Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 342/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2023-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67 ust. 1, art. 184, art. 207 ust. 1 pkt 2, art. 207 ust. 2a
journal: Dz.U. 2016 poz 1870
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
article: art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 86, art. 105
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 56 § 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 210 poz 25 art. 2 pkt 7
law: ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu  Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999
journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 3 ust. 1.
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski asesor WSA Anna Janowska (sprawozdawca) Protokolant starszy referent Elżbieta Parda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2023 r. sprawy ze skargi T. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Zarządu Województwa Warmińsko - Mazurskiego z dnia 13 lutego 2018 r., nr 21/p/2017/2018 w przedmiocie zwrotu środków na realizację projektu oddala skargę.


UZASADNIENIE

T. Sp. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej jako: "strona", "skarżąca, "spółka", "beneficjent") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Zarządu Województwa Warmińsko – Mazurskiego z 13 lutego 2018 r. w przedmiocie zwrotu środków na realizację projektu.

Z przedłożonych Sądowi wraz ze skargą akt administracyjnych wynikał następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Spółka zawarła 4 lutego 2010 r. z W. S.A. (dalej: "IP II") umowę nr [...] o dofinansowanie projektu pn.: "[...]". Na podstawie umowy przyznano stronie na realizację projektu dofinansowanie w kwocie [...] zł. Wypłata środków w wysokości [...] zł nastąpiła w formie refundacji. Wniosek o płatność końcową w wysokości [...] zł strona złożyła w dniu 30 czerwca 2011 r. Z uwagi na stwierdzone uchybienia i braki wniosku płatności tej nie rozliczono. Doraźna kontrola przeprowadzona przez IP II 27 marca 2013 r. wykazała nieprawidłowości skutkujące wstrzymaniem wykonania wypłaty kolejnej transzy dofinansowania. W konsekwencji pozyskania informacji o zawarciu przez stronę z C. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. w dniach 3 i 31 grudnia 2012 r. umów przewłaszczenia na zabezpieczenie 30 jachtów [...], zakupionych w ramach projektu, pismem z 6 września 2013 r. IP II wypowiedziała beneficjentowi umowę o dofinansowanie, a następnie wezwała do zwrotu dofinansowania wraz z należnymi odsetkami. Po bezskutecznym upływie terminu do zwrotu środków, pismem z 28 stycznia 2014 r. Zarząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego (dalej jako "IZ", "organ") zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego. Wydaną w wyniku tego postępowania decyzją z 10 października 2017 r., działając na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 ze zm., dalej jako: ".u.f.p."), organ zobowiązał stronę do zwrotu środków w kwocie [...] zł wraz z odsetkami liczonymi od dnia przekazania środków.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy beneficjent zarzucił naruszenie

art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. oraz art. 2 pkt 7, art. 56 ust. 4, art. 57 i art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999, a ponadto art. 7, art. 8, art. 75, art. 77, art. 78, art. 80, art. 86 i art. 105 ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U.

z 2016 r. poz. 23 ze zm.), dalej: "k.p.a.", w zw. z art. 67 u.f.p. Wniósł również

o przeprowadzenie dowodów z zeznań wskazanych świadków i dokumentów.

Utrzymując w mocy decyzję z 10 października 2017 r., Zarząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego podtrzymał stanowisko zaprezentowane w tej decyzji w kwestii zarzucanych stronie naruszeń § 2 ust. 2 oraz § 9 ust. 3 pkt 1, ust. 7, ust. 8 umowy

o dofinansowanie w zw. z pkt 5.3 Wytycznych w sprawie kwalifikowalności wydatków

w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007-2013 do konkursu [...]. (dalej "Wytyczne"), poprzez przeniesienie na podmiot trzeci własności jachtów zakupionych w ramach projektu bez wiedzy i zgody IP II, jak również niezastąpienie ich innym środkiem trwałym, pełniącym analogiczną funkcję, co

w konsekwencji doprowadziło do naruszenia procedur, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Wypowiedzenie umowy o dofinansowanie z przyczyn leżących po stronie beneficjenta skutkowało niedokończeniem projektu, nieosiągnięciem wskaźników rezultatu i niezakończeniem przedsięwzięcia.

Organ wskazał, że podstawą do rozwiązania umowy o dofinansowanie

z zachowaniem jednomiesięcznego okresu wypowiedzenia był fakt stwierdzenia przez IP II przewłaszczenia 30 jachtów [...] na rzecz C. Sp. z o.o. Sp. k. na podstawie umów z 3 i 31 grudnia 2012 r. Beneficjent nie poinformował IP II o powyższym fakcie, jak również o dokonaniu zajęcia ww. jachtów w dniu 12 kwietnia 2013 r przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Wskazano, że Sąd Okręgowy w [...] wyrokiem z 15 czerwca 2015 r., sygn. akt [...], uwzględnił powództwo Spółki C. o zwolnienie spod egzekucji 30 jachtów [...] wraz z wyposażeniem. Sąd ustalił, że jachty stanowiły własność Spółki C. z mocy umów przewłaszczenia z 3 i 31 grudnia 2012 r., umowy te nie zostały zawarte dla pozoru, ich strony miały zamiar wywołania skutków prawnych w zakresie przeniesienia własności jachtów. Wyrokiem z 24 lutego 2017 r., sygn. akt [...], Sąd Apelacyjny w [...], oddalił apelację od ww. wyroku.

