Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 471/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 61a
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 158
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Borkowska Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Westra Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R.G., M.D., J.G., W.G., S.G., B.C. i K.G. na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 24 listopada 2023 r., znak sprawy DO.4.7613.22.2022.RF w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] lipca 2023 r., znak sprawy [...]; 2. zasądza od na rzecz skarżących R.G., M.D., J.G., W.G., S.G., B.C. i K.G. (solidarnie) kwotę 799,00 (siedemset dziewięćdziesiąt dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") postanowieniem z dnia 24 listopada 2023 r. nr DO.4.7613.22.2022.RF (dalej "zaskarżonym postanowieniem") Minister Rozwoju i Technologii (dalej "Minister" albo "Organ"), po rozpatrzeniu wniosku: 1) R. G., 2) M. D., 3) J. G., 4) W. G., 5) S. G., 6) B. C., 7) K. G., dalej "Skarżących", reprezentowanych przez adw. K. K., o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Ministra z dnia 7 lipca 2023 r. nr DO-IV.7613.22.2022.AD, odmawiającym wszczęcia na wniosek Skarżących postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 25 lutego 1958 r. nr Sa.21/155/58 w części – utrzymał własne postanowienie w mocy.

II. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

1. Postanowieniem z dnia 7 lipca 2023 r. Minister odmówił wszczęcia na wniosek Skarżących postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 25 lutego 1958 r. nr Sa.21/155/58 w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w Nowym Targu, oznaczonej jako parcele I. kat. 8100, o pow. 798 m2,1. kat. 8101, o pow. 7208 m2, I. kat. 8109/2, o pow. 2273 m2, I. kat. 8109/3, o pow. 1208 m2, stanowiących współwłasność W. B. (1/3 części), R. G. (4/15 części), M. G.(1/15 części) oraz I. G. (1/3 części) - pkt 5 orzeczenia, oraz I. kat 8102 o pow. 1219 m2, stanowiących współwłasność W. B. (1/3 części), R. G. (4/15 części), M. G. (1/15 części) oraz I. G. (1/3 części) - pkt 6 orzeczenia (dalej "orzeczenie Rady (z 1958 r.))".

W uzasadnieniu wskazano, że art. 158 § 3 k.p.a. przewiduje zakaz wszczynania postępowań po upływie 30 lat w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, w przypadku złożenia wniosku wszczynającego postępowanie po upływie 30 lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji. W myśl zaś prawidłowej wykładni art. 61 § 3 k.p.a., zgodnej z poglądami judykatury, datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi właściwemu w sprawie, nie zaś jakiemukolwiek organowi administracji publicznej. Tymczasem wniosek Skarżących z dnia 28 czerwca 2021 r. o stwierdzenie nieważności Prezydium w części wpłynął do organu właściwego w dniu 26 kwietnia 2022 r., a więc po dacie wejścia w życie nowelizacji k.p.a. z dnia 11 sierpnia 2021 r.

2. Pismem z dnia 8 marca 2023 r. Pełnomocniczka Skarżących wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej w/w postanowieniem Ministra.

3. Postanowieniem zaskarżonym obecnie Minister utrzymał własne postanowienie w mocy, stwierdzając w uzasadnieniu, co następuje:

Kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma okoliczność wejścia w życie, z dniem 16 września 2021 r., przepisów ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 1491), dalej "nowelizacja (nowela) k.p.a.".

W myśl art. 1 nowelizacji k.p.a., nowe brzmienie uzyskał art. 156 § 2 k.p.a. zaś do art. 158 k.p.a. dodano § 3 który uzyskał brzmienie: "§ 3. Jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji".

Zgodnie zaś z treścią art. 2 ust. 2 nowelizacji k.p.a. postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa.

Art. 61 § 3 k.p.a. stanowi, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej.

Organ podtrzymuje stanowisko, wedle którego zgodnie z prawidłową wykładnią art. 61 § 3 k.p.a., datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi właściwemu w sprawie, nie zaś jakiemukolwiek organowi administracji publicznej.

Odnosząc się do polemicznego stanowiska Skarżących wskazującego, iż w kontekście treści art.65 § 2 k.p.a. do wszczęcia postępowania postępowaniu dochodzi już na etapie wniesienia podania do organu niewłaściwego, należy wskazać, iż regulacja zawarta art.65 § 2 k.p.a., gwarantuje jedynie zachowanie terminu, nawet w przypadku wniesienia podania - przed upływem tegoż terminu - do organu niewłaściwego. Przedmiotowa regulacja nie podważa jednak zaprezentowanej powyżej wykładni art. 61 § 3 k.p.a. dotyczącej daty wszczęcia postępowania na żądanie strony (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2022 r. sygn. akt II OSK 932/21).

