Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 288/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Asesor WSA Damian Bronowicki Protokolant Starszy sekretarz sądowy Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2021 r. sprawy ze skargi L.P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020 1. Uchyla zaskarżoną decyzję w całości. 2. Zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz L.P. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2021 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: organ II instancji) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: organ I instancji) z [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, którą przyznano skarżącemu żądane płatności pomniejszone z tytułu nałożenia kar administracyjnych za stwierdzone naruszenia wymogów wzajemnej zgodności.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynikał następujący stan sprawy.

Dnia 15 czerwca 2020 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020. W złożonym wniosku skarżący wskazał, iż ubiega się o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej, płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność za zazielenianie), płatności do powierzchni upraw buraków cukrowych.

W roku 2020 gospodarstwo rolne skarżącego zostało skontrolowane przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa (dalej: WIORiN) w zakresie stosowania środków ochrony roślin z uwzględnieniem realizacji zasad integrowanej ochrony roślin. W trakcie czynności kontrolnych stwierdzono występowanie nieprawidłowości.

W trakcie kontroli [...] września 2020 r. w obecności pełnomocnika strony, pobrano do badań laboratoryjnych próbkę buraka cukrowego korzeń odmiany Contenta do badań na obecność pozostałości środków ochrony roślin. Jednocześnie skarżący jako załącznik do kontroli wniósł kopię ewidencji zabiegów ochrony roślin. W wyniku badań wykonanych przez Instytut Ochrony Roślin Państwowych Instytut Badawczy Zakład Badania Pozostałości Środków Ochrony, wykryto w próbce [...] pozostałości propikonazolu na poziomie 0,013± 0,07 mg kg przy najwyższym dopuszczalnym poziomie pozostałości pestycydu 0,15 mg/kg. Wskazano przy tym, że środki ochrony roślin zawierające propikonazol nie są dopuszczane do stosowania od 20 marca 2020 r. Nieprawidłowość ta skutkowała naruszeniem art. 76 ust. 1 pkt 18 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin (Dz. U. z 2019 r. poz. 1900 oraz z 2020 r. poz. 284 i 425), który stanowi, że kto wykonuje zabiegi ochrony roślin z zastosowaniem środka ochrony roślin, który nie może być stosowany zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 lit. a, b i e rozporządzenia nr 1107/2009 (środek ochrony roślin nie jest wprowadzany do obrotu ani stosowany, chyba że uzyskał zezwolenie w danym państwie członkowskim zgodnie z niniejszym rozporządzeniem), podlega karze grzywny. Tym samym nałożono na skarżącego grzywnę w wysokości 300 zł.

Następnie w okresie [...] października 2020 r. – [...] grudnia 2020 r. gospodarstwo rolne zostało skontrolowane w zakresie przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności, o której mowa w tytule VI Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE L.2013.347.549 ze zm.) - zwanego dalej Rozporządzeniem nr 1306/2013. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych, w tym analizy dokumentacji kontrolnej przekazanej przez WIORiN stwierdzono, iż w gospodarstwie skarżącego nie przestrzegano wymogów podstawowych w zakresie zarządzania (SMR10) w obszarze II, tj. zdrowie publiczne, zdrowie roślin, a konkretnie nie został spełniony wymów oznaczony jako [...] (stwierdzono niekompletność lub brak ewidencji zabiegów wykonywanych przy użyciu środków ochrony roślin). Powyższe nieprawidłowości zostały ocenione pod względem punktowym w zakresie zasięgu, dotkliwości oraz trwałości (odpowiednio 3 pkt, 3 pkt oraz 1 pkt). Ilość punktów przypisana do stwierdzonych nieprawidłowości oraz procentowa wielkość zmniejszenia kwoty płatności (w niniejszym przypadku 3%) określona została w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom (Dz. U. z 2015 r., poz. 743 ze zm.).

Nadto Kierownik Biura Powiatowego ARiMR poddał wniosek strony kontroli administracyjnej zgodnie z art. 28, art. 29 Rozporządzenia nr 809/2014. Organ I instancji nie stwierdził nieprawidłowości we zakresie kwalifikowalności powierzchni. W odniesieniu do płatności JPO powierzchnia działek rolnych wynosiła 474,47 ha, dla płatności RDST – 27 ha, dla płatności PZZ – 474,47 ha. W przypadku płatności do buraków cukrowych strona wnioskowała o jej przyznanie do powierzchni 106,25 ha, co wynika z zawartych umów na dostawę buraków cukrowych za rok 2020/2021 zawarte ze spółka N. S.A.

Mając na uwadze powyższe ustalenia, decyzją z [...] stycznia 2021 r. Kierownik BP ARiMR przyznał stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020. Organ I instancji przyznał stronie:

- płatność JPO w wysokości 202 914,81 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 26 629,03 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego i stwierdzone nieprawidłowości oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia,

- płatność PZZ w wysokości 135831,59 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 17 825,52 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego i stwierdzone nieprawidłowości oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia,

- płatność RDST w wysokości 4 344,41 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 570,13 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego i stwierdzone nieprawidłowości oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia,

- płatność do BC w wysokości 142 350,09 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 18 680,97 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego i stwierdzone nieprawidłowości oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia,

- kwotę płatności w wysokości 7026,97 zł z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej, pomniejszoną o 649,97 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.

