Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 982/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 255 ust. 1 pkt 9, ust. 4,art. 89 ust. 1, art. 24, art. 25,art. 27, art. 33 ust. 1 i 2,, art. 31 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3, art. 8
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2012 r. sprawy ze skargi A. Spółka z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2012 r. nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia patentu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej A. Spółka z o.o. z siedzibą w L. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej w trybie postępowania spornego po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] lutego 2012 r. sprawy o unieważnienie patentu na wynalazek pt. "[...]" nr [...], udzielonego na rzecz D. Spółka Jawna z siedzibą w C., na skutek sprzeciwu złożonego przez A. Sp. z o.o. z siedzibą w L., decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 89 ust. 1 oraz art. 24, art. 25, art. 26, art. 27 i art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.), dalej cyt. jako p.w.p., oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. - oddalił sprzeciw oraz rozstrzygnął w kwestii zwrotu kosztów postępowania.

Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej udzielił Z. Spółka Jawna z siedzibą w C., obecnie D. Spółka Jawna z siedzibą w C. patentu na wynalazek pt. "[...]", zgłoszonego w dniu 30 marca 2004 r.

Sformułowano pięć zastrzeżeń patentowych, z których zastrzeżenie nr 1, niezależne określono następująco: "filtr do wody, składający się z obudowy z umieszczonym w niej złożem filtracyjnym oraz z wprowadzonymi do tego złoża dystrybutorami wody, zakończony na dole częścią stożkową filtra, w której umieszczona jest pompa oraz z umieszczonym w jego wnętrzu kanałem, prowadzącym do płuczki, z systemem kanałów, znamienny tym, że do kanału lub kanałów płuczących (8) płuczki (7) wprowadzona jest co najmniej jedna dysza (9), poprzez którą wprowadzany jest strumień gazu lub mieszaniny gazów, korzystnie powietrza." W zastrzeżeniach zależnych przedstawiono korzystne warianty wykonania filtra określonego w zastrzeżeniu niezależnym 1.

Wobec ww. decyzji Urzędu Patentowego w dniu [...] lutego 2011 r. został złożony sprzeciw przez A. Sp. z o.o. z siedzibą w L., zwanej dalej skarżącą.

W sprzeciwie skarżąca wskazała zarzut naruszenia art. 24, art. 25, art. 26, art. 27 i art. 33 ust. 1 i 2 p.w.p. podnosząc, iż zastrzeżenia patentowe zawierają określenia o szerokim zakresie, które nie znajdują dostatecznego poparcia w opisie bądż są niejednoznacznie jasne do jednoznacznego określenia zakresu ochrony, zarzucała brak nowości, brak poziomu wynalazczego przedmiotowego rozwiązania oraz złą wiarę uprawnionego. Podnosiła m. in., że w zastrzeżeniu niezależnym 1 użyto bardzo szerokie określenie “pompa", popdczas gdy z opisu wynika, że jedynym rodzajem pompy zastosowanym w zastrzeganym filtrze jest pompa mamutowa; w zastrzeżeniu 2 użyto niejasnego określenia “wysokoprzezroczyste" bez wskazania % stopnia przezroczystości; redacja zastrzeżeń 3, 4 i 5 jest niejasna i niejednoznaczna bowiem nie wskazano żadnych konkretnych cech technicznych dyszy, systemu kanałów płuczących. Przy tak szerokich znaczeniach ww. określeń skarżąca podnosząc brak nowości powołała opis patentu amerykańskiego US 4,720,347 (zwanym P1), dla uzasadnienia braku poziomu wynalazczego oprócz wspomnianego dokumentu P1 załączyła: ulotki informacyjne z opisem filtra [...], opis patentu amerykańskiego US 4,197,201 (zwanym P3), specyfikacę techniczną filtra [...] typu [...], kopię aneksu z 16 lutego 2004 r. do umowy 3/03 z 27 października 2003 r. Dla uzasadnienia złej wiary opisała związki łączące jednego ze wspólników z twórcą spornego patentu oraz twórcy z firmą i jej pracownikami, którzy współpracowali z firmą N., twórcy technologii [...].

