Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 771/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 listopada 2023 r. sprawy ze skargi Ł. K. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji dotyczącej samowolnej przebudowy budynku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w I. (działający na podstawie Zarządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...].04.2021 r. w sprawie rozszerzenia zakresu działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w I. o obszar powiatu m. - dalej PINB) na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j., Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – dalej Kpa), decyzją z dnia [...] września 2022 r., znak: [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej przebudowy stodoły (budynek nr [...] zgodnie z ewidencją gruntów i budynków powadzoną przez Starostę M. ), polegającą na: wymianie wypełnienia między słupowego, wykonaniu okien, zamurowaniu wrót garażowych, wykonaniu nowych posadzek betonowych, zlokalizowanej na terenie działki nr ew. [...] w m. [...] gm. S.. Decyzję doręczono R. K. jako właściciela ww. działki o nr ew. [...].

Ł. K. (zwana dalej skarżącą) pismem z dnia [...] grudnia 2022 r. wniosła do PINB o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego prawomocną decyzją PINB z dnia [...] września 2022 r., znak: [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 148 Kpa. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wyjaśniła, że informację o kwestionowanej decyzji uzyskała w dniu [...].12.2022 r., kiedy to zostało jej doręczone pismo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wraz z odpowiedzią PINB na jej skargę na bezczynność organu.

PINB na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 Kpa decyzją z dnia [...] lutego 2023 r., znak: [...] odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji z dnia [...] września 2022 r., znak: [...]. W ocenie PINB w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła skarżąca, wnosząc o jej uchylenie oraz zarzucając naruszenie art. 151 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, które zostało wszczęte z urzędu z naruszeniem art. 61 § 1 Kpa w zw. z art. 61 § 3 Kpa – zawiadomienie z dn. [...].07.2021 r., podczas gdy czynności w sprawie organ prowadził z przerwami od 2015 r., a w ostatnim okresie przynajmniej już od [...].06.2021 r.

Rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) decyzją z dnia [...] maja 2023 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję PINB.

W uzasadnieniu WINB podał, że skarżąca we wniosku o wznowienie postępowania wskazała m.in., iż "[...] w latach 2012-2015 mój sąsiad, Pan K. K., bez żadnych zgłoszeń i pozwoleń przeprowadził roboty budowlane na swojej działce nr [...] we wsi K., graniczącej z moją działką nr [...]. Roboty te, stanowiące w mojej ocenie jedną inwestycję przeprowadzoną w tym samym miejscu i czasie w ramach jednej całościowej koncepcji, polegały na przebudowie dwóch dużych budynków gospodarczych (stodoła, chlewnia), rozbiórce czterech budynków i wykorzystaniu gruzu pozostałego z tych sześciu budynków do utwardzenia wschodniej części działki nr [...], bezpośrednio przylegającej do mojej działki nr [...]. W wyniku utwardzenia teren podwórza mojego sąsiada został podniesiony, w zależności od miejsca, o 40-80 cm. Zmieniło się też nachylenie terenu podwórza -przed utwardzeniem teren opadał w kierunku południowym do stawu sąsiada, a po utwardzeniu opada w kierunku wschodnio-południowym. Konsekwencją tego jest zmiana kierunku spływu wody opadowej, która nie spływa już w kierunku stawu sąsiada, lecz kieruje się wprost na moje budynki", co zdaniem skarżącej oznacza, że przysługuje jej status strony postępowania.

Ponadto WINB wskazał, że skarżąca w celu wykazania swojego interesu prawnego w odniesieniu do przebudowy stodoły wskazała, że do przedmiotowego budynku stodoły wykonano również podjazd, który to podjazd jej zdaniem stanowi barierę dla wody spływającej z zachodniej części jego działki. W związku z tym, w ocenie składającej wniosek, istnieje bezsporny i bezpośredni związek pomiędzy przebudową stodoły, a niszczeniem mienia skarżącej.

Poza tym WINB wskazał, że skarżąca wyjaśniła również we wniosku, że gruz, który został użyty do utwardzenia terenu pochodzi głównie z samowolnej rozbiórki budynku mieszkalnego, jednak spora jego część pochodzi również z przedmiotowego budynku stodoły, co również uzasadnia jej interes prawny w prowadzonej sprawie.

