Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 411/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 262 -264
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędziowie Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2023 roku sprawy ze skargi S. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 10 stycznia 2023 r., nr SKO.GiK/4161/76/2022 w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 10 stycznia 2023 r., nr SKO.GiK/4161/76/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia 17 października 2022 r. znak: [...], orzekające o ustaleniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego w wysokości 2 739 zł oraz zobowiązaniu do uiszczenia tych kosztów przez S. G. (skarżącego) - właściciela działki nr [...] w Ż. - w wysokości 1369,50 zł oraz M. K. właścicielkę działki nr [...] w Ż. w wysokości 1369,50 zł.

Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Postanowieniem z 17 października 2022 r. organ I instancji ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego w kwocie 2 739 zł i zobowiązał właścicieli działek rozgraniczanych do uiszczenia kosztów w wyznaczonej kwocie w terminie ustalonym w postanowieniu.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano przede wszystkim, że 17 października 2022 r. Burmistrz Miasta i Gminy O. w postępowaniu rozgraniczeniowym nr [...] wydał dla nieruchomości położonej w Ż. (ozn. jako działka o nr ewid. [...] z działką sąsiednią o nr [...]), decyzję umarzającą postępowanie rozgraniczeniowe i przekazującą sprawę do rozpatrzenia sądowi. Następnie wyjaśniono, że ustalone koszty postępowania rozgraniczeniowego obejmują wynagrodzenie uprawnionego geodety, upoważnionego przez burmistrza do przeprowadzenia czynności rozgraniczenia i ustalenia przebiegu granic nieruchomości. Mając na uwadze powyższe oraz to, że koszty wynagrodzenia geodety postępowania [...] stanowią kwotę 2 739 zł (co zostało potwierdzone w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy tj.: umową nr [...] z 24 marca 2022 r., protokołem odbioru prac z 8 sierpnia 2022 r., fakturą [...] z 16 sierpnia 2022 r.), ww. kwotę podzielono przez 2 uzyskując w ten sposób kwotę w wysokości 1 369,50 zł, którą obciążono wnioskodawcę przedmiotowego postępowania w osobie skarżącego i drugą stronę przedmiotowego postępowania – M. K.

Jak podkreślono, pierwotne wynagrodzenie wykonawcy - zgodnie z § 2 ust. 1 umowy nr [...] z 24 marca 2022 r. wynosiło 3 300 zł jednak z tytułu niewykonania w terminie zleconych prac Gmina O. na podstawie § 6 ust. 1 pkt. 1 (oraz § 6 ust. 2) ww. umowy naliczyła karę umowną w wysokości 561 zł. Wobec powyższych wzajemnych wymaganych wierzytelności dokonano potrącenia, w wyniku czego należność do wypłaty wynagrodzenia dla geodety wynosiła 2739 zł. W związku z tym w takiej kwocie ustalono ostatecznie wysokość kosztów jakie obciążają strony niniejszego postępowania. Organ I instancji wyjaśnił ponadto, ze wynagrodzenie geodety obejmowało cały zakres czynności rozgraniczeniowych w przedmiotowej sprawie i nie było zależne np. od ilości punktów granicznych - co potwierdza treść ww. umowy. Przy ustalaniu wysokości kwot obciążających poszczególne strony organ przyjął kryterium ilości granic podlegających ustaleniu z udziałem poszczególnych nieruchomości z uwzględnieniem ilości właścicieli lub współwłaścicieli i rodzajem współwłasności.

Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie. W uzasadnieniu zażalenia wskazał przede wszystkim, że Burmistrz Miasta i Gminy O. powinien być stroną postępowania i partycypować w kosztach postępowania. Argumentował, że postępowanie dotyczy rozgraniczenia działek nr [...] i nr [...], które od południa graniczą z ulicą L., będącą drogą gminną. Zdaniem skarżącego zadaniem geodety było wyznaczenie dwóch punktów granicznych. Jednego po stronie północnej działek (przy pomieszczeniu gospodarczym) i drugiego po stronie południowej działek przy drodze gminnej, ulicy L. Jest to punkt 7313, który stanowi tzw. trójmiedzę. W punkcie tym spotykają się granice działek nr [...], nr [...] i ulicy L. Zdaniem skarżącego wyznaczenie punktu 7313 leżało w interesie gminy, gdyż przez ten punkt będzie przebiegać granica drogi gminnej i działek prywatnych leżących po jej północnej stronie. Skarżący podkreślił, że przedstawiciel gminy aktywnie uczestniczył w prowadzonym postępowaniu, a dość znaczna część pracy wykonanej przez geodetę była związana z wyznaczeniem położenia punktu 7313. W związku z powyższym zdaniem skarżącego gmina powinna partycypować w kosztach postępowania rozgraniczeniowego. Skarżący stwierdził też, że Burmistrz Miasta i Gminy O. powinien ustalić w sposób kompleksowy granicę ulicy L. od strony północnej z działkami prywatnymi.

Postanowieniem z 10 stycznia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał mające w zastosowanie w sprawie przepisy i w całości podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji. Odnośnie postulatu skarżącego aby kosztami postepowania obciążyć również Gminę O., jako właściciela działki drogowej nr [...], która leży u styku działek podlegających rozgraniczeniu (nr [...] i nr [...]) organ odwoławczy stwierdził, że stroną postępowania rozgraniczeniowego nie jest podmiot będący właścicielem nieruchomości przyległej do nieruchomości, co do której zaistniał spór o przebieg granicy. Wątpliwości Kolegium nie budził również sposób ustalenia kosztów prac geodezyjnych. Na koszty te składało się wynagrodzenie upoważnionego geodety w kwocie 2 739 zł. Wymieniony koszt pracy geodety w postępowaniu rozgraniczeniowym nie budził wątpliwości Kolegium co do jego wysokości. Nie było też wątpliwości co do prawidłowości dokonanych prac przez geodetę gdyż – jak stwierdzono - odpowiadały one przepisom rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453). Prawidłowość wykonania przez geodetę czynności ustalenia przebiegu granic oraz zgodność sporządzonych dokumentów z obowiązującymi przepisami została potwierdzona w protokole sporządzonym w oparciu o art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Na powyższe postanowienie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze skarżący podniósł w szczególności, że Gmina O. winna partycypować w kosztach rozgraniczenia, z uwagi na fakt, że nieruchomości podlegające rozgraniczeniu bezpośrednią graniczą z działką drogową, której gmina jest właścicielem, a ustalenia postępowania rozgraniczeniowego zwłaszcza w zakresie ustalenia położenia punktu 7313 leżały w interesie Gminy. W dalszej części skargi skarżący przestawił argumentację przeciwko zapadłemu rozstrzygnięciu w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego.

Skarżący wskazał, że z uwagi na to, że geodeta uzasadnił brak możliwości wyznaczenia granicy w sposób jednoznaczny występowaniem w zasobie geodezyjnym Starostwa O. sprzecznych dokumentów (np. pomiary punktu 2/62 z operatu [...] nie są zgodne z ewidencją założycielską operatu [...]) złożył wniosek do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie o sprawdzenie poprawności wykonania operatu nr [...] i operatu technicznego z postępowania rozgraniczeniowego. Pismem z 4 stycznia 2023 r. otrzymał wynik kontroli operatu [...], w którym podano, że: "W wyniku dokonanej analizy dołączonych do operatu obliczeń współrzędnych punktów granicznych stwierdzono niespójność danych (miar) użytych do obliczeń (strony 28 i 29 operatu) z miarami znajdującymi się na szkicach nr 16, 17 i 128 wchodzących w skład dokumentacji źródłowej - operatu nr [...] (numer archiwalny [...]), co w konsekwencji wpłynęło na uzyskanie przez wykonawcę nieprawidłowych wartości współrzędnych oznaczonych w operacie nr [...], [...]. Ponadto wykonawca odtworzył linię pomiarową 106-105 niezgodnie z dokumentacją źródłową, w wyniku czego błędnie wyliczono współrzędne punktów nr 14/62 i 15/62, które następnie wykorzystano do obliczenia współrzędnych punktów granicznych nr 2/62, 1/62. [...]".Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie pismem z 19 stycznia 2023 r. zwrócił się do Starosty O. o zamieszczenie przy operacie nr [...] i operacie technicznym nr [...] informacji o stwierdzonych nieprawidłowościach, aby w przypadku udostępniania dokumentów z tych opracowań dane w nich zawarte były prawidłowo wykorzystane. Biorąc pod uwagę powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozłożenie kosztów postępowania rozgraniczeniowego także na Gminę O.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) zwanej dalej "p.p.s.a.". Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Orzekanie następuje więc w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.

