Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 651/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy: article: art 234 ust 1 - 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Protokolant: starszy referent sądowy Paulina Filipek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2024 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 8 marca 2024 r. znak SKO-PW-4171-3/24 w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 8 marca 2024 r. nr SKO-PW-4171-3/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu uchyliło decyzję Wójta Gminy Nawojowa z dnia 20 grudnia 2023 r. znak: IRB.6331.1.2021 orzekającą o nakazaniu E. K. usunięcie przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich i odmówiło nałożenia powyższych nakazów.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem J. M., P. C., S. G. i A. A. o podjęcie kroków prawnych w celu udrożnienia rurociągu wodnego PCV o średnicy 200 mm odprowadzającego wody ze źródeł na działce [...] do rowu odwadniającego. W piśmie tym wnioskodawcy wskazali, że w marcu 2021 r. rurociąg ten został zablokowany na działce nr [...] lub [...] w N. . Według wnioskodawców doszło do naruszenia stosunków wodnych z uwagi na to, że po zatkaniu kanału woda nie odpływa, podnosi się poziom wód gruntowych i powoduje podmakanie budynków mieszkalnych.

Decyzja Wójta Gminy Nawojowa z dnia 17 listopada 2021 r. nakazująca właścicielom działki ewidencyjnej nr [...] w N. usunięcie przeszkód w odpływie została uchylona.

W ramach ponownego rozpoznania sprawy, powołano biegłego w zakresie zmian stosunków wodnych, który po przeprowadzeniu oględzin sporządził ekspertyzę. Wynikało z niej, że okresowe zmiany stanu wody (podtopienia) na działkach [...], [...], [...], [...], [...] w N. pod wpływem wód opadowych i roztopowych, w najmniej korzystnym okresie roku są bezpośrednim efektem utwardzenia terenu i zabudowy na działkach [...] i [...] oraz unieczynnienia rurociągu odprowadzającego wody do rowu R-2.

W oparciu o powyższą ekspertyzę, wydano decyzję, która została również uchylona przez Kolegium w dniu 27 grudnia 2022 r.

W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy m.in.:

- oświadczenie E. K., z którego wynika, że wzywała pisemnie do likwidacji kanału, gdyż nie wyraża zgody na jego lokalizację na terenie jej działki i że nigdy nie udzieliła zgody na wybudowanie kanału,

- oświadczenie L. i J. K., którzy stwierdzili, że nigdy nie wyrazili zgody na wybudowanie kanału,

- oświadczenie P. C., że jego działka nr [...] nie jest zalewana i jest zabezpieczona przed spływem wód z działek [...] i [...],

- dowód z inspekcji telewizyjnej niedrożnego kanału.

W oparciu o powyższy materiał dowodowy organ I instancji ustalił, że nastąpiła zmiana stosunków wodnych polegająca na powstaniu przeszkody w odpływie wód ze źródeł poprzez kanał o średnicy 200 mm poprzez uszkodzenie tego kanału w obrębie działki nr [...] w N. , której właścicielem jest E. K. — [...], co wykazała przeprowadzona inspekcja telewizyjna oraz wykonany podczas ekspertyzy biegłego pomiar geodezyjny. Osoba ta oświadczyła, że nie dokonała uszkodzenia kanału, ani nie blokowała odpływu wody w tym kanale.

Niemniej jednak zdaniem organu I instancji zasadne było nałożenie na E. K. na podstawie art. 234 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) obowiązku usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich.

Od powyższej decyzji odwołania złożyli zarówno E. K., jak i inicjatorzy postępowania w osobach J. M., S. G. i P. C..

Wnioskodawcy sprzeciwiali się nałożeniu ogólnie sformułowanego obowiązku na podstawie art. 234 ust. 2 ustawy i domagali się wydania szczegółowo określonych nakazów na podstawie art. 234 ust. 3, gdyż to działania E. K. doprowadziły unieczynnienia kanału.

