Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 61/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 50 ust. 1 i ust. 4, art. 51 ust. 7
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Dnia [...] r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (powoływanego dalej również jako "PINB" lub organ I instancji") wpłynęła skarga zarządcy nieruchomości [...] z siedzibą w [...], działającego w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej [...] (skarżąca),w sprawie wymiany przez właściciela lokalu nr [...] stolarki okiennej na drzwiową poprzez zwiększenie w pionie otworu okiennego.

W dniu [...] r. PINB przeprowadził kontrolę tego lokalu mieszkalnego. W toku tej kontroli ustalono m.in., że otwór drzwiowy został wykonany w [...] r. oraz, iż właściciel lokalu – M.K. nie posiada decyzji o pozwoleniu na przebudowę ściany zewnętrznej.

Pismem z dnia [...] r. PINB zawiadomił strony, że na podstawie art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz., 2000 ze zm., aktualnie tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572; – powoływanej dalej jako "k.p.a.") oraz art. 53a i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.; aktualnie Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.) zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wykonanego otworu drzwiowego w ścianie zewnętrznej budynku mieszkalnego wielorodzinnego w lokalu mieszkalnym nr [...] w [...] nr [...] gm. [...].

Następnie postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. PINB, na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane oraz art. 123 § 1 k.p.a. wstrzymał M.K. prowadzenie robót budowlanych polegających na wykonywaniu otworu drzwiowego w ścianie zewnętrznej w lokalu mieszkalnym nr [...] budynku mieszkalnego wielorodzinnego w [...] nr [...], gm. [...] oraz nałożył na ww. obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, oceny technicznej.

Powyższe postanowienie doręczono zarządcy nieruchomości [...] i M.K. dniu [...] r. i, pomimo pouczenia, że służy na nie zażalenie, nie zostało ono zaskarżone przez żadną ze stron.

2. Pismem z dnia [...] r. zarządca nieruchomości zwrócił się do organu o wskazanie na jakim etapie jest postępowanie dotyczące prac wykonanych przez M.K. w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w [...] nr [...].

W piśmie z dnia [...] r. PINB zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym.

Następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] PINB, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 50 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, umorzył w całości postępowanie w sprawie wykonanego otworu drzwiowego w ścianie zewnętrznej budynku mieszkalnego wielorodzinnego w lokalu mieszkalnym nr [...] w [...].

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że M.K. uchyliła się od obowiązku przedstawienia oceny technicznej wykonanych robót nałożonego w postanowieniu o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych a postanowienie nr [...] z dnia [...] r. wygasło z dniem [...] r., stosownie do art. 50 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Wobec powyższego PINB stwierdził, że w sprawie ma zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. Jednocześnie wyjaśnił, że umorzenie w drodze niniejszej decyzji postępowania naprawczego jest równoznaczne z legalizacją dotychczas wykonanego zakresu robót budowlanych.

3. Po rozpatrzeniu odwołania, wniesionego przez Wspólnotę Mieszkaniową [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (powoływany dalej jako "organ odwoławczy", "WINB") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.,utrzymał w mocydecyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że ustalony przez organ I instancji zakres robót budowlanych odpowiada definicji przebudowy zawartej w art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane. Zmiany w zakresie rozmieszczenia otworów okiennych i drzwiowych w ścianach zewnętrznych budynku powodują zmianę parametrów użytkowych obiektu, w którym takie roboty wykonano, w zakresie ilości, wielkości czy też rodzaju otworów

(okiennych, drzwiowych), co wpływa na parametry użytkowe budynku wynikające z doświetlenia światłem naturalnym znajdujących się w nim pomieszczeń - w przypadku okna oraz komunikacji - dostępu z zewnątrz w przypadku drzwi. W świetle art. 29 ust. 4 pkt 1 lit.a ustawy Prawo budowlane zakres wykonanej przebudowy wymagał pozwolenia na budowę, albowiem dotyczył przegrody zewnętrznej budynku.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB co do konieczności umorzenia postępowania administracyjnego w omawianej sprawie ze względu na utratę ważności, postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Wskazał, że termin, o którym mowa w art. 50 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, jest terminem materialnoprawnym, w związku z czym nie jest dopuszczalne jego przywrócenie ani przedłużenie.Natomiast użyte w omawianym przepisie sformułowanie "postanowienie tracimoc" oznacza, że postanowienie wygasło, gdyż postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych jest ważne w okresie dwóch miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tymterminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1.