Dokonując kontroli zaskarżonych aktów prawnych zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, tj. postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji o ustaleniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego i obciążeniu nimi również skarżącego, Sąd stwierdza, że rozpatrywana skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem organy rozstrzygające sprawę nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w związku z czym brak było podstaw do usunięcia ich z obrotu prawnego.

Sąd zauważa, że sprawa o takim samym przedmiocie została rozstrzygnięta wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 12 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 761/20. Orzekający w niniejszej sprawie Sąd w pełni podziela i uznaje za własne rozważania prawne zawarte w uzasadnieniu przywołanego wyroku zatem zasadne jest ich przywołanie w dalszej części uzasadnienia.

W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym normują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 276 z późn. zm.), a także przepisy rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453). Rozgraniczenie ma na celu ustalenie przebiegu granic nieruchomości (art. 29 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony – stosownie do art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 ww. ustawy – jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), zaś czynności ustalania przebiegu granic – zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy – wykonuje geodeta upoważniony przez wymienione organy. Rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic oraz sposób i tryb wykonywania przez geodetę czynności ustalania przebiegu granic i sporządzania dokumentacji przy rozgraniczaniu nieruchomości określają przepisy rozporządzenia wykonawczego z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości.

Przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej (art. 31 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Jeżeli jest brak danych, o których mowa w ust. 2, lub są one niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy (ust. 3). W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej (art. 31 ust. 4 ustawy).

Z powołanych przepisów wynika zasada udziału geodety w postępowaniu dotyczącym rozgraniczenia nieruchomości, a zatem koniecznymi kosztami postępowania rozgraniczeniowego są koszty związane z czynnościami geodety w tym postępowaniu. Nie budzi też wątpliwości, że koszty czynności związanych z rozgraniczeniem należą do kosztów postępowania administracyjnego.

Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisy rozporządzenia wykonawczego z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości nie zawierają norm dotyczących kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego i sposobu ich rozliczenia. W tej kwestii znajdują zastosowanie przepisy działu IX kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym koszty postępowania rozgraniczeniowego nie mają charakteru kosztów, które w rozumieniu art. 61 § 1 k.p.a. powinny być uiszczone przez stronę z góry, pod rygorem zwrotu wniosku na podstawie art. 261 § 2 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2000 r., II SA/Kr 816/00, ONSA 2002/1/35, LEX nr 51474).

Według art. 263 k.p.a. do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a także koszty mediacji (§ 1). Organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy (§ 2). Przepis art. 262 § 1 k.p.a. stanowi natomiast, że stronę obciążają te koszty postępowania, które: 1) wynikły z winy strony, 2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Na mocy art. 262 § 2 k.p.a. w uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może zażądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania.

Gramatyczna wykładnia przepisu art. 262 § 1 k.p.a. prowadzi do wniosku, że przepis ten ustala zasady rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę (strony), a organ administracji. Oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony. Na tej podstawie można orzec o kosztach rozgraniczenia poniesionych przez organ administracji publicznej, w tym także o wynagrodzeniu upoważnionego geodety. Przepis art. 262 § 1 k.p.a. wyklucza natomiast możliwość przyznania przez organ administracji zwrotu kosztów postępowania pomiędzy stronami (tak NSA w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r., I OPS 5/06, ONSAiWSA 2007/2/26, Prok.i Pr.-wkł. 2007/3/38, LEX nr 229485 oraz powołany tam wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2000 r. II SA/Gd 2016/98, LEX nr 49056, a także J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 880-882; C. Martysz /w:/ G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, t. II, Zakamycze 2005, s. 582).

Ustalenie wysokości kosztów postępowania, osób zobowiązanych do ich poniesienia oraz terminu i sposobu ich uiszczenia następuje w drodze postanowienia wydawanego przez organ jednocześnie z wydaniem decyzji. Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie (art. 264 § 1 i 2 k.p.a.).

Występujące w orzecznictwie rozbieżności dotyczące zagadnienia czy organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, może kosztami tymi obciążyć każdą ze stron postępowania, czy też koszty postępowania rozgraniczeniowego powinien ponieść tylko wnioskodawca, zostały rozstrzygnięte w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r., podjętej w sprawie o sygn. akt I OPS 5/06, w której Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 152 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Uzasadniając takie stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że instytucja rozgraniczenia nieruchomości uregulowana została w dwóch aktach prawnych: ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz kodeksie cywilnym. Zarówno w postępowaniu cywilnym, jak i administracyjnym, tak organ administracji, jak i sąd powszechny są obowiązane stosować te same zasady, a wniosek ten znajduje potwierdzenie przy porównaniu art. 152 i 153 k.c. z art. 31 ust. 2-4 i art. 34 ust. 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, które określają zasady przeprowadzania postępowania rozgraniczeniowego w jego kolejnych stadiach. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że konsekwentnie należy przyjąć, iż w postępowaniu administracyjnym ma też zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z przepisu art. 152 k.c., stanowiąca, że właściciele gruntów sąsiadujących koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał też, że udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, iż to postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Twierdzenie, że interes prawny posiada jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, że postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostawałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. W postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości właściciel nieruchomości sąsiedniej może uznawać, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Jednakże ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne lub nie jest znany ich przebieg. Nie można więc twierdzić, iż rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał ostatecznie, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.), a w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w przepisie art. 152 k.c., stanowiącej, że koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, co wynika z zasady, iż właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych.

Pogląd wyrażony w wyżej wymienionej uchwale NSA jest jednolicie podzielany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Stanowisko to podziela również w pełni skład orzekający w niniejszej sprawie. W świetle art. 269 § 1 p.p.s.a. uchwała ta ma charakter prawnie wiążący.

Ze względu na zarzuty skargi, kwestionujące poprawność decyzji umarzającej postepowanie rozgraniczeniowe, w pierwszej kolejności, zwrócić należy uwagę na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zajęte w wyroku z dnia 16 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 3196/19. NSA stwierdził, że pomimo, iż z materialnoprawnego punktu widzenia orzeczenie o kosztach pozostaje w związku z rozstrzygnięciem rozgraniczeniowym, to jednak uwzględniając aspekty procesowe jest to odrębna sprawa administracyjna. W konsekwencji ocena sądu administracyjnego powinna koncentrować się wyłącznie na aktach administracyjnych wydanych w ramach postępowania dotyczącego kosztów, a ewentualne wady decyzji rozgraniczeniowej pozostają w takim przypadku bez wpływu na jego wynik. Nie ulega żadnej wątpliwości, że pomimo związku pomiędzy tymi postępowaniami, rozstrzygnięcie o kosztach postępowania administracyjnego stanowi odrębną sprawę w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a. Kontrola Sądu winna zatem polegać na ocenie, czy przy wydawaniu postanowienia w sprawie kosztów postępowania doszło do naruszenia prawa. NSA uznał, że żaden przepis Działu IX k.p.a. nie daje podstaw do sformułowania tezy, że orzeczenie o kosztach postępowania administracyjnego uzależnione jest od tego, czy rozstrzygnięcie administracyjne, które legło u jego podstaw, wolne jest od wad prawnych.

W związku z powyższym w ramach postępowania zażaleniowego w przedmiocie kosztów rozgraniczenia nie może merytorycznie oceniać decyzji zapadłej w postępowaniu rozgraniczeniowym i poprzedzającego ją postępowania. Wszelkie zatem zarzuty i uwagi skarżącego w tym zakresie leżą poza granicami kontrolowanych postanowień. Orzeczenie o kosztach postępowania rozgraniczeniowego nie może być zatem uzależnione od oceny decyzji umarzającej postępowanie rozgraniczeniowe.

