Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 771/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 17
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2024 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 20 marca 2024 r. nr SKO.NP/4115/68/2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 497 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych).


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie zaskarżoną do Sądu decyzją z 20.03.2024 r. (SKO.NP/4115/68/2024) po rozpatrzeniu odwołania A. K. (dalej: "skarżący") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Tarnowa z 11.01.2024 r. (DŚRDM-5202-120/23) odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

1. Organ I instancji decyzją z 11.09.2024 r. odmówił skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad żoną, K. K. Osoba ta posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności (symbol 10-N) wydane do 31.03.2033 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał art. 17 ust. 1 oraz ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych (dalej u.ś.r.). Wskazał na brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją skarżącego z zatrudnienia, a opieką nad żoną. Dodatkowo przywołał fakt ubezpieczenia skarżącego w KRUS, jako domownika. Nadto podkreślił, że zakres i charakter czynności wykonywanych przez skarżącego nie stanowi podstawy do przyznania świadczenia. Organ podał również, że niepełnosprawna ma przyznanego asystenta od 17.03.2023 r. do 31.12.2023 r., a w związku z tym wnioskodawca może podjąć zatrudnienie. Organ wskazał również na matkę niepełnosprawnej, która opiekowała się już córką i nadal może to robić, dzieląc obowiązki opiekuńcze z wnioskodawcą oraz asystentem.

2. SKO w Tarnowie w wyniku rozpoznania odwołania od wskazanego wyżej rozstrzygnięcia - decyzją z 15.11.2023 r. (sygn. akt SKO.NP/4115/340/2023) uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Organ II instancji w wskazał, że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r., na który powoływał się Prezydent Miasta Tarnowa, nie ma zastosowania w sprawie, ponieważ niepełnosprawność żony skarżącego istnieje od urodzenia. Kolegium wytknęło także, że organ I instancji wskazując na niewystarczający zakres opieki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie ocenił czynności opiekuńczych oraz nie wskazał na czym niedostatki w świadczonej przez stronę opiece miałyby polegać. Odnosząc się natomiast do przyznanego niepełnosprawnej asystenta wskazał, że organ I instancji nie podał jaki jest wymiar i zakres świadczonej przez asystenta pomocy. Nie ocenił również zmiany sytuacji faktycznej niepełnosprawnej polegającej na urodzeniu dziecka, co z pewnością komplikuje sytuację jej rodziny. Ponadto, organ odwoławczy zalecił wyjaśnienie, czy wnioskodawca faktycznie nie podejmuje jakichkolwiek prac w gospodarstwie rolnym.

3. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Prezydent Miasta Tarnowa decyzją z 11.01.2024r. ponownie odmówił skarżącemu oczekiwanego świadczenia. Zdaniem organu, w sprawie nie istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy koniecznością sprawowania przez skarżącego opieki nad żoną, a rezygnacją przez z zatrudnienia. Podkreślił, że związek ten musi być bezpośredni, co nie zachodzi w tej sprawie. Ponadto wskazał, że art. 17 ust. 1 u.ś.r. przewiduje zamknięty katalog osób uprawnionych do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, który nie uwzględnia współmałżonka osoby niepełnosprawnej.

