Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 892/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-01-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 154
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 29 ust. 1 i 2,  art. 35 ust. 6,  art. 38b ust. 1-8, art. 33 ust. 1, art. 29a, art. 135 ust. 2, ust. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 699
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
article: art. 6 pkt 13
journal: Dz.U. 2019 poz 1579
law: Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw
article: art. 3 pkt 6, pkt 42, art. 207 ust. 1,  ust. 1a,  art. 143,  art. 138 ust. 1,  art. 144 ust. 1, ust. 4,
journal: Dz.U. 2022 poz 2556
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Anita Jałoszyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z o.o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 17 sierpnia 2023 r. nr SKO.SJ.452.4864.2022 w przedmiocie wpisu na listę instalacji komunalnych składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Marszałek Województwa Z. wydał w dniu 6 października 2022 r. decyzję nr WOŚ.I.7011.12.2021.MH na podstawie art.38b ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022 r. poz. 699; dalej "u.o.o.") oraz art. 61 § 1 i § 4, art. 104, art. 127 § 1 i § 2 oraz art. 127a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000; dalej "K.p.a."), w której odmówił A. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w P. (obecnie A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. ; dalej "skarżąca", "spółka") wpisu na listę instalacji komunalnych składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, zlokalizowanego w C. gmina M., zarządzanego przez skarżącą.

Organ I instancji podał, że w dniu 18 marca 2020 r. skarżąca złożyła wniosek

w sprawie wpisania składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne na listę instalacji komunalnych. Wobec nieprawidłowości w funkcjonowaniu instalacji organ I instancji zwrócił się pismem z 25 marca 2020 r. do Burmistrza Miasta i Gminy M. w sprawie wyjaśnienia rozbieżności dotyczących rzędnych przedmiotowego składowiska. Przedstawiona została ekspertyza obejmująca:

- analizę formalno-prawną składowiska w zakresie gospodarki odpadami,

- określenie stopnia zapełnienia składowiska odpadów ze wskazaniem dalszych możliwości jego wykorzystania,

- porównanie stanu istniejącego do zakładanego w posiadanych decyzjach

i dokumentacji projektowej.

Organ I instancji wskazał, że wystąpiły różnice w wysokości rzędnych składowiska:

- pozwolenie zintegrowane wydane na podstawie decyzji nr [...] z 10 września 2010 r. - rzędne składowiska określono w następujący sposób: "maksymalna rzędna składowiska wg projektu budowlanego jest równa rzędnej korony obwałowań, którą określono na poziomie 143,88 m n.p.m.,

- instrukcja eksploatacji składowiska wydana na podstawie decyzji nr [...] z 10 czerwca 2015 r. - rzędną składowiska określono na poziomie 140 m n.p.m., zgodnie z wnioskiem skarżącej.

Organ I instancji wyjaśnił, że w przypadku gdy maksymalna wysokość rzędnych składowiska wynosi rzeczywiście 140 m n.p.m., tak jak określono w instrukcji eksploatacji, składowisko może być już wyeksploatowane i tym samym nie spełnia warunków instalacji komunalnej. Organ I instancji wystąpił do Starosty [...]

o przesłanie mu urzędowo poświadczonego odpisu decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia 4 lipca 1997 r. nr [...], z której wynikała docelowa rzędna przedmiotowego składowiska. Następnie organ I instancji wystąpił

z pismem z 23 kwietnia 2020 r. do Z. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (ZWIOŚ) w sprawie weryfikacji docelowej rzędnej przedmiotowego składowiska odpadów. Pismem z 8 maja 2020 r. organ I instancji przekazał skarżącej informację, że decyzja o wpisaniu ww. składowiska na listę funkcjonujących instalacji spełniających wymagania dla instalacji komunalnych, zostanie podjęta po przeprowadzeniu kontroli oraz wydaniu stosownej opinii przez ZWIOŚ w kwestii maksymalnej wysokości składowiska.

W dniu 8 czerwca 2020 r. skarżąca złożyła do organu I instancji wniosek o zmianę decyzji nr [...] z 10 czerwca 2015 r. zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska, w której wprowadzono zmianę polegającą na określeniu rzędnej składowiska na poziomie 143,80 m n.p.m. W wyniku procedowania tego wniosku organ I instancji wezwał w dniu 18 czerwca 2020 r. skarżącą do pisemnego złożenia wyjaśnień, uzupełnień i usunięcia braków we wniosku, gdyż w wyniku analizy dokumentacji organ powziął wątpliwości odnośnie zaistniałych istotnych rozbieżności w zakresie przedstawionych przez spółkę danych określających przedmiotowe rzędne, a posiadanych przez organ dokumentów. Niezgodności dotyczyły następującej kwestii:

- zgodnie z dokumentacją przesłaną do Wydziału Ochrony Środowiska przez Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w W., pismem dnia 24 kwietnia 2020 r., tj. załącznikiem nr 1 do decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia 4 lipca 1997 r. nr [...], w której zatwierdzono projekt planu zagospodarowania terenu budowy wysypiska odpadów komunalnych w M., na stronie 9 widnieje zapis o treści: "Projektowana rzędna czaszy składowiska po rekultywacji wynosi 138,0-142,0 m. n.p.m.",

- z kolei w przedstawionych przez skarżącą materiałach, tj. kserokopii decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia 4 lipca 1997 r. nr [...] oraz dołączonej dokumentacji technicznej opracowanej w maju 1996 r. przez "P. " sp. z o.o. w C., obejmującej projekt planu zagospodarowania składowiska odpadów stałych w M., na stronie 9 widnieje zapis o treści: "Projektowane rzędne składowiska odpadów 143,80 m. n.p.m."

Organ I instancji wskazał, że spółka nie odniosła się do rozbieżności w zakresie przedstawionych w kserokopii dokumentu, będącego załącznikiem do wniosku złożonego przez nią, a dokumentem uwierzytelnionym, który został organowi przekazany przez Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w W.. W odpowiedzi na wezwanie spółka wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie zmiany decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska (pismo z dnia 24 lipca 2020 r.). W dniu 11 września 2020 r. organ I instancji wydał postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania.

