Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 857/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 135
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 34 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia NSA Joanna Salachna (spr.) Sędzia del. WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 674/22 w sprawie ze skargi A. C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 8 kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: Sąd I instancji lub WSA) wyrokiem z 10 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 674/22 – w sprawie ze skargi A. C. (dalej: skarżący lub zobowiązany) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej: organ lub Dyrektor IAS) z dnia 8 kwietnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione – uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzającą je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Tarnowie z dnia 21 lutego 2022 r. nr [...]

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

Zawiadomieniem z [...] października 2019 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Tarnowie (dalej: organ I instancji lub Naczelnik US) dokonał zajęcia rachunku bankowego skarżącego. W odpowiedzi na zajęcie, bank poinformował, że nie prowadzi rachunku dla zobowiązanego.

Pismem z [...] grudnia 2019 r. skarżący złożył zarzuty na postępowanie egzekucyjne podnosząc nieistnienie obowiązku podlegającego egzekucji, czyli zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.; dalej: u.p.e.a.). Wskazał też, iż będąc w dniu [...] lipca 2018 r. przejazdem w Krakowie i wiedząc o istnieniu Strefy Płatnego Parkowania w Krakowie (dalej: SPP) dochował należytej staranności w zapoznaniu się z jej granicami i po analizie wszelkich dostępnych materiałów internetowych zaparkował pojazd poza strefą.

Postanowieniem z 10 stycznia 2020 r. Prezydent Miasta Krakowa (dalej: Prezydent Miasta lub wierzyciel) przedstawił swoje stanowisko w sprawie zarzutu na postępowanie egzekucyjne, uznając podniesiony zarzut za nieuzasadniony.

Rozpoznając zażalenie na powyższe stanowisko wierzyciela Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: SKO) postanowieniem z 18 marca 2020 r. uchyliło postanowienie wierzyciela z 10 stycznia 2020 r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Naczelnikowi US.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy wierzyciel postanowieniem z 10 maja 2020 r. uznał wniesiony zarzut za nieuzasadniony, a SKO postanowieniem z 29 lipca 2020 r. utrzymało w mocy zaskarżone powyższe postanowienie Prezydenta Miasta uznające zgłoszony zarzut za nieuzasadniony. Postanowienie z 29 lipca 2020 r. stało się ostateczne w administracyjnym toku instancji.

W związku z powyższym organ I instancji postanowieniem z 10 września 2020

r. uznał wniesiony zarzut za nieuzasadniony, a Dyrektor IAS, po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z 14 października 2020 r. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W skardze do WSA w Krakowie skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, podkreślając, iż zaparkował auto poza SPP, tymczasem zarówno organ I jak i II instancji w uzasadnieniach postanowień stwierdzają brak podstaw do kwestionowania stanowiska wierzyciela.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 23 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1/21 uchylił postanowienie z 14 października 2020 r. oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji z 10 września 2020 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na brak w aktach administracyjnych dokumentacji spornej okoliczności, tj. fotografii dotyczących miejsca parkowania objętego strefą parkowania i wyznaczonym konkretnie miejscem, wskazanie dnia postoju, a także kopii zawiadomień. Samo poglądowe zdjęcie satelitarne miejsca, na którym rzekomo miał parkować skarżący, czy wydruk mapy strefy jest niewystarczające. Twierdzenie wierzyciela, w oparciu o które wydał on postanowienie o nieuznaniu zarzutu wskazywało na taką szczegółową dokumentację fotograficzną, a organy nadzoru jedynie powołały się na te fotografię, nie załączając ich do akt sprawy, w efekcie nie dokonując żądnej ich oceny.