Odnosząc się do zarzutu strony, że Gmina O. powinna być stroną postępowania rozgraniczeniowego ze względu na ustalenie w toku postępowania położenia punktu granicznego 7313, tj. punktu trójmiedzy pomiędzy działką drogową nr [....] należącą go Gminy oraz działkami nr [...] (działka skarżącego) i [...] (działka uczestniczki) Sąd uznał go za niezasadny w pełni podzielając stanowisko organu odwoławczego. Z przywołanych na wstępie przepisów prawa oraz ich wykładni dokonanej przez sądy administracyjne wynika, że koszty postępowania rozgraniczeniowego obciążają strony. Stroną w postepowaniu rozgraniczeniowym jest każdy kto posiada interes prawny w dokonaniu rozgraniczenia. Zdaniem Sądu Gmina nie miała statusu strony w przeprowadzonym postępowaniu rozgraniczeniowym. Skarżący ani we wniosku, ani w dalszym toku postępowania nie kwestionował przebiegu granicy pomiędzy jego działką, a działką drogową nr 581 należącą do Gminy. Jak wynika z akt administracyjnych postępowania rozgraniczeniowego punkt stanowiący południowy koniec odcinka rozgraniczanych nieruchomości tj. działki nr [...] i [...] na podstawie danych z 1959 r. wypadał w pasie drogi (działa nr [...]), który w 2019 r. przeszedł decyzją Wojewody na własność Gminy. Wcześniej działka nr [...] sąsiadująca od południa z działką skarżącego podlegała rozgraniczeniu z działką pierwotną [...] (operat [...]), następnie działka pierwotna nr [...] uległa podziałowi (operat [...]) min. na działkę [...]. Dlatego ustalając położenie punktu 7313 geodeta uwzględnił aktualną konfigurację działek zajętych pod pas drogowy. Z powyższego wynika w ocenie Sądu, że Gmina nie miała interesu prawnego w ustaleniu położenia punktu 7313. Granice działki drogowej zostały wcześniej ustalone na podstawie ww. zdarzeń i nie były kwestionowane ani przez Gminę, ani przez skarżącego. Tym samym zasadnie przyjął organ odwoławczy, że stroną postępowania nie jest podmiot (niniejszym przypadku Gmina O. jako właściciel działek nr [...] i [...]) będący właścicielem nieruchomości przyległej do nieruchomości co do których zaistniał spór o przebieg granicy (w niniejszym przypadku działka skarżącego nr [...] i działka uczestniczki nr [...]).

Sąd uznał więc, że organ odwoławczy właściwie ocenił rozdzielenie kosztów pomiędzy strony postępowania rozgraniczeniowego, tj. skarżącego i uczestniczkę, słusznie uznając, że rozgraniczenie nieruchomości, którego celem jest ustalenie granicy prawnej nieruchomości, leży w interesie wszystkich właścicieli nieruchomości rozgraniczanych, a zatem koszty rozgraniczenia powinny obciążyć wszystkie strony postępowania rozgraniczeniowego, to jest wszystkich właścicieli nieruchomości objętych rozgraniczeniem. W okolicznościach sprawy zaistniał niewątpliwie spór co do położenia granicy między działkami nr [...] i [...], strony prezentowały rozbieżne stanowiska odnośnie przebiegu granicy i zasięgu użytkowanego gruntu, a przebieg zaproponowanej przez geodetę granicy nie został zaakceptowany przez strony.

Przechodząc do oceny postępowania, którego wynikiem było orzeczenie o kosztach postępowania rozgraniczającego, podnieść należy, że w przedmiotowej sprawie na zaproszenie do złożenia oferty dotyczące wykonania czynności technicznych rozgraniczenia odpowiedziało trzech geodetów, przy czym geodeta W. K., który został wybrany, zaproponował ofertę najkorzystniejszą cenowo. Zaproponowane wynagrodzenie mieściło się we wskazanej kwocie zamówienia publicznego, w związku z czym geodeta został upoważniony przez Burmistrza Miasta i Gminy O. do przeprowadzenia czynności technicznych rozgraniczenia, szczegółowo opisanych w operacie technicznym nr [...]. Po przeprowadzeniu czynności technicznych upoważniony geodeta przekazał organowi sporządzony operat rozgraniczenia nieruchomości, który został pozytywnie oceniony przez Burmistrza Miasta i Gminy O. (k. 151 akt. adm.) oraz przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego prowadzonego przez Starostę O. pod numerem [...]. W dniu 17 października 2022 r. Burmistrz Miasta i Gminy O. wydał decyzję o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego, która została utrzymana w mocy przez organ drugiej instancji.

