Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 271/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 16 pkt 3 i 4
journal: Dz.U. 2004 nr 156 poz 1641
law: Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej - tekst jednolity
article: art. 3  par. 1,  art. 134  par. 1,  art. 145  par. 1,  art. 132,  art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7,  art. 77  par. 1,  art. 156  par. 1 pkt 1 i 2,  art. 15
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 89 ust. 1  pkt 3,  art. 93  ust. 1 i 5,  art. 92 ust. 1 pkt 6,  art. 87  ust. 1,  art. 42 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity.
article: par. 1 ust. 1 i 2,  par. 5  ust. 3
journal: Dz.U. 2001 nr 150 poz 1680
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Starszy referent Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie transportu drogowego i przewozów – kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji tego samego organu z dnia [...] nr [...]; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz skarżącej kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) starszy kontroler celny I. H., działając z upoważnienia Dyrektora Izby Celnej w K., nałożył na Spółkę A karę pieniężną w kwocie [...] złotych.

W uzasadnieniu organ administracyjny podniósł, iż w toku kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariusza celnego w dniu [...] r., A. B., kierujący zespołem pojazdów składającym się z samochodu ciężarowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] i przyczepy [...] o numerze rejestracyjnym [...], będącym w posiadaniu skarżącej Spółki, którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała [...] kg, okazał nieważną kartę opłaty drogowej. Dokument ten nie był bowiem wypełniony w rubrykach "ważna od" i "ważna do" w polach dotyczących dnia.

Mając na względzie powyższe organ I instancji powołał się na art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wywodząc, iż podmioty wykonujące na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Zgodnie zaś z art. 87 ust. 1 przywołanej regulacji, podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli między innymi kartę opłaty drogowej. Z kolei, stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r., w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.), uiszczenie opłaty (rocznej, miesięcznej, siedmiodniowej albo dobowej) następuje poprzez nabycie karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu (§4 ust. 1 rozporządzenia).

Rzeczona karta stanowi dokument potwierdzający wniesienie wymaganej opłaty (§4 ust. 2 cytowanego rozporządzenia) i wypełnia się ją przed rozpoczęciem przejazdu, poprzez wpisanie w odpowiednim miejscu numeru rejestracyjnego pojazdu, dat i godzin określających termin ważności karty, daty wydania karty oraz oznaczenie emisji spalin pojazdu samochodowego (§5 ust. 3 rozporządzenia). Termin ważności karty należy wpisać w taki sposób, aby wszystkie oznaczone pola karty były wypełnione, przy czym dzień i miesiąc powinien być oznaczony dwiema cyframi, rok czterema zaś godzina przejazdu czterema cyframi, z czego pierwsze dwie odpowiadają kolejnym godzinom w 24-godzinnym cyklu dobowym.

W tym stanie rzeczy organ celny podniósł, że okazaną przez kontrolowanego kartę opłaty drogowej, która nie była wypełniona w rubrykach określających dzień ważności należało uznać za nieważną a tym samym w sprawie wystąpiła przesłanka uzasadniająca nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, w wysokości określonej w pkt [...] załącznika do tej ustawy.

W dalszej części uzasadnienia wskazano, że przedstawione przez stronę w toku postępowania pokwitowanie potwierdzające dokonanie zakupu rocznej karty opłaty nie daje podstaw do przyjęcia, że dokumentuje ono zakup wskazanej przez nią karty opłaty o nr [...]. Nie zawiera ono bowiem informacji o numerze karty ani o numerze rejestracyjnym pojazdu, dla którego została ona nabyta. Z kolei przedłożona kserokopia omawianej rocznej karty opłaty drogowej nie ma mocy dowodowej gdyż nie została urzędowo uwierzytelniona.

W odwołaniu do Dyrektora Izby Celnej w K. Spółka A., działająca przez pełnomocnika – radcę prawnego P. B. wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia zapadłego w I instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Skarżąca Spółka podkreśliła, iż niezależnie od przedstawionej przez kierowcę dobowej karty opłaty drogowej, posiadała ważną kartę roczną, co udokumentowała w toku postępowania przedkładając jej kopię. Oryginał rzeczonej karty rocznej zaginął wprawdzie podczas wykonywania transportu na terenie W., jednak fakt jej zakupu potwierdza dodatkowo pokwitowanie dokumentujące uiszczenie z tego tytułu kwoty [...] zł oraz kopia formularza pocztowego z dnia [...] r.

Mając na uwadze powyższe Spółka A wywiodła, że nałożenie na nią kary, o której mowa w pkt [...] załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. było niezgodne z obowiązującym prawem. Omawiana kara przewidziana jest bowiem za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach publicznych i dotyczy tylko takich sytuacji, gdy karta opłaty drogowej nie znajduje się w pojeździe w chwili kontroli i została zakupiona dopiero w dniu tej kontroli lub później. Tymczasem w niniejszej sprawie strona dysponowała wymaganą kartą i nabyła ją przed dniem przeprowadzenia kontroli.

W dalszej części odwołania skarżąca zarzuciła organowi celnemu naruszenie zasady prawdy obiektywnej polegające na braku dokonania ustaleń co do rzeczywistego uiszczenia przez nią wymaganej opłaty. Wskazała bowiem na pominięcie zgłoszonego przez nią wniosku o wystąpienie do Urzędu Pocztowego w S. w sprawie przekazania oryginałów dokumentów, które w sposób bezsporny potwierdzają fakt, iż przedmiotowa opłata została uregulowana. W tym miejscu Spółka powołała się na pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowym, stanowiący, że do nałożenia kary przewidzianej w art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie wystarcza fakt posługiwania się przez kierującego pojazdem kartą opłaty wypełnioną niezgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. Decydujące znaczenia ma tu bowiem dopiero ustalony fakt niewniesienia wymaganej opłaty.

Decyzją nr [...] z dnia [...] r., Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję zapadłą w I instancji. W uzasadnieniu podkreślił, że art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi wyraźnie, iż kierowca podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego jest obowiązany mieć przy sobie kartę opłaty drogowej i okazywać ją na żądanie uprawnionego organu kontroli. Z treści pkt [...] załącznika do tej ustawy wynika natomiast jednoznacznie, że karta dobowa lub tygodniowa, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe a przedstawiona została w terminie późniejszym nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty. To samo dotyczy innej karty, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe a zakupiona została w dniu kontroli lub w dniach następnych.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ celny podniósł, że przedłożona przez kierującego pojazdem dobowa karta opłaty nie mogła zostać uznana ani za ważny dowód uiszczenia opłaty drogowej ani też za kartę wypełnioną błędnie. Za wypełnioną nieprawidłowo należy bowiem uznać kartę, w której daty ważności nie są ujęte w odpowiednich rubrykach, lecz są wpisane tak, iż można przyjąć, że karta jest ważna na dzień kontroli.

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej na uwzględnienie nie zasługuje także argumentacja dotycząca posiadania przez stronę rocznej karty opłaty drogowej. Jakkolwiek bowiem przepisy ustawy o transporcie drogowym przewidują możliwość przedłożenia karty miesięcznej lub rocznej (zakupionej najpóźniej przed dniem kontroli) w terminie późniejszym, to jednak nie budzi wątpliwości, że okazany powinien zostać oryginał tej karty. Sam fakt jej zakupienia czy też przedłożenie kserokopii nie jest więc wystarczającym dowodem uiszczenia wymaganej opłaty.

W dalszej części swej decyzji organ celny podkreślił, że powołany przez skarżącą wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2004 r. (sygn. akt II SA 186/03), zgodnie z którym do nałożenia kary pieniężnej nie wystarcza fakt posługiwania się kartą opłaty wypełnioną niezgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r., lecz musi zostać potwierdzony fakt nieuiszczenia opłaty, został wydany w stanie prawnym odmiennym od obecnego. Obowiązujące wówczas przepisy stanowiły bowiem o dowodzie uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych (art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym), gdy tymczasem aktualne uregulowania stanowią o obowiązku posiadania karty opłaty drogowej, która musi zostać przedstawiona organom celnym. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w obecnym stanowisku judykatury, zgodnie z którym skutek prawny uiszczenia opłaty wywołuje tylko i wyłącznie posiadanie karty opłaty prawidłowo wypełnionej pod każdym względem a więc odpowiedniej do wykonywanego przejazdu oraz wypełnionej w całości i bez poprawek.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Spółka A zażądała uchylenia decyzji zapadłych w obydwu instancjach w całości oraz umorzenia postępowania, ewentualnie uchylenia decyzji wydanej w wyniku postępowania odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Strona powtórzyła argumentację zawartą w swym odwołaniu zarzucając Dyrektorowi Izby Celnej w K. naruszenie zasady wynikającej z art. 7 i art. 77 §1 K.p.a. Podkreśliła bowiem, że organ celny całkowicie pominął fakt, iż w chwili kontroli posiadała ona ważną roczną kartę opłaty drogowej a równocześnie nie odniósł się do przedłożonych przez nią dokumentów, które okoliczność tę potwierdzały. Nadto skarżąca Spółka raz jeszcze wskazała na bezzasadność nałożenia na nią kary przewidzianej w pkt [...] załącznika do ustawy o transporcie drogowym wywodząc, iż jest to sankcja za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty i ma zastosowanie w przypadku karty dobowej lub tygodniowej, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe a została przedstawiona w terminie późniejszym lub innej karty, która nie znajdowała się w pojeździe w chwili kontroli a została zakupiona w dniu kontroli lub później. Tymczasem w niniejszej sprawie strona w dniu kontroli posiadała nie tylko ważną roczną kartę opłaty drogowej lecz także kartę dobową zakupioną w dniu poprzedzającym dzień kontroli.

W świetle powyższego skarżąca Spółka zwróciła uwagę na nieprawidłową jej zdaniem kwalifikację prawną zdarzenia, w następstwie którego wydano zaskarżone rozstrzygnięcie. Podniosła bowiem, że nałożenie grzywny było umotywowane nieprawidłowym wypełnieniem karty opłaty drogowej, co stanowi okoliczność podlegającą karze przewidzianej w pkt [...] nie zaś w pkt [...] załącznika do ustawy o transporcie drogowym a tym samym jest zagrożone sankcją w wysokości [...] zł a nie [...] zł.

Nadto strona powtórnie powołała się na wyrażony w orzecznictwie sądowym pogląd, zgodnie z którym do nałożenia grzywny, o której mowa w art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, konieczne jest ustalenie faktu niewniesienia wymaganej opłaty a nie - jak miało to miejsce w niniejszej sprawie - sama okoliczność posługiwania się przez osobę kierującą pojazdem kartą opłaty wypełnioną niezgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ odwoławczy oparł się na argumentacji analogicznej do zawartej w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia raz jeszcze podkreślając, że skutek prawny uiszczenia opłaty drogowej wywołuje tylko i wyłącznie posiadanie karty opłaty prawidłowej pod każdym względem a więc odpowiedniej do wykonywanego przejazdu oraz wypełnionej w całości, bez poprawek. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ celny zaakcentował, iż nie kwestionuje samego faktu wykupienia przez przedsiębiorcę karty opłaty rocznej ale wskazuje na okoliczność nieokazania oryginału wymaganej (ważnej) karty opłaty w toku prowadzonego postępowania.

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w K. nietrafne jest również twierdzenie strony skarżącej o braku odniesienia się do faktu posiadania rzeczonej karty opłaty drogowej. W zaskarżonej decyzji wyjaśniono bowiem powody, dla których nie było możliwe uznanie posiadanych przez skarżącą Spółkę kart za dowód uiszczenia należnej opłaty i wskazano, dlaczego okazana przez kierującego pojazdem dobowa karta opłaty drogowej nie została uznana za kartę błędnie wypełnioną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie.

Z brzmienia art. 145 §1 przywołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec wzruszeniu jedynie wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie powyższe uznano, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek zasadniczo nie z przyczyn które zostały w niej podniesione lecz z powodów, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu, nie będąc związanym zarzutami skargi (art. 134 §1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zarówno zaskarżone rozstrzygnięcie jak i poprzedzająca je decyzja zapadła w I instancji dotknięte są wadą nieważności, o której mowa w art. 156 §1 pkt 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i dlatego nie mogą pozostać w obrocie prawnym.

Na wstępie godzi się odnotować, że decyzja zapadła w I instancji wydana została w niniejszej sprawie przez funkcjonariusza celnego, działającego z upoważnienia Dyrektora Izby Celnej w K.

Należy wprawdzie przyznać, że art. 93 ust. 1 w związku z art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm. – na dzień wydania zaskarżonej decyzji obowiązywał tekst jednolity opublikowany w Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.) wymienia wśród podmiotów uprawnionych do nałożenia na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej między innymi funkcjonariuszy organów celnych. Trzeba jednak podkreślić, że z treści art. 1b pkt 3 i 4 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r., o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r., Nr 156, poz. 1641 ze zm.) wynika jednoznacznie, iż do zadań Dyrektora Izby Celnej należy rozstrzyganie w II instancji w sprawach należących w I instancji do naczelników urzędów celnych a nadto rozstrzyganie w I instancji w sprawach celnych określonych w przepisach odrębnych.

Sformułowana w ten sposób zasada nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że wskazany organ powołany jest przede wszystkim do wydawania decyzji w postępowaniu odwoławczym. Orzekanie przez Dyrektora Izby Celnej w I instancji należy natomiast traktować jako wyjątek odnoszący się wyłącznie do wyraźnie określonej przez ustawodawcę kategorii, jaką są sprawy celne. Tymczasem pod pojęciem sprawy celnej należy rozumieć takie postępowanie, którego istotą jest tematyka podlegająca uregulowaniom ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo Celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) oraz stosownym przepisom prawa wspólnotowego, dotycząca przywozu towarów na obszar celny Wspólnoty Europejskiej i wywozu towarów z tego obszaru, postępowaniem z towarami objętymi Wspólną Polityką Rolną, sposobem przekazywania informacji do celów ewidencji i statystyki dotyczącej obrotu towarowego z państwami członkowskimi Wspólnoty oraz związane z tym prawa i obowiązki osób a także uprawnienia i obowiązki organów celnych (patrz: art. 1 ustawy - Prawo Celne).

Przedmiotem niniejszej sprawy było nałożenie na skarżącą Spółkę kary pieniężnej w związku z naruszeniem prawa polegającym na wykonywaniu transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Jest zatem bezspornym, że dotyczy ona problematyki uregulowanej przepisami ustawy o transporcie drogowym, a co za tym idzie nie sposób zakwalifikować jej do spraw celnych.

Mając na względzie zaprezentowane wyżej rozważania prawne Sąd uznał, że Dyrektor Izby Celnej w K. nie był uprawniony do rozstrzygania w I instancji o nałożeniu na Spółki A kary za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty i dlatego wydając takie rozstrzygnięcie naruszył przepisy o właściwości rzeczowej, co stanowi okoliczność wymienioną w art. 156 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, która z mocy art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a. jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

Równocześnie należy zwrócić uwagę, że przeprowadzone w sprawie postępowanie administracyjne w sposób jaskrawy koliduje z zasadą dwuinstancyjności sformułowaną w art. 15 K.p.a., której istota sprowadza się przede wszystkim do tego, by w sprawie zapadły rozstrzygnięcia dwóch różnych organów (I i II stopnia) i aby rozstrzygnięcia te były poprzedzone dokonaniem przez każdy z rzeczonych organów ustaleń umożliwiających osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone (por.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2000 r., sygn. akt V SA 359/00; publ.: LEX nr 51287 i z dnia 8 lutego 2002 r., sygn. akt V SA 1573/01, publ.: LEX nr 82685). Wyrazem przedmiotowej zasady proceduralnej jest przy tym treść art. 93 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym określająca wyraźnie, że od decyzji o nałożeniu kary pieniężnej przysługuje odwołanie do organu nadrzędnego w stosunku do organu, który karę tę nałożył.

