Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 679/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1,  art. 108 par. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 249,  art. 250,  art. 251
journal: Dz.U. 2000 nr 94 poz 1037
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys – Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska – Kyć, Protokolant St. sekr. sąd. Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi P.L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług (odpowiedzialności osoby trzeciej) oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z [...]r. nr [...] orzekającą o solidarnej odpowiedzialności podatkowej P.L. jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe "A" Sp. z o.o. w C. z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień 2004 r. w kwocie [...] zł z odsetkami za zwłokę od ww. zaległości na dzień wydania decyzji w łącznej kwocie [...] zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości [...] zł.

W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 13 § 1 pkt 2a, art.116 § 1 i § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz.60 ze zm.) – dalej powoływana jako O.p.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Wskutek nieuregulowania zobowiązania podatkowego wynikającego ze złożonej przez "A" Spółka z o.o., ul. [...], [...] C., deklaracji podatkowej VAT-7 za kwiecień 2004 r. powstała zaległość podatkowa tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za wskazany miesiąc w kwocie [...] zł.

Wobec powyższego wierzyciel - Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący tę zaległość. Postępowanie egzekucyjne wobec "A" Spółka z o.o., okazało się bezskuteczne z uwagi na brak składników majątkowych podlegających egzekucji administracyjnej. Spółka nie prowadzi działalności pod wskazanym adresem, umowa najmu pomieszczeń została wypowiedziana w 2004 r., Spółka nie składa deklaracji podatkowych od 2004 r., nie posiada rachunków bankowych. W związku z powyższym postanowieniem z [...]r. nr [...] stwierdzono bezskuteczność egzekucji.

Następnie stwierdzono, iż skarżący w ww. okresie pełnił funkcję prezesa jednoosobowego zarządu "A" Sp. z o.o. na mocy Uchwały I Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z [...]r. Aktem tym przyjęto rezygnację dotychczasowego zarządu odwołując L. J. z funkcji prezesa zarządu Spółki i powołując na jego miejsce P. L.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. postanowieniem z [...]r. nr [...] wszczął w [...]r. postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności P. L. jako Prezesa Zarządu "A" Sp. z o.o. za zaległości podatkowe ww. Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień 2004 r. W treści postanowienia, stosownie do art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, poinformowano P. L. o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. W odpowiedzi, P. L. złożył w Urzędzie Skarbowym pisemne oświadczenie z [...]r., iż nigdy nie był członkiem zarządu Spółki "A" załączając na poparcie tej tezy szereg dokumentów, szczegółowo wskazanych w uzasadnieniu decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. (str. 99, tom I akt).

P. L. uzasadniając powyższe stwierdzenie, zwrócił uwagę, iż uchwałą Zgromadzenia Wspólników z [...]r. w skład Zarządu Spółki powołano L. J. Podniósł, iż zmiana ta nie została zarejestrowana przez Sąd Gospodarczy w K., albowiem Sąd uznał, że uchwała była nieważna. Zaznaczył, iż według Sądu uchwała okazała się nieskuteczna z powodu jej niezgodności z umową Spółki, zgodnie z którą Zarząd Spółki winien zostać powołany przez Radę Nadzorczą. Strona wyjaśniła, iż mając na względzie powyższe stanowisko Sądu - nie podjęto próby rejestracji uchwały Zgromadzenia Wspólników z [...]r., na mocy której odwołano z pełnionej funkcji prezesa Zarządu Spółki L. J. i powołano na to stanowisko P. L. Wywodząc z powyższego, że od [...]r. "A" Sp. z o.o. nie miała zarządu, pismem z [...] r. D. K. jako ostatni uwidoczniony w KRS prezes Zarządu Spółki z o.o. "A" złożył do Sądu Rejonowego w C. wniosek o ustanowienie kuratora dla reprezentowania Spółki na zewnątrz. W wyniku rozpatrzenia tego wniosku Sąd Rejonowy w C. postanowieniem z [...]r. sygn. akt [...] ustanowił dla "A" Sp. z o.o. kuratora w osobie P. L. celem powołania organów tej osoby prawnej lub jej likwidacji. Wskazał także, że postępowanie ZUS w sprawie ustalenia jego odpowiedzialności jako członka zarządu za nieopłacone przez Spółkę składki na ubezpieczenie społeczne za okres od kwietnia do czerwca 2004 r. zostało umorzone z uwagi na fakt, że w tym okresie nie był on członkiem Zarządu Spółki.

Decyzją z [...]r. nr [...] organ pierwszej instancji orzekł o odpowiedzialności P. L. za zaległości podatkowe "A" Sp. z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień 2004 r.

Odnosząc się do wyjaśnień strony z [...]r., nie zgadzając się ze stroną w kwestii podnoszonej przez nią nieważności oraz bezskuteczności przedmiotowej uchwały organ podkreślił, iż uchwała ta przyjęta jednogłośnie, została powzięta przez Zgromadzenie Wspólników w dacie, kiedy Spółka nie posiadała Rady Nadzorczej (ta została powołana bowiem dopiero uchwałą z [...]r.), w związku z czym Zgromadzenie Wspólników było najwyższym organem Spółki. Na powołanie to skarżący wyraził zgodę. Organ wskazał również, iż wadliwości tej uchwały nie stwierdzono w trybie przepisu art. 249 Kodeksu spółek handlowych, gdyż nie została zaskarżona przez żadnego ze wspólników ani też przez stronę. Zatem w opinii organu, skoro ww. uchwała nie została skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego, nadal jest wiążąca. Organ pierwszej instancji stanął na stanowisku, iż dla spełnienia podstawowej przesłanki pozytywnej warunkującej w ustalonym stanie faktycznym przeniesienie odpowiedzialności podatkowej na P. L. bez znaczenia pozostaje fakt, iż powołanie strony w skład jednoosobowego Zarządu Spółki na podstawie Uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z [...]r. nie zostało ujawnione w aktach rejestrowych Spółki w KRS z uwagi na jedynie deklaratoryjny charakter wpisu, albowiem uchwała w sprawie powołania członków zarządu wywołuje skutki z chwilą jej podjęcia, a nie z chwilą zarejestrowania w KRS. Organ podkreślił także, iż powodem zwrotu wniosku Spółki z [...]r. dotyczącego m.in. dokonania wcześniejszej zmiany składu osobowego zarządu na podstawie Uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z [...]r., odwołującej z tą datą, po rezygnacji pełniącego funkcję prezesa zarządu D. K. i powołującej na jego miejsce wyrażającego zgodę L. J. - nie była wadliwość tej uchwały z uwagi na jej powzięcie przez niewłaściwy organ, lecz braki formalne wniosku. Jednocześnie organ wskazał, iż dowodami potwierdzającymi fakt pełnienia przez stronę funkcji prezesa zarządu Spółki są jego podpisy złożone [...]r. na imiennym upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli podatkowej w Spółce z [...]r. nr [...] oraz na protokole z tej kontroli z [...] r., jak również zeznania świadka, byłego prezesa zarządu Spółki D. K. zawarte w protokole z jego przesłuchania z [...]r., kiedy to stwierdził, iż po rezygnacji z funkcji prezesa do czasu ustania zatrudnienia wykonywał polecenia J. i L. To oni, w okresach, w których zajmowali stanowisko prezesa, podejmowali decyzje o płatnościach firmy i prowadzili jej sprawy gospodarcze. Świadectwo pracy D. K. po ustaniu jego zatrudnienia podpisane było na pewno przez skarżącego. Jednocześnie organ podkreślił, iż P. L. w toku postępowania nie przedłożył dokumentów wskazujących, że wystąpił z wnioskiem o ogłoszenie upadłości Spółki, nie podjął żadnych czynności mających na celu przeprowadzenie postępowania układowego, nie wskazał również majątku Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie dochodzonych zaległości podatkowych w znacznej części. Wobec powyższego, w ocenie organu podatkowego, zostały spełnione przesłanki warunkujące możliwość przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania Spółki na członka jej Zarządu, natomiast nie zostały wykazane przez stronę przesłanki, o których mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej uwalniające członka zarządu od tej odpowiedzialności.

W odwołaniu z [...]r. P. L. zaskarżył ww. decyzję w całości wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie.

W toku postępowania odwoławczego, Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z [...]r. nr [...], stosownie do art. 200 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w kwestii zebranego materiału dowodowego.

