Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 664/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak as. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu w wydziale IV na rozprawie w dniu 06 września 2006 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzinnego, I. oddala skargę, II. uchyla decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...]r. nr [...], III. określa, że decyzja opisana punkcie II ( drugim ) nie może być wykonana. /-/I.Kucznerowicz /-/M.Dybowski /-/D.Rzyminiak-Owczarczak KB/


UZASADNIENIE

sygn. IV SA/Po 664/05

U Z A S A D N I E N I E :

A. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta P. na podstawie art.155 kpa w zw. z art. 4 ust. 2, art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 1, art. 10 ust. 1 i ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.228/ 03/2255 ze zm .- dalej uśr), "po ponownym rozpatrzeniu wniosku" M.W., uchylił z mocą od [...] r. decyzję ostateczną z dnia [...] r. nr [...] Prezydenta Miasta P. o przyznaniu w punkcie I podpunkcie 1 lit. a, b, c zasiłku rodzinnego na B., S., D.P.; w pkt I podpunkcie 2 lit. a, b, c dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na ww dzieci; w pkcie I podpunkcie 3 lit. a, b, c dodatku do zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na ww dzieci.

W uzasadnieniu Prezydent Miasta wskazał, że wnioskiem z dnia [...] r. M.W. zwróciła się o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na małoletnie dzieci: B., S., D.P. (zwane dalej Dziećmi) wraz z dodatkami: z tytułu samotnego wychowywania dziecka i z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Decyzją z dnia [...] r. przyznano Wnioskodawczyni stosowne zasiłki rodzinne i dodatki. Dnia [...] r. M.W. złożyła oświadczenie, że stanowi rodzinę zastępczą dla B., S. i D.P.; dnia [...] r. wyraziła zgodę na uchylenie decyzji z dnia [...] r. nr [...] Prezydenta Miasta P. z późniejszymi zmianami, przyznającą zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego, opisane w sentencji decyzji. Po ponownym rozpatrzeniu ustalono, że Zainteresowana nie poinformowała Ośrodka o tym, że ustanowiono Ją rodziną zastępczą dla Dzieci. Zgodnie z art. 7 uśr, zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeśli dziecko przebywa w rodzinie zastępczej (k. [...] akt administracyjnych).

B. Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 30 ust. 1, 2, 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.228/ 03/2255 ze zm.) ustalił, że kwota [...] zł pobrana przez M.W. w okresie [od] [...] do [...] r. tytułem przyznanego zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego jest świadczeniem nienależnie pobranym; ww kwota podlega zwrotowi w terminie 14 dni od otrzymania decyzji.

Stanowisko swe Prezydent Miasta uzasadnił tym, że wnioskiem z dnia [...] r. M.W. zwróciła się o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na małoletnie dzieci B., S., D.P. wraz z dodatkami: z tytułu samotnego wychowywania dziecka i z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] "z późn. zmianami" przyznano Wnioskodawczyni: zasiłek rodzinny w wysokości po [...] zł miesięcznie w okresie od [...] do [...] r. na małoletnie B. i S. P. oraz zasiłek rodzinny po [...] zł miesięcznie na małoletniego D.P.; dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości po [...] zł miesięcznie na okres od [...] do [...] r. na małoletnie B. i S. P. i w wysokości po [...] zł miesięcznie na okres od [...] do [...] r. na małoletniego D.P.; dodatek do zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości [...] zł jednorazowo w okresie od [...] do [...] r. na ww dzieci. Dnia [...] r. M.W. złożyła oświadczenie, że stanowi rodzinę zastępczą dla B., S. i D.P.; dnia [...] r. wyraziła zgodę na uchylenie decyzji z dnia [...] r. nr [...] "z późn. zmianami", przyznającą w w punkcie I pdpkcie 1 lit. a, b, c zasiłku rodzinnego na B., S., D.P.; w pkt I podpunkcie 2 lit. a, b, c dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na ww dzieci; w pkcie I podpunkcie 3 lit. a, b, c dodatku do zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na ww dzieci. Po ponownym rozpatrzeniu ustalono, że Wnioskodawczyni nie poinformowała Ośrodka o ustanowieniu Jej rodziną zastępczą dla Dzieci. Zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeśli dziecko przebywa w rodzinie zastępczej ( art. 7 uśr; k. [...] akt administracyjnych).