Według WINB skarżąca zagrożenie interesu prawnego wywodzi z oddziaływania obiektu objętego kwestionowaną decyzją. Jednakże, skarżąca oddziaływanie obiektu sprowadza do wzajemnego powiązania wszystkich prowadzonych przez organ I instancji spraw o różnych przedmiotach, gdyż zdaniem wnioskodawczyni "[...] wszystkie roboty powinny być objęte jednym postępowaniem, gdyż istnieje wyraźne powiązanie pomiędzy nimi oraz ścisły związek przyczynowo-skutkowy z punktu widzenia ich oddziaływania na szkody powstające na działce nr [...]." WINB wyjaśnił, iż co do zasady organy prowadzą postępowania administracyjne w stosunku do konkretnego obiektu, czy robót budowlanych, natomiast nie mogą prowadzić jednego postępowania, co do kilku obiektów. Wyjątek stanowią budowle, na które mogą składać się części stanowiące całość technicznie-użytkową w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, ta sytuacja jednak nie zachodzi w niniejszej sprawie. W ocenie WINB, organ I instancji prawidłowo wszczął kilka odrębnych postępowań, w stosunku do kilku obiektów bądź robót na przedmiotowej działce.

WINB stwierdził, że skoro niniejsze postępowanie prowadzone jest w przedmiocie samowolnej przebudowy budynku stodoły, zatem podnoszone przez skarżącą odziaływanie innych obiektów, czy wykonanych robót (m.in. rozbiórka czterech budynków, utwardzenie terenu, czy podniesienie terenu) na przedmiotowej działce, na działkę skarżącej, nie może być analizowane przy badaniu interesu prawnego skarżącej, w przedmiotowej sprawie. Natomiast, niekorzystne oddziaływanie przedmiotowego obiektu - budynku stodoły - na działkę sąsiednią, poprzez jego przebudowę nie zostało stwierdzone. Budynek ten znajduje się bowiem w odległości ok. 27,60 m od granicy z działką o nr [...] w miejscowości K., stanowiącej własność skarżącej. WINB wyjaśnił, że Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w § 12 ust. 1, wskazuje, że budynek na działce budowlanej należy usytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy; 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy. Ponadto, przedmiotowy obiekt został przebudowany, a nie zrealizowany od podstaw.

W opinii WINB lokalizacja przedmiotowego budynku nie narusza przepisów ww. rozporządzenia i tym samym nie ogranicza możliwości zagospodarowania terenu nieruchomości sąsiedniej. WINB podkreślił, że o interesie prawnym przesądza zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiedniej oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości, niezależnie od bezpośredniego graniczenia z terenem inwestycji.

Odnosząc się do kwestii zalewania nieruchomości skarżącej przez wody opadowe spływające z działki o nr ewid.[...] w miejscowości K., WINB wyjaśnił, że w myśl art. 234 ust. 2 ustawy z dnia 20.07.2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2022 r., poz. 2625 ze zm.), na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Zaś zgodnie z art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.

Zdaniem WINB okoliczność, iż właściciel działki nr [...] został uznany za stronę postępowania w decyzji Burmistrza S. z dnia [...].04.2015 r., znak: [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie budynku mieszkalnego oraz budynków gospodarczych (ociepleniu) na nieruchomości oznaczonej nr ewid.[...] położonej w miejscowości K., obręb K. , gm. S., określonej w załączniku graficznym stanowiącym integralna część niniejszej decyzji (następnie zmienionej decyzją z dnia [...].05.2015 r., znak: [...] Burmistrza S.), nie oznacza, że ów właściciel automatycznie musiał być uznany za stronę postępowania w sprawie samowolnej przebudowy budynku stodoły prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego. Krąg stron w każdym z tych postępowań ustalany jest przez organy administracji samodzielnie. Natomiast, wskazanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 22.07.2020 r., sygn. akt II SA/Bd 918/19), iż "w tak zainicjowanym postępowaniu organ zapewni udział jego stronom na każdym etapie rozpoznania sprawy, w tym dokona zawiadomienia w trybie art. 10 § 1 Kp.a.", nie jest równoznaczne z uznaniem przez ww. sąd, iż skarżąca posiada status strony tego postępowania. Wskazanie zawarte w ww. wyroku wydanym w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w trybie art. 61a §1 Kpa, odnosiło się bowiem do konieczności formalnego zawiadomienia stron postępowania o jego wszczęciu, po dokonaniu przez organ I instancji analizy kręgu stron. Sąd w ww. wyroku nie wskazał, iż właściciel działki o nr ew. [...] winien być przez organ uznany za stronę, pozostawiając tę kwestię organowi na podstawie dokonanych ustaleń.

