Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1330/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 35
journal: Dz.U. 2021 poz 510
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ AWSA Maria Mikolik Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 19 lipca 2022 r. nr O-III.621.1.23.2020 w przedmiocie odmowy wymeldowania - skargę oddala –


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1330/22

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi J.K. jest decyzja Wojewody Podkarpackiego z 19 lipca 2022 r. nr O-III.621.1.23.2020 dotycząca odmowy wymeldowania.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji, rozpoznawana sprawa jest trzecią z kolei sprawą meldunkową dotyczącą wymeldowania wskazanych niżej osób z pobytu stałego pod tym samym adresem.

W pierwszej sprawie meldunkowej Wójt Gminy [...] decyzją z 27 sierpnia 2010 r. nr [...] orzekł o odmowie wymeldowania K.K., D.K. (obecnie K.), K.K.2, M.K., A.K. i G.K. z pobytu stałego z budynku nr [...] lokalu nr [....] przy ul. [...] w miejscowości B. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Wojewoda decyzją z 15 października 2010 r. nr [....] uchylił decyzję Wójta z 27 sierpnia 2010 r. w całości, który po ponownym przeprowadzeniu postępowania decyzją z 23 maja 2011 r. nr [...] orzekł o wymeldowaniu ww. osób (poza A.) z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego j.w. Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania skarżącego decyzją z 7 lipca 2011 r. nr [...] ponownie uchylił decyzję organu I instancji w całości i orzekł o odmowie wymeldowania K., D., M. i G.K. z pobytu stałego w w/w lokalu mieszkalnym oraz umorzył postępowanie pierwszej instancji w części dotyczącej wymeldowania z pobytu stałego K.K.2 18 kwietnia 2011 r. A. K. sam wymeldował się z w/w lokalu, w rezultacie czego Wójt decyzją z 23 maja 2011 r. nr [...] umorzył postępowanie w przedmiocie wymeldowania go z pobytu stałego. Po rozpoznaniu skargi, WSA w Rzeszowie prawomocnym wyrokiem z 26 stycznia 2012 r. II SA/Rz 847/11 oddalił skargę J. K. na decyzję Wojewody z 7 lipca 2011 r.

W drugiej sprawie meldunkowej członków rodziny K. Wójt decyzją z 10 czerwca 2013 r. nr [...] orzekł o odmowie wymeldowania z pobytu stałego pod w/w adresem K., D., G. i M.K. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Wojewoda decyzją z 13 sierpnia 2013 r. nr [...] uchylił decyzję Wójta z 10 czerwca 2013 r., który po ponownym przeprowadzeniu postępowania decyzją z 5 maja 2014 r. nr [...] ponownie orzekł o odmowie wymeldowania tych osób z pobytu stałego pod adresem j.w. Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania decyzją z 26 czerwca 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wójta z 5 maja 2014 r. WSA w Rzeszowie prawomocnym wyrokiem z 21 maja 2015 r. II SA/Rz 994/14 oddalił skargę na decyzję Wojewody z 26 czerwca 2014 r.

W trzeciej (niniejszej) sprawie meldunkowej członków rodziny K. Wójt decyzją z 25 października 2017 r. nr [....] odmówił wymeldowania z pobytu stałego pod adresem j.w. K. K., D. K. i M.K.

W odwołaniu skarżący stwierdził, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca i niesprawiedliwa. W jego ocenie ww. osoby opuściły dobrowolnie przedmiotowy lokal mieszkalny. Zaprzeczył, jakoby znęcał się fizycznie i psychicznie nad członkami swojej rodziny.

W następstwie rozpatrzenia odwołania Wojewoda decyzją z 12 grudnia 2017 r. nr [....] uchylił decyzję Wójta z 25 października 2017 r. i orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego pod adresem j.w. K. K., D. K., G.K. i M.K. Decyzja Wojewody została uchylona wyrokiem WSA w Rzeszowie z 5 września 2018 r. II SA/Rz 129/18, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesioną od tego wyroku przez Wojewodę skargę kasacyjna (wyrokiem z 17 lipca 2020 r. II OSK 391/20).

