Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1456/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-03-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 35
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, Protokolant specjalista Ewa Bojarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2024 r. sprawy ze skargi T.L. (L.) na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 27 czerwca 2023 r. nr IFXIV.7840.2.3.2023 w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 27 lipca 2020 r. do Starostwa Powiatowego w C. wpłynął wniosek J. K. (dalej: "inwestor") o udzielenie pozwolenia na przebudowę i rozbudowę budynku usługowo-mieszkalnego, położonego na terenie działek o nr ewidencyjnych 1 i 2, obręb [...], przy ul. [...] w C.

Pismem z dnia 22 września 2020 r. Starosta [...] wezwał inwestora do uzupełnienia złożonego wniosku m.in. o informacje dotyczące rodzaju i zakresu planowanej inwestycji, uzupełnienie danych dotyczących lokalizacji planowanej inwestycji wraz z oświadczeniem o prawie do dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, dołączenie stosownego oświadczenia projektanta w kwestii możliwości podłączenia projektowanego obiektu do istniejącej sieci ciepłowniczej, dołączenie wyjaśnienia w zakresie interpretacji zapisów decyzji o warunkach zabudowy dotyczących wysokości budynków objętych wnioskiem i dowodu uiszczenia opłaty skarbowej.

W dniu 7 października 2020 r., w odpowiedzi na powyższe wezwanie, inwestor uzupełnił wniosek o brakujące informacje oraz złożył w Starostwie Powiatowym w C. pismo zawierające częściowe wyjaśnienia w kwestii dostosowania zamierzenia budowlanego do zapisów decyzji Burmistrza Miasta C. z dnia 4 stycznia 2016 r., nr [...], znak: [...], o warunkach zabudowy (dalej w skrócie: "DWZ"). Z kolei, dnia 9 października 2020 r. inwestor wystąpił do Starosty [...] z prośbą o przedłużenie do dnia 30 maja 2021 r. terminu do usunięcia pozostałych nieprawidłowości wniosku.

Dnia 23 marca 2021 r. inwestor złożył w Starostwie Powiatowym pismo uzupełniające wniosek o pozwolenie na budowę, do którego dołączył postanowienie Burmistrza Miasta C. z dnia 29 stycznia 2021 r., zawierające wyjaśnienia dotyczące treści DWZ w zakresie ustalonej wysokości zabudowy dla przebudowy i rozbudowy kamienicy usługowo-mieszkalnej w budowie na działkach nr 2 i 1 w C.

Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2021 r. Starosta [...] zawiadomił inwestora, że przedłożona dokumentacja w dalszym ciągu nie spełnia wszystkich wymagań określonych w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i nałożył obowiązek dostosowania przedłożonych dokumentów do obowiązujących przepisów, wyznaczając termin do dnia 30 czerwca 2021 r.

W dniu 18 czerwca 2021 r. inwestor, za pośrednictwem pełnomocnika, wystąpił z wnioskiem o przedłużenie terminu wskazanego w powyższym postanowieniu.

Starosta [...] postanowieniem z dnia 24 czerwca 2021 r., nr [...], przedłużył ten termin.

W dalszej kolejności pełnomocnik inwestora jeszcze dwukrotnie występował o przedłużenie terminu, w rezultacie ostateczny termin na uzupełnienie dokumentacji Starosta [...] wyznaczył na dzień 30 marca 2022 r.

Dnia 30 marca 2022 r. pełnomocnik inwestora przedłożył w Starostwie Powiatowym w C. uzupełnioną dokumentacje projektową, w tym 4 egzemplarze projektu. Następnie pismem z dnia 8 kwietnia 2022 r. inwestor wystąpił z prośbą o zawieszenie toczącego się postępowania. W odpowiedzi, tego samego dnia, tj. 8 kwietnia 2022r., Starosta [...] przychylając się do wniosku, wydał postanowienie, na mocy którego zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie. W dalszej kolejności, w czasie, kiedy postępowanie było zawieszone do Starosty [...] wpłynęły pisma potwierdzające fakt uzyskania pozytywnych uzgodnień dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego z następującymi podmiotami:

- Wojewódzkim Urzędem Ochrony Zabytków w K. Delegatura w B. w kwestii dopuszczalności realizacji przedmiotowej inwestycji z "nieznacznym" przekroczeniem linii zabudowy przez drugorzędne elementy budynku, tzn. gzymsy na ścianie frontowej (pismo z dnia 26 maja 2022 r., znak [...]);

- Śląskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w sprawie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy budynku wpisanym do rejestru zabytków, polegających na jego przebudowie i rozbudowie (pismo z dnia 25 marca 2022 r., nr [...]);

- Burmistrzem Miasta C. zezwalającym na lokalizację a tym samym wykonanie elementów dekoracyjnych (gzymsów) w projektowanym budynku zgodnie z przedłożonym rysunkiem poglądowym (decyzja z dnia 6 lipca 2022 r., znak [...]).

Postanowieniem z dnia 29 listopada 2022 r. Starosta [...], na wniosek pełnomocnika inwestora (pismo z dnia 25 listopada 2022 r.), podjął zawieszone postępowanie.

W dniu 26 września 2022 r. Starosta [...] zawiadomił o toczącym się postępowaniu administracyjnym wszystkie strony postępowania, których nieruchomości zostały objęte obszarem oddziaływania projektowanej inwestycji, wyznaczając 7-dniowy termin na zapoznanie się z aktami sprawy.

Starosta [...] decyzją z dnia 29 listopada 2022 r., nr [...], znak: [...], zatwierdził inwestorowi projekt budowlany na przebudowę i rozbudowę budynku usługowo-mieszkalnego na terenie działek o nr ewid. 1 i 2, obręb ewidencyjny nr [...], gmina C., oraz udzielił pozwolenia na budowę.

