Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1404/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59, art. 96 ust. 1, art. 96 ust. 2 pkt 1, art. 97 ust. 1-2, art. 97 ust. 8, art. 98 ust. 1, art. 98 ust. 2 pkt 1, art. 98 ust. 3
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 6
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.C 2008 nr 115 poz 47 art. 6
law: Wersja Skonsolidowana Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2010 r. sprawy ze skargi J. Z. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia obowiązku przeprowadzania dla przedsięwzięcia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] września 2009 roku Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O.:

1. stwierdził konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i garażowo-gospodarczego w zabudowie zagrodowej na oznaczonej w decyzji działce ewidencyjnej w obrębie G., gmina P.,

2. nałożył obowiązek przedłożenia, w dwóch egzemplarzach wraz z zapisem w formie elektronicznej na informatycznych nośnikach danych, raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000,

3. ustalił, że zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 będzie ograniczony do określenia oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 zgodnie z zapisem art. 97 ust. 4. i art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, ze szczególnym uwzględnieniem:

• określenia występowania gatunków ptaków (i ich siedlisk), zgodnie z załącznikiem nr I Dyrektywy Rady 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa, w miejscu lokalizacji przedsięwzięcia oraz na terenach znajdujących się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji,

• oceny potencjalnego wpływu (bezpośredniego i pośredniego) planowanego przedsięwzięcia na stan obszaru Natura 2000 pod względem ewentualnych skutków w odniesieniu do gatunków ptaków (i ich siedlisk):

▪ zakresu oddziaływania,

▪ skutków oddziaływania,

▪ wniosków,

▪ sposobów minimalizacji oddziaływania,

▪ alternatywnych wariantów rozwiązania przedsięwzięcia, w tym wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem wyboru,

• sporządzenia map z:

▪ zaznaczoną strefą oddziaływania inwestycji,

▪ siedliskami oraz miejscami lęgowymi i żerowiskami ptaków.

Organ ochrony środowiska wskazał, że inwentaryzacja terenowa występowania gatunków ptaków (i ich siedlisk) winna być wykonana w okresie lęgowym, a raport powinien uwzględniać oddziaływanie skumulowane z planowaną zabudową na sąsiednich działkach oraz infrastrukturą drogową i energetyczną.

W uzasadnieniu postanowienia Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że inwestycja jest zlokalizowana na obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 P. Inwestycja nie jest związana z ochroną tego obszaru, ani nie wynika z tej ochrony. Lokalizacja przedsięwzięcia na obszarze Natura 2000 może powodować jego potencjalne oddziaływanie na ten obszar i klasyfikować przedsięwzięcie do tzw. III grupy przedsięwzięć określonych w art. 59 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.

Planowana inwestycja z uwagi na swój charakter i lokalizację może potencjalnie negatywnie oddziaływać na siedliska (miejsca lęgowe i żerowiskowe) oraz gatunki ptaków, dla ochrony których wyznaczony został obszar Natura 2000 P. (kod obszaru [...]). Realizacja planowanej inwestycji związana jest z zagrożeniem dla obszaru Natura 2000 wymienionym w SDF-ie jako "presja osadnicza". Działka, na której miałaby być zrealizowana inwestycja jest niezagospodarowana, jest ona położona poza obszarem zwartej zabudowy w sąsiedztwie działek niezagospodarowanych, w strefie ekotonowej: na terenie otwartym w bezpośrednim sąsiedztwie lasu oraz jeziora. Zrealizowanie inwestycji może doprowadzić do bezpośredniego zniszczenia lub uszczuplenia siedlisk gatunków ptaków, fragmentacji siedlisk, zmiany sposobu wykorzystania przestrzeni przez ptaki oraz inicjować i stymulować zabudowę okolicznych terenów, dotąd niezabudowanych. Przeprowadzenie oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 jest więc uzasadnione.

Od powyższego postanowienia zażalenie wniósł J. Z., podnosząc zarzut błędnego ustalenia, iż inwestycja zlokalizowana jest na obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 P.

Nadto, zdaniem wnoszącego środek odwoławczy, nie przeprowadzono postępowania dowodowego, co doprowadziło do dowolnego uznania, iż realizacja inwestycji prowadzić będzie do zniszczenia lub uszczuplenia siedlisk gatunków ptaków, fragmentacji siedlisk, zmiany sposobu wykorzystania przestrzeni przez ptaki oraz inicjować i stymulować zabudowę okolicznych terenów dotąd niezabudowanych.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 roku Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej określenia zakresu raportu ustalonego w punkcie 3 bullet 1, 2 i 3 i w tym zakresie orzekł, że:

• bullet 1 - należy określić występowanie gatunków ptaków (i ich siedlisk), wymienionych w załączniku I Dyrektywy Rady 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa, dla ochrony których wyznaczono obszar Natura 2000 "P.", w zasięgu przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia,

• bullet 2 - należy dokonać oceny potencjalnego wpływu (bezpośredniego i pośredniego) planowanego przedsięwzięcia na stan obszaru Natura 2000 pod względem ewentualnych skutków w odniesieniu do gatunków ptaków (i ich siedlisk) stanowiących przedmiot ochrony Natura 2000 "P.",

• bullet 3 - należy sporządzić mapy z zaznaczonymi siedliskami, w tym miejscami lęgowymi i żerowiskowymi ptaków stanowiących przedmiot ochrony wyżej wymienionego obszaru Natura 2000.

