Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 127/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15, art. 64e, art. 138 § 1 pkt 1, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 138 § 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 6 ust. 1, art. 15, art. 83, art. 83a pkt  2a, art.  83b, art. 83 c, art.  83d, art. 83f, art. 85
journal: Dz.U. 2020 poz 55
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 kwietnia 2021 r. sprawy ze skarg Stowarzyszenia P. w [...] i T. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew - skargi oddala –


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] ( dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z [...] grudnia 2020 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] ( dalej: "organ I instancji") z [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie 47 szt. drzew rosnących w pasie drogowym drogi powiatowej Nr 1909R K. w km 2 + 646 - 12 + 845, stanowiącej własność Powiatu [...], umorzenia postępowania w sprawie zgody na usunięcie 6 szt. drzew rosnących w pasie drogowym drogi powiatowej Nr 1909R K. w km 2 + 635 - 5 + 670 z powodu wycofania ich z wniosku przez wnioskodawcę i odmowy zezwolenia na usunięcie 4 szt. drzew.

W podstawie prawnej decyzji powołano art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 1, art. 83a ust. 1, ust. 2a, art. 86 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2020 r. poz. 55, z późn. zm.; dalej: "u.o.p.").

Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że postępowanie zostało wszczęte z wniosku Powiatowego Zarządu Dróg w [...] umotywowanego złą kondycją biologiczną drzew. Jak wskazano we wniosku drzewa posiadają posusz w koronach, który podczas silnych wiatrów spada na jezdnię. Ponadto większość drzew posiada wypróchnienia, niektóre rosną w rowach utrudniając odpływ wody, kilka rośnie na poboczu drogi powodując bezpośrednie zagrożenie. Zawnioskowane do wycinki drzewa, według wnioskodawcy stwarzają zagrożenie dla bezpieczeństwa w ruchu pieszym i kołowym.

Decyzją z dnia [...] marca 2020 r. znak: [...], Wójt Gminy [...] zezwolił na usunięcie 47 szt. drzew, zgodnie z wykazem, rosnących w pasie drogowym drogi powiatowej Nr 1909R K. w km 2 + 646 - 12 + 845, stanowiącej własność Powiatu [...], umorzył postępowanie na usunięcie 6 szt. drzew, zgodnie z wykazem, rosnących w pasie drogowym drogi powiatowej Nr 1909R K. w km 2 + 635 - 5 + 670 z powodu wycofania ich z wniosku przez wnioskodawcę i nie zezwolił na usunięcie 4 szt. drzew, zgodnie z wykazem. Równocześnie określił termin usunięcia drzew do dnia 31 grudnia 2020 r., z wyłączeniem okresów lęgowych ptaków. Orzekł również o nie naliczaniu opłaty za usunięcie drzew. Nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu wskazał, że decyzja jest wynikiem przeprowadzonego postępowania dowodowego w tym dowodu z opinii biegłego dotyczącej wycinki drzew, w której biegły – dendrolog wyraźnie stwierdził, że drzewa będące przedmiotem wycinki są w wysokim procencie zamarcia, są to w zasadzie samosiewy, które stwarzają zagrożenie dla osób poruszających się po drodze. Opinia została sporządzona do każdego drzewa, co zostało szczegółowo opisane w załączniku do protokołu oględzin w kolumnie opis drzewa. Na jej podstawie umorzono postępowanie odnośnie zezwolenia na wycinkę 6 szt., odmówiono wydania zezwolenia na usunięcie drzew, które posiadają dziuple i pozostają żywotne, ale w ograniczonym zakresie oraz odnośnie drzewa przeznaczonego do pielęgnacji.

Dopuszczono również jako dowód ekspertyzę dendrologiczną M. S.. Dokonując oceny tego dowodu organ stwierdził, że jest to opracowanie wykonane na zlecenie strony postępowania i zostało opracowane z myślą pozostawienia w zasadzie wszystkich drzew do pielęgnacji. Organ I instancji ocenił powyższe opracowanie jako nieobiektywne, a ponadto niespełniające wymogów opinii. Jak wskazał, to organ administracji publicznej powołuje biegłego, a nie strona.

Wyjaśnił również, że Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w [...], Wydział Spraw Terenowych w [...] nie sprzeciwiła się wcince 47 sztuk drzew, to znaczy wydała zgodę milczącą. Z kolei Dyrektor M. Parku Narodowego, pismem z 8 stycznia 2020 r. stwierdził, że działki nr 293/17 w K., 89 w Ż. i 92/4 w G. nie są objęte ochroną krajobrazową, zatem wniosek nie podlega procedurze uzgodnieniowej. Ponadto wniósł o rozważenie wystąpienia do właściwego ministra o wydanie zezwolenia na odstępstwo od zakazów określonych w art. 15 u.o.p.

Podkreślił również, że zarządca drogi, zgodnie z ustawą o drogach publicznych ma utrzymywać drogę publiczną, ale nie ma obowiązku utrzymywać i konserwować wszystkich drzew rosnących w pasie drogowym.

Od powyższej decyzji odwołania wniosły: Stowarzyszenie Pracownia na rzecz Wszystkich Istot oraz Towarzystwo Ochrony Przyrody. Stowarzyszenie Pracownia na rzecz Wszystkich Istot zarzuciło naruszenie, m. in., art. 96 ust. 1, ust. 2 pkt 4 oraz ust. 3 pkt 1-5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez brak pełnego, zgodnego z prawem rozważenia przed wydaniem decyzji, potencjalnego, znaczącego odziaływania na obszary Natura 2000 (Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków B. PLB 180002 oraz Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk Ostoja M. PLH180001); art. 83 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 83a ust. 1 u.o.p., poprzez wydanie decyzji pomimo braku oceny rzeczywistej przyczyny wydania zezwolenia, a także przekroczenie granic uznania administracyjnego; art. 33 ust. 1 ww. ustawy poprzez wydanie decyzji, której wykonanie będzie znacząco negatywnie wpływać na cele ochrony obszarów Natura 2000, w tym w szczególności pogorszy stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt dla ochrony których wyznaczono obszary Natura 2000, pogorszy integralność obszarów Natura 2000 lub ich powiązań z innymi obszarami; art. 86 ust. 1 pkt 4 i pkt 5 ww. ustawy, poprzez brak naliczenia opłaty za usunięcie drzew, mimo, iż drzewa te nie zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych lub funkcjonowaniu rządzeń, a także drzewa te nie zagrażają bezpieczeństwu ruchu drogowego; art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., art. 80 k.p.a., 75 k.p.a., art. 8 k.p.a.

