Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 1007/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Uzasadnienie
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 26 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 221/23 w sprawie ze skargi I.M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 17 listopada 2022 r., nr 4090 w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie; 2. odstępuje od zasądzenia od I.M. na rzecz Komendanta Głównego Policji kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 24 listopada

2023 r., sygn. akt II SA/Wa 221/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi I.M., uchylił zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 17 listopada 2022 r., nr 4090 w przedmiocie zwolnienia ze służby oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wnioskiem z dnia 9 sierpnia 2022 r. Komendant Powiatowy Policji [...] wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] o zwolnienie I.M. - wówczas asystenta [...] Komendy Powiatowej Policji [...], ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r., poz. 1882 ze zm., dalej "ustawa o Policji"), tj. z uwagi na ważny interes służby. Jako przyczynę wniosku wskazano długotrwałą nieobecność policjanta w służbie, bowiem w latach 2019-2022 absencja w służbie z powodu przebywania na zwolnieniach lekarskich wyniosła 513 dni.

Komendant Wojewódzki Policji [...], w dniu 22 sierpnia 2022 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, o czym poinformował policjantkę. Następnie pismem z dnia 30 sierpnia 2022 r., wystąpił do Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów woj. [...] o opinię w przedmiocie zwolnienia policjantki ze służby. W odpowiedzi strona związkowa wyraziła negatywną opinię w zakresie zwolnienia.

Komendant Wojewódzki Policji [...], rozkazem personalnym z dnia 21 września 2022 r., nr 1823/2022, wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art.

45 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnił policjantkę ze służby w Policji z dniem 28 września 2022 r., nadając decyzji, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., rygor natychmiastowej wykonalności.

W dniu 7 października 2022 r. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych [...] wydała orzeczenie nr [...], którym zaliczyła policjantkę do kat. "C" uznając, że jest trwale niezdolna do służby w Policji.

Komendant Główny Policji, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 17 listopada 2022 r., nr 4090, utrzymał w mocy decyzję z dnia 21 września 2022 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że istotą administracyjnego toku instancji jest dwukrotne rozstrzygnięcie tej samej sprawy, nie zaś kontrola zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Następnie stwierdził, że w chwili wydania rozkazu personalnego z dnia 21 września 2022 r. w obrocie prawnym nie funkcjonowało orzeczenie komisji lekarskiej o trwałej niezdolności policjantki do służby w Policji, gdyż zostało ono wydane dopiero w dniu 7 października 2022 r. Orzeczenie to nie mogło zatem zostać uwzględnione przez organ I instancji w stanie faktycznym, jaki zaistniał w sprawie, a tym samym mające wpływ na wydane rozstrzygnięcie. Z kolei trwające w tym czasie postępowanie w sprawie zdolności do służby nie stanowiło zagadnienia prejudycjalnego dla postępowania w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Organ byłby zobowiązany wyłącznie do uwzględnienia orzeczenia komisji lekarskiej,

które w chwili wydania rozstrzygnięcia w postępowaniu dotyczącym zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji posiadałoby przymiot decyzji ostatecznej. Wówczas obligatoryjne byłoby bowiem zwolnienie policjanta ze służby na podstawie przesłanki wynikającej z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, co wyłączałoby możliwość zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 5 tej ustawy.

Organ podniósł następnie, że nie jest sporne w sprawie, że policjantka w latach 2019-2022 przedstawiła kilkadziesiąt zaświadczeń lekarskich stwierdzających

niezdolność do pełnienia służby, a jej absencja w służbie w tym okresie wynosiła ponad 510 dni, tj. 1 rok i 5 miesięcy. Organ podkreślił przy tym, że w żaden sposób nie kwestionuje zasadności wystawienia zwolnień lekarskich. Nie podważa również tego, iż okres przebywania na zwolnieniach lekarskich był usprawiedliwioną nieobecnością w służbie. Organ bada jednak wpływ zwolnień lekarskich na funkcjonowanie komórek i jednostek organizacyjnych Policji i ich przełożenie na interes służby.