Jak zasadnie wskazano w zaskarżonym postanowieniu z dnia 7 lipca 2023 r. do wszczęcia postępowania na wniosek następuje z mocy samego prawa z dniem doręczenia żądania organowi, pod warunkiem, że żądanie pochodzi od strony i nie ma innych przeszkód do prowadzenia postępowania. Co istotne, oceny istnienia owych przeszkód należy dokonywać na dzień złożenia wniosku. Jeżeli bowiem w dacie złożenia wniosku nie istnieją przeszkody podmiotowe ani przedmiotowe do wszczęcia postępowania, to zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a., dochodzi do wszczęcia postępowania z mocy samego prawa. W sytuacji natomiast, gdy po wszczęciu postępowania zajdą zdarzenia powodujące jego bezprzedmiotowość stanowi to wówczas podstawę do umorzenia postępowania, a nie odmowy wszczęcia postępowania.

Jeżeli wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, został złożony po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia, to możliwe są następujące rozstrzygnięcia załatwiające sprawę: po pierwsze, odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 158 § 3 k.p.a., jeżeli wniosek wpłynie do organu po dniu 15 września 2021 r. lub umorzenie postępowania z mocy prawa, jeżeli wniosek wpłynął i skutecznie zainicjował postępowanie (art. 61 § 3 k.p.a.) przed dniem 16 września 2021 r. (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12.05.2022 r. sygn. akt III SA/Gd 1013/21).

W tych okolicznościach stwierdzić należy, iż przedmiotowy wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1958 r. w części wpłynął do organu właściwego (tj. do Ministra Rozwoju i Technologii) w dniu 26 kwietnia 2022 r. a więc już po wejściu w życie ww. nowelizacji k.p.a., do przedmiotowej sprawy zastosowanie znajdzie m.in. art. 158 § 3 k.p.a. po nowelizacji.

W przypadku uznania, jak chcą tego Skarżący, że datą miarodajną dla ustalenia stanu prawnego obowiązującego w przedmiotowej sprawie jest data złożenia wniosku do organu niewłaściwego (2 lipca 2021 r.), to niewątpliwie postępowanie nadzorcze nie mogło zostać wszczęte przed tym organem, więc nie mogło ono również ulec umorzeniu z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 2 nowelizacji k.p.a. Ponadto, w sprawie miałby zastosowanie art. 2 ust. 1 nowelizacji k.p.a., przewidujący, iż do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy nowe, a więc m.in. § 3 dodany do art. 158 k.p.a.

Ponadto należy nadmienić, że Minister nie jest organem właściwym do wydania decyzji w trybie art. 2 ust. 2 nowelizacji k.p.a. która stwierdzałaby umorzenie postępowania nadzorczego prowadzonego do dnia wejścia w życie nowelizacji przed innym organem (tj. przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji).

W myśl art. 158 § 3 k.p.a. jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

W ww. przepis art. art. 158 § 3 k.p.a. stoi na przeszkodzie wszczynaniu postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, w przypadku złożenia wniosku wszczynającego postępowanie po upływie 30 lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji.

Z akt archiwalnych wynika, że objęte wnioskiem Skarżących orzeczenie Prezydium z 1958 r. zostało - zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 18 ust. 2 w zw. z art. 24 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (tj. Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31) - wywieszone na tablicy ogłoszeń Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Nowym Targu w dniach od 3 do 17 marca 1958 r.

W tych okolicznościach, organ naczelny podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, iż trzydziestoletni termin wskazany w art. 158 § 3 k.p.a., upłynął najpóźniej w dniu 3 marca 1988 r.

Z akt sprawy zaś wynika, że wniosek Skarżących o stwierdzenie nieważności w/w orzeczenia z 1958 r. wpłynął do organu niewłaściwego w dniu 2 lipca 2021 r., zaś do organu właściwego w dniu 26 kwietnia 2022 r., a więc ponad 63 lata od doręczenia (ogłoszenia) ww. orzeczenia.

W tych okolicznościach Minister podtrzymuje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu z dnia 7 lipca 2023 r., iż na gruncie art. 158 § 3 k.p.a. niedopuszczalne jest wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia Prezydium w ww. części.

III. Pismem z dnia 9 stycznia 2024 r. Pełnomocniczka Skarżących wniosła do tut. Sądu skargę na postanowienie Ministra, podnosząc przeciwko temu aktowi zarzuty naruszenia następujących przepisów prawa:

a) art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia Ministra z dnia 7 lipca 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia, podczas gdy postanowienie to na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., winno zostać uchylone, a postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium w części w dalszym ciągu powinno być prowadzone i zakończone prawomocną decyzją administracyjną;

b) naruszenie art. 158 § 3 k.p.a. poprzez jego wadliwe zastosowanie przez Ministra w stanie faktycznym niniejszej sprawy i odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium w części, a następnie bezpodstawne utrzymanie w mocy tego postanowienia, z uwagi na to, iż od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło trzydzieści lat, podczas gdy niniejszy przepis dotyczy postępowań potencjalnych, które dopiero mogłyby być wszczęte, a nie rzeczonego postępowania, które zostało wszczęte na podstawie wniosku z dnia 28 czerwca 2021 r., tj. prawie 3 miesiące przed dniem wejścia w życie ustawy wprowadzającej przepis art. 158 § 3 k.p.a.;

