Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 71/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2024-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 1 pkt 1, art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 84 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 1029
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
article: art. 112
journal: Dz.U. 2024 poz 54
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Asesor WSA Grzegorz Klimek Protokolant Starszy referent Aneta Krygielska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie na rzecz D. A. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Z akt administracyjnych przekazanych wraz ze skargą wynika, że decyzją z 12 października 2022 r. Wójt Gminy [...] (organ I instancji) stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej [...] o mocy do ok. 11 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działkach o nr. [...] i [...] w obrębie [...]. W uzasadnieniu decyzji opisano tok postępowania, zacytowano przepisy prawa mające zastosowanie oraz szczegółowo scharakteryzowano planowane przedsięwzięcie. Oceniono, że uwzględniając charakter przedsięwzięcia i planowane do zastosowania rozwiązania chroniące środowisko, planowane zamierzenie inwestycyjne nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko, stan jednolitych części wód powierzchniowych (JCWP) i podziemnych (JCWPd), nie będzie kolidować z realizacją określonych dla nich celów środowiskowych, a także nie będzie stanowić zagrożenia dla zdrowia ludzi. Wypełnienie przez wnioskodawcę warunków realizacji przedsięwzięcia określonych tą decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, zapewni pełną możliwą do osiągnięcia minimalizację oddziaływania inwestycji na środowisko i tereny sąsiednie, zarówno w fazie realizacji jak i eksploatacji.

Odwołanie od decyzji wniósł D. A. (dalej jako: "strona", "skarżący"), podnosząc, że nie został w prawidłowy sposób powiadomiony o toczącym się postępowaniu. O planowanym przedsięwzięciu powiadomiono w BIP, jednak on nie korzysta z internetu. Organ wprawdzie twierdzi, że obwieszczenia o planowanym przedsięwzięciu były wywieszone w pobliżu planowanego przedsięwzięcia, jednak na kolonii [...] nie ma tablicy ogłoszeń, a na tablicy ogłoszeń w [...] nie sposób nic wyczytać. Ograniczono w ten sposób udział społeczeństwa w postępowaniu oraz naruszono równość stron. Dalej podniósł, że pominięto migrację dużych ssaków, a kolejne tego typu przedsięwzięcie może ją uniemożliwić. Skarżący wyraził opinię, że wpływ elektrowni fotowoltaicznych na życie i zdrowie ludzi nie został w pełni rozpoznany. Jako negatywne oddziaływanie wskazał: hałas, pole elektromagnetyczne, mikrofale, uciążliwości wibroakustyczne. Oddziaływania te mogą powodować nudności, zawroty głowy, zmęczenie, zaburzenia snu, rozdrażnienie, zaburzenia widzenia i słyszenia. Zarzucił, że inwestor nie określił w jakiej odległości od zabudowań będą usytuowane transformatory, zatem nie jest wiadomym, na jakiej podstawie stwierdzi, że poziom hałasu nie przekroczy dopuszczalnych poziomów. Nie zbadano też zjawiska interferencji fal, jakie może wystąpić w związku z realizacją w pobliżu tego samego typu przedsięwzięcia. Obydwa przedsięwzięcia będą dysponowały 16 transformatorami i ponad 200 falownikami generującymi hałas. Nie wzięto pod uwagę zdrowia psychicznego osoby zmuszonej mieszkać na terenie z czterech stron otoczonym przez instalację fotowoltaiczną. Skarżący podniósł, że w razie pożaru ze strony wschodniej będzie miał odciętą drogę ucieczki. Strona podniosła, że panele fotowoltaiczne mają być ustawione na terenie, na którym przez dwa miesiące wiosną utrzymuje się woda. Wskazał na wpływ planowanego przedsięwzięcia na wartość jego nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: "Kolegium", "organ odwoławczy") decyzją z 27 listopada 2023 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Decyzja ta wydawana jest po uzyskaniu przez organ administracji publicznej opinii, o których mowa w art. 64 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (art. 84 ust. 1 i 2 ustawy). Zgodnie jednak z art. 84 ust. 1a tej ustawy, w decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko właściwy organ może określić warunki lub wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c, lub nałożyć obowiązek wykonania działań, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b lub c. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia, które w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów k.p.a., powinno zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 tej ustawy, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 85 ust. 1 i 2 pkt 2 powoływanej ustawy). Organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej bez przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko podaje do publicznej wiadomości informacje o wydanej decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią oraz dokumentacją sprawy.