W pozostałej części postanowienie organu pierwszej instancji zostało utrzymane w mocy.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, organ administracji wywiódł, że w przypadku przedsięwzięć, innych niż przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, może być wymagane przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli może ono znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony (tzw. III grupa). Wówczas ocena oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 dokonywana będzie w ramach procedury, określonej w rozdziale 5 ustawy OOS (art. 96-103). Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 może zostać nałożony przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska w drodze postanowienia wydawanego na podstawie art. 97 ust. 1 ww. ustawy po otrzymaniu dokumentów, o których mowa w art. 96 ust. 3 ww. ustawy. Zgodnie z art. 97 ust. 2 ww. ustawy postanowienie nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 wydaje się w przypadku stwierdzenia, że przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000.

Na przedmiotowym terenie można realizować zamierzenia budowlane, jednak pod warunkiem, że dana inwestycja nie będzie naruszać przepisów odnoszących się do istniejących obszarów chronionych, w tym przypadku obszaru Natura 2000. Działka ewidencyjna, na której realizowane ma być przedmiotowe przedsięwzięcie, położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "P." ([...]). Zgodnie ze Standardowym Formularzem Danych (SDF) w obszarze tym występuje co najmniej 35 gatunków ptaków z załącznika I dyrektywy Rady 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979 roku w sprawie ochrony dzikiego ptactwa. Gatunki będące przedmiotem ochrony w tym obszarze to min. kania czarna (Mifaus migrant), kania ruda (Mibus minus), bielik (Haliaeetus albicilla), orlik krzykliwy (Aąuila pomańna), rybołów (Pandion haliaełus), cietrzew (Tetrao tetrbc), derkacz (Crex cred), żuraw (Grusgrus), rybitwa rzeczna (Sterna hirundo), puchacz (Bubo Bubo), zimorodek (Alcedo atthis), kraska (Coracias garrulus), muchołówka białoszyja (Ficedula albicollis).

Według SDF dla obszaru Natura 2000 jednym z głównych zagrożeń dla ostoi "P." jest presja turystyczno-rekreacyjna, w tym presja osadnicza.

Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. j. z 2009 r. Dz. U. Nr 151, poz. 1220, ze zm.) za działania mogące osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco oddziaływać na cele ochrony obszarów Natura 2000, należy uznać takie, które w szczególności pogarszają stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których wyznaczono obszar Natura 2000, wpływają znacząco negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar lub pogarszają integralność obszaru oraz jego powiązania z innymi obszarami.

Jak wskazał Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, w związku z powyższym, kluczową kwestią w przedmiotowej sprawie było rozstrzygnięcie, czy przedsięwzięcie polegające na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i garażowo-gospodarczego w zabudowie zagrodowej może znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 "P.", a zatem, czy konieczne jest poddanie przedmiotowego przedsięwzięcia ocenie oddziaływania na ten obszar.

Jednocześnie, odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego błędnego stwierdzenia przez organ I instancji, iż teren przedsięwzięcia zlokalizowany jest na obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "P.", podczas gdy w rzeczywistości położony jest on w jego bezpośrednim sąsiedztwie, organ odwoławczy wskazał, iż w sytuacji, gdy dane przedsięwzięcie może oddziaływać negatywnie na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000, może podlegać ono procedurze oceny oddziaływania na ten obszar nawet w sytuacji, gdy zlokalizowane jest poza granicami obszaru.

Jak wywiódł organ drugiej instancji, przedmiotowy teren stanowi obszar niezainwestowany, położony poza zwartą zabudową i w znacznym od niej oddaleniu, w związku z czym Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. słusznie uznał, że realizowane na tym terenie przedsięwzięcie budowlane może znacząco oddziaływać na siedliska i gatunki ptaków, dla ochrony których ustanowiono obszar Natura 2000. W uzasadnieniu postanowienia nakładającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 organ I instancji nie wyszczególnił konkretnych gatunków ptaków oraz ich siedlisk, które mogą być narażone na negatywne oddziaływanie planowanej inwestycji. Wskazał jednak na informacje zawarte w Standardowym Formularzu Danych uznając, że charakter i lokalizacja inwestycji poza zwartą zabudową, w strefie ekotonowej, może oddziaływać na przedmiot ochrony obszaru Natura 2000. Organ I instancji uznał zatem, że planowane przedsięwzięcie, polegające na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i garażowo-gospodarczego w zabudowie zagrodowej może oddziaływać na większość gatunków ptaków stanowiących przedmiot ochrony obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "P.".

