Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 145/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 13zw,  par. 13 zt  ust. 1,  par. 13zs
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 10a ust. 1, ust. 1a, ust. 1b
journal: Dz.U. 2022 poz 2157
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j.)
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Bolesław Stachura Protokolant referent stażysta Anna Koester po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 19 grudnia 2023r., nr 9016-2023-291/M-8110 w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu decyzją z 19 grudnia 2023 r., nr 9016-2023-291/M-8110, Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedziba w O. z 11 października 2023 r., nr [...], w przedmiocie przyznania D. K. (dalej: "Wnioskodawca", "Skarżący") pomocy finansowej jako producentowi rolnemu, który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r. i któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy.

Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji organ wskazał przepisy art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) w związku z § 13zt ust. 1-4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U z 2015 r. poz. 187 ze zm., dalej: "rozporządzenie z 2015 r.").

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Wnioskodawca złożył do organu 28 lipca 2023 r. wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r. i któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy. Do wniosku dołączył fakturę [...] z dnia 18 maja 2023 r. dokumentującą sprzedaż [...] ton pszenicy oraz fakturę [...] z dnia 29 sierpnia 2022 r. za sprzedaż pszenicy w ilości [...] ton i [...] ton. Dołączył nadto fakturę korygującą z 10 maja 2023 r. korygującą fakturę nr [...] z dnia 29 sierpnia 2022 r., podając jako przyczynę korekty: "zamknięci kontraktu swap".W dniu 6 października 2023 r. Wnioskodawca przedłożył organowi I instancji umowę sprzedaży pszenicy nr [...] zawartą w dniu 12 sierpnia 2022 r. przez Gospodarstwo Rolne K. J. – sprzedający, z A. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: "umowa sprzedaży") .

Organ I instancji, decyzją z 11 października 2023 r., [...], przyznał Wnioskodawcy pomoc finansową o wartości brutto [...] zł stanowiącej równowartość [...] euro oraz odmówił udzielenia pomocy finansowej do pozostałej wnioskowanej części.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że pomoc została przyznania w oparciu o dołączoną do akt sprawy kopię faktury nr [...] z dnia 18 maja 2023 r.

Stwierdził, że Wnioskodawca dostarczył do organu I instancji umowę sprzedaży dokumentującą sprzedaż pszenicy ustaloną na podstawie notowań giełdy MATIF w tzw. "systemie giełdowym"’, przywołał treść § 13 zw ust. 1, ust. 8 rozporządzenia z 2015 r. i wyjaśnił, że w sprzedaży zbóż w systemie giełdowym i określenie ostatecznej daty sprzedaży powinno zostać uwzględnione w treści umowy zawartej przez producenta rolnego. Przywołał w dalszej części § 3 ust. 2 umowy sprzedaży i stwierdził, że wynika z tej umowy, że termin ustalenia ceny końcowej określono na podstawie wyceny z godziny 15 z giełdy MATIF w notowaniach na dzień 12 kwietnia 2023 r.

Organ I instancji wyjaśnił, że "w związku z tym, iż faktura nr [...] z 29 sierpnia 2022 r., do której Sprzedający wystawił fakturę korygującą nr [...] z 10 maja 2023 r. dokumentującą sprzedaż pszenicy – ustalonej zgodnie z umową sprzedaży opartą o tzw. "system giełdowy" na dzień 12 kwietnia 2023 r., zawiera się poza okresem sprzedaży wskazanym w § 13 zw ust. 1 pkt 3a rozporządzenia (...), tj. od dnia 15 kwietnia 2023 r. do 15 lipca 2023 r., została wykluczona z pomocy."