Podniesiono, że powodem zwrotu dofinansowania przez stronę jest ustalenie,

że doszło do naruszenia postanowień umowy o dofinansowanie, a tym samym procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., co wypełniło przesłankę z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Rozwiązanie umowy o dofinansowanie nastąpiło na podstawie jej § 18 ust. 1 pkt 2, który stanowi, że beneficjent zaprzestał realizacji projektu lub realizuje go w sposób niezgodny z umową, przepisami prawa lub procedurami właściwymi dla programu. Bezzasadnie zatem strona wskazała, że sam fakt wypowiedzenia umowy

o dofinansowanie nie uzasadnia wydania decyzji o zwrocie dofinansowania. Wystąpienie nieprawidłowości stanowiło podstawę wypowiedzenia umowy

i jednocześnie wypełniło przesłankę art. 207 ust. 1 u.f.p. Organ stwierdził, że nie jest uprawniony do wypowiadania się w kwestii prawidłowości wykładni umowy

o dofinansowanie pod względem cywilnoprawnym, gdyż wykracza to poza ramy kontroli działalności administracji publicznej. Dofinansowanie stanowi bezzwrotną pomoc finansową, ale pod warunkami określonymi w umowie o dofinansowanie. Jednym z nich jest zrealizowanie projektu. Bezpośrednim skutkiem wypowiedzenia umowy jest zwrot otrzymanego dofinansowania.

W kwestii zarzutów naruszenia przepisów rozporządzenia Rady (WE)

nr 1083/2006 organ stwierdził, że przesłanką konieczną do zaistnienia nieprawidłowości nie jest wystąpienie konkretnej szkody finansowej i udowodnienie jej wystąpienia. Wystarczające jest wykazanie naruszenia prawa, które mogło doprowadzić do uszczuplenia środków unijnych, gdyż przesłanką uzasadniającą pozbawienie części lub całości dofinansowania jest również wystąpienie szkody w konsekwencji niezgodnego

z przepisami działania beneficjenta. W ocenie IZ, niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 56 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, ponieważ organ prawidłowo wskazał naruszone przez beneficjenta procedury zawarte w umowie o dofinansowanie oraz Wytycznych w sprawie kwalifikowalności wydatków, zaś przepis art. 57 rozporządzenia nie znajduje zastosowania w sprawie, gdyż beneficjent nie wszedł

w okres trwałości. Wniosek o płatność końcową, złożony 30 czerwca 2011 r., na kwotę [...] zł nie został rozliczony z przyczyn leżących po stronie beneficjenta. Wbrew twierdzeniom strony, w opisanej sytuacji nie można mówić o zrealizowaniu projektu. Być może strona dokończyła zamierzoną przez siebie inwestycję pozyskując fundusze w inny sposób, ale nie można tego utożsamiać z realizacją projektu, która musi przebiegać zgodnie z umową o dofinansowanie i wnioskiem o dofinansowanie.

W związku z tym bez znaczenia pozostawały przedkładane przez stronę dokumenty

w postaci umowy kredytu wraz z aneksem oraz wypowiedzenia warunków ugody

i wezwania do zapłaty. Zgodnie z umową o dofinansowanie strona miała otrzymać dofinansowanie na zasadzie refundacji poniesionych przez nią wydatków. Jednakże, aby IP II mogła wypłacić dofinansowanie, wydatki przedstawione do refundacji we wniosku o płatność końcową musiały być uznane za kwalifikowalne. Wszelkie zmiany ilościowe i jakościowe w zakresie wydatków musiały być zaakceptowane przez IP II

i skutkować zmianą wniosku o dofinansowanie. Strona nie mogła uzyskać części dofinansowania, gdyż wniosek o płatność końcową zawierał liczne błędy polegające m.in. na przedstawieniu do refundacji wydatków niekwalifikowalnych.

Dodatkowo stwierdzono, że w wyniku kontroli doraźnej ustalono, że pozwolenie na użytkowanie obiektu zostało udzielone 20 sierpnia 2012 r., a zgodnie z umową

o dofinansowanie zakończenie rzeczowe i finansowe projektu miało nastąpić 31 maja 2011 r. Z chwilą zakończenia projektu strona winna dysponować pozwoleniem na użytkowanie obiektu. Jednak najistotniejszym naruszeniem, jakiego dopuścił się beneficjent, było zawarcie umowy przewłaszczenia przenoszącej własność 30 jachtów zakupionych w ramach projektu na inny podmiot w celu zabezpieczenia jej wierzytelności. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona wskazała, że jachty zostały oddane jej w użyczenie, co spowodowało, że były one użytkowane zgodnie

z celem projektu. Nadto jachty znajdowały się na stanie środków trwałych strony. Twierdzenia te, zdaniem IZ, nie mają znaczenia dla sprawy. Wskazano, że zgodnie

z § 9 ust. 7 umowy beneficjent może zbyć środek trwały, nabyty przy wykorzystaniu środków dofinansowania za zgodą IP II. O przewłaszczeniu jachtów IP II pozyskała informację od jednego z wierzycieli strony 31 maja 2013 r. Okoliczności związane ze sposobem użytkowania środków trwałych nie mają znaczenia dla przyjęcia, że doszło do naruszenia ww. zapisu umowy. Wystarczy sam fakt zbycia środka trwałego bez wcześniejszej zgody IP II. Ponadto, w ocenie IZ, istnieje wątpliwość, czy jachty były

w posiadaniu strony przez cały czas od momentu zawarcia umów przewłaszczenia.

W aneksie z 31 grudnia 2012 r. do umowy z 3 grudnia 2012 r. oraz w umowie

z 31 grudnia 2012 r. widnieją bowiem zapisy, że Spółka C. w dniu podpisaniu aneksu/umowy przejmuje przewłaszczone rzeczy i kwituje ich odbiór. Dopiero w aneksach z 15 maja 2013 r. do obu umów, Spółka potwierdziła, że w celu umożliwienia stronie realizacji projektu oddała jej jachty w użyczenia co najmniej na okres trwałości projektu.

