Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 104/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Stwierdzono, iż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2,  art. 10 ust. 1,  art. 16 ust. 1,  art. 2 ust. 1,  art. 4 ust. 1 pkt 1, ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 2058
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity
article: art. 21 ust. 1, 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1059
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi W. L. na bezczynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r. o udzielenie informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na rzecz skarżącego W. L. kwotę 100,00 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. W. L. wystąpił do Urzędu Regulacji Energetyki (dalej również jako: "URE") w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.), dalej: "u.d.i.p.", o udostępnienie "wytworzonych dokumentów przez Prezesa URE lub inne jednostki administracji publicznej, które nakazują Naczelnikowi Wydziału Biura Dyrektora Generalnego Wydział [...] wszczęcie postępowań wobec koncesjonariuszy, którzy uzyskali koncesję w tym samym roku po raz kolejny, zachowując tym samym ciągłość w prowadzeniu działalności gospodarczej w zakresie udzielonej koncesji OPC, a dążącym do pobrania opłaty koncesyjnej nota bene w podwójnej wysokości za ten sam okres rozliczeniowy, pomimo że w zawiadomieniach o udzieleniu koncesji (załącznik) w odnośniku nr [...] powołanego zawiadomienia, Prezes Urzędu Regulacji Energetyki w sposób jednoznaczny wskazał katalog podmiotów zobowiązanych do zapłaty pierwszej opłaty koncesyjnej: "Dotyczy Przedsiębiorców, którzy uzyskali koncesję po raz pierwszy oraz tych, którym koncesja wygasła lub została cofnięta, a nowa koncesja została udzielona po 1 stycznia kolejnego roku".

Wnioskodawca zwrócił się do organu o sporządzanie kserokopii ww. dokumentów potwierdzonych za zgodność z oryginałem i przesłanie na wskazany adres.

Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. Urząd Regulacji Energetyki Departament Komunikacji Społecznej udzielił wnioskodawcy obszernych wyjaśnień przedstawiając stanowisko Prezesa URE w kwestii dotyczącej zasad pobierania corocznych opłat koncesyjnych z tytułu udzielania przedsiębiorcom na ich wniosek koncesji na obrót paliwami ciekłymi.

W wyjaśnieniach tych powołano się na przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r., poz. 1059 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 1998 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki corocznych opłat wnoszonych przez przedsiębiorstwa energetyczne, którym została udzielona koncesja (Dz. U. Nr 60, poz. 387 ze zm.). Wskazano, że na podstawie ww. przepisów, Prezes URE zaakceptował przedstawiony sposób postępowania w przypadku pobierania opłat koncesyjnych od przedsiębiorstw energetycznych, które uzyskały koncesje na wniosek. Pismo akceptujące przez Prezesa URE taki sposób postępowania nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p. Jest to pismo o charakterze wewnętrznym, skierowane przez jedną z komórek organizacyjnych URE do Prezesa URE w konkretnej, indywidualnej sprawie. Pismo to, nie jest skierowane do innego podmiotu ani też złożone do akt sprawy, a zatem nie podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Pismem z dnia 31 stycznia 2017 r. W. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w przedmiocie rozpatrzenia ww. wniosku z dnia [...] stycznia 2017r. wnosząc o:

- zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku,

- zasądzenie kosztów postępowania,

- zobowiązanie organu do wyciągnięcia konsekwencji prawnych wobec osób winnych niezałatwienia sprawy w żądanym zakresie i w obowiązującym terminie.

W motywach skargi skarżący wskazał, że wnioskiem z dnia [...] stycznia 2017 r. zwrócił się do URE o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie opisanych dokumentów wytworzonych przez Prezesa URE lub inne jednostki administracji publicznej.

