Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1502/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant specjalista Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej "SKO"/"organ") decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. działając na podstawie art. 127 §3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako "kpa"), po rozpatrzeniu wniosku J. M. (Skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2016 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. (Burmistrz) z dnia [...] lipca 2012 r.

Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Burmistrz decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. uznał Skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Wobec nie wniesienia odwołania decyzja stała się ostateczna.

Następnie wnioskiem z dnia 8 sierpnia 2012 r. Burmistrz wystąpił do Prezydenta Miasta [...] o zatrzymanie prawa jazdy Skarżącego jako dłużnika alimentacyjnego. Uznając się za niewłaściwy Prezydent Miasta [...] przekazał sprawę do Starosty [...].

Starosta [...] pismem z dnia 19 września 2012 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w związku z egzekucją długu alimentacyjnego a następnie decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. o zatrzymaniu Skarżącemu prawa jazdy kategorii [...] zobowiązując go do zwrotu prawa jazdy do Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w [...].

Pismem z dnia 26 maja 2015 r. (uzupełnionym 21 listopada 2015 r.) Skarżący zwrócił się do SKO o twierdzenie nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] lipca 2012r. o uznaniu go za dłużnika alimentacyjnego. Podniósł, że podczas wydawania decyzji nie wzięto pod uwagę okoliczności, które uniemożliwiają mu wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku SKO decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] lipca 2012 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] września 2000 r. sygn. akt [...] Skarżący został zobowiązany do płacenia alimentów na rzecz córki. Jak wynika z pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] z dnia [...] maja 2012 r. dłużnik przez okres ostatnich 6 miesięcy nie wywiązywał się ze swoich zobowiązań alimentacyjnych na rzecz córki. W związku z tym w sprawie nie wystąpiła negatywna przesłanka do wydania decyzji uznającej dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, o której mowa w art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016 r. poz. 169, dalej : "ustawa z dnia 7 września 2007 r."). Biorąc to pod uwagę organ podkreślił, że w jego ocenie kwestionowana decyzja jest prawidłowa a w sprawie nie występuje żadna z przesłanek nieważności wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a.

Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego SKO utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] lutego 2016 r. wskazując, że nie stwierdziło wystąpienia żadnej z przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 kpa, które skutkowałyby koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza.

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W uzasadnieniu podniósł, że decyzja o uznaniu go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań wydana została zaocznie. Wskazał, że wielokrotnie wnosił o przeprowadzenie postępowania dowodowego bez skutku, co w jego ocenie stanowi naruszenie jego praw konstytucyjnych oraz naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Oświadczył ponadto, że dłużnikiem alimentacyjnych nie jest z własnej winy.

Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, przy czym zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji na podstawie wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga jest nieuzasadniona.

Przede wszystkim wyjaśnić należy, że postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było w trybie nieważnościowym na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie takie jest nadzwyczajnym trybem i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 k.p.a. Stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji pod kątem wystąpienia jednej z kwalifikowanych wad wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum. Jego obowiązkiem jest rozpatrzenie sprawy w granicach określonych przez ten przepis. Orzeka on zatem wyłączenie kasacyjnie, stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek takiego orzeczenia - odmawia stwierdzenia nieważności decyzji.

Przechodząc do merytorycznej oceny złożonej w niniejszej sprawie skargi wskazać należy, że materialnoprawną podstawę kwestionowanej w trybie nadzorczym decyzji Burmistrza stanowił art. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. W ustępie 3 tego przepisu zawarte są przesłanki uprawniające organ do wszczęcia postępowania o uznanie dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych i wydania w tym względzie rozstrzygnięcia. Wśród tych przesłanek przepis powyższy wymienia: uniemożliwienie wywiadu alimentacyjnego lub odmowę złożenia oświadczenia majątkowego, odmowę zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny lub poszukujący pracy; odmowa przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej bez uzasadnionej przyczyny.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że postępowanie w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych może zostać wszczęte po wystąpieniu chociażby jednej z ww. przesłanek oraz ustaleniu, stosownie do treści przepisu art. 5 ust. 3a tej ustawy, czy przez okres ostatnich 6 miesięcy dłużnik alimentacyjny wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego w każdym miesiącu, w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.

Jak wprost wynika z akt sprawy Burmistrz pismem z dnia 24 lutego 2011 r. (doręczonym skutecznie w trybie art. 44 kpa) wezwał Skarżącego do stawienia się w Urzędzie Miasta i Gminy P. w Wydziale Świadczeń Społecznych celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego. Skarżący nie zgłosił się jednak w zakreślonym przez organ pierwszej instancji terminie.

Powyższe ocenić należy, zdaniem Sądu, jako "uniemożliwienie" przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego lub odmowę złożenia oświadczenia majątkowego, o którym mowa w powołanym wcześniej art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Ponadto w aktach administracyjnych sprawy znajduje się zaświadczenie wydane przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., które wskazuje, że w ciągu dwóch ostatnich miesięcy egzekucja alimentów należnych od J. M. była bezskuteczna. Z pisma tego wynika również, że kwota należności wierzyciela alimentacyjnego na dzień wystawienia zaświadczenia wynosiła [...] złotych, zaś kwota alimentów przyznanych miesięcznie dla M. M. wynosiła [...] złotych. W kolejnym piśmie z dnia 21 maja 2012 r. komornik poinformował, że Skarżący nie wywiązuje się ze swoich zobowiązań alimentacyjnych na rzecz M. M.

Powyższe okoliczności wskazywały na brak istnienia negatywnej przesłanki do wydania decyzji w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego przewidzianej w art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 7 września 2007 r..

Podkreślić należy w tym miejscu, że również w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, z których wynikałoby, iż ocena stanu faktycznego sprawy dokonana w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. była nieprawidłowa. W szczególności Skarżący nie powoływał się na fakt płacenia alimentów na rzecz M. M. Wskazywał jedynie, że nie wzięto pod uwagę obiektywnych okoliczności uniemożliwiających mu wywiązywanie się z alimentów, opisanych w piśmie z maja 2015 r. Tymczasem w piśmie z 26 maja 2015 r. Skarżący wskazywał, iż jest jedynym opiekunem matki, której stan zdrowia wymaga rehabilitacji i cotygodniowych badań, co wymaga jej dowożenia. W ocenie sądu, okoliczności te nie miały znaczenia dla uznania Skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Końcowo sąd wskazuje, że decyzja z dnia [...] licpa 2012 r. nie może zostać uznana za wydaną zaocznie. Decyzja ta skierowana została na adres Skarżącego a następnie doręczona w trybie art. 44 k.p.a. Z akt administracyjnych wynika, że Skarżący w dniu 10 grudnia 2012 r. za poznał się z dokumentami sprawy będącej następstwem wniosku o zatrzymanie mu prawa jazdy i wskazał, że wystąpi o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. Z akt sprawy wynika, że Skarżący takiego wniosku nie złożył i dopiero o upływie przeszło trzech lat wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2012 r.

Zasadnie zatem, zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało, że kwestionowana przez skarżącego decyzja organu pierwszej instancji wydana została w sposób prawidłowy i brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności.

Sąd nie znalazł ponadto uchybień w rozstrzyganiach SKO, zaskarżonych w złożonej w niniejszej sprawie, wydanych w prowadzonym przez organ postępowaniu nadzorczym, uznając tym samym, iż wydane one zostały zgodnie z obowiązującym prawem.

Wbrew zarzutom skargi Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów Konstytucji ani przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

W związku z tym Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.