c) naruszenie art. 158 § 3 k.p.a. poprzez jego wadliwe zastosowanie przez Ministra w stanie faktycznym niniejszej sprawy i odmowę wszczęcia postępowania, a następnie bezpodstawne utrzymanie w mocy tego postanowienia, podczas gdy postępowanie zostało wszczęte wraz ze złożeniem wniosku przez wnioskodawców, a co więcej Organ dokonał już czynności w niniejszym postępowaniu - tj. wezwał Strony pismem z dnia 29 września 2022 r. do przesłania uwierzytelnionej kopii orzeczenia, a także dokumentów potwierdzających legitymację stron postępowania, do wystąpienia z wnioskiem, co spowodowało podjęcie konkretnych czynności przez strony postępowania, co w rezultacie świadczy o prowadzeniu przez Organ postępowania (zatem Organ nie mógł odmówić wszczęcia postępowania już prowadzonego);

d) naruszenie art. 61 § 3 k.p.a. w zw. z art. 65 § 2 k.p.a., poprzez dokonanie błędnej wykładni tych przepisów i uznanie, iż datą wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia żądania organowi właściwemu w sprawie, nie zaś jakiemukolwiek organowi administracji publicznej, podczas gdy z art. 65 § 2 k.p.a. wynika, iż podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu, co jednoznacznie przemawia za tym, iż datą złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji był dzień 28 czerwca 2021 r.;

e) naruszenie art. 61 § 3 k.p.a. poprzez dokonanie wadliwej wykładni tego przepisu i wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, podczas gdy na str. 4 postanowienia sam Organ II instancji wskazuje, iż "do wszczęcia postępowania na wniosek następuje z mocy samego prawa z dniem doręczenia żądania organowi, pod warunkiem że żądanie pochodzi od strony i nie ma innych przeszkód do prowadzenia postępowania", a co jest w niniejszej sprawie bezsporne, żądanie pochodziło od strony i nie było żadnych innych przeszkód do prowadzenia postępowania w dniu wszczęcia postępowania na wniosek, tj. w dniu 28 czerwca 2021 r.;

f) naruszenie art. 8 k.p.a., tj. naruszenie zasady pogłębionego zaufania do organów władzy państwowej, poprzez ponad dwuletnie prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia, a następnie odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z uwagi na niekorzystną dla Skarżących zmianę przepisów prawa, która miała miejsce w trakcie trwania bezczynności organów administracyjnych.

III. W odpowiedzi na skargę, udzielonej w piśmie z dnia 12 lutego 2024 r., Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

IV. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Organu z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t.j. Dz.U. z 2022 r. poz.2492). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art.3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259, zwanej dalej "p.p.s.a.").

Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Stosownie do art.119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Stosownie do art.120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżone postanowienie oraz postanowienie utrzymane nim w mocy zostało wydane z naruszeniem art.61a § 1 k.p.a. Z tej racji postanowienia te należało wyeliminować z obrotu prawnego.

V. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia Organu prowadzi do następujących wniosków:

1. Skarżący dążą do wszczęcia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego (nadzorczego), uregulowanego w art.156 i nast. k.p.a., skierowanego przeciwko części orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 25 lutego 1958 r. nr Sa.21/155/58, wywodząc, iż w kwestionowanej części w/w orzeczenie jest dotknięte kwalifikowanymi wadami prawnymi.

Orzekając w sprawie dwukrotnie, Organ uznał, iż w sprawie wystąpiła przeszkoda do rozpoznania co do istoty wniosku Skarżących we w/w przedmiocie, zawartego w piśmie z dnia 28 czerwca 2021 r., o której mowa w art.158 § 3 k.p.a., polegająca na tym, iż wniosek ten wpłynął do Organu już po upływie trzydziestu lat od ogłoszenia aktu objętego wnioskiem o stwierdzenie nieważności. W konsekwencji powyższego Organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie na zasadzie art.61a § 1 k.p.a.

Stanowisko to jest wadliwe. Jakkolwiek ocena Organu co do wniesienia wniosku o stwierdzenie częściowej nieważności orzeczenia z 1958 r. już po upływie trzydziestu lat od jego ogłoszenia jest zasadna, to jednakże powyższe nie stanowiło przeszkody do rozpoznania tego wniosku co do istoty.

Organ obowiązany był zatem:

(-) uznać wniosek Skarżących za skutecznie wniesiony przed wejściem w życie nowelizacji k.p.a. z dnia 11 sierpnia 2021 r., tj. przed 16 września 2021 r.,

(-) uznać brak podstaw do zastosowania w sprawie zarówno art.158 § 3 k.p.a. w związku z art.2 ust.1 noweli k.p.a., jak i art.2 ust.2 noweli wykładanych prokonstytucyjnie,

(-) rozpoznać sprawę nieważnościową co do istoty w zakresie istnienia podstaw do ewentualnego wydania na podstawie art.158 § 2 k.p.a. decyzji, stwierdzającej wydanie orzeczenia z 1958 r. w kwestionowanej części z naruszeniem prawa oraz wskazującej okoliczności, z powodu których nie stwierdzono nieważności decyzji.

Stwierdzić dalej należy, iż w postępowaniu tym:

1) co do zasady możliwe jest wydanie decyzji z art.158 § 2 k.p.a., tj. decyzji stwierdzającej wydanie decyzji wywłaszczeniowej z naruszeniem prawa wraz ze wskazaniem okoliczności, z powodu których nieważność te nie została stwierdzona (wskazując taką hipotetyczną generalną możliwość Sąd nie przesądza jednakże obecnie w jakimkolwiek zakresie, iż przesłanki do jej wydania zostały spełnione);

2) nie będzie natomiast możliwe ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej na podstawie art.156 § 1 k.p.a., a to z racji działania art.2 ust.1 noweli k.p.a., z którego wynika nakaz stosowania do spraw w toku m.in. nowego brzmienia art.156 § 2 k.p.a.

2. W rozpatrywanej sprawie wystąpiła sytuacja, w której wniosek Skarżących zawarty w piśmie z dnia 28 czerwca 2021 r. wpłynął przed 16 września 2021 r. do organu niewłaściwego (tj. w dniu 2 lipca 2021 r. do MSWiA), a dopiero w dniu 26 kwietnia 2021 r., tj. już po wejściu w życie nowelizacji k.p.a. został przekazany organowi właściwemu, tj. do Ministrowi.

Stosownie do art.61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Stosownie natomiast do art.65 § 2 k.p.a. podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu.

Zdaniem Sądu art.65 § 2 k.p.a. ma jednoznacznie na celu uchronienie podmiotów prawa od negatywnych następstw (w zakresie skutków niedotrzymania przepisanego terminu do dokonania czynności procesowej) skierowania wniosku do organu niewłaściwego. W sytuacji, w której z przepisów przejściowych ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r., nowelizującej k.p.a. (wykładanych prokonstytucyjnie, o czym mowa w dalszej części uzasadnienia) należy wywodzić zróżnicowanie sytuacji podmiotów wnioskujących o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w zależności od tego, czy złożyli oni wniosek przed, czy po wejściu w życie nowelizacji, wzgląd na ochronną funkcję art.65 § 2 k.p.a. winien prowadzić w niniejszej sprawie do konkluzji, iż z racji wniesienia przez Skarżących wniosku o częściowe stwierdzenie nieważności orzeczenia Rady do organu niewłaściwego jeszcze przed wejściem w życie nowelizacji k.p.a., to wniosek ten, pomimo tego, że przekazany organowi właściwemu już po wejściu nowelizacji w życie, winien być traktowany tak jak gdyby został skutecznie wniesiony przed nowelizacją k.p.a.

Należy w tym kontekście odwołać się do stanowiska NSA zawartego w wyroku z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2014/15, publ. CBOSA, wskazującego, co następuje: "Przy ustaleniu daty wszczęcia postępowania nie można pominąć regulacji art. 65 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, który zawiera gwarancję prawną ochrony strony przed nieznajomością przepisów prawa w zakresie właściwości organu administracji publicznej. Zgodnie z art. 65 § 1 kodeksu " Jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie (...)". Dla ustalenia daty wniesienia podania podstawą ustalenia w tym przypadku unormowanym w art. 65 § 1 jest regulacja w § 2 tego artykułu " Podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu". Artykuł 61 § 3 kodeksu wymaga zatem dla ustalenia daty złożenia podania uwzględnienia regulacji art. 65 § 2. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony, które zostało wniesione do organu niewłaściwego jest data wpływu do tego organu, który obowiązany jest przekazać je niezwłocznie do organu właściwego. Artykuł 61 § 3 kodeksu reguluje datę wszczęcia postępowania w przypadku złożenia żądania przez stronę do organu właściwego. W sprawie z uwagi na uregulowanie właściwości do stwierdzenia nieważności decyzji w art. 157 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego organ niewłaściwy obowiązany był przekazać niezwłocznie żądanie organowi właściwemu. Bezczynność czy przewlekłość postępowania nie może stanowić podstawy faktycznej ustalenia daty wniesienia żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na drodze postępowania administracyjnego.".

3. Z dniem 16 września 2021 r. weszła w życie nowela k.p.a. z dnia 11 sierpnia 2021 r., regulująca kwestię limitów czasowych, związanych z dokonywaniem przez organy nadzorcze kontroli legalności decyzji administracyjnych w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, uregulowanym w art.156 – 159 k.p.a.

W stanie prawnym obowiązującym do dnia 15 września 2021 r. w przepisach k.p.a., regulujących kwestię stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, przyjęto następujące rozwiązania:

1) ustalono termin przedawnienia dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji (wynoszący 10 lat od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia), tylko w odniesieniu do czterech z siedmiu odrębnych przyczyn stwierdzenia nieważności, wskazanych w art.156 § 1 k.p.a. (tj. tylko w odniesieniu do przyczyn z § 1 pkt 1, 3, 4 i 7),

2) nie ustalono jakiegokolwiek terminu przedawnienia m.in. w odniesieniu do wad, o których mowa w art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. (wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa albo bez podstawy prawnej),

3) nie przewidziano limitu czasowego na wszczęcie postępowania nadzorczego, czy też wydanie decyzji z art.158 § 2 k.p.a.

