Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 709/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2024-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1, art. 67 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 190
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant referent Natalia Stemplewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2024 r. sprawy ze skargi R. sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie usunięcia nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego budynku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. (dalej jako: "PINB", "organ pierwszej instancji") nakazał współwłaścicielom budynku biurowego przy Placu [...] w O., P. S.A. w W. i R. sp. z o.o. w O. usunąć nieprawidłowości dotyczące stanu technicznego tego budynku, tj. pęknięcie zewnętrznej ściany samonośnej na kondygnacji parteru, nieszczelność pokrycia dachowego, brak otuliny zbrojenia żelbetowych elementów konstrukcyjnych (stropu i ścian) w piwnicy poprzez: wykonanie naprawy ściany, wymianę pokrycia dachowego i naprawę żelbetowych elementów konstrukcyjnych w piwnicy - w terminie do 30 czerwca 2022 r.

Po rozpatrzeniu odwołania R. Sp. z o.o., Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WINB", "organ odwoławczy"), decyzją z [...] r., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu usunięcia nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego przedmiotowego budynku i wyznaczył nowy termin wykonania powyższych robót do dnia 31 sierpnia 2022 r., w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że po wpłynięciu wniosku mgr inż. R. R. o wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku będącego w stanie przedawaryjnym i przeprowadzeniu kontroli użytkowania budynku – będącego współwłasnością strony skarżącej i P. S.A. w W. (dalej jako: "Spółka"), organ pierwszej instancji stwierdził, że budynek w części należącej do Spółki nie jest użytkowany, użytkowane są tylko pomieszczenia należące do strony skarżącej, media do budynku zostały odcięte. Stwierdzono widoczne w kilku miejscach odsłonięte zbrojenie stropu żelbetowego nad piwnicą i przerwane w wyniku korozji stali zbrojeniowej strzemiono, a także widoczne pęknięcie ściany zewnętrznej parteru pod oknem oraz dużą ilość śladów po przeciekach z dachu. Nie stwierdzono widocznych pęknięć i zarysowań elementów konstrukcyjnych. W trakcie kontroli przedłożono aktualne protokoły z kontroli rocznej i pięcioletniej zawierające ocenę, że budynek może być dalej użytkowany.

Po wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie stanu technicznego przedmiotowego budynku, do akt sprawy dołączono ekspertyzę techniczną dotyczącą stanu technicznego w/w budynku sporządzoną przez mgr inż. E. G. i zweryfikowaną przez dra hab. inż. prof. Politechniki Gdańskiej J. T. w której wskazano istniejące nieprawidłowości oraz stwierdzono, że w piwnicach budynku występuje lokalnie korozja stali zbrojeniowej i betonu, zarysowania na poziomie 0 i 1 nie zagrażają bezpieczeństwu użytkowania budynku i należy je zabezpieczyć, zarysowania na stropach z płyt kanałowych są wynikiem "klawiszowania" płyt, ale z uwagi na małą szerokość ich rozwarcia nie mają wpływu na bezpieczeństwo użytkowania, pomiar geodezyjny nie wykazał liniowego przyrostu wychyleń od pionu, a występujące różnice wychylenia konstrukcji elewacji budynku (maksymalnie 42 mm) są spowodowane jakością wykonania elewacji, konstrukcja budynku w obecnym stanie technicznym nie zagraża bezpieczeństwu.

Do akt zostały również dołączone: operat techniczny mgr inż. P. B., który zauważył, że budynek odchyla się od pionu w kierunku parkingu dla autobusów o 8 cm, w kierunku ulicy D. o 5 cm.

P. S.A. przedłożyła również uzupełnioną ekspertyzę techniczną dotyczącą stanu technicznego budynku, która została uzupełniona o szczegółowe określenie sposobu naprawy pękniętej ściany zewnętrznej na parterze budynku.

Dołączono także sprawozdanie z pomiarów geodezyjnych budynku

mgr inż. E. G. Wskazano w niej, że punkty pomiarowe A1, A2, A3, A4 nie wykazały żadnych przemieszczeń, a punkty B1, B2, B3, B4 nie wykazały przemieszczeń pionowych, a przemieszczenia poziome tych punktów mieszczą się w granicach tolerancji dokładności przyrządu.