Naczelnik US rozpoznając ponownie sprawę według wytycznych powyższego wyroku, pismem z [...] grudnia 2021 r. zwrócił się do wierzyciela o przesłanie:

- wniosku Zarządu Dróg Miasta Krakowa z dnia 04.06.2020 r. o wydanie stanowiska przez Dział Utrzymania Oznakowania i Urządzeń BRD wraz z odpowiedzią na przedmiotowe zapytanie;

- dokumentację fotograficzną oraz kopie zawiadomień na które wierzyciel powołał się w postanowieniu z dnia 10.05.2020 r., tj. "w związku ze stwierdzonym i udokumentowanym (dowodami w sprawie są dokumentacja fotograficzna oraz kopie zawiadomień) nieopłaconym postojem w dniu [...].07.2018 r. należącego do Zobowiązanego Pana A. C. pojazdu samochodowego o nr rej. [...] w obszarze strefy płatnego parkowania w Krakowie powstał ustawowy obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej, o którym kierowca poinformowany został pozostawionym za wycieraczką pojazdu zawiadomieniem - o obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej w kwocie 50,00 zł - w związku z nieuiszczeniem opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania wyznaczonej znakiem drogowym D-44";

- dokumentację fotograficzną oraz stanowisko Działu Utrzymania Oznakowania i Urządzeń BRD na jaką powołał się wierzyciel w postanowieniu z dnia 10.05.2020 r., tj. "o wjeździe na teren strefy płatnego parkowania Zobowiązany poinformowany został znakami obszarowymi D-44, które ustawione są przy każdej wlotowej do strefy ulicy. Dodatkowo stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie miejsce postojowe było oznaczone prawidłowo. Pojazd samochodowy o nr rej. [...] w dniu zdarzenia zaparkowany był na ul. [...] w Krakowie w miejscu wyznaczonym do parkowania zgodnie z projektem organizacji ruchu. Dokumentacja zdjęciowa potwierdza bezspornie, że wspomniany postój pojazdu odbywał się na ul. [...] w Krakowie w miejscu wyznaczonym znakami pionowymi D-18 "Parking" z tabliczką T-30a (wskazującą postój całego pojazdu na chodniku równolegle do krawężnika) oraz D-18 z tabliczką T-3a "Parking-koniec" potwierdza to bezspornie wykonana w dniu [...].07.2018 r. dokumentacja zdjęciowa oraz stanowisko Działu Utrzymania Oznakowania i Urządzeń BRD."

Dodatkowo pismem z dnia 27.01.2022 r. tut. organ egzekucyjny wezwał wierzyciela o informacje czy dysponuje fotografiami dokumentującymi parkowanie pojazdu o nr rej. [...] w dniu [...].07.2018 w strefie płatnego parkowania wyznaczonej znakiem drogowym D-44 oraz że wspomniany postój pojazdu odbywał się w miejscu wyznaczonym znakami pionowymi D-18 "Parking" z tabliczką T-30a (wskazującą postój całego pojazdu na chodniku równolegle do krawężnika) oraz D-18 z tabliczką T-3a "Parking-koniec". Wezwanie zostało skierowane do wierzyciela z uwagi na fakt, iż w przesłanej odpowiedzi na pismo z 14 grudnia 2021 r. do organu I instancji dokumentacji brak było zdjęć potwierdzających występowanie powyższych znaków drogowych na analizowanym miejscu postoju. W odpowiedzi na powyższe pismo Zarząd Dróg Miasta Krakowa poinformował, iż wszelka dokumentacja zdjęciowa dotycząca przedmiotowej sprawy została przekazana pismem z dnia 11.01.2022 r.

Postanowieniem z 21 lutego 2022 r. organ I instancji uznał za nieuzasadniony zarzut na postępowanie egzekucyjne. Po rozpoznaniu zażalenia na powyższe postanowienie, Dyrektor IAS zaskarżonym postanowieniem z 8 kwietnia 2022 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika, iż skarżący zaparkował swoje auto w dniu [...] lipca 2018 r. na ul. [...] tuż przy skrzyżowaniu z Aleją M. (wydruk zdjęć w aktach sprawy). Z dokumentacji fotograficznej sporządzonej przez kontrolera ponadto wynika, że za wycieraczką samochodu skarżącego umieszczono zawiadomienie z powodu braku opłaty za postój z [...].07.2018 r., godz. [...]. Ponadto ustalono, iż na dzień [...].07.2018 r. na ulicy [...] obowiązywało oznakowanie pionowe zgodne z zatwierdzonym projektem stałej organizacji ruchu w strefie płatnego parkowania. Wyjaśnił też, że celem ponownego rozpatrzenia zarzutów przez organ I instancji było uzupełnić materiał dowodowy zgodnie z wytycznymi WSA zawartymi w wyroku z 23 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1/21.