Stan ten uległ istotnym zmianom z dniem 16 września 2021 r. (dzień wejścia w życie noweli k.p.a. z 11 sierpnia 2021 r.), albowiem:

1) znowelizowane brzmienie art.156 § 2 k.p.a. wprowadziło jednolity, tj. dziesięcioletni termin przedawnienia dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, odnoszący się do wszystkich kwalifikowanych wad prawnych, o których mowa w art.156 § 1 pkt 1 -7 k.p.a., a zatem również odnoszący się do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa lub bez podstawy prawnej (art.156 § 1 pkt 2 k.p.a.),

2) w dodanym art.158 § 3 k.p.a. ustalono trzydziestoletni termin przedawnienia dopuszczalności wszczęcia postępowania nadzorczego,

3) jakkolwiek w art.158 § 3 k.p.a. nie wskazano wprost, iż upływ w/w terminu dopiero w toku postępowania nadzorczego, wszczętego jeszcze przed jego upływem, stanowi przesłankę do umorzenia tego postępowania, podobnie jak nie wskazano wprost, iż po upływie trzydziestu lat nie wydaje się decyzji, o której mowa w art.158 § 2 k.p.a., niemniej wywodzenie z art.158 § 3 k.p.a. tego rodzaju skutków wydaje się nieuniknione.

W art.2 noweli k.p.a. uregulowano ponadto kwestie intertemporalne. Stosownie do powyższego:

Do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (art.2 ust.1 noweli).

Postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa (art.2 ust.2 noweli).

4. Prawidłowa wykładnia art.2 ust.2 noweli k.p.a. winna uwzględniać następujące uwarunkowania:

4.1. Stwierdzić należy, iż literalna wykładnia art.2 ust.2 noweli sugeruje, iż wszystkie te postępowania nadzorcze, które zostały wszczęte i nie zakończone przed 16 września 2021 r. i które jednocześnie zostały wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia, ulegają umorzeniu z mocy prawa. Zdaniem Sądu jednakże kompleksowa wykładnia art.2 ust.2 noweli musi wziąć pod uwagę kwestie związane z urzeczywistnianiem konstytucyjnych zasad demokratycznego państwa prawnego (art.2 Konstytucji RP), prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) oraz prawa do wynagrodzenia szkody (art. 77 ust. 2 Konstytucji).

Konieczność ta wiąże się z faktem, iż nowelizacja k.p.a., obowiązująca od 16 września 2021 r., zerwała z obowiązującą dotąd przez szereg dekad zasadą, iż podmiot dotknięty skutkami decyzji administracyjnej, obciążonej naruszeniami o największym ciężarze gatunkowym (tj. rażącym naruszeniem prawa lub brakiem podstawy do wydania decyzji) może żądać usunięcia tych skutków bezterminowo. Z art.156 § 1 pkt 2, art.156 § 2 i art.158 § 2 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym przed 16 września 2021 r. jednoznacznie wynikało przy tym, iż priorytetem ustawodawcy była w tym zakresie zasada praworządności, której musiała ustąpić zasada trwałości decyzji administracyjnej. Tym samym żądanie przez stronę stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej obarczonej wadą z art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. prowadziło co do zasady, w razie potwierdzenia się takiej wady w postępowaniu nadzorczym, do wyeliminowania wadliwej decyzji administracyjnej z obrotu prawnego, a jedynie w razie wywołania przez taką decyzję nieodwracalnych skutków prawnych (przy czym pojęcie to, mające charakter nieostry, było wykładane zawężająco) do uzyskania przez stronę prejudykatu (art.158 § 2 k.p.a.), umożliwiającego uzyskania odszkodowania.

Powyższe upoważnia do stwierdzenia, iż w stanie prawnym obowiązującym przed 16 września 2021 r. podmioty prawa działały w uzasadnionym przekonaniu, popartym wieloletnim kształtem art.156 i nast. k.p.a., że intencją ustawodawcy jest bezterminowa ochrona praw osób dotkniętych skutkami decyzji administracyjnych, obciążonych najdalej idącymi naruszeniami prawa (zwłaszcza w kontekście decyzji wydanych w okresie PRL). Ustawodawca nie narzucał tym samym dyscypliny czasowej ani organowi nadzorczemu - w kontekście dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji, czy też wydania decyzji z art.158 § 2 k.p.a., ani też potencjalnym wnioskodawcom - w kontekście wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności.

Jest poza dyskusją, iż nieograniczona w czasie dopuszczalność stwierdzania nieważności decyzji obarczonej wadami z art.156 § 1 pkt 2 k.p.a., w zbyt daleko idący sposób godziła w trwałość decyzji administracyjnej. Uchybienie to jednoznacznie wytknął ustawodawcy Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 12 maja 2015 r. sygn. akt P 46/13 (OTK ZU Nr 5A, poz. 62), w którym uznano, że art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Wykonanie tego wyroku przez ustawodawcę w ramach nowelizacji z 11 sierpnia 2021 r., obowiązującej od 16 września 2021 r., i ustalającej w art. 156 § 2 k.p.a. w odniesieniu do wszystkich kwalifikowanych wad prawnych, mogących obciążać decyzję administracyjną, skatalogowanych w art.156 § 1 pkt 1 – 7 k.p.a., jednolity dziesięcioletni termin dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji, nie nasuwa w związku z tym żadnych zastrzeżeń.

