Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 776/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odrzucono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2024r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Powiatu M. na czynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 września 2023r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku postanawia 1. odrzucić skargę 2. zwrócić skarżącemu Powiatowi M. kwotę 100,00 (sto) zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

Powiat M. wniósł skargę na czynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 września 2023r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Powiat M. a Miastem P. w przedmiocie wskazania podmiotu właściwego do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletniego E. G.. Zaskarżonej czynności Skarżący zarzucił naruszenie art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. – dalej k.p.a.) poprzez błędną jego wykładnię i następnie niewłaściwe zastosowanie, które doprowadziło do przyjęcia, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że nie jest właściwe do rozstrzygnięcia sporu o właściwość pomiędzy Powiat M. a Miastem P.. W związku z powyższym Skarżący wniósł o nakazanie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Powiat M. a Miastem P. w przedmiocie wskazania podmiotu właściwego do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletniego E. G. i zasądzenie od organu zwrotu kosztów niniejszego postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że wnioskiem z 11 sierpnia 2022 r. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Powiat M. a Miastem P. w przedmiocie wskazania organu właściwego do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletniego E. G. umieszczonego w pieczy zastępczej. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 7 lutego 2023r. sygn. akt I OW 123/22 odrzucił wniosek skarżącego wskazując, iż wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość należy uznać za niedopuszczalny bowiem pozostające w sporze organy mają wspólny dla nich organ wyższego stopnia - Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

Wobec takie stanowiska Skarżący pismem z dnia 22 lutego 2023 r. złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które pismem z 28 września 2023r. wskazało, iż sprawa nie ma charakteru indywidualnej sprawy administracyjnej i nie może być rozpoznana przez Kolegium.

W ocenie Skarżącego z powyższym rozstrzygnięciem nie sposób się zgodzić gdyż to Naczelny Sąd Administracyjny wskazał wytyczne dla organów administracji, przez kogo ma zostać rozstrzygnięta przedmiotowa sprawa. W ocenie Skarżącego okoliczności tych nie dostrzega Kolegium pomimo jednoznacznego stanowiska NSA.

Samorządowe Kolegium Odwoławczego w odpowiedzi na skargę wniosło o jej odrzucenie. Odnosząc się do treści skargi Kolegium zauważyło, że pismo z dnia 28 września 2023r. nr [...], którym zwrócono wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość nie stanowi żadnego z aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.- dalej p.p.s.a.) podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Wobec tego pismo to nie może być przedmiotem skutecznie wniesionej skargi.

Ponadto Kolegium podtrzymało pogląd wyrażony w piśmie z 28 września 2023 r., że sprawy dotyczące warunków pobytu dziecka w pieczy zastępczej i wysokości wydatków z tego tytułu należą do kategorii spraw cywilnych i nie mają charakteru aktu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023r. poz. 1634 – dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl § 2 wyżej wskazanego przepisu kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzycielka o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Analiza treści złożonej skargi nie pozwala stwierdzić, aby przedmiotem zaskarżenia miał być, któryś z podanych powyżej aktów administracyjnych. W tym miejscu wskazać należy, że kwestię określenia organów właściwych do rozstrzygania sporów o właściwość pomiędzy organami administracji normuje art. 22 k.p.a. Postępowanie w sprawie rozstrzygnięcia sporu o właściwość nie jest jednak postępowaniem administracyjnym. Spór o właściwość jest wewnętrzną sprawą administracji publicznej, nie podlegającą kontroli za pomocą środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, jak też sądowoadministracyjnym. Rozstrzygnięcie sporu następuje bowiem w formie aktu administracyjnego, ale nie w formach przewidzianych w postępowaniu administracyjnym. A zatem rozstrzygnięcie sporu nie następuje ani w formie decyzji administracyjnej, ani postanowienia (por. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2009, s. 129 - 130). Rozstrzygnięcie sporu o właściwość między organami na podstawie art. 22 § 1 k.p.a. nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 k.p.a. i nie przysługują na niego środki odwoławcze w administracyjnym toku instancji, ani skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 28 marca 1991 r., SA/Lu 218/91, opublikowane w ONSA 1991/1/30).

Rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego nie stanowi również określonego w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. innego niż decyzja lub postanowienie aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jedną z przesłanek, jaką musi spełniać czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jest to bowiem, by dotyczyła ona obowiązków lub uprawnień podmiotu, do którego jest kierowana (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2022 r., sygn. II GSK 2566/21, CBOSA). Sąd podziela stanowisko orzecznictwa, że sformułowanie "dotyczy", użyte w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., odnosi się jedynie do bezpośredniego i ścisłego związku między aktem lub czynnością a uprawnieniem bądź obowiązkiem podmiotu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 czerwca 2022 r., sygn. II GSK 812/22, CBOSA). Kryterium "z zakresu administracji publicznej" oznacza przy tym, że w zakresie właściwości sądów administracyjnych mieszczą się akty lub czynności zawierające element władztwa administracyjnego. Działanie władcze to takie, w którym o treści uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie organ wykonujący administrację publiczną, a adresat jest związany tym jednostronnym działaniem.

W rozumieniu przywołanego wyżej przepisu, za akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, który podlegałaby zaskarżeniu do sądu administracyjnego nie można uznać zaskarżonej czynności stanowiącej odpowiedź na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że czynność z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. jest działaniem faktycznym adresowanym do jednostki usytuowanej poza aparatem administracyjnym, której podjęcie wywołuje następstwo w postaci nabycia uprawnienia lub nałożenia obowiązku (za: wyrok NSA z 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1457/19, CBOSA).

Wobec powyższego działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu postanowiono w myśl art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.