Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 867/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Sałek-Gałązka, po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2023 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A.S i M.S na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 4 sierpnia 2022 r. nr WOP.7721.111.2016.EL w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1.uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 14 kwietnia 2016 r. nr PINB/70035/139/ K/2015/MR, 2. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku solidarnie na rzecz skarżących A.S i M.S kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarga A. S. i M. S. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 4 sierpnia 2022 r. uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kartuzach z 14 kwietnia 2016 r. i nakazującej na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. rozbiórkę samowolnie posadowionego w latach 1970-1972 budynku rekreacji indywidualnej o konstrukcji drewnianej i powierzchni zabudowy wynoszącej 38,36m2 wraz z tarasem o powierzchni zabudowy 26,84m2 na terenie działki nr [...] (na części oznaczonej literą K na załączniku graficznym do niniejszej decyzji) w Żukowie (w), gm. Żukowo, została wniesiona w następującym stanie sprawy:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kartuzach pismem z 8 września 2015 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zabudowy usyt. na terenie działki nr [...] w miejscowości Żukowo (w), gm. Żukowo, o czym zawiadomił strony i jednocześnie wyznaczył termin przeprowadzenia oględzin. .

W dniu 14 października 2015 r. organ I instancji przeprowadził planowane oględziny podczas których ustalił, że:

- na terenie działki usytuowany jest obiekt rekreacji indywidualnej, posadowiony na słupach stalowych zakotwionych w żelbetowych stopach fundamentowych, parterowy o konstrukcji drewnianej o powierzchni zabudowy wynoszącej 38,36m2 wraz z tarasem o powierzchni zabudowy wynoszącej 26,84m2,

- obiekt stanowi własność A.i M. S.,

- do obiektu nie doprowadzono żadnych przyłączy,

- według oświadczenia M. S. obiekt został posadowiony w latach 1970-1972 bez wymaganej decyzji pozwolenia na budowę.

Decyzją z 14 kwietnia 2016 r. PINB w Kartuzach, nakazał właścicielom rozbiórkę samowolnie posadowionego w latach 1970-1972 na terenie działki nr [...] (ozn. literą [..]) w miejscowości Żukowo (w), gm. Żukowo, obiektu rekreacji indywidualnej o konstrukcji drewnianej i powierzchni zabudowy wynoszącej 38,36m2 wraz z tarasem o powierzchni zabudowy 26,84m2.

Wobec zakwestionowania decyzji przez skarżących organ odwoławczy wskazał, że na terenie działki nr [...] w Żukowie o powierzchni 0,8190 ha pobudowano kilka obiektów budowlanych pełniących funkcję rekreacji indywidualnej. W/w działka stanowi obecnie współwłasność 26 osób. W zawartych aktach notarialnych został określony sposób jej użytkowania z podziałem na części oznaczone literowo od A - U. Niniejsze postępowanie dotyczy obiektu rekreacji indywidualnej wybudowanego w latach 1970-1972 zlokalizowanego na części działki nr [...] w Żukowie oznaczonej jako [...]. W ocenie organu II instancji posadowienie przedmiotowego obiektu na słupach stalowych zakotwionych w żelbetowych stopach fundamentowych powoduje, że pełnią one rolę fundamentu punktowego, który przenosi ciężar obiektu na grunt. Dokumentacja zdjęciowa z oględzin pokazuje, że teren ten jest pochylony. W ocenie organu II instancji gabaryty przedmiotowego obiektu rekreacji indywidualnej posadowionego na słupach stalowych zakotwionych w żelbetowych stopach fundamentowych i fakt jego istnienia od lat 70-tych XX w. wskazują, że obiekt ten jest trwale związany z gruntem, czyli jest budynkiem rekreacji indywidualnej

PWINB podał, że w Urzędzie Gminy Żukowo i w Starostwie Powiatowym w Kartuzach brak jest informacji na temat wydanego w latach 70-tych XX w. pozwolenia na budowę ww. budynku. Organ odwoławczy wskazał następnie, że data budowy ww. budynku rekreacji indywidualnej została ustalona przez organ pierwszej instancji na lata 70-te ubiegłego wieku, zgodnie z oświadczeniem inwestorów. Zatem legalność tego obiektu - stricte, co do istnienia (bądź nie) obowiązku uprzedniego uzyskania pozwolenia na jego budowę - powinna zostać oceniona w oparciu o przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7, poz. 46 ze zm.) - dalej: "Prawo budowlane z 1961 r.", i przepisy rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27 lipca 1961 r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 38, poz. 197 ze zm.).

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 4 pkt 1, 2 i 3 Prawa budowlanego z 1961 r. obiekty budowlane to zarówno stałe, jak i tymczasowe, budynki (czyli wszelkie budowle posiadające ściany lub filary bądź słupy i pokrycie), urządzenia budowlane związane z budynkami, obiekty inżynierskie, urządzenia techniczne, instalacje przemysłowe, pomniki, posagi, wodotryski itp. obiekty architektury ogrodowej oraz kapliczki i inne podobne obiekty kultu religijnego. Przez tymczasowe obiekty budowlane należy przy tym rozumieć obiekty budowlane przeznaczone do czasowego użytku, które po upływie okresu, oznaczonego w pozwoleniu na budowę, ulegają rozbiórce lub przeniesieniu, oraz obiekty niepołączone trwale z gruntem i przeznaczone do częstej rozbiórki i składania, jak np.: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, cyrki wędrowne, urządzenia rozrywkowe, trybuny na wolnym powietrzu itp.

Organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z obowiązującym w dacie budowy art. 36 ust. 1 Prawa budowlanego z 1961 r. inwestor przed przystąpieniem do wykonania obiektu budowlanego musiał uzyskać pozwolenie na budowę. Jedyne obiekty budowlane, których budowa nie wymagała w latach 70-tych uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, zostały wskazane w ww. rozporządzeniu z 27 lipca 1961 r., jednakże wyłączenia te nie odnoszą się do obiektów budowlanych pełniących funkcję letniskową (rekreacji indywidualnej). Zatem w świetle przepisów obowiązujących w okresie budowy, tzn. przepisów Prawa budowlanego z 1961 r. oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy, na budowę obiektu o funkcji letniskowej inwestor musiał uzyskać stosowne pozwolenie na budowę, którego nie posiadał.

PWINB podał następnie, że zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. przepisu art. 48 tej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy art. 37 bądź art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Organ odwoławczy zauważył, że w świetle ww. przepisu procedura określona w nim ma zastosowanie zarówno w stosunku do obiektów powstałych bez pozwolenia na budowę w latach 50-tych, 60-tych, 70-tych, 80-tych i 90-tych do dnia 1 stycznia 1995 r. W świetle art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. do powyższego obiektu rekreacji indywidualnej mają zastosowanie przepisy sprzed 1 stycznia 1995 r., czyli przepisy Prawa budowlanego z 1974 r.

Po przytoczeniu treści przepisów art. 37 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r. PWINB podniósł, że przesłanką zobowiązującą organ do nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego jest wybudowanie go niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy oraz znajdowanie się tego obiektu w miejscu, które zgodnie z m.p.z.p. nie jest przeznaczone pod zabudowę albo jest przeznaczone pod innego rodzaju zabudowę. Zaznaczono, że pierwsza przesłanka, którą stanowi wybudowanie obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, badana jest według stanu prawnego z daty budowy, natomiast drugą przesłankę, dotyczącą zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, ustala się według stanu prawnego z daty wydania rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że badając sprawę w oparciu o przepisy art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. organ w pierwszej kolejności ocenia przesłankę wynikającą z ust. 1 pkt 1, czyli zgodność wybudowanego obiektu z przepisami o planowaniu przestrzennym. Natomiast stwierdzenie, że ta przesłanka nie zachodzi uprawnia do analizy w oparciu o pozostałe przepisy, czyli art. 37 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy PWINB stwierdził, że w sprawie została spełniona pierwsza przesłanka z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., jaką jest budowa obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie budowy, co oznacza budowę bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, której zaistnienie warunkowałoby wszczęcie procedury w trybie ww. artykułu, ponieważ ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, a zatem z naruszeniem art. 36 ust. 1 Prawa budowlanego z 1961 r. Oceniając natomiast wystąpienie w sprawie drugiej przesłanki organ odwoławczy wskazał, że z obowiązującego obecnie m.p.z.p., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w Żukowie Nr XV/250/2008 z dnia 15 lutego 2008 r., wynika, że działka nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem ZL - zieleń i zalesienia, ponadto znajduje się w strefie lasów wodochronnych oraz w Kartuskim Obszarze Chronionego Krajobrazu i terenie przewidzianym do przekształceń. Z treści planu wynika, że na terenach ZL ustala się zakaz zabudowy, zaś istniejąca zabudowa na terenie lasów oznaczonych na rysunku jako tereny do przekształceń podlega likwidacji do 10 lat od wejścia w życie uchwały, z wyłączeniem budynków posiadających pozwolenie na budowę lub posiadających inny dokument prawny dopuszczający zabudowę. PWINB uznał tym samym, że wybudowany budynek rekreacji indywidualnej narusza ustalenia obowiązującego m.p.z.p.

Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że omawiany budynek rekreacji indywidualnej (z tarasem) w latach 1970-1972 został zrealizowany na terenie nieprzeznaczonym na cele letniskowe. Zarówno pierwszy uchwalony w 1978 r. m.p.z.p., jak i kolejne plany, teren przedmiotowej działki określały jako teren lasów, na którym obowiązuje zakaz zabudowy. Skutkiem występowania ww. przesłanek, zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., jest obligatoryjny nakaz rozbiórki przedmiotowego budynku rekreacji indywidualnej.

Końcowo PWINB wskazał, że PINB jako podstawę prawną nakazu rozbiórki przywołał art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., zamiast art. 37 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Ponadto określenie położenia budynku na działce nr [...] wymagało doprecyzowania, co uzasadniało wydanie decyzji reformatoryjnej.

W skardze na decyzję organu odwoławczego A. S. i M. S. zarzucili jej wydanie z naruszeniem ustawy Prawo budowlane z 1961 r. oraz bez jakiegokolwiek uzasadnienia dotyczącego z jednej strony uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kartuzach w całości, a z drugiej strony przyjmując wszystkie ustalenia PINB poczynione na podstawie oględzin nieruchomości. Wnieśli skarżący o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W pierwszej kolejności skarżący zastrzegli, iż przedmiotem sprawy nie jest budynek, tak jak twierdzi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kartuzach, a obiekt rekreacji indywidualnej, co ma to decydujące znaczenie przy rozpatrywaniu sprawy. Pracownicy PINB podczas oględzin z odległości ok. 50 m od przedmiotowego obiektu ocenili, iż jest on budynkiem, ponieważ jest posadowiony na słupach stalowych zakotwionych w żelbetowych stopach fundamentowych. Zdaniem skarżących jest to nie tylko błędna, a również nieprawdziwa ocena. Konstrukcja obiektu rekreacyjnego posadowiona jest na 22 podporach, z czego 6 podpór stanowią rurki stalowe osadzone w murku z pustaków ceramicznych ( dowód zdjęcia załączone do odwołania nr 1 i nr 2). Murek położony jest bezpośrednio na podłożu, bez fundamentu żelbetonowego ( dowód zdjęcia nr 3 i nr 4). Murek został pokryty cienką warstwą zaprawy betonowej tzw. szprycy ( dowód zdjęcia nr 5, 6, 7 ). Pracownicy PINB w Kartuzach nie mogli ocenić z czego jest wykonany murek i jak są osadzone podpory z rur stalowych w ilości 6 szt. z odległości 50 m. Pozostałe 16 podpór stanowią - trylinka położona bezpośrednio na podłoże. Na trylinkę została położona kostka granitowa, a niektóre podpory na wierzch mają położoną deskę drewnianą w celu wypoziomowania podłogi obiektu czego dowodem są zdjęcia także załączone do odwołania ( nr 8, 9, 10, 11,12,13,14).

Z powodu tego, że obiekt rekreacyjny nie jest trwale związany z podłożem oraz słupki stalowe nie są zakotwiczone w żelbetonowych stopach fundamentowych, obiekt nie może być zakwalifikowany jako obiekt budowlany, trwale powiązany z gruntem. Przytaczany przez PWINB w Gdańsku argument, iż zgodnie z art. 1 ust.4 pkt 1,2,3 ustawy Prawo budowlane z 1961 r. obiekty budowlane to zarówno stałe, jak i tymczasowe budynki nie mają w tym przypadku zastosowania, gdyż przedmiotowy obiekt rekreacyjny nie jest obiektem budowlanym ( budynkiem ) w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane z 1961 r.

Oceniając drugą przesłankę dotyczącą zgodności przedmiotowego obiektu rekreacyjnego z aktualnie obowiązującymi przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym skarżący wskazali, że obecnie obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części wsi Borkowa i Żukowo, zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w Żukowie Nr XV/250/2008 z dnia 26 czerwca 2008 r ustala, że część działki odwołujących się znajduje się na terenie oznaczonym symbolem ZL z zakazem zabudowy a mimo to w 2015 r. zostało wydane pozwolenie na budowę innego obiektu.

