Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 302/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust.1, art. 17b
journal: Dz.U. 2017 poz 1952
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art. 63
journal: Dz.U. 2023 poz 1429
law: Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca) Sędziowie Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agata Jakimiuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2024 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 14 lutego 2024 r., znak: SKO.PS/40/42/2024 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu decyzją z dnia 14 lutego 2024r. SKO.PS/40/42/2024 po rozpatrzeniu odwołania J. W. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Potok Wielki z dnia 29 grudnia 2023r., znak: OPS.5211.19.ODM.2023.AR o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką T. W..

W uzasadnieniu wyjaśniono, że postępowanie wszczęto na wniosek skarżącego z 14 grudnia 2023r.; do wniosku skarżący dołączył orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 30 lipca 2021r. o uznaniu jego matki T. W. za osobę o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe wraz informacją, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, a ustalony znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 16 września 2019r.

Odmawiając przyznania świadczenia organ I instancji wskazał na 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023r., poz. 390), dalej jako "u.ś.r", który uzależnia prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Organ ustalił, że niepełnosprawność T. W. powstała później, a więc warunek ten nie jest spełniony.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu w pierwszej kolejności wyjaśniło, że w stosunku do wniosków złożonych do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu przed nowelizacją obowiązującą od 1 stycznia 2024 r., co wynika z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 poz. 1429), dalej jako "u.ś.w.". Zgodnie z nim, w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne (...) do którego prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023r., stosuje się przepisy dotychczasowe.

Następnie stwierdziło, że interpretacja organu dotycząca przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. była błędna, ponieważ w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 kwestia okresu powstania niepełnosprawności nie ma znaczenia przy przyznawaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium obszernie opisało stanowisko Trybunału i jego omówienia w orzecznictwie sądowym.

Jednocześnie uznało, że odmowa przyznania świadczenia w okolicznościach niniejszej sprawy była uzasadniona. Przytoczyło art. 17 ust. 1 u.ś.r., który określa przesłanki i tryb przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego (m.in. wymagał istnienia związku pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki) oraz art. 17b ust 1 u.ś.r., z którego wynika m.in., że w przypadku, gdy o świadczenie ubiega się rolnik, świadczenie przysługuje w przypadku zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, co - zgodnie z art. 17b ust. 2 u.ś.r. - potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.

Kolegium wskazało, że skarżący we wniosku o świadczenie pielęgnacyjne zadeklarował, że w dniu 1 grudnia 2023r. zaprzestał pracy w gospodarstwie rolnym, jednak - zdaniem Kolegium - nie jest to wiarygodne. Skarżący jest bowiem właścicielem gruntów rolnych o powierzchni 10,1025 ha przeliczeniowych i posiada ubezpieczenie w KRUS. Wprawdzie skarżący wskazał, że w chwili obecnej pracą w gospodarstwie rolnym zajmuje się jego żona wraz z synami, jednak organ ustalił, że żona pracuje na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w firmie z siedzibą w [...]. Zdaniem Kolegium skarżący – wbrew oświadczeniu - nie zrezygnował więc z pracy w gospodarstwie rolnym i nie zaprzestał prowadzenia tego gospodarstwa.

W konsekwencji Kolegium uznało, że nie zachodzi związek przyczynowo- skutkowy, wymagany do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Kolegium ustaliło, że niepełnosprawna T. W. mieszka wraz z synem, jego żoną oraz wnukami; cierpi z powodu chorób wieku starczego, po domu porusza się za pomocą laski, samodzielnie korzysta z toalety, w nocy korzysta z pampersów i samodzielnie spożywa przygotowane posiłki. Skarżący pomaga jej w wykonywaniu codziennych czynności, tj. przygotowuje posiłki, pomaga przy kąpieli, umawia i zawozi na wizyty lekarskie, wykupuje recepty, smaruje matkę dwa razy dziennie kremami, pierze, sprząta, robi zakupy i załatwia sprawy urzędowe. Przy właściwej organizacji pracy, skarżący może prowadzić gospodarstwo rolne, zarządzać nim i jednocześnie sprawować opiekę nad matką. Kolegium podkreśliło, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania oraz przytoczyło treść wybranych orzeczeń sądowych dotyczących wykładni art. 17 ust. 1 u.ś.r., w tym pojęcia "stałej opieki". Wynika z nich, że "stałość" opieki warunkującej świadczenie pielęgnacyjne musi być tego rodzaju, że ma być ona nieprzerwalna i dlatego wykluczająca nawet częściowe zarobkowanie. Nie spełnia tego warunku codzienna pomoc przy czynnościach zawiązanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. W. domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucając ich wydanie z naruszeniem:

- art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez błędne przyjęcie, że nie istnieje związek przyczynowy pomiędzy deklarowaną przez niego rezygnacją z pracy w gospodarstwie rolnym oraz z pracy zarobkowej a sprawowaniem opieki nad matką;

- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, jak dokonanie błędnej oceny zebranego materiału dowodowego, co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego i błędnym przyjęciem, że przy właściwej organizacji pracy skarżący może prowadzić gospodarstwo rolne i zarządzać nim i jednocześnie sprawować opiekę nad niepełnosprawną matką.

Podniósł, że choć po domu mama porusza się sama z pomocą laski, samodzielnie korzysta z toalety i samodzielnie spożywa posiłki, to jednak skarżący musi je najpierw przygotować; poza tym pomaga jej w utrzymaniu higieny intymnej, przy kąpieli, myciu się; poza tym pierze, sprząta, robi zakupy, załatwia sprawy urzędowe, umawia wizyty u lekarza, wykupuje leki. Skarżący musi uważać, by matka nie potknęła się i nie upadła; bez stałej pomocy skarżącego nie byłaby w stanie samodzielnie funkcjonować na co dzień, tym bardziej prowadzić osobnego gospodarstwa domowego czy załatwić jakichkolwiek spraw poza domem. W związku z tym skarżący zrezygnował z pracy w gospodarstwie rolnym z dniem 1 grudnia 2023r., pracę w tym gospodarstwie przejęli synowie wraz z jego żoną, która im pomaga po powrocie ze swojego miejsca zatrudnienia. Podniósł, że złożone oświadczenie o zaprzestaniu pracy w gospodarstwie rolnym jest zgodne z prawdą, a oświadczenia tego nie unieważnia fakt podlegania przez skarżącego ubezpieczeniu społecznemu rolników w KRUS, ponieważ nie oznacza ono samo przez się, że skarżący nie zaprzestał pracy w gospodarstwie rolnym (tak w wyroku z 13 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 905/14). Również samo posiadanie lub własność gospodarstwa nie mogą być kwalifikowane jako jego prowadzenie, jeżeli nie wiąże się z nimi wykonywanie określonej działalności rolniczej, co wynika z legalnej definicji "rolnika" zawartej w art. 6 pkt 1 ustawy z 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. W świetle przytoczonych przez skarżącego orzeczeń sądowych, treść obowiązujących przepisów wyraźnie wyklucza wszelkie rozważania na temat ubezpieczenia rolników jako nie mające doniosłości prawnej dla przyznania rolnikowi świadczenia pielęgnacyjnego.

Skarżący powołał również fragmenty orzeczeń sądowych dotyczących pojęcia "sprawowania opieki", podkreślając, że warunku "stałej" i "ciągłej" opieki nie należy rozumieć jako opieki wykonywanej "bez przerwy" i przez 24 godziny na dobę. Stała opieka powinna być zatem rozumiana również jako pozostawanie przez opiekuna w ciągłej dyspozycji swego podopiecznego, przez co należy rozumieć także sytuację, w której oprócz sprawowania faktycznych czynności opiekuńczych, wykazuje on realną gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień, jak i w nocy. Nawet korzystanie z pomocy opiekunki nie wyklucza automatycznie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (takie stanowisko wyraził WSA w Lublinie w wyroku z dnia 25 kwietnia 2022r., sygn. akt II SA/Lu 94/23). W każdej sprawie konieczne jest ustalenie, jakie codzienne potrzeby życiowe, pomimo niepełnosprawności, jest w stanie zaspokoić sobie we własnym zakresie osoba niepełnosprawna, ewentualnie w zakresie jakich potrzeb ma już zapewnioną pomoc osób bliskich. Tylko w razie ustalenia, że w przeważającym zakresie takie potrzeby osoby niepełnosprawnej nie mogą być zaspokojone w powyższy sposób, można zasadnie mówić o "konieczności" rezygnacji z zatrudnienia przez członka rodziny w celu zapewnienia osobie niepełnosprawnej "koniecznej" opieki. W związku z tym, okoliczność, że część czynności, takich jak spożywanie posiłków, korzystanie z toalety czy przyjmowanie leków matka skarżącego wykonuje samodzielnie, nie mogą przesądzać o braku związku przyczynowo – skutkowego między rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaną opieką.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego.