Opisaną na wstępie decyzją z 19 lipca 2022 r. - po ponownym rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Wójta z 25 października 2017 r. - Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 35 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2021 r., poz. 510 ze zm., dalej: u.e.l.):

I. utrzymał w mocy decyzję Wójta w zakresie odmowy wymeldowania z pobytu stałego w miejscowości [...], ul. [...] K. K., D. K. i M.K.,

II. uchylił decyzję Wójta co do odmowy wymeldowania z pobytu stałego w miejscowości [...], ul. [...] G.K. i umorzył w tym zakresie postępowanie organu pierwszej instancji z powodu zameldowania się wyżej wymienionego w nowym miejscu pobytu stałego, tj. w lokalu przy ul. [...], [...].

Wojewoda wyjaśnił, że rozstrzygnięcie w pkt I decyzji wydane zostało w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., zaś rozstrzygnięcie w pkt II na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Takie rozdzielenie rozstrzygnięć w jednej decyzji organu odwoławczego jest możliwe, ponieważ współuczestnictwo osób objętych postępowaniem ma charakter formalny (sprawy meldunkowe K. K., D. K., G.K. i M.K. mogłyby być rozstrzygane oddzielnie).

G. K. zameldował się na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] w [...] (pismo Wójta z 26 października 2020 r.). Czynność ta pociąga za sobą automatyczne wymeldowanie go z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w [...], co w konsekwencji oznacza, że postępowanie o jego wymeldowanie z pobytu stałego z w/w lokalu jest bezprzedmiotowe, uzasadniając uchylenie w tym zakresie zaskarżonej decyzji Wójta w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i umorzenie postępowania organu pierwszej instancji.

Co do pozostałych osób Wojewoda podał, że zastosował się do zaleceń zawartych w uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA w Rzeszowie z 5 września 2018 r. II SA/Rz 129/18, w którym Sąd odniósł się do dwóch poprzednich spraw meldunkowych członków rodziny K. oraz zalecił ustalenie powodu czasowego zamieszkiwania pod innym adresem K., G. i M.K. oraz D. K.. W przypadku, jeśliby organ odwoławczy ocenił, że w/w nadal mają usprawiedliwiony powód do czasowego zamieszkiwania pod innym adresem, to należy odmówić ich wymeldowania z pobytu stałego ze spornego lokalu mieszkalnego. Ponadto WSA nakazał także, aby w ponownym postępowaniu odwoławczym wziąć pod uwagę okoliczności wynikające z prawomocnych wyroków sądowych w sprawach oznaczonych sygn. akt II SA/Rz 847/11 i II SA/Rz 994/14 w zakresie braku dobrowolności opuszczenia lokalu przez ww. osoby, rozważyć potrzebę dołączenia dowodów zgromadzonych w postępowaniach administracyjnych skontrolowanych wyżej wymienionymi wyrokami oraz akt sprawy cywilnej oznaczonej sygnaturą akt [...] o ochronę posiadania.

Rozpatrując ponownie odwołanie skarżącego Wojewoda - stosując się do tych zaleceń - ustalił, że budynek przy ul. [...] (uprzednio nr [...]) stanowi część składową nieruchomości obejmującej działkę nr [...]. Właścicielem tej nieruchomości jest Skarb Państwa, zaś użytkownikiem wieczystym Gmina [...]. Lokal nr [...] w posadowionym na tej działce budynku stanowi odrębną nieruchomość, a jego współwłaścicielami na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej jest skarżący wraz z żoną. Skarżący mieszkał w tym lokalu z żoną i dorosłymi dziećmi, tj. córką D. oraz synami G. i M. Skarżący dopuszczał się w stosunku do członków swojej rodziny agresywnych zachowań, wszczynał awantury, kierował groźby pozbawienia życia, a nawet w 2009 r. zrzucił ze schodów córkę, w rezultacie czego przebywała ona w szpitalu. Przed Sądem Rejonowym w [...] toczyło się postępowanie karne przeciwko skarżącemu o psychiczne i fizyczne znęcanie się nad żoną i synem K. w okresie od października 1996 r. do czerwca 1999 r. W 2000 r. Sąd umorzył to postępowanie z nakazem umieszczenia skarżącego w [...]. Po przeprowadzonych ponownie badaniach [...] w 2002 r. Sąd umorzył postępowanie przeciwko wyżej wymienionemu i nie zlecił stosowania powyższego środka zabezpieczającego (wyrok SR w [...] z 23 września 2011 r. [...]).

