Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 862/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 1440
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska- Gwiazda (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]września 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nielegalnego zajęcia pasa drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]września 2017 r., znak [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej kpa), po rozpoznaniu odwołania E. W. (dalej: "Skarżąca") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...]z [...]lipca 2017 r., znak [...]w przedmiocie wymierzenia Skarżącej, działającej pod firmą "[...]", kary pieniężnej w wysokości [...]zł, z tytułu nielegalnego zajęcia pasa drogowego ulicy [...] (dz. nr [...], arkusz [...]) - droga krajowa - w [...], pod umieszczenie reklamy o wymiarach 3 m x 1 m - jednostronnej,

w okresie od 29 sierpnia do 24 października 2016 r. tj. 57 dni.

Okoliczności faktyczne sprawy przedstawiają się następująco:

W dniu [...]sierpnia 2016 r. podczas kontroli pasa drogowego ulic miasta [...]stwierdzono nielegalne umieszczenie reklamy w pasie drogowym ulicy [...]. Reklama jednostronna, o wymiarach 3 m x 1 m, o treści: "[...]" posadowiona została samowolnie z pominięciem obowiązujących przepisów wynikających z ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. W związku z powyższym zmierzono i sfotografowano reklamę. Lokalizacja reklamy oraz linia rozgraniczenia pasa drogowego zostały zaznaczone na mapie znajdującej się w aktach administracyjnych.

Powyższe było podstawą wszczęcia postępowania w sprawie zajęcia pasa drogowego, o czym organ pierwszej instancji zawiadomił Skarżącą.

W dniu [...] września 2016r. wpłynęło pismo Skarżącej, w którym wskazała,

że firma "[...]" zleca wykonanie i montaż nośników reklamowych profesjonalnym firmom i nie zlecała ekspozycji reklamy w formie, formacie i wskazanych przez organ miejscach, a ponadto firma "[...]" nie jest jedynym podmiotem, który mógłby zamieścić przedmiotowe reklamy. W kolejnym piśmie z dnia [...]października 2016 r. Skarżąca podtrzymała stanowisko, iż firma "[...]" nie zlecała ekspozycji przedmiotowej reklamy oraz podała, że korzyści z wydarzenia są także po stronach innych podmiotów, a mianowicie podmiotu wynajmującego salę, punktów sprzedaży biletów, artysty czy wreszcie managementu.

W związku z powyższym organ podał, że zwrócił się do [...] - wynajmującej salę, do Centrum Informacji Turystycznej i do Polskiego Biura Podróży - sprzedających bilety na występ oraz do firmy [...]– oficjalnego menadżera artysty o udzielenie informacji czy są właścicielami przedmiotowej reklamy, czy zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi przyniosłoby im dodatkową korzyść oraz kto jest odpowiedzialny za promocję wydarzenia z udziałem P.B.. Wymienione wyżej podmioty zgodnie wskazały, że odpowiedzialnym za promocję wydarzenia jest organizator występu.

Kontrole przeprowadzone w dniach [...] sierpnia 2016 r., [...], [...],[...], [...], [...],[...],[...],[...]września 2016 r. i [...]października 2016 r. wykazały, iż sporna reklama nadal znajduje się w pasie drogowym ulicy [...], a kontrola przeprowadzona w dniu [...]października 2016 r. wykazała, że reklama została usunięta

Decyzją z [...]lipca 2017 r. organ pierwszej instancji wymierzył Skarżącej karę pieniężną w wysokości [...]zł, z tytułu nielegalnego zajęcia pasa drogowego ulicy [...] (dz. nr [...], arkusz [...]) - droga krajowa - w [...], pod umieszczenie reklamy o wymiarach 3 m x 1 m - jednostronnej, w okresie od 29 sierpnia 2016 r. do 24 października 2016 r. tj. 57 dni.

