Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3354/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 2; art. 120;
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 66 ust. 1 pkt 16; art. 5 pkt 20;
journal: Dz.U. 2022 poz 2561
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j.)
article: art. 4 pkt 10;
journal: Dz.U. 2022 poz 504
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j.)
article: art. 6-8; art. 77 par 1; art. 80; art. 107 par 3;
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Asesor WSA Robert Żukowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 2 sierpnia 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z 24 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej "Prezes NFZ" lub "organ") decyzją nr [...] z dnia 24 lutego 2023 r., na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.), zwanej "k.p.a.", oraz na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 16 i art. 72, art. 75 ust. 1, art. 109 ust. 1,3 i 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2561 z późn. zm.), zwanej "ustawa o świadczeniach", w zw. z art. 4 pkt 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. 2022 r., poz. 504 ze zm.) zwanej dalej "ustawą o emeryturach i rentach"), po rozpoznaniu wniosku Z. Z. (zwanego dalej "Skarżącym") z dnia 7 stycznia 2022 r., ustalił, że Z. Z. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pobierania świadczenia dla wdowca po zmarłej żonie przyznanego na podstawie amerykańskich federalnych przepisów emerytalno-rentowych, które stanowi odpowiednik polskiej renty rodzinnej.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia 7 stycznia 2022 r. Skarżący wystąpił do Podkarpackiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie ustalenia obowiązku podlegania do ubezpieczenia zdrowotnego w trybie art. 109 ust. 3 ustawy o świadczeniach, z tytułu pobieranego tzw. świadczenia wdowiego z USA po zmarłej żonie. Pan Z. Z. oświadczył, że składki na ubezpieczenie zdrowotne, zostały błędnie naliczone i pobrane od wypłacanego mu amerykańskiego świadczenia przez PKO Bank Polski S.A.. Do wniosku Strona załączyła m.in. kopię pisma Generalnego Konsulatu Amerykańskiego w Krakowie z dnia 3 marca 2020 r., Interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 19 kwietnia 2021 r., pismo Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Polskiego S.A. z dnia 14 maja 2021 r., Zawiadomienie o Przyznaniu Świadczeń w tłumaczeniu tłumacza przysięgłego języka angielskiego z dnia 17 grudnia 2021 r., nr repertorium [...].

Organ administracyjny po zawiadomieniu o wszczęciu postepowania pismem z 20 stycznia 2022 r. zwrócił się do Centrali ZUS Departamentu Rent Zagranicznych jako instytucji łącznikowej, z wnioskiem o wystąpienie do amerykańskiego organu rentowego o wyjaśnienie charakteru świadczenia przyznanego Skarżącemu oraz wskazanie kryteriów, które decydują o przyznaniu świadczenia.

Pismem z 7 lutego 2022 r. ZUS odpowiadając na ww. pismo przedstawił stanowisko Departamentu Rent Zagranicznych Social Security Administration (SSA), iż Stany Zjednoczone Ameryki nie są stroną Konwencji nr 102 MOP, zatem SSA nie może zakwalifikować amerykańskich przedmiotowych świadczeń w kontekście Konwencji nr 102 MOP. Dołączono przy tym linki do amerykańskich przepisów obowiązujących w tej kwestii.

Pismem z dnia 11 lutego 2022 r. Organ prowadzący postępowanie zwrócił się do PKO Bank Polski S.A o dodatkowe wyjaśnienia w sprawie poprzez wyjaśnienie jaki charakter ma pobierane przez Skarżącego świadczenie oraz na jakiej podstawie zostało ono zakwalifikowane do ubezpieczenia zdrowotnego. PKO Bank Polski S.A. odmawiając udzielenia informacji powołał się na tajemnicę bankową oraz oświadczył, iż wszelkie informacje zostaną przedstawione niezwłocznie po nadesłaniu do banku zgody na ujawnienie tych danych od osoby zainteresowanej.

W dniu 30 marca 2022 r. do Organu wpłynęło pismo Skarżącego wraz z kopią pierwszej strony pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Ubezpieczenie Emerytalne oraz Ubezpieczenie na wypadek śmierci Ubezpieczonego i Inwalidztwa w tłumaczeniu tłumacza przysięgłego języka angielskiego z dnia 17 grudnia 2021 r., nr repertorium [...], kopią amerykańskiej karty Social Security oraz kopią pisma Generalnego Konsulatu Amerykańskiego w Krakowie z dnia 3 marca 2020 r.