2 czerwca 2010 r. żona i córka skarżącego opuściły lokal przy ul. [...] w asyście funkcjonariuszy Policji z powodu agresywnego zachowania skarżącego oraz braku od lat prądu i wody, co wynikało z niewyrażenia przez niego zgody na podłączenie lokalu do wodociągu gminnego i niezawarcia nowej umowy na dostawę energii elektrycznej. Żona i córka wyprowadziły się do wynajętego lokalu pod adresem [...]. Zabrały tylko niewielką cześć swoich rzeczy, zostawiając meble i sprzęt radiowo - telewizyjny. Część ich rzeczy skarżący potem wyrzucił.

2 czerwca 2010 r. we wspomnianym lokalu nie było synów M. (przebywał za granicą) i G. (studiował w [...]). M.K. po powrocie z zagranicy nie powrócił do wskazanego lokalu, zamieszkał z matką. Natomiast G. K. nie mógł dostać się do przedmiotowego lokalu, ponieważ skarżący zabronił mu wejścia i wymienił zamki w drzwiach wejściowych (dopiero po licznych prośbach wydał mu kilka książek).

Wyrokiem z 23 września 2011 r. [...] w [...] przywrócił K.K., G.K., D.K., M.K. posiadanie lokalu przy ul. [...] i w tym celu zobowiązał skarżącego do wydania powodom kluczy od powyższego mieszkania i wydania pomieszczeń lokalu mieszkaniowego. SR w [...] zarządzeniem z 18 listopada 2014 r. uchylił zarządzenie o prawomocności tego wyroku, a postanowieniem z 9 lutego 2015 r. [...] uchylił ten wyrok w całości oraz umorzył postępowanie. Postanowienie to jest prawomocne od 7 lipca 2015 r. z uwagi na cofnięcie pozwu i zrzeczenie się przez powodów roszczenia o ochronę posiadania.

Ww. osoby nigdy ponownie nie zamieszkały w przedmiotowym lokalu. W marcu 2014 r. podjęli bezskuteczną próbę wejścia do lokalu, ale nie zostali wpuszczeni przez skarżącego, który nie zgadza się na powrót członków swojej rodziny do przedmiotowego lokalu oraz odrzuca formułowane pod jego adresem oskarżenia o niewłaściwe ich traktowanie. K. K., D. K. (poprzednio K.), G. K. w piśmie z 28 czerwca 2017 r. podali, że nie wyobrażają sobie powrotu do lokalu tak długo, dopóki przebywa tam skarżący. Lokal pozbawiony jest podstawowych mediów (woda i prąd). Poza tym skarżący znęcał się nad nimi psychicznie i fizycznie, grożąc pozbawieniem ich życia. W/w wywodzili też, że nie stać ich na prowadzenie egzekucji komorniczej mającej na celu wprowadzenie ich w posiadanie przedmiotowego lokalu, bowiem jest ona droga.

Powyższy stan faktyczny ustalono w szczególności na podstawie zbieżnych zeznań osób objętych decyzją: K. K., J. K., G.K.. i D. K. oraz dowodów z w/w dokumentów. Wojewoda wziął również pod uwagę trzy zapadłe w sprawach meldunkowych prawomocne wyroki WSA w Rzeszowie (II SA/Rz 847/11, II SA/Rz 994/14 i II SA/Rz 129/18) oraz dwie swoje poprzednie decyzje administracyjne uznane przez ten Sąd za legalne (z 7 lipca 2011 r. i 26 czerwca 2014 r.). Przesądzono w nich, że objęci decyzją członkowie rodziny skarżącego wyprowadzili się ze spornego lokalu z powodu jego agresywnego zachowania. Wyżej wymieniony znęcał się psychicznie nad członkami swojej rodziny oraz spowodował odcięcie wody i prądu w lokalu, doprowadzając do obiektywnej niemożności zamieszkania w nim. Członkowie rodziny skarżącego opuścili swoje miejsce pobytu stałego (lokal przy ul. [...] w [...]) i od przeszło dziesięciu lat w nim nie mieszkają. Zastosowany przez nich środek prawny nie okazał się wprawdzie skuteczny i nie doprowadził do odzyskania przez nich utraconego posiadania lokalu, jednak nawet gdyby zainteresowani dysponowali korzystnym dla siebie wyrokiem sądu powszechnego przywracającym im posiadanie lokalu, to i tak nie mogliby tam zamieszkać z uwagi brak wody i prądu oraz na agresywne, zagrażające zdrowiu i życiu zachowania skarżącego, działającego w stanie wyłączającym świadome rozeznanie. W dalszym ciągu trwa zatem usprawiedliwiony powód, aby K. K., D. K., G. K. i M.K. mieszkali w miejscach ich pobytu czasowego. Sytuacja ta nie jest przez nich zawiniona.