W uzasadnieniu decyzji przytoczył treść art. 4 pkt 23, art. 40 ust. 1, art. 40 ust. 2 pkt 3, art. 40 ust. 6, art. 40 ust. 12 udp oraz dokonał ich wykładni z uwzględnieniem orzecznictwa sądów administracyjnych. Uwzględniając definicję reklamy zawartą ustawie o drogach publicznych uznał, że urządzenie reklamowe o treści "[...]", znajdujące się w pasie drogowym ulicy [...] w [...], stanowi reklamę w rozumieniu art. 4 pkt 23 udp. Podkreślił, że każde zajęcie pasa drogowego przez reklamę niezależnie od tego, w jaki konstrukcyjnie sposób jest zamontowana wymaga pozwolenia właściwego zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego. Stroną postępowania, a zatem zobowiązanym do uzyskania stosownego zezwolenia, jest właściciel danej reklamy. Reasumując organ podał, że reklama została posadowiona w pasie drogowym bez wymaganej prawem decyzji na zajęcie pasa drogowego, co skutkowało wydaniem decyzji nakładającej karę pieniężną za okres od 29 sierpnia 2016 r. do 24 października 2016r., w wysokości [...]zł.

Organ wskazał także podstawę prawną naliczenia kary za samowolne zajęcie pasa drogowego wynikającą z przepisów ustawy o drogach publicznych jak i uchwały Rady Miejskiej w [...]z dnia [...]kwietnia 2011 r., w sprawie wysokości opłat

za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych położonych w granicach administracyjnych miasta [...].

W odwołaniu Skarżąca podniosła, że organ pierwszej instancji pochopnie, naruszając podstawowe zasady kpa dotyczące ustalenia i zebrania materiału dowodowego (art. 77, 80 kpa) nie wykazał w sposób jednoznaczny, iż kontrola pasa drogowego doprowadziła do uznania, że reklamy są własnością Skarżącej, czy też z jej inicjatywy zostały tam umieszczone. Reklama mogła znaleźć się w pasie drogowym

w wyniku wielu zdarzeń, również tych złośliwych związanych z działaniem nieuczciwej konkurencji.

Skarżąca podniosła również, iż firma "[...]" jest organizatorem wielu wydarzeń o charakterze kulturalnym na terenie całego kraju. Nie oznacza to jednak, że jest inicjatorem nielegalnych reklam w pasie drogowym. Tym bardziej brak jest podstaw

do wydania decyzji, na podstawie której firma ma ponieść prawne i finansowe konsekwencje wynikające tylko z powyższego faktu.

Według Skarżącej organ nie udowodnił zgodnie z art. 80 kpa okoliczności umieszczenia przez Skarżącą spornej reklamy, a jedynie uprawdopodobnił związek pomiędzy umieszczeniem jej w pasie ruchu i działalnością gospodarczą "[...]", całkowicie jednak w oderwaniu od dowodów i praktyki rynku. Organ nie wykazał żadnego dowodu, że reklama w sposób bezpośredni czy pośredni pochodzi od "[...]". Wskazała, że w dobie komunikacji elektronicznej banery reklamowe nie odgrywają

już tak dużej roli jak wcześniej. Dziś niemalże wyłącznym nośnikiem reklamy stał

się internet, w szczególności portale FACEBOOK, INSTAGRAM, gdzie rozpoznawalni artyści reklamują swoje wystąpienia

W wyniku rozpatrzenia odwołania SKO decyzją z [...]września 2017 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z [...]lipca 2017 r.

W uzasadnieniu decyzji SKO stwierdziło, że - wbrew zarzutom Skarżącej - organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił stronę niniejszego postępowania. Wskazał,

że regulując odpowiedzialność administracyjną z tego tytułu ustawodawca

nie wyszczególnił żadnych cech, którymi podmiot ten miałby się charakteryzować. Zasadnie zatem staje się twierdzenie, że podmiotem ponoszącym odpowiedzialność administracyjną z tytułu umieszczenia w pasie drogowym reklamy bez zgody zarządcy drogi jest podmiot zajmujący pas drogowy, przy czym co do zasady jest to podmiot

na rzecz którego reklama została zamontowana. Stroną postępowania w przedmiocie umieszczenia reklamy w pasie drogowym jest zatem właściciel danej reklamy umieszczonej w pasie drogowym bez zgody zarządcy drogi. Kara pieniężna

jest nakładana na właściciela takiej reklamy z tytułu odpowiedzialności obiektywnej,

bez względu na jego winę czy też świadomość bezprawności. SKO nie kwestionowało, że nie w każdym wypadku właściciel reklamy winien być obciążony karą pieniężną

za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi – chodzi w szczególności

o sytuacje, gdy zostanie wykazane, że osobą która faktycznie dokonała zajęcia pasa drogowego przez umieszczenie określonej reklamy jest inna osoba niż właściciel

