Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 655/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2022 poz 2647
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - t.j.
journal: Dz.U. 2021 poz 217
law: Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości - t.j.
journal: Dz.U. 2022 poz 1467
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j.)
journal: Dz.U. 2021 poz 162
law: Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców - t.j.
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2023 r. sprawy ze skargi J. L. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] 2023 r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie z dnia [...] 2023 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę [...],- zł (słownie: [...] ) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Pismem z 14 grudnia 2022 r. J. L. (dalej zwany również skarżącym lub wnioskodawcą) zwrócił się z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych.

Przedstawiając opis zdarzenia przyszłego skarżący wyjaśnił, że jest osobą fizyczną i prowadzi działalność gospodarczą w formie jednoosobowej działalności gospodarczej, której przeważającym przedmiotem jest produkcja mebli. Wnioskodawca jest podatnikiem podatku PIT, który podlega w kraju nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku PIT. Jednocześnie na podstawie art. 24a ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm., dalej: "u.p.d.o.f.") w związku z przepisami ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 217 ze zm.) wnioskodawca jest obowiązany do prowadzenia ksiąg rachunkowych. Obecnie, z uwagi na rozwój prowadzonej działalności, na podstawie przepisów art. 551 § 5 oraz art. 5841 – 58413 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1467 ze zm., dalej "k.s.h.") wnioskodawca zamierza przekształcić J. w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. W wyniku przekształcenia spółce przysługiwać będą wszystkie prawa i obowiązki przedsiębiorcy przekształcanego (tj. wnioskodawcy). Jednocześnie wnioskodawca stanie się jedynym udziałowcem spółki. Po przekształceniu spółka złoży zawiadomienie o wyborze opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek (dalej: "[...] CIT") według ustalonego wzoru, do właściwego naczelnika urzędu skarbowego w terminie do końca pierwszego miesiąca pierwszego roku podatkowego, w którym ma być opodatkowana ryczałtem. Spółka rozpocznie opodatkowanie [...] CIT z dniem przekształcenia, to jest z dniem wpisu do K. R. S.. Zatem Spółka od razu po przekształceniu będzie podlegała opodatkowaniu [...] CIT. Wnioskodawca planuje być jedynym wspólnikiem Spółki. Wnioskodawca jeszcze przed przekształceniem zamierza dokonać wyodrębnienia części wypracowanych i opodatkowanych w ramach J. zysków (dalej: "Zyski J.. W tym celu wnioskodawca dokonał odpowiedniego przeksięgowania w bilansie prowadzonej J., które następnie powtórzy w bilansie otwarcia spółki przekształconej. Przeksięgowanie będzie dotyczyło przesunięcia środków (wartości) z kapitału własnego (podstawowego) na zobowiązania długoterminowe - zobowiązania wobec obecnego właściciela, a w spółce odpowiednio jako zobowiązania wobec wspólnika. Spółka od momentu jej powstania będzie miała zobowiązanie długoterminowe wobec właściciela przedsiębiorstwa przekształcanego (wnioskodawcy), który zostanie udziałowcem spółki z o.o., powstałej z powyższego przekształcenia. Wnioskodawca, jako przyszły wspólnik spółki planuje, aby w sytuacji, gdy będzie to możliwe z perspektywy finansowej (tj. w sytuacji dostępnych środków pieniężnych), przekształcona spółka wypłaciła mu w przyszłości zyski stanowiące całość bądź część zysków J.. Źródłem uprawnienia wnioskodawcy do wypłaty zysków J. będzie posiadanie przez niego prawa własności do zysków wypracowanych w ramach J.. Jednocześnie źródłem tego uprawnienia nie będzie posiadanie przez wnioskodawcę statusu udziałowca spółki. Decyzja w zakresie przekazania zysków J. do wypłaty zapadnie przed przekształceniem. W wyniku tej czynności nie zostaną umorzone/zbyte żadne udziały wnioskodawcy w spółce, a zatem wypłata nie będzie stanowić wynagrodzenia z tytułu umorzenia udziałów, obniżenia nominalnej wartości udziałów lub innej formy odpłatnego zbycia udziałów. W rezultacie do wypłaty nie znajdzie zastosowania art. 192 k.s.h. ani art. 189 k.s.h. Ponadto wnioskodawca nie będzie zobowiązany do dokonania wzajemnego świadczenia względem spółki w zamian za otrzymanie wypłaty z tytułu zysków J.. Wartości te nie będą również stanowić darowizny na rzecz wnioskodawcy. Czynność prawna na podstawie, której dokonana zostanie wypłata nie wpłynie na zakres uprawnień wnioskodawcy jako wspólnika spółki. W szczególności wypłata nie będzie wiązać się ze zmniejszeniem ilości albo wartości nominalnej udziałów wnioskodawcy w spółce, ani nie wpłynie na poziom prawa wnioskodawcy do udziału w zyskach spółki. Przesunięcie środków (wartości) z kapitału własnego (podstawowego) na zobowiązania długoterminowe, tj. zobowiązania wobec obecnego właściciela w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej będzie konsekwencją samodzielnej decyzji wnioskodawcy o zwrocie środków pieniężnych - wycofaniu części aktywów z działalności gospodarczej i przekazaniu ich do jego majątku osobistego. Spółka będzie w stanie udokumentować, że wskazane we wniosku wypłaty, dokonywane będą tytułem zysków J. wypracowanych w okresie poprzedzającym opodatkowanie tej spółki w formie ryczałtowej. Z uwagi na planowane przekształcenie i zmianę reżimu prawnego w zakresie opodatkowania dochodów z u.p.d.o.f. (na poziomie wnioskodawcy) na [...] CIT (na poziomie Spółki) wnioskodawca chciałby upewnić się w zakresie skutków podatkowych wypłaty zysków J., które zaistnieją dla spółki na gruncie u.p.d.o.f. Wnioskodawca w ramach niniejszego wniosku występuje w imieniu przyszłego płatnika.