Od ww. decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym nie zgodził się z nałożonymi sankcjami twierdząc, że są one nieadekwatne do wykrytych uchybień. Wskazał , że:

- substancja czynna, która znajdowała się w roślinie została tylko nieznacznie przekroczona tylko o 0,008 mg/kg, a najwyższe dopuszczalne przekroczenie wynosi 20 razy więcej,

- substancja propikonazol zgodnie z decyzją KE dopuszczała sprzedaż zawierającą wskazaną substancje czynną do października 2019 r., a stosowanie i przechowywanie do 19 marca 2020 r., co według strony zostało spełnione w gospodarstwie,

- substancja czynna propikonazaol była stosowana przez ostatnie 30 lat i zarzut ARiMR, że substancja zagraża zdrowiu ludzi jest mało przekonywujący, skoro była powszechnie stosowana.

Jednocześnie odnosząc się do użycia propikonazolu skarżący wyjaśnił, że został zastosowany na polu gdzie rósł jęczmień ozimy odmiany Wootan. W dniu [...] marca 2020 r. zastosowano zabieg grzybobójczy preparatem Bumper Super 490 EC, w dawce 1 l/ha, którego substancją czynną jest Prochloraz oraz Propikonazol. W dalszym okresie stan plantacji pogorszył się z uwagi na czynniki zewnętrzne to spowodowało decyzję o likwidacji jęczmienia. W następstwie powyższego w kwietniu 2020 r. na polu została założona plantacja buraków cukrowych. W odniesieniu do preparatu zawierającego propikonazol wskazał, że został zastosowany w terminie, a nieznaczna pozostałość w roślinie jaką stwierdzono miała prawo się tam znajdować, gdyż rozkład propikonazolu następuje zdaniem strony do półtora roku. Jego zdaniem zastosowane sankcje są bezzasadne, a wszelkie ewentualne wątpliwości powinny być rozpatrzone na korzyść rolnika.

Nadto skarżący do odwołania dołączył oświadczenia A.K. oraz M.K. wskazujące, że środki stosowane w gospodarstwie są zgodne z etykietą oraz rejestracją. Dołączył również załącznik do decyzji MRiRW nr [...] z dnia [...] października 2018 r. dotyczący środka BUMPER SUPER 490 EC, oraz informację ze strony internetowej agropolska.pl - Substancje aktywne do wycofania, z którego wynika, iż graniczny termin na stosowanie substancji czynnej propikonazol jest 19 marca 2020 r.

Decyzją z [...] maja 2021 r. Dyrektor OR ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że kontrola dokonana przez WIORiN stwierdziła uchybienie polegające na ustaleniu, że na plantacji buraka cukrowego zastosowano środek ochrony roślin zawierający substancje czynną propikonazol, a środki ochrony roślin zawierające propikonazol nie są dopuszczone do stosowania od 20 marca 2020 r. Informacja w tym zakresie została przekazana do ARiMR, która z kolei - w zakresie swoich kompetencji - dokonał oceny uchybienia pod względem kryterium zasięgu, dotkliwości oraz trwałości. Ocena ta została dokonana w trakcie kontroli w zakresie przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności, z której sporządzono stosowny raport.

Organ odwoławczy wskazał, że przyczyną nałożenia potrąceń płatności w wysokości początkowo 3% było nieprzestrzeganie w gospodarstwie strony wymogów wzajemnej zgodności w zakresie podstawowych wymogów w materii zarządzania, określonych w załączniku II do Rozporządzenia nr 1306/2013. Nieprawidłowość stojąca u podstaw nałożenia na stronę potrąceń stwierdzona została przez inspektora WIORiN, który w trakcie kontroli gospodarstwa prowadzonej w dniu [...] września 2020 r. w obecności pełnomocnika strony pobrał do badań laboratoryjnych próbkę buraka cukrowego korzeń odmiany Contenta 5 szt. o wadze 3.8 kg do badań na obecność pozostałości środków ochrony roślin. Strona jako załącznik do kontroli wniosła kopię ewidencji zabiegów ochrony roślin, która w zakresie buraka zawiera pięć pozycji. Organ II instancji podkreślił, iż w żadnej z pozycji nie wskazano, jakoby na działkach z uprawą buraka cukrowego zastosowano w dniu [...] marca 2020 r. preparat grzybobójczy Bumper Super 490 EC, który zdaniem strony miał pozostawić stwierdzony w burakach propikonazol. Co więcej w żadnej z 84 pozycji odnoszącej się do zastosowanych użytych środków nie wykazano użycia Bumper Super 490 EC. Natomiast z wyników badań laboratoryjnych buraka cukrowego ustalono, że na plantacji tej rośliny zastosowano środek ochrony roślin zawierający substancję czynną propikonazol.

Zdaniem Dyrektora OR ARiMR przytoczone powyżej ustalenia WIORiN są jednoznaczne i wskazują wprost, że w wyniku przeprowadzonej kontroli na podstawie dokumentów przekazanych przez stronę oraz pobranych próbek w gospodarstwie strony stwierdzono zastosowanie niedozwolonego środka tj. propitonazol. Co więcej środek ten był użyty w niedozwolonym terminie, tj. po 20 marca 2020 r., a środek stwierdzono w burakach cukrowych. Tym samym strona naruszyła art. 28 Rozporządzenia nr 1107/2009.