W odwołaniu T. L. (dalej: "skarżący"), jako współwłaściciel nieruchomości o nr ewid. 3, sąsiadującej z działką objętą inwestycją o nr ewid. 1, zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie: art. 10 k.p.a., poprzez brak zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych materiałów i wniesienia ewentualnych uwag; art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane oraz art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego w związku z art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez brak dokonania wszechstronnej analizy zamierzenia budowlanego w kontekście możliwych immisji, zwłaszcza zacienienia sąsiednich budynków i ograniczenia naturalnego światła, w związku z powyższym, wniósł o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W pierwszej kolejności Wojewoda Śląski, pismem z dnia 16 marca 2023 r. wezwał inwestora do usunięcia stwierdzonych w przedłożonej dokumentacji projektowej braków i nieprawidłowości poprzez:

- dołączenie do złożonej dokumentacji projektowej analizy obrazującej czas nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, mieszczących się w przedmiotowym budynku usługowo-mieszkalnym, zlokalizowanym na działce nr 1 oraz ewentualne ograniczenia w tym zakresie spowodowane przez budynki istniejące na działkach sąsiednich o nr ewid. 4, 5, 6, 7, 3, 9, przy czym analiza ta powinna być sporządzona dla równonocy wiosennej i jesiennej;

- dołączenie do złożonej dokumentacji projektowej analizy obrazującej czas nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, mieszczących się w budynkach sąsiednich, zlokalizowanych na działkach o nr ewid. 4, 5, 6, 7, 3, uwzględniającej ograniczenia w tym zakresie spowodowane przez budynek objęty przedmiotowym wnioskiem, budynki poddane analizie i budynek istniejący zlokalizowany na działce o nr ewid. 8, przy czym analiza ta powinna być sporządzona dla równonocy wiosennej i jesiennej.

Przy piśmie z dnia 16 maja 2023 r. pełnomocnik inwestora przedłożył uzupełnienie analizy nasłonecznienia.

Wojewoda Śląski decyzją z dnia 27 czerwca 2023 r., nr IFXIV.7840.2.3.2023, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm. , w skrócie: "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm., dalej: "ustawa Prawo budowlane"), w związku z art. 25 i art. 27 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 29 listopada 2022 r. Zauważył, iż zgodnie z treścią złożonego wniosku, przedmiotowa inwestycja realizowana będzie w centrum miasta C., gdzie dominuje zwarta zabudowa śródmiejska na terenie nie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dlatego też, budowę przedmiotowej inwestycji zaprojektowano w oparciu o warunki zabudowy ustalone w decyzji Burmistrza Miasta C. z dnia 4 stycznia 2016 r., nr [...], znak [...] (zwana dalej w skrócie, tak jak dotychczas: "DWZ"). Ponadto, w związku z usytuowaniem projektowanego budynku w nienormatywnych odległościach od istniejących budynków położonych na działkach sąsiednich inwestor uzyskał zgodę na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz § 271 ust. 1 określonych w rozporządzeniu Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 1225, zwane dalej w skrócie: "rozporządzenie WT"). Niniejsze odstępstwo dotyczy projektowanej rozbudowy budynku usługowo-mieszkalnego o nowy segment usługowo-mieszkalny, na działkach budowlanych o nr ewid. 1 i 2, obręb [...], w C. przy ul. [...] i polega na wykonaniu: - ściany bez otworów okiennych i drzwiowych, bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną nr ewid. 3; - ściany z otworami okiennymi w odległości 2,82 m od granicy z działką budowlaną nr ewid. 7; - ściany z otworami okiennymi w odległości 3,52 m od granicy z działką budowlaną nr ewid. 6; - wykonaniu rozbudowy przedmiotowego segmentu w następujących odległościach od budynków sąsiednich: 3,52 m od budynku na działce nr 6; 4.20 m od budynku na działce nr 7; 7,35 m od budynku na działce nr 3; 7,60 m od budynku na działce nr 9; 1.20 m od budynku na działce nr 8; 7,0 m od budynku na działce nr 4; 6,75 m od budynku na działce nr 6. Powyższa zgoda na odstępstwo od obowiązujących przepisów została udzielona w drodze postanowienia Starosty [...] z dnia 27 września 2017 r., znak: [...], po uzyskaniu stosownego upoważnienia od Ministra Infrastruktury i Budownictwa, pismem z dnia 17 maja 2017 r., nr [...], znak: [...]. Jednocześnie zawarte w przedmiotowej dokumentacji projektowej rozwiązania w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego zostały uzgodnienie z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. Opierając się na znajdujących się w aktach sprawy analizach nasłonecznienia i przesłaniania oraz mając na uwadze to że budynki, wchodzące w skład przedmiotowej inwestycji, położone są na terenie zwartej zabudowy śródmiejskiej w centrum C., Wojewoda Śląski, potwierdził zgodność planowanej inwestycji z § 13 rozporządzenia WT, podzielając w tym zakresie stanowisko Starosty [...]. Zgodnie z § 60 ust. 1 rozporządzenia WT minimalny czas nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi powinien wynosić co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godz. od 7.00 - 17.00, przy czym w przypadku budynków zlokalizowanych w zabudowie śródmiejskiej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia, określonego w ust. 1, do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia (ust. 3). Przedłożona analiza, sporządzona przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno-budowlanej bez ograniczeń, obrazuje czas nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w nowo projektowanym budynku oraz ewentualne ograniczenia w tej kwestii spowodowane przez istniejące budynki na działkach sąsiednich. Przede wszystkim jednak przedstawia w sposób graficzny wpływ jaki na czas nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w lokalach mieszkalnych w istniejących budynkach spowoduje przedmiotowe zamierzenie budowlane zaplanowane na działkach o nr ewid. 1 i 2. Z zestawienia i porównania wyników dwóch powyższych analiz wynika, że po wybudowaniu projektowanego budynku, jego wpływ na czas nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach istniejących, w zależności od lokalizacji okna, wynosić będzie odpowiednio:

- na działce o nr 4 - maks. 2h55’; min. 1 h50’ - projektowany budynek nie wpływa na zacienienie i nie zmniejsza czasu nasłonecznienia pomieszczeń;

- na działce o nr 5 - 1h40’ - projektowany budynek wpływa na zacienienie i zmniejsza czas nasłonecznienia pomieszczeń o 0 h30’;

- na działce o nr 8 - maks. 4h53’; min. 1h30’ - projektowany budynek nie wpływa na zacienienie i nie zmniejsza czasu nasłonecznienia pomieszczeń;

- na działce o nr 9 - 0h00’ - projektowany budynek nie wpływa na zacienienie i nie zmniejsza czasu nasłonecznienia pomieszczeń;

- na działce 6 - maks. 1 h20’; min. 0h00’ - projektowany budynek nie wpływa na zacienienie i nie zmniejsza czasu nasłonecznienia pomieszczeń;

- na działce o nr 7 - maks. 1 h45’; min. 0h00’ - projektowany budynek nie wpływa na zacienienie i nie zmniejsza czasu nasłonecznienia pomieszczeń;

- na działce o nr 3 - maks. 1 h45’; min. 0h00’ - projektowany budynek nie wpływa na zacienienie i nie zmniejsza czasu nasłonecznienia pomieszczeń.

Dodatkowo, analizowany dokument zawiera zestawienie czasów nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w projektowanym budynku na działce o nr ewid. 1, które wynoszą odpowiednio:

- na elewacji frontowej - maks. 2h15’; min. 1h45’;

- na elewacji tylnej - maks. 4h50’; min 1h35’.

