Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 335/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 1, art. 106 § 3;
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 1228/23 w przedmiocie odmowy wtrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 21 marca 2023 r., nr KOA/6062/Ni/22 w przedmiocie określenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi do budżetu miasta postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 lipca 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 1228/23 odmówił wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 21 marca 2023 r. w przedmiocie określenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi do budżetu miasta.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że spółka w złożonym wniosku załączyła dokumentację, w tym 61 umów o pracę oraz 39 umów zlecenia, podczas gdy w załączonym wniosku wykazano 5 umów o pracę oraz 5 umów zlecenia. Sąd wskazał, że załączona do wniosku dokumentacja składa się głównie z faktur VAT oraz potwierdzeń dokonanych przelewów z rachunku bankowego. Natomiast spółka nie wykazała wartości posiadanego majątku ruchomego i nieruchomości, wysokości środków zgromadzonych na rachunkach bankowych, jak również nie przedstawiła swojej obecnej sytuacji majątkowej poprzez przedłożenie dokumentów, z których byłaby możliwość oceny sytuacji majątkowej.

Spółka wniosła zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, zaskarżając jej w całości oraz zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, a mianowicie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", poprzez jego błędne zastosowanie i niezasadne odmówienie przez Sąd pierwszej instancji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w sytuacji, gdy z okoliczności niniejszej sprawy, wynikało, że skarżąca realizuje zadania oświatowe i wobec prowadzenia niepublicznego przedszkola i szkoły źródłem utrzymania skarżącej jest dotacja oświatowa, której nie może przeznaczyć na wykonanie zaskarżonej decyzji, a tym samym spełniona została przesłanka trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącej, albowiem wykonanie decyzji spowoduje likwidację placówek, zwolnienie jej pracowników oraz pozbawienie aż 298 dzieci miejsca świadczenia na ich rzecz usług opiekuńczych, wychowawczych i edukacyjnych.

Spółka wiosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wstrzymanie wykonanie zaskarżonej decyzji oraz na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. wniosła o dokonanie przez Sąd pierwszej instancji reasumpcji zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie zażalenia w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Spółka wniosła o dopuszczenie oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów wymienionych w treści uzasadnienia zażalenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 1 pkt 3 zd. 1 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.

Zaznaczyć przy tym należy, iż chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 61). Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.

W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że strona skarżąca, dążąc do wstrzymania wykonania decyzji, musi co najmniej uprawdopodobnić (a nie udowodnić), że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych i wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia (por. np. postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2014 r., II FZ 1504/14).

Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 106 § 3 p,p.s.a. postanowił dopuścić dowód z dokumentów załączonych do zażalenia, uznając te materiały za przydatne dla jego rozpoznania. Stanowisko Sądu pierwszej instancji jest błędne. Sąd ten w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał na brak przedstawienia przez stronę skarżąca aktualnej sytuacji finansowej, bądź też środków trwałych. Należy jednak zauważyć, że strona skarżąca, zarówno w załącznikach do złożonej skargi wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak też w złożonym zażaleniu, załączyła dokumenty, które wskazywały na wystąpienie przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej.

Już na etapie analizy wniosku strony skarżącej Sąd pierwszej instancji powinien dokładnie zanalizować załączone do wniosku dokumenty, z których wyłania się obraz aktualnej sytuacji finansowej strony skarżącej. To że strona skarżąca nie przedstawiła wartości posiadanego majątku, nie pozwala na jednoczesne wskazanie, że strona posiada środki na natychmiastową spłatę wymaganej zaskarżoną decyzją kwoty dofinansowania bez ryzyka dla wystąpienia przesłanek z art. 61 § 1 p.p.s.a. W oparciu o załączone faktury można zobrazować koszty ponoszone przez stronę skarżącą i jej aktualną sytuację finansową. Załączone do zażalenia dokumenty, w tym zestaw umów zleceń oraz umów o pracę za miesiąc lipiec 2023 r., lista płac dowodzą, że strona skarżąca zatrudnia 61 pracowników, a koszty wynagrodzeń są wysokie. Natychmiastowe wykonanie decyzji mogłoby niewątpliwie spowodować trudne do odwrócenia skutki wyrażające się w konieczności ograniczenia ilości zatrudnionych osób, czy wręcz wstrzymania, choćby w części, wypłat już należnych im wynagrodzeń. Z tym wiąże się także prawdopodobieństwo ograniczenia rozmiarów prowadzonej działalności, czy też jej zaprzestania w całości lub częściowo. To zaś czyni zasadnym twierdzenie o zaistnieniu trudnych do odwrócenia skutków.

Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie pozbawi Skarbu Państwa wpływu środków do budżetu, gdyż w przypadku niekorzystnego dla stromy skarżącej rozstrzygnięcia decyzja zostanie wykonana.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 oraz art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.