Tymczasem w niniejszej sprawie decyzje w obydwu instancjach wydane zostały przez ten sam organ administracyjny. Dyrektor Izby Celnej w K. podjął bowiem rozstrzygnięcie nakładające na skarżącą Spółkę karę pieniężną a następnie sam rozpoznał odwołanie od tego aktu i utrzymał go w mocy.

Przedstawiona wyżej nieprawidłowość wyczerpuje przesłankę wymienioną w art. 156 §1 pkt 2 K.p.a.

Zasada dwuinstancyjności jest bowiem standardem rzetelnego postępowania wymaganym przez zasady państwa prawa, a w rezultacie, jej pogwałcenie godzi w podstawowe gwarancje procesowe przysługujące obywatelowi i dlatego musi być ocenione jako rażące naruszenie prawa (podobne stanowisko znalazło wyraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 1989 r., sygn. akt II SA 1198/88, publ.: ONSA 1989/1/36).

Zgodnie przy tym z poglądem sformułowanym w literaturze przedmiotu, rażące naruszenie prawa ma miejsce wówczas, gdy załatwienie sprawy decyzją administracyjną stanowi zaprzeczenie jej stanu prawnego. Typową cechą rażącego naruszenia prawa jest zatem wyraźna i oczywista sprzeczność wydanego w sprawie rozstrzygnięcia z treścią przepisu. W takiej sytuacji zachodzi konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji, z racji istnienia w niej wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym (patrz: J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, CH Beck, Warszawa 1998 r., str. 813).

Zdaniem Sądu, do uchybienia tego rodzaju doszło przy wydawaniu obu rozstrzygnięć podjętych w sprawie przez Dyrektora Izby Celnej w K.

Omawiane decyzje administracyjne pozostają w ewidentnej sprzeczności z przepisami o właściwości rzeczowej (w tym także instancyjnej). Treść cytowanych wyżej uregulowań ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o Służbie Celnej wskazuje bowiem wprost, że organem celnym wydającym w I instancji decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych jest naczelnik właściwego urzędu celnego. To on jest więc organem właściwym dla miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania (art. 93 ust. 1a ustawy o transporcie drogowym), niezależnie od tego, czy funkcjonariusz celny, który dokonał w danej sprawie czynności kontrolnych jest pracownikiem danego urzędu celnego czy też izby celnej.

Z kolei dyrektor izby celnej, jako organ nadrzędny nad naczelnikiem urzędu celnego jest tu z mocy art. 93 ust. 5 cytowanej ustawy organem właściwym do rozpoznawania odwołań od decyzji zapadłych w omawianym zakresie w I instancji.

Dlatego w toku dalszego postępowania Dyrektor Izby Celnej w K. powinien przekazać sprawę naczelnikowi właściwego urzędu celnego, który wyda rozstrzygnięcie czyniące zadość unormowaniom regulującym właściwość organów celnych w sprawach z zakresu transportu drogowego.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w związku ze stwierdzeniem przesłanki określonej w art. 156 §1 pkt 1 i 2 Kodeksu postępowania, działając na podstawie art. 145 §1 pkt 2 i art. 132 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Z uwagi na fakt, iż mocą zaskarżonego aktu na stronę nałożona została kara pieniężna, uwzględnienie skargi wpływa na jego wykonanie. Dlatego, działając w oparciu o art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd określił, że decyzja ta nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 p.p.s.a.