Z dokonanej analizy wynika co prawda, że wymagany czas nasłonecznienia poszczególnych pomieszczeń w budynkach zlokalizowanych na działkach sąsiednich o nr ewid. 9, 6, 7 i 3 jest krótszy niż wymagane przepisami rozporządzenia WT 1,5 godziny, ale ograniczenia te są konsekwencją obecnie istniejącego układu urbanistycznego, w postaci zwartej zabudowy śródmiejskiej. Uzupełniając powyższe informacje podał, że formułując zarzut o możliwości ograniczenia przez budynek projektowany dostępu do światła naturalnego pomieszczeniom w budynkach sąsiednich, skarżący całkowicie nie uwzględnił stanu "wyjściowego" czyli aktualnego nasłonecznienia, uwzględniającego wyłącznie istniejącą zabudowę. Zgodnie z aktami sprawy zarówno działka inwestora, jak i działki objęte obszarem oddziaływania przedmiotowego zamierzenia budowlanego znajdują się na terenach charakteryzujących się zwartą zabudową śródmiejską. Budynki na działkach sąsiadujących stykają się ze sobą tworząc praktycznie jeden kompleks zabudowań układający się na kształt litery "C". Wewnątrz tego kompleksu, wydzielona została nieregularnych wymiarów wolna przestrzeń ograniczona wzdłuż swojego obwodu ścianami trzy-, cztero-, pięcio-kondygnacyjnych budynków. Przestrzeń ta, tworzy wewnętrzne podwórze kształtem zbliżone do "komina" czy "studni". Taka zabudowa powoduje, że okna pomieszczeń mieszkalnych "wychodzące" na to podwórze są wzajemnie zacieniane przez budynki tworzące ten kompleks. Przedmiotowe zacienianie w przedziale czasowych podlegającym analizie, czyli od godziny 7.00 do 17.00 przedstawia się następująco:

- od strony wschodniej - w godz. od 7.00 do 11.00 okna wychodzące na podwórze są zacieniane przez istniejące budynki na działkach nr 6, 7, 3, 9;

- od strony południowej - w godz. od 11.00 do godz. 15.30 okna wychodzące na podwórze są zacieniane przez istniejące budynki na działkach nr 9, 8;

- od strony zachodniej - w godz. od 15.30 do godz. 17.00 okna wychodzące na podwórze są zacieniane przez istniejące budynki na działkach nr 8,2, co istotne, w powyższych przypadkach, zgodnie z przeprowadzonymi graficznymi symulacjami, czas nasłonecznienia tych pomieszczeń nie zmienia się niezależnie od tego czy na działce inwestycyjnej będzie zrealizowana planowana inwestycja, czy też nie. Ustosunkowując się natomiast konkretnie do okien budynku skarżącego, tj. budynku zlokalizowanego na działce o nr ewid. 3, należy stwierdzić, że projektowana rozbudowa na działce o nr ewid. 1 nie będzie miała żadnego wpływu na aktualną długość czasu nasłonecznienia, która obecnie wynosi odpowiednio:

- dla okna na 3 kondygnacji (poddasze) - 1 h 45’,

- dla okien na 1 kondygnacji - 0h00’.

Zarówno z akt sprawy, jak i z przeprowadzonych analiz wynika, że przyczyną takiej sytuacji jest przede wszystkim lokalizacja przedmiotowych okien na północno-zachodniej ścianie budynku oraz fakt, że "wychodzą" one na wyżej opisane podwórze. Orientacja wymienionych okien w kierunku zachodnim czy północno-zachodnim powoduje, że dostęp do światła słonecznego, jeżeli w ogóle, to byłby możliwy tylko późnym popołudniem, jednakże w omawianym przypadku całkowite zacienienie, właściwie już od godz. 13.00, powodują istniejące na działkach sąsiednich budynki (działki o nr ewid. 9 i 8). Natomiast realizacja przedmiotowej inwestycji, polegająca na wkomponowaniu nowego budynku w już istniejący układ, nie spowoduje dodatkowych ograniczeń. W związku z powyższym projektowana inwestycja nie narusza przepisu § 60 rozporządzenia WT. Dodatkowo, zaproponowane przez inwestora zagospodarowanie terenu inwestycyjnego dla przedmiotowego zamierzenia nie narusza pozostałych przepisów rozporządzenia WT, co stanowi o spełnieniu w niniejszej sprawie wymogu z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. W dalszej kolejności Wojewoda Śląski przystąpił do sprawdzenia zgodności przedmiotowego zamierzenia budowlanego z warunkami zabudowy określonymi w DWZ, w szczególności tych, które regulują:

- udział powierzchni terenu biologicznie czynnego w stosunku do powierzchni nowej zabudowy, który wynosi 12,7%, przy minimum wyznaczonym w DWZ na poziomie 10%;

- wielkość powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działek 2 i 1, która wynosi 34,1% przy maksimum wyznaczonym w DWZ na poziomie 35%;

- wysokość zabudowy mierzona do górnej krawędzi elewacji frontowej wynosząca 14,50 m, przy ustaleniu w DWZ tego parametru w granicach od 14,10 m do 16,20 m;

- obowiązującą linie zabudowy określoną w DWZ jako przedłużenie istniejącej zabudowy bezpośrednio przy chodniku ul. [...] - wg projektu elewacja frontowa budynku nie zakłóca nieprzekraczalnej linii zabudowy;

- geometrie dachu - zaprojektowano dach dwuspadowy o kącie nachylenia połaci 15 i 20 stopni o równoległym kierunku głównej kalenicy dachu w stosunku do frontu działki - zgodnie z pkt 2 ppkt 1 DWZ;

- zapewnienie miejsc postojowych dla samochodów osobowych, użytkowników stałych oraz przebywających okresowo w liczbie 16 m.p., przy minimum określonym w DWZ na poziomie 15 m.p.