C. W odwołaniu M.W.- wyraźnie wskazując nr decyzji: [...]- z dnia [...] r. (k. 49 akt administracyjnych) podniosła, że od [...] r. stanowi rodzinę zastępczą dla małoletnich dzieci: B. P. (lat [...]), S. P. (lat [...] ) i od [...] r. dla D.P.- po wyroku- na skutek pobicia przez matkę. Syn Skarżącej zmarł [...] r. Matka od początku nie radziła sobie z dziećmi; Skarżąca pomagała jak mogła, mimo trudności finansowych. Pracownicy Opieki Społecznej poradzili, by M.W. wystąpiła do Sądu o "przysposobienie dzieci w rodzinę zastępczą", co uczyniła, by dzieci mogły godnie żyć, mimo śmierci ojca, a matka ich nie chce. Wnioskodawczyni jest jedyną rodziną dla dzieci, stara się im stworzyć jak najlepsze warunki, by nie odczuły braku rodziców. Po dwu latach starań dzieci otrzymały rentę specjalną- [...] zł na trójkę dzieci. Skarżąca wystąpiła do Sądu o ustanowienie Jej opiekunem prawnym (matka nie przyszła na żadną z czterech rozpraw). Do [...] r. Zainteresowana otrzymywała [...] zł alimentów z Funduszu Alimentacyjnego. Po zlikwidowaniu Funduszu, Zainteresowana w [...] r. wniosła o zasiłek rodzinny i dodatek dla osoby samotnie wychowującej dzieci. Na początku [...] r. Ośrodek wezwał Zainteresowaną, by dowiodła, że jest rodziną zastępczą; następnie twierdzi, że oszukała Ośrodek i niesłusznie pobiera pieniądze. Kazano Jej pisać oświadczenia (których treści nie pamięta, bo była bardzo zdenerwowana i rozżalona), po czym otrzymała pismo, że zwrócić w terminie 14 dni [...] zł. Zainteresowana nie wie, skąd wziąć taką kwotę- samotnie wychowuje Dzieci, stara się jak może, zapewnia im spokój i bezpieczeństwo, zastępuje rodziców, a tymczasem wyszła na oszustkę i naciągaczkę. Mieszkają w pokoju z kuchnią, za który Skarżąca płaci [...] zł czynszu. M.W. uważa, że te świadczenia się Dzieciom należą, bo są już duże i mają większe potrzeby. Zainteresowana nie wie jak żyć, skoro będzie o [...] zł mniej; ukończyła [...] lata i czuje się bezradna.

D. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.228/ 03/2255 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] r. nr [...].

Samorządowe Kolegium w uzasadnieniu podzieliło ustalenia faktyczne i poglądy prawne organu I instancji. Organ odwoławczy uznał za bezsporne, że Skarżąca pobierała od [...] r . świadczenia rodzinne na dzieci- B., S. i D.P., mimo stosownego pouczenia, a także sytuacji, w której sprawowała funkcje rodziny zastępczej. Zgodnie z art. 7 pkt 1 uśr, na dziecko pozostające w rodzinie zastępczej, nie przysługuje zasiłek rodzinny; nie mogły być przyznane dodatki do zasiłku rodzinnego. Dnia [...] r. Skarżąca- zgodnie z art. 155 kpa- wyraziła zgodę na uchylenie decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta z dnia [...] r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.W. oceniła, że zaskarżona decyzja jest niesłuszna; przytoczyła argumenty uprzednio zaprezentowane w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadną w stosunku do decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej zasiłki rodzinne i dodatki do zasiłków rodzinnych; jednakże Sąd stwierdził naruszenie prawa przy podejmowaniu decyzji o ustaleniu świadczenia nienależnego.