Uwzględniając rodzaj uchybienia popełnionego przez stronę (na plantacji buraka zastosowano środek ochrony roślin zawierający substancje czynną propikonazol) inspektorzy BKM ocenili wagę stwierdzonej niezgodności w oparciu o wytyczne zawarte w tabeli VII, pkt 1.4., załącznika nr 2 do Rozporządzenia ws. liczby punktów i przypisali stwierdzonej niezgodności minimalna ilość, czyli 7 punktów (zasięg 3 pkt, dotkliwość 3 pkt oraz trwałość 1 pkt). Nadto stwierdzone uchybienie nie stanowi drobnej niezgodności, o której mowa w art. 44 ust. 1 Ustawy, bowiem stanowi bezpośrednie ryzyko dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt. Przypisanie stwierdzonej niezgodności 7 punktów przełożyło się w konsekwencji na konieczność zastosowania na początku 3%-owego zmniejszenia wszystkich rodzajów płatności, zgodnie z zapisami załącznika nr 5 do Rozporządzenia ws. liczby punktów. Dyrektor OR ARiMR podkreślił, że stwierdzone w roku 2020 uchybienie W.10.1.2 ma charakter powtarzający się zarówno w roku 2020 jak i roku 2019, bowiem w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2019 zakończonej decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r. stwierdzono również nieprzestrzeganie norm lub wymogów wskazując na uchybienie [...]. Zasadnie zatem organ I instancji pomniejszył wysokość płatności JPO, płatności PZZ, płatności RDST oraz płatności BC o 9%, zgodnie z regulacją art. 39 ust. 4 Rozporządzenia nr 640/2014, zgodnie z którą bez uszczerbku dla przypadków umyślnej niezgodności, zmniejszenie stosowane zgodnie z ust. 1 w przypadku pierwszego powtórzenia tej samej niezgodności mnoży się przez trzy (3x3%).

W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw pozwalających na odmówienie wiarygodności ustaleniom dokonanym w niniejszej sprawie, bowiem skarżący nie zgłosił zastrzeżeń co do wyników czynności kontrolnych. P podkreślił, że do zadań organów ARiMR nie należy weryfikacja i badanie zasadności ustalenia, że na plantacji buraka cukrowego zastosowano środek ochrony zawierający substancję czynną propikonazol, bowiem kwestie te podlegały ocenie instytucji do tego powołanej jaką niewątpliwie jest WIORiN. Z tej przyczyny organy ARiMR nie mogą podważać ustaleń zawartych w protokole kontroli.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, w którym strona wskazała, iż substancję propikonazol można było stosować do 19 marca 2020 r. i była dopuszczona do stosowania przez ostatnie 30 lat organ odwoławczy stwierdził, że to nie ARiMR określa jakie związki czy substancje są szkodliwe dla zdrowi i ludzi. Ocena taka należy do wyłącznej właściwości WIORiN, której to właśnie zadania mają na celu zmniejszenie zagrożenia ze strony organizmów szkodliwych, eliminację negatywnych skutków wynikających z obrotu handlowego i stosowania środków ochrony roślin oraz nadzór nad produkcją i obrotem materiałem siewnym w pełni spełniającym wymagania zdrowotnościowe i jakościowe.

Nadto Dyrektor OR ARiMR podkreślił, że strona nie przedstawiła w toku postępowania dowodów, które mogłyby doprowadzić do ewentualnej zmiany ustaleń w sprawie. Skoro organ I instancji uznał za prawidłowe ustalenia raportu sporządzonego przez inspektora oraz uznał, że kontrola została przeprowadzona bez naruszenia praw strony, uprawnione było zaakceptowanie tychże ustaleń i wydanie stosownej decyzji w sprawie.

Organ odwoławczy jednocześnie zaznaczył, że z dołączonego przez stronę załącznika do kontroli stanowiącego kopię ewidencji zabiegów ochrony roślin w żadnej z pozycji nie wskazano, jakoby na działkach z uprawą buraka cukrowego zastosowano w dniu [...] marca 2020 r. preparat grzybobójczy Bumper Super 490 EC, który zdaniem strony miał pozostawić stwierdzony w burakach propikonazol. Co więcej z analizy przedłożonej przez stronę dokumentacji nie wynika, aby w roku 2020 zastosował wskazany środek Bumper Super 490 EC na jakiejkolwiek działce. W ocenie organu odwoławczego trudno uznać, iż propikonazol stwierdzony w próbce buraka cukrowego był pozostałością po zastosowanym środku Bumper Super 490 EC. Jednocześnie podkreślił, że inspektorzy WIORiN stwierdzili na działkach zastosowanie propikonazolu w niedozwolonym terminie, tj. po 20 marca 2020 r.

W ocenie Dyrektor OR ARiMR przedłożone przez stronę oświadczenia nie wnoszą nic do przedmiotowej sprawy, albowiem odnoszą się do prawidłowości zastosowania środków ochrony roślin w gospodarstwie, a to zostało podważone w protokole WIORiN z [...] października 2020 r. Złożone zaś dopiero na etapie odwołania wyjaśnienia są działaniami mającymi na celu wyłącznie zminimalizowanie niekorzystnej dla strony decyzji w tym zakresie. Strona na etapie prowadzonego postępowania, jak i w piśmie odwoławczym, nie wskazała dowodów mogących obalić ustalenia dokonane w trakcie czynności kontrolnych, które stoją u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Skarżący nie dostarczył organom ani dostatecznych argumentów ani dowodów na ich poparcie, skutecznie podważających dowód z protokołu kontroli i poczynionych ustaleń. Dlatego w ocenie organu odwoławczego należy dać wiarę ustaleniom zawartym w raporcie kontroli, które stoją u podstaw rozstrzygnięcia podjętego na mocy zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji.