W skardze na powyższe postanowienia organu II instancji skarżący wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Dyrektora IAS oraz o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem Naczelnika US z 21 lutego 2022 r.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji stwierdził, iż kluczowym w sprawie jest ustalenie jak w dniu [...] lipca 2018 r. w miejsce parkowania samochodu skarżącego było oznakowane. Jest to jedna z podstawowych okoliczności, którą należy ustalić w sprawie, aby stwierdzić, czy były podstawy do obciążania skarżącego opłatą dodatkową za nieopłacone parkowanie w SPP. Uchylając postanowienie organu I i II instancji Sąd I instancji wskazał Naczelnikowi US na wykonanie zalecenia zawartego w wyroku z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1/21 w zakresie ustalenia oznakowania pionowego i poziomego miejsca parkowania w dniu [...] lipca 2018 r. samochodu skarżącego w Krakowie przy ulicy [...].

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor IAS, w której zaskarżył orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 934; dalej: p.p.s.a.), zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 135 w zw. z art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 153 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966 r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29.07.2020 r. a także w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070) polegające na braku uchyleniu postanowień organu I i II instancji wydanych w postępowaniu o zajęcie przez wierzyciela stanowiska w sprawie złożonych zarzutów.

W sytuacji gdyby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawidłowo przeprowadził kontrolę sądowoadministracyjną to dostrzegłby, że bez uchylenia wiążącego dla organu egzekucyjnego ostatecznego postanowienia wierzyciela, niemożliwe jest uwzględnienie wytycznych wydanego wyroku i wydanie ewentualnego rozstrzygnięcia na korzyść strony.

W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wniesiono też o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz zrzeczono się z przeprowadzenia rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, a skarżący nie zażądał jej przeprowadzenia.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także jako: NSA) rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Zaznaczenia wymaga, że zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Wstępnie wskazania wymaga, że autor skargi kasacyjnej w ramach sformułowanego zarzutu naruszenia przepisów postepowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wskazał szereg przepisów p.p.s.a. w zw. z unormowaniami dotyczącymi postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu jednakże eksponowane i omówione są jedynie (i bardzo syntetycznie) kwestie związane ze stosowaniem art. 34 § 1 u.p.e.a. oraz art. 13 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2070; dalej: ustawa nowelizująca u.p.e.a.), z przywołaniem jedynie art. 135 p.p.s.a. w ramach stwierdzenia, że WSA rozpoznając sprawę nie dokonał uchylenia postanowienia wierzyciela, przez co dopuścił się naruszenia ww. unormowania p.p.s.a. Należy zauważyć, że w skardze kasacyjnej należy nie tylko wskazać przepisy, które zdaniem jej autora zostały naruszone, ale też uzasadnić na czym konkretnie to naruszenie polegało, a także – co istotne – wykazać, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że nie ma on obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej, ani też - z drugiej strony - zastępowania autora skargi kasacyjnej w zakresie uzasadnienia zarzutów. Istotne jest oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej (zob. wyroki NSA z 19 marca 2014 r., II GSK 16/13 i z 17 lutego 2015 r., II OSK 1695/13). Z tych względów dalsze rozważania ograniczone są do oceny zarzutu w zakresie w jakim został on uzasadniony.

Istota sporu w sprawie dotyczy oceny czy organ egzekucyjny wykonał - w ramach posiadanych kompetencji, tj. zarówno uprawnień, jak i obowiązków - zalecenia zawarte w uprzednio wydanym w sprawie prawomocnym wyroku WSA o sygn. I SA/Kr 1/21.