W odpowiedzi skarżący wniósł pismo z [...]r. załączając również wniosek z [...] r. o ogłoszenie upadłości Spółki "A" - na okoliczność, iż wniosek taki został złożony przez zarząd w osobie D. K. [...]r. Skarżący ponownie podkreślił nieskuteczność uchwały o powołaniu go do pełnienia funkcji prezesa zarządu Spółki twierdząc, iż w tych okolicznościach nie posiadał legitymacji do uzupełnienia braków ww. wniosku z [...]r. o ogłoszenie upadłości Spółki bądź to do złożenia kolejnego wniosku. Stwierdził też, że niedopuszczalny jest kolejny wniosek w tym samym przedmiocie, skoro tożsamy wniosek został już złożony w sądzie [...]r. Ponadto P. L. zgadzając się, iż "odpowiedni czas" do ewentualnego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości to okres czternastu dni począwszy od [...]r. (a więc do [...]r.) stanął na stanowisku, że nie uchybił temu terminowi, gdyż czas ten nie upłynął jeszcze [...]r., w którym Sąd postanowieniem stwierdził, iż nie został on skutecznie powołany w skład zarządu Spółki.

Wobec powyższego stanowiska skarżącego, organ odwoławczy zlecił przeprowadzenie Naczelnikowi Urzędu Skarbowego dodatkowego postępowania wyjaśniającego.

W jego toku organ I instancji ustalił, iż zarządzenie Sądu Rejonowego w C. z [...]r. o zwrocie złożonego przez Zarząd Spółki [...]r. wniosku o ogłoszenie upadłości zostało doręczone Spółce [...]r.

Następnie wskazał, że przesłuchanie [...]r. w charakterze świadka byłego prezesa zarządu Spółki D. K. zostało dokonane w toku wszczętego [...] r. dochodzenia nr [...] w sprawie Spółki z o.o. i zeznania tego świadka potwierdzają okoliczność, że skarżący pełnił we wskazanym okresie funkcję prezesa Zarządu Spółki wynikające z materiałów zgromadzonych w sprawie – Uchwały I Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z [...]r., upoważnienia do przeprowadzenia kontroli w Spółce i protokołu z niej. Stwierdził, iż nie jest możliwe pozyskanie dowodu ze świadectwa pracy, o którym mówił świadek z uwagi na brak kontaktu z nim i Spółką, tym niemniej brak podstaw do uznania zeznań świadka za nieprawdziwe, jako że zostały złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.

W kwestii określenia czasu właściwego na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, stwierdził, iż obejmując funkcję prezesa strona wiedziała o sytuacji finansowej Spółki, jako że wynikała ona z treści protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z tego samego dnia, w którym powołano skarżącego na stanowisko prezesa zarządu. Organ wskazał, że moment powstania przesłanek do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki z o.o. "A" potwierdzają również zeznania i deklaracje, złożone przez Spółkę w urzędzie skarbowym. W deklaracji podatkowej CIT-2 za okres od [...] do [...]r. wykazano stratę w wysokości (-) [...] zł, która następnie zwiększyła się do kwoty (-)[...] zł (CIT-2 za okres od [...] do [...]r.), a zobowiązania podatkowe wynikające z deklaracji VAT-7 za luty 2004 r. w kwocie [...] zł (z terminem płatności [...]r.), a następnie za kwiecień 2004 r. w kwocie [...] zł (z terminem płatności [...]r.) nie zostały uregulowane. Podsumowując organ stwierdził, iż nie zostały wykazane przesłanki zwalniające skarżącego od odpowiedzialności za zobowiązania Spółki.

Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ II instancji uznał, iż pozbawiony podstaw jest zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego Spółki "A" z tytułu podatku VAT za kwiecień 2004 r., co nastąpiło zdaniem P. L. z dniem [...]r., tj. przed uprawomocnieniem zaskarżonej decyzji. Z pisma wyjaśniającego Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...]r. nr [...] wynika bowiem, że 5-letni okres przedawnienia zobowiązania podatkowego za ww. okres (liczony od [...]r. do [...]r.) został przedłużony z uwagi na toczące się w okresie od [...] r. do [...]r. postępowanie karne skarbowe. W rozpatrywanej sprawie zawieszenie biegu terminu przedawnienia rozpoczęło się faktycznie [...]r. i trwało do [...]r. W związku z powyższym bieg 5-letniego terminu przedawnienia dla zobowiązania Spółki z tytułu podatku VAT za kwiecień 2004 r. rozpoczął się właściwie dopiero z dniem [...]r. i zakończy się najwcześniej [...]r.

Odnosząc się – z uwzględnieniem powyższych wyjasnień - do zarzutu strony, iż niezawiadomienie jej jak również Spółki o wszczęciu postępowania egzekucyjnego spowodowało, iż nie nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania Spółki organ zwrócił uwagę, iż wbrew twierdzeniom strony skuteczne doręczenie tytułu wykonawczego z [...] r. [...], stanowiącego podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec Spółki dot. zaległości podatkowej VAT za kwiecień 2004r., nastąpiło [...] r., jednakże z przyczyn nie podanych przez Spółkę odmówiono złożenia podpisu na ww. tytule wykonawczym, potwierdzającego doręczenie ww. dokumentu. Następnie wskazał, że w stanie faktycznym sprawy wszczęcie egzekucji nie stanowiło okoliczności powodującej przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zgodnie bowiem z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, a po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Należy przy tym uwzględnić okoliczność, iż bieg terminu przedawnienia był zawieszony z uwagi na trwające wówczas postępowanie karno - skarbowe. Zastosowanie środka egzekucyjnego w okresie zawieszenia biegu terminu przedawnienia nie skutkuje przerwaniem jego biegu, bo w tym okresie termin przedawnienia nie biegnie.

W odniesieniu zaś do zarzutu przedawnienia uprawnienia organu do wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności osoby trzeciej z dniem [...] r. z zaznaczeniem, iż nastąpiło to przed uprawomocnieniem zaskarżonej decyzji - tut. organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z przepisem wskazanego art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. Termin ten w niniejszej sprawie nie upłynął, gdyż przedawnienie prawa do wydania decyzji w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości Spółki z tytułu podatku do towarów i usług za kwiecień 2004 r. na prezesa jej zarządu nastąpiło [...] r. Tymczasem decyzja organu pierwszej instancji została wydana, a nawet doręczona przed upływem tego terminu, odpowiednio [...] i [...] r. Ustosunkowując się natomiast do naruszenia przez organ podatkowy I instancji art. 108 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie zaskarżonej decyzji mimo niedopełnienia obowiązku wcześniejszego wydania decyzji "ustalającej" wysokość zobowiązania podatkowego Spółki "A" za kwiecień 2004 r. organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 108 § 3 ww. ustawy (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r.) w razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i decyzji, o której mowa w art. 53a. W rozpatrywanej sprawie wskutek nieuregulowania zobowiązania podatkowego wynikającego ze złożonej przez Spółkę deklaracji podatkowej VAT-7 za kwiecień 2004 r. powstała zaległość podatkowa w kwocie [...] zł. Wobec powyższego wierzyciel - Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. [...] r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] na tę zaległość w kwocie [...] zł. Działanie to wypełniło zatem przesłankę umożliwiającą orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej P. L. w przedmiotowym zakresie bez uprzedniego wydania decyzji określającej zobowiązanie Spółki w podatku od towarów i usług za kwiecień 2004 r.

W kwestii braku podpisu na deklaracji VAT-7 za kwiecień 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż jest to brak formalny deklaracji, który jednak nie dyskwalifikuje jej jako dokumentu. Była ona opatrzona pieczęcią podatnika, na jej podstawie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. wystawił tytuł wykonawczy, który został Spółce doręczony. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego zostało poprzedzone upomnieniem zawierającym pouczenie, że w przypadku nieuregulowania należności zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. Tych wszystkich działań Spółka nie kwestionowała. Zatem organ uznał, że spełnione zostały przesłanki do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Jeżeli chodzi o przesłankę pozytywną, jaką jest bezskuteczność egzekucji przeciw Spółce bezspornie stwierdzono, iż wynik postępowania egzekucyjnego jest negatywny z uwagi na brak składników majątkowych podlegających egzekucji administracyjnej.

