Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1092/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1387
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art. 35 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 4 ust. 8
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia del. WSA Marek Leszczyński (spr.) Protokolant Andrzej Wojdalski po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Grupy Producentów Rolnych S. Sp. z o.o. w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1410/18 w sprawie ze skargi Grupy Producentów Rolnych S. Sp. z o.o. w T. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 20 czerwca 2018 r. nr 7/18 w przedmiocie pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Grupy Producentów Rolnych S. Sp. z o.o. w T. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 stycznia 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 1410/18, oddalił skargę Grupy Producentów Rolnych S. Sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej: Grupa, spółka, skarżąca) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR, organ odwoławczy) z dnia 20 czerwca 2018 r., nr 7/18, w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej dla grupy producentów rolnych za czwarty rok korzystania z pomocy.

Skargę kasacyjną – stosownie do treści art. 173 § 1 i art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) – wywiodła spółka, zaskarżając wyrok w całości, a na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1387 z późn. zm.; dalej: "PROW") poprzez jego niezastosowanie i bezzasadne zaakceptowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonanej przez organ, a polegającej na bezpodstawnym przyjęciu przez organ, że:

- w związku z wydzierżawieniem przez W. S. gruntu i znajdującego sią na nim budynku przez dzierżawców: L. S., M. S. i A. B. doszło do podziału gospodarstwa W. S. przez co W. S. miał zrezygnować z własnego potencjału produkcyjnego w sytuacji, gdy W. S. na wydzierżawionym obiekcie nie prowadził żadnego gospodarstwa i nie występował tam żaden potencjał produkcyjny, z którego można było zrezygnować;

- na dzień zawiązania grupy część jej członków nie była producentami produktu lub grup produktów ze względu na które grupa została utworzona, w sytuacji gdy de facto L. S., M. S. i A. B. prowadzili działalność produkcyjną w zakresie produktu ze względu, na który Grupa została utworzona, lecz w zakresie, który nie uzasadniał nadania im weterynaryjnych numerów identyfikacyjnych, a to wyłącznie z nadaniem weterynaryjnych numerów identyfikacyjnych po dacie zawiązania Grupy Sąd powiązał za organem stwierdzenie, że na dzień zawiązania Grupy część jej członków nie była producentami produktu lub grup produktów ze względu na które Grupa została utworzona, z czym nie sposób się zgodzić;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 2 PROW poprzez jego niezastosowanie i bezzasadne zaakceptowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie całkowitego pominięcia w ostatecznej decyzji organu rozważanie podnoszonych przez Grupę okoliczności dowodzących bezsprzecznie i w niezakwestionowany przez Organ sposób, że Grupa pomimo zarzucanych przejawów tworzenia sztucznych warunków, poprzez szeroko zakrojone działania inwestycyjne, organizacyjne, proceduralne i marketingowe, realizuje jednak cele określone w art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) z dnia 20 września 2005 r. nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (dalej: "rozporządzenie nr 1698/2005"), a w szczególności okoliczności prowadzenia mieszalni pasz, utrzymywania i powstania marki jaj skarżącego "Żółte z natury", zatrudniania około 80 pracowników, prowadzenia zakładu pakowania jaj, w którym jaja ze wszystkich gospodarstw członków skarżącego są poddawane klasyfikacji, sortowaniu i pakowaniu, łącznej dystrybucji jaj od wszystkich producentów zrzeszonych przez skarżącego, realizacji dostaw do kilkuset odbiorców na terenie całego kraju i poza jego granicami, budowy zakładu pakowania jaj i jego wyposażenia w linię do bezdotykowego pakowania jaj, czy też okoliczności ciągłego prowadzenia działań marketingowych i wdrażania nowych przedsięwzięć reklamowych dla wzrostu sprzedaży produktów swoich członków w kontekście wpływu tych okoliczności na realizację przez skarżącego celów wsparcia określonych w art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005, których realizacja pomimo zarzucanych przejawów tworzenia sztucznych warunków w zasadzie wyłącza możliwość odmowy płatności z powodu stworzenia sztucznych warunków z uwagi na brak tzw. elementu subiektywnego;