Powyższy wskazany zakres implikuje konieczność przywołania najistotniejszych - z punktu widzenia zarzutów skargi kasacyjnej - ustaleń i wskazań Sądu I instancji zawartych w ww. prawomocnym wyroku. W uzasadnieniu wyroku I SA/Kr 1/21 WSA stwierdził m.in., że:

- "Bezsporne jest, że wystawiony na skarżącego tytuł wykonawczy obejmował obowiązek uiszczenia dodatkowej opłaty z tytułu niezapłaconego postoju w strefie płatnego parkowania w dniu [...].07.2018 r. Jednakże twierdzenia skarżonego organu o sporządzonej w sprawie dokumentacji fotograficznej nie zostały potwierdzone żadnymi konkretnymi dowodami, stąd same twierdzenia organu, czy też wierzyciela nie mogły być uznane za wystarczające dla wykazania postoju w sytuacji braku wykupienia biletu parkowania w w/w dniu, a w związku z tym postępowanie to musi zostać uznane za wadliwe, jako skutkujące przyjęciem, iż zachodzą podstawy do nałożenia na skarżącego opłaty. Brak jest wszak dokumentacji spornej okoliczności, tj. fotografii dotyczących miejsca parkowania objętego strefą parkowania i wyznaczonym konkretnie miejscem, wskazanie dnia postoju, a także kopii zawiadomień. (...) Twierdzenie wierzyciela, w oparciu o które wydał on postanowienie o nieuznaniu zarzutu wskazywało na taką szczegółową dokumentację fotograficzną, a organ nadzoru, zarówno pierwszej jak i drugiej, jedynie powołały się na te fotografie, nie załączając ich do akt sprawy, w efekcie nie dokonując żądnej ich oceny. Występują więc w sprawie wątpliwości, na jakiej ostatecznie podstawie dowodowej przyjęto fakt parkowania w wyszczególnionym miejscu postojowym, w sytuacji braku fotografii, czy zawiadomienia w zakresie tego miejsca, czy znaków pionowych jak i poziomych wyznaczających miejsce postojowe. (...) Konieczne było wykazanie odpowiednimi dowodami fotograficznymi spornego miejsca postoju, także w aspekcie znaków pionowych jak i poziomych.";

- "Z art. 28 § 1 u.p.e.a. [powinno być: art. 29 § 1 u.p.e.a - przyp. NSA] wynika, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej i że organ ten nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (...). Przepis ten stanowi zasadę postępowania egzekucyjnego sprowadzającą się do przyjęcia, że zarzuty mają na celu ochronę uczestników postępowania egzekucyjnego w zakresie prawidłowości samego postępowania egzekucyjnego (...). wniesienie zarzutu wszczyna postępowanie w sprawie jego rozpoznania i wydania rozstrzygnięcia w zakresie jego zasadności (co do zasadności tego obowiązku). Organ egzekucyjny jest zobowiązany po wniesieniu zarzutu do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, przy zastosowaniu Kodeksu postępowania administracyjnego.";

- "(...) rzetelnej weryfikacji winien podlegać zarzut A. C. nieistnienia obowiązku opłacenia opłaty dodatkowej. Przede wszystkim organ powinien ocenić istnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w świetle odpowiedniej dokumentacji fotograficznej, tj. czy kontroler wystawił imienne zawiadomienie wobec skarżącego, zawierające nr zawiadomienia, identyfikację samochodu oraz godzinę jego wystawienia, które włożył we wskazanym przedziale czasowym kontroli za wycieraczkę samochodu skarżącego, a nadto, że samochód był zaparkowany w konkretnym miejscu objętym obowiązkiem uiszczenia opłaty. (...) Wskazywane przez organy dowody z fotografii tej okoliczności nie zostały natomiast zweryfikowane i zbadane, gdyż brak ich w przesłanych do sądu aktach sprawy, nadto z samego uzasadnienia decyzji wynika, iż organ uznał za niepodważalne to, co wskazał wierzyciel, uznając iż jest bezwzględnie związany jego stanowiskiem. Podobnie rzecz miała się w kwestii braku odpowiednich oznaczeń pionowych i poziomych strefy, organ jedynie posłużył się stanowiskiem określonego działu pracowników wierzyciela, nie weryfikując tego w żaden sposób.";

