Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2433/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6046 Inne koncesje i zezwolenia
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 162 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3, art. 5a ust. 2, art. 8 ust. 1, art. 19 ust. 5
journal: Dz.U. 2007 nr 42 poz 274
law: Ustawa z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia del. WSA Beata Kozicka Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Gospodarki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 grudnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2890/14 w sprawie ze skargi [A.] Sp. z o. o. w N. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności na terenie specjalnej strefy ekonomicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od [A.] Sp. z o. o. w N. na rzecz Ministra Rozwoju i Finansów kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 grudnia

2014 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2890/14, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [A.] Spółki z o.o. w N. (dalej: Spółka) na decyzję Ministra Gospodarki (dalej: Minister) z dnia [...] kwietnia 2014 r. o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności na terenie specjalnej strefy ekonomicznej, uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu oraz orzekł o kosztach postępowania sądowego.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Minister, działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2013 r., którą na podstawie art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 42, poz. 274 ze zm.; dalej: u.s.s.e.) w związku z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. nie stwierdził wygaśnięcia, na wniosek Spółki z dnia [...] października 2013 r., zezwolenia Nr [...] z dnia [...].10.2005 r. na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej [...], zmienionego decyzjami Ministra Nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. oraz Nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. (na mocy tego zezwolenia Spółka zobowiązała się do poniesienia wydatków inwestycyjnych w wysokości co najmniej 100 000 000 Euro w terminie do 31.12.2010 r. oraz utworzenia co najmniej 650 nowych miejsc pracy do 31.12.2013 r. i utrzymania zatrudnienia na ww. poziomie do 31.12.2018 r.). Zdaniem Ministra nie można uznać, że z uwagi na rezygnację z zezwolenia stało się ono bezprzedmiotowe, a z chwilą złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia Spółka zwolniła się z obowiązków wynikających z zezwolenia. W sytuacji gdy Spółka skorzystała z przywileju, jakim jest pomoc publiczna z tytułu działalności w strefie, na Spółce spoczywają obowiązki wynikające z tego zezwolenia, a skoro istnieje obowiązek, brak jest podstaw do przyjęcia, iż spełnione są wszystkie przesłanki stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia, o których mowa w art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 19 ust. 5 u.s.s.e., tj. przesłanka bezprzedmiotowości decyzji.

Uwzględniając skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) WSA uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że została ona wydana z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem prawa materialnego. Sąd wskazał, że stosownie do art. 19 ust. 5 u.s.s.e. na wniosek przedsiębiorcy minister właściwy do spraw gospodarki stwierdza, w drodze decyzji, wygaśnięcie zezwolenia. Zdaniem Sądu art. 19 ust. 5 ustawy nie stanowi samodzielnej podstawy orzekania przez organ w takim przypadku, ale znajdzie tu zastosowanie także art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., co oznacza, że o wygaśnięciu decyzji (zezwolenia) organ może orzec, jeśli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji, albo nakazuje przepis prawa, albo orzeczenie takie leży w interesie społecznym lub w interesie strony. Sąd uznał, że art. 19 ust. 5 u.s.s.e. stanowi przepis szczególny, nakazujący stwierdzić wygaśniecie decyzji (zezwolenia), co następuje w trybie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.

Sąd podzielił pogląd wynikający z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 19 grudnia 2012 r. o sygn. akt II FSK 86/12 (dost. w CBOSA), że decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia zezwolenia wydawana na podstawie art. 19 ust. 5 u.s.s.e. ma charakter deklaratoryjny i wywołuje skutek od dnia złożenia przez stronę wniosku o jego wygaszenie oraz stwierdził, że przepisy art. 19 ust. 5 u.s.s.e. w związku z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. dają przedsiębiorcy możliwość rezygnacji z zezwolenia na działanie w specjalnej strefie ekonomicznej przed końcem okresu, na jaki została utworzona strefa, bądź ważności zezwolenia, bez ponoszenia z tego tytułu negatywnych konsekwencji. Inicjatywa w tym zakresie należy wyłącznie do przedsiębiorcy, który uwzględniając okoliczności prowadzenia działalności w specjalnej strefie ekonomicznej, ma możliwość rezygnacji z dalszego korzystania z przysługujących uprawnień i zwolnienia się z obowiązków nałożonych nań w związku z prowadzeniem działalności w strefie.