W odpowiedzi na sprzeciw uprawniony z patentu uznał sprzeciw za bezzasadny. Uznał za bezpodstawny zarzut niejednoznaczności opisu wynalazku, argumentował odmienność rozwiązania przedstawionego w opisie patentu – P1 z uwagi na brak w rozwiązaniu przeciwstawionym cechy określonej jako "do kanału lub kanałów płuczących płuczki wprowadzona jest co najmniej jedna dysza". Zdaniem uprawnionego żaden z przedłożonych dokumentów nie świadczy o braku poziomu wynalazczego, w szczególności opis patentu (P1) ujawnia rozwiązanie, w którym rozmieszczono zespół dysz rozprowadzających gaz powyżej złoża filtracyjnego, zaś pozostałe materiały dotyczą rozwiązań w których nie przewidziano możliwości przeciwprądowego doprowadzania gazu.

Wobec uznania przez uprawnionego złożonego sprzeciwu za bezzasadny, sprawa została przekazana do rozpatrzenia w trybie postępowania spornego.

Sprawa była rozpatrywana na rozprawie w dniu [...] lutego 2012 r. w obecności pełnomocników obu stron. Jak wynika z protokołu rozprawy, strony zgodnie oświadczyły, iż nie będą przedkładały dodatkowych dowodów w sprawie i sprawa wobec wyczerpania przez strony środków dowodowych uznana została za dostatecznie wyjaśniona. Przewodniczący Kolegium Orzekającego zamknął rozprawę. Ogłoszenie decyzji odroczono na dzień [...] lutego 2012 r., o czym obecne strony zostały powiadomione.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2012 r., organ po przedstawieniu stanu faktycznego organ przytoczył treść art. 246 ust. 1 i art. 247 ust. 2, art. 255¹ ust. 3 pkt 5 p.w.p.

Urząd Patentowy wskazał, iż sporny wynalazek został zgłoszony w dniu 30 marca 2004 r. i przepisy tej ustawy mają zastosowanie przy ocenie ustawowych warunków wymaganych do udzielenia patentu na ten wynalazek. Zacytował przepis art. 24 p.w.p. zawierający definicję wynalazków, na które udzielane są patenty oraz art. 25 p.w.p., zgodnie z którym wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki. Podkreślił, że w myśl wskazanych przepisów, dla udowodnienia braku nowości rozwiązania musi być udowodnione spełnienie trzech przesłanek: udostępnienie rozwiązania technicznego do wiadomości powszechnej, udostępnienie musi nastąpić w takim zakresie, aby dla znawcy danej dziedziny ujawnione zostały dostateczne dane do stosowania wynalazku i udostępnienie to musi nastąpić przed datą pierwszeństwa.

Organ wskazał, iż przy analizie wartości dowodowej poszczególnych materiałów korzystało z wypracowanej przez orzecznictwo polskie i europejskie zasady możliwie szerokiej interpretacji treści zastrzeżeń w świetle całego opisu patentowego przy ocenie nowości i poziomu wynalazczego uznając, że nie ma powodu do wykorzystania opisu dla interpretacji zastrzeżeń w sposób zawężający, gdyż nie występuje w nich kwestia rozumienia pojęć, które wymagają interpretacji.

W świetle powyższego uznał, iż opis patentu z dokumentu P1 z dnia 19 stycznia 1988 r. nie dowodzi braku nowości spornego wynalazku. W szczególności nie ujawnia on cech znamiennych zastrzeganych w zastrzeżeniu niezależnym nr 1, określonych jako: "do kanału lub kanałów płuczących (8) płuczki (7) wprowadzona jest co najmniej jedna dysza (9), poprzez którą wprowadzany jest strumień gazu lub mieszaniny gazów". W rozwiązaniu według patentu US 4,720,347 ujawniono bowiem rozwiązanie, w którym rozmieszczono zespół dysz rozprowadzających gaz powyżej złoża filtracyjnego, w znacznej odległości od zespołu, który można by ewentualnie określić jako: "kanał lub kanały płuczące".

