Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 193/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2017-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 11, art. 33 ust. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 645
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Maciej Lipiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2017 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Wojewody z dnia "...]" r., nr "[...]" w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 3 czerwca 2015 r. Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w "[...]" , działając z upoważnienia Starosty "[...]", uznał "[...]"za osobę bezrobotną i przyznał jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 2 czerwca 2015 r. na okres 365 dni.

Następnie, decyzją z dnia 23 lutego 2016 r., na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a

i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 1 i ust. 4ca ustawy z dnia 20 kwietnia

2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r., poz. 149,

z późn. zm.), dalej jako "ustawa", organ pierwszej instancji orzekł o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem 16 listopada 2015 r. oraz utraty z tym dniem prawa do zasiłku. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Rozstrzygnięcie uzasadniono podjęciem przez stronę zatrudnienia (innej pracy zarobkowej).

Decyzją z dnia 15 kwietnia 2016 r. Wojewoda "[...]", po rozpoznaniu odwołania "[...]", utrzymał w mocy decyzję będąca przedmiotem odwołania.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że strona w związku z podpisaniem umowy o wykonywanie czynności agencyjnych, od dnia 16 listopada 2015 r. nie spełnia przesłanek osoby bezrobotnej określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. W konsekwencji powyższego zasadnie orzeczono o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Wojewoda podkreślił, że status osoby bezrobotnej jest w pełni zdefiniowaną instytucją prawną, a nie stanem faktycznym wynikającym z braku wykonywania pracy zarobkowej. Wyjaśnił, że zakaz świadczenia innej pracy zarobkowej, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy, oznacza zakaz wykonywania pracy lub świadczenia usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym agencyjnej, niezależnie od wysokości uzyskiwanego z tego tytułu przychodu. Organ odwoławczy wskazał, o uznaniu za osobę bezrobotną nie decyduje charakter wykonywanej pracy zarobkowej ani to, czy przynosi ona wymierny dochód, lecz sam fakt podjęcia innej pracy zarobkowej w rozumieniu definicji określonej w ustawie. Samo zawarcie umowy zlecenia lub agencyjnej, bez względu na wysokość wynagrodzenia, skutkuje utratą statusu osoby bezrobotnej.

Po rozpoznaniu skargi "[...]"na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 14 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 661/16, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Sąd zarzucił, że w rozpoznawanej sprawie organ zatrudnienia zastosował art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.), dalej powoływanej jako "K.p.a.".

Sąd podał, że w dniu 16 listopada 2015 r. skarżąca zawarła ze spółką prawa handlowego umowę nazwaną umową o wykonywanie przez doradcę czynności agencyjnych na rzecz Towarzystw Ubezpieczeniowych, z którymi ta spółka zawarła umowy o świadczenie pośrednictwa ubezpieczeniowego. Stwierdził, że samo podjęcie