Wnioskodawca zwrócił się z pytaniem czy w związku z otrzymaniem środków pieniężnych od spółki przez wnioskodawcę tytułem spłaty zobowiązania długoterminowego powstałego w wyniku wycofania środków pieniężnych powstałych z zysków J. powstałych przed dniem przekształcenia w spółkę, po stronie wnioskodawcy powstanie przychód (dochód) podlegający opodatkowaniu podatkiem PIT, w rezultacie po stronie spółki powstanie obowiązek pobrania podatku na podstawie art. 41 ust. 4 u.p.d.o.f.?

W ocenie wnioskodawcy, otrzymanie środków pieniężnych od spółki przez wnioskodawcę tytułem spłaty zobowiązania długoterminowego powstałego w wyniku wycofania środków pieniężnych powstałych z zysków J. powstałych przed dniem przekształcenia w spółkę, nie spowoduje po stronie wnioskodawcy powstania przychodu lub dochodu podlegającego. W rezultacie po stronie spółki nie powstanie obowiązek pobrania podatku na podstawie art. 41 ust. 4 u.p.d.o.f.

Wyjaśniono, że osoba fizyczna prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą staje się z dniem przekształcenia wspólnikiem albo akcjonariuszem spółki przekształconej, w zależności od wybranej formy prowadzenia dalszej działalności. Skutkiem przekształcenia jest przejście wszelkich praw oraz obowiązków przedsiębiorcy przekształcanego na spółkę przekształconą. Tym samym, składniki majątku służące aktualnie prowadzeniu działalności gospodarczej przez wnioskodawcę, staną się w wyniku przekształcenia składnikami majątkowymi stanowiącymi własność nowo powstałej spółki, której wnioskodawca będzie jedynym wspólnikiem.

Podatnicy prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowują dochody uzyskane z tej działalności przez uiszczanie w trakcie roku podatkowego zaliczek na podatek, a następnie dokonują rocznego rozliczenia dochodu oraz wpłaconych zaliczek w składanym zeznaniu podatkowym. Z kolei za przychody z kapitałów pieniężnych, w myśl art. 17 ust. 1 u.p.d.o.f. uważa się rn.in. dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych faktycznie uzyskane z tego udziału.