Odmawiając zaś uwzględnienia zarzutów naruszenia przepisów k.p.a.,

IZ podniosła, że w uzasadnieniu decyzji wyczerpująco wyjaśniono podstawy prawne

i wskazano fakty, na podstawie których podjęto rozstrzygnięcie. Odniesiono się do wszelkich uwag strony, informowano ją pisemnie o wszelkich okolicznościach mających wpływ na rozstrzygnięcie i dokonywano stosownych pouczeń. W kwestii wniosków dowodowych strony uznano, że przedłożone dokumenty nie mają wpływu na wynik sprawy. Bezsprzecznie strona naruszyła zapisy umowy o dofinansowanie z uwagi na dokonanie przewłaszczenia jachtów bez zgody i wiedzy IP II. Natomiast w odniesieniu do wniosku o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków (M. C., B. B., A. S., K. A., E. K., M. J., K. W., E. B.) podniesiono, że nie wniosłyby one nic nowego do sprawy, a jedynie spowodowałyby nadmierne przedłużenie postępowania. Z kolei dowód z przesłuchania prezesa zarządu spółki A. B. w charakterze strony nie zasługiwał na uwzględnienie z tego powodu, że dowód z przesłuchania strony może być przeprowadzony posiłkowo tylko wówczas, kiedy za pomocą innych dowodów lub z powodu ich braku nie udało się wyjaśnić sprawy i nadal istnieją wątpliwości.

Podsumowując, IZ stwierdziła, że zarzuty wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pozostają chybione, a wnioski dotyczące uchylenia zaskarżonej decyzji

i umorzenia postępowania lub też przekazania sprawy do ponownego rozpoznania nie mają podstaw.

W skardze na powyższą decyzję strona wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, zarzucając decyzji naruszenie:

1) art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., które polegało na zastosowaniu tego przepisu w sprawie, choć nie było ku temu podstaw,

2) art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, które polegało na nieprawidłowej wykładni tego przepisu i przyjęciu, że każde naruszenie zapisu umowy o dofinansowanie stanowi nieprawidłowość w rozumieniu rozporządzenia, także w przypadku, gdy cel projektu został prawidłowo zrealizowany,

3) art. 98 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, które polegało na jego niezastosowaniu w sprawie,

4) art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 86 i art. 105 k.p.a. w zw. z art. 67 u.f.p., które polegało na nieuzasadnionym pominięciu wniosków dowodowych zgłoszonych przez stronę na okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i w konsekwencji na niewyjaśnieniu w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy.

W ocenie strony skarżącej, organ przyznał jej rację, że skoro w sprawie nie rozpoczął biegu okres trwałości projektu, to nie można mówić o tym, że strona doprowadziła do znaczącej modyfikacji projektu, o której mowa w art. 57 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006. Dalej strona podniosła, że oczywistym jest, że przepisu kodeksu cywilnego nie mogą stanowić podstawy prawnej decyzji administracyjnej. Umowa o dofinansowanie ma charakter cywilnoprawny. Zatem prawa

i obowiązki stron zapisane w umowie o dofinansowanie podlegają ocenie

z wykorzystaniem przepisów prawa cywilnego i wypracowanych na jego gruncie zasad wykładni oświadczenia woli. Ponadto przepis art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. należy ściśle wiązać z art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 i nie każde naruszenie zapisów umowy o dofinansowanie stanowić może podstawę zastosowania art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., a tylko takie, które stanowi nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006. Nieuzasadnionym wydatkiem nie będzie wydatek poczyniony zgodnie z celem projektu, w szczególności gdy został on faktycznie osiągnięty. W każdej sprawie należy zbadać wagę naruszenia i towarzyszące temu naruszeniu okoliczności, a tego organ nie uczynił. Inicjatywę dowodową strony organ skwitował stwierdzeniem, że twierdzenie, że jachty po przewłaszczeniu pozostały

w faktycznym władaniu strony budzi wątpliwości z uwagi na treść aneksu z 31 grudnia 2012 r. do umowy przewłaszczenia. Wątpliwości te mogły zostać usunięte, gdyby organ przeprowadził zawnioskowane dowody, a następnie dokonał ich swobodnej oceny. Pominięcie dowodów wnioskowanych przez stronę mogłoby być uzasadnione tylko gdyby uznać, że w sprawie nie jest istotne, kto faktycznie wykorzystywał jachty i w jaki sposób, a tym samym, czy cele projektu zostały osiągnięte pomimo przewłaszczenia.

Ponadto, w ocenie strony, niezrozumiałe jest powołanie się przez organ na naruszenie zapisu § 2 ust. 2 umowy o dofinansowanie, skoro organ nie zarzucił,

że jachty zostały zakupione niezgodnie z wnioskiem. Skarżąca wykorzystywała je, organizując regaty i szkolenia, a zatem stwierdzenie, że użytkowała jachty niezgodnie

z celem opisanym we wniosku o dofinasowania jest przedwczesne, gdyż organ nie przeprowadził wnioskowanych dowodów. Tym samym nie można stwierdzić, że strona naruszyła § 9 ust. 3 pkt 1 umowy. Trudno przyjąć, że przewłaszczenie jachtów bez zgody instytucji wdrażającej doprowadziło do sfinansowania nieuzasadnionego wydatku, jeżeli cel projektu został osiągnięty. Co do obowiązku "odtworzenia" środków trwałych niezbędnych do realizacji projektu, to zarzut organu jest absurdalny, gdyż strona korzystała z przewłaszczonych jachtów, realizując cele projektu.

