Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 361/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 62 i 62a
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Sędzia WSA Marcin Małek (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2024 r. sprawy ze skargi T. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 10 kwietnia 2024 r., znak: 0601-IEE.7192.65.2024.7 w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 10 kwietnia 2024 roku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 pkt 2 u.p.e.a – po rozpoznaniu zażalenia T. T. (dalej: "zobowiązany" lub "skarżący") na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Biłgoraju z 13 lutego 2024 roku (dalej: "organ egzekucyjny") w sprawie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne – utrzymał zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji w mocy.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny.

Dyrektor Oddziału Ubezpieczeń Społecznych w Biłgoraju działając jako organ egzekucyjny prowadził wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionych przez wierzyciela – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Biłgoraju Inspektorat w Zamościu, tytułów wykonawczych z 8 stycznia 2024 roku o numerach:

1. TW4030124000275, którym objęto nieuiszczone składki na ubezpieczenie społeczne za lipiec 2022 roku oraz wrzesień i październik 2023 roku, wraz z odsetkami za zwłokę oraz koszty upomnienia;

2. TW4030124000276, którym objęto nieuiszczone składki na ubezpieczenie zdrowotne za styczeń 2021 roku, lipiec 2022 roku oraz wrzesień i październik 2023 roku wraz z odsetkami za zwłokę oraz koszty upomnienia;

3. TW4030124000277, którym objęto nieuiszczone składki na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za wrzesień i październik 2023 roku wraz z odsetkami za zwłokę oraz koszty upomnienia.

Zaległości wskazane w ww. tytułach wykonawczych wynikały ze złożonych przez zobowiązanego deklaracji. Odpisy powyższych tytułów zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 16 stycznia 2024 roku.

Zawiadomieniami z 9 stycznia o numerach: ZAR030124000237, ZAR030124000238 oraz ZAR030124000239 organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A. B. S.A. Wydruki przedmiotowych zawiadomień doręczono pełnomocnikowi zobowiązanego w dniu 11 stycznia 2024 roku, natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności – A. B. S.A. w dniu 9 stycznia 2024 roku. Odpowiadając na zajęcia, pismami z dnia 11 i 26 stycznia 2024 roku A. B. S.A. zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w realizacji w postaci zbiegu egzekucji administracyjnych, prowadzonych przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. i Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. L. do wierzytelności z zajętego rachunku bankowego. Poinformował również, że stosownie do art. 69a u.p.e.a., środki uzyskane z realizacji ww. zajęć przekazywane będą do Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B..

Zobowiązany wniósł natomiast skargę na czynności egzekucyjne zarzucając organowi egzekucyjnemu naruszenie art. 62 § 1 u.p.e.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące prowadzeniem egzekucji przez Dyrektora Oddziału ZUS w B. w sytuacji, gdy z uwagi na zbieg egzekucji winna być ona prowadzona przez sądowy organ egzekucyjny, który pierwszy dokonał zajęcia wierzytelności. Argumentował, że komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w Z. zajął wierzytelności z rachunku bankowego w B. P. S.A. w dniu 21 października 2022 roku, więc dalsze postępowanie egzekucyjne powinno być prowadzone przez ten organ. Z tych względów wniósł o uchylenie wszystkich dotychczas podjętych czynności egzekucyjnych.

Postanowieniem z 13 lutego 2024 roku nr [...] wydanym na podstawie art. 54 § 4 u.p.e.a., Dyrektor Oddziału ZUS w B. oddalił skargi na czynności egzekucyjne zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w A. B. S.A. dokonane zawiadomieniami z 9 stycznia 2024 roku o numerach: [...]

Postanowienie to zostało zaskarżone przez zobowiązanego zażaleniem, w którym zarzucił naruszenie art. 62 § 1 u.p.e.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące prowadzeniem egzekucji przez Dyrektora Oddziału ZUS w B. w sytuacji, gdy z uwagi na zbieg egzekucji winna być ona prowadzona przez sądowy organ egzekucyjny, który jako pierwszy dokonał zajęcia wierzytelności, co w konsekwencji winno prowadzić do uwzględnienia skargi w niniejszej sprawie.

Utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji organ odwoławczy zauważył, że w niniejszej sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy egzekucyjnej w brzmieniu sprzed 25 marca 2024 roku. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 54 § 1 u.p.e.a.

Analizując przebieg zaskarżonych czynności egzekucyjnych polegających na zajęciach dokonanych zawiadomienia z dnia 9 stycznia 2024 roku o numerach: [...] organ nadzoru stwierdził, iż zostały przeprowadzone prawidłowo. Podstawę ww. zajęć stanowiły tytuły wykonawcze z 8 stycznia 2024 roku o nr [...], którymi objęto składki na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za wskazany okres. W ocenie organu odwoławczego, zawiadomienia te spełniają wymagania określone w art. 67 § 2 i § 2a u.p.e.a.

Organ wskazał też, że jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia o zajęciu, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony odpis i zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego. W niniejszej sprawie zawiadomienia o zajęciu wierzytelności zostały doręczone A. B. S.A. w postaci elektronicznej z wykorzystaniem systemu Ogniwo w dniu 9 stycznia 2024 roku, zaś pełnomocnikowi zobowiązanego w dniu 11 stycznia 2024 r.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie wszystkie wymogi formalnoprawne wynikające z ww. przepisów wymagane przy dokonywaniu czynności egzekucyjnych polegającej na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego zostały przez Dyrektora Oddziału ZUS w B. zachowane, w związku z tym skarga na tę czynność egzekucyjną jest niezasadna. Organ odwoławczy podniósł również, że nie doszło do zbiegu egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Dyrektora Oddziału ZUS w B. z egzekucją sądową prowadzoną przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z. do wierzytelności z rachunku bankowego A. B. S.A. W sprawie doszło do zbiegu egzekucji, ale tych prowadzonych przez Dyrektora Oddziału ZUS w B. i Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. L., wobec czego organ egzekucyjny nie mógł łącznie prowadzić egzekucji - czego domagał się pełnomocnik zobowiązanego – gdyż nie brał udziału w zbiegu egzekucji prowadzonej z wierzytelności z rachunku bankowego w A. B. S.A. Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu, Dyrektor Oddziału ZUS w B. nigdzie w zaskarżonym postanowieniu nie stwierdził, że organem właściwym do prowadzenia łącznej egzekucji w przedmiotowej sprawie jest wyznaczony [...] Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Z..

Tym samym podzielił wyrażone w zaskarżonym postanowieniu stanowisko Dyrektora Oddziału ZUS w B., że skarga na czynności egzekucyjne jest niezasadna.

Zobowiązany zaskarżył opisane postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie zarzucając mu naruszenie art. 62 § 1 u.p.e.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące prowadzeniem egzekucji przez Dyrektora Oddziału ZUS w B. w sytuacji, gdy z uwagi na zbieg egzekucji winna być ona prowadzona przez sądowy organ egzekucyjny, który jako pierwszy dokonał zajęcia wierzytelności. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu wskazał, że postanowienie to zostało wydane z naruszeniem art. 62 § 1 u.p.e.a. Egzekucja prowadzona przez Dyrektora Oddziału ZUS w B. wierzytelności z P. B. P. S.A. pozostaje bowiem w biegu z wcześniejszą egzekucją tych wierzytelności dokonaną przez K. J. K. Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z.. [...] zajął wierzytelności w dniu 21 października 2022 roku, zatem dalsze postępowanie egzekucyjne winno być prowadzone przez komornika działającego jako sądowy organ egzekucyjny.

Dodał, że w sądowym postępowaniu egzekucyjnym zaskarżył czynności komornika zarzucając naruszenie art. 831 § 1 pkt 7 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie w sprawie skutkujące egzekucją wierzytelności przypadających dłużnikowi z budżetu państwa lub od Narodowego Funduszu Zdrowia z tytułu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej oraz art. 890 § 2 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie skutkujące zajęciem wierzytelności z rachunku bankowego dłużnika przeznaczonych na wypłaty wynagrodzeń dla pracowników dłużnika podczas gdy prawidłowe zastosowanie wskazanego przepisu winno prowadzić do zwolnienia przez komornika spod egzekucji środków przeznaczonych na wypłat wynagrodzeń dla pracowników dłużnika.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie wniósł o jej oddalenie.

W jego ocenie, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zarzuty zawarte w skardze są bezzasadne. Organ odwoławczy wskazał, że w skardze błędnie wskazano, że zaskarżona czynność dotyczy zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w P. B. P. S.A. W sprawie doszło do zbiegu egzekucji administracyjnych prowadzonych przez Dyrektora Oddziału ZUS w B. i Naczelnika Skarbowego w T. L., zatem sądowy organ egzekucyjny nie mógł prowadzić egzekucji, gdyż nie brał udziału w egzekucji prowadzonej z wierzytelności z rachunku bankowego w A. B. S.A.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.