Wskazali skarżący, że upływ wielu lat od czasu wybudowania obiektu, którego użytkowanie nie powodowało, ani nadal nie rodzi zagrożenia dla życia oraz zdrowia ludzkiego, powinien zostać wzięty pod uwagę przez organy nadzoru budowlanego przy ocenie dopuszczalności jego dalszego istnienia. Jest to miejsce odpoczynku i kontaktu z naturą kolejnego pokolenia w rodzinie skarżących, zaś wykonanie rozbiórki wymagało będzie znacznych nakładów finansowych i pozbawi rodzinę skarżących miejsca odpoczynku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdansku zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona jednak z innych przyczyn niż w niej wskazano.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia

25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia,

że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 4 sierpnia 2022 r. uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kartuzach z 14 kwietnia 2016 r. i nakazującą na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. rozbiórkę samowolnie posadowionego w latach 1970-1972 budynku rekreacji indywidualnej o konstrukcji drewnianej i powierzchni zabudowy wynoszącej 38,36m2 wraz z tarasem o powierzchni zabudowy 26,84m2 na terenie działki nr [...] (na części oznaczonej literą [...] na załączniku graficznym do niniejszej decyzji) w Żukowie (w), gm. Żukowo.

Dokonując kontroli powyższych decyzji Sąd uznał, że naruszają one prawo

w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Zdaniem Sądu organy nadzoru budowlanego straciły z pola widzenia podstawowy kierunek wykładni przepisów prawa budowlanego, dotyczących legalizacji samowoli budowlanej, który uznaje nakaz rozbiórki za ostateczność, a którego zastosowanie może być uzasadnione tylko w takim zakresie, jaki jest niezbędny do przywrócenia stanu zgodnego z prawem.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części jest najdalej idącą, najbardziej dolegliwą sankcją za naruszenie przepisów prawa budowlanego, dlatego też należy wcześniej rozważyć wszystkie inne możliwości przewidziane przez przepisy, pozwalające na legalizację obiektu. Tego rodzaju sankcji nie można stosować zwłaszcza w tych sytuacjach, w których nie do końca jest jasny i jednoznaczny stan faktyczny sprawy. W postępowaniu w przedmiocie orzeczenia nakazu rozbiórki organy nadzoru budowlanego zobowiązane są zatem do szczególnie starannego i dokładnego wyjaśnienia wszystkich aspektów faktycznych i prawnych danej sprawy (zob. wyroki: WSA w Olsztynie z 29 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Ol 526/17, WSA w Łodzi z 17 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 744/17, czy WSA we Wrocławiu z 23 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Wr 523/22, wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Regulacja skutków samowoli budowlanych jest konsekwencją obowiązującej

w Prawie budowlanym generalnej zasady, że roboty budowlane można rozpocząć co do zasady po uzyskaniu pozwolenia na budowę.

Mając powyższe na uwadze trzeba stwierdzić, że warunkiem zainicjowania postępowania legalizacyjnego jest stan faktyczny konkretnej sprawy, z którego wynika, że inwestor pomimo obowiązku nie dokonał zgłoszenia bądź nie uzyskał pozwolenia na budowę obiektu, dopuszczając się tym samym samowoli budowlanej. W tej sytuacji najistotniejszą kwestią jest kwalifikacja prawnobudowlana samowolnej zabudowy i ocena jej z punktu widzenia wymogów Prawa budowlanego. Wskazać przy tym trzeba, że sankcjonowanie samowoli budowlanej musi być adekwatne do jej rodzaju i czasu jej powstania. Ocena, czy miała miejsce samowola budowlana dokonywana jest zawsze według przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie jej dokonania, a ocena prawna tego stanu musi być każdorazowo determinowana przez przepisy obowiązujące

w dacie przeprowadzenia ostatnich robót budowlanych, które składały się na aktualną konstrukcję i parametry takiego samowolnie pobudowanego obiektu (zob. wyrok NSA z dnia 18 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 782/06). W judykaturze podkreśla się, że sama okoliczność, czy dany obiekt stanowi samowolę budowlaną podlega ocenie według przepisów z daty jego budowy (realizacji), natomiast możliwość legalizacji oceniana jest na datę wydawania decyzji w procedurze sanacyjnej (zob. np. wyroki NSA: z 29 września 2018 r. sygn. akt II OSK 109/18, z 23 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1879/17, z 2 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1974/10).

