Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 574/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 110u, art. 18
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 44, art. 9, art. 156 § 1 pkt 2, z art. 61a § , art. 7, art.75 § 1, z art.77§ 1, art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 §1 pkt 1 lit a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska (sprawozdawca), Katarzyna Malinowska, Protokolant, , po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "H." sp. z o.o. z siedzibą w U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 1485/21 w sprawie ze skargi "H." sp. z o.o. z siedzibą w U. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 17 sierpnia 2021 r. nr 2401-IEE.711.778.2021.5/AD UNP: 2401-21-172461 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od "H." sp. z o.o. z siedzibą w U. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 16 grudnia 2021 r. I SA/Gl 1485/21 oddalił skargę H. Sp. z o.o. w U. (dalej: skarżąca, Spółka) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ drugiej instancji, DIAS) z 17 sierpnia 2021 r w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i szacowania wartości nieruchomości.

W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącej na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oddział w B. i Burmistrza Miasta U., Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. (dalej: NUS w C.) dokonał zajęcia nieruchomości Spółki zawiadomieniami z 2 czerwca 2017 r., 12 marca 2018 r., 19 marca 2019 r., 9 lipca 2019 r., 12 lipca 2019 r., 6 sierpnia 2019 r., 5 września 2019 r.,7 października 2019 r., 16 października 2019 r., 31 października 2019 r., 6 grudnia 2019 r., 10 stycznia 2020 r., 4 lutego 2020 r., 9 marca 2020 r., 1 lutego 2021 r., 24 marca 2021 r., 21 maja 2021 r., 8 lipca 2021 r.

Pismem z 12 kwietnia 2021 r. NUS w C. zawiadomił znanych mu uczestników postępowania egzekucyjnego o terminie opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości (12 maja 2021 r., godz. 10:00, siedziba organu egzekucyjnego). Zawiadomienie to doręczono Staroście C. 14 kwietnia 2021 r. Burmistrzowi Miasta U. 16 kwietnia 2021 r., natomiast Skarżącej 4 maja 2021 r., zastępczo w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm. - k.p.a.). Dodatkowo, zawiadomienie to zostało doręczone również A. Z. - Prezesowi Zarządu skarżącej 20 kwietnia 2021 r. Ponadto, NUS w C. pismem z 12 kwietnia 2021 r. wezwał poprzez obwieszczenie publiczne wywieszone w Urzędzie Miejskim w U. uczestników, o których nie ma wiadomości oraz inne osoby, które roszczą sobie prawa do ww. nieruchomości i jej przynależności, aby przed ukończeniem opisu zgłosiły swoje prawa.

Dnia 12 maja 2021 r. o godz. 10:00 w Urzędzie Skarbowym w C., dokonano opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości. Przedmiotową czynność zakończono dnia 12 maja 2021 r. o godz. 10:40. Protokół z 12 maja 2021 r. doręczono ZUS o. w B. i Staroście C. 17 maja 2021 r., Burmistrzowi Miasta U. 18 maja 2021 r., natomiast skarżącej 1 czerwca 2021 r., zastępczo w trybie art. 44 k.p.a. Dodatkowo protokół ten doręczono również A. Z. 21 maja 2021 r.

Pismem z 2 czerwca 2021 r., nadanym pocztą 4 czerwca 2021 r., skarżąca wniosła zarzuty do opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości, wnosząc o ponowne dokonanie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, dokonanie oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego, zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania zgłoszonych zarzutów, dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z operatu szacunkowego sporządzonego przez A. K..

Postanowieniem z 2 lipca 2021 r. NUS w C. odmówił skarżącej wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości z uwagi na uchybienie ustawowego terminu do ich wniesienia.

Pismem z 14 lipca 2021 r., skarżąca wniosła zażalenie na ww. postanowienie organu egzekucyjnego, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowieniem z 17 sierpnia 2021 r. DIAS w Katowicach utrzymał postanowienie organu I instancji.

Sąd oddalając skargę na postanowienie wskazał, że termin na złożenie zarzutów wynosi 14 dni i liczony jest od dnia ukończenia opisu i oszacowania, nie zaś od innego momentu np. doręczenia protokołu z tej czynności. Zarzuty, o których mowa w art. 110u § 1 u.p.e.a. są sformalizowanym środkiem prawnym co powoduje, że tylko terminowe wniesienie takich zarzutów skutkuje możliwością i koniecznością ich rozpoznania. Zarzuty wniesione po tym terminie nie mogą wywrzeć zamierzonych skutków prawnych, gdyż są oczywiście spóźnione. Złożenie zarzutów po terminie powoduje ich bezskuteczność, a tym samym niedopuszczalność orzekania w ich sprawie.

Jednocześnie Sąd I instancji stwierdził, że organy egzekucyjne uchybiły zasadzie informowania stron wyrażonej w art. 9 k.p.a. Uchybienie ww. przepisom nie mogło jednak mieć wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy, której przedmiot dotyczy oceny czy został dochowany termin na złożenie zarzutów opisany w art. 110u u.p.e.a. W tym postępowaniu nie są zatem badane przyczyny uchybienia terminowi, ale jedynie to czy został on zachowany.

Zaskarżony wyrok jaki, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).

W skardze kasacyjnej strona zarzuciła naruszenie :

l. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie tj.

1. art. 145§1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art.110u § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego ( dalej: k.p.a.) w zw. art.77 ust.2 Konstytucji poprzez ich błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym przyjęciu, że termin 14 dni na wniesienie zarzutów do opisu i oszacowania liczony jest od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości, a nie od daty doręczenia protokołu opisu i oszacowania,

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art.15zzzzzn2 ust. 1 pkt 1-6 ustawy z 09.33.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez jego niezastosowanie i odmowę wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości,

ll. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania tj.

3. art. 145 § 1pkt 1 litc p.p.s.a. w zw. z art.110 u § 1u.p.e.a. w zw. z art.9 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. polegające na niezasadnym uznaniu, że braku spełnienia przez organ obowiązku pouczenia strony o trybie i terminie wniesienia zarzutów nie ma istotnego wpływu na wynik postępowania,

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art.9 k,p.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 w zw. z art. 110u § 1 u.p.e.a., poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości, w sytuacji gdy brak spełnienia przez organ obowiązku pouczenia strony o trybie i terminie wniesienia zarzutów miał istotny wpływ na wynik postępowania,

5. art. 145 § 1 pkt 1- lit c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art.75 § 1k.p.a., z art.77§ 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie słusznego interesu strony, a także poprzez brak podjęcia wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia wszystkich okoliczności, w szczególności przyczyn, dla których strona nie miała możliwości na zachowanie terminu na wniesienie zarzutów,

6. art. 145 51 pkt 1- litc p.p.s.a. w zw. zart.7 k.p.a., art.8 k.p.a., art. 10 k.p.a., 11 k.p.a. i art. 9 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej poprzez brak informowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości oraz brak należytego poinformowania o trybie i terminie wniesienia zarzutów.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023, poz. 1634 z zm., dalej jako: P.p.s.a.), rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 P.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.

Zarzuty skargi kasacyjnej oparto na naruszeniu przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania. Pierwszy zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczył błędnej wykładni oraz niewłaściwego zastosowania art.110u § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 dalej: k.p.a. w zw. art.77 ust.2 Konstytucji. Błędna wykładnia w ocenie Strony polegała na nieprawidłowym przyjęciu, że termin 14 dni na wniesienie zarzutów do opisu i oszacowania liczony jest od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości, a nie od daty doręczenia protokołu opisu i oszacowania.

Zarzut ten jest niezasadny. Zgodnie z treścią art. 110u §1 u.p.e.a. - zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wnoszone przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie opisu i oszacowania wartości nieruchomości przysługuje zażalenie. Z kolei zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w art. 77 ust. 2 Konstytucji znajduje się stwierdzenie, że ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw.

Strona podnosząc powyższy zarzut wskazała, że z treści art. 110u § 1 u.p.e.a. nie wynika w sposób jednoznaczny data rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania, a ustalenie przez Sąd, że termin ten winien być liczony od daty ukończenia opisu i oszacowania, a nie od daty doręczenia protokołu, stanowi jawne naruszenie Konstytucji. Uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie Strona powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 22 stycznia 2013 r. SK 18/11, którym Trybunał orzekł, iż art. 950 zdanie pierwsze ustawy z dnia 17.11.1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 16.09.2011 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw jest niezgodny z art. 45ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji. Zdaniem Strony art. 110u §1 u.p.e.a. zawiera podobne rozwiązania stąd też zasadny jest zarzut naruszenia art. 77 ust. 2 Konstytucji, ponadto przyczyną orzeczenia o niezgodności art. 950 k.p.c było stwierdzenie, że regulacja ta nie gwarantuje w dostatecznym stopniu uczestnikom postępowania egzekucyjnego możliwości ustalenia daty rozpoczęcia biegu terminu skarżenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości.

Wskazać należy, że kwestionowany przez Stronę przepis art. 110 u § 1 u.p.e.a. nie podlegał kontroli przez Trybunał Konstytucyjny tym samym nie zostało stwierdzone, że jest niezgodny z Konstytucją, a tym samym jest to przepis obowiązujący. Z tego też względu brak jest podstaw do pominięcia treści art. 110 u § 1 u.p.e.a. i przyjęcia, że wskazana regulacja jest nieobowiązująca lub obowiązuje w innej treści. Należy również wskazać, przepisy Kodeksu postępowania cywilnego zawierają inne rozwiązanie dotyczące terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, ale tylko w sytuacji gdy opis i oszacowanie nie zostały ukończone w terminie podanym w zawiadomieniu. W takiej tylko sytuacji termin do zaskarżenia liczy się od dnia doręczenia uczestnikowi zawiadomienia, o którym mowa w art. 945 § 4 (zawiadomienie o ukończeniu opisu i oszacowania). W niniejszej sprawie opis i oszacowanie wartości nieruchomości zostały wykonane w terminie podanym w zawiadomieniu – tj. 12 maja 2021 r, brak tym samym w niniejszej sprawie podstaw do rozważania, czy w świetle powołanego przez Stronę wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 22 stycznia 2013 r., zastosowanie terminu określonego w art. 110 u §1 u.p.e.a. narusza Konstytucję.

Zdaniem Strony z treści art. 110u § 1 u.p.e.a. nie wynika w sposób jednoznaczny data rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia zarzutów do opisu

i oszacowania wartości nieruchomości jak również, że liczenie terminu do wniesienia zarzutów od daty ukończenia opisu i oszacowania praktycznie pozbawia stronę możliwości czynnego udziału w postępowaniu, gdyż dopiero po doręczeniu tego protokołu oraz operatu szacunkowego skarżąca ma możliwość zapoznania się z treścią dokonanego opisu i oszacowania wartości nieruchomości.

Jak wynika z treści przytoczonego powyżej art. 110 u § 1 u.p.e.a. termin na złożenie zarzutów wynosi 14 dni i liczony jest od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Termin ten wskazany jest jednoznacznie. Ponadto czynność ta została dokonana w terminie wskazanym w zawiadomieniu. Wbrew twierdzeniu Strony, nie została ona również pozbawiona w postępowaniu czynnego udziału. W niniejszej sprawie Strona o terminie czynności została zawiadomiona. Natomiast okoliczność, że zawiadomienie nie zawierało pouczenia o terminie złożenia zarzutów do opisu i oszacowania (pouczenie takie było w obwieszczeniu publicznym NUS), nie powoduje, że dokonanie przez Stronę czynności w terminie późniejszym niż wynikający z powołanego przepisu, jest czynnością dokonaną w terminie.

Brak pouczenia Strony o terminie złożenia zarzutów ma wpływ na ocenę przesłanek do przywrócenia terminu do dokonania tej czynności, nie ma natomiast znaczenia w niniejszej sprawie albowiem jak słusznie zauważył Sąd I instancji, przedmiotem oceny jest to czy został dochowany termin na złożenie zarzutów wskazany w art. 110u u.p.e.a. W tym postępowaniu nie są badane przyczyny uchybienia terminowi, a jedynie czy termin został zachowany.

Ustawodawca przewidział specjalny tryb, w którym przyczyny uchybienia terminowi są rozpatrywane. Jest nim postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu, które inicjuje strona. Z tego też względu nie można uznać za usprawiedliwione powołanie się przez Stronę na naruszenie art. 77 ust. 2 Konstytucji. W niniejsze sprawie, kwestionowany przez Stronę art. 110u § 1 u.p.e.a. nie zamykał nie tylko drogi sądowej, ale również nie zamykał drogi w postępowaniu administracyjnym "dochodzenia naruszonych wolności lub praw", albowiem ustawodawca przewidział regulacje zapewniające gwarancje ochrony praw strony w postępowaniu w przypadku braku dochowania bez winy strony ustawowego terminu dokonania czynności - tu złożenia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości.

Z tego też względu nie ma racji Strona żądając liczenia terminu do złożenia zarzutów od innego momentu - doręczenia protokołu z tej czynności. Zarzuty, o których mowa w art. 110u § 1 u.p.e.a. są sformalizowanym środkiem prawnym co powoduje, że tylko terminowe wniesienie takich zarzutów skutkuje możliwością i koniecznością ich rozpoznania. Błędne, zbyt późne przekazane informacje co do środka zaskarżenia czy też brak takiego pouczenia w żaden sposób nie wpływa na bieg ustawowego terminu (nie zawiesza jego biegu). Zarzuty wniesione po terminie określonym w art. 110u § 1 u.p.e.a. nie mogą wywrzeć zamierzonych skutków prawnych, gdyż są spóźnione. Możliwość taka zaistnieje dopiero w przypadku przywrócenia terminu do ich wniesienia co może nastąpić po przeprowadzeniu postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu.

Na marginesie wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 09 lutego 2022 r. w sprawie I SA/Gl 39/22 uchylając postanowienie DIAS o odmowie przywrócenia Skarżącej terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym, stwierdził, że "skarżąca uprawdopodobniła brak swojej winy we wniesieniu zarzutów na opis i oszacowanie wartości nieruchomości, które miało miejsce 12 maja 2021 r. okolicznością braku pouczenia przez organ egzekucyjny o możliwości założenia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości". W ocenie Sądu stanowiło to przeszkodę w podjęciu przez skarżącą czynności procesowej w postaci wniesienia zarzutów w terminie. Powyższe oznacza, że ostatecznie formalnie doprowadzono do możliwości merytorycznego rozpoznania zgłoszonych przez Stronę zarzutów.

Niezasadny jest również drugi zarzut skargi kasacyjnej - naruszenia art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 1-6 ustawy z 9 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19 (...). Zgodnie z jego treścią - w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,

2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,

3) przedawnienia,

4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,

5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,

6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju

- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.

Wskazany przepis określa procedurę działania organów w przypadku uchybienia terminu przez Stronę. W ocenie Strony zarzutu naruszenia wskazanego powyżej przepisu nastąpiło poprzez jego niezastosowanie i odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie wniesienia zarzutów co do opisu i oszacowania nieruchomości.

Postępowanie w którym wydano zaskarżone postanowienie dotyczy stwierdzenia czy zarzuty zostały wniesione w terminie. Skarżąca wskazuje, że w przypadku uznania przez organ, że zarzuty nie zostały wniesione w terminie organ winien zapoczątkować procedurę przywrócenia terminu. W sprawie organ stwierdził, że uchybienie terminu wystąpiło. Nie oznacza to jednak, że wniesione przez Stronę w dniu 4 czerwca 2021 r. zarzuty, zostały wniesione w terminie tylko z tego względu, że w dacie dokonywania opisu i oszacowania wartości nieruchomości w dniu 12 maja 2021 r. na terytorium RP obowiązywał stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19. Organ odmówił zaskarżonym postanowieniem wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości i jednocześnie DIAS zawiadomił spółkę na mocy wskazanego przepisu, pismem z 17 sierpnia 2021 r. o uchybieniu ustawowego terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, które miało miejsce w okresie obowiązywania na obszarze RP stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 i wyznaczył spółce 30-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów. Powołany przez Stronę przepis nie wykluczał natomiast prowadzenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie (tj. postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości). Słusznie Sąd I instancji zauważył, że przedmiot niniejszej sprawy dotyczy oceny czy został dochowany termin na złożenie zarzutów opisany w art. 110u u.p.e.a. W tym postępowaniu nie są badane przyczyny uchybienia terminowi, ale jedynie to czy został on zachowany.