W odwołaniu od tej decyzji Wnioskodawca wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do rozpoznania przez organ I instancji, ewentualnie zmianę decyzji i przyznanie pomocy finansowej, o której mowa w §13zw rozporządzenia z 2015 r. Wnioskodawca zakwestionował twierdzenie organu, jakoby w przypadku sprzedaży do której Wnioskodawca przedłożył fakturę korygującą z dnia 18 maja 2023 r., do sprzedaży doszło w dniu 12 kwietnia 2023 r. W odwołaniu zarzucił, że organ I instancji nie wskazał, dlaczego przyjął datę 12 kwietnia 2023 r., jako ostateczną datę sprzedaży ani nie wyjaśnił dlaczego odmówił mocy dowodowej fakturze korygującej nr [...] z 10 maja 2023 r.

Organ odwoławczy, zaskarżoną decyzją z 19 grudnia 2023 r., utrzymał

w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że Wnioskodawca poprawnie złożył wniosek, jednak wymagany załącznik jakim jest faktura nr [...] z dnia 29 sierpnia 2022 r., dokumentująca sprzedaż pszenicy w ilościach [...], [...] i [...] ton, wraz z fakturą korygującą z 10 maja 2023 r., nie może zostać zakwalifikowana do przyznania pomocy. Przedmiotowa faktura z 29 sierpnia 2022 r. wraz z fakturą korygującą, w ocenie organu II instancji wskazuje na sprzedaż pszenicy już w dniu 29 sierpnia 2022 r. Dołączona faktura korygującą wskazuje jedynie na korektę ceny sprzedanej pszenicy, na której dodatkowo wskazano datę sprzedaży, tj. 29 sierpnia 2022 r. Organ zwrócił uwagę, że jako przyczynę korekty faktury wskazano "zamknięcie kontraktu swap". Organ stwierdził przy tym, że kontrakt swap jest umową zawieraną między dwoma lub więcej stronami, dotyczącą wymiany przyszłych płatności według wcześniej określonych zasad, a nie zmiany terminu sprzedaży towaru w postaci pszenicy.

Nadto, organ wskazał na treść art. 106e ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2023 r. poz. 1059, dalej: "ustawa VAT") i wyjaśnił, że skoro w fakturze korygującej z 10 maja 2023 r. nie znalazły się żadne dodatkowe informacje, poza wskazaniem na korektę zmiany ceny z uwagi na zamknięcie kontraktu swap, data sprzedaży pozostaje bez zmian, tj. zgodnie z pierwotną fakturą VAT, a więc 29 sierpnia 2022 r. Na powyższe wskazuje również, w ocenie organu, pozyskana w toku postępowania umowa sprzedaży nr [...] z 12 sierpnia 2022 r., w której, w § 1 ust. 2, wskazano jako termin realizacji umowy sprzedaży do 15 września 2022 r., co potwierdza data wystawienia faktury 29 sierpnia 2022 r. Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że z § 1 ust. 4 niniejszej umowy wynika, że jest to termin odbioru przedmiotu umowy, który mógł zostać przedłużony maksymalnie o 14 dni. Z samej umowy wynika również, jak dodał organ, że rozliczenie ceny końcowej nastąpi nie później niż 12 kwietnia 2023 r., dlatego stwierdził, że zasadnie organ I instancji wskazał na dokonanie sprzedaży poza okresem ustalonym w rozporządzeniu.

Dalej, organ przywołał treść art. 2 pkt 22, art. 19a, art. 106i ust. 1 ustawy VAT i wyjaśnił, że faktyczna dostawa i sprzedaż na podstawie umowy i faktury nastąpiła przed 14 kwietnia 2023 r., natomiast faktura korygująca stanowi korektę pierwotnej ceny, a nie daty sprzedaży i została ustalona na podstawie ustalonej przez kupującego i sprzedającego ceny końcowej z uwzględnieniem notowań giełdy MATIF. Organ stwierdził, że wobec powyższych faktów nie można przyjąć, że pszenica została sprzedana w dacie wystawienia faktury korygującej.

