Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1284/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 275/23 w sprawie ze skargi K. C. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 29 listopada 2022 r. nr EP.SO.711.9.2022 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie poddania się obowiązkowej kwarantannie oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA", "Sąd I instancji") wyrokiem z dnia 17 października 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 275/23 w sprawie ze skargi K. C. (dalej: "Skarżąca", "Strona") na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 29 listopada 2022 r. znak EP.SO.711.9.2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej poddanie się obowiązkowej kwarantannie, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 31 sierpnia 2022 r. i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Decyzją z dnia 25 marca 2020 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kaliszu (dalej: "PPIS w Kaliszu") nakazał Stronie poddanie się obowiązkowej kwarantannie od dnia 25 marca 2020 r. do dnia 7 kwietnia 2020 r. w wyznaczonym do tego celu miejscu, tj. w Wojewódzkim Szpitalu [...]. Kwarantanna ta została skrócona do dnia 2 kwietnia 2020 r. decyzją tego organu z dnia 2 kwietnia 2020 r.

Na skutek wniesionego odwołania, decyzją z dnia 16 lipca 2020 r. Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny(dalej: "Wielkopolski PWIS") uchylił w całości ww. decyzję PPIS w Kaliszu z dnia 25 marca 2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, PPIS w Kaliszu decyzją z dnia 17 grudnia 2020 r. umorzył w całości postępowanie w sprawie nakazu poddania się obowiązkowej kwarantannie od 25 marca 2020 r. do 7 kwietnia 2020 r. w wyznaczonym do tego celu miejscu. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 24 marca 2021 r. Skargę wniesioną na ww. decyzję z dnia 24 marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wyrokiem z dnia 21 stycznia 2022 r. II SA/Po 448/21. Wyrok jest prawomocny.

Pismem z dnia 12 sierpnia 2022 r. Strona złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji PPIS w Kaliszu nr 745/2020 nakazującej jej poddanie się obowiązkowej kwarantannie we wskazanym czasie i miejscu.

Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2022 r. znak DN-HP.9022.35.2022 Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: "organ I instancji", "Wielkopolski PWIS") odmówił wszczęcia, na wniosek Strony, postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PPIS w Kaliszu nr 745/2020 nakazującej poddanie się kwarantannie. Podstawę prawną postanowienia stanowił m.in. art. 157 § 1 i 2 w zw. z art. 61a § 1 i art. 123 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735, ze zm.), zwany dalej: "k.p.a.".

Na skutek wniesionego przez Stronę zażalenia, postanowieniem z dnia 29 listopada 2022 r. - zaskarżonym w sprawie - Główny Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, na podstawie art. 144, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 k.p.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a.

W ocenie organu II instancji, skoro decyzja PPIS w Kaliszu nr 745/2020 została wyeliminowana z obrotu prawnego, to nie istnieje przedmiot postępowania, którego wszczęcia żądała Strona, tj. nie istnieje decyzja administracyjna, którą można by usunąć z obrotu prawnego w wyniku stwierdzenia jej nieważności. Organ wskazał przy tym, że w stosunku do decyzji Wielkopolskiego PWIS z dnia 16 lipca 2020 r. toczy się odrębne postępowanie nieważnościowe. Nadto, organ odwoławczy zauważył, że Strona odbyła kwarantannę przed uzyskaniem przez decyzję skuteczności prawnej. Nie można zatem uznać, że decyzja wywołała skutek prawny w postaci odbycia przez Stronę kwarantanny i że można było zastosować środki egzekucyjne w celu zabezpieczenia wykonania samego obowiązku.

