Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 329/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 10a ust. 1-2, art. 10b, art. 10c, art. 22 ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 1857
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. Sp. z o.o. z siedzibą w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 sierpnia 2023 r. sygn. akt III SA/Lu 246/23 w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 13 kwietnia 2023 r. nr 0601-IGC.4823.5.2023.EU w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od E. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie 1350 (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 246/23, oddalił skargę E. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 13 kwietnia 2023 r. nr 0601-IGC.4823.5.2023.EU w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

I

W dniu 30 grudnia 2021 r. funkcjonariusze Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej przeprowadzili na DK17 w Z. kontrolę pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]. W pojeździe tym na podstawie zgłoszeń przewozu o numerach: [...], [...] oraz [...], odbywał się przewóz towaru w postaci oleju napędowego o kodzie CN 2710, którego przewoźnikiem była E. Sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej: skarżąca, spółka). Przewóz towaru realizowany był z miejsca załadunku w C. do poszczególnych odbiorców według listu przewozowego.

Kontrolujący stwierdzili przerwę w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych przez lokalizator [...] – brak danych w przedziale czasowym w dniu 30 grudnia 2021 r. od godz. 06:19 do godz. 10:01, długość przerwy 3 godziny 42 minuty 25 sekund.

Decyzja z dnia 11 stycznia 2023 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej - działając na podstawie art. 3, art. 22 ust. 2a, ust. 3 w zw. z art. 10a ust.1, art. 26 ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 1 i ust. 5, art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. z 2021 poz. 1857 ze zm.; dalej: ustawa SENT) - nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za niezapewnienie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem [...] i odstąpił od nałożenia kary za niedopełnienie obowiązku polegającego na zapewnieniu przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego [...] i [...].

Decyzją z dnia 13 kwietnia 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej: DIAS, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

DIAS wskazał na wynikający z art. 10a ustawy SENT obowiązek przewoźnika zapewnienia, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Niewywiązywanie się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, podlega karze w wysokości 10.000 zł.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że przewoźnik jest odpowiedzialny za przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT w trakcie całej trasy przejazdu, a jego odpowiedzialność za nieprzekazywanie tych danych wyłącza tylko niesprawność systemu. W postępowaniu ustalono, że system działał prawidłowo, a lokalizator przypisany przez stronę do skontrolowanego zgłoszenia SENT nie przekazywał danych w sposób prawidłowy. Zarówno przewoźnik, jak i kierowca mają możliwość sprawdzenia prawidłowości działania systemu SENT w zakresie poprawności przesyłania danych geolokalizacyjnych. Wobec informacji Centrum Informatyki Resortu Finansów o braku odnotowania wadliwego działania systemu SENT GEO została wykluczona podstawa do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej w oparciu o art. 22 ust. 2b ustawy SENT. Zatem organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ustalił, że doszło do naruszenia obowiązku wynikającego z art. 10a ust. 1 ustawy SENT i na podstawie z art. 22 ust. 2a ustawy SENT nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.

DIAS przeanalizował przesłankę ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego i stwierdził, że nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

Z ustaleń organu wynika, że skarżąca od 1 września 2017 r. do dnia 27 września 2022 r. wystąpiła w roli nadawcy w 60515 zgłoszeniach SENT - jako przewoźnik w 5629 zgłoszeniach, zaś jako odbiorca w 14233 zgłoszeniach. W tym okresie przeprowadzono 1576 kontroli, 9 kontroli zakończyło się wynikiem pozytywnym. W programie KARTA2 stwierdzono zarejestrowanie jednego postępowania wobec skarżącej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy SENT.

Organ odwoławczy przeanalizował dokumenty finansowane skarżącej dostępne na stronie https://ekrs.ms.gov.pl. Na podstawie informacji uzyskanych od ZUS ustalono, że skarżąca nie posiada statusu zadłużenia z tytułu opłacanych składek oraz nie toczy się wobec niego postępowanie egzekucyjne. Ponadto organ ustalił, że w okresie ostatnich 3 lat skarżąca była beneficjentem pomocy publicznej o łącznej wartości brutto 1 197 031,41 zł, (co stanowi kwotę 258 539,59 euro).

DIAS mając na względzie zyski ze sprzedaży netto za rok 2021 i lata poprzednie oraz skalę przewozów rejestrowanych w latach 2017-2022, stwierdził, że nie wystąpiły okoliczności wyjątkowe uzasadniające zastosowanie ulgi ze względu na ważny interes przewoźnika.

Dokonując analizy interesu publicznego organ odwoławczy stwierdził, że nie doszło do naruszenia zasady proporcjonalności. Uwzględniono okoliczność, że ten sam błąd został powielony w trzech zgłoszeniach i nie nałożono na skarżącą kary trzykrotnie wyższej. Organ II instancji stwierdził, że nałożenie kary w związku z naruszeniem w zgłoszeniu [...] powinno być wystarczające i służyć realizacji celów ustawy. Ta jedna kara będzie wystarczająco dotkliwa i będzie determinowała podmiot do zachowania staranności przy dokonywaniu kolejnych zgłoszeń. Zatem zasadne w stosunku do zgłoszeń [...], [...] było odstąpienie od nałożenia kary.

Sąd I instancji oddalając skargę spółki podzielił ustalenia organów, że brak przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu podczas realizacji w dniu 30 grudnia 2021 r. przewozu towaru objętego zgłoszeniami SENT - nie był wynikiem wadliwego działania systemu SENT GEO. Wskazuje na to jednoznacznie treść informacji przekazanej przez Centrum Informatyki Resortu Finansów. W piśmie z 15 czerwca 2022 r. organ poinformował, że w dniu 30 grudnia 2021 r. nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od aplikacji urządzeń mobilnych oraz nie stwierdzono w systemie Help Desk CSD, aby przewoźnik zgłaszał problemy w działaniu systemu.

WSA wyjaśnił, że obowiązkiem przewoźnika jest wyposażenie środka transportu objętego zgłoszeniem w lokalizator GPS oraz zapewnienie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem. Wobec tego organ odwoławczy trafnie stwierdził, że przerwa w transmisji danych leży po stronie przewoźnika, który ma obowiązek nie tylko zaopatrzyć środek transportu w lokalizator, ale przede wszystkim podjąć wszelkie działania niezbędne do aktualnego przekazywania danych geolokalizacyjnych do systemu SENT GEO. Skarżąca w sprawie niniejszej nie nadzorowała wykonywanego przewozu, nie monitorowała przewozu za pośrednictwem strony internetowej PUESC i w konsekwencji nie zapewniła przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu, co stanowiło naruszenie obowiązku wynikającego z ustawy SENT. W tym stanie faktycznym organ prawidłowo nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za niedopełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT w zgłoszeniu [...] i odstąpił od nałożenia kary za niedopełnienie wyżej wymienionego obowiązku w zgłoszeniach [...], [...].

W ocenie Sądu I instancji organy wyczerpująco wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się odmawiając zastosowania art. 22 ust. 3 ustawy SENT także co do zgłoszenia [...]. W myśl powołanego przepisu, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 - 2a. z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.

Organy obu instancji szczegółowo przeanalizowały i oceniły sytuację finansowo-ekonomiczną oraz majątkową skarżącej w oparciu o dostępne dokumenty i informacje organów. Skarżąca, pomimo wezwania do przedłożenia informacji i dokumentów potwierdzających ważny interes strony lub interes publiczny, nie udostępniła żadnych dokumentów i informacji. Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że skarżącą nie wykazała, że uiszczenie kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł doprowadziłoby do zagrożenia prowadzonej przez nią działalności oraz bytu skarżącej.

W rozpoznawanej sprawie organ dokonał również pogłębionej analizy przesłanki interesu publicznego. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy wyjaśnił wyczerpująco, że w sprawie nie zaistniały takie okoliczności, które mieściłyby się w pojęciu interesu publicznego.

II

W skardze kasacyjnej spółka zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie decyzji organów obu instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono;

1) naruszenie art. 22 ust. 3 ustawy SENT przez błędną wykładnię pojęcia ważny interes przewoźnika i ważny interes publiczny i zawężenie tych pojęć do sytuacji zupełnie wyjątkowych i nadzwyczajnych, podczas gdy z treści przepisu jasno wynika, że pojęcia te winny być rozpatrywane w relacji do konkretnego przypadku i odstąpienie od nałożenia kary ma być motywowane okolicznościami zdarzenia oraz relacją tych okoliczności do ważnego interesu przewoźnika oraz publicznego w kontekście zarówno samego zdarzenia, ale też ogólnie działalności przewoźnika jak całości;

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i uznanie, że organy prawidłowo dokonały oceny materiału dowodowego i to skarżąca powinna była dostarczyć dowód na niepoprawne działanie aplikacji bez jej winy podczas, gdy w przedmiotowej sprawie organy dopuściły się naruszenia szeregu przepisów prawa procesowego tj. art. 122 i art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.; dalej: O.p.) przez niewyjaśnienie przyczyn niedziałania lub nieprzekazywania sygnału przez urządzenie geolokalizacyjne w samochodzie skarżącej do serwera systemu GEO SENT i przyjęcie bez jakichkolwiek dowodów, że urządzenie geolokalizacyjne nie działało z winy skarżącej, a zostało w sprawie udowodnione, iż urządzenie zostało włączone wraz z rozpoczęciem przewozu i skarżąca przedłożyła wszelkie możliwe do uzyskania dowody celem wykazania braku jej winy w zakresie nienadawania sygnału, bowiem nie ma innego aniżeli oświadczenie kierowcy dowodu na brak zmiany koloru ikon aplikacji na geolokalizatorze w dniu 30 grudnia 2021 r.

Argumentację na poparcie zarzutów spółka przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną DIAS wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.

Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji Sąd II instancji w pierwszej kolejności rozpoznaje podniesione w tej skardze zarzuty procesowe, a dopiero w dalszej kolejności dokonuje oceny zarzutów materialnych. Zachowanie takiej kolejności rozpoznawania zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że ocena stosowania prawa materialnego jest możliwa tylko wówczas, gdy stan faktyczny sprawy jest niesporny albo gdy nie został skutecznie zakwestionowany w postępowaniu kasacyjnym.

Zamierzonego skutku nie mogły odnieść zarzuty naruszenia przepisów postępowania podniesione w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej. Według autora skargi kasacyjnej doszło do naruszenia szeregu przepisów prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 122 i art. 187 § 1 i art. 191 przez niewyjaśnienie przyczyn niedziałania lub nieprzekazywania sygnału przez urządzenie geolokalizacyjne w samochodzie skarżącej do serwera systemu GEO SENT i przyjęcie bez jakichkolwiek dowodów, że urządzenie geolokalizacyjne nie działało z winy skarżącej.

Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów należy przypomnieć, że przedmiot kontroli Sądu I instancji stanowiła decyzja DIAS w Lublinie z dnia 13 kwietnia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 11 stycznia 2023 r. o nałożeniu na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za niezapewnienie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem [...].

Bezsporna w rozpoznawanej sprawie jest okoliczność, że pojazd skarżącej spółki - podczas dokonywanego przewozu towaru objętego zgłoszeniem [...] - nie przesyłał w dniu 30 grudnia 2021 r. danych geolokalizacyjnych przez okres 3 godzin 42 minut i 25 sekund.

Podkreślenia wymaga, że ustawa SENT nakłada na przewoźnika obowiązek zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem (art. 10a ust. 1) oraz obowiązek wyposażenia środka transportu w lokalizator (art. 10a ust. 2). W ustawie wskazuje się również na moment kiedy lokalizator ma zostać włączony oraz moment gdy kierowca lokalizator ów może wyłączyć (art. 10b). Wreszcie ustawa SENT w art. 10c wskazuje na zakres czynności, jakie kierowca zobowiązany jest podjąć w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości lokalizatora lub zewnętrznego systemu lokalizacji. W przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, kierujący jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej (ust. 1). Przewóz towaru środkiem transportu może być kontynuowany po przywróceniu sprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, albo przeładunku towaru na środek transportu wyposażony w sprawny lokalizator, albo którego dane geolokalizacyjne są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji, albo wyposażeniu środka transportu w sprawny lokalizator, albo nałożeniu zamknięć urzędowych na środek transportu lub towar albo zarządzeniu konwoju (ust. 3).

Jak wynik z analizy akt administracyjnych sprawy, organ I instancji w toku prowadzonego postępowania wystąpił do Centrum Informatyki Ministerstwa Finansów (dalej: CIMF) o zweryfikowanie danych przekazywanych przez lokalizator, w jaki wyposażony był pojazd prowadzący sporny przewóz. Z informacji udzielonej przez CIMF wynikało, że w badanym okresie nie zostało odnotowane wadliwe działanie systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od aplikacji urządzeń mobilnych oraz nie stwierdzono w systemie Help Desk CSD, aby przewoźnik zgłaszał problemy w działaniu systemu. CIMF wskazało również, że przerwa w przekazywaniu danych mogła być spowodowana brakiem albo niedostatecznym dostępem do sieci Internet i/lub GPS. Jednakże jak wyjaśniono, aplikacja informuje kierowcę o nieskutecznym przekazywaniu danych poprzez zmianę koloru ikony. Poza tym w omawianym czasie nie nastąpiło odrzucenie przez system komunikatów przekazywanych przez lokalizator zainstalowany w kontrolowanym pojeździe (k. 41 akt administracyjnych).

Wobec powyższego - nie mogły zasługiwać na usprawiedliwienie twierdzenia skarżącej spółki, że kierowca w sytuacji braku dostępu do sieci Internet i/lub GPS, czego konsekwencją miało być nieprzesyłanie sygnału do systemu SENT GEO - nie mógł zareagować, ponieważ nie miał takich informacji. W tym miejscu należy wskazać na obowiązek ciążący na przewoźniku, wynikający z art. 10c ustawy SENT. Z przepisu tego wynika, że to na kierowcy wykonującym przewóz spoczywa obowiązek monitorowania prawidłowości działania lokalizatora lub zewnętrznego systemu lokalizacji. W przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności, a więc również braku sygnału GPS, kierujący obowiązany jest do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej. Ponowne podjęcie transportu możliwe jest m.in. po przywróceniu sprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji lub po wyposażeniu środka transportu w sprawny lokalizator.

Z uwagi na powyższe, brak jest podstaw do uznania, że organ nie podjął wystarczających działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Powołana informacja CIMF, będąca następstwem wystąpienia o weryfikację danych lokalizatora pojazdu, którym wykonywany był przewóz, była bowiem, co słusznie stwierdziły organy i co podzielił Sąd I instancji, wystarczająca do stwierdzenia, że w trakcie spornego przewozu doszło do naruszenia przez przewoźnika obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT (zob. wyroki NSA: z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt. II GSK 766/22 i II GSK 767/22).

W związku z tym, w ocenie NSA, skarżąca kasacyjnie nie podważyła skutecznie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń organów, zaaprobowanych przez Sąd I instancji, ani też nie wykazała, by ustalenia te nie były wyczerpująco zebrane i ocenione przez organ.

Przechodząc do zarzutu naruszenia prawa materialnego sformułowanego w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzutu naruszenia art. 22 ust. 3 ustawy SENT, należy stwierdzić, że jest on niezasadny. Według autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 22 ust. 3 ustawy SENT przez zawężenie pojęć: "ważny interes przewoźnika" i "ważny interes publiczny" do sytuacji zupełnie wyjątkowych i nadzwyczajnych.

W ocenie NSA - Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 22 ust. 3 ustawy SENT - gdyż wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie spółki - nie ograniczył pojęcia ważny interes przewoźnika do sytuacji wyjątkowych i nadzwyczajnych.

Sąd I instancji na str. 12 uzasadnienia zaskarżonego wyroku – odwołując się do wyroku NSA z dnia 1 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 362/20 – jednoznacznie stwierdził, że pojęcia "ważny interes przewoźnika" nie należy ograniczać jedynie do sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu. Ważny interes przewoźnika to również sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania.

Natomiast analizując przesłankę ważnego interesu publicznego, WSA dokonał wykładni tego pojęcia poprzez pryzmat zasady proporcjonalności. Wskazał, że właściwe odczytanie klauzuli interesu publicznego jako przewidzianej w art. 22 ust. 3 ustawy SENT przesłanki odstąpienia od nałożenia kary, powinno nastąpić z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, a zatem organ powinien rozważyć, czy przewidziana sankcja stanowi w konkretnym stanie faktycznym dolegliwość proporcjonalną ze względu na cel jej wprowadzenia, czy też jest niewspółmiernie dolegliwa, przez co zasada proporcjonalności zostaje naruszona (str. 14 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).

Stanowisko Sądu I instancji oraz obu organów o braku przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes publiczny jest prawidłowe. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji właściwe odczytanie treści pojęcia interesu publicznego w konkretnej sprawie winno nastąpić przez pryzmat zasady proporcjonalności w odniesieniu do całokształtu okoliczności tej sprawy, z uwzględnieniem celów ustawy SENT. Ten wymóg został w rozpoznawanej sprawie spełniony. Trafnie bowiem uznano, że zachowanie strony naruszało podstawowe cele ustawy SENT. Skoro celem tej ustawy jest zapewnienie maksymalnie skutecznego monitoringu towarów, a obowiązek przewoźnika zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu towaru - należy do narzędzi służących tej skuteczności, to w interesie publicznym leży zapewnienie jego przestrzegania. System kontroli powinien być szczelny, skuteczny i bezpieczny, a podmioty trudniące się obrotem towarami objętymi systemem monitorowania powinny dochować należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków. Organy wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się wymierzając skarżącej spółce karę pieniężną za stwierdzone naruszenie i odstępując od nałożenia kary w pozostałym zakresie. Organy uwzględniły okoliczność, że stwierdzone naruszenia wynikały z faktu dokonania trzech zgłoszeń do tego samego przewozu i prawidłowo uznały, że interes publiczny nie wymaga nakładania kary w stosunku do każdego zgłoszenia z osobna. Natomiast w stosunku do jednego zgłoszenia zastosowane zostały środki niezbędne dla osiągnięcia celu, którym jest zapobieganie przestępczości w zakresie obrotu paliwami.

To samo tyczy się kwestii braku wystąpienia przesłanki ważnego interesu przewoźnika. O istnieniu ważnego interesu przewoźnika mogłyby świadczyć względy, które powodują zachwianie podstaw egzystencji przewoźnika, jak również sytuacje, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które przewoźnik nie mógł mieć wpływu, i które są niezależne od sposobu jego postępowania. O istnieniu ważnego interesu przewoźnika decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ rozstrzyga o przyznaniu bądź odmowie przyznania ulgi.

Przeprowadzona przez organy i zaaprobowana przez Sąd I instancji analiza wskazuje, że kondycja finansowa skarżącej spółki była dobra, a zapłata nałożonej kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł w żadnym razie nie stwarza realnego zagrożenia jej płynności finansowej i nie spowoduje innych niepożądanych społecznie skutków. Wysokość kary, w zestawieniu z osiąganymi przez skarżącą spółkę zyskami, pozwala na ocenę, że zapłata wymierzonej kary nie będzie nadmierną dolegliwością.

W tym stanie rzeczy, skoro żaden z zarzutów nie może być uznany za usprawiedliwiony, wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie mógł zostać uwzględniony.

Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.). Zasądzona kwota stanowi zwrot kosztów pełnomocnika organu, który nie prowadził sprawy w postępowaniu przed sądem I instancji, z tytułu sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną w terminie przewidzianym art. 179 p.p.s.a.