4. SKO w Tarnowie, po rozpoznaniu odwołania od wskazanego wyżej rozstrzygnięcia - decyzją z 20.03.2024 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji wskazując, że pomimo dokonania przez ten organ błędnej wykładni art. 17 ust. 5 u.ś.r., decyzja ta odpowiada prawu. Zdaniem Kolegium, nie zachodzi bezpośredni i ścisły związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia przez skarżącego, a koniecznością sprawowania stałej opieki nad żoną. Akcentowało SKO, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie wystarcza sam fakt opiekowania się małżonkiem, co wynika z obowiązku alimentacyjnego, ale musi to być opieka w szczególny sposób kwalifikowana. Kolegium wskazało, że wnioskodawca w treści złożonego wniosku z 23.08.2023 r. o świadczenie pielęgnacyjne, a ściślej w jego Części III odznaczył w pozycji nr 1 odpowiedź TAK, w pozycji nr 2 odpowiedź TAK co wskazuje, że: jest rolnikiem lub małżonkiem albo domownikiem rolnika - zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym od 1.08.2023 r. Z treści zaś przedłożonego świadectwa pracy z 25.06.2021 r. wynika, że skarżący od 15.02.2021 r. do 25.06.2021 r. był zatrudniony w A. Sp. z o.o. w K. i wykonywał pracę tymczasową dla S. we Francji. Stosunek pracy uległ rozwiązaniu z upływem okresu na który umowa była zawarta (art 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy). SKO akcentowało, że w trakcie ponownego rozpoznania sprawy, skarżący w dniu 7.12.2023 r. oświadczył, że nie jest rolnikiem i nie posiada gospodarstwa rolnego, podlega ubezpieczeniu społecznemu w KRUS jako domownik, a na gospodarstwie rolnym mamy pracował do 10.10.2022 r. W związku z faktem, że nie jest rolnikiem nie występował i nie pobierał dopłat bezpośrednich z ARiMR. Ponadto podał, iż żonie przydzielono asystenta osoby niepełnosprawnej od 17.03.2023 r., który przychodzi od poniedziałku do piątku na 2 godziny dziennie, a niepełnosprawna nie występowała o usługi opiekuńcze. Z kolei z informacji uzyskanej z Urzędu Miasta i Gminy w Zakliczynie z 3.01.2024 r. wynika, że matka skarżącego figuruje w rejestrze podatku rolnego jako właściciel gospodarstwa w udziale 1/1 gruntów o powierzchni 0.2679 ha przeliczeniowych. Zatem, stwierdził organ odwoławczy, że w przypadku skarżącego nie mają zastosowania przepisy art. 17b w zw. z art. 3 pkt 6 u.ś.r., jako że obszar gospodarstwa wynosi mniej niż 1 ha.

Organ odwoławczy akcentował, że w wyniku przeprowadzonych w dniach 31.08.2023 r. oraz 5.12.2023 r. rodzinnych wywiadów środowiskowych ustalono, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem F. (niemowlakiem) oraz niepełnosprawną żoną. Jak ustalono, żona skarżącego jest niepełnosprawna w stopniu znacznym (dziecięce porażenie mózgowe), porusza się na wózku inwalidzkim, ma niedowład obu kończyn dolnych oraz lewej ręki. Wymaga stałej opieki i pomocy drugiej osoby w wykonywaniu podstawowych czynności życiowych. Jak podał skarżący, zapewnia on żonie stałą i całodobową opiekę i pomoc, która polega na wykonywaniu czynności higienicznych, tj.: wkładanie i wyciąganie z wanny, kąpanie, mycie włosów, wycieranie, czesanie, ubieranie, rozbieranie, pomoc w toalecie, sadzanie na wózek, przygotowywanie posiłków, robienie zakupów, pranie, sprzątanie mieszkania, towarzyszenie w wizytach lekarskich. Wyjaśnił, iż od czasu wyprowadzenia się żony z domu matki w asyście policji, pozostaje ona z matką w konflikcie i nie utrzymuje z nią kontaktów. Teściowa skarżącego nie akceptuje bowiem obecnej sytuacji rodzinnej jego żony. Ponadto wnioskodawca oświadczył, że oprócz żony zajmuje się również opieką nad niedawno urodzonym dzieckiem. Z kolei teściowa skarżącego wyjaśniła, że córka nie życzy sobie jej pomocy.

Organ odwoławczy podał, że skarżący zrezygnował z zatrudnienia z dniem 25.06.2021 r., co nie pozostaje w związku z koniecznością sprawowania opieki, bowiem stosunek pracy uległ rozwiązaniu z upływem czasu na który umowa została zawarta (art. 30 par. 1 pkt 1 k.p.).

Nadto, SKO wskazało, iż znaczny stopień niepełnosprawności żony skarżącego istnieje od listopada 2008 r. Wg skali Barthela uzyskała ona 40 pkt na 100 możliwych, co oznacza stan średnio ciężki. Zatem, w ocenie SKO, nie jest to osoba, która byłaby niezdolna do funkcjonowania w większości sfer życia codziennego i wymagała ustawicznej opieki i pielęgnacji. W ocenie Kolegium, zakres opieki nad niepełnosprawną nie uniemożliwia skarżącemu aktywności zawodowej.

Następnie organ przywołał szereg orzeczeń sądów administracyjnych wskazujących na rozumienie związku przyczynowo-skutkowego w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. oraz na to, że takie czynności jak m.in. pomoc w ubraniu, poranna higiena, przygotowanie posiłków, pomoc w skorzystaniu z toalety – stanowią zwykłe czynności dania codziennego i nie mogą być postrzegane jako wymagające rezygnacji z zatrudnienia.