Organ odwoławczy podsumowując stwierdził, na podstawie przedłożonej do wniosku faktury nr [...] z 29 sierpnia 2022 r. wraz z fakturą korygującą z dnia 10 maja 2023 r. oraz umowy, że sprzedaż przedmiotowej pszenicy (omyłkowo wskazał rzepak) nastąpiła przed datą 14 kwietnia 2023 roku. W konsekwencji, nie został spełniony warunek § 13zw ust. 3a ww. rozporządzenia z 2015 r., zgodnie z którym pomoc przyznaje się rolnikowi który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki w okresie od 15 kwietnia 2023 r. do 15 lipca 2023 r. Organ wyjaśnił, że konsekwencją tego ustalenia jest brak możliwości naliczenia pomocy w tej części.

W skierowanej do Sądu skardze na opisaną wyżej decyzję, Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, zarzucił naruszenie:

1) § 13 zw oraz zt rozporządzenia z 2015 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wykładania tego przepisu pozwalająca na ustalenie, czy wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy, w szczególności w zakresie tego czym jest sprzedaż oraz kiedy nastąpiła powinna nastąpić w ramach przepisów podatkowych, a konkretnie ustawy VAT oraz Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023.2383 ze zm.) a nie przepisów Kodeksu cywilnego;

2) art. 6 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.") poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa w konsekwencji naruszenia zasady wynikającej z art. 10a ust. 1a Ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1199, dalej: "ustawa o ARiMR"). Naruszenie przepisów materialnych było skutkiem tego, że w procesie wydawania zaskarżonej decyzji organ oderwał się od zasad prawoznawczych, w konsekwencji pomimo powoływania się w rozstrzygnięciu na określone przepisy, faktycznie albo stosował je błędnie, albo nie te które powinien. W konsekwencji zaskarżona decyzja narusza zasady praworządności, ponieważ postępowanie organu naruszyło przywołany wyżej przepisu ustawy o ARiMR.

3) art. 7a k.p.a. w kontekście stosowania przepisu art. 13 zt lub 13 zw rozporządzenia z 2015 r. w zakresie w jakim istnieją niedające się usunąć wątpliwości w zakresie sposobu stosowania tych przepisów w szczególności wobec wyłącznie podatkowego stosowania przepisów przez organy oraz wprowadzenia niczym nieuzasadnionych ograniczeń dowodowych w ramach postępowania o przyznanie pomocy.

4) naruszenia art. 80 k.p.a. oraz art. 10a ust 1a pkt 2 ustawy o ARMiR poprzez nieuzasadnione pominięcie części zebranego w sprawie materiału dowodowego wskutek uznania, że jest on niedopuszczalny lub nie ma znaczenia co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych, błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego i nieprawidłowego rozstrzygnięcia.

Skarżący przedstawił w skardze uzasadnienie podniesionych zarzutów.

Wskazał, że celem przepisów wprowadzonych rozporządzeniem z 2015 r. jest kompensacja producentom rolnym strat spowodowanych zmianami cen zbóż na rynku związanych z agresją Rosji na Ukrainę. Przyjęto, że straty ponieśli ci producenci którzy dokonali sprzedaży produktów rolnych w okresie referencyjnym, to jest w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do 14 kwietnia 2023 roku oraz od dnia 15 kwietnia 2023 r. do 15 lipca 2023 r. Wskazuje na to wprosi przepis § 13 zt ust. 1 oraz art. 13 zw ust. 1 rozporządzenia z 2015 r., których przedmiot jest identyczny, a zakres obejmuje łącznie okres od dnia 1 grudnia 2022 r. do 15 lipca 2023 r. Wedle tych przepisów pomoc przyznania będzie, producentowi który poniósł dodatkowe koszty/straty w wyniku braku destabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy. W konsekwencji zestawienie obu przepisów, przepisów definiujących adresatów pomocy, którzy ponieśli straty oraz przepisów dotyczących okresu, w którym straty te ponieśli może pozwolić na prawidłową i racjonalną wykładnię przepisów powołanego rozporządzenia z 2015 r.

Oznacza to, że najistotniejsze dla prawidłowego zastosowania przepisu rozporządzenia z 2015 r. (ustalenia prawidłowo adresata pomocy) jest ustalenie, czy dany producent poniósł konsekwencje niestabilnych cen na skutek zawartej transakcji sprzedaży, a nie to czy w okresie tym wykonał dostawę.