Nadto możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności w okresie obowiązywania stanu epidemii z powodu COVID-19, a nawet złożenie takiego wniosku, nie skutkuje automatycznie przywróceniem terminu do dokonania uchybionej czynności, a przede wszystkim złożenie wniosku o przywrócenie terminu na podstawie powołanego przepisu nie powoduje, że czynność dokonana jest w terminie. Dopiero przywrócenie terminu do jej dokonania umożliwi merytoryczne rozpoznanie zarzutów. Z uwagi, Strona wraz z zarzutami nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu, organ uprawniony był do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości z uwagi na uchybienie ustawowego terminu do ich wniesienia.

Niezasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Strona naruszenia przepisów postępowania wskazanych w zarzutach w pkt. 3-6 skargi kasacyjnej przede wszystkim upatrywała w braku pouczenia o trybie i terminie wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Zdaniem Strony, w postępowaniu nie zostały podjęte wszelkie czynności zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia wszelkich okoliczności, w szczególności przyczyn, dla których strona nie miała możliwości na zachowanie terminu na wniesienie zarzutów.

Odnosząc się do powyższego podkreślić należy, że w niniejszym postępowaniu w zakresie stanu faktycznego należało wyjaśnić kiedy został dokonany opis i oszacowanie wartości nieruchomości i czy o planowaniu tej czynności Strona została powiadomiona. Następnie czy w terminie wniosła zarzuty co do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie stan faktyczny ustalony został prawidłowo. Z akt administracyjnych wynika, że Strona o czynności została zawiadomiona 4 maja 2021 r. (zastępczo w trybie art. 44 k.p.a.), dodatkowo zawiadomienie w dniu 20 kwietnia 2021 r. otrzymał prezes zarządu Skarżącej. W dniu 12 maja 2021 r. dokonano opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Natomiast zarzuty do tej czynności Strona wniosła 4 czerwca 2021 r. Podnoszone okoliczności dotyczące przyczyn z jakich 14 – dniowy (od dokonania czynności opisu i oszacowania) termin do wniesienia zarzutów nie został dochowany, nie jest przedmiotem niniejszego postępowania.

Ponadto Sąd I instancji stwierdził, że organy egzekucyjne uchybiły zasadzie informowania stron wyrażonej w art. 9 k.p.a. Wskazał, że "nie sposób uznać za przekonujące argumentów organu nadzoru, że żaden przepis nie nakładał obowiązku pouczenia strony o trybie wniesienia zarzutów. Taki wymóg można bowiem wyczytać z powołanego art. 9 k.p.a. Zwłaszcza, że odmiennie niż w przypadku innych środków odwoławczych w przypadku zarzutów wnoszonych w trybie art. 110u § 1 u.p.e.a. termin biegnie od daty dokonania czynności, a nie doręczenia protokołu opisującego podjęte działania. Zawierając stosowne pouczenie organ egzekucyjny dochowałby ustawowych obowiązków. Jego brak skutkuje naruszeniem powołanego przepisu,

w konsekwencji należy przyjąć, że strona nie została prawidłowo pouczona o trybie

i terminie złożenia zarzutów. Nie uczyniono tego, ani w zawiadomieniu o terminie opisu i oszacowania czy też w protokole z dokonania tej czynności".

Zasadnie jednak Sąd I instancji wskazał, że uchybie ww. przepisom nie mogło jednak mieć wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy, której przedmiot dotyczy oceny czy został dochowany termin na złożenie zarzutów opisany w art. 110u u.p.e.a.

W tym postępowaniu nie są zatem badane przyczyny uchybienia terminowi, ale jedynie to czy został on zachowany.

Jak już wcześniej wskazano ustawodawca przewidział specjalny tryb,

w którym przyczyny uchybienia terminowi są rozpatrywane. Jest nim postępowanie

w przedmiocie przywrócenia terminu, które inicjuje strona. I jak już wcześniej zostało wskazane, takie postępowanie – w przedmiocie przywrócenia terminu – zostało przeprowadzone.

Z przedstawionych powyżej powodów, skoro zaskarżony wyrok odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.

|Sędzia WSA (del.) |Sędzia NSA |Sędzia NSA |

|Anna Juszczyk-Wiśniewska |Dominik Gajewski |Wojciech Stachurski |