W związku z powyższym organ uznał, że rozwiązanie określone niezależnym zastrzeżeniem nr 1 spełnia wymóg nowości, a co za tym idzie spełniają go także rozwiązania określone tym zastrzeżeniem i zastrzeżeniami od niego zależnymi.

Oceniając zarzut braku poziomu wynalazczego Urząd Patentowy wskazał, iż przy merytorycznej ocenie poziomu wynalazczego rozwiązania konieczne jest uwzględnienie całego stanu techniki. Rozwiązanie uważa się za oczywiste, gdy w świetle stanu techniki ujawnionego w jednym lub łącznie w kilku rozwiązaniach wynika ono w sposób oczywisty dla znawcy posiadającego przeciętną wiedzę z danej dziedziny. W szczególności za rozwiązania oczywiste uważa się rutynowe dostosowanie znanego rozwiązania do danych warunków, proste wykorzystanie znanej zasady dla osiągnięcia oczywistego w świetle tej zasady celu, proste zastąpienie znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami lub proste skojarzenie kilku znanych rozwiązań. Sposób uwzględnienia stanu techniki przyjęty w praktyce i orzecznictwie polskiego i innych urzędów patentowych polega na wybraniu jednego dokumentu najbliższego rozwiązaniu przedmiotowemu (lub kilku dokumentów, gdy przedmiotowe rozwiązanie ma charakter agregatu kilku rozwiązań cząstkowych) i rozpatrywaniu nieoczywistości przedmiotowego rozwiązania w stosunku do tego dokumentu. Dopuszcza się zastosowanie dwóch dokumentów przy ocenie nieoczywistości każdego rozwiązania cząstkowego w przypadku prostego zastąpienia znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami.

Stwierdził, iż z uwagi na to, że kryterium nieoczywistości (poziomu wynalazczego) rozwiązania nie jest precyzyjne należy odwołać się do utrwalonego orzecznictwa, które wypracowało zasady służące obiektywizacji tego kryterium.

W świetle powyższego, Urząd Patentowy uznał, iż żaden z materiałów przedłożonych przez wnoszącego sprzeciw, nie dowodzi braku poziomu wynalazczego. W szczególności, patent US 4,720,347 nie ujawnia cech znamiennych zastrzeganych w zastrzeżeniu niezależnym nr 1 spornego patentu określonych jako: "do kanału lub kanałów płuczących (8) płuczki (7) wprowadzona jest co najmniej jedna dysza (9), poprzez którą wprowadzany jest strumień gazu lub mieszaniny gazów". Wśród pozostałych materiałów nie ma rozwiązania, na podstawie którego znawca posiadający przeciętną wiedzę z danej dziedziny, mógłby bez wkładu myśli twórczej z rozwiązania, w którym rozmieszczono zespół dysz rozprowadzających gaz powyżej złoża filtracyjnego, w znacznej odległości od zespołu, który można by ewentualnie określić jako: "kanał lub kanały płuczące" otrzymać rozwiązanie przedmiotowe, tj. określone cechami wyżej wymienionymi. Opis patentu US 4,197,201 z dnia 8 kwietnia 1980 r. przedstawia, podobnie jak ulotka informacyjna [...], rozwiązanie, w którym "do kanału lub kanałów płuczących płuczki w ogóle nie jest wprowadzany strumień gazu lub mieszaniny gazów. Ponadto, materiały obejmujące: ulotkę informacyjną [...], specyfikację techniczną filtra [...] typu [...], kopię ulotki dotyczącej filtrów [...], są niedatowane, więc nie mogą dowodzić stanu techniki sprzed daty pierwszeństwa spornego patentu, przy czym ulotka informacyjna [...] pokazuje rozwiązanie bez wprowadzania gazu do kanałów płuczących, zaś specyfikacja oraz techniczną filtra [...] typu [...], kopia ulotki dotyczącej filtrów [...] a także kopia aneksu z 16 lutego 2004 r. do umowy 3/03 z 27 października 2003 r, nie przedstawiają budowy wewnętrznej urządzeń, których dotyczą.