E. K. sprzeciwiła się z kolei nałożeniu na nią jakichkolwiek obowiązków. Jej zdaniem wnioskodawcy nie wykazali jakiejkolwiek szkody na swoich działkach i w sprawie nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Zobowiązana ponadto broniła się twierdząc, że to na jej działce wystąpiła szkoda, a z uwagi na fakt, że działka ta jest położona najniżej, nie ma fizycznych możliwości, aby wody pochodzące z jej działki zalewały działki wnioskodawców, które położone są wyżej.

Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję, odmawiając nakazania E. K. przywrócenia stanu poprzedniego stosunków wodnych lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom.

W uzasadnieniu przedstawiono na wstępie regulację zawartą w art. 234 Prawa wodnego, wskazując w szczególności, że obowiązki unormowane w ust. 2 dotyczą sytuacji powstałych na skutek działań osób trzecich lub wskutek przypadku, niezależnie od woli właściciela gruntu, natomiast ust. 3 reguluje następstwa zamierzonych działań właściciela gruntu.

Następnie, Kolegium podzieliło ustalenia organu I instancji, z których wynika, że kanał jest uszkodzony na skutek działania osób trzecich albo na skutek przypadku, zatem E. K. nie dokonała żadnych czynności powodujących zmianę stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

Rację mają odwołujący się, że na sąsiedniej działce wystąpiła zmiana stanu wody. Jednak przyczyny zmiany nie leżą w działaniu właścicielki tej działki, która nie zmieniła kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jej gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł. Nadto nie odprowadza ona wód ani nie wprowadza ścieków na grunty sąsiednie.

Nawet w przypadku uznania, że szkoda na działkach sąsiednich powstała w wyniku uszkodzenia kanału, nie został spełniony warunek konieczny do nałożenia nakazów na podstawie art. 234 ust. 3 cyt. ustawy, nie występuje bowiem związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy działaniami właściciela gruntów powodujących zmianę stosunków wodnych z występującą szkodą.

Odnosząc się do wykładni art. 234 ust. 2 Prawa wodnego, Kolegium wskazało, że w orzecznictwie dominuje zdecydowanie stanowisko, iż nałożenie na właściciela nieruchomości obowiązku, o którym mowa w tym przepisie jest możliwe jedynie w przypadku jednoznacznego stwierdzenia, że to jego działania spowodowały zmianę stosunków wodnych na gruncie sąsiednim.

W skardze od powyższej decyzji J. M. zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 234 ust. 2 Prawa wodnego poprzez jego błędne zastosowanie przez organ II instancji, a w konsekwencji wydanie przez organ II instancji decyzji o odmowie nałożenia na właściciela dz. ewid. nr [...] położonej w miejscowości N. obowiązku usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że organ winien wydać decyzję na podstawie art. 234 ust. 3 w zw. z art. 234 ust. 1 Prawa wodnego, oraz wyznaczyć obowiązanej termin na wykonanie obowiązku określonego w sentencji decyzji;

b) art. 234 ust. 3 Prawa wodnego poprzez jego nie zastosowanie i nienakazanie właścicielowi dz. ewid. nr [...] usunięcia przeszkód w odpływie wody przez kanał PVC o średnicy 200 mm odprowadzający wodę ze źródeł działki nr [...] w N. wraz ze wskazaniem terminu na wykonanie takiego obowiązku, pomimo, że z zebranego materiału dowodowego jasno i klarownie wynika, że to działania właścicielki dz, ewid. nr [...] obręb N. doprowadziły do unieczynnienia kanału PVC o średnicy 200 mm;

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy w postaci:

a) art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów w postaci przyjęcia wyjaśnień składanych przez E. K. [...] jakoby nie dopuściła się unieczynnienia kanału PVC o średnicy 200 mm przepływającego przez jej nieruchomość, pomimo, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego jasno wynika, że dopuściła się ona lub zleciła unieczynnienie przedmiotowego kanału PVC;

b) art. 7, art. 77 §1 oraz art. 107 §3 K.p.a. poprzez zaniechanie przez organ ad quem zbadania zasadności zarzutów stawianych przez skarżących w odwołaniu od decyzji organu I instancji a odnoszących się do celowego unieczynnienia rurociągu przebiegającego przez nieruchomość stanowiącą dz. ewid. nr [...] w N. ,

c) a w konsekwencji art. 138 §1 pkt 2 K.p.a. - poprzez wydanie przez organ ad quem decyzji uchylającej zaskarżoną decyzję organu I instancji oraz orzekającą co do istoty poprzez odmowę nakazania przywrócenia stanu poprzedniego stosunków wodnych lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom, pomimo że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie uprawniał do wydania takiej decyzji.

W oparciu o tak skonstruowane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą decyzją organu I instancji.

Organ odwoławczy wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Uczestnicy E. K., J. K. i L. K. wnieśli o odrzucenie skargi z uwagi na to, że sprawa pomiędzy tymi samymi stronami została już prawomocnie rozsądzona oraz na brak interesu prawnego po stronie skarżącego, względnie o oddalenie skargi.

Sąd dopuścił wnioskowany przez nich dowód z decyzji Wójta Gminy N. z dnia 16 maja 2024 r. nr IRB.6331.2.2021.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według tak określonych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie doszedł do wniosku, że jest ona nieprawidłowa i podlega uchyleniu wraz z poprzedzającą decyzją organu I instancji.

Przedmiotem sprawy było rozpatrzenie zasadności wniosku, w którym domagano się przywrócenia stosunków wodnych, naruszonych zdaniem wnioskodawców poprzez uszkodzenie kanału odwadniającego w obrębie działki nr [...] w N. , której właścicielem jest E. K. - C..

Kwestie związane z naruszeniem stosunków wodnych uregulowane są w art. 234 Prawa wodnego, który stanowi:

1. Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie.

2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.

Analiza powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że przewidziany w ust. 2 obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, ciąży na właścicielu gruntu, na którym doszło do naruszenia i wynika wyłącznie z prawa własności do tej nieruchomości. Nie ma przy tym znaczenia, że naruszenie to nastąpiło na skutek działania osoby trzeciej, czy też nawet przypadku. Obowiązek usunięcia przeszkody czy zmiany w odpływie aktualizuje się w razie wystąpienia szkody dla gruntów sąsiedzkich.

Z kolei przesłankami warunkującymi wydanie decyzji z art. 234 ust. 3 Prawa wodnego są: spowodowana przez właściciela zmiana stanu wody na gruncie, szkodliwe oddziaływanie takiej zmiany na nieruchomości sąsiednie oraz istnienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie a jej szkodliwym oddziaływaniem. Zastosowanie art. 234 ust. 3 możliwe jest dopiero po bezspornym ustaleniu, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie oraz czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2022 r., III OSK 390/22). Dokonanie zmiany stanu wody na gruncie, która nie oddziałuje szkodliwie na grunty sąsiednie wyklucza możliwość zastosowania przepisu art. 234 ust. 3, tj. wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Nie jest zatem możliwe stwierdzenie szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie bez uprzedniego, wyraźnego ustalenia, że przed zmianą stan na gruntach sąsiednich był korzystniejszy (por. wyrok WSA w Krakowie z 29 kwietnia 2021 r., II SA/Kr 1361/20).

Dla porządku należy wskazać, że podstawą rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji był art. 234 ust. 2 Prawa wodnego, natomiast Kolegium wydało decyzję w oparciu o art. 234 ust. 3.

Obydwa powyższe rozstrzygnięcia są wadliwe, gdyż zostały wydane bez wyczerpującego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. z naruszeniem przepisów art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a., co – w przypadku decyzji Kolegium – skutkowało przedwczesnym przyjęciem, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 234 ust. 3, a w przypadku decyzji organu I instancji – niedostatecznym uzasadnieniem zastosowania art. 234 ust. 2 cyt. ustawy. Należy podkreślić, że wyłącznie precyzyjnie ustalony stan faktyczny może stanowić podstawę do oceny zebranego materiału dowodowego, przeprowadzenia rozważań, dokonania subsumcji, i w konsekwencji – do podjęcia rozstrzygnięcia. Wobec tego za zasadne należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy obu instancji przepisów postępowania z zakresu postępowania dowodowego.

Sprawy z zakresu stosunków wodnych należą do szczególnie skomplikowanych, jeżeli chodzi o ustalenia stanu faktycznego, dlatego kluczowym dowodem w tego rodzaju sprawach jest opinia biegłego. Taka opinia została również sporządzona w niniejszej sprawie. Wynika z niej, że na terenie badanych działek faktycznie dochodzi do podtopień. Zjawisko to ma złożone źródło. Biegły wskazał w tym zakresie na czynniki naturalne, tj. opady, występowanie źródeł, warunki geologiczne oraz czynniki antropogeniczne. W pkt 5 sformułował wniosek, że bezpośrednią przyczyną podtopień na działkach nr [...], [...], [...], [...] i [...] jest podniesienie, utwardzenie i zabudowa terenu na działkach [...] i [...] oraz unieczynnienie rurociągu odprowadzającego wody do rowu R-2 (którego udrożnienia domagali się wnioskodawcy).

W świetle powyższego za udowodnione można uznać wystąpienie szkody w postaci podtopień. Z decyzji obydwu instancji nie wynika jednak szczegółowo, jaki rodzaj szkód i na których działkach został stwierdzony. W tym miejscu warto zauważyć, że wnioskodawcy mówili nie tylko o podtopieniach, ale również o przesiąkaniu wody do podpiwniczeń domów, o podmywaniu fundamentów, zawilgoceń ścian i powstawaniu grzybów i pleśni. Powyższe szczegółowe ustalenia są niezbędne dla ustalenia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy daną szkodą a ustalonym naruszeniem stosunków wodnych.

Znaczącą przyczyną wystąpienia szkody jest wg biegłego unieczynnienie rurociągu. Biegły wyjaśnił, że trudne warunki wodne na badanych działkach zostały niegdyś poprawione przez budowę rurociągu i odprowadzanie nadmiaru wody do rowu R-2. Zatamowanie tego odpływu spowodowało przywrócenie warunków wodnych do stanu naturalnego, czyli okresowych podtopień. Wyłącznie dodatkowym elementem, pogarszającym obraz sytuacji jest utwardzenie okolicznych gruntów.

Fakt uszkodzenia kanału oraz jego umiejscowienie na działce nr [...] potwierdziły także wyniki inspekcji niedrożnego kanału. Organy nie odniosły się jednak do argumentacji E. K., która konsekwentnie podnosiła, że skoro jej działka jest położona najniżej, nie ma fizycznej możliwości, aby to wody znajdujące się na jej gruncie zalewały sąsiednie, położone wyżej nieruchomości.

Istotną okolicznością faktyczną warunkującą ewentualne nałożenie obowiązków wynikających z art. 234 ust. 3 Prawa wodnego jest ustalenie, czy E. K., będąca właścicielką nieruchomości, na terenie której doszło do zatamowania rurociągu, spowodowała powyższą niedrożność. Jak wynika bowiem z poczynionych na wstępie uwag, nałożenie obowiązków wynikających z art. 234 ust. 3 jest uwarunkowane działaniem właściciela gruntu, przy czym obowiązki, o których mowa w ust. 2 mogą być nałożone na właściciela gruntu bez względu na to, czy to on był sprawcą stwierdzonych naruszeń.

Organy obu instancji zgodnie stwierdziły, że wskazana we wniosku E. K. nie dokonała tego uszkodzenia, ani nie blokowała przepływu wody w tym kanale, a uszkodzenie nastąpiło w wyniku działania osób trzecich lub na skutek przypadku. Wspomniana osoba nie dokonała zatem żadnych czynności, powodujących zmianę stanu wody na gruncie ze szkodą dla sąsiednich nieruchomości.

