Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2927/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 37ap ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2008 nr 45 poz 271
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Skoczylas sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Spółki A od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1881/15 w sprawie ze skargi Spółki A na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Spółki A na rzecz Głównego Inspektora Farmaceutycznego 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 13 stycznia 2016 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1881/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA), działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: ppsa), oddalił skargę Spółki A (obecnie: Spółka A; dalej: skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego (dalej: GIF) z [...] maja 2015 r. (nr [...]) w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.

WSA orzekał w następującym stanie sprawy.

W dniach [...] lutego 2013 r. oraz [...], [...], [...], [...], [...] i [...] kwietnia 2013 r. przeprowadzono kontrolę planową w należącej do skarżącej aptece ogólnodostępnej o nazwie "[...] Apteka" w [...] przy ul. [...]. W protokole z kontroli z [...] maja 2013 r. wskazano stwierdzone nieprawidłowości, polegające m.in. na: 1) sprzedaży dużych ilości produktów leczniczych poza systemem komputerowym apteki do hurtowni farmaceutycznej, 2) braku dokumentów potwierdzających sprzedaż zakupionych 1680 opakowań leku [...] 5 mg x 50 tabletek, 3) wydawaniu bez recepty produktów leczniczych zastrzeżonych do wydawania na podstawie recepty lekarskiej.

Decyzją z [...] września 2014 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny (dalej: WIF) cofnął skarżącej zezwolenie nr [...] z [...] września 1992 r. (wydane przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej, a następnie kilkukrotnie zmieniane) na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "[...] Apteka" zlokalizowanej w [...] przy ul. [...].

Skarżąca złożyła odwołanie od decyzji WIF.

Decyzją z [...] maja 2015 r. GIF, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: kpa) oraz art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 72 ust. 1 i 3, art. 74 ust. 1, art. 86 ust. 1, 2, 5, 8 i 9, art. 87 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 96 ust. 1 oraz art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 101 pkt 4 ustawy z 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 281 ze zm.; dalej: Pf), utrzymał w mocy decyzję WIF. GIF uznał w szczególności, że dokonywanie przez skarżącą sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznych naruszyło art. 72 ust. 3 oraz art. 88 ust. 5 pkt 5 Pf. Zdaniem GIF, skoro skarżąca prowadziła działalność objętą zezwoleniem z naruszeniem przepisów regulujących prowadzenie apteki ogólnodostępnej, to nie daje ona rękojmi należytego prowadzenia apteki i tym samym przestała spełniać jeden z warunków wymaganych do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu na prowadzenie apteki. W ocenie GIF, wystąpiła zatem obligatoryjna przesłanka cofnięcia zezwolenia, określona w art. 37ap ust. 1 pkt 2 Pf.

Skarżąca złożyła do WSA skargę na decyzję GIF.

WSA oddalił skargę.

WSA stwierdził, że art. 37ap ust. 1 Pf nakłada na organ obowiązek cofnięcia zezwolenia w przypadku wystąpienia okoliczności wymienionych w tym przepisie. Jedną z takich okoliczności jest stan, w którym przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu (art. 37ap ust. 1 pkt 2 Pf). Zdaniem WSA, ustawodawca w tym zakresie odsyła m.in. do art. 101 Pf, w którym określono kryteria, jakie przedsiębiorca musi spełniać, aby uzyskać zezwolenie.

WSA wskazał, że w art. 101 pkt 4 Pf wśród warunków, których spełnienie jest konieczne do uzyskania zezwolenia, ustawodawca wymienia rękojmię należytego prowadzenia apteki. Warunek rękojmi należytego prowadzenia apteki musi istnieć nie tylko w chwili udzielania zezwolenia na prowadzenia apteki, ale musi trwać przez cały okres prowadzenia tego rodzaju działalności. Zdaniem WSA, przez "dawanie rękojmi" należy rozumieć całość cech, zdarzeń i okoliczności dotyczących wykonywania danego zawodu, składających się na jego wizerunek jako zawodu zaufania publicznego. Na rękojmię składają się przy tym dwa elementy: cechy charakteru i dotychczasowe zachowanie kandydata do danego zawodu. Zdaniem WSA, każde podejrzenie nierzetelności w wykonywaniu czynności zawodowych uprawnia do stwierdzenia, że kandydat do zawodu nie spełnia warunku rękojmi należytego wykonywania zawodu. W ocenie WSA, przesłanką utraty rękojmi jest naruszenie prawa i określonych warunków dotyczących prowadzenia apteki.