W związku z powyższym, Urząd Patentowy uznał, że rozwiązanie określone niezależnym zastrzeżeniem nr 1 spełnia wymóg poziomu wynalazczego, a co za tym idzie spełniają go także rozwiązania określone tym zastrzeżeniem i zastrzeżeniami od niego zależnymi.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 ust. 1 i 3 p.w.p. uzasadnianego tym, że zastrzeżenia patentowe zawierają określenia o szerokim zakresie, które nie znajdują dostatecznego poparcia w opisie bądź są niejednoznacznie jasne do jednoznacznego określenia zakresu ochrony organ przytaczając treść tych przepisów stwierdził, iż odnoszą się do postępowania zgłoszeniowego i nie dotyczą ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentu. Nie można zatem na ich podstawie unieważnić patentu, więc zarzutu naruszenia powyższych przepisów nie rozpatrywał.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 27 p.w.p. Urząd Patentowy stwierdził, iż wnoszący sprzeciw nie przedstawił żadnych argumentów ani materiałów dowodowych na tą okoliczność, więc uznał ten zarzut za gołosłowny i nieudowodniony. Ponadto, z postępowania wynika, że wytwory według wynalazku stanowią urządzenie techniczne, które wprowadzane są do obrotu.

Rozstrzygając w kwestii kosztów postępowania organ powołał się na § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. Nr 212, poz. 2076 z późn. zm.).

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła skarżąca – A. Sp. z o.o. z siedzibą w L. Wnosiła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zarzuciła zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 §1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez:

- niedostateczne wyjaśnienie przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, a zwłaszcza: brak ustalenia znaczenia terminu "kanał lub kanały płuczące" w patencie i w konsekwencji brak wyjaśnienia dlaczego w stanie techniki dysza rozprowadzająca strumień gazu znajduje się " w znacznej odległości od zespołu, który można ewentualnie tak określić", brak jednoznacznego wskazania w materiale dowodowym informacji leżących u podstawy ustaleń w zakresie zarzutu braku nowości i poziomu wynalazczego, niedostateczne wyjaśnienie zastosowanych kryteriów oceny poziomu wynalazczego poprzez ograniczenie się do gołosłownego stwierdzenia o jego istnieniu, a przez to zrównanie oceny poziomu wynalazczego z oceną nowości, niedostateczne wyjaśnienie przyczyn uznania, że art. 33 ust. 1 p.w.p. nie może stanowić podstawy unieważnienia patentu, a także niedostateczne wyjaśnienie przyjętej wykładni art. 89 p.w.p., brak odniesienia się do szeregu argumentów przedstawionych w sprzeciwie i na rozprawie, w tym w załączniku do protokołu z rozprawy z 14 lutego 2012 r.;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności:

- art. 33 ust. 1 i 3 p.w.p. w zw. z art. 89 p.w.p. oraz ew. w zw. z art. 27 p.w.p. poprzez uznanie, że wymóg jasnego i jednoznacznego określenia wynalazku w zastrzeżeniach nie stanowi ustawowego wymogu koniecznego do uzyskania patentu, a w konsekwencji nie może stanowić podstawy unieważnienia patentu samodzielnie lub w związku z wymogiem stosowalności przemysłowej,

- art. 24 i art. 26 p.w.p. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., poprzez dokonanie oceny poziomu wynalazczego bez analizy tej przesłanki z wykorzystaniem ustalonych w literaturze i orzecznictwie zasad, tj. podejścia problem-rozwiązanie.

