Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 38/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.
article: art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151, art. 183 § 1 i 2, art. 184, art. 204
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Karol Kiczka Sędziowie: sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.) sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant starszy inspektor sądowy Kamil Wertyński po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.O., D.D. i A.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 września 2019 r. sygn. akt II SA/Ol 542/19 w sprawie ze skargi R.O., D.D. i A.W. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 26 września 2019 r. oddalił skargę R.O., D.D. i A.W. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z [...] maja 2019 r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli skarżący. Zaskarżyli to rozstrzygnięcie w całości, wnieśli o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, w zw. z § 4 ust. 9 pkt 5 lit. e uchwały nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] listopada 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w obrębie [...] i § 15 ust. 5 pkt 1 lit. b uchwały nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. przez ich błędną wykładnię, w związku z przyjęciem, że plan pozwala na wybudowanie elektroenergetycznej linii kablowej na terenie zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej, podczas gdy z treści przedmiotowego planu jasno wynika, że sieć taka nie może przebiegać przez tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkalną jednorodzinną, tylko przez tereny przeznaczone pod drogi, ulice chodniki oraz w pasach zieleni;

2) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy przez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy administracyjne rozpoznające sprawę art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: kpa, w zw. z art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r. poz. 2204, z późn. zm.), dalej: ugn, i § 4 ust. 9 pkt 5 lit. e uchwały nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] listopada 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w obrębie [...] gmina [...] i § 15 ust. 5 pkt 1 lit. b uchwały nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w obrębie [...] gmina [...] przez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz przekroczenia swobodnej oceny dowodowej, w związku z przyjęciem, że trasa projektowanej linii przebiega najkrótszą trasą.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik E. S.A. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Przed przystąpieniem do rozpoznania zarzutów skargi kasacyjnej należy wyjaśnić, że w rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej decyzją z [...] marca 2019 r. i utrzymującą ją w mocy decyzją z [...] lipca 2019 r. ograniczyły skarżącym sposób korzystania z należących do nich działek nr [...] oraz [...], obręb [...], gmina [...], przez zezwolenie na wybudowanie elektroenergetycznej linii kablowej średniego napięcia oraz przyznania inwestorowi prawa korzystania z nieruchomości w zakresie niezbędnym do dokonywania konserwacji, usuwania awarii ciągów, przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. Osią sporu pomiędzy skarżącymi a organami i inwestorem jest przy tym wyznaczenie przebiegu linii elektroenergetycznej przez nieruchomość przeznaczoną na cele mieszkaniowe, a nie wzdłuż dróg, ulic i chodników czy w pasów zieleni.

Mając powyższe na uwadze, wskazać należy, że w myśl art. 124 ust. 1 ugn starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Należy wskazać, co jest okolicznością niesporną w sprawie, że działki objęte inwestycją zostały objęte postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] listopada 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w obrębie [...], gmina [...] następnie zmienionego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w obrębie [...] gmina [...]. Zgodnie z § 4 ust. 9 pkt 5 lit. e uchwały nr [...] przy projektowaniu tras linii kablowych średniego i niskiego napięcia przeprowadzić linie najkrótszymi trasami, wzdłuż dróg, ulic i chodników, w pasach zieleni. Unikać nadmiernej liczby skrzyżowań i zbliżeń z obiektami podziemnymi, kolektorami sanitarnymi, gazociągami, kablami telekomunikacyjnymi oraz obiektami naziemnymi: słupami, drzewami i budynkami. Analogiczny zapis zawierała uchwała Nr [...], która w § 15 ust. 5 pkt 1 lit. b przewidywała, że przy projektowaniu tras linii kablowych średniego i niskiego napięcia przeprowadzić linie najkrótszymi trasami, wzdłuż dróg, ulic i chodników, w pasach zieleni. Unikać nadmiernej liczby skrzyżowań i zbliżeń z obiektami podziemnymi, kolektorami sanitarnymi, gazociągami, kablami telekomunikacyjnymi oraz obiektami naziemnymi: słupami, drzewami i budynkami.

