Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 564/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 61a § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 grudnia 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 599/22 w sprawie ze skargi I. M. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzki Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 1 lipca 2022 r. nr ŁPWIS.NSHŚ.906.6.1.2022.MZn/AP w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zatrucia organizmu środkiem chemicznym oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 28 grudnia 2022r., sygn. akt III SA/Łd 599/22 na podstawie art. 145 § 1pkt 1 lit c) w zw. z ar 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022r., poz. 329, obecnie: Dz.U. z 2023r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") uwzględnił skargę

I. M. (dalej też: "strona", "skarżąca") i uchylił postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej też: "ŁPWIS") z 1 lipca 2022r., nr ŁPWIS.NSHŚ.906.6.1.2022.MZn/AP oraz poprzedzające je postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej też: "P.P.I.S.") w Kutnie z 10 maja 2022r., nr PPIS.HP.9011.4.75.2022.HK w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, orzekając o kosztach postępowania sądowego.

W skardze kasacyjnej Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 145 § 1 ust. 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, że nie wystąpiły oczywiste przesłanki przesądzające o braku możliwości wszczęcia postępowania i uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kutnie z 10 maja 2022r., PPIS.HP.9011.4.75.2022.HK w sytuacji gdy prawidłowa ocena wniosku skarżącej jako zawierającego żądanie, które nie może być załatwione w drodze decyzji, powinna zmierzać do oddalenia skargi z powodu jej bezzasadności;

2) art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 9 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadne uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia PPIS w Kutnie, pomimo że organ II instancji podjął wszelkie czynności przy wstępnej ocenie wniosku, wymagane do zastosowania art. 61a § 1 k.p.a., bowiem już po wstępnej analizie wniosku wiadomo było, że brak jest normy kompetencyjnej do jego rozpatrzenia, a więc organ nie mógł prowadzić postępowania dowodowego przy zastosowaniu przepisów proceduralnych postępowania administracyjnego wobec oczywistej bezpodstawności wniosku;

3) art. 145 § 1 ust. 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 1 pkt 1 i 6, art. 4 ust. 1 pkt 1, 3, 3a i 4 ustawy z 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2021r., poz. 195 z późn. zm., dalej: "P.I.S.") oraz w zw. z art 73 ust. 1 pkt 1 ustawy z 25 sierpnia 2006r. bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. z 2022r., poz. 2132, dalej: "u.b.ż.ż.") poprzez wywiedzenie normy kompetencyjnej do rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku skarżącej z w.w. norm zadaniowych organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej, wskutek czego Sąd I instancji błędnie uznał, iż "wniesienie przez skarżącą (...) żądania wszczęcia postępowania ze wskazaniem na zatrucie jej organizmu substancją chemiczną o nazwie glifosat (...) spowodowało wszczęcie postępowania administracyjnego regulowanego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie co do zasady mieszczącej się w zakresie zadań organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej", pomimo tego, że normy te jedynie stanowią podstawę do podjęcia czynności kontrolnych w ramach bieżącego nadzoru sanitarnego, nie zaś do wszczęcia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji administracyjnej rozstrzygającej sprawę co do istoty;

4) art. 145 § 1 ust. 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 4 , art. 5 ust. 2 oraz art. 8a ust. 5 i 6 P.I.S. poprzez jego błędne powołanie w przedmiotowej sprawie jako podstawy prawnej działania organu I i II instancji, albowiem przepisy art. 5 dotyczą działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ramach zapobiegania i zwalczania chorób zakaźnych, których bez wątpienia wniosek nie dotyczy, zaś przepis art. 5 ust. 2 P.I.S. odnosi się do działań organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej wobec żołnierzy służby czynnej, funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego, żołnierzy wojsk obcych i ich personelu cywilnego przemieszczających się przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przebywających na tym terytorium, w sytuacji zagrożenia zdrowia publicznego chorobą szczególnie niebezpieczną i wysoce zakaźną, który w tym przypadku nie ma zastosowania, natomiast art. 8a ust. 5 i 6 .P.I.S. odnosi się do zadań Głównego Inspektora Sanitarnego jako organu centralnego Państwowej Inspekcji Sanitarnej, nie zaś do organów biorących udział w rozstrzygnięciu wniosku skarżącego, a nadto w niniejszej sprawie GIS nie wydał podmiotom określonym w art. 8a ust. 5 P.I.S. żadnej decyzji nakładającej określony obowiązek, ani też nie upoważnił organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej do wydania takiej decyzji;

5) art. 145 § 1 ust. 1lit c) p.p.s.a. w zw. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zawarcie w zaskarżonym wyroku wskazań, co do dalszego postępowania sformułowanych nieprecyzyjnie i niejednoznacznie i przez to uniemożliwiających organowi administracji usunięcie uchybień prawa, z powodu których Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie PPIS w Kutnie.

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię i ich błędne zastosowanie, t.j art. 145 § 1 ust. 1 lit a) p.p.s.a. w zw. z art. 27-27c P.I.S. oraz w zw. z art. 103 i art. 104 u.b.ż.ż. poprzez błędne uznanie, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku skarżącej, mogłyby wydać decyzję w trybie art. 27-27 c P.I.S. albo wymierzyć karę pieniężną na podstawie art. 103 u.b.ż.ż. w sytuacji gdy przedmiotem postępowania administracyjnego zgodnie z żądaniem skarżącego było w pierwszej kolejności "ustalenie źródła zatrucia (...) organizmu substancją chemiczną glifosat", a następnie jego wyeliminowanie oraz prewencyjna ochrona życia i zdrowia łudzi (przed tym środkiem).

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ SKO przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Na wstępie należy wskazać, że jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. Przepis ten określa tym samym zakres, w jakim NSA realizuje obowiązek uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną - modyfikując treść normy prawnej zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. Norma zawarta w art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie) umożliwia zatem ograniczenie uzasadnienia wyroku NSA wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, ograniczył rozważania w niniejszej sprawie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie podważają stanowisko Sądu I instancji, że kontrolowane przez ten Sąd postanowienie jest niezgodne z prawem.

Sąd I instancji trafnie uznał, że wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postepowania administracyjnego jest dopuszczalne wyłącznie z powodu przeszkód o charakterze przedmiotowym i podmiotowym oczywistych, tj. takich, których wystąpienie jest możliwe do stwierdzenia po wstępnej analizie wniosku.

Pogląd wyrażony przez Sąd I instancji znajduje potwierdzenie w treści normy art. 61a § 1 k.p.a., odczytanej z uwzględnieniem systemu norm regulujących procedurę administracyjną, w tym wymogów wynikających z zasady legalizmu.

Kluczowe znaczenie, w odniesieniu do przesłanki podmiotowej, ma posłużenie się użytym w art. 61a § 1 k.p.a. określeniem "strona". Jest to instytucja o aspekcie procesowym, ale istota tego pojęcia osadzona jest w prawie materialnym. W myśl art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ustalenie zasadności wyprowadzenia przez jednostkę interesu prawnego w sprawie wymaga przeprowadzenia złożonego procesu wykładni przepisów prawa materialnego oraz działań w zakresie ustaleń stanu faktycznego. Mimo zatem wprowadzenia do Kodeksu postępowania administracyjnego przepisu art. 61a § 1, dla tego rodzaju sytuacji prawnej pozostaje nadal prawidłowa, odpowiadająca standardom państwa prawnego, wykładnia co do obowiązku wszczęcia postępowania i zakończenia tego postępowania decyzją o umorzeniu w razie braku podstaw do wyprowadzenia interesu prawnego (obowiązku) jednostki składającej żądanie wszczęcia postępowania. Inaczej jest w przypadku, gdy jednostka nie powołuje się na własny interes prawny (obowiązek). Jeśli ustalenie braku przymiotu strony jest oczywiste i nie wymaga przeprowadzenia ustaleń w tym zakresie, należy stosować regulację art. 61a § 1 k.p.a., tj. wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego (patrz: Barbara Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H. Beck 2017, s. 383-384 i orzecznictwo tak powołane; Andrzej Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", WKP 2020, pkt 3 do art. 61a i orzecznictwo tam powołane).

Wnioskodawczyni powoływała się we wniosku na swój interes prawny, oraz podała normy prawa materialnego, z których wywodzi swój interes prawny. Abstrahując od zasadności żądania, istnienie tego interesu prawnego wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.

Również brak możliwości wszczęcia postępowania z "innych uzasadnionych przyczyn" ma miejsce w sytuacjach niewymagających przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Pojęcie "innych uzasadnionych przyczyn" nie zostało ustawowo zdefiniowane, jednak odmowę wszczęcia postępowania na tej podstawie wiąże się z sytuacją, w której zachodzą przyczyny uniemożliwiające uruchomienie i prowadzenie postępowania administracyjnego. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak podstaw do prowadzenia postępowania (por. wyrok NSA z 13 lutego 2019r., sygn.. akt II OSK 615/17 i orzecznictwo tam powołane).