Zdaniem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska jest to uzasadnione, ponieważ gros gatunków ptaków będących przedmiotem ochrony ww. obszaru stanowią gatunki wykorzystujące w szeroki sposób tereny otwarte jako żerowiska, miejsca postoju na trasach migracji lub miejsca rozrodu. Są to takie gatunki ptaków jak: kania czarna, kania ruda, bielik, orlik krzykliwy, rybołów, cietrzew, derkacz, żuraw, puchacz czy kraska. Wymienione gatunki, z wyjątkiem derkacza i żurawia, zostały umieszczone w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt (Głowaciński Z. (red.). 2001. Polska Czerwona Księga Zwierząt. Kręgowce. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne. Warszawa) oraz wymagają ustalania stref ochrony ostoi, miejsc rozrodu lub regularnego ich przebywania na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 roku w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną (Dz. U. z 2004 r. Nr 220, poz. 2237). Przedmiotowy teren może stanowić potencjalne siedlisko wskazanych gatunków przez większą część roku. Dla wszystkich wymienionych gatunków będzie to przede wszystkim sezon lęgowy. W przypadku ptaków drapieżnych i sów będących gatunkami gniazdującymi w lasach, a żerującymi przede wszystkim na terenach otwartych i w okolicy zbiorników wodnych, przedmiotowy teren może stanowić ich żerowisko oraz znajdować się w obszarze zasadniczej aktywności (tzw. home range) tych gatunków w okresie lęgowym. W przypadku obu kań oraz orlika krzykliwego istotne jest zachowanie obszarów o urozmaiconym krajobrazie, w którym sąsiadują ze sobą płaty różnorodnych siedlisk, z dużym udziałem zbiorowisk otwartych, łąk, zbiorników wodnych. Tereny leśne wykorzystują one, jako miejsce lokalizacji gniazda i często osiedlają się na krawędzi lasu. (Gromadzki M. (red.). Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000. Ministerstwo Środowiska. Warszawa). Z kolei dla rybołowa, bielika, jak również obu kań niezbędnym elementem rewiru są wody zasobne w ryby (przedmiotowy teren położony jest pomiędzy dwoma jeziorami). Wśród głównych zagrożeń dla tych gatunków wymienia się degradację terenów łowieckich, jako skutek różnych form aktywności człowieka. Organ odwoławczy wskazał, że szczególną uwagę należy w tym względzie poświecić rybołowowi, będącemu gatunkiem, którego liczebność w Polsce nie przekracza 50 par, przy zauważalnej tendencji spadkowej (Mizera T., Rodziewicz M., Szymkiewicz M. 2007. Rybołów Pandion haliaetus. W: Sikora A., Rhode Z., Gromadzki M., Neubauer G., Chylarecki P. (red.). Atlas rozmieszczenia ptaków lęgowych Polski 1985-2000. Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań). Pomimo ścisłej ochrony gatunek stopniowo zmniejsza swą liczebność i - jeżeli nie ustąpią czynniki ograniczające liczebność populacji - w ciągu 30-40 najbliższych lat rybołów może znaleźć się na krawędzi wymarcia w granicach kraju (Adamski A., Lontkowski J., Maciorowski G., Mizera T., Rodziewicz M., Stawarczyk T., Wacławek K. 1999. Rozmieszenie i liczebność rzadszych gatunków ptaków drapieżnych w Polsce w końcu 20. wieku. Notatki Ornitologiczne 40). Natomiast takie gatunki jak derkacz i kraska są ekologicznie związane z terenami otwartymi pokrytymi niską roślinnością, na których (albo w sąsiedztwie których) odbywają lęgi i przebywają przez większą część sezonu rozrodczego. Jak dalej wywiódł Dyrektor, ponadto, jak wynika z SDF, w obszarze Natura 2000 "P." w okresie wędrówek występuje co najmniej 1 % populacji szlaku wędrówkowego (biogeograficznej) żurawia (kryterium C2 według BirdLife International stosowane do kwalifikowania ostoi ptaków jako obszarów specjalnej ochrony ptaków (OSO) w ramach sieci Natura 2000). W okresie polęgowym żurawie gromadzą się na stałych noclegowiskach i począwszy od września aż do pierwszej dekady grudnia odlatują z Polski. Na terenie obszaru Natura 2000 "P," stwierdzono koncentracje 1500 żurawi. Z kolei w przypadku cietrzewia należy zwrócić uwagę na okres godowy (toki) trwający od marca do początków czerwca (tzw. pozorne toki odbywają się także jesienią). Większość wyżej wymienionych gatunków wykazuje dużą płochliwość w stosunku do człowieka, nie tylko w miejscu gniazdowym, ale także w swoim łowisku.

Jak wskazał organ odwoławczy, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, z uwagi na powyższe bardzo istotne jest wykonanie inwentaryzacji ornitologicznej na przedmiotowym terenie w celu określenia występowania, rozmieszczenia oraz sposobu i okresu wykorzystywania przez ww. gatunki ptaków obszaru przeznaczonego pod planowaną inwestycję oraz jego okolicy. Inwentaryzacja ta będzie także pomocna w celu ustalenia okresu w jakim prace mogłyby być prowadzone, aby zminimalizować negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia na gatunki ptaków stanowiące przedmiot ochrony ww. obszaru Natura 2000.