i wykonywanie zatrudnienia na podstawie tej umowy stanowi inną pracę zarobkową, bez względu na fakt nieuzyskiwania dochodu lub uzyskiwania niskiego dochodu z tego tytułu, ale tylko pod warunkiem, że fakt wykonywania innej pracy zarobkowej nie budziłby żadnych wątpliwości. Zauważył, że zgodnie z zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy definicją innej pracy zarobkowej jest nią wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych. Ustawodawca wymienia w wymienionym przepisie rodzaje umów cywilnoprawnych, których wykonywanie jest traktowane jako wykonywanie innej pracy zarobkowej. Nie oznacza to, że inne umowy cywilnoprawne, w tym umowy nienazwane, nie mieszczą się w ramach tej definicji. Sąd zwrócił uwagę, że przyczyną utraty statusu osoby bezrobotnej jest pozostawanie nie w jakimkolwiek stosunku cywilnoprawnym, ale tylko w takim, który koliduje z gotowością do podjęcia pracy. Istotnym elementem ustawowej definicji osoby bezrobotnej jest bowiem pozostawanie w pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia. Zaznaczył, że nie chodzi tu o wolę deklarowaną przez bezrobotnego, ale o gotowość rzeczywistą. W tym natomiast zakresie sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona. Sąd zauważył, że w znaczeniu słownikowym "wykonywać" to znaczy m.in. urzeczywistniać, realizować, przeprowadzać, materializować, spełniać. O tym, czy umowa jest wykonywana nie świadczy zatem tylko jej treść, lecz to, czy faktycznie jest ona realizowana. W tym zakresie organy administracyjne nie poczyniły żadnych ustaleń, mimo że strona już w toku postępowania administracyjnego podnosiła, że nie świadczyła pracy na podstawie zawartej umowy. Sąd zarzucił, że organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji w żaden sposób nie odniósł się do zarzutów odwołania dotyczących tego, że umowa nie była wykonywana. Natomiast w okolicznościach sprawy ma to istotne znaczenie, gdyż z uzasadnienia decyzji w żaden sposób nie wynika, czy poza podpisaniem przedmiotowej umowy, organ brał pod uwagę inne okoliczności, które w jego ocenie, stanowiły przesłankę utraty statusu osoby bezrobotnej.

Sąd zarzucił, że w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy dopiero w odpowiedzi na skargę w sposób obszerny ustosunkował się do charakteru prawnego umowy, którą zawarła skarżąca. W toku postępowania administracyjnego natomiast nie zostały usunięte braki w zakresie ustaleń i oceny, czy umowa ta była rzeczywiście wykonywana i po jej podpisaniu strona pozostawała w gotowości do podjęcia zatrudnienia. W ocenie Sądu, przesłanką utraty statusu osoby bezrobotnej może być, nie samo zawarcie umowy cywilnoprawnej, lecz utrata gotowości do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, będąca następstwem wykonywania takiej umowy. Sąd nakazał, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy dokładne ustalenie stanu faktycznego w opisanym zakresie

i dokonanie oceny materiału dowodowego, zgodnie z przedstawionymi wskazaniami,

a następnie w oparciu o całość zgromadzonego w sprawie materiału i powołane normy prawa materialnego, rozstrzygnięcie sprawy i przedstawienie wyników tego rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymogi art. 107 § 3 K.p.a.

Decyzją z dnia 31 października 2016 r. Starosta "[...]"pozbawił skarżącą statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od dnia 16 listopada 2015 r. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca nie spełniła wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 2 i pkt 11 ustawy przesłanek pozwalających uznać ją za osobę bezrobotną, gdyż zawarła w dniu 16 listopada 2015 r. umowę