W skardze złożonej do tut. Sądu skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił naruszenie prawa materialnego:

1. art. 39 ust. 1 akapit 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności, poprzez jego zastosowanie bez uwzględnienia wyjaśnień składanych przez skarżącego zawartych w piśmie z dnia [...] stycznia 2021 r. stanowiącym odwołanie od decyzji organu I instancji oraz dokonanie pomniejszenia 3 % płatności zgodnie z zapisami załącznika nr 5 do ww. rozporządzenia, przy czym szczegółowe wyjaśnienia skarżącego, w tym w szczególności nieznaczne przekroczenie substancji czynnej na plantacji buraka cukrowego, zastosowanie substancji propikonazol dopuszczonej zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej nr [...] z dnia 28 listopada 2018 r., zastosowania propikonazolu na polu, gdzie występował areał jęczmień ozimy odmiany Wootan, bez wzięcia pod uwagę załamania pogody oraz bardzo wolnego rozkładu propikonazolu po jego zastosowaniu, winny uzasadniać odstąpienie od zmniejszenia, bowiem przy uwzględnieniu przesłanek art. 38 ust. 1-4 wyżej cytowanego rozporządzenia.

2. art. 38 ust. 1-4 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności, poprzez uznanie powtarzalności naruszenia stwierdzonego protokołami kontroli Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa nr [...], nr [...], tym samym pomnożenie zastosowanego zmniejszenia razy 3, przy czym biorąc pod uwagę wyjaśnienia skarżącego i stan faktyczny zaistniały w sprawie należy podkreślić, iż na areale uprawnym skarżącego doszło do ograniczonego zasięgu, małej dotkliwości oraz krótkotrwałości wystąpienia przekroczenia substancji czynnej na plantacji buraka cukrowego, poza tym skarżący zastosował substancję propikonazol, która była dopuszczona zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej nr [...] z dnia 28 listopada 2018 r. do stosowania, co istotne prawidłowości zastosowania propikonazolu na polu gdzie występował areał jęczmień ozimy odmiany Wootan, organ dokonał bez wzięcia pod uwagę załamania pogody oraz bardzo wolnego rozkładu propikonazolu po jego zastosowaniu, tym samym ww. okoliczności winny uzasadniać odstąpienie od zmniejszenia, bowiem przy uwzględnieniu przesłanek art. 38 ust. 1-4 wyżej cytowanego rozporządzenia;

3. art. 18 ust. 1, art. 23 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności, poprzez przyznanie pomocy w niepełnym wymiarze, poprzez niezasadne dokonanie pomniejszeń kwot przyznanych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, bez wzięcia pod uwagę okoliczności występujących w stanie faktycznym sprawy, tj. na areale uprawnym skarżącego doszło do ograniczonego zasięgu, małej dotkliwości oraz krótkotrwałości wystąpienia przekroczenia substancji czynnej na plantacji buraka cukrowego, poza tym skarżący zastosował substancję propikonazol, która była dopuszczona zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej m [...] z dnia 28 listopada 2018 r. do stosowania, co istotne prawidłowości zastosowania propikonazolu na polu gdzie występowi areał jęczmień ozimy odmiany Wootan, organ dokonał bez wzięcia pod uwagę złamania pogody oraz bardzo wolnego rozkładu propikonazolu po jego zastosowaniu, tym samym ww. okoliczności winny uzasadniać odstąpienie od zmniejszenia kwot pomocy finansowej.

4. art. 15 ust. 1 oraz ust. 6 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1341 ze zm. - dalej: u.p.s.w.b.) poprzez przyznanie pomocy w niepełnym wymiarze, poprzez niezasadne dokonanie pomniejszeń kwot przyznanych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, bez wzięcia pod uwagę okoliczności występujących w stanie faktycznym sprawy, tj. na areale uprawnym skarżącego doszło do ograniczonego zasięgu, małej dotkliwości oraz krótkotrwałości wystąpienia przekroczenia substancji czynnej na plantacji buraka cukrowego, poza tym skarżący zastosował substancję propikonazol, która była dopuszczona zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej nr [...] z dnia 28 listopada 2018 r. do stosowania, co istotne prawidłowości zastosowania propikonazolu na polu gdzie występował areał jęczmień ozimy odmiany Wootan, organ dokonał bez wzięcia pod uwagę załamania pogody oraz bardzo wolnego rozkładu propikonazolu po jego zastosowaniu, tym samym ww. okoliczności winny uzasadniać odstąpienie od zmniejszenia.

5. art. 97 i art. 99 ust. 1 rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008, poprzez niezastosowanie kryteriów w zakresie podstaw do obliczenia zmniejszeń i wykluczeń bez uwzględnienia okoliczności małej dotkliwości naruszenia dla całego areału upraw beneficjenta, ograniczonego zasięgu naruszenia, krótkotrwałości naruszenia, które winny skutkować niezmniejszeniem kwot przyznanej pomocy dot. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Jednocześnie skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy:

1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, która oparta została na wadliwym zastosowaniu ww. przepisów prawa materialnego, w konsekwencji czego organ odwoławczy winien na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić decyzję organu I instancji.

2. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 1.07 § 3 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie, niepełne ustalenie stanu faktycznego, a w konsekwencji brak dokonania wszechstronnej oceny dowodów poprzez brak wzięcia pod uwagę przesłanek stanu faktycznego, iż kontrola w gospodarstwie skarżącego dokonana przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa, zgodnie z protokołami do sprawy nr [...], nr [...], podjęta została jednostronnie bez analizy i bez weryfikacji wniosków dowodowych w postaci chociażby przesłuchania osób wykonujących prace na polu skarżącego, tj. A.K. oraz M.K.

3. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie, niepełne ustalenie stanu faktycznego, a w konsekwencji brak dokonania wszechstronnej oceny dowodów, tj. bezkrytyczne przyjęcie ustaleń dokonanych przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Neisiennictwa, poprzez brak wzięcia pod uwagę przesłanek stanu faktycznego:

a) substancja czynna, która znajdowała się w roślinie tj. w buraku cukrowym i zanotowano jej nieznaczne przekroczenie, bo tylko o 0,013 +- 0,007 mg/kg najwyższego dopuszczalnego przekroczenia, przy czym norma najwyższego dopuszczalnego przekroczenia dla ww. substancji wynosi 20-cia razy więcej niż stwierdzono skarżącego;

b) substancja propikonazol została dopuszczona do sprzedaży i dystrybucji w środkach ochrony roślin, które ją zawierają do końca października 2019 roku, zaś stosowanie i przechowywanie tejże substancji określone zostało maksymalnie do dnia 19 marca 2020 r., co też zachodzi w niniejszej sprawie i skarżący w żaden sposób nie naruszył zasad dobrej praktyki rolniczej;

c) substancja, której nieznacznie została przekroczona zawartość to propikonazol, która była dopuszczona do stosowania przez ostatnie 30 lat we wszystkich zbożach, również w pszenicy chlebowej służącej bezpośrednio do produkcji mąki i co zrozumiałe do bezpośredniej konsumpcji przez ludzi i w tym kontekście zarzut narażenia na zagrożenie zdrowia ludzi nie może być podstawą obniżenia kwot przyznanej pomocy;

d) propikonazol został zastosowany na polu, gdzie rósł jęczmień ozimy odmiany Wootan, zaś skarżący w dniu [...] marca 2020 r. zastosował zabieg grzybobójczy preparatem Bumper Super 490 EC, w dawce 1 l/ha, którego substancją czynną jest prochloraz oraz propikonazol, co istotne temperatura w dniu zabiegu była optymalna i wynosiła ponad 12°C, niestety po 2 dniach nastąpiło załamanie pogody z temperaturą minusową w nocy, co spowodowało bardzo duże osłabienie plantacji, a po około dwóch tygodniach stan plantacji pogorszył się jeszcze bardziej, dodatkowo plantacja została porażona pałecznicą, wobec czego skarżący podjął decyzję o likwidacji plantacji jęczmienia, a w kwietniu 2020 r. na ww. polu została założona plantacja buraków cukrowych;

e) substancja propikonazol ulega rozkładowi bardzo wolno -50% w ciągu 35 dni, zaś pozostałe 50% w ciągu 478 dni, więc obecność tak niewielkiej ilości stwierdzonej w toku kontroli w gospodarstwie skarżącego dokonana przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa, zgodnie z protokołami do sprawy nr [...], nr [...] mogła zostać stwierdzona i nie była następstwem stosowania na plantacji buraka, tym samym jeżeli preparat zawierający propikonazol zastosowany został w terminie dozwolonym, w którym można było go zastosować, nieznaczna pozostałość w roślinie, jaką stwierdzono miała prawo się tam znajdować, gdyż rozkład propikonazolu następuje nawet do półtora roku;

4. naruszenie art. 136 § 1 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, bez przesłuchania świadków w sprawie w osobach A.K. oraz M.K., bez wzięcia pod uwagę oświadczeń ww. osób z dnia [...] stycznia 2021 r.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że już w treści odwołania z [...] stycznia 2021 r. zawarł szereg okoliczności i faktów, które należy wyjaśnić w toku niniejszej sprawy celem wyważenia jego argumentacji, bowiem przedstawione okoliczności dają podstawę do uchylenia decyzji. Nadto organ II instancji nie dokonał weryfikacji przedłożonych oświadczeń A.K. oraz M.K., którzy nadzorowali proces stosowania środków ochrony roślin na terenie areału uprawianego przez skarżącego i zawsze stosowali się do etykiet substancji środków ochrony roślin. Poza tym organ II instancji w żaden sposób nie zweryfikował okoliczności faktycznych przywołanych w odwołaniu.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonej części oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, alternatywnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ administracyjny oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że w niniejszej sprawie skarżący nie złożył wniosku o przeprowadzenie dowodu celem uzupełnienia materiałów w sprawie. Nadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się do treści oświadczeń złożonych przez pana K. oraz pana K. z dnia [...] stycznia 2021 r. W ocenie organu odwoławczego twierdzenia skarżącego dotyczące dopuszczalności stosowania środka propikonazolu, czasowego rozkładu w glebie, ilość przekroczenia oraz mała dotkliwość stanowią wyłącznie formę przyjętej linii obrony przed negatywnymi konsekwencjami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja naruszała prawo, choć nie wszystkie zarzuty skargi były uzasadnione.