W ocenie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, położenie przedmiotowego terenu z daleka od obszarów zwartej zabudowy, pomiędzy dwoma jeziorami, nie pozwala z całą pewnością wykluczyć znacznej roli tego obszaru dla gatunków ptaków stanowiących przedmiot ochrony obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "P.". Również uwzględniając charakter inwestycji (zwłaszcza w powiązaniu z innymi przedsięwzięciami), specyfikę terenu oraz wymagania ekologiczne gatunków ptaków stanowiących przedmiot ochrony ww. obszaru, w opinii organu odwoławczego, zasadne jest przeprowadzenie procedury oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Zastosowanie ma tutaj tzw. "zasada przezorności" mówiąca, iż jeśli nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, to należy przyjąć, że może być ono znaczące. Racjonalne wątpliwości co do ryzyka wystąpienia oddziaływania są przesłanką na rzecz dokonania oceny i zawsze interpretuje się je "na korzyść środowiska" a nie "na korzyść inwestycji" (Ocena planów i przedsięwzięć oddziałujących na obszary Natura 2000. Wytyczne metodyczne dotyczące przepisów artykułu 6(3) i 6(4) Dyrektywy Siedliskowej 92/43/EWG. Komisja Europejska 2002. Tłumaczenie polskie. WWF 2005 oraz Communication from the Commission on the precautionary principle' European Commission COM(2000) 1 final. Brussels 02.02.2000).

Zdaniem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, realizacja planowanego przedsięwzięcia, stanowiącego początkowy etap urbanizacji tego terenu, wkraczanie zabudowy na tereny dotychczas niezabudowane i lokowanie przedsięwzięć budowlanych w oddaleniu od istniejącej zabudowy, może mieć bardzo szeroki i wieloaspektowy wpływ na elementy środowiska przyrodniczego chronione w obszarze Natura 2000. Istotne jest tutaj zwłaszcza określenie oddziaływania skumulowanego, oznaczającego z definicji sumę wszystkich wpływów dotykających w sposób całościowy określonego odbiorcę oddziaływania. Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 powinna bowiem uwzględniać analizę skumulowanych efektów danej inwestycji z innymi istniejącymi i planowanymi przedsięwzięciami, które mogą mieć znaczenie dla celu ochrony obszaru Natura 2000. Planowane przedsięwzięcie musi podlegać odpowiedniej ocenie jego skutków dla danego terenu z punktu widzenia założeń jego ochrony, zarówno oddzielnie, jak i w połączeniu z innymi planami lub przedsięwzięciami (wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-127/02, Waddenzee). Należy w tym przypadku uwzględnić inne przedsięwzięcia budowlane, w tym infrastrukturę towarzyszącą udostępniającą ten teren pod zabudowę.

Odnosząc się do wskazanych w zażaleniu dokumentów, dotyczących przedmiotowego terenu lub jego okolic, w tym opracowania ekofizjograficznego dla terenu położonego w gminie P., miejscowości G. oraz sporządzonej w 1999 roku prognozy skutków wpływu na środowisko przyrodnicze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów rekreacyjnych położonych w sąsiedztwie przedmiotowej działki, a także opinii wnoszącego środek odwoławczy, że ww. opracowania są wystarczające do podjęcia merytorycznej decyzji, organ odwoławczy wskazał, iż opracowania te nie uwzględniają w swej treści aspektów związanych z ochroną obszaru Natura 2000 "P." i nie odnoszą się do celów i przedmiotu ochrony (w tym gatunków ptaków) tego obszaru. W związku z powyższym nie mogą stanowić podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Nie traktują one wszak o kwestiach, które winny być przeanalizowane w przedmiotowym postępowaniu.

Odnosząc się do części postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O., która została uchylona, organ odwoławczy wskazał na art. 97 ust. 4 ustawy OOŚ, mówiący, iż zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 powinien być ograniczany do określenia oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. W związku z powyższym zakres raportu ustalony przez organ pierwszej instancji został uściślony i ograniczony tylko do aspektów odnoszących się bezpośrednio do celów i przedmiotu ochrony obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "P.".

W ocenie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, lokalizacja przedsięwzięcia na opisanej w postanowieniu działce ewidencyjnej, przy uwzględnieniu skumulowanego oddziaływania inwestycji z innymi przedsięwzięciami, może znacząco oddziaływać na obszar specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "P." ([...]), co uzasadnia nałożenie obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko.

Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. Z., podnosząc zarzuty naruszenia:

1. art. 97 ust. 8 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku (...) w zw. z art. 63 ust. 1 tejże ustawy, poprzez niewyjaśnienie, czy organ pierwszej instancji wskazał wszystkie niezbędne przesłanki do wydania postanowienia nakładającego obowiązek przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, określone w art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...), a mianowicie:

• czy rodzaj i charakterystyka stosunkowo niewielkiego przedsięwzięcia może zagrażać obszernemu terenowi objętemu ochroną Natura 2000,

• jaka jest w odniesieniu do przedmiotowego terenu szacunkowa zdolność środowiska do samooczyszczania się i odnawiania zasobów naturalnych,

• jaka jest skala możliwego oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000,

a w konsekwencji, czy istnieją wszystkie niezbędne przesłanki do nałożenia na stronę obowiązku przedłożenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000;

2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie, dowolne uznanie, iż oddziaływanie planowanej inwestycji na obszar natura 2000 może być znaczące oraz dowolne zakwalifikowanie planowanego przedsięwzięcia do tzw. III grupy przedsięwzięć mogących oddziaływać na obszar Natura 2000.