Skarżąca przedłożyła ekspertyzę techniczną mgr inż. T. M. i dr hab. inż. prof. nadzw. Politechniki Gdańskiej M. N., w której stwierdzono, że budynek nie wykazuje znamion zewnętrznych bezpośredniego zagrożenia zniszczenia konstrukcji, ale prawdopodobne jest wystąpienie awarii związanej z postępującą degradacją jego substancji i brakiem właściwej obsługi technicznej (bieżącej konserwacji). Dodatkowo wskazali, że stwierdzone usterki i uszkodzenia, głównie elementów stropodachu oraz elementów osłonowych ścian zewnętrznych skutkują szybką degradacją zachowanej (istniejącej) substancji budynku. Dalszy długotrwały brak rozpoczęcia prac remontowo-naprawczych w obszarze ww. budynku może spowodować istotne pogorszenie jego stanu technicznego powodując zaistnienie stanu przedawaryjnego. Ze względów teoretycznych możliwy jest remont oraz prace obejmujące przebudowę i modernizację budynku w ramach remontu kapitalnego, jednakże rozwiązaniem optymalnym ze względów ekonomicznych jest rozbiórka budynku i wybudowanie w na jego miejscu nowego obiektu.

Do akt zostało także dołączone pismo mgr inż. E. G. dotyczące pomiarów geodezyjnych budynku, w którym wskazano, że pomiary w dniu 18 listopada 2021 r. nie wykazały odchyleń budynku od pionu w stosunku do pomiarów z dnia 17 maja 2021 r. w związku z powyższym stwierdza się, że budynek może być użytkowany.

Na podstawie przestawionych ekspertyz, PINB nakazał, decyzją z [...] r., na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm.) – dalej jako: "P.b.", usunięcie nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego budynku. W ocenie PINB, nie było podstaw do wydania nakazu rozbiórki budynku na podstawie art. 67 ust. 1 p.b. Organ wskazał, że współwłaściciele budynku mają prawo rozebrać ten budynek na podstawie decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] r. o pozwoleniu na rozbiórkę, wydanej na wniosek strony skarżącej. W uzasadnieniu wskazał, że nie dał wiary ekspertyzie z 2021 r. opracowanej przez mgr inż. R. R. odnośnie do odchylenia budynku od pionu. Pomiar dokonany przez uprawnionego geodetę nie potwierdził wartości wskazanych w ekspertyzie. Udokumentowane wyniki z pomiarów geodezyjnych zaprzeczają wartości odchylenia od pionu podanej w tej ekspertyzie.

Sporządzone ekspertyzy przez mgr inż. E. G. oraz mgr inż. T. M. i dr hab. Inż. prof. nadzw. Politechniki Gdańskiej M. N. – nie stwierdzają zagrożenia katastrofą budowlaną lecz stwierdzają nieodpowiedni stan techniczny budynku.

Z treści art. 66 ust. 1 P.b. wynika uprawnienie dla organu nadzoru budowalnego do nakładania obowiązków mających na celu usunięcie nieprawidłowości, a więc stanu niezgodnego z przepisami. Decyzje podejmowane na podstawie tego przepisu mają charakter związany, co oznacza, że jeżeli wystąpi chociażby jedna z określonych w nim przesłanek, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, ale zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Przedmiotowy obiekt nie jest utrzymany w należytym stanie technicznym. Zasadnicze usterki dotyczą pęknięcia zewnętrznej ściany samonośnej na kondygnacji parteru, nieszczelności pokrycia dachowego, brak otuliny zbrojenia żelbetowych elementów konstrukcyjnych (stropu i ścian) w piwnicy. Jednocześnie ekspertyzy wykazały, że konstrukcja budynku w obecnym stanie technicznym nie zagraża bezpieczeństwu. Jedynie autor ekspertyzy technicznej R. R. wskazał, że budynek stwarza zagrożenie ze względu na systematyczne przyrosty rozległości uszkodzeń elementów konstrukcyjnych oraz że ogólny stan budynku ocenia jako przedawaryjny. Autor ocenił, ze budynek ten nie nadaje się do remontu lub odbudowy, konieczna jest natychmiastowa rozbiórka budynku. Z powyższym twierdzeniem organ odwoławczy nie zgodził się, odnosząc się do sprawozdania z pomiarów geodezyjnych budynku przeprowadzonych 19 listopada 2021 r. Wskazano tam, że pomiary w dniu 8 listopada 2021 r. nie wykazały odchyleń budynku od pionu w stosunku do pomiarów z 17 maja 2021 r., w związku z powyższym stwierdza się, że budynek może być użytkowany.

W warunkach przedmiotowej sprawy nie ma zatem podstaw do nakazania rozbiórki omawianego budynku biurowego.

W ocenie organu odwoławczego, PINB zasadnie wskazał, jakie czynności należy wykonać, aby doprowadzić budynek biurowy położony na działce nr [...] obręb [...] przy Placu [...] w O. do odpowiedniego stanu technicznego.

Nie ulega wątpliwości, że nakazy z art. 66 P.b. powinny być w pierwszej kolejności kierowane do właścicieli lub zarządców obiektów budowlanych, gdyż koresponduje to z regulacją zawartą w art. 61 pkt 1 P.b. W omawianej sprawie współwłaścicielami są: P. S.A. w W. i R. sp. z o.o.

W ocenie organu odwoławczego, wykonanie przez zobowiązanych obowiązków wskazanych w zaskarżonej decyzji doprowadzi do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego przedmiotowego budynku.

Na powyższą decyzję strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 541/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji i zasądził od WINB na rzecz skarżącej kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Podkreślił, że bezsporne jest, że przedmiotowy budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym wymagającym interwencji, co wynika z ekspertyz i ustaleń organu. Jednak, aby wydać nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 ust. 1 P.b., organ nadzoru budowlanego musi uzyskać zapewnienie właściciela o zamiarze wykonania robót mających na celu doprowadzenie obiektu do odpowiedniego stanu technicznego. Jeżeli właściciel nie ma zamiaru wykonywać remontu budynku, a nawet wyraźnie wskazuje, że chce rozbiórki obiektu, to nie ma podstaw do nałożenia na niego obowiązków wynikających z art. 66 ust. 1 P.b. Należy zauważyć – wskazał Sąd - że nakazanie wykonania robót budowlanych zmierzających do przywrócenia budynku do stanu zgodnego z prawem budowlanym stanowi ingerencję władzy publicznej w uprawnienia właścicielskie. Zatem zanim organy administracji publicznej w określonej sprawie zastosują art. 66 ust. 1 P.b. muszą ustalić zamiary właściciela. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca będąca jednym ze współwłaścicieli budynku, wyraźnie wskazuje, że chce rozebrać budynek. Natomiast drugi właściciel – P. S.A. w W., domaga się remontu tego budynku. W związku z tym, przed Sądem Rejonowym w O. toczy się postępowanie w przedmiocie uzyskania zgody zastępczej na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd w przedmiocie dokonania naprawy budynku w zakresie wskazanym w zaskarżonych decyzjach. Zdaniem Sądu, dopóki ta zgoda nie zostanie uzyskana, nie ma podstaw do nakładania obowiązków wynikających z art. 66 ust. 1 P.b. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją jest zatem, w ocenie Sądu, obecnie bezprzedmiotowe. Dopiero uzyskanie zgody zastępczej na wykonanie remontu pozwoli na wydanie decyzji w trybie art. 66 ust. 1 P.b.

Skargą kasacyjną P. S.A. w W. zaskarżyła powyższy wyrok w całości. NSA, wyrokiem z dnia 9 lipca 2024 r. sygn. akt II OSK 1095/23 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie i zasądził od R. Sp. z o.o. na rzecz P. S.A. w Warszawie kwotę 490 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że przede wszystkim zasadny jest zarzut błędnej wykładni art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. Wbrew stanowisku WSA, wyrażonym w zaskarżonym wyroku, jeżeli wystąpi jedna z czterech przesłanek wymienionych w art. 66 ust. 1 P.b., czy 1a, uzasadniona jest ingerencja organu nadzoru budowlanego. Obligują one organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji zawierającej odpowiednie nakazy. W takim przypadku bowiem organ zobowiązany jest do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego. Decyzje podejmowane na podstawie art. 66 P.b. mają charakter związany, co oznacza, że ustalenie, że zachodzi któraś z przesłanek wymienionych w art. 66 ust. 1 pkt 1-4 P.b. wymusza na organie wydanie decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Organ jest nie tylko uprawniony, ale zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Tym samym, nie można uzależnić wydania decyzji w trybie art. 66 ust. 1 P.b. od wcześniejszego pozyskania zgody czy też zapewnienia właściciela o zamiarze wykonania robót mających na celu doprowadzenie obiektu do odpowiedniego stanu technicznego, gdy ten nie ma zamiaru wykonywać remontu, a nawet wyraźnie wskazuje, że chce rozbiórki obiektu, jak to błędnie uznał Sąd pierwszej instancji. O sposobie rozstrzygnięcia w tym przypadku orzeka organ nadzoru budowlanego mając na uwadze uwarunkowania wynikające z dyspozycji normy art. 66 ust. 1 P.b.

Organy nadzoru budowlanego nie mogą uwzględniać przyszłych i niepewnych planów inwestycyjnych jednego z dwóch współwłaścicieli, w szczególności, że ci mają rozbieżne stanowisko co do przyszłości budynku.

Z dołączonych do akt 4 ekspertyz wynikało, że przedmiotowy budynek nie wykazuje znamion bezpośredniego zagrożenia zniszczeniem konstrukcji, ale postępuje degradacja substancji, a przede wszystkim, nie istnieje zagrożenie katastrofą budowlaną. Uznano, że możliwy jest remont budynku, a ujawniony nieodpowiedni stan techniczny budynku uzasadniał potrzebę zastosowania nakazów opartych na normie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b.

Po ustaleniu, że istnieje materialnoprawna przesłanka zastosowania art. 66 ust. 1 P.b., organ nadzoru budowlanego wydaje stosowaną decyzję skierowaną do współwłaścicieli obiektu.

Przepis art. 67 ust. 1 P.b. wymaga pełnej zgody współwłaścicieli nieruchomości na rozbiórkę obiektu budowlanego. Nakaz rozbiórki ingeruje w konstytucyjnie chronione prawo własności. Zanim organ nadzoru budowlanego orzeknie rozbiórkę danego obiektu, powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, którego celem jest ustalenie, czy obiekt nadaje się do remontu, w tym czy i w jaki sposób właściciel ma zamiar usunąć istniejące naruszenie prawa. Niemniej jednak w tej sprawie nie mamy do czynienia z postępowaniem opartym na ww. normie. Na tym etapie postępowania wskazywana przez ekspertów techniczna możliwość wykonania remontu budynku oraz brak pełnej zgody współwłaścicieli na rozbiórkę, co do zasady nie dawał podstaw do nakazania rozbiórki obiektu w oparciu o art. 67 P.b.

NSA wskazał, że nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a tylko kontroluje zgodność z prawem wydanej w sprawie przez organ decyzji. Dotychczasowe rozważania wskazują, ze zaskarżony wyrok wydany został z naruszeniem art. 66 ust. 1 P.b. i przedstawiona wykładnia uzasadnia uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem dokonania właściwej, w pełnym zakresie, legalności zaskarżonej decyzji, przy uwzględnieniu wskazań przedmiotowego wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub inne naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ( Dz.U. z 2024 r. poz. 935 – zwanej dalej p.p.s.a.).

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. (§ 1).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności podnieść należy, że rozpatrywana sprawa była przedmiotem rozpoznania przez tut. Sąd, który wyrokiem z dnia 10 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Ol 541/22, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji i zasądził na rzecz skarżącego od WINB kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Jak wynika z art. 190 p.p.s.a., gdy Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Związanie sądu administracyjnego pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, nawet wówczas, gdy nie podziela wyrażonych w tym wyroku ocen (wyrok NSA z dnia 24 listopada 2022 r., I FSK 1346/22, CBOSA).

Rozpoznając niniejszą sprawę po wydaniu wyroku przez NSA i biorąc pod uwagę dokonaną przez ten Sąd ocenę prawną przedmiotowej sprawy, skargę należało oddalić.

NSA w wyroku z dnia 9 lipca 2024 r. przede wszystkim wskazał na niezasadność poglądu w sprawie, prezentowanego przez Sąd pierwszej instancji, że aby wydać nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 ust. 1 P.b., organ nadzoru budowlanego musi uzyskać zapewnienie właściciela o zamiarze wykonania robót mających na celu doprowadzenie obiektu do odpowiedniego stanu technicznego. Jeżeli właściciel nie ma zamiaru wykonywać remontu budynku, a nawet wyraźnie wskazuje, że chce rozbiórki obiektu, to nie ma podstaw do nałożenia na niego obowiązków wynikających z art. 66 ust. 1 P.b.

NSA wskazał, że wbrew stanowisku wyrażonemu w zaskarżonym wyroku, uzasadniona jest ingerencja organu nadzoru budowlanego. Stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego, że obiekt może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska, albo jest użytkowany w sposób zagrażający zdrowiu lub życiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, czy też jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia, obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji zawierającej odpowiednie nakazy (art. 66 ust. 1). W takim przypadku organ bowiem zobowiązany jest do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego. Decyzje podejmowane na podstawie art. 66 ust. 1 P.b. mają charakter związany, co wynika z tego, że ustalenie przez organ nadzoru budowlanego, że zachodzi któraś z przesłanek wymienionych w art. 66 ust. 1 pkt 1-4, wymusza na nim wydanie decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W takiej właśnie sytuacji organ nadzoru budowlanego nie tylko jest uprawniony, ale wręcz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Tym samym – jak wskazał NSA – nie można uzależniać wydania decyzji w trybie art. 66 ust. 1 P.b. od wcześniejszego pozyskania zgody, czy też zapewnienia właściciela o zamiarze wykonania robót mających na celu doprowadzenie obiektu do odpowiedniego stanu technicznego, gdy ten nie ma zamiaru wykonywać remontu budynku, a nawet wyraźnie wskazuje, że chce rozbiórki obiektu, jak błędnie uznał to Sąd pierwszej instancji. O sposobie rozstrzygnięcia w tym przypadku orzeka organ nadzoru budowlanego mając na uwadze uwarunkowania wynikające z dyspozycji art. 66 ust. 1 P.b.

NSA podkreślił w uzasadnieniu wyroku, że organy nadzoru budowlanego, wydając decyzję w trybie art. 66 ust. 1 P.b. nie mogą uwzględniać przyszłych, a więc niepewnych planów inwestycyjnych jednego z dwóch współwłaścicieli, w szczególności, że ci mają rozbieżne stanowiska co do przyszłości budynku.

Wskazano, że z dołączonych do akt 4 ekspertyz wynikało, że przedmiotowy budynek nie wykazuje znamion bezpośredniego zagrożenia zniszczeniem konstrukcji, ale postępuje degradacja jego substancji, a przede wszystkim, iż nie istnieje zagrożenie katastrofą budowlaną. Nie stwierdzono potrzeby wygrodzenia strefy niebezpiecznej przy budynku ani konieczności wykonania daszków ochronnych nad chodnikami przylegającymi do budynku. W konkluzji uznano, że możliwy jest remont spornego budynku, a ujawniony nieodpowiedni stan techniczny uzasadniał potrzebę zastosowania nakazów opartych na normie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b.

Dlatego też, w takiej sytuacji, organ nadzoru budowlanego powinien dążyć do skutecznego egzekwowania bezzwłocznego doprowadzenia obiektu do stanu niestwarzającego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi bądź jego doprowadzenia do stanu odpowiadającego wymaganiom technicznym, niezależnie od woli i intencji właściciela obiektu.

Stanowiska tego nie może zmienić powoływanie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na toczące się postępowanie przed Sądem Rejonowym w O. w przedmiocie uzyskania zgody zastępczej – w trybie art. 199 k.c. w zw. z art. 1047 k.p.c., na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd w przedmiocie dokonania naprawy budynku w zakresie wskazanym w zaskarżonych decyzjach.

Po ustaleniu zatem – wskazał NSA – że istnieje materialnoprawna przesłanka zastosowania art. 66 ust. 1 P.b., organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję administracyjną, skierowaną do współwłaścicieli, nie kierując się wielkością udziałów we współwłasności.

Zdaniem sądu odwoławczego, ma rację organ wskazując, że to przepis art. 67 ust. 1 P.b. wymaga pełnej zgody współwłaścicieli nieruchomości na rozbiórkę obiektu budowlanego. Nakaz rozbiórki ingeruje w konstytucyjnie chronione prawo własności.

Organ nadzoru budowlanego, zanim orzeknie rozbiórkę danego obiektu, powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, którego celem jest ustalenie, czy obiekt nadaje się do remontu, w tym czy i w jaki sposób właściciel obiektu ma zamiar usunąć istniejące naruszenie prawa. Niemniej jednak w tej sprawie nie mamy do czynienia z postępowaniem opartym na ww. normie. Na tym etapie postępowania wskazywana przez ekspertów techniczna możliwość wykonania remontu budynku oraz brak pełnej zgody współwłaścicieli na rozbiórkę, co do zasady, nie dawał podstaw do nakazania rozbiórki obiektu w oparciu o art. 67 P.b.

Biorąc pod uwagę ocenę prawną, zawartą w wyroku NSA, stwierdzić należy, że decyzja wydana przez WINB w niniejszej sprawie jest legalna i zgodna z prawem.

WINB stwierdził, że przedmiotowy budynek nie jest utrzymywany w należytym stanie technicznym, a ekspertyzy wykazały, że konstrukcja budynku w obecnym stanie technicznym nie zagraża bezpieczeństwu.

W ocenie WINB, w obecnym stanie technicznym nie ma podstaw do nakazania rozbiórki obiektu. Zdaniem organu odwoławczego, PINB zasadnie wskazał, jakie czynności należy wykonać, aby doprowadzić budynek do odpowiedniego stanu technicznego:

1) wykonanie naprawy ściany w zakresie i w sposób określony w Ekspertyzie technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku administracyjno-socjalnego przy Placu [...] w O. opracowanej w maju 2021 r. przez mgr inż. E. G. i zweryfikowanej przez dra hab. inż. prof. zw. Politechniki Gdańskiej J. T.,

2) wymianę pokrycia dachowego,

3) naprawę żelbetowych elementów konstrukcyjnych w piwnicy przy użyciu systemowych zapraw budowlanych dopuszczonych do naprawy elementów konstrukcyjnych.

W ocenie organu odwoławczego, wykonanie przez zobowiązanych – P. S.A. w W. i R. sp. z o.o. – obowiązków wskazanych w decyzji organu pierwszej instancji, doprowadzi do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego budynku biurowego przy Placu [...] w O.

Biorąc pod uwagę ocenę prawną zawartą w wyroku NSA z 9 lipca 2023 r. sygn. akt II OSK 1095/23, decyzja organu odwoławczego jest prawidłowa.

Odnosząc się zaś do stanowiska skarżącego przedstawionego na rozprawie, że obecnie budynek ten nie spełnia licznych wymagań przepisów prawa budowlanego, poza tym oceny dotyczące stanu technicznego budynku pochodzą z okresu sprzed ponad trzech lat, gdzie budynek jest nieużytkowany, co oznacza jego dalszą degradację, należy wyjaśnić stronie, że – zgodnie z przepisami prawa - Sąd ocenia sprawę według stanu z dnia wydania decyzji, a nie według stanu obecnego.

Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.