Interpretacja art. 35 w zw. z art. 28 ust. 1 i 2 u.e.l była dokonywana zgodnie z zasadą określającą istotny charakter zameldowania. Otóż wg art. 28 ust. 4 tej ustawy, zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Zgodnie z art. 25 u.e.l., pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości z zamiarem stałego przebywania (ust. 1), natomiast pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem (ust. 2). Ustawodawca dopuścił możliwość równoczesnego posiadania zameldowania na pobyt stały i pobyt czasowy. W praktyce oznacza to, że dopóki trwa usprawiedliwiony powód do czasowego zamieszkiwania w innym miejscu a strona wyraża wolę powrotu do dotychczasowego miejsca zamieszkania, dopóty uzasadnione jest utrzymywanie stałego meldunku w miejscu, w którym strona faktycznie nie przebywa. Zdaniem Wojewody wykładnia systemowa art. 35 i art. 25 ust. 1 i 2 u.e.l. wymaga, aby odmówić wymeldowania K. K., D. K., G.K. i M.K. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...], ponieważ na gruncie u.e.l. nie można sankcjonować agresywnych działań skarżącego

Dodatkowo Wojewoda wskazał, że w sprawie może mieć zastosowanie ustawa z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U. z 2021 r., poz. 1249 ze zm.). Przepis art. 11a ust. 1 tej ustawy stanowi, że jeżeli członek rodziny wspólnie zajmujący mieszkanie swoim zachowaniem polegającym na stosowaniu przemocy w rodzinie czyni szczególnie uciążliwym wspólne zamieszkiwanie, osoba dotknięta tą przemocą może żądać, aby sąd, właściwy według przepisów ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1805 ze zm.) o postępowaniu nieprocesowym, zobowiązał go do opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia lub zakazał zbliżania się do mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia. Wg ust. 2 pkt 1 tego artykułu, przepis ustępu 1 stosuje się również w przypadku, gdy osoba dotknięta przemocą w rodzinie opuściła wspólnie zajmowane mieszkanie z powodu stosowania wobec niej przemocy w tym mieszkaniu.

Odnosząc się do zawartych w odwołaniu twierdzeń skarżącego Wojewoda uznał je za niewiarygodne, pozostające w sprzeczności zarówno z ustaleniami poczynionymi w niniejszym postępowaniu, jak i wynikającymi z omówionych wyżej trzech prawomocnych wyroków WSA w Rzeszowie dotyczących spraw meldunkowych. Twierdzenia te stanowią polemikę z ustaleniami organów administracji publicznej i WSA w Rzeszowie i nie opiera się na zasadach logiki oraz doświadczenia życiowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Wojewody z 19 lipca 2022 r. J. K. wniósł o jej uchylenie jako bezprzedmiotowej, wskazując, że objęte rozstrzygnięciem osoby same wymeldowały się spod wskazanego adresu w [...], a ponadto zostały wymeldowane decyzją Wojewody z 27 grudnia 2017 r. Także z treści uzyskanego przez skarżącego zaświadczenia z 20 lutego 2018 r. dotyczącego informacji o osobach zameldowanych pod adresem objętym postępowaniem wynika, że jest on jedyną osobą tam zameldowaną. W ocenie skarżącego, organ I instancji nie przeprowadził w całości postępowania dowodowego uzupełniającego zleconego przez Wojewodę, uniemożliwiając skarżącemu przedstawienie dowodów, a mimo to wydał decyzję.