o wykonywanie czynności agencyjnych nr "[...]"z "[...]". Organ stwierdził, że samo podjęcie i wykonywanie pracy na podstawie tej umowy w świetle definicji ustawowej stanowi inną pracę zarobkową, zaś fakt nieuzyskiwania dochodu z tego tytułu lub uzyskiwania niskiego dochodu nie ma znaczenia przy ocenie czy bezrobotna wykonywała inną pracę zarobkową. Przy uznaniu za osobę bezrobotną nie decyduje bowiem charakter wykonywanej pracy zarobkowej ani to, czy przynosi ona wymierny dochód, lecz sam fakt podjęcia w tym przypadku innej pracy zarobkowej, w rozumieniu definicji zawartej w ustawie o promocji zatrudnienia. Ocenił, że powyższa umowa nie jest umową agencyjną w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego i ustawy z 22 maja 2003 r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym (Dz.U. z 2014 r., poz. 1450, z późn. zm.), lecz stanowi umowę cywilnoprawną zawartą ze spółką (agentem) w celu wykonywania czynności agencyjnych na rzecz towarzystw ubezpieczeniowych, z którymi spółka ta zawarła umowy o świadczenie pośrednictwa ubezpieczeniowego (umowy agencyjne). Z treści tej umowy jednoznacznie wynika, że "[...]" jest agentem ubezpieczeniowym, który zawarł umowy agencyjne z towarzystwami ubezpieczeniowymi, zaś skarżąca jest jedynie osobą wykonującą czynności agencyjne w imieniu agenta ubezpieczeniowego (Spółki) na rzecz tych towarzystw. Starosta zaznaczył, że potwierdzają to informacje zawarte w prowadzonym przez Komisję Nadzoru Finansowego rejestrze agentów ubezpieczeniowych, w którym skarżąca została wskazana jako osoba wykonująca czynności agencyjne, zaś spółka "[...]"jako agent ubezpieczeniowy. Zgodnie natomiast ze słownikiem pojęć Polskiej Izby Ubezpieczeń osoba wykonująca czynności agencyjne to osoba fizyczna, z reguły pracownik agenta ubezpieczeniowego, która osobiście wykonuje czynności agencyjne powierzone temu agentowi przez ubezpieczyciela lub ubezpieczycieli; czynności te mogą polegać na: pozyskiwaniu klientów, wykonywaniu czynności przygotowawczych zmierzających do zawierania umów ubezpieczenia, itd. Z powyższego organ wywiódł, że wykonywanie przez skarżącą zawartej umowy nie musiało być poprzedzone zgłoszeniem prowadzenia przez nią działalności gospodarczej. Zdaniem organu, bezspornie skarżąca wykonywała tę umowę. Zgodnie z § 4 pkt 7 umowy od chwili podpisania umowy skarżąca przyjęła na siebie zobowiązanie uczestnictwa w szkoleniach, spotkaniach, konferencjach, warsztatach i akcjach marketingowych organizowanych przez "[...]". Ocenił, że skarżąca wykonywała nałożone na nią zobowiązanie, gdyż od daty podpisania umowy wzięła udział w co najmniej kilku szkoleniach organizowanych i finansowanych przez tę Spółkę. Związanie umową i wykonywanie zobowiązań z niej wynikających, w ocenie organu, przesądziło o tym, że z chwilą podpisania umowy skarżąca utraciła gotowość do podjęcia w pełnym wymiarze czasu pracy innej pracy zarobkowej, co jest przesłanka do uzyskania statusu osoby bezrobotnej.

W złożonym odwołaniu "[...]"podniosła, że samo podpisanie umowy i udział w szkoleniach nie stanowi podjęcia innej pracy zarobkowej w rozumieniu przepisów ustawy. Zaznaczyła, że pracę mogła podjąć dopiero po zarejestrowaniu działalności gospodarczej. Oceniła, że decyzja jest sprzeczna z treścią wyroku WSA w Olsztynie, gdyż organ nie udowodnił, że wykonuje ona pracę zarobkową. Stwierdziła też, że udział w szkoleniach, które miały na celu przygotowanie jej do podjęcia w przyszłości własnej działalności gospodarczej, nie może być uznany za równoważny z wykonywaniem pracy zarobkowej, gdyż byłoby to niezgodne z treścią wyroku. Ponadto, nie może być uznany za utratę gotowości do podjęcia pracy, gdyż przepisy ustawy o promocji zatrudnienia nie wymieniają udziału w szkoleniach jako przesłanki do pozbawienia statusu osoby bezrobotnej. Zauważyła, że osoby bezrobotne często kierowane są na szkolenia przez urzędy pracy i nie tracą wówczas statusu osoby bezrobotnej, a zgodnie z art. 33 ustawy to przerwanie szkolenia lub niepodjęcie szkolenia jest przyczyną pozbawienia kogoś statusu osoby bezrobotnej. Stwierdziła, że szkolenia, którym poddała się po podpisaniu umowy, miały ten sam cel, jak szkolenia proponowane przez urząd pracy. Podniosła, że nie zaproponowano jej żadnej pracy ani szkolenia, zatem organ wywodząc o utracie przez nią gotowości do pracy, nie odniósł się do jej sytuacji. Dodała, że jej udział w szkoleniach wynikających z zawartej umowy, które miały miejsce przeciętnie raz w miesiącu, nie spowodował utraty gotowości do pracy.