W opinii Sądu, powyższa ocena jest co najmniej przedwczesna. Zgodnie z wyrażoną w art. 7 K.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, organy zobowiązane są podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a jako dowód można dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 K.p.a). Tymczasem organy nie podjęły żadnej próby w celu ustalenia, kiedy doszło do uszkodzenia rurociągu oraz co lub kto był tego sprawcą. Nie zweryfikowały przy tym przedstawianych przez wnioskodawców zarzutów, że sprawcą tego uszkodzenia była E. K.. Wnioskodawcy argumentowali, że uszkodzony rurociąg jest dobrze zabezpieczony poprzez umieszczenie pokrywy i przysypanie go ziemią i żwirem, co uniemożliwia przedostanie się w początkowym jego biegu przeszkód, które udaremniłyby przepływ. Do uszkodzenia doszło na terenie ogrodzonej działki nr [...], dlatego działanie w tym zakresie osób trzecich jest w zasadzie niemożliwe. To zdaniem wnioskodawców przemawia za sprawstwem E. K., która – jak wynika z akt administracyjnych i złożonych przez nią oświadczeń – konsekwentnie sprzeciwiała się umiejscowieniu rurociągu na jej działce, a jak wskazali wnioskodawcy w piśmie inicjującym postępowanie – skutecznie udaremniła podejmowane przez nich próby udrożnienia tego kanału. Z oświadczeń złożonych przez samą E. K. wynika, że faktycznie strony pozostawały w sporze, rurociąg został umiejscowiony bez adekwatnych pozwoleń, a jego inicjatorzy nie byli zainteresowani zawarciem ugody. Spór wokół rurociągu jest zatem rzeczą ewidentną, a E. K. konsekwentnie sprzeciwiała się jego istnieniu.

Z uzasadnień decyzji organów obu instancji nie wynika, aby organy w jakikolwiek sposób rozważyły choćby powyższe okoliczności, nie mówiąc nawet o próbie przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ich weryfikacji. Zamiast podjęcia próby dokonania właściwych ustaleń w tym zakresie – do czego przecież organy są zobowiązane – z góry przyjęto, że wskazywana przez wnioskodawców osoba nie była sprawcą naruszenia kanału. Organy oparły się w tym zakresie na oświadczeniu E. K.. W opinii Sądu oświadczenie to nie jest jednak wystarczające chociażby z tego względu, że z akt sprawy nie wynika, aby zostało ono odebrane w trybie art. 75 § 2 K.p.a., pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania, o której strona winna zostać pouczona zgodnie z art. 83 § 3 K.p.a. – przed odebraniem oświadczenia.

W tym miejscu warto dodać, że nawet prawidłowo odebrane oświadczenie nie stanowi jednak dowodu ostatecznego, a w sytuacji, gdy prawdziwość zawartych tam twierdzeń jest konsekwentnie podważana przez uczestników postępowania, oparcie na nim ustaleń faktycznych wymaga wyczerpującego uzasadnienia, dlaczego dane oświadczenie uznane zostało za wiarygodne. Tymczasem rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało w sposób istotny zmienione, ze zdawkowym uzasadnieniem motywów istotnej zmiany rozstrzygnięcia, co stanowi również naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.

Organ odwoławczy dopuścił się nie tylko naruszenia wymienionych powyżej przepisów prawa procesowego, ale naruszył dodatkowo art. 234 ust. 2 Prawa wodnego poprzez jego błędną i niekonsekwentną wykładnię. Na str. 8 uzasadnienia zawarł stwierdzenie, iż "w orzecznictwie dominuje zdecydowane stanowisko, że nałożenie na właściciela nieruchomości obowiązku, o którym mowa w art. 234 ust. 2 ustawy prawo wodne jest możliwe jedynie w przypadku jednoznacznego stwierdzenia, że jego działania spowodowały zmianę stosunków wodnych (...)". Na kolejnej stronie organ zacytował orzecznictwo, z którego wynika, że unormowane w ust. 2 obowiązki dotyczą przeszkód oraz zmian w odpływie wody powstałych na skutek działań osób trzecich lub wskutek przypadku. Powyższe wnioski są wzajemnie sprzeczne i nie uzasadniają też w żadnej mierze uchylenia decyzji organu I instancji. Warto też zauważyć, że uchylając decyzję organu I instancji i wydając merytoryczne rozstrzygnięcie odmawiające nałożenia żądanych przez wnioskodawców nakazów, organ de facto pozostawił problem bez adekwatnego rozwiązania, w sytuacji stwierdzonych szkodliwych podmakań terenu, co podważa zaufanie do organów administracji.

