Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 572/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 15, art. 22
journal: Dz.U. 2024 poz 421
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 września 2024 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 lutego 2024 r. nr 010070/680/3373390/2023 w przedmiocie świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 8 sierpnia 2023 r., 2. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącej 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 27 lutego 2024 r., nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej "Prezes ZUS" lub "Organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. (dalej "ZUS" lub "Organ pierwszej instancji") z 8 sierpnia 2023 r. w przedmiocie świadczenia wychowawczego.

Powyższa decyzja Prezesa ZUS zapadła w następującym stanie sprawy.

ZUS, po rozpatrzeniu wniosku M. J. (dalej "Skarżąca") o świadczenie wychowawcze na syna N.J. na okres świadczeniowy trwający od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r., decyzją z 8 sierpnia 2023 r. odmówił prawa do tego świadczenia. Organ pierwszej instancji wskazał, że nie może przyznać Skarżącej świadczenia wychowawczego na syna, gdyż Skarżąca nie sprawuje faktycznej opieki nad dzieckiem. ZUS powołał się na postanowienie Sądu Okręgowego w K. [...] Wydział Cywilny Rodziny z [...] r. w sprawie o sygn. akt [...].

Skarżąca wniosła odwołanie od ww. decyzji domagając się przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na syna. Wskazała, że ww. orzeczenie Sądu Okręgowego w K. jest nieprawomocne, bowiem wniesiony został środek zaskarżenia, a syn znajduje się pod jej bezpośrednią opieką. Od prawie dwóch lat były mąż Skarżącej nie miał pod opieką ich dziecka, w tym także po wydaniu wyroku rozwodowego. To Skarżąca ponosi całkowity koszt wychowania syna. Z racji sprawowania opieki nad synem Skarżąca pobiera świadczenie pielęgnacyjne, gdyż wobec syna wydano orzeczenie o niepełnosprawności. Skarżąca wskazała, że zamieszkuje wspólnie z synem w G.

Zaskarżoną decyzją Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję Organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy zauważył, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że Skarżąca nie sprawuje faktycznej opieki nad synem.

Z wnioskiem o świadczenie wychowawcze na dziecko na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. wystąpili oboje rodzice. Dokumentem potwierdzającym sprawowanie faktycznej opieki nad dzieckiem jest orzeczenie sądu w sprawie rozwodowej. W aktach sprawy znajduje się wyrok Sądu Okręgowego w K. [...]Wydział Cywilny Rodziny z [...] r. w sprawie o sygn. akt [...], w którym Sąd powierzył wykonywanie władzy rodzicielskiej nad dzieckiem ojcu, pozostawiając Skarżącej prawo do współdecydowania o istotnych sprawach dziecka związanych z edukacją, sposobem leczenia i sposobem spędzania wolnego czasu. Ponadto Sąd w postanowieniu uregulował kontakty Skarżącej z synem poza miejscem zamieszkania w każdy weekend miesiąca od piątku godzina 17.00 do niedzieli godzina 18.00 oraz w każdą środę w godzinach 14.00 – 19.00. Postanowienie Sądu stało się wykonalne z chwilą ogłoszenia.

Z dokonanych ustaleń wynika, że w okresie od dnia złożenia przez Skarżącą wniosku o świadczenie wychowawcze na okres świadczeniowy 2023/2024, dziecko mieszkało z ojcem, natomiast Skarżąca realizuje szeroko ustalone kontakty z dzieckiem w sposób określony przez Sąd. Jednak zakres okresów tych kontaktów jest znacząco mniejszy od zakresu kontaktów ojca z dzieckiem i nie ma charakteru opieki naprzemiennej.

Skarżąca, reprezentowania przez profesjonalnego pełnomocnika, w skardze wniesionej od decyzji Prezesa ZUS wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 22 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (aktualny tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 421; dalej: "u.p.p.w.d.") oraz błędne ustalenia faktyczne co do okoliczności, który z rodziców dziecka sprawuje nad nim faktyczną opiekę.