Odnośnie faktu pełnienia przez skarżącego funkcji prezesa jednoosobowego Zarządu "A" Sp. z o.o. w okresie, w którym upływał termin płatności zobowiązania podatkowego Spółki z tytułu podatku VAT za kwiecień 2004 r. organ podkreślił, iż Uchwałą I Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z [...] r. przyjęto rezygnację dotychczasowego Zarządu - odwołując L. J. z funkcji prezesa Zarządu Spółki i powołując jednocześnie na jego miejsce P. L., a uchwała ta nie została wzruszona np. w trybie określonym w art. 249 Ksh. Fakt, że powyższa zmiana nie została zgłoszona, zarejestrowana i uwidoczniona w KRS nie ma decydującego znaczenia z uwagi na deklaratoryjny charakter wpisu. L. J. pełnił funkcję prezesa Zarządu na podstawie Uchwały I Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z [...] r., którą przyjęto rezygnację poprzedniego Zarządu - odwołując D. K. z funkcji prezesa Zarządu Spółki i powołując jednocześnie na jego miejsce L. J. Należy zauważyć, że również ta zmiana Zarządu nie została zarejestrowana i uwidoczniona w Krajowym Rejestrze Sądowym. W dniu [...] r. Spółka złożyła do Sądu wniosek dotyczący m.in. dokonania zmiany składu osobowego Zarządu. Wraz z wnioskiem został złożony protokół z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z [...] r., z którego wynikało, że w dacie tej pełniący funkcję prezesa Zarządu D. K. złożył rezygnację z pełnienia swojej funkcji, a zgodę na pełnienie funkcji prezesa Zarządu wyraził L. J..

Postanowieniem z [...] r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w K. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego wezwał Spółkę, pod warunkiem skutecznego uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez złożenie oryginału lub notarialnie poświadczonej umowy z [...] r. kupna-sprzedaży udziałów, do uzupełnienia braków merytorycznych wniosku poprzez m.in. przedłożenie prawidłowej uchwały o powołaniu na stanowisko prezesa zarządu L. J., tj. Uchwały Rady Nadzorczej w tym przedmiocie, gdyż zgodnie z umową Spółki (po zmianach z dnia [...] r. - akt notarialny rep. A Nr [...]) członków zarządu powołuje Rada Nadzorcza.

Pismem procesowym z [...] r. Pan P. L. jako adwokat, w imieniu prezesa Zarządu Spółki L. J. poinformował, iż nie jest możliwe uzupełnienie braków formalnych wniosku, gdyż oryginał umowy kupna-sprzedaży udziałów z [...] r. posiada wyłącznie zarząd Spółki Grupa Kapitałowa "B" S.A. i odmawia jego wypożyczenia celem sporządzenia odpisu. Wypowiadając się natomiast w kwestii uzupełnienia braków merytorycznych m.in. odnośnie przedłożenia prawidłowej uchwały o powołaniu na stanowisko prezesa Zarządu L. J. wyjaśnił, że "A" Sp. z o.o. nie posiada Rady Nadzorczej, która mimo postanowienia w umowie spółki, zgodnie z którym jest jej organem, nigdy nie została powołana. Wskazał, że ponieważ udziały w Spółce posiada tylko dwóch wspólników - stąd nie powołali oni Rady Nadzorczej ze względów czysto praktycznych - jakkolwiek umowa spółki taki wymóg stanowiła. Zważywszy jednak, iż Radę Nadzorczą - zgodnie z umową spółki wybrać powinno Zgromadzenie Wspólników, a dopiero Rada Nadzorcza powołuje Zarząd - legitymacja Rady Nadzorczej pochodzi od Zgromadzenia Wspólników, które zgodnie z brzmieniem przepisów kodeksu spółek handlowych pozostaje najwyższym organem spółki. Zwracając uwagę na takie okoliczności jak:

-fakt powołania na stanowisko prezesa zarządu L. J. przez najwyższy organ Spółki,

-przyjęcie uchwały o powołaniu zarządu w sposób jednogłośny,

-brak sprzeciwu co do jej treści, tym samym brak podstawy do jej zaskarżenia w celu uchylenia jako niezgodnej z przepisami kodeksu spółek handlowych bądź umową spółki,

P. L. podkreślił, że uchwała taka obowiązuje, dając formalną i merytoryczną podstawę zarejestrowania wnioskowanych zmian w Zarządzie, w przeciwnym razie doszłoby do sytuacji, w której stan wpisu w KRS nie odpowiadałby rzeczywistemu stanowi rzeczy, tj. nie ujawniałby danych osoby faktycznie podejmującej w spółce decyzje.

Zarządzeniem z [...] r. Sąd zwrócił Spółce przedmiotowy wniosek z [...] r., skutkiem czego było niezarejestrowanie i nieuwidocznienie w Krajowym Rejestrze Sądowym wnioskowanych przez Spółkę zmian. Organ podkreślił, że w uzasadnieniu zarządzenia Sąd odniósł się jedynie do faktu nieuzupełnienia przez Spółkę w zakreślonym 7-dniowym terminie braków formalnych wniosku, co stało się przeszkodą do nadania dalszego biegu postępowaniu sądowemu w przedmiotowej sprawie. Strona podnosi, iż wobec takiego stanowiska Sądu nie podjęto próby rejestracji Uchwały I Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z [...] r., na podstawie której odwołano zarząd w osobie prezesa L. J. i powołano P. L. do pełnienia tej funkcji. Natomiast pismem z [...] r., D. K. jako ostatni uwidoczniony w KRS prezes Zarządu Spółki, złożył wniosek o ustanowienie kuratora dla reprezentowania Spółki z o.o. "A" na zewnątrz, gdyż jak wskazał, Spółka od [...] r. nie posiadała ustawowo przewidzianego organu, który byłby umocowany do jej reprezentacji.

W wyniku rozpatrzenia ww. wniosku Sąd Rejonowy w C. [...] Wydział [...] postanowieniem z [...] r. sygn. akt [...] ustanowił dla Spółki kuratora w osobie P. L. celem powołania organów tej osoby prawnej lub jej likwidacji.

Odnośnie przedłożonej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych O/C. o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu za zobowiązania Spółki "A" z tytułu nieopłaconych przez Spółkę składek na ubezpieczenie społeczne za okres od kwietnia do czerwca 2004 r. z uwagi na ustalenie, iż w tym okresie skarżący nie był członkiem zarządu Spółki organ stwierdził, iż dokonuje własnych ustaleń na podstawie zebranego materiału dowodowego i nie jest związany jego oceną dokonaną przez ZUS.

Organ powołał także inne okoliczności wskazane w uzasadnieniu decyzji przez organ I instancji (zeznania świadka D. K., fakt zaniechania złożenia do Sądu wniosku o wpis zarządu w osobie skarżącego, fakt zwrotu wniosku o wpis poprzedniego zarządu z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych, zaniechanie złożenia przez skarżącego wniosku o upadłość we właściwym czasie) i poczynił na ich podstawie własne ustalenia, zbieżne z ustaleniami Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C.

Na podstawie tych ustaleń, organ podatkowy II instancji utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Na tę decyzję skarżący wniósł skargę do tut. Sądu.

Decyzji tej zarzucił (oznaczenia zarzutów przytoczone za stroną – przyp. Sądu):

1. obrazę prawa materialnego - art. 21 § 2 w zw. z art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez przyjęcie, iż do wymiaru podatku doszło w wyniku złożenia deklaracji podatkowej nie zawierającej wszystkich niezbędnych elementów, warunkujących uznanie jej skuteczności,

2. naruszenie prawa procesowego poprzez:

a/ zastosowanie art. 108 § 3 Ordynacji podatkowej w sytuacji kiedy brak decyzji ustalającej wysokość zobowiązania spółki uniemożliwiał wydanie zaskarżonej decyzji, w związku z wystawieniem tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji podatkowej - która wobec braku podpisu osób uprawnionych do reprezentacji spółki nie została nigdy skutecznie złożona - co czyniło niedopuszczalnym wszczęcie postępowania w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności jak i postępowania egzekucyjnego przeciwko spółce,

b/ błędną ocenę dowodów polegającą na rażącym wykroczeniu poza granice swobodnej oceny, dokonanie szeregu uproszczeń, interpretowanie faktów, rozstrzyganie niejasności i wątpliwości na niekorzyść podatnika - mimo braku dowodów oraz wbrew dowodom, lekceważące potraktowanie negatywnego wyniku postępowania uzupełniającego - zmierzającego do uzupełnienia postępowania dowodowego na etapie postępowania odwoławczego, poprzez pominięcie istotnych dowodów i faktów będących efektem postępowania uzupełniającego - odpowiedzi Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. ma pismo Dyrektora Izby Skarbowej w toku postępowania odwoławczego,

c/ działanie sprzeczne z obowiązkiem działania organu w sposób wzbudzający zaufanie (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej) poprzez:

i. zarzucenie skarżącemu braku wykazania okoliczności zwalniających go z odpowiedzialności (jak złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości albo otwarcie postępowania układowego) w sytuacji kiedy uczynić tego nie mógł z uwagi na brak legitymacji. Zdaniem skarżącego z materiału dowodowego wynika, że według Sądu Rejonowego w K. właściwego do rozpoznania m.in. wniosków o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego skarżący nie był skutecznie powołany w skład zarządu - zatem jako osoba nie posiadająca w tym zakresie legitymacji procesowej czynnej nie miał możliwości złożenia takiego wniosku,

ii. czas trwania postępowania odwoławczego – 14,5 miesiąca, którego nie uzasadniała złożoność sprawy,

iii. argumentacja, że brak podpisu na deklaracji to wyłącznie wynik przeoczenia urzędnika skutkujący jedynie brakiem formalnym, który nie wywołuje poważniejszych skutków w kontekście art.108 § 3 O.p. i pozwala na prowadzenie egzekucji i przeniesienie odpowiedzialności na osobę trzecią,

iv. pominięcie, że w postępowaniu karnym skarbowym zarzut był stawiany skarżącemu nie jako członkowi zarządu, lecz osobie faktycznie prowadzącej sprawy spółki,