Skarżący wskazał, iż planowana inwestycja nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko. Teren ma znaczną powierzchnię (3,33 ha) i nie wchodzi w obszar Natura 2000. Zdaniem skarżącego, organ administracji w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nie odniósł się do wszystkich okoliczności wskazanych w art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku w szczególności do zdolności do samooczyszczania się środowiska i odnawiania zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, rodzaju i skali możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do wymienionych już uwarunkowań. Brak spełnienia tych warunków rzutuje, zdaniem skarżącego, na prawidłowość wydanego postanowienia.

W ocenie skarżącego, wątpliwym wydaje się, by planowana inwestycja, polegająca na budowie domu jednorodzinnego na dużej działce (3,3 ha), mogła w jakikolwiek sposób zagrażać obszernemu terenowi objętemu ochroną Natura 2000. Zakładając hipotetycznie, że wpływ taki mógłby zaistnieć nie rozważono, czy mógłby on zostać na obszarze objętym ochroną samoistnie w sposób naturalny zrewitalizowany. Okoliczność, iż na obszarze objętym ochroną występują chronione gatunki ptaków nie oznacza automatycznie, że planowana inwestycja może mieć wpływ na obszar Natura 2000.

Powoływanie się przez organ odwoławczy na nieznaną prawu stanowionemu i orzecznictwu zasadę przezorności i stwierdzenie, że skoro nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, to należy przyjąć, iż jest ono znaczące nosi znamiona dowolności i podważą zaufanie obywateli do organów Państwa. Powoływanie się na rzekomo obowiązującą zasadę przezorności rażąco narusza też art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a.

Zdaniem skarżącego, ustawa z dnia 3 października 2008 roku o udostępnieniu informacji o środowisku nie przewiduje tzw. III grupy przedsięwzięć. Założenie, że taka grupa istnieje, w ocenie skarżącego obarczone jest przymiotem dowolności.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), zwanej dalej również ustawą ocenową, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:

1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;

2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.

Wedle zaś art. 59 ust. 2 tej samej ustawy realizacja planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w ust. 1 wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli:

1) przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony;

2) obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 został stwierdzony na podstawie art. 96 ust. 1.

Ponieważ skarżący kwestionuje nie tylko zakwalifikowanie przedmiotowego przedsięwzięcia do tzw. trzeciej grupy przedsięwzięć ale samą dopuszczalność wyodrębnienia takiej grupy na podstawie obowiązujących przepisów, na wstępie należy wskazać, że wyodrębnienie trzech grup przedsięwzięć kwalifikujących się do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko ma charakter doktrynalny. Znajduje ono jednak uzasadnienie w treści przywołanej regulacji w powiązaniu z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.).

Do pierwszej i drugiej grupy zaliczane są przedsięwzięcia wskazane w art. 59 ust. 1 ustawy ocenowej, to jest przedsięwzięcia, które mogą zawsze znacząco lub mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Przedsięwzięcia te wymieniono w § 2 i § 3 wskazanego rozporządzenia. Do grupy trzeciej zaliczane są przedsięwzięcia niespełniające przesłanek z art. 59 ust. 1 ustawy ocenowej, a spełniające przesłanki wskazane w art. 59 ust. 2 tej ustawy. Wyróżnienie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, trzeciej grupy przedsięwzięć kwalifikujących się do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko znajduje więc uzasadnienie w przepisach prawa i oceniane jest przez Sąd jako prawidłowe.

Wnioskiem z dnia 16 września 2009 r. D. L. i J. Z. wystąpili do Burmistrza Miasta P. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i garażowo-gospodarczego w zabudowie zagrodowej na wskazanej we wniosku działce ewidencyjnej w miejscowości G. w gminie P.

Przedsięwzięcie opisane we wniosku z dnia 16 września 2009 r. nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko jest lub może być wymagane zgodnie z przepisami powołanego rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. Nie jest to zatem przedsięwzięcie, o którym mowa w powołanym art. 59 ust. 1 ustawy ocenowej. Co za tym idzie wskazany przepis nie może być podstawą ustalenia wymogu przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko.

Przedsięwzięcie opisane we wniosku z dnia 16 września 2009 r. planowane jest w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 P. Wynika to z § 2 pkt [...] rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 229, poz. 2313 ze zm.) oraz mapy nr [...] załącznika nr 1 do tego rozporządzenia. Jak wskazano, przedsięwzięcie to polega na budowie domu jednorodzinnego i budynku garażowo-gospodarczego. Nie jest ono bezpośrednio związane z ochroną wskazanego obszaru Natura 2000, ani nie wynika z tej ochrony.

Dla stwierdzenia, czy planowane przedsięwzięcie spełnia przesłanki zawarte w art. 59 ust. 2 pkt 1 ustawy ocenowej konieczne jest więc ustalenie, czy może ono znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Ustalenie, czy zachodzi taka sytuacja odbywa się na zasadach określonych w rozdziale 5. "Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000" działu V "Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz na obszar Natura 2000" ustawy ocenowej. Stosownie do treści art. 59 ust. 2 pkt 2 ustawy ocenowej, ustalenie, iż planowane przedsięwzięcie spełnia przesłanki zawarte w art. 59 ust. 2 pkt 1 ustawy ocenowej, powinno doprowadzić do stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 na podstawie art. 96 ust. 1. Dopiero łączne zaistnienie przesłanek opisanych w art. 59 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy ocenowej powoduje, iż wypełniona zostaje hipoteza normy prawnej zawartej w tych przepisach. To z kolei powinno skutkować wypełnieniem jej dyspozycji, czyli przeprowadzeniem oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.