Rozpatrując wniosek skarżącego, organ uwzględniał przepisy art. 17 ust. 1 i art. 17 b u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023r. Przepis art. 17 ust. 1 został zmieniony, zaś przepis art. 17b został uchylony powołaną wyżej ustawą z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (u.ś.w.) z dniem 1 stycznia 2024r.

Zasadnie Kolegium uznało, że świadczenie pielęgnacyjne nie mogło być przyznane skarżącemu, ponieważ nie wykazał on przekonująco, że zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz nie występuje związek przyczynowo-skutkowy wymagany do przyznania takiego świadczenia stosownie do art. 17 ust. 1 u.ś.r. (w poprzednim brzmieniu).

Bezspornie prowadzenie gospodarstwa rolnego mieści się w pojęciu zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Zgodnie z tym przepisem - świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z dniem 15 maja 2014 r. został dodany art. 17b u.ś.r. (przez art. 17 pkt 4 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014r., /Dz.U.2014.567/, zmieniającej ustawę o świadczeniach rodzinnych), który stanowi, że: 1. W przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio: 1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego; 2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym. 2. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.

Z przepisów tych wynika, że ustawodawca prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powiązał nie z samym tylko posiadaniem (własnością) gospodarstwa rolnego, ale z jego faktycznym prowadzeniem (zob. wyrok NSA z 13 stycznia 2015 r., I OSK 905/14; wyrok NSA z 5 listopada 2015 r., I OSK 980/14, a także np. wyrok WSA w Łodzi z 29 czerwca 2022 r., II SA/Łd 139/22), a ponadto w celu uproszczenia postępowania wyjaśniającego wprowadził szczególny środek dowodowy tj. oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego.

Należy jednak podkreślić, że złożenie oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego nie daje automatycznie podstaw do uznania, że została spełniona przesłanka z art. 17 b u.ś.r. tj. że wnioskodawca faktycznie zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego. Podlega ono ocenie w kontekście całego zgromadzonego materiału dowodowego. Nie jest sytuacją wyjątkową, że pomimo złożenia takiego oświadczenia, organy i sądy uznają, że wnioskodawca nadal gospodarstwo rolne prowadzi. Tak więc w przypadku, gdy o świadczenie ubiega się rolnik, musi on wykazać, że zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego, a więc że faktycznie go nie prowadzi.