Pełnomocnik Skarżącej wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy Sądu Okręgowego w K. o sygn. akt [...], w szczególności wywiadów kuratorów sądowych celem wykazania, że Skarżąca nieprzerwanie sprawuje opiekę faktyczną nad małoletnim synem oraz dowodu z przesłuchanie Skarżącej na ww. okoliczność.

W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że ojciec dziecka po wyroku rozwodowym nigdy nie sprawował faktycznej opieki nad synem. W tej sytuacji ustalenia organów są całkowicie błędne. Wyrok, na który powołują się organy, nie może stanowić dowodu na okoliczność kto sprawuje opiekę faktyczną (rzeczywistą) nad dzieckiem.

Prezes ZUS, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Przedstawił przebieg dotychczasowych czynności oraz przywołał mające zastosowanie w sprawie przepisy u.p.p.w.d. Organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że Skarżąca nie przedłożyła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń mimo, że ich przekazanie zależało wyłącznie od jej woli, gdyż dowody te znajdują się w jej posiadaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej "p.p.s.a.") stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie). W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.

Wyjaśnić należy także, że sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., z uwagi na to, że Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o rozstrzygnięcie sprawy w tym trybie, a pełnomocnik Skarżącej w ustawowym terminie nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

W wyniku kontroli zgodności z prawem decyzji organów obu instancji Sąd doszedł do przekonania, że zostały one wydane z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Okolicznością bezsporną w sprawie jest, że wyrokiem Sądu Okręgowego w K. [...] Wydział Cywilny Rodzinny z [...] r. o sygn. akt [...] władzę rodzicielską nad małoletnim synem Skarżącej powierzono ojcu dziecka, ograniczając Skarżącej władzę rodzicielską do prawa współdecydowania o istotnych sprawach dziecka związanych ze zdrowiem, nauką, wyborem zawodu, organizowaniem wypoczynku i wyjazdem za granicę, przy czym ustalono nadzór kuratora sądowego nad sposobem wykonywania władzy rodzicielskiej przez ojca dziecka nad małoletnim (punkt 2 wyroku). Wyrokiem tym uregulowano również kontakty Skarżącej z jej małoletnim synem w sposób jak wskazano w punkcie 3 tegoż orzeczenia.

Bezsporne jest także, że postanowieniem Sądu Okręgowego w K. [...] Wydział Cywilny Rodzinny z [...] r. o sygn. akt [...] zmieniono postanowienie tegoż Sądu z [...]r. o sygn. akt [...] w ten sposób, że wykonywanie pieczy nad małoletnim synem Skarżącej powierzono jego ojcu zapewniając Skarżącej prawo do współdecydowania o istotnych sprawach małoletniego związanych z edukacją, sposobem leczenia w razie choroby i sposobem spędzania wolnego czasu. Postanowieniem tym uregulowano także kontakty Skarżącej z małoletnim synem na czas toczącego się postępowania sądowego. Ww. postanowienie stało się wykonalne [...] r.

Jest niesporne, że z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia na to samo dziecko na ten sam okres świadczeniowy wystąpili oboje rodzice.

Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy organy ZUS zasadnie odmówiły Skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego na syna na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. z uwagi na zapadłe ww. orzeczenia sądowe. Zdaniem organów z orzeczeń Sądu Okręgowego w K. wynika, że Skarżącej ograniczono władzę rodzicielską nad małoletnim synem. Wykonywanie władzy rodzicielskiej i pieczę nad małoletnim synem Skarżącej powierzono ojcu dziecka, co wskazuje, że dziecko mieszka z ojcem i faktyczną opiekę nad nim sprawuje ojciec dziecka. Skarżąca zaś wskazuje, że mimo zapadłych wyroków sądowych to ona utrzymuje i wychowuje syna, który z nią zamieszkuje. Skarżąca pobiera świadczenie pielęgnacyjne na syna. Zapadłe orzeczenia sądowe nie są prawomocne, a ojciec nie utrzymuje syna i z nim nie zamieszkuje. Co więcej po rozstaniu ze Skarżącą, ojciec dziecka nigdy takiej faktycznej opieki nad synem nie sprawował.