Wedle zawartego w rozdziale 5. działu V ustawy ocenowej art. 96 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 3 tej ustawy organ właściwy do wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania ternu dla przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000.

Stosownie do treści art. 96 ust. 3 ustawy ocenowej, jeśli organ, o którym wyżej mowa uzna, że przedsięwzięcie, inne niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, wydaje postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska dokumentów wymienionych w punktach 1-5 tego przepisu.

W związku z postanowieniem Burmistrza Miasta P. z dnia [...] maja 2009 r., właściwego do wydania decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowego przedsięwzięcia, D. L. i J. Z. przedstawili Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska dokumenty wymagane przez powołany wyżej przepis. Zatem formalnoprawne przesłanki do działania organu ochrony środowiska w prawnej formie przewidzianej przez art. 97 ust. 1 zostały spełnione. Zgodnie bowiem z tym przepisem, po otrzymaniu dokumentów, o których mowa w art. 96 ust. 3, regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdza, uwzględniając łącznie uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1, w odniesieniu do oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, w szczególności w odniesieniu do integralności i spójności tych obszarów, oraz biorąc pod uwagę skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, w drodze postanowienia, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Stosownie do art. 97 ust. 2 ustawy ocenowej postanowienie, o którym mowa w ust. 1, wydaje się w przypadku stwierdzenia, że przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000.

Powołane wyżej przepisy wiążą wydanie postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 z ustaleniem, iż zachodzi możliwość znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na ten obszar. Stosownie do treści art. 97 ust. 5 ustawy ocenowej ustalenie, że przedsięwzięcie nie będzie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 skutkuje wydaniem przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska postanowienia stwierdzającego, że brak jest potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.

Wedle z kolei art. 98 ust. 1 ustawy ocenowej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 regionalny dyrektor ochrony środowiska wydaje postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000. Stosownie do treści art. 98 ust. 3 ustawy ocenowej, dopiero ustalenie w postępowaniu ocenowym, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie wpływać na obszar Natura 2000, może skutkować odmową uzgodnienia warunków jego realizacji. Ustalenie zaś, że przedsięwzięcie nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 powoduje, że właściwy organ uzgadnia warunki jego realizacji (art. 98 ust. 2 pkt 1 ustawy ocenowej).

Postanowienie wydawane w oparciu o art. 97 ust. 1 i 2 otwiera zatem drogę do przeprowadzenia postępowania ocenowego, które stanie się podstawą dla orzeczenia o uzgodnieniu lub odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000.

Przywołane wyżej przepisy rozdziału 5. działu V ustawy ocenowej pozwalają dostrzec gradację przesłanek warunkujących wydanie określonych rozstrzygnięć właściwych organów administracji oraz warunkujących - w wyniku wydanych rozstrzygnięć - możliwość przejścia do kolejnych etapów postępowania. W świetle przytoczonych wyżej regulacji należy zatem wywieść, że w aspekcie podstawy materialnoprawnej, dla wydania postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 nie jest niezbędne ustalenie, że przedsięwzięcie to będzie oddziaływać na obszar Natura 2000. Dla wydania takiego postanowienia wystarczające jest ustalenie stanu potencjalnego, tzn., że przedsięwzięcie może wpływać na taki obszar. Tym bardziej, nie jest w tym przypadku konieczne ustalenie, iż planowane przedsięwzięcie może znacząco i negatywnie wpływać na obszar Natura 2000. Ta bowiem kwestia jest przedmiotem ustalenia na dalszym etapie postępowania prowadzonego przez organy ochrony środowiska.

Przedstawione wyżej uwarunkowania korespondują z niesłusznie zanegowaną przez skarżącego zasadą przezorności (ostrożności), a także z zasadą prewencji (stosowania działań zapobiegawczych). Obie wskazane zasady są zasadami polityki Unii Europejskiej w dziedzinie ochrony środowiska i znajdują swe źródło w art. 191 ust. 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C z dnia 30 marca 2010 r. Nr 83/47 - wersja skonsolidowana). Stanowią więc one element krajowego porządku prawnego. Zasada przezorności zobowiązuje instytucję lub osobę, która zamierza podjąć określone działania do udowodnienia, że jej działalność nie spowoduje zagrożenia dla środowiska. W przypadku, gdy wykazanie braku zagrożenia dla środowiska nie jest możliwe, konieczne jest podjęcie działań chroniących środowisko. Z kolei zasada prewencji zakłada konieczność rozważenia potencjalnych skutków określonego działania i podjęcia na podstawie tej analizy działań zapobiegawczych. Obie wskazane zasady znajdują odzwierciedlenie w art. 6 dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. UE L z dnia 22 lipca 1992 r. Nr 206/7). W ustawodawstwie krajowym ich realizacja następuje m.in. przez zawarte w dziale V ustawy ocenowej uregulowanie postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz na obszar Natura 2000. Obie zasady zostały wprost wyrażone w art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.), zgodnie z którym, kto podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko, jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu (ust. 1), oraz zgodnie z którym, kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze (ust. 2).