3. brak podstawy wyliczenia zobowiązania podatkowego spółki z uwagi na brak skutecznej deklaracji,

4. błędne i sprzeczne ze stanowiskiem Sądu Rejonowego wyrażonym w postanowieniu z [...] r. uznanie, że skarżący pełnił funkcję członka zarządu,

5. wewnętrzna sprzeczność ustaleń organów, że z jednej strony uchwała o powołaniu okazała się wadliwa, z drugiej zaś, że pełnił funkcję prezesa zarządu mimo tej wadliwości,

6. w zakresie oceny powyższego zarzutu przez organ II instancji, Skarżący zarzucił organowi tendencyjność, przejawiającą się argumentowaniem stanowiska w sposób przewrotny, nielogiczny, krzywdzący i niesprawiedliwy dla skarżącego, a ponadto niepoparty żadnymi dowodami,

7. brak istotnych ustaleń w zakresie niestwierdzenia tożsamości osoby, która złożyła za Spółkę deklarację VAT-7 za kwiecień 2004r., co mogło pozwolić organowi I instancji ustalić kto faktycznie zajmował się w spornym okresie prowadzeniem spraw spółki. Popełnione zaniechanie w tej kwestii dowodzi naruszenia art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak rzetelności w wyjaśnieniu sprawy, co nie wzbudza zaufania do organu orzekającego,

8. naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej - gdyż organ miał bowiem obowiązek podjąć wszelkie działania w celu wyjaśnienia sprawy - a nie tylko ograniczyć się do poszukiwania argumentów dla założonej z góry (choć błędnej) tezy o uczestnictwie skarżącego w zarządzie Spółki "A",

9. brak zapewnienia skarżącemu jako stronie czynnego udziału w postępowania (art.121 O.p. oraz art. 191 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej) - poprzez brak umożliwienia uczestnictwa w przesłuchaniu świadka D. K., a w tym do zadawania mu pytań. W związku powyższym skarżący zakwestionował wiarygodność złożonych przez tego świadka zeznań, podnosząc przy tym fakt dokonania przesłuchania D. K. w 2005 roku, w toku innego postępowania. Zdaniem skarżącego świadek ten jako ostatni skutecznie powołany i zarejestrowany w KRS członek zarządu Spółki "A" mógł kierować się dążeniem do uniknięcia odpowiedzialności. P.L. zarzucił przy tym nie rozważenie możliwości przeprowadzenia takiego dowodu z jego zeznań,

10. zlekceważenie przez organ odwoławczy negatywnego wyniku postępowania uzupełniającego przeprowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. w zakresie:

a/ uzyskania od D. K. świadectwa pracy, jako podpisanego przez skarżącego - dla potwierdzenia wykonywania przez P. L. funkcji członka zarządu,

b/ ustalenia czy wypłacono skarżącemu wynagrodzenie z tytułu pełnienia w Spółce "A" funkcji prezesa Zarządu,

11. naruszenie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej - gdyż zdaniem Skarżącego poprzestano na formalnym zawiadomieniu go o możliwości zapoznania się z aktami sprawy po zakończeniu postępowania, które jednak nie zakończyło się. Skarżący stwierdził, że po czynności zapoznania nadal prowadzono postępowanie w zakresie jaki nie jest mu obecnie znany, przedłużając jego okres trwania jeszcze dwukrotnie. P. L. zarzucił, iż nie ponowiono już informacji o przysługującym mu prawie, lecz w ostatnim dniu terminu zakreślonego ostatnim postanowieniem o jego przedłużeniu do dnia [...] r. i - wydano decyzję, co w jego opinii stanowi o iluzoryczności twierdzenia, że udział skarżącego w postępowaniu był zagwarantowany na całym jego etapie, skoro zgodnie ze wskazanym przepisem organ miał obowiązek udzielić stronie siedmiu dni na wypowiedzenie się w przedmiocie zebranego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. Skarżący ponadto stwierdził, że zapoznanie go z protokołem przesłuchania świadka z innego postępowania, bez zapewnienia udziału w przesłuchaniu z prawem zadania pytań narusza prawo czynnego udziału strony w postępowaniu oraz normę art. 191 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej.

12. obrazę prawa materialnego - art. 201 § 4 ksh, poprzez jego błędną interpretację, prowadzącą do przyjęcia, że mimo zastrzeżenia kompetencji powoływania Zarządu Radzie Nadzorczej, Zgromadzenie Wspólników i tak jest władne do powoływania Zarządu.

13. uznanie, że bez znaczenia pozostaje ustalenie w jakich okolicznościach doszło do skutecznego odwołania ostatniego zarządu Spółki, skoro istnieje orzeczenie Sądu ustanawiające dla Spółki kuratora z powołaniem na przepis stanowiący, że ustanawia się go dla podmiotu nie posiadającego organu uprawnionego do reprezentacji, co oznacza, że od odwołania D. K. Spółka nie posiadała Zarządu,

14. błędną ocenę w zakresie legitymacji skarżącego do ewentualnego zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jak i uchwały o powołaniu zarządu - która byłaby oceniana przez ten sam sąd, który odmówił rejestracji zarządu jako powołanego przez organ nieposiadający kompetencji w tym zakresie, tj. Zgromadzenie Wspólnków,

15. pominięcie w ocenie dowodów oświadczenia skarżącego, iż nie kwestionuje on, że do zwrotu wniosku o rejestrację zmiany w zarządzie doszło na skutek szeregu braków (formalnych) co jednak nie zmienia faktu, że w zakresie w jakim wniosek zmierzał do rejestracji zmian w Zarządzie - Sąd wyraźnie wskazał, iż brak ma charakter merytoryczny (brak uchwały uprawnionego organu).

16. niejasne przedstawienie sposobu wyliczenia odsetek oraz okresu w jakim prowadzone było wobec skarżącego postępowanie karne skarbowe. Zdaniem skarżącego wątpliwym jest, aby to postępowanie prowadzone było przez okres 4 lat, skoro sam termin przedawnienia wykroczenia jest krótszy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Na rozprawie 20 stycznia 2012 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd przyjął jako stan faktyczny sprawy stan wynikający z uzasadnienia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, jako że znajduje on potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy ( zob. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09).

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc tylko stwierdzenie, że zaskarżona decyzja dotknięta jest przynajmniej jedną z w/w wad skutkuje jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Natomiast decyzja Dyrektora Izby Skarbowej nie jest dotknięta wadami.

Stosownie do art. 116 § 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym w maju 2004 r. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy,

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

§ 2. Odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu.

Ponadto, stosownie do art. 108 § 3 O.p. w razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i decyzji, o której mowa w art. 53a.

Przechodząc do analizy poszczególnych przesłanek odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania Spółki "A" Sąd stwierdził, iż organ wykazał, że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] bejmujący zaległość za kwiecień 2004 r., jednakże postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne z uwagi na brak składników majątkowych podlegających egzekucji administracyjnej. Spółka nie prowadzi działalności pod wskazanym adresem, nie składa deklaracji podatkowych, nie posiada rachunków bankowych, umowa najmu pomieszczeń została wypowiedziana w 2004 r. Wobec tego postanowieniem z [...] r. stwierdzono bezskuteczność egzekucji (karta 2, tom I).