Nie ulega wątpliwości, że w przypadku wszczęcia postępowania z wniosku strony, wynikające z niego żądanie wyznacza zakres sprawy podlegającej rozpoznaniu przez organ administracyjny. Nadto, co istotne w niniejszej sprawie, z chwilą wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek, po stronie organu administracji powstają określone obowiązki, w tym m.in. obowiązek dokładnego ustalenia treści żądania wnioskodawcy.

W tym miejscu należy odwołać się do naczelnej zasady postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 7 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada prawdy obiektywnej nakłada na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym. To właśnie z tej zasady wynika obowiązek ustalenia treści żądania strony. Obowiązek taki wywieść należy ponadto z zawartej w art. 9 k.p.a. zasady udzielania stronom przez organ informacji faktycznej i prawnej.

W każdym przypadku, gdy powstaje wątpliwość co do treści żądania zawartego w podaniu, organ powinien wezwać stronę do sprecyzowania wniesionego podania, czyniąc jednocześnie zadość obowiązkowi wyrażonemu w art. 9 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Jaki charakter ma mieć ostateczne pismo decyduje strona, ale w razie wątpliwości w tym zakresie obowiązkiem organu administracji publicznej jest przekazanie stronie informacji o jej sytuacji procesowej, przysługujących jej środkach obrony jej praw oraz uwarunkowaniach ich złożenia, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. Obowiązek ten dotyczy pism, które zredagowane zostały w sposób niezręczny, niezrozumiały, niepozwalający na ustalenie rzeczywistej woli strony, kiedy z okoliczności sprawy wynika, że strona nie rozeznaje się w sposób precyzyjny w zakresie przysługujących jej uprawnień (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 9 sierpnia 2006r., sygn. akt I OSK 1134/05 i 26 września 2019r.,sygn. akt I OSK 353/18 - Wyrok NSA dostępne w internecie

W orzecznictwie sądów administracyjnych (vide np.: wyrok WSA w Warszawie z 28 lipca 2017r., sygn. akt VI SA/Wa 2644/16 oraz wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 20 marca 2014r., sygn. akt II SA/Go 137/14) wskazuje się, że organ nie może również wykorzystywać błędu strony lub jej nieporadności, nie umożliwiając jej wyjaśnienia budzących się w sprawie wątpliwości, lecz zobligowany jest do podjęcia wszystkich niezbędnych czynności służących dokładnemu wyjaśnieniu stanu faktycznego oraz załatwieniu sprawy, mając na względzie nie tylko interes społeczny, ale nader wszystko, w kontekście zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej (art. 8 k.p.a.) słuszny interes strony.

Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając powyższe stanowiska wyrażone w przywołanych orzeczeniach Sądów administracyjnych, stwierdził, że organy administracyjne w toku postępowania naruszyły powołane zasady.

Z okoliczności sprawy wynika, że skarżąca na etapie postępowania przed organem administracji nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie została na tym etapie pouczona w zakresie przysługujących jej uprawnień. Tymczasem organy administracyjne obu instancji dokonały jednostronnej kwalifikacji wniosku skarżącej jako żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia źródła obecności substancji chemicznej o nazwie glifosat [kwas 2-(fosfonometyloamino)octowy] w materiale biologicznym (w moczu) u I. M.

W ocenie organów wniesione przez skarżącą żądanie nie może być rozstrzygnięte co do jego istoty na gruncie prawa administracyjnego i tym samym zakończone wydaniem stosownej decyzji administracyjnej. Przywołując treść art. 61a § 1 k.p.a. zaznaczono przy tym, że strona nie wskazała ewentualnego pochodzenia żywności, której spożycie mogłoby być przyczyną obecności glifosatu w próbce moczu, np. miejsca zakupu żywności pochodzenia roślinnego m.in. owoców, warzyw, przetworów zbożowych, czy też źródła spożycia wody, a w konsekwencji uznanie, że w sprawie zachodzi przesłanka odmowy wszczęcia postępowania z innych uzasadnionych powodów, tj. sprawa w ogóle nie podlega załatwieniu przez organ administracji w formie decyzji administracyjnej. Równocześnie organ drugiej instancji wskazał, że w przypadku poinformowania o ewentualnym pochodzeniu żywności lub wody, której spożycie mogłoby być przyczyną obecności glifosatu w moczu skarżącego, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej mogą podjąć odpowiednie działania kontrolne wobec tych podmiotów, które zostaną przez stronę wskazane.

Uchylając postanowienia organów obydwu instancji WSA w szerokim uzasadnieniu przytoczył przepis art. 61a § 1 k.p.a. oraz nie przesądzając o wyniku postępowania przed organami administracji poszczególne przepisy ustawy z 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wskazując na jej zadania. Wskazał też na uprawnienia Głównego Inspektora Sanitarnego. Podkreślił, że jak stanowi art. 37 ustawy w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (ust. 1).

Z przywołanych przepisów w ocenie Sądu I instancji na organach Państwowej Inspekcji Sanitarnej ciążą zadania z zakresu realizacji zdrowia publicznego w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób zakaźnych i zawodowych. Do zakresu ich działania należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, wydawanie decyzji i zarządzeń lub występowanie do innych organów o ich wydanie w celu realizacji tych zadań, zaś w przypadkach wymienionych w art. 27 - 28 ustawy inspektorzy sanitarni są uprawnieni do zabezpieczenia pomieszczeń, środków transportu, maszyn i innych urządzeń, środków spożywczych, materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, produktów kosmetycznych, detergentów, substancji chemicznych, ich mieszanin oraz wyrobów w rozumieniu przepisów ustawy z 25 lutego 2011r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach, a także innych wyrobów mogących mieć wpływ na zdrowie ludzi. Zasadą jest także stosowanie w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

W ocenie WSA to, że skarżąca we wniosku, a następnie w zażaleniu wprawdzie dość ogólnie wskazała, że domaga się ustalenia źródła zatrucia, to zważywszy na określone w ustawie o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawach odrębnych zadania i zakres działania organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej, obowiązkiem organu administracji było podjęcie odpowiednich czynności procesowych mających na celu zweryfikowanie twierdzeń skarżącej i przedstawionego wyniku badania, a także ustalenie ewentualnej przyczyny przekroczenia dopuszczalnego poziomu tej substancji w jej organizmie.

Zwrócił też uwagę na przepisy ustawy z 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (t.j.Dz.U. z 2022r., poz. 2132, dalej: "u.b.ż.ż") podkreślając, że w art. 4 tej ustawy określono, że do postępowania przeprowadzanego przez organy urzędowej kontroli żywności, czyli również przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w zakresie określonym w art. 73 ust. 1 pkt 1 u.b.ż.ż., stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, za trafne należy uznać stanowisko Sądu I instancji, że organy administracyjne winny były w niniejszej sprawie dołożyć wszelkich starań aby nie tylko ustalić literalne znacznie wniosku skarżącej, lecz również jakie intencje jej przyświecały. Mimo bowiem, że ustalona przez organy administracyjne literalna wykładnia wniosku skarżącej doprowadziła do przedwczesnej odmowy wszczęcia postępowania, to jak zaznaczono wcześniej strona działa w sprawie samodzielnie, a jej zachowanie pozwala przypuszczać, że nie ma wystarczającej wiedzy prawnej. Organy zaś nie skorzystały z możliwości wezwania skarżącej, w oparciu o art. 64 § 2 k.p.a. do uzupełnienia wniosku poprzez sprecyzowanie jego zakresu. Zaniechanie to doprowadziło do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.

Reasumując, stwierdzić należy, że kontrolowane w sprawie postanowienia wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd I instancji do ich uchylenia.

Odnosząc się natomiast do zarzutów wskazanych w pkt I. ppkt 3. I 4. wskazać należy, że w istocie stanowią polemikę z przywołanymi przez Sąd I instancji przepisami ustawy z 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy z 25 sierpnia 2006r. bezpieczeństwie żywności i żywienia, przy czym za trafny należy uznać zarzut przywołania art. 5 ust. 2 P.I.S., które odnosi się do działań organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej wobec żołnierzy służby czynnej, funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego, żołnierzy wojsk obcych i ich personelu cywilnego przemieszczających się przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przebywających na tym terytorium, w sytuacji zagrożenia zdrowia publicznego chorobą szczególnie niebezpieczną i wysoce zakaźną, który w tym przypadku nie ma zastosowania. Przywołanie przez WSA tych przepisów nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, bowiem zasadniczą kwestią jest zaniechanie organu do wezwania skarżącej do sprecyzowania zakresu wniosku, co doprowadziło do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.

Natomiast próba zwalczania tych ustaleń na etapie skargi kasacyjnej jest spóźniona, a odniesienie do nich w okolicznościach sprawy przedwczesne.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.