W odpowiedzi na powyższe, URE w piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r. przedstawił swoje rozważania prawne odnośnie treści wniosku, co nie było przedmiotem żądania i wykracza poza zakres ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie odmówił przesłania kserokopii wnioskowanych dokumentów nie wydając decyzji administracyjnej, co stanowi naruszenie art. 16 u.d.i.p. W końcowej części pisma powołano się na pismo akceptujące Prezesa URE, które - jak wskazano - nie jest dokumentem urzędowym i nie podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Skarżący wskazał, że taka kwalifikacja wytworzonych przez organ dokumentów jest sprzeczna z przepisami u.d.i.p. oraz stanowiskiem prezentowanym przez sądy administracyjne. Powołał przy tym fragment orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2007 r. sygn. akt SAB/Wa 175/06, w którym stwierdzono, że opinia prawna sporządzona przez pracownika organu dla potrzeb załatwienia konkretnej sprawy, czy też bliżej nieokreślonej liczby spraw, jako dokument wewnętrzny służący załatwieniu spraw i realizacji zadań organu, posiada walor informacji publicznej.

Wskazał również, że na podstawie wnioskowanych dokumentów, prowadzonych jest obecnie kilkadziesiąt postępowań administracyjnych wobec koncesjonariuszy, którzy dostosowali się do informacji zawartej w zawiadomieniach o udzieleniu koncesji (załącznik do złożonego wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r.) co potwierdza, że wytworzone dokumenty nie dotyczą konkretnej indywidualnej sprawy, lecz szeregu podmiotów gospodarczych prowadzących działalność na podstawie koncesji OPC, zatem należy uznać, że żądane dokumenty stanowią informację publiczną.

Skarżący podniósł również, że Prezes URE, pomimo upływu terminu określonego w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., nie przesłał żądanej informacji. Organ pozostaje więc w zwłoce w rozpoznaniu wniosku, co czyni skargę na bezczynność uzasadnioną.

W odpowiedzi na skargę Prezes URE wniósł o umorzenie postępowania. Wskazał, że po dokonaniu analizy zarzutów skargi oraz poglądów orzecznictwa w zakresie dostępu do informacji publicznej uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), pismem z dnia [...] lutego 2017 r. organ przekazał skarżącemu kopię opinii Departamentu Prawnego i Rozstrzygania Sporów URE z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...] skierowanej do Biura Dyrektora Generalnego oraz kopię pisma Prezesa URE do Prezesa Polskiej Izby Paliw Płynnych z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak: [...]. Pierwsze ze wskazanych pism określa zasady postępowania w związku z pobieraniem opłat koncesyjnych, drugie to oficjalne stanowisko organu w tej kwestii przedstawione organizacji przedsiębiorców. Porównanie treści obu pism z treścią wyjaśnień udzielonych skarżącemu w piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r. prowadzi do wniosku, że wyjaśnienia te stanowią potwierdzenie stanowiska prezentowanego przez organ w powołanych wyżej pismach, a przekazanie tych pism stanowi uzupełnienie informacji publicznej udzielonej skarżącemu.

W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 5 czerwca 2017 r. organ wyjaśnił, że informacja dotycząca "pisma akceptującego" (o którym wzmiankowano w piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r. skierowanym do skarżącego), odnosiła się do akceptacji Prezesa URE dla poglądu wyrażonego w piśmie wewnętrznym, nie zaś do odrębnego pisma. Zwrot "pismo akceptujące" został niefortunnie użyty, a następnie mylnie zrozumiany przez skarżącego.

Organ wskazał również, że w wyniku wątpliwości powziętych przez ówczesnego Dyrektora Generalnego URE w związku z opinią zawartą w ww. piśmie z dnia [...] stycznia 2015 r., Prezes URE polecił Departamentowi Prawnemu URE ponowną analizę przedmiotowego zagadnienia. Opinia tej komórki, zawarta w piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r., podtrzymująca stanowisko zaprezentowane w piśmie z dnia [...] stycznia 2015 r., opatrzona została ręczną adnotacją Prezesa URE wrażającą akceptację dla tego stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ - będąc w posiadaniu informacji publicznej - nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci jej udzielenia (art. 10 ust 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).

Zaznaczyć należy, że w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.

