. Jest to, bowiem pojęcie nieostre, wymagające interpretacji z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy, tym niemniej w świetle ugruntowanego orzecznictwa nie ulega wątpliwości, że powinno być odnoszone do sytuacji oczywistego, nie budzącego żadnych wątpliwości, poważnego naruszenia obowiązku działania przez organ. Musi chodzić o znaczące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach, pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13). Co więcej, w orzecznictwie sądowym akcentuje się ciążący na sądach administracyjnych obowiązek roztropnego kwalifikowania bezczynności czy przewlekłości jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wynikający z konsekwencji (w tym prawnokarnych) takiej kwalifikacji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt II OSK 652/15 i z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 1925/16). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego. Sąd uwzględnił, że organ w odpowiednim terminie zareagował na wniosek, a następnie pozostawał w błędnym przekonaniu, że brak jest podstawy prawnej do wydania żądanej decyzji. W ocenie Sądu, w tej sytuacji nie można przypisywać działaniu organu charakteru rażącego.

O kosztach postępowania (pkt IV sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.). Na koszty postępowania złożyła się kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu sądowego od skargi, kwota 480 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz kwota 17 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Nadto w myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym Sąd rozpoznał sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.)