Na tle stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy, respektowanie zasady przezorności oznacza - jak słusznie wywodzi organ administracji - że w sytuacji, gdy brak pewności, iż oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko jest nieznaczące, to należy przyjąć, że może ono znacząco wpływać na obszar Natura 2000, a dokładnie rzecz ujmując na obszar specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 P. Z kolei poszanowanie zasady prewencji będzie w takiej sytuacji oznaczać, iż zasadne jest stwierdzenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, które da odpowiedź na pytanie, czy przedsięwzięcie nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na ten obszar, czy też może będzie znacząco negatywnie oddziaływać na ten obszar, co z kolei - z uwzględnieniem przesłanek określonych w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - przesądzi o dopuszczalności lub niedopuszczalności uzgodnienia warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia.

Mając na względzie przedstawione rozumienie zasad przezorności i prewencji, a także powołane wyżej rozważania odnośnie do materialnoprawnego warunku wydania postanowienia o stwierdzeniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 należy stwierdzić, że w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy zaistniała nie tylko formalna ale i materialnoprawna podstawa do wydania takiego postanowienia. Organ administracji miał zatem obowiązek stwierdzenia przedmiotowego obowiązku.

O czym już wspomniano, planowane przez skarżącego przedsięwzięcie znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 P ustanowionego rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000.

W świetle art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.) za działania mogące osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 uważa się w szczególności działania, które mogą:

1. pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub

2. wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub

3. pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.

Celem utworzenia obszaru Natura 2000 jest utrzymanie, bądź odtworzenie należytego stanu ochrony chronionych w nim gatunków i siedlisk przyrodniczych. W świetle art. 5 pkt 24 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.), stanem takim w odniesieniu do ochrony gatunków jest sytuacja, w której gatunek jest trwałym składnikiem właściwego dla niego siedliska, naturalny zasięg gatunku nie zmniejsza się ani nie ulegnie zmniejszeniu w dającej się przewidzieć przyszłości oraz odpowiednio duże siedlisko dla utrzymania się populacji tego gatunku istnieje i prawdopodobnie nadal będzie istniało. Z kolei w myśl art. 5 pkt 25 stanem takim w odniesieniu do ochrony siedlisk przyrodniczych jest sytuacja, w której naturalny zasięg siedliska przyrodniczego i obszary zajęte przez to siedlisko w obrębie jego zasięgu nie zmieniają się lub zwiększają się, struktura i funkcje, które są konieczne do długotrwałego utrzymania się siedliska, istnieją i prawdopodobnie nadal będą istniały oraz typowe dla tego siedliska gatunki znajdują się we właściwym stanie ochrony.

Jak prawidłowo wywiódł organ administracji, powołując się na Standardowy Formularz Danych (SDF) dla obszaru Natura 2000 (dostępny pod adresem internetowym:[...]), we wskazanym obszarze występują m.in. następujące gatunki ptaków: kania czarna (Milvus migrant), kania ruda (Milvus milvus), bielik (Haliaeetus albicilla), orlik krzykliwy (Aquila pomarina), rybołów (Pandion haliaetus), cietrzew (Tetrao tetrix tetrix), derkacz (Crex cred), żuraw (Grus grus), rybitwa rzeczna (Sterna hirundo), puchacz (Bubo Bubo), zimorodek (Alcedo atthis), kraska (Coracias garrulus), muchołówka białoszyja (Ficedula albicollis). Ptaki te wymienione są w załączniku I do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 listopada 2009 r. nr 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dz. Urz. UE L z dnia 26 stycznia 2010 r. Nr 20/7 - wersja ujednolicona). Teren, na którym planowana jest opisana we wniosku z dnia 16 września 2009 r. inwestycja jest obszarem niezainwestowanym, położonym z dala od zwartej zabudowy, otoczony jeziorami. Ponieważ większość gatunków ptaków, które są przedmiotem ochrony w obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 P. wykorzystuje tereny otwarte jako żerowiska, miejsca postoju w czasie migracji, czy też miejsca rozrodu, a jednocześnie wykazuje dużą płochliwość w stosunku do człowieka, nie tylko w miejscu gniazdowym, ale także w swoim łowisku, to zdaniem Sądu realizacja w bezpośrednim sąsiedztwie tego obszaru planowanego przez skarżącego i D. L. przedsięwzięcia może znacząco oddziaływać na opisane wyżej cele ochrony, to jest na utrzymanie, bądź odtworzenie tych gatunków.