Towarzystwo Ochrony Przyrody zarzuciło, że kwestionowana decyzja została wydana bez należytego wyjaśnienia aktualnego stanu faktycznego i prawnego sprawy w związku z: brakiem przeprowadzenia oględzin drzew wiosną b.r. w celu uzyskania aktualnych danych o zajęciu drzew, których dotyczy decyzja przez gatunki chronione — nie tylko ptaków, lecz również innych zwierząt, a także rośliny i grzyby; nie wyjaśnienie czy pas drogowy drogi powiatowej Nr 1909, na jej odcinku przebiegającym przez M. Park Narodowy należy do tego parku narodowego i jaki rodzaj ochrony tam panuje; brak rzetelnej, merytorycznej oceny dokumentu prywatnego, sporządzonego przez dr inż. M. S. dostarczonego przez jednego z uczestników. Brak wskazania w decyzji w jakim terminie trwa okres lęgowy ptaków, w którym zaskarżona decyzja nie dopuszcza usunięcia drzew.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołań, decyzją z dnia [...] maja 2020 r. znak: [...], uchyliło decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2020 r. znak: [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpatrzeniu sprzeciwu Powiatowego Zarządu Dróg w [...], wyrokiem z 6 października 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 727/20 uchylił decyzję Kolegium z dnia 19 maja 2020 r., nie znajdując podstaw do wydania przez ten organ decyzji kasacyjnej. W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w aktach był zupełny, kompletny i wystarczający do tego, aby ustalony stan faktyczny sprawy zestawić z regulacją prawa materialnego, która stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew znajdujących się w pasie drogowym. Wbrew wątpliwościom i ocenom organu odwoławczego, w sprawie nie zachodziła konieczność prowadzenia dalszych ustaleń w zakresie okoliczności związanych z położeniem spornych drzew w granicach obszaru M. Parku Narodowego. W piśmie z 8 stycznia 2020 r. Dyrektor M. Parku Narodowego jednoznacznie stwierdził, że działki nr 293/17 (K.) i 92/4 (G.), stanowiące drogę powiatową nr 1909R, znajdują się w granicach M. Parku Narodowego, jednak nie są objęte ochroną krajobrazową. Zgodnie natomiast z art. 83a ust. 3 u.o.p. jedynie zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu na obszarach objętych ochroną krajobrazową w granicach parku narodowego albo rezerwatu przyrody wydaje się po uzgodnieniu odpowiednio z dyrektorem parku narodowego albo regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. W związku z tym Dyrektor Parku prawidłowo nie zajął stanowiska w przedmiotowej sprawie w formie postanowienia. Z kolei zastrzeżenie zawarte w piśmie Dyrektora Parku co do rozważenia konieczności wystąpienia przez właściwy organ na podstawie art. 15 ust. 3 u.o.p. do ministra właściwego do spraw środowiska o wydanie zezwolenia na odstępstwa od zakazów, o których mowa w art. 15 ust. 1 u.o.p., dotyczy etapu wykonywania decyzji zezwalającej na usunięcie drzew lub krzewów, jeśli w procesie usuwania tego rodzaju zieleni mogłoby dojść do zakłócenia lub niszczenia różnych form bytowania zwierząt znajdujących się na terenie parku narodowego (zob. np. art. 15 ust. 1 pkt 3 u.o.p.) lub naruszenia innych zakazów wskazanych w art. 15 ust. 1 u.o.p.

Za nieuzasadnione Sąd uznał zastrzeżenia organu odwoławczego w zakresie niedokonania oceny dowodowej opinii biegłego dendrologa (k. 386 i n. akt administracyjnych) w świetle ustaleń zawartych w dokumencie prywatnym sporządzonym przez specjalistę z zakresu architektury krajobrazu i arborystyki (k. 441 akt administracyjnych). W ocenie Sądu organ I instancji prawidłowo stwierdził, że powyższy dokument (tzw. prywatna ekspertyza) nie może być bezpośrednim źródłem ocen specjalistycznych dla organu orzekającego w sprawie. Jakkolwiek tego rodzaju prywatna ekspertyza może podważyć wiarygodność opinii biegłego lub wywołać uzasadnione wątpliwości co do jej prawidłowości lub rzetelności, to jednak, zdaniem Sądu, ze względu na zróżnicowanie zakresów specjalistycznych ocen opinii dendrologicznej i prywatnej ekspertyzy arborystycznej w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do dokonywania tego rodzaju weryfikacji. Jeśli zaś organ odwoławczy dostrzegł potrzebę dokonania porównania określonych ustaleń lub wniosków wynikających z obydwu dokumentów celem oceny wiarygodności lub mocy dowodowej opinii biegłego, to zobowiązany, co do zasady do merytorycznego orzekania, mógł i powinien dokonać samodzielnej i ostatecznej oceny opinii dendrologicznej. Sygnalizowane przez organ odwoławczy problemy niepełnej oceny prawnej dokonanych ustaleń faktycznych, jak również uzupełnienia uzasadnienia prawnego i faktycznego rozstrzygnięcia wydanego przez organ pierwszej instancji (s. 5-6 zaskarżonej decyzji) mogły zostać uzupełnione w drugiej instancji. Wobec wyczerpujących ustaleń faktycznych nie było przeszkód, aby organ odwoławczy dokonał ostatecznej subsumpcji i ustalenia konsekwencji prawnych stanu faktycznego sprawy. Sąd zauważył przy tym, że organ odwoławczy zastosował w przedmiotowej sprawie wyjątkową i obwarowaną szeregiem ograniczeń kompetencję orzekania kasatoryjnego już po raz trzeci (poprzednie decyzje kasatoryjne zostały wydane 25 lutego 2019 r. i 21 listopada 2019 r.). W takiej sytuacja dalsze wykonywanie tego rodzaju kompetencji może zostać oceniane jako prowadzące do jej procesowego nadużycia.

Rozpoznając sprawę ponownie Kolegium opisaną na wstępie decyzją utrzymało decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu wskazało, że ustawodawca w Rozdziale 4 u.o.p. zatytułowanym "Ochrona terenów zieleni i zadrzewień" zawarł ustawowe wymogi związane z realizacją celów ochrony przyrody w odniesieniu do terenów zieleni i zadrzewień. Między innymi określone zostały materialnoprawne warunki dopuszczalności usunięcia drzew i krzewów z terenów nieruchomości, przesłanki przedmiotowe i podmiotowe udzielenia przez właściwy organ zgody na takie usunięcie, warunki formalne wniosku o wydanie zezwolenia i wyłączenia przedmiotowe.

Wycięcie drzew lub krzewów z terenu konkretnej nieruchomości w świetle art. 83 ust. 1 u.o.p. wiąże się z koniecznością uzyskania od właściwego organu stosownego zezwolenia udzielanego na wniosek posiadacza nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej. Decyzja zezwalająca bądź też odmawiająca wyrażenia zgody na wycięcie drzew, wydawana jest w ramach uznania administracyjnego. Wniosek określonego podmiotu o zezwolenie na usunięcie drzew z nieruchomości winien być wszechstronnie rozważony i to zarówno w kontekście interesu wnioskodawcy, jak i interesu publicznego.

Ustawodawca pozwala odstąpić od zasady nakazującej chronić drzewa przed wycięciem, jeżeli wymaga tego uzasadniony interes wnioskodawcy. Przepis art. 83 u.o.p. nie określa szczegółowych przesłanek, kryteriów określających przypadki, które obligują organ administracji do udzielenia takiego pozwolenia lub odmowy jego wydania. Organ konfrontuje interes publiczny wartościujący drzewo, jako element przyrody, który należy zachować i chronić, z innymi interesami, tak partykularnymi, jak i publicznymi, tyle że zawsze o odmiennej charakterystyce. Uwzględnienie wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy interes publiczny, reprezentowany przez wartość przyrodniczą drzewa, będzie kolidował z realizacją innego interesu, którego aksjologiczny ładunek jest wyższy. Rolą organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie wydania zezwolenia na usunięcie drzewa jest ów konflikt rozstrzygnąć i przesądzić, czy podana we wniosku przyczyna usunięcia drzewa jest niezbędna do urzeczywistnienia interesu reprezentującego wartość zasługującą na większą ochronę z uwagi na jej aksjologiczne usytuowanie w hierarchii niż to drzewo (powołał się na wyrok WSA w Rzeszowie z 9 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 292/18). Zatem, w przypadku rozstrzygnięcia zawierającego elementy uznania administracyjnego jego kontrola sprowadza się do oceny, czy organ przed wydaniem decyzji prawidłowo przeprowadził postępowanie, czy podjął wszystkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czy właściwie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i nie przekroczył granic swobodnego uznania administracyjnego, a także czy rozstrzygnięcia takie nie posiadają cech dowolności oraz, czy w sposób należyty zostały wyważone interesy społeczne i uzasadnione interesy stron postępowania.