Zdaniem WSA, organy w sposób niebudzący wątpliwości wykazały, że skarżąca w zakresie prowadzonej działalności oraz w zakresie działania apteki ogólnodostępnej dokonywała sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej, co naruszało zakaz wynikający z art. 72 ust. 1 w związku z art. 72 ust. 2 Pf. Ponadto, z apteki były wydawane produkty lecznicze podlegające wydawaniu na receptę. W ocenie WSA, takie działania oznaczały, że skarżąca utraciła rękojmię należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej, co obligowało organ do cofnięcia zezwolenia.

WSA uznał, że organy swoje ustalenia oparły na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym zebranym zgodnie z przepisami kpa. Zdaniem WSA, pominięcie przez organ wniosków dowodowych skarżącej nie było uchybieniem skutkującym uchyleniem zaskarżonej decyzji, ponieważ w świetle ustaleń poczynionych w sprawie nieprzestrzeganie przez skarżącą przepisów prawa w zakresie obrotu produktami farmaceutycznymi było ewidentne i uzasadniało postawienie tezy o utracie rękojmi należytego prowadzenia apteki. WSA dodał, że wprawdzie w myśl art. 78 § 1 kpa żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, niemniej jednak w niniejszej sprawie wyjaśnienia skarżącej nie wpłynęłyby na odmienną ocenę ewidentnej okoliczności łamania przez nią prawa przez prowadzenie obrotu hurtowego lekami.

Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając to orzeczenie całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:

I. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

1) art. 145 § 1 pkt 1a ppsa w zw. z art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 101 pkt 4 Pf przez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi pomimo występowania podstaw do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji;

2) art. 145 § 1 pkt 1a ppsa w zw. z art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 87 ust. 2 pkt 1, art. 86 ust. 1, art. 96 ust. 1 Pf przez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi pomimo występowania podstaw do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji;

3) art. 145 § 1 pkt 1a ppsa w zw. z art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 72 ust. 1 i 3, art. 74 ust. 1 Pf przez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi pomimo występowania podstaw do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji;

II. naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania, a mianowicie:

1) art. 145 § 1 pkt 1c ppsa w zw. z art. 50 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 kpa przez oddalenie skargi pomimo występowania podstaw do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na nieprzeprowadzenie dowodów, o które wnosiła skarżąca;

2) art. 145 § 1 pkt 1c ppsa w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 kpa przez oddalenie skargi pomimo występowania podstaw do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie zasady prawdy obiektywnej, informowania i przekonywania strony, w szczególności przez niedopuszczenie dowodów zgłoszonych w toku postępowania, a w głównej mierze w części dotyczącej spełniania przez przedsiębiorcę warunków określonych przepisami prawa, wymaganymi do wykonywania działalności gospodarczej określonej zezwoleniem;

3) art. 145 § 1 pkt 1c ppsa w zw. z art. 15 kpa przez oddalenie skargi pomimo występowania podstaw do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji, z uwagi na naruszenie prawa do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej;

4) art. 145 § 1 pkt 1c ppsa w zw. z art. 134 § 1 ppsa oraz art. 141 § 4 ppsa przez brak należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz brak uzasadnienia spełniającego przewidziane przez przepisy prawa wymogi.

W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła w szczególności, że GIF nie odniósł się do zarzutu braku wykazania przez WIF utraty rękojmi należytego prowadzenia apteki. Organ nie podjął też żadnych czynności zmierzających do ustalenia, czy wspólnicy reprezentujący spółkę jawną na dzień wydawania decyzji legitymowali się rękojmią należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej. Organ powinien w tym celu zbadać czy wspólnicy posiadają dostateczny zasób przymiotów moralnych i etycznych gwarantujących prawidłowe prowadzenie działalności gospodarczej objętej zezwoleniem. Okoliczności te mogły zostać wyjaśnione najpełniej przez dowód z przesłuchania przedsiębiorcy/strony.