W ocenie wnioskodawcy określenie "dywidenda" używane w u.p.d.o.f. to dochód stanowiący udział w zysku rocznym spółki, przeznaczonym do podziału, będący wynikiem posiadania udziałów/akcji spółki wypłacającej dywidendę. Zatem z wypłatą dywidendy mamy do czynienia wówczas, gdy spółka, będąca podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, wypracuje za dany rok zysk, jej wspólnicy postanowią o jego podziale, a spółka dokona jego wypłaty. Co istotne, z uwagi na wejście przez spółkę w reżim opodatkowania [...] CIT, który w inny sposób opodatkowuje wypłatę dywidendy, niż model ogólny, niezwykle istotne jest klarowne postawienie cezury czasowej i jednoznacznie zakwalifikowanie określonych zjawisk jako podlegających rozliczeniu zgodnie z jednym lub drugim systemem. W rezultacie wypłata wnioskodawcy zysków J. przez spółkę nie będzie spełniała przesłanek do uznania za którąkolwiek z kategorii dochodów podlegających opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek. W szczególności zyski J. nie będą zyskiem netto wypracowanym w okresie opodatkowania ryczałtem. Nie będą także stanowiły wydatku niezwiązanego z działalnością gospodarczą ani nie będą spełniały definicji nieujawnionej operacji gospodarczej lub ukrytego zysku. Ponadto wypłatę zysków J. nie sposób będzie uznać za dochód z tytułu zmiany wartości składników majątku lub dochód z tytułu zysku netto.

W ocenie wnioskodawcy, jeżeli spółka będzie podlegała opodatkowaniu CIT w formie [...] CIT, wypłata wnioskodawcy zysków J. po dniu przekształcenia nie będzie podlegała opodatkowaniu [...] CIT, a w rezultacie, wypłata zysków J. w okresie opodatkowania [...] CIT nie spełni definicji dywidendy zawartej w art. 30 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f.

Wezwaniem z 8 lutego 2023 r. wezwano wnioskodawcę do wskazania podstawy prawnej przesunięcia opisanych we wniosku środków (wartości) z kapitału własnego (podstawowego) na zobowiązania długoterminowe - zobowiązania wobec obecnego właściciela w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej.

W piśmie z 17 lutego 2023 r., wnioskodawca wyjaśnił m. in., że ww. przesunięcie będzie konsekwencją samodzielnej decyzji wnioskodawcy o zwrocie środków pieniężnych - wycofaniu części aktywów z działalności gospodarczej i przekazaniu ich do jego majątku osobistego. Decyzja zostaje podjęta w oparciu o uprawnienia wynikające ze specyfiki działalności prowadzonej w formie jednoosobowej działalności gospodarczej na podstawie odrębnych przepisów, w tym ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t. j. Dz. U. 2021, poz. 162, poz. 162, dalej: "Prawo przedsiębiorców"), w szczególności art. 4 ust. 1 wskazanej ustawy, na podstawie którego przedsiębiorcą jest także osoba fizyczna wykonująca działalność gospodarczą.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej postanowieniem z 6 kwietnia 2023 r., pozostawił wniosek skarżącego bez rozpatrzenia.

W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że odpowiedzi skarżącego nie doprecyzowały opisu okoliczności faktycznych sprawy w sposób, który umożliwiałby wydanie interpretacji indywidualnej. Przedstawiony opis budzi istotne wątpliwości odnośnie charakteru prawnego planowanego przesunięcia środków (wartości) z kapitału własnego (podstawowego) na zobowiązania długoterminowe - zobowiązania wobec obecnego właściciela w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej - tytułu prawnego tej czynności, jej skuteczności prawnej. Co więcej, budzi wątpliwości w kontekście regulacji Kodeksu cywilnego. Z całokształtu wniosku i jego uzupełnienia nie wynika zatem jednoznacznie, jaki będzie charakter prawny tej czynności. Z tego względu wydanie interpretacji nie jest możliwe. Nie można prawidłowo ocenić skutków podatkowych sytuacji, której kształt jest niejasny. W piśmie z 17 lutego 2023 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku pomimo prawidłowo sformułowanego wezwania, wnioskodawca nie przedstawił opisu sprawy w taki sposób, aby na jego podstawie można było w sposób pewny i niebudzący żadnych wątpliwości, wydać interpretację indywidualną w zakresie prawidłowego zastosowania prawa podatkowego w odniesieniu do przedstawionej we wniosku indywidualnej sprawy, kształtującej obowiązki podatkowe wnioskodawcy, jako podatnika podatku dochodowego od osób fizycznych.

Skarżący, złożył zażalenie na omówione powyżej postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i wydanie interpretacji indywidualnej.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej postanowieniem z 23 czerwca 2023 r., utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie z 6 kwietnia 2023 r.