Zarzucono ponadto, że pojęcie "potencjalnej szkody" na gruncie art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 dotyczy tylko takich zachowań beneficjenta, które same w sobie mogą doprowadzić do powstania szkody w budżecie ogólnym UE, lecz nie ma możliwości wyliczenia wysokości tej szkody. Spółka podkreśliła, że organ żąda zwrotu dotacji, która spożytkowana została nie tylko na zakup jachtów, ale także na inne prace (budowa kortów tenisowych, prace ziemne, wymurowanie ścian, wykonanie stropu, zamontowanie okien). Jej zdaniem, ocena, czy nieprawidłowość

w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 winna skutkować zwrotem dofinansowania, powinna być dokonywana w każdym przypadku indywidualnie. Nadto, w każdym indywidualnym przypadku należy zbadać, jaki charakter miała dana nieprawidłowość i w konsekwencji jaką miała wagę dla realizacji projektu oraz jaką spowodowała lub mogła spowodować stratę finansową w budżecie UE.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego wniósł

o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 10 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Ol 334/18, oddalił skargę. Wyrokiem z 25 maja 2023 r., sygn. akt I GSK 1473/19, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższy wyrok WSA w Olsztynie

i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten Sąd. Jak wskazał NSA, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skutkiem prawnym rozwiązania umowy przez IZ

z beneficjentem jest konieczność zwrotu otrzymanych środków. W ocenie NSA, podstawą do wydania decyzji administracyjnej w rozpoznawanej sprawie był przepis art. 207 ust. 1 u.f.p., natomiast rozwiązanie umowy było jednym z elementów stanu faktycznego, rodzącym jedynie skutki cywilnoprawne w zakresie wzajemnych rozliczeń stron umowy i nie przesądzało o konieczności orzeczenia zwrotu środków. WSA

w Olsztynie powinien zatem dokonać jednoznacznej oceny, czy naruszenie wynikających z tej umowy postanowień, organ zasadnie uznał w tej sprawie za podstawę wydania decyzji o zwrocie kwoty dofinansowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Przedmiotem sporu w sprawie było nałożenie na skarżącą spółkę obowiązku zwrotu udzielonego jej dofinansowania na realizację projektu ze względu na uznanie przez IZ, z czym nie zgadza się skarżąca, że na skutek naruszenia procedur przy realizacji projektu, doszło do wyrządzenia szkody w budżecie ogólnym UE, co stanowi nieprawidłowość uzasadniającą zastosowanie przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.

i konieczność wydania decyzji określającej kwotę udzielonej pomocy do zwrotu.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem

z 25 maja 2023 r., sygn. akt I GSK 1473/19, uchylił wyrok WSA w Olsztynie

z 10 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Ol 334/18, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania tut. Sądowi. W wyroku tym NSA wskazał m.in., że WSA w Olsztynie powinien dokonać jednoznacznej oceny, czy naruszenie wynikających z umowy

o dofinansowanie postanowień, organ zasadnie uznał za podstawę wydania decyzji

o zwrocie kwoty dofinansowania. Organ w zaskarżonej decyzji wskazał na istnienie przesłanek z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z art. 184 u.f.p. Jak wskazał NSA, te okoliczności powinny stanowić przedmiot oceny Sądu w tej sprawie, gdyż stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji.

Sąd orzekający w warunkach związania określonego w art. 190 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1654 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", kontrolując ponownie legalność zaskarżonej decyzji, winien uwzględnić wykładnię prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Zatem, wypełniając przywołaną w części historycznej uzasadnienia ocenę prawną zawartą w wyroku NSA, wskazać należy co następuje.

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zdaniem Sądu, stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, pozwalając na wydanie zgodnej z prawem decyzji i ustalenia te Sąd przyjmuje za własne.

W pierwszej kolejności Sąd ocenił, że w sprawie nie upłynął termin przedawnienia należności z tytułu zwrotu środków na realizację projektu. Stosownie do art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r.

w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE L z 1995 r. nr 312, s. 1), okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienie biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1.

Nie ulega wątpliwości, że początkową datę biegu terminu przedawnienia wyznacza czas dopuszczenia się nieprawidłowości, którą w rozpoznawanej sprawie jest zawarcie przez stronę w grudniu 2012 r. dwóch umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie dotyczącej 30 jachtów [...] zakupionych w ramach projektu. Ponadto istotne dla oceny upływu biegu terminu przedawnienia są następujące okoliczności. Pismem z 6 września 2013 r. IP II wypowiedziała stronie umowę

o dofinansowanie, a następnie strona została wezwana do zwrotu pobranego dofinansowania. Pismem z 28 stycznia 2014 r., po bezskutecznym upływie terminu do zwrotu środków, IZ zawiadomiła stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego

w niniejszej sprawie. Postępowanie w sprawie uległo zawieszeniu na mocy postanowienia IZ z 15 lipca 2014 r. do czasu wydania prawomocnego wyroku w sprawie z powództwa o zwolnienie spod egzekucji opisanych jachtów. Następnie postępowanie w sprawie zostało podjęte postanowieniem z 19 kwietnia 2017 r., zaś decyzja zobowiązująca stronę do zwrotu środków na realizację projektu wydana została

10 października 2017 r.

Zdaniem Sądu, uwzględniając chronologię powyższych czynności w sprawie, należy stwierdzić, że termin przedawnienia rozpoczął bieg w grudniu 2012 r. i uległ przerwaniu na skutek wszczęcia postępowania administracyjnego 12 lutego 2014 r.,

tj. z datą doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania, po którym to przerwaniu zaczął swój bieg na nowo. Decyzja zobowiązująca stronę do zwrotu środków na realizację projektu została wydana 10 października 2017 r. i doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej 26 października 2017 r., a zatem przed upływem 4-letniego terminu przedawnienia określonego w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95.

Następnie wskazania wymaga, że materialnoprawną podstawę orzekania

w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.

o finansach publicznych. Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10.

