Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 901/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-01-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 imust. 3, , art. 2 ust. 15a i ust. 15 b
journal: Dz.U. 2022 poz 1692
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 18 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia 6 grudnia 2022 r., nr [...]


UZASADNIENIE

Burmistrz M. S. decyzją z dnia 6 grudnia 2022 r. nr [...], na podstawie art. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1692 ze zm.; dalej "u.d.w.") w zw. z art. 50 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1967; dalej "u.s.r.r.p.") odmówił A. W. (dalej jako "strona", "skarżąca") przyznania świadczenia w postaci dodatku węglowego.

W uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji podał, że w wyniku weryfikacji informacji zawartych w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków stwierdzono, że główne źródło ogrzewania, które jest wykorzystywane w gospodarstwie domowym strony (wpisanym w CEEB do dnia 11 sierpnia 2022 r.) jest kocioł na paliwo stałe (z automatycznym podawaniem paliwa/z podajnikiem) zasilany drewnem kawałkowym.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, strona w dniu 30 grudnia 2022 r. złożyła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, w którym wskazała między innymi, że w wyniku błędu, przeoczenia i błędnej interpretacji pouczenia w zakresie wypełnienia deklaracji CEEB zaznaczyła jedynie drewno kawałkowe, gdyż w dacie wypełniania deklaracji wykorzystywała jedynie drewno do ogrzewania wody, a deklarację uzupełniała w dniu 4 listopada o wykorzystywany do ogrzewania węgiel oraz węglopochodne. Zarzuciła, że organ I instancji mimo ciążącego na nim obowiązku nie przeprowadził wywiadu środowiskowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie decyzją z dnia 18 sierpnia 2023 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy i przywołał treść art. 2 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 u.d.w.

Organ odwoławczy podał, że warunkami przyznania dodatku węglowego co do zasady jest:

- wpisanie lub zgłoszenie do centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków - jako głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego - kotła na paliwo stałe, kominka, kozy, ogrzewacza powietrza, trzonu kuchennego, piecokuchni, kuchni węglowej lub pieca kaflowego na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi,

- paliwem stałym dla głównego źródła ogrzewania musi być - węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierający co najmniej 85% węgla kamiennego,

- zamieszkiwanie (prowadzeniem gospodarstwa domowego) pod adresem, gdzie jest określone źródło ciepła, zasilane określonym paliwem stałym.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że na podstawie ustawy z dnia 15 września

2022 r. u.s.r.r.p., dokonano nowelizacji przepisów u.d.w. Na mocy art. 50 pkt 1 lit. a u.s.r.r.p. z dniem 20 września 2022 r. doprecyzowano art. 2 ust. 1 u.d.w., przez wskazanie, iż znaczenie prawne mają zgłoszenia (wpisy) do CEEB - głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego (tj. kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi), dokonane tylko do dnia 11 sierpnia 2022 r. Intencją wprowadzenia zmian było zablokowanie dokonywania korekt w CEEB, które wbrew wcześniejszemu wpisowi, uprawniałyby do dodatku węglowego, a także uściślenie na jaki dzień badane są wpisy/zgłoszenia do CEEB. Data 11 sierpnia 2022 r. jest kluczowa dlatego, że jest to dzień poprzedzający wejście w życie ustawy o dodatku węglowym.

Organ odwoławczy podał dalej, że do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej stosuje się przepisy

w brzmieniu nowym (art. 52 u.s.r.r.p.).

Organ odwoławczy wskazał również, że zgodnie z art. 2 ust. 15g u.d.w., który został dodany przez art. 26 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2236 ze zm.) zmieniającej przepisy u.d.w. z dniem 3 listopada 2022 r., dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 u.d.w., nie zostało zgłoszone lub wpisane do CEEB, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1, które faktycznie istnieje.

W ocenie organu odwoławczego, zmiana danych dotycząca wyłącznie paliwa w CEEB po dniu 11 sierpnia 2022 r. nie powoduje, że ten sam piec zasilany innym paliwem jest nowym źródłem ciepła. Z treści art. 2 ust. 15g u.d.w. nie wynika, żeby organ w drodze wywiadu weryfikował rodzaj paliwa, którym zasilane jest źródło ogrzewania.