W uzasadnieniu skarżąca rozwijała podniesiony zarzuty podnosząc m.in., że Urząd Patentowy nie odniósł się do argumentów i dowodów złożonych przez skarżącą, nie dokonał oceny poziomu wynalazczego w oparciu o metodę problem-rozwiązanie, dokonał niewłaściwej interpretacji przesłanek zdolności patentowej, błędnie uznał, iż brak dostatecznego ujawnienia, dostatecznego poparcia oraz brak jasności i jednoznaczności zastrzeżeń nie stanowią samodzielnych podstaw unieważnienia patentu.

W piśmie procesowym z dnia 16 października 2012 r. podtrzymując skargę i zarzuty w niej zawarte zwracała uwagę na dowolność terminów techniki: "kanał/kanały płuczące" oraz "wysokoprzezroczyste" a także na niedostateczne wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Uznał zarzut naruszenia art. 24 i art. 26 p.w.p. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., poprzez dokonanie oceny poziomu wynalazczego bez analizy tej przesłanki z wykorzystaniem ustalonych w literaturze i orzecznictwie zasad, tj. podejścia problem-rozwiązanie, za bezzasadny i sprzeczny ze stanem faktycznym wskazując, że zaskarżona decyzja została podjęta również przy uwzględnieniu podejścia problem-rozwiązanie, a żadne przepisy nie wymagają umieszczenia w uzasadnieniu decyzji Urzędu całego przebiegu rozważań prowadzących do określonego rozstrzygnięcia. Stwierdził, iż wymóg jasnego i jednoznacznego określenia wynalazku w zastrzeżeniach może stanowić podstawę uznania decyzji udzielającej patent za nieważną.

Uczestnik postępowania – D. Spółka Jawna z siedzibą w C., wniósł o oddalenie skargi; w złożonym na rozprawie załączniku do protokołu odniósł się do podniesionych w skardze zarzutów uznając je za nieuzasadnione, nieusprawiedliwione lub gołosłowne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej p.p.s.a.).

Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja z dnia [...] lutego 2012 r., jaką podjął Urząd Patentowy w trybie art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p. Zgodnie z tym przepisem sprawy o unieważnienie patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji na skutek złożonego sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny, Urząd Patentowy rozstrzyga w trybie postępowania spornego, natomiast ust. 4 ww. przepisu stanowi, że organ rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę.

Zgodnie z art. 89 ust. 1 p.w.p. patent może być unieważniony w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu.

Sporny wynalazek został zgłoszony w Urzędzie Patentowym w dniu 30 marca 2004 r., zatem ocena zdolności patentowej spornego wynalazku podlega przepisom ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej.

Jak stanowi art. 24 p.w.p. patenty są udzielane - bez względu na dziedzinę techniki - na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 p.w.p. wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki.

ust. 2. Przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób.

ust. 3. Za stanowiące część stanu techniki uważa się również informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie.

ust. 4. Przepisy ust. 1-3 nie wyłączają możliwości udzielenia patentu na wynalazek dotyczący nowego zastosowania substancji stanowiącej część stanu techniki lub użycia takiej substancji do uzyskania wytworu mającego nowe zastosowanie.

Poziom wynalazczy został zdefiniowany w art. 26 ust. 1 p.w.p., zgodnie z którym wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki.

Z kolei w art. 27 p.wp. wskazano, iż wynalazek uważany jest za nadający się do przemysłowego stosowania, jeżeli według wynalazku może być uzyskiwany wytwór lub wykorzystywany sposób, w rozumieniu technicznym, w jakiejkolwiek działalności przemysłowej, nie wykluczając rolnictwa.

Z cytowanych przepisów wynika zatem, że patenty są udzielane na wynalazki, które łącznie spełniają następujące wymogi: są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania.

Skarżąca domagała się unieważnienia udzielonego patentu stawiając zarzut naruszenia art. 33 ust. 1 i 2, art. 24, art. 25, art. 26 i art. 27 p.w.p. Zarzut niejednoznaczności określenia zakresu żądanej ochrony, niejasność i brak dostatecznego poparcia w opisie wynalazku uznała za zarzut pierwszoplanowy.

Stosownie do treści art. 33 ust. 1 p.w.p., opis wynalazku powinien przedstawiać wynalazek na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić. W szczególności opis powinien zawierać tytuł odpowiadający przedmiotowi wynalazku, określać dziedzinę techniki, której wynalazek dotyczy, a także znany zgłaszającemu stan techniki oraz przedstawiać w sposób szczegółowy przedmiot rozwiązania, z objaśnieniem figur rysunków (jeżeli zgłoszenie zawiera rysunki) i przykładem lub przykładami realizacji bądź stosowania wynalazku.

Zastrzeżenia patentowe, o których mowa w art. 31 ust. 1 pkt 3, powinny być w całości poparte opisem wynalazku i określać w sposób zwięzły, lecz jednoznaczny, przez podanie cech technicznych rozwiązania, zastrzegany wynalazek oraz zakres żądanej ochrony patentowej. Przepis art. 936 ust. 1 stosuje się odpowiednio. (art. 33 ust. 3 p.w.p.).

Prawidłowe zgłoszenie, w tym sporządzenie opisu wynalazku i sformułowanie zastrzeżeń patentowych zgodnie z zacytowanym art. 33 ust. 1 i 3 p.w.p. umożliwia badanie zgłoszenia pod kątem spełniania wymogów przewidzianych w art. 24, art. 25, 26 i 27 p.w.p. Przepis art. 33 ust. 1 i 3 p.w.p. wymaga ujawnienia istoty wynalazku, takiego przedstawienia zgłoszonego rozwiązania, które jest kompletne, zawiera wszystkie dane potrzebne do jego zastosowania przez znawcę. Ujawnienie istoty wynalazku jest koniecznym warunkiem dla uzyskania ochrony patentowej. Redakcja zastrzeżeń patentowych z kolei jest niezwykle ważna bowiem w zastrzeżeniach podaje się znamienne cechy wynalazku, które to cechy mają odróżnić wynalazek od wcześniejszego stanu techniki. Zastrzeżenia patentowe określają zakres przedmiotowy ochrony patentowej i wskazują, jakie środki techniczne konstytuują wynalazek.

Oczywiste jest, iż prawidłowość dokonanego zgłoszenia oceniana jest na etapie badania zgłoszenia, jak wskazano wyżej, prawidłowość zgłoszenia umożliwia bowiem badanie ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentu. Prawidłowość zgłoszenia jest jednym z warunków udzielenia patentu.

Jak wskazał w Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 marca 2008 r. (sygn. akt II GSK 411/07; treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), na który to wyrok powoływała się skarżąca w postępowaniu przed Urzędem Patentowym, "jako niezbędny warunek rejestracji patentu trzeba traktować takie określenie zastrzeżeń patentowych, aby stanowiły precyzyjną instrukcję wskazującą na konkretne środki techniczne, niezbędne do osiągnięcia założonego powtarzalnego rezultatu w dowolnych (nie zaś wyjątkowych) warunkach" oraz "ocena zdolności patentowej każdego wynalazku następuje zawsze z punktu widzenia stanu techniki w danej dziedzinie."

Uchylając się od rozpatrzenia zarzutu naruszenia art. 33 ust. 1 i 3 p.w.p. w postępowaniu o unieważnienie patentu Urząd Patentowy w istocie potwierdził, iż jest możliwe udzielenie patentu na wynalazek, które nie spełnia wymogu z art. 24 p.w.p. Jeżeli jak twierdzi skarżąca, wynalazek nie został należycie ujawniony, zastrzeżenia patentowe są niejasne i niejednoznaczne to tym samym nie zostały spełnione przesłanki do udzielenia patentu, wynikające z art. 24-27 p.w.p., które skarżąca również podnosiła w sprzeciwie.

Odnośnie przesłanki dotyczącej poziomu wynalazczego, wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli nie wynika on dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki. Należy zgodzić się z opinią organu, iż kryterium to należy do określeń nieostrych.

Metodą zmierzającą do ustalenia, czy wynalazek spełnia to kryterium jest ustalenie najbliższego stanu techniki, jako jednej lub kilku publikacji, na tle których specjalista najłatwiej doszedłby do wynalazku. Następnie formułuje się problem techniczny, poprzez określenie cech zastrzeganego wynalazku, które nie występują w najbliższym stanie techniki. Zabieg ten pozwala na ocenę postępu technicznego wnoszonego przez wynalazek. W rezultacie, w wyniku powyższych ustaleń, udziela się odpowiedzi na pytanie, czy specjalista znający najbliższy stan techniki, przy rozpatrywaniu problemu technicznego zastosowanego w wynalazku miałby możliwość bez dokonań twórczych, w sposób zawodowo rutynowy, dojść do zastrzeganego rozwiązania. Taką metodykę przyjęto na gruncie Konwencji o patencie europejskim w wytycznych EPO (zob. Stanisław Vasina, Zdolność patentowa wynalazku w europejskim prawie patentowym ze szczególnym uwzględnieniem przesłanki poziomu wynalazczego; "Wynalazczość i Ochrona Własności Intelektualnej", Regulacje w dziedzinie własności przemysłowej pod redakcją Alicji Adamczak, Zeszyt 26).

Należy również podkreślić, że wynalazek uważa się za nieoczywisty, gdy istota problemu technicznego wynalazku jest realizowana w szczególności przez :

- całkiem odmienne środki techniczne od znanych ze stanu techniki, które umożliwiają uzyskanie funkcji celu wynalazku innej niż dotychczas znanej

- nowe środki techniczne oraz takie ich wzajemne strukturalne i funkcjonalne powiązanie, które różni się od powszechnie znanych, przy czym te środki techniczne różnią się od znanych stawianymi celami oraz osiągniętymi rezultatami.

Przenosząc powyższe teoretyczne rozważania do przedmiotowej sprawy, Urząd Patentowy mimo wskazywania zasad ogólnych, jakie stosuje się przy badaniu kryterium poziomu wynalazczego, ograniczył swoją ocenę o posiadaniu przez sporny wynalazek poziomu wynalazczego do stwierdzenia, iż w żadnym z przedłożonych przez skarżącą materiałów nie ma rozwiązania, na podstawie którego znawca posiadający przeciętną wiedzę z danej dziedziny, mógłby bez wkładu myśli twórczej z rozwiązania, w którym rozmieszczono zespół dysz rozprowadzających gaz powyżej złoża filtracyjnego, w znacznej odległości od zespołu, który można by ewentualnie określić jako: "kanał lub kanały płuczące" otrzymać rozwiązanie przedmiotowe, tj. określone cechami wyżej wymienionymi. Pominął całą argumentację, którą przedstawiała skarżąca w sprzeciwie na wywiedzenie nieposiadania przez wynalazek poziomu wynalazczego. Powszechnie stosowaną metodą oceny poziomu wynalazczego, jak słusznie podnosi skarżąca, jest podejście problem-rozwiązanie. Organ w odpowiedzi wprawdzie stwierdził, iż zaskarżona decyzja została podjęta przy uwzględnieniu podejścia problem-rozwiązanie ale wobec braku zamieszczenia tego wywodu w decyzji nie można jej skontrolować w tym zakresie.

Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu spornym, w którym strona skarżąca kwestionuje ustawowe warunki wymagane do udzielenia patentu, w tym nowość, poziom wynalazczy, stosowalność wynalazku, na niej, jako wnioskodawcy, spoczywa ciężar dowodów, skoro chce wynieść korzystne dla siebie skutki prawne zmierzające do unieważnienia udzielonego patentu. Nie oznacza to jednakże, że w postępowaniu spornym aktywność Urzędu Patentowego w zakresie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest całkowicie wyłączona. W myśl bowiem art. 256 ust. 1 p.w.p. do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W tym art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. nakładające obowiązek wszechstronnego wyjaśniania stanu faktycznego oraz wyczerpującego zbadania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego a następnie jego uzasadnienia zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

Dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest tylko na podstawie wszystkich istotnych dowodów i poprzez wyjaśnienie wszystkich nasuwających się w sprawie wątpliwości. Ponadto w ocenie Sądu spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 k.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody.