1. W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. 153/02/1270 ze zm.– dalej ppsa). Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją - obowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. W myśl art. 135 ppsa, sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeśli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

2. Trafnie organy obu instancji - w zaskarżonej decyzji i w decyzji nr nr [...] – ustaliły, że w dacie wydania decyzji z dnia [...] r. nr [...] małoletnie dzieci: B. P., S. P. i D. P., przebywały w rodzinie zastępczej, którą to rodziną ustanowiono M.W. (k. [...] akt administracyjnych). Zgodnie z art. 7 pkt 1 uśr, zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeśli dziecko przebywa w rodzinie zastępczej. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych i przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz.U.64/98/414 ze zm.-dalej ups)- obowiązującej w datach ustanowienia M.W. rodziną zastępczą dla każdego z Dzieci- a obecnie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. 64/04/593 ze zm.- dalej nowa ups- obecnie regulująca instytucję rodziny zastępczej), współtworzą (wraz z innymi ustawami) system zabezpieczenia społecznego. Istotą tego systemu jest w szczególności wspieranie ze środków publicznych rodzin i osób potrzebujących tego wsparcia. Z uwagi na ograniczoność środków publicznych i obciążanie kosztami systemu zabezpieczenia społecznego całego społeczeństwa, zasadą jest nie dublowanie pomocy, udzielanej na koszt podatników. Założenia te znajdują oparcie w zasadzie pomocniczości i solidarności ( preambuła Konstytucji), uwzględnionych w szczególności bezpośrednio w art. 71 ust. 1 Konstytucji, w zasadzie sprawiedliwości społecznej (art.2) i przy uwzględnieniu, że Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym (którego istotnym elementem jest stan finansów publicznych; W. Łączkowski "Etyczne aspekty finansowania potrzeb socjalnych ze środków publicznych" RPEiS 1/04/5-14). Skoro zatem rodzina zastępcza korzysta z pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania każdego umieszczonego w niej dziecka w zakresie znacznie większym, niż wynosi pomoc pieniężna na podstawie uśr ( art. 78 ust. 1- 4 nowej ups), przeto art. 7 pkt 1 in fine uśr nie narusza art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP.

3. W momencie uzyskania przez organ I instancji informacji, że Dzieci przebywają w rodzinie zastępczej, Prezydent Miasta miał prawo wznowić postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] r. ( art. 145 § 1 pkt 5 kpa). Skoro jednak Zainteresowana złożyła dnia [...] r. oświadczenie o wyrażeniu zgody na uchylenie decyzji z dnia [...] r., przeto organ I instancji miał prawo, na podstawie art. 155 kpa, uchylić ową decyzję, na podstawie której M.W. nabyła prawo. W zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej niewystarczające jest rozważenie, czy przemawia za tym interes społeczny i słuszny interes strony. W rozpatrywanej sprawie należy jednak ocenić, że organy obu instancji trafnie uznały, że za uchyleniem decyzji przemawiał zarówno interes społeczny (przywrócone zostały prawidłowe założenia prawodawcy - wyrażone jednoznacznie z art. 7 pkt 1 in fine uśr- zgodnie z którymi na koszt podatników nie będzie rodzinie zastępczej udzielana pomoc z dwu tytułów), jak i słuszny interes strony (Zainteresowana już spożytkowała świadczenia rodzinne na potrzeby Dzieci a zagadnienie zwrotu nienależnego świadczenia rozstrzygane być winno z najwyższą starannością w ewentualnym postępowaniu o umorzenie kwoty nienależnie pobranego świadczenia w całości bądź w części).

Zainteresowana w odwołaniu, a następnie w skardze podniosła, że "kazano Jej pisać jakieś oświadczenia, których treści nie pamięta, gdyż była bardzo zdenerwowana i rozżalona" (k. [...] akt administracyjnych); "przysiąc mogę, iż nie wiem, co urzędniczka dyktując mi kazała pisać. Byłam zrozpaczona, że spotyka mnie taka niesprawiedliwość..., że znowu zaczną się kłopoty finansowe. Tak o tym myślałam, a nie o tym, co mi pani dyktuje by napisać" (k. [...] akt sądowych). W aktach sprawy utrwalone jest tylko jedno oświadczenie woli Skarżącej- z dnia [...] r. (k. [...] akt administracyjnych). Przywołane okoliczności nie wskazują, by M.W. złożyła oświadczenie woli w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, ani by oświadczenie to złożone było w stanie przemijającego zaburzenia czynności psychicznych ( art. 82 kc). Oświadczenie to nie zostało złożone w błędzie co do treści czynności prawnej (art. 84 § 1 i 2 kc); oświadczenie zawarte w odwołaniu nie stanowi uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli (art. 86, 88 kc). Z całokształtu wypowiedzi M.W. wynika, że w istocie poszukuje Ona podstaw materialnoprawnych, które pozwoliłyby na udzielenie świadczeń rodzinnych mimo pobytu Dzieci w rodzinie zastępczej i pragnie być zwolniona od obowiązku zwrotu kwoty [...] zł (k. [...] akt administracyjnych; k. [...] akt sądowych).

W aktach sprawy brak utrwalonego w notatce pouczenia, którego pracownik MOPR winien był udzielić Zainteresowanej o skutkach prawnych złożenia oświadczenia woli z art. 155 kpa, choć obowiązek utrwalenia pouczenia każdorazowo obciąża pracownika Ośrodka (odpowiednio - S. Nitecki - glosa do wyroku NSA z 19.11.1998- II SA/Gd 2070/97- Sam. Teryt. 5/01/63-64). Jednakże - mając na uwadze istotę i okoliczności niniejszej sprawy, a zwłaszcza fakt zawarcia w piśmie z dnia [...] r. prócz odwołania, także umotywowanego wniosku o umorzenie kwoty [...] zł (k. [...] akt administracyjnych), uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy o uchylenie decyzji z dnia [...] r.

Z tychże względów na podstawie art. 151 ppsa skargę na zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...] skargę należało oddalić.

4. Konstrukcja art. 30 ust. 1 i 2 uśr odpowiada konstrukcji art. 28 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j.t. Dz.U. 58/03/514 ze zm.- dalej uzpb) i art. 76 ust. 1 i 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. 99/04/1001- dalej ustawa o promocji zatrudnienia). Wobec powyższego użytecznym pozostaje dorobek doktryny i orzecznictwa, powstałego na tle art. 28 ust. 1 i 2 uzpb. Ustawodawca wprowadził w art. 28 ust. 2 pkt 1 i 2 uzpb odrębne przesłanki uznania, że dane świadczenie pobrano nienależnie. W punkcie 1 mowa o okolicznościach powodujących ustanie prawa do świadczeń, jednakże tylko wtedy, gdy bezrobotny został pouczony o skutkach prawnych występowania tych okoliczności; w punkcie 2 chodzi o przypadki, w których świadczenie wypłacono bezrobotnemu na podstawie nieprawdziwych o świadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo gdy bezrobotny ś w i a d o m i e wprowadził PUP w błąd- warunkiem jest zatem umyślność działania bezrobotnego (wyroki NSA z: 18.3.1998- II SA 141/98; 14.12.1998- II SA 1606/98).

W decyzji z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji błędnie powołał art. 30 ust 2 uśr, nie dostrzegając, że ustawodawca w dwu punktach określił odmiennie stany faktyczne, z którymi wiąże nienależność świadczenia. W szczególności obowiązek zwrotu świadczenia z art. 30 ust. 2 pkt 1 uśr ma charakter następczy- uzależniony jest od tego czy strona była n a l e ż y c i e p o u c z o n a o przesłankach, które w sposób negatywny warunkują pobieranie przyznanie jej świadczeń. Pouczenie adresowane do strony winno być czytelne, jasne i zrozumiałe dla świadczeniobiorcy ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 22.2.2002- III AUa 845/99- OSA 10/00/43, akceptowane przez J. Ostałowskiego "Ustawa o świadczeniach rodzinnych- świadczenia nienależnie pobrane" Sam. Teryt. 4/06/52). Pouczenie takie winno być zamieszczone w ulotce (którą następnie strona może korzystać w okresie późniejszym ( z takiej formuły pouczeń korzystają w szczególności Powiatowe Urzędy Pracy, wręczające za potwierdzeniem odbioru zainteresowanym czterostronicowe druczki pouczeń), bądź w uzasadnieniu decyzji. Przedstawienie stronie do wglądu przepisów regulujących zasady przyznawania świadczeń rodzinnych, polegające na możliwości ich lektury na formularzu wniosku, następnie spoczywającym w urzędzie jako część akt sprawy, co do zasady nie wyczerpuje wymogów pouczenia w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 1 uśr (J. Ostałowski- op. cit. s. 52).

Z kolei pierwotny charakter nienależności świadczenia ( art. 30 ust. 2 pkt 2 uśr), wiąże się ze świadomym wprowadzeniem w błąd organu przyznającego świadczenie poprzez złożenie niezgodnych z prawdą zeznań, bądź przedłożenie świadomie dokumentów, przedstawiających stan faktyczny niezgodnie z prawdą (J. Ostałowski- op. cit. s. 51). Przemilczenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy tylko wówczas rodziłoby skutek z art. 30 ust. 2 pkt 2 uśr, gdyby organ stwierdził, że Stronie znane były odpowiednie przepisy prawa. Nie można mówić o świadomym wprowadzeniu organu w błąd, jeśli strona nie była świadoma prawnego znaczenia określonych faktów. W praktyce warunkiem ustalenia, że strona pobrała świadczenie nienależne, będzie stwierdzenie, że strona miała możliwość zapoznania się z przepisami regulującymi przesłanki nabywania świadczeń rodzinnych. W postępowaniu administracyjnym art. 9 kpa uchyla-co do zasady- działanie zasady ignorantia iuris nocet (R. Kędziora "Kpa. Komentarz" Wwa 2005 s. 48; J. Ostałowski- op. cit. s. 51/52). W aktach sprawy brak notatki służbowej o zapoznaniu Wnioskodawczyni z istotnymi dla rozstrzygnięcia sprawy przepisami, a z faktu, że pracownicy organu aż do [...] r. nie mieli żadnych wątpliwości, co do charakteru zaświadczeń Sądu o ustanowieniu M.W. opiekunem dla małoletnich Dzieci ( k. [...] akt administracyjnych).

Pracownicy MOPR, odbierając wniosek z dnia [...] r., z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa nie wyjaśnili należycie, czy M.W. została dla owych dzieci ustanowiona rodziną zastępczą, czy też nie. Organ I instancji błędnie kontentował się w tej materii jedynie odpisami zaświadczeń z dnia [...] r. sygn. [...] Sąd Rejonowego w P. o ustanowieniu M.W. opiekunem prawnym dla każdego z tych dzieci (k. [...] akt administracyjnych), nie wyjaśniając należycie, czy Skarżąca nie jest dla B., S. i D.P. rodziną zastępczą. Organ I instancji naruszył zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 kpa).

W tym stanie rzeczy decyzja z dnia [...] r. nr [...] nie została poprzedzona koniecznymi ustaleniami stanu faktycznego, które nie znalazły odzwierciedlenia w uzasadnieniu spełniającym wymogi art. 107 § 1 i 3 kpa. Prezydent Miasta, nie wskazując punktu 1 bądź 2 ust. 2 art. 30 uśr, nie wskazał należycie normy prawnej, mającej zastosowanie w sprawie. Z tej przyczyny, wobec naruszeń art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ppsa, ową decyzję należało uchylić.

Jedynie na marginesie należy wskazać, że utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest pogląd, że możliwość odstąpienia przez organ od żądania zwrotu całości lub części, nienależnie pobranego świadczenia, bądź odroczenia, rozłożenia na raty tego świadczenia, może być rozważona wyłącznie w odrębnej sprawie w stosunku do sprawy o zwrot nienależnie pobranego świadczenia ( odpowiednio- wyrok NSA z dnia: 3.6.1996- II SA 679/96- ONSA 2/97/90; 20.X.1997- II SA 653/97- Pr. Pracy 4/98/41).

Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji zobligowany jest ustalić i rozważyć zagadnienia podniesione w uzasadnieniu niniejszego wyroku, będąc związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania ( art. 153 ppsa).

/-/I.Kucznerowicz /-/M.Dybowski /-/D.Rzyminiak-Owczarczak

KB/