– a okoliczności sprawy nie pozwalają na obciążenie właściciela odpowiedzialnością

za działalność takiej osoby. Jednakże w ocenie SKO taka sytuacja nie wystąpiła

w sprawie niniejszej. Według organu drugiej instancji, z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika bezspornie, że to właśnie firma "[...]" odpowiada w całości za organizację występu oraz na podstawie umowy organizacyjnej ma prawo do rozpowszechniania wizerunku P. B. w celu promocji tego występu. Kolegium wskazało, że firma "[...]" podpisała też umowę na dystrybucję biletów z Centrum Informacji Turystycznej oraz Polskim Biurem Podróży w [...].

W tej sytuacji twierdzenia strony Skarżącej, że reklamę mogły umieścić bliżej nieokreślone podmioty w wyniku wielu zdarzeń również tych złośliwych związanych

z działaniem nieuczciwej konkurencji są gołosłowne, nie poparte jakimikolwiek dowodami, a zatem nie zasługują na uwzględnienie. Kolegium nie podzieliło również stanowiska Skarżącej, iż dziś wyłącznym nośnikiem reklamy jest internet i widzowie dowiadują się o występie właśnie tą drogą. Nie umniejszając roli internetu w przekazie konkretnych treści oraz reklamie wydarzeń artystycznych, banery reklamowe w dalszym ciągu odgrywają znaczącą rolę promocyjną.

Na powyższą decyzję SKO Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Organowi drugiej instancji zarzuciła naruszenie:

- art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej "kpa"), z którego wynika,

że stroną w postępowaniu jest ten czyjego obowiązku dotyczy postępowanie w sytuacji, gdy nie wykazano ponad wszelką wątpliwość że Skarżąca inicjowała w jakikolwiek sposób pośredni lub bezpośredni posadowienie reklamy w pasie drogowym, a więc nie była stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa;

- art. 80 kpa, który stanowi, że "Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona"

w sytuacji, gdy ustawodawca świadomie użył w art. 80 kpa określenia czy dana okoliczność została "udowodniona" a nie "uprawdopodobniona", którym to terminom

w języku prawnym nadaje się zupełnie inny sens i znaczenie procesowe, a w realiach niniejszej sprawy brak w ogóle takiego "udowodnienia" przez organy administracyjne, że Skarżąca inicjowała w jakikolwiek sposób pośredni lub bezpośredni posadowienie reklamy w pasie drogowym, a organ zadowolił się jedynie "uprawdopodobnieniem", czego nie przewiduje kpa;

- art. 7 kpa poprzez oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na wyjaśnieniach innych podmiotów, które z psychologicznego i prawnego punktu widzenia nie mają interesu

w tym aby obciążać swoimi wyjaśnieniami samych siebie przy jednoczesnym zanegowaniu wiarygodności Skarżącej i całkowitej odmowie zaufania jej wyjaśnieniom.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja z [...] września 2017 r. wydana

w przedmiocie nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego nie narusza przepisów prawa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], rozpatrując odwołanie strony Skarżącej od decyzji organu pierwszej instancji z [...]lipca 2017 r., nie dopuściło się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa, a także art. 107 § 3 kpa, albowiem w toku postępowania odwoławczego organ drugiej instancji wyjaśnił wszystkie okoliczności istotne dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonał pełnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wskazując

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyny nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony Skarżącej. Tym samym, uznać należy, iż SKO, rozstrzygając w niniejszej sprawie, nie dopuściło się jakiegokolwiek naruszenia przepisu art. 8 kpa i wyrażonej

w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa.

W konsekwencji Sąd uznał, że w wyniku prawidłowo ustalonego stanu faktycznego niniejszej sprawy, SKO prawidłowo zastosowało odpowiednie normy prawa materialnego wyrażone w przepisach ustawy o drogach publicznych, w tym

w szczególności w przepisach art. 4 pkt 1 i pkt 23, art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 3, ust. 6, ust. 10 i ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1440 ze zm.; dalej: "u.d.p.").

Zgodnie z art. 4 pkt 1 udp, pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Zasada ochrony pasa drogowego została sformułowana w przepisie art. 39 ust. 1 udp, który stanowi, iż zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego.

W art. 39 ust. 1 udp ustawodawca dokonał przykładowego wyliczenia działań naruszających drogę lub jej urządzenia oraz zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Powyższy przepis dla zarządcy drogi tworzy gwarancje niezakłóconego administrowania pasem drogowym, dla użytkowników zaś - warunki bezpiecznego poruszania się. Ustawodawca dopuścił - na zasadzie wyjątku - zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg. W świetle art. 39 ust. 3 udp, w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie

w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie

za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, z zastrzeżeniem ust. 7, wydawanym

w drodze decyzji administracyjnej.

Zgodnie z art. 40 ust. 1 udp, zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane

z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy: prowadzenia robót w pasie drogowym; umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego; umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam; zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3 (art. 40 ust. 2 udp).

Zdaniem Sądu, z treści przepisu art. 40 ust. 2 udp wynika, że zezwolenie

to dotyczy również zajęcia pasa drogowego w celu umieszczenia reklamy - ustawodawca bowiem wyodrębnił w pkt 3 cytowanego przepisu zezwolenia

na umieszczanie w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych

z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz zezwolenia na umieszczanie reklam.

Pojęcie reklamy zostało zdefiniowane w przepisie art. 4 pkt 23 udp i oznacza nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, niebędący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że każde zajęcie pasa drogowego przez reklamę - niezależnie od tego, w jaki konstrukcyjnie sposób jest zamontowana, a więc czy znajduje się ona na budynkach, czy jest przymocowana

do słupa energetycznego, słupa oświetlenia ulicznego, rynny budynku, czy też znajduje się na specjalnej dla reklam konstrukcji w postaci słupa z tablicą reklamową, czy jest na powierzchni wiaty przystankowej, kiosku ruchu, na wiadukcie, czy jakimkolwiek innym obiekcie budowlanym znajdującym się w pasie drogowym - wymaga pozwolenia właściwego zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego /dalej NSA/ z 9 lutego 2009 r., II GSK 740/08; podobnie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 23 kwietnia 2008 r.,

II SA/Sz 82/08 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej NSA na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sankcje za naruszenie obowiązku wynikającego z treści art. 40 ust. 1 i 2 udp określa przepis art. 40 ust. 12 udp, stanowiąc, iż za zajęcie pasa drogowego:

bez zezwolenia zarządcy drogi, z przekroczeniem terminu zajęcia określonego

w zezwoleniu zarządcy drogi, o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi, zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6 (przy wydaniu zezwolenia). W świetle art. 40 ust. 6 udp, opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu,

o którym mowa w ust. 2 pkt 3 (czyli za zajęcie pasa drogowego m.in. w celu umieszczenia reklamy), ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Przy czym, w myśl art. 40 ust. 10 udp zajęcie pasa drogowego

o powierzchni mniejszej niż 1 m2 lub powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego lub urządzenia mniejszej niż 1 m2 jest traktowane jak zajęcie 1 m2 pasa drogowego.

Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 40 ust 12 pkt 1 udp nakłada na zarządcę drogi obowiązek wymierzenia kary pieniężnej w sytuacji ustalenia niedozwolonego zajęcia pasa drogowego. Skoro ustawodawca użył określenia: "wymierza w drodze decyzji administracyjnej" i nie wskazał żadnych negatywnych przesłanek, to oznacza, że zarządca drogi jest zobowiązany wymierzyć karę pieniężną. Zatem ma tu miejsce pełne związanie organu administracji. Związanie właściwego organu dyspozycją art. 40 ust 12 udp uzależnione jest wyłącznie od stwierdzenia określonego przepisem stanu faktycznego. Dokonując tego ustalenia, organ nie bada przyczyny, z powodu której nastąpił ten stan nieakceptowany przez obowiązujące przepisy, poza jego zainteresowaniem pozostaje również stopień winy strony w zajęciu pasa drogowego, jak również nie ma on możliwości miarkowania kary pieniężnej (vide: wyrok NSA

z 18 kwietnia 2008 r., II GSK 68/08).