Organ administracji, odnosząc się do wymagań ekologicznych poszczególnych gatunków ptaków występujących na wskazanym obszarze ochrony, związanych z ich rozrodem, gniazdowaniem, czy też żerowaniem, szczegółowo uzasadnił możliwość znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Zwrócił uwagę na niewielką liczebność występującego na przedmiotowym obszarze rybołowa. Podzielił też pogląd organu pierwszej instancji odnośnie do potrzeby inwentaryzacji ornitologicznej, która będzie pomocna w ustaleniu terminu, w jakim przedmiotowa inwestycja mogłaby być realizowana, w sposób wywołujący możliwie najmniejszy negatywny wpływ na gatunki ptaków, stanowiące przedmiot ochrony obszaru Natura 2000. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska powołał się w swej argumentacji na literaturę fachową. Argumentacja ta została przedstawiona w sprawozdawczej części uzasadniania wyroku i nie ma potrzeby powtórnego jej przytaczania. Wywód uzasadnienia postanowienia należy ocenić jako logiczny, spójny, wyczerpujący i przekonywujący. Brak jest zatem podstaw do kwestionowania poczynionych przez organ ochrony środowiska ustaleń. Ustalenia te z całą pewnością uprawniają do twierdzenia, że nie można wykluczyć, iż realizacja przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz pomieszczenia garażowo-gospodarczego w zabudowie zagrodowej na wskazanej w postanowieniu działce ewidencyjnej, może znacząco oddziaływać na obszar specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 P. Twierdzenie to staje się tym bardziej zasadne, gdy uwzględni się, że skarżący i D. L. na działkach sąsiednich zamierzają realizować przynajmniej dwa podobne przedsięwzięcia. W tej sytuacji, biorąc pod uwagę opisaną wyżej zasadę przezorności w ochronie środowiska, organ ochrony środowiska zobowiązany był stwierdzić, że planowane przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Kierując się zaś zasadą prewencji zobligowany był do stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na ten obszar. Wobec ustalenia możliwości oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na cel i przedmiot ochrony obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 P., nie ma priorytetowego znaczenia dla oceny prawidłowości wydanego przez organ ochrony środowiska rozstrzygnięcia relacja wielkości planowanej inwestycji do powierzchni obszaru objętego ochroną.

Skarżący niezasadnie zarzuca naruszenie art. 97 ust. 8 w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy ocenowej poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, czy organ pierwszej instancji wskazał wszystkie niezbędne przesłanki do wydania postanowienia nakładającego obowiązek przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, określone w art. 63 ust. 1.

Jak już wskazano, przesłanką stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 jest ustalenie, że przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na ten obszar. Powołany wyżej art. 97 ust. 8 nakazuje organowi administracji stwierdzającemu obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, uwzględnienie łącznie uwarunkowań wskazanych w art. 63 ust. 1, w odniesieniu do oddziaływania przedsięwzięcia będącego przedmiotem postępowania na obszar Natura 2000, w szczególności w odniesieniu do integralności i spójności tych obszarów, oraz wzięcie pod uwagę skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami. Przepis art. 97 ust. 8 nakazuje zaś zawrzeć w uzasadnieniu wydanego postanowienia informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1.

Ponieważ uwzględnienie warunków wymienionych we wskazanym przepisie następuje w odniesieniu do oddziaływania przedsięwzięcia będącego przedmiotem postępowania na obszar Natura 2000, to może się okazać, że część wymienionych w art. 63 ust. 1 uwarunkowań w określonych sytuacjach w ogóle nie będzie mogła być uwzględniona. Na przykład uwarunkowanie wskazane w art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. "e" ustawy ocenowej, to jest ryzyko wystąpienia poważnej awarii, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii, nie znajdzie zastosowania w przypadku, gdy planowane przedsięwzięcie polega na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku garażowo-gospodarczego w zabudowie zagrodowej.

Obowiązek łącznego uwzględnienia uwarunkowań wymienionych w art. 63 ust. 1 ustawy ocenowej nie oznacza bynajmniej, że dla ustalenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 wymagane jest stwierdzenie możliwości znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 we wszystkich wskazanych w tym przepisie aspektach. Przedmiot ochrony obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 P. stanowią gatunki ptaków. Wpływ planowanego przedsięwzięcia na cele i przedmiot ochrony tego obszaru sprowadzać się może głównie do fizycznego oddziaływania na gatunki ptaków, poprzez pozbawienie ich miejsc rozrodu, czy też żerowania. Z tego względu uwarunkowania dotyczące szacunkowej zdolności środowiska do samooczyszczenia się i odnawiania zasobów naturalnych nie mogły być w dosłownym ich znaczeniu uwzględnione w przedmiotowym postępowaniu.

Organ drugiej instancji szczegółowo wyjaśnił motywy, które przemawiały za stwierdzeniem obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, powołując się na dowody, które legły u podstaw wydanego rozstrzygnięcia. Jak wskazano, uzasadnienie tego postanowienia jest spójne i logiczne. Organ administracji uwzględnił rodzaj i charakterystykę planowanego przedsięwzięcia, jego usytuowanie względem obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 P., a także możliwe oddziaływania na cele i przedmiot tego obszaru ochrony. Przedstawiona przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska argumentacja jest wystarczająca do ustalenia, że stwierdzenie obowiązku przeprowadzenia oceny było zasadne.

Konkludując, ocena legalności zaskarżonego postępowania w granicach zakreślonych rozstrzygnięciem nie daje podstaw do stwierdzenia, że doszło do naruszenia prawa materialnego lub naruszenia prawa procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak jest podstaw do uznania, iż w postępowaniu nie wyjaśniono wszystkich istotnych kwestii mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Postanowienie zawiera wszystkie niezbędne elementy, a jego uzasadnienie w stanie faktycznym i prawnym ustalonym w sprawie jest prawidłowe. Stąd również zarzuty naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie znajdują uzasadnienia.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.