Nie może również nasuwać zastrzeżeń konieczność stosowania w/w limitów czasowych, na podstawie art.2 ust.1 noweli, do postępowań nadzorczych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie noweli w życie. Pozbawienie wnioskodawcy postępowania nadzorczego, wszczętego na jego wniosek złożony przed 16 września 2021 r., tj. w stanie prawnym nie ograniczającym w czasie dopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, dotkniętej wadą z art.156 § 1 pkt 2 k.p.a., możliwości uzyskania takiego stwierdzenia nieważności po dniu 16 września 2021 r. (w razie upływu terminu z art.156 § 2 k.p.a.), jest bowiem nie budzącą zastrzeżeń aksjologicznych, zrozumiałą i logiczną interwencją ustawodawcy, realizującego wyrok TK z 12 maja 2015 r., postulujący konieczność niezwłocznego zapewnienia stabilności długotrwale funkcjonującym stanom prawnym, ukształtowanym w przeszłości decyzjami administracyjnymi.

Czym innym jest natomiast całkowite pozbawienie wnioskodawcy, z którego wniosku przed 16 września 2021 r. wszczęte zostało postępowanie nadzorcze, ochrony przed skutkami decyzji administracyjnej, dotyczącej jego interesu prawnego i dotkniętej wadą z art.156 § 1 pkt 2 k.p.a., której nieważności nie można już stwierdzić z racji upływu terminu z art.156 § 2 k.p.a. w brzmieniu nadanym nowelizacją. Chodzi tu o sytuację, w której w/w wnioskodawca, składający wniosek w stanie prawnym, nie przewidującym żadnych limitów czasowych na złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności, czy też na wydanie przez organ nadzorczy decyzji z art.158 § 2 k.p.a., mającej na celu zrekompensowanie stronie niemożności stwierdzenia nieważności decyzji obciążonej kwalifikowaną wadą prawną, utraciłby w toku postępowania nadzorczego możność uzyskania także decyzji, o której mowa w art.158 § 2 k.p.a.

Powyższe istotne uwarunkowania obligują do wykładania art.2 ust.2 noweli k.p.a. zgodnie z dyrektywami wykładni prokonstytucyjnej, uwzględniającej wspomniane wcześniej art.2 Konstytucji (zasada demokratycznego państwa prawnego), art. 45 ust. 1 Konstytucji (prawo do sądu), art. 77 ust. 2 Konstytucji (prawo do wynagrodzenia szkody).

4.2. Jak podnosi się w piśmiennictwie (por. Paulina Jabłońska "Wykładnia prokonstytucyjna w procesie sądowego stosowania prawa – przyczynek do dyskusji", publ. PS 2021/7-8/134-145): "Sądy mają obowiązek stosowania prokonstytucyjnej wykładni. Jego normatywnym źródłem pozostaje art. 8 Konstytucji (zob. postanowienie TK z 8.07.2008 r., P 38/07, OTK-A 2008/6, poz. 114; postanowienie TK z 1.10.2008 r., P 25/07, OTK-A 2008/8, poz. 142; postanowienie TK z 17.12.2012 r., P 16/12, OTK-A 2012/11, poz. 142; postanowienie TK z 16.05.2017 r., P 115/15, OTK-A 2017, poz. 44.).

(...) Analiza orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego pozwala wskazać co najmniej trzy sytuacje w procesie sądowego stosowania prawa, w których – zdaniem Trybunału – prokonstytucyjna wykładnia powinna znaleźć zastosowanie.

Pierwszą z nich jest wieloznaczność interpretowanego przepisu (zob. wyrok TK z 8.05.2000 r., SK 22/99, OTK ZU 2000/4, poz. 107; wyrok TK z 28.04.1999 r., K 3/99, OTK ZU 1999/4, poz. 73; orzeczenie TK z 3.12.1996 r., K 25/95, OTK ZU 1996/6, poz. 52; uchwała TK z 25.01.1995 r., W 14/94, OTK ZU 1995/1, poz. 19.) Przez wzgląd na domniemanie konstytucyjności, podstawową (mającą pierwszeństwo) metodą rozstrzygania pojawiających się w sprawie wątpliwości interpretacyjnych jest przyjęcie wyniku wykładni zgodnego z Konstytucją. Jeśli zatem na płaszczyźnie językowej istnieje kilka możliwości rozumienia interpretowanego przepisu, sąd powinien w pierwszej kolejności odrzucić wynik wykładni niezgodny z Konstytucją, względnie wybrać ten rezultat, który w największym stopniu urzeczywistnia normy konstytucyjne. (...)