W sprawie sporna między stronami była kwestia zasadności pomniejszenia płatności z powodu nałożenia na skarżącego kar administracyjnych z powodu nieprzestrzegania wymogów wzajemnej zgodności. Skarżący kwestionował ocenę zgromadzonych dowodów dotyczących stosowania przez skarżącego środków ochrony roślin zawierających jako substancję czynną propikonazol - środek niedopuszczony do użycia od 20 marca 2020 r. Skarżący nie kwestionował ustalenia o obecności w pobranej próbce buraka cukrowego pozostałości tego środka, lecz podważał ustalenie, że środek ten stosował po dacie wycofania propikonazolu z użycia. Twierdził mianowicie, że środek ochrony roślin zawierający tę substancję zastosował dnia [...] marca 2020 r., co ówcześnie było dopuszczalne.

Jak trafnie ocenił organ, użycie środków ochrony roślin zawierających propikonazol jako substancję czynną było niedozwolone od dnia 20 marca 2020 r. zgodnie z art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2018/1865 z 28 listopada 2018 r. w sprawie nieodnowienia zatwierdzenia substancji czynnej propikonazol, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 dotyczącym wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin, oraz w sprawie zmiany rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 540/2011. Przepis ten stanowił, iż: "Dodatkowy okres na zużycie zapasów przyznany przez państwa członkowskie zgodnie z art. 46 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009 musi być możliwie najkrótszy i upływać najpóźniej dnia 19 marca 2020 r.". Nie wydano jednocześnie aktu przedłużającego dla Polski prawo stosowania środków ochrony roślin zawierających propikonazol jako substancję czynną w okresie przypadającym po tej dacie.

Zgodnie natomiast z art. 28 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylające dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG (dalej: rozporządzenie 1107/2009): "Środek ochrony roślin nie jest wprowadzany do obrotu ani stosowany, chyba że uzyskał zezwolenie w danym państwie członkowskim zgodnie z niniejszym rozporządzeniem".

Jednocześnie przepisy art. 97 ust. 1 i art. 93 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 sankcjonują naruszenie zasad wzajemnej zgodności poprzez stosowanie kar administracyjnych. Załącznik nr II do tego rozporządzenia stanowi, że wymogi dotyczące zgodności określa ww. rozporządzenie nr 1107/2009. Wynika z tego, że sankcjonowanym obowiązkiem jest prowadzenie upraw zgodnie z wymogami tego rozporządzenia, co obejmuje również zakaz używania środków ochrony roślin niedopuszczonych do użycia w danym państwie członkowskim UE.

W rozpoznawanej sprawie, jak już była mowa, fakt użycia przez skarżącego środków zawierających propikonazol był bezsporny. W ocenie Sądu jednak zgromadzone dowody nie dawały podstaw do przyjęcia, że skarżący użył ich przed wejściem w życie zakazu ich stosowania.

Dla oceny prawidłowości podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia istotne było, że postępowanie w sprawach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego cechują odmienności w zakresie postępowania dowodowego w porównaniu z zasadami obowiązującymi w ogólnym postępowaniu administracyjnym.

Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 u.p.s.w.b.: "z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej".

Według art. 3 ust. 2 u.p.s.w.b.: "w postępowaniu organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisów art. 79a i art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się".

Nadto, stosownie do art. 7 ust. 3 tejże ustawy, "strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne."

W świetle przytoczonych regulacji stwierdzić należy, że u.p.s.w.b. zawiera szczególną, w stosunku do przepisów k.p.a., regulację dotyczącą prowadzenia przez organ postępowania dowodowego, ograniczającą jego obowiązki w tym zakresie. Na gruncie powołanej regulacji ustawodawca zdecydował się bowiem na odejście od zasady prawdy obiektywnej - wyrażonej w części drugiej art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. - nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz zrezygnował z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązek organów na tle tej ustawy został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Oznacza to w konsekwencji, iż nie ciąży na organach ARiMR obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc organ prowadzący postępowanie nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy (tj. jego uprawnienia do otrzymania wnioskowanej płatności). Jest jedynie obowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ciężar dowodu co do faktów, z których strona wywodzi skutki prawne, spoczywa na stronie (zob. wyr. NSA z 26 czerwca 2012 r., II GSK 810/11, wyr. NSA z 11 sierpnia 2016 r., II GSK 907/15 i II GSK 475/15, wyr. NSA z 1 lipca 2016 r., II GSK 407/15, wyr. NSA z 27 czerwca 2012 r. II GSK 863/11).

Sąd uznaje zatem, że w rozpoznawanej sprawie ciężar wykazania, że skarżący używał środków ochrony roślin zawierających substancje niedopuszczone do użycia obarczał organy ARiMR, ponieważ to one z faktu ich użycia wywodziły skutki prawne, którymi były przesłanki do zastosowania kar administracyjnych. Skarżącego natomiast obarczał ciężar wykazania, że pozostałości tych środków w stwierdzonych próbkach buraków cukrowych wynikają z legalnego użycia środków zawierających substancję przed datą wycofania z obrotu, dla wykazania zachowania wymogów wzajemnej zgodności.

Nie budzi wątpliwości, że organy ARiMR dowiodły obecności propikonazolu w próbce buraka cukrowego pobranej na polu skarżącego. Potwierdza to niezakwestionowana przez skarżącego treść "protokołu w zakresie stosowania środków ochrony roślin z uwzględnieniem realizacji zasad zintegrowanej ochrony roślin" z [...] października 2020 r. sporządzonego przez WIORiN .