Decyzją z dnia 16 grudnia 2016 r. Wojewoda "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy podniósł, że w sprawie bezsporne jest zawarcie przez skarżącą w dniu 16 listopada 2015 r. umowy o wykonywanie czynności agencyjnych ze Spółką z o. o. "[...]". Zaznaczył, że umowa ta nie jest umową agencyjną w rozumieniu przepisów k.c. i ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym, lecz stanowi umowę cywilnoprawną zawartą z agentem w celu wykonywania czynności agencyjnych na rzecz towarzystw ubezpieczeniowych, z którymi spółka zawarła umowy o świadczenie pośrednictwa ubezpieczeniowego (umowy agencyjnej). Wobec powyższego, skarżąca nie musiała prowadzić działalności gospodarczej, aby wykonywać czynności agencyjne pod kierownictwem i nadzorem agenta ubezpieczeniowego. Wskazał, że zawarta umowa określa szczegółowo wykaz czynności (obowiązków) nałożonych na skarżącą oraz innych zobowiązań, których niedochowanie może stanowić podstawę do rozwiązania umowy. Zgodnie z § 4 pkt 7 tej umowy skarżąca została zobowiązana do uczestnictwa w szkoleniach, spotkaniach, konferencjach, warsztatach i akcjach marketingowych organizowanych przez Spółkę i/lub Towarzystwa Ubezpieczeniowe, związanych z wykonywaniem usług objętych umową oraz poddania się, przewidzianej dla danego szkolenia, formie sprawdzenia stopnia pozyskania wiedzy. Wojewoda podniósł, że skarżąca uczestniczyła w szkoleniach lub egzaminach w dniach: 16-20 listopada 2015 r.

w "[...]" (szkolenie), 3-4 marca 2016 r. w "[...]" (szkolenie), 20 kwietnia 2016 r. w "[...]" (egzamin), 10 maja 2016 r. w "[...]" (egzamin), 20 maja 2016 r. w "[...]" (szkolenie i egzamin), 23 czerwca 2016 r. w "[...]" (szkolenie), 5-6 września 2016 r. w "[...]" (szkolenie) i 30 września 2016 r. w "[...]" (szkolenie). Ocenił, że obowiązek odbywania szkoleń związanych z wykonywaniem usług objętych umową i poddania się formie sprawdzenia stopnia pozyskania wiedzy, był przez skarżącą realizowany. Zdaniem organu odwoławczego, udział w szkoleniach stanowił wypełnienie ciążących na skarżącej obowiązków służbowych, wynikających z treści umowy. Wojewoda zauważył, że w przedmiotowej sprawie wykonywanie innej pracy zarobkowej nie może być utożsamiane jedynie z wykonywaniem tylko czynności stricte związanych z charakterem danej pracy lub zajmowanym stanowiskiem, gdyż często dopuszczenie nowego pracownika do wykonywania danej pracy lub dalsze zajmowanie przez pracownika dotychczasowego stanowiska musi być poprzedzone odbyciem stosownego szkolenia. Zdaniem organu odwoławczego nie budzi wątpliwości, że w ramach uczestnictwa w szkoleniu pracownik także wykonuje zlecaną pracę. Dodał, że przez udział w cyklu szkoleń skarżąca zdobywała niezbędne kwalifikacje, których posiadanie wiązało się z zakresem obowiązków doradcy. W świetle powyższego uznał, że zawarta umowa była przez skarżącą wykonywana, gdyż jednym z obowiązków skarżącej był udział w szkoleniach, które miały charakter praktyczny i były bezpośrednio związane z charakterem wykonywanej pracy. Dodatkowo organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z zapisami umowy skarżąca posiadała adres służbowej poczty elektronicznej.

