Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 402/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6093 Spółki wodne i związki wałowe
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 441 - 467
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie WSA Piotr Fronc (spr.) WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 grudnia 2021 r. znak SKO.PW/4171/121/2021 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia statutu spółki wodnej skargę oddala.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 grudnia 2021 roku, znak: SKO.PW/4171/121/2021 utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 1 października 2021 roku, znak: WS-08.6343.13.2021.WM orzekająca o odmowie zatwierdzenia statutu spółki wodnej pod nazwą "[...]" z siedzibą przy ulicy [...] w K., obejmującą swoją działalnością obszar Miasta K., w szczególności dzielnice B., D. w szczególności ulice N. B.".

Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach.

W dniu 23 lipca 2021 r. do Prezydenta Miasta Krakowa wpłynął wniosek pani M. Ł., pana P. Ł. oraz spółki A. Sp. z o.o. (określani dalej łącznie jako "Wnioskodawcy") o zatwierdzenie statutu spółki wodnej pod nazwą "[...]".

Do wniosku dołączono trzy egzemplarze statutu spółki wodnej "[...]", uchwałę nr 1/2021 z dnia 15.07.2021 r. - porozumienie o powołaniu [...]", uchwałę nr 2/2021 z dnia 15.07.2021 r. dot. powołania Zarządu spółki wodnej oraz wykaz członków spółki wodnej.

Niezależnie od powyższego wniosku, w okresie od 06 maja 2021 do dnia 27 grudnia 2021 roku, do Prezydenta Miasta Krakowa wpłynęło 29 wniosków tych samych Wnioskodawców o zatwierdzenie statutów 29 spółek wodnych mających działać na obszarze Gminy Miejskiej Kraków oraz 5 wniosków Stowarzyszenia zwykłego [...]" (przedstawicielem stowarzyszenia jest Pełnomocnik Zarządu spółki A. Sp. z o.o.), Stowarzyszenia zwykłego "[...]" (przedstawicielem stowarzyszenia jest Pełnomocnik Zarządu spółki A. o.) i stowarzyszenia zwykłego "[...] (przedstawicielem stowarzyszenia jest P. P. Ł.) o zatwierdzenie statutów 5 spółek wodnych mających działać na terenie Miasta Krakowa oraz 1 wniosek o zatwierdzenie statutu związku wałowego. Powyższe wniosku są przedmiotem odrębnych postępowań prowadzonych przez Prezydenta Miasta Krakowa.

W statucie [...]" wskazano m.in., że siedzibą spółki wodnej jest ul. [...] w K., terenem działania spółki jest obszar miasta Kraków, natomiast stosownie do zapisów § 4 statutu spółki wskazano, że celami spółki wodnej jest:

prowadzenie działań w zakresie propagowania ochrony wód rzek przepływających przez miasto Kraków,

działania w zakresie ekologii, ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego w dziedzinie gospodarowania wodami,

wykonywanie, utrzymywanie i eksploatacja urządzeń służących do:

melioracji wodnych oraz prowadzenia racjonalnej gospodarki na zmeliorowanych gruntach,

ochrony przed powodzią,

odwadniania gruntów zabudowanych lub zurbanizowanych, to jest w szczególności urządzeń takich jak: zbiorniki retencyjne deszczowe, zalicznikowe urządzenia oszczędzania wody,

prowadzenie działalności w zakresie promowania ochrony środowiska wodnego na terenie działania spółki.

Zawiadomieniem z dnia 4 sierpnia 2021 r. Prezydent Miasta Krakowa poinformował strony postępowania o wszczęciu postępowania administracyjnego. Równocześnie wezwano wnioskodawców do usunięcia niezgodności statutu z prawem, poprzez dostosowanie statutu do wymagań ustawy Prawo wodne, tj.:

1) art. 448 ust.2 PrWod poprzez załączenie do statutu listy członków spółki wodnej, zawierającej ich oznaczenie, wskazanie siedzib i adresów,

2) art. 441 ust. 3 w związku z art. 441 ust. 1 PrWod (z wniosku, ani ze Statutu - cele spółki - nie wynika w sposób jednoznaczny, zaspokojenie jakich potrzeb wskazanych przepisami ustawy Prawo wodne w dziedzinie gospodarowania wodami ma zapewnić zakładana spółka wodna),

3) art. 453 PrWod (z wniosku, ani ze Statutu nie wynika, jakie korzyści mieliby odnosić członkowie spółki wodnej),

4) art. 460 ust. 5 pkt 2) PrWod w odniesieniu do zapisu w § 17 ust.2 statutu, zgodnie z którym "w przypadku zarządu wieloosobowego, do składania oświadczeń w imieniu Spółki wodnej upoważnieni są Członkowie Zarządu".

Ponadto wnioskodawcy zostali wezwani, na podstawie art. 50 § 1 K.p.a. o dodatkowe wyjaśnienia, tj.:

1) jakie urządzenia wodne spółka wodna zamierza wykonać i eksploatować, o których mowa w § 4 oraz w § 11 ust.6 statutu,

2) doprecyzowanie terenu działania spółki w odniesieniu do zapisu w § 1 ust. 3 statutu. Wskazano, że niezrozumiały jest ponadto zapis dotyczący praw członków spółki do nieruchomości, gruntów i budowli oraz nie wyjaśniono o jakie prawa oraz o jakie nieruchomości, grunty i budowle chodzi.

3) doprecyzowanie celów spółki wymienionych w § 4 ust. 2, ust. 5 statutu, gdyż są niejasne,

4) jakie grunty zabudowane lub zurbanizowane przewidziane są do odwodnienia,

6) jakie jest uzasadnienie dla powołania kilkunastu spółek wodnych przez te same osoby, o takich samych celach (lub podobnych, w zależności od danej spółki), ze wskazaniem tego samego terenu działania.

Ponadto, Prezydenta Miasta Krakowa wskazał, iż należy dokonać korekty niejasnego zapisu w § 10 ust. 4 statutu, zgodnie z którym "Członek Spółki ma możliwość korzystania z informacji lub technicznych w zakresie objętym działalnością Spółki".

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia niezgodności statutu z prawem, Spółka A. Sp. z o.o., przedłożyła załącznik do pisma przewodniego z dnia 16.08.2021 r. z załączonymi 3 egzemplarzami statutu spółki wodnej.

Uzupełniono statut o listę członków ze wskazaniem ich adresów;

W §4 ust.5 statutu wskazano, iż cyt:

"Powyższe cele realizowane są aby zaspokoić potrzeby ludności wynikające z ustawy Prawo wodne takie jak: ochrona zasobów wodnych przed nadmierną eksploatacją, utrzymywanie lub poprawianie stanu ekosystemów wodnych i zależnych od wód."

3) Doprecyzowano zapis w §6 ust.3 statutu, wskazując, cyt.: ,,(...)Korzyściami z działalności spółki może być instalowanie zalicznikowych urządzeń oszczędzania wody bądź zbiorników retencyjnych deszczowych na nieruchomościach należących do członków spółki. W przypadku braku możliwości ustalenia korzyści składki i świadczenia powinny być równe".

4) Dokonano stosownej korekty w § 17 ust.2 statutu.

Ponadto w odniesieniu do wezwania o dodatkowe wyjaśnienia:

1) przywołano zapisy §4 i §11 statutu spółki wodnej, informując, że odpowiedź na żądanie organu zawarta jest w pogrubionej części zapisów.

doprecyzowano § 1 ust.3 statutu dot. terenu działania spółki wodnej, cyt:

"Terenem działania Spółki jest obszar miasta Kraków, w szczególności dzielnice B. , w szczególności ulice [...]

doprecyzowano cele spółki, wskazując, iż celem spółki jest:

prowadzenie działań w zakresie propagowania ochrony wód rzek przepływających przez miasto Kraków, mogących polegać na organizowaniu akcji promocyjnych w tym zakresie,

działania w zakresie ekologii, ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego w dziedzinie gospodarowania wodami, mogących polega organizowaniu akcji promocyjnych, szkoleń i innych wydarzeń w tym zakresie,

wykonywanie, utrzymywanie i eksploatacja urządzeń służących do:

- melioracji wodnych oraz prowadzenia racjonalnej gospodarki na zmeliorowanych gruntach,

- ochrony przed powodzią,

- odwadniania gruntów za budowanych lub zurbanizowanych,

- to jest w szczególności urządzeń takich jak: zbiorniki retencyjne desze zalicznikowe urządzenia oszczędzania wody,

• prowadzenie działalności w zakresie promowania ochrony środowiska wodne

terenie działania spółki mogące polegać na promowaniu tej działalności w mediach społecznościowych, środkach masowego przekazu, wśród społeczeństwa.

wskazano, iż do odwodnienia przewidziane są grunty należące do członków

wodnej, zabudowane lub zurbanizowane, które będą wymagały odwodnienia np. w przypadku ich zalania bądź powodzi. Należą do nich m.in. grunty leżące ul. [...].

Ponadto, usunięto niejasność zapisu w §10 ust.4 statutu, jak również przedłożono dowód uiszczenia opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa dla P. M. Ł..

Pismem z dnia 16.09.2021 r. Prezydent Miasta Krakowa na podstawie art. 10 § 1 K.p.a. zawiadomił strony o przysługującym stronom prawie zapoznania się z aktami sprawy oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego zawiadomienia.

Na podstawie zebranego materiału dowodowego, Prezydent Miasta Krakowa uznał, że zaistniały przesłanki do odmowy zatwierdzenia statutu "[...]", w związku z czym wydał decyzję z dnia 1 października 2021 roku, znak: WS-08.6343.13.2021.WM orzekającą o odmowie zatwierdzenia statutu spółki wodnej pod nazwą [...]" z siedzibą przy ulicy [...] w K., obejmującą swoją działalnością obszar Miasta Krakowa.

W uzasadnieniu wskazano, że Wnioskodawcy nie potrafią jednoznacznie wskazać terenu działania spółki wodnej. W § 1 ust. 3 statutu przesłanego za pismem z dnia 16.08.2021 r. wpisano, że terenem działania spółki jest obszar miasta Kraków, w szczególności dzielnice B., D. w szczególności ulice [...]. Prezydent Miasta Krakowa uznał, że tak przyjęty teren działania spółki wodnej nadal nie jest precyzyjnie określony, bowiem nie wskazuje w obrębie jakich nieruchomości spółka będzie działać. Określanie terenu działania spółki wodnej w § 1 ust 3 statutu nie pełnia wymagań art. 448 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne, zgodnie z którym statut spółki wodnej określa w szczególności nazwę i siedzibę spółki wodnej oraz teren jej działania. Z kolei terenem działania spółki wodnej winien być ściśle określony z potrzebami członków spółki wodnej w dziedzinie gospodarowania wodami, w granicach określonych ustawą Prawo wodne. Tymczasem spółka A. sp. z o.o. w załączonym do pisma z i statucie, (§4 ust.6) wskazuje, iż cyt: " Powyższe cele realizowane są aby zaspokoić potrzeby ludności wynikające z ustawy prawo wodne takie jak: ochrona zasobów wodnych przed nadmierną eksploatacją, utrzymywał stanu ekosystemów wodnych i zależnych od wód".

Powyższy zapis jest niejasny, bowiem po pierwsze wskazuje na zaspokojenie potrzeb bliżej niezidentyfikowanej "ludności" co jest niezrozumiałe w kontekście przyjętego członkostwa w spółce wodnej. Po drugie, nadal nie wiadomo zaspokojenie jakich potrzeb wskazanych przepisami ustawy Prawo wodne w dziedzinie gospodarowania wodan zakładana spółka wodna. Z powyższego zapisu (w §4 ust. 6 statutu) wiadomo jedynie, że potrzeby wynikają z ustawy Prawo wodne takie jak: ochrona zasobów wodnych przed nadmierną eksploatacją, utrzymywanie lub poprawianie stanu ekosystemów wodnych i zależnych od wód.

Prezydent Miasta Krakowa zwrócił także uwagę, że art. 448 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo wodne wskazuje , iż statut spółki wodnej określa w szczególności ograniczenia praw członków spółki wodnej ich gruntów i obiektów niezbędnych do wykonywania zadań tej spółki. W związku z powyższym z przepisu tego wynika, że członek spółki wodnej winien posiadać tytuł prawny wskazujący na własność nieruchomości wchodzącej w obszar działania spółki wodnej. Tymczasem z akt sprawy (wyciąg z Księgi Wieczystej dla nieruchomości przy ul. [...] wynika, że spółka A. sp. z o.o. nie jest właścicielem nieruchomości zlokalizowanej pod adresem przy ul. [...] w K., natomiast P. Ł. , nie jest właścicielem żadnej z nieruchomości wskazanych we wniosku (na podstawie wyciągu z Księgi Wieczystej dla nieruchomości przy ul. [...] i na podstawie wyciągu z Księgi Wieczystej dla nieruchomości przy ul. [...]).

Właścicielami nieruchomości przy ul. [...] są natomiast osoby fizyczne, których nie wskazano jako członków zakładanej spółki wodnej. Brak jest też jakiejkolwiek informacji czy właściciele tej nieruchomości posiadają wiedzę o zakładanej spółce wodnej.

Wnioskodawcy nie wskazali jakie konkretnie urządzenia wodne będą wykorzystywane i eksploatowane, o których mowa w § 4 ust. 3 statutu (tj. zalicznikowe urządzenia oszczędzania wody). Ponadto, w § 11 ust. 6 statutu jest mowa o urządzeniach, osuszajacych i wodno-melioracyjnych, o których nie wspomniano w § 4 ust. 3 statutu. Ze statutu "[...]" nie można zatem jednoznacznie wywieść jakimi urządzeniami spółka wodna ma się zajmować.

Wątpliwym wydaje się również, że wymienione w § 4 ust. 3 statutu zalicznikowe urządzenia oszczędzania wody stanowią urządzenia wodne w rozumieniu przepisów ustawy wodne, których wykonywanie i eksploatacja mogłaby być podstawą działalności spółki wodnej (art. 441 ust. 3 ustawy Prawo wodne). Bowiem zgodnie z art. 16 pkt 65 ww. ustawy przez "urządzenia wodne" rozumie się urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów, w tym:

urządzenia lub budowle piętrzące, przeciwpowodziowe i regulacyjne, a także kanały i rowy,

sztuczne zbiorniki usytuowane na wodach płynących oraz obiekty związane z tymi zbiornikami,

stawy, w szczególności stawy rybne oraz stawy przeznaczone do oczyszczania ścieków albo rekreacji,

obiekty służące do ujmowania wód powierzchniowych oraz wód podziemnych, obiekty energetyki wodnej,

wyloty urządzeń kanalizacyjnych służące do wprowadzania ścieków do wód, do ziemi lub do urządzeń wodnych oraz wyloty służące do wprowadzania wody do wód, do ziemi lub do urządzeń wodnych,

g) stałe urządzenia służące do połowu ryb lub do pozyskiwania innych organizmów wodnych,

h) urządzenia służące do chowu ryb lub innych organizmów wodnych w wodach powierzchniowych,

i) mury oporowe, bulwary, nabrzeża, mola, pomosty i przystanie,

j) stałe urządzenia służące do dokonywania przewozów międzybrzegowych.

W świetle wyżej przytoczonej definicji ustawowej "urządzenia wodnego" nie można uznać, że zalicznikowe urządzenia oszczędzania wody są "urządzeniami lub budowlami służącymi do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów". W związku z powyższym przywołane w piśmie A. Sp. z o.o. w pkt 2 z dnia 16.08.2021 r. zapisy statutu są bezzasadne. Powstająca spółka wodna winna wiedzieć jakimi dokładnie urządzeniami wodnymi chce się zajmować, gdyż wiąże się to bezpośrednio z celami łania spółki wodnej i z zaspokajaniem potrzeb w zakresie gospodarowania wodami.

Cele wymienione w § 4 ust. 1, ust. 2, ust. 4 statutu to zapisy ogólne i nieprecyzyjne. Prowadzenie akcji promocyjnych, szkoleń, wydarzeń, itp. w zakresie propagowania ochrony rzek przepływających przez miasto Kraków, ekologii, ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego w dziedzinie gospodarowania wodami, promowania ochrony środowiska wodnego wykracza poza cele, w stosunku do których zasadne byłoby powołanie wodnej.

Niejasna jest również odpowiedź zawarta w pkt. 6 pisma spółki A. sp. z o.o. z dnia 2021 r. odnosząca się do kwestii wskazania gruntów zabudowanych lub zurbanizowanych przewidzianych do odwodnienia, w kontekście powyższych wyjaśnień dot. członków do nieruchomości. Grunty leżące przy ul. [...] nie należą do żadnego członka zakładanej spółki wodnej. Użycie sformułowania "m.in." sugeruje natomiast, że mogą istnieć inne grunty należące do członka lub członków spółki wodnej, nie wymienione niniejszej sprawie.

W związku z powyższym przywołane w powyższym zakresie zapisy spółki statutu nie spełniają wymogów prawa. Powstająca spółka wodna winna wiedzieć na jakim terenie będzie działać i jakimi dokładnie urządzeniami wodnymi chce się zajmować, gdyż wiąże się to bezpośrednio z celami działania spółki wodnej i z zaspokajaniem potrzeb członków spółki w zakresie gospodarowania wodami. Na postawie określonego § 1 ust. 3 terenu działania spółki oraz przedstawionych w § 4 celów nie można wywieść, jakimi konkretnymi wodami oraz jakimi urządzeniami [...]" ma się zajmować. Zarówno cele, jak i teren działania spółki winny być uszczegółowione. Przy tak określonych celach i terenie działania spółki, jak zostało to przedstawione w przedmiotowym statucie, brak jest uzasadnienia do jej utworzenia.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł pan P. Ł..

Rozpoznając sprawę w wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 30 grudnia 2021 roku utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 1 października 2021 roku.

Kolegium wskazało w pierwszej kolejności, że okoliczność złożenia wniosków o zatwierdzenie statutów wielu spółek wodnych oraz 1 związku wałowego przez te same osoby/podmioty wzajemnie ze sobą powiązane, jest irrelewantna w sprawie, ponieważ przedmiotem sprawy jest zbadanie/zatwierdzenia statutu [...]. Badanie trybu zatwierdzenia pozostałych statutów i ich treści wykracza poza ramy prowadzonego postępowania administracyjnego.

Niemniej Kolegium nie dopatrzyło się uchybień w prawidłowości przeprowadzenia postępowania przez Organ I instancji, a analizując wskazane przez Organ I instancji niezgodności przedmiotowego statutu z prawem, uznało, że były one uzasadnione.

Organ odwoławczy wskazał, że nieprawidłowo określono w analizowanym statucie teren działania zawiązanej spółki (art. 448 ust. 1 pkt 1 ). Wskazany w § 1 pkt 3) statutu teren działania spółki - obszar miasta Kraków, gdzie członkowie mają prawa do nieruchomości, gruntów i budowli. Przez prawa do nieruchomości, gruntów i budowli należy rozumieć tytuły prawne w rozumieniu Kodeksu cywilnego do nieruchomości, gruntów i budowli położonych na terenie Krakowa, w szczególności przy ul. [...], ul. [...] - jest nieprecyzyjnym zapisem, natomiast teren działania spółki wodnej winien być ściśle określony i skorelowany z potrzebami członków spółki wodnej w dziedzinie gospodarowania wodami, w granicach określonych ustawą Prawo wodne.

Ze statutu nie wynika ponadto jakie urządzenia wodne będą wykonywane i eksploatowane przez spółkę. Kolegium wskazało przy tym, że powstająca spółka wodna winna wiedzieć jakimi dokładnie urządzeniami wodnymi chce się zajmować, gdyż wiąże się to bezpośrednio z celami działania spółki wodnej i z zaspokajaniem potrzeb członków spółki w zakresie gospodarowania wodami.

Kolegium wskazało także, że cele wymienione w § 4 ust. 2, ust. 3, ust. 4, ust. 5 statutu to zapisy ogólne i nieprecyzyjne. Prowadzenie akcji promocyjnych w mediach społecznościowych, akcji edukacyjnych, itp. w zakresie racjonalnego gospodarowania wodami, lub propagowania prowadzenia racjonalnej gospodarki wodnej w celu ochrony środowiska wodnego wykracza poza cele, w stosunku do których zasadne byłoby powołanie spółki wodnej.

Niezależnie od powyższego Kolegium podniosło również inne uchybienia, które stanowią o naruszaniu przez Statut przepisów prawa. Organ odwoławczy wskazał min., że w statucie nie wskazano wszystkich przypadków rozwiązania spółki wskazanych w art. 464 ust. 2 PrWod przez starostę.

Skargę na powyższą decyzję Kolegium wniósł skarżący P. Ł., podnosząc zarzuty:

1) naruszenie przepisu art. 446 ust. 4 ustawy Prawo wodne jako materialnoprawnej podstawy wydania decyzji odmawiającej zatwierdzenie statutu, poprzez błędne przyjęcie, że statut spółki wodnej [...] jest niezgodny z prawem,

2) naruszenie art. 448 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne poprzez niewłaściwą interpretacje tego czym jest teren działania spółki wodnej oraz nietrafne wskazanie na konieczność powiązania działania spółki z konkretnym gruntem,

3) naruszenie art. 464 ust. 2 w zw. z art. 448 ustawy Prawo wodne, poprzez błędne przyjęcie, że statut [...] powinien zawierać uregulowania dotyczące rozwiązania spółki wodnej,

4) nieprawidłowe przyjęcie, że zapisy statutu są nieprzejrzyste, zawierają tzw. literówki i naruszają zasady techniki prawodawczej, co potraktowano jako przesłankę dla odmowy zatwierdzenia statutu spółki,

5) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie podstaw prawnych decyzji z przytoczeniem przepisów prawa,

6) naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wybiórczy i błędny, co spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego,

7) naruszenie art. 7a § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że wątpliwości organu powodują niemożność zatwierdzenia statutu spółki wodnej,

8) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasad proporcjonalności i bezstronności.

W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wydanej przez Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 1 października 2021 r. orzekającej o odmowie zatwierdzenia statutu spółki wodnej pod nazwą "[...]" z siedzibą przy ul. [...] w K..

W uzasadnieniu, odnosząc się do terenu działania spółki wodnej, wskazano, że siedzibą spółki jest miejscowość, w której działa. Jest to z reguły miejscowość gminna, co wynika z uchylonej ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne, zgodnie z którą spółka była utworzona na terenie gminy. Z tym wiąże się również teren działania spółki, którym jest z reguły teren danej gminy. Obszar działania spółki może jednak obejmować kilka gmin. Skarżący podniósł, że organ prowadzący niniejszą sprawę, nie wskazał w sposób jednoznaczny, niezbity oraz prawidłowo uzasadniony słuszność wydanej decyzji. Jak wskazano w skardze, niewątpliwie teren działalności został określony w sposób precyzyjny i dokładny, nie pozostający w sprzeczności z PrWod.

Odnosząc się do stanowiska organu, iż ze statutu nie można jednoznacznie wywieść jakimi dokładnie urządzeniami spółka wodna ma się zajmować, a ponadto że statut powinien określać sposób osiągnięcia celów spółki wodnej oraz środki służące do osiągnięcia tego celu, wskazano że podstawowym środkiem do osiągnięcia celów spółki wodnej nie są urządzenia, ale jej źródło finansowania, które w sposób pośredni ma służyć osiągnięciu celów spółki. Do źródeł finansowania zalicza się: składki członkowskie ustalane na podstawie uchwały walnego zgromadzenia spółki oraz inne źródła finansowania tj. wpływy z działalności gospodarczej spółki, dotacje przedmiotowe udzielane na podstawie ustawy o finansach publicznych oraz darowizny od osób prawnych i fizycznych. Mając to na względzie, założyciele spółki wodnej nie są w stanie przewidzieć, jakimi wpływami do budżetu będą dysponować w najbliższych miesiącach. W razie, gdyby te wpływy przekraczały ich oczekiwania zakres celów i środki ich realizacji ulegną znacznemu rozszerzeniu, a więc treść statutu i tak ich teraz nie jest w stanie uwzględnić. Podobnie w sytuacji, jeżeli wpływy do spółki będą mniejsze niż pierwotne założenia, to nie uda się zrealizować zakładanych celów w statucie od razu po utworzeniu spółki. Stąd zdaniem skarżącego nie ma potrzeby ścisłego określania celów i urządzeń, którymi spółka wodna będzie osiągała swoje założenia.

Niezależnie od powyższego należy skarżący wskazał, że w statucie zostały określone urządzenia, którymi będzie zajmowała się spółka - zostały one ujęte w §4 w ust. 4 oraz w §11 odnosi się do obowiązków członków spółki.

Skarżący podniósł, że wbrew twierdzeniom organów cele spółki nie są w statucie zapisami ogólnymi i nieprecyzyjnymi, a określone w statucie cele są prawidłowe i określone zgodnie z prawem.

Wskazano również, iż statut słusznie i zgodnie z przepisami prawa wodnego wskazał na sposób i przyczyny rozwiązania spółki decyzją wspólników, co nie wyklucza przymusowego rozwiązania spółki na drodze decyzji administracyjnej w oparciu o art. 464 ust. 2 prawa wodnego.

Skarżący nie podzielił również pozostałych uwag dotyczących niewystarczalności statutu spółki wskazanych przez organy, a nawet jeśliby przyjąć że istnieją, to wg. skarżącego nie są to tego rodzaju uchybienia, które skutkować mogą odmową zatwierdzenia statutu spółki wodnej. Skarżący zarzucił organom, że bezpodstawie domagały się kolejnych wyjaśnień i doprecyzowań statutu, po czym nie wyjaśniając dostatecznie swojego stanowiska bezprawnie odmówiły zatwierdzenia statutu spółki wodnej.

Powyższe w ocenie skarżącego czyni skargę zasadną.

W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Ponadto należy wskazać, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 roku do 15 maja 2022 roku na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Zgodnie z brzmieniem art. 15zzs4 ust.2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 lipca 2021 r., wprowadzonym art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę wyłącznie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających prowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. W myśl art. 15zzs4 ust.3 ustawy Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Wobec tego, że wszystkie strony w zakreślonym terminie wskazały na możliwość uczestniczenia w rozprawie zdalnej, dlatego też zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału sprawa została skierowana do rozpoznania w tym trybie.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 441 ust. 1 – 3 PrWod spółki wodne oraz związki wałowe są niepublicznymi formami organizacyjnymi, które nie działają w celu osiągnięcia zysku, zrzeszają osoby fizyczne lub prawne na zasadzie dobrowolności i mają na celu zaspokajanie wskazanych przepisami ustawy potrzeb w zakresie gospodarowania wodami. Spółki wodne, zapewniając zaspokojenie potrzeb zrzeszonych w nich osób w zakresie gospodarowania wodami, mogą podejmować prowadzenie działalności umożliwiającej osiągnięcie zysku netto, który przeznacza się wyłącznie na cele statutowe spółki wodnej. Spółki wodne mogą być tworzone w szczególności do wykonywania, utrzymywania oraz eksploatacji urządzeń, w tym urządzeń wodnych, służących do:

1) zapewnienia wody dla ludności, w tym uzdatniania i dostarczania wody;

2) ochrony wód przed zanieczyszczeniem, w tym odprowadzania i oczyszczania ścieków;

3) melioracji wodnych oraz prowadzenia racjonalnej gospodarki na zmeliorowanych gruntach;

4) ochrony przed powodzią;

5) odwadniania gruntów zabudowanych lub zurbanizowanych.

Na mocy art. 446 ust. 1 – 5 PrWod utworzenie spółki wodnej następuje w drodze porozumienia co najmniej 3 osób fizycznych lub prawnych, zawartego w formie pisemnej. Do utworzenia spółki wodnej jest wymagane: uchwalenie statutu spółki wodnej przez osoby zainteresowane utworzeniem tej spółki oraz dokonanie wyboru organów spółki wodnej. Przy czym statut podlega zatwierdzeniu w drodze decyzji przez starostę właściwego miejscowo dla siedziby spółki wodnej. W przypadku niezgodności statutu z prawem starosta wzywa do usunięcia tych niezgodności w określonym terminie, a jeżeli niezgodności nie zostaną usunięte - odmawia, w drodze decyzji, zatwierdzenia statutu. Spółka wodna nabywa osobowość prawną z chwilą uprawomocnienia się decyzji starosty o zatwierdzeniu statutu tej spółki.

Treść statutu spółki wodnej została uregulowana w art. 448 ust. 1 pkt. 1-2 PrWod zgodnie z którym statut musi zawierać takie elementy obowiązkowe jak:

1) nazwę i siedzibę spółki wodnej oraz teren jej działalności;

2) cel działania spółki wodnej oraz sposób i środki służące do osiągnięcia tego celu.

Jak wynika z powyższych przepisów (art. 441 PrWod) spółka wodna nie działa w celu osiągnięcia zysku, zrzesza osoby fizyczne lub prawne na zasadzie dobrowolności i ma na celu zaspokajanie wskazanych przepisami ustawy potrzeb w zakresie gospodarowania wodami.

Zaspokajanie potrzeb w zakresie gospodarowania wodami jest ukierunkowane na zaspokajanie potrzeb osób zrzeszonych w spółce, co wynika wprost z art. 441 ust. 2 PrWod. Nie oznacza to, że potrzeby w zakresie gospodarowania wodami innych osób niż osób zrzeszonych w spółce nie mogą być zaspokajane przez spółki, jednakże koniecznym zakresem działania (celem) spółki wodnej jest zaspokajanie konkretnych potrzeb w zakresie gospodarowania wodami osób zrzeszonych w spółce.

Skoro tak, to konieczne jest jednoznaczne wskazanie, jakie to konkretne potrzeby w zakresie gospodarowania wodami osób zrzeszonych w spółce, spółka będzie zaspokajać. Zaspokajanie potrzeb w zakresie gospodarowania wodami może, ale nie musi polegać na wykonywaniu, utrzymywaniu oraz eksploatacji urządzeń, w tym urządzeń wodnych. Jak wynika z treści przytoczonego powyżej art. 441 ust. 3 pkt. 3) PrWod spółki wodne mogą być tworzone w szczególności do wykonywania, utrzymywania oraz eksploatacji urządzeń, w tym urządzeń wodnych służących między innymi do zapewnienia wody dla ludności, w tym uzdatniania i dostarczania wody, czy melioracji wodnych oraz prowadzenia racjonalnej gospodarki na zmeliorowanych gruntach.

Jeśli zaspokajanie przez spółkę wskazanych przepisami ustawy potrzeb w zakresie gospodarowania wodami ma polegać – tak jak ma to miejsce na gruncie niniejszej sprawy – na wykonywaniu, utrzymywaniu oraz eksploatacji urządzeń (§ 4 ust. 4 Statutu), to konieczne jest wskazanie jakie to konkretnie urządzenia, w tym urządzenia wodne, spółka będzie tworzyć, utrzymywać i eksploatować oraz w jaki sposób urządzenia te służyć będą do zaspokajania potrzeb w zakresie gospodarowania wodami osób zrzeszonych w spółce. To z kolei wymaga skonkretyzowania na jakim obszarze urządzenia te będą tworzone, co w dalszej kolejności determinuje wskazanie jednak, konkretnych nieruchomości, które będą wyznaczać teren działalności spółki.

Trzeba zwrócić uwagę, że stosownie do zapisów art. 448 ust. 1 pkt. 2) PrWod wskazany w statucie cel działania spółki ma korespondować ze sposobem oraz środkami służącymi do osiągnięcia tego celu.

Tymczasem na gruncie niniejszej sprawy skarżący nie wskazał nawet jaki jest cel powstania spółki. Nie spełnia bowiem tego warunku zacytowanie przepisów PrWod, tak jak to zrobiono w niniejszej sprawie, gdzie wskazując na cele spółki w § 4 ust. 4 Statutu zacytowano art. 441 ust. 3 pkt. 3) – 5) PrWod.

Podobnie nie stanowią celu, w postaci zaspokojenia potrzeb w zakresie gospodarowania wodami osób zrzeszonych w spółce, działania w zakresie ochrony rzek przepływających przez miasto Kraków (§ 4 ust. 1 statutu), czy działania w zakresie ekologii, ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego w dziedzinie gospodarowania wodami (§ 4 ust. 2).

W tak zarysowanych celach nie można dopatrzyć się konkretnych zindywidualizowanych potrzeb osób zrzeszonych w spółce w zakresie gospodarowania wodami. Nie wskazano także jakie to konkretne potrzeby w zakresie gospodarowania wodami zostaną zaspokojone poprzez "działania w zakresie ekologii, ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego w dziedzinie gospodarowania wodami".

Potrzeby te nie zostały skonkretyzowane w statucie. Również skarżący nie sprecyzował, ani też nie wyartykułował ich, zarówno w toku dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, jak i w ramach postępowania przed sądem.

W tym sensie trafne jest stanowisko organów, co do błędnie wskazanego celu działania spółki oraz terenu działania spółki wodnej. Na marginesie można wskazać, że wadliwe wskazanie terenu działania spółki jest raczej następstwem wadliwego wskazania w ogóle celów spółki.

Powyższe stanowi o bezzasadności zarzutów, co do wskazania celu spółki jak i terenu działania spółki i przesądza o oddaleniu skargi.

Nie także trafny zarzut odnoszący się do zapisu § 22 ust. 1 Statutu, zgodnie z którym "spółka może być rozwiązana uchwała Walnego Zgromadzenia, w którym uczestniczy ponad połowa członków spółki". Skarżący przyznaje w istocie, że powyższy zapis narusza przepisy PrWod, zarzut związany w tym zapisem łączy z naruszeniem art. 8 K.p.a. poprzez niewezwanie s`karżącego przez organ do usunięcia tej wadliwości. Powyższy zarzut byłby jednak uzasadniony jedynie wówczas, gdyby powyższe uchybienie, którym obarczony jest statut było jedynym. Tak jednak w niniejszej sprawie nie jest. Usunięcie wadliwości zapisu § 22 Statutu, która nie budzi wątpliwości również samego skarżącego, pozostałoby bowiem bez wpływu na treść rozstrzygnięcia, a to ze względu na inne braki i uchybienia, którymi jest obarczony statut, a które nie zostały uzupełnione ani poprawione.

Nie są również uzasadnione zarzuty naruszenia art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wybiórczy.

Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.) oraz prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 K.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 K.p.a.). Po przeprowadzonym postępowaniu, jeśli sprawa jest dostatecznie wyjaśniona oraz taką formę rozstrzygnięcia przewidują odpowiednie przepisy, organ wydaje decyzję, uwzględniając wytyczne co do jej elementów składowych, wskazanych w art. 107 k.p.a., przedstawiając m.in. przyjęty w sprawie stan faktyczny (art. 107 § 3 k.p.a.). Trzeba jednakże podkreślić, że postępowanie dowodowe nie jest celem samym w sobie, a przyjęta w postępowaniu administracyjnym zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia, tak jak to miało miejsce na gruncie niniejszej sprawy. (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. II OSK 2045/15, NSA z dnia 25 września 2020 roku, sygn. II GSK 795/18, NSA z dnia 17 marca 2022 roku, sygn. II OSK 903/21, WSA w Krakowie z dnia 4 września 2020 roku, sygn. II SA/Kr 404/20).

Skarżący akcentuje, w powyższym kontekście, że organ nakładał na Skarżącego bezzasadne wymagania, aby następnie odmówić zatwierdzenia statutu ze względu na nieprecyzyjne określenie terenu działania. Stanowisko to jednak nie jest trafne. Wezwania organu dotyczyły konkretnych okoliczności, które wynikały wprost ze wskazywanych za każdym razem przez organ przepisów prawa.

Sąd ponadto nie dopatrzył się w realiach niniejszej sprawy błędów czy wadliwości w przeprowadzeniu postępowania, w tym w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organy w sposób adekwatny do potrzeb ustaliły stan faktyczny i nie pozostawiły niewyjaśnionych istotnych dla sprawy okoliczności.

Trafny jest natomiast zarzut dotyczący naruszenia art. 464 ust. 2 w zw. z art. 448 PrWod. Słusznie podnosi Skarżący, że Starosta rozwiązuje spółkę w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 464 ust. 2 PrWod, a nie podstawie statutu spółki wodnej. Tym samym bezzasadne jest twierdzenie organu, że podstawy wydania decyzji przez Starostę powinny być zawarte w statucie.

Ze względu na powyższe na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.