Drugą sytuacją, w której Trybunał Konstytucyjny dostrzega potrzebę zastosowania prokonstytucyjnej wykładni, jest identyfikacja hierarchicznej niezgodności norm (zob. postanowienie TK z 8.07.2008 r., P 38/07, OTK-A 2008/6, poz. 114; postanowienie TK z 1.10.2008 r., P 25/07, OTK-A 2008/8, poz. 142; postanowienie TK z 17.12.2012 r., P 16/12, OTK-A 2012/11, poz. 142; postanowienie TK z 16.05.2017 r., P 115/15, OTK-A 2017, poz. 44.). Wskutek przyjętego rozumienia przesłanki funkcjonalnej – umieszczonej przez ustrojodawcę w treści art. 193 Konstytucji – wystąpienie przez sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego zawsze poprzedzać musi próba samodzielnego rozwiązania dostrzeżonej kolizji. Identyfikując więc hierarchiczną niezgodność norm, sąd powinien w pierwszej kolejności podjąć próbę jej wyeliminowania z wykorzystaniem dostępnych mu reguł interpretacyjnych i kolizyjnych, w szczególności wykładni prokonstytucyjnej. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Trybunału "pytanie [prawne – P.J.] jest niedopuszczalne, jeżeli wątpliwości sądu co do zgodności określonego aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą mogą być usunięte w drodze wykładni [...]" (zob. postanowienie TK z 16.05.2017 r., P 115/15, OTK-A 2017, poz. 44.). W tym kontekście wykładnia prokonstytucyjna występuje zatem w roli interpretacyjnego środka stosowania kolizyjnego. Trybunał wyraźnie dostrzega w niej bowiem metodę rozwiązania problemu hierarchicznej niezgodności norm, który dość ogólnikowo nazywa w swoim orzecznictwie "problemem konstytucyjnym".

Trzecim kontekstem aktualizującym obowiązek sądu w przedmiocie zastosowania prokonstytucyjnej wykładni jest z kolei próba rozwiązania problemu hierarchicznej niezgodności norm w wykonaniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.".

Odnotować w tym kontekście należy także inne głosy w piśmiennictwie (por. Maciej Gutowski, Piotr Kardas "Sądowa kontrola konstytucyjności prawa. Kilka uwag o kompetencjach sądów powszechnych do bezpośredniego stosowania Konstytucji" Palestra 4/2016): "Koncepcja oparta na obowiązku dokonywania przez sądy powszechne oraz sądy administracyjne prokonstytucyjnej wykładni aktów prawnych, nie tylko umożliwiającej uzgadnianie konkretnego aktu prawnego z Konstytucją w ramach prowadzonego na potrzeby jednostkowego rozstrzygnięcia procesu wykładni, ale także stwarzającej możliwość odmowy stosowania określonej normy, nie podważa w żadnym zakresie sensowności funkcjonowania europejskiego modelu badania konstytucyjności aktów prawnych w trybie procedury abstrakcyjnej kontroli norm sprawowanej przez TK. Kompetencja TK ma bowiem szczególny charakter i odnosi się do wypadków, w których niezbędne jest derogacyjne rozstrzygnięcie kwestii konstytucyjności danego aktu prawnego w sposób powszechnie wiążący, w trybie kontroli abstrakcyjnej. Taka potrzeba ujawniać się może także w razie pojawienia się rozbieżności co do sposobu dokonywania prokonstytucyjnej wykładni przez sądy powszechne lub sądy administracyjne, w szczególności zaś wówczas, gdy z uwagi na konstytucyjne wartości pojawi się konieczność rozstrzygnięcia kwestii zgodności z Konstytucją lub określenia przesłanek tej zgodności w sposób powszechnie obowiązujący. Uzasadnieniem skorzystania z trybu powszechnie wiążącego rozstrzygania o konstytucyjności mogą być w szczególności sytuacje, w których zachodzić będzie potrzeba związania sądów powszechnych lub sądów administracyjnych określonym rozstrzygnięciem co do konstytucyjności.".

4.3. Przeprowadzenie na w/w zasadach prokonstytucyjnej art.2 ust.2 noweli k.p.a., uwzględniającej art.2, art. 45 ust. 1, i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, obliguje do przyjęcia, iż stosowanie art.2 ust.2 noweli nie może doprowadzić do odebrania stronie uprawnienia do uzyskania decyzji z art.158 § 2 k.p.a., tj. decyzji stwierdzającej wydanie kwestionowanej decyzji z naruszeniem prawa w sprawie, w której wniosek o stwierdzenie nieważności złożony został wprawdzie po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, niemniej złożenie tego wniosku nastąpiło przed 16 września 2021 r. Rozwiązanie takie zapewnia uzasadnioną ochronę interesów w toku wnioskodawcy, który wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w dacie, w której dopuszczalność wniesienia takiego wniosku nie była obwarowana żadnym terminem i który nie miał możliwości podjęcia w stosownym okresie działań, chroniących go przed skutkami nowej regulacji.

