Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 627/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy: article: art. 146 par. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 88 ust. 4, art. 93 ust. 1 i 2,
journal: Dz.U. 2024 poz 145
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.), Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 października 2024 r. sprawy ze skargi M. B. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności.


UZASADNIENIE

M. B. (dalej: "skarżący"), wystąpił do Komendanta Policji o zwrot kosztów dojazdu z miejscowości zamieszkania do miejsca pełnienia służby, na podstawie ceny miesięcznego biletu kolejowego drugiej klasy pociągu osobowego, w kwocie 324 zł miesięcznie za okres od września 2022 r. do grudnia 2023 r. i w kwocie 343,70 zł miesięcznie za okres od stycznia 2024 r. do kwietnia 2024 r. składając odpowiednie wnioski w tym przedmiocie z dnia 19 czerwca 2024 r. We wnioskach skarżący wskazał daty w jakich z różnych przyczyn nie dojeżdżał do pracy oraz zawarł oświadczenie, że miejscowość, z której dojeżdża jest miejscowością pobliską w rozumieniu art. 88 ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r. poz. 145 ze zm.).

Pismem z dnia 25 czerwca 2024 r., nr F-202/21/24, Komendant Policji, w odpowiedzi na wymienione wyżej wnioski odmówił zwrotu kosztów dojazdu w żądanej wysokości.

Organ wskazał, że nie znajduje przesłanek do spełnienia żądania skarżącego w oparciu o normę z art. 93 ustawy o Policji. Zwrócił przy tym uwagę, że skarżący nie zawarł we wniosku informacji o braku możliwości skorzystania przez niego z dogodnych dojazdów do miejsca pełnienia służby publicznym lub prywatnym środkiem transportu przewoźnika na trasie S. - S. - S. według ustalonego rozkładu jazdy umożliwiającego zarówno dojazd do służby oraz powrót ze służby w ramach realizacji zadań służbowych wynikających z grafiku służby oraz istniejącego na trasie przewoźnika układu przystanków w komunikacji autobusowej w miejscu zamieszkania oraz pełnienia służby przy założeniu, że są to miejscowości pobliskie.

Odwołując się do treści art. 93 ust. 1 ustawy o Policji organ wyjaśnił, że policjantowi, który zajmuje lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej pełnienia służby, przysługuje zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby w wysokości ceny biletów za przejazd koleją lub autobusem. Definicja "miejscowości pobliskiej" zawarta została w art. 88 ust. 4 ustawy o Policji, przy czym ustawodawca nie sprecyzował sposobu ustalania wysokości zwrotu policjantowi kosztów dojazdu do służby.

Organ wskazał, że na poziomie wewnętrznego aktu prawnego, w celu ustalenia wzoru wymaganych dokumentów oraz procedury działania, realizując wymagania wynikające z art. 44 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. 2022, poz. 1634) w zamiarze doprecyzowania, a także ustalenia jednolitych zasad rozliczeń obowiązujących wszystkich funkcjonariuszy Policji województwa zachodniopomorskiego przyjął obowiązujący "Algorytm dokonywania zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby funkcjonariuszy Policji woj. Z., zajmujących lokale mieszkalne w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby". Organ wyjaśnił, że na podstawie § 3 ust. 2 wskazanego algorytmu w przypadku wystąpienia na danej trasie dwóch lub więcej środków lokomocji, z uwzględnieniem dogodności dojazdu, zwrotu dokonuje się na podstawie ceny miesięcznego biletu za przejazd dogodniejszym środkiem lokomocji, przy czym jeżeli cena dogodniejszego środka lokomocji jest wyższa, realizacja świadczenia nastąpi wyłącznie po załączeniu biletu. Organ dodał przy tym, że środek transportu (kolej lub autobus) oraz czas dojazdu musi uwzględniać najdogodniejsze dla funkcjonariusza połączenie. Rozliczenie przez Wydział Finansów KWP w S. połączenia droższego, niespełniającego tego wymogu, szczególnie jeżeli policjant z niego nie korzysta, gdyż dojeżdża prywatnym samochodem osobowym, nie powinno zgodnie z przepisami ustawy o finansach publicznych być dokonane.