W opinii WINB nie ma w rozpatrywanej sprawie wątpliwości co do braku legitymacji skarżącej do występowania w charakterze strony postępowania naprawczego dotyczącego przebudowy budynku stodoły na działce nr [...] w m. K. , dokonanej przez K. K., które zostało umorzone decyzją PINB z dnia [...].09.2022 r., znak: [...]. WINB wywiódł, że wyznaczenie kręgu stron postępowania w sprawach rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy (ówcześnie rozdział 5a Prawa budowlanego) następuje na zasadach ogólnych, tj. przy zastosowaniu art. 28 Kpa. Postępowanie naprawcze niewątpliwie dotyczy obowiązku prawnego podmiotów, wobec których organ nadzoru budowlanego może orzec nakaz. Krąg tych podmiotów wymienia art. 52 ust. 1 Prawa budowlanego, którego treść wskazuje, że każdy z wymienionych podmiotów jako potencjalny adresat nakazu wydanego przez organ nadzoru budowlanego, powinien mieć zapewniony udział w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.

WINB stwierdził, że w niniejszym przypadku skarżąca nie nabywa automatycznie interesu prawnego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, bowiem postępowanie to nie dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku w tym znaczeniu, że decyzja administracyjna nie rozstrzyga o jej prawach i obowiązkach, (z uwagi na treść art. 52 ust. 1 Prawa budowlanego urząd nie może kierować decyzji do wykonawcy robót niebędącego inwestorem, właścicielem lub zarządcą obiektu budowlanego), ani nie oddziałuje na jej prawa i obowiązki wskutek braku powiązania na gruncie Prawa budowlanego sytuacji prawnej adresata decyzji z tym podmiotem.

W ocenie WINB w niniejszej sprawie skarżąca nie wskazała żadnego przepisu prawa materialnego ani okoliczności przemawiającej za uznaniem jej za stronę w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...].09.20222 r., znak: [...].

Ustosunkowując się natomiast do zarzutu skarżącej zawartego w odwołaniu, a także w złożonej do WINB skardze z dnia [...].02.2023 r., dotyczącego naruszenia art. 8 § 1 Kpa w zw. z art. 10 §1 Kpa, poprzez udostępnienie przez organ jedynie akt sprawy rozpoczynających się od wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego z dnia [...].12.2022 r., wskutek czego ustanowiony przez skarżącą pełnomocnik zrezygnował z zapoznania się z aktami sprawy organu I instancji, WINB przytoczył treść art. 73 § 1 Kpa. WINB wyjaśnił, że możliwość ta jest uprawnieniem strony, a nie jej obowiązkiem. Natomiast, ustanowiony pełnomocnik sam decyduje z jakiego prawa chce skorzystać (bez względu na stanowisko organu) i sam określa zakres zaangażowania w prowadzoną sprawę. Ponadto, WINB poinformował, że strona ma prawo zapoznać się jedynie z aktami sprawy, w której występuje jako strona postępowania. Niedopuszczalne natomiast, jej udostępnianie akt sprawy osobom nieposiadającym takiej legitymacji procesowej.

Skarżąca złożyła skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej o uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu I instancji, zarzucając przy tym naruszenie norm prawa procesowego, w szczególności:

art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa na skutek utrzymania w mocy decyzji organu I instancji o odmowie uchylenia decyzji PINB z dnia [...] września 2022 r., gdy istnieją ewidentne dowody wskazujące na to, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, które zostało wszczęte z urzędu z naruszeniem art. 61 § 1 Kpa w zw. z art. 61 § 3 Kpa -zawiadomienie z dnia [...] lipca 2021 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego, podczas gdy intensywne czynności w sprawie organ prowadził już od 2015 r.;