Biorąc pod uwagę spełnienie powyższych warunków oraz fakt, że konstrukcja projektowanego budynku charakteryzuje się walorami architektonicznymi i estetycznymi dostosowanymi do otoczenia, Wojewoda Śląski uznał, że inwestycja nie tylko nie narusza ustaleń zawartych w DWZ, ale swoim wyglądem zewnętrznym dopasowana jest do istniejącej zabudowy. Inwestor przedłożył stosowne pozwolenie Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 25 marca 2022 r., nr [...], na prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie wpisanym do rejestru zabytków, polegających na przebudowie i rozbudowie budynku usługowo-mieszkalnego, położonego na działce nr 2, obr. [...], o nowy segment usługowo-mieszkalny, który będzie zlokalizowany na działce nr 1, obr. [...]. Zatem w sprawie spełniony został wymóg zawarty w art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo budowlane. W odniesieniu do pozostałych zarzutów, w tym dotyczących art. 10 § 1 k.p.a., skarżący jako strona postępowania (współwłaściciel działki o nr ewid. 3), został pismem z dnia 26 września 2022 r., zawiadomiony o wszczętym postępowaniu administracyjnym w sprawie pozwolenia na budowę oraz o możliwości wypowiedzenia się w przedmiotowej sprawie w terminie 7 dni od daty otrzymania rzeczonego pisma. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru dołączonego do akt sprawy wynika, że korespondencja kierowana do skarżącego została nadana na jego adres w placówce Poczty Polskiej w C. w dniu 29 września 2022 r. i odebrana w dniu 5 października 2022 r. W związku z powyższym zarzut ten pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż nie można stwierdzić, aby organ I instancji zaniechał obowiązku poinformowania o wszczęciu postępowania.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu skarżącego, związanego z możliwością wygenerowania przez projektowaną zabudowę uciążliwych immisji a zwłaszcza zacienienia sąsiednich budynków, Wojewoda Śląski wyjaśnił, że jak stanowi art. 4 ustawy Prawo budowlane, organ prowadzący postępowanie przed udzieleniem pozwolenia na budowę ma obowiązek zbadać rodzaj inwestycji, jej rozmiary oraz stopień i zakres uciążliwości dla otoczenia, w szczególności ustalić jak daleko sięgać będzie oddziaływanie planowanej inwestycji. Dokonanie przez organ stosownej analizy oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie, odbywa się jednakże przy założeniu, że przedmiotowe oddziaływanie - immisje - nie są co do zasady zabronione, choć poziom ich uciążliwości nie może przekraczać tzw. “przeciętnej miary". Inaczej mówiąc, dopuszczalne są zakłócenia wynikające z normalnej eksploatacji nieruchomości, zgodne z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Ponadto, należy mieć na uwadze, że ochrona przewidziana w art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz. U. z 2022r. poz. 1360 z późn. zm., w skrócie: "K.c."), dotycząca immisji związanych z korzystaniem z nieruchomości odnosi się wyłącznie do zjawisk już występujących, a nie przyszłych i hipotetycznych. Sama obawa skarżącego nie jest wystarczająca do uznania, że naruszony został art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane z uwagi na nieposzanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich. Ustawa Prawo budowlane określa zarówno inwestora, jak i osoby sprawujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie jako odpowiedzialnych i zobowiązanych do naprawienia ewentualnych szkód powstałych przez niewłaściwe zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenie robót budowlanych. Ewentualne roszczenia z tego tytułu mogą być jednak oceniane i likwidowane wyłącznie w oparciu o przepisy prawa cywilnego przed sądem powszechnym i w przypadku ich zaistnienia. Każde roboty budowlane, nawet najprostsze, prowadzone zgodnie z prawem I zasadami sztuki budowlanej, wiążą się z pewnymi niedogodnościami, jednak nie może to stanowić podstawy do wydania decyzji odmownej. Kolejną kwestią poruszaną przez skarżącego jest to, że zabudowa sąsiednia liczy sobie nie więcej niż 4 kondygnacje tymczasem rozbudowa budynku opisana w zaskarżonej decyzji zakłada powiększenie do 5 kondygnacji i wysokości 16,2 m dla części rozbudowywanej, co zdaniem skarżącego, w istotny sposób narusza układ urbanistyczny i doprowadzi do zacienienia sąsiednich nieruchomości. Odnosząc się do powyższego zarzutu Wojewoda Śląski uznał, że stosownie do regulacji zawartej w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, w związku z tym, zgodnie z DWZ pkt 2 ppkt 1 dla nowej zabudowy ustalono dopuszczalną wysokość górnej krawędzi gzymsu elewacji frontowej w przedziale od 14,10 m do 16,20 m. Równocześnie zgodnie z aktami sprawy, wysokość projektowanego budynku, liczona do górnej krawędzi elewacji frontowej wynosi 14,50 m (str. 11 projektu budowlanego). Dodatkowo, co istotne dla sprawy, wobec braku we wspomnianej DWZ precyzyjnego ustalenia maksymalne dopuszczalnej wysokości zabudowy dla nowego budynku, inwestor dnia 12 października 2020 r. wystąpił do Burmistrza Miasta C. z wnioskiem o wyjaśnienie treści przedmiotowej DWZ "w zakresie ustalonej wysokości zabudowy dla przebudowy i rozbudowy kamienicy usługowo-mieszkalnej w budowie na działkach nr 2 1 obr. [...] w C., przy ul. [...]". W odpowiedzi na ten wniosek, postanowieniem z dnia 29 stycznia 2021 r. Burmistrz Miasta C. udzielił wyjaśnienia w brzmieniu: "podana w treści decyzji, na stronie 1, wysokość zabudowy dla budynku w budowie do 14,50 m dotyczy wysokości budynku mierzonej do górnej krawędzi gzymsu (pleć kondygnacji naziemnych) - decyzja nie precyzuje wysokości budynku w budowie mierzonej do kalenicy" oraz "w dalszej części sentencji decyzji, na stronie 2, określone zostały szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych. Wśród nich został uszczegółowiony parametr dotyczący wysokości nowej zabudowy, który precyzuje, że wysokość nowej zabudowy liczona jest do wysokości gzymsu i mieści się w granicach od 14,1 m do 16,2 m." (cytat). Wykazana powyżej zgodność przedmiotowego zamierzenia budowlanego z warunkami zawartymi w DWZ powoduje, że zdaniem Wojewody Śląskiego rozpatrywany zarzut uznać należy za bezzasadny.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącego dotyczących naruszeń norm procesowych wyjaśnił, że jedynym uchybieniem jakiego dopuścił się organ I instancji było wydanie postanowienia z art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane oraz postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, a następnie postanowienia o jego podjęciu - przed wszczęciem przedmiotowego postępowania (por. art. 61 § 4 k.p.a.). Organ I instancji, pomimo braku takiego zawiadomienia, w dniu 27 kwietnia 2021 r. wydał postanowienie na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, a następnie trzy postanowienia o zmianie terminu do uzupełnienia braków w projekcie. Ponadto, wydał dwa postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania, tj. postanowienie z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę i postanowienie z dnia 29 listopada 2022 r. o podjęciu tegoż postępowania. Dopiero dnia 26 września 2022r. Starosta [...] wydał zawiadomienie o wszczęciu niniejszego postępowania. Takie działanie organu I instancji stanowi naruszenie przepisów procesowych, ale pozostaje bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. W uzupełnieniu własnego stanowiska Wojewoda Śląski podał, że przedmiotowy projekt inwestora przewiduje dostosowanie pomieszczeń usługowych zlokalizowanych na parterze budynku do potrzeb osób niepełnosprawnych oraz umożliwienie im dostępu na wyższe kondygnacje budynku dźwigiem osobowym. Ponadto, przedłożona dokumentacja projektowa jest kompletna i została wykonana przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego. Dołączono do niej wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia (art. 35 ust. 1 pkt 3-4a ustawy Prawo budowlane). Dodatkowo inwestor, pod rygorem odpowiedzialności karnej, złożył prawidłowo wypełnione oświadczenia o prawie do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane - art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Zatem, w myśl art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, w razie spełnienia wymogów określonych w art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze pełnomocnik skarżącego zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie: art. 10 k.p.a., poprzez brak zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych materiałów i wniesienia ewentualnych uwag w związku z planowaną inwestycją, a w szczególności wobec złożenia przez inwestora pisma z dnia 16 maja 2023 r. przed organem II instancji z załącznikami obejmującymi analizy nasłonecznienia; art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, art. 7 i art. 77 k.p.a., oraz art. 140 i art. 144 K.c., poprzez brak dokonania wszechstronnej analizy zamierzenia budowlanego w kontekście możliwych immisji, a zwłaszcza zacienienia sąsiednich budynków i brak zwrócenia się o opinię biegłego w zakresie złożonej przez inwestora analizy nasłonecznienia. W konsekwencji domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy Wojewodzie Śląskiemu do ponownego rozpoznania oraz wstrzymania jej wykonania. W uzasadnieniu skargi powołał się na dwa aspekty wolności budowlanej: cywilnoprawny i publicznoprawny. W aspekcie cywilnoprawnym prawo zabudowy jest pochodną prawa własności nieruchomości (ewentualnie innego prawa majątkowego o charakterze rzeczowym lub nawet obligacyjnym, w którym mieści się prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane), można więc przyjąć, że pośrednio zakotwiczone jest w art. 64 Konstytucji RP, gwarantującym prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia (ust. 1), równą dla wszystkich ochronę prawną (ust. 2) oraz dopuszczającym ograniczenie własności tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności (ust. 3). Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 kwietnia 2011r., sygn. 7/09 (publ. OTK-A 2011/3/26) trafnie zaznaczył, że prawo własności stanowi najszersze przedmiotowo (zawierające otwarty katalog uprawnień właścicielskich) i najsilniejsze prawo do rzeczy, skuteczne erga omnes i przyjmuje jednak klasyczną konstrukcję, że właściciel może czynić z rzeczą wszystko, z wyjątkiem tego, co zakazane, a art. 140 K.c. wymienia jedynie podstawowe uprawnienia składające się na prawo własności, które jednakże nie wyczerpują jego treści, obejmujące m.in. - w odniesieniu do nieruchomości - uprawnienie do jej zabudowania. W odniesieniu do prawa zabudowy - składowej prawa własności nieruchomości - można wręcz stwierdzić, że kształtowane jest ono przede wszystkim przez prawo publiczne. Normy administracyjnoprawne wyznaczające granice prawa własności nieruchomości gruntowej zawarte są głównie w przepisach z zakresu szeroko pojętego prawa budowlanego (wraz z przepisami techniczno-budowlanymi) oraz przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także w aktach prawnych dotyczących ochrony przyrody, środowiska, gruntów rolnych i leśnych i zabytków, jak również w prawie wodnym, geologicznym i górniczym. Znaczna część tych przepisów odnosi się wyłącznie lub głównie do sposobu korzystania z prawa własności nieruchomości, ponieważ każde ograniczenie prawa zabudowy jest pośrednio ograniczeniem prawa własności nieruchomości. Nie ulega wątpliwości, że skorzystanie przez właściciela, ewentualnie np. użytkownika wieczystego nieruchomości z prawa zabudowy - przez wybudowanie na nieruchomości obiektu budowlanego - może niekorzystnie oddziaływać na możliwość korzystania z nieruchomości należących do innych podmiotów i to nie tylko tych bezpośrednio graniczących z nieruchomością zabudowywaną. Oddziaływanie wznoszonego, bądź wzniesionego obiektu, może mieć różny stopień uciążliwości i charakter, od dyskomfortu estetycznego, przez przesłonięcie widoku, ograniczenie nasłonecznienia, aż po znaczący spadek wartości rynkowej sąsiednich nieruchomości. Oddziaływaniem takim mogą być również nadmierny hałas, wstrząsy, dymy, czy spaliny emitowane w czasie trwania procesu budowlanego lub w czasie eksploatacji obiektu. Ochrona prawa osób trzecich, czyli przede wszystkim sąsiadów, do niezakłóconego korzystania z ich nieruchomości jest przejawem ochrony ich prawa własności. W toku realizacji inwestycji może dojść, i z reguły dochodzi, do kolizji praw i interesów dysponenta nieruchomości zabudowywanej oraz dysponentów sąsiednich nieruchomości. Interesy tych osób powinny być zatem wyważane, co potwierdza orzecznictwo sądowe dotyczące warunków zabudowy (wyroki NSA z dnia: 18 stycznia 2012 r. sygn. II OSK 2065/10 i 16 stycznia 2015 r. sygn. II OSK 227/14). Nie powinno budzić bowiem wątpliwości to, że organ rozpoznający wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę zobowiązany jest ocenić, na podstawie przedstawionej dokumentacji projektowej, czy dojdzie do poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane), ze szczególnym uwzględnieniem m.in. przepisów dotyczących nasłonecznienia pomieszczeń budynków sąsiadujących z planowaną inwestycją. Obowiązkiem właściwego organu jest nie tylko zbadanie, czy osoby uprawnione uczestniczyły w przygotowaniu projektu, lecz także, czy rzeczywiście załączone rysunki mogą posłużyć dla oceny nasłonecznienia sąsiednich, istniejących budynków, a nadto dokonać stosownych obliczeń, które ewentualne twierdzenia inwestora pozwalają aprobować, bądź merytorycznie zakwestionować (por. wyrok NSA z dnia 3 listopada 2016 r. sygn. II OSK 191/15; wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2011 r. sygn. II OSK 1138/10). Dowody znajdujące się w aktach sprawy, dotyczące kwestii nasłonecznienia oraz zacienienia istniejących i projektowanych budynków, jak wynika z zaskarżonej decyzji nie zostały skarżącemu przedstawione w trybie art. 10 k.p.a. i jego zdaniem nie są jasne i precyzyjne oraz nie mają poparcia w analizie graficznej. Zabudowa sąsiednia liczy sobie nie więcej niż 4 kondygnacje tymczasem rozbudowa budynku opisana w zaskarżonej decyzji zakłada jego powiększenie do 5 kondygnacji i wysokości 16, 2 m dla części rozbudowywanej, co doprowadzi do powstania immisji i ograniczenia światła słonecznego z uwagi na wysokość budynku. Pojęcie "działki sąsiedniej" przy rozważaniu kwestii oddziaływania na tle przepisów ustawy Prawo budowlane jest bowiem pojęciem szerszym, ponieważ nie ogranicza się tylko do uznania za taką wyłącznie działki bezpośrednio graniczącej z terenem inwestycji, lecz także może dotyczyć innych działek znajdujących się w sąsiedztwie nawet w znacznej odległości od terenu inwestycji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Wojewody Śląskiego z dnia 27 czerwca 2023 r., nr IFXIV.7840.2.3.2023, na podstawie której została utrzymana w mocy decyzja Starosty [...] z dnia 29 listopada 2022 r. Obie kontrolowane decyzje dotyczą zatwierdzenia inwestorowi projektu budowlanego na przebudowę i rozbudowę budynku usługowo-mieszkalnego na terenie działek o nr ewid. 1 i 2, obręb ewidencyjny nr [...], gmina C., oraz udzieleniu pozwolenia na budowę.

