Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1941/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 6 ust. 1, 2, 3
journal: Dz.U. 1946 nr 3 poz 17
law: Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej.
article: par. 75a, par. 75 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 1947 nr 16 poz 62
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa.
article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 18 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2010 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2007 r. znak [...]; 2. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz skarżącego T. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., znak: [...] Minister Gospodarki działając na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 157 § 1 i 2 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku O. D.j (w miejsce której w ramach sukcesji spadkowej wstąpili T. S. i M. S.) oraz B. J.

(w miejsce której w ramach sukcesji spadkowej wstąpiła R. P.), odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] stycznia 1964 r, w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo -odbiorczego przedsiębiorstwa firmy: [...] "G." - Sp. z o.o. w G., ul. [...], w części dotyczącej nieruchomości, oznaczonych jako parcele nr [...] (KW tom [...], wykaz L. [...]), nr [...] oraz część parceli nr [...] (KW tom [...], wykaz L. [...]) o łącznej powierzchni 1 ha 16 arów 89 m2, stanowiącej współwłasność J. D. i A. K.

Na podstawie całokształtu, zgromadzonego w sprawie, materiału dowodowego organ orzekający ustalił, iż na części działki nr [...] i działce [...] posadowione były główne budynki fabryczne i inne budynki pomocnicze, podczas gdy na działce nr [...] znajdowały się doły garbarskie, a zatem znacjonalizowane nieruchomości były funkcjonalnie związane z przedsiębiorstwem [...] "G." [...] - Sp. z o.o. w G. oraz niezbędne do prawidłowego prowadzenia działalności. W związku z tym, Minister Gospodarki w skarżonej decyzji wskazał, iż orzeczenie Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] stycznia 1964 r., nie narusza w sposób rażący prawa i odmówił stwierdzenia nieważności tego orzeczenia.

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2007 r., M. S. i T. S. wystąpili, w trybie art. 127 § 3 k.p.a.o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2007 r., wskazując iż parcele

nr [...] oraz [...], nie miały funkcjonalnego związku z terenem, na którym znajdowała się [...] "G." [...] Sp.

z o.o., bowiem na działce nr [...] znajdowały się sad, staw oraz ogród, zaś na działce nr [...] - ogródki działkowe, co potwierdzają: dokumentacja geodezyjna sporządzona przez Biuro Pomiarów Zarządu Miejskiego w G.

w dniu [...] listopada 1948 r. oraz protokół [...]

z dnia [...] czerwca 1964 r. Wskazali ponadto, iż "działka nr [...] nigdy nie była drogą dojazdową, bowiem nigdy nie przechodziły przez nią ciągi komunikacyjne".

W przedmiotowym wniosku podniesiono również, iż "jak wynika z ustaleń część parceli zwrócona J. D. miała 1517 m2, natomiast we władaniu właściciela pozostawiono w sumie 1817 m2. Fakt ten świadczy o wyjątkowej dowolności w ocenie całej sprawy przez Ministra Przemysłu Lekkiego,

a jednocześnie dowodzi, że orzeczenie to dotknięte jest takimi wadami, które dyskwalifikują je i winno być uznane za nieważną". W ww. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazano również, iż "rzeczywiście przed II Wojną Światową na części parceli nr [...], a w zasadzie była to już parcela [...], znajdowały się doły wapienne, gdyż właściciel garbarni importował skóry z A. i w tych dołach były one trawione, jednakże w okresie powojennym garbarnia nie dysponowała takim surowcem, co ewidentnie wynika z protokołu zdawczo-odbiorczego".

Ponadto, zakwestionowali "wywody prawne zawarte w decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2007 r.", podnosząc, iż z art. 6 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej, nie wynika, by ustawa ta posługiwała się pojęciem przedsiębiorstwa w znaczeniu przedmiotowo-funkcjonalnym oraz wskazali,

iż orzecznictwo Sądu Najwyższego i Sądów Administracyjnych w tym zakresie jest niejednoznaczne i tendencyjne. W ocenie skarżących, ustawa posługiwała się pojęciem przedsiębiorstwa w znaczeniu podmiotowym, co czyniło niemożliwym znacjonalizowanie nieruchomości, niebędących własnością przedsiębiorstwa.