W ocenie WINB jeżeli organ takiej decyzji nie wyda, postanowienie to traci ważność z mocy prawa. To zaś oznacza, że ustaje zakaz prowadzenia robót budowlanych, a wydanie decyzji o których mowa w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego nie jest już możliwe. Nie jest też możliwe wydanie ponownego postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych opartego na tych samych przesłankach co poprzednio (powaga rzeczy osądzonej). W tej sytuacji utrata ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych stanowi podstawę umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 50 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej organ odwoławczy wyjaśnił, że utrata ważności postanowienia PINBw z dnia [...]r. rodzi skutek samoistnego wyeliminowania tego postanowienia z obrotu prawnego. Skoro zaś postanowienie to nie istnieje i nie funkcjonuje już w obrocie prawnym, to brak jest jakiejkolwiek możliwości prawnej oceny prawidłowości tego postanowienia ze względu na podnoszony zarzut jego zbędności z uwagi na faktyczne wykonanie robót w dacie wydania tego postanowienia. Możliwość oceny tego postanowienia istniała w trybie instancyjnym w sytuacji wniesienia zażalenia, do czego strony postępowania, w tym skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa były uprawnione na mocy art. 50 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby zażalenie takie zostało wniesione.

Organ odwoławczy podkreślił jednak, że wbrew stanowisku PINB, umorzenie postępowania nie może być utożsamiane z całościowym zalegalizowaniem samowoli budowlanej - sprawa wykonanego otworu drzwiowego w ścianie zewnętrznej budynku mieszkalnego wielorodzinnego w lokalu mieszkalnym nr [...] w [...], gm. [...], winna zostać załatwiona co do istoty nową decyzją administracyjną wydaną w odrębnym postępowaniu administracyjnym.

4. Na powyższą decyzję skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa [...], reprezentowana przez adwokata, wniosła do tutejszego sądu skargę zarzucając jej:

1) naruszenie art.156 § 1 pkt 2 i 5 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i błędne uznanie, iż brak jest podstawy do stwierdzenia nieważności postanowienia nr [...] PINB z dnia [...] r. wstrzymującego M.K. prowadzenie robót budowlanych oraz nakładającej obowiązek przedstawienia oceny technicznej, w sytuacji gdy wskazane postanowienie zostało wydane wobec robót zakończonych, a więc bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa oraz w związku z faktem, że już w momencie jego wydania było niewykonalne, zaśjego niewykonalność miała charakter trwały;

2) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 105 § 1 k.p.a., art. 51 ust. pkt 1 w związku z art. 51 ust.7 oraz w związku z art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez utrzymanie w mocy decyzji PINB umarzającej postępowanie administracyjne w sytuacji, gdy przy prawidłowo zastosowanych wyżej wskazanych normach prawa budowalnego, organ administracji, wobec faktu, iż roboty budowalne w dacie wszczęcia i zakończenia postępowania administracyjnego były już wykonane, powinien nakazać doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego;

3) naruszenie art. 50 ust. 1 w związku z art. 50 ust 4 ustawy Prawo budowlane oraz w związku z art 105 § 1 k.p.a.poprzez uznanie, że utrata ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych po upływie 2 miesięcy stanowi przesłankę do umorzenia postępowania administracyjnego, podczas gdy wydanie wskazanego postanowienia w niniejszym stanie faktycznym było bezprzedmiotowe, zaś organ powinien wydać decyzję w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art 51 ust 7 ustawy Prawo budowlane;

4) naruszenie art. 7, art 77 § 1, art 10 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzeznieprawidłową ocenę protokołu kontroli z dnia [...] r. z którego wynika, żewszelkie roboty budowlane zostały wykonane do [...] r., co następniedoprowadziło do nieprawidłowego wydania postanowienia o wstrzymaniu robótbudowlanych.

Wobec podniesionych zarzutów strona skarżąca wniosła:

1) na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a. o stwierdzenie nieważności w całości postanowienia nr [...] PINB z dnia [...] r. wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych oraz nakładającej obowiązek przedstawienia oceny technicznej;

2) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB nr [...] z dnia [...] r. o umorzeniupostępowania;

3) rozpoznanie niniejszej sprawywtrybie uproszczonym;

4) zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi jej wnioski i zarzuty zostały rozwinięte.

5. W odpowiedzi na skargę WIB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Nadto wniósł o rozpatrzenie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6. Stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; powoływanej dalej jako: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Niniejsza sprawa z uwagi na zgodne wnioski stron w tym zakresie została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.

7. Przedmiotem kontroli sądu była decyzja WINB z dnia [...] r., utrzymująca w mocy decyzję PINB w [...] z dnia [...]r. nr [...], którą organ ten umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie wykonanego otworu drzwiowego w ścianie zewnętrznej budynku mieszkalnego wielorodzinnego w lokalu mieszkalnym nr [...] w [...], gm. [...].

Decyzja ta została wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 50 ust. 4 ustawy Prawo budowlane na skutek stwierdzenia przez organ utraty ważności postanowienia PINB nr [...] z dnia [...]r. o wstrzymaniu robót budowlanych przy jednoczesnym braku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Strona skarżąca nie godziła się ze stanowiskiem organu wskazując, że postanowienie PINB z dnia [...] r. zostało wydane wobec robót zakończonych, a więc bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa oraz, że organzamiast umarzać postępowanie administracyjne z uwagi na utratę ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych powinien był wydać decyzję w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust 7 ustawy Prawo budowlane.

Spór zaistniały między stronami niniejszego postępowania sprowadza się zatem głównie do rozstrzygnięcia czy upływ terminu ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, w sytuacji gdy roboty te już zostały wykonane, wyłącza możliwość wydania decyzji merytorycznej w sprawie, w której badana jest legalność tych robót budowlanych.

8. Stosownie do treści art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f tej ustawy organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach.

Zgodnie z ust. 4 omawianego przepisu postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1.Na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych służy zażalenie (ust. 5 art. 50 ustawy Prawo budowlane).

W art. 50a pkt 2 omawianej ustawy wskazano, że organ nadzoru budowlanego w przypadku wykonywania robót budowlanych - pomimo wstrzymania ich wykonywania postanowieniem, o którym mowa w art. 50 ust. 1 - nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę części obiektu budowlanego wykonanego po doręczeniu postanowienia albo doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego.

Natomiast zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji:

1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo

2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo

3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

Z kolei w ust. 7 omawianego przepisu określono, że przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

9.W kontrolowanej przez sąd sprawie WINB utrzymując w mocy decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania w sprawie wykonanego otworu drzwiowego w ścianie zewnętrznej budynku mieszkalnego wielorodzinnego w lokalu mieszkalnym nr [...] w [...] nie orzekł merytorycznie. Nie podjął także, tak jak PINB dalszych czynności mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem dlatego, że upłynął termin ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych.

Organ odwoławczy skorygował jednak stanowisko PINB i stwierdził, że umorzenie postępowania nie może być utożsamiane z całościowym zalegalizowaniem samowoli budowlanej, a sprawa wykonanego otworu drzwiowego w ścianie zewnętrznej budynku mieszkalnego wielorodzinnego w lokalu mieszkalnym nr [...] w [...] winna zostać załatwiona co do istoty nową decyzją administracyjną wydaną w odrębnym postępowaniu.

10. Oceniając racje stron wskazać należy, że zrozważanych wyżej przepisów wynika, że decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane mogą być wydane zarówno w odniesieniu do robót budowlanych wykonywanych w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 tej ustawy (po wydaniu w stosunku do tych robót postanowienia o ich wstrzymaniu), jak i robót budowlanych, które zostały już wykonane (zakończone) w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

Celem postępowania opartego na art. 51 Prawa budowlanego jest bowiem doprowadzenie wykonanych robót budowlanych (obiektu budowlanego) do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym określone roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa, a w szczególności z przepisami Prawa budowlanego. Konieczność przeprowadzenia takiego postępowania, z urzędu lub na wniosek strony, przepisy prawa budowlanego wiążą z ujawnieniem się różnych zdarzeń w toku realizowania inwestycji budowlanej, przy czym do niektórych zdarzeń przepisy Prawa budowlanego nawiązują wprost, zaś niektóre inne zdarzenia w zakresie stosowania art. 51 ustawy Prawo budowlane nie są wprost wymienione.

Zasadniczy obowiązek organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, o którym mowa w art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane, polega zatem na rozstrzygnięciu o tym, co należy uczynić, aby określone roboty budowlane (obiekt budowlany), w przypadkach wskazanych w art. 50 ustawy Prawo budowlane, doprowadzić do stanu zgodnego z prawem (por. wyrok NSA z dnia 2 września 2014 r., II OSK 512/13, CBOSA).

11. Sądowi znane jest stanowisko, na które powołuje się organ, że utrata ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych stanowi podstawę umorzenia postępowania. Jednakże prezentując je organ pominął fakt, że okoliczności niniejszej sprawy znacznie odbiegają od stanów faktycznych spraw, w których wydano orzeczenia, na które się powołuje. W sprawach tych wydawano postanowienia o wstrzymaniu wykonywania robót budowlanych, które były w toku. Przyjmowano wówczas, że po upływie ważności postanowienia o wstrzymaniu inwestor może zdecydować o dalszym prowadzeniu prac, jednakże czyni to na własną odpowiedzialność, a zakończona w ten sposób budowa/prace budowlane będzie przedmiotem oceny organów nadzoru budowlanego w oparciu o art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane w odrębnym postępowaniu, jednakże dotyczyć będzie tylko etapu od wznowienia prac po utracie ważności postanowienia o wstrzymaniu.

