Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 1172/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1
journal: Dz.U. 1984 nr 5 poz 24
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe.
article: art. 5 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędziowie Sędzia NSA Tamara Dziełakowska, Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski (spr.), po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 939/18 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na decyzję [...] S.A. z siedzibą w W. z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej 1/ oddala skargę kasacyjną, 2/ zasądza od Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na rzecz [...] S.A. z siedzibą w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 939/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na decyzję [...] S.A. z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] odmawiającą udzielenia informacji publicznej.

Ze stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że pismem z [...] marca 2018 r. Stowarzyszenie zwróciło się do [...] S.A. o udostępnienie imion i nazwisk osób, które zatwierdzają treści na pasku informacyjnym na kanale TVP [...] poprzez podanie imienia, nazwiska, daty wraz z godzinami pracy – w okresie od [...] lipca 2017 r. do [...] lipca 2017 r. oraz imion i nazwisk osób, które publikują treści na [...] pasku informacyjnym na kanale TVP [...] poprzez podanie imienia, nazwiska, daty wraz z godzinami pracy – w okresie od [...] lipca 2017 r. do [...] lipca 2017 r.

Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2018 r. [...] S.A. odmówiła udostępnienia żądanej informacji wyjaśniając, że zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z 6 września 2011 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.) oraz art. 15 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz.U. Nr 5, poz. 24 ze zm.) autorowi materiału prasowego do którego należą również informacje przekazywane na tzw. "paskach" przysługuje prawo zachowania w tajemnicy swego nazwiska. W rozumieniu przywołanej ustawy Prawa prasowego autorem materiału prasowego jest zarówno osoba, która publikuje jak i zatwierdza publikowane materiały.

Skargę kasacyjną od opisanego wyroku wniosło Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:

1/ przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 7 ust. 2 pkt 4 Prawa prasowego przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że tzw. "pasek" jest materiałem prasowym;

- art. 15 ust. 1 Prawa prasowego przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że osoba zatwierdzająca do publikacji tzw. "paski" jest autorem materiału prasowego;

- art. 15 ust. 1 Prawa prasowego w zw. z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na ich zastosowaniu pomimo braku ku temu przesłanek;

2/ przepisów postępowania, tj.:

- art. 141 § 4 p.p.s.a przez sporządzenie uzasadnienia w sposób uniemożliwiający poznanie toku rozumowania WSA w Warszawie;

- art. 16 ust. 1 u.d.i.p. przez uznanie za prawidłowe odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.

W oparciu o powyższe skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty poprzez uchylenie decyzji w całości i nakazanie rozpoznania wniosku, ewentualnie uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych oraz przeprowadzenie rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ uznając stanowisko Sądu I instancji za prawidłowe wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie podać należy, iż z uwagi na brak zgody wszystkich stron na przeprowadzenie rozprawy w trybie zdalnym Przewodnicząca Wydziału III na podstawie art. 15 zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842) zarządziła skierowanie sprawy, do rozpoznania skargi kasacyjnej, na posiedzenie niejawne.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, należy zwrócić uwagę, że nie wykazano aby mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie Sąd I instancji dokonał kontroli zaskarżonego aktu i w sposób prawidłowy wywiązał się z obowiązku oceny przeprowadzonego przez organ postępowania, w efekcie czego zasadnie uznał, że organ nie dopuścił się obrazy wskazanych w skardze przepisów prawa. Swoje stanowisko Sąd I instancji zawarł w uzasadnieniu orzeczenia, które wbrew zarzutom skarżącego kasacyjnie Stowarzyszenia odpowiada wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a. Podkreślić przy tym należy, iż za pomocą zarzutu naruszenia tego przepisu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska Sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu I instancji pozwala na stwierdzenie, że zawiera ono wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a., a zawarty w nim wywód prawny pozwala na kontrolę instancyjną zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Stosownie do okoliczności faktycznych rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej zasadniczo polega na :

1/ udostępnieniu informacji publicznej będącej w dyspozycji organu w terminie 14 dni, od dnia złożenia wniosku w drodze czynności materialno-technicznej,

2/ odmowie jej udzielenia – w drodze decyzji na podst. art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w przypadku uznania, że zachodzą podstawy takiej odmowy,

3/ wydaniu decyzji o umorzeniu postępowania – w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. lub

4/ poinformowaniu wnioskodawcy, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach ustawy.

Skoro w niniejszej sprawie organ uznał brak podstaw do udzielenia żądanej informacji publicznej, to prawidłowo zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. zastosował formę decyzji administracyjnej. Powyższa regulacja ma charakter gwarancyjny, pozwalający stronie niezadowolonej z decyzji złożyć od niej odwołanie, a tym samym spowodować przeprowadzenie postępowania odwoławczego, zgodnie z przepisami k.p.a.

Na uzasadnienie nie zasługują również zarzuty naruszenia prawa materialnego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie tajemnic ustawowo chronionych. Samo zatem zakwalifikowanie informacji do kategorii informacji publicznej nie oznacza bezwzględnego obowiązku udostępnienia tego rodzaju danych. Wśród ustaw zawierających przepisy dotyczące ochrony informacji liczną grupę stanowią ustawy chroniące informacje uzyskane w związku z wykonywanym zawodem lub działalnością. Należy do nich między innymi art. 15 Prawa prasowego. W myśl ust. 1 tego artykułu autorowi materiału prasowego przysługuje prawo zachowania w tajemnicy swego nazwiska. Przy czym prawo do zachowania w tajemnicy swego nazwiska, jest prawem, które przysługuje nie tylko dziennikarzowi, lecz każdej osobie i to niezależnie od tego, czy materiał ten zostanie zakwalifikowany do publikacji, czy też nie. Przyznanie autorowi materiału prasowego prawa do zachowania w tajemnicy swojego nazwiska rodzi po stronie dziennikarzy, zwłaszcza redaktorów i redaktorów naczelnych, obowiązek chronienia anonimowości takiej osoby, nieujawnienia jej nazwiska. Obowiązek ten z mocy art. 15 ust. 3 Prawa prasowego dotyczy nie tylko dziennikarzy, lecz wszelkich osób zatrudnionych w redakcjach, wydawnictwach prasowych i innych prasowych jednostkach organizacyjnych. Obowiązek taki spoczywa także na pracownikach technicznych, a nawet na pracownikach obsługi, w równym stopniu ciążąc na sekretarkach, archiwistach, informatykach, co na sprzątaczkach, gońcach, portierach i windziarzach (vide: Jacek Sobczak, Komentarz do Prawa prasowego, LEX, 2008). Zatem za prawidłowe uznać należy stanowisko, że imiona i nazwiska osób zatwierdzających i publikujących treści na pasku informacyjnym objęte są ustawowo chronioną tajemnicą. Sąd I instancji nie mógł naruszyć art. 7 ust. 2 pkt 4 Prawa prasowego, ponieważ go niestosował, tym niemniej zaznaczyć należy, że błędne jest stanowisko skarżącego kasacyjnie, że tzw. "pasek" nie stanowi materiału prasowego, bowiem w myśl rzeczonego przepisu materiałem prasowym jest m.in. każdy opublikowany obraz o charakterze np. informacyjnym, publicystycznym niezależnie od środków przekazu, rodzaju, formy (...).

Mając powyższe na uwadze oraz treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego od skarżącego kasacyjnie na rzecz organu orzeczono podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz.265 ze zm.).