Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 59/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Dopuszczenie do udziału w postępowaniu
Planowanie przestrzenne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4
journal: Dz.U. 2021 poz 1986
law: Ustawa z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 293
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.
article: art. 7, art. 28, art. 77 § 1, art. 80, art. 127 § 1, art. 138 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2024 r. sprawy ze skarg M. N., M. M., P. M. i M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 listopada 2023 r.nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargi w całości.


UZASADNIENIE

E. Sp. z o.o. P. Sp. k., podaniem z dnia 6 października 2021 roku, wystąpiła do Wójta Gminy N. o ustalenie warunków zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 47 MW, wraz z niezbędną infrastrukturą, na części działki o numerze ewidencyjnym [...], obręb K..

Wójt Gminy N., po rozpatrzeniu powyższego wniosku, decyzją z dnia 31 marca 2022 roku (nr [...]), ustalił warunki zabudowy dla opisanej inwestycji, uwzględniając przy tym rozstrzygniecie podjęte we wcześniej wydanej decyzji z dnia 5 lipca 2021 roku (nr [...]) o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla realizacji tego przedsięwzięcia.

Odwołania od decyzji ustalającej warunki zabudowy złożyli:

- M. N., M. M., P. M. i M. B. z powodu nieuznania ich za strony postępowania,

- Prokurator Prokuratury Rejonowej w G. z powodu naruszenia przepisów postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 29 sierpnia 2022 roku (nr [...]), uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu wniesionych sprzeciwów, wyrokiem z 17 lutego 2023 roku o sygn. akt IV SA/Po 748/22, uchylił w całości wskazaną powyżej decyzję organu odwoławczego.

W uzasadnieniu wyroku wyjaśniono, że organ niewystarczająco umotywował swoje rozstrzygnięcie, a także nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, m.in. w zakresie ustalenia stron postępowania, do czego był zobowiązany.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 2 listopada 2023 roku (nr [...]), po ponownym rozpoznaniu w drugiej instancji:

- sprawy z odwołania Prokuratora Rejonowego w G. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy N. z dnia 31 marca 2022 roku,

- spraw z odwołań wniesionych przez M. N., M. M., P. M. i M. B. umorzyło postępowanie odwoławcze.

Jako podstawę dla takiego rozstrzygnięcia przyjęto, że Prokurator nie skonkretyzował jakiego rodzaju uchybień proceduralnych dopatrzył się w działaniu Wójta Gminy N., nie wskazała żadnych wniosków dowodowych i ograniczył się do wskazania na konieczność przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Analiza, po uzupełnieniu materiału dowodowego, spełnia prawem wymagane warunki dotyczące uprawnień osoby ją sporządzającej. Planowane zamierzenie nie spowoduje oddziaływania na środowisko ponad dopuszczalne normy. Rozprawa jest zbędna z uwagi na brak oddziaływania inwestycji na tereny bliższe i dalsze.

W kwestii rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania odwoławczego Kolegium stwierdziło, że Wójt prawidłowo odmówił uznania za strony postępowania M. N., M. M., P. M. i M. B.. Sporne zamierzenie w żaden sposób nie ingeruje w prawo własności nieruchomości wskazanych podmiotów. Moc instalacji nie ma istotnego znaczenia. Tego rodzaju instalacje montowane są na dachach budynków, więc muszą być bezpieczne dla ludzi. Poziom generowanego hałasu nie przekracza poziomu dopuszczalnego przez prawo. Instalacje nie generują żadnych odpadów i immisji.

Uwzględniając wyjaśnienia inwestora Kolegium wskazało, że:

- działki wymienione przez M. N. są to tylko i wyłącznie grunty orne; bez znaczenia jest, że są one objęte wspólnością majątkowo małżeńską,

- działka nr [...] stanowiąca własność M. M. również jest objęta wspólnością majątkowo małżeńską i leży w odległości 139m od granicy działki inwestycyjnej; po uwzględnieniu ustalonej nieprzekraczalnej linii zabudowy (15m) oraz pas oddzielenia krajobrazowego (40m) wskazana działka znajduje się faktycznie 179m od projektowanej farmy fotowoltaicznej,

- P. M. nie jest właścicielem działki nr [...], co wyklucza go z grona osób posiadających status strony,

- działka nr [...] należąca do M. B., również objęta wspólnością majątkowo małżeńską, zgodnie z ewidencją geodezyjną stanowi grunt orny.