Zgodnie z art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów

i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

W ocenie Sądu, poprzez inne procedury w rozumieniu art. 184 ust. 1 u.f.p. należy rozumieć nie tylko przepisy prawa powszechnego krajowego i unijnego, ale również procedury, o jakich jest mowa w umowie o dofinansowanie ustanowione

w dokumentach programowych, jak i samą umowę. Kwestie te zostały w sposób dostatecznie wyraźny wyjaśnione w utrwalonym już orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyroki: NSA z 11 października 2018 r., sygn. akt I GSK 931/18; NSA z 12 października 2018 r., sygn. akt I GSK 1076/18, NSA z 11 lipca 2018 r., sygn. akt I GSK 712/18; WSA w Warszawie z 13 października 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 1316/17; WSA w Gliwicach z 12 marca 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 815/17; WSA

w Gliwicach z 27 lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 886/17; wszystkie wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl; podobnie jak inne orzeczenia powołane poniżej, o ile nie wskazano innego publikatora).

W przedmiotowej sprawie procedurę, o której mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., stanowiła m.in. umowa o dofinansowanie nr [...] dotycząca projektu pn.: "[...]".

W § 2 ust. 2 tej umowy skarżąca spółka zobowiązała się do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, o którym mowa w ust. 1 oraz w oparciu

o harmonogram rzeczowo-finansowy przedkładany do IP II przed podpisaniem umowy. W przypadku dokonania zmian w projekcie na podstawie § 16 i 17 umowy beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu uwzględniając wprowadzone oraz zaakceptowane przez IP II zmiany, zgodnie ze zaktualizowanym harmonogramem rzeczowo-finansowym.

Zgodnie z § 9 ust. 3 pkt 1 umowy, w przypadku zakupu bądź wytworzenia środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej beneficjent oświadcza, że środek trwały lub wartość niematerialna i prawna będzie użytkowany zgodnie z celem określonym we wniosku, o którym mowa w § 2 ust. 1 umowy. W § 9 ust. 7 umowy postanowiono,

że beneficjent za zgodą IP II może zbyć środek trwały nabyty przy wykorzystaniu środków dofinansowania, z zastrzeżeniem ust. 8 i 9. Zgodnie zaś z ust. 8 zd. 1, w takim przypadku beneficjent jest obowiązany, w terminie do 3 miesięcy od dnia sprzedaży środka trwałego, zakupić ze środków własnych inny środek trwały pełniący analogiczną funkcję i o parametrach nie gorszych niż sprzedany środek trwały, dzięki któremu możliwe będzie utrzymanie celu realizacji projektu przez okres 5 lat (3 lat w przypadku MSP) od dnia finansowego zakończenia realizacji projektu; przepis ust. 7 stosuje się odpowiednio.

Zgodnie zaś z § 18 ust. 1 pkt 2 umowy, IP II może rozwiązać umowę

z zachowaniem jednomiesięcznego terminu wypowiedzenia, jeżeli beneficjent zaprzestał realizacji projektu lub realizuje go w sposób niezgodny z niniejszą umową, przepisami prawa lub procedurami właściwymi dla programu. W § 18 ust. 3 umowy postanowiono, że w przypadku rozwiązania umowy z powodów, o których mowa w ust. 1 i 2, beneficjent jest zobowiązany do zwrotu otrzymanego dofinansowania wraz

z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczanymi od dnia przekazania dofinansowania, w terminie wyznaczonym przez IP II lub IZ na rachunek bankowy wskazany przez IP II lub IZ.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, pismem z 6 września 2013 r. umowa o dofinansowanie została skutecznie wypowiedziana z zachowaniem jednomiesięcznego terminu wypowiedzenia na podstawie § 18 ust. 1 pkt 2 umowy.

W związku z ujawnieniem nieprawidłowości instytucja wezwała skarżącą do zwrotu środków. Skarżąca spółka nie kwestionowała zaś wypowiedzenia umowy i nie podjęła żadnych środków prawnych związanych z rozwiązaniem umowy. Zatem bezspornie umowa o dofinansowanie została skutecznie rozwiązana.

Sąd wskazuje, że umowa o dofinansowanie jest umową szczególną, gdyż na jej podstawie przekazywana jest pomoc publiczna, jaką jest wsparcie realizacji określonego projektu. Co do zasady każda pomoc publiczna jest pomocą niedozwoloną. Istnieją od tego wyjątki i takim wyjątkiem są fundusze unijne skierowane na realizację określonych zaakceptowanych przez Komisję Europejską celów. Jednakże aby taki wyjątek mógł zaistnieć, to pomoc publiczna musi być wydatkowana w sposób zgodny z przepisami unijnymi i krajowymi, a także z procedurami, w tym także zgodnie z umową o dofinansowanie. W przypadku braku realizacji projektu zgodnie z umową może powstać obowiązek zwrotu całości środków unijnych wraz z odsetkami. Podkreślenia wymaga, że z zawartej w niniejszej sprawie umowy o dofinansowanie wynikało zobowiązanie beneficjenta do realizacji projektu, a udzielone dofinansowanie miało charakter bezzwrotny. Dopiero wystąpienie okoliczności po stronie beneficjenta uzasadniających wypowiedzenie umowy skutkowało tym, że projekt nie został zrealizowany zgodnie z umową o dofinansowanie, to zaś stanowiło podstawę powstania zobowiązania do zwrotu środków na realizację projektu.