Organ odwoławczy podał, że w myśl art. 27g ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438 ze zm.; dalej "u.c.e.e.b."), deklaracja CEEB zawiera m.in. informacje o liczbie i rodzaju źródeł ciepła lub spalania paliw, o których mowa w art. 27a ust. 2 pkt 1 lit.a i c oraz o ich przeznaczeniu i wykorzystywanych w nich paliwach. W przypadku zmiany danych, właściciel lub zarządca budynku obowiązany jest złożyć nową deklarację w terminie 14 dni, od dnia zaistnienia zmiany (art. 27g ust. 4 u.c.e.e.b.). Zmiana danych w deklaracji CEEB jest możliwa, lecz ma skutek na przyszłość. Organ odwoławczy stwierdził, że na gruncie ustawy u.c.e.e.b. nie funkcjonuje pojęcie "korekty deklaracji", jak to ma miejsce w Ordynacji podatkowej, zatem złożenie korekty deklaracji do CEBB jest niemożliwe. Innymi słowy nie można dokonać wstecz zmiany danych wpisanych przed 11 sierpnia 2022 r.

Kolegium wyjaśniło, że w przedmiotowej sprawie, dokonując na podstawie art. 2 ust. 15 u.d.w. oraz art. 2 ust. 1 u.d.w., weryfikacji danych w CEBB ujawnionych do dnia 11 sierpnia 2022 r. ustaliło, że w budynku jednorodzinnym położonym w S. przy ul. [...] zainstalowane są i eksploatowane źródła ciepła z kategorii:

ogrzewanie elektryczne/bojler elektryczny o funkcji ciepła woda użytkowa (c.w.u.),

kominek/koza/ogrzewacz powietrza na paliwo stałe,

kocioł na paliwo stałe o funkcji centralne ogrzewanie (c.o.) i c.w.u., nadto rodzajem stosowanego paliwa w kotle jest drewno kawałkowe.

We wniosku o dodatek węglowy strona wskazała, że to kocioł na paliwo stałe jest głównym źródłem ogrzewania jej gospodarstwa domowego.

Organ odwoławczy zauważył, że myśl art. 2 ust. 1 u.d.w. (w brzmieniu obowiązującym od 20 września 2022 r.) pod uwagę bierze się zgłoszenie/wpis dokonany do CEEB, który funkcjonował na dzień 11 sierpnia 2022 r. Zatem nie bierze się pod uwagę zgłoszenia z dnia 4 listopada 2022 r. do CEBB (dokonanego również przez stronę - dopisującego kolejne paliwo dla kotła, tj. węgiel i paliwa węglopochodne). Innymi słowy bierze się pod uwagę ostatnie zgłoszenie/wpis do CEEB, które było ujawnione na dzień 11 sierpnia 2022 r. Nadto organy administracji publicznej na gruncie ustawy o dodatku węglowym - co do zasady - ograniczają się tylko do zbadania danych wynikających z CEEB do dnia 11 sierpnia 2022 r. i nie badają stanu świadomości, wiedzy składającego deklarację do CEEB.

Kolegium podkreśliło, że żaden przepis prawa nie daje uprawnienia organom I czy II instancji do badania ewentualnych rozbieżności między wpisami w CEEB na dzień 11 sierpnia 2022 r., a stanem rzeczywistym, ani tym bardziej ustalania przyczyn lub osób ponoszących odpowiedzialność za wadliwe wypełnienie deklaracji do CEEB.

Organ odwoławczy stwierdził dalej, że organ I instancji przestrzegał reguł z procedury administracyjnej i by zapobiec wydaniu rozstrzygnięcia niezgodnego z żądaniem strony zapewnił jej w myśl regulacji art. 79a k.p.a. możliwość przedłożenia dowodów celem wykazania spełnienia przesłanki, od której jest uzależnione prawo do dodatku węglowego. Strona zawiadomienie organu I instancji skwitowała milczeniem, a w odwołaniu poza polemiką z ustaleniami faktycznymi w sprawie nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie swoich tez.

Wobec powyższych ustaleń Kolegium stwierdziło, że odmowa przyznania dodatku węglowego jest zasadna. W ocenie organu, wnioskodawczyni nie spełnia warunku z art. 2 ust. 3 u.d.w. w związku z art. 2 ust. 15 u.d.w., ponieważ nie zgłosiła do dnia 11 sierpnia 2022 r. do CEEB, że paliwem stałym dla jego głównego źródła ogrzewania jest węgiel, a wskazała, iż jest to drewno kawałkowe.