W rozpatrywanej sprawie skarżący W. L. sformułował wobec Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki zarzut bezczynności względem wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r. o udzielenie informacji publicznej poprzez udostępnienie dokumentów wytworzonych przez Prezesa URE lub inne jednostki administracji publicznej, które "nakazują wszczęcie postępowań wobec koncesjonariuszy, którzy uzyskali koncesję w tym samym roku po raz kolejny, zachowując tym samym ciągłość w prowadzeniu działalności gospodarczej w zakresie udzielonej koncesji OPC, a dążącym do pobrania opłaty koncesyjnej nota bene w podwójnej wysokości za ten sam okres rozliczeniowy (...)".

Analizując niniejszą sprawę zaznaczyć należy, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca doprecyzował zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.

Ustawa określa również podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej wskazując, iż należą do nich władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. W niniejszej sprawie nie może być kwestionowane, że Prezes URE jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, znajdującej się w jego posiadaniu (art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.d.i.p.). Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2017r., poz. 220 ze zm.), jest centralnym organem administracji rządowej realizującym zadania z zakresu spraw regulacji gospodarki paliwami i energią oraz promowania konkurencji.

Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu. Przepis art. 6 u.d.i.p. wymienia zaś kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu. Wyliczenie to ma jedynie charakter przykładowy co prowadzi do wniosku, że - co do zasady - wszystko co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., stanowi informację publiczną.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych publicznych (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; wyrok NSA z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym, o zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p. decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji, a więc to, że służy realizacji zadań publicznych i została wytworzona na zlecenie organów administracji publicznej.

Zasadą jest jawność dokumentów urzędowych, a więc wytworzonych przez organ w ramach realizacji powierzonych mu zadań (art. 6 ust. 1 pkt 6 lit. a u.d.i.p.). W myśl art. 6 ust. 2 u.d.i.p. dokument urzędowy to treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. W przypadku dokumentów urzędowych informacją publiczną jest nie tylko treść dokumentu urzędowego, lecz także jego postać, a więc sam nośnik informacji. Za dokumenty podlegające udostępnieniu należy uznać również stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych, niezależnie od formy utrwalenia tych stanowisk (art. 6 ust. 1 pkt 6 lit. b u.d.i.p.). Informację publiczną stanowią także opinie i ekspertyzy wytworzone na potrzeby sprawy publicznej, a więc należącej do sfery zadań publicznych, o ile mają charakter oficjalny, a nie incydentalny, czy pomocniczy (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 899/15; publ. j.w.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, a także w doktrynie, przyjmuje się, że o tym czy tego rodzaju dokument podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej decyduje cel, w jakim został on opracowany. A zatem nie każda analiza, czy też opinia prawna, posiada walor informacji publicznej. Takiego waloru nie można przypisać analizie sporządzonej na potrzeby organu, jeżeli ma służyć w postępowaniu w konkretnej sprawie, dotyczącej interesu prawnego podmiotu, który ten organ reprezentuje. W drodze ustawy o dostępie do informacji publicznej niedopuszczalne jest bowiem pozyskiwanie informacji co do argumentów uzasadniających stanowisko przeciwnika procesowego (v. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz", wyd. 2, LexisNexis, Warszawa 2012, str. 119, a także wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2706/14, publ. j.w.).

W świetle powyższego uzasadnione jest stanowisko, że wniosek skarżącego z dnia [...] stycznia 2017 r. dotyczył informacji publicznej. Dokumenty wytworzone przez Prezesa URE lub inne jednostki administracyjne Urzędu dotyczące spraw należących do właściwości URE, w tym opinie prawne, które stanowią podstawę realizacji zadań organu, a więc zostały sporządzone na potrzeby sprawy publicznej, posiadają walor informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

Skoro w niniejszej sprawie spełniony został zakres przedmiotowy i podmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej, wniosek skarżącego podlegał rozpoznaniu zgodnie z przepisami tej ustawy.