W toku postępowania strona podnosiła, iż nie została złożona ważna deklaracja w podatku VAT za kwiecień 2004 r., jako że formularz dostarczony do Urzędu Skarbowego nie był podpisany przez osobę uprawnioną do reprezentacji Spółki. W ocenie Sądu nie może to jednak mieć decydującego znaczenia w niniejszej sprawie. Jak wynika z cytowanego art. 108 § 3 O.p. przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie jest wymagane wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, jeżeli wydano uprzednio tytuł wykonawczy na podstawie deklaracji. Oznacza to, że przesłanką wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej nie jest złożenie deklaracji, lecz wystawienie tytułu wykonawczego. W niniejszej sprawie tytuł wykonawczy został wystawiony a postępowanie egzekucyjne – jakkolwiek bezskuteczne- było jednak prowadzone i Spółka nie kwestionowała prawidłowości postępowania egzekucyjnego i jego podstawy, zaś kwestionowanie go w toku niniejszego postępowania uznać należy za spóźnione.

Zauważyć także należy, że składanie deklaracji podatkowych jest obowiązkiem podatników. Spółka "A" złożyła tylko jedną deklarację podatkową VAT-7 za kwiecień 2004 r., była ona opatrzona pieczęcią firmową podatnika identyczną jak na innych deklaracjach znajdujących się w aktach sprawy (np. CIT-8 za 2003 r. – karta 54, tom II., CIT-2 karta 56 tom II). Spółka nie złożyła innej deklaracji podatkowej za ten okres, co mogłoby wskazywać, że ta została złożona przez osobę nieuprawnioną, jak podnosi skarżący, co wskazuje na bezzasadność zarzutu z pkt 1, 2a, 2 c.iii oraz 3 skargi. Nie kwestionowała także tej deklaracji po otrzymaniu upomnienia wzywającego ją do zapłaty wynikającej z niej należności (karta 25, tom I), ani też jako podstawy wystawienia tytułu wykonawczego. Zatem organ mógł uznać, że spełnione zostały przesłanki, wynikające z art. 108 § 3 O.p. do orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej, jako że wydano uprzednio tytuł wykonawczy. Marginalnie Sąd zauważa, że składanie deklaracji podatkowych bez podpisu przez Spółkę było praktyką częstszą, albowiem w aktach znajduje się kserokopia deklaracji CIT – 2 za okres od [...] r. do [...] r. (karta 56, tom II), która również nie jest podpisana, co oznacza, że Spółka nie wypełniała swych obowiązków w zakresie składania deklaracji według wzorów ustalonych we właściwych przepisach, obejmujących m.in. "podpis i pieczątkę podatnika lub osoby reprezentującej podatnika" (poz. 70 deklaracji VAT – 7 za kwiecień 2004 ), zatem nie może z tego faktu wywodzić skutków prawnych dla siebie korzystnych.

Powyższe skutkuje uznaniem zarzutu obrazy prawa materialnego – art. 21 § 2 w zw. z art. 201 § 1 O.p., wyrażonego w pkt.1. skargi, naruszenia prawa procesowego, zawartego w pkt 2a, pkt 2.c.iii) i w pkt 3 za bezzasadny.

W kwestii oceny czy skarżącego pełnił funkcję członka zarządu należy, podnieść, że stosownie do art. 201 § 4 Ksh "Członek zarządu jest powoływany i odwoływany uchwałą wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej." W niniejszej sprawie umowa spółki w istocie zawierała odrębne postanowienia w tym przedmiocie, albowiem aktem notarialnym z [...] r. dokonano zmiany umowy spółki polegającej m.in. na ustaleniu, że "Powoływanie i odwoływanie Zarządu dokonuje Rada Nadzorcza" (karta 7, tom II). Tym niemniej, jak wynika z akt sprawy Rada Nadzorcza nigdy nie została powołana (wniosek o ustanowienie kuratora dla Spółki, karta 63, tom I). Były członek Zarządu D. K. składający ów wniosek w imieniu Spółki jak i sam skarżący w piśmie do Sądu Rejonowego dot. uzupełnienia braków formalnych wniosku o wpis do rejestru (karta 55, tom I) uzasadniał ten stan rzeczy względami praktycznymi, które wskazywały, że w sytuacji, gdy Spółka miała tylko dwóch wspólników powoływanie Rady Nadzorczej było zbędne. Argument ten nie zasługuje na uwzględnienie – skoro wspólnicy uznali, że powoływanie Rady Nadzorczej jest zbędne, mogli dokonać zmiany umowy Spółki, a nie doprowadzać do sytuacji, gdy jej funkcjonowanie jest niezgodne z treścią umowy, rzutującej wszak nie tylko na stosunki wewnętrzne stron tej umowy, ale także na pewność obrotu i funkcjonowanie podmiotu na zewnątrz. Zaniechanie wypełniania obowiązków wspólnika nie może zdaniem Sądu skutkować swoistą "premią" tego rodzaju, że z uwagi na podniesienie zarzutu niewłaściwej reprezentacji Spółka unika wszelkiej odpowiedzialności, bo nie jest możliwe skuteczne wszczęcie postępowania sądowego, administracyjnego lub podatkowego i wydanie rozstrzygnięcia. Zaaprobowanie takiej możliwości, stwarzałoby zagrożenie dla pewności obrotu i interesów osób trzecich. Faktem jest, że skarżący nie miał instrumentów, aby wpłynąć na Zgromadzenie Wspólników, by Rada Nadzorcza została powołana zgodnie z treścią umowy, nie miał jednak także obowiązku wyrażać zgody na pełnienie funkcji prezesa Zarządu powołanego niezgodnie z umową Spółki. Jeśli zaś nie miał świadomości wadliwości powołania oznacza to, że nie sprawdził treści umowy Spółki, a więc nie dochował należytej staranności i nie może z tego faktu wywodzić korzystnych skutków prawnych.

Skarżący twierdząc, iż nigdy nie pełnił funkcji członka zarządu, powołuje się na fakt, że został powołany na to stanowisko uchwałą Zgromadzenia Wspólników z [...] r. (karta 11, tom I), a więc sprzecznie z umową spółki. Zauważyć jednak należy, że uchwała zgromadzenia wspólników nawet sprzeczna z umową spółki nie jest nieważna.

Zgodnie z art. 249 § 1. Ksh, uchwała wspólników sprzeczna z umową spółki bądź dobrymi obyczajami i godząca w interesy spółki lub mająca na celu pokrzywdzenie wspólnika może być zaskarżona w drodze wytoczonego przeciwko spółce powództwa o uchylenie uchwały. W myśl art. 251 Ksh powództwo o uchylenie uchwały wspólników należy wnieść w terminie miesiąca od dnia otrzymania wiadomości o uchwale, nie później jednak niż w terminie sześciu miesięcy od dnia powzięcia uchwały. Ten termin jest stosunkowo krótki, aby skrócić czas niepewności co do możliwości uchylenia uchwały i wyeliminować ryzyko wadliwości działań spółki znajdujących umocowanie w uchwale. Natomiast jeśli uchwała nie zostanie zaskarżona przed upływem wskazanych terminów, jest ważna i skuteczna mimo, iż wystąpiły uchybienia. Wniosek taki wynika z porównania cytowanego art. 249 § 1 Ksh, mówiącego o możliwości zaskarżenia uchwały i art. 252 § 1 Ksh stanowiącego, że osobom lub organom spółki, wymienionym w art. 250, przysługuje prawo do wytoczenia przeciwko spółce powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników sprzecznej z ustawą, co oznacza, że uchwała wypełniająca przesłanki z art. 249 Ksh nie jest nieważna. Jest to także stanowisko akceptowane w doktrynie. A. Kidyba stwierdził, iż "jeżeli uchwała spełnia warunki określone w art. 249 Ksh, a nie zostanie zaskarżona przez osoby legitymowane w terminie, o którym mowa w art.251 Ksh, to są one ważne i wywołują skutki prawne (A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do Ksh, LEX i powołane tam piśmiennictwo). Autor w cytowanym komentarzu wskazuje, że powołany uchwałą zgromadzenia wspólników zarząd, nawet wtedy, gdy uchwała została zaskarżona ma prawo i obowiązek wykonywania swych obowiązków (tamże). Sąd Apelacyjny w K. analizując zagadnienie czynności dokonanych przez zarząd, co do powołania którego toczy się spór wskazał, iż "uchwały zgromadzenia wspólników podjęte na zgromadzeniu zwołanym przez zarząd, co do powołania którego toczy się postępowanie o uchylenie uchwały o powołaniu lub nawet zapadł wyrok uchylający uchwałę o powołaniu nie są wadliwe" (postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 13 czerwca 2000 r., I Acz 669/00, PG 2000,nr 12 poz. 54). Podkreślenia wymaga, że – jak wyżej wywiedziono - Sąd również wskazał tu na możliwość uchylenia uchwały (skutek ex nunc), a nie stwierdzenia jej nieważności (skutek ex tunc).