art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kpa poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do wskazanego w odwołaniu od decyzji organu I instancji naruszenia art. 61 § 1 Kpa w zw. z art. 61 § 3 Kpa poprzez wszczęcie postępowania z urzędu (zawiadomienie z dnia [...] lipca 2021 r.), podczas gdy analiza akt administracyjnych prowadzi do konstatacji, że organ I instancji prowadził postępowanie dowodowe z wniosku strony skarżącej od 2015 r., a w ostatnim okresie, w dniu [...] czerwca 2021 r., tj. prawie miesiąc przed formalnym wszczęciem postępowania, dokonał kontroli przebudowanego budynku stodoły, o której zaplanowanym przeprowadzeniu poinformował stronę skarżącą zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2021 r.;

art. 80 Kpa w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 poprzez błędne ustalenia faktyczne oraz dowolną a nie swobodną ocenę dowodów przeprowadzonych w sprawie w zakresie oddziaływania przebudowanego budynku gospodarczego na mienie strony skarżącej, a zwłaszcza poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do map, filmów i zdjęć dostarczonych organowi I instancji na przestrzeni ostatnich ponad ośmiu lat, które powinny znajdować się w aktach sprawy;

naruszenie art. 8 § 1 Kpa w zw. z art. 10 § 1 Kpa poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się skarżącej co do zebranych dowodów i materiałów, gdyż organ przedstawił do wglądu tylko niewielki fragment akt sprawy zawierający głównie pisma skarżącej.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Na wstępne wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095).

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że kontrolowane obecnie rozstrzygnięcie poprzedzało uchylenie wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 22 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Bd 918/19 postanowienia WINB z dnia [...] sierpnia 2019 r. utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] maja 2019 r., którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wykucia otworu drzwiowego w ścianie szczytowej i zamurowania siedmiu otworów na wrota budynku stodoły, o które wniesiono pismem z dnia [...] września 2015 r. Zasadniczy zarzut Sądu dotyczył niedopuszczalnego działania organu, które polegało na gromadzeniu dowodów i ustalaniu stanu faktycznego sprawy bez formalnego wszczęcia postępowania, a następnie - po stwierdzeniu, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania - wydanie postanowienia o odmowie jego wszczęcia ,,z innych uzasadnionych przyczyn" na podstawie art. 61a § 1 Kpa. Jak podkreślił Sąd, odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 Kpa ,,z innych uzasadnionych przyczyn" nie może być rozumiana jako sytuacja, w której odmawia się wszczęcia postępowania na podstawie oceny materialnoprawnego elementu sytuacji prawnej strony.

Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji, uwzględniając ocenę prawną Sądu, dokona formalnego zawiadomienia o wszczęciu postępowania i określi jego przedmiot, a następnie - w zależności od oceny dopuszczalności prowadzenia tego postępowania - zakończy postępowanie stosowną decyzją podjętą w oparciu o uzupełniony materiał dowodowy (w szczególności na co zwróciła uwagę w skardze strona skarżąca o ustalenia decyzji PINB z dnia [...] sierpnia 2017 r. stwierdzającej wykonanie obowiązku przez K. K. - właściciela posesji zlokalizowanej w miejscowości K. 9. gm. S., nałożonego decyzją PINB nr [...] z dn. [...].11.2016 r.). Pamiętać przy tym będzie organ, że ewentualne uznanie wydania rozstrzygnięcia merytorycznego za bezprzedmiotowe skutkować powinno wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 Kpa. W tak zainicjowanym postępowaniu organ zapewni udział jego stronom na każdym etapie rozpoznania sprawy, w tym dokona zawiadomienia w trybie art. 10 § 1 Kpa.

W przedmiotowej sprawie strona skarżąca poddała kontroli sądowej decyzję WINB z dnia [...] maja 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję PINB z dnia [...] lutego 2023 r., mocą której organ I instancji odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji z dnia [...] września 2022 r., znak: [...] w sprawie samowolnej przebudowy stodoły.