Stosownie do treści art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Oznacza to, że organ administracji architektoniczno-budowlanej w razie spełnienia przez wnioskodawcę wskazanych wyżej przesłanek ma obowiązek podjąć rozstrzygnięcie zgodne z jego żądaniem. Dopiero niespełnienie którejkolwiek z nich czyni niedopuszczalnym wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Warunkiem uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę jest złożenie kompletnej dokumentacji projektowej wraz z oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, stosownymi opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami, która to dokumentacja podlega ocenie właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej pod kątem zgodności projektowanego zamierzenia inwestycyjnego z przepisami techniczno-budowlanymi. Pozytywne ustalenia w tym zakresie obligują do udzielenia pozwolenia na budowę.

W rozpoznawanej sprawie, jak zostało to zasygnalizowane wniosek inwestora sprowadza się do rozbudowy istniejącego budynku, a to oznacza, że inwestycja nie zmienia wielu podstawowych parametrów, w szczególności odnosi się to do dostępu do drogi publicznej.

Nie ulega wątpliwości, że organ I instancji wydał DWZ ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, a w następstwie złożonego przez inwestora wniosku przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w tym analizę funkcji, cech zabudowy i zagospodarowania terenu wraz z mapą, jak również w zakresie wysokości projektowanej przebudowy oraz zatwierdził projekt budowlany (zamierzenia budowlanego znajdującego się w aktach administracyjnych).

Zgodnie z art. 4 ustawy Prawo budowlane każdy ma prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Norma ta kształtuje wolność budowlaną jako zasadę prawa wypływającą z art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, ustanawiających nakaz poszanowania wolności i własności. Zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Wobec zasady wolności budowlanej ochrona interesów osób trzecich w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić do sytuacji, w której osoby trzecie, a nie inwestor - właściciel nieruchomości, na której ma powstać obiekt budowlany. W art. 34 ustawy Prawo budowlane określone zostały wymogi formalne projektu budowlanego, w tym m.in. zakres i treść projektu budowlanego stosownie do specyfiki i charakteru obiektu, stopnia skomplikowania robót budowlanych oraz w zależności od przeznaczenia projektowanego obiektu określać niezbędne warunki do korzystania z obiektu przez osoby ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami. Zakres i treść projektu budowlanego powinna uwzględniać warunki ochrony przeciwpożarowej. Jednocześnie art. 35 ustawy Prawo budowlane wyznacza granice kontroli i badania przez organy architektoniczno-budowlane przedstawionego przez inwestora projektu budowlanego. Przedkładany przez inwestora projekt budowlany składa się z dwóch części: projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego. Ustawodawca zróżnicował zakres badania przez organ każdej z tych części projektu. Pierwsza z nich podlega ocenie zarówno pod kątem zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także wymaganiami ochrony środowiska i z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Zakres badania drugiej części projektu budowlanego, tj. projektu architektoniczno-budowlanego, został znacznie ograniczony. Organ administracji architektoniczno-budowlanej ocenia go wyłącznie pod kątem zgodności z planem lub decyzją o warunkach zabudowy oraz wymaganiami ochrony środowiska (art. 35 ust. 1 pkt 13 ustawy Prawo budowlane). W świetle treści art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane organ architektoniczno-budowlany nie może ingerować w zawartość merytoryczną projektu budowlanego, a jego ocenie pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, podlega tylko projekt zagospodarowania działki lub terenu. Ograniczenie zakresu oceny projektu architektoniczno-budowlanego nastąpiło m.in. w rezultacie zmiany Prawa budowlanego dokonanego ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718 z późn. zm.), która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r.

Na mocy art. 1 pkt 28 lit. b) powołanej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. do Prawa budowlanego wprowadzono zasadę, zgodnie z którą odpowiedzialność za merytoryczną zawartość projektu architektoniczno-budowlanego ponosi wyłącznie projektant oraz - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu - sprawdzający projekt, którzy mają obowiązek dołączyć do projektu budowlanego oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane). W niniejszej sprawie oświadczenia takie zostały złożone. Za naruszenie obowiązujących przepisów oraz zasad wiedzy technicznej lub urbanistycznej projektantowi grozi, w zależności od stopnia naruszenia, odpowiedzialność dyscyplinarna (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa, t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 551) w związku z art. 45 ust. 2 tej ustawy i art. 95 ustawy Prawo budowlane. Nieprzestrzeganie przez projektanta w sposób rażący przy projektowaniu lub wykonywaniu robót budowlanych art. 5 ustawy Prawo budowlane stanowi ponadto wykroczenie podlegające karze grzywny (art. 93 pkt 13 ustawy Prawo budowlane).