Dyrektor podzielił swoje stanowisko wyrażone we wcześniejszym postanowieniu. W ocenie organu, wniosek pomimo uzupełnienia w dalszym ciągu zawierał braki, które uniemożliwiły wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego. Odpowiedzi w piśmie stanowiącym uzupełnienie wniosku nie doprecyzowały opisu okoliczności faktycznych sprawy w sposób, który umożliwiałby wydanie interpretacji indywidualnej. Podane we wniosku, jak i jego uzupełnieniu informacje były niespójne i budzące wątpliwości.

Skarżący, wniósł skargę na powyższe postanowienie, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości oraz postanowienia z 6 kwietnia 2023 r. Ponadto wniesiono o zasądzenie rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania podatkowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm., dalej: "o.p."), poprzez błędne utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia DKIS, podczas gdy wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej z dnia 14 grudnia 2022 r., uzupełniony pismem z dnia 17 lutego 2023 r. zawierał wyczerpujący opis zdarzenia przyszłego umożliwiający wydanie interpretacji indywidualnej w przedmiotowym zakresie,

2) art. 14g §1 w zw. z art. 14b § 3 o.p. w zw. z art. 217 § 2 o.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie, prowadzące do błędnego przyjęcia przez Dyrektora w postanowieniu, że wniosek nie zawierał wyczerpującego opisu zdarzenia przyszłego umożliwiającego wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych,

3) art. 14b §3 w zw. z art. 14c § 1 o.p., poprzez przyjęcie, że kwalifikacja prawna przeksięgowania wypracowanych w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej zysków ze środków (wartości) z kapitału własnego (podstawowego) na zobowiązania długoterminowe przez skarżącego powinna być elementem stanu faktycznego,

4) art. 120, art. 121, art. 217 §2 w zw. z art. 14h o.p., poprzez wadliwe uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonego postanowienia polegające na błędnym powołaniu przez organ przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, dotyczących zobowiązań wzajemnych, podczas gdy dla przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego przepisy te we wskazanym przez organ zakresie nie mają zastosowania,

5) art. 16 § 1 w zw. z art. 14b § 1 i art. 14h o.p., poprzez niedostrzeżenie uchybienia w postępowaniu organu I instancji polegającego na braku ponownego wezwania skarżącego do uzupełnienia wniosku, w sytuacji gdy DKIS uznał, że wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej z dnia 14 grudnia 2022 r., pomimo uzupełnienia pismem z dnia 17 lutego 2023 r. w dalszym ciągu nie spełnia warunków formalnych określonych przepisami prawa;

6) art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 14h o.p., poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych poprzez pozostawienie bez rozpatrzenia wniosku skarżącego, tj. rozstrzygnięciu w sprawie skarżącego w sposób odmienny jak w przypadku innych podmiotów będących w podobnej sytuacji prawno-podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Rozstrzygnięcie sporu wymaga dokonania kontroli legalności zaskarżonego postanowienia. W ocenie organu skarżący mimo wezwania nie uzupełnił braków formalnych wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem jakoby opis zdarzenia przyszłego przedstawiony we wniosku, uzupełniony następnie pismem z dnia 17 lutego 2023 r., nie był kompletny, a przede wszystkim nie pozwalał na wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego. Ponadto zdaniem skarżącego organ pozostawiając wniosek bez rozpatrzenia powinien wykazać, że bez żądanego elementu opisu zdarzenia udzielenie interpretacji nie jest możliwe.

Rację w sporze należało przyznać skarżącemu.

Stosownie do postanowień art. 14b § 1 o.p., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Zgodnie zaś z postanowieniami art. 14b § 3 o.p., składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

Na mocy art. 14h o.p., w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio m. in. 120 i art. 169 § 1-2 i 4 tego aktu. Zgodnie z art. 120 analizowanej ustawy, organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. W świetle art. 169 § 1 o.p., jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Jak stanowi zaś art. 14g § 1 O.p., wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej niespełniający wymogów określonych w art. 14b § 3 lub 3a lub innych wymogów określonych przepisami prawa pozostawia się bez rozpatrzenia.

