Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 267/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2023-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 59 par. 1, 2, 3 i 4
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 24 ust. 5
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Asesor WSA Magdalena Stępniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 października 2023 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia [...] maja 2023 r. [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Kielcach (dalej jako "Dyrektor" lub "DIAS"), po rozpatrzeniu zażalenia J. S., postanowieniem z 12 maja 2023 r. [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Jędrzejowie (dalej "Naczelnik") z 24 marca 2023r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] wystawionych przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. (dalej też "ZUS") na należności z tytułu składek ZUS.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Dyrektor podał, co następuje.

Naczelnik prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec J. S. na podstawie tytułów wykonawczych nr:

1) [...] z 24 kwietnia 2007 r., obejmującego należność z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne za 04/1999 r.;

2) [...] z 24 kwietnia 2007 r., obejmującego należność z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne za 07/1999 r.;

3) [...] z 24 kwietnia 2007 r., obejmującego należność z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne za 10/1999 r.;

4) [...] z 24 kwietnia 2007 r., obejmującego należność z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne za 11/1999 r.;

5) [...] z 24 kwietnia 2007 roku, obejmującego należność z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne za 12/1999 r.;

6) [...] z 10 stycznia 2008 r., obejmującego należność z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne za 10/2000 r.;

7) [...] z 10 stycznia 2008 r., obejmującego należność z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne za 12/2000 r.;

8) [...] z 10 stycznia 2008 r., obejmującego należność z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne za 01/2001 r.

Organ pierwszej instancji, prowadząc postępowanie egzekucyjne także na podstawie innych niż ww. tytuły wykonawcze wystawione przez wierzyciela – ZUS, dokonał zajęć w Urzędzie Skarbowym w Jędrzejkowie innych wierzytelności pieniężnych z tytułu nadpłat w podatkach następująco:

- na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...] i [...]; zawiadomienie

o zajęciu z 18 marca 2020 r., doręczone skarżącemu 25 marca 2020 r.;

- na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]; zawiadomienie z 6 czerwca 2022r., doręczone skarżącemu 10 czerwca 2022 r.

W wyniku powyższych zajęć Naczelnik 18 marca 2021 r. i 8 czerwca 2022 r. uzyskał środki pieniężne w wysokości: [...] zł (nadpłata w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2020 r.) oraz [...] zł (nadpłata w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2021 r.).

Pismem z 15 czerwca 2022 r. skarżący wniósł o zwrot wyegzekwowanych na rzecz ZUS nadpłat w podatkach za lata 2020 i 2021, powstałych w związku z rozliczeniem ulgi rehabilitacyjnej, podnosząc, że zobowiązanie to wygasło na skutek przedawnienia. Do wniosku załączył kserokopię decyzji ZUS z 22 kwietnia 2011 r. dotyczącą umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania wszczętego z wniosku z 30 czerwca 2008 r. o umorzenie należności na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych - składka za miesiąc 04/1999, różnica składki za miesiące: 07/1999, 10-12/1999, 10/2000, 12/2000, 01/2001; Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego - różnica składki za miesiące 08/2000, 01/2001, 03/2001; Fundusz Pracy - składka za miesiąc 07/1999, różnica składki za miesiące 08/1999, 10-11/1999, 07-11/2000, 02-03/2001 z uwagi na ich przedawnienie.

Powyższe pismo zostało zakwalifikowane przez Naczelnika jako wniosek o umorzenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w związku z przedawnieniem należności z tytułu składek objętych tymi tytułami wykonawczymi. W piśmie z 9 września 2022 r. ZUS wyjaśnił, że składka za [...] r. została częściowo przedawniona, a pozostała zaległość dotyczy składek za pracowników, które nie podlegają umorzeniu i według ZUS zostały zabezpieczone postępowaniem egzekucyjnym przed przedawnieniem. Za miesiące: 07, 10, 11, [...] r., 10, [...] r. oraz [...] r. część składki, która dotyczyła płatnika została umorzona (część składki nie objęta egzekucją została przedawniona). Pozostałe kwoty zaległości zostały zabezpieczone egzekucją administracyjną przed ich przedawnieniem.

W oparciu o stanowisko wierzyciela, Naczelnik postanowieniem z 19 września 2022 r. odmówił umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych w oparciu o ww. tytuły wykonawcze. Postanowieniem z 14 listopada 2022 r. Dyrektor uchylił powyższe postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W piśmie z 23 grudnia 2022 r. ZUS podtrzymał wymagalność dochodzonych kwot na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Postanowieniem z 20 stycznia 2023 r., Naczelnik, po ponownym rozpoznaniu sprawy, odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawach wskazanych w sentencji postanowienia. Na skutek zażalenia, postanowieniem z 28 lutego 2023 r., Dyrektor uchylił ww. postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W wyniku kolejnego rozpoznania sprawy postanowieniem z 24 marca 2023 r. Naczelnik ponownie odmówił umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie ww. tytułów wykonawczych.

Rozpoznając zażalenie na powyższe postanowienie, Dyrektor powołał się na treść art. 17, art. 18 oraz art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwanej dalej "u.p.e.a." i wskazał, że w świetle art. 13 ust. 1 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2070 ze zm.) w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym administracji w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r.

Dyrektor podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie skarżący wskazał przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego - przedawnienie zaległości składkowych, wierzycielem których jest organ rentowy.

Wobec powyższego organ odwoławczy wyjaśnił, że przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego określone w art. 59 § 1 u.p.e.a, zostały przez ustawodawcę wymienione enumeratywnie i stanowią wyłączną podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego, a organ jest związany treścią tej normy prawnej. Przedawnienie, jako instytucja prawa materialnego, skutkująca wygaśnięciem zobowiązania pieniężnego winna być bezwzględnie wyjaśniona i respektowana w toku postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny. Zasadniczą kwestią jest więc ocena zasadności i prawidłowości odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku skarżącego przez Naczelnika na podstawie ww. tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela.

W ocenie Dyrektora, organ egzekucyjny prawidłowo wykazał, że w tej sprawie nie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowań egzekucyjnych, określonych w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Organ odwoławczy stwierdził, że Naczelnik, badając ponownie sprawę, wypełnił w całości dyspozycje wynikające z treści zaleceń zawartych w postanowieniu Dyrektora z 28 lutego 2023 r. w zakresie wszystkich ww. tytułów wykonawczych. Naczelnik uwzględnił stanowisko wierzyciela zawarte w piśmie z 23 grudnia 2022 r. oraz dokonał własnej analizy w zakresie przesłanek skutkujących umorzeniem postępowań egzekucyjnych w oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy.

Zdaniem Dyrektora, uzasadnienie postanowienia Naczelnika wyjaśnia skarżącemu wymagalność dochodzonych przez organ egzekucyjny składek ZUS, objętych tytułami wykonawczymi [...] z 24 kwietnia 2007, [...] oraz [...] z 10 stycznia 2008 r., czego organ nie dokonał w poprzednim, uchylonym rozstrzygnięciu. Naczelnik wskazał bowiem daty dokonanych czynności, fakty i dowody potwierdzające rozstrzygnięcie, powołując przy tym przepisy prawa.

W aktach sprawy znajdują się wszystkie udokumentowane czynności, które powodują zawieszenie biegu terminu przedawnienia zaległości składkowych, co oznacza, że postępowania te nie zostały jeszcze zakończone. Naczelnik odniósł się także do czynności oraz zdarzeń powodujących zawieszenie biegu terminu przedawnienia dochodzonych należności i szczegółowo opisał okoliczności, które spowodowały powyższy skutek, w każdej ze spraw. Wskazał również terminy, od których to zawieszenie nastąpiło.