Analiza zacytowanych zapisów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego potwierdza stanowisko zajęte przez organy i Sąd pierwszej instancji, zgodnie z którym wszystkie wskazane w tych przepisach sposoby poprowadzenia linii elektroenergetycznych są równorzędne. Oznacza to, że prawidłowym sposobem poprowadzenia linii elektroenergetycznych jest ich zaplanowanie wzdłuż dróg, ulic i chodników, w pasach zieleni, jak również ich posadowienie na pozostałych typach nieruchomości pod warunkiem poprowadzenia ich najkrótszą trasą. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego analiza językowa przepisu nie może opierać się wyłącznie, jak wydaje się chcieć tego autor skargi kasacyjnej, na ustaleniu znaczenia poszczególnych wyrażeń zastosowanych w interpretowanym przepisie. Zauważyć bowiem należy, że równie istotne jak znaczenie poszczególnych wyrazów i wyrażeń jest umieszczenie znaków interpunkcyjnych, które wydzielają poszczególne części przepisu.

Należy wskazać, że zastosowane w zapisach miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego wyrażenie "najkrótszymi trasami" zostało oddzielone od dalszej części przepisów przecinkiem, co wskazuje, że stanowi ono odrębny, konkurencyjny sposób wyznaczenia przebiegu linii elektroenergetycznej. W przypadku, gdyby każdorazowe posadowienie takiej linii wzdłuż dróg, ulic i chodników czy w pasach zieleni miało odbywać się najkrótszą trasą, to zastrzeżenie to nie zostałoby wydzielone przecinkiem. Ponadto należy zauważyć, że w przypadku projektowania linii elektroenergetycznej wzdłuż dróg, ulic i chodników przebieg takiej linii jest wyznaczony biegiem drogi, ulicy czy chodnika. Dodanie zatem do niego zastrzeżenia o konieczności prowadzenia przebiegu linii najkrótszą trasą byłoby zbędne.

Wypada przypomnieć, że ogólne zasady wykładni przepisów zakazują dokonywania takiej wykładni, która czyniłaby jakąkolwiek część przepisu zbędną. Nie sposób zatem przyjąć, że linie elektroenergetyczne każdorazowo muszą być posadowione wzdłuż dróg, ulic, chodników albo na pasach zieleni.

Z uwagi na powyższe w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z § 4 ust. 9 pkt 5 lit. e uchwały nr [...] oraz § 15 ust. 5 pkt 1 lit. b uchwały nr [...] okazał się niezasadny.

W rozpoznawanej sprawie brak było również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 kpa w zw. z art. 124 ugn oraz § 4 ust. 9 pkt 5 lit. e uchwały nr [...] i § 15 ust. 5 pkt 1 lit. b uchwały nr [...]. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej ustalenie przebiegu planowanej linii elektroenergetycznej i zbadanie czy przebiega ona po najkrótszej trasie, wymagało zwykłego porównania trasy zaplanowanej linii z rozmieszczeniem działek. Najkrótsza trasa stanowić będzie bowiem odcinek o najmniejszej długości liczony pomiędzy skrajnymi punktami planowanej linii elektroenergetycznej. Ustalenie tego przebiegu możliwe jest zatem na podstawie wniosku inwestora oraz mapy z naniesionymi granicami i numerami poszczególnych działek.

W konsekwencji powyższego w rozpoznawanej sprawie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie doszło do naruszenia wskazanych powyżej przepisów.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, wobec czego działając na podstawie art. 184 ppsa, oddalił skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zasądzeniu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz uczestnika podstępowania, gdyż przepis art. 204 ppsa przewiduje wyłącznie zwrot kosztów postępowania kasacyjnego poniesionych przez organ (jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę) albo skarżącego (jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę). Tym samym uczestnicy postępowania, choćby ponieśli jakiekolwiek koszty związane z postępowaniem kasacyjnym, nie znaleźli się z woli ustawodawcy w kręgu podmiotów, na których rzecz możliwe jest zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.