W niniejszej sprawie skarżący tego nie wykazał. Złożył wprawdzie takie oświadczenie, ale słusznie Kolegium uznało, że jest ono niewystarczające. Skarżący nadal pozostaje właścicielem gruntów rolnych o pow. 10,1025 ha i posiada ubezpieczenie w KRUS. Oczywiście te dwie okoliczności same w sobie nie muszą oznaczać, że skarżący gospodarstwo prowadzi, ale jednak poddają w wątpliwość oświadczenie skarżącego, że gospodarstwa już nie prowadzi. W związku z tym, skarżący powinien był przedstawić jakieś inne dowody potwierdzające, że jego oświadczenie jest prawdziwe. W orzecznictwie wskazuje się na znaczenie takich okoliczności, jak pobieranie (bądź niepobieranie) dopłat z ARMiR oraz wpis (wykreślenie) z ewidencji producentów rolnych (obszernie i wyczerpująco to zagadnienie zostało przedstawione w wyroku WSA w Lublinie z dnia 19 września 2023r., II SA/Lu 460/23; ponadto zob. wyrok WSA w Warszawie z 31 sierpnia 2023r., sygn. akt VIII SA/Wa 457/23; wyroki WSA w Kielcach z 30 maja 2023r., sygn. II SA/Ke 260/23 i z 14 marca 2024r., II SA/Ke 744/23; wyrok WSA w Gliwicach wyrok z 28 lutego 2024 r., II SA/Gl 1684/23; wyrok WSA w Warszawie z 21 września 2023r., VIII SA/Wa 466/23, wyrok WSA w Gdańsku z 26 lipca 2023r., II SA/Gd 47/23). Skarżący powinien był organom przedstawić, poza oświadczeniem, jakieś dowody na potwierdzenie, że faktycznie z dniem 1 grudnia 2023r. zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego, by jego oświadczenie było wiarygodne. Tymczasem jedynie lakonicznie wskazał, że gospodarstwo obecnie prowadzi jego żona wraz z synami. Okoliczność ta nie uwiarygadniała dostatecznie jego oświadczenia. Organy bowiem, ustaliły, że żona pracuje zawodowo w [...] na podstawie umowy o pracę, a zatem nie może jednocześnie prowadzić gospodarstwa rolnego zamiast skarżącego. Organ zasadnie więc powziął wątpliwości co do oświadczenia skarżącego uznając, że faktycznie nie zaprzestał on całkowicie prowadzenia gospodarstwa; nawet w skardze skarżący nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających jego oświadczenie. Nie jest wykluczone, że część obowiązków związanych z gospodarstwem rolnym wykonują jego synowie, a w pewnym stopniu także jego żona, ale jest to niewystarczające do uznania, że skarżący spełnił przesłankę z art. 17b u.ś.r., a więc że już całkowicie nie pracuje w posiadanym gospodarstwie rolnym.

Słusznie też Kolegium stwierdziło, że skarżący w ogóle nie musi rezygnować z prowadzenia gospodarstwa w celu sprawowania opieki nad matką, gdyż nie zachodzi związek przyczynowo - skutkowy ze względu na zakres czynności opiekuńczych wobec matki. Trafnie bowiem przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, że do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie jest wystarczające samo orzeczenie potwierdzające niepełnosprawność członka rodziny, ale wymagane jest ponadto każdorazowo ustalenie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy sprawowaniem opieki a rezygnacją lub niepodejmowaniem przez opiekuna zatrudnienia (zob. np. wyrok NSA z 24 sierpnia 2023 r., sygn. akt I OSK 1575/22). Organ rozpatrujący wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego ma więc obowiązek uwzględniać to, jaki jest zakres koniecznej opieki nad osobą niepełnosprawną. Niepełnosprawność nawet w znacznym stopniu obejmuje bowiem bardzo różne stany zdrowotne osób, wobec których taką niepełnosprawność orzeczono – niektóre z tych osób wymagają jedynie wykonywania pewnych czynności opiekuńczych, inne zaś nie są w stanie w ogóle bez takiej opieki funkcjonować. Słusznie przyjmuje się też, że takie czynności, jak sprzątanie, pranie, przygotowywanie posiłków, robienie zakupów, można wykonywać po pracy lub w czasie wolnym od pracy, tak jak to ma miejsce w większości gospodarstw domowych prowadzonych przez osoby aktywne zawodowo. Z kolei wspólne spędzanie czasu to tego rodzaju czynności, które nie wykraczają poza zwyczajowo przyjętą troskę wobec bliskiej osoby, zaś wizyty lekarskie, wykupywanie recept nie należą do obowiązków codziennych.

W niniejszej sprawie ustalono, że matka skarżącego T. W. mieszka wraz z synem, jego żoną oraz wnukami; cierpi z powodu chorób wieku starczego, po domu porusza się za pomocą laski, samodzielnie korzysta z toalety, w nocy korzysta z pampersów i samodzielnie spożywa przygotowane posiłki. Skarżący pomaga jej w wykonywaniu codziennych czynności, tj. przygotowuje posiłki, pomaga przy kąpieli, umawia i zawozi na wizyty lekarskie, wykupuje recepty, smaruje matkę dwa razy dziennie kremami, pierze, sprząta, robi zakupy i załatwia sprawy urzędowe. Ustalenia te nie są kwestionowane. Skarżący podkreśla, że mamie jest niezbędna stała obecność i dozór, ponieważ jest nieporadna, może w każdej chwili się przewrócić. W ocenie Sądu, nie jest to okoliczność, która wymaga rezygnacji przez skarżącego z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Nie można pominąć, że razem z niepełnosprawną matką, poza skarżącym zamieszkują także jego żona i synowie, a więc wspólnie mają oni możliwość zapewnić jej odpowiedni nadzór. Jeśli istnieje taka potrzeba, skarżący w celu zabezpieczenia matki przed ewentualnym niebezpiecznym upadkiem może odpowiednio urządzić mieszkanie, zaopatrzyć je w stosowne sprzęty.