W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje w formie czynności materialno-technicznej bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

W niniejszej sprawie Prezes URE nie udostępnił wnioskowanej informacji publicznej w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Nie można bowiem uznać, że organ uczynił to poprzez udzielenie skarżącemu "wyjaśnień" na temat zasad pobierania przez Prezesa URE corocznych opłat koncesyjnych z tytułu udzielania przedsiębiorcom na ich wniosek koncesji na obrót paliwami ciekłymi (pismo z dnia [...] stycznia 2017 r.). Skarżący nie wnioskował przecież o udzielenie mu wyjaśnień co do działania organu, lecz o udostępnienie określonych dokumentów wytworzonych przez Prezesa URE lub inne komórki organizacyjne Urzędu w przedmiocie objętym wnioskiem. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Taka jednak sytuacja - brak możliwości technicznych dla realizacji wniosku - nie miała miejsca w niniejszej sprawie.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że wobec braku udzielenia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] stycznia 2017 r., w dacie wniesienia skargi do Sądu Prezes URE pozostawał w bezczynności. Pomimo upływu terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., organ nie udostępnił bowiem wnioskowanej informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej, nie wydał też decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia w trybie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

Stan bezczynności organu ustał natomiast na skutek przekazania skarżącemu żądanej informacji publicznej za pismem z dnia [...] lutego 2017 r., tj. w terminie trzydziestu dni od daty otrzymania skargi na bezczynność. Organ skorzystał bowiem z uprawnienia do autokontroli określonego w art. 54 § 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Tym samym uznać należy, że do dnia wyrokowania w niniejszej sprawie organ zrealizował ww. wniosek. Udostępnił bowiem kopię opinii Departamentu Prawnego i Rozstrzygania Sporów URE z dnia [...] stycznia 2015 r. skierowanej do Biura Dyrektora Generalnego URE oraz kopię pisma Prezesa URE do Prezesa Polskiej Izby Paliw Płynnych z dnia [...] sierpnia 2016 r. Pierwsze z pism określa zasady postępowania organu w związku z pobieraniem opłat koncesyjnych, drugie stanowi oficjalne stanowisko organu w tej kwestii przedstawione organizacji przedsiębiorców.

Jednocześnie organ wyjaśnił, iż sformułowanie "pismo akceptujące" w piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r. zostało użyte "niefortunnie". Nie odnosiło się bowiem do odrębnego pisma organu, lecz do adnotacji znajdującej się na wewnętrznej korespondencji potwierdzającej aktualność stanowiska zawartego w piśmie z dnia [...] stycznia 2015 r., które zostało udostępnione skarżącemu.

W tym stanie rzeczy Sąd nie stwierdził podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2017 r. w trybie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Postępowanie w tym zakresie stało się bowiem bezprzedmiotowe i należało je umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a.

W ocenie Sądu, bezczynność organu w załatwieniu ww. wniosku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. j. w.). Oznacza to, że orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w ustawie przepisów o terminach załatwienia sprawy, przy czym przekroczenie terminu musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14; publ. j. w.).

W okolicznościach niniejszej sprawy 14-dniowy termin realizacji wniosku informacyjnego został przez organ przekroczony, jednak przekroczenie to nie było aż tak nadmierne, aby można było rozpatrywać je w kategoriach kwalifikowanego naruszenia prawa. Ponadto, nie można pominąć faktu, że organ udzielił odpowiedzi na wniosek, jakkolwiek nie było to równoznaczne z udostępnieniem wnioskowanej informacji publicznej. Zatem, choć działanie organu wskazuje na uchybienie przepisom ustawy o dostępie do informacji publicznej, to jednak nie stanowi przesłanki rażącego naruszenia prawa.

Końcowo, odnosząc się do wniosku skarżącego o zobowiązanie organu do wyciągnięcia konsekwencji prawnych wobec osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, zauważyć należy, że w aktualnym stanie prawnym sąd administracyjny nie posiada kompetencji do działania w tym zakresie. Kwestia zasadności dyscyplinowania pracowników należy bowiem do wyłącznej oceny organu.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O umorzeniu postępowania w pozostałym zakresie, Sąd orzekł na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a. - jak w punkcie 2 sentencji. O kosztach postępowania - obejmujących wpis od skargi (100 zł) - Sąd postanowił w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. – jak w punkcie 3 sentencji wyroku.