Na tle sprawy organ stwierdził, że wnioskodawca występując o wydanie decyzji zezwalającej na usunięcie drzew wskazał, iż rosną one w pasie drogowym drogi powiatowej, większość drzew jest w bardzo złej kondycji biologicznej, posiadają posusz w koronach, który podczas silnych wiatrów spada na jezdnię, większość drzew posiada wypróchnienia, niektóre drzewa rosną w rowie, utrudniając odpływ wody, kilka drzew rośnie na poboczu drogi powodując zagrożenie, stwarzają zagrożenie dla bezpieczeństwa w ruchu kołowym i pieszym użytkowników drogi oraz utrudniają odpowiednie utrzymanie drogi.

W toku powadzonego postępowania organ przeprowadził w dniu 10 maja 2019 r. oględziny, w których uczestniczył biegły z zakresu pielęgnacji roślin i dendrologii – J.G.. W sporządzonej opinii wyjaśnił, iż oceny stanu drzew dokonał za pomocą wizualnej metody oceny statyki drzew (VTA-Visual Tree Assessment) uwzględniającej aspekty zarówno biologiczne, jak i mechaniczne przy ocenie ich kondycji. Biegły wskazał, że ogólny stan zdrowotny i techniczny większości drzew był dalece niezadawalający. Drzewa, w większości kilkudziesięcioletnie samosiewy, posiadały liczne ubytki wgłębne, w tym kominowe otwarte i zamknięte pnie, wypełnione zgniliznami twardymi i miękkimi. Wiele drzew charakteryzowało się wysokim, procentem zamarcia koron, zwykle w granicach 60-80%. Na niektórych osobnikach występowały owocniki grzybów rozkładających drewno drzew żywych — przez to stanowiły rozsadnik chorób infekujących sąsiednie, zdrowe drzewa. W koronach większości drzew występował ponadnormatywny, liczny gruby i średni posusz. Biegły wskazał numery drzew, które winny być przedmiotem wycinki (w sumie 47 szt). Wskazał również, iż szczegółowe opisy stanu poszczególnych drzew dyktował protokolantowi i zapisane zostały w kolumnie nr 9 formularza — załącznika do protokołu z oględzin przeprowadzonych dniu 10 maja 2019 r. Z opinii i protokołu wynika, iż drzewa objęte odmową zezwolenia na usunięcie, to drzewa których biegły nie wskazał w opinii jako te, które winne być przedmiotem wycinki. Z kolei drzewa, co do których umorzono postępowanie, to drzewa, co do których wnioskodawca wycofał wniosek, przychylając się do stanowiska, iż pozostają one do pielęgnacji.

Odnosząc się natomiast do podniesionych zarzutów Kolegium stwierdziło, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący braku rzetelnej, merytorycznej oceny dokumentu prywatnego, sporządzonego przez M. S. i dostarczonego przez jednego z uczestników postępowania. Kwestia ta została rozstrzygnięta przez WSA w wyroku z 6 października 2020 r., gdzie Sąd wskazał, iż: "organ pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że powyższy dokument (tzw. prywatna ekspertyza) nie może być bezpośrednim źródłem ocen specjalistycznych dla organu orzekającego w sprawie. Jakkolwiek nie jest wykluczone, że tego rodzaju prywatna ekspertyza może podważyć wiarygodność opinii biegłego lub wywołać uzasadnione wątpliwości co do jej prawidłowości lub rzetelności, to jednak ze względu na zróżnicowanie zakresów specjalistycznych ocen opinii dendrologicznej i prywatnej ekspertyzy arborystycznej w przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, że brak było podstaw do dokonywania tego rodzaju weryfikacji". Na tej podstawie Kolegium stwierdziło, że jest związane tym stanowiskiem. Z kolei w piśmie z 8 stycznia 2020 r. Dyrektora M. Parku Narodowego, wyjaśniono, że drzewa będące przedmiotem wniosku o wycinkę znajdują się na działkach stanowiących drogę powiatową nr 1909R K.. Działki te choć znajdują się w granicach M. Parku Narodowego, to nie leżą jednak na obszarze objętym ochroną krajobrazową, brak jest zatem podstaw do zastosowania procedury uzgodnieniowej. W wyroku WSA wskazał również, iż "zastrzeżenie zawarte w piśmie Dyrektora Parku co do rozważenia konieczności wystąpienia przez właściwy organ na podstawie art. 15 ust. 3 u.o.p. do ministra właściwego do spraw środowiska o wydanie zezwolenia na odstępstwa od zakazów, o których mowa w art. 15 ust. 1 u.o.p., dotyczy etapu wykonywania decyzji zezwalającej na usunięcie drzew lub krzewów, jeśli w procesie usuwania tego rodzaju zieleni mogłoby dojść do zakłócenia lub niszczenia różnych form bytowania zwierząt znajdujących się na terenie parku narodowego (zob. np. art. 15 ust. 1 pkt 3 u.o.p.) lub naruszenia innych zakazów wskazanych w art. 15 ust. 1 u.o.p."

Kolegium zaznaczyło również, że czas między 1 marca a 15 października jest powszechnie uznawany za okres lęgowy ptaków. To określenie zwyczajowe, ale nieujęte czasowo w ustawie ani żadnym rozporządzeniu, natomiast siedliska ptaków, szczególnie tych pod ochroną, są pod nadzorem cały rok. Ustalenie w decyzji terminu usunięcia drzew do dnia 31 grudnia 2020 r., z wyłączeniem okresów lęgowych ptaków, odpowiada wymogom ochrony ptaków. Ponadto w pouczeniu organ zawarł zalecenie, że w przypadku stwierdzenia obecności gatunków chronionych, ich siedlisk, ostoi bądź gniazd, przed przystąpieniem lub w trakcie wykonywania decyzji, należy wstrzymać wycinkę drzew do czasu uzyskania zezwolenia na odstępstwa od zakazów zawartych w art. 51 i 52 ustawy. Wskazano, że ze stosownym wnioskiem należy zwrócić się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, gdyż postanowienia decyzji nie są tożsame z uzyskaniem zezwolenia na odstępstwa od zakazów zawartych w art. 51 i 52 ustawy. Na tej podstawie odparło również zarzut nie przeprowadzenia oględzin wiosną 2020 r. Wskazało także, że wbrew zarzutom odwołania, w uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że organ uznał, iż przedsięwzięcie nie będzie potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a usunięcie drzew nie wpłynie negatywnie na integralność obszarów Natura 2000, nie pogorszy stanu siedlisk przyrodniczych ani nie wpłynie negatywnie na gatunki będące przedmiotem ochrony obszarów Natura 2000, co odpowiada wymogom z art. 96 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko.

Za bezzasadny organ uznał również zarzut odnośnie przyjęcia nierzeczywistej przyczyny usunięcia drzew, naruszenia zasady prawdy obiektywnej i jej gwarancji, przekroczenia granic uznania administracyjnego. Organ II instancji podkreślił, że wnioskodawca w złożonym wniosku wyraźnie określił przesłanki, którymi kierował się składając wniosek. Ich zasadność odnośnie stanu drzew zweryfikował biegły w toku przeprowadzonych oględzin oraz w sporządzonej opinii. Powyższe ustalenia stanowiły podstawę przyjętego rozstrzygnięcia.

Nie zgodził się również z zarzutem braku podstaw nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Z załącznika do protokołu oględzin w pozycji opis drzewa określony został przez biegłego stan każdego drzewa objętego wnioskiem. Drzewa, co do których organ zezwolił na usunięcie są obumarłe w całości lub w znacznej części, ewentualnie ich żywotność jest w znacznym stopniu obniżona, niektóre grożą powaleniem, zagrażają bezpieczeństwu, czy też są pochylone w stronę drogi albo rosną w rowie, utrudniając przepływ wody. Ustalony z kolei stan drzew uzasadniał odstąpienie od naliczania opłat za usunięcie drzew, bowiem zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 5 ustawy, nie nalicza się opłat za usunięcie drzew, które zagrażają bezpieczeństwu ruchu drogowego.

W skardze do Sądu Towarzystwo Ochrony Przyrody wniosło o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium zarzucając jej naruszenie:

- art. 7, 10 § 1, art. 138 §1 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik ostatecznego rozstrzygnięcia,

- art. 170 p.p.s.a. poprzez nie wypełnienie zaleceń, zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA z dnia 6 października 2020r. o sygn. akt Il SA/Rz 727/20.

2) o uchylenie decyzji Wójta Gminy K. z [...] marca 2020r., oraz o zasądzenie kosztów postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Uzasadniając postawione zarzuty wskazało, że naruszenie:

- art. 7 k.p.a. polega na nierozpatrzeniu należycie stanu faktycznego i prawnego sprawy w związku z art. 15 ust. 1 pkt. 5 u.o.p., w związku z art. 5 pkt. 26a w związku z art. 15 ust. 1 pkt. 20 u.o.p. poprzez nie wzięcie pod uwagę naruszenia ustawowych zakazów obowiązujących w parku narodowym w szczególności niszczenia i uszkadzania roślin, do których zaliczone są drzewa, a także zakłócania ciszy,

- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niedopełnienie ustawowego obowiązku powiadomienia stron, w tym o możliwości wniesienia końcowych uwag i wniosków w sprawie,

- art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. (poprzez jego nie zastosowanie), w związku z art. 83f ust. 1 pkt. 11 u.o.p. ponieważ, odnośnie drzew usuwanych z terenów parków narodowych nieobjętych ochroną krajobrazową — nie stosuje się przepisu art. 83 ust. 1 tej ustawy, na podstawie którego zaskarżone zezwolenie na usunięcie drzew zostało wydane.

- art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie w zaskarżonym rozstrzygnięciu,

- art. 170 p.p.s.a. poprzez nie uwzględnienie wskazówek zawartych w prawomocnym wyroku WSA w Rzeszowie z 6 października 2020r. sygn. akt Il SA/Rz 727/20 nie wyjaśniono należycie zgodności udzielonego zezwolenia na usunięcie drzew z ustawowymi zakazami, obowiązującymi na terenie parku narodowego i wskazanymi w jednostce redakcyjnej przepisu art. 15 ust. 1 u.o.p.

Decyzji organu I instancji zarzuciło naruszenie:

- art. 105 § 1 k.p.a., w związku z art. 83f ust. 1 pkt. 11 u.o.p. w odniesieniu do tej części zezwolenia, która rozstrzygała o wniosku Powiatowego Zarządu Dróg w [...] w zakresie dotyczącym drzew rosnących w M. Parku Narodowym, na terenie gdzie jak to ustalono nie obowiązywała ochrona krajobrazowa,

- art. 107 § 3 k.p.a., w związku z art. 96 ust. 1 i art. 96 ust. 2 pkt. 4 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez brak uzasadnienia faktycznego decyzji I instancyjnej dotyczącego wyniku rozważenia przez Wójta Gminy K. okoliczności, czy zezwolone usunięcie 47 drzew nie będzie potencjalnie znacząco oddziaływać na obszary sieci Natura 2000 — obszar specjalnej ochrony ptaków "B." (PLB 180002) oraz specjalny obszar ochrony siedlisk "Ostoja M." (PLH 180001).

Z kolei Stowarzyszenie Pracownia na rzecz Wszystkich Istot w skardze do Sądu zarzuciło naruszenie:

- art. 7 w zw. art. 75 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 153 w zw. z art. 64e p.p.s.a. — poprzez nieprawidłowe przyjęcie, iż w sprawie organ związany był oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 października 2020 [pic]r. (sygn. akt Il SA/Rz 727/20), a w konsekwencji brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego i jego swobodnej oceny;

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej "Ekspertyzie dendrologicznej drzew metodą VTA" sporządzonej przez dr inż. M. S.;

- art. 78 § 1 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia mającego znaczenie dla sprawy wniosku dowodowego skarżącego i w konsekwencji brak uzupełnienia postępowania dowodowego o opinię biegłego, rozstrzygającą, która z opinii stanowiących materiał dowodowy jest bardziej zasadna, prawidłowa i wiarygodna;

- art. 15 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego w rezultacie braku przeprowadzenia zgodnego z przepisami prawa postępowania rozpoznawczego i dwukrotnego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a jedynie dokonanie kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do decyzji organu I instancji;

- art. 83 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 83a ust. 1 u.o.p. poprzez wydanie decyzji o zezwoleniu na usunięcie drzew, pomimo braku rzeczywistej przyczyny wydania wspomnianego zezwolenia, a także przekroczenie granic uznania administracyjnego;

- art. 86 ust. 1 pkt 4 i pkt 5 u.o.p. - poprzez brak naliczenia opłaty za usunięcie drzew, mimo że drzewa te nie zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych lub funkcjonowaniu urządzeń, a także drzewa te nie zagrażają bezpieczeństwu ruchu drogowego;

-art. 96 ust. 1, ust. 2 pkt 4 oraz ust. 3 pkt 1-5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez brak pełnego, zgodnego z prawem rozważenia, przed wydaniem decyzji o zezwoleniu na usunięcie drzew potencjalnego, znaczącego oddziaływania na obszary Natura 2000 (Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków B. PLB180002 oraz Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk Ostoja M. PLHI 80001);

- art. 33 ust. 1 u.o.p. poprzez wydanie decyzji, której wykonanie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszarów Natura 2000 (Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków B. PLB180002 oraz Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk Ostoja M. PLHI 80001), w tym w szczególności: pogorszy stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszary Natura 2000; wpłynie negatywnie na gatunki, dla których ochrony zostały wyznaczone obszary Natura 2000 lub pogorszy integralność obszarów Natura 2000 lub ich powiązań z innymi obszarami.

Na tych podstawach wniosło o:

1) uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z [...] grudnia 2020 r. (znak: [...]);

2) zasądzenie kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu do zarzutu związania organu wskazówkami Sądu wskazało, że wprawdzie zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, jednak w przedmiotowej sprawie przepis ten nie powinien być przez organ zastosowany, ze względu na wyłączenie zawarte w art. 64e p.p.s.a. Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia bowiem jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., nie ma on możliwości oceny stanu faktycznego sprawy, a tym bardziej decydowania, czy konkretny dowód — w tym wypadku prywatna ekspertyza powinien być wzięty pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy administracyjnej przez organ orzekający po przekazaniu mu sprawy do ponownego [pic]rozpoznania. W związku z powyższym wskazało, że Kolegium nie było związane oceną prawną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w skaldzie trzech sędziów podstawie art 119 pkt 2 i 120 p.p.s.a.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy u.o.p.

Zgodnie z art. 83 u.o.p.:

1. Usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek:

1) posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości(...)

Na podstawie art. 83a: zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a w przypadku gdy zezwolenie dotyczy usunięcia drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków - wojewódzki konserwator zabytków.

2a. Zezwolenie na usunięcie drzewa w pasie drogowym drogi publicznej, z wyłączeniem obcych gatunków topoli, wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska.

3. Zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu na obszarach objętych ochroną krajobrazową w granicach parku narodowego albo rezerwatu przyrody wydaje się po uzgodnieniu odpowiednio z dyrektorem parku narodowego albo regionalnym dyrektorem ochrony środowiska.

4. Organ właściwy do wydania zezwolenia, o którym mowa w ust. 2a i 3, niezwłocznie przekazuje do uzgodnienia projekt zezwolenia wraz z aktami sprawy, w tym dokumentację fotograficzną drzewa lub krzewu.