Jednocześnie Dyrektor wskazał, że zaległości dotyczące składek: FUS, FUZ oraz FP i FGŚP za okresy od lipca do sierpnia 2005 r., których dotyczy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Kielcach z 22 września 2015 r. nr [...] nie były przedmiotem rozpoznania przez organ egzekucyjny w związku z wnioskiem skarżącego z 15 czerwca 2022 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Jak wynika z akt sprawy, decyzja z 22 września 2015 r. została po raz pierwszy doręczona organowi egzekucyjnemu przez skarżącego 26 września 2022 r., jako załącznik do zażalenia na postanowienie Naczelnika z 19 września 2022 r. Druga strona tej decyzji zawiera jedynie analizę konta rozliczeniowego obejmującego należności za okres do 31 grudnia 1998 r. i konta [...], obejmującego należności od 1 stycznia 1999 r., w której wierzyciel wykazał zadłużenie strony. Jak ustalił Dyrektor, Naczelnik nie prowadził i nie prowadzi egzekucji składek ZUS z majątku skarżącego za okresy od lipca do sierpnia 2005 r., gdyż zaległość ta wygasła wskutek przedawnienia w trakcie prowadzonego przez ZUS postępowania umorzeniowego.

W związku z powyższym, Naczelnik odmawiając umorzenia postępowań egzekucyjnych, ograniczył się jedynie do analizy spraw objętych tytułami wykonawczymi wymienionymi w sentencji postanowienia. Słusznie wskazał, że brak jest podstawy prawnej do zwrotu wyegzekwowanych kwot.

Dyrektor wskazał, że sprawa przedawnienia należności z tytułu składek została uregulowana w art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1009 ze zm.), zgodnie z którym należności te ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Organ odwoławczy podkreślił, że do końca 2011 r. obowiązywał zaś

10 - letni okres przedawnienia składek (art. 24 ust. 4 ww. ustawy). Pięcioletni okres przedawnienia składek, licząc od dnia, w którym składki stały się wymagalne, obowiązuje od 1 stycznia 2012 r. Zmiana została wprowadzona art. 11 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. z 2011 r. Nr 232, poz.1378). W nowych przepisach zawarto zastrzeżenie, że jeżeli składki stały się wymagalne przed 1 stycznia 2012 r. - nowy pięcioletni okres przedawnienia i tak zaczyna się dopiero od 1 stycznia 2012 r. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, w której składki wymagalne przed 1 stycznia 2012 r., zgodnie ze starym 10 - letnim biegiem przedawnienia przedawniłyby się wcześniej. W takim przypadku przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu, a nie zgodnie z nowymi przepisami - art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców.

Oznacza to, że wobec nieprzedawnienia się zaległości składkowych skutkujących brakiem przesłanek do umorzenia postępowań egzekucyjnych oraz informacji od wierzyciela o rozłożenia na raty zaległości przez organ rentowy, na Naczelniku spoczywa ustawowy obowiązek egzekwowania zaległości objętych tytułami wykonawczymi, a na wierzycielu ciąży obowiązek odzyskania należnych mu wierzytelności pieniężnych.

Reasumując, zdaniem Dyrektora, Naczelnik w sposób wyczerpujący odniósł się w swoim postanowieniu odmawiającym umorzenia postępowań egzekucyjnych do przesłanek wymienionych w art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a. Dyrektor stwierdził, że Naczelnik prowadzi w sposób prawidłowy wszczęte postępowania egzekucyjne, a zatem brak jest podstawy prawnej do zwrotu wyegzekwowanej przez organ egzekucyjny kwoty [...]zł.

Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach J. S. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, podnosząc w szczególności, że środki pieniężne z prowadzonej egzekucji z jego majątku - ulg rehabilitacyjnych za lata 2020 i 2021 należą się stronie do zwrotu w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Skarżący podniósł, że ulga ta jest przyznawana osobom niepełnosprawnym z podatku, a nie z nadpłaty podatku, jak interpretuje U.S. w Jędrzejowie. Zarzucił, że w zaskarżonym postanowieniu Dyrektor posługuje się również zwrotem "nadpłata w podatku dochodowym od osób fizycznych", co zdaniem skarżącego jest błędną interpretacją. Skarżący wniósł o zwrot bezprawnie zajętych mu środków w kwotach [...]zł w dniu 18 marca 2021 r. oraz [...] zł w dniu 8 czerwca 2022 r.