W świetle jednolitego stanowiska sądów administracyjnych nie ulega wątpliwości,

że rozstrzygnięcie administracyjnej sprawy zwrotu pomocy unijnej nie jest uzależnione od uprzedniego rozwiązania umowy o dofinansowanie projektu. Co do zasady rozwiązanie umowy o dofinansowanie, towarzyszące niekiedy okolicznościom żądania zwrotu pomocy, stanowi wyłącznie jeden z elementów stanu faktycznego sprawy zwrotu dofinansowania projektu, podlegający ocenie instytucji zarządzającej z punktu widzenia jej znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów sprawy. Nie ulega żadnej wątpliwości, że regulacje unijne i krajowe, w tym dokumentacja składająca się na regionalne programy operacyjne, nie uzależniają obowiązku beneficjenta zwrotu wypłaconych kwot pomocy finansowej od pozostawania w obrocie prawnym umowy o dofinansowanie. Przesłanki żądania zwrotu środków publicznych stanowi, co wynika przede wszystkim z art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, nieprawidłowość przy wdrażaniu programu operacyjnego

w rozumieniu prawa unijnego, charakter i waga naruszenia procedur oraz powstanie szkody w budżecie UE, przy czym naruszenie procedur jest rozumiane szeroko jako każde działanie lub zaniechanie, których konsekwencją jest lub może być finansowanie z budżetu UE nieuzasadnionego wydatku, powodujące szkodę w budżecie unijnym niezależnie od jej rzeczywistego czy potencjalnego charakteru. Tak rozumiane naruszenie procedur obejmuje również naruszenia warunków umowy o dofinansowanie, umowa ta wraz z załącznikami stanowi bowiem element dokumentacji konkursowej (wyrok NSA z 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1546/12, czy wyrok WSA

w Rzeszowie z 4 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Rz 572/15). Naruszenie warunków umowy o dofinansowanie, mogące stanowić z uwagi na jego charakter i wagę oraz stratę w funduszu unijnym podstawę zwrotu dofinansowania, nie może być utożsamiane

z rozwiązaniem tej umowy (wobec naruszenia przez beneficjenta warunków tej umowy) jako warunkiem żądania zwrotu pomocy unijnej. W judykaturze podnosi się wręcz,

że samo rozwiązanie umowy o dofinansowanie z powodu okoliczności naruszenia warunków udzielenia dofinansowania nie jest i nie może być uznane za okoliczność uzasadniającą zwrot udzielonego dofinansowania, ponieważ nie mieści się w pojęciu wykorzystania środków unijnym niezgodnie z przeznaczeniem, a okoliczności stanowiące podstawę zwrotu środków mogące stanowić również podstawę rozwiązania umowy o dofinansowanie, a więc występujące w dwu obszarach: administracyjnym

i cywilnym, nie pozostają w żadnej zależności ani relacji (wyrok NSA z 21 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 1086/13).

Podzielając w pełni powyższy pogląd, jednocześnie nie można jednak tracić

z pola widzenia, że w pewnych przypadkach naruszenie warunków umowy może skutkować zarówno żądaniem zwrotu przyznanej pomocy, jak i rozwiązaniem umowy.

Z ustalonego zaś w niniejszej sprawie stanu faktycznego wynika, że w toku realizacji projektu beneficjent nie wywiązał się z postanowień wynikających z zawartej umowy

o dofinansowanie, w tym m.in. § 2 ust. 2 umowy, który zobowiązywał beneficjenta do zrealizowania projektu w pełnym zakresie, w terminie wskazanym w § 3 umowy, zgodnie z umową, wnioskiem o dofinansowanie wraz z załącznikami, m.in. harmonogramem rzeczowo-finansowym, a także z obowiązującymi przepisami prawa krajowego i unijnego. W konsekwencji beneficjent nie zrealizował celów i wskaźników określonych we wniosku o dofinansowanie.

Jak wynika z akt sprawy, skarżąca 3 i 31 grudnia 2012 r. zawarła z C. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. dwie umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie 30 jachtów [...] wraz z wyposażeniem ratowniczym, które zakupiła w ramach projektu. W wyroku

z 15 czerwca 2015 r., sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w [...], uwzględniając powództwo Spółki C.o zwolnienie spod egzekucji 30 jachtów [...] wraz z wyposażeniem, ustalił, że jachty te stanowiły własność Spółki C. z mocy umów przewłaszczenia z 3 i 31 grudnia 2012 r., umowy te nie zostały zawarte dla pozoru, a ich strony miały zamiar wywołania skutków prawnych w zakresie przeniesienia własności jachtów. Wyrokiem z 24 lutego 2017 r., sygn. akt [...], Sąd Apelacyjny w [...], oddalił apelację od ww. wyroku.

Powyższe potwierdza bezspornie, że w stanie sprawy doszło do zbycia środków trwałych zakupionych w ramach projektu. Sytuację taką normuje § 9 ust. 7 umowy

o dofinansowanie, w którym przewidziano, że beneficjent może za zgodą IP II zbyć środek trwały, nabyty przy wykorzystaniu środków dofinansowania. W stanie niniejszej sprawy skarżąca nie dopełniła jednak określonych w § 9 ust. 7 umowy warunków. Nie poinformowała bowiem IP II o zbyciu jachtów. IP II informacje w tym zakresie powzięła od jednego z wierzycieli spółki dopiero 31 maja 2013 r. Ustalenia te wskazują w sposób bezsporny na naruszenie przez stronę postanowień umowy o dofinansowanie

w sposób, który determinował uznanie, że strona nie zrealizowała projektu zgodnie

z wnioskiem o dofinansowanie oraz harmonogramem rzeczowo-finansowym (§ 2 ust. 2 umowy). Z zapisów wniosku o dofinansowanie stanowiącego załącznik do umowy

o dofinansowanie wynikało bowiem, że właścicielem projektu po zakończeniu jego realizacji będzie wnioskodawca, który nie ma planów zmian organizacyjnych

i prawnych, które mogłyby skutkować zmianą własności projektu, bądź zmianą zarządzającego projektem. W związku z tym nie został też zrealizowany wniosek

o płatność końcową złożony 30 czerwca 2011 r. na kwotę [...] zł, gdyż zawierał błędy polegające m.in. na przedstawieniu do refundacji wydatków niekwalifikowalnych. Z akt sprawy wynika, że IP II prowadziła ze stroną w okresie do 8 maja 2013 r. korespondencję mającą na celu wyjaśnienie braków wniosku, pomimo to beneficjent nie przedłożył poprawionego wniosku o płatność końcową, wskutek czego nie otrzymał końcowej refundacji. Zdaniem Sądu, wypowiedzenie umowy o dofinansowanie jeszcze przed zakończeniem realizacji projektu z uzasadnionych przyczyn leżących po stronie beneficjenta skutkowało jego niedokończeniem, co było równoważne z nieosiągnięciem celu umowy i wskaźników rezultatu.

Powyższe ustalenia - zdaniem Sądu - zostały poczynione prawidłowo przez IZ. Beneficjent nie dopełnił obowiązków określonych umową o dofinansowanie. Nie poinformował IP II o fakcie zbycia jachtów wraz z wyposażeniem ratowniczym, które zakupił w ramach projektu, w konsekwencji czego umowa o dofinansowanie została wypowiedziana. Na skutek zaś rozwiązania umowy o dofinansowanie nie doszło do realizacji projektu i osiągnięcia jego założonych celów. Wobec nieukończenia projektu przez beneficjenta, nie została mu wypłacona płatność końcowa, na jego wniosek złożony 30 czerwca 2011 r., na kwotę [...] zł. Trudno w tej sytuacji mówić o zrealizowaniu projektu objętego umową o dofinansowanie.

W ocenie Sądu, trafnie IZ akcentuje, że realizacja projektu musi przebiegać zgodnie z umową o dofinansowanie i wnioskiem o dofinansowanie, zaś bez znaczenia pozostaje okoliczność wykorzystywania przez stronę spornych jachtów i tytułu prawnego, na podstawie którego użytkowała ona jachty już po dacie zawarcia umów przewłaszczenia na zabezpieczenie. Zgodnie bowiem z § 1 pkt 15 umowy

o dofinansowanie, przez "projekt" należy rozumieć przedsięwzięcie szczegółowo określone we wniosku o dofinansowanie projektu, realizowane w ramach danej Osi Priorytetowej w Programie, będące przedmiotem niniejszej umowy. Zatem w ramach oceny tego, czy projekt został zrealizowany, istotne znaczenie ma m.in. źródło finansowania wydatków ponoszonych w ramach tego projektu. Niewątpliwie wypowiedzenie umowy o dofinansowanie z przyczyn leżących po stronie beneficjenta skutkowało w stanie niniejszej sprawy nieotrzymaniem płatności końcowej

i niezakończeniem projektu, a tym samym nieosiągnięciem celu określonego w umowie o dofinansowanie. W tej sytuacji wnioski dowodowe zgłoszone na okoliczność wykorzystywania przez stronę spornych jachtów nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

W powyższych okolicznościach zasadnie organ stwierdził, że zaistniała szkoda

w budżecie UE spowodowana wypłaceniem z budżetu UE środków, które nie doprowadziły do realizacji celów, na które zostały przeznaczone. Zatem powyższe naruszenie stanowiło nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006. Zgodnie z tym przepisem nieprawidłowość występuje

w sytuacji, w której kumulatywnie zostaną spełnione poniższe kryteria: 1) dopuszczenie się jakiegokolwiek naruszenia przepisów prawa wspólnotowego, 2) naruszenie prawa wspólnotowego musi wynikać z działania lub zaniechania beneficjenta, 3) działanie lub zaniechanie beneficjenta spowodowało lub mogło spowodować szkodę w budżecie UE w związku ze sfinansowaniem nieuzasadnionego wydatku. W ocenie Sądu, przeniesienie na inny podmiot własności jachtów zakupionych w ramach projektu bez wiedzy i zgody IP II, jak również niezastąpienie ich innym środkiem trwałym, co umożliwiał zapis § 9 ust. 8 umowy, stanowi realną szkodę w budżecie UE i wypełnia kwestionowaną przez stronę skarżącą trzecią przesłankę definicji nieprawidłowości. Jak już wyżej wskazano, umowa o dofinansowanie została rozwiązana z przyczyn leżących po stronie beneficjenta, w konsekwencji czego projekt, na który beneficjent otrzymał dofinansowanie, nie został ukończony. W rozpoznanej sprawie nie sposób mówić

o realizacji projektu, jeżeli strona dokończyła zaplanowaną przez siebie inwestycję, ale nie na podstawie umowy o dofinansowanie i ze środków pochodzących

z dofinansowania, lecz z innych środków. W tej sytuacji cele projektu i zakładane wskaźniki nie zostały osiągnięte. Zatem zachodziła sytuacja wykorzystania środków

z naruszeniem procedur, która odnosi się również do sytuacji wydatkowania środków nieprzyczyniających się do osiągnięcia celu określonego w umowie o dofinansowanie.

Dodatkowo w uzasadnieniu decyzji orzekającej o zwrocie wskazano na ustalenia kontroli doraźnej przeprowadzonej 27 lutego 2013 r., z których wynikało, że pozwolenie na użytkowanie obiektu zostało udzielone 20 sierpnia 2012 r., choć zgodnie z umową

o dofinansowanie zakończenie rzeczowe i finansowe projektu miało nastąpić 31 maja 2011 r. Również to potwierdzało brak realizacji projektu zgodnie z umową

o dofinansowanie, gdyż strona nie dysponowała pozwoleniem na użytkowanie obiektu w dacie wskazanej w umowie, a zatem była to kolejna okoliczność wskazująca na wystąpienie nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006.