5. W razie potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego regionalny dyrektor ochrony środowiska albo dyrektor parku narodowego zawiadamia o jego wszczęciu.

6. Niewyrażenie stanowiska w terminie 30 dni, a w przypadku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego - 60 dni, od dnia otrzymania projektu zezwolenia, o którym mowa w ust. 2a i 3, przez organ, do którego zwrócono się o zajęcie stanowiska, uznaje się za uzgodnienie zezwolenia.

7. Jeżeli liczba stron postępowania o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

W myśl art. 83b : Wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu zawiera:

1) imię, nazwisko i adres albo nazwę i siedzibę posiadacza i właściciela nieruchomości albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego;

2) oświadczenie o posiadanym tytule prawnym władania nieruchomością albo oświadczenie o posiadanym prawie własności urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego;

3) zgodę właściciela nieruchomości, jeżeli jest wymagana, lub oświadczenie o udostępnieniu informacji, o której mowa w art. 83 ust. 4;

4) nazwę gatunku drzewa lub krzewu;

5) obwód pnia drzewa mierzony na wysokości 130 cm, a w przypadku gdy na tej wysokości drzewo:

a) posiada kilka pni - obwód każdego z tych pni,

b) nie posiada pnia - obwód pnia bezpośrednio poniżej korony drzewa;

6) wielkość powierzchni, z której zostanie usunięty krzew;

7) miejsce, przyczynę, termin zamierzonego usunięcia drzewa lub krzewu, oraz wskazanie czy usunięcie wynika z celu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej;

8) rysunek, mapę albo wykonany przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane projekt zagospodarowania działki lub terenu w przypadku realizacji inwestycji, dla której jest on wymagany zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - określające usytuowanie drzewa lub krzewu w odniesieniu do granic nieruchomości i obiektów budowlanych istniejących lub projektowanych na tej nieruchomości;

9) projekt planu:

a) nasadzeń zastępczych, rozumianych jako posadzenie drzew lub krzewów, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew lub o powierzchni nie mniejszej niż powierzchnia usuwanych krzewów, stanowiących kompensację przyrodniczą za usuwane drzewa i krzewy w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska lub

b) przesadzenia drzewa lub krzewu

- jeżeli są planowane, wykonany w formie rysunku, mapy lub projektu zagospodarowania działki lub terenu, oraz informację o liczbie, gatunku lub odmianie drzew lub krzewów oraz miejscu i planowanym terminie ich wykonania;

10) decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach albo postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000, w przypadku realizacji przedsięwzięcia, dla którego wymagane jest ich uzyskanie zgodnie z ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, oraz postanowienie uzgadniające wydawane przez właściwego regionalnego dyrektora ochrony środowiska w ramach ponownej oceny oddziaływania na środowisko, jeżeli jest wymagana lub została przeprowadzona na wniosek realizującego przedsięwzięcie;

11) zezwolenie w stosunku do gatunków chronionych na czynności podlegające zakazom określonym w art. 51 ust. 1 pkt 1-4 i 10 oraz w art. 52 ust. 1 pkt 1, 3, 7, 8, 12, 13 i 15, jeżeli zostało wydane ( ust. 1 ).

2. Oświadczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.

Według art. 83 c:

1. Organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu przed jego wydaniem dokonuje oględzin w zakresie występowania w ich obrębie gatunków chronionych.

2. W przypadku stwierdzenia, że usunięcie drzewa lub krzewu spowoduje naruszenie zakazów w stosunku do gatunków chronionych, postępowanie zawiesza się do czasu przedłożenia zezwolenia na czynności podlegające zakazom w stosunku do tych gatunków.

3. Wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu może być uzależnione od określonych przez organ nasadzeń zastępczych lub przesadzenia tego drzewa lub krzewu.

W myśl z kolei art. 83d.

1. Zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu określa:

1) imię, nazwisko i adres albo nazwę i siedzibę wnioskodawcy;

2) miejsce usunięcia drzewa lub krzewu;

3) nazwę gatunku drzewa lub krzewu;

4) obwód pnia drzewa mierzony na wysokości 130 cm, a w przypadku gdy na tej wysokości drzewo:

a) posiada kilka pni - obwód każdego z tych pni,

b) nie posiada pnia - obwód pnia bezpośrednio poniżej korony drzewa;

5) wielkość powierzchni, z której zostanie usunięty krzew;

6) wysokość opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu;

7) termin usunięcia drzewa lub krzewu (...).

Dokonując analizy zacytowanych wyżej przepisów na tle sprawy stwierdzić należy, że w sprawie bezsporne jest, że wniosek o wycinkę spełniał wymogi formalne z art. 83 b u.o.p., co w sprawie nie było kwestionowane. Wnioskodawca przedstawił oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomościami, których dotyczył wniosek, które w sprawie zostało zweryfikowane. Na podstawie art. 83a pkt 2a u.o.p. zezwolenie na wycinkę drzew zostało uzgodnione z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska poprzez milczące wyrażenie zgody na podstawie art. 83a pkt 6 u.o.p. Wyjaśniona również została kwestia braku uzgodnienia z Dyrektorem M. Parku Narodowego. Powtórzyć należy za organami, jak również za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie w wyroku II SA/Rz 727/20, że w piśmie z 8 stycznia 2020 r. Dyrektor M. Parku Narodowego jednoznaczne stwierdził, że działki 293/17 ( K.) i 92/4 (G.) stanowiące drogę powiatową nr 1909R znajdują się w granicach M. Parku Narodowego, ale nie są objęte ochroną krajobrazową. Jednocześnie zamieszczone zastrzeżenie, co do rozważenia konieczności wystąpienia przez właściwy organ na podstawie art. 15 ust. 3 u.o.p. do ministra właściwego do spraw środowiska o wydanie zezwolenia na odstępstwa od zakazów, o których mowa w art 15 ust. 1 u.o.p. dotyczy etapu wykonania decyzji, na wypadek stwierdzenia w procesie usuwania zieleni, że mogłoby dojść do zakłócenia lub niszczenia form bytowania zwierząt znajdujących się na terenie parku narodowego lub naruszenia innych zakazów wskazanych w art. 15 ust. 1 u.o.p. Przed wydaniem decyzji przeprowadzono wymagane prawem art. 83c u.o.p. oględziny z udziałem wszystkich stron postępowania, podczas których wykonano dokumentację fotograficzną. Do protokołu dołączono w formie załącznika wykaz drzew wnioskowanych do wycinki z opisem gatunku, oznaczenia na drzewie, lokalizacji w km, przeznaczenie terenu, na którym rosną drzewa, obwód drzewa na wysokości 5 i 130 cm oraz opis drzewa.

Analiza treści wydanej decyzji zezwalającej na usunięcie drzew zawiera wszystkie niezbędne elementy wymienione w cytowanym przepisie art. 83 d u.o.p.

Zatem przeprowadzona pod względem formalnym kontrola zaskarżonej decyzji wypadła pomyślnie. Przechodząc do analizy merytorycznej, tytułem wstępu wyjaśnić należy, że niekwestionowane jest, że ochrona drzew przewidziana w ustawie o ochronie przyrody jest ukierunkowana na zachowanie tego elementu przyrody, co jest związane z możliwością uzależnienia przez organ zgody na usunięcie drzewa od jego przesadzenia, lub zastąpienia innym drzewem, wiążącą się ze znacznymi opłatami i wysokimi sankcjami w razie naruszenia obowiązującego zakazu usunięcia drzewa (zob. także K. Gruszecki, Komentarz do art. 83 (d) (w:) Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz, Warszawa 2017, SIP Lex, nr 1 wraz z powołaną literaturą i orzecznictwem). Ochrona uregulowana jest zarówno w Konstytucji RP jaki i w u.o.p. Przewidziane w art. 83 ust. 1 ustawy zezwolenie na wycięcie drzew jest wyjątkiem od reguły zachowania drzew jako podlegającego ochronie prawnej elementu przyrody. Zezwolenie na wycięcie drzew nastąpić może jedynie w sytuacji, gdy jego przyczyna zostanie przez organ uznana za przyczynę ważną, uzasadniającą rezygnację z przewidzianej ustawą zasady ochrony istniejących drzew. Postulat zachowania substancji drzew, poza art. 83 ust. 1 ustawy, przewidującym konieczność uzyskania zezwolenia na wycięcie drzewa lub krzewu, znalazł swój wyraz także w art. 83c ust. 3 ustawy, który przewiduje, że wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu może być uzależnione od określonych przez organ nasadzeń zastępczych lub przesadzenia tego drzewa lub krzewu. Ponadto w art. 85 ust. 1 i 2 tej ustawy przewidziano, że za usunięcie drzew wymierza się opłatę na podstawie stawki zależnej od obwodu pnia i gatunku drzewa.

Podkreślenia również wymaga, że decyzja zezwalająca bądź też odmawiająca wyrażenia zgody na wycięcie drzew nie jest decyzją związaną. Wręcz przeciwnie oparta jest na uznaniu administracyjnym. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 10 stycznia 2012 r. sygn. II OSK 830/11 ( to i wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach orezczenia.nsa.gov.pl), w szczególności zaakceptować należy pogląd, iż przepis art. 83 ust. 1 u.o.p. normujący udzielenie przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta zezwolenia na wycięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości na wniosek jej posiadacza, kreuje swobodę decyzyjną co do udzielenia zezwolenia na wycięcie drzew. Nie określając żadnych szczegółowych przesłanek, uwzględnienie których warunkowałoby możliwość udzielenia takiego zezwolenia, nakłada na organ administracji obowiązek wzięcia pod uwagę, obok ogólnych wskazówek aksjologicznych (interesu społecznego i słusznego interesu strony), celu regulacji, określonych w rozdziale 1 ustawy o ochronie przyrody (zwłaszcza w art. 1, art. 2 czy art. 5 pkt. 27 tej ustawy)." Uznaniowy charakter decyzji oznacza, że jej wydanie winno być oparte o uprzednio rzetelnie przeprowadzone postępowanie administracyjne prowadzące do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a.). Innymi słowy, wniosek o zezwolenie na usunięcie drzew z nieruchomości winien być wszechstronnie rozważony i to zarówno w kontekście interesu wnioskodawcy, jak i interesu publicznego wynikającego z prawnego obowiązku ochrony elementów przyrody, z uwzględnieniem właściwych przepisów prawa materialnego, a rozważania te w oczywisty sposób muszą znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.).

Organ administracji, działając w granicach uznania administracyjnego, powinien rozważyć, które spośród prawnie dopuszczalnych rozstrzygnięć jest w danym wypadku celowe. Podejmując rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego organ administracyjny jest przy tym zobowiązany uwzględnić interes społeczny i słuszny interes obywatela (por. wyrok NSA z 15 kwietnia 1999 r. sygn. II SA 303/99). Sądowa kontrola prawidłowości decyzji administracyjnych wydanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ przed wydaniem decyzji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, a także czy organ właściwie wykorzystał przysługujące mu uprawnienia i nie przekroczył granic swobodnego uznania administracyjnego, czy rozstrzygnięcia takie nie posiadają cech dowolności, czy w sposób należyty zostały wyważone interesy społeczne i uzasadnione interesy stron postępowania.

Interes społeczny i interes publiczny jest w niniejszej sprawie tożsamy z zasadami ochrony przyrody i podlega silnej ochronie konstytucyjnej. Zgodnie z art. 5 Konstytucji, określającym zasadę niepodległości państwa, Rzeczpospolita Polska strzeże niepodległości i nienaruszalności swojego terytorium, zapewnia wolności i prawa człowieka i obywatela oraz bezpieczeństwo obywateli, strzeże dziedzictwa narodowego oraz zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju. Art. 74 Konstytucji w całości poświęcony jest bezpieczeństwu ekologicznemu i ochronie środowiska. Zgodnie z ust. 1, 2, 4: 1. Władze publiczne prowadzą politykę zapewniającą bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom. 2. Ochrona środowiska jest obowiązkiem władz publicznych. 4. Władze publiczne wspierają działania obywateli na rzecz ochrony i poprawy stanu środowiska. Art. 86 Konstytucji ustanawiający obowiązek dbałości o stan środowiska, stanowi, że każdy jest obowiązany do dbałości o stan środowiska i ponosi odpowiedzialność za spowodowane przez siebie jego pogorszenie. Zasady tej odpowiedzialności określa ustawa.

Przywołane wyżej wartości konstytucyjne ustawa o ochronie przyrody. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 8 i 9 ochrona przyrody, w rozumieniu ustawy, polega na zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody w tym zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewień. Zgodnie z ust. 2 pkt 5 celem ochrony przyrody jest ochrona walorów krajobrazowych, zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewień. Art. 4 tej ustawy stanowi, że obowiązkiem organów administracji publicznej, osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych oraz osób fizycznych jest dbałość o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym ( patrz np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 996/20 ).

Ta szeroko opisana ochrona nie oznacza bezwzględnego zakazu wycinki. Gdy kolizja interesów sprowadzać się będzie do sytuacji, że bezwzględna ochrona przyrody prowadzić będzie do zagrożenia zdrowia i życia ludzi należy dać prymat drugiemu z wskazanych dóbr.

Analiza przebiegu postępowania wskazuje, że organ zachował standardy procedury. W postępowaniu zapewniono czynny udział stron, w tym dopuszczono do udziału występujące aktualnie w charakterze skarżących Stowarzyszenia.

Również przeprowadzone przez organy postępowanie dowodowe, jak i wyciągnięte na jego podstawie wnioski nie nasuwają wątpliwości co do tego, że organy należycie wyważyły interes publiczny, interes społeczny i interes wnioskodawcy uwzględniając z jednej strony potrzebę ochrony przyrody z drugiej zaś ochronę osób przed zagrożeniem związanym z pozostawieniem elementów przyrody, w tym drzew w nienaruszonym stanie, który jak się okazało stanowił źródło zagrożenia dla znacznej ilości osób poruszających się drogą wzdłuż, której te drzewa rosną. W toku postępowania organ przeprowadził oględziny, w których uczestniczył biegły z zakresu pielęgnacji roślin i dendrologii. Biegły wskazał, że ogólny stan zdrowotny i techniczny większości drzew był dalece niezadawalający, co zostało w sposób szczegółowy opisany w złączniku do opinii, w którym dokonano opisu wszystkich zgłoszonych do wycinki drzew. Sąd nie znajduje podstaw do podważania wyników tej opinii. Została ona sporządzona przez podmiot zewnętrzny, w zakresie przysługujących mu kompetencji, gwarantując obiektywizm i niezależność opinii. Wyniki tej opinii nie mogą zostać skutecznie podważone przez wyniki opinii sporządzonej przez specjalistę z zakresu arborystyki. Odnosząc się w tym miejscu do postawionego zarzutu naruszenia art. 170, 153 p.p.s.a. w zw. z art. 64e p.p.s.a. postawionego przez Stowarzyszenie Pracownia na rzecz Wszystkich Istot, a polegającego na sprzecznym z instytucją sprzeciwu przyjęciu związania organu II instancji oceną merytoryczną Sądu wyrażoną w uzasadnieniu wyroku rozpoznającego sprzeciw sygn. akt II SA/Rz 727/20, uznać go należy za niemający wpływu na wynik postępowania. Nie jest kwestionowany zakres kontroli sądu w sprawach dotyczących sprzeciwu. W art. 64e p.p.s.a. ustawodawca jednoznacznie określił, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.

