Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 85/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 75 ust. 1 pkt 5art. 99 ust. 1 pkt 2,
journal: Dz.U. 2023 poz 622
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Asesor WSA Adam Osik, Protokolant: Starszy asystent Sędziego Renata Rombel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 6 lutego 2024 r., nr SKO Gd/4140/23 w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 6 lutego 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej także jako: "Kolegium", "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję Starosty Kwidzyńskiego z dnia 9 czerwca 2023 r. w przedmiocie skierowania na badania lekarskie.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Starosta Kwidzyński decyzją z dnia 9 czerwca 2023 r. (nr SO.I.5430.513.2023) – na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 622 ze zm. – dalej jako: "u.k.p.") - skierował S. B. (zwanego dalej także: "skarżącym" lub "stroną") posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii A, B i T, na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie administracyjne w sprawie S. B. zostało wszczęte w związku z wnioskiem Komendanta Komisariatu Policji w P. z dnia 4 kwietnia 2023 r. o skierowaniu ww. osoby na badania lekarskie, z uwagi na zaistnienie okoliczności wskazujących na konieczność ponownej oceny stanu zdrowia kierującego pod kątem zweryfikowania jego stanu zdrowia będącego podstawą do posiadanych uprawnień - prawa jazdy. Z przedmiotowego wniosku wynikało, że przeciwko stronie prowadzone było przez Sąd Rejonowy w Kwidzynie (sygn. akt W 425/22) postępowanie, które zostało umorzone na podstawie art. 5 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia w związku z art. 17 § 1 Kodeksu wykroczeń (który stanowi, że "Nie popełnia wykroczenia, kto, z powodu choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego lub innego zakłócenia czynności psychicznych, nie mógł w czasie czynu rozpoznać jego znaczenia lub pokierować swoim postępowaniem"). Sąd przy rozstrzygnięciu sprawy oparł swoją decyzję na opinii sądowo-psychiatrycznej wydanej przez powołanego przez sąd biegłego lekarza psychiatrę.

W związku z powyższym Starosta Kwidzyński zawiadomieniem z dnia 4 maja 2023 r. wszczął wobec S. B. postępowanie administracyjne w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

W odpowiedzi na wszczęte postępowanie pismem z dnia 11 maja 2023 r. skarżący wniósł o udostępnienie dokumentacji postępowania, jak również odniósł się do przyczyn wszczęcia postępowania, wskazując że przez 20 lat pracował przy nielegalnym wytopie ołowiu i z tej przyczyny od 5 lat prowadzi walkę z sądami, prokuraturą i dlatego jest nękany oraz prześladowany przez Policję w P.

Następnie w dniu 11 maja 2023 r., pełnomocnik strony w odpowiedzi na wszczęte przez organ postępowanie wniósł o jego umorzenie. W uzasadnieniu wniosku podał, że skarżący posiada uprawnienia do prowadzenia pojazdów kat. A, B, T od 1978 r. i od tamtej pory poruszał się po drogach w sposób bezkolizyjny. Nigdy nie leczył się psychiatrycznie, ani odwykowo. Wskazał również, że skarżący nie zażywa żadnych leków, które w jakikolwiek sposób zaburzałyby jego prawidłowe funkcjonowanie jako kierowcy.

Mając to na uwadze organ I instancji w dniu 25 maja 2023 r. zwrócił się do Komisariatu Policji w P. o przesłanie opinii sądowo-psychiatrycznej, na podstawie której został sformułowany wniosek.

Organ wskazał, że z przesłanej opinii sądowo-psychiatrycznej wydanej na polecenie Sądu Rejonowego w Kwidzynie przez biegłego psychiatrę wynika, iż opiniowany S. B. jest chory psychicznie. U opiniowanego stwierdzono także psychozę urojeniową na podłożu organicznego uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego z towarzyszącymi zaburzeniami osobowości.