5. W skardze skarżący zarzucił wadliwe przyjęcie przez organ, że ma możliwość pracy, podczas gdy jego żona nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować. W skardze wskazano, że przyznany żonie skarżącego asystent pomagał jedynie 2h dziennie i nie był dostępny, w takim rozmiarze, jak skarżący, tj. całodobowo. Nadto, asystent ten został niepełnosprawnej odebrany z uwagi na niemożność zapewnienia takiego wsparcia przez organ administracji, co spowodowane było dużym zainteresowaniem skorzystania z takiej formy wsparcia. Na dowód powyższego do skargi załączono pismo organu z 24.03.2024 r. żądając dopuszczenia tego pisma jako dowodu w sprawie. Skarga domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania.

6. W odpowiedzi na skargę organ domagał się jej oddalenia.

7. Na rozprawie w dniu 24.10.2024 r. Sąd dopuścił dowód z przywołanego wyżej pisma.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga była zasadna i skutkowała uchyleniem obu kontrolowanych decyzji.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji był art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2023 r., poz. 390; dalej u.ś.r.), w brzmieniu sprzed nowelizacji tego przepisu dokonanej ustawą z 7.07.20232 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. 2023 r., poz. 1429). Wskazany przepis stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje także innym – niż wymienione w poprzednich punktach tego ustępu – osobom, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoby te nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

W celu uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego należy zatem wykazać, że osoba ubiegająca się o to świadczenie, nie tylko należy do kręgu osób w nim wskazanych, ale także - stale i osobiście opiekuje się bliską (tj. objętą ustawowym obowiązkiem alimentacyjnym) osobą niepełnosprawną. Fundamentalną jest tu natomiast kwestia, czy taka opieka stanowi przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a tym samym, czy w istocie zachodzi bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją (niepodejmowaniem) zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a sprawowaną opieką. Innymi słowy, zaniechanie aktywności zawodowej opiekuna musi nastąpić w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Podkreślić bowiem należy, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za sam tylko fakt opieki nad niepełnosprawnym, lecz za rzeczywisty brak możliwości podjęcia zatrudnienia przez opiekuna (lub jego rezygnację z zatrudnienia) – wynikający właśnie z konieczności sprawowania tej opieki. Jak przy tym wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (por. wyrok NSA z 17 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1148/20). Jak zasadnie wskazał WSA w Warszawie w wyroku z 7.10.2011 r. (sygn. I SA/Wa 1265/11), wymóg opieki nad osobą niepełnosprawną związany jest z całkowitą zależnością tej osoby od otoczenia. Trafnie też zauważył NSA w wyroku z 12.10.2021 r. (sygn. akt I OSK 493/21), że o tym, czy istnieje związek przyczynowy w rozumieniu wyżej wskazanym, decydować winien zakres wymaganych czynności opiekuńczych i konieczny na to czas wykluczający - zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego - aktywność zarobkową i zawodową opiekuna.

Poprzedzając przyjęte przez Sąd motywy rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności należy jednak wskazać, że Kolegium Odwoławcze słusznie zakwestionowało prawidłowość stanowiska organu I instancji co do tego, że małżonek osoby podlegającej opiece nie jest uprawniony do świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazać bowiem należy, że ustawodawca zasadniczo wyznaczył krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o przesłankę obowiązku alimentacyjnego (por. art. 17 ust. 1 u.ś.r., w brzmieniu sprzed wcześnie wskazanej nowelizacji tego przepisu). Z przepisów k.r.o. wynika przy tym to, że obowiązki alimentacyjne małżonków wyprzedzają obowiązki alimentacyjne krewnych (por. art. 23, art. 130 k.r.o.). Jak zauważa się w piśmiennictwie "Skoro małżonek jest pierwszą osobą z kręgu zobowiązanych do alimentacji po ustaniu, unieważnieniu lub orzeczeniu separacji małżeństwa (odpowiednio art. 60 § 1-3, art. 21 i 61[4] § 4 k.r.o.), to tym bardziej jest on pierwszym zobowiązanym do dostarczania środków utrzymania współmałżonkowi w trakcie trwania małżeństwa na podstawie art. 27 k.r.o." (zob. M. Andrzejewski, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, uwaga 2 do art. 130, Lex 2010). To samo wynika też ze stanowiska ustawodawcy, nowelizującego przepisy o świadczeniach rodzinnych, który uznaje, że zobowiązanym do opieki nad osobą tego wymagającą powinien być w pierwszej kolejności jej małżonek (zob. druk sejmowy nr 3393/IV kadencja, s. 16, por. także M. Załucki, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz 2023, wyd. 1, C.H. Beck 2023, komentarz do art. 21).