Skargę na powyższe postanowienie organu II instancji z dnia 29 listopada 2022 r. wniosła Skarżąca, zaskarżając ją w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanym na wstępie wyrokiem uznał, iż wniesiona skarga jest zasadna.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wyjaśnił, że wiadomym jest mu, iż Strona złożyła do Wielkopolskiego PWIS wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji PPIS w Kaliszu nr 745/2020 z dnia 25 marca 2020 r. nakazującej poddanie się kwarantannie w określonym miejscu i czasie. Jednocześnie złożyła wniosek do Głównego Inspektora Sanitarnego o stwierdzenie nieważności decyzji Wielkopolskiego PWIS z dnia 16 lipca 2020 r., którą Wielkopolski PWIS uchylił w całości decyzję PPIS w Kaliszu nr 745/2020 z dnia 25 marca 2020 r. nakazującą Stronie poddanie się kwarantannie w określonym miejscu i czasie, i przekazał sprawę organowi powiatowemu do ponownego rozpatrzenia. Na okoliczność tę wskazał GIS w treści zaskarżonego postanowienia. Jest ona także znana Sądowi z urzędu. Sprawa skargi Strony na decyzję GIS o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wielkopolskiego PWIS z dnia 16 lipca 2020 r. została zarejestrowana w tut. sądzie pod sygn. V SA/Wa 955/23.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu I instancji, niedopuszczalna jest sytuacja, gdy w stosunku do dwóch decyzji wydanych w toku instancji w trybie zwykłym (decyzji organu I instancji i decyzji organu II instancji, wydanej na skutek wniesionego przez Stronę odwołania), Strona inicjuje odrębne postępowania w trybie nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności decyzji, a rozstrzygnięcia w tym przedmiocie wydają dwa różne organy. W układzie procesowym jaki wytworzył się w sprawie niniejszej na skutek dwóch wniosków złożonych przez Stronę, wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji PPIS w Kaliszu, skierowany do Wielkopolskiego PWIS winien zostać przekazany Głównemu Inspektorowi Sanitarnemu, który następnie winien objąć obywa wnioski, tj. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wielkopolskiego PWIS z dnia 16 lipca 2020 r. oraz wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji PPIS w Kaliszu nr 745/2020, jednym postępowaniem. W tej sytuacji organy naruszyły art. 61a § 1 k.p.a.

Końcowo wskazał, że z powodu przyczyn uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, brak było podstaw do odnoszenia się do zarzutów skargi.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Skarżąca, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

1. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 156 § 1 pkt 2 i 157 § 2 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 2 pkt 12 i art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. f i pkt 3 w zw. z art. 33 ust. 1 i 34 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2019 r. poz. 1239 ze zm., dalej: "u.z.z.z.c.z.l.") w zw. z § 1 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 marca 2020 r. w sprawie wykazu chorób powodujących powstanie obowiązku kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego oraz okresu obowiązkowej kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. (poprzez niezastosowanie),

oraz brak stwierdzenia przez Sąd I Instancji nieważności postanowienia Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 29 listopada 2022 r. znak EP.SO.711.9.2022 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 31 sierpnia 2022 r. znak DN-HP.9022.35.2022, które odmawiało wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PPIS w Kaliszu z dnia 25 marca 2020 r. nr 745/2020, co stanowiło rażące naruszenie prawa (art. 156 k.p.a.),

tymczasem, w ocenie Skarżącej, istniały podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności i stwierdzenia przez Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego nieważności decyzji PPIS w Kaliszu z dnia 25 marca 2020 r. nr 745/2020 nakładającej kwarantannę zamiast uchylenia tej decyzji, gdyż decyzja PPIS w Kaliszu z dnia 25 marca 2020 r. nr 745/2020 w rażący sposób naruszała ww. przepisy ustawowe oraz w konsekwencji naruszała art. 31 ust 1 (wolność), art. 38 (ochrona życia), art. 47 (ochrona prywatności), art. 52 ust. 1 (wolność poruszania się), art. 66 ust. 1 i 2 (bezpieczne i higieniczne warunki pracy, odpoczynek od pracy), art. 68 (ochrona zdrowia) Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;

2. rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 156 § 1 pkt 2 i 157 § 2 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 6 k.p.a., 7 k.p.a., 8 k.p.a., 9 k.p.a., 10 § 1 k.p.a., 11 k.p.a., 14 § 2 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a., 81 k.p.a., 86 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 3a pkt 1-3 u.z.z.z.c.z.l., w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. co nastąpiło poprzez brak stwierdzenia przez Sąd I Instancji nieważności postanowienia Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 29 listopada 2022 r. znak EP.SO.717.9.2022 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 31 sierpnia 2022 r. znak DN-HP.9022.35.2022 które odmawiało wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PPIS w Kaliszu z dnia 25 marca 2020 r. nr 745/2020, tymczasem:

a) decyzja PPIS w Kaliszu z dnia 25 marca 2020 r. 745/2020 nakładająca na Skarżącą kwarantannę została wydana w toku postępowania, w którym doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, co nastąpiło przez pominięcie stanowiska strony oraz przedłożonych przez nią i znajdujących się w aktach sprawy dowodów, świadczących o tym, że Skarżąca nie miała żadnej styczności z biologicznym źródłem chorobotwórczym, co jest podstawową przesłanką nałożenia kwarantanny; a także pominięcie, że Skarżąca nie była konieczna do zapewniania nieprzerwanej opieki nad pacjentami szpitala;