W ocenie organu odwoławczego, skoro umowa była wykonywana, to po jej podpisaniu strona nie pozostawała już w gotowości do podjęcia zatrudnienia. Stwierdził, że nawet uznanie, że udział w szkoleniach nie przesądza o wykonywaniu przez skarżącą innej pracy zarobkowej, to należało mieć na względzie treść art. 75 ust. 3 ustawy, obligującego bezrobotnego do informowania powiatowego urzędu pracy o zamierzonym pozostawianiu w sytuacji powodującej brak gotowości do pracy. W aktach sprawy brak jest natomiast dowodów, aby skarżąca informowała urząd pracy o zamierzonym wyjeździe na szkolenie w dniach 16-20 listopada 2015 r. w "[...]". Zauważył, że ustawodawca nie definiuje pojęcia "inna sytuacja powodująca brak gotowości do podjęcia zatrudnienia", a zatem może to być jakakolwiek sytuacja, np. choroba, wyjazd do innego miasta, kłopoty rodzinne czy też dokształcanie, która ogranicza gotowość bezrobotnego do pojęcia zatrudnienia. Wojewoda uznał, że nie zgłaszając zamiaru uczestnictwa w szkoleniu skarżąca pozostawała w sytuacji powodującej brak gotowości, który skutkuje pozbawieniem statusu osoby bezrobotnej, zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy. Dodał, że szkolenia, w których uczestniczyła skarżąca, w większości przypadków odbywały się

w miejscowościach znacznie oddalonych od obszaru działania PUP w "[...]".

Dodatkowo organ odwoławczy za niedopuszczalne uznał łączenie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z wykonywaniem jakiejkolwiek pracy zarobkowej, którą mogłaby wykonywać dodatkowo osoba faktycznie zatrudniona, dorabiając do pełnego etatu lub prowadząca na własny rachunek działalność gospodarczą. Ocenił, że nie ma bowiem znaczenia rodzaj pracy i predyspozycje strony, która potrafi tak zorganizować czas, aby spełnić przesłankę "zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia". Jest to dodatkowa okoliczność, która musi być spełniona łącznie z warunkiem "niezatrudnienia" lub "niewykonywania innej pracy zarobkowej". W świetle przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy tej samej osobie nie może bowiem jednocześnie przysługiwać przymiot pracownika i bezrobotnego.

Z uwagi na powyższe, Wojewoda uznał, że skarżąca nie spełniła przesłanek niezbędnych do legitymowania się statusem osoby bezrobotnej. Skarżąca aktywizowała swoją sytuację zawodową, a nie można jednocześnie pozostawać osobą o statusie bezrobotnego i korzystać z zasiłku dla bezrobotnych wypłacanych ze środków przeznaczonych na łagodzenie skutków bezrobocia.

W złożonej skardze "[...]"zarzuciła, że organy obu instancji błędnie ustaliły, iż po zawarciu umowy nie pozostawała w gotowości do podjęcia pracy w pełnym wymiarze, a zatem były podstawy do pozbawienia jej statusu osoby bezrobotnej i zasiłku, czym naruszono art. 2 ust 1 pkt 2 ustawy przez błędną wykładnię tego przepisu i mylne pojęcie użytego tam określenia "gotowości do pracy". Zdaniem skarżącej, nie można

w świetle tego przepisu stwierdzić, że uczestnictwo w trwających jeden lub dwa dni szkoleniach może być przeszkodą do pozostawania w gotowości do podjęcia pracy, gdyż nie przeszkadzało jej to w gotowości do podjęcia "innej pracy zarobkowej", wymienionej

w tym przepisie, czyli pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej, gdzie nie obowiązuje taki wymiar czasu pracy, jak przy umowie o pracę, gdyby taką propozycję otrzymała od Urzędu Pracy i nie przeszkadzało jej to w dopełnieniu innych obowiązków wynikających