W ocenie Sądu, organ nieprawidłowo wykazał, że nie mógł wydać decyzji o wygaśnięciu zezwolenia wobec niewywiązania się Spółki z jej zobowiązań strefowych "przy jednoczesnym skorzystaniu z pomocy publicznej". Sam fakt skorzystania z pomocy publicznej – zdaniem organu (str. 6 zaskarżonej decyzji) – nie stoi na przeszkodzie stwierdzeniu wygaśnięcia zezwolenia, o ile spełnione zostały określone w nim obowiązki. Sąd zauważył, że w dacie złożenia wniosku o wygaszenie zezwolenia Spółka – pomimo niewykonania przez nią obowiązku związanego z zatrudnieniem określonej liczby pracowników – nie uchybiła warunkom określonym w zezwoleniu. Termin spełnienia tego obowiązku w tym czasie jeszcze nie upłynął, a to oznacza, że w dacie złożenia wniosku okoliczność związana z naruszeniem przez Spółkę warunków zezwolenia nie była elementem stanu faktycznego podlegającego ocenie. Jak podkreślił Sąd, organ nie może zignorować faktu, że na tym etapie działalności strefowej Spółki nie było podstaw – z ww. powodu – do cofnięcia zezwolenia ani do uznania, że w tym zakresie strona rażąco uchybiła warunkom zezwolenia. Faktem również jest, że Spółce w dacie złożenia wniosku pozostawały jedynie dwa miesiące na wykonanie obowiązku utworzenia określonej liczby nowych miejsc pracy. Niemniej jednak okoliczność ta, w ocenie Sądu, nie może negatywnie oddziaływać na ocenę działalności strony w dacie składania wniosku, a tym bardziej stanowić podstawy stawianych przez organ zarzutów o działanie w zamiarze obejścia skutków cofnięcia zezwolenia i – w konsekwencji – nadużycia instytucji wygaśnięcia zezwolenia.

Sąd stwierdził, że przepisy ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych jak i ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie wskazują skutków podatkowych wygaśnięcia zezwolenia dla przedsiębiorcy strefowego. Tym samym, wygaśnięcie zezwolenia nie jest przesłanką utraty prawa do zrealizowanych zwolnień podatkowych przed spełnieniem warunków w nim określonych, zaś istniejących przepisów prawa nie można poprawiać w procesie stosowania prawa, a zwłaszcza na etapie jego wykładni.

W konsekwencji WSA uznał, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem art. 19 ust. 5 u.s.s.e. w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. przez ich błędną wykładnię. Błędna interpretacja tych przepisów przełożyła się, zdaniem WSA, na naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie faktu, że na dzień złożenia wniosku o wygaśniecie zezwolenia nie upłynął jeszcze termin realizacji przez Spółkę obowiązku zatrudnienia określonej liczby osób.

Skargą kasacyjną Minister domagał się uchylenia wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych, zarzucając naruszenie:

- przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 19 ust. 5 u.s.s.e. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na uznaniu, iż Minister naruszył przepis art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie faktu, że na dzień złożenia wniosku (21.10.2013 r.) o wygaśnięcie zezwolenia Nr [...], zmienionego decyzjami Nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. i Nr [...] z dnia [...] maja 2010 r., nie upłynął jeszcze termin realizacji obowiązku skarżącej Spółki związanego z zatrudnieniem określonej liczby osób, podczas gdy to Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie wyjaśnił z jakich powodów okoliczność ta ma istotne znaczenie dla sprawy, w sytuacji gdy z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wyraźnie wynikało, że okoliczność ta była bezsporna i Minister miał ją na uwadze wydając zaskarżoną decyzję, aczkolwiek zdaniem organu fakt ten nie miał istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia o przedmiocie niniejszej sprawy z uwagi na to, że przedmiotowe zezwolenie zdaniem organu nie stało się bezprzedmiotowe, a stwierdzone przez Sąd I instancji było wyłącznie wynikiem błędnej wykładni przepisów art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 19 ust. 5 dokonanej przez Sąd I instancji;

2) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oceny ustaleń faktycznych organu w zakresie braku podstaw do uznania, że przedmiotowe zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej w specjalnej strefie ekonomicznej stało się bezprzedmiotowe oraz zawarcie w uzasadnieniu tegoż wyroku twierdzeń wewnętrznie sprzecznych i niezrozumiałych, a tym samym w sposób istotny utrudniający kontrolę prawidłowości poglądu Sądu I instancji;