Skarżąca podkreśliła, że art. 103 ust. 2 pkt 6 Pf (zgodnie z którym WIF cofa zezwolenie na prowadzenie apteki, jeżeli apteka prowadzi sprzedaż produktów leczniczych hurtowni farmaceutycznej) wszedł w życie dopiero 5 lutego 2015 r. Zatem abstrahując od braku możliwości obciążenia takimi uchybieniami skarżącej, przepis ten nie może mieć także zastosowania do zdarzeń sprzed dnia jego wejścia w życie (w sprawie niniejszej kontrola obejmowała okres 2012 r. - 2013 r.).

W odpowiedzi GIF wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. W szczególności odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku przesłuchania skarżącej w toku postępowania administracyjnego GIF stwierdził, że zeznania nie mogą mieć przesądzającego znaczenia dla sprawy, tym bardziej, że okoliczności mające znaczenie dla sprawy zostały stwierdzone zebranymi w sprawie dokumentami. Przeprowadzenie wnioskowanych przez skarżącą dowodów nie mogło podważyć dowodów z dokumentów.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik GIF (radca prawny) wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 ppsa, to jest naruszeniu prawa materialnego i/lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W art. 174 pkt 1 ppsa ustawodawca określił przy tym, że do naruszenia prawa materialnego może dojść przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Z uwagi na wskazane wyżej związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest precyzyjne wskazanie, którą formę naruszenia prawa materialnego zarzuca wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez jego błędne zastosowanie oraz naruszenia przepisów postępowania. Autor skargi kasacyjnej nie postawił natomiast zarzutów dokonania przez WSA błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny ma obowiązek przyjąć wykładnię prawa materialnego dokonaną przez WSA.

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji o cofnięciu skarżącej zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej stanowił art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 101 pkt 4 Pf. Z art. 37ap ust. 1 pkt 2 Pf wynika, że organ zezwalający cofa zezwolenie, w przypadku gdy przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu. Z kolei zgodnie z art. 101 pkt 4 Pf wojewódzki inspektor farmaceutyczny odmawia udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, gdy wnioskodawca nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki.

Dokonując wykładni zwrotu "dawanie rękojmi należytego prowadzenia apteki", WSA uznał m.in., że: 1) stwierdzenie istnienia lub braku rękojmi następuje na podstawie informacji o predyspozycjach, cechach i dotychczasowym zachowaniu zainteresowanego, przy uwzględnieniu charakteru działalności zawodowej, 2) warunek posiadania rękojmi musi być spełniony przez cały okres prowadzenia apteki, 3) do utraty rękojmi może dojść m.in. na skutek naruszenia przepisów ustawy Prawo farmaceutyczne, m.in. przez sprzedaż produktów leczniczych do hurtowni. W świetle tej wykładni, dla przyjęcia, że w sprawie doszło do utraty przez skarżącą rękojmi należytego prowadzenia apteki - należało przeanalizować dotychczasowe zachowanie skarżącej w zakresie prowadzenia apteki, w tym ustalić, czy działania skarżącej naruszały prawo, w szczególności wynikający z przepisów ustawy Prawo farmaceutyczne zakaz sprzedaży leków przez aptekę ogólnodostępną do hurtowni farmaceutycznej.

Nie są zasadne zarzuty postawione w pkt II.1 i II.2 petitum skargi kasacyjnej, które zmierzają do zakwestionowania oceny WSA, że w toku postępowania administracyjnego poczyniono wystarczające ustalenia w zakresie oceny, czy skarżąca utraciła rękojmię należytego prowadzenia apteki. Z art. 7 i art. 77 § 1 kpa wynika, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zdaniem skarżącej, WSA wadliwie uznał, że organy nie naruszyły tych przepisów w toku postępowania. Skarżąca stoi bowiem na stanowisku, że w sprawie konieczne było uwzględnienie na podstawie art. 78 § 1 kpa żądania przeprowadzenia dowodu z art. 50 § 1 kpa, czyli dowodu z wysłuchania strony.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach tej sprawy stanowisko skarżącej nie jest trafne. Podkreślenia wymaga, że w świetle przyjętej przez WSA i niezakwestionowanej w skardze kasacyjnej stosownym zarzutem naruszenia prawa materialnego wykładni art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 101 pkt 4 Pf - dla przyjęcia, że dany podmiot utracił rękojmię należytego prowadzenia apteki wystarczające jest ustalenie, że podczas prowadzenia apteki naruszył prawo, w tym przepisy ustawy Prawo farmaceutyczne zakazujące sprzedaży leków przez aptekę ogólnodostępną do hurtowni farmaceutycznej. W niniejszej sprawie taka okoliczność została ustalona. W protokole z [...] maja 2013 r. z kontroli planowej w aptece należącej do skarżącej wskazano bowiem, że skarżąca sprzedawała duże ilości produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej poza systemem komputerowym apteki. W skardze kasacyjnej skarżąca nie kwestionuje tego ustalenia (a ściślej - w ogóle je pomija w swojej argumentacji).

W takim stanie rzeczy nie mogą zostać uwzględnione argumenty skarżącej, że dla ustalenia utraty rękojmi prowadzenia apteki ogólnodostępnej konieczne było wysłuchanie skarżącej, a ściślej - jej wspólników w skarżącej spółce. Ustalenie predyspozycji, cech i dotychczasowego zachowania skarżącej, przy uwzględnieniu charakteru prowadzonej przez nią działalności, nie mogło bowiem wpłynąć na zmianę rozstrzygnięcia, skoro o utracie rękojmi prowadzenia apteki świadczyła niezakwestionowana przez skarżącą okoliczność sprzedaży przez nią dużej ilości leków do hurtowni farmaceutycznej.

Bezzasadny okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. art. 15 kpa przez naruszenie prawa do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Zgodnie z art. 15 kpa postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że naruszenie tego przepisu miało polegać na braku podjęcia przez GIF jakichkolwiek czynności dla ustalenia, czy wspólnicy w skarżącej spółce posiadali dostateczny zasób przymiotów moralnych i etycznych gwarantujących prawidłowe prowadzenie działalności gospodarczej objętej zezwoleniem, a przez to - na pozbawieniu skarżącej możliwości przedstawienia swoich racji w toku dwóch instancji.

Odnosząc się do tak uzasadnionego zarzutu, podkreślić należy, że zarzut formułowany w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 ppsa musi dotyczyć takiego uchybienia przepisom postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niewątpliwie postawienie takiego zarzutu - z uwagi na art. 176 § 1 pkt 2 ppsa - wymaga uzasadnienia, w którym zostanie wykazany związek między określonym działaniem organu administracji lub WSA, a przepisem, który miał zostać naruszony - i to związek istotny. W przypadku omawianego zarzutu autor skargi kasacyjnej takiej relacji nie wykazał. Nie wyjaśnił bowiem w jaki sposób brak ustaleń GIF co do cech wspólników w skarżącej spółce narusza obowiązek dwukrotnego rozpoznania sprawy w dwóch instancjach administracyjnych albo pozbawia skarżącą możliwości przedstawienia swoich racji w dwóch instancjach. Omawiany zarzut należy zatem uznać za całkowicie chybiony.

WSA nie naruszył też art. 141 § 4 ppsa. W przepisie tym ustawodawca określił niezbędne elementy uzasadnienia wyroku, czyli: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 ppsa może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli: 1) uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r. o sygn. akt II FPS 8/09, publ. ONSAiWSA z 2010 r. nr 3, poz. 39) albo 2) uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie nie występuje żaden z wymienionych przypadków. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w art. 141 § 4 ppsa. WSA przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn skarga nie zasługuje na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku w zakresie kwestionowanym w skardze kasacyjnej.

Mając na uwadze dotychczasową ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, należy uznać, że WSA nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa (omyłkowo wskazanego w skardze kasacyjnej jako "art. 145 § 1 pkt 1c" ppsa ). Skoro bowiem w skardze kasacyjnej nie wykazano, że WSA powinien był stwierdzić naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to nie ma podstaw do przyjęcia, że WSA powinien był uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie tego przepisu.

Niezasadne są również postawione w skardze kasacyjnej zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego (pkt I.1, I.2 i I.3 petitum skargi kasacyjnej), a mianowicie: art. 37ap ust. 1 pkt 2 Pf w zw. z: 1) art. 101 pkt 4 Pf, 2) art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 87 ust. 2 pkt 1, art. 86 ust. 1, art. 96 ust. 1 Pf, 3) art. 72 ust. 1 i 3 Pf.

Zgodnie z art. 37ap ust. 1 pkt 2 Pf organ zezwalający cofa zezwolenie, w przypadku gdy przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu. Z kolei art. 101 pkt 4 Pf stanowi, że wojewódzki inspektor farmaceutyczny odmawia udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, gdy wnioskodawca nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki. Natomiast z art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 87 ust. 2 pkt 1, art. 86 ust. 1, art. 96 ust. 1 Pf, art. 72 ust. 1 i 3 Pf wynika przede wszystkim, że obrót produktami leczniczymi może być prowadzony tylko na zasadach określonych w ustawie, przy czym obrót detaliczny produktami leczniczymi prowadzony jest w aptekach ogólnodostępnych, a obrót hurtowy produktami leczniczymi mogą prowadzić wyłącznie hurtownie farmaceutyczne.

Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżąca konstruuje omawiane zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego na przyjętej przez siebie wykładni tych przepisów, która jest sprzeczna z wykładnią przyjętą przez WSA i niezakwestionowaną stosownymi zarzutami w skardze kasacyjnej. Przypomnienia wymaga, że WSA uznał, iż wspomniane w art. 37ap ust. 1 pkt 2 Pf spełnianie warunków określonych przepisami prawa obejmuje również obowiązek posiadania - przez cały czas prowadzenia apteki ogólnodostępnej - rękojmi należytego prowadzenia apteki, o której stanowi art. 101 pkt 4 Pf. Zatem skoro w sprawie ustalono w sposób niezakwestionowany w skardze kasacyjnej, że skarżąca utraciła rękojmię należytego prowadzenia apteki z uwagi na sprzedaż dużych ilości leków do hurtowni farmaceutycznej, co naruszało zakazy wynikające z przepisów ustawy Prawo farmaceutyczne, to WSA nie naruszył prawa uznając, iż organy prawidłowo zastosowały art. 37ap ust. 1 pkt 2 Pf.

Nie jest zasadna argumentacja skarżącej, że organy nie miały podstaw do cofnięcia zezwolenia z powodu sprzedaży leków do hurtowni farmaceutycznej, skoro przepis przewidujący cofnięcie zezwolenia w takim przypadku (to jest art. 103 ust. 2 pkt 6 Pf) wszedł w życie dopiero 5 lutego 2015 r., czyli po okresie objętym kontrolą.

Wbrew stanowisku skarżącej, prawidłowości zastosowania w okolicznościach faktycznych sprawy art. 37ap ust. 1 pkt 2 Pf - jako podstawy prawnej cofnięcia zezwolenia na prowadzenia apteki wobec stwierdzenia utraty rękojmi wykonywania działalności w niniejszej sprawie - nie podważa zmiana ustawy Prawo farmaceutyczne, wprowadzona ustawą z 19 grudnia 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo farmaceutyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 28). Stosownie do art. 103 ust. 2 pkt 6 Pf, według brzmienia po tej nowelizacji (obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji), wojewódzki inspektor farmaceutyczny może cofnąć zezwolenie, jeżeli apteka prowadzi sprzedaż produktów leczniczych hurtowni farmaceutycznej, innej aptece ogólnodostępnej lub punktowi aptecznemu.

Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje argumentów popierających tezę, że cytowany przepis należy odczytywać jako zmianę jakościową (normatywną) w stosunku do poprzedniego stanu prawnego (por. też wyrok NSA z 17 października 2018 r., sygn. akt II GSK 3320/16). Zakaz obrotu hurtowego produktami leczniczymi wynikał w sposób oczywisty z wcześniej obowiązujących przepisów i zasad. "Prowadzenie sprzedaży przez apteki/punkty apteczne leków do innych aptek/punktów aptecznych lub hurtowni zagrożone było sankcją cofnięcia zezwolenia również przed wejściem w życie ustawy nowelizującej Prawo farmaceutyczne. Warunki, których spełnienie uprawniało organ do wydania takiej decyzji, zostały wskazane w art. 37ap ustawy, mającym zastosowanie do wszelkich zezwoleń regulowanych przedmiotową ustawą" (zob. Justyna Stefańczyk – Kaczmarzyk, Komentarz do art. 86(a) ustawy - Prawo farmaceutyczne, publ. WK, 2016, zamieszczony w bazie LEX).

W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wbrew zarzutom skarżącej WSA nie miał podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa (omyłkowo wskazanego w skardze kasacyjnej jako "art. 145 § 1 pkt 1a" ppsa ), to jest uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa i art. 205 § 2 ppsa w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.), zasądzając od skarżącej na rzecz GIF 360 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, który wziął udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i nie prowadził sprawy w postępowaniu przed WSA.

PG