Organ ustalił, że w okresie wrzesień 2022 r. - kwiecień 2024 r., za który złożono wnioski, skarżący mieszkał w S. oraz pełnił służbę w Wydziale do Zwalczania Zorganizowanej Przestępczości Ekonomicznej Zarządu w S. CBŚP w godzinach 7:30 - 15:30. Na trasie S. - S. – S. , zgodnie z rozkładem jazdy, istnieje wiele dogodnych, w godzinach pełnienia służby, połączeń realizowanych przez PKP oraz T. Przewozy Pasażerskie, gdzie czas przejazdu w jedną stronę wynosi poniżej 60 minut. Przykładowe połączenia realizowane przez T. Przewozy Pasażerskie na trasie S. - S. przedstawiają się następująco: 5:52 - 6:38, 6:07 - 6:53, 6:42 - 7:28 natomiast na trasie S. - S. : 15:10 - 15:56, 16:05 - 16:51, 16:15 - 17:01. Według organu istnieje zatem siatka połączeń umożliwiająca skarżącemu zarówno dogodny dojazd z miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby jak i powrót po zakończeniu służby. Przy czym organ zauważył, że we wniosku skarżący nie wskazał dlaczego nie korzysta z tej siatki połączeń przewoźników, a zatem nie udzielił odpowiedzi organowi w jakim zakresie są to dla strony połączenia niedogodne, uzasadniające rezygnację z tych przejazdów i dokonywanie przejazdów innym środkiem transportu np. samochodem osobowym na wspomnianej trasie. Organ zaznaczył, że w sprawie zwrotu kosztów dojazdun z miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby nie można abstrahować od przesłanki dogodności dojazdu, przy czym nielogiczne jest przyjęcie, że o dogodności dojazdu mogą decydować tylko czynniki subiektywne bez ich wskazania przez wnioskodawcę i analizy przez organ, który wskazuje na czynniki obiektywne uwzględniające kryterium dogodności. Swobodna ocena wyboru środków transportu lub połączenia na trasie przez wnioskodawcę nie powinna zmierzać do wyboru opartego na zupełnej dowolności, oderwanej od rzeczywistości, tym bardziej niepopartego przez wnioskodawcę żadnym logicznym uzasadnieniem, przy istnieniu argumentów prezentowanych przez organ.

Zdaniem organu nie bez znaczenia w przedmiotowej sprawie pozostaje wzgląd na dyscyplinę finansów publicznych. Wymagania ustawy o rachunkowości oraz zasady finansów, w tym treść art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych wskazują, że założenie zwrotu kosztów przejazdu w cenie droższych biletów, po okazaniu dokumentów potwierdzających poniesienie kosztów dojazdu, jest działaniem racjonalnym z punktu widzenia wydatków publicznych. Zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby ma bowiem na celu rekompensatę dodatkowych wydatków związanych z pełnieniem służby. Nie może on jednak prowadzić do "wzbogacenia się" policjanta z tego tytułu i zubożenia finansów publicznych, w szczególności w odniesieniu do braku potwierdzającego poniesienie przez policjanta wyższego kosztu w formie dowodu księgowego.

Organ podkreślił, że jako jednostka sektora finansów publicznych musi przestrzegać zasad i przepisów dotyczących finansów publicznych. Jeśli zatem policjant rzeczywiście ponosi większe koszty dojazdu do służby z uwagi na wybór droższego biletu miesięcznego, KWP w S. gwarantuje mu pełen zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby w wysokości ceny biletu miesięcznego po przedstawieniu dokumentów potwierdzających przejazd. W przypadku poniesionych kosztów dojazdu do służby koleją (w tym w porze nocnej oraz w dni wolne od pracy) świadczenie będzie rozliczone po przedłożeniu biletów.

Podsumowując, organ wskazał, że odmawia zwrotu kosztów dojazdu w wysokości ceny biletu PKP ponieważ faktycznie na trasie przejazdu policjanta istnieje tańszy, dogodniejszy środek transportu autobusowego a policjant nie ponosi kosztów dojazdu droższym PKP, bo w rzeczywistości z przyczyn nieustalonych realizuje z miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby dojazdy i powroty prywatnym samochodem osobowym.

Pismem z dnia 15 lipca 2024 r. M. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na czynność Komendanta Policji z dnia 25 czerwca 2024 r., nr F-202/21/24, odmawiającą mu zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby.

W motywach uzasadnienia skargi wnoszący ją wskazał, że zamieszkuje w miejscowości S., która znajduje się od jego miejsca pracy w S. w odległości 37 kilometrów według wyliczeń i tabel przyjmowanych w rozliczeniach PKP oraz 41 kilometrów licząc drogami. Zgodnie z art. 88 ust. 4 ustawy o Policji, S. jest miejscowością pobliską, co oznacza, że jest to miejsce zamieszkania umożliwiające codzienne dojazdy do miejsca pełnienia służby. Zgodnie z doświadczeniem skarżącego oraz ogólnymi informacjami dotyczącymi transportu publicznego, najlepszym środkiem komunikacji pomiędzy S. a S. - jego zdaniem - jest transport kolejowy (PKP). Jest to zarówno ekonomiczne jak i efektywne rozwiązanie, które minimalizuje czas podróży oraz koszty w porównaniu do innych środków transportu.