Zaskarżona decyzja wydana została w trybie postępowania wznowieniowego, którego przedmiotem jest weryfikacja prawidłowości decyzji ostatecznej, wydanej w zwykłym trybie postępowania administracyjnego. Zgodnie z ogólną zasadą trwałości decyzji ostatecznych, wyrażoną w przepisie art. 16 § 1 Kpa, decyzja taka może być wzruszona jedynie w wyjątkowych wypadkach - ściśle określonych w przepisach art. 145 § 1 i art. 145a § 1 Kpa. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że przepisy Kpa - w przeciwieństwie do trybu zwykłego oraz pozostałych trybów - wyraźnie regulują formę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. Jak wynika bowiem z art. 149 § 1 Kpa wznowienie postępowania może nastąpić tylko i wyłącznie w drodze postanowienia o wznowieniu postępowania. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji władny jest jedynie zbadać, czy podanie o wznowienie postępowania oparte jest na ustawowej przesłance wznowienia oraz czy zostało wniesione z zachowaniem ściśle określonych w Kpa terminów (etap wstępny postępowania). Takie postanowienie stanowi podstawę do przejścia do następnego etapu postępowania, tj. postępowania wyjaśniająco - rozpoznawczego. Na tym etapie właściwy organ bada przyczyny wznowienia oraz w przypadku stwierdzenia ich zaistnienia, rozstrzyga co do istoty sprawy (art. 149 § 2 Kpa). Z tego też względu postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, o jakim mowa w art. 149 § 3 Kpa, może być wydane jedynie w przypadku ujawnienia, że w podaniu o wznowienie nie wskazano przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 i 145a § 1 Kpa, bądź też nie został zachowany termin do jego złożenia, określony w art. 148 i 145a § 2 Kpa.

W pozostałych przypadkach organ administracji zawsze ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151 Kpa.

W niniejszej sprawie istotne jest, że jako podstawę wznowienia postępowania skarżąca podała przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Stosownie do powołanej regulacji w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

W takiej sytuacji organ, rozpatrując dopuszczalność wznowienia na wstępnym etapie postępowania nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż okoliczność ta staje się przedmiotem oceny i ustaleń w postępowaniu prowadzonym dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Kwestia legitymacji do złożenia wniosku o wznowienie na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa należy co do zasady do sfery materialnoprawnej, gdyż to przepisy prawa materialnego statuują legitymację materialną podmiotu żądającego wznowienia postępowania, a skoro tak, to nie jest dopuszczalne dokonanie oceny w zakresie prawa materialnego na etapie poprzedzającym wznowienie postępowania. Postępowanie wznowieniowe na podstawie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa jest prowadzone zarazem co do tego, czy wnioskodawca jest stroną z punktu widzenia materialnoprawnego, jak i co do spełnienia przesłanki z tegoż przepisu. Jeżeli bowiem okaże się, że wnioskodawca nie jest stroną (nie ma w sprawie interesu materialnoprawnego), to jednocześnie należy stwierdzić, że nie wystąpiła w sprawie faktycznie podstawa wznowienia, wymagana do przejścia przez organ wznowieniowy do rozpatrzenia sprawy co do istoty i wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie. Ustalenie przez organ orzekający w postępowaniu wznowieniowym, że nie zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, pomimo powołania jej we wniosku o wznowienie i wydania postanowienia o wznowieniu, skutkuje wydaniem decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 Kpa (por. wyroki NSA z 1 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1981/06; z 6 maja 2010 r., II OSK 773/09; CBOSA).

Sąd podziela przedstawione wyżej poglądy i stwierdza, że badanie przymiotu strony w sprawie takiej jak rozstrzygana powinno nastąpić, po wznowieniu postępowania w sprawie, a nie na etapie wstępnym. Tylko w sytuacjach oczywistych organ może odmówić wznowienia postępowania z powołaniem się na odmowę przyznania przymiotu strony.

Ponieważ bezsporną okolicznością jest, że skarżąca nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną z [...] września 2022 r. umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej przebudowy stodoły, istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy skarżącej przysługiwał przymiot strony w tym postępowaniu.

Wskazać przy tym należy, że PINB pismem z dnia [...] lipca 2021 r. zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie samowolnej przebudowy stodoły jak również oddzielnym pismem z tego samego dnia PINB poinformował skarżącą, że w przedmiotowej sprawie nie uznał jej za stronę postępowania.

Zauważyć przy tym należy, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują żadnych podstaw do wydawania postanowień (decyzji lub innych aktów) w zakresie odmowy uznania konkretnej osoby za stronę w zwykłym (jurysdykcyjnym) postępowaniu administracyjnym. Tym samym pismo PINB z dnia [...] lipca 2021 r. nie było postanowieniem, które mogłoby być zaskarżalne. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują podstawy do wydawania aktów administracyjnych w zakresie uznania danej osoby za stronę lub pozbawienia tego statusu w takich jak w tej sprawie postępowaniach. Wszystkie zaś organy administracji musza podejmować działania na podstawie prawa (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 379/14, LEX nr 1531403).

