Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SAB/Bd 5/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 658
6480
Skarżony organ: Dyrektor Szkoły
Treść wyniku: stwierdzono bezczynność organu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Elżbieta Piechowiak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 lutego 2020 r. sprawy ze skargi K. R. na bezczynność Dyrektora Szkoły w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie sądowe w części dotyczącej zobowiązania Dyrektora Szkoły do rozpatrzenia wniosku skarżącego z [...] grudnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej, 2. stwierdza, że Dyrektor Szkoły dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Dyrektora Szkoły na rzecz skarżącego kwotę [...](pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2019 r., złożonym drogą elektroniczną przez platformę ePUAP, skarżący K. R. wystąpił do Dyrektora Szkoły (dalej powoływanego jako "Dyrektor") o udostępnienie w formie elektronicznej na skrzynkę ePUAP, informacji publicznej na temat wysokości wynagrodzenia Dyrektora za miesiąc listopad 2019 r. oraz ilości odbytych przez niego delegacji miesiącu listopadzie 2019 r.

W piśmie skierowanym do Dyrektora z dnia [...] grudnia 2019 r. skarżący wskazał, że pomimo upływu dnia [...] grudnia 2019 r. 14-dniowego terminu na udostępnienie informacji publicznej, nie otrzymał odpowiedzi na wniosek z dnia [...] grudnia 2019 r. i w związku z tym ponownie wniósł o niezwłoczne udostępnienie mu przez Dyrektora informacji objętych ww. wnioskiem, najpóźniej w trzytygodniowym terminie, tj. do dnia [...] stycznia 2020 r.

Pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Dyrektora w zakresie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. Powołując się uprzednio na treść przepisów ustawy z dnia [...] września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1429, dalej powoływanej jako "u.d.i.p."), potwierdzających zasadność jego wniosku, skarżący zaznaczył, że Dyrektor nie rozpoznał wniosku, tj. nie podjął stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji, nie wydał decyzji o odmowie, nie powiadomił skarżącego o powodach opóźnienia, ani też nie wskazał terminu w jakim udostępni informacje, a ponadto zignorował także dodatkowe pismo skarżącego z dnia [...] grudnia 2019 r. W związku z powyższym skarżący wniósł o stwierdzenie, że Dyrektor dopuścił się bezczynności oraz zobowiązanie go do rozpoznania wniosku w terminie 3 dni od otrzymania odpisu wyroku.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak wiedzy o wniosku złożonym przez skarżącego za pośrednictwem platformy ePUAP, o którym to dowiedział się dopiero z pisma skarżącego jego bezczynność. Wskazał przy tym na dysfunkcję platformy ePUAP, polegającą na tym, iż wiadomości nie docierały na skrzynkę mailową szkoły, która naprawiona została dnia [...] stycznia 2020 r. Zaznaczył również, że brak odpowiedzi na wniosek nie był spowodowany celowym działaniem oraz że w administracji szkoły są braki kadrowe i w związku z tym sam musi wykonywać wszystkie prace administracyjne, przy czym nie jest on w stanie kontrolować wszystkich internetowych narzędzi pracy urzędnika, a z platformy ePUAP nie korzystał od kilkunastu miesięcy. Jednocześnie Dyrektor wskazał, że dnia [...] stycznia 2020 r. przesłał skarżącemu odpowiedź na złożony przez niego wniosek w formie listu poleconego, z uwagi na awarię na platformie ePUAP, polegającą na odłączeniu konta instytucji od prywatnego konta.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej powoływana jako "p.p.s.a.") w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądowa kontrola administracji publicznej, dokonywana w oparciu o kryterium legalności, obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność. Pojęcie bezczynności wiąże się z sytuacją, gdy organ będąc właściwym i zobowiązanym do załatwienia sprawy, nie czyni tego w terminie określonym przepisami prawa.

W kontrolowanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej.

Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. tylko informacja publiczna w rozumieniu tej ustawy podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie. Informacją publiczną jest zaś każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, wśród których znalazła się m.in. informacja o podmiotach określonych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o ich statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5 u.d.i.p., czy też majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym jak stanowi art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. m.in. podmioty reprezentujące jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne. W tych okolicznościach nie budzi wątpliwości, że spełniony został w sprawie zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dyrektor szkoły publicznej prowadzonej przez organ samorządu terytorialnego jest bowiem podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 1 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), jako że reprezentuje on jednostkę organizacyjną, która wykonuje zadania publiczne, do których należy zaliczyć zadania dydaktyczno-wychowawcze - art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2740/16 – CBOSA). Niesporne jest również, że żądanie zawarte we wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2019 r. stanowiło informację publiczną, gdyż dotyczyło informacji o podmiocie wykonującym zadania publiczne, a mianowicie o jego wynagrodzeniu oraz ilości delegacji odbytych w ramach pełnionej przez niego funkcji publicznej - co niewątpliwie wpisuje się w zakres informacji publicznych podlegających udostępnieniu w myśl art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.

Przesądzenie, że objęta wnioskiem z dnia [...] grudnia 2019 r. informacja stanowi informację publiczną oraz, że Dyrektor Szkoły jest podmiotem obowiązanym do udostępnia informacji publicznej, oznacza że w sprawie podmiot ten zobowiązany był do odniesienia się do ww. wniosku w trybie przepisów u.d.i.p.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić w sposób w formie zgodnych z wnioskiem, bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. (w zakresie terminu udostępnienia), w art. 15 ust. 2 u.d.i.p. (w zakresie kosztów związanych z udostępnieniem informacji) i w art. 14 ust. 1 u.d.i.p. (w zakresie sposobu udostępnienia). W związku z tym, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje żadnej szczególnej formy udostępnienia informacji publicznej, udostępnienie informacji następuje w drodze czynności materialno-technicznej. Forma decyzji przewidziana została w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. jedynie dla odmowy udostępnienia informacji publicznej (z uwagi na ograniczenia z art. 5 u.d.i.p. lub w przypadku informacji przetworzonej - ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego) oraz dla umorzenia postępowania (w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).

Z powyższego wynika, że w przypadku, gdy żądana informacja stanowi informację publiczną, podlega udostępnieniu w trybie wnioskowym, a organ do którego zostało skierowane żądanie jest właściwy i kompetentny w sprawie udostępnienia informacji publicznej, posiada żądaną informację oraz ma środki techniczne umożliwiające mu udostępnienie wnioskowanej informacji w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, to powinien on zareagować na wniosek o udostępnienie informacji publicznej bądź przez udostępnienie w terminie 14 dni żądanej informacji (czynność materialno-techniczna) w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, bądź przez wydanie stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub o umorzeniu postępowania. Jeżeli zatem organ nie zareaguje na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w ww. sposób przewidziany przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, i wbrew tym przepisom ani nie udostępni w ustawowym terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku żądanej informacji, ani też nie wyda stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania, to tym samym zaistnieje sytuacja kwalifikowana jako bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej.

Na tle poczynionych uwag, nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie organ uchybił ustawowemu terminowi do udostępnienia wnioskowanej przez skarżącego informacji. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął bowiem do organu drogą elektroniczną przez platformę ePUAP dnia [...] grudnia 2019 r., a zatem wynikający z art. 13 ust.1 u.d.i.p. termin udostępnienia informacji upłynął z dniem [...] grudnia 2019 r. Tymczasem - jak wynika z przedstawionych przez Dyrektora wyjaśnień – do skarżącego najpierw dnia [...] stycznia 2020 r. (a więc i tak już po upływie ustawowego terminu na udostępnienie informacji) nadano list polecony z odpowiedzią na jego wniosek, natomiast udostępnienie skarżącemu informacji publicznej w sposób i w formie zgodnej z jego wnioskiem, tj. poprzez platformę ePUAP, nastąpiło dopiero dnia [...] lutego 2020 r., o czym zaświadcza również Urzędowe Poświadczenie Doręczenia (k. 27 akt sądowych), przesłane przez Dyrektora wraz z pismem z dnia [...] lutego 2020 r. Tym samym więc w sprawie wystąpił stan bezczynności, gdyż organ udostępnił skarżącemu wnioskowaną informację we wnioskowanej przez niego formie z przekroczeniem przewidzianego w art. 13 ust.1 u.d.i.p. terminu, bez powiadomienia o tym strony w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Okoliczność ta stanowiła podstawę do stwierdzania, że organ dopuścił się w sprawie bezczynności.

Z uwagi jednak na okoliczność, że ów stan bezczynności, istniejący w dniu wniesienia skargi, przed wydaniem wyroku przez Sąd ustał, na skutek udostępnienia stronie skarżącej przez organ w dniu [...] lutego 2020 r. wnioskowanej informacji, należało uznać przedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne za bezprzedmiotowe w zakresie orzekania o zobowiązaniu Dyrektora do załatwienia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Skoro przed wydaniem wyroku organ przestał być bezczynnym, to przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna – rozumiana jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zobowiązania go do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności – a co za tym idzie - postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. Nie było zatem podstaw i warunków do działania w zakresie określonym w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W sprawie już bowiem samo wniesienie skargi na bezczynność wywołało pożądany skutek w postaci likwidacji bezczynności adresata wniosku. W konsekwencji więc Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2019 r., o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku.

W związku z tym, iż w sprawie Dyrektor dopuścił się bezczynności, która ustała dopiero w toku postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd zobligowany był do rozpatrzenia sprawy w świetle dyspozycji art. 149 § 1a p.p.s.a. Podjęcie bowiem przez organ stosownego działania po wniesieniu skargi na bezczynność, nie zwalnia Sądu z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Rażące naruszenie prawa, w ocenie Sądu, oznacza wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Stanowi je zatem stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, ale i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być rażące i pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Zdaniem Sądu zaistniała w sprawie bezczynność nie miała takich cech. Mając na uwadze okoliczności udostępnienia wnioskowanej informacji po wniesieniu do Sądu skargi, niekwestionowanie przez organ obowiązku udzielenia informacji, a także wskazaną przez organ przyczynę zwłoki związaną z organizacją funkcjonowania tego podmiotu, a w szczególności z problemem w zakresie funkcjonowania platformy ePUAP, jak i brakami kadrowymi w administracji szkoły - co wskazuje iż działanie jego nie było zamierzone i celowe, ani też nie miało na celu utrudnienia skarżącemu dostępu do informacji publicznej - Sąd uznał, że bezczynność w rozpatrzeniu wniosku skarżącego nie miała charakteru rażącego we wskazanym rozumieniu. Nie było więc podstaw do zakwalifikowania zaistniałej bezczynności jako rażącego naruszenia prawa, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. w punkcie 2 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w punkcie 3 sentencji wyroku.