Skarżący wskazał nadto, że przepis § 13 zs rozporządzenia z 2015 r. zobowiązuje organ do ustalenia kiedy doszło do sprzedaży; w przypadku wątpliwości lub braku innych środków dowodowych należy posłużyć się dokumentem faktury, a konkretnie treścią faktury aby ustalić essentialia negotii umowy sprzedaży (tego że doszło do zawarcia umowy, czy i kiedy doszło do przeniesienia własności oraz czy ustalono cenę) oraz czy doszło do wykonania obu zobowiązań. Zakres tych ustaleń powinien wynikać z przepisów Kodeksu cywilnego (art. 535 K.c i n.), a nie z przepisów podatkowych. Te ostatnie mogą służyć wyłącznie jako wskazówka pozwalająca na interpretowanie określonych zapisów umowy, ewentualnie posłużyć się nimi można w sytuacji, gdy nie będzie dokumentu mowy.

Skarżący wskazał, że w niniejszej sprawie są faktury - podstawowa i korygująca, ale są one konsekwencją zawarcia przez strony umowy sprzedaży i to przez pryzmat tej umowy należy interpretować treść faktur. Faktury w tym wypadku nie wywołują lub modyfikują postanowień umowy. Skarżący nie twierdzi, że to wyłącznie umowa powinna być dowodem potwierdzającym prawo do przyznania pomocy, skarżący twierdzi, że treść faktur należy odczytywać poprzez postanowienia umowy, które określają to w jaki sposób następuje realizacja sprzedaży zboża. W ocenie skarżącego, organ jest w błędzie koncentrując się wyłącznie na fakturach i stosując do ustalenia tego kiedy doszło do sprzedaży wyłącznie fakt wystawienia pierwszej faktury w sytuacji gdy dysponuje umową i fakturą korektą oraz przede wszystkim umową -sprzedaży. Skarżący podniósł, że gdyby organ w sposób prawidłowy rozumiał czym jest sprzedaż, nie pominąłby w swoich rozważaniach dowodów z faktury korekty i umowy sprzedaży i z łatwością zauważyłby, że świadczenie kupującego, a więc cena jaką otrzyma Skarżący za zboże, ściśle związana jest z wahaniem cen giełdowych w okresie pomiędzy 1 grudnia 2022 a 15 lipca 2023 roku. Wskazał, dalej, że wystawienie faktury korekty jest konsekwencją realizacji postanowień umowy zgodnie z którymi cena wzrośnie lub spadnie jeżeli cena na giełdzie się zmieni. W przypadku Skarżącego cena znacząco spadła w okresie referencyjnym, musiał wystawić korektę zmniejszającą cenę jaką otrzyma, w konsekwencji poniósł dodatkowe koszty o których mowa w rozporządzeniu z 2015 r.

Skarżący zarzucił, że naruszone zostały w sprawie zasady swobodnego doboru dowodów, co doprowadziło organ do błędnych ustaleń, a w konsekwencji do błędnego zastosowania przepisów. Organ nie ustalił, co było treścią umowy sprzedaży, czy i kiedy doszło do zawarcia i wykonania umowy, to znaczy nie ustalił, kiedy skarżący sprzedał zboże. W konsekwencji, w sposób wadliwy zastosował przepisy rozporządzenia i odmówił pomocy, która mu się należała.

Skarżący dodał, że organ ustalając, czy miał on prawo do pomocy, powinien odwołać się nie tylko do umowy, ale także do treści faktur oraz dat w których faktycznie dokonano czynności będących realizacją umowy sprzedaży, przy czym dokonując wykładni przepisów, powinien brać pod uwagę kwestię realizacji celu pomocy jakim jest kompensowanie strat spowodowanych deregulacją rynku na skutek wojny.