- prawa materialnego:

3) art. 19 ust. 5 u.s.s.e. w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię, a także niewłaściwie zastosowanie polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji, że przepis art. 19 ust. 5 u.s.s.e. jest przepisem szczególnym nakazującym stwierdzić wygaśnięcie decyzji, zaś stwierdzenie wygaśnięcia decyzji następuje w trybie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., a także uznaniu przez Sąd I instancji, iż przepisy art. 19 ust. 5 u.s.s.e. w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. dają przedsiębiorcy możliwość rezygnacji z zezwolenia na działanie w strefie przed końcem okresu, na jaki została utworzona strefa, bądź ważności zezwolenia, bez ponoszenia z tego tytułu negatywnych konsekwencji, przy czym zdaniem Sądu inicjatywa w tym zakresie należy wyłącznie do przedsiębiorcy, który uwzględniając okoliczności prowadzenia działalności w specjalnej strefie ekonomicznej, ma możliwość rezygnacji z dalszego korzystania z przysługujących uprawnień i zwolnienia się z obowiązków nałożonych nań w związku z prowadzeniem działalności w strefie, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów prowadzi do wniosku, iż przepis art. 19 ust. 5 u.s.s.e. zawiera wyłącznie normę kompetencyjną, zaś przepisem prawa materialnego określającym przesłanki orzekania w przedmiocie stwierdzenia nieważności jest wyłącznie przepis art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., co oznaczało, że organ prawidłowo badał, czy przedmiotowe zezwolenie stało się bezprzedmiotowe, a wobec ustalenia, że za takie nie może być uznane z uwagi na to, że skarżąca Spółka korzystała z pomocy publicznej, a nie wykonała wszystkich obowiązków w nim określonych, należało przyjąć, iż Minister słusznie odmówił stwierdzenia jego wygaśnięcia.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że zgodnie z poglądem wyrażonym w wyroku NSA z dnia 26 lutego 2015 r. o sygn. akt II GSK 2274/13 (dost. w CBOSA) art. 19 ust. 5 u.s.s.e. należy uznać za normę kompetencyjną dla ministra właściwego do spraw gospodarki do orzekania w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia zezwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej, zaś art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. za przepis prawa materialnego określający materialnoprawne przesłanki konieczne do stwierdzenia wygaśnięcia tych zezwoleń. Skarżący kasacyjnie Minister uznał, że ten pogląd uzasadnia stanowisko, iż w sytuacji złożenia przez stronę wniosku o wygaśnięcie zezwolenia konieczne jest zbadanie, czy zezwolenie to stało się bezprzedmiotowe. Samo złożenie wniosku rozumiane przez Sąd jako rezygnacja z zezwolenia na działanie w specjalnej strefie ekonomicznej, nie jest warunkiem koniecznym i jednocześnie wystarczającym do stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia. Zdaniem skarżącego Ministra art. 19 ust. 5 u.s.s.e. wskazuje, który organ jest właściwy do stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia oraz formę rozstrzygnięcia. W przepisie tym nie wskazano zaś jakichkolwiek okoliczności faktycznych, uzasadniających stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia, a tym bardziej nie takie, jakie powołał Sąd – rezygnacja z zezwolenia. Sąd nie miał zatem podstaw do przyjęcia, że art. 19 ust. 5 u.s.s.e. jest przepisem szczególnym, który pozwala wygasić zezwolenie na wniosek strony, o czym dodatkowo przekonują przepisy wielu innych ustaw, wyraźnie określające przypadki wygaśnięcia zezwolenia/koncesji/patentu: np. art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze, art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej, art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne. Jak podkreślił skarżący organ, skoro art. 19 ust. 5 u.s.s.e. zawiera wyłącznie normę kompetencyjną, ponieważ brak w nim przesłanek materialnoprawnych do rozstrzygania o stwierdzeniu wygaśnięcia zezwolenia, to Sąd błędnie przyjął, iż organ nieprawidłowo uznał za przepis materialny art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., co oznaczało konieczność zbadania, czy zezwolenie stało się bezprzedmiotowe.