Skarżący natomiast nie wykazał swojego twierdzenia o użyciu środka o nazwie Bumper Super 490 EC dnia [...] marca 2020 r. Jego aktywność w postępowaniu w zakresie wykazania daty stosowania spornych środków ochrony roślin ograniczyła się do oświadczenia w treści odwołania od decyzji organu pierwszej instancji o zastosowaniu preparatu zawierającego propikonazol w podanych ilościach dnia [...] marca 2020 r. Do odwołania dołączył oświadczenia dwóch pracowników o tym, że środki ochrony roślin stosowali zgodnie z "etykietą" (oświadczenie A.K.) oraz zgodnie z "rejestracją środków ochrony roślin" (oświadczenie M.K.).

Jak trafnie zwrócił uwagę organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skarżący jako użytkownik profesjonalny (również w rozumieniu art. 2 pkt 25 ustawy z 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin - Dz. U. z 2020 r. poz. 2097 ze zm.) obowiązany był prowadzić ewidencję zabiegów ochrony roślin. Skarżący tymczasem ani a toku kontroli prowadzonej przez WIORiN, ani w trakcie kontroli przez organ ARiMR ani również w postępowaniu w I i II instancji nie przedstawił dowodu potwierdzającego powoływaną przez siebie datę użycia środka o nazwie Bumper Super 490 EC zawierającego jako substancję czynną propikonazol. Przedstawiona i znajdująca się w aktach ARiMR ewidencja zabiegów ochrony roślin obejmująca również zabiegi dokonane przed tą datą nie dowodzi użycia dnia tego środka 14 marca 2020 r. Wg zapisów ewidencji, prowadzonej dla różnych upraw na licznych działkach, pierwszych zabiegów z użyciem środków ochrony roślin na działkach w [...], skąd pobrano próbkę buraka cukrowego wykazującą obecność pozostałości propikonazolu, miano dokonać [...] maja 2020 r. Wg zapisów ewidencji nie dokonywano zabiegów w uprawach jęczmienia ozimego, który wg skarżącego miał być tam uprawiany w marcu 2020 r. przed zamianą uprawy na uprawę buraków cukrowych.

Jednocześnie przedstawione przez skarżącego oświadczenia pracowników również nie dotyczyły daty spornych zabiegów z użyciem środków ochrony roślin. Skarżący nie złożył także wniosku o przesłuchanie tych osób. W tej sytuacji Sąd uznał, że organy ARiMR zasadnie przyjęły, że skarżący nie wykazał podnoszonej okoliczności faktycznej, a jak wskazano - zgodnie z art. 3 ust. 3 u.p.s.w.b. - to jego obarczał ciężar dowodu w tej kwestii.

Ostatecznie Sąd uznał, że trafnie przyjęto, iż skarżący naruszył art. 28 ust. 1 rozporządzenia nr 1107/2009 czyli jeden z wymogów wzajemnej zgodności, którego niedochowanie stanowi przesłankę zastosowania sankcji - kary administracyjnej (art. 97 ust. 1 rozporządzenia 1306/2013).

Tym niemniej, w ocenie Sądu, organy ARiMR przynajmniej nienależycie uzasadniły rozstrzygnięcie w zakresie nałożonej na skarżącego kary administracyjnej.

Z art. 39 ust. 1 rozporządzenia 640/2014 wynika, że podstawowa stawka kary administracyjnej w przypadku stwierdzonej niezgodności wynosi 3%. W przypadku stwierdzenia powtarzalności niezgodności stawkę mnoży się przez trzy (art. 39 ust. 4 rozporządzenia 640/2014). Zgodnie z art. 99 ust. 1 zd. 2 rozporządzenia 1306/2013 w celu obliczenia zmniejszeń i wykluczeń uwzględnia się dotkliwość, trwałość i powtarzalność stwierdzonej niezgodności (...). Kryteria te są zdefiniowane w art. 38 pkt 1 - 4 rozporządzenia 640/2014. I tak:

- przez powtarzalność rozumie się: "niezgodności oznacza niezgodność z tym samym wymogiem lub normą, wykrytą więcej niż raz w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych, o ile poinformowano beneficjenta o poprzednich przypadkach niezgodności, oraz, zależnie od okoliczności, dano mu możliwość zastosowania środków niezbędnych do usunięcia poprzedniej niezgodności (...)" (art. 38 pkt 1 rozporządzenia 640/2014).

- "zasięg" niezgodności określa się, uwzględniając w szczególności, czy ma ona daleko idące konsekwencje, czy też ograniczają się one wyłącznie do danego gospodarstwa (art. 38 pkt 2 rozporządzenia 640/2014).

- "dotkliwość" niezgodności zależy w szczególności od znaczenia jej konsekwencji, z uwzględnieniem celów wymogu lub normy, których dotyczy dana niezgodność (art. 38 pkt 3 rozporządzenia 640/2014),

- "trwałość" niezgodności zależy w szczególności od długości okresu, w którym występują jej skutki, lub od możliwości usunięcia tych skutków przy użyciu racjonalnych środków (art. 38 pkt 4 rozporządzenia 640/2014).

Zgodnie z art. 42 ust. 1 i 2 u.p.s.w.b. waga naruszeń określana jest punktowo, zaś sposób obliczenia liczby punktów określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom (Dz. U. z 2015 r. poz. 743 ze zm.).