W uzasadnieniu skargi jej autor w szczególności powołał się na prawomocną decyzję ZUS nr [...] z 22 września 2015 r. o umorzeniu należności za lata do 31 grudnia 1998 r. i od 1 stycznia 1999 r. i 2005 r.

Wniósł o zaprzestanie dokonywania potrąceń z emerytury oraz o zwrot niesłusznie potrąconych należności.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego aktu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.. Dz. U. z 2022 poz. 2492 ze zm.) i art. 134

§ 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. 2023 r. poz. 1634 ze zm.), określanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany, co do zasady, zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w tej sprawie w powyższych granicach doprowadziła Sąd do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle art. 13 ust. 1 ustawy z 11 września 2019 roku o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2070 ze zm.), do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. przed 30 lipca 2020 roku) stosuje się przepisy dotychczasowe.

W rozpoznawanej sprawie będą miały zatem zastosowanie przepisy 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438, z późn. zm., dalej "u.p.e.a.") w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r.

Zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (art. 59 § 2 u.p.e.a.). W przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4 (art. 59 § 3 u.p.e.a.). Postanowienie, o którym mowa w § 3, wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu (art. 59 § 4 u.p.e.a.).

Na wstępie wyjaśnić należy, że istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie biegu tego postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania egzekucyjnego. Instytucja ta ma na celu zakończenie postępowania egzekucyjnego, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego jest konsekwencją stwierdzenia, że postępowanie to nie może być prowadzone i że przyczyny niedopuszczalności egzekucji mają trwały, a nie przejściowy charakter. Katalog przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego jest katalogiem zamkniętym, a zatem nie ma możliwości prawnej umorzenia tego postępowania z innych przyczyn niż wskazane w zacytowanym wyżej przepisie art. 59 u.p.e.a., inne kwestie, w tym dotyczące zwolnienia spod egzekucji nie podlegają badaniu w tej sprawie. (zob. wyrok NSA z 1 marca 2023 r., III FSK 1717/21, Lex nr 3558104).

W niniejszej sprawie skarżący żądał zaprzestania prowadzenia egzekucji z uwagi na przedawnienie zaległości składkowych, wierzycielem których jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Należności z tytułu nieuregulowanych składek ZUS egzekwowane są na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych w dniach 24 kwietnia 2007 r. i 10 stycznia 2008 r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Kielcach. Chodzi o składki na ubezpieczenie społeczne za kwiecień (w części), lipiec, październik, listopad i grudzień 1999 r. oraz październik i grudzień 2020 r., a także styczeń 2001 r.

W datach wymagalności ww. należności - zgodnie z art. 24 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r., nr 137 poz. 887) - należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Mocą ustawy z 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2002 r. nr 241, poz. 2074) - obowiązującej od 1 stycznia 2003 r. - termin przedawnienia tych należności uległ wydłużeniu do lat 10. Zgodnie ze znowelizowanym art. 24 ust. 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Ustawa z 18 grudnia 2002 r. nie zawierała przepisów przejściowych w zakresie stosowania znowelizowanego art. 24 ust. 4 u.s.u.s. do należności z tytułu składek wymagalnych i nieprzedawnionych przed 1 stycznia 2003nr. Oznacza to, iż do oceny przedawnienia takich należności należy stosować przepisy w brzmieniu znowelizowanym, stosowanie przepisów dotychczasowych wymagałoby bowiem wyraźnego ustawowego odesłania (zob. wyrok NSA z 21 listopada 2013 r., II GSK 1202/12, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd Najwyższy w uchwale z 8 lipca 2008 r. I UZP 4/2008 (Biuletyn SN 2008/7 poz. 17) stwierdził, iż "do składek na ubezpieczenia społeczne należnych i nieprzedawnionych przed dniem 31 grudnia 2002 r. należy stosować przepis art. 24 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w brzmieniu nadanym ustawą z 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw". Z kolei w uchwale z 2 lipca 2008 r. II UZP 5/2008 (Biuletyn SN 2008/7 poz. 16), Sąd Najwyższy również uznał, że "dziesięcioletni okres przedawnienia przewidziany w art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w brzmieniu nadanym ustawą z 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, znajduje zastosowanie do należności z tytułu składek, które stały się wymagalne przed dniem 1 stycznia 2003 r., jeżeli do tej daty nie uległy przedawnieniu według przepisów dotychczasowych". Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 9 grudnia 2008 r. II GSK 547/2008, z 20 stycznia 2009 r. II GSK 651/2008, z 18 marca 2009 r. II GSK 835/2008, z 27 sierpnia 2009 r. II GSK 15/2009, z 27 sierpnia 2009 r. II GSK 20/2009, z 14 grudnia 2010 r. II GSK 1073/2009 zajął jednolite stanowisko, iż do instytucji przedawnienia należy stosować przepisy nowe. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela poglądy wyrażone w powołanych orzeczeniach.

