Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2576/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 61a § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant sekretarz sądowy Joanna Ołdakowska po rozpoznaniu w dniu 19 września 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 3819/15 w sprawie ze skargi M.Z. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 3819/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę M.Z. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Orzeczeniem z dnia [...] października 1966 r. nr [...] (dalej orzeczenie z [...] października 1966 r.) Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Urząd Spraw Wewnętrznych orzekło o wywłaszczeniu za odszkodowaniem m. in. nieruchomości położonych w gm. kat. [...], pow. [...], cz. pgr. Ikat. [...] o pow. 150 m2 z całości 1172 m2, stanowiącej faktyczną własność zmarłego J.J. (pkt 36 orzeczenia) i cz. pbud. Ikat. [...] o pow. 42 m2 z całości 143 m2, stanowiącej faktyczną własność nieznanej K.M., nieznanej E.M. oraz nieznanej W.M. po 1/3 cz. (pkt 55 orzeczenia).

Pismem z 15 września 2008 r. M.Z. (dalej wnioskodawca bądź skarżący) wniósł do Starostwa Powiatowego w [...] o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] października 1966 r. nr [...].

Postanowieniem z [...] września 2008 r. nr [...] Starosta [...] przekazał wniosek z 15 września 2008 r. według właściwości Ministrowi Infrastruktury.

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] Minister Infrastruktury umorzył postępowanie z wniosku M.Z. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] października 1966 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia części nieruchomości oznaczonych jako pgr. [...] i pbud. [...].

Pismem z 17 października 2011 r. M.Z. wniósł do Wojewody [...] wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] października 1966 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia za odszkodowaniem nieruchomości położonych w miejscowości [...], pow. [...], oznaczone jako działki pgr. [...].

Pismem z 17 listopada 2011 r. nr [...] Minister Infrastruktury przekazał wniosek M.Z. z 15 września 2008 r. Wojewodzie [...].

Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] maja 2012 r.) Wojewoda Podkarpacki umorzył postępowanie z wniosku M.Z. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] października 1966 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia części nieruchomości oznaczonych jako pgr. [...] i pbud. [...].

Pismem z 4 czerwca 2012 r. M.Z. odwołał się od decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2012 r.

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy decyzję z [...] maja 2012 r.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] stycznia 2015 r.) Minister Infrastruktury i Rozwoju odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] października 1966 r. nr [...] w części dotyczącej nieruchomości położonych w gm. kat. [...], pow. [...], ozn. jako działki cz. pgr. lkat. [...] o pow. 150 m2 z całości 1172 m2 (pkt 36 orzeczenia) i działki cz. pbud. lkat. [...] o pow. 42 m2 z całości 143 m2 (pkt 55 orzeczenia).

Pismem z 11 sierpnia 2015 r. M.Z. ponownie wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] października 1966 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia za odszkodowaniem nieruchomości położonych w gm. kat. [...] pow. [...], ozn. jako działki cz. pgr. lkat. [...] o pow. 150 m2 z całości 1172 m2 (pkt 36 orzeczenia) i działki cz. pbud. lkat. [...] o pow. 42 m2 z całości 143 m2 (pkt 55 orzeczenia).

Postanowieniem z [...] września 2015 r. nr [...] (dalej postanowienie z [...] września 2015 r.) Minister Infrastruktury i Rozwoju odmówił wszczęcia postępowania z wniosku M.Z. w sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] października 1966 r. nr [...].

Pismem z 14 września 2015 r. M.Z. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z [...] września 2015 r.

Postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. znak [...] (dalej postanowienie z [...] października 2015 r.) Minister Infrastruktury i Rozwoju (dalej Minister) utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] września 2015 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] października 1966 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia za odszkodowaniem nieruchomości położonych w gm. kat. [...], pow. [...], ozn. jako działki cz. pgr. Ikat. [...] o pow. 150 m2 z całości 1172 m2 (pkt 36 orzeczenia) stanowiącej faktyczną własność zmarłego J.J. i działki cz. pbud. Ikat. [...] o pow. 42 m2 z całości 143 m2 (pkt 55 orzeczenia), stanowiących w dacie wywłaszczenia własność nieznanej K.M., nieznanej E.M. i nieznanej W.M. po 1/3 części.

W uzasadnieniu postanowienia z [...] października 2015 r. Minister wskazał, że zgodnie z art. 61a kpa, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Niedopuszczalne jest wszczęcie przez organ administracji ponownego postępowania o wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, gdy zachodzi tożsamość przedmiotowa i podmiotowa sprawy, a nie uległ zmianie stan prawny, który uzasadniałby prowadzenie postępowania nadzorczego na nowo. Ponowne orzekanie w tej samej sprawie naruszałoby powagę rzeczy osądzonej, co wypełniałoby przesłankę z art. 156 § 1 pkt 3 kpa i uzasadniałoby stwierdzenie nieważności takiej decyzji.

Rozpoznawany obecnie wniosek skarżącego jest kolejnym wystąpieniem o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji i w tej samej części. Uprzedni wniosek został rozpoznany i sprawa została zakończona decyzją ostateczną Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] stycznia 2015 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] października 1966 r. nr [...] w zaskarżonej części.

Minister w postanowieniu z [...] września 2015 r. wywiódł, że skarżący odebrał decyzję z [...] stycznia 2015 r., zawierającą informację o środku zaskarżenia. Wnioskodawca nie skorzystał z przysługującego mu prawa do wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, co spowodowało, że decyzja z [...] stycznia 2015 r. wraz z bezskutecznym upływem terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, stała się ostateczna.

W świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i jednolitej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, niedopuszczalne jest prowadzenie kolejnego postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, w której występują te same strony, jest ten sam przedmiot postępowania oraz ten sam stan faktyczny i prawny, a wydanie kolejnej decyzji w tej samej sprawie zakończonej uprzednio decyzją ostateczną, byłoby obciążone wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa.

Minister w postanowieniu z [...] września 2015 r. wskazał, że zarzut braku udziału w postępowaniu E.Z. może stanowić ewentualną przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, nie zaś przesłankę stwierdzenia nieważności.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M.Z., zarzucając postanowieniu z [...] października 2015 r.:

A) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, a to:

a. rażące naruszenie prawa w postaci niewłaściwego zastosowania art. 61a § 1 kpa, co doprowadziło do braku stwierdzenia podstaw do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji (czyli nadzwyczajnego weryfikacyjnego postępowania administracyjnego) i odmowie wszczęcia postępowania, mimo prowadzenia postępowania i skierowana przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] decyzji do osób, które nie żyły w dacie orzekania, co stanowiło naruszenie art. 30 § 4 i 5, art. 97 § 1 pkt 1 i art. 105 kpa przez ich niezastosowanie, mimo, że okoliczność ta nie była w ogóle przedmiotem poprzednich postępowań w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji inicjowanych przez stronę tj. M.Z. i przez to nie może korzystać z przymiotu powagi rzeczy "rozstrzygniętej decyzją ostateczną";

b. rażące naruszenie prawa procesowego, w tym art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 1 kpa, przez niewyczerpanie całości materiału dowodowego, błędne ustalenia faktyczne i nieodpowiadające logice ani rzeczywistemu stanowi rzeczy ustalenia interpretacyjne, wybiórcze potraktowanie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, niewyczerpujące zebranie i dowolne potraktowanie całego materiału dowodowego, w tym w szczególności brak odniesienia się przez organ orzekający do podnoszonej przez stronę okoliczności skierowania decyzji do zmarłej strony - osoby, która w danym momencie nie miała już przymiotu strony;

c. rażące naruszenie prawa w postaci błędnego utożsamienia przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju przestanki braku udziału w postępowaniu bez własnej winy przez E.Z. i/lub jego następców prawnych, która jest przesłanką wznowienia postępowania administracyjnego z art. 145 § 1 pkt 4 kpa z przesłanką oznaczenia jako strony postępowania i skierowania decyzji do osoby zmarłej, czyli do J.J., który zgodnie z materiałem zgromadzonym przez organ w dacie prowadzenia postępowania już nie żył, która to przesłanka jest przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 2 kpa będąc przejawem "rażącego naruszenia prawa", o którym mowa w przepisie. Minister Infrastruktury i Rozwoju wielokrotnie poucza stronę o możliwości wznowienia postępowania administracyjnego, nie dostrzegając przy tym, że decyzja wydana przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] dotknięta jest wadliwością mającą charakter bardziej kwalifikowany, tj. "nieważnością", w przedmiocie stwierdzenia której winien on wszcząć stosowne postępowanie;

d. rażące naruszenie prawa w postaci naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 1 w zw. z art. 156 § 1 w zw. z art. 158 § 2 kpa w postaci braku wykazania, że w poprzednio prowadzonych postępowaniach w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Minister Infrastruktury i Rozwoju (wnioski z 15 września 2008 r. i 17 listopada 2011 r.) przeprowadził kompleksowe badanie wszystkich przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 kpa a także naruszenie ww. przepisów kpa przez brak uzasadnienia faktycznego zajętego stanowiska odnośnie braku spełnienia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, przejawiające się lakonicznym stwierdzeniem ze strony organu, że "wszystkie przesłanki zostały zbadane przez organ" i powoływanie się w tym zakresie na powagę rzeczy rozstrzygniętej decyzją (która w żaden sposób w realiach prowadzonego przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju postępowania/ postępowań nie może mieć zastosowania z uwagi na brak badania przez organ przesłanek stwierdzenie nieważności decyzji, jak chociażby rażącego naruszenia prawa w postaci skierowanie decyzji do zmarłego);

e. rażące naruszenie prawa w postaci naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 1 w zw. z art. 156 § 1 kpa skutkujące niepotraktowaniem jako rażącego naruszenia prawa przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju braku zachowania przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] minimalnych standardów praworządności i zasad procedury wynikającej z ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości [Dz. U. z 1961 r. nr 18, poz. 94, dalej ustawa z 1958 r. bądź uztwn], co doprowadziło do rażącego naruszenia m. in. art. 1, 7, 10, 15 ust. 2, art. 16 ust. 1 i 3, art. 17, 20 ust. 2, art. 21 i art. 22 ust. 1 uztwn przez ich niezastosowanie i tym samym uniemożliwienie prawowitemu właścicielowi, tj. E.Z. wzięcia udziału w postępowaniu, składania pism, wniosków, wypowiadania się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz uzyskania nieruchomości zamiennej lub stosownego odszkodowania, zaś prowadzenie tegoż postępowania w stosunku do osoby zmarłej, tj. J.J.;

f. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa przez ich błędne zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju postanowienia z [...] września 2015 r. o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Urząd Spraw Wewnętrznych w sprawie nr [...] z powołaniem się na powagę rzeczy rozstrzygniętej, która w realiach niniejszej sprawy nie występuje;

g. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa przez jego niezastosowanie przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju, i brak uchylenia zaskarżonego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy postanowienia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] września 2015 r., mimo że skarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem szeregu przepisów postępowania oraz rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym m. in. przez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie, w której decyzja została wydana do zmarłego J.J., co stanowi przesłankę "rażącego naruszenia prawa", dającą podstawę do przeprowadzenia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenie nieważności decyzji z [...] października 1966 r.;

B. naruszenie przepisów postępowania i naruszenie przepisów prawa materialnego, które doprowadziło do nieważności skarżonego postanowienia z [...] października 2015 r. i poprzedzającego go postanowienia z [...] września 2015 r. o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...], które to naruszenia są przyczyną nieważności skarżonego postanowienia z uwagi na utrzymywanie w obrocie prawnym aktów dotkniętych wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa wynikającej z "rażącego naruszenia prawa" przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju przez utrzymanie w obrocie prawnym aktów dotkniętych wadą nieważności. W ocenie skarżącego odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji (i utrzymanie w mocy tej odmowy przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju na skutek wniesienia przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) w przypadku istnienia stwierdzonej przez organ wad w postaci "skierowania decyzji do zmarłego J.J." stanowi przejaw rażącego naruszenia prawa popełnionego przy utrzymaniu w mocy postanowienia z [...] września 2015 r. i jako takie wypełnia dyspozycję normy art. 156 § 1 pkt 2 kpa;

Skarżący wniósł o: stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, a w razie niepodzielenia poglądu o jego nieważności, o uchylenie zaskarżonego postanowienia; stwierdzenie nieważności względnie uchylenie postanowienia z [...] września 2015 r.; zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi rozwinięto argumentację w odniesieniu do każdego z zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.

Sąd I instancji w uzasadnieniu wskazał, że skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 61a § 1 kpa, zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Odmowa wszczęcia postępowania następuje z przyczyn o charakterze procesowym, które czynią stosowny wniosek niedopuszczalnym. Organ na tym etapie postępowania bada, czy zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania, dokonując oceny, czy istnieją przesłanki procesowe uniemożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku. Oznacza to, że odmowa wszczęcia postępowania może mieć miejsce jedynie w sytuacjach oczywistych, nie wymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Z treści art. 61a § 1 kpa wynikają dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, przy czym przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane.

W orzecznictwie wskazuje się, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 kpa, należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (wyrok WSA w Szczecinie z 9.4.2014 r. II SA/Sz 1285/13; wyrok WSA w Kielcach z 10.10.2013 r. II SA/Ke 709/13; wyrok WSA w Warszawie z: 14.4.2014 r. VII SA/Wa 65/14; 10.9.2014 r. VII SA/Wa 141/14).

W przedmiotowej sprawie, organy za inną przyczynę uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego uznały fakt, że w tej samej sprawie toczyło się już postępowanie i zapadło rozstrzygnięcie o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] października 1966 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia za odszkodowaniem nieruchomości położonych w gm. kat. [...], pow. [...], ozn. jako działki cz. pgr. Ikat. [...] o pow. 150 m2 z całości 1172 m2 (pkt 36 orzeczenia) stanowiącej faktyczną własność zmarłego J.J. i działki cz. pbud. Ikat. [...] o pow. 42 m2 z całości 143 m2 (pkt 55 orzeczenia), stanowiących w dacie wywłaszczenia własność nieznanej K.M., nieznanej E.M. i nieznanej W.M. po 1/3 części.

"Postanowienie" [winno być "decyzję"] tej treści wydał Minister Infrastruktury i Rozwoju dnia [...] stycznia 2015 r.

W kolejnym wniosku złożonym dnia 21 września 2015 r. M.Z. domagał stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] października 1966 r., podnosząc że właściciel wywłaszczonej nieruchomości E.Z. nie brał udziału w postępowaniu.

Sąd I instancji podzielił zapatrywania organu co do niedopuszczalności ponownego wszczęcia postępowania o stwierdzenie orzeczenia z [...] października 1966 r.

Stanowiska tego nie zmieniły zarzuty skargi. Skarżący nie złożył wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji z [...] stycznia 2015 r. Zarzuty postawione w rozpoznawanej skardze stanowią faktycznie polemikę z treścią tej decyzji, a nie z postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania utrzymanym zaskarżonym postanowieniem z [...] października 2015 r.

Wbrew zarzutom skarżącego, w decyzji z [...] stycznia 2015 r. organ rozważał kwestię do kogo skierowane było orzeczenie z [...] października 1966 r. W decyzji z [...] stycznia 2015 r. Minister wskazał, że wymienienie w decyzji zmarłego J.J. nie jest równoznaczne ze skierowaniem decyzji do zmarłego. Umieszczenie nazwiska tej osoby w orzeczeniu miało na celu jedynie bliższe oznaczenie nieruchomości, która podlegała wywłaszczeniu. Ówczesny właściciel nieruchomości był organowi nieznany i nie zgłosił się do właściwego organu wobec obwieszczenia o dobrowolne odstąpienie nieruchomości. Wskazano, że ubiegający o wywłaszczenie podjął starania mające na celu ustalenie właścicieli wywłaszczanej nieruchomości. Wywiedziono, że w dacie wywłaszczenia organ nie dysponował dokumentami pozwalającymi na ustalenie faktycznego właściciela oraz jego adresu zamieszkania.

Powyższe wskazuje, że okoliczność ewentualnego skierowania decyzji do osoby nieżyjącej była przedmiotem rozważań zawartych w decyzji z [...] stycznia 2015 r. Nie była to nowa okoliczność, która pozwoliłaby na wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia z [...] października 1966 r.

Podnoszony przez skarżącego brak udziału E.Z. w postepowaniu zakończonym orzeczeniem z [...] października 2015 r. nie jest okolicznością przesądzającą o braku legalności zaskarżonego postanowienia. Organ zasadnie stwierdził, że okoliczność ta nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, a może być podstawą wznowienia postępowania. Skarga zasadniczo odnosi się do oceny decyzji z [...] stycznia 2015 r., która nie została przez wnioskodawcę zaskarżona w przewidzianych w przepisach terminie i nie może być przedmiotem oceny w tym postępowaniu.

Zarzuty faktycznie sprowadzają się do wadliwej oceny, że orzeczenie z [...] października 1966 r. zostało skierowane do osoby nieżyjącej, a w postepowaniu nie brał udziału E.Z. Okoliczności te podlegały ocenie w decyzji z [...] stycznia 2015 r., stwierdzającej brak rażącego naruszenia prawa w wydaniu orzeczenia z [...] października 1966 r.

Organ zasadnie przyjął, że ponowne wszczęcie postępowania na wniosek tej samej osoby i o stwierdzenie nieważności tego samego orzeczenia winno skutkować odmową wszczęcia postępowania "niezwinnościowego" [winno być "nieważnościowego"] w oparciu o art. 61a § 1 kpa. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania: art. 1, 10, 7, 77 § 1, art. 15, 107 § 1, art. 156 § 1, art. 138 § 1 i 2 [kpa] są nieuzasadnione.

Przedmiotem tego postępowania nie była merytoryczna ocena przesłanek nieważności orzeczenia z [...] października 1966 r., co czyni nieuzasadnionymi zarzuty skargi w tym zakresie.

Skargę kasacyjną wywiódł M.Z., reprezentowany przez r. pr. M.B., zaskarżając wyrok IV SA/Wa 3819/15 w całości, zarzucając wyrokowi:

I. na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

a. art. 145 § 1 pkt 2 ppsa przez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie przez WSA w Warszawie i w konsekwencji brak stwierdzenia przez ten Sąd nieważności postanowienia z [...] października 2015 r. w całości, mimo że Minister Infrastruktury i Rozwoju uprzednio rozpatrując sprawę zwieńczoną decyzją z [...] stycznia 2015 r. nie zbadał w ogóle przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na fakt rażącego naruszenia prawa w postaci skierowania decyzji wydanej [...] października 1966 r. przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Urząd Spraw Wewnętrznych w sprawie nr [...] do zmarłego J.J. a tym samym między sprawą rozpatrywaną przez Ministra [...] stycznia 2015 r. znak [...], a sprawą zakończoną wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z [...] października 2015 r. znak [...], nie zachodziła tożsamość przedmiotowa uzasadniająca odmowę wszczęcia przez organ postępowania na zasadzie art. 61a § 1 kpa z uwagi na "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w przepisie, przez co odmawiając wszczęcia postępowania organ rażąco naruszył prawo, co zobowiązywało Sąd do stwierdzenia nieważności skarżonego postanowienia zgodnie z przesłanką art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 ppsa;

b. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa przez jego niezastosowanie w razie braku stwierdzenia podstaw do stwierdzenia nieważności postanowienia i w konsekwencji brak uchylenia przez ten Sąd postanowienia z [...] października 2015 r. w całości z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, mimo że Minister uprzednio rozpatrując sprawę zwieńczoną decyzją z [...] stycznia 2015 r. nie zbadał w ogóle przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na fakt rażącego naruszenia prawa w postaci skierowania decyzji wydanej [...] października 1966 r. przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Urząd Spraw Wewnętrznych w sprawie nr [...] do zmarłego J.J. a tym samym między sprawą rozpatrywaną przez Ministra [...] stycznia 2015 r. znak [...], a sprawą zakończoną wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z [...] października 2015 r. znak [...], nie zachodziła tożsamość przedmiotowa uzasadniająca odmowę wszczęcia przez organ postępowania na zasadzie art. 61a § 1 kpa z uwagi na "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w przepisie, przez co odmawiając wszczęcia postępowania organ rażąco naruszył prawo, co zobowiązywało Sąd do uchylenia postanowienia w razie braku ustalenia podstaw do stwierdzenia nieważności skarżonego postanowienia;

c. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa przez jego niezastosowanie w razie braku stwierdzenia podstaw do stwierdzenia nieważności postanowienia i w konsekwencji brak uchylenia przez ten Sąd postanowienia z [...] października 2015 r. w całości z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, mimo że Minister wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania z naruszeniem prawa procesowego mającym istotny wpływ na wynik sprawy - z naruszeniem:

1. art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 1 kpa przez niewyczerpanie całości materiału dowodowego, błędne ustalenia faktyczne i nieodpowiadające logice ani rzeczywistemu stanowi rzeczy ustalenia interpretacyjne, wybiórcze potraktowanie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, niewyczerpujące zebranie i dowolne potraktowanie całego materiału dowodowego, w tym w szczególności brak odniesienia się przez organ orzekający do podnoszonej przez stronę (M.Z.) okoliczności skierowania decyzji do zmarłej strony – osoby, która w danym momencie nie miała już przymiotu strony. Naruszenie to jest o tyle kwalifikowane, że tego rodzaju wadliwość postępowania (szczegółowo opisana przez stronę w złożonym wniosku, jest wadliwością decyzji, która nie podlega konwalidacji i winna być wychwycona na każdym etapie przez organ orzekający w sprawie lub właściwy sąd administracyjny";

2. prawa w postaci błędnego utożsamienia przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju przesłanki "braku udziału w postępowaniu bez własnej winy przez E.Z. i/lub jego następców prawnych", która jest przesłanką wznowienia postępowania administracyjnego z art. 145 § 1 pkt 4 kpa z przesłanką "oznaczenia jako strony postępowania i skierowania decyzji do osoby zmarłej, czyli do J.J., który zgodnie z materiałem zgromadzonym przez Organ w dacie prowadzenia postępowania już nie żył", która to przesłanka jest przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, będąc przejawem "rażącego naruszenia prawa", o którym mowa w przepisie. Minister wielokrotnie poucza stronę o możliwości wznowienia postępowania administracyjnego, nie dostrzegając przy tym, że decyzja wydana przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] dotknięta jest wadliwością mającą charakter bardziej kwalifikowany, tj. "nieważnością", w przedmiocie stwierdzenia której winien on wszcząć stosowne postępowanie;

3. prawa w postaci naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 1 w zw. z art. 156 § 1 zw. z art. 156 § 2 kpa w postaci braku wykazania, że w poprzednio prowadzonych postępowaniach w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Minister (wnioski z 15 września 2008 r. i 17 listopada 2011 r.) przeprowadził kompleksowe badanie wszystkich przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 kpa a także naruszenie ww. przepisów kpa przez brak uzasadnienia faktycznego zajętego stanowiska odnośnie braku spełnienia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, przejawiające się lakonicznym stwierdzeniem ze strony organu, że "wszystkie przesłanki zostały zbadane przez organ" i powoływanie się w tym zakresie na powagę rzeczy rozstrzygniętej decyzją (która w żaden sposób w realiach prowadzonego przez Ministra postępowania/postępowań nie może mieć zastosowania z uwagi na brak badania przez organ przesłanek stwierdzeni[a] nieważności decyzji, jak choćby "rażącego naruszenia prawa w postaci skierowani[a] decyzji do zmarłego – vide pkt 2 wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego we wrześniu 2015 r.);

4. art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 1 w zw. z art. 156 § 1 kpa skutkującym niepotraktowaniem jako rażącego naruszeni[a] prawa przez Ministra braku zachowania przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] minimalnych standardów praworządności i zasad procedury wynikającej z ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości [Dz. U. z 1961 r. nr 18, poz. 94], co doprowadziło do rażącego naruszenia m. in. art. 1, 7, 10, 15 ust. 2, art. 16 ust. 1 i 3, art. 17, art. 20 ust. 2, art. 21 i art. 22 ust. 1 uztwn przez ich niezastosowanie i tym samym uniemożliwienie prawowitemu właścicielowi - E.Z. wzięcia udziału w postępowaniu, składania pism, wniosków, wypowiadania się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz uzyskania nieruchomości zamiennej lub stosownego odszkodowania, zaś prowadzenie tegoż postępowania w stosunku do osoby zmarłej – J.J.;

5. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa przez ich błędne zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy przez Ministra postanowienia z [...] września 2015 r. o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Urząd Spraw Wewnętrznych w sprawie nr [...] z powołaniem się na powagę rzeczy rozstrzygniętej, która w realiach niniejszej sprawy nie występuje;

6. art. 138 § 1 pkt 2 kpa przez jego niezastosowanie przez Ministra i brak uchylenia zaskarżonego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy postanowienia Ministra z [...] września 2015 r., mimo że skarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem szeregu przepisów postępowania oraz rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym m. in. przez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie, w której decyzja została wydana do zmarłego J.J., co stanowi przesłankę rażącego naruszenia prawa, dając podstawę do przeprowadzenia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] października 1966 r.;

d. art. 151 ppsa przez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na postanowienie z [...] października 2015 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie z [...] września 2015 r. o odmowie wszczęcia postępowania, mimo że w sprawie Minister nie dokonał kompleksowej oceny okoliczności faktycznych i mylnie przyjął tożsamość między sprawą rozpatrywaną przez Ministra [...] stycznia 2015 r. (nr [...]) a sprawą zakończoną wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z [...] października 2015 r. nr [...], w konsekwencji czego odmówił wszczęcia postępowania na zasadzie art. 61a § 1 kpa, pomijając fakt, że skierowanie decyzji do zmarłego J.J. wcale nie miało na celu bliższego oznaczenia wywłaszczanej nieruchomości, a stanowiło przejaw rażącego naruszenia prawa i nie było przedmiotem rozważań organu przy wydawaniu decyzji z [...] stycznia 2015 r.

Skarżący kasacyjnie wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym zwrotu kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przewidzianych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. 183 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Zarzuty naruszenia: art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 61a § 1 kpa; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 61a § 1 kpa i art. 151 ppsa w zw. z art. 61a § 1 kpa (zarzuty I.a, b i d petitum skargi kasacyjnej) okazały się niezasadne.

Istota kontrolowanego postępowania sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy Minister Infrastruktury i Rozwoju prawidłowo postanowieniem z [...] października 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] września 2015 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] października 1966 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia za odszkodowaniem nieruchomości położonych w gm. kat. [...], pow. [...], ozn. jako działki cz. pgr. Ikat. [...] o pow. 150 m2 z całości 1172 m2 (pkt 36 orzeczenia) stanowiącej faktyczną własność zmarłego J.J. i działki cz. pbud. Ikat. [...] o pow. 42 m2 z całości 143 m2 (pkt 55 orzeczenia), stanowiących w dacie wywłaszczenia własność nieznanej K.M., nieznanej E.M. i nieznanej W.M. po 1/3 części.

Minister jako podstawę prawną postanowienia z [...] września 2015 r. wskazał art. 61a kpa, podnosząc że ostateczną decyzją z [...] stycznia 2015 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] października 1966 r. w zaskarżonej części.

Sąd I instancji trafnie uznał, że zaskarżonym postanowieniem Minister Infrastruktury i Rozwoju prawidłowo utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] września 2015 r., bowiem postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] października 1966 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia za odszkodowaniem nieruchomości położonych w gm. kat. [...], pow. [...], ozn. jako działki cz. pgr. Ikat. [...] o pow. 150 m2 z całości 1172 m2 (pkt 36 orzeczenia) stanowiącej faktyczną własność zmarłego J.J. i działki cz. pbud. Ikat. [...] o pow. 42 m2 z całości 143 m2 (pkt 55 orzeczenia), stanowiących w dacie wywłaszczenia własność nieznanej K.M., nieznanej E.M. i nieznanej W.M. po 1/3 części, z innych uzasadnionych przyczyn nie może być wszczęte (art. 61a § 1 kpa).

W doktrynie do innych uzasadnionych przyczyn odmowy wszczęcia postępowania, zaliczyć można: żądanie jednostki dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją (A. Wróbel w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, M. Milbrandt-Gotowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wolters Kluwer 2018, uw. 3 lit. c do art. 61a); żądanie jednostki dotyczy sprawy, w której prowadzone jest postępowanie; przedawnienie materialnoprawne – upływ terminu, po którym jednostka nie może domagać się uprawnienia (B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 385 nb 8, dalej B. Adamiak, Komentarz; Z. R. Kmiecik, Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, Warszawa 2014, s. 211-212). Do innych uzasadnionych przyczyn odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego należy żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (wyrok NSA z 10.10.2012 r. II OSK 1087/11, Lex 1234059, aprobowany przez A. Wróbla – op. cit., uw. 3 do art. 61a; P.M. Przybysz, Komentarz aktualizowany do art. 61a kpa, uw. 2.2).

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że w katalogu "innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania administracyjnego", o którym mowa w art. 61a § 1 kpa, mieści się niewątpliwie sytuacja, w której w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo zostało zakończone. Oznacza, że wydanie przez organ ostatecznej decyzji uniemożliwia dalsze procedowanie w tej samej sprawie (pod względem podmiotowym i przedmiotowym), w trybach podstawowych, a wydanie orzeczenia w sprawie załatwionej już wcześniej ostatecznym rozstrzygnięciem, a więc takim od którego nie przysługuje żaden środek zaskarżenia w administracyjnym toku instancji, obarczone będzie wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 3 kpa; wyrok NSA z: 14.2.2018 r. II OSK 970/16; 15.12.2017 r. II FSK 3554/15; 27.7.2017 r. II OSK 2931/15, cbosa).

Taka właśnie sytuacja wystąpiła w kontrolowanej sprawie. Postępowanie nieważnościowe zakończyło się ostateczną decyzją z [...] stycznia 2015 r. nr [...] Ministra Infrastruktury i Rozwoju. Decyzję z [...] stycznia 2015 r. prawidłowo doręczono M.Z. dnia 30 stycznia 2015 r. wraz z prawidłowym pouczeniem o sposobie i terminie zwrócenia się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jedynie od woli M.Z. zależało, czy z tego środka skorzysta. Wobec bezskutecznego upływu terminu, decyzja z [...] stycznia 2015 r. stała się ostateczna i prawomocna.

Sąd I instancji nie miał podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. Autor skargi kasacyjnej dowolnie podnosi, że Minister w sprawie zakończonej decyzją z [...] stycznia 2015 r. "nie zbadał w ogóle przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na fakt rażącego naruszenia prawa w postaci skierowania decyzji wydanej dnia [...] października 1966 r... do zmarłego J.J.". W istocie taki zarzut skargi kasacyjnej wymierzony jest w decyzję z [...] stycznia 2015 r. i mógłby on być przedmiotem kontroli w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 kpa). Minister wprost wypowiedział się w tej materii (s. 4 akapit 2 i 3 uzasadnienia decyzji z [...] stycznia 2015 r.). Pomiędzy sprawą zakończoną decyzją z [...] stycznia 2015 r. a sprawą, o wszczęcie której skarżący wniósł ponownym wnioskiem z 11 sierpnia 2015 r., w wyniku którego to wniosku zapadło zaskarżone postanowienie, zachodziła tożsamość przedmiotowa i brak było podstaw do zastosowania przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Z tych samych względów nieuzasadniony jest zarzut (I.b) naruszenia wskazanych w tym zarzucie wzorców kontroli, a Sąd I instancji nie miał podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Czyni to pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej nieusprawiedliwionymi. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, Minister Infrastruktury i Rozwoju w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną z [...] stycznia 2015 r., rozstrzygnął merytorycznie, odmawiając stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] października 1966 r. Kontrolowany wyrok nie narusza art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w związku ze wskazanymi jako normy dopełnienia: art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 1 kpa; art. 145 § 1 pkt 4 kpa; art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 1 w zw. z art. 156 § 1 zw. z art. 156 § 2 kpa; art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 1 w zw. z art. 156 § 1 kpa; art. 138 § 1 pkt 1 zw. z art. 144 kpa; art. 138 § 1 pkt 2 kpa.

Zarzuty I.c punkty 1-6 petitum skargi kasacyjnej zasadzają się na wspólnym założeniu, że na skutek naruszenia wskazanych norm dopełnienia, decyzja z [...] maja 2015 r., która nie rozstrzygnęła wprost o nieważności orzeczenia z [...] października 1966 r. z uwagi na skierowanie orzeczenia z [...] października 1966 r. do nieżyjącego J.J., nie stanowiła "wadliwości mającej charakter bardziej kwalifikowany", co skutkować winno wszczęciem postępowania. Założenie to jest błędne. W istocie kodeks postępowania administracyjnego opiera kontrolę decyzji (postanowień) na teorii gradacji wad. Ustawodawca obok wad nieistotnych (np. podlegających rektyfikacji), wprowadził także wadliwość kwalifikowaną. Ustawodawca wprowadził dychotomiczny podział na kwalifikowaną wadliwość wyliczoną w przepisach prawa procesowego, stanowiącą przesłanki wznowienia postępowania (art. 145 § 1 kpa) oraz nieważność decyzji. W świetle dorobku doktryny i orzecznictwa nie ulega wątpliwości, że tryby nadzwyczajne są niekonkurencyjne, a poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie; okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania nie mogą jednocześnie stanowić podstaw do żądania stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych (B. Adamiak, Komentarz, s. 750, nb 5). Błędnie autor skargi kasacyjnej uznaje, że orzeczenie z [...] października 1966 r. dotknięte jest "wadliwością mającą charakter bardziej kwalifikowany". Wadliwość w postaci nieważności decyzji nie ma charakteru "bardziej kwalifikowanego" niż wadliwość w postaci wznowienia postępowania. Ustawodawca bowiem wprost wyróżnił ciężkie, kwalifikowane naruszenia przepisów postępowania, obarczając je sankcją wzruszalności, wyliczając enumeratywnie podstawy wznowienia postępowania (art. 145 § 1 kpa; B. Adamiak, Gradacja naruszenia procesowego prawa administracyjnego, PiP 2012/3/s. 45, 47-49, 53; dalej B. Adamiak, Gradacja). Inne, kwalifikowane naruszenia przepisów postępowania, obwarowane sankcją nieważności, to w szczególności: naruszenia ciężkie, kwalifikowane przepisów prawa procesowego, objęte sankcją nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa); skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 kpa); sytuacja, w której przepis prawa procesowego nakazuje podjęcie czynności procesowych, a organ taki przepis naruszy (przykładowo - art. 97 § 1 pkt 4 kpa); naruszenie regulacji form czynności procesowych bądź ograniczeń dowodowych (art. 118 ust. 1, art. 130 ust. 2 ugn; B. Adamiak, Gradacja, s. 46-48, 49-51, 53-54).

Minister w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 1 zw. z art. 144 kpa.

W istocie wzorce kontroli podniesione w zarzutach I.c punktach 1-6 petitum skargi kasacyjnej nie dotyczą kontroli przedmiotowego postępowania, bowiem w postępowaniu na podstawie art. 61a § 1 kpa na organie nie ciążyły obowiązki określone w art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 1 kpa; art. 145 § 1 pkt 4 kpa; art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 1 w zw. z art. 156 § 1 zw. z art. 156 § 2 kpa; art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 1 w zw. z art. 156 § 1 kpa; art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Autor skargi kasacyjnej usiłuje w istocie poddać kontroli zgodność z prawem ostatecznej decyzji z [...] stycznia 2015 r., czego nie sposób czynić w postępowaniu ze skargi na postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie wydane na podstawie art. 61a § 1 kpa.

Wskazane w I.c punkty 1-6 petitum skargi kasacyjnej jako normy dopełnienia mogły być wzorcami kontroli w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (art. 127 § 3 kpa) zakończonej decyzją z [...] stycznia 2015 r. i w ewentualnym postępowaniu ze skargi na decyzję zapadłą w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji z [...] stycznia 2015 r. - co w istocie, z woli skarżącego - nie miało miejsca.

Na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić. Uzasadnienie wyroku sporządzono z uwzględnieniem art. 193 zd. 2 ppsa.