Skarżący podkreślił, że jako funkcjonariusz CBŚP, niejednokrotnie wykonuje czynności poza ustalonymi w grafiku godzinami pracy, związane z koniecznością dłuższego wykonywania czynności służbowych, wyjazdów i delegacji służbowych rozpoczynających się i kończących w różnych porach. Ta specyfika służby dodatkowo utrudnia codzienne dojazdy, co podkreśla konieczność uznania jego wniosku o zwrot kosztów dojazdu za zasadny. Możliwość domagania się zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby powstaje z mocy ustawy, na co wskazuje użycie przez ustawodawcę zwrotu "przysługuje" w art. 93 ust. 1 ustawy o Policji. Przepis ten, zdaniem skarżącego, określa również wystarczająco dokładnie wysokość świadczenia poprzez odniesienie się do ceny biletów za przejazd koleją lub autobusem. Zaś zgodnie z orzecznictwem ustawodawca nie wprowadził wymogu udokumentowania wydatków poniesionych przez funkcjonariusza Policji w celu skorzystania ze środków transportu.

Skarżący zrelacjonował, że od stycznia 2006 r. organ zwracał koszty dojazdu skarżącego do miejsca pełnienia służby na trasie S.-S.-S. w cenie biletów pociągiem, natomiast od września 2022 r. wprowadził naliczanie według stawki prywatnego przewoźnika T. Przewozy Pasażerskie.

Odnosząc się do twierdzeń organu, że nie wyjaśnił dlaczego nie korzysta z siatki połączeń przewoźników, gdzie czas przejazdu w jedną stronę wynosi poniżej 60 minut oraz w jakim zakresie są to dla niego połączenia niedogodne, uzasadniające rezygnację z tych przejazdów i dokonywanie przejazdów innym środkiem transportu skarżący wypowiedział się odnośnie usług przewoźnika drogowego. Wskazał, że rzeczywisty czas przejazdu z racji dozwolonej prędkości pojazdu, liczby przystanków i czasu postojów, jak i brak wskazania czasów przyjazdów na przystanek końcowy powodują, że rzeczywisty czas danego kursu wynosi ponad jedną godzinę w jedną stronę, a ponadto siatka połączeń i bilet miesięczny przewoźnika nie obejmują przejazdów w dni wolne od pracy. Wobec tego najdogodniejszym dla niego środkiem lokomocji na wskazanej trasie jest przejazd pociągami PKP Polregio, gdzie czas przejazdu wynosi 39-40 minut. Ponadto przewoźnik kolejowy dysponuje nieograniczoną liczbą miejsc oraz realizuje przejazdy w dni wolne od pracy tj. niedzielę i święta - praktycznie przez całą dobę. To zdaniem skarżącego wskazuje, że zakres czasowy komunikacji kolejowej PKP Polregio jest szerszy i jest bardziej dopasowany do godzin pełnienia służby, co skutkuje pozostawaniem przez krótszy okres czasu poza miejscem zamieszkania, a funkcjonariusze Policji pełnią służbę 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu.

Skarżący wyjaśnił także, że częste delegacje funkcjonariuszy jego jednostki wymagają stawiennictwa się w służbie w różnych godzinach, bardzo często służba kończy się w godzinach nocnych i jedyną możliwością powrotu do miejsca zamieszkania jest prywatny samochód. Dojazd do pracy i powrót prywatnym samochodem jest około trzykrotnie wyższy niż cena biletu kolejowego (koszt paliwa, opłata za parking, amortyzacja, częstsze wymiany materiałów eksploatacyjnych), a mimo to funkcjonariusze nigdy nie zwracali się o zwrot takich kosztów. Ponadto zgodnie z ustawą o Policji, policjant podlega okresowemu opiniowaniu służbowemu a jednym z kryteriów oceny jest dyspozycyjność - gotowość podejmowania zadań dodatkowych: zdolność realizacji zadań i czynności poza czasem służby. W przypadku, gdy policjant jest niedyspozycyjny, nie podejmuje zadań dodatkowych: niezdolny do realizacji zadań i czynności poza czasem służby, oceniany jest na "1", wystawienie drugiej opinii o niewywiązywaniu się z obowiązków służbowych w okresie służby stałej może skutkować zwolnieniem ze służby.