b) w ocenie Skarżącej, nieprawidłowe było uznanie przez organy Wielkopolskiego PWIS oraz Głównego Inspektora Sanitarnego, że nie ma możliwości stwierdzenia nieważności decyzji uchylonej, nawet jeśli wywołała ona skutki prawne dla strony, w czasie kiedy obowiązywała i była wykonywana w związku z rygorem natychmiastowej wykonalności;

c) brak było przedstawienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku szerszego uzasadnienia, prawnego i jego wyjaśnienia, dla wyrażonego, w uzasadnieniu wyroku stanowiska, że nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonych postanowień Głównego Inspektora Sanitarnego i Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uwzględnienie skargi, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

Ponadto, z ostrożności procesowej, w razie oddalenia skargi kasacyjnej Skarżącej, wniesiono o to, aby Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę na podstawie art, 184 p.p.s.a., wyraził w uzasadnieniu wyroku odmienny od wyrażonego w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji pogląd prawny odnośnie nieważności zaskarżonych postanowień Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 29 listopada 2022 r. znak EP.SO.711.9.2022 r. oraz Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 31 sierpnia 2022 r. znak DN-HP.9022.35.2022, zgodny z poglądem Skarżącej, a także, aby Naczelny Sąd Administracyjny ewentualnie oddalając skargę na podstawie art. 184 p.p.s.a., odstąpił od zasądzenia od Skarżącej kosztów postępowania.

Skarżąca zaznaczyła przy tym, że zgadza się z sentencją wydanego wyroku z dnia 17 października 2023 r., podziela w zasadniczej części stanowisko Sądu I Instancji przedstawione w jego uzasadnieniu, a wniesienie skargi kasacyjnej wynika z ostrożności procesowej oraz kwestionowania wyłącznie stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonego w uzasadnieniu wyroku, w zakresie nieuwzględnienia wniosku strony o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Sanitarnego i poprzedzającego go postanowienia Wojewódzkiego Wielkopolskiego Inspektora Sanitarnego.

Organ nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna wywiedziona w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której podstawy zostały ujęte w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też podstawy odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem wojewódzkim (art. 189 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie występują te przesłanki, zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany zarzutami skargi kasacyjnej.

Przechodząc do oceny zasadności skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że zarówno z zarzutów w niej podniesionych jak i wprost z jej uzasadnienia wynika, że strona skarżąca zgadza się z treścią zaskarżonego wyroku w zakresie przyczyn uchylenia zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji, tj. w zakresie dotyczącym konieczności łącznego rozpoznania wniosków strony o stwierdzenie nieważności decyzji PPIS w Kaliszu z dnia 25 marca 2020 r. nr 745/2020 oraz decyzji Wielkopolskiego PWIS w Poznaniu z dnia 16 lipca 2020 r. Autor skargi kasacyjnej nie zgadza się natomiast z wyrażonym w końcowej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku stanowiskiem Sądu i instancji odnoszącym się do wniosku strony o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia z dnia 29 listopada 2022 r., gdzie WSA wskazał, że nie dopatrzył się okoliczności, które można byłoby uznać za wady wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Ewentualna zasadność stanowiska Strony co do wadliwej odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego, nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, ale do jego uchylenia.

Skarżąca nie kwestionuje w istocie sentencji wyroku WSA z dnia 17 października 2023 r. w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 275/23, ani też stanowiska Sądu I instancji dotyczącego "konieczności łącznego rozpoznania wniosków strony o stwierdzenie nieważności decyzji PPIS w Kaliszu z dnia 25 marca 2020 r. nr 745/2020 oraz decyzji Wielkopolskiego PWIS w Poznaniu z dnia 16 lipca 2020 r." (s. 4 uzasadnienia skargi kasacyjnej).

Mając na uwadze, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest w istocie rzeczy uzasadnienie wyroku a nie jego sentencja, podnieść należy, że na gruncie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuszczalne jest zaskarżenie jedynie uzasadnienia wyroku z równoczesnym brakiem kwestionowania jego sentencji. Jeżeli strona, której skargę uwzględniono, kwestionuje wyrażaną w orzeczeniu ocenę prawną może w skardze kasacyjnej domagać się zmiany orzeczenia w tym zakresie (art. 176 p.p.s.a.). W sytuacji objętej dyspozycją z art. 184 p.p.s.a. sąd kasacyjny, oddalając skargę, wyrazi w uzasadnieniu orzeczenia właściwą ocenę prawną i wskazania, które będą wiążące (art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a.; por. wyrok NSA: z dnia 16 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 576/21; z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 829/09; wyrok NSA z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt FSK 2262/04; por. też A. Kwaśniak, O potrzebie zaskarżenia uzasadnień wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych - głos w dyskusji, "Przegląd Prawa Publicznego" 2021 r., nr 9, s. 57-68). Uzasadnienie wyroku, nawet jeśli sentencja wyroku jest zgodna z żądaniem strony skarżącej, nie jest dla niego obojętne, gdyż pisemne uzasadnienie prawomocnego wyroku ma decydujący wpływ na rozstrzygnięcie, które będzie podjęte na etapie jego wykonania.

W sprawie wywołanej przedmiotową skargą kasacyjną istota sporu sprowadza się do prawidłowości uznania przez Sąd I instancji, że zaskarżone postanowienie z dnia 29 listopada 2022 r., nie zawiera wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Skarżąca kasacyjnie podnosząc zarzut naruszenia przepisów mających istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności przepisów art. 156 § 1 pkt 2 i 157 § 2 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. oraz art. 2 pkt 12 i art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. f i pkt 3 w zw. z art. 33 ust. 1 i 34 ust. 2 u.z.z.z.c.z.l. w zw. z § 1 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 marca 2020 r. w sprawie wykazu chorób powodujących powstanie obowiązku kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego oraz okresu obowiązkowej kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego, podnosi, iż

w jej ocenie, decyzja PPIS w Kaliszu z dnia 25 marca 2020 r. nr 745/2020 w rażący sposób naruszała ww. przepisy ustawowe oraz w konsekwencji naruszała art. 31 ust 1 (wolność), art. 38 (ochrona życia), art. 47 (ochrona prywatności), art. 52 ust. 1 (wolność poruszania się), art. 66 ust. 1 i 2 (bezpieczne i higieniczne warunki pracy, odpoczynek od pracy), art. 68 (ochrona zdrowia) Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Uzasadniając zaś zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazanych w pkt. 2 petitum skargi kasacyjnej, Skarżąca wskazuje na pominięcie przez Sąd I instancji, iż decyzja PPIS w Kaliszu z dnia 25 marca 2020 r. 745/2020 nakładająca na Skarżącą kwarantannę została wydana w toku postępowania, w którym doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, co nastąpiło przez pominięcie stanowiska Strony oraz przedłożonych przez nią i znajdujących się w aktach sprawy dowodów, świadczących o tym, że Skarżąca nie miała żadnej styczności z biologicznym czynnikiem chorobotwórczym, co jest podstawową przesłanką nałożenia kwarantanny, a także pominięcie, że Skarżąca nie była konieczna do zapewniania nieprzerwanej opieki nad pacjentami szpitala.

Argumentacja skargi kasacyjnej nie uwzględnia faktu, iż Sąd I instancji jednoznacznie stwierdził, że z powodu przyczyn jakie legły u podstaw uchylenia obydwu postanowień wydanych w sprawie, brak było podstaw do odnoszenia się do zarzutów skargi.

Sąd I instancji nie mógł zatem naruszyć wskazanych w punktach 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej przepisów w sposób opisany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, gdyż ani nie powołał się na te przepisy w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, ani nie stosował tych przepisów prawa, a skoro nie stosował, to nie mógł ich naruszyć.

Należy zauważyć w tym miejscu, iż skarżąca kasacyjnie podnosząc zarzuty kasacyjne wobec wyroku Sądu I instancji, tożsame w istocie z zarzutami podniesionymi w skardze na zaskarżone postanowienie przed WSA w Warszawie, w żaden sposób nie uzasadniła swojego stanowiska, że zaskarżone postanowienie z dnia 29 listopada 2022 r. zawiera wady wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. i należałoby stwierdzić jej nieważność.

Przypomnieć zaś należy, iż w skardze do Sądu I instancji wniesiono alternatywnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającego go postanowienia Wielkopolskiego PWIS z dnia 31 sierpnia 2022 r. odmawiającego wszczęcia postępowania nieważnościowego, ewentualnie o uchylenie ww. postanowień.

Odnosząc się właśnie do tego wniosku skargi strony skarżącej Sąd I instancji uznał, iż ewentualna zasadność stanowiska Strony, co do wadliwej odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego, nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, ale do jego uchylenia. Natomiast, został uwzględniony złożony alternatywnie wniosek Skarżącej o uchylenie zaskarżonych postanowień.

Skarżąca polemizując ze stanowiskiem Sądu I instancji w kwestii stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, nie przedstawiła ani w zarzutach skargi, ani w jej uzasadnieniu jakiejkolwiek argumentacji podważającej stanowisko Sądu I instancji co do braku podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Sanitarnego wydanego w postępowaniu w trybie art. 61a § 1 k.p.a.

Niezależnie od tego, konieczne jest spostrzeżenie, iż Kasator zdaje się konsekwentnie pomijać, że podstawę prawną obu orzeczeń organów I i II instancji, a w rezultacie podstawę rozważań Sądu I instancji stanowił przepis art. 61a § 1 k.p.a.

Przepis art. 61a § 1 k.p.a. nie został powołany w zarzutach skargi kasacyjnej, a w uzasadnieniu skargi przepis ten przywołano jedynie raz, referując stanowisko Sądu I instancji zaprezentowane w sprawie.

Wskazać należy, iż art. 61a § 1 zdanie pierwsze k.p.a. stanowi, iż gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Podstawą do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania jest zatem wystąpienie przesłanki o charakterze podmiotowym lub przesłanki o charakterze przedmiotowym. Przesłanki te mają charakter samoistny, co oznacza, że wystąpienie jednej zamyka dopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 2691/16).

Postanowienie wydane w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest aktem formalnym, a nie merytorycznym i organ nie rozstrzyga w nim sprawy co do jej istoty, a także nie prowadzi postępowania administracyjnego przed wydaniem postanowienia, prowadzącego do wyjaśnienia sprawy.

Organ bez formalnego wszczęcia postępowania nie może dokonywać ustaleń zmierzających do merytorycznego rozstrzygnięcia żądania wnioskodawcy. Postępowanie wstępne w zakresie dopuszczalności wszczęcia postępowania wyjaśniającego nie może zatem prowadzić do gromadzenia dowodów, na podstawie których ustala się stan faktyczny, ani nie może prowadzić do formułowania wniosków i ocen dotyczących meritum żądania, ale powinno prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanek formalnych uniemożliwiających merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2962/15; z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1047/16; czy z dnia 16 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 1138/21).

Biorąc pod uwagę powyższe, zarzuty skargi kasacyjnej, iż Sąd I Instancji nie przeanalizował w tej sprawie podnoszonych zarzutów materialnoprawnych uzasadniających wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia oraz w tym zakresie naruszył przepisy postępowania, są całkowicie niezasadne.

W istocie zarzuty skargi kasacyjnej są nakierowane na kontrolę innego aktu administracyjnego tj. decyzji PPIS w Kaliszu z dnia 25 marca 2020 r. 745/2020 nakładającej na Stronę kwarantannę, która według jej oceny "została wydana w toku postępowania, w którym doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy" (s. 18 uzasadnienia skargi kasacyjnej).

Tym bardziej, iż ze skargi kasacyjnej jednoznacznie wynika, iż Skarżąca zgodziła się ze stanowiskiem WSA w Warszawie, że organy orzekające w sprawie naruszyły art. 61a § 1 k.p.a. przy wydawaniu zaskarżonych postanowień.

Co do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., to zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszelkie elementy wskazane w niniejszym przepisie i przedstawia motywy, którymi WSA się kierował wydając zaskarżone rozstrzygnięcie. Art. 141 § 4 p.p.s.a. może zostać skutecznie postawiony, jako podstawa skargi kasacyjnej w dwóch wypadkach, jeżeli orzeczenie sądu I instancji nie zawiera, co najmniej jednego z ustawowych elementów formalnych lub jeżeli sąd nie zawarł w uzasadnieniu stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia (np. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2023 r., sygn. akt I GSK 1893/19). Zarzut ten natomiast nie może stanowić podstawy do kwestionowania ustaleń faktycznych dokonanych przez wojewódzki sąd administracyjny, czy też dokonanej przez ten sąd oceny prawnej. Przepis ten także nie nakłada na sąd administracyjny obowiązku szczegółowego omówienia w uzasadnieniu każdej okoliczności, czy każdego argumentu lub twierdzenia, jakie pojawiło się w badanej sprawie, a powinien się odnieść wyłącznie do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, aby nie czynić wywodu nadmiernie rozbudowanym, a przez to niejasnym (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 1979/20).

W świetle powyższego, uznając, że skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.