Pismem z dnia 30 maja 2023 r. skarżący wniósł o udostępnienie mu kopii wniosku o skierowanie go na badania lekarskie, wydanego przez Komisariat Policji w P. Do ww. pisma załączył kopię zaświadczenia lekarskiego wydanego (na prośbę pacjenta) przez NZOZ [...] sp. z o.o. w P., w której stwierdzono, że skarżący nie figuruje w rejestrze pacjentów tej poradni oraz kopię zaświadczenia lekarskiego wystawionego przez NZPOZ [...] w K., w której stwierdzono, że skarżący nie przyjmuje leków psychotropowych.

Organ wyjaśnił, że kopię ww. wniosku przekazał stronie w dniu 30 maja 2023 r.

Starosta Kwidzyński stwierdził, że po analizie posiadanego materiału dowodowego, nie znalazł postaw do umorzenia postępowania. Natomiast ustalenia dotyczące zdrowia psychicznego S. B. zawarte w opinii sądowo-psychiatrycznej mogą świadczyć o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów.

Zgodnie bowiem z art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. właściwy starosta zobligowany jest do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie skierowania na badania lekarskie i wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie posiadanych uprawnień.

Po rozpoznaniu odwołania strony, decyzją z dnia 6 lutego 2024 r. (nr SKO Gd/4140/23) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ uzyska informacje, iż stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, a źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne. Skierowanie na badania lekarskie może nastąpić już wówczas, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało uprawnionym do tego lekarzom, którzy przeprowadzą w trybie ustawy z 2011 r. o kierujących pojazdami stosowne badania i ocenią, czy skarżący jest zdolny do prowadzenia pojazdów mechanicznych (zob. wyrok WSA w Kielcach z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 429/16).

Zdaniem organu odwoławczego skarżący powinien zostać skierowany na opisane badania i winien się im poddać. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że skierowanie na takie badanie nie jest równoznaczne z cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami. Organ zwrócił uwagę na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 listopada 2019 r. (sygn. akt II SA/Ol 508/19), w którym wskazano, że dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym niezbędne jest czuwanie nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą w tym zakresie sprawność i to nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale również w okresie późniejszego z nich korzystania. W interesie społecznym jest bowiem, aby wszyscy kierowcy posiadali predyspozycje zdrowotne do prowadzenia pojazdów silnikowych, w sposób który nie będzie zagrażał nie tylko ich zdrowiu i życiu, lecz również wszystkich innych użytkowników dróg. Dlatego też zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów a sformułowanie, że mają być uzasadnione oznacza, że są one oparte na słusznych i usprawiedliwionych podstawach.

Kolegium wyjaśniło, że podziela to stanowisko w całości i z tego względu uznało, że decyzja organu I instancji jest uzasadniona, a organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszenia art. 99 ust.1 pkt 2 lit. b/ u.k.p. i procedury administracyjnej.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że opinia psychiatryczna jest miarodajną podstawą do stwierdzenia, iż zachodzi konieczność skierowania strony na badania lekarskie. Nie ma przy tym znaczenia powód, dla którego ta opinia została sporządzona. Komendant Komisariatu Policji w P. jest organem władnym do oceny i uprawnionym do zgłoszenia staroście potrzeby wszczęcia postępowania w sprawie skierowania kierowcy na badania lekarskie. O ile informacja o stanie zdrowia kierowcy nie jest jednoznaczna, to organ I instancji powinien we własnym zakresie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i uzyskać pewność, co do skierowania kierowcy na badanie lekarskie. Zdaniem organu odwoławczego takiego postępowania w niniejszej sprawie organ I instancji nie musiał jednak przeprowadzać, gdyż z uwagi na wskazaną opinię biegłego specjalisty psychiatrii, uprawdopodobnił on konieczność, z uwagi na stan zdrowia strony, do poddania się takiemu badaniu.

Końcowo organ odwoławczy wyjaśnił, że nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. Podkreślił, że celem organu I instancji nie było prześladowanie strony, ale ustalenie czy jego stan zdrowia zezwala na to, by kierował on pojazdami. Stan psychiczny kierowcy jest istotną przesłanką bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a osoby, które nie mają odpowiedniego stanu zdrowia (nie tylko psychicznego), nie mogą być dopuszczane do udziału w ruchu drogowym. W związku z tym, że organ I instancji nie ma uprawnień ani podstaw do zbadania stanu zdrowia strony, skierował go na takie badanie do odpowiedniego ośrodka medycznego, niezależnego od Policji, sądów i Prokuratury. Ponadto organ II instancji zaznaczył, że badanie, na jakie skarżący jest kierowany nie jest związane z toczącą się sprawą zatrucia strony ołowiem.