Jak już wyżej wskazano w sprawie, której przedmiotem jest ocena legalności zabudowy, istotne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, albowiem pozwala to na dokonanie adekwatnej kwalifikacji prawnobudowlanej zabudowy, a następnie oceny, czy jej realizacja wymagała wcześniejszego zgłoszenia czy pozwolenia na budowę, czy też mamy do czynienia z zabudową niepodlegającą reglamentacji Prawa budowlanego.

Wreszcie, prawidłowe ustalenia faktyczne determinują tryb i warunki legalizacji oraz wpływają na uwarunkowania ewentualnej rozbiórki, kształtując już na tym etapie sytuację prawną tzw. samowolnika. W toku postępowania wyjaśniającego konieczne jest zatem szczegółowe scharakteryzowanie obiektu objętego działaniami kontrolnymi, w tym dokładne określenie jego usytuowania na nieruchomości, wskazanie jego parametrów oraz szczegółów konstrukcyjnych mających wpływ na kwalifikację jako określonego rodzaju obiektu budowlanego, tj. budynku, budowli, obiektu malej architektury, bądź tymczasowego obiektu budowlanego.

Ze względu na charakter rozbiórki jako sankcji prawnej pociągającej za sobą najbardziej dotkliwe dla tzw. samowolnika skutki faktyczne, jej zastosowanie wymaga wszechstronnych i niewątpliwych ustaleń oraz oceny stanu faktycznego z uwzględnieniem wszystkich kontekstów prawnych niezbędnych do tego, aby inwestor, który znalazł się w sytuacji odbiegającej od wzorca normatywnego, mógł rzeczywiście skorzystać z dobrodziejstwa legalizacji oferowanej przez prawo, a nie wskutek wieloaspektowości tego procesu napotykał tylko na bariery w realizacji swojego uprawnienia. To organy nadzoru budowlanego kształtują postępowanie legalizacyjne, w toku którego również i inne uprawnione organy podejmują działania jurysdykcyjne niezbędne dla skutecznej legalizacji (warunki zabudowy, decyzja środowiskowa) i powinny postrzegać je w całokształcie okoliczności sprawy.

W takich sytuacjach organy administracji publicznej powinny ze starannością realizować obowiązki wynikające z zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie zaś do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej ma obowiązek wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).

Odnosząc powyższe rozważania do oceny niniejszej sprawy zauważyć należy, że z uwagi na to, że przedmiotowy obiekt wybudowany został przed 1 stycznia 1995 r., a sprawa samowoli nie została wszczęta i zakończona decyzją ostateczną przed tą datą, orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego trafnie przyjęły, na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186), że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Stosownie bowiem do treści art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, którymi są przepisy art. 37 – 42 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Cytowany powyżej przepis wprost wskazuje, że do wszystkich obiektów wybudowanych przed 1 stycznia 1995 r., o ile postepowanie ich dotyczące nie zostało wszczęte i zakończone przed tą datą zastosowanie mają przepisy ustawy z 1974 r.

Będący w niniejszej sprawie podstawą prawną wydanego rozstrzygnięcia art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. stanowi, że obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Z brzmienia powołanego art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. wynika, że przesłanką zobowiązującą właściwy organ administracji do nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego jest wybudowanie go niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy oraz znajdowanie się tego obiektu w miejscu, które zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczone pod zabudowę albo jest przeznaczone pod innego rodzaju zabudowę.

Należy przy tym wskazać, że pierwsza przesłanka, którą stanowi wybudowanie obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę badana jest według stanu prawnego z daty budowy, natomiast drugą przesłankę, dotyczącą zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, ustala się według stanu prawnego z daty wydania rozstrzygnięcia (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1648/08, LEX nr 1217983).

Zagadnienie dotyczące stosowania przepisów o planowaniu przestrzennym do obiektów samowolnie wybudowanych pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r. zostało bezpośrednio poruszone w uchwale Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13 (opublikowano: ONSAiWSA 2014/6/89). W orzeczeniu tym wskazano, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o jakich mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał zarazem, że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy.

Rozważając zatem przesłankę zawartą w art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., jaką jest budowa obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie budowy, co oznacza budowę bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, należy wskazać, że na gruncie przepisów obowiązujących w okresie budowy przedmiotowych obiektów budowlanych (w latach 1970-1972), tzn. przepisów Prawa budowlanego z 1961 r. oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy, na budowę obiektu o funkcji letniskowej inwestor musiał uzyskać stosowne pozwolenie na budowę, którego nie posiadał.