Decyzją z dnia [...] lutego 2009r. Minister Gospodarki działając na podstawie

art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku M. S. i T. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy orzekł o utrzymaniu

w mocy własnej decyzji z dnia [...] lipca 2007 r.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Minister Gospodarki nie znalazł podstaw do zmiany swojej decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. wskazując, iż w dacie nacjonalizacji przedsiębiorstwa [...] "G." – [...] - Sp. z o.o. nieruchomość, na której zorganizowane było wskazane przedsiębiorstwo /działka nr [...] i część działki [...], dla których prowadzona była KW tom [...] wykaz L. [...] oraz działka nr [...], dla której prowadzona była KW [...] wykaz L. [...]/, stanowiła własność J. D. i A. K. Przedmiotowa nieruchomość została przejęta na własność Państwa orzeczeniem Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] stycznia 1964 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego przedsiębiorstwa firmy: [...] "G." – [...] - Sp. z o.o.

w G., ul. [...], na podstawie § 75a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. z 1947 r. nr 16, poz. 62) w zw. z art. 6 ustawy nacjonalizacyjnej, jako integralny składnik znacjonalizowanego przedsiębiorstwa, niezbędny do jego prawidłowego funkcjonowania.

Organ orzekający podtrzymał swoje stanowisko, wyrażone w skarżonej decyzji, zgodnie z którym ustawa nacjonalizacyjna posługuje się pojęciem przedsiębiorstwa w znaczeniu przedmiotowo - funkcjonalnym. Zatem, należy przyjąć, iż przejęcie przedsiębiorstwa na własność Państwa obejmowało, na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej, przejęcie wszystkich jego składników, niezbędnych do funkcjonowania przedsiębiorstwa, niezależnie od tego, czyją stanowiły własność, tj. majątku w najszerszym znaczeniu. W takim rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej, oceniono jako spójne z nim

i nieprzekracząjące delegacji ustawowej uregulowania, zawarte w ww. § 75 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. Przewidywały one bowiem w szczególności, konieczność wymienienia w protokole zdawczo-odbiorczym wszystkich składników przedsiębiorstwa, praw i zobowiązań przedsiębiorstwa, możliwości włączenia, przed dniem wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej, składników majątkowych innego przedsiębiorstwa lub stanowiącego własność osoby nie podpadającej pod przepis art. 2 lub 3 ustawy nacjonalizacyjnej (§ 75 ust. 2). Dla właścicieli tych składników majątkowych rozporządzenie przewidywało (§75 ust. 3) wypłatę odszkodowania, jak dla wierzycieli przedsiębiorstwa (art. 6 ust. 2 ustawy nacjonalizacyjnej). § 75 w/w rozporządzenia traktowano przy tym, jako wskazówkę interpretacyjną przy dokonywaniu wykładni ww. przepisu ustawy nacjonalizacyjnej, wobec okoliczności, że art. 6 ust. 1 cytowanej ustawy nie stwierdzał wprost, czy nacjonalizacja mogła objąć wszystkie składniki niezbędne do prawidłowego funkcjonowania przedsiębiorstwa, niezależnie od tego czyją stanowiły własność.

W ujęciu omawianego poglądu, treść § 75 ww. rozporządzenia, pozwala wyjaśnić intencję ustawodawcy /zwłaszcza część, dotycząca składników majątkowych włączonych do przedsiębiorstwa przed dniem wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej, a należących do innego przedsiębiorstwa lub stanowiących własność osoby nieobjętej przepisem art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy nacjonalizacyjnej/.

Minister wskazał, iż wprawdzie odmienny pogląd, na gruncie art. 2 ustawy nacjonalizacyjnej, wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 5 listopada 2007 r., sygn. akt I OPS 2/07. Tym niemniej podkreślił, iż przedsiębiorstwo [...] "G." – [...] - Sp. z o.o. w G. zostało znacjonalizowane na mocy art. 3 ustawy nacjonalizacyjnej. Zatem, rozstrzygnięcia zawarte w tej uchwale, nie znajdują zastosowania w sprawie zakończonej decyzją Ministra Gospodarki z dnia

[...] lipca 2007r. i za aktualne organ rozstrzygający uznaje orzecznictwo sądowoadministracyjne, dotyczące interpretacji art. 6 ustawy nacjonalizacyjnej przywołane w tej decyzji, mając w szczególności na uwadze odmienne kryteria nacjonalizacji przedsiębiorstw polskich i niemieckich oraz wyrażony, w art. 1 tej ustawy, cel nacjonalizacji.