W dniu 24 czerwca 2020 r. skarżąca wniosła ponaglenie w przedmiocie wpisu instalacji na listę instalacji komunalnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w S. postanowieniem z dnia 21 lipca 2020 r. stwierdziło, że organ I instancji nie dopuścił się bezczynności w sprawie wpisania przedmiotowego składowiska na listę instalacji komunalnych.

Mając na uwadze rozbieżności w przedkładanej przez spółkę dokumentacji oraz dotychczasowy brak ustaleń ZWIOŚ, organ I instancji przed podjęciem decyzji

w sprawie wpisania przedmiotowego składowiska na listę instalacji komunalnych postanowił wziąć pod uwagę ustalenia ZWIOŚ dotyczące postępowania administracyjnego w sprawie zmiany decyzji organu I instancji z dnia 10 września

2010 r. nr [...] -5/10 (zmiana pozwolenia zintegrowanego).

Organ I instancji wskazał, że w postępowaniu o zmianę pozwolenia zintegrowanego pismem z 9 marca 2020 r. zwrócił się do ZWIOŚ o przeprowadzenie kontroli zgodnie z art. 41a ust. 6 oraz art. 45 ust. 9 u.o.o. W dniu 16 września 2021 r. ZWIOŚ przekazał organowi I instancji postanowienie nr 135/2021 z dnia 16 września 2021 r. dotyczące przeprowadzonej kontroli w Zakładzie Zagospodarowania Odpadów zarządzanym przez spółkę. Następnie pismem z 20 października 2021 r. organ I instancji zwrócił się do ZWIOŚ z wnioskiem o ponowne przeprowadzenie kontroli przedmiotowego składowiska w związku z faktem, iż zagadnienie rzędnej składowania na składowisku odpadów nie zostało przez inspekcję zweryfikowane, dane dotyczące rzeczywistej pojemności geometrycznej kwatery składowiska są rozbieżne i wykluczają się wzajemnie. Ponadto na składowisku nieposiadającym statusu instalacji komunalnej deponowano stabilizat, powstający w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych, co jest niezgodne z przepisami u.o.o.

Pismem z dnia 23 września 2021 r. skarżąca ponowiła wniosek o wpisanie na listę instalacji komunalnych przedmiotowego składowiska, załączając protokół z ww. kontroli ZWIOŚ. Organ I instancji pismem z 26 października 2021 r. poinformował spółkę, że decyzja o wpisaniu ww. składowiska na listę funkcjonujących instalacji spełniających wymagania dla instalacji komunalnych, zostanie podjęta po przeprowadzeniu kontroli oraz wydaniu stosownej opinii przez ZWIOŚ w kwestii maksymalnej wysokości składowiska.

Organ I instancji wskazał, że pismem z 10 stycznia 2022 r. Burmistrz M. przekazał mu do wiadomości swoje pismo z 5 stycznia 2022 r., skierowane do spółki, w którym prosi skarżącą o wskazanie daty rozpoczęcia rekultywacji składowiska w świetle badań geodezyjnych, przeprowadzonych przez uprawnionego geodetę na terenie ww. składowiska odpadów. Z ww. pism Burmistrza wynikało, że maksymalna wysokość składowania określona w obowiązującej instrukcji prowadzenia składowiska została przekroczona. W piśmie tym Burmistrz M. podkreślił również, iż na spotkaniu z radnymi Rady Miejskiej przedstawiciele spółki zadeklarowali natychmiastowe przystąpienie do rekultywacji składowiska.

Pismem z 20 stycznia 2022 r. organ I instancji poinformował skarżącą, że w związku z przekroczeniem maksymalnej wysokość składowania, określonej w obowiązującej instrukcji prowadzenia składowiska, wniosek 23 września 2021 r. o wpis instalacji na listę instalacji komunalnych spółki pozostawiono bez rozpatrzenia. Według organu

I instancji, wniosek spółki w świetle prawa stał się bezzasadny, po tym jak organ powziął wiedzę, iż skarżąca zadeklarowała w trakcie spotkania z Burmistrzem M. , że składowisko w związku z przekroczeniem rzędnej zostanie zamknięte i poddane rekultywacji, a wniosek w tej sprawie ma zostać złożony w najbliższym czasie. Wystosowano w tej sprawie zapytanie do spółki, które zawierało również pouczenie o obowiązkach strony w zakresie procedury zamknięcia składowiska odpadów.

W dniu 17 lutego 2022 r. do organu I instancji przekazano pismo skarżącej z 11 lutego 2022 r., skierowane do Burmistrza M. W piśmie tym spółka podtrzymuje wolę i gotowość przystąpienia do przeprowadzenia rekultywacji składowiska.

Pismem z dnia 15 lutego 2022 r. organ I instancji zawiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zamknięcia przedmiotowego składowiska w związku z wykonanymi przez biegłego geodetę badaniami, potwierdzającymi przekroczenie maksymalnej wysokości składowania. Zgodnie z art. 148 ust. 1 pkt 1 u.o.o. przedmiotowe składowisko nie spełnia wymogów technicznych i formalnych określonych w przepisach prawa. Pismem z 15 lutego 2022 r. organ I instancji zawiadomił spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia nowej instrukcji prowadzenia składowiska odpadów.

W dniu 16 lutego 2022 r. ZWIOŚ przekazał organowi I instancji informację, która wpłynęła do niego w dniu 10 lutego 2022 r. od osoby fizycznej dotyczącą składowania na przedmiotowym składowisku odpadów, pomimo przekroczenia rzędnej.

W odpowiedzi organ I instancji skierował do ZWIOŚ pismo, w którym podniósł, iż wielokrotnie przekazywał Inspekcji informacje o nieprawidłowościach oraz stopniu zapełnienia składowiska w M.. Jednocześnie zwrócił uwagę na konieczność podjęcia działań przez służby Inspekcji w zakresie posiadanych kompetencji (zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 5 u.o.o.), tj. wstrzymania w drodze decyzji działalności posiadacza odpadów w związku z naruszeniem przepisów.

W dniu 9 marca 2022 r. skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu

I instancji w sprawie wpisu instalacji na listę instalacji komunalnych przedmiotowego składowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w dniu 23 czerwca

2022 r. wydał wyrok o sygn. akt II SAB/Sz 91/22, w którym zobowiązał organ I instancji do załatwienia przedmiotowej sprawy.

W dniu 17 maja 2022 r. spółka złożyła do organu I instancji wniosek z 10 maja 2022 r. o wydanie decyzji wyrażającej zgodę na zamknięcie przedmiotowego składowiska. W związku z tym postępowaniem ZWIOŚ przeprowadził kontrolę przedmiotowego składowiska. W dniu 30 września 2022 r. ZWIOŚ przekazał organowi I instancji protokół kontroli nr DEL-KS 128/2022 z dnia 29 września 2022 r., w którym stwierdzono, iż docelowa rzędna składowania odpadów została przekroczona. Tym samym spółka eksploatuje przedmiotowe składowisko z naruszeniem decyzji, zatwierdzającej instrukcję jego prowadzenia, w której określono docelową rzędną składowania jako wymóg ochrony środowiska. Z ustaleń organu I instancji wynikało, że spółka dopuściła się podczas eksploatacji przedmiotowego składowiska naruszenia przepisów regulujących sposób i zasady składowania odpadów. Organ I instancji podał, że obecnie trwa postępowanie administracyjne z wniosku spółki w sprawie wydania decyzji wyrażającej zgodę na zamknięcie ww. składowiska odpadów. Wobec czego, brak jest przesłanek formalno-prawnych umożliwiających wpisanie przedmiotowego składowiska na listę instalacji komunalnych.

Skarżąca złożyła odwołanie, którym zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, przez bezpodstawną odmowę wpisu przedmiotowego składowiska na listę instalacji komunalnych.

Pismem z 11 maja 2023 r. skarżąca złożyła wniosek o przeprowadzenie mediacji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wydało w dniu 17 sierpnia 2023 r. decyzję nr SKO.SJ.452.4864.2022, w którym utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i przytoczył treść art. 35 ust. 6, art. 38b u.o.o. Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji przed wydaniem decyzji podjął czynności zmierzające do ustalenia stanu faktycznego, zebrał i dokonał oceny materiału dowodowego. Według organu odwoławczego, dla oceny materiału dowodowego istotne znaczenie miał: protokół kontroli ZWIOŚ z 29 września 2022 r., w którym wskazano nieprawidłowości w funkcjonowaniu składowiska oraz przekroczenie rzędnej składowania; deklaracja spółki z 11 lutego 2022 r. w sprawie gotowości do przeprowadzenia rekultywacji składowiska; wniosek skarżącej z 10 maja 2022 r. o wydanie decyzji wyrażającej zgodę na zamknięcie składowiska.

Organ odwoławczy podał, że kontrola ZWIOŚ wykazała, że pomierzona w dniu 13 kwietnia 2022 r. rzeźba terenu w obrębie kwatery składowiska wynosiła 142,9 do 146,9 m. Zaś przy skarpie od strony zachodniej została wskazana rzędna na poziomie 147,0 m. Dodatkowo na podstawie oględzin przeprowadzonych 15 lipca 2022 r. w stwierdzono, że poziom odpadów poddanych składowaniu wzrósł w stosunku do poziomu z kwietnia 2022 r. Określenie rzędnej składowiska stanowi wymóg ochrony środowiska, a jej przekroczenie dowodzi że spółka przekroczyła wymogi do jego eksploatacji. Tym samym składowisko powinno być zamknięte jako wyeksploatowane. Stanowiło to podstawę do wydania decyzji z dnia 27 października 2022 r. przez organ I instancji o wyrażeniu zgodny na zamknięcie składowiska.

Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca prowadziła czynną eksploatację składowiska odpadów, mimo przekroczenia rzędnych składowiska, a wierzchnią warstwę ze składowanych odpadów stanowiły głównie odpady o kodzie 19 05 99 (stabilizat), co stanowi naruszenie art. 29a ust. 2 i 3 u.o.o., gdyż przedmiotowe składowisko nie posiada statusu instalacji komunalnej.

W ocenie organu odwoławczego, powyższe ustalenia wskazują, że przedmiotowe składowisko nie spełniało wymogów instalacji komunalnej, ponieważ nie spełniało ogólnych wymogów ochrony środowiska.

Organ odwoławczy odniósł się do kwestii rzędnej składowiska podnoszonej przez stronę w odwołaniu i wskazał, że wynika ona z ostatecznej decyzji Marszałka Województwa Z. z 10 maja 2015 r. nr WOŚ.II.7241.3.6.2015.JB (instrukcja składowiska), gdzie określono, iż rzędna składowiska wynosi 140 m n.p.m. Decyzja ta nie była zmieniana.

Organ odwoławczy podał, że przedmiotowe składowisko było prowadzone niezgodnie z ustawą o odpadach oraz zasadami ochrony środowiska. Przekroczenie rzędnych składowiska powoduje, że składowisko to nie może przyjmować już odpadów, gdyż zostało wyeksploatowane i powinno być zamknięte. Skoro zaś nie może być eksploatowane, to tym samym nie może zostać wpisane na listę instalacji komunalnych. Taka decyzja byłaby bowiem sprzeczna z dokonanymi ustaleniami, ponieważ jej wydanie wiązałoby się z oceną organu, że składowisko może być uznane za instalację komunalną, mimo iż nie zostały spełnione przesłanki do prowadzenia składowiska.

Organ odwoławczy odniósł się również do wniosku strony o przeprowadzenie mediacji i wskazał, że zgodnie z art. 96a § 1 i 2 K.p.a. w toku postępowania może być przeprowadzona mediacja, jeżeli pozwala na to charakter sprawy. Celem mediacji jest wyjaśnienie i rozważenie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy oraz dokonanie ustaleń dotyczących jej załatwienia w granicach obowiązującego prawa, w tym przez wydanie decyzji lub zawarcie ugody. Według organu odwoławczego, nie zachodziły przesłanki, które umożliwiałyby przeprowadzenie mediacji. Stan faktyczny sprawy został wyjaśniony. Również okoliczności prawne zostały rozważone. Załatwienie sprawy w sposób inny niż odmowa wpisu na listę instalacji komunalnych prowadziłaby do przekroczenia obowiązujących przepisów prawa. W przypadku niespełniania przesłanek do prowadzenia dalszej eksploatacji składowiska, wpis składowiska na listę instalacji komunalnych, był zdaniem organu, niemożliwy. Tym samym nie zachodziły przesłanki do przeprowadzenia mediacji, ponieważ nie pozwoliłoby to na załatwienie sprawy w graniach obowiązującego prawa.

Skarżąca złożyła skargę na ww. decyzję i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zarzuciła organowi naruszenie:

1. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 38b ust. 5 u.o.o., przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu decyzji organu I instancji w mocy, w sytuacji gdy instalacja ta na dzień składania wniosku spełniała wymagania dla instalacji komunalnej, o której mowa w art. 38b ust. 1 pkt 1 u.o.o.;

2. art. 38b ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 6 u.o.o., przez ich niezastosowanie,

a w konsekwencji błędne uznanie przez organ II instancji, że osiągnięcie rzędnej składowania odpadów jest przesłanką uzasadniającą stwierdzenie, iż instalacja komunalna nie spełniała wymagań dla instalacji komunalnej, w sytuacji gdy organ pierwszej instancji rozpatrując wniosek o wpis na listę instalacji komunalnych był zobligowany do oceny instalacji komunalnej pod kątem wymagań zawartych w art. 38b ust. 1 pkt 1 u.o.o., jak i art. 35 ust. 6 u.o.o.;

3. art. 38b ust. 3 i 4 u.o.o., przez jego niezastosowanie przez organ II instancji

i uznanie, że brak było podstaw do wpisu przedmiotowej instalacji komunalnej na listę instalacji komunalnych, w sytuacji gdy wniosek został złożony przez skarżącą wraz z wymaganymi dokumentami wskazanymi w art. 38b ust. 4 u.o.o., potwierdzającymi, że instalacja komunalna na dzień złożenia wniosku spełniała wymagania dla instalacji komunalnych, przedstawione w art. 38b ust. 1 pkt 1 u.o.o., jak i art. 35 ust. 6 u.o.o.;

4. art. 144 ust. 4 w zw. z art. 3 pkt 34 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556 ze zm.; dalej "u.p.ś."), przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że instalacja podlegająca wpisaniu na listę instalacji komunalnych powinna spełniać standardy wymienione w art. 144 ust. 4 u.o.o., podczas gdy z przepisu art. 38b ust. 1 pkt 1 u.o.o., jak i art. 35 ust. 6 u.o.o., nie wynika, aby spełnienie standardów, o których mowa w art. 144 ust. 4 u.o.o. było jedną z przesłanek wpisu instalacji na listę instalacji komunalnych prowadzoną przez organ pierwszej instancji;

5. art. 6 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. w zw. z art. 35 § 1 K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo tego, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa w zakresie terminów załatwiania spraw administracyjnych, co spowodowało brak możliwości uzyskania wpisu na listę instalacji komunalnych w ustawowym terminie, a w konsekwencji nałożenie na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej.

Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z:

1. wyroku WSA w Szczecinie z dnia 23 czerwca 2022 r. wraz z uzasadnieniem

w sprawie o sygn. akt II SAB/Sz 91/22 - na wykazanie faktów:

a. stwierdzenia przez WSA w Szczecinie, że organ I instancji dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia 13 marca 2020 r. złożonego przez skarżącą, w przedmiocie wpisu na listę instalacji komunalnych,

b. wyznaczenia organowi I instancji terminu 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy do załatwienia sprawy,

2. decyzji nr [...] z dnia 31 marca 2023 r. znak: [...] wydanej przez ZWIOŚ - na wykazanie faktów: nałożenia na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej w wysokości [...] złotych w następstwie przekazywania odpadów powstających w procesie mechaniczno - biologicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych, przeznaczonych do składowania, do instalacji komunalnej, która nie była wpisana na listę instalacji komunalnych prowadzoną przez organ I instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca uszczegółowiła zarzuty. W ocenie skarżącej, spełniła ona wszystkie niezbędne przesłanki do uzyskania wpisu przedmiotowego składowiska na listę instalacji komunalnych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2023 r. poz. 259; dalej "p.p.s.a") dopuścił dowód z decyzji ZWIOŚ z dnia 31 marca 2003 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oraz decyzji organu I instancji z dnia 21 czerwca 2022 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany decyzji z dnia 10 czerwca 2015 r. zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska oraz oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z kopii wyroku WSA w Szczecinie z dnia 23 czerwca 2022 r. o sygn. akt II SAB/Sz 91/22.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:

Spór dotyczy odmowy wpisania przedmiotowego składowiska na listę instalacji komunalnych.

Ustawa o odpadach określa środki służące ochronie środowiska, życia i zdrowia ludzi przez zapobieganie powstawaniu odpadów i zmniejszenie ich ilości oraz negatywnego wpływu wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi, a także przez zmniejszenie całkowitego wpływu użytkowania zasobów oraz poprawę efektywności takiego użytkowania, w celu przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym.

Stosownie do art. 29 ust.1 i 2 u.o.o., odpady są przetwarzane w instalacjach lub urządzeniach, zaś instalacje oraz urządzenia do przetwarzania odpadów eksploatuje się tylko wówczas, gdy:

1) spełniają wymagania ochrony środowiska, w tym nie powodują przekroczenia standardów emisyjnych, o których mowa w przepisach o ochronie środowiska, oraz

2) pozostałości powstające w wyniku działalności związanej z przetwarzaniem odpadów będą przetwarzane z zachowaniem wymagań określonych w ustawie.

Z uwagi, że przepisy u.o.o. nie wprowadziły definicji pojęć instalacji

i urządzenia, należy je poszukiwać w przepisach u.o.ś.

Zgodnie z art. 3 pkt 6 u.o.ś. instalacja to:

a) stacjonarne urządzenie techniczne,

b) zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu,

c) budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami,

których eksploatacja może spowodować emisję.

Stosownie do art. 3 pkt 42 u.o.ś., urządzenie to niestacjonarne urządzenie techniczne, w tym środki transportu.

Instalacje i urządzenia do przetwarzania odpadów mogą być eksploatowane tylko wtedy, kiedy spełniają jednocześnie dwa warunki zamieszczone w art. 29 ust. 2 u.o.o.:

1) spełniają wszelkie wymagania ochrony środowiska, zwłaszcza te wynikające

z przepisów rozdziału 1 "Instalacje i urządzenia" działu II "Instalacje, urządzenia, substancje oraz produkty" tytułu III "Przeciwdziałanie zanieczyszczeniom" Prawa ochrony środowiska, a także rozporządzenia Ministra Klimatu z 24 września 2020 r.

w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów (Dz.U. poz. 1860);

2) zapewniają, że pozostałości z przetwarzania odpadów będą nadal przetwarzane z zachowaniem wymagań określonych w ustawie o odpadach.

(por. Ustawa o odpadach. Komentarz. wyd. VI; Danecka Daria, Radecki Wojciech; WKP 2022 do art. 29).

Zgodnie z art. 35 ust. 6 u.o.o., instalacją komunalną jest instalacja do przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych lub pozostałości z przetwarzania tych odpadów, określona na liście, o której mowa w art. 38b ust. 1 pkt 1, spełniająca wymagania najlepszej dostępnej techniki, o której mowa w art. 207 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, lub technologii, o której mowa w art. 143 tej ustawy, zapewniająca:

1) mechaniczno-biologiczne przetwarzanie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych- i wydzielanie z niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych frakcji nadających się w całości lub w części do odzysku, lub

2) (uchylony)

3) składowanie odpadów powstających w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych.

Według art. 207 ust. 1 u.o.ś., najlepsze dostępne techniki powinny spełniać wymagania, przy których określaniu uwzględnia się jednocześnie:

1) rachunek kosztów i korzyści;

2) czas niezbędny do wdrożenia najlepszych dostępnych technik dla danego rodzaju instalacji;

3) zapobieganie zagrożeniom dla środowiska powodowanym przez emisje lub ich ograniczanie do minimum;

4) podjęcie środków zapobiegających poważnym awariom przemysłowym lub zmniejszających do minimum powodowane przez nie zagrożenia dla środowiska;

5) termin oddania instalacji do eksploatacji;

6) dokumenty referencyjne BAT oraz konkluzje BAT, o ile zostały opublikowane

w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Przy określaniu najlepszych dostępnych technik bierze się pod uwagę wymagania, o których mowa w art. 143, także w przypadku gdy instalacja nie jest nowo uruchamiana lub zmieniana w sposób istotny (art. 207 ust. 1a u.o.ś.).

Na mocy art. 143 u.o.ś., technologia stosowana w nowo uruchamianych lub zmienianych w sposób istotny instalacjach i urządzeniach powinna spełniać wymagania, przy których określaniu uwzględnia się w szczególności:

1) stosowanie substancji o małym potencjale zagrożeń;

2) efektywne wytwarzanie oraz wykorzystanie energii;

3) zapewnienie racjonalnego zużycia wody i innych surowców oraz materiałów

i paliw;

4) stosowanie technologii bezodpadowych i małoodpadowych oraz możliwość odzysku powstających odpadów;

5) rodzaj, zasięg oraz wielkość emisji;

6) wykorzystywanie porównywalnych procesów i metod, które zostały skutecznie zastosowane w skali przemysłowej;

7) (uchylony);

8) postęp naukowo-techniczny.

Eksploatacja instalacji oraz urządzenia zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska jest, z zastrzeżeniem art. 139, obowiązkiem ich właściciela, chyba że wykaże on, iż władającym instalacją lub urządzeniem jest na podstawie tytułu prawnego inny podmiot (art. 138 ust. 1 u.o.ś.).

Eksploatacja instalacji nie powinna powodować przekroczenia standardów jakości środowiska (art. 144 ust.1 u.o.ś.). Zastosowanie technologii spełniającej wymagania, o których mowa w art. 143, a także dotrzymanie standardów emisyjnych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 146 ust. 3 oraz w przepisach odrębnych, nie zwalnia z obowiązku zachowania standardów jakości środowiska

(art. 144 ust. 4 u.o.ś).

Na podstawie art. 38b ust. 1 u.o.o., marszałek województwa w Biuletynie Informacji Publicznej prowadzi listę:

1) funkcjonujących instalacji spełniających wymagania dla instalacji komunalnych, które zostały oddane do użytkowania i posiadają wymagane decyzje pozwalające na przetwarzanie odpadów, o których mowa w art. 35 zakres planów gospodarki odpadami ust. 6;

2) instalacji komunalnych planowanych do budowy, rozbudowy lub modernizacji.

Lista, o której mowa w ust. 1, jest aktualizowana na bieżąco (art. 38b ust. 2 u.o.o.).

Wpisu na listę, o której mowa w ust. 1, dokonuje się na pisemny wniosek prowadzącego instalację komunalną (art. 38b ust. 3 u.o.o.).

Do pisemnego wniosku, o którym mowa w ust. 3, dotyczącego instalacji, o której mowa w ust. 1 pkt 1, dołącza się dokumenty potwierdzające zakończenie budowy i oddanie do użytkowania instalacji komunalnej oraz kopię zezwolenia na przetwarzanie odpadów, pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego przetwarzanie odpadów albo pozwolenia zintegrowanego uwzględniającego przetwarzanie odpadów w tej instalacji (art. 38b ust. 4 u.o.o.).

Marszałek województwa odmawia, w drodze decyzji, wpisu na listę instalacji komunalnej, o której mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli ta instalacja nie spełnia wymagań dla instalacji komunalnej (art. 38b ust. 5 u.o.o.).

Na podstawie art. 38b ust. 6 u.o.o., marszałek województwa wykreśla, w drodze decyzji, z listy instalację komunalną, o której mowa w ust. 1 pkt 1:

1) jeżeli instalacja przestała spełniać wymagania dla instalacji komunalnej lub

2) jeżeli wojewódzki inspektor ochrony środowiska wstrzymał działalność posiadacza odpadów w zakresie przetwarzania odpadów, lub

3) jeżeli prowadzący instalację komunalną nie ma wymaganej decyzji w zakresie przetwarzania odpadów, lub

4) jeżeli instalacja komunalna przestała funkcjonować z innych przyczyn;

5) na wniosek prowadzącego instalację komunalną.

Ponownego wpisu na listę instalacji, o której mowa w ust. 1 pkt 1, dokonuje się na pisemny wniosek prowadzącego instalację komunalną, jeżeli ustały przyczyny wykreślenia. Do wniosku dołącza się dowody potwierdzające ustanie tych przyczyn,

w szczególności kopię zgody wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska na podjęcie wstrzymanej działalności albo kopię wymaganej decyzji w zakresie przetwarzania odpadów (art. 38b ust. 7 u.o.o.).

Marszałkiem województwa właściwym w sprawach, o których mowa w ust. 1-7, jest marszałek województwa właściwy ze względu na miejsce prowadzenia działalności w zakresie przetwarzania odpadów (art. 38b ust. 8 u.o.o.).

Posiadacz odpadów jest obowiązany do postępowania z odpadami w sposób zgodny z zasadami gospodarki odpadami, o których mowa w art. 16-31, w tym do prowadzenia procesów przetwarzania odpadów w taki sposób, aby procesy te oraz powstające w ich wyniku odpady nie stwarzały zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz dla środowiska, a także w sposób zgodny z przepisami o ochronie środowiska

i planami gospodarki odpadami (art. 33 ust. 1 u.o.o.).

Bezspornie skarżąca prowadziła przedmiotowe składowisko i złożyła odpowiedni wniosek o wpis tego składowiska na listę instalacji komunalnych. Nie było też sporne, że organ I instancji dopuścił się bezczynności, co wynikało z wyroku WSA w Szczecinie o sygn. akt II SAB/Sz 91/22. Jednakże stwierdzenie przez Sąd bezczynności organu nie oznaczało, że wniosek skarżącej miał być rozpoznany pozytywnie przez organ I instancji. Zobowiązanie organu I instancji do załatwienia wniosku skarżącej należy odczytywać jako zobowiązanie organu do merytorycznego rozpoznania wniosku czy to przez wpis instalacji na listę instalacji komunalnych, czy też podjęcie decyzji o odmowie dokonania tego wpisu.

Zdaniem skarżącej, spełniła ona przesłanki do wpisu na listę instalacji komunalnych, zaś organ niezasadnie odmówił dokonania tej czynności materialno-technicznej. Długie rozpatrywanie jej wniosku przez organ I instancji, potwierdzone ww. wyrokiem WSA spowodowało, że ZWIOŚ nałożył na nią karę.

Według organu odwoławczego, przedmiotowe składowisko nie mogło przyjmować odpadów, gdyż zostało wyeksploatowane i tym samym nie mogło zostać wpisane na listę instalacji komunalnych.

Jak wynikało z akt, w dniu 27 października 2022 r. organ I instancji wydał decyzję nr WOŚ.II.7241.14.2022.IB w przedmiocie zamknięcia ww. składowiska

z oznaczeniem 30 września 2022 r. jako daty zaprzestania przyjmowania odpadów. Decyzja stała się ostateczna z dniem 18 listopada 2022 r., gdyż spółka zrzekła się odwołania (pismo organu I instancji z 29 września 2023 r.; decyzja z 27 października 2022 r.).

Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja była prawidłowa. Nie można tracić z pola widzenia, że na dzień dzisiejszy ostateczna jest decyzja organu I instancji

o zamknięciu przedmiotowego składowiska. Powyższa decyzja była już w obrocie

w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy.

Nawet przy przyjęciu, że skarżąca spełniła wszystkie przesłanki związane

z wpisem na listę instalacji komunalnych to nie można już obecnie uznać instalacji za funkcjonującą, ani planowaną do budowy w rozumieniu art. 38b ust. 1 u.o.o., a zatem również dokonać jej wpisu na listę instalacji komunalnych.

Wpisanie przedmiotowej instalacji na ww. listę przez organ I instancji nie następuje z datą wsteczną, gdyż jest to czynność materialno-techniczna związana z prowadzeniem rejestru.

Czynności materialno-techniczne charakteryzują się określonymi cechami: są podejmowane na podstawie i w celu wykonania obowiązujących norm prawnych; stanowią fragment realizacji zadań państwa; podlegają kontroli z punktu widzenia zgodności działania z prawem; nie są skierowane bezpośrednio na tworzenie, zmianę lub znoszenie stosunków prawnych oraz mogą w drodze określonych faktów wywoływać określone skutki prawe (Z. Kmieciak -Czynności faktyczne administracji państwowej, "Studia Prawno-ekonomoczne"1987, t. 39, s.43).

Prowadzenie urzędowych zbiorów danych (rejestrów, ewidencji, wykazów, list itp.) stanowi przykład czynności materialno-technicznych, zaś ujawnienie danych lub informacji przez ich umieszczenie w odpowiednim zbiorze danych może wywoływać skutki prawne (por. Marian Masternak, "Czynności materialno-techniczne jako prawna forma działania administracji publicznej" Toruń, TNOiK 2018 , s.130-131).

Jak zauważył Jakub Szremski w artykule "Podejmowanie czynności materialno-technicznych przez organy administracji publicznej a prawo jednostki do bycia wysłuchanym (Przegląd prawa Administracyjnego (3)2020- dostępny https://bibliotekanauki.pl/articles/2014431), w obecnym ustawodawstwie prawa administracyjnego działania organów administracyjnych związane z niektórymi uprawnieniami bądź obowiązkami mogą mieć albo formę czynności materialno-technicznej, albo formę decyzji administracyjnej – w zależności od pozytywnego lub negatywnego "rozstrzygnięcia sprawy". Jeżeli organ administracyjny "pozytywnie rozstrzyga sprawę", to dokonuje czynności materialno-technicznej, natomiast w sytuacji gdy rozstrzyga ją negatywnie, wówczas wydaje decyzję administracyjną odmawiającą przyznania określonego uprawnienia.

J. Szremski wskazał, że "konieczność wydania decyzji administracyjnej odmownej

w przypadku odmowy dokonania czynności materialno-technicznej (nawet bez wyraźnej podstawy prawnej określonej w ustawie) podkreślały także sądy administracyjne. Jak zauważa się w judykaturze, odmowa dokonania czynności materialno-technicznej powinna być dokonana w drodze decyzji, ponieważ jest to negatywne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, o której załatwienie wnosi strona mająca w tym interes prawny." Stanowisko takie prezentują też Jerzy Świątkiewicz

i Barbara Adamiak, którzy postulują rozszerzenie tej regulacji na wypracowanie domniemania istnienia sprawy indywidualnej w sytuacji niekorzystnego dla strony załatwienia sprawy.(por. M. Masternak "Czynności materialno-techniczne..."s. 323 -324; 446 - 448). W tym miejscu zauważyć należy, że podobny pogląd związany z negatywnym rozstrzygnięciem organu na tle art. 38b u.o.o., choć w odmiennym stanie faktycznym niż zaistniały w niniejszej sprawie, wyraził NSA w wyroku z dnia 10 maja 2023 r. o sygn. akt III OSK 4117/21.

We wskazanym powyżej artykule J. Szremski podkreślił również, że prawo do bycia wysłuchanym stanowi konstytucyjny oraz unijny standard procesowy, dzięki któremu jednostka ma zagwarantowany szereg narzędzi proceduralnych, z których może skorzystać na każdym etapie prowadzonego postępowania administracyjnego,

a w zakresie stosowania przez organ administracji publicznej czynności materialno-technicznych powinno obejmować przynajmniej minimalną ochronę procesową jednostki. J. Szremski uznał, że "W związku z działaniami organu administracyjnego jednostka powinna mieć prawo do informacji o brakach formalnych oraz do informacji

o niekompletności złożonych dokumentów w ramach złożonego wniosku. Organ administracji publicznej ma obowiązek zawiadomienia wnioskodawcy co do prawidłowości złożonego przez jednostkę wniosku w zakresie danych osobowych, podania wszystkich wymaganych przepisami prawa informacji faktycznych. Jak zauważa W. Taras, informacja udzielana obywatelom przez organy jest przekazaniem wiedzy organu (tj. podmiotu sprawującego funkcję organu bądź pracownika urzędu tego organu), dotyczącej określonego stanu faktycznego, stanu prawnego lub wynikających z nich konsekwencji prawnych. Prawo do bycia wysłuchanym obejmuje również możliwość wypowiedzenia się, w tym złożenia wyjaśnień w przypadku zaistnienia wątpliwości po stronie organu administracji publicznej w zakresie złożonego przez jednostkę wniosku. W przypadku pojawienia się jakichkolwiek wątpliwości organ administracji publicznej powinien zwrócić się do wnioskodawcy o pisemne wyjaśnienie kwestionowanych okoliczności faktycznych. Wydawanie od razu decyzji odmownej w takim przypadku niepotrzebnie przedłużałoby przyznawanie określonego uprawnienia. Jednostka, co prawda, miałaby możliwość skorzystania ze środków odwoławczych, ale swoje wyjaśnienia co do złożonego wniosku mogłaby przedstawić dopiero na etapie postępowania przed organem wyższej instancji. Taką możliwość wnioskodawca powinien mieć już na etapie podejmowania czynności materialno-technicznych. Prawo do bycia wysłuchanym także wnioskodawcy daje możliwość uzyskania informacji od organu administracji publicznej o kompletności złożonego wniosku. Często przepisy prawa administracyjnego wymagają od wnioskodawcy złożenia szeregu dokumentów, które mają potwierdzić jego sytuację prawną i faktyczną. Od ich kompletności zależy, czy sprawa zostanie "rozstrzygnięta"

pozytywnie czy też negatywnie." Również M. Masternak skłania się do tego poglądu w sytuacji gdy odmowa dokonania czynności materialno-technicznej następuje w formie decyzji (por. M. Masternak "Czynności materialno-techniczne...", s.322).

Sąd w pełni podzielił ww. stanowisko i uznał, że organ I instancji przed dokonaniem ww. wpisu ma prawo przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu zbadania, czy przedłożona przez stronę dokumentacja jest kompletna i nie budzi żadnych zastrzeżeń, w tym czy dana instalacja spełnia inne przepisy u.o.ś., nie tylko art. 207

i art. 143 u.o.ś., wymienione w art. 35 ust. 6 u.o.o.

W niniejszej sprawie organ nie prowadził "klasycznego" postępowania administracyjnego, rozpoczynającego się postanowieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego, nie prowadził własnych ustaleń ani kontroli, lecz opierał się na dokumentach przedłożonych przez skarżąca oraz inne organy administracyjne i dokonał ich stosownej analizy. W ramach takiego postępowania strona musi mieć zagwarantowane prawo do obrony swoich praw, co bezspornie miało miejsce w niniejszej sprawie. Takim postępowaniem wyjaśniającym musi być niewątpliwie poprzedzona decyzja odmowna.

Sąd stanął również na stanowisku, że skoro czynność polegająca na dokonaniu wpisu danej instalacji na właściwą listę ma charakter czynności materialno-technicznej, natomiast odmowa wpisu na listę funkcjonujących instalacji przybiera postać decyzji administracyjnej nawet w sytuacji nie przewidzianej w art. 38b ust. 5 u.o.o., gdyż odmowa ma charakter indywidualny, dotyczy uprawnień (lub obowiązków) wnioskodawcy, zaś uprawnienia te mają charakter publicznoprawny i taka odmowa wywołuje skutki prawne.

Skarżąca jest profesjonalnym przedsiębiorcą, który prowadzi przedmiotowe składowisko od 2008 r. (struktura podmiotu podlegała zmianom organizacyjnym na przestrzeni lat), o czym Sądowi wiadomo z urzędu (postanowienie z 7 grudnia 2023 r. o sygn. akt II SA/Sz 882/23). Obowiązek przekazywania do instalacji komunalnej niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych, określony w art. 29a u.o.o. wszedł w życie 6 września 2019 r. na podstawie art. 6 pkt 13 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1579; dalej "ustawa nowelizująca"). Składowiska odpadów, które posiadały status regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych do dnia 6 września 2019 r. na podstawie art. 17 ust. 1 z mocy prawa stały się instalacjami komunalnymi, których wpis na listę instalacji komunalnych był dokonywany z urzędu przez właściwy organ. Jak wynikało z decyzji ZWIOŚ z dnia 31 marca 2023 r. nr 2/D/2023 (k.19-29 akt sądowych), składowisko prowadzone przez skarżąca nie miało statusu regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Skarżąca zatem, chcąc składować na prowadzonym przez siebie składowisku odpady powstające w procesie mechaniczno-biologicznym przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych zobowiązana była do uzyskania wpisu na listę instalacji komunalnych, prowadzoną przez organ I instancji. Jak wynikało z akt, taki wniosek skarżąca złożyła dopiero 18 marca 2020 r.

Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że przedmiotowe składowisko było prowadzone przez skarżącą niezgodnie z ustawą o odpadach oraz zasadami ochrony środowiska, gdyż doszło do przekroczenia rzędnych składowiska, co oznacza, iż składowisko takie nie powinno już przyjmować odpadów i jako stanowisko wyeksploatowane podlegało zamknięciu, do czego w istocie doszło na wniosek skarżącej.

Zgodnie z art. 135 ust. 2 i 3 u.o.o., zarządzający składowiskiem odpadów utrzymuje i prowadzi składowisko odpadów w sposób zapewniający właściwe funkcjonowanie urządzeń technicznych stanowiących wyposażenie składowiska odpadów oraz zachowanie wymagań sanitarnych, bezpieczeństwa i higieny pracy, przeciwpożarowych, a także wymagań ochrony środowiska, zgodnie z instrukcją prowadzenia składowiska odpadów i decyzją zatwierdzającą tę instrukcję. Zmiany na składowisku odpadów, o których mowa w art. 129 ust. 4 pkt 2-7, 9-11 i 17, wymagają wydania decyzji zatwierdzającej nową instrukcję prowadzenia składowiska odpadów.

W wyroku z dnia 26 czerwca 2019 r. o sygn. akt II OSK 2109/17, NSA wskazał, że decyzja zatwierdzająca instrukcję prowadzenia składowiska odpadów jest ostatnią decyzją spośród decyzji, jakie w myśl art. 128 u o.o. musi uzyskać strona przed rozpoczęciem działalności związanej z prowadzeniem składowiska odpadów, wcześniejszymi decyzjami są pozwolenie zintegrowane albo zezwolenie na przetworzenie odpadów, pozwolenie na użytkowanie składowiska odpadów.

Z powyższego wynika, że prowadzenie składowiska przez dany podmiot wiąże się z przestrzeganiem, min. instrukcji o jej prowadzeniu. Z zaskarżonej decyzji wynikało, że rzędne składowiska zostały różnie określone w pozwoleniu zintegrowanym wydanym na podstawie decyzji nr [...] z 10 września 2010 r. i w instrukcji eksploatacji składowiska, z czego skarżąca zdawała sobie sprawę, gdyż wniosła o zmianę tych rzędnych w instrukcji. Postępowanie administracyjne w przedmiocie zmiany decyzji z dnia 10 czerwca 2015 r. organu I instancji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska zostało umorzone decyzją organu I instancji z 21 czerwca 2022 r. na wniosek skarżącej (k. 70-71 akt sądowych).

Ponadto kontrole przeprowadzone przez ZWIOŚ wykazały, że docelowa rzędna składowania odpadów została przekroczona, co oznaczało, że spółka eksploatuje przedmiotowe składowisko z naruszeniem decyzji zatwierdzającej instrukcję jego prowadzenia, w której określono docelową rzędną składowania jako wymóg ochrony środowiska.

Jak wcześniej już wskazano, obecnie w obrocie prawnym pozostaje decyzja organu I instancji z dnia 27 października 2022 r. nr WOŚ.II.7241.14.2022.IB, wydana na wniosek skarżącej z 10 maja 2022 r. o wyrażeniu zgody na zamknięcie przedmiotowego składowiska ze wskazaniem 30 września 2022 r. jako daty zaprzestania przyjmowania odpadów (akta administracyjne organu I instancji).

W ocenie Sądu, skutkuje to brakiem możliwości uznania składowiska za funkcjonującą instalację w rozumieniu art.38b ust.1 u.o.o.

Okoliczność, że organ I instancji rozpoznawał wniosek skarżącej długo nie ma wpływu na rozpoznanie niniejszej sprawy. Kwestia ta podlegałaby badaniu przez sąd administracyjny w postępowaniu ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu.

Jak wynikało z akt, bezczynność organu I instancji była przedmiotem postępowania w sprawie o sygn. akt II SAB/Sz 91/22, zaś kwestia braku wykonania ww. wyroku w odpowiednim czasie mogłaby być przedmiotem odrębnej skargi

w ramach postępowania z art. 154 p.p.s.a.

Podnoszona przez skarżącą okoliczność, że na skutek opieszałości organu

I instancji w rozpoznawaniu jej wniosku, ZWIOŚ nałożył na nią karę pieniężną nie miała wpływu na rozpoznanie niniejszej sprawy. Kwestia wyrządzenia szkody skarżącej z uwagi na nieprawidłowe działanie organu I instancji pozostaje bowiem we właściwości sądu powszechnego. Na marginesie wskazać można, że ww. kara nie została nałożona na skarżącą za brak wpisu na listę instalacji komunalnych, lecz za przekazywanie odpadów powstających w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych, przeznaczonych do składowania na składowisko, które nie posiadło statusu instalacji komunalnej oraz składowała tam odpady już po wykonaniu pomiarów geodezyjnych, które wykazały przekroczenie docelowej rzędnej składowania. Spółka, nie posiadając wpisu składowiska na listę instalacji komunalnych nie powinna składować na nim ww. odpadów, co jednak czyniła (decyzji ZWIOŚ z dnia 31 marca 2023 r. o nałożeniu na kary pieniężnej).

W ocenie Sądu, organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego, ani procesowego w stopniu uzasadniających uchylenie wydanych decyzji.

Sąd na rozprawie dopuścił dowód w postaci kopii decyzji ZWIOŚ z dnia 31 marca 2003 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oraz decyzji organu I instancji z dnia 21 czerwca 2022 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany decyzji z dnia 10 czerwca 2015 r. zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska oraz oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z kopii wyroku WSA w Szczecinie z dnia 23 czerwca 2022 r. o sygn. akt II SAB/Sz 91/22, gdyż wyrok ten znany był Sądowi z urzędu, a ponadto kopia ww. wyroku znajdowała się w aktach administracyjnych sprawy.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.