Kontrola zaskarżonych decyzji wykazała, że wyrażone w tej sprawie stanowisko orzekających organów administracji o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego, nie zostało wywiedzione w oparciu o wszechstronne i wnikliwe rozważanie i ustalenie wszelkich jej istotnych okoliczności, czym naruszono art. 7, 77 par. 1, art. 80 oraz art. 107 par. 3 k.p.a. – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z przedstawionych w części historycznej uzasadnienia ustaleń faktycznych kontrolowanej sprawy wynika, że opieka nad niepełnosprawną – do października 2022 r. była sprawowana przez jej matkę, której - z powodu zaniechania aktywności zawodowej warunkowanej właśnie tą opieką - przyznane zostało świadczenie pielęgnacyjne. Z akt wynika, że po wskazanej wyżej dacie nastąpiła zmiana opiekuna, albowiem niepełnosprawna zawarła związek małżeński i obowiązki opiekuńcze przejął jej mąż. Zwrócenie uwagi na wskazane okoliczności jest o tyle istotne, że naprowadzają one na to, iż orzekający o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego organ administracji ustalił już uprzednio fakt występowania związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją (niepodejmowaniem) przez opiekuna niepełnosprawnej (wówczas jej matkę) pracy (zatrudnienia), a koniecznością sprawowania opieki. W istocie więc organ administracji przyjął już raz, że w odniesieniu do skarżącej istnieje tak szerokie spektrum koniecznej jej pomocy w codziennym funkcjonowaniu, że nieodzowne jest zrezygnowanie z pracy opiekuna tej osoby celem udzielania niepełnosprawnej stosownego (stałego i długotrwałego) wsparcia w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. W tych uwarunkowaniach stwierdzić należy, że akta sprawy nie naprowadzają na to, co zmieniło się w sytuacji skarżącej, że obecnie uznały organy administracji, iż brak jest jednak podstaw do stwierdzenia związku przyczynowo-skutkowegow rozumieniu wyżej zaprezentowanym. Inaczej mówiąc, ani akta sprawy, ani zawarte w kontrolowanych decyzjach wypowiedzi orzekających organów administracji nie prezentują okoliczności, faktów, czy motywów pozwalających aktualnie (tj. w sytuacji jedynie zmiany opiekuna niepełnosprawnej) zanegować występowania związku przyczynowo-skutkowego. Akta nie dostarczają informacji co do tego, że np. wystąpiły jakiejś okoliczności leżące po stronie niepełnosprawnej, które świadczyłyby o dezaktualizacji lub istotnym zmniejszeniu się jej potrzeb opiekuńczych w stosunku do ustaleń poczynionych przez organy już wcześniej, tj. wówczas, kiedy przyznawały świadczenie pielęgnacyjne jej poprzedniemu opiekunowi (matce). Taka sytuacja (brak lub zmniejszenie się potrzeb opiekuńczych) mogłaby wystąpić przykładowo przy stwierdzeniu w toku postępowania istotnej poprawy stanu zdrowia żony skarżącego, tudzież ustaleniu, iż nastąpiło zwiększenie się jej samodzielności w codziennym funkcjonowaniu wobec nabycia wprawy w wykonywaniu podstawowych czynności. Takich ustaleń w sprawie brak.

Orzekające organy administracji publicznej nie zaprezentowały też jakichkolwiek rozważań odnoszących się do przymiotów nowego opiekuna, które wykazywałyby np. na wystąpienie istotnych cech różnicujących jego sytuację, względem osoby poprzednio sprawującej tę opiekę (matki). Ostatnio wskazane okoliczności obejmować by mogły np. takie specyficzne uwarunkowania nowego opiekuna (odmienne od cech osoby poprzednio sprawującej opiekę), w tym stan zdrowia oraz umiejętności i związane z nimi perspektywy zawodowe na rynku pracy - które nakazywałyby obecnie inaczej postrzegać kwestię związku przyczynowego, w aspekcie odnoszącym się do nieodzowności rezygnacji przez opiekuna z pracy (jej niepodejmowania) przy jednoczesnym braku uszczerbku dla koniecznych potrzeb niepełnosprawnej. Nic takiego jednak w kontrolowanym postępowaniu nie zostało ustalone.