Spółka udzieliła odpowiedzi na skargę kasacyjną i wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wg norm prawem przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach wskazanych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., z czego za usprawiedliwiony należy uznać zarzut błędnej wykładni przepisów art. 19 ust. 5 u.s.s.e. w związku z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w sposób opisany w skardze kasacyjnej. Za uzasadniony w części należało również uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Skarżonym kasacyjnie wyrokiem Sąd I instancji, oceniając zgodność z prawem rozstrzygnięcia Ministra Gospodarki w przedmiocie wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności na terenie specjalnej strefy ekonomicznej, stwierdził, że organ wadliwie wyłożył art. 19 ust. 5 u.s.s.e. w związku z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. co skutkowało błędną oceną stanu faktycznego, a następnie nieprawidłową odmową stwierdzenia wygaśnięcia udzielonego skarżącej Spółce zezwolenia. W ocenie Sądu art. 19 ust. 5 u.s.s.e. stanowi przepis szczególny nakazujący stwierdzić wygaśnięcie zezwolenia.

Powyższy pogląd WSA, mimo trafnej konstatacji, że podstawą prawną wygaśnięcia decyzji jest art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., nie jest prawidłowy.

Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji ze względu na jej bezprzedmiotowość, następuje co do zasady na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Ten alternatywnie zbudowany przepis mieści w sobie dwie normy prawne przewidujące stwierdzenie wygaśnięcia decyzji – z mocy odrębnego przepisu – i wówczas mamy do czynienia z obowiązkiem organu wygaszenia decyzji – lub w wyniku dokonanej przez organ oceny zasadności umorzenia ze względu na interes społeczny lub interes strony postępowania; w obu przypadkach punktem wyjścia jest spełnienie warunku bezprzedmiotowości decyzji.

Z kolei jak stanowi art. 19 ust. 5 u.s.s.e., na wniosek przedsiębiorcy minister właściwy do spraw gospodarki stwierdza, w drodze decyzji, wygaśnięcie zezwolenia.

Zestawiając oba przywołane wyżej przepisy i dokonując oceny możliwości stwierdzenia wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. ze względu na art. 19 ust. 5 u.s.s.e., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w treści tego drugiego przepisu nie można upatrywać ani samodzielnej przesłanki materialnoprawnej wygaszenia decyzji, jak to wywodziła skarżąca Spółka, ani przewidzianego art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. i towarzyszącego bezprzedmiotowości warunku szczególnego przepisu prawa nakazującego wygaśnięcie decyzji (zezwolenia), jak to przyjął Sąd. W ocenie sądu kasacyjnego można powiedzieć, że art. 19 ust. 5 u.s.s.e. ma podwójny niejako charakter, bowiem przede wszystkim wskazuje właściwy do stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia organ, co dowodzi kompetencyjnego charakteru normy. Z kolei możliwość realizacji określonego tą normą prawną działania wyłącznie na wniosek zainteresowanego przedsiębiorcy sugeruje procesowy charakter omawianego przepisu. W żadnym jednak razie art. 19 ust. 5 u.s.s.e. nie można traktować jako materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia stwierdzającego wygaśnięcia decyzji i w tej kwestii orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jest w znakomitej części zgodne (por.: wyrok NSA z dnia 12 marca 2015 r. o sygn. akt II GSK 2274/13 i wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2017 r. o sygn. akt II GSK 1424/15). Odnosząc się do wyroku, na który powołał się Sąd I instancji (wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2012 r. o sygn. akt II FSK 86/12), zauważyć należy, że nie dotyczył on sprawy stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia, lecz zobowiązania w podatku dochodowym przedsiębiorcy, któremu właściwy organ wydał decyzję stwierdzającą wygaśnięcie zezwolenia, gdzie kwestią zasadniczą było rozstrzygnięcie charakteru decyzji stwierdzającej wygaśnięcie zezwolenia i daty, od której liczyć należy skutki prawne tej decyzji. Jednak również w tym orzeczeniu NSA potwierdził kompetencyjny charakter art. 19 ust. 5, stwierdzając, że uprawnia on Ministra Gospodarki do wydania na wniosek strony decyzji o wygaśnięciu zezwolenia. Natomiast z zawartą w tym wyroku oceną, że omawiany przepis jest szczególną normą prawną nakazującą wygaszenie decyzji, rozpatrujący niniejszą sprawę Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się.

Jak już wyżej powiedziano, z art. 19 ust. 5 u.s.s.e. nie można wyprowadzić nakazu, o którym mowa w art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., bowiem przepis ten nie formułuje żadnych poza procesowym (wniosek przedsiębiorcy) warunków, których ziszczenie determinowałoby obowiązek podjęcia przez organ wskazanego tą normą działania.