Z tych względów odwołujący się nie mogli zostać uznani za stronę postępowania, co doprowadziło do umorzenia postępowania w tym zakresie.

M. N., M. M., P. M. i M. B., reprezentowani przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, skorzystali z prawa skargi do sądu administracyjnego.

Skarżący zażądali uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzją Wójta Gminy N., ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji SKO w P., a także zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.

W ocenie skarżących decyzje zostały wydane z naruszeniem:

1) art. 7 i art. 107 § 3 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli,

2) art. 138 § 1 pkt 3 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez jego zastosowanie oraz art. 127 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie w odniesieniu do skarżących,

3) art. 100 § 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez rozstrzygnięcie przez organ odwoławczy we własnym zakresie sprawy bytu prawnego decyzji Wójta Gminy N. z dnia 5 lipca 2021 roku (nr [...]) o środowiskowych uwarunkowaniach, co do której wszczęte zostało postępowanie nadzwyczajne, pomimo tego, że w dacie wydawania zaskarżonej decyzji nie istniały przyczyny mogące spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważną szkodę dla interesu społecznego.

W uzasadnieniu zgłoszonych żądań skarżący podnieśli, że Wójt Gminy N., wbrew stanowisku Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G., stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko i wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgodny na realizację przedsięwzięcia w postaci farmy fotowoltaicznej o mocy 180MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach ewidencyjnych o numerach [...] oraz [...] (obejmującej około 105ha powierzchni).

Postępowanie w sprawie o ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację spornej inwestycji zostało wznowione postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2023 roku, gdyż Wójt nie uznał za strony właścicieli nieruchomości sąsiadujących z nieruchomościami objętymi zamiarem inwestycyjnym. Natomiast organ odwoławczy całkowicie pominął tę okoliczność i odmówił zawieszenia postępowania. Organ odwoławczy we własnym zakresie rozstrzygnął zagadnienie wstępne. Przy czym z treści decyzji, ani z treści uzasadnienia postanowienia, nie wynika jakimi przesłankami kierował się organ odwoławczy przyjmując, że decyzja o środowiskowych uwarunkowania nie zostanie zmieniona po zakończeniu postępowania wznowionego.

Prowadząc postępowanie organ miał na uwadze wyłącznie interes inwestora, czego wyrazem jest sposób ustalenia kręgu stron postępowania. Organ oparł się wyłącznie na materiale dowodowym zaoferowanym przez inwestora. Tymczasem sama skala inwestycji powinna mobilizować do zebrania także innych materiałów i ich krytycznego przeanalizowania pod kątem wszystkich aspektów powstania farmy fotowoltaicznej o tak ogromnej powierzchni.

Z uzasadnienia decyzji nie wynika jakie konkretnie normy prawa materialnego organ brał pod uwagę utrzymując w mocy decyzję organu I instancji. Brak obowiązku sporządzenia analizy urbanistycznej nie uzasadnia automatyzmu w ustalaniu warunków zabudowy dla tak ogromnej inwestycji, w tym całkowitego braku zbadania oddziaływania na środowisko. Pokrycie ogromnej powierzchni gruntu urządzeniami technicznymi i powstanie farmy fotowoltaicznej o ogromnej mocy może mieć negatywny wpływ nie tylko na ekosystem, ale też na odczucia mieszkańców. Mieszkańcy nie sprzeciwiają się planowanej inwestycji z samej przekory. Istotny problem stanowi skala inwestycji, gdzie ewentualne niedogodności, czy oddziaływanie niezauważalne mogą przybrać monstrualne rozmiary.

Najbardziej doniosłe skutki niesie ze sobą błędne określenie kręgu stron postępowania. Skarżący nie zgodzili się z oceną, że planowana inwestycja "z natury rzeczy" nie powoduje jakichkolwiek immisji bezpośrednich, jak i pośrednich, bo nie powoduje uciążliwości związanych z hałasem, wydzielania substancji odorowych, czy zacienienia działek. Jako nadmierne uproszczenie skarżący oceniają stanowisko, że sporne zamierzenie nie dokonuje ingerencji w prawa osób będących właścicielami nieruchomości, które nie przylegają do terenu objętego wnioskiem.

WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 17 lutego 2023 roku o sygn. akt IV SA/Po 748/22 wiążąco wskazał, że organ ma obowiązek zweryfikować faktyczny zakres oddziaływania inwestycji i w ten sposób ustalić krąg osób, których prawa do korzystania z nieruchomości są naruszone.

Organ odwoławczy oparł się w całości o ustalenia poczynione w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej, lecz nie należy zapominać, że decyzja środowiskowa został wydana bez przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zatem nie wiadomo na jakich dowodach określony został faktyczny zakres oddziaływania inwestycji.

Organ prowadzący postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy ma miał obowiązek zbadać: rodzaj inwestycji, jej rozmiar oraz stopień i zakres jej uciążliwości; miał obowiązek ustalić jak daleko sięgać będzie oddziaływanie planowanej inwestycji.

Mając na uwadze powyższe skarżący wskazali, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą (art. 140 Kodeksu cywilnego). Przepis ten chroni właściciela przed tzw. immisjami bezpośrednimi, zatem takimi, które uniemożliwiałyby korzystanie z prawa własności (art. 144 Kodeksu cywilnego). Zakazane są tzw. immisje pośrednie, właściciel nieruchomości w wykonywaniu swego prawa powinien powstrzymać się od działań, które zakłócałyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Oba przepisy należało uwzględnić przy określaniu stron postępowania.

W odpowiedzi na skargę SKO w P. wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Organ zaznaczył, że miał na uwadze wskazania prawne Sądu i przeprowadził, w niezbędnym zakresie uzupełniające postępowanie wyjaśniające. Odnosząc się z kolei do postępowania nadzwyczajnego prowadzonego w stosunku do decyzji środowiskowej uznał, że samo jego wszczęcie nie przesądza jeszcze o bycie prawnym tego rozstrzygnięcia, dlatego biorąc pod uwagę zasadę trwałości decyzji administracyjnych oraz szybkości postępowania, odmówił zawieszenia.

W toku postepowania do Sądu wpłynęło także pismo pełnomocnika E. Sp. z.o.o. P. Sp. k. zawierające żądania oddalenie skargi oraz przeprowadzenia dowodu z załączonej mapki obrazującej odległość planowanej inwestycji od istniejącej zabudowy mieszkaniowej, wydruków z ksiąg wieczystych, na okoliczność wykazania, że organy administracji prawidłowo ustaliły krąg stron postępowania.

Na rozprawie w dniu 25 września 2024 roku stawił się pełnomocnik inwestora oraz Prokurator, którzy wnieśli o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267).

Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935; dalej w skrócie "P.p.s.a."). Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważność, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

Zgodnie z art. 134 powołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Skargi okazały się nieuzasadnione.

Sąd nie ujawniał podstaw do przyjęcia stanowiska, że organy dokonały nieprawidłowego wyboru podstaw prawnych załatwienia sprawy, czy też dopuściły się naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię.

Wniosek o ustalenie warunków zabudowy został złożony w dniu 6 października 2021 roku.

W świetle treści art. 4 ustawy z dnia 17 września 2021 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. poz. 1986) do spraw ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania warunków zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. przed dniem 3 stycznia 2022 roku, stosuje się przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu dotychczasowym.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy stanowiły więc przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2020, poz. 293 ze zm. - dalej w skrócie "u.p.z.p.").

Przedmiotem skarg jest decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego wydana z uwagi na brak interesu prawnego, który warunkuje status strony postępowania administracyjnego w sprawie o ustalenie warunków zabudowy.

W ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym brak jest regulacji szczególnej dotyczącej problematyki ustalenia stron postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy. Zastosowanie znajduje tu regulacja ogólna przewidziane w przepisie art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej w skrócie "K.p.a."), który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (porównaj wyrok NSA z 6.04.2023 r., II OSK 1137/20, LEX nr 3585817).

Przyjmuje się, że przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy mają właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości, na której ma być zrealizowana inwestycja oraz nieruchomości przylegających do terenu inwestycji. Powyższe jest uzupełnianie stanowiskiem, że stronami postępowania o ustalenie warunków zabudowy mogą być również właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. W konsekwencji w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy krąg stron winien być określany z uwzględnieniem zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji na sąsiednie nieruchomości, a stroną w tym postępowaniu są również - w zależności od okoliczności - właściciele lub użytkownicy wieczyści działek, które nie sąsiadują bezpośrednio z terenem inwestycji. O interesie prawnym tych osób przesądza zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości. Krąg stron w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie jest ustalany na podstawie zasady dobrego sąsiedztwa. Konieczne jest odróżnienie "obszaru, na który inwestycja będzie oddziaływać" od "obszaru analizowanego", który wyznacza się w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy. Obszar oddziaływania może mieć znaczenie przy ustalaniu kręgu stron postępowania, o ile oddziaływanie to jest regulowane przepisami prawa i podmioty legitymujące się uprawnieniami do nieruchomości znajdujących się w obszarze tego oddziaływania mogą skorzystać z ochrony przewidzianej w tych przepisach (P. Daniel, Wybrane problemy sądowej kontroli decyzji o warunkach zabudowy, ST 2016, nr 10, s. 14-23 i powołane tam orzecznictwo).

Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania prawidłowości i kompletności przyjętych przez organy ustaleń faktycznych. Brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia oceny, że w okolicznościach kontrolowanej sprawy doszło do istotnego naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a.

Analiza akt sprawy ujawnia następujące okoliczności kontrolowanej sprawy, które Sąd przyjmuje jako własne ustalenia faktyczne.

M. N., M. M., P. M. oraz M. B., podaniem z dnia 20 stycznia 2022 roku, wystąpili do Wójta Gminy N. o uznanie ich za strony postępowania wskazując że:

- M. N. jest właścicielem nieruchomości obejmujących działki o numerach ewidencyjnych: [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...];

- M. M. jest właścicielem nieruchomości obejmującej działkę o numerze ewidencyjnym [...];

- P. M. jest właścicielem działki o numerze ewidencyjny [...];

- M. B. jest właścicielem działki o numerze ewidencyjny [...].

Wnioskodawcy podnieśli, że za strony postępowania należało uznać właścicieli działek, które pozostają w granicach obszaru oddziaływania przedsięwzięcia. Inwestycja doprowadzi do ograniczenia w korzystaniu przez wnioskodawców z prawa własności do nieruchomości. Przepisy prawa zakazują ujemnego oddziaływania na cudzą nieruchomość w drodze tzw. immisji pośrednich (art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego). Obejmuje to także działki oddzielone wąskim pasem działki drogowej. O konieczności uznania wnioskodawców za strony postępowania przesądza również zasada dobrego sąsiedztwa określona w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Wójta Gminy N., w odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z dnia 15 lutego 2022 roku, poinformował wnioskodawców, że odmawia uznania ich za strony postępowania.

W uzasadnieniu przyjętego stanowiska Wójt wskazał, iż w związku z planowaną inwestycją została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, która przewiduje:

- w pkt 13, że "wzdłuż wschodniej granicy działki nr [...] na całej długości równoległej z działką drogową nr ewid.[...] należy zastosować wolny od zabudowy pas oddzielenia krajobrazowego i widokowego o szerokości co najmniej 40m",

- w pkt 14, że "wzdłuż wschodniej granicy przedsięwzięcia na terenie pasa wolnego od zabudowy należy przeprowadzić nasadzenia zieleni osłonowo-izolacyjnej w postaci pasa zadrzewień i zakrzewień o szerokości co najmniej 2m. Nasadzenia powinny rozpoczynać się na wysokości północnej granicy z dz. nr [...], a następnie powinny być prowadzone w kierunku południowym do granicy z działką drogową nr [...]".

Wójt stwierdził, że powyższe zapisy gwarantują oddzielenie krajobrazowe i formalne od strony istniejącego osiedla domów jednorodzinnych i nie jest prawdą, że sporna inwestycja jest oddzielona od zabudowań jedynie "wąskim pasem działki drogowej". Planowana inwestycja nie powoduje jakichkolwiek immisji bezpośrednich, jak i pośrednich. Panele fotowoltaiczne nie powodują uciążliwości zawiązanych z hałasem, wydzielaniem substancji odorowych, czy zacieniania działek sąsiednich.

Wnioskodawcy nie przedstawili merytorycznych argumentów na poparcie hipotezy, że planowana inwestycja wykracza swym zasięgiem oddziaływania poza granice działki inwestycyjnej oraz żadnych argumentów na poparcie twierdzeń o ograniczeniu w korzystaniu z prawa własności do ich nieruchomości.

Argument odwołujący się do art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu o zagospodarowaniu przestrzennym jest niedopuszczalny, gdyż odnosi się do warunków dopuszczających wydanie decyzji o warunkach zabudowy, a nie, jak sugerują wnioskodawcy, do sposobu wyznaczania stron postępowania administracyjnego.

Wójt stwierdził, że dokonał oceny oddziaływania inwestycji. Z dokumentów jasno wynika, że planowane przedsięwzięcie nie ma charakteru uciążliwego dla otoczenia, nie powoduje immisji do środowiska, nie ma wpływu na prawo własności do działek sąsiednich, w żaden sposób tych praw nie narusza, ani nie ogranicza.

Inwestor, w toku postępowania administracyjnego, a także postępowania sądowego, konsekwentnie podnosił oraz wskazywał dowody, że:

- M. N. jest współwłaścicielem działek o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...], lecz nie określił przeznaczenia tych terenów, a według danych zawartych w księgach wieczystych działki stanowią grunt orny;

- M. M. jest właścicielem nieruchomości obejmującej działkę o numerze ewidencyjnym [...], która w księdze wieczystej figuruje jako tereny mieszkaniowe, ale odległość w linii prostej od granicy działki inwestycyjnej wynosi ponad 139m. Decyzja o warunkach zabudowy wprowadza nieprzekraczalną linię zabudowy w odległości 15m od granicy z droga gminną (dz. nr [...]), co zwiększa odległość lokalizacji inwestycji do 154m. Dodatkowo z decyzji środowiskowej wynika, konieczność ustalenia pasa wolnego od zabudowy o szerokości 40m, w którym należy urządzić pas oddzielenia krajobrazowego i widokowego, co zwiększa odległość projektowanej farmy do 179m;

- P. M. wskazuje, że jest właścicielem działki o numerze ewidencyjny [...], ale nie podał numeru księgi wieczystej, co jest działaniem celowym, gdyż nie jest i nigdy nie był on właścicielem tej działki (nieruchomość należy do O. L., która jest wspólnikiem w tej samej spółce co P. M., w przeszłości oboje byli członkami zarządu, obecnie skarżący nie jest już członkiem zarządu Spółki);

- M. B. jest właścicielem działki o numerze ewidencyjny [...], ale według treści księgi wieczystej stanowi ona grunt orny.

Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia stanowiska o błędnym zastosowaniu art. art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 28, art. 127 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 3 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.

Zgromadzony materiał dowodowych nie pozwala na przyjmowanie ustalenia, że skarżący P. M. posiada tytuł prawny do nieruchomości obejmującej działkę o numerze ewidencyjny [...]. W tym stanie rzeczy za bezprzedmiotowe uznać należało rozważanie kwestii naruszenia jego interesu prawnego ustaleniami zawartymi w decyzji Wójt Gminy N. z dnia 31 marca 2022 roku (nr [...]).

Analiza akt sprawy dowodzi niezbicie, że kwestia oddziaływania planowanej inwestycji, a tym samym posiadania interesu prawnego przez pozostałych skarżących, została rozpoznana w aspekcie środowiskowego oddziaływania planowanej inwestycji, procesu budowlanego, a także ochrony prawa własności.

Wbrew sugestiom skargi w ramach przeprowadzonej oceny organy uwzględniły rodzaj, wielkość i charakter inwestycji, jej usytuowanie na działce wynikające z ustalonych linii zabudowy, wielkość terenu objętego decyzją, specyfikę działek sąsiednich i ich usytuowanie względem terenu inwestycji, a także i to, czy planowana zmiana sposobu zagospodarowania działki inwestycyjnej będzie oddziaływać na sferę praw i obowiązków skarżących jako właścicieli nieruchomości sąsiednich.

Oddziaływanie spornej inwestycji zostało rozważone w odniesieniu do aktualnego sposób użytkowania nieruchomości skarżących (grunt rolny, teren mieszkaniowy), a także w odniesieniu do, wynikającego ze sposobu podziału ewidencyjnego gruntów rolnych, planu przeznaczenia tych gruntów pod zabudowę mieszkaniową.

Sąd nie dopatrzył się żadnych podstaw do zakwestionowania stanowiska skarżonych organów, że niekorzystne oddziaływanie środowiskowe spornej inwestycji nie będzie wykraczać poza obręb działki inwestycyjnej.

Skarżący nie przedstawili ani dowodów, ani konkretnych argumentów, wyjaśniających dlaczego nie zgadzają się z oceną, że planowana inwestycja "z natury rzeczy" nie powoduje jakichkolwiek immisji bezpośrednich, jak i pośrednich, bo nie powoduje uciążliwości związanych z hałasem, wydzielaniem substancji odorowych, czy zacienieniem działek.

Sąd nie ujawniał żadnych podstaw faktycznych do formułowania oceny, że instalacja fotowoltaiczna posadowiona kilkadziesiąt metrów od nieruchomości skarżących i oddzielona drogą publiczną będzie powodować uciążliwości w korzystaniu z tych nieruchomości wynikające z generowanego hałasu.

Kwestia negatywnego wpływu inwestycji na ekosystem nie jest zagadnieniem rozważanym w ramach postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Ta kwestia, jako warunek dopuszczający realizację spornej inwestycji, w sposób wiążący dla sprawy ustalenia warunków zabudowy, rozstrzygnięta została decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia.

Oceny organu nie podważa argumentacja skargi odwołująca się do "odczuć mieszkańców", których źródłem ma być "oddziaływanie niezauważalne". Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) podstawą rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej mają być ustalenia faktyczne, okoliczności rzeczywiste i obiektywne.

Sporna inwestycja nie dotyczy zabudowy usługowej, czy mieszkaniowej, lecz instalacji odnawialnego źródła energii, która nie będzie ani generować ruchu samochodowego, ani ograniczać potrzeby w zakresie miejsc postojowych dla pobliskich terenów.

Ewentualne niedogodności wynikające ze wzmożonego ruchu pojazdów, czy robót budowlanych będą miały charakter czasowy. Ponadto dotyczyć będą działki inwestycyjnej, która położona jest poza obrębem "osiedla domów jednorodzinnych", oddzielona jest pasem drogi publicznej od nieruchomości skarżących,

Skarżący nie wyjaśnili na czym polega istotny problem wynikający ze skali inwestycji i na czym miałyby polegać ewentualne niedogodności, które mogą przybrać monstrualne rozmiary.

W tym zakresie wyjaśnić należy, że żaden właściciel nieruchomości, planując jej wykorzystanie, określoną zabudowę, inwestycję, rodzaj działalności gospodarczej nie ma zagwarantowanego przepisami prawa określonego status quo, czy też pewnej gwarancji niezmienności otoczenia (wyrok WSA w Olsztynie z 5.04.2011 r., II SA/Ol 936/10, LEX nr 993528).

Ochrona interesów osób trzecich nie może polegać na tym, że organ definitywnie odmówi właścicielowi nieruchomości prawa zabudowy ze względu na niezadowolenie sąsiadów (wyrok WSA w Krakowie z 13.03.2018 r., II SA/Kr 1712/17, LEX nr 2472181).

Argumenty dotyczące dyskomfortu estetycznego, przesłonięcia widoku, nasłonecznienia terenu działki (za wyjątkiem kwestii nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, które są badane na etapie pozwolenia na budowę), czy spadku wartości nieruchomości, mające charakter subiektywny, nie stanowią warunku przyznania przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, z całą zaś pewnością nie są to przesłanki wynikające z przepisów obowiązującego prawa, które stanowiłyby przeszkodę do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy (wyrok WSA w Łodzi z 11.04.2018 r., II SA/Łd 161/18, LEX nr 2480155).

Dostrzegać przy tym należy, że kwestie dotyczące walorów estetycznych, bo krajobrazowych i widokowych, które stanowią, co najwyżej o interesie faktycznym, a nie prawnym w kontrolowanej sprawie, w sposób wiążący dla postępowania o ustalenie warunków zabudowy, zostały rozstrzygnięte w decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację spornego przedsięwzięcia.

Z powyższych względów należało podzielić stanowisko skarżonych organów, że w okolicznościach kontrolowanej sprawy nie ujawniono żadnych podstaw uzasadniających tezę, iż dopuszczenie realizacji planowanej inwestycji ingeruje/wkracza w wykonywanie przez skarżących prawa własności do nieruchomości w granicach, które wyznaczają ustawy, zasady współżycia społecznego oraz społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa.

Dowodu posiadania interesu prawnego w sprawie o ustalenie warunków zabudowy nie stanowi okoliczność wznowienia postępowania zakończonego decyzją środowiskową, czy też wydanie decyzji o środowiskowej bez sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko.

Problematyka prawidłowego ustalenia stron postępowania w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy stanowi wycinek szerszego problemu, jakim jest określenie stron postępowania w ramach całego procesu inwestycyjnego. Kwestia ta jest oddzielnie uregulowana zarówno w ustawie z 3.10.2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, określającej strony w procesie uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w omawianej ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, określającej strony w procesie uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, jak i w ustawie z 7.07.1994r. - Prawo budowlane, określającej strony w procesie uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Oznacza to, że jeżeli przed rozpoczęciem inwestycji inwestor jest zobowiązany do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, decyzji o warunkach zabudowy oraz decyzji o pozwoleniu na budowę, to kwestia prawidłowego ustalenia stron postępowania będzie musiała być osobno analizowana przez organ prowadzący postępowanie w każdej z powyższych spraw (P. Daniel, Wybrane problemy sądowej kontroli decyzji o warunkach zabudowy, ST 2016, nr 10, s. 14-23).

Autor skargi błędnie przyjmuje, że powodem odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego było rozstrzygniecie przez organ odwoławczy we własnym zakresie zagadnienia wstępnego, tj. sprawy bytu prawnego decyzji Wójta Gminy N. z dnia 5 lipca 2021 roku (nr [...]) o środowiskowych uwarunkowaniach.

Analiza uzasadnienie postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania odwoławczego nakazuje przyjmować, że podstawę rozstrzygnięcia stanowiło to, iż wniosek pochodził od podmiotu, który nie miał przymiotu strony postępowania.

Materialnoprawna kwestia ustalenia w drodze ostatecznej decyzji środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia nie stanowi zagadnienia wstępnego w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, ponieważ wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy może być złożony dopiero od dnia, w którym decyzja o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia stała się ostateczna (P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 97. oraz powołanym tam wyrok WSA w Opolu z 26 lutego 2014 r., II SA/Op 10/14, LEX nr 1440660).

Decyzja o warunkach zabudowy jest decyzją wydawaną w oparciu o decyzję ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia. Uchylenie lub zmieniana tej ostatniej stanowi podstawę wznowienia postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a.

Ponad wszelką wątpliwości Samorządowe Kolegium Odwoławcze wykonało wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 lutego 2023 roku o sygn. akt IV SA/Po 748/22.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi, oddalił skargi w całości.