Na marginesie wyłącznie można jeszcze dodać, że nie jest jasne, jakiej wykładni art. 234 ust. 2 Prawa wodnego prezentowanej przez odwołujących się Kolegium nie podzieliło, polemika w tym zakresie jest całkowicie zdawkowa.

W tym zakresie uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest nieprawidłowe, czym narusza dodatkowo art. 107 § 3 K.p.a.

Końcowo należy wskazać, że niezasadny był wniosek zawarty w piśmie uczestników postępowania z dnia 8 sierpnia 2024 r. o odrzucenie skargi. Załączona do ww. pisma decyzja Wójta Gminy Nawojowa, która została przez Sąd dopuszczona jako dowód w sprawie, wbrew twierdzeniom autora pisma, nie świadczy o spełnieniu przesłanki z art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. O wystąpieniu przesłanki określonej w cyt. przepisie można mówić w sytuacji, w której zachodzi tożsamość wcześniej wszczętej sprawy sądowoadministracyjnej z tą, w której wniesiono podlegającą odrzuceniu skargę. W rezultacie chodzi o zapewnienie, że nie zostanie przeprowadzone dwukrotne postępowanie sądowoadministracyjne. Wniesienia skargi nie może udaremniać przedłożona przez uczestników decyzja, która ich zdaniem świadczy o prawomocnym rozstrzygnięciu sprawy (która na marginesie nie jest wcale tożsama z przedmiotowym postępowaniem).

Odnosząc się do kwestii braku interesu prawnego skarżącego wskazać należy, że także z tego powodu żądanie odrzucenia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. J. M. złożył wniosek o wszczęcie przedmiotowego postępowania w dniu 13 kwietnia 2021 r. będąc właścicielem działki o nr ewid. [...] podnosząc we wniosku, że wskutek zatkania rurociągu doszło do podniesienia wód gruntowych wszystkich działek w okolicy, zwłaszcza w okresie wiosennym i deszczowym, co powoduje przesiąkanie wody do podpiwniczeń domów, podmywania fundamentów, zawilgocenia ścian i powstania grzybów i pleśni. Zatem zasadnie organ ustalił, że jest on stroną wszczętego na jego wniosek postępowania.(k. 1, 2, tom I administracyjnych akt sprawy). Z akt sprawy jednakże wynika, że działkę tę skarżący zbył na rzecz Z. M. na mocy umowy darowizny z dnia 8 czerwca 2021 r. (k. 39 akt administracyjnych organu II instancji). Mimo to nadal brał czynny udział w postępowaniu, składał środki odwoławcze oraz był adresatem skarżonej decyzji, wreszcie nie zgadzając się z nią złożył skargę do tut. Sądu. Tymczasem zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Poza sporem jest, że Pan J. M. żądał wszczęcia postępowania ze względu na swój interes prawny. Jednakże wobec zmian w sferze prawa własności organy administracji publicznej zobowiązane były zweryfikować krąg stron postępowania i ustalić go zgodnie z aktualnym, obiektywnym i rzeczywiści sprawdzalnym interesem prawnym, odwołując się do odpowiednich dokumentów (wypisy z ewidencji gruntów, księgi wieczyste). Wobec powyższego brak weryfikacji kręgu stron, w tym brak ustaleń odnośnie do Pana J. M. wskazuje na wadliwość zarówno decyzji organu I, jak i II instancji stanowiąc dodatkowy argument przemawiający za koniecznością ich uchylenia. Ponownie rozpatrując sprawę organy zweryfikują krąg stron postępowania zgodnie z powyższymi wskazówkami.

Podsumowując, w ramach ponownego rozpoznania sprawy, organy rozważą raz jeszcze, czy wniosek skarżących o wydanie decyzji w trybie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego jest uzasadniony, a rozstrzygnięcie w tym przedmiocie poprzedzą wyczerpującym postępowaniem dowodowym, w ramach którego ocenią w szczególności, kto jest sprawcą stwierdzonego uszkodzenia rurociągu. W efekcie dokonanych ustaleń, organy podejmą kroki w celu skutecznego rozwiązania stwierdzonego problemu – adekwatne do stwierdzonych przesłanek.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję wraz z decyzją organu I instancji.