Możliwość dokonania oceny legalności decyzji warunkowana jest spełnieniem wymogów formalnych określonych w art. 107 § 1 k.p.a. Uzasadnienie decyzji, ma bowiem na celu wykazanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia. Pamiętać należy, że uzasadnienie (faktyczne i prawne) stanowi integralną część decyzji. Uzasadnienie ma za zadanie odtworzenie procesu myślowego organu, który doprowadził do wydania decyzji. Tym samym uzasadnienie, którego treść nie pozwala na poznanie motywów, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy skutkuje wadliwością uzasadniającą uchylenie decyzji z tego powodu, że nie poddaje się kontroli i ocena jej legalności nie jest możliwa. Zatem wbrew twierdzeniu organu wyrażonym w odpowiedzi na skargę, organ ma obowiązek przedstawić przebieg rozważań, które go doprowadziły do określonego rozstrzygnięcia.

Skarżąca podnosiła również zarzutu naruszenia niespełnienia przez wynalazek przesłanki stosowalności, należy zwrócić uwagę, iż na przemysłową stosowalność składają się cztery zasadnicze wymogi cząstkowe:

- wymóg zupełności (kompletności),

- wymóg nadawania się do użytku,

- wymóg powtarzalności rezultatu stosowania wynalazku i

- wymóg należytego ujawnienia wynalazku.

Wprawdzie podnosząc zarzut naruszenia art.. 27 p.w.p. skarżąca nie uzasadniła go samodzielnie, niemniej zarzut ten, zdaniem Sądu, winien być rozpatrzony przez Urząd Patentowy, zwłaszcza w kontekście podnoszonej przez skarżącą braku niejednoznacznej zakresu ochrony, niejasności użytych określeń. Przyjmuje się, że rozwiązanie może nadawać się do stosowania, jeżeli jest rozwiązaniem zupełnym, tzn. pozwalającym na osiągnięcie rezultatu bez potrzeby dokonywania rozwiązań dodatkowych, przekraczających zwyczajne zabiegi adaptacyjne. Brak w tym zakresie mogą wynikać z niedopracowania samego rozwiązania, bądź z wad dokumentacji. (por. wyrok WSA w Warszawie z 25 marca 2004 r., II SA 3449/02).

Powyższe oznacza, ze nie można odmówić racji zarzutom podniesionym w skardze o naruszeniu art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p.

Sąd natomiast nie podzielił zarzutu nierozpatrzenia pisma procesowego z dnia 14 lutego 2012 r. Jak wynika z akt administracyjnych sprawa o unieważnienie przedmiotowego patentu (po uznaniu przez uprawnioną sprzeciwu za bezzasadny) była rozpoznawana na rozprawie w dniu [...] lutego 2012 r., która w tym dniu została zamknięta, po zgodnym oświadczeniu stron, że nie będą przedkładały dodatkowych dowodów w sprawie. Jednak decyzja nie została ogłoszona ponieważ Kolegium Orzekające postanowiło odroczyć ogłoszenie decyzji na dzień [...] lutego 2012 r., na godz. 9.30. Organ nie miał obowiązku ustosunkowania się do tego pisma po zamknięciu rozprawy.

Przy powtórnym rozpoznaniu sprawy, działając na skutek niniejszego wyroku, organ rozpozna wniosek o unieważnienie przedmiotowego patentu w pełnym zakresie, przy uwzględnieniu powyższych wskazań i poglądów, a swoje stanowisko uzasadnić w sposób szczegółowy, odpowiadający rygorom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a. i umożliwiającym sądowi dokonanie kontroli podjętego rozstrzygnięcia.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji orzeczenia. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na zasadzie art. 152 p.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów postępowania w oparciu o art. 200 i art. 205 § 4 p.p.s.a.