Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 237/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Rozgraniczenie nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 152
journal: Dz.U. 2020 poz 1740
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
article: art. 262 par. 1 pkt 2, art. 269 par. 1 , art. 7, art. 9
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 17 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 27 grudnia 2023 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Syg. akt VIII SA/Wa 237/24

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 grudnia 2023 roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]( dalej jako SKO lub organ odwoławczy) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego ( DZ.U z 2023 roku, poz. 775 ze zm. dalej jako k.p.a.), po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia M. M. na postanowienie Wójta Gminy S. z dnia 2 grudnia 2023 roku, znak: [...], ustalającej koszty postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonej w miejscowości K., gmina S., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] z gruntami nieruchomości sąsiedniej tj. działką nr [...] postanowiło – utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna.

Wójt Gminy S. opisanym wyżej postanowieniem ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego na kwotę 4800 zł i obciążył nimi właścicielkę działki nr [...] – M. M. oraz właścicielkę działki nr [...] Z. M. w kwocie po 2400 zł.

Organ wskazywał, że na koszty postępowania rozgraniczeniowego w kwocie 4800 zł składają się koszty związane z wykonaniem czynności geodezyjnych na gruncie oraz sporządzenie dokumentacji geodezyjnej. Kosztami za czynności geodety strony obciążono po połowie.

Na postanowienie organu pierwszej instancji zażalenie wniosła M. M. zarzucając niewyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie mających istotny wpływ dla jej rozstrzygnięcia poprzez nieuprawnione uznanie podstaw do obciążenia kosztami prowadzonego postępowania obie strony po połowie.

Organ odwoławczy wskazywał, że postanowienie o kosztach stosownie do treści art. 264 k.p.a. wydaje się jednocześnie z wydaniem decyzji w sprawie. Wójt Gminy S. w dniu 18 sierpnia 2023 roku wydał decyzję w której umorzył postępowanie rozgraniczeniowe wszczęte na wniosek Z. M. i przekazał sprawę do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w G.

Podnosił, że rozgraniczenie nieruchomości unormowane jest w ustawie z 17 maja 1989 roku prawo geodezyjne i kartograficzne( Dz.U z 2023 roku, poz. 1752 dalej jako ustawa). Instytucja rozgraniczenia może przebiegać w dwóch stadiach – administracyjnym i sądowym. W tych sprawach mają zastosowanie zarówno przepisy ustawy jak i przepisy kodeksu cywilnego. Zarówno w jednym i w drugim postępowaniu, tak organ administracji publicznej, jak i sąd powszechny obowiązany jest stosować te same zasady. Wniosek ten znajduje potwierdzenie w analizie porównawczej treści art. 152 i art. 153 kodeksu cywilnego oraz art. 31 ust. 2- 4 i art. 34 ust.1 i 2 ustawy.

Konsekwentnie więc należy przyjąć, że w postępowaniu administracyjnym ma również zastosowanie wynikająca z art. 152 kodeksu cywilnego norma materialnoprawna stanowiąca, że właściciele nieruchomości sąsiednich koszty postepowania rozgraniczeniowego ponoszą w połowie. Zasada ta wynika z tego, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych.

Organ odwoływał się do art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., który stanowi, że stronę obciążają te koszty postępowania rozgraniczeniowego, które zostały poniesione w interesie i na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów administracji. Przepis te ustala rozdział kosztów pomiędzy stronę( strony) a organ postępowania. Oznacza to, ze koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony, a więc w przypadku kosztów rozgraniczenia nieruchomości obciążają strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w art. 152 kodeksu cywilnego. Powyższa wykładnia przepisów dotyczących postępowania rozgraniczeniowego przedstawiona została w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 roku, I OPS 5/06. SKO w [...] podniosło, że w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w wyżej powołanej uchwale.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ podnosił, że skarżąca jako właściciel działki nr [...] jest stroną postępowania rozgraniczeniowego i jest obowiązana ponieść koszty takie postępowania, bowiem zostały poniesione również w jej interesie. Rozgraniczeniu podlegały działki nr [...] z działką nr [...]. Organ podzielił koszty postępowania rozgraniczeniowego w administracji po połowie na właścicieli sąsiadujących działek, co w ocenie organu odwoławczego odpowiada prawu.

Skargę na postanowienie organu odwoławczego wniosła M. M.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucała:

1. naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r, kodeks postępowania administracyjnego ,albowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO) nie podjęło wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, polegających na pominięciu okoliczności sprawy istotnych dla jej rozstrzygnięcia ,a w szczególności poprzez brak doprecyzowania przesłanek

uzasadniających w stanie faktycznym sprawy dokonanie podziału kosztów po połowie poprzez posługiwanie się argumentacją in abstracto.

2. naruszenie art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw.

3. naruszenie art. 89 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego albowiem SKO rozpoznało przedmiotową sprawę na posiedzeniu niejawnym i organ nie uzasadnił przesłanek wyboru przyjętej formy rozpoznania sprawy

4. niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy istotnych dla jej rozstrzygnięcia ,albowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podjęło wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, polegających na pominięciu okoliczności sprawy dla jej rozstrzygnięcia poprzez uznanie, iż między stronami istnieje spór graniczny wynikający z odmiennego zapatrywania stron odnośnie przebiegu granic, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż ustalenie granic ewidencyjnych nieruchomości zostały ujęte w operacie ewidencji gruntów, które nie były kwestionowane przez właścicielkę nieruchomości numer [...],

5. sprzeczność istotnych ustaleń SKO z treścią zebranego w sprawie materiału poprzez przyjęcie, iż postanowienie o kosztach, stosownie do art. 264 k.p.a. wydaje się jednocześnie z wydaniem decyzji w sprawie, albowiem w przedmiotowej sprawie decyzja została wydana w dniu 18.08.2023 roku, zaś postanowienie o kosztach zostało wydane przez Wójta Gminy S. w dniu 2.11.2023 roku.

6. naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez zakwalifikowanie istoty sprawy jako dotyczącej strony mającej wyłącznie interes prawny z pominięciem okoliczności, iż stroną jest także ten, którego obowiązku dotyczy postępowanie.

7. nieuzasadnione uznanie, iż skarżąca jako właścicielka nieruchomości [...] jest zobowiązana do poniesienia kosztów postępowania bowiem zostały one poniesione w jej interesie, podczas ,gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż przebieg granic pozostaje w oczywistej zgodności z operatami geodezyjnymi, a właścicielka nieruchomości sąsiadującej oznaczonej numerem [...] nie brała udziału w ustalaniu przebiegu granic nie wykorzystując swojego interesu prawnego

8. odniesienie się do kwestii dotyczących zwolnienia z kosztów, podczas, gdy nie stanowiły one przedmiotu zażalenia i nie dotyczą realiów niniejszej sprawy

9. pominięcie przyznanej okoliczności, iż w przypadku postępowania rozgraniczeniowego wszczętego na wniosek właściciela jednej nieruchomości właściciel nieruchomości sąsiedniej może stać na stanowisku, że przeprowadzenie postępowania nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic, a co za tym idzie nie powinien ponosić kosztów rozgraniczenia, które zostało wszczęte zbyt pochopnie i zakwalifikowanie jej jako okoliczności uzasadniającej analizę interesu prawnego wszystkich właścicieli.

W uzasadnieniu skargi M. M. podnosiła, że SKO uzasadniając przedmiotowe postanowienie skoncentrowało się na opisie okoliczności faktycznych sprawy, która aktualnie stanowi przedmiot rozpoznania przez Wojewódzki Sad Administracyjny Zamiejscowy Wydział w Radomiu pod sygnaturą akt VIII SA/Wa 68/24. Zagadnienia dotyczące obciążenia kosztami po połowie zostały uzasadnione w sposób ogólny z pominięciem realiów niniejszej sprawy. Stanowisko SKO w zakresie podziału kosztów zostało zaprezentowane poprzez uznanie, iż w sprawie niniejszej istnieje spór graniczny. Jednocześnie SKO nie odniosło się w żaden sposób do realiów niniejszej sprawy poprzez zauważenie, iż granice nieruchomości nie są sprzeczne ze zgromadzonymi dokumentami a hipotetyczny i abstrakcyjny stan sporości został wywołany przez właścicielkę nieruchomości [...].

Z zaskarżonego postanowienia wynika, iż właścicielka nieruchomości nr [...] przesłała do SKO pismo z dnia 8.12.2023, które wpłynęło do SKO w dniu 14.12.2023. Jednak to pismo nie zostało przesłane przez SKO do skarżącej. Z jego uzasadnienia wynika, iż właścicielka nieruchomości nr [...] wniosła o umorzenie naliczonych kosztów za czynności geodety w całości, jednakże skarżącej nie są znane motywy uzasadnienia takiego wniosku, a także stanowisko SKO w tej sprawie. Brak doręczenia pisma skarżącej narusza jej interes prawny. Odpisy bowiem składanego pisma wraz z odpisami załączników powinny być doręczane wraz z odpisami załączników wszystkim pozostałym stronom postępowania

Podnosiła, że w zaskarżonym postanowieniu SKO uznało, że skoro strony postępowania nie doszły do porozumienia i nie podpisały ugody, to oznacza, że spór graniczny nie został zlikwidowany. W ocenie skarżącej zaprezentowane stanowisko SKO wynika z braku wyjaśnienia istoty sprawy i wszelkich jej okoliczności. W sprawie niniejszej przebieg granicy jest zgodny z operatem geodezyjnym o numerze [...] znajdującym się w Wydziale Geodezji i Katastru w B. i niniejsza sprawa jest przedmiotem wyjaśniania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, Wydział VIII Zamiejscowy w Radomiu w sprawie o sygnaturze VIII SA/Wa 68/24.

SKO w zaskarżonym postanowieniu odnosi się do przywoływanego w orzecznictwie sądów powszechnych interesu prawnego nie dokonując przy tym przeglądu tego orzecznictwa. Pomija, iż pojęcie interesu prawnego rozumiane jest w różny sposób w zależności od przyjętej konwencji pojęciowej .W sposób automatyczny, bez pogłębionej analizy realiów sprawy uznało, że wszystkie strony postępowania powinny być w równej części obciążone kosztami nie rozważając możliwości ich rozłożenia w inny sposób.

SKO bazując na wskazanym orzeczeniu z 2006 roku nie uwzględniło zachodzących zmian w linii orzeczniczej uzależnionej od indywidualnego charakteru sprawy.

Skarżąca w swojej skardze odwołała się do orzecznictwa sądów gdzie wskazywane jest, że możliwy jest inny podział kosztów postępowania rozgraniczeniowego niż pomiędzy właścicieli sąsiadujących nieruchomości.

Podnosiła, że faktyczna istota sprawy dotycząca kwestii obciążenia kosztami wynagrodzenia geodety została uzasadniona cząstkowo z przywołaniem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z Warszawie z dnia 11.12.2006 l OPS 5/06.

Odnosząc się do przytoczonej przez SKO w piśmie z dnia 27.12.2023 uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11.12.2006 roku należało zauważyć, że przedmiotowa uchwała nie ma zastosowania do okoliczności faktycznych sprawy niniejszej.

W uzasadnieniu wyroku w odniesieniu do uchwały NSA I OPS 5/06 z dnia 11.12.2006 roku stwierdzono, iż "Wywód prawny uchwały dotyczy sytuacji, w której istnieje spór graniczny. Jest to klasyczna sytuacjach w sprawach dotyczących rozgraniczenia. W doktrynie podkreśla się, że "potrzeba rozgraniczenia nieruchomości powstaje wtedy, gdy granice gruntów nie zostały ustalone albo stały się sporne, a wznowienie znaków granicznych nie może nastąpić" (S, Rudnicki, Rozgraniczenie (w:) S. Rudnicki, G. Bieniek:, M. Gdesz, Nieruchomości. Problematyka prawna, G. Bieniek, M. Gdesz, Warszawa 2013)".

SKO w ocenie niniejszej sprawy nie wzięło pod uwagę dalszych orzeczeń, które prezentują inny pogląd w kwestii dotyczącej rozdzielenia kosztów jak też interesu prawnego. W tym miejscu wskazać należy orzeczenia: III SA/Kr 1392/20, Ustalenie kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. - Wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie LEX nr 3186991 z dnia 20 maja 2021 r. TEZA aktualna

Ustalenie interesu poszczególnych właścicieli nieruchomości objętych procedurą rozgraniczeniową odbywa się nie na podstawie ich indywidualnego, subiektywnego podejścia do konieczności rozgraniczenia, ale jest oparte na okolicznościach obiektywnych towarzyszących rozgraniczeniu.

SKO uzasadniając swoje stanowisko pominęło okoliczności dotyczące istoty interesu prawnego właścicieli nieruchomości [...] oraz [...] pomijając okoliczności indywidualnej i subiektywnej oceny sytuacji przez właścicielkę nieruchomości [...]. Pominięta przez SKO okoliczność ma istotne znaczenie w kontekście wyroku z dnia 20 maja 2021 r. LEX nr 3186991.

Zgodnie z nim ustalenie interesu poszczególnych właścicieli nieruchomości objętych procedurą rozgraniczeniową odbywa się nie na podstawie ich indywidualnego, subiektywnego podejścia do konieczności rozgraniczenia, ale jest oparte na okolicznościach obiektywnych towarzyszących rozgraniczeniu. Wyrok III SA/Kr 350/18. Fakultatywne obciążenie stron kosztami postępowania rozgraniczeniowego.- Wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie LEX nr 2536491 - wyrok z dnia 1 sierpnia 2018 r.

"Możliwość" obciążenia kosztami postępowania rozgraniczeniowego nie oznacza bezwzględnie takiego obowiązku. III SA/Lu 356/13, Koszty postępowania rozgraniczeniowego. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie LEX nr 1514763 - wyrok z dnia 10 października 2013 r.

Zdaniem skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie może automatycznie - bez pogłębionej analizy, stosować zasady, że obie strony postępowania rozgraniczeniowego powinny być w równej wysokości obciążone kosztami.

Zważywszy na ujawnione okoliczności wnosiła jak na wstępie.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

W myśl art. 3 § 2 ust. 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia - takim właśnie postanowieniem jest zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Poniesienie przez stronę obciążających ją kosztów postępowania rozgraniczeniowego następuje w trybie przewidzianym w art. 264 k.p.a. Tym samym organ dopiero wraz z wydaniem decyzji rozstrzygającej sprawę ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osobę zobowiązaną do ich poniesienia i wówczas obciąża ją tymi kosztami. Formą rozstrzygnięcia w sprawie kosztów jest postanowienie, które wydawane jest razem z decyzją, co wynika z art. 264 § 1 k.p.a. Wydaje się tu dwa akty administracyjne różnej rangi prawnej i wyraźnie rozdzielone, choć jednoznacznie powiązane ze sobą. Postanowienie w sprawie kosztów, które ma samodzielny byt, ponieważ dotyczy kwestii incydentalnej, stosowanie do art. 264 § 2 k.p.a. wydawane jest zarówno wtedy, gdy organ ustala takie koszty, jak i wtedy, gdy odmawia ich przyznania. Takie postanowienie o ustaleniu wysokości kosztów postępowania określa je odpowiednio do okoliczności sprawy, a więc żądań stron, ich interesu, czy spowodowania dodatkowych kosztów z winy którejś ze stron postępowania. Dodatkowo wskazać należy, że w myśl art. 152 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93), właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie. W konsekwencji, koszty postępowania administracyjnego o rozgraniczenie, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu obciążają właścicieli rozgraniczanych nieruchomości (wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 września 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 980/08, LEX 518009). W myśl art. 264 § 1 k.p.a. postanowienie ustalające wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia, powinno być wydane jednocześnie z wydaniem decyzji.

Wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażony został pogląd, zgodnie z którym przepis ten nie wprowadza żadnej sankcji za wydanie takiego postanowienie w terminie późniejszym. Użyte, bowiem w tym przepisie sformułowanie "jednocześnie z wydaniem decyzji" stanowi jedynie zalecenie dla takiego właśnie postępowania organu, co nie oznacza, że organ już po wydaniu rozstrzygnięciu co do istoty sprawy nie może wydać postanowienia o kosztach postępowania (tak: NSA w wyroku z dnia 25 września 2007 r., II GSK 137/07, dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl)

Organ administracji orzekając o kosztach rozgraniczenia, uprawniony jest obciążyć nimi strony będące właścicielami gruntów sąsiadujących objętych rozgraniczeniem, na zasadach określonych w art. 152 k.c., a sam udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że to postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania (p. wyrok NSA z 14 marca 2018 r., I OSK 1370/16).

Wyliczenie składników kosztów postępowania zostało zawarte w art. 263 § 1 k.p.a. i w myśl tego przepisu do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych.

Niewątpliwie wynagrodzenie upoważnionego geodety, za czynności ustalania przebiegu granic w postępowaniu rozgraniczeniowym, stanowi koszty postępowania.

Odwołując się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06, należy stwierdzić, że organ administracji orzekając o kosztach rozgraniczenia, uprawniony jest obciążyć nimi strony będące właścicielami gruntów sąsiadujących objętych rozgraniczeniem, na zasadach określonych w art. 152 kodeksu cywilnego.

Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale stwierdził ponadto, że art. 152 Kodeksu cywilnego stanowi podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia o kosztach rozgraniczenia również, gdy rozgraniczenie następuje w postępowaniu przed organem administracji publicznej.

W postępowaniu tym ma także zastosowanie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., stanowiący, że stronę obciążają te koszty postępowania rozgraniczeniowego, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.

Ponadto zgodnie art. 269 § 1 p.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu NSA, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Stąd też przyjmuje się, że na mocy przepisu art. 269 § 1 p.p.s.a. stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2010 r., II FSK 1141/09, CBOSA). Zatem ogólna moc wiążąca uchwały powoduje, iż wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2010 r., I FSK 994/09). Sąd orzekający w sprawie, w której pojawia się zagadnienie prawne rozstrzygnięte już w uchwale, bez zgłoszenia wniosku o podjęcie tak zwanej "uchwały przełamującej", nie może wyrazić innego poglądu niż ten sformułowany w uchwale przez Naczelny Sąd Administracyjny (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2018 r., I OSK 2564/17, CBOSA).

Odnosząc się do zarzutów skargi w zakresie niewyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych sprawy i nieprawidłowe uznanie, że zaistniał spór graniczny pomiędzy właścicielami działek nr ew. [...] i nr ew. [...] w sytuacji gdy takiego sporu nie było nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Należy zauważyć, iż Wójt Gminy S. wydając decyzję z dnia 18 sierpnia 2023 roku o umorzeniu postępowania i przekazaniu sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G., wskazał, że granica między wyżej powołanymi działkami jest sporna, nie zachodzą podstawy do wydania decyzji administracyjnej o rozgraniczeniu, a sprawę przekazał na drogę postępowania przed sądem powszechnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem w sprawie o syg. akt VIII SA/Wa 68/24 podzielił stanowisko organu i skargę oddalił.

Z jednej strony skarżąca zarzuca naruszenie art. 7 i art. 9 k.p.a. a jednocześnie nie wskazuje jakie zgromadzone dowody zostały przez organ pominięte bądź jakie dowody w sprawie nie zostały przeprowadzone mimo wniosku o ich dopuszczenie i przeprowadzenie. Art. 9 k.p.a. nakłada na organ obowiązek informowania strony postępowania o okolicznościach faktycznych i prawnych.

Zdaniem Sądu aby zarzut skargi był skuteczny to nie wystarczy tylko go przywołać ale trzeba wykazać, że takie naruszenie miało miejsce i na czym polegało.

Samo przekonanie skarżącej, iż granica pomiędzy jej działką, a działką Z. M. jest bezsporna nie może stanowić podstawy do uznania, iż nie powinna on ponosić kosztów postępowania. Inne rozdzielenie kosztów postępowania rozgraniczeniowego niż po połowie na właścicieli sąsiadujących nieruchomości mogłoby mieć miejsce w sytuacji gdyby faktycznie jednoznacznie wynikało, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie przesądza o przebiegu granicy.

Zgodnie z treścią art. 33 ust. 2 ustawy przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej. Rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic i szczegółowe czynności wykonywane przy ustaleniu przebiegu granic określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej oraz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 kwietnia 1999 r. o rozgraniczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1999 r., nr 45, poz. 453), które w § 3 stanowi, że podstawę ustalania przebiegu granic nieruchomości stanowią dokumenty stwierdzające stan prawny nieruchomości i dokumenty określające położenie punktów granicznych i przebieg granic nieruchomości, a w § 5 szczegółowo wymienia dokumenty określające położenie punktów granicznych i przebieg granic nieruchomości, a także ich hierarchię przy ustaleniu przebiegu granicy. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie zachodziła i dlatego przy zaistniałym realnie sporze granicznym, koszty postępowania rozgraniczeniowego zostały prawidłowo nałożone na obie strony po połowie.

Kwestia, że jedna ze stron złoży wniosek o umorzenie kosztów ją obciążających nie ma znaczenia dla rozdziałów kosztów tego postępowania. Każda ze stron ma prawo taki wniosek złożyć.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (j.t. Dz. U. z 2015 r. poz. 1659 z późn. zm.), orzeczenia kolegium zapadają po przeprowadzeniu rozprawy lub na posiedzeniu niejawnym, a orzeczenie Kolegium wydaje po odbyciu niejawnej narady składu orzekającego. Zgodnie z treścią art. 89 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej przeprowadzi, z urzędu lub na wniosek strony, w toku postępowania rozprawę, w każdym przypadku gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania lub gdy wymaga tego przepis prawa. § 2 art. 89 k.p.a. stanowi, że organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin.

W rozpatrywanej przez organy sprawie nie zachodziły przesłanki z art. 89 § 1, nie było też przepisów szczególnych, które stanowiłyby o obowiązku przeprowadzenia rozprawy. Z kolei art. 89 § 2 k.p.a. ma zastosowanie wtedy, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy przeprowadzenie rozprawy jest potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków, biegłych, a zwłaszcza gdy konieczne jest przesłuchanie więcej niż jednego świadka - rozprawa zapewnia wówczas możliwość ich konfrontacji. W niniejszej w sprawie nie zachodziła konieczność uzgodnienia interesów stron, a co za tym idzie potrzeba przeprowadzenia rozprawy administracyjnej.

Dodać należy również, że skarżący we wniesionym odwołaniu nie zgłosił wniosku o wyznaczenie rozprawy i umożliwienie mu uczestnictwa w rozprawie, natomiast zasadą jest, że kolegium rozstrzyga sprawę na posiedzeniach niejawnych, tym samym strony postępowania w nich nie uczestniczą, zaś organ nie ma obowiązku informowania stron o terminie takiego posiedzenia.

Z tego względu zarzut skargi, iż odwołanie rozpoznano na posiedzeniu niejawnym nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.

Z uwagi na powyższe orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a..