W kontrolowanej sprawie objęte egzekwowanymi tytułami wykonawczymi należności składkowe nie uległy przedawnieniu do 31 grudnia 2002 r., stąd od 1 stycznia 2003 r. termin przedawnienia tych należności należało liczyć jako 10 lat od daty ich wymagalności. Przed upływem tego okresu wystawione zostały tytuły wykonawcze (w 2007 i w 2008 r.), które doręczono skarżącemu. Stosownie do art. 24 ust. 5b u.s.u.s. (Dz. U. z 2007 r., nr 11 poz. 74), bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Stąd w tej sprawie – co wynika z akt sprawy - bieg terminów przedawnienia ww. należności składkowych został zawieszony wraz z doręczeniem skarżącemu jako zobowiązanemu:

- zajęcia wierzytelności z tytułu usług świadczonych w Urzędzie Miasta i Gminy w M. oraz tytułów wykonawczych nr: [...] (daw. nr [...]), [...] (daw. nr [...]), [...] (daw. nr [...]), [...] (daw. nr [...]), [...] (daw. nr [...]), co miało miejsce 27 kwietnia 2007 r. do rąk K. S.,

- tytułów wykonawczych nr: [...], [...], [...], co nastąpiło do rąk skarżącego 12 grudnia 2008 r.

Podjęto ww. czynności zmierzające do wyegzekwowania ww. należności.

Również w toku wszczętego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonywał innych zajęć, m.in. w ZUS Oddział w Pińczowie – zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym z 27 lutego 2009 r. (doręczone do rąk córki zobowiązanego 4 marca 2009r.), czy w Urzędzie Skarbowym w Jędrzejowie - zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z 6 czerwca 2022 r. (doręczone zobowiązanemu 10 czerwca 2022 r.).

Odnosząc się do zarzutów skargi, należy podnieść, że słusznie podnosi organ, że niniejsze postępowanie egzekucyjne nie dotyczy zaległości dotyczących składek na FUS za okres lipiec-sierpień 2005 r., na FUZ za okres lipiec-sierpień 2005 r. oraz na FP i FGŚP za okres lipiec-sierpień 2005 r., których dotyczy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Kielcach z 22 września 2015 r. nr [...] Sąd stwierdza, że z uzasadnienia powyższej decyzji nie wynika, aby należności składkowe za kwiecień (w części), lipiec, październik, listopad i grudzień 1999 r. oraz październik i grudzień 2020r., a także styczeń 2001 r., o które chodzi w tej sprawie przedawniły się. Organ rentowy stwierdza wyłącznie, że na koncie rozliczeniowym skarżącego obejmującym należności za okres do 31 grudnia 1998 r. i koncie [...] obejmującym należności od 1 stycznia 1999 r. powstało zadłużenie. Przedawnienie, o którym stanowi omawiana decyzja administracyjna, dotyczy tylko wymienionych w sentencji tego aktu składek.

W skardze strona eksponuje także, że zajęcia wierzytelności, których dokonano dotyczą ulgi rehabilitacyjnej, nie zaś nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych. Ta kwestia nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy.

Z tych wszystkich powodów zarzuty skargi okazały się niezasadne, stąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę, o czym orzekł w wyroku.