W ocenie organu odwoławczego, sytuacja policjantki negatywnie wpływała na organizację służby w jednostce Policji, w której zobowiązana była do pełnienia służby. Wymieniona policjantka winna bowiem realizować zadania na poziomie odpowiadającym posiadanemu przygotowaniu i umiejętnościom, tymczasem w latach 2019-2022 przebywała na zwolnieniach lekarskich łącznie przez ponad 510 dni. Powyższa sytuacja rzutowała więc ujemnie na ważny interes służby w jednostce Policji, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli poprzez wykonywanie zadań przez wszystkich policjantów tej jednostki. Omawiana sytuacja niewątpliwie dezorganizowała tok służby. Absencja funkcjonariusza w służbie w naturalny sposób zmuszała przełożonych do zapewnienia zastępstwa za nieobecnego policjanta, co z kolei prowadziło do zwiększenia obciążenia pozostałych w służbie policjantów. Jeśli funkcjonariusz permanentnie jest nieobecny w służbie, bo przedkłada kolejne zwolnienia lekarskie, wymagane jest dokonanie stosownych zmian grafiku służb i wyznaczenie innych policjantów, którzy zobowiązani będą do wykonywania jego obowiązków. Przejęcie tych zadań przez innych funkcjonariuszy nie może być w sposób oczywisty ani skuteczne ani efektywne, bowiem są oni obciążeni dodatkowymi obowiązkami, które muszą wypełnić w trakcie pełnionej służby. Zwiększona ilość zadań służbowych, po stronie obecnych w służbie policjantów, wprost przekłada się także na realne obniżenie poziomu efektywności i jakości ich własnych zadań, jak również generuje służbę w wymiarze ponadnormatywnym. Taki stan rzeczy bezspornie sprzeczny jest z interesem społecznym, a tym samym z "ważnym interesem służby", bowiem częste absencje danego funkcjonariusza w służbie, mają bezpośredni wpływ na stopień realizowanych przez niego obowiązków. Sytuacja taka może ponadto rodzić napięcia i konflikty oraz skutkować obniżeniem poziomu motywacji

i zaangażowania w realizację zadań pozostałych funkcjonariuszy, a zatem nie tylko tej, ale i innych komórek organizacyjnych tej jednostki Policji, jak również przyczyniać się do trudności z utrzymaniem przez kierownika jednostki Policji dyscypliny służbowej w całej jednostce.

Z powyższym rozkazem personalnym nie zgodziła się policjantka, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 24 listopada 2023 r. skarżąca oświadczyła, że złożyła odwołanie od decyzji z dnia 7 października 2022 r. Wskutek tego odwołania Centralna Komisja Lekarska [...] orzekła, że skarżąca jest zdolna do pełnienia służby w Policji. Skarżąca wyjaśniła, że dalej chciałaby pracować w Policji. Natomiast jej długotrwała nieobecność w służbie była wynikiem wypadku komunikacyjnego w drodze na służbę w dniu 6 listopada 2021 r.

Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej "P.p.s.a."), uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w sprawie materialnoprawną podstawą rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącej ze służby w Policji był art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, który stanowi, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych nieobecność policjanta w służbie związana z długotrwałymi zwolnieniami lekarskimi może stanowić uzasadnioną przyczynę do zwolnienia funkcjonariusza z uwagi na ważny interes służby. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że sam fakt powołania się przez organy na niesporną okoliczność pozostawania przez skarżącą na długotrwałych zwolnieniach lekarskich nie stanowi o wadliwości decyzji o zwolnieniu.

Zdaniem Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy prowadził jednak postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia skarżącej ze służby w Policji z naruszeniem przepisów prawa procesowego, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Jedną bowiem z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania, z której wynika, że w przypadku gdy strona złoży odwołanie od decyzji administracyjnej wydanej przez organ I instancji, sprawa trafia co do zasady do organu odwoławczego, który jest zobowiązany do rozpoznania jej w całokształcie, niezależnie od postawionych w odwołaniu zarzutów. Postępowanie przed organem odwoławczym nie polega zatem jedynie (co zresztą słusznie zauważył organ w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego, nie wyciągając jednak z tego stwierdzenia prawidłowych wniosków) na zbadaniu zasadności postawionych w odwołaniu zarzutów, lecz konieczne jest przeprowadzenie przez organ odwoławczy ponownego postępowania co do meritum sprawy.

W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania organów obydwu instancji było zwolnienie skarżącej ze służby w Policji z uwagi na wystąpienie przesłanki ważnego interesu służby. Argumenty organu dotyczące skutków prawnych nadania decyzji organu

I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności nie są w pełni zasadne. Skarżąca

została faktycznie zwolniona ze służby w Policji z dniem 28 września 2022 r., jednak powyższe nie oznacza, że dalsze postępowanie administracyjne w sprawie jej zwolnienia ze służby stało się bezprzedmiotowe lub że Komendant Główny Policji w konsekwencji mógł prowadzić jedynie postępowanie w przedmiocie przywrócenia skarżącej do służby. Do czasu zakończenia sprawy w przedmiocie zwolnienia ze służby przez organ II instancji wydane w tym zakresie rozstrzygnięcie administracyjne nie ma wszak przymiotu ostateczności.