W ocenie Skarżącego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na takie korzystne dla niego zastosowanie przepisów. Zwrócił uwagę, że z umowy wynika, że bezpośredni wpływ na cenę sprzedanego zboża miał rynkowy spadek cen zanotowany od grudnia do lipca 2023 r., wskutek którego, jak wskazano w korekcie, musiał oddać pieniądze otrzymane przy dostawie towaru.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. W ocenie organu, stanowisko Skarżącego jest nadinterpretacją przepisów rozporządzenia.

Pełnomocnik Skarżącego przedstawił dodatkowo stanowisko Skarżącego w piśmie dołączonym do protokołu rozprawy, która odbyła się w sprawie w dniu 28 sierpnia 2024 r.

Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu bowiem zarzuty w niej podniesione nie zasługują na uwzględnienie.

W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy zgodności z prawem odmowy przyznania Skarżącemu pomocy finansowej z tytułu sprzedaży przez pszenicy. Organ I instancji stwierdził, a organ II instancji zaakceptował stanowisko, że skarżący przedłożył wraz z wnioskiem fakturę VAT nr [...] z 29 sierpnia 2022 r., dokumentująca sprzedaż pszenicy w ilościach [...], [...] i [...] ton wraz z fakturą korygującą z 10 maja 2023 r. Przedmiotowa faktura z 29 sierpnia 2022 r. wraz z fakturą korygującą, w ocenie organu II instancji, wskazuje na sprzedaż pszenicy już w dniu 29 sierpnia 2022 r., a dołączona faktura korygującą wskazuje jedynie na korektę ceny sprzedanej pszenicy, na której dodatkowo wskazano datę sprzedaży, tj. 29 sierpnia 2022 r. Pozyskana w toku postępowania umowa sprzedaży nr [...] z 12 sierpnia 2022 r., w której, w § 1 ust. 2, wskazano jako termin realizacji umowy sprzedaży do 15 września 2022 r., co potwierdza data wystawienia faktury 29 sierpnia 2022 r., a zatem Skarżącemu nie przysługiwała wnioskowana pomoc finansowa z tytułu tej faktury, gdyż to jej wystawienie jest jednoznacznym potwierdzeniem sprzedaży. Brak jest więc podstaw by przyjąć, że pszenica została sprzedany w dacie wystawienia faktury korygującej.

Skarżący nie zgadza się z tym stanowiskiem, podnosi, że spełnił warunki uzyskania pomocy finansowej, gdyż pszenica została sprzedana w maju 2023 r. W błędzie zatem pozostaje organ twierdząc, że faktura korygująca stanowi jedynie korektę pierwotnej ceny. Faktura korygująca została wystawiona dlatego, że to właśnie wtedy nastąpiła faktyczna sprzedaż pszenicy, co z kolei wymusiło korektę cen. Nadto, Skarżący wskazuje na cele regulacji zastosowanych przez organy obydwu instancji i podnosi, że organy nie ustaliły, co było treścią umowy sprzedaży, czy i kiedy doszło do zawarcia i wykonania umowy, to znaczy nie ustaliły, kiedy Skarżący sprzedał zboże.

Sąd podziela argumentację organu.

Na wstępie wskazać należy, że materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r., poz. 187 ze zm., dalej: "rozporządzenie").

Z § 13zw ust. 1 rozporządzenia wynika, że w 2023 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:

1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia [...];

3) któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją [...] wobec [...];

3a) który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r.

5) który złożył w 2022 r. wniosek o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;

W myśl § 13zw ust. 2 rozporządzenia, ww. pomoc finansowa jest przyznawana w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę ubiegającego się o tę pomoc, na jego wniosek złożony na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej. Wniosek, o którym mowa w ust. 2, składa się do dnia 15 września 2023 r. (ust. 3).

Zgodnie z § 13zw ust. 7 rozporządzenia, do wniosku dołącza się kopie faktur VAT lub ich duplikaty potwierdzające sprzedaż pszenicy lub gryki podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r.