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 3 PROW i w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i bezzasadne zaakceptowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie niekorzystnej oceny organu okoliczności niewykazania przez skarżącego poniesienia przez M. S. kosztów adaptacji budynku gospodarczego znajdującego sią na wydzierżawionym od W. S. do hodowli kur niosek w systemie ściółkowym, w sytuacji gdy ciężar dowodu na tę okoliczność spoczywał na organie, bowiem to organ z tej okoliczności wywodził skutki prawne, a nie Grupa, która nie ma obowiązku dowodzenia faktu negatywnego w postaci braku stworzenia tych sztucznych warunków, lecz faktów na okoliczność spełnienia wymogów dla płatności, co zostało przez nią zrealizowane;

które to naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż prowadziły do poczynienia wadliwych ustaleń przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi co do spełnienia wynikającej z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L.2011.25.8 ze zm.; dalej: "rozporządzenie nr 65/2011"), a obecnie art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L2013.347.549; dalej: "rozporządzenie nr 1306/2013"), przesłanki istnienia obiektywnych okoliczności pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków nie może zostać osiągnięty któryś z celów wsparcia określonych w art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005.

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 1698/2005, a obecnie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 przez jego niewłaściwe zastosowanie co nastąpiło na skutek błędnego uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że stan faktyczny sprawy stwarzał podstawy do przyjęcia, iż w sprawie doszło do stworzenia przez Grupę sztucznych warunków wyłącznie dla uzyskania płatności w ramach systemu wsparcia działalności grup producentów w sytuacji, gdy z niezakwestionowanego przez organy ARiMR stanu faktycznego sprawy wynika, że Grupa pomimo zarzucanych przejawów tworzenia sztucznych warunków, poprzez szeroko zakrojone działania inwestycyjne, organizacyjne, proceduralne i marketingowe, realizuje jednak cele określone w art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005.

W oparciu o powyższe zarzuty spółka wniosła o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego i rozpoznanie sprawy na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie zarzutów sformułowanych w jej petitum.

Organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do - niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a - oceny zarzutów skargi kasacyjnej.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów kasacyjnych, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09; dostępna na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia tamże).

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Są to dwie odrębne podstawy kasacyjne, które nie podlegają łączeniu, ponieważ odnoszą się do różnego rodzaju uchybień.

Skargę kasacyjną oparto o obie podstawy.

Ze względu na zakres i konstrukcję podniesionych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów i sposób w jaki je uzasadniono, wstępnie przypomnieć należy, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona zgodnie z wymogami określonymi w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Dlatego wprowadzony został obowiązek sporządzania skargi kasacyjnej przez osoby mające odpowiednie przygotowanie zawodowe. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny mocą art. 183 § 1 p.p.s.a. jest związany granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Zatem zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może również modyfikować zgłoszonych zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia pod kątem okoliczności danej sprawy. Musi bazować na zarzutach i ich uzasadnieniu sformułowanym przez wnoszącego skargę kasacyjną.

Z art. 176 p.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna poza tym, że ma czynić zadość wymaganiom przypisanym dla każdego pisma procesowego, powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie takiej podstawy oraz określenie tych przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zaś zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadne są zarzuty z pkt 1 lit. a) i lit. c) petitum skargi kasacyjnej. W związku z tym, że mają one komplementarny charakter, należy je rozpoznać łącznie. Skarżąca kwestionuje w nich ustalenia organów w zakresie dwóch kwestii: zmniejszenia potencjału gospodarstwa W. S. poprzez jego podział i wydzierżawienie jego części trzem członkom Grupy, a ponadto, że część członków Grupy nie prowadziła działalności produkcyjnej w zakresie produktu, ze względu na który Grupa została utworzona, przed nadaniem im numerów weterynaryjnych.

W sprawie jest poza sporem, że wszyscy członkowie Grupy są ze sobą powiązani węzłami rodzinnymi. W dniu 31 marca 2013 r. W. S. wydzierżawił ze swego gospodarstwa rolnego: L. S. (córka) część nieruchomości o pow. 2800 m2, M. S. (żona) działkę ewidencyjną nr 340 wraz z budynkiem gospodarczym, A. B. (brat żony) część nieruchomości o pow. 2500 m2. Jak wynika z ustaleń organów, troje wskazanych powyżej członków grupy prowadzą przedmiotową działalność na tych właśnie wydzierżawionych nieruchomościach. Rzeczą oczywistą jest zatem, że działalności tej nie mogli rozpocząć wcześniej, niż po zawarciu umów dzierżawy i objęciu nieruchomości w posiadanie. Ponadto zauważenia wymaga, że Grupa została zarejestrowana w dniu 29 kwietnia 2014 r. Oznacza to, że mówiąc o prowadzeniu działalności przez tych troje członków Grupy w zakresie hodowli kur i w związku z tym zawiązywanie Grupy producenckiej, w grę wchodzi okres pomiędzy 31 marca a 29 kwietnia 2013 r.

