Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1097/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 § 1 pkt 9, art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 4,
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 2 ust. 1 i 3, art. 6 ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1689
law: Usatwa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędzia WSA Anna Rotter (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 28 czerwca 2022 r. nr COF.OUR.6375.23240.2021 ŁD.PM.ZZ 03289074 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 czerwca 2022r. nr COF.OUR.6375.23240.2021 ŁD.PM.ZZ 03289074 Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej (dalej: organ, wierzyciel) utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 15 listopada 2021r. nr COF.OUR.6375.23240.2021 WR.PK.P 03289074, którym:

- oddalono zarzut nieistnienia obowiązku,

- oddalono zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane.

Powyższe postanowienie wydane zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 775, dalej: k.p.a.) w związku z art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022r. poz. 479 ze zm., dalej: u.p.e.a.) oraz w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 1689, dalej: u.o.a.).

Stan sprawy.

Pismem z dnia 6 sierpnia 2021r. T. K. (dalej: Skarżący, Zobowiązany) złożył zarzuty do wszczętego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego o numerze 58607E1-58AA/A/2021 z dnia 29 czerwca 2021 r.

Skarżący złożył zarzuty:

- nieistnienia obowiązku,

- braku uprzedniego doręczenia upomnienia zobowiązanemu, jeżeli jest wymagane.

Postanowieniem wierzyciela z dnia 15 listopada 2021r.:

- oddalono zarzut nieistnienia obowiązku,

- oddalono zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane.

W zażaleniu z dnia 7 czerwca 2022 r. (data wpływu korespondencji drogą elektroniczną) Skarżący wskazał, iż nie otrzymał informacji o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Ponadto zwrócił uwagę na brak przesłania dowodu nadania oraz odbioru pisma z zawiadomieniem o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Zobowiązany zaznaczył, że w latach wskazanych w tytule wykonawczym nie używał odbiornika telewizyjnego, w konsekwencji wniósł o umorzenie postępowania w sprawie.

Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2022r. wierzyciel utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 15 listopada 2021r.

W postanowieniu wierzyciel zaznaczył, iż obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i opłatami, abonamentowymi mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych.

Ustawa poprzedzająca ww. ustawę to ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, która weszła w życie z dniem 01 marca 1993 r, (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 805 ze zm.).

Jak podano, obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1324).

Według wierzyciela w postanowieniu z dnia 15 listopada 2021 r. zasadnie wskazano, iż rejestracja odbiornika telewizyjnego używanego pod adresem: [...] w W. dopełniona została na dane osobowe Skarżącego. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została Zobowiązanemu książeczka radiofoniczna numer [...], która służyła do wnoszenia opłat abonamentowych. Zwrócono uwagę, iż w aktach sprawy znajduje się wniosek o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego z dnia 16 października 1998 r.

Zarejestrowanie odbiornika w czasie obowiązywania którejkolwiek z ustaw regulujących kwestie związane z opłatami abonamentowymi bez ich późniejszego wyrejestrowania, bądź dopełnienia formalności związanych z uzyskaniem zwolnienia od opłat abonamentowych, stanowi w ocenie organu, wystarczającą przesłankę do istnienia, wynikającego z u.o.a., który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji o charakterze pieniężnym.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r. poz. 1342, dalej: rozporządzenie) nadany został Zobowiązanemu jako użytkownikowi zarejestrowanego odbiornika indywidualny numer identyfikacyjny 03289074.

Organ zaznaczył, iż w aktach sprawy znajduje się dowód w postaci duplikatu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego przesłanego pismem z dnia 18 sierpnia 2008 r. Wierzyciel podkreślił, iż Skarżący nie dopełnił formalności aktualizacji danych adresowych, dlatego też zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego przesłano na adres wskazany przez Skarżącego w czasie rejestracji odbiornika. Wierzyciel potwierdził adres zameldowania Skarżącego na mocy posiadanych uprawnień - operator wyznaczony (Poczta Polska S.A.) uzyskał na mocy ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2015 r., poz.1324), która weszła w życie z dniem 9 października 2015 r., uprawnienia do otrzymywania danych rejestru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2021 r. poz. 510).

Wierzyciel wyjaśnił, iż posiada w swoich zasobach archiwalnych elektroniczną wersję "Zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych", bowiem nadanie indywidualnych numerów identyfikacyjnych i wygenerowanie zawiadomień informujących o tym fakcie następowało przy pomocy programów informatycznych zawierających bazę zarejestrowanych abonentów. W aktach sprawy znajduje się wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. potwierdzający przesłanie dnia 18 sierpnia 2008 r. pakietu startowego (P) zawierającego zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat. Jak zaznaczono, umieszczenie przedmiotowego znacznika "P" w historii korespondencji kierowanej do abonenta potwierdza wysłanie w danym dniu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta. Powyższe stanowi swoisty rejestr wysłania przedmiotowego zawiadomienia, a zatem spełnienia obowiązku wynikającego z § 5 ust. 2 rozporządzenia.