Kolegium uznało, że poza terenem planowanego przedsięwzięcia na żadnym z etapów nie dojdzie do ponadnormatywnych oddziaływań substancji do powietrza bądź hałasu. Zlokalizowane na terenie inwestycji kontenerowe stacje transformatorowe będą wyposażone w transformatory suche, które nie stanowią zagrożenia dla środowiska gruntowo-wodnego. Jeśli jednak uwarunkowania techniczne wymuszą konieczność zastosowania transformatorów olejowych, aby uniknąć przedostanie się ewentualnych wycieków do środowiska gruntowo-wodnego, należy zabezpieczyć fundamenty specjalnymi ochronnymi powłokami malarskimi uniemożliwiającymi wchłanianie wilgoci przez beton oraz wyposażyć w zbiorniki mieszczące całość oleju z transformatorów na wypadek wewnętrznych uszkodzeń prowadzących do niebezpiecznych wycieków.

W przypadku wystąpienia wycieku oleju z transformatora do usunięcia awarii należy zatrudnić firmę posiadającą odpowiednie kwalifikacje.

Wskazano, że przedsięwzięcie znajduje się poza formami ochrony przyrody. Najbliżej zlokalizowany jest OChK Pojezierza [...], oddalony o ok. 0,7 km w kierunku południowo-wschodnim względem terenu przedsięwzięcia. Najbliżej zlokalizowanym obszarem Natura 2000 jest Obszar Specjalnej Ochrony (OSO) [...], zlokalizowany w odległości ok. 0,7 km w kierunku południowym względem planowanego przedsięwzięcia.

Podkreślono, że przedsięwzięcie jest inwestycją proekologiczną, gdyż zapobiega emisji do atmosfery znaczących zanieczyszczeń, w szczególności gazów cieplarnianych, powstających w wyniku generowania energii elektrycznej z konwencjonalnych źródeł energii. Planowane przedsięwzięcie nie przyczyni się do pogłębiania zmian klimatu oraz nie będzie powodowało zwiększenia wrażliwości elementów środowiska na zmiany klimatu. Ponadto przedsięwzięcie to nie będzie zlokalizowane na: obszarach wybrzeży i środowiska morskiego, obszarach górskich lub leśnych, obszarach objętych ochroną, w tym strefach ochronnych ujęć wód i obszarach ochronnych zbiorników wód śródlądowych, obszarach wymagających specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszarach Natura 2000, oraz pozostałych formach ochrony przyrody, obszarach, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone lub istnieje prawdopodobieństwo ich przekroczenia, obszarach o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne, obszarach o dużej gęstości zaludnienia, obszarach przylegających do jezior, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej.

W promieniu 500 m od planowanego przedsięwzięcia będzie realizowane przedsięwzięcie polegające na budowie elektrowni wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr ew. [...] w obrębie ew. [...], gm. [...], dla którego została wydana 31 maja 2021 r. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nr [...]. Teren tego przedsięwzięcia sąsiaduje z terenem planowanej farmy fotowoltaicznej. Przedsięwzięcie to mocy do 20 MW ma powierzchnię do 12,72 ha, która zagospodarowana zostanie kilkoma instalacjami fotowoltaicznymi o łącznej mocy nieprzekraczającej 20 MW. Zastosowanych będzie do 10 kontenerowych stacji transfomatorowo-rozdzielczych SN/nN, stacji transfomatorowo-rozdzielczej WN/SN, magazynu energii o mocy do 20 MW i pojemności baterii do 100 MWh.