S. B. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1/ art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. - dalej jako: "k.p.a.") poprzez błędną interpretację przepisów i uznanie, że zachodzi uzasadniona wątpliwość co do zdolności psychicznych skarżącego S. B. do kierowania pojazdami mechanicznymi, pomimo braku jakichkolwiek dowodów na poparcie tej tezy;

2/ art. 80 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonej decyzji, brak rzetelnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy oraz brak odniesienia się do argumentów zawartych w odwołaniu;

3/ art. 41 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że nigdy nie leczył się psychiatrycznie ani odwykowo. Posiada prawo jazdy od 1978 r. i nigdy nie miał problemów z prowadzeniem pojazdów. Wniosek o skierowanie na badania lekarskie został złożony przez Komisariat Policji w P. jedynie dlatego, że postępowanie o wykroczenie zostało umorzone z uwagi na wywołaną w sprawie opinię biegłego psychiatry. Podkreślił, że opinia psychiatryczna sporządzona w sprawie o wykroczenia nie zawiera żadnych konkretnych informacji na temat jego stanu zdrowia psychicznego w kontekście jego zdolności do kierowania pojazdami mechanicznymi. Podniósł, że lekarz psychiatra nie stwierdził żadnych przeciwskazań do prowadzenia pojazdów, a jedynie zlecił dalszą obserwację. W związku z tym, decyzja o skierowaniu go na badania jest całkowicie nieuzasadniona. Zdaniem skarżącego skierowanie go na badania lekarskie stanowi ingerencję w sferę praw jednostki i powinno być stosowane tylko wówczas, gdy istnieją ku temu realne przesłanki, a w niniejszej sprawie takich przesłanek nie ma.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie. Dodatkowo organ wskazał, że opinia biegłego psychiatry wbrew zarzutowi skarżącego stanowiła podstawę do skierowania go na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Lekarz psychiatra nie stwierdził żadnych przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów, gdyż nie był uprawniony do przeprowadzenia takiego badania. Organ I instancji wskazał w wydanej przez siebie decyzji, że skarżący winien zgłosić się na badanie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, który m.in. specjalizuje się w badaniu kierowców.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Rozpoznając sprawę według wskazanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że decyzje organów obu instancji nie naruszają przepisów prawa i tym samym skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu skarżący uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 6 lutego 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty Kwidzyńskiego z dnia 9 czerwca 2023 r. orzekającą o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz. U z 2023 r., poz. 622 ze zm. – dalej w skrócie "u.k.p.").

Stosownie do art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p., gdy istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia decyzję o skierowaniu na badanie lekarskie wydaje starosta. W myśl natomiast art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. a/ u.k.p. starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 z urzędu, na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych. Stosownie zaś do art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia.

Z powołanych przepisów nie wynika wprost, jakie zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy są wystarczające, aby skierować go na przedmiotowe badanie lekarskie. Mowa jest w nich bowiem tylko o tym, aby były to zastrzeżenia "uzasadnione i poważne", co oznacza, że właściwy organ administracji po otrzymaniu informacji poddającej w wątpliwość stan zdrowia kierowcy zobowiązany jest dokonać oceny, czy w tym konkretnym przypadku zgłoszone zastrzeżenia posiadają wyżej wskazane cechy i uzasadniają wydanie decyzji na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p.