W kontekście obowiązku sprawdzenia wynikającego z art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 sierpnia 2008 r. sygn. II OSK 940/07 wskazując, że w wyniku zmiany art. 35 ustawy Prawo budowlane przez art. 1 pkt 28 lit. b) ustawy z dnia 27 marca 2003 r. do ustawy Prawo budowlane wprowadzono zasadę wyłącznej odpowiedzialności za projekt architektoniczno-budowlany projektanta oraz osoby sprawdzającej. Uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej, który prowadzi postępowanie w sprawie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, ewentualnie o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, zostały ograniczone wyłącznie do kompetencji obejmującej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, względnie decyzji o warunkach zabudowy, a także wymaganiami ochrony środowiska. Projekt architektoniczno-budowlany dotyczy bezpośrednio obiektu budowlanego: jego formy, konstrukcji oraz funkcji, a także wskazuje m.in. proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, materiałowe i zasady nawiązania do otoczenia. Organ nie jest uprawniony do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi lub innymi przepisami prawa, poza przepisami określającymi wymogi ochrony środowiska. Rozszerzająca interpretacja uprawnień organu w zakresie kontroli na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane oznaczałaby w istocie przywrócenie uchylonej zasady oceny materialnych rozwiązań projektu budowlanego przez organ (uchylony art. 35 ust. 2) i stanowiłaby naruszenie zasady związania organów administracji publicznej prawem (art. 7 k.p.a.). Sprawdzanie zgodności projektu budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zostało więc ograniczone do projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego (art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b.).

W świetle powyższego, w odniesieniu do projektu architektoniczno-budowlanego organ prowadzący postępowanie zmierzające do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę bada wyłącznie, czy zostało złożone stosowne oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 20 ust. 4 w związku z art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane).

W tym miejscu wyjaśnić należy, że organ architektoniczno-budowlany w przedmiocie wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę nie ma możliwości zlecania bądź przeprowadzania analizy nasłonecznienia z uwagi na kwestionowanie przez skarżącego poprawności przedłożonego projektu budowlanego. Ma jedynie kompetencje do oceny tego co inwestor przedstawi i nie ma też kompetencji do podważania ocen wyrażonych w projekcie przez jego autorów, którzy jak już wyżej wskazano, odpowiadają za treść sporządzonego projektu i proces budowlany, który na postawie takiego projektu zostanie zrealizowany.

Kontrolowany projekt budowlany zawiera kompletną analizę nasłonecznienia, co więcej skarżący nie sprecyzował w tym zakresie zarzutów skargi ani też nie przedstawił kontranalizy w toku postępowania wyjaśniającego. Zgodnie z aktami sprawy zarówno działka inwestora, jak i działki objęte obszarem oddziaływania przedmiotowego zamierzenia budowlanego znajdują się na terenach charakteryzujących się zwartą zabudową śródmiejską. Budynki na działkach sąsiadujących stykają się ze sobą tworząc praktycznie jeden kompleks zabudowań układający się na kształt litery "C". Wewnątrz tego kompleksu, wydzielona została nieregularnych wymiarów wolna przestrzeń ograniczona wzdłuż swojego obwodu ścianami trzy-, cztero-, pięcio-kondygnacyjnych budynków. Przestrzeń ta, tworzy wewnętrzne podwórze kształtem zbliżone do "komina" czy "studni". Taka zabudowa powoduje, że okna pomieszczeń mieszkalnych "wychodzące" na to podwórze są wzajemnie zacieniane przez budynki już teraz obecnie tworzące ten kompleks.

W tym miejscu należy zaakcentować, że organ II instancji zwrócił się do inwestora o dodatkową analizę nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi znajdujących się zarówno w projektowanym obiekcie, jak również w istniejących w budynkach zlokalizowanych na działkach sąsiednich. Skarżący został o tym poinformowany. Wykonanie przedmiotowego badania nie stanowiło nowego dowodu w sprawie, bowiem analiza tożsama została sporządzona przez inwestora i dołączona do akt sprawy w toku postępowania przed organem I instancji. Następna analiza przedłożona przez inwestora w dniu 16 maja 2923 r. nie stanowiła nowego dokumentu i nie zawiera nowych nieznanych skarżącemu informacji. Przedłożone dane stanowiły jedynie uszczegółowienie poprzednich ustaleń w zakresie nasłonecznienia, co więcej potwierdziła graficzne symulacje, że czas nasłonecznienia pomieszczeń lokalu należącego do skarżącego nie zmienia się i to niezależnie od tego czy przedmiotowa inwestycja zostanie zrealizowana czy też nie. Stanowiła w tej sytuacji kolejne potwierdzenie dokonanych już wcześniej przez organ I instancji ustaleń. Z przeprowadzonej analizy wynika, że wymagany czas nasłonecznienia poszczególnych pomieszczeń w budynkach zlokalizowanych na działkach sąsiednich o nr ewid. 9, 6, 7 i 3 jest krótszy niż wymagane przepisami rozporządzenia WT 1,5 godziny, ale ograniczenia te są konsekwencją obecnie istniejącego układu urbanistycznego w postaci zwartej zabudowy śródmiejskiej. Natomiast realizacja przedmiotowej inwestycji, polegająca na wkomponowaniu nowego budynku w już istniejący układ, nie spowoduje dodatkowych ograniczeń, co pozwala uznać za wiarygodne jej wnioski i spełnia wymagania § 60 rozporządzenia WT.

Dodatkowo wskazać należy, że zaproponowane przez inwestora zagospodarowanie terenu inwestycyjnego dla przedmiotowego zamierzenia nie narusza pozostałych przepisów rozporządzenia WT, co stanowi o spełnieniu w niniejszej sprawie wymogu z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Z racji konstytucyjnego prawa własności inwestor jako właściciel działki ma prawo do jej rozbudowania pod warunkiem spełnienia wymogów prawnych, co jest niewątpliwe spełnione w kontrolowanej sprawie.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania podniesionych w skardze stwierdzić należy, iż także nie zasługują one na uwzględnienie. Przede wszystkim nie dostrzega Sąd zasadności zarzutów podnoszonych w kwestii braku rzetelnego i pełnego ustalenia stanu sprawy (a zatem uchybienia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.), bowiem jej stan faktyczny jest ustalony i nie budzi wątpliwości. Analiza administracyjnych akt sprawy nie ujawniła takich okoliczności, co do których konieczne byłoby prowadzenie postępowania wyjaśniającego oraz uzupełnienie materiału dowodowego. Mając na uwadze zawarte w skardze wnioski dowodowe wyjaśnić należy, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 p.p.s.a.). Podstawą zatem orzekania przez sąd administracyjny jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed wymienionymi organami. Sąd bierze ponadto pod uwagę fakty powszechnie znane (art. 106 § 4 p.p.s.a.), a także dowody uzupełniające z dokumentów, jednakże tylko w zakresie określonym w art. 106 § 3 p.p.s.a. Celem postępowania dowodowego prowadzonego przez sąd administracyjny nie jest dokonywanie ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwianej decyzją administracyjną. Nie ma podstaw do twierdzenia, że z art. 106 § 3 p.p.s.a. wynika możność żądania przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji i które były nieznane organom. Nie można w tym trybie kwestionować poszczególnych ustaleń i ocen, które składają się na stan faktyczny i prawny sprawy. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. służy natomiast ocenie, czy właściwe w sprawie organy ustaliły stan faktyczny sprawy zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie, czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń (por. wyroki NSA z dnia: 12 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 412/16 i 15 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 698/16 oraz 16 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 262/17).