- "skoro nie udokumentowano dostatecznie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia, brak było podstaw do uznania za niezasadny zarzutu skarżącego, co do nieistnienia obowiązku, zwłaszcza, iż skarżący wyraźnie zaakcentował w toku sprawy konieczność dowiedzenia przez organ, że parkował on pojazd w strefie płatnego parkowania. Kwestie te winny zostać ustalone przez organ w oparciu o wyżej wskazane uwagi."

Wydaje się, że nie bez znaczenia dla oceny rzeczywistego zakresu sformułowanych przez WSA wytycznych, które zalecone zostały do zrealizowania przez organ egzekucyjny - a ich wykonanie było przedmiotem kontroli Sądu I instancji, który wydał zaskarżone kasacyjnie orzeczenie - jest zawarte w uzasadnieniu przedmiotowego prawomocnego wyroku twierdzenie, że: "Z tego względu zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak i postanowienie organu I instancji, zostały na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy o p.p.s.a. uchylone." Wskazanie to nie do końca koresponduje z sentencją wyroku I SA/Kr 1/21, jej bowiem mocą uchylone zostały wyłącznie postanowienia organów egzekucyjnych. Postanowienie SKO zaś w przedmiocie - jak się wydaje (wynika to ze wstępnej części uzasadnienia ww. orzeczenia) - utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia wierzyciela uznającego zgłoszony zarzut za nieuzasadniony, uchylone jednak nie zostało. Kwestie potencjalnej kognicji sądu w tym ostatnim przedmiocie zostaną wyjaśnione w dalszej części uzasadnienia.

Z przedstawionej w części wstępnej (historycznej) niniejszego uzasadnienia przebiegu ponowionego postępowania wynika, że organ egzekucyjny - w ramach zastosowania wytycznych zawartych w wyroku I SA/Kr 1/21 - zwracał się dwukrotnie do wierzyciela o przesłanie stosownej dokumentacji (pismami z 14 grudnia 2021 r. oraz 27 stycznia 2022 r.), w tym dokumentacji fotograficznej na którą powoływał się wierzyciel w wydanym przez siebie postanowieniu. Co istotne, w drugim z pism - z uwagi na brak wcześniejszego przesłania do organu zdjęć dokumentujących istnienie stosownych znaków w miejscu postoju pojazdu skarżącego - organ wezwał wierzyciela o udzielenie informacji czy dysponuje on fotografiami dokumentującymi parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania wyznaczonej określonymi znakami drogowymi. W odpowiedzi na to wezwanie stwierdzono, że wszelka dokumentacja zdjęciowa została już organowi egzekucyjnemu przekazana.

Rację ma organ, że w sprawie znajduje zastosowanie dyspozycja art. 34 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. Postępowanie zostało bowiem wszczęte przed tym dniem (tj. 3 września 2019 r.). A na mocy art. 13 ust. 1 ustawy nowelizującej u.p.e.a. z dnia 11 września 2019 r., którą zmieniono brzmienie m.in. art. 34 u.p.e.a., do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 (tj. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w dotychczasowym brzmieniu, Dz. U. z 2019 r. poz. 1438, z późn. zm.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy - co nastąpiło 30 lipca 2020 r. - stosuje się przepisy dotychczasowe.

W myśl powołanego art. 34 § 1 u.p.e.a. (w brzmieniu do dnia 29 lipca 2020 r.): "Zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 (...) organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. (...)". W sprawie poza sporem pozostaje, że skarżący (zobowiązany) złożył zarzut na postępowanie egzekucyjne podnosząc nieistnienie obowiązku, a zatem zarzut, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. To zaś oznacza, że organ egzekucyjny (nie będący w niniejszej sprawie jednocześnie wierzycielem) zobowiązany był nie tylko do uzyskania stanowiska w zakresie zgłoszonego zarzutu, ale także do uwzględnienia go w podejmowanym rozstrzygnięciu.