Ponadto, jak słusznie zauważyły organy obu instancji, wybudowany obiekt budowlany narusza przepisy obowiązującego obecnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu i wyrysu obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi Borkowo i Żukowo, obszaru sąsiadującego z Jeziorem Głębokim i Karlikowskim, rejon ulic Kartuskiej i Nowowiejskiej, gmina Żukowo, przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w Żukowie z dnia 15 lutego 2008 r. nr XV/250/2008 wynika, że działka nr [...] położona jest w obszarze oznaczonym symbolem ZL – zieleń i zalesienia, ponadto znajduje się w strefie lasów wodochronnych oraz w Obszarze Chronionego Krajobrazu i terenie przewidzianym do przekształceń. Ponadto z treści planu wynika, że na terenach ZL ustala się zakaz zabudowy, i istniejąca zabudowa na trenie lasów oznaczonych na rysunku, jako tereny do przekształceń podlegające likwidacji do 10 lat od wejścia w życie niniejszej uchwały, z wyłączeniem budynków posiadających pozwolenie na budowę lub posiadających inny dokument prawny dopuszczający zabudowę.

Orzekające organy analizując kwestię zgodności budowy przedmiotowego budynku z przepisami o planowaniu przestrzennym od momentu jego budowy do daty orzekania prawidłowo oceniły, że w żadnym czasie obowiązujące przepisy o planowaniu przestrzennym nie zezwalały na realizacje zabudowy, jaka jest własnością skarżącego. Organy przeanalizowały szczegółowo obowiązujące akty planistyczne ogólne i szczegółowe. Zwróciły się również do Burmistrza Gminy, jak i do Starosty o udzielenie informacji czy posiadają dokumenty, które mogłoby potwierdzić legalność przedmiotowej zabudowy, uzyskały odpowiedź negatywną.

Ponadto Burmistrz Gminy poinformował, że dla przedmiotowego obszaru uchwałą Nr Xll/105/2015 Rady Miejskiej z dnia 30 czerwca 2015 r. przystąpiono do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Prace nad w/w planem zostały wstrzymane ze względu na prowadzenie przez Urząd Marszałkowski prac nad zmianą przebiegu granic Obszaru Chronionego Krajobrazu.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w sprawie zachodzi przesłanka o jakiej mowa w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., czyli zrealizowanie obiektu na terenie, który zgodnie z zapisami obowiązującego obecnie planu zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczony pod zabudowę (bowiem znajduje się na terenie, gdzie przewidziano likwidacje samowolnie wybudowanych budynków). To z kolei oznacza, że organ nadzoru budowlanego nie miał możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego o jakim mowa w art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Zgodnie z tym przepisem, w sytuacji wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ administracji wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Powyższy przepis ma więc zastosowanie do sytuacji, gdy obiekt zrealizowano bez pozwolenia na budowę, jednakże nie narusza on przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W przedmiotowej sprawie z uwagi na niezgodność zabudowy z przepisami planu miejscowego obowiązującego obecnie, jak i w chwili wybudowania budynku, organ zobligowany był do orzeczenia rozbiórki budynku.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest charakter samowolnie wybudowanego obiektu.

PWINB zmienił decyzję PINB w zakresie kwalifikacji prawnobudowlanej zabudowy. O ile organ pierwszej instancji uznał, że sporny obiekt jest "obiektem rekreacji indywidualnej" ( i tak uważają skarżący), o tyle organ odwoławczy stanął na stanowisku, że jest to "budynek rekreacji indywidualnej". W tym zakresie PWINB wskazał, że jak wynika z protokołu oględzin z dnia 14 października 2015 r. przedmiotowy obiekt rekreacji indywidualnej, posadowiony jest na słupach stalowych zakotwionych w żelbetowych stopach fundamentowych. Organ odwoławczy zwrócił w tym zakresie uwagę na dokumentację zdjęciową z oględzin, z której wynika, że teren ten jest pochylony, a zatem obiekt musi być posadowiony w sposób na tyle trwały, że zapewnia konstrukcji drewnianej stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, które mogłyby ją przenieść lub zniszczyć, czy uniemożliwić zsunięcie w dół. W ocenie PWINB gabaryty przedmiotowego obiektu i fakt jego istnienia od lat 70-tych XX w. wskazują, że obiekt ten jest trwale związany z gruntem, czyli jest budynkiem rekreacji indywidualnej. Zauważyć należy, iż obecny w trakcie tych oględzin skarżący nie zakwestionował ustaleń organu. Także znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja zdjęciowa potwierdza ustalenia organu odwoławczego w tym zakresie.