Pozostałe zarzuty skargi również nie są zasadne, bowiem w istocie dotyczą negatywnej oceny zatwierdzonego projektu budowlanego chociaż na każdym etapie postępowania orzekające organy ustosunkowywały się do zgłaszanych przez skarżącego wątpliwości (por. treść odwołania). Także przeprowadzona analiza i wyciągnięte wnioski nie dają podstaw dla uznania, że organy administracji publicznej dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, czy też procesowego. W tym przypadku należy mieć na uwadze to, że nie jest tu lokalizowany nowy budynek, lecz planowana jest rozbudowa już istniejącego, zatem kwestie związane z odległościami tego budynku w rozumieniu przepisów wykonawczych wynikających ze stosownego rozporządzenia WT, w tym zakresie nie mają zastosowania.

Wojewoda Śląski, w toku prowadzonego postępowania odwoławczego, ustalił, że konstrukcja projektowanego budynku charakteryzuje się walorami architektonicznymi i estetycznymi dostosowanymi do otoczenia, stąd też inwestycja nie tylko nie narusza ustaleń zawartych w DWZ, ale swoim wyglądem zewnętrznym dopasowana jest do istniejącej zabudowy. Inwestor przedłożył stosowne pozwolenie Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 25 marca 2022 r., nr [...], na prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie wpisanym do rejestru zabytków, polegających na przebudowie i rozbudowie budynku usługowo-mieszkalnego, położonego na działce nr 2, obr. [...], o nowy segment usługowo-mieszkalny, który będzie zlokalizowany na działce nr 1, obr. [...]. Zatem w sprawie spełniony został wymóg zawarty w art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo budowlane. Trzeba dostrzec, że dla uznania, że ochrona interesów osób trzecich nie została należycie zabezpieczona nie wystarcza subiektywne poczucie stron formujących taki pogląd. Musi on mieć oparcie w okolicznościach obiektywnych znajdujących potwierdzenie w przepisach obowiązującego prawa, w szczególności w przepisach techniczno-budowalnych. Stosownie do regulacji zawartej w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane oraz zgodnie z DWZ pkt 2 ppkt 1 dla nowej zabudowy ustalono dopuszczalną wysokość górnej krawędzi gzymsu elewacji frontowej w przedziale od 14,10 m do 16,20 m. Równocześnie wysokość projektowanego budynku, liczona do górnej krawędzi elewacji frontowej wynosi 14,50 m (str. 11 projektu budowlanego), dlatego wobec braku w DWZ precyzyjnego ustalenia maksymalne dopuszczalnej wysokości zabudowy dla nowego budynku, inwestor dnia 12 października 2020 r. wystąpił do Burmistrza Miasta C. z wnioskiem o wyjaśnienie treści przedmiotowej DWZ "w zakresie ustalonej wysokości zabudowy dla przebudowy i rozbudowy kamienicy usługowo-mieszkalnej w budowie na działkach nr 2 1 obr. [...] w C., przy ul. [...]". W odpowiedzi na ten wniosek, postanowieniem z dnia 29 stycznia 2021 r. Burmistrz Miasta C. udzielił wyjaśnienia w brzmieniu: "podana w treści decyzji, na stronie 1, wysokość zabudowy dla budynku w budowie do 14,50 m dotyczy wysokości budynku mierzonej do górnej krawędzi gzymsu (pleć kondygnacji naziemnych) - decyzja nie precyzuje wysokości budynku w budowie mierzonej do kalenicy" oraz "w dalszej części sentencji decyzji, na stronie 2, określone zostały szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych. Wśród nich został uszczegółowiony parametr dotyczący wysokości nowej zabudowy, który precyzuje, że wysokość nowej zabudowy liczona jest do wysokości gzymsu i mieści się w granicach od 14,1 m do 16,2 m." (cytat). Z tego powodu została wykazana zgodność zamierzenia inwestora z warunkami zawartymi w DWZ.

Reasumując tę część rozważeń, stwierdzić należy, że przeprowadzona ocena w zakresie omawianej zgodności znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i jako taka nie budzi wątpliwości oraz odpowiada prawu. Inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością zajętą pod inwestycję, a do projektu dołączono również wymagane prawem opinie oraz uzgodnienia. Wobec powyższego stanowisko organów o spełnieniu w konkretnej sprawie przesłanek z art. 35 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane uznać należało za prawidłowe.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi zauważyć należy, że w przeważającej mierze stanowią one powtórzenie zarzutów i argumentacji formułowanej na etapie postępowania odwoławczego i były przedmiotem rozważań zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przedłożony do zatwierdzenia projekt inwestorów został uzupełniony i na etapie prowadzonego postępowania spełnia wymagania bezpieczeństwa z uwzględnieniem interesów osób trzecich, w tym skarżącego. Wobec powyższego, analizując poprawność zastosowania obowiązujących uregulowań prawnych w niniejszej sprawie uznać należy, że organy w sposób prawidłowy przyjęły, że inwestor przedłożył do zatwierdzenia projekt budowlany opracowany stosownie do specyfiki i charakteru projektowanego obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych. W projekcie tym uwzględniono zarówno projekt zagospodarowania działki, jak i projekt architektoniczno-budowlany. Dodatkowo, projekt przedłożony przez inwestorów został wykonany przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 12 ust. 7 P.b., aktualne na dzień opracowania projektu. Ponadto, zawiera oświadczenie projektanta o sporządzeniu go zgodnie z obowiązującymi przepisami i wymogami wiedzy technicznej. Obowiązki nałożone na organ udzielający pozwolenia przepisem art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w ocenie Sądu, zostały zatem spełnione, co jednoznacznie wynika nie tylko z dokumentów zawartych w aktach administracyjnych, obrazujących przebieg postępowania wyjaśniającego, ale również z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wbrew zarzutom skargi, podjęte rozstrzygnięcie zostało w sposób wyczerpujący uzasadnione w świetle obowiązujących regulacji prawnych. Odniosło się również do argumentów odwołania, przy czym wyrażone w tym zakresie stanowisko, nie może być uznawane za nieprawidłowe z tego jedynie powodu, że pozostaje odmienne od oczekiwań skarżącego. W wyniku przeprowadzonej kontroli zaskarżonej decyzji nie znalazły potwierdzenia zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak też przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy, Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku.

Wszystkie powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych znajdują się w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.