Wskazano na różnice pomiędzy przesyłką rejestrowaną (przesyłka polecona), a nierejestrowaną (przesyłka zwykła) - charakterystyką przesyłki zwykłej jest brak prowadzenia dla niej ewidencji, czy też pokwitowań dla nadawcy przesyłki celem potwierdzenia jej odbioru przez adresata.

Organ wyjaśnił, iż zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest postanowieniem ani decyzją wierzyciela, od których przysługują środki odwoławcze. Zawiadomienie nie stanowi rozstrzygnięcia władczego, które rozstrzygałoby o sytuacji prawnej osoby do której zostało skierowane. Nie przydaje ono nowych praw i obowiązków, nie jest także oświadczeniem woli, a jedynie potwierdza konieczność wykonania już- istniejącego obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych.

Z postanowienia wynikało, iż rejestracja odbiorników dokonana na gruncie nieobowiązujących już regulacji prawnych nie utraciła mocy ex lege, a w związku z tym nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu. W szczególności może to wynikać z wyrejestrowania odbiornika bądź uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych.

Odnosząc się do informacji o posiadanych przez Skarżącego uprawnieniach do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych z tytułu statusu osoby bezrobotnej wierzyciel wskazał, że w myśl. art. 4 ust.1 u.o.a. osoby posiadające status osoby bezrobotnej mogą uzyskać zwolnienie od opłat abonamentowych. Zgodnie z art. 4 ust. 3 u.o.a. zwolnienia określone w ust. 1 pkt. 1 i 3-8 przysługują od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 896 ze zm.) oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania z tych zwolnień i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienie do tych zwolnień.

W przekonaniu organu zaistnienie u osoby uprawnionej ustawowych przesłanek do zwolnienia od opłat abonamentowych, nie powoduje zmiany stanu prawnego do czasu, kiedy uprawnienia nie zostaną zgłoszone przez abonenta w placówce pocztowej, na podstawie dokumentu uprawniającego do zwolnienia. Wywiązanie się z ustawowego obowiązku rejestracji odbiorników, wnoszenia opłat abonamentowych oraz zgłaszania w placówce pocztowej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, która ma wpływ na uzyskanie zwolnienia, należy do obowiązków abonenta. Tymczasem wierzyciel nie dysponuje dokumentem potwierdzającym dopełnienie przez Zobowiązanego w placówce pocztowej formalności związanych z uzyskaniem zwolnienia od opłat abonamentowych.

W ocenie wierzyciela w sytuacji zmiany miejsca zamieszkania użytkownik odbiornika zobowiązany jest zgłosić ten fakt i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe. Jeżeli w nowym miejscu zamieszkania użytkownik nie posiada odbiornika, zobowiązany jest dopełnić w placówce pocztowej formalności związane z wyrejestrowaniem odbiornika. Jedynie okazanie dowodu na okoliczność wyrejestrowania odbiornika miałoby wpływ na uznanie roszczenia, ponieważ ciężar dowodu spoczywa na osobie wywodzącej skutki prawne. Przedstawienie faktur wskazujących na brak pobierania energii elektrycznej, nie jest dowodem na dopełnienie objętych przepisami prawa formalności związanych z wyrejestrowaniem zarejestrowanego odbiornika. Ponadto opłata abonamentowa przypisana jest do abonenta, a nie do adresu i nie jest związana z prawem własności lokalu.

W postanowieniu zaznaczono, iż wywiązanie się z ustawowego obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, wnoszenia opłat abonamentowych oraz zgłaszania w placówce pocztowej zmian stanu prawnego oraz faktycznego, należy do obowiązków abonenta. Wierzyciel podkreślił, że nie posiada dokumentu potwierdzającego fakt wyrejestrowania przedmiotowego odbiornika, a Skarżący takiego dokumentu w ramach prowadzonego postępowania nie przedstawił.

W konsekwencji organ uznał, iż w postanowieniu z dnia 15 listopada 2021 r. zasadnie przyjęto o oddaleniu zarzutu nieistnienia obowiązku.

Ponadto uznano za prawidłowe stanowisko zawarte w postanowieniu I instancji o oddaleniu zarzutu braku doręczenia upomnienia.

Według organu zasadnie uznano, iż w dniu 4 listopada 2020 r, skierowano do Skarżącego listem poleconym [...] (za elektronicznym potwierdzeniem odbioru) upomnienie [...] wzywające do zapłaty należności. Upomnienie skierowano na adres będący adresem zameldowania , tj. ul. [...], [...] K..