Zgodnie z art. 250 pkt 1 Ksh legitymację do zaskarżenia uchwały wspólników w trybie art. 249 Ksh ma m. in. zarząd spółki i jego poszczególni członkowie. W świetle powołanego wyżej orzecznictwa, z którego wynika, że do chwili uchylenia uchwały przez Sąd wywołuje ona pełne skutki prawne, za bezzasadny uznać należy zarzut skarżącego zawarty w punkcie 14. skargi, iż skarżący jako osoba niebędąca członkiem zarządu nie miał legitymacji do jej zaskarżenia. Nawet gdyby jednak Sąd badający wspomnianą uchwałę tego stanowiska nie podzielił, skarżący dalej nie był pozbawiony możliwości działania celem potwierdzenia swego statusu w Spółce. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 270 poz.1599) w wersji obowiązującej w kwietniu i maju 2004 r. zadania określone w art. 2 Prokurator Generalny i podlegli mu prokuratorzy wykonują przez wytaczanie powództw w sprawach karnych i cywilnych oraz składanie wniosków i udział w postępowaniu sądowym w sprawach cywilnych, ze stosunku pracy i ubezpieczeń społecznych, jeżeli tego wymaga ochrona praworządności, interesu społecznego, własności lub praw obywateli. Z przepisem tym koresponduje art. 7 zd.1 Kpc, w myśl którego prokurator może żądać wszczęcia postępowania w każdej sprawie, jak również wziąć udział w każdym toczącym się już postępowaniu, jeżeli według jego oceny wymaga tego ochrona praworządności, praw obywateli lub interesu społecznego. Natomiast skarżący z góry założył, że zaskarżenie uchwały o powołaniu go na członka zarządu nie przyniesie oczekiwanego skutku z powodu brak jego legitymacji procesowej, co do drugiej zaś możliwości nie wypowiedział się w ogóle.

W tym miejscu zauważyć trzeba, że skarżący w ogóle przejawia tendencje do antycypowania rozstrzygnięć uprawnionych organów i nawet nie podejmuje prób działania. W szczególności Sąd stwierdza, że skarżący we własnym zakresie ocenił, że jego wystąpienie z wnioskiem o ujawnienie w KRS jego osoby jako zarządu nie przyniesie oczekiwanego skutku wobec niedokonania wpisu poprzedniego Zarządu (z powodu braków formalnych), we własnym zakresie przyjął, że jego powołanie na prezesa Zarządu nie było skuteczne (ale nie podjął żadnych działań w celu wyjaśnienia swego statusu lub potwierdzenia swego stanowiska), nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości, gdyż z góry założył, że Sąd zakwestionuje jego legitymację do tej czynności, podobnie jak przyjął, iż powtórny wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki będzie bezskuteczny, mimo, iż poprzedni został przez Sąd zwrócony.

Zatem jakkolwiek uchwała o powołaniu P. L. na prezesa Zarządu jest błędna (gdyż jest niezgodna z umową spółki), to jednak jest ważna (skutku nieważności art. 249 § 1 Ksh nie przewiduje), a skoro nie została skasowana w przewidzianym trybie, to obowiązywała z wszelkimi konsekwencjami, w tym taką, że skarżący był prezesem jednoosobowego zarządu Spółki od dnia jego powołania do dnia ustanowienia kuratora, gdyż skutek jej skasowania wywołało dopiero powołanie kuratora dla spółki, co nastąpiło [...] r. Nie ma w takim stanowisku sprzeczności – wbrew twierdzeniu skarżącego, zawartemu w punkcie 5 skargi. Czyni to nieuzasadnionym zarzuty skargi, że skarżący nie pełnił funkcji prezesa zarządu oraz, że jako osoba niebędąca członkiem tego organu, nie miał legitymacji do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego, wyrażony w punktach 2.c.i., 2.c.iv, 4 oraz 6 skargi.

Podobnie organ nie naruszył także art. 201 § 4 Ksh (pkt 12 skargi), stanowiącego, że członek zarządu jest powoływany i odwoływany uchwałą wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej – poprzez przyjęcie, że "mimo zastrzeżenia kompetencji powoływania członków zarządu dla Rady Nadzorczej, Zgromadzenie Wspólników i tak władne jest do powoływania zarządu", gdyż takiego stanowiska organ nie wyrażał. Organ przyznał, że w istniejącym w sprawie stanie faktycznym uchwała Zgromadzenia Wspólników o powołaniu członka zarządu jako sprzeczna z umową spółki jest wadliwa, ale ważna i wywołuje skutki prawne na skutek braku jej zaskarżenia w przewidzianym trybie i stanowisko to znajduje umocowanie w przepisach tegoż Ks., a Sąd je podziela. Uwzględniając zasadę racjonalności ustawodawcy, wskazującą na konieczność takiego wykładania przepisów aktu prawnego, aby żaden z jego zapisów nie był zbędny ani aby nie były one z sobą sprzeczne, to ustalenie organu należy uznać za prawidłowe, a zarzut za bezzasadny.

Ponadto zauważyć należy, że w kwestii skutków powołania zarządu przez organ niewłaściwy, organy Spółki prezentują dwoistość stanowisk. Skarżący twierdzi, iż na skutek powołania go przez niewłaściwy organ nigdy nie pełnił funkcji członka zarządu, co nie przeszkodziło mu podpisać za kontrolowanego protokołu z czynności kontrolnych (karta 13, tom I).

Natomiast wadliwość powołania na to stanowisko jednego z poprzednich prezesów, D. K. nie przeszkodziła mu – nawet już po odwołaniu z tej funkcji – złożyć wniosku o ustanowienie kuratora dla Spółki (karta 63, tom I), dodać trzeba wniosku skutecznego. W uzasadnieniu wniosku stwierdził on, iż co prawda Rada Nadzorcza nie została powołana, ale legitymacja Rady pochodzi od Zgromadzenia Wspólników, które pozostaje najwyższym organem spółki. "W związku z powyższym (...) wspólnicy wychodząc z założenia, iż uchwała która nie została zaskarżona a następnie uchylona obowiązuje, i daje formalną i merytoryczną podstawę zarejestrowania zmian w Zarządzie zaniechali powoływania Rady Nadzorczej".

Kwestia, czy skarżący faktycznie pobierał wynagrodzenie od Spółki pozostaje bez znaczenia dla sprawy. Jeśli go nie otrzymał mimo zawarcia umowy, z której wynika prawo do wynagrodzenia, to służy skarżącemu prawo dochodzenia go na drodze sądowej, podobnie jak kwestia, czy "podjął w spółce choćby jedną decyzję" – (pkt 2.c.iv skargi), gdyż odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki wiąże się z piastowaniem stanowiska członka zarządu, a nie faktycznym wykonywaniem działań, co wskazuje na bezzasadność również zarzutu z punktu 2.c.iv oraz 10 skargi. A zatem organ miał podstawy do wydania decyzji mimo nieuzyskania kopii świadectwa pracy D. K. Ma to tylko ten skutek, że oparł swe ustalenia na dowodzie z zeznania świadka, a nie na dowodzie z dokumentu, gdyż go nie uzyskano.

Również sam fakt, że fakt powołania skarżącego na stanowisko prezesa nie został ujawniony w KRS nie jest okolicznością istotną, albowiem wpis taki ma charakter jedynie deklaratoryjny. "Prawidłowo podjęta uchwała o odwołaniu członka zarządu i powołanie w jego miejsce innej osoby staje się skuteczna niezależnie od tego, czy zmiana taka zostanie ujawniona w rejestrze spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Innymi słowy mówiąc wpis /lub jego brak/ do rejestru handlowego danych członków zarządu nie tworzy nowego stanu prawnego. Potwierdza on tylko fakt, że dane osoby są członkami zarządu. W odniesieniu do powołania i odwołania członków zarządu decydujące znaczenia ma ważnie powzięta uchwała o ich powołaniu /odwołaniu/" - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Katowicach z 9 września 2002 r. (I SA/Ka 1259/01, POP 2004, nr 1, poz. 5).

Odnośnie umorzenia przez ZUS postępowania prowadzonego w stosunku do skarżącego w przedmiocie odpowiedzialności za niezapłacone składki na ubezpieczenie społeczne Sąd podziela stanowisko organu, że rozstrzygnięcia ZUS nie są wiążące dla organów podatkowych, albowiem samodzielnie prowadzą one postępowanie i dokonują własnych ocen dowodów zebranych w ich wyniku.