Wyjaśnić należy, że przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu należy oceniać w oparciu o ogólną zasadę wyrażoną w art. 28 Kpa, która oparta jest na kryterium interesu prawnego. Stroną na mocy art. 28 Kpa jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, że tylko przepis prawa materialnego stanowić może podstawę interesu prawnego i stwarzać dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Nie może go natomiast stanowić interes faktyczny. Przymiot strony nie zależy zatem od istnienia subiektywnego interesu faktycznego, a jedynie od interesu prawnego, który należy rozumieć jako interes wynikający z normy prawa materialnego, przy czym aby interes ten stanowił podstawę zakwalifikowania określonego podmiotu jako strony postępowania, musi pozostawać w bezpośrednim, konkretnym, indywidualnym i aktualnym związku z postępowaniem w danej sprawie administracyjnej. Stwierdzenie istnienia takiego interesu wymaga zaistnienia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej (por. np. wyrok NSA z 14 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 1876/99, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

WINB wywiódł, że skarżąca zagrożenie interesu prawnego wywodzi z oddziaływania obiektu objętego kwestionowaną decyzją.

Zdaniem Sądu organy administracji prawidłowo stwierdziły, że niekorzystne oddziaływanie przedmiotowego obiektu - budynku stodoły - na działkę sąsiednią, poprzez jego przebudowę nie zostało stwierdzone. Budynek ten znajduje się bowiem w odległości ok. 27,60 m od granicy z działką o nr [...] w miejscowości K., stanowiącej własność skarżącej. WINB powołał się przy tym na rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w którym § 12 ust. 1, wskazuje, że budynek na działce budowlanej należy usytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy; 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy. Ponadto, przedmiotowy obiekt został przebudowany, a nie zrealizowany od podstaw.

Poza tym należy zauważyć, że PINB w decyzji z dnia [...] września 2022 r., znak: [...], którą umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej przebudowy stodoły wskazał, że podczas kontroli [...] lipca 2017r., nr [...], stwierdzono: wykonanie robót zgodnie z opracowaniami pod nadzorem S. F., a wszelkie odstępstwa od tych opracowań zostały uzgodnione i zatwierdzone przez osobę nadzorującą; wykonanie obowiązku nałożonego decyzją PINB nr [...] z dnia [...].11.2016r. Skutkiem powyższego jest wydanie decyzji z dnia [...] sierpnia 2017r., znak: [...] przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M., który stwierdził wykonanie obowiązku przez K. K. nałożonego decyzją nr [...] z dnia [...].11.2016r. Mając na uwadze powyższe PINB uznał, że zgodnie z ww. orzeczeniem K. K. doprowadził przedmiotowy budynek do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie robót budowlanych wskazanych w opracowaniach sporządzonych przez osoby posiadające uprawnienia budowlane, mianowicie: M. Ś., M. L., S. F.. Zatem w ocenie PINB wykonane roboty budowlane zostały doprowadzone w 2017r. do stanu zgodnego z prawem.

Reasumując powyższe należy stwierdzić, że prawidłowo WINB uznał, iż skarżąca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją PINB z dnia [...] września 2022 r., znak: [...] i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organy, w uzasadnieniu decyzji przedstawiły szczegółowo jakimi względami się kierowały i z jakich powodów uznały, że skarżącej przymiot strony nie przysługuje ze względu na brak interesu prawnego w oparciu o art. 28 Kpa. Wyjaśnienia te są klarowne i czytelne. W ocenie Sądu nie doszło zatem do naruszenia prawa przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Tym samy należy stwierdzić, że zarzuty zawarte w skardze są bezpodstawne, ponieważ skarżąca oparła swe zarzuty o naruszenie przepisów postępowania podczas gdy tymczasem powinna wskazać naruszenie przepisów prawa materialnego, które stanowiłyby podstawę interesu jej prawnego i stwarzałyby legitymację procesową strony w postępowaniu zakończonym decyzją PINB z dnia [...] września 2022 r.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) orzekł o oddaleniu skargi.

G. Saniewski L. Tyliński J. Wichrowski