Skarżący podkreślił, że przed wprowadzeniem algorytmu organ akceptował kwoty podawane we wcześniejszych wnioskach, które wynikały z ceny biletu wybranego przez niego przewoźnika kolejowego, a sam algorytm i argumentacja organu, zdaniem skarżącego, ma wyłącznie charakter wewnętrzny i nie może stanowić podstawy do formułowania obowiązków wobec funkcjonariuszy Policji związanych z uzyskaniem zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby. Algorytm ten nie może prowadzić do ograniczania ustawowych uprawnień funkcjonariusza, a przepisy ustawy o Policji nie nakładają na funkcjonariusza Policji obowiązku udokumentowania kosztów związanych z dojazdem do miejsca pełnienia służby i nie określają tego, iż zwrot kosztów dojazdu przysługuje za najtańszy i najdogodniejszy środek transportu.

Skarżący wskazał również na orzecznictwo sądowe, z którego wynika, że organ nie ma prawa narzucać funkcjonariuszowi konkretnego środka transportu jedynie z powodu niższych kosztów oraz że art. 93 ustawy o Policji nie nakłada na funkcjonariusza obowiązku wykazywania poniesionych kosztów. Funkcjonariusz ma prawo do wyboru środka transportu, który jest dla niego najbardziej dogodny i efektywny, w celu dogodniejszego dojazdu do miejsca pełnienia służby. Wybór tego środka transportu powinien być uzasadniony indywidualnymi potrzebami funkcjonariusza oraz specyfiką jego pracy.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 17 października 2024 r. skarżący podniósł, że godziny pracy 7.30-15.30, na które wskazuje organ, mają charakter umowny. Specyfika pracy skarżącego wymusza na nim pełnienie służby w różnych godzinach, również w dni wolne od pracy oraz święta.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024, poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024, poz. 935, dalej "p.p.s.a.") uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych obejmują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie bądź czynność odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do ich podjęcia, nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Sąd nie jest przy tym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wskazana kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 (tj. decyzje administracyjne oraz wskazane postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Stosownie do art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4-4b, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą, opinię, o której mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, lub odmowę wydania tych opinii albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio.

W rozpatrywanej sprawie Komendant Policji odmówił skarżącemu zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby.

Kwestie zwrotu policjantowi kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby reguluje art. 93 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem policjantowi, który zajmuje lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby, przysługuje zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby w wysokości ceny biletów za przejazd koleją lub autobusem (ust. 1). Zwrot kosztów dojazdu, nie przysługuje w roku kalendarzowym, w którym wykupiono uprawnienia do bezpłatnych przejazdów państwowymi środkami komunikacji, na podstawie odrębnych przepisów (ust. 2).

Z kolei definicja ustawowa pojęcia "miejscowości pobliskiej pełnienia służby" zawarta jest w art. 88 ust. 4 ustawy o Policji. Przepis ten stanowi, że miejscowością pobliską, o której mowa w ust. 1, jest miejscowość, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że miejscowość, w której skarżący zamieszkuje i z której dojeżdża do miejscowości pełnienia służby jest miejscowością pobliską w rozumieniu art. 88 ust. 4 ustawy o Policji. Organ przyznał, że na trasie S. – S. – S. istnieje wiele dogodnych, w godzinach pełnienia przez skarżącego służby, połączeń realizowanych przez PKP oraz firmę T. Przewozy Pasażerskie. Kwestią sporną pozostaje wysokość przysługującego zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby. Skarżący zwrócił się bowiem o zwrot kosztów dojazdu w wysokości ceny miesięcznego biletu PKP. Natomiast według organu dogodniejszym dla skarżącego środkiem transportu jest tańszy transport oferowany przez przewoźnika drogowego. Organ argumentuje przy tym, że zobowiązany jest do racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych, zaś skarżący nie przedstawia faktycznie poniesionych kosztów dojazdu i wnioskuje o zwrot droższym środkiem transportu pomimo istnienia tańszego i zarazem najdogodniejszego przejazdu. Odwołuje się również do wewnętrznego aktu jakim jest "Algorytm dokonywania zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby funkcjonariuszy Policji woj. Z., zajmujących lokale mieszkalne w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby".

