Postanowienie NSA, sygn. akt III FW 8/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 22 § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 4, art. 106 § 5, art. 106 § 3
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 248 §  1
journal: Dz.U. 2023 poz 1550
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j.)
article: art. 272
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Bogusław Woźniak (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Wójta Gminy L. z dnia 31 sierpnia 2023 r. nr Fn. 3124.3.3.2023 o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy L. a Wójtem Gminy S. w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie podatku od środków transportowych p o s t a n a w i a: wskazać Wójta S. - jako właściwego do prowadzenia postępowania w sprawie.


UZASADNIENIE

Pismem z 31 sierpnia 2023 r. Wójt Gminy L., na podstawie art. 22 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) oraz art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2023 r., poz. 1364 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, pomiędzy Wójtem Gminy L., a Wójtem Gminy S., w zakresie właściwości wójtów obydwu gmin jako organów podatkowych, w podatku od środków transportowych, względem podatnika – E. sp. z o. o. z siedzibą w L. (Spółka).

Jednocześnie w oparciu o art. 106 § 5 oraz art. 106 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 248 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 1550 ze zm.) Wójt Gminy L. złożył wniosek o dopuszczenie następujących dowodów:

1. informacji zawartych w systemie E., dotyczących tras oraz miejsc postoju pojazdów należących do Spółki zarejestrowanych w ww. systemie, które podlegają opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych, począwszy od 1 stycznia 2022 r. do dnia udzielenia informacji, przy jednoczesnym zobowiązaniu przez Sąd Szefa Krajowej Informacji Skarbowej do udzielenia przedmiotowej informacji,

2. informacji zawartych w Jednolitym Pliku Kontrolnym prowadzonym dla Spółki od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia udzielenia informacji, przy jednoczesnym zobowiązaniu przez Sąd Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w S. do udzielenia przedmiotowej informacji.

Spór zaistniał na tle następującego stanu faktycznego. Spółka pismem z 15 lutego 2022 r. zawiadomiła Wójta Gminy L. o wygaśnięciu obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych względem Wójta Gminy L., z uwagi na przekazanie środków transportowych do oddziału Spółki z siedzibą w S. Do pisma Spółka dołączyła protokół zdawczo – odbiorczy środków transportowych, uchwałę o powołaniu oddziału, oraz wniosek o wpis Oddziału do Krajowego Rejestru Sądowego. Wójt Gminy L. na podstawie art. 272 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.) – dalej jako: "O.p." w ramach czynności sprawdzających prowadzi działania mające na celu ocenę zgodności z prawdą informacji zawartych w złożonej przez Spółkę w dniu 16 lutego 2023 r. w organie podatkowym deklaracji podatkowej na podatek od środków transportowych. Organ akcentował, że przedmiotem czynności sprawdzających jest ustalenie, czy środki transportowe wskazane przez podatnika w rzeczywistości znajdują się w posiadaniu Oddziału Spółki w S.

W odpowiedzi na wniosek Wójta Gminy L. Wójt Gminy S. wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy L. i Wójtem Gminy S. poprzez wskazanie Wójta Gminy S. organem właściwym w przedmiocie przyjęcia i rozliczenia deklaracji na podatek od środków transportowych za rok 2023 dla Spółki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 166 ust. 3 Konstytucji RP spory kompetencyjne między organami jednostek samorządu terytorialnego i organami administracji państwowej rozstrzygają sądy administracyjne. W myśl art. 4 P.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Stosownie zaś do art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. właściwym do rozpoznania tego rodzaju sporu jest Naczelny Sąd Administracyjny.

Przez spór o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednostek samorządu terytorialnego jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) albo, gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia tej sprawy (spór negatywny). Spór taki może powstać w sprawie załatwianej przez organy administracji, należącej do spraw z zakresu administracji publicznej i tylko wtedy, gdy istnieje materialnoprawna podstawa do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej przez organ administracji publicznej. Taka sytuacja ma miejsce w okolicznościach tej sprawy, istnieją więc podstawy do rozstrzygnięcia sporu o właściwość.

W myśl art. 15 § 1 O.p. organy podatkowe przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Właściwość rzeczowa i miejscowa jest ustalana z uwzględnieniem również zakresu zadań i terytorialnego zasięgu działania organów podatkowych, określonych na podstawie odrębnych przepisów (art. 15 § 2 O.p.). Wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości w przypadku decyzji ostatecznej stanowi kwalifikowaną wadę określoną w art. 247 § 1 pkt 1 O.p., dającą podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Stąd też organy z urzędu mają obowiązek przestrzegać swej właściwości w każdym stadium postępowania.

Stosownie do art. 9 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170) organem właściwym w sprawach podatku od środków transportowych jest organ podatkowy, na którego terenie znajduje się miejsce zamieszkania lub siedziba podatnika, a w przypadku przedsiębiorstwa wielozakładowego lub podmiotu, w którego skład wchodzą wydzielone jednostki organizacyjne - organ podatkowy, na terenie którego znajduje się zakład lub jednostka posiadająca środki transportowe podlegające opodatkowaniu. W przypadku współwłasności środka transportowego organem właściwym jest organ podatkowy odpowiedni dla osoby lub jednostki organizacyjnej, która została wpisana jako pierwsza w dowodzie rejestracyjnym pojazdu.

W analizowanej sprawie mamy do czynienia z pozytywnym sporem o właściwość między dwoma organami jednostek samorządu terytorialnego albowiem zarówno Wójt Gminy L. jak i Wójt Gminy S. uznają się za właściwe w przedmiocie opodatkowania środków transportowych posiadanych przez Oddział Spółki z siedzibą w S.

Rozstrzygając przedstawiony spór o właściwość należy stwierdzić, że kryterium ustalenia właściwości miejscowej organu podatkowego obejmuje trzy elementy: wydzielenie jednostki organizacyjnej, ustalenie organu podatkowego według siedziby wydzielonej jednostki oraz stwierdzenie, że wydzielona jednostka posiada konkretnie określone środki transportowe podlegające opodatkowaniu. Zatem, skoro z niebudzących wątpliwości okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Spółka uchwałą zarządu z 31 grudnia 2022 r. utworzyła Oddział w S., która to okoliczność została także wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego, nadto na mocy Protokołu przekazania pojazdów firmy E. sp. z o. o. doszło do przekazania indywidualnie oznaczonych pojazdów (środków transportowych podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości) do Oddziału z siedzibą w S. to organem właściwym w sprawie podatku od posiadanych przez Oddział środków transportowych stał się Wójt Gminy S.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w świetle powołanego wyżej art. 9 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych akcentowane we wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość okoliczności faktyczne nie mają znaczenia. Zarówno bowiem pokonywane przez środki transportowe trasy, miejsce zakupu paliwa, miejsce napraw, czy też częstotliwość pojawiania się środków transportowych w poszczególnych jednostkach organizacyjnych Spółki nie są relewantne dla określenia właściwości miejscowej organu podatkowego. W konsekwencji zaś tej konstatacji uznać należy, że wnioski dowodowe zawarte w treści wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość są bezprzedmiotowe.

Końcowo Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wskazany jako podstawa prawna wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość przepis art. 22 § 2 K.p.a. nie znajduje zastosowania w sprawie. Kwestię sporów o właściwość pomiędzy organami podatkowymi reguluje art. 19 O.p., w tym w odniesieniu do okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy art. 19 § 1 pkt 6 O.p. Niemniej uchybienie to nie miało wpływu na możliwość rozpoznania przedmiotowego wniosku przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

sędzia NSA Bogusław Woźniak sędzia NSA Dominik Gajewski sędzia NSA Sławomir Presnarowicz