Przed merytorycznym odniesieniem się do postawionych zarzutów, wspomnieć należy, że od 15 sierpnia 2015 r. przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. otrzymał brzmienie z którego wynikało, iż skarga przysługuje na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu (Dz. U. z 2015 r. poz. 658). Kolejna zmiana tego przepisu nastąpiła z dniem 30 lipca 2020 r. (v. art. 7 ustawy nowelizującej u.p.e.a.) i obecnie skarga przysługuje na wszystkie postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym. We wskazanym wyżej wcześniejszym okresie, wobec braku możliwości odrębnego zaskarżenia do sądu administracyjnego ostatecznego postanowienia wierzyciela w przedmiocie ustosunkowania się do wniesionych zarzutów, w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażony został pogląd, że rozpatrując skargę na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie wniesionych zarzutów, sąd powinien również poddać kontroli stanowisko wyrażone przez wierzyciela, gdyż pozostaje to w granicach sprawy o której mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a. (por. np. wyroki NSA: z 9 maja 2017 r., II FSK 1582/17; z 11 czerwca 2019 r., II FSK 2024/17; z 19 lipca 2019 r., II FSK 2447/17; dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Kontynuując powyższy wątek rozważań, także w kontekście stanowiska skarżącego kasacyjnie organu, należy wskazać na ewentualne uprawnienie sądu administracyjnego w przedmiocie kontroli postanowienia wierzyciela w postępowaniu sądowoadministracyjnym, które to postanowienie zapadło w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym przed 30 lipca 2020 r. (czyli w stanie prawnym uprzednio obowiązującym jw. przedstawiono), ale kontrola sądowoadministracyjna postępowania egzekucyjnego wszczęta na podstawie skargi do WSA nastąpiła po tej dacie. Mając na uwadze, że regulacje ustawy nowelizującej u.p.e.a. mają charakter podstawowy dla prowadzenia postępowania egzekucyjnego (w zakresie postępowań wszczętych zarzutami w sprawie egzekucji administracyjnej i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe), zasadne jest uznanie, iż sądowa kontrola rozstrzygnięć zapadłych w tych postępowaniach również powinna się odbywać na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów. Takie stanowisko potwierdza uzasadnienie do projektu ustawy nowelizującej załączone do rządowego projektu ustawy z dnia 6 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw - druk sejmowy VIII kadencji, nr 3753, s. 151 in fine - s.152 (w przywołanym uzasadnieniu błędnie oznaczono, że dotyczy to projektowanego art. 23, tymczasem dotyczyło to projektowanego art. 25 - co wynika jasno z porównania treści wskazanego fragm. uzasadnienia z treścią projektowanych przepisów ustawy), w kontekście treści zawartej na s. 1 tegoż uzasadnienia. Tym bardziej, że w rozpoznawanej sprawie postanowienie SKO utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie wierzyciela uznające zarzut za nieuzasadniony, wydane w okresie obowiązywania przepisów u.p.e.a. przed ich nowelizacją (datowane na 29 lipca 2020 r.) stało się ostateczne w toku instancji.

Uwzględniając dotychczasowe ustalenia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji powinien, dokonując ponownego rozpoznania sprawy, uwzględnić zakres i sposób zastosowania się do wytycznych WSA wyrażonych w wyroku o sygn. akt I SA/Kr 1/21, z uwzględnieniem: - całokształtu stanowiska wyrażonego przez Sąd I instancji w tymże prawomocnym orzeczeniu; - dyspozycji art. 34 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, mając na uwadze kompetencje kontrolne sądu w przedmiotowej sprawie.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu wyroku oraz przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 206 i art. 207 § 2 p.p.s.a., odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, mając na uwadze charakter rozpoznawanej sprawy oraz wynikającą z akt sprawy trudną sytuację życiową skarżącego, który miałby zostać obciążony kosztami postępowania sądowego.