Konsekwencją zakończenia ww. postępowania rozgraniczającego w trybie administracyjnym było rozliczenie zaskarżonym postanowieniem zapłaconego geodecie wynagrodzenia. Z treści przedłożonej faktury z 16 sierpnia 2022 r., znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy, wynika, że koszty te wyniosły 3300 zł, a prace zostały wykonane zgodnie z zawartą umową, również znajdującą się w aktach administracyjnych sprawy. Powyższa kwota została pomniejszona o karę umowną wynikającą z opóźnienia tj. kwotę 561 zł (por. protokół odbioru prac z 8 sierpnia 2022 r., k. 158 akt adm.).

Zdaniem Sądu, organy prawidłowo przyjęły, że kwota ww. kosztów nie odbiega od rynkowych wynagrodzeń za podobne czynności rozgraniczeniowe i wynika z zawartej z geodetą umowy, mieszczącej się w granicach zamówienia oraz wystawionego przez geodetę rachunku, zgodnego ze złożoną przez niego wcześniej ofertą. Akta postępowania są jawne, strony, w tym skarżący zapoznawali się z nimi a nadto byli informowani o toczącym się postępowaniu, w tym, w przedmiocie konieczności poniesienia kosztów postępowania i zasad ich podziału (por. np. k. 52 akt adm). W ocenie Sądu, w świetle znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji geodezyjnej nie budzi również wątpliwości zakres wykonanych przez geodetę czynności, jak też ich poprawność, gdyż przed wydaniem postanowienia organ pierwszej instancji dokonał oceny prawidłowości wykonanych czynności i sporządzonych dokumentów, a dokumentacja techniczna sporządzona przez geodetę została przekazana państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Weryfikacja kompletności przekazanych rezultatów wykonanych prac geodezyjnych zakończyła się wynikiem pozytywnym poprzez wpisanie operatu technicznego przez Starostę O. do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Odnośnie okoliczności, na które skarżący powoływał się w toku postępowania sądowego, tj. wyników sprawdzenia poprawności wykonania operatu nr [...] i operatu technicznego z niniejszego postępowania rozgraniczeniowego przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie Sąd stwierdza, że przede wszystkim organy obu instancji na dzień wydania rozstrzygnięcia nie mogły znać wyników ww. kontroli gdyż pismo w tej sprawie zostało wystosowane do Starosty O. 19 stycznia 2023 r., a decyzja organu odwoławczego zapadła 10 stycznia 2023 r. Ponadto fakt istnienia rozbieżności pomiędzy miarami z 1959 r. i innymi dowodami w sprawie był geodecie wiadomy. W toku postępowania rozgraniczeniowego wielokrotnie się do tego odnosił i wskazał powody dla których przyjął odmienne stanowisko. Geodeta działał przy tym zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 14 kwietnia 1999 r.

Odnośnie pisma skarżącego z 29 czerwca 2023 r. gdzie wskazał, że 26 stycznia 2023 r. złożył wniosek o aktualizację ewidencji gruntów i budynków w zakresie jego działki nr [...], na podstawie danych zawartych w ewidencji założycielskiej tj. pomiarów z 1959 r. Sąd zauważa, że jak to już na wstępie wskazano, zasadność zaskarżonego postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zatem ww. działania skarżącego i wywołane tym zdarzenia, które nastąpiły po wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nie mogły mieć znaczenia w sprawie.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, w ocenie Sądu zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji odpowiada prawu i brak jest podstaw do kwestionowania jego legalności. Orzeczono zatem jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.