Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 384/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 124, art. 112 ust 2, art. 124 b
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 6, pkt 7, pkt 7a, pkt 8
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2018 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] listopada 2017 r. nr [...], Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania W. S. od decyzji Starosty Powiatu [...] [...] z [...] stycznia 2017 r. nr [...], orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w [...], gminie [...], stanowiącej działki ew. nr [...], [...] i [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym oraz prawnym sprawy.

Wnioskiem z [...] lipca 2015 r. [...] S.A. z siedzibą w [...], zwrócił się do Starosty [...] [...] o wydanie decyzji administracyjnej, na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, o ograniczenie w drodze decyzji sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako: działka nr [...] o po w. 0,37 ha, obręb [...] [...], gmina [...] - obszar wiejski, działka nr [...] o pow. 1,74 ha, obręb [...] [...], gmina [...] - obszar wiejski, działka nr [...] o pow, 3,85 ha, obręb [...] [...], gmina [...] - obszar wiejski, stanowiących w dniu wydania decyzji własność W. S., poprzez udzielenie spółce [...] zezwolenia na przeprowadzenie na nieruchomości przewodów napowietrznej linii 110 kV relacji [...] - [...] służących do ochrony odgromowej oraz dystrybucji energii elektrycznej, a także na funkcjonowanie linii po jej modernizacji w pasie technologicznym o szerokości 18 m (po 9 m od osi linii w obie strony) w celu całodobowego wstępu, przechodu, przejazdu, swobodnego całodobowego dostępu do urządzeń w celu przeglądu, konserwacji, naprawy lub wymiany oraz wymiany lub odbudowy, przebudowy, rozbudowy i dystrybucji energii elektrycznej.

Wnioskodawca wskazał, iż przedmiotowa linia 110 kV relacji [...] - [...] zgodnie z art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest inwestycją celu publicznego mającą na celu poprawę warunków energetycznych i bezpieczeństwa energetycznego obszaru województwa [...].

Decyzją nr [...] z [...] listopada 2015 r. Starosta [...] [...], na podstawie art. 124 u.g.n., ograniczył sposób korzystania z nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Pana W. S., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...], [...] i [...], z obrębu [...] [...], gmina [...], dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...], w celu realizacji inwestycji polegającej na przeprowadzeniu na nieruchomości przewodów napowietrznej linii 110 kV relacji [...] - [...] służących do ochrony odgromowej oraz dystrybucji energii elektrycznej, a także na funkcjonowanie linii po jej modernizacji w pasie technologicznym o szerokości 18 m (po 9 m od osi linii w obie strony) w celu całodobowego wstępu, przechodu, przejazdu, swobodnego całodobowego dostępu do urządzeń w celu przeglądu, konserwacji, naprawy lub wymiany oraz wymiany lub odbudowy, przebudowy, rozbudowy i dystrybucji energii elektrycznej i wskazał powierzchnię ograniczenia korzystania z każdej działki ew. objętej decyzją osobno, a także zobowiązał [...] S.A. z siedzibą w [...] do doprowadzenia nieruchomości objętej niniejszą decyzją (po zakończeniu inwestycji) do stanu poprzedniego.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda [...], uchylił w całości ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując, że zakres ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie może wykraczać poza dopuszczalne granice takiego ograniczenia, wynikające z art. 124 ust. 1 i 6 u.g.n. Ponadto Wojewoda zwrócił uwagę, iż analiza rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie jaka była podstawa prawna decyzji organu I instancji.