Wyjaśniono, że między sąsiadującymi ze sobą przedsięwzięciami nie dojdzie do kumulacji oddziaływań, tj. pola elektromagnetycznego i hałasu, gdyż ponadnormatywne oddziaływania nie wykroczą poza granice planowanych przedsięwzięć.

Wskazano również, że dokonano oceny przedłożonej przez wnioskodawcę Karty informacyjnej przedsięwzięcia (dalej jako: KIP). W wyniku tej oceny Kolegium doszło do przekonania, że dokument ten zawiera wszystkie istotne informacje pozwalające na załatwienie sprawy. Zaznaczono, że KIP była przedmiotem analizy wyspecjalizowanych organów: Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. Organy te nie zakwestionowały pod względem merytorycznym zawartych w tym dokumencie danych i wyliczeń, lecz uznały, że w sprawie nie występuje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a przedłożona KIP (po jej uzupełnieniu) może stanowić podstawę wydania decyzji.

Ponadto w ocenie organu odwoławczego skarżący w sposób czynny brał udział w postępowaniu, miał możliwość zapoznania się z materiałami sprawy oraz wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji. Niezasadny jest więc zarzut, że nie został w prawidłowy sposób powiadomiony o toczącym się postępowaniu. W sprawie nie przeprowadzona została ocena oddziaływania na środowisko, a zatem nie było prowadzone postępowanie z udziałem społeczeństwa. Zupełnie gołosłowny jest zarzut, że wpływ elektrowni fotowoltaicznych na życie i zdrowie ludzi nie został w pełni rozpoznany. Są to bezpieczne i powszechnie stosowane w gospodarstwach domowych technologie, promowane przez Państwo (np. w postaci dofinansowania w ramach programu "Mój prąd") jako przedsięwzięcie proekologiczne. Oddziaływania ponadnormatywne (hałas, pole elektromagnetyczne) nie wykroczą poza teren przedsięwzięcia. Wbrew zarzutowi strony z załączonej do uzupełnienia karty informacyjnej mapy dokładnie wynika lokalizacja planowanych transformatorów. Skarżący będzie miał tą samą co dotychczas drogę ucieczki w razie pożaru, bowiem planowane przedsięwzięcie w żaden sposób nie ingeruje w istniejące drogi. Bezpodstawna jest obawa skarżącego, że otoczenie jego nieruchomości panelami fotowoltaicznymi wpłynie na jego zdrowie psychiczne. W celu osłonięcia widoku na planowane konstrukcje przewidziano zieleń maskującą. W toku postępowania nie jest zaś badany wpływ planowanego przedsięwzięcia na wartość nieruchomości.

Skargę na decyzję Kolegium wywiódł skarżący, zarzucając jej:

- powierzchowne rozpoznanie sprawy, nieuwzględniające faktycznego wpływu planowanej inwestycji na środowisko,

- infantylne argumenty używane przez SKO dotyczące planowanej inwestycji -naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że planowana inwestycja nie jest instalacją zeroemisyjną i jako taka nie może być traktowana jako ekologiczna. W ocenie strony ciągłe przebywanie w hałasie od 50 decybeli w górę może skutkować nieodwracalnymi skutkami dla życia i zdrowia ludzkiego w tym psychicznego i są na to stosowne wyniki badań. Nie można również pisać, że kilkaset ton stali i tony szkła rozmieszczone na kolejnych hektarach ziemi nie mają żadnego wpływu na środowisko, bo to jest nieprawda. Sam proces produkcji elementów tej instalacji generuje dość duży ślad węglowy. Problemem tych instalacji jest również proces ich utylizacji, który na chwilę obecną z uwagi na wysokie koszty polega głownie na zakopywaniu starych paneli w ziemi, co zapewne też nie jest obojętne dla środowiska. Rozwiązaniem zaś problemu migracji zwierząt nie może być ich wyłapywanie na terenie gdzie mają się znajdować instalacje i wypuszczanie ich w bezpiecznym miejscu.