Nadto wstrzymanie robót budowlanych, o którym mowa w art. 50 ust.1 ustawy Prawo budowlane, nie jest odrębną sprawą administracyjną. Regulowana tym przepisem instytucja stanowi tylko jeden z elementów sprawy, która z założenia ma zakończyć się decyzją wydaną na podstawie art. 51 tej ustawy. Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych ma wobec tego jedynie charakter "wpadkowy" w sprawie o szerszych granicach, w ramach której badana jest legalność robót budowlanych, i w której zapada rozstrzygnięcie w formie decyzji administracyjnej.

12. Zdaniem sądu w sytuacji, gdy na skutek upływu terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4 ustawy Prawo budowlane postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność fakt ten nie może samodzielnie przemawiać za tym, że prowadzone postępowanie naprawcze stało się bezprzedmiotowe i, że jedynie z tego powodu należy zakończyć je formalnie. Konieczna w tym przypadku jest analiza całości okoliczności danej sprawy, w tym przede wszystkim to, czy w momencie rozstrzygania przez organ roboty budowlane nie zostały już zrealizowane.

To zatem, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania robót zostało wyeliminowane z obrotu prawnego z mocy ustawy nie prowadzi do umorzeniacałego postępowania administracyjnego, bowiem przedmiot sprawy nadal istnieje.Dla wyniku sprawy administracyjnej istotne jest natomiast to, czy w momencie rozstrzygania sprawy przez organy co do jej istoty roboty budowlane zostały zrealizowane i to właśnie ustalenie powinno być przedmiotem ustaleń, bez względu na zasadność i upadek z mocy prawa postępowania wstrzymującego roboty budowlane.Nie ma zatem podstaw do umorzenia postępowania w sprawie i konieczności wszczęcia odrębnego postępowania (por. wyroki NSA z dnia 29 czerwca 2011r., II OSK 566/10; 7 maja 2013 r., II OSK 2669/11 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 stycznia 2024 r., II SA/Gl 927/23; CBOSA).

Przyjęty przez [...] WINB pogląd, że dalsze prowadzenie postępowania naprawczego w oparciu o art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane wymaga wszczęcia odrębnego postępowania, a nie podjęcia właściwych działań w ramach sprawy już prowadzonejnie zasługuje także na akceptację nie tylko ze względu na główny cel i przedmiot postępowania naprawczego, ale również dlatego, że prowadzi do błędnego przekonania, że ocena legalności obiektu budowlanego może zostać wyłączona spod nadzoru budowlanego tylko wobec opieszałości organów nadzoru (por. wyrok NSA z dnia 2 września 2014 r., II OSK 512/13, CBOSA) i powoduje nieracjonalne przedłużenie postępowania (por. wyrok NSA z dnia 30 marca 2022 r., II OSK 1014/19, CBOSA).

SkarżącaWspólnota zasadnie zatem zarzuciłaorganom naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 50 ust. 1 i ust. 4 i art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane oraz art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. przy wydaniu obu decyzji,które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.

13. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a.uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt I wyroku).

Ponownie rozpoznając sprawę organy będą związane, przedstawioną wyżej w punktach 10 do 12 uzasadnienia, oceną prawną (art. 153 p.p.s.a.), co sprowadza się do konieczności kontynowania postępowania co jego zasadniczego celu i przedmiotu i konsekwencji nakazu rozstrzygnięcia sprawy co do jej materialnoprawnej istoty, po ustaleniu i wyjaśnieniu wszystkich okoliczności koniecznych do wydania decyzji w tzw. postępowaniu naprawczym.

14. Nie ma natomiast podstaw do rozpatrzenia i uwzględnienia wniosku strony skarżącej o stwierdzenie nieważności postanowienia PINB o wstrzymaniu robót budowalnych. Było ono bowiem odrębnie zaskarżalne i nie mieści się w zakresie kognicji, którą reguluje art. 135 p.p.s.a. Przyjmuje się bowiem, że w tym przepisie nie chodzi o akty wydawane w postępowaniach ubocznych lub incydentalnych, w których funkcjonują odrębne środki prawne (środki zaskarżenia). Nadto, wobec przyjętego wyżej poglądu i uchylenia obu decyzji, kwestia ta nie ma dla przedmiotu i istoty sprawy już znaczenia.

15. O zwrocie kosztów postępowania (pkt II wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składa się uiszczony przez stronę skarżącą wpis od skargi w kwocie 500 zł oraz wynagrodzenie dla reprezentującego stronę skarżącą pełnomocnika, określone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1964) w kwocie 480 zł wraz opłatą skarbową od dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.