Tymczasem, jak trafnie zauważyły to organy i Sąd I instancji, ze zgłoszeń o uzyskanie weterynaryjnych numerów identyfikacyjnych złożonych przez A. B. i L. S. do Powiatowego Lekarza Weterynarii w B. wynika, że zadeklarowali oni w nich, że przedmiotową działalność rozpoczną od lipca 2013 r. (później jeszcze sprecyzowali, że od września 2013 r.). Powyższe oznacza zatem, że osoby te rozpoczęły działalność, ze względu na którą utworzono Grupę, już po dacie zarejestrowania Grupy. Nie jest więc tak, jak w stawianym zarzucie kasacyjnym, że organy przypisują tym dwóm osobom rozpoczęcie działalności po dacie zarejestrowania Grupy ze względu na datę wystąpienia o nadanie weterynaryjnych numerów identyfikacyjnych, tylko ze względu na deklaracje samych zainteresowanych zawarte we wnioskach o nadanie tych numerów, od kiedy działalność tę rozpoczną.

Z powyższymi ustaleniami korespondują również ustalenia organów, że L. S. i A. B. prowadzą działalność hodowli kur niosek, każdy z nich w jednym kurniku, w systemie wolnego wybiegu. Przy czym kurniki te zostały przez nich zakupione w dniu 8 lipca 2013 r. (tak wynika z faktur znajdujących się w aktach sprawy). Okoliczność ta jednoznacznie potwierdza, że przedmiotowa działalność gospodarcza nie mogła się rozpocząć przed dniem zarejestrowania Grupy, czyli 29 kwietnia 2013 r.

Podobnie sprawa się przedstawia z M. S. W ramach umowy dzierżawy z dnia 31 marca 2013 r. weszła ona w posiadanie budynku położonego na działce nr 340 położonej w miejscowości G., w którym to budynku (kurniku) prowadzi działalność w postaci hodowli kur niosek w systemie ściółkowym. Hodowla ta mogła się rozpocząć począwszy od dnia podpisania umowy dzierżawy i przystosowania wydzierżawionego od męża budynku do tego rodzaju działalności gospodarczej. Zatem na wezwanie organu osoba ta winna przedstawić dowody na poniesienie kosztów adaptacji tego budynku do prowadzonej działalności, czego jednak nie uczyniła. Trafnie zatem organy, a w ślad za nimi Sąd I instancji, przyjęły, że okoliczność ta wskazuje na fakt, że albo M. S. wydzierżawiła od męża budynek gospodarczy będący już przystosowanym do chowu kur kurnikiem, co by oznaczało zrezygnowanie przez jej męża z własnego potencjału produkcyjnego na rzecz małżonki, albo rozpoczęła działalność w tym budynku po jego przystosowaniu, ale nastąpiło to już po dacie zarejestrowania Grupy. Rozważania te są tym bardziej zasadne, gdy się zważy, że jak wskazała M. S. w piśmie z dnia 14 sierpnia 2014 r., procesy w kurnikach sterowane są komputerowo, a zatem osoba ta nie mogła sama ich wykonać i to w krótkim czasie pomiędzy zawarciem umowy dzierżawy i zarejestrowaniem Grupy.

Wobec powyższego jako całkowicie niezasadny jawi się zarzut z pkt 1 lit. c) petitum skargi kasacyjnej. Zważywszy na przedmiot postępowania i rozstrzygnięcie, na organach spoczywał ciężar dowodu w zakresie udowodnienia, że spółka sztucznie stworzyła warunki do otrzymania płatności w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedury kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L.2011.25.8). Przy czym podkreślenia wymaga, że ustalenie znaczenia pojęcia "sztucznie stworzyła warunki" może mieć miejsce wyłącznie w ściśle określonym stanie faktycznym (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. akt I GSK 1553/18). Organy bazowały więc na ustalonym przez siebie stanie faktycznym i wyciągały odpowiednie wnioski. Organy w tym przypadku nie miały obowiązku poszukiwania kolejnych dodatkowych dowodów na okoliczność, że M. S. nie wykazała kosztów adaptacji przedmiotowego budynku gospodarczego na przystosowanie go do parametrów kurnika. Wbrew stanowisku skarżącej spółki, ciężar dowodu w zakresie, iż osoba ta koszty te poniosła, spoczywał na tej osobie jako na członku Grupy oraz na spółce.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadny jest też zarzut z pkt 1 b) petitum skargi kasacyjnej. W zarzucie tym skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t.j. Dz.U.2016, poz. 1387) w zw. z art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U.UE.L.2005.277.1), poprzez pominięcie, że spółka realizuje jednak cele określone w art. 35 ust. 1 przywołanego przepisu.