Natychmiastowe wykonanie rozkazu personalnego organu I instancji nie oznacza zaś, że organ odwoławczy był zwolniony z obowiązku ponownego zbadania zasadności zwolnienia w takim samym zakresie, jak w sytuacji gdyby do zwolnienia funkcjonariusza jeszcze nie doszło. Przyjęcie poglądu przeciwnego oznaczałoby w istocie, że wszelkie zdarzenia faktyczne i prawne, jakie nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji

są irrelewantne dla organu odwoławczego (co zresztą zdaje się twierdzić organ w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu). Taki sposób rozpatrywania sprawy

administracyjnej stałby natomiast w jawnej sprzeczności z omawianą zasadą dwuinstancyjności postępowania.

W rozpoznawanej sprawie, po wydaniu rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącej ze służby w Policji z dniem 28 września 2022 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt

5 ustawy o Policji, wydane zostało w dniu 7 października 2022 r. orzeczenie komisji lekarskiej, którym zaliczono skarżącą do kat. "C" uznając, że jest trwale niezdolna do służby w Policji. Co wymaga podkreślenia, w części C orzeczenia Komisja wskazała, że inwalidztwo skarżącej pozostaje w związku ze służbą (pkt III. 4). Taki stan rzeczy, wbrew twierdzeniom organu, nie może pozostawać bez związku z rozstrzygnięciem w niezakończonym jeszcze ostateczną decyzją postępowaniu w sprawie zwolnienia ze służby w Policji. Komendant Główny Policji powinien bowiem wziąć pod uwagę, że w myśl art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. W przypadku wystąpienia obligatoryjnej podstawy zwolnienia powinna ona zostać w pierwszej kolejności zastosowana przez organ rozpatrujący sprawę zwolnienia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 976/16, podkreślił, że wyraźną wolą ustawodawcy było traktowanie przypadków wymienionych w art. 41 ust. 1 ustawy o Policji jako "wyprzedzających" możliwość zwolnienia z przyczyn fakultatywnych. W konsekwencji obligatoryjność przesłanki zwolnienia policjanta ze służby (art. 41 ust. 1 ustawy o Policji) oznacza, że z chwilą wystąpienia takiej przesłanki powstaje obowiązek rozwiązania z funkcjonariuszem stosunku służbowego na takiej właśnie podstawie, bez względu na to, czy w tej dacie istnieje też przesłanka zwolnienia fakultatywnego (art. 41 ust. 2 ustawy o Policji), to jest zależnego od uznania organu Policji. W sytuacji zatem,

gdy z akt administracyjnych wynika, że w stosunku do skarżącej wydane zostało orzeczenie stwierdzające niezdolność do służby, które w przypadku jego uprawomocnienia stanowić będzie obligatoryjną przesłankę zwolnienia ze służby, organ odwoławczy nie może poprzestać na stwierdzeniu, że orzeczenie to zostało wydane, gdy skarżąca nie miała już przymiotu funkcjonariusza Policji. Jak wynika bowiem z treści orzeczenia z dnia 7 października 2022 r. zostało ono wydane wskutek skierowania z dnia 30 czerwca 2022 r. celem ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby. Dotyczy ono zatem bezsprzecznie

funkcjonariusza Policji. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w sprawie organ upatrywał ważnego interesu służby uzasadniającego zwolnienie skarżącej w jej długotrwałej absencji chorobowej. Sąd podkreślił, że zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jako podstawy zwolnienia, w przypadku gdy jest ono wyłącznie skutkiem długotrwałej nieobecności funkcjonariusza w służbie spowodowanej chorobą, nie może stanowić swoistego środka represyjnego związanego z dotychczasowym zachowaniem funkcjonariusza, lecz jego celem jest zabezpieczenie prawidłowego funkcjonowania służby w przyszłości, a zatem z konieczności musi być powiązane z prognozą

wystąpienia ewentualnej dalszej nieobecności dezorganizującej służbę. Nie można

zatem zgodzić się z organem, że okoliczności związane z obecnym stanem zdrowia skarżącej i jej dalszą przydatnością do służby stwierdzoną przez właściwe organy lekarskie są całkowicie irrelewantne dla rozstrzygnięcia tej sprawy.

W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że wydając zaskarżoną decyzję Komendant Główny Policji naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 15 k.p.a., bowiem nie uwzględnił wydanego w sprawie skarżącej orzeczenia komisji lekarskiej dotyczącego zdolności skarżącej do służby w Policji, niezasadnie uznając, że wydanie orzeczenia stwierdzającego niezdolność skarżącej do służby w trakcie trwania postępowania niezakończonego jeszcze decyzją ostateczną nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia sprawy.

Rozpatrując sprawę ponownie organ będzie zatem zobowiązany uwzględnić powyższe rozważania Sądu, a przede wszystkim dołączyć do akt administracyjnych i ocenić skutki prawne wskazywanego przez skarżącą na rozprawie w dniu 24 listopada 2023 r. orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej [...], które potwierdzało jej zdolność do służby. Organ weźmie pod uwagę, czy wynikający z tego orzeczenia stan zdrowia skarżącej budzi obawy, czy jej dalsze pozostawanie w służbie będzie w sposób negatywny wpływać na ważny interes służby w rozumieniu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Z powyższym wyrokiem nie zgodził się Komendant Główny Policji, wnosząc skargę kasacyjną i domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji lub uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi; zasądzenie kosztów zastępstwa wg. norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1. art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez:

a) uchylenie prawidłowego rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji

z dnia 17 listopada 2022 r. nr 4090 o zwolnieniu ze służby w wyniku błędnego rozpoznania, iż organ naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a bowiem nie uwzględnił w procesie orzekania wydanego w sprawie skarżącej orzeczenia komisji lekarskiej dotyczącego zdolności jej do służby w Policji, pomimo iż organ odwoławczy prawidłowo nie uwzględnił w toku prowadzonego postępowania nieprawomocnego orzeczenia komisji lekarskiej, które ze swej istoty nie wywoływało skutków prawnych, a nadto zostało zaskarżone przez skarżącą, co znajduje umocowanie w art. 42 ust. 1 i 3 oraz art. 43 ust. 1z ustawy dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego;

b) sporządzenie uzasadnienia w sposób nieprawidłowy, tj. z pominięciem przedstawienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia w zakresie wskazania przepisu prawa, z którego wynikałoby związanie erga omnes lub chociażby tylko Komendanta Głównego Policji nieostateczną decyzją komisji lekarskiej podległej ministrowi do spraw wewnętrznych;

c) zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania niewykonalnych lub obarczonych dużą dozą niepewności, a także wykraczających poza ramy uprawnień organu w ramach postępowania, o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji, bowiem nie jest możliwe dokonanie uprawnionej oceny czy stan zdrowia skarżącej w przyszłości będzie miał negatywny wpływ na ważny interes służby;

2. art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez zawarcie we wskazaniach co do dalszego postępowania odniesienie się co do stanu zdrowia skarżącej, pomimo iż organ nie badał i nie oceniał stanu jej zdrowia w kontekście przesłanek zwolnienia ze służby, lecz jej absencje w służbie w kontekście organizacji wykonywania zadań, dyspozycyjności, zaufania,

wydajności rozumianych jako ważny interes służby, o którym mowa w art. 41 ust.

2 pkt 5 ustawy o Policji, a tym samym wyjście poza granice sprawy;

3. art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych przeprowadzenie kontroli legalności w sposób zawężony, tj. z pominięciem rozważań nad art. 75 § 1 i art. 76 k.p.a. w kontekście związania organu nieprawomocnym rozstrzygnięciem innego organu administracji publicznej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz dopuszczenie dowodu z ostatecznego orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia 17 marca 2023

r. na okoliczność zdolności skarżącej do pełnienia służby w Policji oraz pisma Komendanta Głównego Policji z dnia 8 stycznia 2024 r. na okoliczność odmowy złożenia do akt personalnych skarżącej, ostatecznego orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej na okoliczność ignorowania przez organ dowodów potwierdzających zdolność skarżącej

do służby w Policji oraz mających wpływ na prawdopodobieństwo w służbie skarżącej w przyszłości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a., niniejsza sprawa zastała rozpoznana na posiedzeniu niejawnym bowiem skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, zaś skarżący, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądał jej przeprowadzenia.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną w zakreślonych w niej granicach, uznał, że została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Trafny jest bowiem zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art.141 § 4 P.p.s.a.

Stosownie do treści art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, to w pisemnych motywach orzeczenia należy ponadto zawrzeć wskazania co do dalszego postępowania. Uzasadnienie wyroku sporządza się już po rozstrzygnięciu sprawy i ma ono charakter sprawozdawczy. Z tych względów sama ta czynność nie może wpłynąć na rozstrzygnięcie jako na wynik sprawy. Nie ulega jednakże wątpliwości, że tylko uzasadnienie spełniające określone ustawą warunki pozwala na ocenę, czy będąca powinnością sądu administracyjnego kontrola legalności administracji publicznej rzeczywiście miała miejsce i czy prowadzone postępowanie sądowe odpowiadało przepisom prawa.

W uzasadnieniu wyroku Sądu, szczególne miejsce zajmuje wskazanie podstawy rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Te elementy powinny mieć charakter zwięzły, ale pozwalający na prześledzenie operacji logicznej, jaką przeprowadził Sąd pierwszej instancji, stosując w rozstrzyganej sprawie określone normy prawne. Uzasadnienie wyroku ma dawać gwarancję, że sąd dołożył należytej staranności, podejmując rozstrzygnięcie po przeanalizowaniu wszystkich istotnych kwestii oraz po

skonfrontowaniu zarzutów skarżącego i twierdzeń organów z materiałem dowodowym sprawy. Ma ono również pozwolić na weryfikację przez strony postępowania oraz sąd drugiej instancji, czy orzekający w niższej instancji sąd nie popełnił błędów w swoim rozumowaniu.

WSA w Warszawie nie przeanalizował należycie stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz w pisemnych motywach wyroku nie zawarł dostatecznego, klarownego wyjaśnienia przyjętej podstawy podjętego rozstrzygnięcia, a w konsekwencji we wskazaniach co do dalszego postępowania nakazał przeprowadzenie czynności wykraczających poza ramy uprawnień organu w ramach postępowania prowadzonego

na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Nie podołał zatem wymogom wskazanym w art. 141 § 4 P.p.s.a.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanych przez WSA w Warszawie decyzji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W sprawie nie ma wątpliwości, że rozstrzygnięcia organów Policji, jakie zapadają na powołanej podstawie, należą do decyzji podejmowanych w ramach uznania. Sądowa kontrola takich decyzji ma ograniczony zakres. Polega ona na badaniu zgodności z prawem zaskarżonego aktu, a zatem sprowadza się do oceny czy kompetencje organu rzeczywiście miały charakter uznaniowy, czy organ wybrał dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy. W konsekwencji kontrola sądowa decyzji uznaniowych dotyczy procesu wydawania decyzji. Obejmuje ona również uzasadnienie takich decyzji z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do decyzji uznaniowej (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 130/10).

W rozpoznawanej sprawie organy Policji, uzasadniając decyzję w przedmiocie rozwiązania z policjantem stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy

o Policji, powołały się na szereg okoliczności, które, w ich ocenie, miały wskazywać na konieczność zwolnienia policjantki ze służby w omawianym trybie. Wskazały bowiem na długotrwałe, powtarzające się od kilku lat nieobecności funkcjonariuszki w służbie, a

także na skutki absencji na organizację i sposób funkcjonowania macierzystej jednostki funkcjonariuszki, specyfikę zadań jakie realizuje Policja i konieczność doboru w pełni dyspozycyjnej kadry zdolnej wykonywać takie czynności w sposób efektywny.

WSA w Warszawie uchylił się od oceny czy powyższe okoliczności w przyjętym przez organy i niezkawestionowanym stanie sprawy mogą być zakwalifikowane do kategorii ważnego interesu służby w rozumieniu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Sąd pierwszej instancji ograniczył się natomiast do kwestii wpływu orzeczenia komisji lekarskiej o stanie zdrowia skarżącej na dalsze pozostawanie jej w służbie. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, okoliczności związane z obecnym stanem zdrowia skarżącej i jej dalszą przydatnością do służby stwierdzoną przez właściwe organy lekarskie nie są całkowicie irrelewantne dla rozstrzygnięcia sprawy. Dlatego też, zdaniem Sądu pierwszej instancji, organ Policji rozpoznając sprawę powinien wziąć pod uwagę czy wynikający z orzeczenia stan zdrowia skarżącej budzi obawy, czy jej dalsze pozostawanie w służbie będzie w sposób negatywny wpływać na ważny interes służby w rozumieniu art. 41 ust.