Organ odwoławczy nie widział również podstaw do wdrożenia trybu z art. 2 ust. 15g u.d.w. z uwagi na to, iż nie dopatrzył się uprawnienia po stronie organu administracji publicznej do przeprowadzenia weryfikacji jakiego paliwa używa strona w głównym źródle ogrzewania (tutaj: kotle na paliwo stałe z automatycznym podawaniem paliwa/ z podajnikiem).

Zdaniem organu, wywiad przeprowadza się bowiem tylko, gdy strona nie zgłosiła źródła ogrzewania w ogóle lub do 11 sierpnia 2022 r. i tylko w celu potwierdzenia, iż głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe. Pracownik socjalny nie ma uprawnienia by w drodze wywiadu ustalać czym strona pali w piecu. Natomiast przepis art. 2 ust. 15g u.d.w. nie odnosi się do zmian, zgłoszeń czy wątpliwości w zakresie paliwa stałego. W rachubę nie wchodziło także przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, o jakim mowa w art. 2 ust. 15b u.d.w.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. decyzję skarżąca wniosła o jej uchylenie i ponowne rozpoznanie jej wniosku o dodatek węglowy zgodnie z brzmieniem nowelizacji ustawy z dnia 27 października 2022 r. oraz wskazanych interpretacji przez Ministra Klimatu i Środowiska RP, a także o uznanie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie złamało przepisy k.p.a., a w szczególności art. 35 i pominęło istotne dowody w sprawie o przyznanie dodatku węglowego. Ponadto, błędnie, w sposób nieuprawniony dokonało interpretacji przepisów prawa, całkowicie pomijając jej twierdzenia i przedstawione dowody.

Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem Kolegium, że "korekta deklaracji" jest niemożliwa na gruncie ustawy o wspieraniu termomodemizacji i remontów. Zdaniem skarżącej, nie ma takiego zapisu w ustawie, bowiem taki zapis byłby niekonstytucyjny, "ograniczenie dotyczyłoby jednej grupy, a w szczególności, że jest ustawa o składaniu oświadczeń np. majątkowych przez posłów, senatorów czy burmistrzów i osoby objęte rygorem odpowiedzialności karnej deklaracje majątkowe zmieniają czy korygują wielokrotnie".

Skarżąca zarzuciła, że SKO błędnie wskazuje okoliczność rzekomego zapewnienia jej udziału w postępowaniu, w myśl art. 79a k.p.a., tj. możliwość przedłożenia dowodów celem wykazania przesłanki do wypłaty dodatku węglowego. Twierdzenie Kolegium, że zawiadomienie skwitowała milczeniem jest sprzeczne z prawem, całkowicie pozbawione podstaw w postaci dowodu.

Wyjaśniła, że w dniu 22 listopada 2022 r. stawiła się w MOPS w S., w tym dniu pracownika prowadzącego sprawę nie było, odmówiono jej zapoznania się z dokumentami i przyjęcia pisma zatytułowanego "odwołanie". Zgodnie z pouczeniem wypełniła deklarację CEEB. W dniu 22 kwietnia 2022 r., tj. w dniu złożenia deklaracji do podgrzania wody wykorzystywany był kocioł na paliwo stałe (wielopaliwowy), z powodów braku węgla na rynku, zasilany był w danym momencie drewnem kawałkowym, zakupionym do kominka, gdyż kominek nie grzeje wody użytkowej.

W ocenie Skarżącej, organ wydający decyzje o przyznaniu lub odmowie, mając wątpliwości, miał obowiązek wezwać ją do uzupełnienia wniosku lub jego zmianę, mógł też dokonać wywiadu środowiskowego zgodnie ze zmianami z dnia 27 października 2022 r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia 2 listopada 2023 r. skarżąca podtrzymała zarzuty i argumenty przedstawione w treści skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 18 sierpnia 2023 r., utrzymującej w mocy decyzję wydaną przez Burmistrza M. S. z dnia 6 grudnia 2022 r., w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego, pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Należy także wskazać, że stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm. – dalej "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.w., dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.