W związku z powyższym Sąd w pełni podziela ocenę Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że biorąc pod uwagę rodzaj i intensywność czynności wykonywanych przez skarżącego wobec matki, a także zakres jej potrzeb opiekuńczych, nie jest konieczne, by skarżący rezygnował z prowadzenia gospodarstwa rolnego w celu sprawowania opieki nad matką.

Reasumując, Kolegium zasadnie uznało, że oświadczenie skarżącego o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego jest niewiarygodne, a ponadto, że rezygnacja nie jest konieczna do sprawowania opieki nad matką. Nie zachodzą więc przesłanki prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o których mowa w art. 17 ust. 1 i art. 17 b u.ś.r.

Nie można przy tym pominąć, że przy wydawaniu decyzji zastosowanie miał przepis art. 63 ust. 1 u.ś.w. Zgodnie z nim - w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym [czyli u.ś.r.], do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Zdaniem Sądu, oznacza to, że świadczenie pielęgnacyjne mogłoby być przyznane skarżącemu tylko wtedy, gdyby skarżący do 31 grudnia 2023r. spełnił wszystkie przesłanki przewidziane w art. 17 ust. 1 i art. 17 b u.ś.r., a więc gdyby do końca grudnia 2023r. (nie później) faktycznie zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego i gdyby do tego dnia wystąpił związek przyczynowo-skutkowy. Dokonując takiej wykładni przepisu art. 63 cyt. ustawy, Sąd miał na uwadze, że w procesie legislacyjnym nad ustawą o świadczeniu wspierającym (https://www.sejm.gov.pl/Sejm9.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=3130) padła propozycja, by dotychczasowe przepisy stosować w każdym wypadku, gdy do 31 grudnia 2023r. wpłynął "wniosek" o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (https://orka.sejm.gov.pl/Druki9ka.nsf/0/D16B4B4BC311F9A7C12589D7004248AB/%24File/3389.pdf, poprawka Senatu nr 61). Takie rozwiązanie niewątpliwie umożliwiałoby przyznanie świadczenia także wtedy, gdyby przesłanki prawa do świadczenia zaktualizowały się już po 1 stycznia 2024r., w toku trwania postępowania wyjaśniającego zainicjowanego wnioskiem (np. poprzez dokonanie wyboru świadczenia w razie zbiegu świadczeń, zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego/zatrudnienia), które – zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem - musiały istnieć najpóźniej w dacie wydawania decyzji). Propozycja ta ostatecznie nie została przyjęta przez ustawodawcę, gdyż Sejm poprawkę odrzucił, co oznacza, że stosowanie dotychczasowych przepisów jest obecnie możliwe wyłącznie wtedy, gdy do 31 grudnia 2023r. prawo do świadczenia "powstało", a zatem gdy do 31 grudnia 2023r. ziściły się wszystkie przesłanki przyznania tego prawa.

W rozpatrywanej sprawie nie zostało wykazane, by skarżący do końca grudnia 2023r. spełnił przesłanki prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, co uzasadniało wydanie decyzji odmownej.

Rację miało jednocześnie Kolegium, że podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie mógł być przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r., ponieważ w związku z wyrokiem TK z 21 października 2014 r. (sygn. K 38/13). w orzecznictwie utrwalił się pogląd – na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023r. (obecnie przepisy tej ustawy istotnie się zmieniły) - że data powstania niepełnosprawności nie ma znaczenia w sprawie o przyznanie tego świadczenia, co Kolegium obszernie wyjaśniło.

Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r., poz.1634) oddalił skargę.