Mając na uwadze powyższe Minister stwierdził, iż zarzuty stron dotyczące tendencyjności i niejednolitości orzecznictwa sądowoadministracyjnego oraz posługiwania się przez ustawę nacjonalizacyjną pojęciem przedsiębiorstwa

w znaczeniu podmiotowym, są w ocenie organu orzekającego bezzasadne.

W kontekście zarzutów stron, iż parcele nr [...] oraz [...], nie miały funkcjonalnego związku z przedsiębiorstwem [...] "G." [...] - Sp. z o.o. Minister wskazał, iż z całokształtu zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że nieruchomości dla których prowadzone były księgi wieczyste KW tom [...] wykaz L. [...] i KW [...] wykaz L. [...], zostały włączone do przedmiotowego przedsiębiorstwa przed datą wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej, tj. 5 lutego 1946 r. i stanowiły integralny składnik tego przedsiębiorstwa, niezbędny do jego prawidłowego funkcjonowania. Zgodnie bowiem z treścią protokołu zdawczo - odbiorczego z dnia [...] listopada 1948 r. oraz załącznika do tego protokołu, sporządzonego przez adw. B. i stanowiącego zarzuty J. D. oraz spadkobierców A. K., omawiane przedsiębiorstwo dzierżawiło już przed wojną ww, nieruchomości fabryczne od pierwotnych właścicieli, tj. J. D. i A. K. Ponadto, z kolejnego załącznika do wskazanego protokołu pn. "zestawienie istotnych składników majątkowych przedsiębiorstwa" wynika, iż na omawianych nieruchomościach znajdował się kompleks budynków i urządzeń, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania przedsiębiorstwa ("kompleks budynków fabrycznych jednopiętrowych, starej budowy przerobiony z browaru o całkowitej powierzchni 1219 m2" - rok budowy 1918 r.). W dokumencie tym znajduje się również wzmianka, że "budynki fabryczne były częściowo nadbudowane i odrestaurowane przez okupanta". W załączniku wskazano także inne budynki i pomieszczenia, w których mieściły się urządzenia pomocnicze. Natomiast załącznik pn. "spis inwentarza na dzień [...] kwietnia 1948 r.", wyszczególnia budynki bezpośrednio związane z procesem produkcji ww. fabryki tj. magazyn skór gotowych, rymarnia, magazyn odzieżowy, magazyn skór surowych, suszarnia, wykańczalnia oraz budynki pomocnicze. Jak wynika z analizy planu projektu podziału nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] z dnia [...] listopada 1963 r. dla potrzeb wydania przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G., decyzji z dnia [...] listopada 1963 r., zgodnie

z którą ww. działka została podzielona na dwie części tj. część mieszkalną

z posadowionym na niej budynkiem mieszkalnym o pow. około 1516 m2 i część przemysłowo-składową o pow. 5003 m2, wskazany wyżej kompleks budynków fabrycznych i pomocniczych w całości znajdował się na znacjonalizowanej działce nr [...] oraz części działki nr [...]. Tym samym, należy stwierdzić, iż działki te były integralnie związane z omawianą garbarnią i niezbędne do prowadzenia przez nią działalności.

Mając na uwadze powyższe, Minister stwierdził, iż w dacie wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej, omawiana nieruchomość, była integralnie związana z przedsiębiorstwem [...] "G." [...] - Sp. z o. o. w G. Zatem, orzeczenie Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] stycznia 1964 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego przedsiębiorstwa firmy: [...] "G." [...] - Sp. z o.o. w G., ul. [...], w części dotyczącej nieruchomości, oznaczonych jako parcele nr [...] (KW tom [...], wykaz L. [...]), nr [...] oraz część parceli nr [...] (KW tom [...], wykaz L. [...]) o łącznej powierzchni 1 ha 16 arów 89 m2, stanowiącej współwłasność J. D. i A. K., nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Pismem z dnia [...] października 2009r. T. S. wniósł skargę do Wojeódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazazanie sprawy Ministrowi Gospodarki do ponownego rozpoznania. Skarżacy zarzucił naruszenie art. 6 ust. 1 oraz art.1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946r. podnosząc iż ustawa nacjonalizacyjna nie posługiwała się pojęciem przedsiębiorstwa w znaczeniu przedmiotowo-funkcjonalnym. Zdaniem skarżącego, ustawa posługiwała się pojęciem przedsiębiorstwa w znaczeniu podmiotowym, co czyniło niemożliwym znacjonalizowanie nieruchomości, niebędących własnością przedsiębiorstwa.Skarżący zarzucił ponadto naruszenie przepisów postępowania tj. art.7, art.75, art.77 i art.80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z przedmiotową sprawą, w tym brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując stanowisko zaprezentowane

w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m. in. w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 152, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu

z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania

i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 w/w ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem badając legalność zaskarżonego postanowienia, w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż wydana została z naruszeniem prawa, uzasadniającym konieczność jego uchylenia.

