Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1161/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 7, art 77, art 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 145 par 1 pkt 1 lit c)
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Socha (spr.) Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia del. WSA Joanna Zabłocka Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 2151/11 w sprawie ze skargi L. A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od L. A. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 2270 (dwa tysiące dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 lutego 2012 r. o sygn. VI SA/Wa 2151/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2011 r. o nr [...]oraz utrzymaną nią w mocy decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 4 lipca 2011 r. w sprawie ze skargi [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym. Stwierdził też, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu i orzekł o zwrocie kosztów postępowania.

Sąd I instancji przyjął, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów procesowych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Chodzi o obowiązek wyjaśnienia prawdy materialnej, jak również wybiórcze rozpatrzenie materiału dowodowego, polegające na pominięciu niektórych dowodów. Uwzględnienie skargi nastąpiło na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 7, 77, 80 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).

W ocenie Sądu I instancji, przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy co do statusu przedsiębiorcy jako nadawcy towaru, oparto się na treści umowy dostawy materiałów z dnia 14 października 2010 r. zawartej pomiędzy skarżącym i firmą [...], a także dokumencie WZ (kwicie wagowym) z dnia [...] kwietnia 2011 r. Pominięto natomiast analizę aneksu do wyżej wymienionej umowy, z której wynika, że w dniu kontroli [...] nie był ani nadawcą, ani załadowcą spornego towaru. Obowiązek jego polegał wyłącznie na wyprodukowaniu na własny koszt i ryzyko materiałów, a odbiorcą była spółka Strabag, która towar zakupiła i odebrała, dokonując załadunku materiałów we własnym zakresie, wykorzystując własną ładowarkę. Wynika to z § 1 aneksu z dnia [...] lutego 2011 r. Oznacza to brak odniesienia się do dokumentu ważnego z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. Postrzegane to jest w kategoriach nienależytego wyjaśnienia stanu sprawy z punktu widzenia przepisów prawa materialnego. Chodzi o art. 13g ust. 1b pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.). Przepis ten jednoznacznie nakazuje, że należy ustalić - czy podmiot, na który ma być nałożona kara za przejazd pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia jest nadawcą, załadowcą lub spedytorem ładunku, a następnie zaś, czy okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Zaniechanie wszechstronnej oceny materiału dowodowego w zakresie ustalenia roli skarżącego powoduje przedwczesność formułowania wniosków, co do ewentualnej odpowiedzialności na podstawie wyżej wymienionego przepisu.

Ocena powyższa jest następstwem kontroli drogowej z dnia [...] kwietnia 2011 r. w Białymstoku na drodze krajowej nr [...]. Zatrzymano pojazd [...] z naczepą, kierowany przez [...]w imieniu i na rzecz [...], prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...]. Nadawcą przewożonego towaru był [...], prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...]. Nałożono karę pieniężną w wysokości [...] zł za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 ton dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych, jak i dla potrójnej osi, a także przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.

Z przyczyn powyższych, skargę uwzględniono.

Skargę kasacyjną na powyższy wyrok w całości złożył Główny Inspektor Transportu Drogowego. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. Chodzi o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy wyżej cytowanej – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, 77, 80 i 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazując na powyższe, domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji a także zasądzenia kosztów według norm przepisanych, w tym zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu podał, że błędne jest stanowisko Sądu I instancji co do braku oceny aneksu umowy z [...] lutego 2011 r. Organ II instancji odniósł się do treści powyższego dokumentu na str. 5 decyzji w akapicie drugim. Uznał także, w świetle tego dokumentu, skarżącego za nadawcę towaru. Nie można zatem zarzucić naruszenia zasady prawdy materialnej. Stan sprawy został wyjaśniony, a brak oceny tego wątku przez Sąd I instancji stanowi uchybienie, skutkiem czego jest wniesienie skargi kasacyjnej, która zasługuje na uwzględnienie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Podał, że zarzuty są nieuzasadnione, a wyrok Sądu I instancji jest zgodny z prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest uzasadniona w świetle zarzutu w niej sformułowanym.

Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia ona wymogi określone w art. 174, art. 175 § 1, art. 176 oraz art. 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania.

Przepis art. 183 § 1 powołanej wyżej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Sąd ten z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania.

Jak wskazano wyżej, skargę kasacyjną oparto na naruszeniu przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Istota zarzutu sprowadza się do wykazania wadliwych ustaleń faktycznych przyjętych przy wyrokowaniu. Chodzi zatem o brak poprawnych ustaleń i oceny dowodów dokonanych przez Sąd I instancji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesiony zarzut jest uzasadniony. Kluczową kwestią była ocena – czy istotnie doszło do wybiórczego rozpatrzenia materiału dowodowego polegającego na pominięciu niektórych dowodów. Chodzi o aneks do umowy z dnia [...] lutego 2011 r. Przyjęcie zatem przez Sąd I instancji, że dokument ten został pominięty podczas rozpatrywania dowodów, nie jest uzasadnione.

Trafnie kasator podniósł, że organ odwoławczy również odniósł się do treści powyższego dokumentu w uzasadnieniu swojej decyzji na str. 5 w akapicie drugim i w jego świetle uznał skarżącego za nadawcę towaru. Oznacza to, że obowiązkiem Sądu I instancji było wyprowadzenie oceny z tego wniosku. Przyjęcie zatem braku odniesienia się organu do tego dokumentu i postrzeganie w kategoriach nienależytego wyjaśnienia stanu sprawy, jest nieuzasadnione. Podkreślić przy tym należy, że w dacie wydawania decyzji, aneks ten obowiązywał i zmianie uległa treść zapisów umowy, która stanowiła podstawę oceny zasadniczego materiału dowodowego w sprawie. Okoliczność ta stanowiła już dowód, że nie można było przyjąć pominięcia analizy aneksu, a tym samym nienależytego wyjaśnienia stanu sprawy i zaniechania wszechstronnej oceny materiału dowodowego. O wybiórczym rozpatrzeniu materiału dowodowego może być mowa tylko wówczas, gdy z całości dokonano oceny tylko co do niektórych. Taka sytuacja w sprawie nie zaistniała, a zatem obowiązkiem Sądu I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy jest ocena umowy z uwzględnieniem zmian do tej umowy wynikających ze spornego aneksu. Dopiero ta analiza pozwoli ocenić odpowiedzialność strony na podstawie art. 13g ust. 1b pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r., na którą powołał się Sąd I instancji.

Kontrolując zatem prawidłowość przestrzegania w rozpatrywanym postępowaniu norm podanych w skardze kasacyjnej, Sąd I instancji obowiązany był uwzględnić także zapis aneksu, który zmienił zapisy treści umowy będącej podstawą do oceny stanu faktycznego. Konsekwencją tego jest zasadność odwołania się do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, 77, 80 i 107 k.p.a.

Z przyczyn powyższych, na podstawie art. 185 § 1 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji a orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w treści art. 203 pkt 2 tej ustawy.