Jak trafnie wskazano w wyroku NSA z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1503/18, kompleksowe odczytanie art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 wskazuje, że przepis ten w swojej treści dwukrotnie używa pojęcia "cel", raz w kontekście celu tworzenia i działalności administracyjnej grupy, drugi raz w kontekście wspólnych działań grupy zmierzających do koncentracji dystrybucji produktów produkowanych przez poszczególnych członków grupy. Należy zatem odróżnić sam cel tworzenia grupy producentów rolnych jako pewnej formy "organizowania", określanej przez samego prawodawcę unijnego jako administracyjną i cele szczegółowe działania Grupy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego strona skarżąca nie realizuje obu celów zawartych w art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005. W zakresie ułatwienia tworzenia grupy producentów cel ten został przez Grupę naruszony poprzez sztucznie stworzone warunki do otrzymania płatności. Natomiast w zakresie wspólnych działań grupy zmierzających do koncentracji dystrybucji produktów produkowanych przez poszczególnych członków grupy, cel ten także nie został zrealizowany. Trafnie wskazały organy, że w stanie faktycznym sprawy należy raczej mówić o dekoncentracji produkcji wynikającej z podziału gospodarstwa rolnego W. S., bez której nie mogłaby w ogóle powstać Grupa. Ponadto nie bez znaczenia pozostaje fakt, że pomiędzy członkami Grupy zachodzą znaczne dysproporcje w zakresie prowadzonej przez nich produkcji jaj kurzych. I tak produkcja trzech członków Grupy (L. S., A. B., M. S.) stanowiła w pierwszym roku korzystania z pomocy 0,54 % produkcji całej Grupy, w drugim roku 0,35 %, w trzecim 0,27 %, a w czwartym 0,41 %. Powyższe świadczy o tym, że są to śladowe ilości w produkcji całej Grupy i w związku z tym, wbrew stanowisku skarżącej, nie można w tym przypadku mówić o wspólnych działań grupy zmierzających do koncentracji dystrybucji produktów produkowanych przez poszczególnych członków Grupy. Wykazywany więc przez skarżącą rozwój gospodarczy spółki pozostaje bez wpływu na stwierdzony przez organy brak realizacji celów określonych w art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005.

Niezasadny jest także zarzut z pkt 2 lit. a) petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 1698/2005, a obecnie art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarzadzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 532/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549), poprzez niewłaściwe jego zastosowanie na skutek błędnego ustalenia stanu faktycznego w zakresie, że stwarzał on podstawy do przyjęcia, że w sprawie doszło do stworzenia przez Grupę sztucznych warunków wyłącznie dla uzyskania płatności w ramach systemu wsparcia działalności grup producentów.

Z uzasadnienia powyższego zarzutu wynika, że skarżąca kasacyjnie spółka zmierza do podważenia prawidłowości zastosowania wymienionych przepisów, czemu jednocześnie towarzyszy próba wykazania, że okoliczności stanu faktycznego sprawy były inne niż te, które Sąd I instancji przyjął za podstawę wyrokowania. W związku z tym zaś, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych, która mogłaby ewentualnie odnieść zamierzony skutek wyłącznie w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone, nie zaś, na podstawie stanu faktycznego, który sama strona skarżąca kasacyjnie uznaje za prawidłowy, omawiany zarzut w tym zakresie uznać należało za nieusprawiedliwiony. Skoro więc skarżąca kasacyjnie nie zakwestionowała skutecznie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie, obecnie nie ma możliwości powoływania się na zarzut wadliwego zastosowania prawa materialnego. Jest to konsekwencją faktu, że błędne zastosowanie bądź niezastosowanie przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2022 r., sygn. akt I GSK 2505/18).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 265).