Skarżący zakwestionował ustalenia o których mowa w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, wskazując, że podane tam twierdzenia nie zostały poparte żadnymi dowodami, w tym jakoby znęcał się nad rodziną, zmuszając jej członków do wyprowadzenia się. Podał, że postępowanie powinno być umorzone w stosunku do wszystkich, ponieważ zameldowali się oni pod innym adresem.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjnych zważył, co następuje:

skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody z 19 lipca 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta z 25 października 2017 r. w zakresie odmowy wymeldowania K. K., D. K. i M.K. z pobytu stałego pod adresem ul. [...] w [...] oraz uchylająca decyzję Wójta w części dotyczącej odmowy wymeldowania G.K. i umarzająca postępowanie organu I instancji z powodu zameldowania się przez niego w nowym miejscu pobytu stałego, tj. ul. [...] w [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następstwie uprzedniego uchylenia prawomocnym wyrokiem WSA w Rzeszowie II SA/Rz 129/18 decyzji Wojewody z 12 grudnia 2017 r., którą uchylono decyzję Wójta z 25 października 2017 r. i orzeczono o wymeldowaniu członków rodziny skarżącego spod spornego adresu.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowił art. 35 u.e.l., zgodnie z którym organ gminy o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotów wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Tak ogólne sformułowanie przez ustawodawcę przesłanek wydania decyzji o wymeldowaniu skutkuje koniecznością uzupełnienia wykładni powołanego wyżej przepisu w oparciu o orzecznictwo sądowe, wedle którego dla wydania decyzji o wymeldowaniu konieczne jest stwierdzenie, że opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny i trwały.

Dobrowolny charakter ma takie opuszczenie lokalu, które wynika z woli danej osoby, a nie z bezprawnych działań lub zachowań innych osób. Przejaw woli powinien być oceniany na podstawie obiektywnie istniejących i konkretnych okoliczności faktycznych sprawy, z których taki wniosek da się logicznie wyprowadzić. Element woli osoby opuszczającej miejsce pobytu jest w orzecznictwie akcentowany w sprawach, w których strona podlegająca wymeldowaniu musiała opuszczać lokal na skutek bezprawnych działań innych podmiotów i stanowi element ochrony tych osób. Instytucja zameldowania (wymeldowania) nie może bowiem sankcjonować samowoli (wyrok NSA z 29 września 2020 r. II OSK 1419/20; to i następne cytowane orzeczenia dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dla kwestii przyjęcia istnienia lub braku dobrowolności w opuszczeniu dotychczasowego lokalu zameldowania podstawowe znaczenie ma także okoliczność długotrwałego okresu zamieszkiwania w innym lokalu, przy jednoczesnym braku aktywności w skutecznym dochodzeniu ochrony prawa do posiadania poprzedniego lokalu, wyrażającej się w niewniesieniu do sądu powszechnego powództwa o przywrócenie utraconego posiadania na podstawie art. 344 § 2 K.c., które po upływie 1 roku od chwili naruszenia wygasa. Przyjmuje się, że zaniechanie w tym zakresie jest wyrazem woli dobrowolnego opuszczenia lokalu w którym faktycznie zainteresowana osoba nie przebywa, a jedynie niezgodnie z przepisami o ewidencji ludności jest nadal zameldowana.

Trwałe opuszczenie lokalu rozumiane jest natomiast jako przebywanie poza miejscem stałego zameldowania z równoczesnym zerwaniem związków z tym lokalem. W postępowaniu dowodowym konieczne jest zatem ustalenie nie tylko faktu fizycznego nieprzebywania osoby w lokalu, ale także tego, czy opuszczając lokal osoba działała z jednoczesnym zamiarem zerwania z nim więzi i przeniesienia swojego centrum życiowego w nowe miejsce. Powiązanie cechy trwałości opuszczenia lokalu z zamiarem jego opuszczenia wynika z definicji legalnej pobytu czasowego i stałego posługującej się pojęciem zamiaru (pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, zaś pobytem czasowym przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem - art. 25 ust. 1 i 2 u.e.l.). O kwalifikacji pobytu oznaczonej osoby w konkretnym lokalu mieszkalnym decyduje nie tylko treść oświadczenia składanego przez stronę postępowania, ale całokształt okoliczności faktycznych sprawy wykazujących, jaki jest rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu (wyrok NSA z 29 września 2020 r. II OSK 1419/20).