z ustawy do wykazania swojej gotowości do pracy. Dodała, że umowa o wykonywanie czynności agencyjnych była umową cywilną a nie umową o pracę i na podstawie tej umowy mogła wykonywać czynności agencyjne dopiero po zarejestrowaniu się jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. Nie można więc twierdzić, że wykonywała na podstawie tej umowy pracę zarobkową, co było już stwierdzone przez WSA. Skarżąca przyznała, że uczestniczyła w szkoleniach, ale zastrzegła, że nie były to "obowiązki służbowe", o jakich jest mowa w uzasadnieniu decyzji, gdyż nie była to umowa o pracę ani stosunek służbowy i nie stała się po jej podpisaniu pracownikiem. Udział skarżącej

w szkoleniach nie przeszkadzałby jej w podjęciu innej pracy zarobkowej, gdyby taką organ jej zaproponował, pozostawała zatem w gotowości do podjęcia pracy. Przeszkodą nie był również" służbowy" adres mailowy.

Skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy błędnie zastosował również art. 75 ust. 3 ustawy, gdyż jej udział w szkoleniach nie przekroczył 10 dni w roku, a ponadto szkolenia nie stanowiły sytuacji powodującej "brak gotowości do pracy z innego powodu". Dodała, że informując Urząd Pracy o podpisaniu umowy o wykonywanie czynności agencyjnych niejako poinformowała Urząd o swoim udziale w szkoleniach, bo taki zapis był w umowie. Podkreśliła, że udział w szkoleniach nie może być uznany za wykonywanie pracy zarobkowej. Wyrazem gotowości do podjęcia pracy jest bowiem realizacja nałożonego na osobę bezrobotną obowiązku zgłaszania się do właściwego Powiatowego Urzędu Pracy w wyznaczonym terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenie gotowości do podjęcia pracy. Ponadto skarżąca podniosła, że szkolenia, które odbywała miały na celu uzyskanie kwalifikacji umożliwiających jej podjęcie zatrudnienia czyli "wyjście z bezrobocia".

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Przede wszystkim należy podnieść, że rozpatrywana sprawa była przedmiotem rozpoznania przez tut. Sąd, który wyrokiem z dnia 14 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 661/16, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zgodnie zaś z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone

w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna dotyczy więc prawidłowości zastosowania w konkretnej sprawie określonych przepisów prawa, pozostających

w logicznym związku z treścią rozstrzygnięcia (zob. np. wyrok NSA z 25 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 3065/12, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Wskazania co do dalszego postępowania, o których mowa w art. 153, są natomiast konsekwencją oceny prawnej i dotyczą sposobu procedowania w toku ponownego rozpatrzenia sprawy, w celu uniknięcia popełnionych błędów. Wytyczają one kierunek, w którym powinno zmierzać ponowione postępowanie, dla uniknięcia wadliwości w postaci, np. uchybień procesowych związanych z wyjaśnieniem sprawy (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 278/14, CBOSA).

Z powołanego przepisu wynika bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do dalszego biegu postępowania, który może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 263/10 (CBOSA), organ administracji rozpatrując sprawę ponownie powinien się zastosować do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone

w orzeczeniach sądowych wydanych w innych sprawach. Niezastosowanie się przez organ administracji przy ponownym rozstrzyganiu do oceny prawnej wyrażonej przez sąd

w wyroku narusza zasadę związania organu ocena prawną i oznacza, że podjęte w ten sposób rozstrzygnięcie jest wadliwe. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. sąd kontrolujący rozstrzygnięcia wydane w ponowionym wskutek wcześniejszego wyroku postępowaniu również nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz jest zobowiązany do podporządkowania się temu wyrokowi oraz kontroli skarżonego rozstrzygnięcia pod kątem zastosowania się organu do wskazań co do dalszego postępowania.

Zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowania się wytycznym co do dalszego postępowania. Rozpoznając niniejszą sprawę po wydaniu prawomocnego wyroku tut. Sądu z dnia 14 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 661/16, organy obu instancji uwzględniły zarówno dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie

w sprawie, jak i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w tym wyroku.