W orzecznictwie przyjmuje się, że wątpliwości organu co do stanu zdrowia kierowcy, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. muszą dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów, tak więc za uzasadnione i poważne zastrzeżenia można uznać jedynie takie, z których z dużą dozą prawdopodobieństwa wynika, że w stosunku do kierującego mogą występować przeciwwskazania zdrowotne co do możliwości dalszego jego udziału w ruchu drogowym, a charakter posiadanych dolegliwości daje podstawy i jest na tyle poważny, że może zagrozić bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Wydanie decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie na wskazanej powyżej podstawie prawnej nie musi łączyć się z pewnością co do istnienia przeciwwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdami. Organ nie musi zatem udowodnić, że takowe istnieją - wystarczającym jest bowiem jedynie prawdopodobieństwo istnienia tych okoliczności. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii należy bowiem do uprawnionych w tym zakresie lekarzy, którzy przeprowadzą w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. stosowne badania i ocenią, czy dany kierowca jest zdolny do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Co więcej, skierowanie na badanie lekarskie nie jest równoznaczne z pozbawieniem kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami, gdyż celem badania jest wyjaśnienie istniejących w tym przedmiocie wątpliwości. Powyższe może prowadzić do stwierdzenia istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami bądź stwierdzenia, że takie przeciwwskazania nie występują. Poddając się takim badaniom kierowca umożliwia zatem wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości, które powinny mieć zobiektywizowane uzasadnienie. W kontekście art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. podkreśla się także, że jego wykładnia powinna mieć na względzie cel ustawy o kierujących pojazdami, czyli zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym, stąd zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy winny dotyczyć aspektów zdrowia mogących mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów, a sformułowanie, że mają być one uzasadnione oznacza, że winny opierać się na wiarygodnych podstawach. Psychofizyczna kondycja kierowcy jest ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Chodzi więc o sytuacje, gdy wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy wynikają z ujawnienia się jakichś okoliczności faktycznych mogących mieć wpływ na zdolność prowadzenia pojazdu, których to weryfikacja wymaga wiedzy specjalistycznej. Stąd też – pomimo tego, że prawo do prowadzenia pojazdów ma charakter podmiotowy - dopuszczalna jest w tym zakresie ingerencja prawna organów polegająca na doprowadzeniu do sprawdzenia stanu zdrowia kierowcy. W interesie społecznym pozostaje bowiem, by wszyscy kierujący pojazdami silnikowymi posiadali predyspozycje zdrowotne do ich prowadzenia w sposób, który nie tylko nie będzie zagrażał ich życiu i zdrowiu, ale także zdrowiu i życiu wszystkich innych użytkowników dróg (por. np. wyroki WSA: w Olsztynie z dnia 16 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 397/22; w Gliwicach z dnia 22 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1693/22; w Łodzi z dnia 26 października 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 411/22; w Szczecinie z dnia 23 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 513/23 oraz wyrok NSA z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt I OSK 1051/16).

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy obu instancji w sposób prawidłowy zinterpretowały i zastosowały przywołane powyżej przepisy.

Zaznaczenia wymaga, że w sprawie wniosek o wydanie decyzji o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie złożył Komendant Komisariatu Policji w P., motywując go wydaniem w stosunku do skarżącego przez biegłego lekarza w postępowaniu sądowym opinii sądowo-psychiatrycznej, z której wynikało, że jest on osobą chorą psychiczne, u której rozpoznano psychozę urojeniową. W trakcie postępowania administracyjnego organ I instancji pozyskał powołaną opinię (opinia sądowo-psychiatryczna z dnia 14 stycznia 2023 r.), z której wynika, że skarżący jest chory psychicznie – cierpi na "psychozę urojeniową ma podłożu organicznego uszkodzenia OUN z towarzyszącymi zaburzeniami osobowości", a biegły lekarz stwierdził, że "opiniowany powinien być leczony psychiatrycznie w warunkach kontrolowanych – opiniowany owładnięty jest urojeniami prześladowczymi".

W ocenie Sądu treść sporządzonej wobec skarżącego opinii sądowo-psychiatrycznej i zawarte w niej informacje mogła nasuwać uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, wskazujące na zasadność i konieczność skierowania go na badanie lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Należy zatem podzielić stanowisko organów, że wnioski płynące z przedmiotowej opinii pozwalały na uznanie wystąpienia normatywnej przesłanki uprawniającej do skierowania skarżącego na badania lekarskie.

