Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 937/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 107 ust 3
journal: Dz.U. 2011 nr 108 poz 626
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia del. WSA Anna Apollo Protokolant Nina Pruk po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2726/14 w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku akcyzowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 lutego 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2726/14 oddalił [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 31 lipca 2014 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o zwrot podatku akcyzowego.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

[...] dalej: skarżąca lub spółka - pismem z dnia 27 maja 2014 r. wniosła do Naczelnika Urzędu Celnego I w Warszawie o zwrot podatku akcyzowego z tytułu eksportu pięciu samochodów osobowych marki Ford Focus w kwocie [...] zł.

Organ – działając na podstawie art. 169 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej: Op lub Ordynacja podatkowa) wezwał spółkę do uzupełnienia złożonego wniosku o dokumenty potwierdzające zapłatę akcyzy na terytorium kraju - pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia.

W odpowiedzi skarżąca przy piśmie z dnia 18 czerwca 2014. nadesłała 5 oświadczeń [...] , że w jej posiadaniu znajduje się oryginał pisma potwierdzającego zapłatę akcyzy za samochody objęte wnioskiem.

Naczelnik Urzędu Celnego I w W. postanowieniem z dnia 24 czerwca 2014 r. pozostawił wniosek skarżącej bez rozpatrzenia.

Orzekając na skutek zażalenia spółki, Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia 31 lipca 2014 r., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że Spółka składając wniosek o zwrot akcyzy nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej pięciu samochodów osobowych. Spółka nie wywiązała się w terminie ze spoczywającego na niej obowiązku ponieważ przesłała żądane dokumenty już po upływie terminu wyznaczonego do ich złożenia, co spowodowało, że wniosek o zwrot podatku akcyzowego został pozostawiony bez rozpatrzenia.

Organ II instancji wyjaśnił, że procedura zwrotu akcyzy zapłaconej z tytułu eksportu składa się z dwóch etapów. Pierwszy etap sprowadza się do złożenia wniosku na formularzu według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego, wraz z dowodem zapłaty akcyzy na terytorium kraju lub fakturą z wykazaną kwotą akcyzy oraz dokumentami potwierdzającymi dokonanie eksportu, o których mowa w art. 107 ust. 3 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2011 r. Nr 108, poz. 626 ze zm.; dalej: upa). Wniosek składa podmiot, który nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel i który dokonuje eksportu samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, lub jeżeli w jego imieniu eksport jest realizowany. Dopiero po otrzymaniu wniosku wraz z dokumentami organ podatkowy może przejść do kolejnego etapu postępowania. Spółka składając wniosek o zwrot akcyzy nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy oraz innych dokumentów (w tym potwierdzeń dokonania płatności za samochody osobowe objęte eksportem oraz oryginałów faktur dokumentujących sprzedaż tych pojazdów) z tytułu dokonanego eksportu (wywozu) trzech samochodów osobowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadniając oddalenie skargi na powyższe postanowienie podniósł, że przedmiotem sporu jest to, czy organ podatkowy mógł pozostawić wniosek strony o zwrot podatku akcyzowego bez rozpoznania ze względu na nieuzupełnienie w terminie wniosku o dokumenty wskazane w wezwaniu Naczelnika Urzędu Celnego I w W. z 4 czerwca 2014 r.

W ocenie WSA, z prawidłowo ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżąca złożyła do Naczelnika Urzędu Celnego I w Warszawie wniosek o zwrot podatku akcyzowego z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej pięciu samochodów osobowych. Spółka została wezwana do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dowodów zapłaty podatku akcyzowego na terytorium kraju za samochody objęte złożonym wnioskiem i została poinformowana, że nieuzupełnienie wniosku w terminie 7 dni spowoduje pozostawienie go bez rozpatrzenia. Wezwanie w tym przedmiocie strona otrzymała w dniu 9 czerwca 2014 r. i dopiero przy piśmie z dnia 18 czerwca 2014 r. nadanym w tym samym dniu przesłała żądane dokumenty – co powoduje, że trafnie organy uznały je za przesłane po terminie (k. 23 i koperta z datą jej nadania bez nru karty - akta adm.).

Sąd I instancji wskazał, że dokumenty, które należy dołączyć do wniosku o zwrot akcyzy zostały określone w art.107 § 3 i 4 upa. Organ prowadzący postępowanie wezwał stronę do uzupełnienia braków wniosku, pouczając ją o tym, że w przypadku nieuzupełnienia wniosku zostanie on pozostawiony bez rozpatrzenia, a strona nie uzupełniła wniosku w terminie.

Sąd podniósł, że przepis art. 187 § 3 o.p. stanowi, że fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi podatkowemu z urzędu nie wymagają dowodu. Jednak przepis art. 107 ust. 4 upa, nakładający na wnioskodawcę obowiązek załączenia do wniosku o zwrot akcyzy między innymi dowodu zapłacenia akcyzy, należy uznać za przepis szczególny w stosunku do przepisu art. 187 § 3 o.p. Za takim stanowiskiem przemawia treść art.107 ust.4 upa w powiązaniu z ustępem 5 tego artykułu, który stanowi, że organami podatkowymi właściwymi w sprawie zwrotu akcyzy w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodu osobowego, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju, są naczelnik urzędu celnego i dyrektor izby celnej, u których dokonano rozliczenia i zapłaty akcyzy z tytułu ostatniej czynności podlegającej opodatkowaniu, której przedmiotem był ten samochód osobowy. Z zestawienia przywołanych ust.4 i ust. 5 art. 107 wynika, że ustawodawca w jednym artykule postanowił, że organem właściwym w sprawie zwrotu podatku akcyzowego jest ten organ, u którego dokonano zapłaty lub rozliczenia podatku akcyzowego (ust.5) oraz, że do wniosku należy dołączyć dowód zapłaty akcyzy (ust.4), a więc dokument wystawiony przez organ, do którego składany jest wniosek.

W ocenie WSA Bezzasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia art. 121, 122, 187 § 1 i 191 op ze względu na błędne zdaniem strony ustalenie, że dokumenty dotyczące zapłaty akcyzy nie spełniają wymogów przewidzianych prawem dla udokumentowania zapłaty akcyzy, jak również wiążącego się z tym zarzutem naruszenia art. 107 ust. 3 upa w zw. z art. 82 ust. 4 pkt 1 upa poprzez błędne rozumienie dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy. Powyższe z tego względu, że organy nie oceniały wspomnianych dokumentów. Przyczyną oddalenia wniosku, był fakt, że żądane dokumenty nie zostały złożone w terminie.

[...] wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając go w całości, wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Spółka wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej: ppsa), zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

I. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.

1. art. 233 § 1 ust. 1 Op w zw. art. 169 § 1 i art. 169 § 4 Op, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji o pozostawieniu wniosku strony bez rozpoznania w sytuacji, gdy strona uzupełniła w terminie i zgodnie z wymogami prawa dokumenty, do których uzupełniania została wezwana;

2. art. 121, art. 122, art. 187 i art. 191 Op poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz błędną ocenę dowodów przedstawionych przez Stronę na potwierdzenie faktu zapłaty akcyzy;

3. art. 169 § 1 w zw. z art. 187 § 3 Op, poprzez żądanie od strony uzupełnienia dokumentów, które zostały wydane przez organ I instancji i powinny być organowi znane z urzędu.

II. Naruszenie prawa materialnego tj. art. 107 ust. 3 upa w zw. z art. 82 ust 4 pkt 1 upa, poprzez błędne rozumienie dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy i w konsekwencji uznanie, że strona skarżąca nie jest w posiadaniu dokumentów potwierdzających zapłatę akcyzy za samochody objęte wnioskiem.

Autor skargi kasacyjnej podniósł, że nieuzupełnienie brakujących dokumentów nie zostało przez Spółkę zawinione. Wystarczające byłoby sprawdzenie przez Naczelnika Urzędu Celnego akt sprawy, gdzie zostały załączone dokumenty, co umożliwiłoby kompleksowe rozpoznanie wniosku.

W piśmie procesowym Dyrektor Izby Celnej w W. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz "zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty sformułowane w osnowie skargi kasacyjnej nie zawierają usprawiedliwionych podstaw, zatem skarga kasacyjna podlega oddaleniu.

Przedmiotem kontroli dokonanej przez Sąd I instancji było postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie, który utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku spółki o zwrot podatku akcyzowego z tytułu eksportu samochodu osobowego. Postanowienia organów podatkowych obu instancji zostały wydane na podstawie art. 169 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że spółka wraz z wnioskiem o zwrot akcyzy nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy. Mimo prawidłowego wezwania wystosowanego przez organ, w wyznaczonym terminie, nie usunęła braku formalnego wniosku.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w sytuacji, gdy przepisy prawa wymagają dołączenia do wniosku ściśle określonych w formie i treści załączników, które mają na celu potwierdzenie zasadności tego wniosku, wówczas braki tych załączników co do formy lub co do treści należy traktować na równi z brakami formalnymi samego wniosku (zob. wyrok NSA z 20 grudnia 2011 r., I FSK 495/11, http://orzeczenia.gov.pl).

Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Artykuł 107 upa określa podstawowe zasady dokonywania zwrotów akcyzy zapłaconej od samochodów osobowych, które następnie zostają wywiezione do innego państwa członkowskiego czy też wyeksportowane. Jednocześnie, zwrot akcyzy stanowi uprawnienie wnioskodawcy, pod warunkiem łącznego spełnienia przez niego ustawowych przesłanek. Nieprzedłożenie dokumentów będących integralną częścią wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Zatem strona nie może domagać się od organu, aby wypełnił za nią ten obowiązek wynikający z przepisów prawa.

Zgodnie z art. 107 ust. 3 upa wnioskodawca powinien posiadać dokumenty potwierdzające dokonanie eksportu. Wniosek należy złożyć właściwemu naczelnikowi urzędu celnego w terminie roku od dnia dokonania eksportu samochodu osobowego. Dalsze warunki wynikają z art. 107 ust. 4 upa oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego (Dz.U. 2009 nr 32 poz. 246).

Skarżąca do wniosku nie załączyła oświadczenia o posiadaniu kopii dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju, którego obowiązek złożenia wynika z art. 107 ust. 4 upa Wobec tego organy podatkowe prawidłowo zastosowały tryb przewidziany w art. 169 Op.

Przepisy szczególne, oprócz wymagań formalnych stawianych samemu wnioskowi, w sposób jednoznaczny wymieniają również dokumenty (załączniki), jakie należy do tego wniosku dołączyć (precyzując także ich formę), tryb określony w powyższym przepisie może być również zastosowany w przypadku braków formalnych odnoszących się do tych załączników. Prawidłowo sporządzony wniosek oraz odpowiadające wymaganiom wynikającym z przepisów załączniki stanowią formalny warunek przystąpienia do procedowania co do meritum sprawy. Dopiero, gdy wniosek zostanie uznany za kompletny i wolny od wad formalnych, organ podatkowy może rozpatrzyć sprawę z uwzględnieniem postanowień art. 107 upa.

Z tych względów skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw należało oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a.