Specyfika postępowania interpretacyjnego przejawia się m.in. w tym, że organ podatkowy związany jest stanem faktycznym lub zdarzeniem przyszłym przedstawionym przez wnioskodawcę. W postępowaniu tym nie może toczyć się spór o rzetelność relacji z zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, a tym samym nie może być prowadzone klasyczne postępowanie dowodowe [tak: wyrok NSA z 21 października 2014 r., I FSK 1543/13]. Organy podatkowe nie są uprawnione do dowodowego ustalania i weryfikowania stanu faktycznego dochodzonej przez wnioskodawcę interpretacji indywidualnej [tak: wyrok NSA z 05 maja 2015 r., II FSK 918/13]. Opisując stan faktyczny w celu uzyskania interpretacji wnioskodawca bierze na siebie odpowiedzialność za jego kompletność i wszelkie nieścisłości. Wyłącznie od jego decyzji zależy, jakie informacje znajdą się w opisie stanu faktycznego [tak: wyrok NSA z 21 stycznia 2016 r., I FSK 1915/14].

Przez "wyczerpujące przedstawienie zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego", o którym mowa w art. 14b § 3 o.p., należy rozumieć taki opis zaistniałego stanu faktycznego lub też zdarzenia przyszłego, który odnosi się do wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia norm materialnego prawa podatkowego mogących znajdować zastosowanie w realiach przedstawionej sytuacji. Ocena czy w realiach konkretnej sprawy wnioskodawca wywiązał się z obowiązku wyczerpującego przedstawienia opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego musi być dokonywana w ścisłym powiązaniu z przepisami prawa materialnego, o których dokonanie interpretacji zwraca się wnioskodawca. Również w orzecznictwie dostrzega się, że związek pomiędzy normą prawa podatkowego, która ma być "zastosowana" wyznacza zakres niezbędnych ("wyczerpujących") danych jakie we wniosku o udzielenie interpretacji obowiązany jest zawrzeć zainteresowany [tak: wyrok WSA w Łodzi z 27 sierpnia 2015 r., I SA/Łd 622/15].

W konsekwencji obowiązkiem występującego z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej jest przedstawienie takiego opisu stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego, który pozwala na ustalenie wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia norm materialnego prawa podatkowego stanowiących przedmiot interpretacji. Mając z kolei na uwadze, że w postępowaniu interpretacyjnym znajduje zastosowanie zasada legalizmu organ interpretacyjny w oparciu o regulacje stosowanego odpowiednio na mocy art. 14h o.p., przepisu art. 169 § 1 tego aktu, uprawniony jest jedynie do żądania uzupełnienia opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego o okoliczności istotne z punktu widzenia wchodzących potencjalnie w rachubę norm materialnego prawa podatkowego. Przyjęcie odmiennego zapatrywania skutkowałoby aprobatą sytuacji, w której to subiektywne zapatrywanie organu decydowałoby o tym czy przedstawiony przez wnioskodawcę opis stanu faktycznego lub też zdarzenia przyszłego jest wyczerpujący. Mając na uwadze obowiązek działania przez organy podatkowe na podstawie przepisów prawa stwierdzić należy, że to treść przepisów materialnego prawa podatkowego a nie subiektywne zapatrywanie organu interpretacyjnego jest miarodajna dla oceny czy opis stanu faktycznego bądź zdarzenia czyni zadość wymogą art. 14b § 2 o.p. Mając na uwadze specyfikę postępowania interpretacyjnego stwierdzić również należy, że wezwanie do uzupełnienia opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego nie może stanowić substytutu postępowania dowodowego realizującego zasadę prawdy materialnej. Jeśli tylko opis stanu faktycznego (lub zdarzenia przyszłego) pozwala na ocenę prawidłowości stanowiska pytającego, w kontekście normy prawa, która będzie stanowiła podstawę owej oceny, organ podatkowy nie powinien wzywać strony w trybie art. 14h w zw. z art. 169 § 1 o.p. do uzupełniania braków wniosku, a w razie ich nieuzupełnienia stosować art. 14g § 1 o.p. [tak: powołany powyżej wyrok WSA w Łodzi z 27 sierpnia 2015 r., I SA/Łd 622/15].

W ocenie Sądu, zasada legalizmu wymaga aby organ wzywając wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji wykazał związek pomiędzy stawianymi w wezwaniu pytaniami, a określonymi przepisami prawa materialnego. Brak takiego uzasadnienia uniemożliwia sądowi administracyjnemu kontrolę legalności wezwania. Również w orzecznictwie wskazuje się, że organ winien - poprzez stosowne merytoryczne uzasadnienie (ze wskazaniem konkretnych uregulowań prawnych z zakresu prawa podatkowego) - wykazać że bez żądanego elementu stanu faktycznego (informacji) udzielenie prawidłowej, zgodnej z prawem interpretacji jest niemożliwe. Nie wystarczy samo kategoryczne stwierdzenie, że ten element stanu faktycznego (informacja) jest niezbędny do udzielenia interpretacji indywidualnej w zakresie zagadnienia wskazanego we wniosku [tak: wyrok WSA w Gdańsku z 13 lipca 2016 r., I SA/Gd 603/16].