Z akt wynika przy tym bezspornie, że niepełnosprawna porusza się na wózku, ma niedowład obu nóg oraz lewej ręki. W istocie sprawną ma tylko prawą rękę, a dokument skali Barthela wskazuje, że uzyskała ona 40 punktów na 100 możliwych. Jak się wydaje, to właśnie wskazane wyżej okoliczności oraz towarzyszące im ustalenia, co do zakresu opieki nad niepełnosprawną, legły u podstaw przyznania świadczenia pielęgnacyjnego poprzedniemu opiekunowi. Elementem różnicującym obie sprawy jest przy tym to, że w czerwcu 2023 r. niepełnosprawna urodziła dziecko. Dostrzec należy, że w decyzji kasatoryjnej SKO z 15.11.2023 r. (s. 4 decyzji) organ ten celnie zwrócił uwagę, że w dotychczasowym postępowaniu nie została w ogóle oceniona kwestia zmiany sytuacji faktycznej niepełnosprawnej polegającej właśnie na urodzeniu dziecka, co – jak wskazywało wówczas SKO – z pewnością komplikuje sytuację rodziny. Mimo zwrócenia uwagi na tę okoliczność - ani organ I-ej instancji, ani ponownie orzekające w sprawie SKO - nie uczyniły tego zagadnienia przedmiotem ocen i wypowiedzi. Nie wiadomo więc, czy według organów administracji – kwestia urodzenia dziecka przez niepełnosprawną poruszającą się na wózku - nie ma żadnej doniosłości z perspektywy ocen czynionych w tej sprawie, czy też brak wypowiedzi jest jedynie przeoczeniem organów w tym względzie. Zwrócić też należy uwagę, że orzekające SKO na str. 10-12 wydanej decyzji przywołało liczne przykłady wypowiedzi orzecznictwa sądowoadministracyjnego – wskazujące na to, jakie czynności opiekuna nie świadczą o realizacji opieki nad niepełnosprawnym w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Wypowiedzi te nie zostały jednak skonfrontowane z ustalonym stanem zdrowia niepełnosprawnej, w tym potrzebami tej osoby uwzględniającymi jej uwarunkowania zdrowotne oraz specyfiką jej sytuacji, co również świadczy o zaniechaniu wszechstronnych analiz tej sprawy, które narusza wskazane wcześniej przepisy procesowe.

Według Sądu, przy ocenie związku przyczynowo-skutkowego nietrafnie przypisało Kolegium istotne znaczenie faktowi zakończenia aktywności zawodowej przez skarżącego w czerwcu 2021 r. W sprawie było bowiem niewątpliwe to, że opiekę nad niepełnosprawną realizował skarżący dopiero od końca 2022 r. Skoro tak, to wcześniejsza (tj. mająca miejsce przed podjęciem opieki i przed zawarciem związku małżeńskiego) jego pasywność zawodowa, nie miała doniosłości prawnej. Nadto, Sąd orzekający w tej sprawie podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie, które wskazuje, że ocena przesłanek przyznania świadczenia powinna być zasadniczo dokonywana jako aktualna, tj. odnosząca się do czasu, w którym skarżący wystąpił o przyznanie świadczenia (por. wyrok WSA w Gdańsku z 14 maja 2020 r.; sygn. akt III SA/Gd 410/20).

Mając na uwadze przedstawione rozważania i stwierdzając naruszenie art. 7, art. 77 par. 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., art. 107 par. 3 k.p.a w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r. w stopniu istotnie mogącym rzutować na wynik sprawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Rozstrzygnięcie Sądu zapadło w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935; dalej p.p.s.a.). W ponownie prowadzonym postępowaniu organ winien uwzględnić przedstawioną ocenę tej sprawy.

O kosztach (pkt 2 sentencji) orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 par. 2 p.p.s.a. Stosownie do tych przepisów, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, co obejmuje także wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika reprezentującego skarżącego. Wysokość tego wynagrodzenia ustalona została w oparciu o par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za radców prawnych (Dz. U. 2023 r., poz. 1964).