Organ, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odwołując się do przepisów ww. rozporządzenia, stwierdził, że w raporcie z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności organ I instancji przypisał uchybieniu łącznie 7 punktów, czyli - jak wskazał Dyrektor Oddziału Regionalnego - najmniejszą możliwą liczbę. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał jednak, że punkty przypisano na podstawie załącznika nr 2 tabeli VII pkt 1.4. Wynika z tego, że przypisano skarżącemu naruszenie, które wg opisu zawartego w ww. przepisie polega na stwierdzeniu "niekompletności lub braku ewidencji zabiegów wykonywanych przy użyciu środków ochrony roślin".

Jednocześnie - już uzasadniając zastosowanie wyższej (pomnożonej przez trzy) stawki kary administracyjnej - organ odwoławczy wskazał, że (cyt): "(...) pomimo początkowego zastosowania 3% - owego zmniejszenia płatności Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił, iż stwierdzone w roku 2020 uchybienie [...] ma charakter powtarzający się zarówno w roku 2020 jak i roku 2019. Odnosząc się do powyższego Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wyjaśnia, iż w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2019 zakończonej decyzją nr [...] z dnia [...].02.2020 r. stwierdzono również nieprzestrzeganie norm lub wymogów wskazując na uchybienie [...] (vide decyzja nr [...] w aktach sprawy)" (str. 25 zaskarżonej decyzji).

W żaden sposób nie zidentyfikowano jednak naruszenia wymogu lub normy rzekomo przypisanego skarżącemu w latach wcześniejszych. Tymczasem, jak już wskazano powtarzalność niezgodności - zgodnie z art. 38 ust. 1 rozporządzenia 640/2014 oznacza "niezgodność z tym samym wymogiem lub normą, wykrytą więcej niż raz w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych". Dla wykazania tożsamości naruszenia posłużono się wyłącznie kodem niezgodności rzekomo w kolejnym roku stwierdzonej w uprawach skarżącego, co samo z siebie, bez wyjaśnienia co oznacza kod, powoduje, że uzasadnienie ustalenia o powtarzalności jest niezrozumiałe, zarówno dla strony jak i dla sądu kontrolującego legalność decyzji.

Pomimo tego, iż akta przedstawione WSA w Gorzowie Wlkp. nie zawierały odpisu decyzji "nr [...]" mającej potwierdzać powtarzalność stwierdzonego naruszenia w zakresie wzajemnej zgodności, Sąd zaniechał przeprowadzania dowodu z tego dokumentu, ponieważ decyzja administracyjna nie może stanowić wiążącego - jako dokumentu urzędowego - art. 76 § 1 k.p.a. dowodu w zakresie zawartych w niej ustaleń ani oceny dowodów. Nadto czynienie ustaleń dotyczących przesłanek wpływających na rozmiar kar administracyjnych wykracza poza uprawnienia sądu administracyjnego, gdyż pozostaje ono domeną organu administracji, Zadaniem sądu administracyjnego jest kontroli legalności decyzji m. in. w zakresie oceny dowodów.

Co więcej, w kontekście powołanej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji kwalifikacji stwierdzonego uchybienia, dokonanej na podstawie rozporządzenia w sprawie punktacji, nie jest jasne, jak ostatecznie zakwalifikowano naruszenie skarżącego - czy jako naruszenie wymogu niestosowania środków ochrony roślin niedopuszczonych do użycia, czy jako naruszenie w zakresie dokumentowania zabiegów z użyciem środków ochrony roślin, bądź jako oba. Zgodnie natomiast z art. 38 ust. 1 rozporządzenia 640/2014 warunkiem uznania naruszenia za powtarzalne jest tożsamość naruszonego wymogu lub normy w przypadku kolejnych uchybień. W sytuacji, gdy zaskarżona decyzja nie daje jasnej odpowiedzi na pytanie, naruszenie którego wymogu lub normy stało się podstawą nałożenia na skarżącego kary administracyjnej za rok 2020, brak podstaw do uznania, czy naruszenie było tożsame z przypisanym w latach wcześniejszych. Sąd wskazuje przy tym, że rozważenia przez organy ARiMR może również wymagać to, czy naruszenia w zakresie niedokumentowania stosowania środków ochrony roślin mogą być uznane za tożsame z naruszeniem polegającym na stosowaniu środków ochrony roślin niedopuszczonych do obrotu.

Wobec stwierdzonych braków argumentacyjnych zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że w zakresie uznania naruszenia za powtarzalne, a w konsekwencji również w zakresie rozmiaru nałożonych na skarżącego kar administracyjnych, była ona arbitralna. Naruszała tym samym art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 39 ust. 4 zd. 1 rozporządzenia 640/2014 r.

Z powyższych przyczyn Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku), Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez skarżącą koszt wpisu od skargi (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, z późn. zm.), w wysokości 480 zł, oraz koszt opłaty skarbowej od złożonego dokumentu pełnomocnictwa (17 zł) – łącznie kwotę 697 zł.

W ponownym postępowaniu organ rozważy ostateczną kwalifikację stwierdzonego uchybienia, przypisując je do wymogu i normy i ustali czy istotnie cechuje je w tym zakresie powtarzalność w rozumieniu art. 38 ust. 1 rozporządzenia 640/2014 oraz sporządzi uzasadnienie decyzji wyczerpująco wyjaśniające podstawy rozstrzygnięcia w zakresie rozmiaru nałożonych kar administracyjnych.