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Ministra Gospodarki utrzymująca w mocy wcześniejszą decyzję tego organu mocą której organ odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] stycznia 1964r.,

w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo -odbiorczego przedsiębiorstwa firmy: [...] "G." [...] - Sp. z o.o. w G., ul. [...], w części dotyczącej nieruchomości, oznaczonych jako parcele nr [...] (KW tom [...], wykaz L. [...]), nr [...] oraz część parceli nr [...] (KW tom [...], wykaz L. [...]) o łącznej powierzchni 1 ha 16 arów 89 m2, stanowiącej współwłasność J. D. i A. K.

Wnioskodawcy domagając się stwierdzenia nieważności wskazanego orzeczenia podkreślali, iż nieruchomości te nigdy nie stanowiły własności znacjonalizowanego przedsiębiorstwa i tym samym nie mogły zostać razem z nim przejęte na własność państwa.

W ocenie orzekającego Ministra Gospodarki biorąc pod uwagę,

iż ustawa nacjonalizacyjna posługuje się pojęciem przedsiębiorstwa w znaczeniu przedmiotowo - funkcjonalnym, a znacjonalizowane nieruchomości były funkcjonalnie związane z przedsiębiorstwem [...] "G." – [...] - Sp. z o.o. w G. oraz niezbędne do prawidłowego prowadzenia działalności brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności powołanego orzeczenia.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do dokonania oceny czy protokołem zdawczo-odbiorczym znacjonalizowanego przedsiębiorstwa [...] "G." [...] - Sp. z o.o. w G. sporządzonym dla określenia składników majątkowych tego przedsiębiorstwa można było objąć także nieruchomości oznaczone jako parcele nr [...] (KW tom [...], wykaz L. [...]), nr [...] oraz część parceli nr [...] (KW tom [...], wykaz L. [...]) o łącznej powierzchni 1 ha 16 arów 89 m2, stanowiące współwłasność J. D.

i A. K. Bezsporne w niniejeszej sprawie jest, iż przedsiębiorstwo [...] "G." [...] - Sp. z o.o. w G. korzystała z przedmiotowych nieruchomości.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, przedsiębiorstwa przejęte na zasadzie przepisu art. 2 lub art. 3 przechodzą na rzecz Państwa lub polskich osób prawnych prawa publicznego w całości wraz z nieruchomym i ruchomym majątkiem

i wszelkimi prawami (prawo do firmy, patenty, licencje, znaki towarowe, użytkowe itp.), wolne jednak od obciążeń i zobowiązań z wyjątkiem zobowiązań o charakterze publiczno-prawnym, zobowiązań na rzecz polskich osób prawnych prawa publicznego, zobowiązań na rzecz osób prawnych, stanowiących własność polskich osób prawnych prawa publicznego, służebności gruntowych oraz zobowiązań, mających swe źródło w stosunku najmu, pracy lub odpowiedzialności za czyny niedozwolone.

W art. 2 i w art. 3 powołanej ustawy wyszczególniono natomiast przedsiębiorstwa podlegające przejęciu na rzecz Państwa.

Analizując normatywną treść art. 6 ust. 1 w zw. z art. 2 i art. 3 powołanej ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej należy stwierdzić, iż w rozpatrywanej sprawie znajduje zastosowanie pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 5 listopada 2007 r. sygn. akt I OPS 2/07 (ONSAiWSA z 2008 r. Nr 1, poz. 5), według którego: "Przejęcie przez Państwo na własność przedsiębiorstwa, na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz.U. Nr 3, poz. 17, ze zm.) w związku z art. 6 ust. 1 tej ustawy, nie obejmowało przejęcia własności nieruchomości włączonej do tego przedsiębiorstwa, która nie należała do przedsiębiorcy, lecz stanowiła własność osoby trzeciej." Tym samym orzekający