W powołanym wyroku, Sąd nie związał organu jakąkolwiek oceną dowodów, wskazał jedynie, że materiał dowodowy w tym sporządzona opinia biegłego dendrologa jest wystraczającym dowodem do dokonania ustaleń koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy, co między innymi stanowiło podstawę kasatoryjnego rozstrzygnięcia Sądu. W aktualnie prowadzonym postępowaniu organ zgodnie ze wskazówkami Sądu wydanymi wyłącznie w oparciu art. 138 § 2 k.p.a. dokonał prawidłowej oceny dowodów, której poprzednio zaniechał, przyjmując, że opinia biegłego dendrologa jest wystarczająca do oceny kondycji zdrowotnej zgłoszonych do wycinki drzew. Zatem użycie przez organ II instancji nieprawidłowego sformułowania związania wyrokiem Sądu, w sytuacji gdy organ dokonał oceny dowodu pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Bezzasadny pozostaje również zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. niewyjaśnienia powodów, dla których organ nie dał wiary Ekspertyzie dendrologicznej drzew sporządzonej przez M. S.. Wbrew zarzutowi organ kwestię tą wyjaśnił, aczkolwiek inaczej niż oczekiwały to strony skarżące. Słusznie bowiem przyjął, że opinia ta została sporządzona w zupełnie innym kierunku aniżeli opinia dendrologiczna. Sporządzając ją autorka nie zaprzeczyła złego stanu drzew wskazując szereg czynności, jakie należy podjąć celem ich zachowania uznając, że pełnią bardzo ważne funkcje krajobrazowe i przyrodnicze. Nie kwestionował tego biegły dendrolog, który jednak jasno wyjaśnił jaki procent obumarcia występuje w stosunku do każdego zgłoszonego do wycinki drzewa, który wahał się pomiędzy 60-80%. Miarkując zatem z jednej strony potrzebę ochrony drzew ze stwierdzanym ich stanem zdrowotnym z koniecznością zapewnienia przez zarządcę dróg bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego, w sposób uzasadniony organ dał prymat drugiemu ze wskazanych dóbr. Nie bez znaczenia dla oceny powyższego dowodu pozostaje fakt, że została ona sporządzona na zlecenie uczestnika postępowania.

W wyroku z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 922/17 Naczelny Sąd Administracyjny ważąc niejako podlegające ochronie interesy wskazał, że nie można pozostawać obojętnym na fakt, że właściciel drzew powinien utrzymywać prawidłowy stan drzew i ich odległości od urządzeń energetycznych. Z kolei przedsiębiorca odpowiadający za prawidłowe funkcjonowanie sieci do przesyłu energii elektrycznej, zobowiązany jest do utrzymywania jej w prawidłowym stanie, a więc także do usuwania drzew rosnących zarówno bezpośrednio pod tymi liniami, jak też w najbliższym sąsiedztwie. W niniejszej sprawie zarządca drogi Powiatowy Zarząd Dróg w [...] także jest odpowiedzialny za bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego na drodze powiatowej wzdłuż, której rosną przedmiotowe drzewa. Ewentualne zaniechania w wykonaniu zabiegów na uszkodzonych drzewach może powodować liczne szkody i implikować odpowiedzialność zarządcy tej drogi za zaistnienie tych szkód.

Odnosząc się w tym miejscu do podnoszonego przez Towarzystwo Ochrony Przyrody naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez nie dopełnienie przez organ odwoławczy ustawowego obowiązku powiadomienia stron przed wydaniem decyzji o możliwości wniesienia końcowych uwag i wniosków, zwrócić należy uwagę, że zaskarżona decyzja organu II instancji została wydana po uchyleniu przez WSA poprzedniej decyzji Kolegium z 26 maja 2020 r., nr SKO.4170.20.839.2020. Przed wydaniem tej decyzji organ zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z wniesionym odwołaniem oraz pouczył o możliwości wypowiedzenia się w sprawie ( zawiadomienie z 16 kwietnia 2020 r.). Sąd uchylając tą decyzję wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia, w związku z czym bezzasadne było ponowne zawiadamianie stron, które powielałoby wyłącznie w treści i skutkach poprzednie zawiadomienie z 16 kwietnia 2020 r. Ponadto poza sformułowaniem powyższego zarzutu strona skarżąca nie wskazała jaki ewentualnie wpływ miał brak ponownego zawiadomienia jej o zabranym materiale dowodowym. Nie wskazała w skardze żadnych nowych dowodów, których przedstawienia została pozbawiona przez organ II instancji, a które mogłyby mieć ewentualny wpływ na podjęcie rozstrzygnięcia.

Niespójny z prezentowanym przez strony skarżące stanowiskiem wydaje się zarzut naruszenia art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 83f ust. 1 pkt 11 u.o.p. polegający na zakwestionowaniu potrzeby uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew z terenów parków narodowych nieobjętych ochroną krajobrazową.

Etap na jakim znajduje się postępowanie, fakt, że było ono przedmiotem rozpoznania nie tylko przez organy ale również Sąd, uniemożliwia zakwestionowanie causy jego prowadzenia. Poza tym należy zauważyć, że zasadą jest uzyskanie zezwolenia na wycinkę drzewa, wyjątkiem zwolnienie z tego obowiązku. Art. 83 f u.o.p., na który powołuje się Towarzystwo Ochrony Przyrody przewiduje kwestie zwolnień od obowiązku uzyskania zgody na wycinkę. Zwolnienia dotyczą między innymi drzew lub krzewów usuwanych z obszaru parku narodowego lub rezerwatu przyrody nieobjętego ochroną krajobrazową.

Jednocześnie kwestię zezwolenie na usunięcie drzewa w pasie drogowym drogi publicznej, reguluje art. 83a ust. 2a u.o.p., który stanowi, że zezwolenia takie z wyłączeniem obcych gatunków topoli, wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Przepis ten, prawidłowo powołany w decyzjach organów obu instancji, przesądza zatem konieczność wydania zezwolenia dla drzew, które znajdują się na obszarze parku narodowego nieobjętego ochroną krajobrazową, ale jednocześnie w pasie drogowym drogi publicznej.

Powołanie zaś przez organy obu instancji poza wskazanym art. 83a ust. 2a u.o.p. ogólnego przepisu dotyczącego zezwoleń art. 83 u.o.p. nie stanowi naruszenia prawa.

Z tych samych względów bezzasadny pozostaje zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 83 f ust. 1 pkt 11 u.o.p. poprzez bezpodstawne rozstrzygnięcie wniosku w zakresie drzew rosnących w M. Parku Narodowym, na terenie gdzie nie obowiązywała ochrona krajobrazowa.

Oczywiście bezzasadny pozostaje zarzut przyjęcia nierzeczywistej przyczyny usunięcia drzew, którą, jak próbuje dowieść Stowarzyszenie Pracownia na rzecz Wszystkich Istot była realizacja przedsięwzięcia pn.: "remont drogi powiatowej nr 1909R na odcinku od km 1+327 do 13 + 181". Jak wyjaśnił szczegółowo Powiatowy Zarząd Dróg w Jaśle, w piśmie kierowanym do Wójta Gminy K. z 15 listopada 2019 r., w sprawie realizacji wymienionej inwestycji toczy się postępowanie środowiskowe przed Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w [...] w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Ewentualne uwzględnienie w ramach w/w inwestycji planowanej wycinki, co do której toczy się postępowanie przed Wójtem Gminy K., nie wpłynie ani na zakres tego postępowania, ani na obowiązek jego przeprowadzenia. W świetle powyższego za bezzasadny ocenić należy zarzut dzielenia przedsięwzięcia ( salami slicing) w celu uniknięcia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 dla opisanej inwestycji, skoro w chwili obecnej takie postępowanie jest prowadzone. Jednocześnie w powołanym piśmie podtrzymano stanowisko, że powodem wystąpienia zarządcy nieruchomości drogowej z wnioskiem o wycinkę jest zły stan sanitarny i zdrowotny drzew oraz ich potencjalne zagrożenie dla zdrowia i życia użytkowników drogi. Zwrócono również uwagę na odrębny tryb finansowania obydwu zadań. Zadanie polegające na wycince drzew rosnących w pasie drogowym drogi powiatowej nr 1909R K. w km 2+648-12+845 realizowane ma być przez Powiatowy Zarząd Dróg w [...] ze środków własnych znajdujących się w planie finansowym jednostki. Tymczasem realizacja zadania pn. "remont drogi powiatowej nr 1909R na odcinku od km 1+327 do 13+181" zależna będzie od uzyskania odpowiedniego dofinasowania ze środków zewnętrznych.