Badanie takie, jak wynika z przepisów u.k.p., przeprowadzane jest przez uprawnionego lekarza, który stosownie do uregulowań rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 grudnia 2022 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2022 r., poz. 2503) dokonuje oceny zdrowia osoby skierowanej na takie badanie i wydaje przewidziane prawem orzeczenie. Zgodnie z § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia w ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie m.in. stanu psychicznego (pkt 9). Zgodnie z § 5 pkt 3 tego rozporządzenia szczegółowe warunki badania lekarskiego w zakresie m.in. stanu psychicznego, są określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia, z którego wynika, że oceniając stan zdrowia osoby badanej w zakresie stanu psychicznego, uwzględnia się: 1) poważne zaburzenia psychiczne wrodzone lub spowodowane chorobą, urazem lub operacją neurochirurgiczną; 2) poważny niedorozwój umysłowy; 3) poważne zaburzenia zachowania spowodowane wiekiem lub zaburzenia osobowości mające negatywny wpływ na ocenę sytuacji, zachowanie lub zdolności adaptacyjne (ust. 3 załącznika nr 4 do ww. rozporządzenia). W przypadku stwierdzenia u osoby badanej zaburzeń, o których mowa w ust. 3, można orzec brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, jeżeli wskazuje na to opinia lekarza specjalisty w dziedzinie psychiatrii lub psychologa, a osoba ta poddaje się regularnym kontrolnym badaniom lekarskim, właściwym dla każdego przypadku (ust. 4 załącznika nr 4 do ww. rozporządzenia).

W związku z powyższym w ocenie Sądu należy podzielić stanowisko organów, że występowanie u skarżącego choroby psychicznej (z towarzyszącymi zaburzeniami osobowości oraz urojeniami prześladowczymi) wzbudza uzasadnione i poważne zastrzeżenia, co do stanu zdrowia skarżącego mogącego mieć istotny wpływ na jego predyspozycje do kierowania pojazdami, a w konsekwencji też bezpieczne uczestnictwo skarżącego w ruchu drogowym. Niewątpliwie stan związany z chorobą, na którą cierpi skarżący ma wpływ na jego samopoczucie psychiczne, czy też emocjonalne, a to może mieć z kolei przełożenie na spowodowanie przez niego niebezpiecznej sytuacji w ruchu drogowym. Istnienie w tym zakresie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia stanowi tym samym uzasadniony powód poddania skarżącego badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu przez uprawnionego lekarza orzecznika, który stosownie do uregulowań powołanego powyżej rozporządzenia oceni czy istnieją bądź nie istnieją u skarżącego przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami w zakresie jego stanu psychicznego.

Skierowanie na badania lekarskie – jak to zostało powyżej już zaakcentowane - ma na celu potwierdzenie, że w danym stanie zdrowotnym wskazana osoba nie będzie stwarzać niebezpieczeństwa w ruchu drogowym. Stan zdrowia kierowcy jest istotną przesłanką bezpieczeństwa ruchu drogowego i od dyspozycji (kondycji) psychofizycznej kierowcy zależy bezpieczeństwo tego ruchu. Podkreślić przy tym należy, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie sama w sobie nie przesądza o istnieniu przeciwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona wyłącznie wyjaśnieniu istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. Kierujący pojazdami silnikowymi powinni bowiem mieć wymaganą przepisami sprawność psychofizyczną nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale przez cały okres posiadania prawa jazdy. Dlatego zadania związane z weryfikacją tego stanu zdrowia powierzono organowi wydającemu prawo jazdy.

Reasumując, organy prawidłowo oceniły przesłanki wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu, opierając się w tym względzie na dostatecznym i wiarygodnym materiale dowodowym, który – jak zaznaczono powyżej - nie musiał wykazywać jednoznacznie (przesądzać) istnienia przeciwskazań do kierowania pojazdami, a jedynie uprawdopodabniać występowanie zastrzeżeń, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p.

W ocenie Sądu nie sposób było uznać za uzasadnione zarzutów podniesionych w skardze. W szczególności organy zgodnie z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. zgromadziły i właściwie oceniły materiał dowodowy, który był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w tej sprawie. Organy należycie wyjaśniły w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji motywy podjętych rozstrzygnięć i wskazały, co legło u podstaw ich wydania. Wszystkie więc wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. zostały zachowane.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).