Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 469/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Szpitala
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 3 par 2 pkt 8, art. 119 pkt 4, art. 120, art. 149 par 1 pkt 3 i par 1a
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 13, art. 21
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Janusz Walawski (spr), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 marca 2018 r. sprawy ze skargi M.K. na bezczynność Samodzielnego Publicznego Specjalistycznego Szpitala [...] w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Samodzielnego Publicznego Specjalistycznego Szpitala [...] w [...] na rzecz M. K. kwotę 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

M. K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata L. K. - pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. złożyła skargę na bezczynność Samodzielnego Publicznego Specjalistycznego Szpitala [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Skarżąca podniosła, że wnioskiem z dnia [...] lipca 2017 r., przesłanym w formie elektronicznej za pomocą platformy e-PUAP, wystąpiła o udostępnienie informacji publicznej, w zakresie odpowiedzi na pytanie: "Czy Organ w latach 2014-2016 zawierał umowy z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, w tym zastępstwa procesowego." W przypadku odpowiedzi pozytywnej, wniosła o przesłanie kopii tych umów.

Skarżąca wskazała, że do dnia złożenia skargi przedmiotowy wniosek nie spotkał się z jakąkolwiek reakcją organu. W ocenie Skarżącej, zakres żądanych informacji objęty jest dyspozycją ustawy o dostępie do informacji publicznej, zaś skarżony organ jest podmiotem zobowiązanym do jej udzielenia w ustawowym terminie.

Wskazała, że zdolność sądową mają również samorządowe jednostki organizacyjne, nieposiadające osobowości prawnej.

Nadto, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, Skarżąca stwierdziła, że złożenie niniejszej skargi nie wymaga wyczerpania środków zaskarżenia.

W związku z powyższym Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do rozpatrzenia Jej wniosku w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w łącznej kwocie 602,20 zł według załączonego spisu kosztów, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w kwocie 480 zł.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości, stwierdzenie, że bezczynność Szpitala nie miała charakteru rażącego oraz umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Organ wyjaśnił, że wprawdzie nie udzielił odpowiedzi na wniosek w terminie przewidzianym przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz uczynił to pismem z dnia [...] września 2017 r. nr [...], przekazując w załączeniu kopie zawartych umów. Szpital dodał też, że niedotrzymanie terminu w udzieleniu odpowiedzi na wniosek spowodowane było przeoczeniem i nieodczytaniem wiadomości zawierającej przedmiotowy wniosek, jednak odpowiedź został udzielona.

W piśmie procesowym z dnia [...] października 2017 r. Skarżąca wniosła o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., podtrzymując wniosek o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg załączonego do skargi spisu kosztów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764, z późn. zm.), zwanej dalej u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a.

Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwieniu sprawy.

Natomiast w myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym nie jest wymagana. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje skargę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.).

Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Natomiast w przepisie art. 6 ust. 1 u.d.i.p., ustawodawca dokonał przykładowego wyliczenia informacji, mających przymiot informacji publicznych.

Uwzględniając powyższe, w orzecznictwie przyjmuje się szerokie pojęcie informacji publicznej, przez którą rozumie się każdą wiadomość wytworzoną lub odnoszoną do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszoną do innych podmiotów, wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

Wnioskiem może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielenia odpowiedzi. Stosownie do przepisu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, będące w posiadaniu takich informacji.

Należy zatem wskazać, że szpital, będący samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej, realizuje działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia. Podmiot tego rodzaju wykonuje zadania publiczne i finansowany jest ze środków publicznych, tym samym mieści się w zakresie podmiotowym art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Jednocześnie żądana informacja, stanowi informację publiczną, wobec brzmienia art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., zgodnie z którym udostępnieniu podlega informacja publiczna m. in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii, ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto walor informacji publicznej posiada treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego takim organem, związanych z nimi bezpośrednio poprzez ich wytworzenie bądź też przez nie niewytworzonych, lecz używanych przy realizacji przewidzianych prawem zadań.

Z tego względu należało uznać, że żądana przez Skarżącą informacja w postaci umowy z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p., spełniony zatem został zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy.

Wyjaśnić należy, że w świetle utrwalonego w orzecznictwie i doktrynie poglądu, z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty, a czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wynika z przeświadczenia, że dany akt w ogóle nie powinien zostać podjęty, a czynność nie powinna zostać dokonana.

Stosownie do przepisu art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy.

Należy zatem stwierdzić, że organ w dacie wniesienia skargi na bezczynność do Sądu, pozostawał w bezczynności. Jednakże bezczynność ta ustała wobec udostępnienia żądanej informacji, dokonanego pismem z dnia [...] września 2017 r. W takiej sytuacji Sąd nie mógł zobowiązać organu do rozpoznania wniosku Skarżącej o udostępnienie informacji publicznej w trybie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Skoro jednak udostępnienie informacji nastąpiło po upływie ustawowego 14-dniowego terminu do załatwienia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) i nie zachodziły okoliczności, o których mowa w art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p., Sąd był zobowiązany z urzędu do orzeczenia o uwzględnieniu skargi na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (punkt 1 sentencji wyroku), poprzez deklaratoryjne stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie załatwienia wniosku Skarżącej.

Nie jest uzasadnione stanowisko, w świetle którego w razie stwierdzenia, że orzekanie o zobowiązaniu do załatwienia sprawy jest bezprzedmiotowe (gdyż sprawa została załatwiona po wniesieniu skargi), sąd administracyjny powinien orzec o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie przedmiot postępowania nie przestał istnieć w sensie procesowym, bowiem Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., dysponuje obecnie kompetencją do uwzględnienia skargi na bezczynność, pomimo że sama bezczynność przestała istnieć po wniesieniu skargi na skutek załatwienia sprawy przez skarżony organ.

Jednocześnie w ocenie Sądu, bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Nie wynikała bowiem z lekceważącego stosunku do Skarżącej, czy złej woli podmiotu zobowiązanego, o czym świadczy fakt udzielenia odpowiedzi na wniosek po otrzymaniu skargi na bezczynność. Nadto Sąd wziął pod uwagę wyjaśnienia złożone przez organ w odpowiedzi na skargę. Zdaniem Sądu, wymieniona kwalifikowana forma bezczynności winna być zarezerwowana do sytuacji oczywistych, niebudzących wątpliwości i niedających się usprawiedliwiać w żaden sposób.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a, orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku.

W przedmiocie kosztów Sąd orzekł, jak w pkt 3 wyroku, w oparciu o art. 201 w zw. z art. 205 § 2 i art. 206 P.p.s.a., mając na względzie charakter sprawy oraz nakład pracy pełnomocnika. Sądowi z urzędu wiadome jest, iż Skarżąca reprezentowana przez tego samego pełnomocnika wniosła wiele podobnych skarg na bezczynność różnych podmiotów nie tylko do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ale także do innych sądów administracyjnych. Ww. podmiotom zadano tożsame jak w niniejszej sprawie zapytanie, a podmioty te z różnych przyczyn nie udzieliły odpowiedzi w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. Skargi w tych sprawach są podobne, niemal jednobrzmiące, zatem nakład pracy pełnomocnika miał charakter powtarzalny. Ponadto należy mieć na względzie, iż kwota 480 zł, o której mowa w § 14 ust. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie obejmuje koszty związane z prowadzeniem danej sprawy przed sądem. W niniejszej sprawie rola pełnomocnika ograniczyła się do sporządzenia skargi o szablonowej treści oraz wniesienia pisma procesowego z wnioskiem o umorzenie postępowania z uwagi na udzielenie odpowiedzi na wniosek. Niniejszy wyrok został wydany w trybie uproszczonym, a więc nie wymagającym udziału pełnomocnika. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż zachodzą wskazane w art. 206 P.p.s.a. podstawy do miarkowania należnego adwokatowi wynagrodzenia, przyjmując je w wysokości 380 zł. Sąd orzekł o zwrocie wpisu od skargi oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w pełnej wysokości.