Zdaniem Sądu, wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności świadczą o naruszeniu postanowień umowy o dofinansowanie, a zatem naruszeniu procedur w niej przewidzianych, co skutkuje zaistnieniem przesłanki wykorzystania dofinansowania z naruszeniem procedur, o których mowa art. 184 u.f.p. W tym konkretnym przypadku rozwiązanie umowy o dofinansowanie na podstawie § 18 ust. 1 pkt 2 umowy prowadzi do stanu, w którym środki podlegają zwrotowi jako wykorzystane z naruszeniem procedur. W tym stanie rzeczy, IZ prawidłowo ustaliła, że zaistniały przesłanki określone w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., co w konsekwencji stanowiło podstawę obowiązku zwrotu dofinansowania. Organ w uzasadnieniu decyzji zaakcentował okoliczność rozwiązania umowy o dofinansowanie, ale wskazał przede wszystkim, że podstawą stwierdzenia, że wystąpiła określona w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. przesłanka zwrotu otrzymanego dofinansowania było ustalenie, że projekt nie został zrealizowany zgodnie z umową o dofinansowanie. Z ustaleń sprawy wynikało bowiem, że beneficjent nie wywiązał się z postanowień wynikających z zawartej umowy o dofinansowanie, w tym m.in. § 2 ust. 2 umowy, który zobowiązywał go do zrealizowania projektu w pełnym zakresie, w terminie wskazanym w § 3 umowy, zgodnie z umową, wnioskiem o dofinansowanie wraz z załącznikami, m.in. harmonogramem rzeczowo-finansowym, a także z obowiązującymi przepisami prawa krajowego i unijnego. W konsekwencji beneficjent nie zrealizował celów i wskaźników określonych we wniosku o dofinansowanie. To zaś ustalenie, zdaniem Sądu, determinuje konieczność uznania, że w sprawie wystąpiły przesłanka wykorzystania dofinansowania z naruszeniem procedur, o których mowa art. 184 u.f.p.

Sąd nie uznał za zasadny również zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 98 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006. Zgodnie z tym przepisem państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty dokonywane przez państwo członkowie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. Państwo członkowie bierze pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz strony finansowe poniesione przez fundusze. Jak przy tym wynika z treści zaskarżonej decyzji, podstawę jej wydania stanowił przepis art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., nie zaś powołany wyżej przepis

art. 98 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006.

Na uwzględnienie nie zasługiwała też cała grupa zarzutów dotyczących naruszenia przepisów procedury administracyjnej. Sąd w szczególności nie znalazł podstaw do podzielenia stanowiska strony w kwestii znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy zgłoszonych w toku postępowania wniosków dowodowych zarówno ze źródeł osobowych (wniosek o przeprowadzenie zeznań świadków: M. C., B. B., A. S., K. A., E. K., M. J., K. W., E. B., czy przesłuchania w charakterze strony A. B.), jak i z dokumentów (ewidencji środków trwałych, dokumentacji kredytowej, dowodu ubezpieczenia jachtów oraz referencji). Poprzez zgłoszone w tym zakresie wnioski dowodowe strona dążyła do wykazania, że projekt został zrealizowany pomimo odmowy wypłaty części dofinansowania, a pobrane środki zostały wykorzystane zgodnie z procedurą. W ocenie Sądu, wnioskowane dowody nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Trafne było stanowisko organu, że wszystkie fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione za pomocą innych dowodów i nie występowały wątpliwości wymagające przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych przez stronę. Istota sprawy sprowadza się bowiem do tego, że skarżąca naruszyła zapisy umowy o dofinansowanie – zbyła 30 jachtów zakupionych w ramach realizacji projektu bez zgody i wiedzy organu, co doprowadziło w konsekwencji do niezrealizowania projektu.

Mając na uwadze przedstawiony stan prawny oraz zgromadzone dowody,

jak również biorąc pod uwagę zakres zarzutów podniesionych w skardze, Sąd stwierdził, że organ podjął niezbędne działania w celu dokonania wyczerpujących ustaleń faktycznych, umożliwiających merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Ocena dowodów, jakiej dokonał organ, nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów

i jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 80 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organ pozostałych wskazanych w skardze przepisów k.p.a., tj.: art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78, i art. 86 k.p.a. Materiał w sprawie został zgromadzony w sposób kompletny, a w uzasadnieniu decyzji organ przedstawił swe stanowisko, odnosząc się do wszystkich wniosków i zarzutów strony skarżącej.

W sprawie nie wystąpiły tez podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego

w oparciu o art. 105 k.p.a. W ocenie Sądu to, że treść kwestionowanej decyzji nie odpowiada oczekiwaniom strony, w żaden sposób nie stanowi o naruszeniu przepisów prawa.

Sąd nie dopatrzył się również nieprawidłowości w zakresie zobowiązania strony do zwrotu otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami liczonymi od dnia przekazania środków w kwestii wpływu niezasadnego przedłużania rozpatrzenia sprawy na wysokość odsetek za zwłokę. Odwołując się do argumentacji zaprezentowanej

w wyroku NSA z 24 czerwca 2022 r., sygn. akt I GSK 2643/18, wskazać należy,

że zgodnie z art. 67 ust. 1 u.f.p. do spraw dotyczących środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, nieuregulowanych ustawą o finansach publicznych stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Oznacza to, że zastosowanie będą miały tylko te przepisy wskazanego działu, które nie znajdują odpowiedniego uregulowania w ustawie o finansach publicznych. Stosownie zaś do art. 207 ust. 2a u.f.p. odsetki, o których mowa w ust. 1, nalicza się do dnia zwrotu środków (...). Analiza tych przepisów wskazuje, że kwestia odsetek została jasno uregulowana w ustawie o finansach publicznych. Ustawodawca uznał, że końcowy termin naliczania odsetek wyznacza dzień zwrotu środków. Odesłanie do uregulowań zawartych w Ordynacji podatkowej dotyczy tylko kwestii wysokości odsetek, co oznacza, że będzie miał w tym zakresie zastosowanie art. 56 § 1 tej ustawy. Natomiast nie znajdują zastosowania przepisy art. 54 § 1 pkt 3 i pkt 7 Ordynacji podatkowej.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.