Należy zatem przyznać rację skarżącemu kasacyjnie organowi, zdaniem którego z przepisu art. 19 ust. 5 u.s.s.e. wynika jedynie tyle, że minister właściwy do spraw gospodarki jest właściwy do rozstrzygania w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia w razie, gdy zainteresowany przedsiębiorca złoży stosowny wniosek. Jeżeli więc, jak prawidłowo przyjął na wstępie Sąd I instancji, podstawą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nie może być samodzielnie art. 19 ust. 5 u.s.s.e., lecz podstawą tą jest art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., to ostateczna ocena WSA, że art. 19 ust. 5 u.s.s.e. jest "przepisem szczególnym nakazującym wygaśnięcie decyzji (zezwolenia)" jest błędna.

Warto też zauważyć, że nawet gdyby przyjąć pogląd Sądu, to pozostaje kwestia oceny istnienia drugiej i podstawowej przesłanki, o której mowa w art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. tj. przesłanki bezprzedmiotowości decyzji. Potrzeby dokonania oceny istnienia tych przesłanek Sąd I instancji – jeśli dostrzegł – to nie zostało to jasno wyrażone w uzasadnieniu. Rozważania Sądu poczynione w związku z oceną organu, że nie mógł wydać żądanej decyzji wobec niewywiązania się przez Spółkę z jej zobowiązań, dotykają wprawdzie kwestii bezprzedmiotowości zezwolenia, lecz uzasadniają jedynie tezę o dopuszczalności stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia, mimo skorzystania z pomocy publicznej. Nie jest wiadome jakie znaczenie Sąd przypisał stwierdzeniu – oraz czy czynił to w kontekście oceny bezprzedmiotowości zezwolenia – iż na dzień złożenia wniosku skarżąca Spółka nie uchybiła warunkom określonym w zezwoleniu.

Twierdzenie zawarte w cyt. wyżej wyroku NSA, na którym oparł się Sąd I instancji, że złożony przez przedsiębiorcę, w oparciu o art. 19 ust. 5 u.s.s.e. w związku z rezygnacją z uzyskanego zezwolenia, wniosek stanowi o bezprzedmiotowości tego zezwolenia i kreuje bezwzględny obowiązek właściwego organu stwierdzenia jego wygaśnięcia, nie wynika – jak już była o tym wyżej mowa – z językowej analizy wskazanego przepisu, ale co bardziej istotne, kłóci się z wynikiem celowościowej i systemowej analizy tego przepisu. Nie do zaaprobowania jest więc również stanowisko, że w obowiązującym w rozpoznawanej sprawie stanie prawnym, przedsiębiorca mógł w dowolnym momencie funkcjonowania strefy i zezwolenia zrezygnować z tego uprawnienia bez ponoszenia negatywnych konsekwencji i uzyskać na swój wniosek stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji. Akceptacja poglądu Sądu I instancji zaprzeczałaby idei specjalnych stref ekonomicznych tworzonych przez Radę Ministrów dla osiągnięcia celów określonych przepisem art. 3 u.s.s.e., czyniłaby nieracjonalnym działanie zarządzającego strefą związane z planem rozwoju strefy (art. 8 ust. 1 ) i podważałaby sens przyjętego art. 5a ust. 2 ustawy zakazu znoszenia strefy. Nadto, z perspektywy reprezentującego interes publiczny podmiotu tworzącego strefę, pozbawione zostałoby wartości zezwolenie, stanowiące z racji określonych nim warunków swoiste, bo noszące administracyjnoprawny charakter, zobowiązanie przedsiębiorcy, które w zależności od dokonanej przez niego oceny warunków i możliwości, może lecz nie musi być realizowane.

Kierując się wyżej przedstawioną wykładnią art. 19 ust. 5 u.s.s.e. i art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., WSA powtórnie przeprowadzi kontrolę zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem.

Z omówionych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego (punkt 2 sentencji wyroku), obejmujących zwrot uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł i stawkę minimalną dla radcy prawnego reprezentującego Ministra Gospodarki w wysokości 180 zł (240 zł x 75%), który nie prowadził sprawy w drugiej instancji, nie sporządził i nie wniósł kasacji, a jedynie wziął udział w rozprawie przed NSA, orzeczono stosownie do art. 203 pkt 2 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490 ze zm.).