Odnosząc te rozważania do rozpoznawanej sprawy należy podzielić ustalenia organu odwoławczego, że skarżący faktycznie pełnił funkcję prezesa jednoosobowego zarządu Spółki "A" Sp. z o.o. w okresie od [...] r. do [...] r., a więc w okresie, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień 2004 r. a nawet w okresie, w którym upływał termin jego płatności. A skoro tak było, to bezprzedmiotowe byłyby ustalenia, "kto faktycznie zajmował się prowadzeniem spraw Spółki" – pkt 7 skargi, skoro organ ustalił i wykazał dowodami, iż był to skarżący. Tym samym za niezasadny należy uznać także zarzut z pkt 8.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, w tym długotrwałości postępowania odwoławczego (pkt 2.c.ii) Sąd stwierdza, że – o ile czas ten wydawał się skarżącemu nadmierny - mógł on wywieść skargę na bezczynność organu. Na etapie merytorycznego rozpatrywania skargi nie jest uzasadnione uchylanie decyzji tylko z tej przyczyny, że w ocenie strony postępowanie poprzedzające jej wydanie trwało zbyt długo, albowiem nie mogło to mieć istotnego wpływu na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a.

W kwestii tendencyjności organu ( pkt 6 skargi), wykroczenia poza granice swobodnej oceny dowodów, rozstrzygania niejasności na niekorzyść podatnika (pkt 2.b) i niepodjęcia wszelkich działań w celu wyjaśnienia sprawy (pkt 8 skargi), Sąd nie podziela tego zarzutu, gdyż organ swoje stanowisko oparł na ustaleniach faktycznych, odniósł je do przepisów prawa i szczegółowo uzasadnił. Nie może być dowodem tendencyjności i rozstrzygania niejasności na niekorzyść podatnika fakt, że orzeczenie organu po rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy łącznie nie jest korzystne dla strony. Również brak uzupełnienia materiałów w zakresie wskazanym przez Dyrektora Izby Skarbowej nie może skutkować oceną odmienną, skoro okoliczności, jakie miały być dowiedzione zostały stwierdzone innymi dowodami (podpisanie przez skarżącego świadectwa pracy D. K. –zeznaniem świadka zamiast dowodu z dokumentu) lub są nieistotne dla sprawy (kwestia pobierania wynagrodzenia), a fakt, że organ podjął taką próbę oznacza, że dążył do zebrania możliwie najobszerniejszych materiałów. Zatem nie może się ostać zarzut naruszenia art. 122 O.p., - gdyż wg stwierdzenia strony organ miał obowiązek podjąć wszelkie działania w celu wyjaśnienia sprawy, a nie ograniczać się do poszukiwania argumentów dla założonej tezy o uczestnictwie skarżącego w zarządzie Spółki "A" (pkt 8 skargi). W sytuacji, gdy skarżący nie wskazuje, jakie to konkretne działania organ winien był podjąć, jego zarzuty pozostają gołosłowne. Ponadto wynikający z art. 122 O.p. obowiązek organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego nie oznacza, że strona zwolniona jest z wszelkiej aktywności w sferze dowodowej, zwłaszcza w sytuacji, gdy jakieś okoliczności znane są tylko jej. Podobnie ocenić należy zarzut, że organ nie przesłuchał skarżącego w charakterze strony, skoro miał on możliwość wypowiadania się w sprawie, składania pism i wniosków, z którego to prawa nota bene korzystał.

Zarzut zawarty w punkcie 13. skargi, dot. faktu ustanowienia kuratora dla Spółki, co wskazuje, iż nie miała ona zarządu, gdyż w przeciwnym razie Sąd by go nie ustanowił, także nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 366 Kpc w zw. z art. 13 § 2 Kpc wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami, przy czym przepisy o procesie stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań unormowanych w Kodeksie postępowania cywilnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

Powaga rzeczy osądzonej służy zatem treści rozstrzygnięcia Sądu, a nie motywom, które do takiego rozstrzygnięcia doprowadziły. Taki pogląd wypowiedział w szczególności Tadeusz Żyznowski w komentarzu do art. 199 Kpc, gdzie stwierdził, iż "Utrwalony jest pogląd, że z powagi rzeczy osądzonej korzysta tylko rozstrzygnięcie o żądaniu pozwu i nie obejmuje przesłanek tego rozstrzygnięcia. (...) Z zastrzeżeniem wyjątków, o których stanowi art. 523, z powagi tej korzystają także postanowienia wydane w postępowaniu nieprocesowym, orzekające co do istoty sprawy" (T. Żyznowski, Kodeks postępowania cywilnego, Lex). Innymi słowy powagą rzeczy osądzonej objęte jest orzeczenie w postaci powołania kuratora dla Spółki, a nie motywy, jakimi kierował się Sąd uwzględniając wniosek ostatniego wpisanego do KRS prezesa zarządu Spółki z [...] r., który nota bene w dacie złożenia tego wniosku nie pełnił już tej funkcji, a jego odwołanie [...] r. było skuteczne, jeśli zważyć, że niezależnie od postanowień umowy spółki w przedmiocie powoływania i odwoływania członków zarządu, w oparciu o art. 203 § 1 Ksh członek zarządu może być w każdym czasie odwołany uchwałą wspólników.

Na bezzasadność zarzutu sformułowanego w punkcie 9. skargi – naruszenia art. 191 § 1 i § 2 O.p. (wydaje się, iż winno być 190 § 1 i § 2 O.p.) poprzez nie zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu poprzez dopuszczenie w charakterze dowodów w postaci protokołów zeznań świadków zamiast dowodów z ich przesłuchania, co uniemożliwiło stronie zadawanie pytań Sąd zauważa, że dowód z zeznań świadka D. K. został przeprowadzony w toku dochodzenia [...] w sprawie Spółki "A" o czyny z art. 57 § 1 i 77 § 3 Kks. Stosownie do art. 181 O.p. dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2, oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Z powyższego wynika, że w przepisach O.p. nie przyjęto zasady bezpośredniości i dowodami mogą być także materiały zgromadzone w toku postępowania karnego. Skoro przepis prawa upoważnia organ do włączenia takich materiałów w poczet materiału dowodowego, to korzystając z tego uprawnienia organ nie może jednocześnie prawa naruszyć, co pozwala ocenić zarzut z pkt 9. skargi jako nieuzasadniony.

Bezzasadny jest zarzut prowadzenia postępowania po dokonaniu zapoznania strony z materiałem dowodowym, jako że z akt sprawy wynika, iż po tej dacie nie były dokonywane żadne czynności procesowe, a jedynymi dokumentami włączonymi później do akt są trzy postanowienia o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy, które zostały skarżącemu doręczone (potwierdzenia odbioru w aktach sprawy – karty 63-68, tom II). Nie było zatem potrzeby powtórnego zapoznawania strony ze zgromadzonym materiałem, z którym strona była już zapoznana. Podobnie bezzasadny jest zarzut wydania decyzji w ostatnim dniu, do którego przedłużono postępowanie. Działanie takie uznać należy za w pełni prawidłowe, gdyż jeśli wydanie decyzji nastąpiłoby w dniu następnym, nastąpiłoby to już po terminie, na jaki przedłużono postępowanie w sprawie, co wskazuje na bezzasadność zarzutów z pkt 11 skargi.

W kwestii przyczyn zwrotu wniosku o wpis do KRS innego członka zarządu – L. J. zdaniem Sądu są one bez znaczenia właśnie z tego powodu, że nie odnoszą się do skarżącego i jako takie nie mogą stanowić podstawy ustaleń i ocen w niniejszej sprawie. Ponadto rację mają organy podatkowe wywodząc, że przyczyną zwrotu wniosku było nieuzupełnienie braków formalnych, a nie względy merytoryczne (karta 54, tom I), zatem niezasadny jest zarzut zawarty w pkt 15 skargi.

W przedmiocie niejasności wyliczenia odsetek organ stwierdził, iż nastąpiło ono w oparciu o przepisy O.p. i rozporządzenie Ministra Finansów z 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. Nr 165 poz. 1373) z uwzględnieniem zmian stawek odsetek. Skarżący zaś nie wskazał konkretnie, w czym upatruje wskazanej niejasności - czy jest to podstawa ich obliczenia, stawka odsetek, okres odsetkowy czy też błędy rachunkowe, wobec tego bliższa analiza tego zarzutu nie jest możliwa.