Przed przystąpieniem do dalszych rozważań, mając na uwadze także zarzuty podniesione w skardze, należy uwypuklić specyfikę postępowania prowadzonego przez organy ARiMR w tego rodzaju sprawach. Zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem jednak art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81. Tym samym, w tym postępowaniu na organach nie ciążą obowiązki wynikają z ww. zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Przepis art. 10a ust. 1a ustawy o Agencji stanowi z kolei, że w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 10a ust. 1b ustawy o Agencji).

Należy podkreślić, że ustanowiona w art. 10a ust. 1b ustawy o Agencji reguła dowodzenia oznacza, że w niniejszym postępowaniu to na wnioskodawcy ciążył obowiązek udowodnienia faktów uzasadniających kierowane względem organów Agencji żądanie przyznania pomocy finansowej. Tym samym, ciężar dowodu wykazania warunków przyznania pomocy spoczywał na Skarżącym. Wskazane regulacje nakładają na organy administracyjne wyłącznie obowiązek rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, wprowadzając tym samym odstępstwo od określonej w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. zasady podejmowania z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Porównanie regulacji dotyczących postępowania w sprawie przyznania pomocy z zasadami ogólnymi wymienionymi w K.p.a. i przywołanymi w skardze, wskazuje że ustawodawca w omawianej kategorii spraw uczynił pewien wyjątek od zasady wyrażonej w art. 7 K.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej w toku postępowania podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Sąd podziela ocenę organów, że faktura z 29 sierpnia 2022 r. wraz z fakturą korygującą z 10 maja 2023 r. nie dokumentowały sprzedaży pszenicy przez Skarżącego w okresie wynikającym z rozporządzenia. Zasadnie więc organ I instancji nie przyznał skarżącemu pomocy finansowej z tytułu tej faktury i jej korekty, skoro faktury te nie kwalifikowały się do obliczenia wysokości pomocy. Organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy wynikający z dokumentów przedłożonych przez Skarżącego, który w przedmiotowej sprawie stanowił materiał dowodowy podlegający ocenie organu. Zasadnie też organ II instancji, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, zaakceptował stan faktyczny ustalony przez organ I instancji. Sąd przyjmuje ustalenia faktyczne poczynione przez organy oraz ich stanowisko w sprawie i uznaje je za własne.

Zdaniem Sądu, oceny, czy producent dokonał sprzedaży należy dokonywać zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, które charakter takiej umowy regulują. Biorąc zaś pod uwagę, że sprzedaż pszenicy stanowi klasyczną sprzedaż rzeczy oznaczonych co do gatunku – zgodnie z art. 155 § 2 zd. pierwsze K.c. – do przeniesienia własności takiej rzeczy potrzebne jest wydanie, a więc przeniesienie posiadania rzeczy (realny charakter umowy). W takiej sytuacji umowa sprzedaży nie zostanie zawarta wskutek złożenia zgodnych oświadczeń woli jej stron (solo consensu), ale dopiero w momencie przeniesienia posiadania (wydania) sprzedawanych rzeczy (por. komentarz do art. 535 K.c. pod red. J. Cieszewskiego i P. Nazaruka, opubl. Lex/el. 2023).

W tym kontekście zasadne było stwierdzenie organu w zaskarżonej decyzji, że faktyczna dostawa i sprzedaż na podstawie faktury nastąpiła przed dniem 15 kwietnia 2023 r., skoro przedstawiona faktura miała datę 29 sierpnia 2022 r. i na jej podstawie doszło wydania przedmiotu sprzedaży, a więc przeniesienia posiadania.