W powołanym wyroku Sąd stwierdził, że przyczyną utraty statusu osoby bezrobotnej jest pozostawanie tylko w takim stosunku cywilnoprawnym, który koliduje z gotowością do podjęcia pracy. Zaznaczył, że chodzi tu nie o wolę deklarowaną przez bezrobotnego, ale

o rzeczywistą gotowość. Sąd zauważył, że w tym zakresie sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona. Wskazał, że o tym, czy umowa jest wykonywana nie świadczy tylko jej treść, lecz to, czy faktycznie jest ona realizowana, w którym to zakresie organy administracji nie poczyniły żadnych ustaleń. Sąd zarzucił ponadto, że w okolicznościach sprawy istotne znaczenie ma to, czy umowa była wykonywana. Nadto, zauważył, że

z uzasadnienia decyzji nie wynikało, czy poza podpisaniem przedmiotowej umowy, organ brał pod uwagę inne okoliczności, które stanowiły przesłankę utraty statusu osoby bezrobotnej. W ocenie Sądu, przesłanką utraty statusu osoby bezrobotnej może być utrata gotowości do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy będąca następstwem wykonywania tej umowy. Sąd nakazał, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy dokładne ustalenie stanu faktycznego w opisanym zakresie i dokonanie oceny materiału dowodowego, zgodnie z przedstawionymi wskazaniami, a następnie w oparciu o całość zgromadzonego w sprawie materiału i powołane normy prawa materialnego, rozstrzygnięcie sprawy i przedstawienie wyników tego rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymogi art. 107 § 3 K.p.a.

Realizując powyższe wytyczne, w toku ponownego rozpoznania sprawy, organ pierwszej instancji, na podstawie przedłożonych przez skarżącą dokumentów, ustalił, że skarżąca uczestniczyła w szkoleniach i egzaminach w dniach: 16-20 listopada 2015 r.

w "[...]" (szkolenie), 3-4 marca 2016 r. w "[...]" (szkolenie), 20 kwietnia 2016 r. w "[...]" (egzamin), 10 maja 2016 r. w "[...]" (egzamin), 20 maja 2016 r. w "[...]" (szkolenie i egzamin), 23 czerwca 2016 r. w "[...]" (szkolenie), 5-6 września 2016 r. w "[...]" (szkolenie) i 30 września 2016 r. w "[...]" (szkolenie). Powyższe ustalenia nie są kwestionowane.

Zgodnie z § 4 pkt 7 umowy nr "[...]"jednym z obowiązków skarżącej było uczestnictwo w szkoleniach i egzaminach. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z § 4 pkt 7 zd. drugie umowy brak uczestnictwa skarżącej w szkoleniach, spotkaniach, konferencjach, warsztatach i akcjach marketingowych organizowanych przez Spółkę i/lub towarzystwa ubezpieczeniowe, związane z wykonywaniem usług objętych umową lub zaniechanie poddania się przewidzianej dla danego szkolenia formie sprawdzenia stopnia pozyskanej wiedzy, mógł stanowić podstawę do rozwiązania umowy. Wobec tego prawidłowo organy orzekające w sprawie oceniły, że skoro skarżąca uczestniczyła w wymienionych szkoleniach, to nie pozostawała w gotowości do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, gdyż udział w szkoleniach i egzaminach stanowił realizację postanowień powyższej umowy o wykonywanie czynności agencyjnych. W powołanym wyroku Sąd przesądził zaś, że ta okoliczność, to jest brak gotowości do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, będąca następstwem wykonywanie umowy, stanowi przesłankę utraty statusu bezrobotnego. Sąd podkreśla, że jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w powołanym wyżej wyroku z dnia 14 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 661/16.