Oceny zaistnienia przesłanek dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu należy dokonywać za każdym razem na tle konkretnych okoliczności rozpoznawanej sprawy. W kontekście powyższego, poczynione przez organy ustalenia stanu faktycznego sprawy i ich ocenę należy uznać za prawidłową i odpowiadającą wymogom określonym w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa. Z ustaleń tych wynika, że lokal przy ul. [...] w [...] stanowi odrębną nieruchomość lokalową należącą do skarżącego i jego żony, w ramach współwłasności majątkowej małżeńskiej. 2 czerwca 2010 r. żona skarżącego K. K., córka D. K. oraz synowie G. i M. K. opuścili w/w lokal w asyście funkcjonariuszy Policji z powodu agresywnego zachowania skarżącego. Okoliczność opuszczenia lokalu w asyście Policji została zgodnie potwierdzona przez wskazane wyżej osoby w toku przesłuchań. Ponadto w domu brak było prądu i wody na skutek niezawarcia przez J. K. nowej umowy sprzedaży energii elektrycznej oraz braku jego zgody na podłączenie lokalu do wodociągu gminnego.

W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na jednoznaczną pozytywną ocenę prawidłowości stanowiska orzekających w sprawie organów w zakresie w jakim uznały, że objęte postępowaniem osoby, których wymeldowania domaga się skarżący, tj. jego żona, synowie i córka, nie opuścili spornego lokalu dobrowolnie. Taki wniosek wynika ze spójnych zeznań tych osób. Twierdzenia skarżącego o braku po jego stronie zachowań agresywnych względem członków rodziny jawią się jako niewiarygodne i niepoparte żadnym innymi środkami dowodowymi, w tym mogącymi podważyć ustalenia dokonane na potrzeby udzielenia członkom rodziny skarżącego ochrony posesoryjnej przez SR w [...]. Prawdziwość konkluzji o skłonności do agresji słownej potwierdza sposób sformułowania skargi i pism skarżącego w postępowaniu administracyjnym oraz posługiwanie się wulgarnym słownictwem. W ocenie Sądu przymus opuszczenia lokalu nie musiał wynikać z bezpośredniej agresji fizycznej skarżącego, jak też przejawiać się w dosłownym usunięciu przez niego członków rodziny z użyciem przemocy fizycznej. Brak dobrowolności opuszczenia lokalu w rozpatrywanej sprawie wynikał z trwających kilkanaście lat agresywnych zachowań skarżącego względem tych osób, czego następstwem było poczucie zagrożenia zdrowia i życia skutkujące podjęciem decyzji o opuszczeniu lokalu, przy jednoczesnym braku krytycyzmu po stronie skarżącego odnośnie oceny swojego zachowania. O braku dobrowolności świadczy w końcu niczym nieuzasadnione i nieracjonalne uniemożliwianie zamieszkiwania członków rodziny w lokalu, wyrażające się w podejmowaniu czynności skutkujących pozbawieniem go niezbędnych mediów (woda i energia elektryczna), jak również kierowane pod ich adresem groźby pozbawienia życia w sytuacji podjęcia działań mających na celu podłączenie mediów, potwierdzone spójnie w ich zeznaniach.

Dla oceny braku dobrowolności opuszczenia lokalu przez członków rodziny skarżącego znaczący pozostaje również fakt, że wyrokiem z 23 września 2011 r. sygn. akt [...] SR w [...] przywrócił K.K., G.K., D.K. i M.K. posiadanie lokalu przy ul. [...] w [...] i w tym celu zobowiązał skarżącego do wydania powodom kluczy od mieszkania jak i pomieszczeń lokalu. SR w [...] wprawdzie 18 listopada 2014 r. uchylił zarządzenie o prawomocności tego wyroku i prawomocnym postanowieniem z 9 lutego 2015 r. [...] uchylił w całości ten wyrok oraz umorzył postępowanie, jednak zwrócenia uwagi wymaga, że z dniem uprawomocnienia się (17 marca 2014 r.) wyrok ten przesądził, że J.K. naruszył posiadanie lokalu przez członków jego rodziny. Podkreślić należy, że wyeliminowanie wyroku z obrotu prawnego nastąpiło wskutek cofnięcia pozwu, jak podali skarżący wobec braku funduszy na prowadzenie egzekucji, a nie w następstwie stwierdzenia jego niezgodności z prawem w instancyjnym toku postępowania. Skarżący podjęli zatem skuteczną pod względem formalnym aktywność w dochodzeniu ochrony prawa do posiadania poprzedniego lokalu, co jak już wyjaśniono powyżej jest argumentem za uznaniem, że nie opuścili go dobrowolnie.

W ocenie Sądu, zgromadzony materiał dowodowy zasadnie stanowił także podstawę do uznania, że opuszczenie lokalu przez członków rodziny skarżącego nie miało charakteru trwałego. Kilkunastoletnie zamieszkiwanie w innym miejscu nie stanowi o zamiarze opuszczeniu dotychczasowego lokalu, skoro nie było ono podyktowane chęcią dobrowolnego jego opuszczenia, zerwania z nim związków i przeniesienia swojego centrum życiowego w inne miejsce, ale obiektywnym brakiem możliwości dalszego zamieszkiwania w nim. O tym, że członkowie rodziny skarżącego nie opuścili lokalu na trwałe świadczy również to, że zabrali ze sobą jedynie rzeczy osobiste (zostawiając w nim m.in. meble i sprzęt RTV) i nie mieli możliwości powrotu z powodu wymiany przez skarżącego zamków w drzwiach, a pisma zwierające wezwania do wykonania wyroku SR w [...] ([...]) i przywrócenia posiadania poprzez wydanie kluczy i pomieszczeń lokalu były zwracane z adnotacją, że adresat (skarżący) odmawia ich przyjęcia.

Ponadto opuszczony lokal należy w ramach współwłasności majątkowej małżeńskiej również do żony skarżącego, co potwierdza znajdująca się aktach administracyjnych kserokopia aktu notarialnego z 10 marca 1999 r. rep. A nr [...] oraz wydruk z elektronicznych z ksiąg wieczystych. Nie sposób zatem przyjąć, aby zamiarem żony skarżącego było zerwanie związków z ponad 100-metrowym lokalem mieszkalnym będącym jej współwłasnością na rzecz wynajmowanego, a zatem podlegającego dodatkowym opłatom, zwłaszcza w sytuacji posiadania czwórki dzieci.

Zeznania członków rodziny skarżącego jawią się jako wzajemnie zbieżne i spójne z dowodami ze wskazanych dokumentów. Pozostająca z nimi w sprzeczności treść zeznań J.K. nie mogła być zatem podstawą dokonanych w sprawie wiarygodnych ustaleń faktycznych. Wojewoda wziął pod uwagę wydane uprzednio w rozpoznawanych sprawach meldunkowych decyzje własne z 7 lipca 2011 r. i 26 czerwca 2014 r. oraz zapadłe w sprawach meldunkowych prawomocne wyroki (WSA w Rzeszowie: II SA/Rz 847/11, II SA/Rz 994/14 i II SA/Rz 129/18 oraz wyrok NSA II OSK 391/20). Przesądzono w nich, że objęci decyzją członkowie rodziny skarżącego nie wyprowadzili się ze spornego lokalu dobrowolnie, ale z powodu agresywnego zachowania skarżącego i jego działań skutkujących odcięciem wody i prądu, czego efektem był obiektywny brak możliwości zamieszkiwania w lokalu. Wojewoda uzupełnił również materiał dowodowy o akta sprawy cywilnej w przedmiocie ochrony posiadania.

Wskazane wyżej przesłanki odmowy wymeldowania żony skarżącego, córki oraz syna M. zostały ustalone prawidłowo, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest logiczne i przekonujące, spełniając wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Nie narusza też wynikającej z art. 80 k.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów, która nie nosi cech dowolności i mogła być podstawą do jednoznacznego stwierdzenia, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 35 u.e.l.

W ocenie Sądu, Wojewoda wykonał wytyczne zawarte w wyroku WSA w Rzeszowie II SA/Rz 129/18 oraz kierował się przedstawioną w nim wykładnią art. 25 ust. 1 u.e.l., czyniąc zadość zasadzie związania określonej w art. 153 P.p.s.a.

Jako prawidłowe należy również ocenić rozstrzygnięcie zawarte w pkt II zaskarżonej decyzji. Z pisma Wójta Gminy [...] z 26 października 2020 r. wynika bowiem, że 28 lutego 2018 r. G.K. zameldował się na pobyt stały pod adresem ul. [...], co czyniło postępowanie o wymeldowanie z pobytu stałego pod adresem ul. [...] w [...] bezprzedmiotowym i uzasadniało uchylenie decyzji organu I instancji w zakresie odmowy wymeldowania G.K. oraz umorzenie postępowania przed organem I instancji odnośnie jego osoby.

W opisanej sytuacji zarzuty skargi - jako nie znajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym - nie mogą zostać uwzględnione, a odpowiedź na argumentację zawartą w skardze wynika wprost z niniejszego uzasadnienia. Z podanych względów skarga J.K. jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.