Wskazać zatem należy, że celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (art. 4 ust. 1 u.p.p.w.d.). Świadczenie wychowawcze przysługuje m. in. matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a, zgodnie z którym w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego.

Zgodnie z art. 22 u.p.p.w.d. w przypadku zbiegu prawa rodziców do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przypadku gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, drugi rodzic, złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, ZUS ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem. Stosownie do art. 15 ust. 1 u.p.p.w.d. jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia wychowawczego lub osoby pobierającej to świadczenie wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki nad dzieckiem, w tym również w przypadku, o którym mowa w art. 5a lub art. 22, wydatkowania świadczenia wychowawczego niezgodnie z celem lub marnotrawienia świadczenia wychowawczego, ZUS może zwrócić się do właściwego ośrodka pomocy społecznej, o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego w celu weryfikacji tych wątpliwości.

Z przywołanych regulacji wynika, że przesłanką przyznania uprawnionemu świadczenia wychowawczego jest wspólne zamieszkiwanie z dzieckiem i utrzymywanie dziecka. Wspólne zamieszkiwanie z dzieckiem jest przy tym rozumiane jako fizyczne przebywanie dziecka u tego rodzica (opiekuna), który sprawuje faktyczną opiekę nad dzieckiem i faktycznie ponosi koszty utrzymania dziecka. Podkreślić trzeba, że aby matka lub ojciec dziecka uzyskali prawo do świadczenia wychowawczego to dziecko, którego wniosek dotyczy musi z danym rodzicem nie tylko zamieszkiwać, ale także pozostawać na jego utrzymaniu. Warunek wspólnego zamieszkiwania i pozostawania przez dziecko na utrzymaniu matki albo ojca musi zostać spełniony jednocześnie, nie wystarczy bowiem jedynie wspólne zamieszkiwanie dziecka z matką albo ojcem albo tylko pozostawanie dziecka na utrzymaniu matki albo ojca (por. M. Kucharska [w:] Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Komentarz, wyd. II, red. J. Blicharz, J. Glumińska-Pawlic, L. Zacharko, LEX/el. 2019). Dla uzyskania świadczenia wychowawczego nie ma znaczenia prawne miejsce zamieszkania dziecka w rozumieniu art. 26 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 z późn. zm.). Celem świadczenia wychowawczego jest bowiem częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (art. 4 ust. 1 u.p.p.w.d.). Wobec tego o prawie do świadczenia wychowawczego – poza przypadkiem opieki naprzemiennej – decyduje przesłanka o charakterze faktycznym. W u.p.p.w.d. wymaga się od rodzica odpowiedniego orzeczenia sądu powszechnego tylko w sytuacji, gdy o świadczenie wychowawcze wnioskuje rodzic dziecka, który sprawuje nad nim opiekę naprzemienną. W pozostałych przypadkach orzeczenie sądu nie jest niezbędne do przyznania prawa do świadczenia wychowawczego, chyba że potrzeba jego złożenia wynika z okoliczności konkretnej sprawy, a w szczególności, jeżeli organ ma zastrzeżenia co do wiarygodności złożonych oświadczeń (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2022 r., I OSK 1381/21, opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").

Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności sprawy należy wskazać, że organy obu instancji dokonały błędnej wykładni art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. uznając, że przesłanka wspólnego zamieszkiwania i utrzymywania dziecka wynika wyłącznie z orzeczeń sądowych dotyczących wykonywania pieczy i władzy rodzicielskiej, a nie jest związana z rzeczywistym zamieszkiwaniem i sprawowaniem opieki nad dzieckiem. Organy pominęły kryterium faktyczne, tj. faktyczne wspólne zamieszkiwanie z dzieckiem i faktyczne utrzymywanie dziecka.