Na wstępie podnieść należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Kierując się powyższymi regułami, Sąd uznał, że skarga podlegała oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest legalność dokonanej przez organ czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego skarżącego, a w konsekwencji zasadność oddalenia jego skargi na tę czynność. Czynność egzekucyjna to, jak wynika z art. 1a pkt 2 u.p.e.a., wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.

Środkiem zaskarżenia na czynność egzekucyjną jest skarga w rozumieniu art. 54 § 1 u.p.e.a. i służy wyłącznie na czynności o charakterze wykonawczym i tylko takie, które nie mogą być zaskarżone innym środkiem prawnym przewidzianym w u.p.e.a. Skarga na czynności egzekucyjne nie będzie przysługiwać w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie zarzutów, zażalenia na postanowienie, żądania wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu powszechnego. Oznacza to, że składana w trybie art. 54 u.p.e.a. skarga nie może stanowić odmiennego do wskazanych wyżej środka zaskarżenia, a jej ograniczony zakres sprawia, że w ramach skargi nie mogą być badane zarzuty materialnoprawne. Ponadto, nie ma podstaw, aby skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 749/13).

Na podstawie analizy akt sprawy wynika, że w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w u.p.e.a., co zresztą nie podlega kwestionowaniu przez skarżącego. Zdaniem Sądu, organ egzekucyjny dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 80 § 1 - 3 u.p.e.a. Jak ocenił, nie ulega wątpliwości, że zawiadomienie skierowane do dłużnika zajętej wierzytelności zawiera wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 pkt 1-9 oraz § 2a pkt 1-2 u.p.e.a.

Organ egzekucyjny na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych, w dniu 9 stycznia 2024 roku przesłał do A. B. S.A. jako do dłużnika zajętej wierzytelności, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z prowadzonego przez ten bank na rzecz skarżącego rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Dyrektor Oddziału ZUS w B. jednocześnie wezwał bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności. Ponadto organ wezwał bank, aby niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu, zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego, oraz by po powstaniu wierzytelności, jeżeli jej wysokość przekracza kwotę wolną od egzekucji, a zajęta kwota nie wystarcza na zaspokojenie egzekwowanych należności pieniężnych, zawiadomił o zbiegu egzekucji. Zawiadomienie zawierało pouczenia dla banku i zobowiązanego. Zawiadomienie wraz z odpisem tytułów wykonawczych zostało skutecznie doręczone skarżącemu oraz jego pełnomocnikowi w dniu 11 stycznia 2024 roku.

W następstwie tego, skarżący podniósł, że w jego ocenie, zbieg egzekucji powoduje, że dalsze prowadzenie egzekucji winno zostać powierzone komornikowi sądowemu. Do zbiegu egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej w rozumieniu art. 62 u.p.e.a. dochodzi wówczas, gdy organ egzekucyjny prowadzący egzekucję administracyjną oraz organ prowadzący egzekucję sądową wobec tego samego zobowiązanego, dokonały zajęcia tej samej nieruchomości, rzeczy ruchomej lub prawa majątkowego. W konsekwencji organy te konkurują ze sobą o to, kto zrealizuje zajęcie egzekucyjne. Istotnym jest jednak o czym stanowi art. 62a u.p.e.a., że zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej nie wstrzymuje jednak czynności egzekucyjnych.

Egzekucja wierzytelności w przedmiotowej sprawie dotyczy rachunku bankowego skarżącego w A. B. S.A., co do którego Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Z. nie składał zawiadomienia o zajęciu wierzytelności. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie nie doszło do zbiegu egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Dyrektora Oddziału ZUS w B. oraz egzekucji sądowej realizowanej przez Komornika przy Sądzie Rejonowym w Z.. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że Komornik przy Sądzie Rejonowym w Z. nie brał udziału w egzekucji prowadzonej z wierzytelności rachunku bankowego skarżącego w A. B. S. A., w związku z czym doszło jedynie do zbiegu egzekucji administracyjnej między Dyrektorem Oddziału ZUS w B., a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w L.. Okoliczność tę potwierdzają pisma A. B. S.A. datowane na 11 i 26 stycznia 2024 roku.

Mając to wszystko na uwadze Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszeń prawa procesowego lub prawa materialnego, które stanowiłyby podstawę do uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Z uwagi na powyższe Sąd orzekł o oddaleniu skargi w myśl art. 151 p.p.s.a.