Odnośnie postępowania karno – skarbowego Sąd zauważa, że – jak to szczegółowo wywiódł organ - trwało ono od [...] r. do [...] r. Zauważyć jednak należy, że jest to postępowanie odrębne od postępowania w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich i jako takie pozostaje poza granicami niniejszej sprawy, co wskazuje na niezasadność zarzutu z pkt 16.

O ile zaś kwestia czasu trwania postępowania karnego skarbowego została podniesiona w kwestii przedawnienia, to należy zauważyć, że zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, a w myśl art. 70 § 6 pkt 1 tej ustawy bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.

Skoro sprawa niniejsza dotyczy zobowiązania za kwiecień 2004 r. oznacza to, że –gdyby nawet wszczęcie postępowania karnego skarbowego w ogóle nie nastąpiło - zobowiązanie to przedawniałoby się z końcem roku 2009, podczas gdy decyzja orzekająca o odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej została wydana [...] r., a więc przed jego upływem nawet bez uwzględnienia okresu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania z uwagi na postępowanie karne skarbowe. Jednakże Sąd w kwestii wpływu tego postępowania na przedawnienie zobowiązania podatkowego podziela stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w K., szczegółowo wyrażone na str. 9 zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym, z uwagi na okres trwania postępowania karnego skarbowego od [...] r. do [...] r. pięcioletni termin przedawnienia zobowiązania rozpoczął bieg [...] r. i w dniu wydania decyzji organów obu instancji jeszcze nie upłynął.

Podsumowując powyższe ustalenia Sąd doszedł do wniosku, że organ podatkowy wykazał, iż w stosunku do skarżącego spełnione zostały przesłanki pozytywne jego odpowiedzialności jako osoby trzeciej za zobowiązania spółki "A", wskazane w art. 116 § 1 O.p. Organ wykazał bowiem fakt istnienia zaległości podatkowych Spółki, fakt sprawowania przez skarżącego funkcji prezesa jej zarządu w okresie, kiedy przypadał termin ich płatności i bezskuteczność egzekucji z majątku podatnika.

W tych okolicznościach zachodzi konieczność rozważenia istnienia przesłanek negatywnych wyłączających odpowiedzialność strony za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień 2004r.

Wśród przesłanek negatywnych, wyłączających odpowiedzialność członków zarządu ustawodawca wymienił trzy przesłanki. Pierwsza dotyczy wykazania przez członka zarządu, że zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego miało miejsce we właściwym czasie, druga wymaga od członka zarządu wykazania, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, a trzecia dotyczy wskazania przez członka zarządu mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części.

W stanie prawnym obowiązującym od 1 października 2003r. z art. 21 w związku z art. 10 i art. 11 cyt. ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.) wynika, że wniosek o ogłoszenie upadłości można uznać za złożony we właściwym czasie wówczas, gdy nie upłynęło więcej niż dwa tygodnie od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości (art. 21). Podstawą do ogłoszenia upadłości jest natomiast niewypłacalność dłużnika (art. 10), występująca zarówno w przypadku, gdy dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań (art. 11 ust. 1) jak i w przypadku, gdy zobowiązania dłużnika przekroczą wartość jego majątku, niezależnie od tego, czy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (art. 11 ust. 2).

W wyroku z 20 grudnia 2006r. sygn. akt I FSK 316/06 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stanął na stanowisku, iż nie jest konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe dokładne ustalenie czasu, kiedy zaistniały przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli nie ma wątpliwości, że już w dacie powołania skarżącego na członka zarządu, spółka nie posiadała prawie żadnego majątku i nie spłacała od dłuższego czasu swoich zobowiązań, czyli że przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość istniały już wcześniej, przed jego powołaniem.

Ponadto "czas właściwy" oznacza przedział czasowy dwóch tygodni, licząc od dnia, w którym zarząd uzyskał wiedzę o stanie finansowym Spółki, a przekroczenie tego terminu oznacza jego odpowiedzialność całym majątkiem za jej zaległości podatkowe (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 27 sierpnia 2009r. sygn. akt I SAlOl 443/09).

Wobec faktu, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki złożony przez poprzedniego prezes Zarządu D. K. [...] r. został Spółce zwrócony prawomocnym zarządzeniem Sądu z [...] r., z powodu niezachowania wymogów formalnych, należy uznać, iż nie wywołał on skutków prawnych, w tym także spełnienia przesłanki ekskulpacyjnej. Zgodnie bowiem z art. 130 § 1 zd. 1. i § 2 Kpc jeżeli pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych lub jeżeli od pisma nie uiszczono należnej opłaty, przewodniczący wzywa stronę, pod rygorem zwrócenia pisma, do poprawienia, uzupełnienia lub opłacenia go w terminie tygodniowym. Po bezskutecznym upływie terminu przewodniczący zwraca pismo stronie. Pismo zwrócone nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma procesowego do sądu. Po myśli art. 13 § 2 Kpc przepisy o procesie stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań unormowanych w Kodeksie postępowania cywilnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego stwierdzono, że P.L. obejmując funkcję Prezesa Zarządu spółki "A" wiedział o jej trudnej sytuacji finansowej.

Z treści Protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników "A" Sp. z o.o. z [...] r. oraz wyjaśnień skarżącego wynika, że wiedział on o zwrocie wniosku, jednakże nie złożył innego wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, nie podjął żadnych działań w celu przeprowadzenia postępowania układowego, do czego był zobowiązany nie tylko z racji pełnienia funkcji organu zarządzającego, ale także z uwagi na treść protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników "A" Sp. z o.o. z [...] r. W dokumencie tym zaprotokołowano, że sytuacja finansowa Spółki nie uległa poprawie od czasu odbycia poprzedniego zgromadzenia. W związku z tym uznano za stosowne zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Prezes zarządu Pan L.J. przedstawił sytuację finansową Spółki, informując o swojej rezygnacji z pełnionej funkcji z uwagi na tę sytuację oraz brak perspektyw na jej poprawę. Świadomość obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości wynikała także z Uchwały II Zgromadzenia Wspólników z tej samej daty, gdzie Zgromadzenie Wspólników zobowiązało nowo powołany Zarząd do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki z możliwością zawarcia układu z wierzycielami bądź bez takiej możliwości.

Sąd podziela przywołane przez organ stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 grudnia 2006 r. sygn. akt I FSK 316/06, że członek zarządu, który obejmuje swoją funkcję w momencie, gdy upłynął już termin wskazany wart. 5 cyt. rozporządzenia Prawo upadłościowe nie może czuć się zwolniony od obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli stwierdza, że zachodzą warunki do jego złożenia. Biorąc pod uwagę, że skarżący pełnił funkcję prezesa Zarządu od [...] r., z tym dniem rozpoczął wobec niego bieg dwutygodniowego terminu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, który jednak upłynął bezskutecznie.

Na tej podstawie Sąd uznał ocenę organów podatkowych, iż Spółka nie zgłosiła we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającemu upadłości za prawidłową.

Odnośnie braku winy za niezgłoszenie upadłości, której strona upatruje w fakcie, że nie będąc osobą uprawnioną do reprezentacji Spółki nie miała legitymacji do działania w jej imieniu, Sąd podtrzymuje swe stanowisko, wyrażone we wcześniejszej części uzasadnienia, w przedmiocie ważności i skuteczności uchwały Zgromadzenia Wspólników o powołaniu skarżącego na członka Zarządu i jej pozostawaniu w obrocie prawnym. W świetle powyższego brak jest zatem podstaw do uznania argumentów podnoszonych przez P. L. w kwestii braku jego winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, jeśli wziąć pod uwagę, że jego powołanie na członka zarządu było skuteczne, a ze swej strony skarżący nie podjął żadnych kroków, aby uregulować swój status jako organu Spółki.

Nie zaistniała także trzecia przesłanka negatywna, pozwalająca na uwolnienie członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości ciążące na Spółce, gdyż skarżący nie wskazał mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części.

Reasumując, Sąd uznał ustalenia faktyczne stanowiące podstawę rozstrzygnięcia za prawidłowe i poczynione w oparciu o poprawnie zebrany materiał dowodowy. Podzielił też ich ocenę prawną, dokonaną przez organy obu instancji. Zatem, skoro organ wykazał istnienie przesłanek pozytywnych, warunkujących odpowiedzialność członka Zarządu Spółki za jej zobowiązania, skarżący nie wykazał zaś istnienia przesłanek negatywnych, które by taką odpowiedzialność wyłączały stosownie do treści art. 116 § 1 O.p., a Sąd nie doszukał się wad zaskarżonego orzeczenia, skargę po myśli art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.