Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 784/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 105
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 37, art. 40, art. 42
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA (del.) Ewa Janowska (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant sekretarz Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2008r. sprawy ze skargi E.K. na decyzję (...)Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...). nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia (...).nr (...), 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz E.K. kwotę (...) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W wyniku wniosku złożonego w dniu [...] r. przez E. K., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wszczął postępowanie w sprawie budynku zlokalizowanego na posesji w W. przy ulicy [...]. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] r. powiatowy organ nadzoru budowlanego nakazał S. K., A. W., I. K., oraz E. K. przedłożenie projektu inwentaryzacji parteru budynku mieszkalnego położonego w W. przy ulicy [...] wraz z oceną stanu technicznego dokonanych zmian, w szczególności oddziaływania ciężaru dobudowanej ściany na konstrukcję budynku oraz wpływu dobudowanego ganku na ten budynek.

W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję w zakresie przedłożenia projektu inwentaryzacji przedmiotowego budynku mieszkalnego wraz z oceną techniczną, wyznaczając nowy termin realizacji tego obowiązku oraz uchylając obowiązek wykonania robót budowlanych pod nadzorem uprawnionej osoby.

Skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego została uwzględniona i wyrokiem z dnia 26 lipca 2004r. Sąd uchylił obie ww decyzje. W motywach rozstrzygnięcia wskazując, że przeprowadzone postępowanie potwierdziło wykonanie prac polegających na rozbudowie i przebudowie parteru budynku bez pozwolenia na budowę, przed wejściem w życie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Dlatego też do likwidacji skutków powstałych naruszeń należy zastosować dotychczasowe przepisy, czyli przepisy Prawa budowlanego z 1974r., zgodnie z zapisem art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. Stosownie do przywołanych przepisów, Sąd wskazał, iż w pierwszej kolejności winno nastąpić wykluczenie przesłanek zakreślonych art. 37 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974r. i dopiero wtedy można podjąć działania zmierzające do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, czyli działania przewidziane w art. 40.

W wyniku ponownego postępowania wyjaśniającego, po przeprowadzeniu oględzin wykonanych prac w przedmiotowym budynku oraz po oświadczeniach zainteresowanych, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., postanowieniem z dnia [...] r., powołując się na art. 81c ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz art. 123 K.p.a., nakazał S. K. przedłożyć inwentaryzację parteru budynku położonego w W. przy ulicy [...], wraz z zaznaczonymi zmianami w stosunku do projektu z [...] r., ocenę stanu technicznego wraz z wpływem dokonanych robót na konstrukcję budynku.

Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł E. K., podnosząc, że działania organu pozostają w całkowitej sprzeczności z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 26 lipca 2004r. i dodał, iż nie wyraża zgody na użytkowanie samowolnie użytkowanych obiektów.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wobec ustaleń organu I instancji, a przede wszystkim wobec sprzecznych oświadczeń stron postępowania, należy przeprowadzić dowód na okoliczność wykonanych robót budowlanych oraz ich stanu technicznego.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł E. K. Podkreślając, że sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez sąd administracyjny, zarzucił, że rozpatrując ją ponownie organy administracyjne w przeprowadzonym postępowaniu pominęły wskazania tego sądu. Wskazał, że sprawa nie została rozpatrzona pod kątem wskazanych w wyroku przepisów, tzn. art. 37 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974r. i bez wyeliminowania przesłanek wskazanych w tym artykule zastosowano art. 40 z naruszeniem jego treści. Podkreślił, że organy administracyjne, będąc zobligowane stanowiskiem Sądu, zupełnie go zignorowały. Dlatego też wnosząc o uchylenie zaskarżonych postanowień dodał, że nie do zaakceptowania pozostaje fakt samowoli budowlanej. Dodatkowo podniósł, że ustalenia organów administracji, iż C. K. dysponował nieruchomością na cele budowlane nie do końca jest prawidłowe, biorąc pod uwagę wpisy w księdze wieczystej oraz postanowienie Sądu Rejonowego w B. Zakwestionował również przedłożoną w sprawie inwentaryzację dokonaną przez M. D. z uwagi na to, że wykonała ją osoba nieuprawniona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2006r. uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje fakt, że przedmiotowe prace budowlane, polegające na wyburzeniu zewnętrznych schodów, dobudowie ganku i przebudowie pomieszczeń parteru budynku, wykonane zostały w latach [...] w warunkach samowoli budowlanej, czyli bez przewidzianego prawem pozwolenia na wykonanie prac budowlanych. Sąd przywołując stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 26 lipca 2004r., podkreślił, że na mocy art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( t.j. Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), dla oceny ich legalności zastosowanie miały przepisy poprzednio obowiązujące, czyli ustawa z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, po. 229). Oznacza to, że w stosunku do przedmiotowego obiektu winno być wszczęte i przeprowadzone postępowanie przewidziane w art. 37, 40, 42 Prawa budowlanego z 1974r.

Zatem, w sprawie zaistniała konieczność przeprowadzenia, najpierw w oparciu o art. 37 "starego" Prawa budowlanego, czyli doprowadzenia do wykluczenia przesłanej rozbiórki wymienionych w tym przepisie, a dopiero w następnej kolejności – przejście do legalizacji wykonanych prac. Natomiast, w ocenie Sądu, organy nadzoru budowlanego nie stwierdziły jednoznacznie czy samowolnie dokonane zmiany w budynku (na parterze) nie zagrażają konstrukcji budynku stwarzając tym samym niebezpieczeństwo dla życia lub mienia albo pogarszając warunki zdrowotne lub użytkowe dla otoczenia. Tym samym zdaniem Sądu, nie można było powiedzieć, by prowadzące postępowanie organy wykluczyły przesłanki wymienione w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. Oznacza to, że dopóki nie zostało to w sposób jednoznaczny uczynione nie można było prowadzić postępowania w zakresie legalizacji przedmiotowego obiektu, czyli postępowania regulowanego art. 40 tego Prawa. Sąd ponownie podkreślił, że dopiero wykluczenie przesłanek z art. 37 i ewentualnie wykonanie przez inwestora obowiązków zawartych w decyzji, wydanej na podstawie art. 40 umożliwia wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przewidzianej w art. 42 omawianego Prawa budowlanego.

Reasumując Sąd uznał, że kwestionowane postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, pominięty bowiem został etap z art. 37 "starego" Prawa budowlanego, nie doszło w sprawie do rozważenia dyspozycji tego artykułu pomimo, że sugestia taka została już zawarta w wyroku Sądu z 26 lipca 2004r., a skarżący w trakcie postępowania podnosił, że dokonane przebudowy zmieniły "obciążenie stropów, zostały wybudowane niefachowo, i mogą być istotnym zagrożeniem, posadowienie muru podcienia pod jego piętrem jest w strefie przemarzania gruntu i spowodowało uszkodzenia podciągów żelbetowych jego piętra", co może świadczyć o istnieniu przesłanek wymienionych w art. 37 ust. 2 i 1. Dopiero po jednoznacznym wykluczeniu przesłanek z art. 37 "starego" Prawa budowlanego, czyli po ustaleniu, że obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę oraz nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, można dalej prowadzić postępowanie w trybie art. 40 tego Prawa budowlanego, czyli rozważyć ewentualną potrzebę zobowiązania inwestorów do przedłożenia niezbędnej dokumentacji przeprowadzonych robót budowlanych w celu wydania decyzji zobowiązującej inwestora do wykonania określonych czynności doprowadzających obiekt do stanu zgodnego z prawem.

W wyniku ponownego postępowania, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w dniu [...] r., na podstawie art. 105 K.p.a., wydał decyzję nr [...], którą umorzył postępowanie administracyjne w zakresie zastosowania art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r., w sprawie wykonania niezbędnych zmian i przeróbek w celu doprowadzenia parteru budynku mieszkalnego, położonego w W. przy ulicy [...], do stanu zgodnego z przepisami.

W uzasadnieniu decyzji organ przypomniał, że na wniosek E. K., dotyczący likwidacji samowolnej przebudowy parteru budynku mieszkalnego w W. ul. [...] i przywrócenie go do stanu zgodnego z wydanym pozwoleniem na budowę, zostało wszczęte postępowanie administracyjne, w trakcie którego ustalono jego strony: wnioskodawcę – E. K. oraz inwestora – S. K., dodając, że stan prawny nieruchomości jest nieuregulowany, bowiem strony nie przedłożyły postanowienia o nabyciu spadku. Organ zwrócił uwagę, że w trakcie postępowania określono zakres prac budowlanych prowadzonych w latach [...], związanych z przebudową parteru, co zostało przedstawione we wcześniej wydanych decyzjach. Organ inspekcji budowlanej I instancji ustalił w oparciu o przedłożoną przez inwestorów ocenę techniczną, że parametry elementów nośnych są dostosowane do przenoszonych obciążeń, stropy i ściany nie wykazują spękań, zarysowań ani ugięć. wszystkie dobudowane elementy budynku nie maja negatywnego wpływu na elementy istniejącego budynku, w tym także dobudowany ganek, który nie ma żadnego konstrukcyjnego połączenia z nadbudową piętra budynku. Organ przyjął na podstawie oceny technicznej, iż obiekt nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia i nadaje się do użytkowania. Zwrócił uwagę, że autor oceny technicznej nie nakazuje również wykonania zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, co pozwoliło wykluczyć art. 40 Prawa budowlanego. Jednocześnie organ I instancji wskazał, że na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów wykluczono zastosowanie normy z art. 37 Prawa budowlanego z 1974r., przyjmując, iż zapis planu zagospodarowania przestrzennego Gminy W., wcześniej obowiązującego (w dacie budowy budynku, to jest w roku [...]) oraz ostatni plan, który utracił ważność w [...] r., dopuszczał budowę budynku mieszkalnego na przedmiotowej działce. Mając na uwadze powyższe ustalenia oraz fakt związania wskazaniami zawartymi w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 19 kwietnia 2006r., nakazującymi prowadzenie postępowania według określonych procedur, organ policji budowlanej umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie zastosowania przepisu wskazanego przez Sąd, uznając je za bezprzedmiotowe. Bowiem z przedłożonych dokumentów wynikało, iż nie zachodziła konieczność nakazania na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974r., dokonania zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji E. K. wniósł o jej uchylenie zarzucając, że organ w swoim rozstrzygnięciu nie uwzględnił wytycznych zawartych w wyroku WSA w Gliwicach z 19 kwietnia 2006r. oraz przepisów technicznych w budownictwie ogólnym. Jednocześnie podniósł, że decyzja pierwszoinstancyjna została oparta o dokumentację opracowaną przez osobę pozbawioną do tego uprawnień, nie zgodził się ze stwierdzeniem, iż nieruchomość ma nieuregulowany stan prawny. Zarzucił organowi przewlekłość postępowania, mataczenie i tendencyjne prowadzenie, co doprowadziło do zawłaszczenia jego mienia.

Organ odwoławczy, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 105 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy ustalił stan faktyczny zbieżnie z ustaleniami pierwszoinstancyjnymi, po czym zważył, że budynek mieszkalny, którego dotyczy prowadzone postępowanie administracyjne nie znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod daną zabudowę, a więc w tym zakresie wykluczone zostały przesłanki art. 37 ustawy Prawo budowlanego z 1974 r. Odnosząc się do wyczerpania pozostałych przesłanek z tego przepisu, a dotyczących stwierdzenia, że budynek po samowolnie wykonanych robotach budowlanych – nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia organ odwoławczy posłużył się opinią opracowaną przez inż. M. D., dodatkowo sprawdzoną przez mgr inż. budownictwa K. S. Organ II instancji wskazał, że zgodnie z oceną, wprowadzone zmiany, w tym dobudowa ganku i roboty budowlane wykonane na parterze budynku, spełniają wymogi przepisów technicznych w budownictwie – Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej Budownictwa z 14 grudnia 1994r., a obiekt nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia i nadaje się do użytkowania. Organ podniósł, że ocena stanu technicznego została podpisana przez osobę posiadającą uprawnienia do wykonywania samodzielnych funkcji w zakresie projektowania oraz drugą osobę posiadającą uprawnienia do wykonywania samodzielnych funkcji budownictwie w zakresie kierowania, nadzorowania i kontrolowania budowy, oceniania i badania stanu technicznego wszelkich budynków, sporządzania projektów w zakresie rozwiązań konstrukcyjno-budowlanych wszelkich budynków.

W ocenie organu odwoławczego, wykonane roboty nie powodują niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych otoczenia, gdyż związane są istniejącą substancją i wykonane zostały w zakresie przeznaczenia tej substancji, a dokonane ustalenia zostały potwierdzone znacznym upływem czasu od zrealizowania robót do zawiadomienia o ich wykonaniu.

Konkludując organ odwoławczy uznał za prawidłowe stanowisko organu I instancji w przedmiocie umorzenia postępowania, akcentując, że w postępowaniu ukierunkowanym na wydanie decyzji z art. 40 ustawy z 1974r. ustalono, że roboty budowlane wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną a cześć budynku, w którym wykonano te roboty jest w dobrym stanie technicznym, jest właściwie użytkowana zgodnie z przeznaczeniem budynku, nie istnieje więc potrzeba sformułowania nakazów na podstawie art. 40 Prawa budowlanego. Brak takiej potrzeby stanowi brak przedmiotu postępowania i obligowało organy administracji do umorzenia postępowania w zakresie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwracając uwagę na długotrwałość prowadzonego postępowania w przedmiocie usunięcia skutków samowolnej przebudowy jego domu, przede wszystkim zarzucił, że organy nadzoru budowlanego nie wykonały wcześniejszych wyroków Sądu Administracyjnego zapadłych w przedmiotowej sprawie. Nie zgadzając się na przyjęcie jako podstawowego dowodu w sprawie oceny technicznej sporządzonej przez inż. M. D. i K. S., zgłosił wniosek o powołanie biegłego z zakresu budownictwa ze stopniem doktora, z listy biegłych, prowadzonej przez Sąd Okręgowy w K., do oceny spowodowanego zagrożenia.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podtrzymał swoją argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych względów niż w niej wywiedziono i prowadzi do uchylenia zaskarżonych decyzji.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 wspomnianej ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadminitracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270. zwanej dalej P.p.s.a.).

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Legalność decyzji (art. 3 § 2 P.p.s.a) bada się zarówno pod względem formalnym jak też i materialonoprawnym. Godzi się stwierdzić także, iż sąd administracyjny nie jest uprawniony, ani też władny do zastępowania organów administracji państwowej w rozstrzyganiu spraw administracyjnych, a przy orzekaniu nie uwzględnia zasad współżycia społecznego, ani też nie bierze pod uwagę argumentów natury słusznościowej, czy celowościowej. Oznacza to, że Sąd Administracyjny nie może wyręczać organów administracyjnych i wydawać orzeczenia o charakterze decyzji administracyjnej.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja umarzająca postępowanie administracyjne wydana na podstawie art. 105 K.p.a.

Zgodnie z przepisem art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej: - K.p.a., organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Należy podkreślić, że powyższy przepis nie może być traktowany rozszerzająco, a bezprzedmiotowość postępowania zachodzi jedynie w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania.

Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne, pozytywne czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006r. I OSK 967/05, LEX 201507). Bezprzedmiotowym może być, zatem postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (tak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2006r. II SA 42801, LEX 137801). W konsekwencji postępowanie można zakwalifikować jako bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. Jeżeli zatem żądanie strony (art. 61 § 1 K.p.a.) nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji, postępowanie administracyjne wszczęte takim żądaniem, jako bezprzedmiotowe, powinno ulec umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., bez względu na przyczyny, z powodu których strona wystąpiła z wnioskiem - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 1990r. II SA 1240/89 ONSA 1990, nr 1 poz. 16).

W konsekwencji, niedopuszczalnym jest, jak to uczyniono w przedmiotowej sprawie, umorzenie postępowania o ile przedmiot w odniesieniu, do którego postępowanie zostało wszczęte istnieje, a sprawa może zostać załatwiona w drodze decyzji administracyjnej.

Godzi się zauważyć, że postępowanie administracyjne prowadzone przez organy nadzoru budowlanego dotyczyło zbadania czy sporny budynek w W. przy ulicy [...], został rozbudowany samowolnie, a jeśli tak to wydania w tej mierze, stanowiących konsekwencję samowoli, stosownych rozstrzygnięć.

Jeżeli zatem w przypadku, gdyby w trakcie postępowania okazało się, że obiekt, o którym mowa w ogóle nie istnieje, bądź istnieje wprawdzie, ale rozbudowany został w zgodzie z prawem, na podstawie udzielonego inwestorowi pozwolenia, można byłoby stwierdzić, że postępowanie w sprawie samowoli budowlanej stało się bezprzedmiotowe. W konsekwencji wydana na podstawie art. 105 K.p.a. decyzja umarzającą prowadzone w tej sprawie postępowanie byłaby konieczna i prawidłowa.

Taka okoliczność jednak w niniejszej sprawie nie wystąpiła.

W tym miejscu przypomnieć warto, że w stosunku do przedmiotowego obiektu winno być wszczęte i przeprowadzone postępowanie przewidziane w art. 37, 40, i 42 ustawy z dnia 24 października1974r. Prawa budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229), co wynika z prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 25 lipca 2002r. i 19 kwietnia 2006r., stwierdzających, że poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje fakt wykonania prac budowlanych polegających na wyburzeniu zewnętrznych schodów, dobudowie ganku i przebudowie pomieszczeń parteru budynku, wykonanych w latach [...]. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ , którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

Przystępując, na podstawie ustawy Prawo budowlane z 1974r., do oceny skutków samowoli budowlanej, w pierwszej kolejności organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do zbadania przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy, co wskazano uprzednio w przywołanych wyrokach, uzasadniających konieczność orzeczenia rozbiórki. W razie zaś ustalenia, że przesłanki te nie zaistniały, organ mógł, w zależności od okoliczności sprawy, na podstawie art. 56 ust. 1 tej ustawy zobowiązać inwestora do przedłożenia w zakreślonym terminie określonych dokumentów w celu legalizacji obiektu, bądź w trybie art. 40 ustawy nakazać wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. W razie zaś wykonania przez inwestora powyższych obowiązków, bądź braku podstaw do ich nałożenia, organ winien był kontynuować zmierzające do legalizacji obiektu działania. Końcowym etapem postępowania legalizacyjnego na gruncie przepisów Prawa budowlanego z 1974r. jest bowiem dopiero uzyskanie przez inwestora, właściciela lub zarządcę pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Stosownie natomiast do treści art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974r. podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Oznacza to, że w razie uznania, że dany obiekt budowlany jest w odpowiednim stanie i nadaje się do użytkowania, organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do wydania pozwolenia na użytkowanie.

Jak ustaliły orzekające w sprawie organy inspekcji budowlanej, określone w art. 37 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974r. przesłanki uzasadniające ewentualny nakaz rozbiórki nie wystąpiły. Pogląd ten, w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości. Opierając się na fakcie wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr geod. [...] w W., jak też na później wydawanych pozwoleniach na budowę, w których tereny obejmujące ww działkę były określone symbolem [...] – teren przeznaczony pod budownictwo mieszkaniowe o niskiej intensywności zabudowy, organ uprawniony był do uznania, że budynek mieszkalny którego dotyczyło prowadzone postępowanie , nie znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod taką zabudowę. Nadto z dostarczonej opinii jednoznacznie wynikało, że budynek po samowolnie wykonanych robotach nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, jak również niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia. Dodać należy, że prawidłowo organ odwoławczy próbował dokonać oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego w aspekcie przepisów technicznych w budownictwie. Jednakże, iż Skład Orzekający w niniejszej sprawie wypowiada się za poglądem, iż rozpatrując niniejszą sprawę organy nadzoru budowlanego powinny brać pod uwagę przepisy w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać i budynki i ich usytuowanie obowiązujące w dacie wykonania samowolnie robót – rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. (Dz. U. Nr 17, poz. 62), podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 27 stycznia 2006r. OSK 471/05, 28 grudnia 2007r. OSK 1740/06.

Skoro zatem organy w trakcie postępowania uznały, że nie ma podstaw do wydania, na podstawie art. 40 ustawy decyzji nakazującej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami i ten etap postępowania legalizacyjnego może zostać pominięty, winny były zakończyć prowadzone przez siebie postępowanie legalizacją obiektu w trybie art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974r. a nie uznawać, że postępowanie w sprawie samowoli budowlanej stało się bezprzedmiotowe. Jeszcze raz powtórzyć przyjdzie, iż po myśli art. 153 P.p.s.a. do zastosowania normy z art. 42 Prawa budowlanego z 1974r. organy zobligowane były wyrokiem WSA z dnia 19 kwietnia 2006r.

W świetle powyższych rozważań koniecznym było wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji, jak też poprzedzającej to rozstrzygnięcie decyzji pierwszoinstancyjnej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy mieć na uwadze, iż sprawa powinna być załatwiona poprzez wydanie decyzji rozstrzygającej co do istoty, kończącej prowadzone postępowanie legalizacyjne.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 135 oraz art. 152, orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 P.p.s.a.