W realiach niniejszej sprawy organ zwrócił się do skarżącego z żądaniem m. in. wskazania podstawy prawnej przesunięcia środków (wartości) z kapitału własnego (podstawowego) na zobowiązania długoterminowe – zobowiązania wobec obecnego właściciela w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej. Formułując wskazane pytanie organ nie wykazał w żaden sposób jego związku z przepisami ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 z późn. zm. – dalej w skrócie: "u.p.d.o.f."). W szczególności nie wykazano związku wskazanego pytania z powołanymi we wniosku przepisami tj. 17 ust. 1 pkt 4 i art. 41 ust 4 i 4ab w zw. z art. 30a ust. 1 pkt 4 i w zw. z art. 30 ust 19 u.p.d.o.f oraz art. 93a § 4 o.p. Nie wykazano również jakiegokolwiek związku spornego pytania z jakimikolwiek regulacjami u.p.d.o.f. regulującymi przychód. W szczególności nie wykazano aby warunkiem sine qua non uznania bądź też nie określonego przysporzenia za przychód było ustalenie podstawy prawnej jego dokonania. W tym kontekście zauważyć należy, że przesunięcia określonych przysporzeń majątkowych mogą niekiedy następować bez podstaw na gruncie prawa cywilnego. Sytuacja tego rodzaju może mieć miejsce w szczególności w razie bezpodstawnego wzbogacenia.

Konkludując powyższe rozważania należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie wraz z poprzedzającym je postanowieniem wydanym w pierwszej instancji nie odpowiadają prawu. Zdaniem Sądu, organ interpretacyjny w sposób arbitralny, nie wywiązując się z obowiązku należytego uzasadnienia podejmowanych działań, zwrócił się do skarżącego z wezwaniem do uzupełnienia opisu zdarzenia przyszłego. Zarówno w treści wezwania jak i następnie w treści postanowień nie wykazano aby udzielenie odpowiedzi na sporne pytanie stanowiło w świetle przepisów u.p.d.o.f. warunek sine qua non rozstrzygnięcia tego czy sporne przysporzenie stanowić będzie dla skarżącego przychód podatkowy. W konsekwencji uznać należy, że w sprawie naruszona została zasada legalizmu (art. 120 o.p.) jak i zasada działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.). Uznać również należało, że postanowienia organów nie zawierają wystarczającego uzasadnienia prawnego czyniącego zadość wymogą art. 217 § 2 o.p. W konsekwencji powyższych naruszeń organ przedwcześnie, bez wystarczającego uzasadnienia prawnego orzekł o pozostawieniu wniosku skarżącego bez rozpatrzenia, co świadczy o naruszeniu art. 14g § 1 o.p. Z uwagi na charakter stwierdzonych uchybień za przedwczesne należy uznać czynienie rozważań w przedmiocie tego czy wniosek skarżącego uzupełniony następnie na wezwanie organu pozwalał czy też nie na wydanie interpretacji. Czynienie definitywnych rozważań w tym zakresie musi zostać poprzedzone, w przypadku podtrzymania przez organ dotychczasowego stanowiska, wskazaniem konkretnych przepisów prawa materialnego pozwalających na przyjęcie, że okoliczności objęte wezwaniem są istotne dla prawidłowego zastosowania regulacji u.p.d.o.f.

W toku ponownego postępowania obowiązkiem organu interpretacyjnego będzie przyjęcie wykładni prawa zawartej w niniejszym wyroku. Obowiązkiem organu będzie w szczególności dokonanie powtórnej analizy, czy przedstawiony przez wnioskodawcę opis zdarzenia przyszłego pozwala na wydanie interpretacji indywidualnej. Gdyby organ uznał przedstawiony opis za niewyczerpujący, jego obowiązkiem będzie powtórne wezwanie skarżącego do jego uzupełnienia z wykazaniem związku stawianych pytań z przepisami prawa podatkowego mogącymi wchodzić w rachubę w przedstawionym opisie zdarzenia przyszłego.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) należało orzec, jak w pkt I. sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składa się wpis od skargi w kwocie [...]zł.