Potwierdzają to także postanowienia umowy nr [...] z 12 sierpnia 2022 r., w której, w § 1 ust. 2, gdzie wskazano termin realizacji umowy sprzedaży do 15 września 2022 r., co potwierdza data wystawienia faktury 29 sierpnia 2022 r. Nadto, że z § 1 ust. 4 niniejszej umowy wynika, że jest to termin odbioru przedmiotu umowy, który mógł zostać przedłużony maksymalnie o 14 dni. Z samej umowy wynika również, że rozliczenie ceny końcowej nastąpi nie później niż 12 kwietnia 2023 r., co potwierdzana dokonanie sprzedaży poza okresem ustalonym w rozporządzeniu. Ponadto, podkreślić należy, że jako przyczynę korekty faktury wskazano "zamknięcie kontraktu swap". W tym miejscu wyjaśnić należy, że kontrakt swap jest umową zawieraną między dwoma lub więcej stronami, dotyczącą wymiany przyszłych płatności według wcześniej określonych zasad. Zmiana warunków rynkowych wpływa więc na zmianę przyszłych płatności ale nie zmienia terminu sprzedaży danego towaru. W całym okresie obowiązywania takiej umowy strony mogą więc monitorować wartości i - w zależności od warunków rynkowych oraz przyjętej strategii zarządzania ryzykiem - decydować o zatrzymaniu, modyfikacji czy nawet wcześniejszym zatrzymaniu swapa, np. poprzez rozliczenie różnic w wartościach niedokonanych jeszcze płatności. Jeszcze raz więc podkreślić należy, że nie będzie to miało wpływu na zawartą umowę sprzedaży a jedynie na kwestię rozliczeń między stronami tej umowy. Z tego też względu zarzuty skargi, co do niezrozumienia przez organy specyfiki takich umów należy ocenić za całkowicie chybione.

Wobec tego, podnoszone w skardze argumenty, że sprzedaż nastąpiła w maju 2023 r., zgodnie z datą na fakturze korygującej, wymuszoną korektą cen, nie wpływa na ocenę, że przeniesienie posiadania nastąpiło przed 15 kwietnia 2023 r.

W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw aby czynić odstępstwo od ogólnych zasad wynikających z prawa cywilnego, dotyczących sprzedaży rzeczy oznaczonych co do gatunku, jakimi bez wątpienia jest pszenica. Jak wyżej wskazano, do ich sprzedaży dochodzi z chwilą przeniesienia posiadania. Tymczasem, Skarżący skutecznie nie wykazał, że do wydania towaru, wbrew postanowieniom umowy doszło w kwietniu 2023 r., co ma potwierdzać faktura korygująca cenę wystawiona w maju 2023 r.

Ponadto, przypomnieć należy, że rozporządzenie mówi o dokumentowaniu sprzedaży fakturą, zaś ten dokument jest wystawiany w ściśle określonych ustawą VAT okolicznościach. Ustalenia niniejszej sprawy potwierdzają, że do dostawy skutkującej obowiązkiem wystawienia faktury oraz wydania towaru doszło w sierpniu 2022 r. Zdaniem Sądu, organ w zaskarżonej decyzji zasadnie uznał zatem, w odniesieniu do faktury korygującej z 10 maja 2023 r., że w zestawieniu z pozostałymi dowodami (z treścią umowy, treścią faktury z 29 sierpnia 2022 r.), stanowi ona wyłącznie udokumentowanie korekty pierwotnej ceny, a nie daty sprzedaży i wydania towaru. Korekta została wystawiona z uwagi na uzgodnienia przez strony transakcji, ceny końcowej z uwzględnieniem notowania giełdy MATIF. Skarżący skutecznie nie podważył w swych wywodach powyższych ustaleń organów.

Organ II instancji zasadnie również przytaczał w uzasadnieniu decyzji przepisy ustawy VAT, przy czym nie oceniał czynności sprzedaży w oparciu o przepisu ustawy podatkowej. Przywołanie w zaskarżonej decyzji przepisów ustawy VAT (art. 106b, art. 106j) nie stanowiło materialnoprawnej podstawy decyzji, miało charakter pomocniczy, służyło ocenie czy transakcja stanowiła sprzedaż - dostawę, z którą właściwe przepisy wiążą obowiązek wystawienia faktury (wymaganej w postępowaniu o pomoc finansową) oraz czy przedłożony dokument spełnia definicję faktury oraz korekty, w kontekście weryfikacji spełnienia warunków przyznania pomocy w oparciu o rozporządzenie. Organ zasadnie wskazał na definicję sprzedaży na gruncie prawa podatkowego także w kontekście treści dokumentu jakim jest faktura i faktura korygująca, aby stwierdzić, czy doszło do modyfikacji terminu przeniesienia posiadania (wydania towaru). Natomiast czynność sprzedaży, co wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zasadnie została odniesiona do sprzedaży rzeczy określonej co do gatunku, która nastąpiła z chwilą wydania towaru, tj. w sierpniu 2022 r.

Organy w niniejszej sprawie działały zatem prawidłowo na podstawie przepisów prawa i stosowały przepisy ww. rozporządzenia, których treść jest jasna i nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Jak wyżej wskazano, § 7 rozporządzenia stanowi wyraźnie, że do wniosku producent dołącza się kopie faktur VAT lub ich duplikaty potwierdzające sprzedaż pszenicy lub gryki podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r.

Sąd stwierdza, że organy w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy, nie pomijając żadnych dowodów i dokonały prawidłowej wykładni przepisów rozporządzenia. Organy prawidłowo rozpoznały istotę sprawy. Zarzuty skarżącego i jego argumentacja, są polemiką z prawidłowym stanowiskiem organów, która nie zasługuje na uwzględnienie.

W sprawach pomocy finansowej określonej rozporządzeniu Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. materiał dowodowy, jak wyżej wskazano, dostarczany jest wyłącznie przez beneficjenta pomocy. Inicjatywa organów administracji publicznej, tutaj organów ARiMR, ograniczona jest do weryfikacji materiału dowodowego przedstawionego przez wnioskodawcę. Ten zaś został prawidłowo oceniony w rozpoznawanej sprawie.

Bezzasadne są zatem zarzuty skargi wskazujące, że organy nie ustaliły, co było treścią umowy sprzedaży, czy i kiedy doszło do jej zawarcia i wykonania, kiedy skarżący sprzedał zboże, skoro wynikało to z dokumentów przedstawionych przez Skarżącego. Wbrew zarzutom skargi obowiązek samodzielnego ustalania takich okoliczności nie spoczywa na organie na podstawie § 13 zs rozporządzenia, który dotyczy pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi i rynków rolnych w zakresie wsparcia finansowego rodziny, której zagraża utrata płynności finansowej w związku z wystąpieniem w gospodarstwie rolnym w rozumieniu przepisów o podatku rolnym szkód spowodowanych wystąpieniem w 2022 r.:

- gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które zostały oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5,

- suszy w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (...).

Brak również podstawy prawnej do nakładania na organy obowiązku ustalania, czy dany producent poniósł konsekwencje niestabilnych cen na skutek zawartej transakcji sprzedaży, skoro nie jest to warunek przyznania pomocy, tj. rozporządzenie nie wymaga dokumentowania ani wykazywania tej okoliczności przez producenta rolnego.

Reasumując, zdaniem Sądu, stan faktyczny i prawny w niniejszej sprawie został ustalony w sposób prawidłowy i nie budzi wątpliwości. Materiał dowodowy został w wystarczający sposób przeanalizowany, a wyciągnięte z niego wnioski są prawidłowe. Organy nie pominęły żadnego dowodu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, a dokonana przez organ odmienna ocena dowodów nie oznacza naruszenia reguł postępowania dowodowego. Wszystkie wymagane przepisami prawa ustalenia zostały w sprawie poczynione i zgodnie z wolą ustawodawcy prawidłowo ocenione przez organy administracji, które dokonały prawidłowej ich subsumcji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest przekonywujące i zrozumiałe, a tym samym spełnia przesłanki wynikające z art. 107 § 3 k.p.a.

Wobec powyższego brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi. Pomimo, że wynik przeprowadzonego postępowania jest niezgodny z oczekiwaniami skarżącego, nie może to oznaczać, że zaskarżona decyzja narusza prawo.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.