W pierwszej kolejności należy wskazać, że z cytowanych powyżej przepisów wynika, że możliwość domagania się zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby powstaje z mocy ustawy, na co wskazuje użycie przez ustawodawcę zwrotu "przysługuje" w art. 93 ust. 1 ustawy o Policji. Uprawnienie to zostało przy tym ograniczone do wysokości ceny biletów za przejazd koleją lub autobusem. Poza tym ograniczeniem ustawodawca nie uzależnił przyznania zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby od ich udokumentowania, poprzez przedłożenie dowodów w jakiej wysokości funkcjonariusz koszty te poniósł, czy też z jakiego środka transportu korzysta. Ustawa o Policji nie zawiera również delegacji do wydania przepisów wykonawczych czy też aktów wewnętrznych, które mogłyby bardziej szczegółowo regulować kwestie dotyczące zwrotu kosztów dojazdu funkcjonariuszy z miejsca ich zamieszkania (w miejscowości pobliskiej) do miejsca pełnienie służby. W związku z tym nie jest uzasadnione odwoływanie się przez organ do zasad wynikających ustalonego przez niego "Algorytmu" dokonywania zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby. Słusznie skarżący podnosi, że akt ten nie może stanowić podstawy do formułowania obowiązków wobec skarżącego związanych z uzyskaniem zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby. Nie może również prowadzić do ograniczania ustawowych uprawnień funkcjonariusza.

Po wtóre analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że w sprawie zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby z miejscowości pobliskiej nie można abstrahować od przesłanki dogodności dojazdu. Przy czym w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że "najdogodniejsze połączenie" nie zawsze musi stanowić połączenie najtańsze oraz że o tym które połączenie jest "najdogodniejsze" decyduje policjant a nie organ zobowiązany do zwrotu kosztów dojazdu. O "dogodności" decydować mogą bowiem inne, subiektywne czynniki (por. np. wyroki NSA: z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 314/15 i I OSK 315/15).

W przedmiotowej sprawie w istocie to organ zdecydował za skarżącego, który dla niego rodzaj transportu jest najdogodniejszy, dokonując tej oceny przez pryzmat kosztów tego transportu (niższej ceny biletu).

Skarżący natomiast wskazał, że w przeciwieństwie do wskazanego przez organ środka transportu czas przejazdu pociągiem jest krótszy, zaś połączenia są dostępne przez całą dobę. Ponadto przewoźnik kolejowy dysponuje nieograniczoną liczbą miejsc oraz realizuje przejazdy w dni wolne od pracy, tj. niedziele i święta. Zarówno czas dojazdu jak i dostęp do transportu kolejowego o różnych porach oraz we wszystkie dni tygodnia mają istotne znaczenie bowiem skarżący z racji pełnionej funkcji musi być w pełni dyspozycyjny, co ma również wpływ na jego ocenę służbową. Jednocześnie zarówno w skardze jak i na rozprawie skarżący podniósł, że wykonywanie przez niego obowiązków służbowych nie zawsze odbywa się w godzinach 7.30-15.30, czemu pełnomocnik organu na rozprawie nie zaprzeczył.

W ocenie Sądu skarżący w sposób wystarczający uzasadnił i wykazał, że wskazany przez niego środek transportu jest dla niego najdogodniejszy. Zdaniem Sądu nie ma przy tym znaczenia czy skarżący do miejsca pełnienia służby dojeżdża prywatnym samochodem. Jak to już bowiem wskazano powyżej z przepisu art. 93 ust. 1 ustawy o Policji nie wynika, aby policjant miał dokumentować z jakiego rodzaju środka transportu korzysta dojeżdżając do miejsca pełnienia służby.

Wobec powyższego powyższego w ocenie Sądu nie jest trafna argumentacja organu odnosząca się do konieczności ograniczania wysokości zwrotu kosztów dojazdu w imię zasady oszczędnego wydatkowania środków publicznych. Wskazać bowiem należy, że ratio legis regulacji przewidzianej w art. 93 ustawy o Policji było ułatwienie policjantowi sprawnego i prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych poprzez zminimalizowanie kosztów, które ponosi w celu dojazdu do miejsca pełnienia służby. Obowiązek organu dokonania zwrotu kosztów dojazdu z miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby wynika z wymagań służby i aktualizuje się w sytuacji, w której nie zapewniono policjantowi bezpłatnych przejazdów stosownie do art. 93 ust. 2 ustawy o Policji.

W tym stanie sprawy Sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności.

Ponownie rozpoznając wnioski złożone przez skarżącego organ uwzględni poczynione powyżej uwagi.

Cytowane powyżej orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl