Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 377/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8, art.9, art. 15, art. 105 par.1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 106 ust.5, art.11, art. 12
journal: Dz.U. 2023 poz 901
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Asesor WSA Krzysztof Szydłowski, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 października 2024 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zwiększenia kwoty świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Posiłek w szkole i w domu" oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta S., po rozpoznaniu wniosku A. N. (dalej "skarżący") z dnia 3 stycznia 2024 r., wydał w dniu 29 stycznia 2024 r. decyzję nr RO.S.304081.6237-003839.2024.MM, w której przyznał mu świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Posiłek w szkole i w domu" w kwocie 50 zł miesięcznie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 29 lutego 2024 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W dniu 2 lutego 2024 r. skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie, w którym wskazał, że

w miesiącach styczeń i luty 2023 r. otrzymał pomoc w wysokości 200 zł miesięcznie, a tym samym obecny zasiłek jest mniejszy o 75% (sprawa objęta postępowaniem sądowym o sygn. akt II SA/Sz 248/24).

Również w dniu 2 lutego 2024 r. skarżący złożył wniosek do organu I instancji m.in. o podwyższenie wcześniej przyznanej mu kwoty na dożywianie 50 zł na miesiąc na okres stycznia i lutego 2024 r., gdyż według niego, organ obniżył mu pomoc w stosunku do roku ubiegłego, bowiem wówczas otrzymywał 200 zł na miesiąc.

W dniu 6 lutego 2024 r. skarżący złożył oświadczenie, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie pracuje zawodowo, ani dorywczo. Podał, że w styczniu otrzymał pomoc żywnościową w postaci niewielkiej paczki z Caritasu. Wyjaśnił, że nikt mu nie pomaga, również finansowo.

W dniu 12 lutego 2024 r. skarżący złożył oświadczenie, że jego prośba

o zwiększenie kwoty na dożywianie nie jest odwołaniem.

Prezydent Miasta S., działając na podstawie uchwały nr 149 Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 2023 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2024-2028 (M.P z 2023 r. poz.881) w zw. z art. 39 ust. 2, art. 106 ust. 1 i ust. 4, art. 110 ust. 7 i ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 901 ze zm., dalej "u.p.s."), § 1 pkt 1 lit.a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1296), wydał w dniu 22 lutego 2024 r. decyzję nr RO.S.304081.6237-007707.2024.JH, w której odmówił skarżącemu zwiększenia kwoty świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Posiłek w szkole i w domu".

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 29 stycznia 2024 r. decyzją nr RO.S.304081.6237-003839.2024.MM przyznał skarżącemu świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Posiłek w szkole i w domu" w kwocie 50 zł miesięcznie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 29 lutego 2024 r. W dniu 2 lutego 2024 r. skarżący od ww. decyzji złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie. W tym samym dniu skarżący złożył do organu I instancji wniosek o zwiększenie kwoty świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Posiłek w szkole i w domu" przyznanej mu decyzją z 29 stycznia 2024 r.

Zdaniem organu I instancji, z uwagi na trwające postępowanie przed organem odwoławczy brak było możliwości zmiany powyższej decyzji. Organ I instancji wskazał, że należy zaczekać na rozstrzygnięcie Kolegium, które odniesie się do złożonego przez skarżącego odwołania.

Organ I instancji wyjaśnił, że skarżący nie pozostaje bez wsparcia ze strony organu. Podkreślił, że odrębnymi decyzjami z dnia 29 stycznia 2024 r. skarżący został objęty pomocą w formie: zasiłku okresowego z powodu bezrobocia od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 29 lutego 2024 r. w kwocie 220,65 zł miesięcznie z przeznaczeniem na zaspokojenie niezbędnych potrzeb, w tym na dofinansowanie do zakupu obuwia zimowego; świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Posiłek w szkole i w domu" w kwocie 50 zł od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 29 lutego 2024 r. Decyzjami z dnia 22 lutego 2024 r. przyznano skarżącemu zasiłek celowy z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu leków do wysokości 202,15 zł (leki na luty i marzec 2024 r.) oraz zasiłek celowy w łącznej kwocie 200 zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do opłaty za czynsz za luty 2024 r. i zaległości czynszowych; zakupu doładowania do telefonu w kwocie 20 zł.

Organ I instancji podał, że możliwości finansowe MOPR są obecnie ograniczone, stąd wielkość przyznawanych świadczeń limitowana nawet w stosunku do osób spełniających kryterium dochodowe określone w ustawie. W 2023 r. MOPR zrealizował świadczenia w ramach wieloletniego programu: "Posiłek w szkole

i w domu", które dotyczą zapewnienia pomocy m.in. w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w wysokości 3.887.165 zł. Liczba osób którym przyznano decyzją ww. świadczenie w 2023 r. wyniosła 3.754. Średnia miesięczna wysokość świadczenia w formie: posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności na osobę wyniosła 86,29 zł. MOPR na realizację zadań

w zakresie wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2024 - 2028 w 2024 r. dysponuje budżetem w wysokości 3.072.800 zł. Według organu I instancji, na podstawie analiz z lat poprzednich przewidywana liczba osób uprawnionych do ww. świadczenia w roku 2024 utrzyma się na poziomie roku 2023 (+/- 1-5%).

W dniu 5 marca 2024 r. skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji, w którym wskazał, że organ I instancji systematycznie od lipca 2023 r. obniża mu kwoty należnych mu świadczeń, zaś koszty utrzymania znacząco wzrosły oraz pogorszył się jego stan zdrowia.

Dodatkowym pismem z 5 marca 2024 r., skierowanym do organu I instancji skarżący wskazał, że w dniu 4 marca 2024 r. otrzymał decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 1 marca 2024 r. nr SKO/HM/430/734/2024, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji z dnia 29 stycznia 2024 r. nr RO.S.304081.6237-003839.2024.MM, zatem decyzja organu

I instancji stała się "prawomocna". Skarżący zwrócił się więc o ponowne rozpatrzenie jego prośby o zwiększenie kwoty na dożywianie za miesiąc styczeń i luty.

Wskazał, że w ubiegłym roku w analogicznym okresie otrzymał większą sumę niż teraz mimo wzrostu cen żywności i pogorszenia się jego zdrowia.

Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie wydało w dniu 8 kwietnia 2024 r. decyzję nr SKO.WT.430/1147/2024, w której uchyliło decyzję organu I instancji z dnia 22 lutego 2024 r. nr RO.S.304081.6237-007707.2024.JH i umorzyło postępowanie administracyjne.

Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i wskazał, że decyzją nr z dnia 29 stycznia 2024 r. organ I instancji przyznał skarżącemu świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Posiłek w szkole i w domu" w kwocie 50 zł miesięcznie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 29 lutego 2024 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Od niniejszej decyzji za pośrednictwem organu I instancji w dniu 2 lutego 2024 r. skarżący złożył odwołanie do organu odwoławczego. Zatem na dzień złożenia wniosku, tj. 2 lutego 2024 r. sprawa o ww. świadczenie nie została ostatecznie zakończona. Nastąpiło to dopiero decyzją nr SKO/HM/430/734/2024 z dnia 1 marca 2024 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie.

Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji nie był władny do rozpoznania wniosku skarżącego, który kwestionował wysokość przyznanego mu świadczenia w sytuacji gdy sprawa toczyła się przed organem odwoławczym. Organem właściwym był bowiem organ odwoławczy. Pismo skarżącego z 2 lutego 2024 r. winno zostać przesłane do organu odwoławczego. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 19 K.p.a. i wskazał, że zgodnie z art. 65 § 1 K.p.a., organ niewłaściwy w danym postępowaniu nie może podjąć żadnej czynności, lecz zobowiązany jest do niezwłocznego przekazania sprawy organowi właściwemu. Naruszenie przepisów o właściwości ma daleko idący skutek, bowiem stosownie do art. 156 § 1 K.p.a. stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w takim postępowaniu.

Organ odwoławczy wyjaśnił dodatkowo, że zmiana ostatecznej decyzji byłaby możliwa jedynie w trybie art. 155 K.p.a. Skoro jednak decyzja organu I instancji nr RO.S.304081.6237-003839.2024.MM z dnia 29 stycznia 2024 r. w dniu 22 lutego

2024 r. (omyłka pisarska organu - winno być 2 lutego 2024 r.) nie była ostateczna, brak było możliwości zastosowania ww. przepisu.

Skarżący złożył skargę na ww. decyzję, wskazując, że jest ona krzywdząca. Według skarżącego, organ I instancji celowo i złośliwie obniża mu wysokość różnych świadczeń w stosunku do poprzednich lat. Podał, że stan zdrowia nie pozwala mu pracować. Według niego, organ odwoławczy winien przedstawić zestawienie przyznanych zasiłków osobom niepełnosprawnym przez MOPR w latach 2021-2023, co stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Wniósł o przeprowadzenie dowodu

w postaci nagrań z kamer w MOPR w dniach: 6 grudnia 2023 r., 22 stycznia 2024 r.,

6 lutego 2024 r. oraz nagrań z jego telefonu dokonanych w czasie przeprowadzania wywiadów środowiskowych na okoliczność systematycznego i celowego łamania przepisów K.p.a. i K.k. przez pracowników MOPR.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego wskazał, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7 K.p.a. i art. 136 K.p.a., gdyż organ odwoławczy nieprawidłowo uznał, że w dacie jej rozpoznania nie istniała w obiegu ostateczna decyzja, rozstrzygająca

o przyznaniu skarżącemu wsparcia z programu wieloletniego "Posiłek w szkole

i w domu". Organ odwoławczy winien z urzędu wiedzieć, że taka decyzja została wydana. Pełnomocnik zwrócił również uwagę na wadliwie skonstruowaną odpowiedź na skargę, z której wynika, że organ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Skarżący podniósł, że wysokość przyznawanej mu pomocy przez organ I instancji jest mniejsza niż w latach ubiegłych. Wskazał, że jego intencją było złożenie zarówno odwołania od decyzji I instancji z dnia z 29 stycznia 2024 r., jak i wniosku do organu I instancji o zwiększenie pomocy na dożywienie. Skarżący cofnął wniosek

o przeprowadzenie dowodów zawarty w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:

Spór dotyczy zagadnienia procesowego czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne wywołane wnioskiem skarżącego z dnia 2 lutego 2024 r., czy też powinien rozpoznać sprawę merytorycznie.

Wskazać należy, że organ I instancji powiązał odmowę zwiększenia skarżącemu kwoty świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Posiłek w szkole i w domu" z brakiem ostateczności własnej decyzji z dnia 29 stycznia 2024 r., w której skarżącemu taką pomoc przyznano, choć

w wysokości, która go nie satysfakcjonowała i od której to decyzji złożył odwołanie.

Organ odwoławczy, powołując się na zaskarżenie przez skarżącego decyzji "pierwotnej" z 29 stycznia 2024 r. wskazał, że skoro skarżący kwestionował wysokość ww. świadczenia to organ I instancji nie był władny rozstrzygać wniosku (pisma) z dnia 2 lutego 2024 r., lecz winien przesłać go organowi odwoławczemu.

Należy mieć również na uwadze fakt, że w dniu orzekania w niniejszej sprawie przez organ odwoławczy, tj. 8 kwietnia 2024 r. Kolegium rozpoznało już odwołanie skarżącego od decyzji z dnia 29 stycznia 2024 r., wydając w dniu 1 marca 2024 r. decyzję nr SKO/HM/430/734/2024. Postępowanie sądowe dotyczące powyższej decyzji zakończyło się wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2024 r. o sygn. akt II SA/Sz 248/24 (wyrok nieprawomocny).

Podkreślić należy, że możliwość weryfikacji decyzji administracyjnej z zakresu pomocy społecznej może nastąpić bądź w trybie zwykłym przez złożenie na mocy art. 127 § 1 K.p.a. odwołania, bądź w trybach nadzwyczajnych, w tym na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. w zw. z art. 163 K.p.a. Ww. tryby weryfikacji decyzji są od siebie niezależne i oparte na odrębnych przesłankach.

Realizując zasadę z art. 8 i art. 9 K.p.a., organ administracyjny winien dążyć do ustalenia intencji strony, która domaga się określonych czynności od organu, informując o okolicznościach faktycznych i prawnych oraz udzielając niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Jest to ważne, bowiem nie można dopuścić by postępowania administracyjne się dublowały, gdyż prowadziłoby to do rozpoznania tej sprawy ponownie we wszystkich jej aspektach, choć na podstawie różnych przepisów.