Odnosząc się do postawionego w obydwu skargach zarzutu naruszenia art. 96 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko polegającego na niepełnym, zgodnym z prawem rozważeniu, przed wydaniem decyzji o zezwoleniu na usunięcie drzew potencjalnego, znaczącego oddziaływania na obszar Natura 2000 wyjaśnić należy, że w myśl postanowień art. 96 ust. 1 u.i.o.ś. organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia budowy lub wykonania robót budowlanych oraz zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części na podstawie Prawa budowlanego oraz do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia (czyli np. decyzji o pozwoleniu na budowę), innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji oraz przed przyjęciem tego zgłoszenia, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Przepis ten nakłada zatem na organy administracji architektoniczno-budowlanej obowiązek samodzielnego rozważenia, czy zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na obszar Natura 2000 na podstawie art. 59 ust. 2 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Podstawowym przepisem normującym ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 jest art. 59 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Natomiast zgodnie z art. 59 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko realizacja planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w art. 59 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli: przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony; obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 został stwierdzony na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Z przywołanych przepisów wynika, że przeprowadzenie oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 może mieć miejsce tylko w odniesieniu do inwestycji innych niż mogące zawsze oddziaływać na środowisko oraz mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko oraz jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony, w drodze postanowienia, przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska.

Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 Realizacja planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w ust. 1 wymaga – stosownie art. 59 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli: 1) przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony; 2) obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 został stwierdzony na podstawie art. 96 ust. 1. Planowana wycinka nie jest jednak inwestycją mogącą zawsze albo potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wymienioną w R.p.ś.

Z akt sprawy wynika, iż planowana wycinka dotyczy drzew wzdłuż pasa drogi, który choć znajduje się na terenie Narodowego Parku M. to jednak nie podlega jego ochronie, nie znajduje się na obszarze objętym formami ochrony przyrody wskazanymi w art. 6 ust. 1 u.o.p. Tym samym ochrona drzew planowanych do wycinki - zgodnie z art. 2 ust.1 pkt 9 u.o.p. - polega na zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody. Ustawodawca skonkretyzował tą ochronę zamieszczając szereg przepisów, których celem jest ochrona drzew ( art. 83, 85 i 88 u.o.p. ) poprzez konieczność uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew, wniesienia opłaty za to usunięcie, czy nałożenia kar administracyjnych za zniszczenie, uszkodzenie czy usunięcia drzew bez zezwolenia. Postulat zachowania substancji drzew, poza art. 83 ust. 1 u.o.p. przewidującym konieczność uzyskania zezwolenia na wycięcie drzewa, znalazł swój wyraz także w art. 83 ust. 3 ustawy, który wskazuje iż wydanie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być uzależnione od przesadzenia drzew lub krzewów w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie albo zastąpienia ich innymi drzewami lub krzewami, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew lub krzewów. Oznacza to, iż już na gruncie u.o.p. ochrona drzew nie polega na generalnym zakazie usuwania drzew, lecz wprowadza mechanizmy pozwalające na kontrolowane ich usuwanie. Jednocześnie należy zauważyć, iż usunięcie spornych drzew nie narusza wspomnianego art. 2 ust. 1 pkt 9 u.o.p. statuującego zasadę zachowania, zrównoważonego użytkowania oraz odnawiania zasobów, tworów i składników przyrody.

Organ wydający decyzję, o której mowa w art. 96 ust. 1, ma swobodną możliwość albo uznania, że przedsięwzięcie nie oddziałuje na obszar Natura 2000 i nie zachodzą przesłanki określone właśnie w ust. 1, albo, że takie oddziaływanie jest możliwe. W tym drugim przypadku w grę wchodzą obowiązki określone w art. 96 ust. 3. Jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, uzna, że przedsięwzięcie, inne niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, wydaje postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska stosownych dokumentów. Dokumenty te są enumeratywnie wymienione w art. 96 ust. 3. Ich przedłożenie regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska ma na celu umożliwienie temu organowi podjęcie stosownych działań określonych jego kompetencjami, a związanych z ocenami oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, które są dokładniej określone w art. 97.

Warto zauważyć, że "z art. 33 ustawy z 2004 r. o ochronie przyrody, nie wynika zakaz podejmowania przedsięwzięć, które oddziaływałyby na obszar Natura 2000 w jakikolwiek negatywny sposób, a wyłącznie takich przedsięwzięć, które oddziaływałyby na ten obszar w sposób znacząco negatywny" (postanowienie WSA w 3+Warszawie z 28.12.2010 r., IV SA/Wa 602/10, podobnie także wyrok NSA z 10.03.2011 r., II OSK 2561/10 ). Z żadnego z przepisów prawa nie wynika wprost, jakie przedsięwzięcia mogą w znacząco negatywny sposób oddziaływać na obszary Natura 2000. Pojęcie "znaczącego negatywnego oddziaływania" jest pojęciem nieostrym, któremu w zależności od konkretnej sytuacji może być nadawany inny zakres znaczeniowy.

W niniejszej sprawie, wbrew zarzutom organ dokonał rozważań w związku z art. 96 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie i udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko stwierdzając, że przedsięwzięcie nie będzie potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Usuniecie wskazanych drzew nie wpłynie negatywnie na integralność obszaru Natura 2000, nie pogorszy stanu siedlisk przyrodniczych ani nie wpłynie negatywnie na gatunki będące przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000.

W odniesieniu zaś do zarzutu naruszenia art. 86 ust 1 pkt 4 i 5 u.o.p. polegającego na braku naliczania opłaty za usunięcie drzew przytoczyć należy treść zarzucanych przepisów, zgodnie z którą nie nalicza się opłaty za usunięcie drzew lub krzewów, które zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych lub funkcjonowaniu urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego; drzew lub krzewów, które zagrażają bezpieczeństwu ruchu drogowego lub kolejowego albo bezpieczeństwu żeglugi. Wobec przesądzenia kwestii, że wnioskowane do wycinki drzewa zagrażają bezpieczeństwu w ruchu drogowym, nie naliczenie opłaty za ich wycinkę nie budzi wątpliwości.

Bezzasadny pozostaje również zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania – art. 15 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z uwagi na wyczerpująco zebrany materiał dowodowy, który w ocenie Sądu był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, organ II instancji dokonał prawidłowej jego oceny. Wyciągnięte przez organ II instancji wnioski są konkretne, logiczne i na pewno nie dowolne. Nie można zarzucić organowi nie przeprowadzenie dodatkowych dowodów, w sytuacji gdy materiał dowodowy jest wyczerpujący i wyjaśnia wszystkie istotne w sprawie zagadnienia.

Z tych wszystkich względów Sąd oddalił skargi jako nieuzasadnione, o czym orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.