Dla otrzymania dodatku węglowego koniecznym do spełnienia warunkiem jest ogrzewanie gospodarstwa domowego (główne źródło ciepła) przez wymienione w art. 2 ust. 1 u.d.w. urządzenie grzewcze, to jest: kocioł na paliwo stałe, kominek, kozę, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnię, kuchnię węglową lub piec kaflowy, w których spalane jest paliwo stałe, czyli zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 3 u.d.w. węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego.

Zdaniem Organów orzekających w sprawie złożona przez Skarżącą po dniu 11 sierpnia 2022 r. deklaracja w zakresie zmiany stosowanego paliwa nie może zostać uwzględniona przy rozpatrywaniu wniosku o wypłatę dodatku węglowego.

W ocenie Sądu, wskazana okoliczność nie została jednoznacznie ustalona w toku przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania. W deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródle spalania paliw, która została zgłoszona do CEEB w dniu 8 czerwca 2022 r. skarżąca jako źródło ciepła wskazała kocioł na paliwo stałe z automatycznym podawaniem paliwa/z podajnikiem) zasilany drewnem kawałkowym, tym niemniej w dniu 4 listopada 2022 r. skarżąca złożyła kolejną deklarację, w której wskazała jako źródło ciepła kocioł na paliwo stałe zasilany węglem i paliwami węglopochodnymi oraz drewnem kawałkowym. Organy uznały natomiast, że jeżeli wymienione w art. 2 ust. 1 u.d.w. główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego nie zostało ujawnione w CEEB na dzień 11 sierpnia 2022 r. stanowi to wystarczającą podstawę do odmowy przyznania dodatku węglowego, pomimo że skarżąca wskazała w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że pierwsza deklaracja zawierała błąd co do rodzaju stosowanego paliwa, gdyż w dacie wypełniania deklaracji wykorzystywała jedynie drewno do ogrzewania wody.

Zdaniem Sądu poczynione przez organy ustalenie uznać należy za niewystarczające dla dokonania oceny wniosku skarżącej. Wobec sprzeczności pomiędzy treścią oświadczenia skarżącej, a treścią ujawnioną w CEEB zaistniały wątpliwości co do faktycznego źródła, jakim ogrzewane jest gospodarstwo domowe skarżącej i powinny być w sprawie jednoznacznie rozstrzygnięte jako mające charakter istotny w świetle treści art. 2 ust. 1 u.d.w.

W ocenie Sądu, powyższe jednoznacznie ilustruje, że dokonana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wykładnia art. 2 ust. 1 u.d.w. prowadzi do rezultatów sprzecznych z celem wprowadzenia wskazanego przepisu, jakim jest zagwarantowanie przyznania dodatku węglowego tym osobom, które faktycznie ogrzewają swoje gospodarstwo domowe węglem. Organ zajął bowiem stanowisko, że wskazana w powołanym przepisie data, tj. 11 sierpnia 2022 r. stanowi jedyny wyznacznik dla weryfikacji źródła ogrzewania danego gospodarstwa domowego poprzez sprawdzenie jakie źródło ogrzewania figurowało w tej dacie w CEEB.

W przedmiotowej sprawie nie uwzględniono, że zgodnie z wyjaśnieniami skarżącej korekta deklaracji dotyczącej źródeł spalania paliw wynika ze zwykłej pomyłki, albowiem jako paliwo stałe stosuje również węgiel i paliwa węglopochodne, a omyłkowo zaznaczyła jedynie drewno kawałkowe. Tymczasem organ odwoławczy nie ocenił tej okoliczności, pomimo że kwestia błędu w deklaracji została podniesiona w odwołaniu.

Na gruncie tej sprawy Sąd popiera i uznaje za swoje stanowisko prezentowane w aktualnym orzecznictwie, że w przypadku wątpliwości tak co do źródła ciepła, jak i rodzaju paliwa organy powinny przeprowadzić stosowne postępowanie w celu usunięcia tych wątpliwości ( patrz np. wyrok WSA w Opolu z 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Op 74/23, wyrok WSA w Gliwicach z 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 278/23, wyrok WSA w Gliwicach z 11 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 116/23, wyrok WSA w Gliwicach z 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 189/23, wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl).