Pismem z dnia 6 września 2022 r. Organ prowadzący postępowanie zwrócił się Generalnego Konsulatu Amerykańskiego w Krakowie z prośbą o udzielenie informacji dotyczących "świadczenia wdowiego" przyznanego na podstawie amerykańskich przepisów. Do pisma załączony został wymagany w tych zapytaniach formularz SSA-3288, wypełniony przez Skarżącego. W odpowiedzi udzielonej przy piśmie z dnia 24 października 2022 r. Konsulat Amerykański w Krakowie wskazał ogólne reguły dotyczące przyznawania świadczenia wdowiego/wdowczego oraz wyjaśnił, iż nie jest władny dokonywać interpretacji polskich przepisów prawa ani wskazywać jakiemu typowi polskich świadczeń odpowiadają konkretne świadczenia amerykańskie. Wskazano także źródła gdzie organ administracyjny może zapoznać się z pełnym tekstem obowiązujących w USA regulacji prawnych dotyczących przedmiotowego świadczenia wdowiego.

Pismem z 4 listopada 2022 r. organ zawiadomił strony o zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie.

Pismem z 10 stycznia 2023 r. Skarżący przesłał do organu administracyjnego upoważnienie do uzyskania informacji od Banku PKO BP S.A. objętych tajemnicą bankową dotyczących powodów zakwalifikowania przez bank wypłacanego Skarżącemu świadczenia jako tytułu do naliczenia ubezpieczenia zdrowotnego. Upoważnienie to przesłano do Banku PKO BP S.A., który przy piśmie z 26 stycznia 2023 r. wyjaśnił, iż początkowo wypłacane Skarżącemu świadczenie kwalifikowane jako renta/emerytura zagraniczna pomniejszane było o zaliczkę na podatek dochodowy oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne lecz po otrzymaniu interpretacji indywidualnej od Dyrektora KIS zaprzestano tych potrąceń uznając, iż wypłacane świadczenie nie jest rentą/emeryturą i nie podlega obowiązkowi poboru zobowiązań publicznoprawnych.

Po kolejnym zawiadomieniu o zakończeniu postępowania dowodowego z 9 lutego 2023 r. dołączono do akt administracyjnych wydruk zawierający wybrane przepisy w języku angielskim wraz z częściowym roboczym tłumaczeniem niektórych zapisów zawartych na wydruku.

Decyzją z dnia 24 lutego 2023 r. Podkarpacki Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził, iż Skarżący podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pobierania świadczenia wdowca po zmarłej żonie, przyznanego na podstawie amerykańskich federalnych przepisów emerytalno-rentowych, które stanowi odpowiednik polskiej renty rodzinnej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania oraz stanowisko wnioskodawcy. Organ w oparciu o dowody zebrane w sprawie ustalił, iż zgodnie z decyzją Zarządu Ubezpieczeń Społecznych USA SSA, skarżący otrzymał świadczenie wdowie i był uprawiony do comiesięcznych świadczeń dla wdowca począwszy od października 2017 r.. Został przy tym zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pobierania renty zagranicznej od 5 kwietnia 2018 do 3 sierpnia 2021 r. przez płatnika składek Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A. Ponadto był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce jako emeryt. Ustosunkowując się do dołączonej do wniosku interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) zgodnie z którą amerykańskie świadczenie dla wdowca, rozumiane jako odpowiednik polskiego świadczenia rodzinnego, jest zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych, organ wyjaśnił, iż stanowi ono odpowiedź na przytoczony przez Skarżącego stan faktyczny gdzie przyjęto założenie Skarżącego, iż przyznane mu świadczenie jest świadczeniem rodzinnym, co w ocenie organu determinowało treść wydanej interpretacji indywidualnej.

Organ podkreślił, iż w oparciu o odpowiedź PKO Banku Polskiego S.A. świadczenia z instytucji Social Security Administration były rozpoznawane jako świadczenia emerytalno-rentowe. Wyjaśniono przy tym, iż po otrzymaniu interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS bank PKO BP S.A. przyjął, iż przedmiotowe świadczenie jest świadczeniem rodzinnym i zaprzestał poboru składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Organ prowadzący postępowanie wyjaśnił, iż dokonał analizy przepisów polskiej ustawy o emeryturach i rentach jak i analizy przepisów amerykańskiej ustawy o zabezpieczeniu społecznym. Wyjaśniono, iż prawo do polskiej renty rodzinnej nabywa się w razie spełnienia trzech grup przesłanek dotyczących żywiciela, relacji żywiciela z osobami uprawnionymi oraz osób uprawnionych. Zgodnie natomiast z amerykańskimi regulacjami pozostały przy życiu małżonek i każdy pozostały przy życiu rozwiedziony małżonek w pełni ubezpieczonej osoby, spełniający warunki: pozostawanie w stanie wolnym oraz osiągnięcie odpowiedniego wieku, po złożeniu wniosku o przyznanie renty, otrzyma comiesięczne świadczenie, które powinno być równe podstawowej kwocie ubezpieczenia osoby zmarłej. W ocenie organu regulacje ustawy amerykańskiej w zakresie przyznania prawa do renty po zmarłym małżonku są bardzo zbliżone do przepisów o rencie rodzinnej występujących w polskim systemie prawnym. W obydwu przypadkach podstawowym warunkiem przyznania powyższego świadczenia jest posiadanie określonego stażu ubezpieczenia osoby zmarłej oraz wiek pozostałego przy życiu współmałżonka.

Organ prowadzący postępowanie zauważył, że na gruncie prawa polskiego nie funkcjonuje samoistne świadczenie zwane "rentą". Każde świadczenie rentowe jest określone cechą wynikającą z jego charakteru. Ponieważ omawiana sprawa dotyczy ubezpieczeń społecznych, do których zalicza się również ubezpieczenie zdrowotne, rodzaje świadczeń rentowych należy rozumieć zgodnie z art. 4 pkt 10) ustawy o emeryturach i rentach, gdzie renta oznacza rentę z tytułu niezdolności do pracy oraz rentę rodzinną. Pojęcie "renta rodzinna" zawarte w art. 5 pkt 20) ustawy nie ogranicza się do konkretnego świadczenia otrzymywanego z konkretnego kraju lub grupy krajów, dlatego w ocenie Organu przepis ten obejmuje każdy rodzaj renty zagranicznej otrzymywany na podstawie przepisów o zabezpieczeniu społecznym.

Według organu polska renta rodzinna jest świadczeniem dla osób pozostałych przy życiu i obejmuje ryzyko utraty żywiciela rodziny. Takim świadczeniem jest również według organu amerykańskie świadczenie wdowie/wdowcze dlatego też, uznano, iż w sprawie zrealizowała się hipoteza przepisu art. 66 ust. 1 pkt 16) w związku z art. 5 pkt 20) ustawy, na podstawie których osoba pobierająca rentę zagraniczną podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce.

W skardze na powyższą decyzje Skarżący zarzucił naruszenie przepisów o podatku dochodowym oraz przepisów o świadczeniach rodzinnych. W oceni Skarżącego jeśli nie było w sprawie podatku należnego od ww. świadczenia wdowiego to i nie było podstawy do potrącenia składki zdrowotnej.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji.

W toku postępowania strony zwróciły się o skierowanie sprawy do rozpatrzenia w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej "p.p.s.a."), który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Mając powyższe na względzie, w ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w niniejszej sprawie była prawidłowość stanowiska NFZ, który przyjął, iż przyznane Skarżącemu świadczenie jest odpowiednikiem polskiej renty rodzinnej w oparciu o ustalenia faktyczne i ocenę prawną dokonane w sprawie niniejszej. Zdaniem organu bowiem wypłacane Skarżącemu z zagranicy świadczenie wdowie/wdowcze odpowiada rencie lub emeryturze o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 16 i art. 5 pkt 20 ustawy o świadczeniach.

Ustalenie organu oparto zasadnie na porównaniu prawa polskiego i amerykańskiego, gdzie należało szukać rozwiązania co do charakteru prawnego omawianego świadczenia, jednakże przyjęta ocena prawa amerykańskiego z uwagi na brak wykazania, że przyjęte uregulowania były obowiązujące w sprawie i należycie przetłumaczone, nie została przeprowadzona w stopniu wystarczającym do przyjęcia podjętych przez organ wniosków. Tym samym za przedwczesne i arbitralne należy uznać przyjęcie przez organ, że ww. świadczenie wypłacane przez Zarząd Ubezpieczeń Społecznych USA stanowi "świadczenie rentowe" i jest odpowiednikiem polskiej renty rodzinnej, które podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Zgodnie art. 66 ust. 1 pkt 16 ustawy o świadczeniach obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby pobierające emeryturę lub rentę, osoby w stanie spoczynku pobierające uposażenie lub uposażenie rodzinne oraz osoby pobierające uposażenie po zwolnieniu ze służby lub świadczenie pieniężne o takim samym charakterze. Oznacza to, że ustawodawca nałożył obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wyłącznie na kategorie osób wymienione w tym przepisie, przy czym wyrażenie "świadczenie pieniężne o takim samym charakterze" odnieść należy tylko do ostatniej z wymienionych kategorii, tj. osób pobierających uposażenie po zwolnieniu ze służby. Przepis ten, jako element prawa daninowego, nakładającego na obywatela określone obowiązki finansowe, nie może podlegać wykładni rozszerzającej, a w konsekwencji zasadność jego zastosowania wynikać winna z jednoznacznego wykazania, że stan faktyczny, z którego zaistnieniem wiąże się powstanie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, odpowiada stanowi prawnemu wynikającemu z przytoczonej normy.

Jednocześnie zgodnie z art. 5 pkt 20 ustawy o świadczeniach za osobę pobierającą emeryturę lub rentę uważa się także osobę otrzymującą emeryturę lub rentę z zagranicy, co oznacza zrównanie krajowych i zagranicznych rent i emerytur. W konsekwencji zatem zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 16 ustawy o świadczeniach w związku z art. 5 pkt 20 tej ustawy wymaga przeprowadzenia analizy, a następnie ustalenia, czy pobierane świadczenie zagraniczne jest równoważne rencie zagranicznej. W realiach niniejszej sprawy oznacza to konieczność przeprowadzenia wspomnianej analizy w odniesieniu do otrzymywanego przez Skarżącego świadczenia na podstawie prawa USA, w tym wykazania w świetle jakich konkretnie norm obowiązujących w USA oceniono charakter przyznanego świadczenia. W tym celu niezbędne było pozyskanie stosownych regulacji prawnych obowiązujących w tym zakresie w USA, w szczególności amerykańskiej ustawy o zabezpieczeniu społecznym (oraz wykonanie ich tłumaczenia przysięgłego) i dopiero po analizie tych regulacji ustalenie, czy wskazane świadczenie odpowiada wprost któremukolwiek świadczeniu przyznawanemu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej (RP) zgodnie z przepisami krajowymi, które kwalifikowałoby się do naliczenia składki zdrowotnej zgodnie z polskimi przepisami.

Podkreślenia przy tym wszystkim wymaga, że z ww. przepisów art. 66 ust. 1 pkt 16 ustawy o świadczeniach w związku z art. 5 pkt 20 tej ustawy wynika, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego dotyczy tylko rent i emerytur z zagranicy, nie zaś wszelkich wypłat dokonywanych w ramach zagranicznego zaopatrzenia emerytalnego i rentowego.

Zgodnie natomiast z treścią art. 4 pkt 10 ustawy o emeryturach i rentach za rentę uznaję się rentę z tytułu niezdolności do pracy i rentę rodzinną. Obowiązkiem organu było zatem wykazanie, iż przyjęte w zaskarżonej decyzji wnioski wynikają z przytoczonych regulacji prawnych odpowiadających swym zakresem ustalonym okolicznościom faktycznym.

W ocenie organu za uznaniem przyznanego skarżącemu świadczenia jako renty zagranicznej przemawia treść paragrafu 202 (f) sekcja 2 (A), który określa uprawnienie do uzyskania wsparcia po zmarłym małżonku w sposób bardzo zbliżony do polskich przepisów o rencie rodzinnej. Tym samym organ przyjął tutaj jako kluczowe przy ocenie charakteru prawnego otrzymywanego świadczenia podobieństwo porównywanych świadczeń.

W ocenie Sądu podkreślić, należy, że przepis art. 66 ust. 1 pkt 16 ustawy o świadczeniach, jako nakładający określony obowiązek względem obywatela, nie podlega wykładni rozszerzającej. Oznacza to, że dla zasadności jego zastosowania stan faktyczny będący źródłem obowiązku musi odpowiadać stanowi prawnemu w normie tej określonemu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 grudnia 2011 r., VI SA/Wa 1757/11). Ewentualne wnioskowanie co do charakteru prawnego ocenianego świadczenia winno zatem być poprzedzone analizą prawną, która w sposób pełny wykaże, iż zasadność utożsamienia porównywanych konstrukcji instytucji prawnych (świadczenia wdowiego z jego polskim odpowiednikiem podlegającym ubezpieczeniu zdrowotnemu).

Zdaniem Sądu, mimo powołania się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na treść niektórych przepisów prawa amerykańskiego, wobec braku dołączenia treści ocenianych przepisów wraz z ich tłumaczeniem przysięgłym oraz wykazaniem choćby poprzez publikator umożliwiający ocenę źródła przepisu prawa, brak jest możliwości oceny zastosowanej przez organ wykładni prawa amerykańskiego i polskiego. Tym samym materiał dowodowy zebrany w sprawie nie odpowiada standardom umożliwiającym ocenę przyjętego przez organ administracyjny stanowiska.

W rezultacie tych uwag organ nie wykazał swoich jednoznacznych ustaleń, w świetle których dokonał oceny charakteru prawnego świadczenia otrzymywanego przez stronę skarżącą. W konsekwencji brak jest potwierdzenia wniosków organu, bowiem znajdujące się w aktach administracyjnych częściowe robocze tłumaczenia fragmentów tekstów dotyczących świadczenia wdowiego - co stanowiło podstawę przyjęcia, że otrzymywane przez skarżącą świadczenie odpowiada rencie rodzinnej – nie mogą być uznane za wiarygodny materiał dowodowy. Braku tego nie zastępuje ogólnikowe, nawiązanie przez organ w decyzji do powoływanych przepisów amerykańskiej ustawy o zabezpieczeniu społecznym. Organ nie zebrał bowiem treści tej ustawy (lub jej istotnych fragmentów) z powołaniem ich pochodzenia wraz z ich profesjonalnym tłumaczeniem.

Według Sądu organ winien ww. ustalenia poczynić w oparciu o pozyskane i przetłumaczone (przez tłumacza przysięgłego) przepisy prawa amerykańskiego, tak żeby możliwe było prześledzenie na ich tle toku rozumowania organu w procesie subsumpcji poczynionych w sprawie ustaleń pod zastosowane normy - tu prawa USA w związku z ww. przepisami prawa polskiego, tj. ustawy o świadczeniach. Dopiero pozyskanie stosownych (obowiązujących w danej sprawie) regulacji prawnych obowiązujących w tym zakresie w USA i ich analiza (w kontekście przepisów prawa polskiego - ustawy o świadczeniach) pozwoli organowi ustalić, czy wskazane świadczenie odpowiada któremukolwiek świadczeniu przyznawanemu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z przepisami krajowymi.

Postępowanie administracyjne w powyższym zakresie winno być przeprowadzone zgodnie z zasadami określonymi w art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., przy czym rozpoznając sprawę ponownie organ w pierwszej kolejności w sposób prawidłowy zbierze materiał dowodowy w sprawie (poprzez pozyskanie obowiązujących w danym stanie faktycznym przepisów prawa amerykańskiego wraz z tłumaczeniem przysięgłym) a następnie dopiero w oparciu o obowiązujące przepisy prawa dokona oceny charakteru prawnego przedmiotowego świadczenia. Pamiętać przy tym należy, iż przy ocenie charakteru prawnego świadczenia transferowanego z zagranicy nie jest oczywiście kluczowe jak oznaczane jest to świadczenie i jakie jest jego tłumaczenie na język polski lecz istotny jest rzeczywisty charakter prawny przedmiotowego świadczenia, który prawidłowo oceniony być może dopiero po kompleksowym i wiarygodnym przedstawieniu ocenianego świadczenia. Na mocy art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają bowiem na podstawie przepisów prawa, zatem nakładanie obowiązku na stronę skarżącą, w postaci objęcia jej w okolicznościach faktycznych sprawy obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, musi wynikać wprost z zastosowanych obowiązujących w danej sprawie przepisów prawa, a nie z roboczych tłumaczeń wydruków bliżej nieokreślonych fragmentów przepisów amerykańskich, których data obowiązywania jest niedookreślona.

Reasumując, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ, po uzupełnieniu materiału dowodowego w zakresie obowiązującego prawa amerykańskiego, poczyni ustalenia faktyczne i prawne na okoliczności wskazane wyżej. Wyjaśni w szczególności, jaki charakter prawny ma ww. świadczenie otrzymywane przez skarżącego w świetle przepisów obowiązujących w danym stanie prawnym w USA i czy jest ono tożsame z uposażeniem jakim jest emerytura lub renta, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 16 i art. 5 pkt 20 ustawy o świadczeniach, w szczególności czy stanowi rentę zagraniczną w rozumieniu art. 5 pkt 20 ustawy o świadczeniach. Bez wyczerpującego (w myśl podanych wyżej zasad) wyjaśnienia/analizy podstawy prawnej - przyjęcie, że otrzymywane przez skarżącego świadczenie stanowi tytuł do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego o którym mowa w ustawie o świadczeniach, jest przedwczesne.

Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Kosztów postępowania Sąd nie zasądził, gdyż strona skarżąca nie była reprezentowana przez pełnomocnika, a wpisu sądowego od skargi nie uiszczała z uwagi na zwolnienie ustawowe przewidziane w art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a., zgodnie z którym strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie natomiast do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 maja 2016 r. II GPS 2/15 przez sprawę z zakresu ubezpieczeń społecznych należy rozumieć także sprawę z zakresu ubezpieczeń zdrowotnych.