W niniejszej sprawie należy jednak zwrócić uwagę na okoliczność,

że postępowanie przed organem odwoławczym toczyło się od 5 maja 2016 r. (data wpływu odwołania do organu odwoławczego) do 4 sierpnia 2022 r. (data wydania decyzji przez PWINB),

a więc ponad 6 lat. Pomijając już kwestie związane z realizacją zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) należy zwrócić uwagę, że organ odwoławczy nie poinformował Strony o zmianie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r., która to zmiana miała istotny wpływ na prawa Skarżących.

Stosownie do art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych

i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Realizacja powyższej zasady jawi się jako bardzo istotna zwłaszcza w tych postępowaniach administracyjnych, w których strona działa bez profesjonalnego pełnomocnika (jak w sprawie niniejszej).

W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie mogą mieć przepisy wprowadzone do Prawa budowlanego na mocy ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471) - dalej: "ustawa nowelizująca", i przepisy przejściowe zawarte w tej ustawie.

Zgodnie z art. 49f ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r. w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części: bez wymaganej decyzji

o pozwoleniu na budowę - jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne. Zgodnie natomiast z art. 49f ust. 2, w przypadku obiektów budowlanych, o których mowa w art. 103 ust. 2, uproszczone postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w ust. 1, prowadzi się na żądanie właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego.

Z art. 49f ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. wynika więc, że stanem zupełnie naturalnym i założonym przez ustawodawcę jest stan, gdy istnieją przesłanki do prowadzenia procedury z art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. (stosowanego na podstawie odniesienia z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.), która wszczynana jest przez organ z urzędu. Zarazem w odniesieniu do tego samego obiektu budowlanego właściciel lub jego zarządca mogą w każdym czasie "wybrać" procedurę legalizacyjną uproszczoną. Innymi słowy, samowolnie wybudowane obiekty wybudowane przed 1995 r. są przedmiotem zainteresowania organów nadzoru budowlanego z urzędu, a przy założeniu bierności właściciela lub zarządcy, powinno być wobec nich wszczęte postępowanie z art. 37 i 40 Prawa budowlanego z 1974 r. (w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.). Natomiast w razie złożenia przez uprawniony podmiot wniosku

o procedurę uproszczoną (art. 49f ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.), rozpatrywana będzie ona w granicach nowej sprawy i będzie miała pierwszeństwo.

Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że o ile przed wskazaną nowelizacją do samowoli budowlanej popełnionej przed 1995 r. należało stosować art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., o tyle po wskazanej zmianie legalizacja tego rodzaju inwestycji może mieć miejsce również na "nowych" zasadach, przewidzianych w art. 49f Prawa budowlanego z 1994 r., o ile zażąda tego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego.

W sytuacji zatem, gdy Strona w toku postępowania prowadzonego na skutek niniejszego wyroku wystąpi do organu z takim żądaniem organ będzie zobowiązany do prowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego.

W uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej wskazano, że wprowadzenie uproszczonej procedury legalizacyjnej w odniesieniu do samowoli budowlanych starszych niż 20 lat jest konieczne ze względu na wymóg zachowania standardów w zakresie bezpieczeństwa. W Polsce istnieje i jest użytkowany szereg obiektów budowlanych samowolnie wybudowanych przed wieloma laty, co do których organy nadzoru budowlanego nie mają wiedzy, a tym samym nie mogły podjąć przewidzianych w Prawie budowlanym działań. Właściciele zwykle nie podejmują bowiem prób legalizacji samowolnie zrealizowanych obiektów budowlanych z obawy przed wysokimi opłatami legalizacyjnymi, a także obawiając się wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o rozbiórce - przede wszystkim ze względu na ich niezgodność z m.p.z.p. Ponadto obowiązek przechowywania co najmniej przez okres istnienia obiektu dokumentacji związanej z wydanym pozwoleniem na budowę lub zgłoszeniem został wprowadzony dopiero na mocy Prawa budowlanego z 1994 r. W związku z tym niejednokrotnie jest wręcz niemożliwe do ustalenia, czy dana inwestycja zrealizowana w okresie obowiązywania Prawa budowlanego z 1974 r. została wybudowana bez wymaganej zgody. W sytuacji zatem wzniesienia obiektu budowlanego przed 1 stycznia 1995 r. brak możliwości okazania przez aktualnego właściciela tego obiektu decyzji o pozwoleniu na budowę sam w sobie nie oznacza jeszcze, że jest to samowola budowlana (zob. wyrok NSA z 9 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 928/17).

W uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej podkreślono również, że nowa procedura daje możliwość wystąpienia do organu nadzoru budowlanego z żądaniem wszczęcia postępowania legalizacyjnego w formie uproszczonej i tym samym legalizacji starych samowoli budowlanych, co pozwoli uregulować stan prawny obiektów budowlanych i zwiększyć ich bezpieczeństwo, bowiem zalegalizowane obiekty budowlane podlegają okresowym kontrolom wynikającym z rozdziału 6 Prawa budowlanego z 1994 r.

W orzecznictwie (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 13 października 2021 r. sygn. akt

II SA/Po 418/21) wskazuje się, że zamiarem ustawodawcy było możliwie szerokie stosowanie nowej regulacji - uproszczonego postępowania legalizacyjnego - do starych samowoli budowlanych. Chodzi bowiem przede wszystkim o "porządkowanie" dawnych inwestycji w celu ich zinwentaryzowania i zagwarantowania bezpieczeństwa.

Kwestia wszczęcia i prowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego powinna być przy tym wyłączona z rozważań dotyczących art. 25 ustawy nowelizującej. Oczywiste jest, że przed 19 września 2020 r. żadna procedura legalizacyjna uproszczona nie mogła się toczyć, gdyż to właśnie w drodze ustawy nowelizującej ją wprowadzono. Przed wejściem w życie ustawy nowelizującej nie było więc tego typu "spraw". Uproszczone postępowanie legalizacyjne zostało uregulowane jako postępowanie administracyjne nowe, szczególne i odrębne. Postępowanie to jest przedmiotem odrębnej sprawy, która wymaga wszczęcia. Jest ono konkurencyjne do postępowań z art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. i z art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. (stosowanego na podstawie odniesienia z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.), a przesłanką decydującą o pierwszeństwie postępowania uproszczonego jest upływ czasu od zakończenia budowy obiektu, którego postępowanie ma dotyczyć.

Zasygnalizowana wyżej konkurencyjność jest szczególnie jaskrawo czytelna

w sprawach legalizacji prowadzonych na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., jak ma to miejsce w niniejszej sprawie.

Tytułem przypomnienia należy wskazać, że zgodnie z art. 49f ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. procedurę uproszczoną prowadzi się na wniosek właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Z regulacji tej wynika więc, że stanem zupełnie naturalnym i założonym przez ustawodawcę jest stan, gdy istnieją przesłanki do prowadzenia procedury z art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. (stosowanego na podstawie odniesienia z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.), która wszczynana jest przez organ z urzędu. Zarazem w odniesieniu do tego samego obiektu budowlanego właściciel lub jego zarządca mogą w każdym czasie "wybrać" procedurę legalizacyjną uproszczoną.

Warto w tym miejscu wskazać, że zgodnie art. 32 ustawy nowelizującej nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 (Prawa budowlanego z 1994 r.), w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie tej ustawy decyzję o nakazie rozbiórki.

W ocenie Sądu przywołany przepis potwierdza tylko, że wolą ustawodawcy było wyłączenie prawa do procedury uproszczonej tylko w odniesieniu do obiektów budowlanych, co do których wydano już nakaz rozbiórki, przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, a więc przed 19 września 2020 r. Treść tego przepisu wręcz nasuwa myśl, że a contrario ustawodawca zakładał, że wszczęcie i prowadzenie uproszczonego postępowania legalizacyjnego jest dopuszczalne wobec obiektów nie objętych jeszcze nakazem rozbiórki. Tym samym Strona może domagać się od organu, aby ten - mając na uwadze wyżej wskazane przepisy - wszczął nowe postępowanie na podstawie art. 49f Prawa budowlanego z 1994 r. Natomiast organ w razie złożenia takiego żądania powinien wszcząć odrębne "nowe" postępowanie, które powinno mieć pierwszeństwo przed postępowaniem "zwykłym".

Końcowo należy wskazać, że stosownie do art. 25 ustawy nowelizującej postępowania administracyjne legalizacyjne, które w dniu 19 września 2020 r. pozostawały otwarte, czyli takie, które są prowadzone na podstawie art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. (przy braku wniosku z art. 49f ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.) prowadzone będą dalej w oparciu o przepisy "dotychczasowe".

Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 P.p.s.a., uchylił zarówno zaskarżoną, jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę organy będą związane oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 P.p.s.a. zasądzając od PWINB na rzecz Skarżących solidarnie kwotę 500 zł, na którą składa się uiszczony wpis sądowy od skargi.