Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 807/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję w zakresie pkt 1

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska (spr.) WSA Mirosław Bator Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Migda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2023 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 5 maja 2023 r. znak WS-VI.7534.3.154.2022.BK w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości I. uchyla pkt I zaskarżonej decyzji; II. w pozostałym zakresie skargę oddala; III. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz K. K. kwotę 697,00 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z 30 listopada 2022 r. znak: GN.6821.1.8.2020.TP-W Starosta Nowotarski orzekł w punkcie 1 o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. nr [...] o powierzchni 0,1121 ha, położonej w obrębie N. , jedn. ewid. N. , wydzielonej z działki ewid. nr [...], objętej księgą wieczystą nr [...] na rzecz K. K., w punkcie 2 - o odmowie zwrotu na rzecz K. K. nieruchomości położonej w obrębie N. T., jedn. ewid. N. T., oznaczonej jako działki ewid. nr [...] o powierzchni 0,0188 ha oraz nr [...] o powierzchni 0,0401 ha, wydzielonej z działki ewid. nr [...], objętej księgą wieczystą nr [...]; w punkcie 3 ustalił wysokość zwaloryzowanej należności tytułem zwrotu odszkodowania za wywłaszczenie opisanej w pkt. 1 nieruchomości na kwotę w wysokości łącznej 41142,31 zł (słownie: czterdzieści jeden tysięcy sto czterdzieści dwa złote trzydzieści jeden groszy). Jednocześnie zobowiązał K. K. do zwrotu powyższej kwoty na rzecz Gminy Miasto N. ; w punkcie 4 wskazał, że wierzytelności Gminy Miasto N. T. podlegają stosownemu zabezpieczeniu; w punkcie 5 wskazał, że nieruchomość podlega zwrotowi w stanie, w jakim się znajduje w dniu zwrotu; w punkcie 6 stwierdził, że ostateczna decyzja o zwrocie nieruchomości stanowi podstawę do wprowadzenia zmian w rejestrze ewidencji gruntów oraz dokonania stosownych wpisów w księdze wieczystej.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że pismem z 21 kwietnia 2020 r. K. K. zwrócił się do Starosty Nowotarskiego z wnioskiem o zwrot nieruchomości obejmującej działki ewid. nr [...] i nr [...], położone w N. . Przedmiotowe nieruchomości K. K. sprzedał Skarbowi Państwa umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego z 9 grudnia 1988 r. Rep. A Nr 3167/88, na realizację oczyszczalni ścieków w N. . Działki nr [...] i nr [...] objęte są księgą wieczystą nr [...] i stanowią własność Gminy Miasto N. . Część działki nr [...] została oddana przez Gminę Miasto N. w dzierżawę na rzecz firmy "R. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w K..

W dniu 28 listopada 1986 r. Naczelnik Miasta N. wydał wskazanie lokalizacyjne znak: UANB-8331a/59/86 dla oczyszczalni ścieków w N. , zgodnie z którym przedmiotowa inwestycja miała być realizowana zgodnie z załącznikiem graficznym na terenie pomiędzy rzeką D. a ul. W. , zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta N. zatwierdzonym uchwałą nr 11/11/80 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Nowym Sączu z 8 maja 1980 r.

Decyzją Naczelnika Miasta Nowy Targ z 28 stycznia 1988 r. znak: UANB-8331 a/59/86 ustalono lokalizację inwestycji budowy oczyszczalni ścieków na terenie położonym w N. przy ul. [...] Zgodnie z załącznikiem graficznym do ww. decyzji działki nr [...] i nr [...] znalazły się w terenie przeznaczonym do wywłaszczenia.

Według stanu na dzień 9 grudnia 1988 r. (data zawarcia umowy sprzedaży) działki nr [...] i nr [...] znajdowały się w terenie objętym ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Zespołu Jednostek Osadniczych Nowy Targ zatwierdzonego uchwałą nr 11/11/80 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Nowym Sączu z 8 maja 1980 r. Wyżej wymieniona decyzja o ustaleniu lokalizacji była zgoda z zapisami tego planu. Wedle ustaleń tego planu działka nr [...] położona była w terenie o symbolu AIV 34aNO - tereny przeznaczone pod lokalizację oczyszczalni ścieków. Z kolei działka nr [...] w większości również położona była w terenie o symbolu AIV 34aNO, a jej południowy koniec znajdował się w terenie o symbolu AIV 03RP, dla którego obowiązywały następujące ustalenia: obowiązujące - tereny upraw polowych, postulowane - kompleksy upraw rolnych, stan istniejący - tereny rolne /upraw polowych/. Działki nr [...] i nr [...] znajdowały się w wyznaczonej na rysunku ww. planu granicy sanitarnej strefy ochrony wokół obiektu szkodliwego lub uciążliwego dla otoczenia.

Decyzją z 21 sierpnia 1991 r. znak: UANB-B-7351a/12/91, wydaną

z upoważnienia Kierownika Urzędu Rejonowego w Nowym Targu w zastępstwie Burmistrza Nowego Targu, ustalono lokalizację inwestycji wału ochronnego oczyszczalni ścieków w Nowym Targu. Zgodnie z załącznikiem graficznym i opisowym do tej decyzji przedmiotowy wał, będący częścią zadania: "obwałowanie rz. [...] i pot. [...] w obrębie projektowanej oczyszczalni", został zaprojektowany, m. in. na części działki nr [...]. Wedle załącznika nr 2 do ww. decyzji określonego jako "Warunki urbanistyczno-architektoniczne i techniczne realizacji inwestycji", budowa wału stanowiła część zadania pt. "Oczyszczalnia ścieków w Nowym Targu". Wał ten jako wał przeciwpowodziowy dla oczyszczalni ścieków, stanowiący fragment obudowy biologicznej rzeki D. i potoku C. , zlokalizowany został wzdłuż rzeki D. od połączenia potoku B. i C. w stronę wsi W. oraz potoku C. . Długość wału miała wynosić około 2,5 km.

Decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Nowym Targu z 17 czerwca 1992 r. znak: A.NB-7350a/4-NT/92 zatwierdzono pod względem urbanistycznym i architektonicznym plan realizacyjny budowy oczyszczalni ścieków w zakresie obiektów oczyszczalni ścieków i drogi dojazdowej wraz z parkingiem. Pomimo podjętych prób planu realizacyjnego nie udało się odnaleźć.

Decyzją z 4 września 1992 r. znak: OS.II-S-7622/2/92 Wojewoda Nowosądecki orzekł o konieczności ustanowienia strefy ochronnej dla oczyszczalni ścieków dla miasta Nowy Targ. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że "zagospodarowanie przedmiotowej strefy proponuje się poprzez ograniczenie upraw warzyw i drzew owocowych oraz zakaz zabudowy". Wedle założeń z operatu wodno - prawnego, zasięg (szerokość) strefy ochrony sanitarnej od granicy obiektów technologicznych przy uwzględnieniu kierunków dominujących wiatrów miała wynosić: 300 m - w kierunku dominujących wiatrów E-W oraz 200 m - w kierunku N i w kierunku S. Od strony południowej w obrębie strefy przewidywano wprowadzenie nasadzeń zieleni wysokiej i niskiej, spełniających rolę ochronną dla zabudowy mieszkalnej w kierunku SE.

Decyzją z 23 grudnia 1992 r. znak: A.NB-7351a/74-NT/92, Kierownik Urzędu Rejonowego w Nowym Targu udzielił pozwolenia na budowę oczyszczalni ścieków

z zastosowaniem technologii opartej o reaktory SBR w granicach terenu inwestycji na terenach położonych w Nowym Targu przy ul. Polnej.

Decyzją z 26 lipca 1993 r. znak: OS.II-7630/A/11/93 Wojewoda Nowosądecki udzielił Z. R. w N. T. (generalnemu realizatorowi oczyszczalni ścieków w N. ) pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków oczyszczonych na "nowej" oczyszczalni komunalnej w N. do rzeki D. w km 198+190.

Mając na uwadze powyższe Starosta Nowotarski stwierdził, że działki nr [...] i nr [...] zostały przeznaczone pod realizację oczyszczalni ścieków. Dodatkowo część działki nr [...] została objęta realizacją zadania: "obwałowanie rz.. i pot. C. w obrębie projektowanej oczyszczalni" i zaplanowano na jej fragmencie budowę wału przeciwpowodziowego.

Zdaniem organu I instancji inwestycja w postaci budowy oczyszczalni ścieków została zrealizowana. Wybudowany został również wał przeciwpowodziowy rzeki D. i potoku C. , będący częścią inwestycji głównej, jaką była realizacja oczyszczalni ścieków. Do roku 1995 ścieki z terenu miasta N. były oczyszczane w tzw. "starej oczyszczalni ścieków", wybudowanej w połowie lat 60-tych ubiegłego wieku. Z chwilą oddania do użytku nowej oczyszczalni ścieków w roku 1995 obiekty "starej oczyszczalni" zostały wyłączone z eksploatacji (pismo Miejskiego Zakładu Wodociągów i Kanalizacji z 26 lutego 1996 r. znak: DT/388/96).

W toku postępowania wyjaśniającego Starosta Nowotarski pozyskał również

z Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w Warszawie zdjęcia lotnicze z lat 1994 - 2020. Fotografia z 5 lipca 1994 r. (wykonana sześć lat po nabyciu przedmiotowej nieruchomości) potwierdza rozpoczęcie budowy wału przeciwpowodziowego na części działek nr [...] Pozostała część działki nr [...] jest niezabudowana, porośnięta trawą. Kolejna fotografia, wykonana 22 września 2003 r., przedstawia zrealizowany wał przeciwpowodziowy. Działka nr [...] w zdecydowanej większości pozostaje niezabudowana, porośnięta najprawdopodobniej roślinnością trawiastą. Zdjęcia wykonane 10 sierpnia 2009 r., 20 maja 2012 r., 10 maja 2013 r., 1 sierpnia 2015 r. i 6 maja 2018 r., oprócz potwierdzenia faktu istnienia waha ochronnego rzeki D. i potoku C. , wskazują, że działka nr [...] poza jej fragmentem, na którym został zlokalizowany wał, jest niezagospodarowana, porośnięta trawą i urządzone zostały na niej prawdopodobnie (z racji wyglądu

i przebiegu) kręte drogi gruntowe służące do jazdy, np. quadami czy crossami. Na fotografii wykonanej 28 sierpnia 2019 r. drogi te nadal istnieją, a na części korony wału pojawia się asfaltowa ścieżka rowerowa będąca fragmentem szlaku rowerowego V.

Podczas oględzin przeprowadzonych 10 lipca 2020 r. na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot ustalono, że działka nr [...] stanowi pas gruntu o kształcie zbliżonym do wydłużonego prostokąta. Częściowo znajduje się na niej wał rzeki D. wraz ze ścieżką rowerową. W pozostałej, przeważającej części, wchodzi w skład ogrodzonego terenu, na którym trwają prace budowlane. Od wału w kierunku ogrodzenia działka stanowi grunt niezabudowany, częściowo porośnięty trawą i samosiejkami, a częściowo znajdują się na niej zwały ziemi. Z kolei działka nr [...] stanowi grunt o kształcie zbliżonym do trapezu, porośnięty trawą. Częściowo stanowi skarpę wału oraz ścieżki rowerowej. Fotografia lotnicza wykonana 6 czerwca 2020 r. potwierdza, że w rejonie części działki nr [...] rozpoczęły się prace budowalne (widoczne ogrodzenie, zrównana powierzchnia - zdjęta wierzchnia warstwa gruntu, zwały ziemi). Decyzją nr [...] z 25 czerwca 2020 r. znak: BA.6740.1.565.2020.BB Starosta Nowotarski zatwierdził bowiem projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę inwestycji pn.: "budowa hali magazynowej namiotowej (...) wraz z urządzeniami budowlanymi i infrastruktur technicznej (...)", m. in. na działce nr [...].

Nadto M. Z. W. i K. w N. T. Sp. z o. o.

w piśmie z 31 sierpnia 2021 r. poinformował, że: "Budowa oczyszczalni prowadzona była przez Zakład Rozwoju - zakład budżetowy powołany do tego celu przez Gminę Miasto N. i zakończona została w roku 1995. W ramach tej budowy, wraz z urządzeniami oczyszczalni, zgodnie z projektem zostały wybudowane również wały ochronne wzdłuż D. i C. . Zabezpieczają one przed wezbraniami tereny, które miasto nabyło z zamiarem przeznaczenia pod oczyszczalnię, tak jak je określono w dokumencie "Wskazanie lokalizacyjne", łącznie z działkami ewid. nr [...] Decyzje co do ostatecznego rozmiaru obiektu, jak też wyboru technologii oczyszczania, sprawiły, że nie cały wstępnie zarezerwowany teren jest obecnie wykorzystywany pod oczyszczalnię (wybrano technologię nie wymagającą budowy poletek osuszających). W trakcie rozbudowy w latach 1998 - 1999 wykorzystane zostały tylko najbliższe działki przylegające do pierwotnie zajętego terenu, zaś rozbudowa zakończona w roku 2016 nie wymagała nowych terenów. Fakt, że działki ewid. nr [...] znajdują się wewnątrz obwałowań zbudowanych wraz z oczyszczalnią świadczy o tym, że w okresie wykupu terenów i budowy oczyszczalni, cały obszar położony dziś wewnątrz obwałowań traktowany był jako przeznaczony pod oczyszczalnią. Obecnie wały chronią oczyszczalnię wraz z obszarami przyległymi, nie należącymi do oczyszczalni."

Biorąc pod uwagę powyższe Starosta Nowotarski wskazał, iż postępowanie dowodowe wykazało, że działka nr [...] i część działki nr [...], zabudowane wałem ochronnym, zostały wykorzystane na cel określony w umowie sprzedaży, którym była realizacja oczyszczalni ścieków. Na tym terenie wybudowano wał ochronny, który jak wynika z zebranych dokumentów, był częścią inwestycji budowy oczyszczalni ścieków. W tym zakresie nieruchomość nie stała się zbędna w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami i nie może być przedmiotem zwrotu.

Z zebranych w sprawie dokumentów wynika, że inwestycja budowy oczyszczalni ścieków nie objęła swym zasięgiem całej działki nr [...]. Na obszarze tej działki, poza opisanym powyżej wałem ochronnym, nie powstał żaden obiekt związany z oczyszczaniem ścieków. W powołanym piśmie z 31 sierpnia 2021 r. potwierdzono wprost, że obszar, na którym położona jest część działki nr [...] nigdy nie został wykorzystany pod oczyszczalnię. Ten fragment działki nie został zajęty pod oczyszczalnię ani w trakcie rozbudowy oczyszczalni prowadzonej w latach 1998 - 1999, ani podczas rozbudowy zakończonej w 2016 r. Można przypuszczać, iż fakt, że teren, na którym położona jest działka nr [...], nie został wykorzystany na cel oczyszczalni ścieków i był na ten cel zbędny, był powodem podjęcia decyzji

o utworzeniu w tym miejscu Strefy Aktywności Gospodarczej. Fakt, iż część działki nr [...] nie została wykorzystana na cel oczyszczalni ścieków potwierdzają zebrane w sprawie dokumenty, przede wszystkim fotografie lotnicze prezentujące sposób zagospodarowania przedmiotowej działki i jej otoczenia, jak i treść pisma Miejskiego Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Nowym Targu Sp. z o. o. z 31 sierpnia 2021 r.

Wobec powyższych ustaleń organ pierwszej instancji uznał, że część działki nr [...] nie została zagospodarowana zgodnie z celem jej nabycia i kwalifikuje się do zwrotu. Geodeta uprawniony mgr inż. D. P. sporządził operat pomiarowy, przyjęty do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego

i kartograficznego 8 lipca 2022 r., pod nr P.1211.2022.4289, zgodnie z którym działka nr [...] o powierzchni 0,1522 ha podzieliła się na działki: nr [...] o powierzchni 0,1121 ha (przeznaczona do zwrotu) i nr [...] o powierzchni 0,0401 ha (na której wybudowano wał ochronny).

Odwołanie od ww. decyzji złożyła Gmina Miasto Nowy Targ, reprezentowana przez Burmistrza Miasta Nowy Targ podnosząc, że nieruchomość została nabyta

w drodze zwykłej umowy cywilnoprawnej, nie zaś umowy zawartej w toku postępowania wywłaszczeniowego. Dlatego też art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1899) regulujący instytucję zwrotu nieruchomości nie mógł być podstawą do żądania zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

Decyzją z dnia 5 maja 2023 r. znak: WS-VI.7534.3.154.2022.BK, działając na podstawie art. 9a w związku z art. 142 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.

o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 344) oraz art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Wojewoda Małopolski: 1) uchylił punkt 1 i 3-6 zaskarżonej decyzji w całości i orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. nr [...] o powierzchni 0,1121 ha, położonej w obrębie Nowy Targ, jedn. ewid. Nowy Targ, wydzielonej z działki ewid. nr [...], objętej księgą wieczystą nr [...], na rzecz K. K.; 2) utrzymał w mocy punkt 2 zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał treść przepisów art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz wyjaśnił, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, w którym Trybunał Konstytucyjny, art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. - w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Skutkiem powołanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego jest to, że przepisów art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. - w zakresie wskazanych tam terminów - nie powinno stosować się do spraw o zwrot nieruchomości wywłaszczonych przed wejściem w życie - odpowiednio – ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. przed 1 stycznia 1998 r. - art. 137 ust. 1 pkt 1) oraz ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomości oraz o zmianie niektórych innych ustaw (tj. przed 22 września 2004 r. - art. 137 ust. 1 pkt 2).

Organ wyjaśnił, że zarówno art. 136 jak i art. 137 u.g.n., posługując się pojęciem celu wywłaszczenia, utożsamiają go z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu będącej aktem administracyjnym wydanym w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej. Z tego właśnie względu podstawowym źródłem określenia celu wywłaszczenia w konkretnej sprawie jest decyzja wywłaszczeniowa (umowa sprzedaży) i to właśnie w tym dokumencie należy poszukiwać celu wywłaszczenia. Jednakże często zdarzało się tak, iż cel ten jest określony w decyzji lub umowie sprzedaży w sposób ogólnikowy bądź też brakuje nawet określenia przeznaczenia nieruchomości, niezbędna jest w takich przypadkach prawidłowa ocena celu wywłaszczenia na podstawie tych samych kryteriów, co jej niezbędność

w postępowaniu wywłaszczeniowym.

Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny, który przyjął za organem pierwszej instancji. Natomiast nie podzielił stanowiska organu i instancji, co do zbędności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w Nowym Targu, na cel wywłaszczenia.

Wskazał, że w omawianej sprawie spełnione zostały dwie podstawowe przesłanki, bez zaistnienia których nie jest możliwe orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Po pierwsze, z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości wystąpiła uprawniona do tego osoba. Po drugie zaś, w stosunku do ww. nieruchomości znajdą zastosowanie przepisy rozdziału 6 działu III u.g.n.

Odnośnie zarzutów odwołującej Gminy Miasta Nowy Targ w kwestii naruszenia art. 216 u.g.n. wyjaśnił, że treścią tego przepisu jest obecnie objęty nakaz odpowiedniego stosowania przepisów rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie (między innymi) ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami

i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, z późn. zm.).

Stwierdził, że obecne sformułowanie przepisu art. 216 cyt. ustawy pozwala na przyjęcie, iż nakazuje on odpowiednie stosowanie przepisów określających warunki zwrotu wywłaszczonych nieruchomości zawarte w rozdziale 6 dziale III ustawy

o gospodarce nieruchomościami do nieruchomości nabytych przez Skarb Państwa na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, bez względu na to który tryb nabycia nieruchomości spośród przewidzianych tą ustawą miał miejsce.

Zatem w razie nabycia nieruchomości na mocy ww. ustawy w drodze umowy cywilnoprawnej odesłanie wynikające z brzmienia art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami uznać należy za obowiązujące. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2009 r. sygn. akt I OSK 37/09.

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z zapisami umowy sprzedaży z 9 marca 1988 r., nieruchomość będąca przedmiotem wniosku o zwrot przeznaczona była na cel uzasadniający jej wywłaszczenie, to jest realizację oczyszczalni ścieków w Nowym Targu. W związku z powyższym, za niezasadny uznać należy odpowiedni zarzut odwołania. Bezsprzecznym jest, iż celem wywłaszczenia była budowa oczyszczalni ścieków. Inwestycja taka składała się jednak zarówno z obiektów budowlanych samej oczyszczalni, jak również z zazielenionego terenu stanowiącego strefę ochronną oczyszczalni i wału ochronnego przeciwpowodziowego dla oczyszczalni ścieków. W związku z powyższym fakt, iż wnioskowana do zwrotu nieruchomość, oznaczona jako część działki nr [...] stanowi tereny zielone, znajdujące się wewnątrz obwałowań wybudowanych wraz z oczyszczalnią, zdaniem Wojewody Małopolskiego są dowodem na to, że nie tylko działki nr [...] i [...], ale także działka nr [...] została wykorzystana na cel wywłaszczenia, a tym samym nie można uznać jej za zbędną na cel wywłaszczenia i orzec o jej zwrocie.

Według stanu na dzień 9 grudnia 1988 r. (data zawarcia umowy sprzedaży) działki nr [...] i nr [...] znajdowały się w terenie objętym ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Zespołu Jednostek Osadniczych Nowy Targ zatwierdzonego uchwałą nr 11/11/80 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Nowym Sączu z 8 maja 1980 r., w wyznaczonej na rysunku ww. planu granicy sanitarnej strefy ochrony wokół obiektu szkodliwego lub uciążliwego dla otoczenia.

Decyzją z 21 sierpnia 1991 r. znak: UANB-B-7351a/12/91, wydaną

z upoważnienia Kierownika Urzędu Rejonowego w Nowym Targu w zastępstwie Burmistrza Nowego Targu, ustalono lokalizację inwestycji wału ochronnego oczyszczalni ścieków w Nowym Targu. Wedle załącznika nr 2 do ww. decyzji określonego jako "Warunki urbanistyczno-architektoniczne i techniczne realizacji inwestycji", budowa wału stanowiła część zadania pt. "Oczyszczalnia ścieków w N. ".

Decyzją z 4 września 1992 r. znak: OS.II-S-7622/2/92 Wojewoda Nowosądecki orzekł o konieczności ustanowienia strefy ochronnej dla oczyszczalni ścieków dla miasta N. . W uzasadnieniu decyzji wskazano, że "zagospodarowanie przedmiotowej strefy proponuje się poprzez ograniczenie upraw warzyw i drzew owocowych oraz zakaz zabudowy".

Mając na uwadze powyższe, według organu odwoławczego nie sposób przyjąć, iż jedynie teren nieruchomości, na którym znajduje się wał ochronny, nie może być przedmiotem zwrotu. Należy bowiem uznać, iż również na wnioskowanym do zwrotu terenie nieruchomości, znajdującym się wewnątrz obwałowań, stanowiącym strefę ochronną oczyszczalni ścieków, zrealizowano cel wywłaszczenia.

Według organu odwoławczego oczywistym jest, że oczyszczalnia ścieków jest złożonym zespołem budynków i instalacji tak naziemnych jak i podziemnych, która negatywnie oddziałuje na nieruchomości sąsiednie, a zatem wymaga istnienia odpowiedniego obszaru otaczającego pełniącego rolę swoistego "bufora" zabezpieczającego środowisko przed negatywnym oddziaływaniem takiego zakładu (w kontekście zarówno zanieczyszczenia wód jak i powietrza, nadmiernego hałasu itp.). Strefa ta spełnia swoją rolę niezależnie od faktu, czy jest pozostawiona w stanie naturalnym, czy też dochodzi do jej zagospodarowania. Fakt braku zagospodarowania terenów wokół oczyszczalni nie świadczy o tym, iż nie spełniają one swojej ochronnej roli. Ważne, że oczyszczalnia ścieków tworzy pewną spójną, funkcjonalną całość w granicy obwałowania. Spójność tą, z całą pewnością zaburza "wykrojenie" działki, która wg Starosty miała zostać zwrócona - zamiast bowiem zwartego, spójnego obszaru teren oczyszczalni i strefy byłby ukształtowany w sposób nienaturalny, niwecząc z pewnością założenie terenu ochronnego.

Organ zauważył również, że w uzasadnieniu decyzji z 4 września 1992 r. o konieczności ustanowienia strefy ochronnej dla oczyszczalni ścieków dla miasta N. wskazano, że "zagospodarowanie przedmiotowej strefy proponuje się poprzez ograniczenie upraw warzyw i drzew owocowych oraz zakaz zabudowy". Do realizacji celu wywłaszczenia nie było zatem obligatoryjnie wymagane czynienie działań inwestycyjnych. Jeżeli bowiem na nieruchomości będącej przedmiotem wywłaszczenia znajduje się roślinność, której istnienie gwarantuje spełnienie wymogu określone o przepisami prawa (strefy ochronnej) to utrzymanie takiej roślinności można uznać za realizacje celu wywłaszczenia (por. I OSK 2151/15).

Według organu odwoławczego nie ma znaczenia dla sprawy fakt, iż przedmiotowa nieruchomość nie znajduje się w wypisie z ewidencji gruntów miasta N. dot. strefy ochronnej, ponieważ działka nr [...] znalazła się w wypisie z ewidencji gruntów m. N. dla projektowanego wału ochronnego przy oczyszczalni ścieków w N.

Organ stwierdził, że celem wywłaszczenia była budowa oczyszczalni ścieków, a inwestycja ta składała się zarówno z obiektów budowlanych samej oczyszczalni oraz z zazielenionego terenu stanowiącego strefę ochronną oczyszczalni. W związku z powyższym fakt, iż działki: nr [...], nr [...] i nr [...], położone w N. stanowią teren zielony i wał przeciwpowodziowy, zdaniem Wojewody Małopolskiego, jest dowodem na to, że cała przedmiotowa nieruchomość została wykorzystana na cel wywłaszczenia, a tym samym nie można uznać jej jako zbędnej na cel wywłaszczenia i orzec o jej zwrocie.

Na powyższą decyzję K. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o jej uchylenie w całości i zarzucając jej naruszenie przepisów:

- art. 7 k.p.a., art. 12 k.p.a., art. 70 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez niedochowanie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, a także zbyt dowolną interpretację zaistniałego stanu faktycznego (w tym także licznej dokumentacji w postaci zdjęć lotniczych i faktu utworzenia na tym terenie Strefy Aktywności Gospodarczej) a w szczególności przyjęcie, że wnioskowana do zwrotu nieruchomość oznaczona jako część działki ewid. 15846 stanowi tereny zielone znajdujące się wewnątrz obwałowań wybudowanych wraz z oczyszczalnią, a to z kolei jest dowodem, że również działka [...] została wykorzystana na cel wywłaszczenia podczas gdy w rzeczywistości część działki ewid. nr [...] nigdy nie została wykorzystana pod oczyszczalnię ścieków nawet w trakcie rozbudowy oczyszczalni w latach 1998-1999, a nawet podczas późniejszej rozbudowy zakończonej w 2016 r.

- art. 136 ust. 3 u.g.n. w związku z art. 137 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy poprzez błędną wykładnię polegającą na wydaniu decyzji odmownej z uwagi na to, że zdaniem organu II instancji przedmiotowa nieruchomość będąca przedmiotem zwrotu stanowi część oczyszczalni i jest, zdaniem Wojewody, jakimś bliżej nieokreślonym "buforem" zabezpieczającym środowisko przed oddziaływaniem zakładu a jednocześnie część działki ewid. nr [...] została oddana w dzierżawę firmie "R. Sp. z o.o. Sp.k. co stoi w sprzeczności z pojęciem zrealizowania w całości celu wywłaszczenia bowiem teren ten (który ma być przedmiotem zwrotu w części) nie jest w żaden sposób wykorzystywany przez oczyszczalnię aktualnie jak i w przeszłości.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że pozostawienie obszaru zielonego niezagospodarowanego określonego przez Wojewodę jako bufor zabezpieczający środowisko (teren ochronny) bez konkretnego posadowienia na tym terenie urządzeń, które miałby spełniać funkcję zabezpieczeń, czy też ochrony. Wojewoda jako przykłady ochrony terenu oczyszczalni podaje np. nadmierny hałas. Jednakże zauważyć należy, że na tym terenie nie posadowiono np. ekranów wygłuszających, które miałby eliminować hałasy pracy oczyszczalni. W latach 1998-1999, a także w roku 2016, kiedy rozbudowywano oczyszczalnie, nie posadowiono na tym terenie żadnego elementu infrastruktury, który miały jakikolwiek związek z oczyszczalnią np. zbiorniki, ekrany dźwiękoszczelne itp.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach sprawowanej kontroli sąd bierze pod uwagę wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy przy tym wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

W tak zakreślonych ramach sądowej kontroli skargę należało uznać za zasadną w części.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego orzeczenia stanowi art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344, dalej: u.g.n.), na podstawie którego poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji

o wywłaszczeniu. Zgodnie z art. 137 ust. 1. u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (art. 137 ust. 2 u.g.n.).

Podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości kształtuje nadto wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11 (Dz. U. poz. 376), skutkiem którego art. 137 ust. 1 pkt 2 utracił moc z dniem 24 marca 2014 r. w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r. zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Analiza powyższych regulacji pozwala wyodrębnić trzy przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości: nabycie nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego w drodze wywłaszczenia, wystąpienie o zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców, zbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia.

W przedmiotowej sprawie skarżący K. K. zwrócił się o zwrot nieruchomości stanowiącej działki nr [...], położonej Nowym Targu, objętej księgą wieczystą nr NS1T/00051117/9. Starosta Nowotarski, w pierwszej instancji, orzekł o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. nr [...] o powierzchni 0,1121 ha, wydzielonej z działki ewid. nr [...], oraz o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działki ewid. nr [...] o powierzchni 0,0188 ha oraz nr [...] o powierzchni 0,0401 ha, wydzielonej z działki ewid. nr [...]. Wojewoda Małopolski, uchylając w części decyzję Starosty [...] odmówił zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. nr [...], wydzielonej z działki ewid. nr [...].

Zdaniem Sądu, w odniesieniu do działki nr [...] oraz działki nr [...], wydzielonej z działki nr [...], organy prawidłowo wykazały, że spełnione zostały przesłanki zwrotu w postaci nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa w drodze wywłaszczenia oraz wystąpienia o zwrot przez poprzedniego właściciela, natomiast nie została spełniona trzecia przesłanka - zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia.

W sprawie ustalono bezspornie, że w dniu 28 listopada 1986 r. Naczelnik Miasta N. wydał wskazanie lokalizacyjne znak: UANB-8331a/59/86 dla oczyszczalni ścieków w Nowym Targu, według którego przedmiotowa inwestycja miała być realizowana zgodnie z załącznikiem graficznym na terenie pomiędzy rzeką Dunajec a ul. Waksmundzką, zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta Nowego Targu, zatwierdzonym uchwałą nr 11/11/80 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Nowym Sączu z 8 maja 1980 r. Następnie decyzją Naczelnika Miasta N. z 28 stycznia 1988 r. znak: UANB-8331 a/59/86 ustalono lokalizację inwestycji budowy oczyszczalni ścieków na terenie położonym w N. T. przy ul. [...] Zgodnie z załącznikiem graficznym do ww. decyzji działki nr [...] i nr [...] znalazły się w terenie przeznaczonym do wywłaszczenia.

Zgodnie z ustaleniami ww. miejscowego planu działka nr [...] położona była w terenie o symbolu AIV 34aNO - tereny przeznaczone pod lokalizację oczyszczalni ścieków. Z kolei działka nr [...] w większości również położona była

w terenie o symbolu AIV 34aNO, a jej południowy koniec znajdował się w terenie

o symbolu AIV 03RP, dla którego obowiązywały następujące ustalenia: obowiązujące - tereny upraw polowych, postulowane - kompleksy upraw rolnych, stan istniejący - tereny rolne /upraw polowych/. Działki nr [...] i nr [...] znajdowały się w wyznaczonej na rysunku ww. planu granicy sanitarnej strefy ochrony wokół obiektu szkodliwego lub uciążliwego dla otoczenia.

Umową sprzedaży z 9 grudnia 1988 r., zawartą w formie aktu notarialnego działki nr [...] i nr [...] sprzedane zostały Skarbowi Państwa w związku z ich przeznaczeniem na cele uzasadniające wywłaszczenie, to jest realizację oczyszczalni ścieków w N. .

Wykazano również, że decyzją z 21 sierpnia 1991 r. znak: UANB-B-7351a/12/91, wydaną z upoważnienia Kierownika Urzędu Rejonowego, ustalono lokalizację wału ochronnego oczyszczalni ścieków w N. . Wedle załącznika nr 2 do ww. decyzji, określonego jako "Warunki urbanistyczno-architektoniczne i techniczne realizacji inwestycji", budowa wału stanowiła część zadania pt. "Oczyszczalnia ścieków w N. ".

Decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Nowym Targu z 17 czerwca 1992 r. znak: A.NB-7350a/4-NT/92 zatwierdzono pod względem urbanistycznym i architektonicznym plan realizacyjny budowy oczyszczalni ścieków w zakresie obiektów oczyszczalni ścieków i drogi dojazdowej wraz z parkingiem.

Decyzją z 4 września 1992 r. znak: OS.II-S-7622/2/92 Wojewoda Nowosądecki orzekł o konieczności ustanowienia strefy ochronnej dla oczyszczalni ścieków dla miasta Nowy Targ.

Decyzją z 23 grudnia 1992 r. znak: A.NB-7351a/74-NT/92, Kierownik Urzędu Rejonowego w Nowym Targu udzielił pozwolenia na budowę oczyszczalni ścieków

z zastosowaniem technologii opartej o reaktory SBR w granicach terenu inwestycji na terenach położonych w Nowym Targu przy ul. Polnej.

Decyzją z 26 lipca 1993 r. znak: OS.II-7630/A/11/93 Wojewoda Nowosądecki udzielił Z. R. w N. T. (generalnemu realizatorowi oczyszczalni ścieków w N. ) pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków oczyszczonych na "nowej" oczyszczalni komunalnej w N. do rzeki D. w km 198+190.

W ocenie Sądu prawidłowo organy wywiodły z przywołanego materiału dowodowego, że działki nr [...] i nr [...] zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa na cel polegający na budowie oczyszczalni ścieków w N. . Prawidłowo wywiedziono również z powyższego, że cel ten obejmował budowę wału przeciwpowodziowego. Wprawdzie jego lokalizacja została zatwierdzona odrębnymi rozstrzygnięciami, niemniej jednak nie budzi wątpliwości to, że budowa wału przeciwpowodziowego stanowiła część inwestycji głównej, jaką była realizacja oczyszczalni ścieków, a pomiędzy nimi występuje ścisły związek funkcjonalny.

Zdaniem Sądu, prawidłowe były ustalenia, zgodnie z którymi na działce nr [...] i części działki nr [...] zaplanowano budowę wskazanego wyżej wału. Wprawdzie nie pozyskano w postępowaniu zwrotowym planu realizacyjnego inwestycji, niemniej jednak wskazana okoliczność znajduje potwierdzenie we wskazaniach lokalizacyjnych, w wypisie i wyrysie z miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego, decyzjach o ustaleniu lokalizacji inwestycji z 28 stycznia 1988 r. (dla oczyszczalni ścieków w N. ) i z 21 sierpnia 1991 r. (dla wału ochronnego oczyszczalni ścieków w N. ).

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika też, że cel wywłaszczenia został zrealizowany; budowa przedmiotowej oczyszczalni oraz związanego z nią wału przeciwpowodziowego została zakończona w 1995 r. Wskazują na to m.in.: pismo Zakładu Rozwoju w N. z 18 czerwca 1995 r., znak ZR-1.D/297/95, o zgłoszeniu oczyszczalni ścieków do odbioru końcowego, pismo Miejskiego Zakładu Wodociągów i Kanalizacji z 26 lutego 1996 r., znak: DT/388/96, pismo Miejskiego Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w N. Sp. z o.o. z 31 sierpnia 2021 r., znak: DF.0710.1.21.TF., czy wreszcie protokół przeprowadzonych w sprawie oględzin.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym przywołanych powyżej dokumentów wynika wreszcie, że ów wał przeciwpowodziowy wybudowano na działce nr [...] i na części działki nr [...]. Ustalenie to potwierdzają pozyskane przez organ pierwszej instancji zdjęcia lotnicze z lat 1994 – 2020, umożliwiające określenie położenia i zagospodarowania przedmiotowych działek. I tak, fotografia z 5 lipca 1994 r. potwierdza rozpoczęcie budowy wału. Kolejna fotografia, wykonana 22 września 2003 r., przedstawia zrealizowany wał przeciwpowodziowy, zgodnie z kształtem odzwierciedlonym na wcześniejszej fotografii. Zdjęcia wykonane 10 sierpnia 2009 r., 20 maja 2012 r., 10 maja 2013 r., 1 sierpnia 2015 r. i 6 maja 2018 r., obrazują przebieg wału ochronnego i zagospodarowanie terenu poniżej wału (wewnątrz obwałowań), które w tym czasie nie ulegało znaczącym zmianom. Widoczny jest tu teren zielony, z urządzonymi krętymi drogami gruntowymi; brak jakiejkolwiek zabudowy kubaturowej. Na kolejnym zdjęciu z 28 sierpnia 2019 r. drogi te nadal istnieją, a na części korony wału pojawia się asfaltowa droga, która, jak wynika z decyzji, stanowi część szlaku rowerowego [...]c. Fotografia wykonana 6 czerwca 2020 r. potwierdza, że w rejonie części działki nr [...] rozpoczęły się prace budowlane. Widoczne jest ogrodzenie, zdjęta wierzchnia warstwa gruntu, zwały ziemi. Z akt sprawy wynika, że decyzją nr 712/20 z 25 czerwca 2020 r. znak: BA.6740.1.565.2020.BB Starosta Nowotarski zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę hali magazynowej namiotowej wraz z urządzeniami budowlanymi i infrastruktury technicznej m. in. na działce nr [...].

W konsekwencji powyższego jako prawidłowe i logiczne Sąd przyjmuje stanowisko organu odwoławczego, który zaaprobował stanowisko organu pierwszej instancji, zgodnie z którym w zakresie działki nr [...] i działki nr [...] wyodrębnionej z działki nr [...] na mapie z projektem podziału sporządzonej przez geodetę uprawnionego D. P., cel wywłaszczenia został zrealizowany, a w konsekwencji w tym zakresie działki te nie mogą być zwrócone. Nie można natomiast zaaprobować stanowiska organu odwoławczego, który odmówił zwrotu działki nr [...], wyodrębnionej z działki nr [...] w części, w jakiej nie została ona zabudowana wałem przeciwpowodziowym. Ustalenia organu odwoławczego w tym zakresie nie nawiązują do zgromadzonego materiału dowodowego, a w części są z nim sprzeczne.

W szczególności organ odwoławczy pominął, że już w ww. miejscowym planie ogólnym, który wyznaczył ogólne ramy realizacji przedmiotowego celu wywłaszczenia, działka nr [...] oraz część działki [...] położone były w terenie o symbolu AIV 34a NO, przeznaczonym pod lokalizację oczyszczalni ścieków, ale południowy koniec działki [...] położony był w terenie o symbolu AIV 03 RP, o przeznaczeniu rolnym. Organ odwoławczy pominął też w omawianym kontekście treść pisma Miejskiego Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Nowym Targu Sp. z o. o. z 31 sierpnia 2021 r., w którym wyjaśniono, że wały ochronne wzdłuż D. i C. miały "zabezpieczać przed wezbraniami tereny, które miasto nabyło z zamiarem przeznaczenia pod oczyszczalnię, tak jak je określono w dokumencie "Wskazanie lokalizacyjne", łącznie z działkami ewid. nr [...] Decyzje co do ostatecznego rozmiaru obiektu, jak też wyboru technologii oczyszczania, sprawiły, że nie cały wstępnie zarezerwowany teren jest obecnie wykorzystywany pod oczyszczalnię (wybrano technologię nie wymagającą budowy poletek osuszających). W trakcie rozbudowy w latach 1998 - 1999 wykorzystane zostały tylko najbliższe działki przylegające do pierwotnie zajętego terenu, zaś rozbudowa zakończona w roku 2016 nie wymagała nowych terenów. Fakt, że działki ewid. nr [...] znajdują się wewnątrz obwałowań zbudowanych wraz z oczyszczalnią świadczy o tym, że w okresie wykupu terenów i budowy oczyszczalni, cały obszar położony dziś wewnątrz obwałowań traktowany był jako przeznaczony pod oczyszczalnię. Obecnie wały chronią oczyszczalnię wraz z obszarami przyległymi, nie należącymi do oczyszczalni." Z treści tego pisma jasno wynika, że w dacie wykupu całość terenów wewnątrz obwałowań, w tym działki ewid. nr [...], przewidywano pod budowę oczyszczalni, lecz w trakcie jej realizacji zmieniono technologię budowy oczyszczalni, wskutek czego nie cały wykupiony teren znajdujący się wewnątrz obwałowań okazał się potrzebny dla tej inwestycji.

Nie przekonało Sądu stanowisko, zgodnie z którym przeszkoda dla zwrotu tej nieruchomości wynika z decyzji z 4 września 1992 r. znak: OS.II-S-7622/2/92 Wojewody Nowosądeckiego o konieczności ustanowienia strefy ochronnej dla oczyszczalni ścieków dla miasta Nowy Targ. Sąd nie kwestionuje stanowiska organu, że oczyszczalnia ścieków jest złożonym zespołem budynków i instalacji naziemnych i podziemnych, która wymaga istnienia odpowiedniego obszaru otaczającego pełniącego rolę swoistego "bufora" zabezpieczającego środowisko przed negatywnym oddziaływaniem takiego zakładu. Rzecz jednak w tym, że nie wykazano, by taką rolę odgrywała działka nr [...] (południowa część działki nr [...]) nie wykazano też, by działka [...] została wywłaszczona dla zapewnienia strefy ochronnej oczyszczalni.

W tym miejscu zauważyć należy, że decyzja z 4 września 1992 r. o koniczności ustanowienia strefy ochronnej dla oczyszczalni wydana została na podstawie art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska. Stanowił on, że "w wypadku gdy mimo zastosowania odpowiednich rozwiązań technicznych nie mogą być wyeliminowane lub ograniczone szkodliwe oddziaływania na środowisko, powodowane działalnością wykonywaną w obiekcie budowlanym albo na terenie nieruchomości, jeżeli równocześnie za utrzymaniem takiej działalności przemawia interes społeczny, dla tego obiektu lub nieruchomości może być ustanowiona strefa ochronna". Zgodnie natomiast z art. 84 ust. 1 tej ustawy właściciel nieruchomości położonej w strefie ochronnej (art. 71 ust. 1) mógł żądać wykupu lub zamiany nieruchomości na inną, jeżeli korzystanie z niej w sposób dotychczasowy byłoby związane z istotnymi ograniczeniami lub utrudnieniami. Z tego wynika, że ustalenie strefy ochronnej oraz konsekwencje z tego wynikające dla właścicieli nieruchomości objętych strefą uregulowane były odrębnie i nie pozostawały w bezpośrednim związku z celem wywłaszczenia pod budowę oczyszczalni z wałem ochronnym.

Wobec przedstawionych okoliczności Sąd przyjął, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., w zakresie, w jakim organ ten orzekł w punkcie I swojej decyzji o uchyleniu punktów 1 i 3-6 decyzji Starosty Nowotarskiego. Naruszenie przepisów postępowania doprowadziło do błędnego zastosowania art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 i 2 u.g.n. przez orzeczenie o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w sytuacji, gdy organ nie wykazał ku temu podstaw. Z tego względu Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. W pozostałym zakresie należało skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w punkcie II sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie III sentencji wyroku na podstawie art. 205 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.