Pismem z [...] listopada 2016 r. inwestor sprecyzował wniosek o ograniczenie sposobu korzystania z powyższej nieruchomości w ten sposób, że wniósł o ograniczenie w drodze decyzji sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonych jako działki ew. nr. [...], [...] oraz [...] z obrębu [...] [...], gmina [...], poprzez udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie na nieruchomości przewodów napowietrznej linii 110 kV relacji [...] - [...] służących do ochrony odgromowej oraz dystrybucji energii elektrycznej, a także na funkcjonowanie linii po jej modernizacji w pasie technologicznym o szerokości 18 m (po 9 m od osi linii w obie strony). Wskazał ponadto powierzchnię korzystania z przedmiotowej nieruchomości oraz wniósł o wskazanie w decyzji, że zezwolenie obejmuje prawo wstępu na nieruchomości w celu przeprowadzenia na niej przewodów napowietrznej linii 110 kV relacji [...] - [...], służących do ochrony odgromowej oraz dystrybucji energii elektrycznej, jak również na funkcjonowanie linii po jej modernizacji w pasie technologicznym o szerokości 18 m (po 9 m od osi linii w obie strony) oraz prawo wstępu na nieruchomość po przeprowadzeniu prac w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń oraz oznaczenie, iż określone ograniczenia obowiązywać będą w okresie istnienia przedmiotowej linii na opisanej nieruchomości.

Decyzją Nr [...] z [...] stycznia 2017 r. Starosta [...] [...] ograniczył sposób korzystania z nieruchomości gruntowej stanowiącej własność W. S., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...], [...] i [...] z obrębu [...] [...], gmina [...] w celu realizacji inwestycji polegającej na przeprowadzeniu na nieruchomości przewodów napowietrznej linii 110 kV relacji [...] - [...] służących do ochrony odgromowej oraz dystrybucji energii elektrycznej, a także na funkcjonowanie linii po jej modernizacji w pasie technologicznym o szerokości 18 m (po 9 m od osi linii w obie strony). Określił powierzchnię ograniczenia korzystania na poszczególnych działkach: na działce ew. nr [...] - 234,40 m2, na działce ew. nr [...] - 670,80 m2, na działce ew. nr [...] - 111,32 m2. W pkt 2 decyzji organ zobowiązał [...] S.A. Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po wykonaniu prac określonych w pkt 1 niniejszej decyzji, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania. W pkt 3 wskazał, że określone w pkt 1 ograniczenie obowiązuje w okresie istnienia napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...] - [...], zaś w pkt 4 wskazał, że ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył pan W. S., zarzucając organowi wydającemu decyzję rażące naruszenie przepisów ustaw a w szczególności: art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 124b ust. 3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 5 kodeksu cywilnego.

Po rozpatrzeniu odwołania i zbadaniu akt sprawy Wojewoda [...] wydał wskazaną na wstępie decyzję, w której orzekł o utrzymaniu decyzji Starosty [...] [...] w mocy.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że stosownie do art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Wojewoda wyjaśnił, że stosownie do ww. przepisu organ wydający decyzję o ograniczeniu korzystania z nieruchomości powinien wziąć pod uwagę następujące kwestie. Po pierwsze, czy planowana realizacja inwestycji liniowej jest inwestycją spełniającą przesłanki inwestycji celu publicznego. Po drugie, czy planowane ograniczenie korzystania następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po trzecie, czy właściciel, użytkownik wieczysty lub odpowiednio posiadacz nieruchomości nie wyraża zgody na wykonanie na nieruchomości prac niezbędnych do realizacji inwestycji celu publicznego. Po czwarte, czy wniosek o wydanie zezwolenia został złożony przez uprawniony do tego podmiot.

Organ wyjaśnił równocześnie, że zezwolenie ograniczające prawo własności, może być wydane wyłącznie dla inwestycji stanowiącej cel publiczny. Przebudowa linii elektroenergetycznej, dla której wydane zostało zezwolenie w rozpatrzonej sprawie, stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W myśl tego przepisu celem publicznym jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości następuje zgodnie z treścią decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W rozpatrzonej sprawie, decyzją Nr [...] z [...] sierpnia 2014 r. Burmistrz [...] ustalił warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego jako zamierzenie polegające na remoncie (modernizacji, konserwacji) linii 110 kV relacji [...] - [...] na terenie m. in. działek ew. nr [...], [...], [...].

Organ wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, iż rokowania z właścicielem w sprawie wejścia na przedmiotowy teren w celu realizacji inwestycji nie dały rezultatu. Z protokołu z rokowań przeprowadzonych w [...] marca 2014 r. wynika, że wykonawca zaproponował właścicielowi nieruchomości kwotę [...] zł za ustanowienie nieograniczonej w czasie służebności przesyłu. Niniejsza propozycja nie została zaakceptowana przez właściciela. [...] kwietnia 2014 r. zostały ponownie przeprowadzone rokowania, podczas których pełnomocnik inwestora zaproponował właścicielowi nieruchomości kwotę [...] zł za ustanowienie służebności przesyłu, zaś właściciel zażądał kwoty [...] zł. Ze sporządzonego protokołu wynika, iż właściciel odmówił kategorycznie podpisania umowy ustanowienia służebności na obecnych warunkach i domaga się wypłaty rocznej w wysokości [...] zł za ustanowienie służebności. Inwestor uznał żądanie kwoty wynagrodzenia [...] zł za polubowne ustanowienie służebności przesyłu za wygórowane i niemożliwe do przyjęcia. Ostateczna oferta została złożona w piśmie z [...] kwietnia 2015 r. i obejmowała wynagrodzenie dla działki ew. nr [...] w kwocie [...] zł, dla działki ew. nr [...] w kwocie [...] zł, dla działki ew. nr [...] w kwocie [...] zł, w którym jednocześnie wskazano, że w wypadku negatywnej odpowiedzi lub jej braku w ciągu 7 dni od daty doręczenia niniejszego pisma sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania sądowego/administracyjnego. Właściciel nieruchomości pozostawił ww. pismo bez reakcji. Organ uznał zatem, że prowadzone rokowania nie doprowadziły do zawarcia porozumienia pomiędzy właścicielem i inwestorem. Wojewoda [...] wskazał, że podziela stanowisko wyrażane przez sądy administracyjne (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 30 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 868/07), że jeżeli w sprawie mimo prowadzonych rokowań nie doszło do zawarcia umowy, to tym samym właściciel nie wyraził zgody na wykonanie prac.

Wskazując na zasadność zastosowania jako podstawy rozstrzygnięcia art. 124 u.g.n., organ wyjaśnił, że stosownie do wyjaśnień inwestora prace, które mają zostać przeprowadzone na przedmiotowej nieruchomości, polegają na przeprowadzeniu na nieruchomościach nowych przewodów służących do ochrony odgromowej, co stanowi przebudowę, dla której zastosowanie winien znaleźć przepis art. 124 u.g.n.

Organ także wskazał, iż zaproponowany przez inwestora przebieg linii elektroenergetycznej 110 kV odznacza się najmniejszą możliwą uciążliwością dla właściciela, gdyż przebieg linii się nie zmieni, a to oznacza, iż de facto właściciel nie odczuje żadnej różnicy w zakresie oddziaływania na jego prawo własności obiektu planowanego, w stosunku do już istniejącego. Na terenie przedmiotowej nieruchomości pojawi się nowa linia elektroenergetyczna 110 kV w miejscu istniejącej.

Wyjaśnił również, że jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 u.g.n., zgodnie z którym za szkody powstałe wskutek przeprowadzenia na nieruchomości tzw. inwestycji liniowej przysługuje odszkodowanie, odpowiadające wartości poniesionych szkód.

Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. S., zarzucając jej rażące naruszenie:

- art. 2, 7, 9, 32 i 64 ust.1 i 3 Konstytucji RP.

- art. 7, 35, 75 § 1, 77 § 1, 80 i 107 §1 i § 3 k.p.a.

- art. 124b ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazując że wyraża zgodę na przeprowadzenie przeglądu i konserwacji linii wysokiego napięcia 110 kV relacji [...] - [...] pod warunkiem wykonania tego przepisu.

Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty

W dniu [...] czerwca 2016 r. do WSA w Warszawie wpłynęło pismo uczestnika postępowania – [...] S.A. (pismo z dnia [...] czerwca 2018 r.), w którym wskazano, że zarzuty sformułowane przez skarżącego nie znajdują uzasadnienia. Przedmiotowe postępowanie ma za swój przedmiot ograniczenie korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 u.g.n., nie zaś zobowiązanie do udostępnienia nieruchomości, o którym mowa w art. 124b u.g.n. Nadto zastosowanie art. 124 ust. 1 u.g.n., było tym bardziej uzasadnione, że roboty budowlane, które zamierza realizować uczestnik postępowania mieszczą się w pojęciu "zakładania i przeprowadzenia urządzeń na nieruchomości", o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. W pojęciu "zakładania urządzeń" mieści się zarówno ich budowa, jak i przebudowa czy też modernizacja

W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jedn. tekst Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając niniejszą sprawę w ramach wskazanych kryteriów, skargę W. S. należało uznać za niezasadną.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z [...] listopada 2017 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] [...] z [...] stycznia 2017 r. nr [...], orzekającą o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w [...], gminie [...], stanowiącej działki ew. nr [...], [...] i [...].

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst Dz. U z 2018 r., poz. 121 ze zm., dalej "u.g.n.") W myśl art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości m. in. przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Stosownie do treści art.124 ust. 2 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela zezwolenia z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej. Z kolei art. 124 ust. 3 u.g.n. stanowi, że udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Zgodnie z art. 124 ust. 4 u.g.n. na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4.

Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest jedną z form wywłaszczenia nieruchomości zdefiniowaną w art. 112 ust. 2 u.g.n. i stanowi ingerencję w konstytucyjnie chronione prawo własności. Decyzje wydawane na podstawie art. 124 u.g.n. ze swojej istoty naruszają interes właściciela nieruchomości. Jednakże są to decyzje ograniczające prawo własności, których wydawanie ustawodawca dopuścił w celu umożliwienia uprawnionym podmiotom realizację inwestycji celu publicznego, a więc takich które są realizowane w interesie społecznym i mają służyć ogółowi. Z tych przyczyn zarzut naruszenia przepisów Konstytucji nie zasługuje na uwzględnienie. Z przepisów Konstytucji wynika zasada proporcjonalności w ograniczaniu prawa własności. Jest ona adresowana do wszystkich organów władzy publicznej, w tym do starosty, działającego na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Przepis ten powinien być więc stosowany z uwzględnieniem konstytucyjnej zasady proporcjonalności. Zasada ta nakazuje przy wydawaniu decyzji ograniczającej korzystanie z prawa własności dokonanie odpowiedniego wyważenia wchodzących w grę wartości. Ograniczenie prawa własności, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., powinno następować gdy organ wykaże, że jest to konieczne dla ochrony interesu publicznego. W niniejszej sprawie organ w sposób należyty przyjął, iż wydanie decyzji na podstawie wyżej wymienionego przepisu ustawy o gospodarce nieruchomościami było działaniem niezbędnym z punktu widzenia ochrony interesu publicznego. Nie było zatem innego sposobu pogodzenia wchodzących w grę wartości. Powyższe przesądza o braku zasadności zarzutów dotyczących naruszenia art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji. Pozostałe zaś zarzuty nie zostały uzasadnione, stąd Sąd może jedynie wyjaśnić, że nie dopatrzył się ich naruszenia.

Przechodząc do dalszej analizy sprawy, Sąd wskazuje, że nie budzi wątpliwości, że przedsięwzięcie, którego wniosek dotyczył, ma charakter inwestycji celu publicznego oraz jest zgodne z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a przeprowadzone rokowania inwestora z właścicielami nieruchomościami nie zakończyły się zawarciem stosownej umowy cywilnoprawnej. Okoliczności te wynikają z akt sprawy a nadto nie są kwestionowane przez którąkolwiek ze stron, w tym również nie stanowią przedmiotu zarzutów sformułowanych przez skarżącego. Zaistniałe zatem okoliczności stanowiły podstawę do wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 u.g.n. Skarżący twierdzi, że w sprawie winien znaleźć zastosowanie przepis art. 124b u.g.n. Zdaniem jednak organów, które Sąd w całej rozciągłości podziela i akceptuje, skarżący nie ma racji.

Wyjaśnić bowiem należy, że zgodnie z art 124b ust 1 u.g.n starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych; przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodowi urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności.

Analiza przesłanek zawartych w powyższej regulacji prowadzi do wniosku, że nie mogła ona znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie. Desygnat pojęcia "czynności związanych z konserwacją i usuwaniem awarii" nie obejmuje bowiem pojęcia "realizacja inwestycji polegającej na przeprowadzeniu na nieruchomości przewodów napowietrznej linii 110 kV". Taka bowiem inwestycja jest planowana na nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją. Istota zaś zaplanowanego przedsięwzięcia polega na tym – na co wskazał inwestor w piśmie z [...] czerwca 2018 r. – iż zakładane będą nowe przewody istniejącej linii 110 kV, w ramach realizacji prac związanych z modernizacją istniejącej linii. Zakres zatem uprawnień podmiotu wnioskującego o wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości pokrywa sią z tym, o jakim mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Należy zatem wskazać, że organ prawidłowo nie powołał w podstawie prawnej wydanego rozstrzygnięcia (sentencji) art. 124b u.g.n.

Regulacje art. 124b u.g.n. przewidują szczególny wypadek czasowego ograniczenia wykonywania prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego do nieruchomości na podstawie decyzji administracyjnej, stanowiący postać wywłaszczenia. Właściciel, użytkownik wieczysty lub uprawniony z tytułu innych praw rzeczowych, decyzją wydaną w oparciu o ww. przepis, ograniczany jest w swoim prawie w ten sposób, że musi znosić korzystanie z nieruchomości przez osoby trzecie w sposób wynikający z przywołanego artykułu i określony w decyzji zezwalającej na korzystanie z nieruchomości. Jednakże ograniczenie wykonywania praw rzeczowych na podstawie omawianej decyzji dopuszczalne jest jedynie w razie spełnienia wszystkich przesłanek z art. 124b u.g.n., warunkujących wydanie nakazu udostępnienia nieruchomości. Jednym z tych warunków jest wystąpienie okoliczności dotyczących celu jej zajęcia. Celem udostępnienia nieruchomości zaś w myśl przepisu 124b u.g.b. jest wykonanie czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wskazanych w tym przepisie urządzeń. Decyzja nakładająca obowiązek udostępnienia nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie wymienionych czynności.

Powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie, że elementy objęte hipotezą art. 124b u.g.n określające cel zajęcia nieruchomości, wymagają dokonania wykładni przy wykorzystaniu między innymi definicji legalnych z art. 3 ustawy Prawo budowlane.

Stosownie do art. 3 pkt 6, pkt 7, pkt 7a i pkt 8 prawa budowlanego, ilekroć w ustawie jest mowa o: robotach budowlanych – należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (pkt 7); budowie – należy przez to rozumieć wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowanego (pkt 6); przebudowie – należy przez to rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego (pkt 7a); remoncie – należy przez to rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (pkt 8).

Zdaniem Sądu, inwestycja polegająca na przeprowadzeniu na nieruchomości przewodów napowietrznej linii 110 kV nie wypełnia żadnego z celów wskazanych w art. 124b u.g.n. Nie wypełnia bowiem ani definicji konserwacji, ani usuwania awarii ani tym bardziej remontu. Pojęcia konserwacja czy usuwanie awarii nie wymagają dokonania szczególnej analizy. Definicji pojęcia konserwacji nie ma w ustawie – Prawo budowlane, zatem należy posłużyć się definicją słownikową. Zgodnie z taką właśnie definicją, zaczerpniętą ze Słownika języka polskiego PWN, konserwacja to "zabiegi mające na celu utrzymanie czegoś w dobrym stanie". Zatem konserwacja to czynności, które każdy właściciel obiektu budowlanego powinien wykonywać w celu zapobieżenia pogarszaniu się stanu technicznego obiektu, zapewnienia jego bezpiecznego i zgodnego z przeznaczeniem użytkowania. Usuwanie awarii to również termin nie wymagający analizy. Istota remontu – zgodnie natomiast z wyżej przywołaną definicją ustawową – polega na odtworzeniu stanu pierwotnego, czyli odtworzeniu czegoś, co kiedyś było, ale nie ma tego w chwili rozpoczęcia remontu. Z treści definicji legalnej remontu wynika też w sposób niewątpliwy, że pojęcie to odnosi się do robót budowlanych w istniejącym obiekcie budowlanym. Remont polega na wymianie jedynie poszczególnych elementów i zastąpieniu ich nowymi w istniejącym obiekcie budowlanym. Remontem nie mogą zatem być roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego i budowie obiektu nowego, nawet jeśli budowa polega na odbudowie obiektu istniejącego z ewentualnym wykorzystaniem materiałów pozostałych po rozbiórce obiektu dotychczasowego, a właśnie z takimi pracami mamy do czynienia w rozpoznanej sprawie.

W świetle powyższych rozważań, błędne jest zdaniem Sądu, przekonanie skarżącego, że stan faktyczny przedmiotowej sprawy odpowiada dyspozycji art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zakres prac planowanych przez spółkę [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] odpowiada definicji legalnej przebudowy, o której mowa w art. art. 3 pkt 7a prawa budowlanego i tym samym mieści się w katalogu czynności dotyczących celu zajęcia nieruchomości, ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 u.g.n.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja organu II instancji oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Organy obu instancji, rozstrzygając niniejszą sprawę, dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, przeprowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami prawa procesowego oraz prawidłowo zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Decyzja wydana została w oparciu o prawidłową podstawę prawną, tj. art. 124 ust. 1 u.g.n., zawiera niezbędne elementy (z treści ww. przepisu wynika, że omawiana decyzja powinna określać przedmiot czasowego zajęcia i jego terytorialny zakres, podmiot, któremu udziela się zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości oraz rodzaj zamierzonej inwestycji.

Sąd również wyjaśnia, że jak wskazuje się w orzecznictwie, brak jest podstaw do wskazywania w decyzji terminu na jaki zezwolenie zostało udzielone (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lipca 2016 r., sygn. akt I OK 774/15, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym w tym wyroku, dopuszczalne jest nałożenie na stronę w drodze decyzji administracyjnej dodatkowego obowiązku w postaci warunku, terminu lub zlecenia, tylko w takim przypadku, gdy przepis prawny będący podstawą tej decyzji, wyraźnie na to zezwala. Skoro ustawodawca nie nakłada na organ orzekający w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. obowiązku wskazania w przedmiotowej decyzji terminu, to ustalenie takowego terminu na podstawie powyższego przepisu, byłoby działaniem bez podstawy prawnej. Za powyższym wnioskiem przemawiają również względy wykładni systemowej. Jeżeli bowiem ustawodawca pragnie ograniczyć obowiązek udostępnienia nieruchomości w czasie, to czyni to wyraźnie, por. np. art. 124b ust. 3 u.g.n., zgodnie z którym: "Obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy."

Prawidłowa jest również ocena organu co do wypełnienia warunku określonego w art. 124 ust. 3 u.g.n. Przywołany przepis nie określa formy prowadzenia rokowań, ani dokumentów, z jakimi inwestor musi wystąpić do właściciela gruntu w celu uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości, ani też nie nakłada na inwestora obowiązku poinformowania właściciela na piśmie, że rokowania w sprawie uważa za zakończone. Strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez przedstawienie przez jedną z nich stronie przeciwnej stosownego odszkodowania. Zatem rokowania mogą być zakończone w dowolnym czasie, chociażby w przypadku, gdy w ocenie którejkolwiek ze stron nie ma szans na zawarcie porozumienia. (patrz. wyżej przywołany wyrok NSA). Z materiału dowodowego sprawy wynika, że inwestor wystąpił do skarżącego z konkretną ofertą, ale ta jednak nie została przyjęta. Z kolei propozycja skarżącego nie została zaakceptowana przez inwestora, który uznał w konsekwencji wystąpił ze stosownym wnioskiem do starosty o udzielenie mu zezwolenia na przeprowadzenie na przedmiotowej nieruchomości przewodów napowietrznej linii 110 kV relacji [...] – [...].

Konkludując, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzja organu I instancji rozstrzygająca w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości odpowiadają prawu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151, orzekł jak w sentencji