Stanowisko to nie stoi w żaden sposób w sprzeczności z bezspornym uprawnieniem ustawodawcy do ustanawiania nie tylko terminu przedawnienia dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ale również terminu przedawnienia dopuszczalności stwierdzenia decyzji z naruszeniem prawa (które to uprawnienie ustawodawca zrealizował poprzez dodanie do k.p.a. art.158 § 3). Nie ulega bowiem wątpliwości, iż wprowadzanie limitów czasowych (odpowiednio długich) na podnoszenie przez stronę wszelkich roszczeń z tytułu wydania decyzji obarczonej kwalifikowanymi wadami prawnymi, mające na celu zdyscyplinowanie strony do podjęcia działań, mających na celu uregulowanie jej sytuacji prawnej, znajduje swoje przekonujące uzasadnienie. Powyższe nie może jednak prowadzić do nagłego, następczego odebrania stronie uprawnień z art.158 § 2 k.p.a., o realizację których wystąpiła w dacie, w której uprawnienia te były realizowane bezterminowo w oparciu o regulacje procesowe, charakteryzujące się w tym zakresie kilkudziesięcioletnią stabilizacją, nie mając jakiejkolwiek możliwości uchronienia się przed skutkami nowelizacji.

Zdaniem Sądu poddanie art.2 ust.2 noweli k.p.a. w/w wykładni prokonstytucyjnej obliguje do zakwestionowania dopuszczalności zastosowania tego przepisu w niniejszej sprawie, co jest równoznaczne z koniecznością jego pominięcia przy orzekaniu przez organy obu instancji.

W sytuacji, w której właściwe wyłożenie art.2 ust.2 noweli k.p.a., odwołujące się do aksjologii konstytucyjnej, było możliwe już w ramach prokonstytucyjnej wykładni tego przepisu, bez wątpienia mieszczącej się w prerogatywach Sądu, nie zachodziła konieczność wstrzymania się w tym zakresie do czasu rozstrzygnięcia przez TK wniosku RPO, skierowanego do TK na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji oraz art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (t. jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 627, ze zm.).

4.4. W/w wykładnia art.2 ust.2 noweli oddziałuje również na wykładnię art.2 ust.1 tego aktu, nakazującego stosowanie znowelizowanych przepisów k.p.a. do spraw będących w dniu 16 września 2021 r. w toku. Jak już zasygnalizowano wcześniej do tego rodzaju postępowania (a zatem także do postępowania kontrolowanego obecnie) znajdzie zastosowanie, na podstawie art.2 ust.1 noweli k.p.a., w szczególności art.156 § 2 k.p.a. w nowym brzmieniu, ustalający dziesięcioletni termin przedawnienia dopuszczalności stwierdzenia nieważności m.in. z przyczyn wskazanych w art.156 § 1 pkt 2 k.p.a., natomiast nie znajdzie zastosowania art.158 § 3 k.p.a., nakazujący odmowę wszczęcia postępowania nadzorczego, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż zastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie prowadziłoby de facto do tych samych skutków, jakie przewiduje art.2 ust.2 noweli. Odmowa zastosowania w odniesieniu do spraw w toku art.2 ust.2 noweli pociąga zatem za sobą konsekwentnie obowiązek odmowy zastosowania art.158 § 3 k.p.a. w zw. z art.2 ust.1 noweli k.p.a.

5. Konsekwentnie przyjąć należy, a to w kontekście art.156 § 2 k.p.a. w brzmieniu nadanym nowelizacją, stosowanego w sprawie Skarżących na zasadzie art.2 ust.1 noweli, iż z dniem 3 marca 1968 r. upłynął w niej termin dziesięciu lat od dnia doręczenia ogłoszenia z 1958 r., co oznacza upłynięcie terminu przedawnienia dopuszczalności ewentualnego stwierdzenia nieważności tej decyzji (nie przesądzając w tym miejscu, czy przesłanki do takiego stwierdzenia w niniejszej sprawie zachodzą).

6. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Organ przeprowadzi postępowanie nadzorcze, wywołane wnioskiem Skarżących i skierowane przeciwko orzeczeniu wywłaszczeniowemu z 1958 r. W związku z faktem, iż od dnia doręczenia tej decyzji upłynął dziesięcioletni okres, o którym mowa w art.156 § 2 k.p.a. w brzmieniu nadanym nowelizacją, mający zastosowanie w sprawie na zasadzie art.2 ust.1 noweli, co jest równoznaczne z upływem terminu przedawnienia dopuszczalności ewentualnego stwierdzenia nieważności orzeczenia, przedmiotem postępowania wyjaśniającego winno być ustalenie, czy w sprawie wystąpiły przesłanki do wydania, na podstawie art.158 § 2 k.p.a., decyzji stwierdzającej wydanie orzeczenia z naruszeniem prawa. Dopuszczalność wydania tego rodzaju decyzji jest z kolei uzależniona od wykazania przez Ministra, iż orzeczenie wywłaszczeniowe jest obciążone którąkolwiek z kwalifikowanych wad prawnych, o których mowa w art.156 § 1 pkt 1 – 7 k.p.a. (istnienia takich wad w sprawie Sąd obecnie nie przesądza).

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c, art.200 i 205 § 2 p.p.s.a.