Mając na względzie powyższe, należy wyraźnie podkreślić, że SKO, wydając decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej, związane było rygorami procedury administracyjnej, określającej obowiązki organu w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy.

Odnosząc się do zarzutów skargi, a w szczególności zarzutu błędnego określenia strony niniejszego postępowania, wskazać należy, że w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie przyjmuje się, iż stroną postępowania w przedmiocie umieszczenia danego obiektu (np. reklamy) w pasie drogowym, a zatem zobowiązanym do uzyskania stosownego zezwolenia zarządcy drogi, jest podmiot zajmujący pas drogowy, przy czym co do zasady jest to podmiot na którego rzecz reklama została zamontowana. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że podmiotem biernie legitymowanym w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej toczącym się w trybie art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy jest właściciel danego obiektu (tak m.in. wyrok NSA z 8 lutego 2011 r., II GSK 204/10 czy też wyrok NSA

z 17 sierpnia 2011 r., II GSK 803/10; podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie w wyroku z 12 marca 2013 r., VI SA/Wa 2505/12).

Zarówno w literaturze, jak i orzecznictwie przyjmuje się, że opłata za samowolne zajęcie pasa drogowego powinna być nałożona na podmiot, który faktycznie zajął pas drogowy bez zezwolenia, a nie na osobę, która potencjalnie takiego zajęcia mogła dokonać (vide R. Strachowska, Ustawa o drogach publicznych. Komentarz, Wydawnictwo ABC, 2012 i cyt. tam wyrok WSA w Łodzi z 22 października 2008 r.,

III SA/Łd 272/08, a także wyrok WSA w Gliwicach z 19 maja 2010 r., II SA/Gl 57/10).

W ocenie Sądu, ustalenie właściciela reklamy usytuowanej w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi ma z konieczności charakter domniemania faktycznego. Domniemanie to oparte jest na ustaleniach, które również wystąpiły w rozpatrywanej sprawie, takich jak nazwa i adres reklamowanego podmiotu, rodzaj (przedmiot) prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, treść uzyskanego wypisu z KRS, ujawniona tam siedziba i adres podmiotu objętego reklamą, czy nawet – mimo otrzymania prawidłowych zawiadomień – brak stosownej reakcji tego podmiotu

na zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, a zwłaszcza – brak niezwłocznego zakwestionowania bycia stroną tego postępowania, zastrzeżenia wspartego odpowiednimi dowodami. Z doświadczenia życiowego wynika, że jest b. mało prawdopodobne, by podmiot którego dotyczy reklama (jego działalności)

nie uczestniczył – w różnych formach – w jej wystawieniu, a najczęściej – by nie był właścicielem tej reklamy. Oczywiście, istnieją wyspecjalizowane przedsiębiorstwa, które zajmują się umieszczaniem – na podstawie odpowiednich umów cywilnoprawnych – umieszczaniem różnych reklam, nie zawsze po uzyskaniu odpowiedniej zgody w formie decyzji administracyjnej – w pasie drogowym. W takiej sytuacji podmiot reklamowany powinien podać dane przedsiębiorstwa, któremu zlecił umieszczenie reklamy w pasie drogowym. W sprawie niniejszej Miejski Zarząd Dróg i Komunikacji zwrócił się

do Skarżącej o wskazanie danych adresowych firm, którym zleciła wykonanie i montaż nośników reklamowych oraz podmiotów, które mogłyby zamieścić lub zlecić zamieszczenie przedmiotowych reklam (pismo z dnia 3.10.2016 r. k. 17