Stwierdzone naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy bowiem organy obu instancji wyłącznie na podstawie orzeczeń sądowych uznały, że Skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego. Organy nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego i nie zweryfikowały twierdzeń Skarżącej, w tym zawartych w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, że syn jest pod jej faktyczną opieką i, że zamieszkuje razem z nią. Pominęły także wskazywaną przez Skarżącą okoliczność, że pobiera ona świadczenie pielęgnacyjne na syna. Organy ZUS nie ustaliły zatem w drodze dostępnych środków dowodowych u którego z rodziców dziecko faktycznie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu. Organy ZUS nie zwróciły się do właściwego kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego u matki i o ojca, w celu ustalenia tej okoliczności. Nie przeprowadziły także dowodu z dokumentu w postaci wywiadów kuratora sądowego w związku z ustanowieniem nadzoru kuratora nad sposobem wykonywania władzy rodzicielskiej przez ojca dziecka.

Wskutek dokonania błędnej wykładni art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z orzeczeń sądowych znajdujących się w aktach sprawy nie wynika, że Skarżąca nie sprawuje faktycznej opieki nad synem, lecz że jej władza rodzicielska została ograniczona, a wykonywanie władzy rodzicielskiej i pieczy nad synem powierzono ojcu dziecka. W żadnym z orzeczeń nie wskazano wprost, że miejsce zamieszkania dziecka jest przy ojcu dziecka. Nie wiadomo także czy zapadłe orzeczenia sądowe są prawomocne. Organy obu instancji nie zweryfikowały czy zapadłe w sprawie orzeczenia sądowe są wykonywane bądź zostały wyegzekwowane.

Obowiązkiem organów administracji publicznej jest zgodnie z art. 7 k.p.a. podejmowanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W myśl art. 8 k.p.a. organy powinny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Przepisy te znajdują doprecyzowanie m.in. w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Artykuł 80 k.p.a. stanowi natomiast, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Wskazane uchybienia w zakresie postępowania wyjaśniającego mają istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalenie wskazanych okoliczności faktycznych przesądza bowiem o tym, czy Skarżąca miała prawo do świadczenia wychowawczego.

Uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie spełniają wymogów z art. 107 § 3 w związku z art. 11 i art. 8 k.p.a. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Organu pierwszej instancji sprowadza się do jednego zdania, że zgodnie z postanowieniem sądu o podanej sygnaturze faktyczną opiekę nad dzieckiem sprawuje drugi rodzic (ojciec dziecka). Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia ZUS powołał ogólnikowo u.p.p.w.d., zaś w jej treści przywołał brzmienie art. 22 tej ustawy. Prezes ZUS w uzasadnieniu decyzji jedynie powielił ustalenia Organu pierwszej instancji i nie odniósł się w ogóle do zarzutów odwołania. Organy nie wyjaśniły motywów swojego rozstrzygnięcia tym bardziej, że było ono negatywne dla Skarżącej.

Odnosząc się do wniosku Skarżącej o przeprowadzenie dowodu z dokumentów należy wyjaśnić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie kontroluje prawidłowość ustaleń faktycznych poczynionych przez organy administracji. Wobec tego przeprowadzanie dowodu z dokumentów na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może służyć uzupełnieniu przez sąd administracyjny materiału dowodowego, ani akt sprawy administracyjnej. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może służyć do kwestionowania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza, ani do ustalania stanu faktycznego sprawy przed sądem administracyjnym (por. wyrok NSA z 29 września 2023 r., III OSK 2159/21, opubl. w CBOSA). Jeśli zaś chodzi o wniosek dotyczący przesłuchania Skarżącej to w świetle art. 106 § 3 p.p.s.a. jest on niedopuszczalny. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi możliwe jest przeprowadzenie jedynie dowodu z dokumentu.

Ponownie orzekając organ powinien mieć na względzie przedstawioną wyżej ocenę prawną. Organ ustali z którym z rodziców małoletni zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ winien usunąć dostrzeżone naruszenia prawa procesowego, a wydane w sprawie rozstrzygnięcie organ winien należycie, tj. z uwzględnieniem treści art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnić.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie II sentencji wyroku, działając na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.). Do kosztów zaliczono koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru (480 zł).