Do takich wniosków skłania nowelizacja ustawy o dodatku węglowym z dnia 19 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 1967 ze zm.; dalej: "ustawa zmieniająca"). Na mocy art. 50 ust. 1 pkt g ustawy dodano po ust. 15 art. 2 ustawy ust. 15a-15b. Zgodnie z art. 64 ustawy zmieniającej weszła ona w życie z dniem następującym po dniu jej ogłoszenia, co nastąpiło w dniu 20 września 2022 r. Jednocześnie na mocy przepisu o charakterze przejściowym (art. 52 ustawy zmieniającej) jednoznacznie doprecyzowano, że do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzonych na postawie ustawy o dodatku węglowym stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą.

Na podstawie wprowadzonych przepisów, tj.

art. 2 ust. 15a u.d.w., dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności:

1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r.

o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2519);

2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie:

a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, 1265 i 2140),

b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577 i 2140),

c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202, 1692 i 2687),

d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561 i 2456);

3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r.

o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191).

Weryfikacja wniosku o przyznanie dodatku węglowego ma więc mieć charakter wszechstronny i nie polega jedynie na sprawdzeniu danych widniejących w ewidencji emisyjności budynków i tylko na dzień 11 sierpnia 2022 r. do czego sprowadzały się ustalenia organów w niniejszej sprawie. Co więcej katalog źródeł i informacji, o którym mowa w powołanych przepisach, a w oparciu o które organ może dokonać weryfikacji wniosku o dodatek węglowy, ma w tym zakresie charakter otwarty. Tym samym brak ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego w zakresie używanego w gospodarstwie domowym skarżącej rodzaju paliwa jest w ocenie Sądu nie do zaakceptowania, tak w świetle art. 2 ust. 15a i następnych ustawy o dodatku węglowym, jak i ogólnych zasad postępowania administracyjnego.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm. – dalej "k.p.a.") organy administracji w toku postępowania tak z urzędu, jak i na wniosek podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz mają obowiązek w wyczerpujący sposób zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W rozpatrywanej sprawie organy nie sprostały wskazanym w art. 7 k.p.a. oraz 77 § 1 k.p.a. obowiązkom. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło bowiem pomimo posiadania przez organ informacji, że stan ujawniony w deklaracji może różnić się od stanu rzeczywistego.

Należy także wskazać, że na podstawie art. 2 ust. 15b u.d.w. jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych.

Pozornie mogłoby się wydawać, że obowiązek przeprowadzenia wywiadu środowiskowego dotyczy więc bezpośrednio jedynie sytuacji, gdy występują sprzeczności w zakresie ustalenia, czy mamy do czynienia z gospodarstwem domowy jednoosobowym, czy wieloosobowym. Tym niemniej zgodnie z art. 2 ust. 15d u.d.w. w toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Należy więc przyjąć, że istnienie jakichkolwiek wątpliwości, również w zakresie głównego źródła ogrzewania w gospodarstwie domowym, skutkuje obowiązkiem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

W świetle powołanych przepisów art. 7 i art. 77 § k.p.a. oraz art. 2 ust. 15a i następnych ustawy o dodatku węglowym Sąd uznał za niewłaściwy pogląd, jakoby żaden przepis ustawy nie dawał organom uprawnień do badania ewentualnych rozbieżności między wpisami w CEEB na dzień 11 sierpnia 2022 r., a stanem rzeczywistym. Przeciwnie, ustalenie powyższego stanowiło obowiązek organu.

Z powyższych względów, z uwagi na błędną wykładnię art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 15 u.d.w. oraz naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 15a i następnych ustawy o dodatku węglowym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań. Rozpoznanie wniosku skarżącej o przyznanie dodatku węglowego powinno zatem nastąpić z uwzględnieniem dokonanej przez Sąd wykładni art. 2 ust. 1, ust. 15, ust. 15a-15e u.d.w. oraz ogólnych zasad postępowania dowodowego. Zadaniem organów będzie jednoznaczne ustalenie rodzaju paliwa stosowanego w głównym źródle ogrzewania budynku jednorodzinnego, w którym mieszka wnioskodawczyni, na podstawie już posiadanych informacji oraz rozważenie przeprowadzenia w sprawie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącej.