Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 2212/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, 77, 107 par.3,
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 2, art.5, art.7
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.
article: art. 27 par.1 pkt 3, art. 34 par.1, art. 33 par.1,
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia del. WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Protokolant Magdalena Chewińska po rozpoznaniu w dniu 22 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 29 sierpnia 2019 r. sygn. akt I SA/Ke 258/19 w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2019 r., o sygn. akt I SA/Ke 258/19, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a."), oddalił skargę D. A. (dalej jako: "Strona" lub "Skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz innych orzeczeń powołanych poniżej, dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

Sąd pierwszej instancji przedstawił w powyższym wyroku następujący stan faktyczny.

1.1. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] zaskarżonym postanowieniem [...] z dnia [...] maja 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] z [...] marca 2019 r. uznające za niezasadne zarzuty Strony na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W motywach powyższych orzeczeń wyjaśniono, że organ I instancji prowadzi postępowanie egzekucyjne na wniosek wierzyciela, tj. Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej Wydział Abonamentu RTV w [...], w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia [...] czerwca 2018 r. W toku postępowania Strona podniosła zarzuty: niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 i art. 33 § 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm. – dalej w skrócie: "u.p.e.a.") oraz nieistnienie obowiązku opisanego w tytule wykonawczym, tj. uchybienia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej Wydział Abonamentu RTV - jako wierzyciel -uznał zgłoszone powyżej zarzuty za nieuzasadnione. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela, które stało się ostateczne w toku instancji. Organ I instancji, powołując się na związanie stanowiskiem wierzyciela wyjaśnił, że organ egzekucyjny nie bada ani merytorycznej trafności nałożonego na Stronę obowiązku, ani też wymagalności tego obowiązku, w odniesieniu do argumentów opartych na okolicznościach, które miały miejsce przed wystawieniem tytułu wykonawczego. Podstawą zarzutu nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym może być wyłącznie takie zdarzenie (okoliczność), które nastąpiło po wydaniu tego tytułu. Obowiązek przedstawienia dowodów potwierdzających nieistnienie obowiązku ciąży na osobie zobowiązanej. Co do wymogów formalnych w tytule wykonawczym w zakresie braku podania zindywidualizowanej przesłanki wymagalności zobowiązania, tj. numeru rejestracji odbiorników RTV organy wskazały, że brak przywołania numeru ewidencyjnego rejestracji, którego oczekuje Strona, nie stanowi braku formalnego w tytule wykonawczym, więc nie daje podstaw do uwzględnienia zarzutu określonego w art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. i w konsekwencji nie daje podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

1.2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, w opisanym na wstępie wyroku, oddalił skargę Strony wyjaśniając, że ocenił zgodność z prawem nie tylko zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, ale także postanowień wierzyciela, które stanowiły podstawę i niezbędny element postanowienia bezpośrednio objętego skargą. W ocenie Sądu pierwszej instancji brak podania w tytule wykonawczym numeru rejestracji odbiornika nie oznacza, że tytuł jest niezgodny z przepisem art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. lub, że nie odnosi się do konkretnego zobowiązania. Z przepisów ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm. - dalej w skrócie: "u.o.a.") wynika, że obowiązek regulowania opłat z tytułu używania odbiorników RTV powstaje z mocy prawa, po zarejestrowaniu odbiornika. Skoro Skarżący zgłosił rejestrację odbiornika RTV i wydano mu książeczkę opłat, stanowiącą dowód zarejestrowania odbiorników, to był obowiązany z mocy samej ustawy uiszczać opłatę abonamentową. Zdaniem Sądu pierwszej instancji kwestionowany tytuł wykonawczy spełnia wymogi z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., bo jako podstawę prawną obowiązku prawidłowo wskazano "z mocy prawa" oraz "identyfikacja podstawy prawnej obowiązku art. 2 ust. 1 i 3" u.o.a. Opisano również, że rodzaj należności pieniężnej to opłata abonamentowa i podano wysokość należności oraz rodzaj i stawkę odsetek. WSA w Kielcach nie podzielił poglądu Skarżącego co do wymogu podawania w tytule wykonawczym numeru rejestracji odbiornika, a samą rejestrację odbiornika RTV uznano za niesporną.

2.1. Strona, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, kwestionując powyższy wyrok w całości. W podstawach kasacyjnych powołano art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., zarzucając naruszenie prawa materialnego oraz uchybienie przepisom postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. polegające na wydaniu rozstrzygnięcia z pominięciem istotnej części materiału dowodowego zgromadzonego w aktach postępowania w postaci pisma Skarżącego kasacyjnie z dnia [...] sierpnia 2019 r., stanowiącego uzupełnienie skargi do WSA w Kielcach, co skutkowało pomięciem części zarzutów Strony;

2) art. 141 § 4 w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie zaskarżonego wyroku w zakresie części zarzutów i okoliczności przedstawionych przez Stronę, a także pominięcie w powyższym uzasadnieniu zarzutów z dnia [...] sierpnia 2019 r. załączonych przez Skarżącego kasacyjnie do protokołu rozprawy z dnia 29 sierpnia 2019 r., podczas gdy obowiązkiem Sądu pierwszej instancji było podanie wszystkich zarzutów podniesionych w skardze oraz wyczerpujące wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, jak również wyjaśnienie motywów, którymi kierował się Sąd nie podzielając argumentacji przedstawionej przez Stronę, a naruszenie to powoduje w konsekwencji, iż zaskarżone orzeczenie nie poddaje się kontroli instancyjnej;

3) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 i art. 26 § 1 u.p.e.a. polegające na przyjęciu przez WSA w Kielcach, iż prowadzenie postępowania egzekucyjnego, w tym nieuzględnienie zarzutów Strony z dnia [...] sierpnia 2018 r. w zakresie tego postępowania jest prawidłowe, w okolicznościach gdy tytuł wykonawczy z dnia [...] czerwca 2018 r. - stanowiący źródło przedmiotowego postępowania - nie wskazywał skonkretyzowanej podstawy prawnej i faktycznej powstania egzekwowanego obowiązku;

4) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej w skrócie: "K.p.a.") i art. 18 u.p.e.a., poprzez przyjęcie przez WSA w Kielcach, iż organy egzekucyjne podjęły wszystkie niezbędne czynności mające na celu zebranie całego materiału dowodowego i dokonały jego rzetelnej oceny przedstawionej następnie w sporządzonych uzasadnieniach zaskarżonych postanowień, podczas gdy w toku postępowania nie odniesiono się do części zarzutów poniesionych przez Skarżącego kasacyjnie oraz nie wyjaśniono stanu faktycznego i prawnego sprawy i tym samym dokonano niewyczepującej, przez co błędnej, oceny dowodów, co spowodowało, iż zarzuty z dnia [...] sierpnia 2018 r. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia [...] czerwca 2018 r. nieprawidłowo uznano za niezasadne, a powyższe naruszenie skutkowało bezzasadnym oddaleniem skargi przez WSA w Kielcach, na podstawie art. 151 P.p.s.a.;

5) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342 -dalej w skrócie: "rozporządzenie z dnia 25 września 2007 r."), poprzez przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, iż organy egzekucyjne podjęty wszystkie niezbędne czynności mające na celu zebranie i rzetelną ocenę całego materiału dowodowego, podczas gdy w niniejszej sprawie nie wyjaśniono stanu faktycznego sprawy w sposób wyczerpujący i dokonano błędnej oceny dowodu w postaci duplikatu zawiadomienia z dnia [...] lipca 2008 r. o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nr [...], który jest wyłącznie dowodem sporządzenia takiego zawiadomienia, a nie dowodem jego przesłania, zgodnie z powyższymi przepisami rozporządzenia, w związku z czym w aktach postępowania brak jest ważnego dowodu zarejestrowania przez Stronę odbiornika RTV lub TV;

6) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a., poprzez przyjęcie przez WSA w Kielcach, iż organy egzekucyjne podjęły wszystkie niezbędne czynności mające na celu zebranie całego materiału dowodowego i dokonały jego rzetelnej oceny, podczas gdy w niniejszej sprawie nie wyjaśniono stanu faktycznego sprawy w sposób wyczerpujący i nie ustalono przesłanki używania lub posiadania przez Skarżącego kasacyjnie odbiornika RTV lub TV;

7) art. 27 § 1 pkt 3 w zw. z art. 26 § 1 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię, w wyniku której uznano za prawidłowe wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] czerwca 2018 r., podczas gdy powyższy tytuł wykonawczy nie wskazywał skonkretyzowanej podstawy prawnej i faktycznej powstania egzekwowanego obowiązku;

8) art. 2 ust. 3 u.o.a. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie przez WSA w Kielcach, że nie ma konieczności powołania się w kwestionowanym tytule wykonawczym z dnia [...] czerwca 2018 r. na rejestrację nr [...] odbiornika RTV, pomimo, iż obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje wyłącznie po dokonaniu rejestracji odbiornika RTV lub TV.

Podnosząc powyższe zarzuty Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

2.2. Organ odwoławczy nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną Strony.

2.3. W rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie wzięli udziału pełnomocnicy żadnej ze stron postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

3. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz żadna z przesłanek, przewidziana w art. 189 P.p.s.a., które podlegają rozważeniu z urzędu, dokonując kontroli zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę jedynie zakres wyznaczony podstawami skargi kasacyjnej określonymi w art. 174 pkt pkt 1 i 2 P.p.s.a. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega, więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest, bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Związanie podstawami skargi kasacyjnej oznacza, że wskazanie przez Stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Zarzuty naruszenia prawa materialnego podniesione w skardze kasacyjnej są ściśle związane z zarzutami naruszenia przepisów postępowania. Naruszenie przepisów postępowania było, bowiem pochodną naruszenia prawa materialnego.

3.1. Naczelny Sąd Administracyjny za bezzasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 i art. 151 P.p.s.a w kontekście nieuwzględnienia okoliczności podniesionych w piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2019 r., w tym zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. Zdaniem Strony dokonano błędnej oceny dowodu w postaci duplikatu zawiadomienia z dnia [...] lipca 2008 r. o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nr [...], który jest wyłącznie dowodem sporządzenia takiego zawiadomienia, a nie dowodem jego przesłania, co oznacza brak ważnego dowodu zarejestrowania przez Stronę odbiornika RTV i TV.

Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. określa formalne warunki, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku sądowego. Na podstawie tego przepisu można zatem kwestionować kompletność elementów uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną. Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy, a jedynie ocenia jak z obowiązku ustalenia stanu faktycznego wywiązał się organ administracji. W związku z tym nie może budzić wątpliwości, że ocena ta musi być dokonywana (wyjaśniana) w ramach podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W konsekwencji, jeżeli uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wskazuje, jaki stan faktyczny sprawy został przez Sąd pierwszej instancji przyjęty, przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może stanowić wystarczającej podstawy kasacyjnej (por. uchwala składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., o sygn. akt II FPS 8/09). Wbrew wywodom przedstawionym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej sporządzone w niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiadało w pełni wymogom wynikającym z art. 141 § 4 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji wskazał w nim, jaki stan faktyczny przyjmuje za podstawę rozstrzygnięcia i przekonująco uzasadnił swoje stanowisko co do oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania, odnosząc się do najważniejszych okoliczności dotyczących przedmiotu postępowania, czyli zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Wprawdzie pożądane byłoby przytoczenie i odniesienie się w motywach orzeczenia do stanowiska Strony z pisma z dnia [...] sierpnia 2019 r., jednak w skardze kasacyjnej nie wykazano jednoznacznie, a co było konieczne, że brak ten stanowił uchybienie mające istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do kwestii braku dowodu doręczenia zawiadomienia, opisanego w piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r., Sąd pierwszej instancji zaakceptował stanowisko organów, że podstawą zarzutu nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym może być wyłącznie takie zdarzenie (okoliczność), które nastąpiło po wydaniu tytułu wykonawczego z dnia [...] czerwca 2018 r. Innymi słowy Sąd pierwszej instancji za nieistotną uznał okoliczność, podnoszoną w piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r. i dostrzegł, że duplikat zawiadomienia jest opatrzony datą [...] lipca 2008 r., czyli dotyczy okoliczności mających miejsce przed wystawieniem tytułu wykonawczego.

Zgodnie z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy oraz rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Oznacza to, że Sąd pierwszej instancji miał obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia również z punktu widzenia aspektów, na które strona nie zwróciła uwagi w skardze, a które mają istotne znaczenie dla dokonania takiej oceny. Co jednak istotne, wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w takim zakresie tylko w granicach sprawy, czyli postępowania egzekucyjnego, a autor skargi kasacyjnej nie wykazał, aby WSA uczynił przedmiotem rozpoznania inną sprawę egzekucyjną niż ta, w której wniesiono skargę, albo pominął dowód istotny z punktu widzenia przedmiotu sprawy. Kontroli zostały poddane zaskarżone postanowienia w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym z wyraźnym wskazaniem na skuteczność zdarzeń lub okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tytułu wykonawczego, a nie wcześniej jak w przypadku braku dowodu doręczenia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Wobec powyższego nie sposób przypisać Sądowi pierwszej instancji uchybienia art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a.

3.2. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za bezpodstawne należy uznać zarzuty naruszenia przepisów dotyczących postępowania dowodowego. Sąd pierwszej instancji miał bowiem podstawy uznać, iż organy obu instancji rozstrzygające w niniejszej sprawie nie dopuściły się naruszenia przepisów proceduralnych. Stosownie do art. 77 § 1 K.p.a. organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a więc zrealizować zasadę prawdy obiektywnej, a tym samym wypełnić zobowiązanie płynące z nakazu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy uznać uwzględnienie wszystkich przeprowadzonych w sprawie dowodów i okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia. Stwarza to w sposób oczywisty konieczność uzasadnienia zajętego stanowiska, aby wyraźnie z niego wynikało, że zostało ono oparte na prawidłowo zrealizowanej zasadzie swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.), a nie ma charakteru rozstrzygnięcia dowolnego.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej organ odwoławczy w rozpatrywanej sprawie działał na podstawie przepisów prawa i dokonał oceny w oparciu o wystarczający materiał dowodowy, zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, nie uchybiając art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia zasad postępowania administracyjnego, albowiem organy obu instancji podjęły wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Jak wynika z utrwalonego w orzecznictwie poglądu, działania podejmowane w ramach wskazanych powyżej obowiązków mają na celu dokonanie ustaleń, pozwalających na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Oznacza to, że to normy prawa materialnego wskazują, jakie fakty mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wyznaczają tym samym zakres postępowania dowodowego i zakres ustaleń faktycznych koniecznych dla załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2015 r., o sygn. akt II GSK 1449/14). Uwzględniając powyższe uznać należy, że Sąd pierwszej instancji zasadnie dokonał pozytywnej oceny wywiązania się przez organy obu instancji z powyższych obowiązków. Odmienna ocena materiału dowodowego, niż oczekiwał Skarżący kasacyjnie, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania dowodowego. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie wzięto pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, który jednoznacznie potwierdza, że w odniesieniu do Strony istniał obowiązek opłacania abonamentu z uwagi na fakt dokonania rejestracji odbiorników RTV na imię i nazwisko Strony. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka opłat RTV, stanowiąca dowód zarejestrowania odbiorników RTV i służąca do dokonywania opłat z tytułu abonamentu. Zawiadomienie o nadaniu zobowiązanemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, będące dowodem zarejestrowania odbiornika RTV i zastępujące dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki radiofonicznej, zostało wysłane do Strony [...] lipca 2008 r. Powyższe zawiadomienia doręczane były listem zwykłym bez potwierdzenia odbioru, stąd brak jest dowodu doręczenia. Z drugiej strony kluczowym jest, że Skarżący kasacyjnie nie przedstawił dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie odbiorników RTV, co powoduje, że opłata abonamentowa RTV jest należna. Autor skargi kasacyjnej nie podważył ustalonego stanu faktycznego i nie przedstawił dowodów potwierdzających nieistnienie obowiązku. W skardze kasacyjnej nie wykazano także, czy i w jaki sposób stanowisko WSA w Kielcach, odnoszące się wprost do pisma procesowego z dnia [...] sierpnia 2019 r., mogło wpłynąć na wynik sprawy w ten sposób, że rozstrzygnięcie mogłoby być odmienne. Dla wykazania istotnego, a nie jakiegokolwiek, wpływu na wynik sprawy, niewystarczające jest przytoczenie zasad proceduralnych, ale konieczna jest konkretyzacja i wskazanie, który przepis postępowania, będący realizacją zasady procesowej, został naruszony, w jaki sposób oraz co istotne, wykazanie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu. Wobec braku stosownej argumentacji w tym zakresie zarzuty proceduralne należało uznać za niezasadne.

3.3. Stosownie do art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika. Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne, dla celów pobierania abonamentu, podlegają zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego (uprzednio publicznego), którym jest Poczta Polska S.A., co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 u.o.a. i art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe. Szczegóły procesu rejestracji odbiornika normował w spornym okresie - do 1 stycznia 2014 r. § 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r., zgodnie z którym odbiornik winien zostać zarejestrowany - na wniosek użytkownika złożony w placówce Poczty Polskiej - w terminie 14 dni od jego nabycia. Dowodem zarejestrowania odbiornika jest "wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" lub "zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" (§ 3 powyższego rozporządzenia). Wspomniany numer identyfikuje użytkownika w systemie i stanowi część numeru rachunku bankowego, na który mają być dokonywane wpłaty z tytułu abonamentu. Użytkownik ma obowiązek niezwłocznego powiadamiania (przez złożenie w placówce Poczty Polskiej "formularza zgłoszenia zmiany danych") o zmianie danych zawartych we wniosku, o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników oraz o zaprzestaniu używania odbiorników. Stosownie natomiast do § 5 powyższego rozporządzenia dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia, tj. od dnia 13 grudnia 2007 r. (ust. 1). Poczta Polska w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2). Nowe rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676), które weszło w życie 1 stycznia 2014 r. potwierdzało, że indywidualne numery identyfikacyjne użytkownika wydane na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów zachowują ważność (§ 18 ust. 1 powyższego rozporządzenia).

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że Skarżący kasacyjnie dopełnił formalności zarejestrowania odbiorników RTV. Jednocześnie ani wierzyciel, ani Strona nie przedstawili dokumentu potwierdzającego dopełnienie przez zobowiązanego formalności wyrejestrowania odbiorników przed dniem wystawienia tytułów wykonawczych. Po wypełnieniu przez Stronę ustawowego obowiązku rejestracji odbiorników RTV, wydana została książeczka opłat, stanowiąca dowód jego zarejestrowania. W momencie wejścia w życie powołanego powyżej rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. Stronie został przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...]. Zawiadomienie o nadaniu zobowiązanemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego stanowi dowód zarejestrowania odbiorników RTV i zastępuje dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki. Zdaniem wierzyciela zawiadomienie zostało wysłane, a na jego duplikacie widnieje data [...] lipca 2008 r. Z akt sprawy nie wynika, aby odnotowano zwrot wysłanej korespondencji lub aby Strona składała reklamację lub w jakikolwiek inny sposób złożyła zarzut nieotrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, bądź wystąpiła o przesłanie duplikatu tego zawiadomienia. Przepisy ustawy o opłatach abonamentowych odnosiły się do wszystkich sytuacji będących "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). W powyższej ustawie z faktem posiadania odbiornika, w stosunku, do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji, ustawodawca połączył obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych. W konsekwencji obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej ciążył m.in. na podmiotach, które w dniu wejścia w życie u.o.a. miały, tak jak Skarżący kasacyjnie, zarejestrowane odbiorniki RTV. Co istotne Strona nie kwestionowała ani w zarzutach przeciwegzekucyjnych, ani w skardze kasacyjnej faktu rejestracji odbiorników. Dopiero na kolejnych etapach postępowania wskazywała na brak doręczenia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dla skuteczności zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), wymagane byłoby w niniejszej sprawie przedstawienie dowodów potwierdzających, że obowiązek względem Skarżącego kasacyjnie nie istnieje. Na Stronie ciążył bowiem obowiązek wykazania okoliczności znoszących powstały uprzednio obowiązek w zakresie uiszczenia opłat abonamentowych. Wymagało to przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika. W orzecznictwie administracyjnym zgodnie przyjmuje się, że ciężar dowodu ciąży na tym, kto z danego stanu wywodzi korzystne dla siebie skutki. Ta okoliczność służy obronie praw zobowiązanego, natomiast w sensie logicznym nie jest zwykle możliwe udowodnienie okoliczności, której istnienie się neguje, tak jak jest to w przypadku wierzyciela negującego fakt wyrejestrowania odbiornika (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2018 r., o sygn. akt II GSK 1343/16).

Konstrukcja powołanych powyżej uregulowań prawnych nakładających na abonenta obowiązek powiadamiania o zaprzestaniu używania odbiornika, przesądza o obowiązku wykazania dokonania tego powiadamiania przez zobowiązanego. Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku słusznie zwrócił uwagę, że skoro zobowiązany nie przedstawił dowodów na dopełnienie formalności związanych z wyrejestrowaniem zarejestrowanego uprzednio odbiornika, a w dokumentacji wierzyciela również brak jest takiego dokumentu, to brak jest podstaw do uznania zarzutów naruszenia przepisów postępowania dowodowego w tym zakresie. Wyrejestrowanie odbiornika jest okolicznością kluczową dla bytu prawnego zaległych opłat abonamentowych i to w interesie Skarżącego kasacyjnie było zabezpieczenie i przedstawienie dowodu wyrejestrowania, a nie skupianie swojej uwagi na drugoplanowej okoliczności braku doręczenia zawiadomienia o nadaniu zobowiązanemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Z uwagi na fakt zarejestrowania odbiornika RTV przez Stronę, uprawnione było również nadanie mu przez wierzyciela indywidualnego numeru identyfikacyjnego i powiadomienie o jego nadaniu. W skardze kasacyjnie nie podważono, że przesyłka z zawiadomieniem o nadaniu numeru identyfikacyjnego [...] została wysłana zobowiązanemu, a duplikat zawiadomienia podpisano [...] lipca 2008 r., co spełniało warunki wskazane w § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. Z treści przywołanych przepisów nie wynika natomiast obowiązek udokumentowania doręczenia tego powiadomienia jako warunku skuteczności czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności Poczty Polskiej, będącej operatorem wyznaczonym (wcześniej publicznym), który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego nie wprowadził wprost wymogu doręczenia zawiadomienia o jego przesłaniu. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a wierzyciel nie jest zobowiązany do posiadania dokumentu potwierdzającego jego odbiór przez zobowiązanego (por. wyrok NSA z dnia13 grudnia 2016 r., o sygn. akt II GSK 1297/15). Dla skuteczności czynności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne również legitymowanie się operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2017 r., o sygn. akt II GSK 2262/15 i wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., o sygn. akt II GSK 913/15). W niniejszej sprawie wierzyciel powołał się na duplikat zawiadomienia o nadaniu Skarżącemu kasacyjnie indywidualnego numeru identyfikacyjnego, podpisanego przez uprawnionego pracownika operatora, które to zawiadomienie stanowi obecnie dowód zarejestrowania odbiorników RTV i TV, w rozumieniu § 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji miał podstawy uznać powyższe dokumenty za wystarczające do przyjęcia, że doszło do zarejestrowania odbiorników, nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz skierowano do Strony stosowne zawiadomienia w tej sprawie. Powyższe podważa stanowisko Skarżącego kasacyjnie o nieistnieniu egzekwowanego obowiązku dotyczącego opłaty abonamentowej.

Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyrażał pogląd, zaprezentowany np. w wyroku z dnia 22 marca 2018 r., o sygn. akt II GSK 1343/16, że: "zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z ustaw (...) bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego użytkowanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym" a "uiszczanie opłaty abonamentowej trwa od dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca, w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych". Wobec powyższego niedokonanie skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiornika RTV i nieuregulowanie zaległości z tytułu nieopłaconego abonamentu uzasadnia podjęcie czynności zmierzających do przymusowego ich ściągnięcia (por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2018 r., o sygn. akt I GSK 801/18). Także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., o sygn. akt K 24/08 zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 u.o.a. na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika. Analogicznie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, że obowiązek uiszczenia takiej opłaty powstaje z mocy samej ustawy, bez wezwania i jest realizowany w terminach i wysokości określonej tą ustawą (por. wyrok NSA z dnia 10 października 2015 r., o sygn. akt II GSK 1818/14). Z samej ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin jej płatności. W tym stanie rzeczy nieuprawnione było oczekiwanie Skarżącego kasacyjnie, zarzucającego uchybienie art. 27 § 1 pkt 3 w zw. z art. 26 § 1 u.p.e.a., na konieczność wskazywania w tytule wykonawczym z dnia [...] czerwca 2018 r., innej podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku niż to, że powstał on "z mocy prawa".

Reasumując powyższe za niezasadne uznać należy zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego, w tym przepisów u.o.a. i rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r.

3.4. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie regulacji z art. 151 P.p.s.a., który jako przepis wynikowy stanowi jedynie prawną podstawę orzeczenia oddalającego skargę. W art. 151 P.p.s.a., zastosowanym przez WSA w Kielcach, ustawodawca uregulował treść rozstrzygnięcia sądu w przypadku, gdy nie zostały potwierdzone zarzuty naruszenia prawa w postępowaniu administracyjnym. Skuteczność zarzutu naruszenia tego przepisu w skardze kasacyjnej zależy od wykazania zasadności pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Orzeczenie oddalające skargę nie jest bowiem skutkiem zastosowania jedynie art. 151 P.p.s.a., lecz następstwem ustaleń poprzedzających wydanie wyroku i zastosowania przepisów nakazujących sądowi takie ustalenia poczynić. Wobec powyższego zarzuty z powołaniem na art. 151 P.p.s.a. uznać należy za bezzasadne.

3.5. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Strony jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, w oparciu o art. 184 P.p.s.a.

M. Bejgerowska M. Grzelak J. Wegner