Upomnienie po dwukrotnej awizacji w dniu 16 listopada 2020 r. oraz w dniu 24 listopada 2020 r. zwrócono do nadawcy w dniu 01 grudnia 2020 r. Przedmiotowe upomnienie uznano za doręczone w myśl art. 44 § 4 k.p.a. Jak zaznaczono, dowód w postaci kserokopii upomnienia [...] z dnia 4 listopada 2020 r. oraz kserokopii koperty, w której przesłano upomnienie, załączono do zaskarżonego postanowienia.

Odnosząc się do zastrzeżeń Zobowiązanego dotyczących organu odwoławczego wierzyciel wyjaśnił, iż zgodnie z art. 7 ust. 5 u.p.a. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., czyli w rozumieniu tego przepisu kierownik jednostki operatora wyznaczonego zgodnie z art. 1a pkt. 13 u.p.e.a. jest wierzycielem uprawnionym i zobowiązanym na podstawie art. 17 § 1 u.p.e.a. do podejmowaniu rozstrzygnięć i zajmowaniu stanowiska w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego w formie postanowienia we wszelkich kwestiach zastrzeżonych dla wierzyciela w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wniosek wniesiony na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. rozpatruje ten sam organ, który wydał skarżoną decyzję. Trybunał Konstytucyjny uznał, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy posiada wszystkie cechy odwołania od decyzji administracyjnej, z wyjątkiem cechy instancyjności. Potwierdza to wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r. o sygnaturze Akt P57/07.

W konsekwencji u.p.e.a. stwierdza wprost, iż w przypadku wierzyciela, dla którego organem wyższego stopnia jest minister, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, stosuje się zapisy wynikające z art. 127 § 3 k.p.a. co oznacza, że w odniesieniu do tych postanowień przysługuje zażalenie, a nie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, bowiem w art. 17 § 1 a u.p.e.a. mowa jest wyraźnie o zażaleniu oraz że przysługuje to zażalenie do organu, który wydał postanowienie a nie do ministra.

Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł skargę do tut. Sądu. W skardze podkreślił, iż dowód zarejestrowania odbiornika w postaci książeczki obowiązywał do listopada 2008r. Zaznaczył, iż od 2004r., a więc i w 2008r. znany był organowi nowy adres zameldowania i korespondencyjny Skarżącego. Dalej Zobowiązany wyjaśnił, iż zameldowując się w nowym miejscu zamieszkania spełnił on swój obowiązek powiadomienia administracji publicznej o nowym adresie. Zobowiązany zarzucił organowi, iż nie poinformowano go o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego przez kolejnych 14 lat, zarzucił również złamanie przepisów regulujących rejestrację odbiorników w szczególności w zakresie dowodu zarejestrowania odbiornika.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.

Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te – zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego i po upływie tego terminu. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 tej ustawy.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku,

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu,

3) błąd, co do zobowiązanego,

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagalne,

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części,

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Według art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Zgodnie z § 2 wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej,

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut,

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej stanowią swoisty środek zaskarżenia służący zobowiązanemu, a ich rola sprowadza się do możliwości weryfikacji czynności organów egzekucyjnych, w celu ochrony adresata tych czynności. Prawo do ich wniesienia istnieje wyłącznie na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, to jest w terminie 7 dni od daty doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego i po upływie tego terminu, o czym poucza się zobowiązanego stosowanie do wymogu, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.

W niniejszej sprawie Skarżący zgłosił zarzuty w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 4 u.p.e.a. podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia.

W ocenie Sądu podnoszone przez Skarżącego zarzuty są niezasadne.

Wskazać należy, iż opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo uregulowane mocą art. 2 (1) pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz. U. z 1960 r., poz. 306 ze zm.), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 roku, a ich wysokość była kształtowana przez tzw. Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do aw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 roku w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.).

W dniu 1 marca 1993 roku weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 roku o radiofonii i telewizji (tj. Dz. U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 roku w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy miedzy innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.

Z dniem 16 czerwca 2005 roku weszła w życie u.o.a. Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte).

Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie u.o.a., ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik.

W konsekwencji zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniejszej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega wyegzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze pieniężnym.

Jak ustalono, Skarżący zarejestrował odbiornik telewizyjny pod adresem: [...] w W.. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została Zobowiązanemu książeczka radiofoniczna numer [...], która służyła do wnoszenia opłat abonamentowych. Powyższe wynika ze znajdującej się w aktach sprawy kserokopii wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego z dnia 16 października 1998 r.

W przekonaniu Sądu zebrane dane potwierdzają, że sporny obowiązek powstał i nie przestał istnieć. Stosownie do postanowień art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika.

Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) – por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 roku, K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22 (Część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia), wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Gl 236/13.

Według treści § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Zgodnie z art. 6 ust. 4 u.o.a., który stanowił podstawę wydania powołanego rozporządzenia, minister właściwy do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określi w drodze rozporządzenia warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Nie można przyjąć, wobec takiego brzmienia delegacji, aby Minister Transportu mógł stanowić normy statuujące lub znoszące ustawowo określony obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej.

Co istotne u.o.a. nie wiąże obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z posiadaniem przez zobowiązanego określonej treści lub formy dowodu rejestracji odbiornika RTV. Warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest przecież używanie odbiornika RTV. Dane rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu RTV. Ani z ustawy ani z rozporządzenia nie wynika, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników RTV zostały anulowane. Należy podzielić stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2016 r., w sprawie sygn. akt II FSK 2116/16 W swoich wywodach NSA stwierdził, iż u.o.a. statuuje dwa obowiązki posiadaczy odbiorników RTV: jeden w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej (art. 2) oraz drugi dotyczący rejestracji (art. 5). Jakkolwiek w ujęciu funkcjonalnym są one powiązane, to w sensie prawnym są to dwa odrębne obowiązki. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w art. 7 ust. 1 u.o.a., który stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 roku – Prawo pocztowe. Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika RTV należy więc odnosić do obowiązku rejestracji, a nie jako przesłankę obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Ten drugi obowiązek istnieje bowiem niezależnie od posiadania dowodu ich rejestracji. Tożsame wnioski wypływają z wyroku NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., II GSK 913/15.

Jak wynika z powyższych wywodów, obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie ma wpływu na skutki wynikające z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV.

W przekonaniu Sądu organ prawidłowo uznał, iż nie należy przypisywać nadaniu numeru identyfikacyjnego i powiadomieniu zobowiązanego inne skutki aniżeli te, które wprost określone zostały w rozporządzeniu, a więc utrata mocy dowodowej dotychczasowych imiennych książeczek opłat abonamentowych. Użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 roku wyrażenie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2 rozporządzenia. Ustawodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacji nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia.

Odnosząc się do zarzutu braku skuteczności doręczenia Skarżącemu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z dnia 18 sierpnia 2008r. to podnieść należy, że zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 1993r. Nr 70, poz. 338), obowiązującym w 1997r. posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy o zmianie nazwiska, miejsca stałego pobytu (siedziby), zagubieniu i zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiornika. Ponieważ Skarżący nie powiadomił o zmianie adresu, organ zasadnie przyjął, iż zawiadomienie został prawidłowo wysłane na adres ul. [...] [...] W..

W rezultacie w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, poświadczona za zgodność z oryginałem kserokopia wygenerowanego zawiadomienia o nadaniu Skarżącej indywidualnego numeru identyfikacyjnego z dnia 18 sierpnia 2008r. podpisana przez uprawnionego pracownika operatora, stanowi dowód zarejestrowania odbiorników w rozumieniu § 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007r. Jednocześnie dla skuteczności czynności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2017r. sygn. akt II GSK 2262/15).

Sąd zauważa, iż nie dołączono do powyższej kserokopii wygenerowanego zawiadomienia o nadaniu Skarżącemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego dowodu wysłania (choćby kopi koperty). Z uwagi na podniesione powyżej argumenty, ta okoliczność nie ma znaczenia dla przyjęcia, czy w sprawie istniał, czy też nie obowiązek Skarżącej do uiszczenia opłaty. Dla oceny tej okoliczności istotnym jest, że Skarżący dokonał rejestracji odbiornika RTV.

Z uwagi na powyższe Sąd stwierdza, że organ prawidłowo uznał wniesiony przez Skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony.

W zakresie zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, to z akt sprawy wynika, iż w dniu 4 listopada 2020 r, skierowano do Skarżącego listem poleconym [...] (za elektronicznym potwierdzeniem odbioru) upomnienie [...] wzywające do zapłaty należności. Upomnienie skierowano na adres będący adresem zameldowania , tj. ul. [...], [...] K.. Upomnienie po dwukrotnej awizacji w dniu 16 listopada 2020 r. oraz w dniu 24 listopada 2020 r. zwrócono do nadawcy w dniu 01 grudnia 2020 r. Przedmiotowe upomnienie prawidłowo uznano za doręczone w myśl art. 44 § 4 k.p.a. Podnieść należy, iż powyższe wynika wprost ze znajdujących się w aktach sprawy: kserokopii upomnienia [...] z dnia 4 listopada 2020 r. oraz kserokopii koperty, w której przesłano przedmiotowe upomnienie.

W rezultacie organ prawidłowo uznał za niezasadny zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia zobowiązanemu, jeżeli jest wymagane.

Ponadto Sąd podziela stanowisko organu, iż Skarżący nie wykazał, iż dopełnił formalności związanych z uzyskaniem zwolnienia od opłat abonamentowych.

W konsekwencji zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023r. poz. 259), a zatem skargę w oparciu o art. 151 tej ustawy należało oddalić.