2 pkt 5 ustawy o Policji. Przedstawione wywody są dość ogólnikowe, a ponadto błędne. Nie ma w nich wnikliwego odniesienia się do konkretnych okoliczności rozpatrywanej sprawy i wszystkich obowiązujących w tym zakresie przepisów. Wskazać ponownie należy, że w niniejszej sprawie skarżąca została zwolniona ze służby ze względu na ważny interes służby, z uwagi na długotrwałą absencję w służbie, tj. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Niniejsza sprawa nie dotyczyła natomiast zwolnienia ze służby w Policji z uwagi na orzeczenie trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską (art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji), czy upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby (art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji), w których to postępowaniach orzeczenie komisji lekarskiej o stanie zdrowia mogłoby mieć znaczenie dla rozpoznania sprawy. Podnieść należy, że sam fakt prowadzenia postępowania dotyczącego zdolności do służby w Policji przed właściwą komisją lekarską w trakcie trwania postępowania o zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie ma znaczenia. Organ Policji byłby zobowiązany do uwzględnienia orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby, tylko wówczas gdyby w trakcie trwania postępowania dotyczącego zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, posiadałoby ono przymiot decyzji ostatecznej. Organ jest bowiem zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania przez niego decyzji. Niewątpliwie w dniu wydania zaskarżonej decyzji, tj. w dniu 17 listopada 2022 r., w obrocie prawnym nie funkcjonowało ostateczne orzeczenie komisji lekarskiej o stanie zdrowia skarżącej. Związanie decyzją wydaną przez inny organ następuje dopiero w przypadku wprowadzenia jej do obrotu prawnego w sposób ostateczny. Ostateczne orzeczenie komisji lekarskiej zostało wydane dopiero w dniu 17 marca 2023 r., a zatem po zakończeniu postępowania w sprawie zwolnienia ze służby

na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Sąd pierwszej instancji nie wykazał ponadto, na podstawie jakich przepisów organ był zobowiązany do uwzględnienia nieostatecznego orzeczenia komisji lekarskiej, ani nawet z jakich konkretnie, istniejących w tym czasie przyczyn organ bezwzględnie zobowiązany był do uwzględnienia takiego orzeczenia i wpływu tego orzeczenia na przyszłe wykonywanie czynności służbowych przez skarżącą. Dokonanie takiej oceny w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jest niemożliwe, a ponadto wykracza poza zakres tego postępowania. Żaden przepis nie uprawnia organu Policji do badania stanu zdrowia.

Nie wiadomo też, jakimi kryteriami kierował się WSA w Warszawie, uznając, że nieostateczne orzeczenie komisji lekarskiej o zdolności do służby w Policji, ma znaczenie dla ustalenia przesłanki ważnego interesu służby i jaki ma ono wpływ na przyszłe wykonywanie czynności służbowych przez policjantkę. Ocena czy doszło do naruszenia ważnego interesu służby dotyczy wyłącznie zdarzeń, które miały miejsce i jaki wpływ te zdarzenia miały na organizację i sposób funkcjonowania macierzystej jednostki funkcjonariusza, czy specyfikę zadań, jakie realizuje Policja. W swych rozważaniach Sąd pierwszej instancji pominął fakt, że zasadniczą przyczyną rozwiązania z funkcjonariuszką stosunku służbowego były długotrwałe i powtarzające się absencje chorobowe, a nie jej aktualny stan zdrowia. Sąd pierwszej instancji zobowiązany był zatem ocenić, czy w rozpoznawanej sprawie, w tym przede wszystkim z uwagi na długotrwałą absencję skarżącej w służbie oraz specyfikę macierzystej formacji możliwe było pozostawienie policjantki w służbie czy też niezbędne było wykluczenie jej z grona policjantów z uwagi na ważny interes służby.

Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności stwierdzić należy, że pisemne motywy zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji nie czynią zadość warunkom określonym w art. 141 § 4 P.p.s.a. ani też nie realizują celów i funkcji przypisanych uzasadnieniu jako integralnemu elementowi rozstrzygnięcia sądowego.

Orzekając w sprawie ze skargi na ostateczną decyzję Komendanta Głównego Policji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany będzie ponownie skargę tę rozpoznać, a ocenę o zgodności bądź niezgodności zaskarżonej decyzji przedstawić w uzasadnieniu spełniającym wymogi i standardy określone w art.141 § 4 P.p.s.a.

Nie został przez NSA uwzględniony wniosek o przeprowadzenie wskazanych w skardze kasacyjnej dowodów z dokumentu, gdyż nie było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie (art. 106 § 3 P.p.s.a.).

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a., odstąpił od zasądzenia od skarżącej na rzecz Komendanta Głównego Policji kosztów postępowania kasacyjnego.