Wbrew ocenie skarżącej, uczestnictwo w szkoleniach organizowanych w ramach zawartej umowy, obwarowane rygorem możliwości rozwiązania umowy, stanowi o braku gotowości do podjęcia pracy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Nie ma bowiem znaczenia, że skarżącej nie przedstawiono żadnej propozycji pracy. Podstawą utraty statusu osoby bezrobotnej w niniejszej sprawie nie jest bowiem nieuzasadniona odmowa przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy.

Nie można też uwzględnić wywodu skargi, sprowadzającego się do stanowiska, że skarżąca, pomimo wykonywania ww. umowy, była w stanie gotowości do podjęcia pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej, w której nie obowiązywałby wymiar czasu pracy, jak przy umowie o pracę, o ile przedstawiono by jej takowa ofertę. Zgodnie bowiem z art. 2

ust. 1 pkt 2 ustawy podstawą nabycia statusu osoby bezrobotnej jest zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie, służbie lub innej pracy zarobkowej. Obowiązkiem osoby bezrobotnej jest zatem pozostawanie w gotowości do podjęcia zatrudnienia. Pojęcie "gotowość do podjęcia zatrudnienia" oznacza więc sytuację, gdy osoba ma zamiar, chęć i możliwość wykonywania pracy i jednocześnie nie występują żadne przeszkody po stronie tej osoby, aby świadczyć pracę. Kierując się bowiem zasadami wykładni funkcjonalnej, celowościowej i systemowej, nie można zapisu "gotowości do pracy" utożsamiać wyłącznie z samą potencjalną chęcią podjęcia przez zainteresowanego pracy. Taka deklaracja jest niezbędna, lecz gotowości do pracy nie można sprowadzać wyłącznie do czynników subiektywnych istniejących po stronie zainteresowanego. Gotowość do podjęcia pracy musi być oceniana również w kategoriach obiektywnych, co należy rozumieć, że musi oznaczać rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwość podjęcia pracy, gdyż z tą kwestią wiąże się nabycie określonych praw podmiotowych do świadczeń publicznoprawnych. Podkreślenia też wymaga, że warunek gotowości do podjęcia pracy musi być spełniony zarówno w dniu rejestracji w charakterze bezrobotnego, jak i przez cały czas korzystania

z tego statusu. Chodzi tu przy tym o możliwość podjęcia nie jakiejkolwiek działalności zarobkowej, lecz gotowość – co do zasady (z wyjątkiem osób niepełnosprawnych) – do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu. Nie można tego utożsamiać wyłącznie

z samą potencjalną chęcią podjęcia przez zainteresowanego pracy. Gotowości do pracy nie można sprowadzać wyłącznie do czynników subiektywnych istniejących po stronie zainteresowanego, ale musi być oceniana również w kategoriach obiektywnych (zob. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 338/11, dostępny [w:] Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak natomiast wyżej stwierdzono, skarżąca zobowiązała się, pod rygorem rozwiązania umowy, do wykonywania określonych w niej obowiązków. Z umowy tej nie wynikało jednocześnie, że uczestnictwo w szkoleniu i egzaminie zależy od wyboru skarżącej.

Nie można też porównywać skutków udziału osoby bezrobotnej w szkoleniach, na które została ona skierowana przez powiatowy urząd pracy z uczestnictwem

w szkoleniach, spotkaniach, konferencjach, warsztatach, itp. niezwiązanych w jakikolwiek sposób z instytucjami rynku pracy, o których mowa w ustawie, w których osoba bezrobotna uczestniczy w ramach przyjętego na siebie umownego zobowiązania, obwarowanego określonymi skutkami prawnymi.

Bezsprzecznie zatem w dacie odbywania szkoleń i egzaminów skarżąca nie była gotowa do podjęcia zatrudnienia w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Okoliczność ta stanowi zaś ustawowy warunek uznania jej za osobę bezrobotną. Skarżąca nie była bowiem – z uwagi na wykonywanie zawartej w dniu 16 listopada 2015 r. umowy- zdolna

i gotowa do podjęcia zatrudnienia.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.