W niniejszej sprawie skarżący oświadczył, że niezależnie od złożenia odwołania od decyzji "pierwotnej" z dnia 29 stycznia 2024 r. domagał się rozpoznania jego wniosku o zwiększenie przyznanej mu pomocy na dożywianie. Uzasadnienie odwołania, jak i przedmiotowego wniosku koncentrowało się na wysokości przyznanego świadczenia, które według skarżącego winno być przyznane w większej kwocie. Zarówno odwołanie, jak i wniosek, w rozumieniu skarżącego, miały doprowadzić do zmiany decyzji "pierwotnej" z dnia 29 stycznia 2024 r. przez przyznanie mu świadczenia w wyższej wysokości. Z akt sprawy nie wynikało także, żeby pomiędzy wydaniem decyzji "pierwotnej" z dnia 29 stycznia 2024 r. a 2 lutym 2024 r. (data złożenia wniosku) nastąpiła zmiana sytuacji finansowej lub osobistej skarżącego, czy też zmiana przepisów prawa. Zatem przedmiot obu postępowań był taki sam, tj. wsparcie z programu wieloletniego "Posiłek w szkole i w domu" za ten sam okres (styczeń – luty 2024 r.) i w tych samych okolicznościach faktycznych oraz prawnych.

Wskazać należy, że funkcją odwołania jest doprowadzenie do kontroli decyzji organu I instancji przez ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy. Oznacza to, że po pierwsze, organ odwoławczy nie jest związany granicami odwołania, po drugie, organ odwoławczy powinien rozpatrzyć sprawę na nowo w jej całokształcie, po trzecie, organ odwoławczy nie może ograniczać się do badania zgodności z prawem decyzji zakwestionowanej przez stronę, ale powinien zbadać decyzję również z punktu widzenia celowości i słuszności rozstrzygnięcia.

Podkreślić należy, że różnica pomiędzy trybem weryfikacji decyzji na skutek złożenia odwołania, a trybem jej zmiany na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. tkwi tym, że odwołanie wnosi się na decyzję I instancji, która nie jest ostateczna, zaś art. 106 ust. 5 u.p.s. pozwala na zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej.

Przepis art. 106 ust. 5 u.p.s. jest normą lex specialis w stosunku do art. 163 k.p.a., który dopuszcza wzruszenie decyzji także w innych przypadkach niż wymienione w przepisach K.p.a.

Zmiana lub uchylenie decyzji na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. na niekorzyść strony bez jej zgody możliwa jest w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5 u.p.s. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Co do zasady powyższy tryb ma zastosowanie do niewadliwych decyzji ostatecznych.

W orzecznictwie istnieje utrwalony pogląd, że kodeksowe tryby eliminacji z obrotu prawnego ostatecznych decyzji z powodu ich wadliwości mają pierwszeństwo zastosowania w stosunku do innych trybów postępowania administracyjnego wynikających z przepisów prawa materialnego, mogących doprowadzić również do uchylenia decyzji administracyjnej bez wykazywania jej wadliwości (wyrok NSA z 31 lipca 2002 r., II SA/Gd 441/00, ONSA 2003, nr 4, poz. 134; glosa W. Chróścielewskiego i A. Korzeniowskiej, OSP 2004, nr 2, poz. 14). Jeżeli jednak decyzja nie jest obarczona wadą prawną, to pierwszeństwo stosowania mają przepisy szczególne, do których odsyła art. 163 K.p.a. (wyrok NSA z 3 lutego 2011 r., II GSK 59/10, LEX nr 992423) (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Piotr Marek Przybysz, wydanie XIII, wydawnictwo WKP 2021, do art. 163).

Sprawa rozpoznawana w trybie art. 106 ust. 5 u.p.s. jest sprawą nową, o odmiennym przedmiocie i innej podstawie normatywnej, niż decyzja, która ma podlegać zmianie bądź uchyleniu na podstawie ww. przepisu. Nie jest to zatem kontynuowanie czy rozpoznawanie na nowo sprawy administracyjnej rozstrzygniętej już ostateczną decyzją, przyznającą określone świadczenie. W ramach prowadzonego postępowania na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. należy zbadać, czy została spełniona którakolwiek z przesłanek wskazanych w tym przepisie, a następnie stwierdzić, jaki wpływ mają dokonane ustalenia na ostateczną decyzję przyznającą świadczenie

z zakresu pomocy społecznej. Ocena ta powinna być przeprowadzona w oparciu

o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydawania decyzji na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. (por. "Ustawa o pomocy społecznej. Interpretacje przepisów w oparciu o orzecznictwo" Tomasz Krajewski, wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2016, rozdział V, pkt 6.2, str. 151; wyrok WSA w Łodzi z dnia 4 lutego 2015 r. o sygn. akt II SA/Łd 959/14).

W realiach niniejszej sprawy, wniosek o zwiększenie kwoty świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Posiłek w szkole i w domu" złożony w sytuacji, gdy wniesione zostało odwołanie od decyzji organu I instancji, przyznającej dane świadczenie (decyzja nie jest ostateczna) winien być rozpoznawany w ramach odwołania.

W ocenie Sądu, art. 105 ust. 6 u.p.s. ma wyłączne zastosowanie do decyzji ostatecznych, co jest rozwinięciem art. 16 K.p.a. Skorzystanie z tego trybu w stosunku do decyzji nieostatecznych, także tych, którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności (taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie), byłoby przy tym konkurencyjne w stosunku do postępowania odwoławczego i naruszałoby zasadę dwuinstancyjności zawartą w art. 15 K.p.a. (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. Hanny Knysiak - Sudyki, wydanie III, Wydawnictwo WKP 2023, do art. 163 K.p.a.).

Podnieść należy również kwestię charakteru decyzji wydanej na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s.

Sąd podzielił dominujący pogląd w orzecznictwie i judykaturze o konstytutywnym charakterze decyzji wydanej na mocy art. 106 ust. 5 u.p.s., której skutek prawny powstaje z momentem jej doręczenia, tj. ex nunc (na przyszłość). Tym samym tryb weryfikacji decyzji z art. 106 ust. 5 u.p.s. może mieć zastosowanie jedynie do decyzji ostatecznej wywołującej w dalszym ciągu skutki, np. decyzji na podstawie której beneficjent realizuje swoje uprawnienie. Wnioskując a contrario, tryb uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej z art. 106 ust. 5 u.p.s. nie znajdzie zastosowana do decyzji już zrealizowanej, takiej której skutki zostały już skonsumowane (por. "Ustawa

o pomocy społecznej. Interpretacje przepisów w oparciu o orzecznictwo" T. Krajewski, rozdział V, pkt 6.3.2, str. 157; "Pomoc społeczna. Komentarz" Iwona Sierpowska, wydanie VI, wydawnictwo WKP 2023, do art. 106; wyrok NSA z dnia 19 września

2017 r. o sygn. akt I OSK 403/17).

Wskazać należy, że w niniejszej sprawie organ I instancji, udzielając skarżącemu wsparcia na dożywianie nadał swojej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności i decyzja ta została wykonana przez wypłacenie stronie przyznanych kwot. Na skutek zrealizowana uprawnienia, wynikającego z tej decyzji wygasł przedmiotowy element stosunku administracyjnego, nawiązanego na podstawie decyzji w postaci prawa do ww. świadczenia, a tym samym wygasł też stosunek administracyjnoprawny ukształtowany decyzją przyznającą ww. wsparcie. W wyniku wypłaty świadczenia decyzja przestała oddziaływać na sytuację prawna strony, której przestało przysługiwać prawo żądania realizacji uprawnienia do wypłaty danej kwoty. Konsekwencją tego był brak przedmiotu postępowania w trybie art. 106 ust. 5 u.p.s.

Wygaśnięcie nabytego uprawnienia na skutek jego realizacji, a tym samym wygaśnięcie stosunku administracyjnego, obejmującego to uprawnienie, czyni bezprzedmiotowym postępowanie w przedmiocie zmiany bądź uchylenia decyzji, którą stosunek ten został ukształtowany. Wobec braku stosunku prawnego stanowiącego podstawę nabytego prawa, brak jest podstaw do prawnych do dokonywania zamiany lub uchylenia decyzji kształtującej ten stosunek. W takiej sytuacji dochodzi do ustania stanu faktycznego, który mógłby być regulowany decyzją wydaną na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 22 kwietnia 2008 r. o sygn. akt

II SA/Op 57/08, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 kwietnia 2015 r. o sygn. akt IV SA/Po 856/14).

W ocenie Sądu, okoliczność, że decyzja organu I instancji "pierwotna" z dnia 29 stycznia 2024 r. uzyskała walor ostateczności w czasie trwania postępowania odwoławczego z wyżej opisanych powodów nie powoduje to konsekwencji dla organu odwoławczego w postaci rozpoznania merytorycznego złożonego przez skarżącego wniosku.

Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. bezprzedmiotowość stanowi przesłankę umorzenia postępowania, Sąd uznał zatem, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, mimo wad uzasadnienia.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej "p.p.s.a.") oddalił skargę.

Wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie mu wynagrodzenia z tytułu udzielenia pomocy prawnej skarżącemu rozpoznany będzie odrębnie przez referendarza sądowego na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.

Przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.