Wskazano, że inwestycja, której część będzie graniczyć z działką nr [...], będzie razem z inwestycją planowaną na działce [...] otaczać dom skarżącego z czterech stron. Według skarżącego nigdzie na świecie nie ma takiej sytuacji, aby dom mieszkalny był otoczony z czterech stron przez instalację fotowoltaiczną. Zaznaczono przy tym, że dom na działce [...] w stosunku do działki [...] znajduje się na wzniesieniu i żeby cokolwiek ukryć żywopłot musiałby mieć przynajmniej 7 metrów wysokości. Skarżący podniósł, że o planowanej inwestycji dowiedział się od zabłąkanego geodety, który pogubił się w terenie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2024 r. pełnomocnik Kolegium wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji. Na pytanie Sądu dotyczące zapisu w decyzji o braku przekroczenia poziomów dopuszczalnych hałasów w kontekście zapisów z karty informacyjnej przedsięwzięcia na str. 21 w podpunkcie dotyczącym emisji hałasu do środowiska i podanej tam wartości równoważnej mocy akustycznej jednego falownika równoważnej 65dB, pełnomocnik organu nie był w stanie udzielić informacji dlaczego taki zapis w decyzji zamieszczono.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności

z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2022 r., poz. 2492, z późn. zm.). Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu administracji publicznej.

Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy

co wynika z treści art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2023 r., poz. 1634, z późn. zm.) zwanej dalej: "p.p.s.a." Sąd rozstrzygając sprawę nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Złożona skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa procesowego, co musiało skutkować wyeliminowaniem takich decyzji z obrotu prawnego.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 listopada 2023 r., którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji z dnia 12 października 2022r. stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej [...] o mocy do ok. 11 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działkach ewid. o nr. [...] i [...], obręb [...]. Po rozpoznaniu wniosku [...] o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla wskazanego przedsięwzięcia stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W toku postępowania uzyskano opinię Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (z dn. 18.08.2022 r.), jak też Państwowy Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (z dn. 14.03.2022 r.) oraz Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (z dn. 11.03.2022 r.), którzy wyrazili opinię o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Podano, że analiza przedstawionej Karty informacynej przedsięwzięcia (dalej jako: "KIP") prowadzi do wniosku, że organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie, prawidłowo przedstawiono charakterystyczne cechy przedsięwzięcia zlokalizowanego na terenach użytków rolnych. Wskazano, że na terenie tym znajdują się trzy nieruchomości o charakterze zabudowy zagrodowej na działkach: 112 - ok. 15 m od strony północnej (wcina się pomiędzy działki inwestycyjne), [...] - ok. 30 m na południe (działka skarżącego), [...] - ok. 280 m na wschód. Podano, że ilość paneli do zastosowania będzie zależała od ich mocy, przewiduje się ok. 24.000 szt. modułów PV, które zamontowane będą na konstrukcji wsporczej o wysokości nieprzekraczającej 4 m, pokryte zostaną powłoką antyrefleksyjną. Nadto zostanie zlokalizowanych 6 kontenerowych stacji transformatorowo-rozdzielczych SN/nN oraz zostanie zastosowanych ok. 90 szt. inwerterów, które będą przetwarzać wytworzony prąd o stałym napięciu na prąd zmienny. Podniesiono, że na żadnym z etapów planowanego przedsięwzięcia nie dojdzie do ponadnormatywnych oddziaływań substancji do powietrza lub hałasu. Podano, że w promieniu 500 m od planowanego przedsięwzięcia będzie realizowane tożsame przedsięwzięcie polegające na "Budowie Elektrowni Słonecznej wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr ew. [...] w obrębie ew. [...], gm. [...], dla którego wydano decyzję z dn. 31 maja 2021 r. o środowiskowych uwarunkowaniach. Teren tego przedsięwzięcia sąsiaduje z terenem planowanej obecnie farmy fotowoltaicznej. Przedsięwzięcie to o łącznej mocy do 20 MW ma powierzchnię do 12,72 ha, która zagospodarowana zostanie kilkoma instalacjami fotowoltaicznymi o łącznej mocy nieprzekraczającej 20 MW. Zastosowanych będzie do 10 szt. kontenerowych stacji transformatorowo-rozdzielczych SN/nN, stacji transformatorowo-rozdzielczej WN/SN, magazynu energii o mocy do 20 MW i pojemności baterii do 100 MWh.

Wyjaśniono, że między sąsiadującymi ze sobą przedsięwzięciami nie dojdzie do kumulacji oddziaływań, tj. pola elektromagnetycznego i hałasu, gdyż ponadnormatywne oddziaływania nie wykroczą poza granice planowanych przedsięwzięć.

Podstawę prawną decyzji organów orzekających w tej sprawie stanowiły przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r., poz. 1029 z późn. zm), dalej jako: "u.u.i.ś."

Zgodnie z treścią art. 71 ust. 2 pkt 2 u.u.i.ś. uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Stosownie do treści art. 59 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś. przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest wymagane w przypadku przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, natomiast po myśli art. 59 ust. 1 pkt 2 tej ustawy przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest wymagane w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, gdy obowiązek powyższy został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. Ten ostatni przepis wskazuje, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie kryteria enumeratywnie wymienione w tym artykule.

Organ administracji prowadzący postępowanie jest zatem zobligowany do ustalenia, czy w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia przy uwzględnieniu stanowiska organów opiniujących, gdyż art. 64 ust. 1 u.u.i.ś. obliguje organ do zasięgnięcia opinii m.in. regionalnego dyrektora ochrony środowiska i organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej, o której mowa w przepisach ustawy - Prawo wodne. Ustawodawca uznał, że ze względu na charakter zamierzenia sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko ze szczegółową analizą bezwzględnie wymagają przedsięwzięcia kwalifikowane jako zawsze znacząco oddziaływujące na środowisko. Zwolnił natomiast z tego obowiązku inwestycje, których oddziaływanie uznano za potencjalne (art. 73 ust. 1 i art. 74 ust. 1 pkt 1 i 2 u.u.i.ś.). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wydawana jest na wniosek inwestora, który przedstawia założenia planowanego przedsięwzięcia. Rolą organów orzekających i współdziałających w tym postępowaniu jest weryfikacja tych założeń pod względem ochrony środowiska. Celem tego postępowania jest bowiem zapobieżenie degradacji zasobów naturalnych i występowania emisji i innych uciążliwości, w tym na zdrowie i życie ludzkie. Wydając decyzję stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, organ analizuje potencjalną możliwość oddziaływania inwestycji na środowisko na podstawie karty informacyjnej przedsięwzięcia (dalej jako: "KIP").

W przedmiotowej sprawie pozostaje wskazać, że poza sporem pozostaje okoliczność, że planowana inwestycja, polegająca na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 11 MW z infrastrukturą towarzyszącą, należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, stosownie do § 3 ust. 1 pkt 54 lit.b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.), jako zabudowa przemysłowa, w tym zabudowa systemami fotowoltaicznymi wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a (t.j. na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy). Wprawdzie w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy obowiązywało już rozporządzenie Rady Ministrów z dn. 10 sierpnia 2023r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2023 r. poz. 1724), którym zmieniono treść § 3 ust. 1 pkt 54 oraz dodano pkt 54a) dotyczącej zabudowy systemami fotowoltaicznymi o powierzchni wyznaczonej po obrysie zewnętrznych skrajnych modułów paneli nie mniejszej niż lit. b) 2 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a), jednak stosownie do treści § 2 rozporządzenia zmieniającego do przedsięwzięć, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 54 i 58 rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, w przypadku których przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-1b ustawy z dnia 2 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Prawidłowo zatem orzekające w sprawie Kolegium przyjęło, że przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko nie jest w tym przypadku obligatoryjne, lecz zostało uzależnione od stwierdzenia tego obowiązku przez Wójta przy uwzględnieniu warunków określonych w art. 63 ust. 1 ustawy.

Zgodnie zaś z art. 84 ust. 1 u.u.i.ś. w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Decyzja ta wydawana jest po uzyskaniu opinii, o których mowa w art. 64 ust. 1 i 1a. Według art. 84 ust. 1a u.u.i.ś. w decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy organ może określić warunki lub wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c, lub nałożyć obowiązek działań, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b lub c. Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 84 ust. 2 ustawy).

W tym miejscy pozostaje także przytoczyć treść art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 u.u.i.ś. zgodnie z którymi decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia, zaś uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Z treści art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. wynika natomiast, m.in. konieczność uwzględnienia takich kryteriów jak, rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia z uwzględnieniem powiązań planowanego przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem (pkt 1 lit. b), emisji i występowania innych uciążliwości (pkt 1 pkt. d).

W rzeczonej sprawie pomimo formalnej poprawności zastosowanych przepisów dotyczących etapów procedowania w przedmiocie wydania skarżonej decyzji z treści zaskarżonej decyzji nie wynika, co słusznie podnosi strona skarżąca w skardze oraz już w odwołaniu, aby w jakikolwiek sposób orzekające w sprawie organy, w oparciu przedstawione zapisy KIP, czy też udzielone wyjaśnienia inwestora, dokonały oceny w zakresie braku oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na nieruchomość skarżącego oraz wskazania sposobu dokonanej oceny co do braku kumulatywnego oddziaływania planowanej inwestycji w zakresie wymagań środowiskowych dla skarżącego i jego nieruchomości, jak też braku przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu na działce skarżącego, na której zlokalizowana jest zabudowa zagrodowa.

W skarżonej decyzji zawarto zapis o braku przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu zapewne opierając się na zapisach widniejących w KIP na str. 19-21 w zakresie emisji hałasu do środowiska na etapie funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia, gdyż nie wskazano innego dowodu na powyższą okoliczność. Tymczasem na str. 21 KIP podano wielkości hałasu związane z pracą falowników oraz stacji transformatorowej, gdzie zapisano jedynie jednostkowe wartości poziomu mocy akustycznej dla każdego urządzenia, jak też czasu jego pracy w dzień oraz w nocy. I tak dla pojedynczego źródła falownika wskazano poziom mocy akustycznej 65 dB, przy czym, poziom ten jest właściwy dla okresu dnia i nocy, bowiem wskazano na pracę urządzenia w ciągu 8 h dnia oraz 1 godziny pracy w nocy, natomiast dla kontenerowej stancji transformatorowej wskazano na średni poziom hałasu (w odległości 1 m od ścian i stropu) do 70 dB oraz czas pracy 8 godzin w ciągu dnia oraz jednej godziny w ciągu nocy. W tym zakresie brak jest jakiejkolwiek informacji co do potencjalnej możliwości kumulowania się tych poziomów hałasu, skoro na terenie planowanym pod inwestycje zostanie zlokalizowanych 6 stacji transformatorowych oraz ok. 90 falowników – inwerterów. W oparciu o takie zapisy KIP uznano, że nie dojdzie do oddziaływań, tj. pola elektromagnetycznego i hałasu, gdyż ponadnormatywne oddziaływania nie wykroczą poza granice planowanych przedsięwzięć. W treści KIP brak jest jednak jakichkolwiek stwierdzeń o braku kumulowania nakładających się na siebie poziomów hałasu, poza tym wobec braku usytuowania w przedstawionym przez inwestora materiale potencjalnego umiejscowienia wskazanych urządzeń (poza stacjami transformatorowymi) brak jest także podstaw w oparciu o dotychczas przedstawione materiały tej sprawy do jednoznacznego stwierdzenie, że nie dojdzie do ponadnormatywnego oddziaływania, skoro w tym zakresie nie uczyniono żadnych ustaleń. Z załączonych zaś do KIP mapy z naniesionymi transformatorami oraz późniejszej do wniosku zmieniającego wynika, że położenie transformatorów na działkach inwestycyjnych uległo zmianie i dwa z nich zlokalizowano w niewielkiej odległości od działki skarżącego, na północny wschód bezpośrednio przy granicy działki [...] oraz na północny zachód przy granicy działki [...]. Wątpliwość w tym zakresie pozostaje tym bardziej uzasadniona, gdyż jak wynika z przedstawionych w KIP wartości poziomu hałasu akustycznego pojedynczego urządzenia w odniesieniu do dopuszczalnego poziomu hałasu wynika, że wartości te są przekroczone i to zarówno w okresie dnia, jak i nocy w stosunku do zabudowy zagrodowej skarżącego. Osobną kwestią pozostaje także okoliczność, czy z uwagi na treść art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z ust. 3 lit.f u.u.i..s. nie dojdzie do powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana już decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Jak podniesiono wyżej dla terenu sąsiedniego, bezpośrednio graniczącego z terenem obecnie planowanej inwestycji (przez drogę dojazdową) została już wydana decyzja z 31 maja 2021 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej farmy fotowoltaicznej o łącznej mocy do 20 MW na powierzchni do 12,72 ha, na której zlokalizowanych zostanie kilka instalacji fotowoltaicznych o łącznej mocy nieprzekraczającej 20 MW, zostanie zlokalizowane do 10 szt. kontenerowych stacji transformatorowo-rozdzielczych SN/nN, stacji transformatorowo-rozdzielczej WN/SN, magazyn energii o mocy do 20 MW i pojemności baterii do 100 MWh. Inwestycja ta będzie również emitować określony poziom hałasu przez urządzenia kontenerowych stacji, falowników oraz stacji rozdzielczych. W decyzji organu odwoławczego wprawdzie zapisano, że nie dojdzie do kumulacji oddziaływań, tj. pola elektromagnetycznego i hałasu, gdyż ponadnormatywne oddziaływania nie wykroczą poza granice planowanych przedsięwzięć, jednak na rozprawie pełnomocnik organu nie był w stanie wyjaśnić dlaczego taki zapis został w decyzji umieszczony, skoro z KIP na str. 21 wynika właśnie przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu dla pojedynczego urządzenia w odniesieniu do wartości dopuszczalnego poziomu hałasu dla terenu zabudowy zagrodowej, a taki teren skarżącego pozostaje w bezpośrednim sąsiedztwie z terenem planowanego przedsięwzięcia (przez drogę dojazdową), jak też w KIP nie zamieszczono żadnej informacji o kumulowaniu się hałasów poza stwierdzeniem, że oddziaływanie mieści się w granicach terenu zajętego pod planowaną inwestycję.

Pozostaje podkreślić, że stosownie do art. 112 ustawy z dnia 27 kwietni 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U z 2024 r. poz. 54) ochrona przed hałasem polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska, w szczególności poprzez: 1) utrzymanie poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub co najmniej na tym poziomie; 2) zmniejszenie poziomu hałasu co najmniej do dopuszczalnego, gdy nie jest on dotrzymany. Zgodnie zaś z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w spawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2014r. poz. 112) dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku określone w załączniku nr 1 wynoszą dla terenu zabudowy zagrodowej w odniesieniu do równoważnego poziomu dźwięku LAeq D dla dnia 55 dB, zaś dla nocy 45 dB. Pomimo wskazania takich wielkości w KIP nie wyjaśniono, ani nie wskazano z uwagi na jakie okoliczności, czy podjęte działania fakt przekroczenia tych wskaźników dopuszczalnego poziomu hałasu dla terenu zabudowy zagrodowej, nieruchomość skarżącego położona jest 30 m od granicy planowanego przedsięwzięcia, lokalizacja ok. 90 falowników, z których każdy przekracza dopuszczalny poziom jednostkowy hałasu, jak też stacji transformatorowych także przekraczających dopuszczalny poziom hałasu, nie będą oddziaływały akustycznie na teren skarżącego. Zapisy takie nie skutkowały refleksją organów orzekających w tej sprawie w zakresie spełnienia wymogów dotyczących dopuszczalnego poziomu hałasu w środowisku. Nie uwzględniono także okoliczności, na którą wskazywał skarżący już w odwołaniu, że lokalizacja kolejnej farmy fotowoltaicznej całkowicie odgrodzi go od pozostałych terenów rolniczo wykorzystywanych, bowiem z każdej strony jego działka będzie sąsiadowała z terenami na których mają być lokalizowane farmy fotowoltaiczne.

Wprawdzie wyspecjalizowane organy, które posiadają wiedzę fachową w zakresie, który podlega ich właściwości w oparciu o art. 64 ust. 1 u.u.i.ś. nie stwierdziły potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jednak powyższe nie wyłącza obowiązku oceny poprawności wydanych opinii, zwłaszcza, że opinia jest najsłabszą formą współdziałania pomiędzy organami administracji publicznej i nie ma charakteru wiążącego dla organu wydającego rozstrzygnięcie w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zwłaszcza, że już na etapie opiniowania przed RDOŚ organ ten stwierdził możliwość wystąpienia takich oddziaływań z uwagi na okoliczność, że budynek mieszkalny na działce nr [...] otoczony będzie ze wszystkich stron panelami fotowoltaicznymi dlatego też, oceniając wszystkie aspekty planowanego przedsięwzięcia inwestor powinien rozważyć realizację inwestycji w sposób który przy zachowaniu standardów jakości środowiska byłby najmniej uciążliwy dla otoczenia i akceptowalny społecznie (pismo str. 76 akt adm.) Z uwagi na powyższe wezwano inwestora do przedstawienia informacji czy ludzie zamieszkujący najbliższe zabudowania mają świadomość i akceptują realizację zabudowy przemysłowej w postaci farmy w tak bliskiej odległości oraz rozważyć możliwość odsunięcia od budynków mieszkalnych. W odpowiedzi organ odsunął realizację inwestycji od działki [...], natomiast nie zmienił swoich planów i lokalizacji w odniesieniu do działki skarżącego. Zaproponowano jedynie nasadzenia roślinności, która będzie dodatkowo izolowała oddziaływania na terenie planowanego przedsięwzięcia.

W ocenie Sądu, w rzeczonej sprawie organy winny ponownie przeprowadzić postepowanie uzupełniające w zakresie jednoznacznych ustaleń dotyczących możliwych oddziaływań akustycznych na działkę skarżącego, tak własnego przedsięwzięcia, jak też koniczności oceny w powiązaniu z innym przedsięwzięciem w zakresie kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych. Zgodnie bowiem z treścią art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. wskazane przepisy nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a ponadto elementy powyższe mają znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Obowiązkiem każdego organu administracji jest bowiem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę uzasadniającą naruszenie przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie zasługuje na uwzględnienie natomiast zarzut skargi dotyczący wadliwego informowania o procedowaniu wniosku w przedmiocie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Słusznie wskazano w skarżonej decyzji, że z uwagi na treść art. 73 ust. 3 u.u.i.ś. jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 10, do zawiadomienia stron innych niż podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia stosuje się przepisy art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że zawiadomienie to następuje w formie publicznego obwieszczenia w siedzibie organu właściwego w sprawie oraz przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej tego organu. Zatem prawidłowo dokonywane były zawiadomienia w niniejszej sprawie.

Mając powyższe na uwadze, z uwagi na niewystarczające zbadanie przez organy kwestii oddziaływania hałasu na tereny sąsiadujące z planowaną inwestycja, w tym działkę skarżącego [...] obręb [...], jak też kwestię braku wyjaśnienia okoliczności dotyczącej kumulowaniu się hałasów/oddziaływań przez tożsame przedsięwzięcia na terenie sąsiadującym z planowaną inwestycją, od czego zależy ocena czy w sprawie tej należało przeprowadzić ocenę oddziaływania na środowisko, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymana nią w mocy decyzję organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.