akt administracyjnych). Jednocześnie w piśmie tym poinformowano, że to Skarżąca działająca pod firmą "[...]" E. W. jest stroną postępowania, a w ocenie organu jedynym podmiotem któremu umieszczenie reklam przyniosło korzyść. Skarżąca w odpowiedzi podniosła m. in., że nie zlecała ekspozycji reklamy w formie, formacie i miejscach ujawnionych przez organ i nie wskazała żądanych danych adresowych firm. Z załączonych do skargi dokumentów wynika zaś, że wynajmowała powierzchnię ogrodzenia przy nieruchomości w [...]o wymiarach 300 cm x 100 cm z przeznaczeniem na baner reklamowy, czy regulowała płatność za rozklejanie plakatów dot. koncertów P. B. na rzecz "[...]" Rozklejanie Plakatów i Ogłoszeń [...]. W takiej sytuacji - nie podania tych danych - właściwy organ (zarządca drogi), do którego obowiązku należy wymierzenie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, ma prawo domniemywać, po ustaleniu danych, o których była wyżej mowa, że właścicielem reklamy jest podmiot odpowiedzialny za organizację występu. Oczywiście, tak jak wskazano wyżej, domniemanie to ma charakter faktyczny i może zostać wzruszone przez odpowiednie przeciwdowody. W żadnym jednak przypadku samo zakwestionowanie przez podmiot reklamowany własności dotyczącej go reklamy, bez podania istotnych faktów wspierającej to oświadczenie, nie ma praktycznie żadnej mocy dowodowej. Przyjęcie przeciwnej tezy prowadziłoby do tego, że przepis art. 40 ust. 12 udp byłby przepisem martwym.

Zauważyć też należy, że Skarżąca nie zareagowała (nie zaskarżyła) decyzji Prezydenta Miasta [...]z [...]września 2016 r. [...] orzekającej o przywróceniu pasa drogowego do stanu poprzedniego i nakazującej Skarżącej usuniecie reklamy zamocowanej na barierce wiaduktu kolejowego o treści: " [...]" z pasa drogowego ulicy [...]– droga krajowa miasta [...] (protokół rozprawy z 15 marca 2018 r. k. 45 akt sądowych).

Odnosząc się do twierdzenia strony, że przepisy ustawy obligują co prawda organ do nałożenia kary za zajęcie pasa ruchu drogowego - ale kara ta powinna być nałożona na podmiot, który faktycznie zajął pas drogowy bez zezwolenia, a nie na taki, który potencjalnie takiego zajęcia mógł dokonać, a co za tym idzie - materiał dowodowy winien jednoznacznie wskazywać na podmiot, który zajął pas drogowy, a tego organ I instancji nie uczynił, Sąd nie podziela powyższego stanowiska. Według Sądu, organy orzekające w rozpatrywanej sprawie w sposób wystarczający uprawdopodobniły,

że stroną, która faktycznie – a nie potencjalnie – zajęła pas drogi przy ul. [...] w [...] na cele reklamy była Skarżąca. Posadowienie nośnika reklamowego w danym miejscu tj. na barierce wiaduktu kolejowego w pasie drogowym ulicy [...], widocznym dla użytkowników ulicy, informującego o dacie i miejscu występu kabaretu P. B. oraz o miejscu gdzie można nabyć bilety na ten występ w zasadzie leży wyłącznie w interesie organizatora, odpowiedzialnego za promocję wydarzenia oraz mającego prawo do rozpowszechniania wizerunku P. B. w celu promocji w/w występów. Zauważyć też należy, że Skarżąca nie odwołała się od decyzji nakazującej jej usunięcie reklamy, nie wskazała też danych firm którym zleciła wykonanie, montaż nośników reklamowych. W tej sytuacji nie wystarczy samo zakwestionowanie przez Skarżącą prawa własności reklamy.

W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone przez organy orzekające w sprawie z należytą starannością: obszar zajęcia ulicy ustalono właściwie, sporządzono odpowiednią dokumentację fotograficzną, a wysokość należnej kary naliczono prawidłowo, zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych w związku z uchwałą Rady Miejskiej w [...]Nr 96/2011 z dnia 4 kwietnia 2014 r. (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z dnia 13 kwietnia 2011 r.,

poz. 1840) r. w sprawie wysokości opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych położonych w granicach administracyjnych miasta [...].

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) orzekł jak w sentencji wyroku.