w niniejszej sprawie Sąd nie podzielił stanowiska Ministra, iż rozstrzygnięcia zawarte w tej uchwale, nie znajdują zastosowania w sprawie zakończonej decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] lutego 2009r. bowiem uchwała podjęta została gruncie art. 2 ustawy nacjonalizacyjnej, a przedsiębiorstwo [...] "G." [...] - Sp. z o.o. w G. znacjonalizowane zostało na podstawie art. 3 powołanej ustawy. W ocenie Sądu uchwała mimo, iż podjęta została na gruncie konkretnej sprawy to odnosi się całościowo do kwestii związanej z definicją pojęcia przedsiębiorstwa na gruncie ustawy nacjonalizacyjnej i zakresu nacjonalizacji. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż składników majątkowych należących do osób trzecich, wchodzących w skład przedsiębiorstwa, Państwo nie mogło znacjonalizować, natomiast wchodziło w prawa przedsiębiorcy do tych składników w takim zakresie, w jakim przysługiwały one właścicielowi znacjonalizowanego przedsiębiorstwa. Państwo stawało się bowiem na podstawie ustawy nacjonalizacyjnej właścicielem przedsiębiorstwa jako odrębnego przedmiotu, a nie każdego ze składników przedsiębiorstwa z osobna.

W rozpatrywanej sprawie organ orzekający ustalił, co znajduje uzasadnienie

w zebranym materiale dowodowym, iż parcele nr [...] (KW tom [...], wykaz L. [...]), nr [...] oraz część parceli nr [...] (KW tom [...], wykaz L. [...]) o łącznej powierzchni 1 ha 16 arów 89 m2 nie stanowiły własności znacjonalizowanego przedsiębiorstwa [...] "G." [...] - Sp. z o.o. w G. lecz stanowiły własność innego podmiotu, tj. J. D.

i A. K. Oznacza to, iż orzeczenie Ministra Przemysłu Lekkiego

z dnia [...] stycznia 1964 r, w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo -odbiorczego przedsiębiorstwa firmy: [...] "G." [...] - Sp. z o.o. w G., ul. [...], w części dotyczącej nieruchomości, oznaczonych jako parcele nr [...] (KW tom [...], wykaz L. [...]), nr [...] oraz część parceli nr [...] (KW tom [...], wykaz L. [...]) o łącznej powierzchni 1 ha 16 arów 89 m2, stanowiącej współwłasność J. D.

i A. K. rażąco narusza art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej. Jakkolwiek bowiem, orzeczenie to wydane zostało na podstawie §75a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz.U. Nr 16, poz. 62, ze zm.), będącym aktem wykonawczym do ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, to jednak nie mogło ono dotyczyć tych nieruchomości, które w świetle

art. 6 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. nie wchodziły w skład znacjonalizowanego przedsiębiorstwa. Zatwierdzenie protokołu zdawczo-odbiorczego znacjonalizowanego przedsiębiorstwa nie mogło bowiem obejmować tych składników majątkowych, z których znacjonalizowane przedsiębiorstwo korzystało, ale które stanowiły własność innych podmiotów. Na zakres zastosowania przepisu § 75 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia zwrócił również uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale wskazując, iż ewidentnie przekraczał on zakres udzielonego w ustawie upoważnienia. W związku z tym wskazane przepisy rozporządzenia należy uznać za pozbawione podstawy prawnej (samoistne), co

w konsekwencji oznacza, że akty administracyjne wydane na ich podstawie są nieważne (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Analizując dotychczasową praktykę orzeczniczą w tym zakresie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że tak szerokie rozumienie nacjonalizowanego przedsiębiorstwa, polegające na przejmowaniu na własność Państwa również nieruchomości i ruchomości nie należących do przedsiębiorstwa, wynikało właśnie z postanowień § 75 ust. 2 i 3 omawianego rozporządzenia, które faktycznie rozszerzało działanie ustawy nacjonalizacyjnej. Oczywiste jest, że o treści przepisu ustawy nie mogą przesądzać przepisy rozporządzenia wykonawczego do ustawy.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ orzekający uwzględni wykładnię art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku i jej wpływ na zakres stosowania § 75a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa.

Z powyższych względów, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a ustawy p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem uiszczonego w sprawie wpisu sądowego, a także postanowił o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego na podstawie przepisu art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 18 ust.1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 02.163.1348 z późn. zm.).