Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 894/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-01-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 , art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.a, art. 17 ust. 1b,
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik Asesor WSA Krzysztof Szydłowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 28 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 4 maja 2023 r. A. G. (dalej przywoływana jako: "Strona", "Skarżąca") wystąpiła z wnioskiem do Ośrodka Pomocy Społecznej w B. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad synem – D. G., który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Burmistrz B. (dalej przywoływany jako: "organ pierwszej instancji") decyzją z dnia 8 maja 2023 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku, odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Z uzasadnienia decyzji wynika, że przyczyną odmowy przyznania ww. świadczenia pielęgnacyjnego jest fakt, że została spełniona przesłanka negatywna wymieniona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, gdyż Strona jest uprawniona do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.

Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji, wskazując, że nie zgadza się ona z decyzją. Podniosła, że opiekuje się całodobowo synem D. G., który ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności na stałe. Ponadto, powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie o sygn. II SA/Sz 858/19, podnosząc, że organ administracyjny związany jest oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu administracyjnego. Wniosła o przyznanie jej wnioskowanego świadczenia w całości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie (przywoływane dalej jako: "organ odwoławczy" lub "Kolegium") decyzją z dnia 28 sierpnia 2023 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775), art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 1 lit. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390), dalej jako "u.ś.r.", utrzymało ww. decyzję organu pierwszej instancji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że Strona zwróciła się z prośbą o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na syna D. G., który jest kawalerem. W aktach sprawy znajduje się kopia orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 16 czerwca 2020 r., w którym orzeczono, że D. G. jest trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji. Z akt sprawy wynika, że Strona uprawniona jest do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Ponadto, w aktach sprawy znajduje się decyzja o waloryzacji renty z dnia 1 marca 2022 r., kopia orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego w dniu 16 września 2005 r. przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w M., zaliczającego Stronę do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności oraz kopia wypisu o treści orzeczenia z dnia 5 lipca 1995 r., zgodnie z którym Strona zaliczona została do drugiej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia.

Następnie, po przytoczeniu przepisów będących podstawą prawną rozstrzygnięcia, Kolegium wskazało, że z ww. przepisów wynika, że istnienie prawa do renty, która przysługuje w związku z całkowitą niezdolnością do pracy jest przesłanką negatywną uniemożliwiającą uzyskanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie przewidują możliwości pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego, a wysokością przysługującej emerytury.

Kolegium wyjaśniło, że organy orzekające w sprawie nie mogły przyznać Stronie świadczenia pielęgnacyjnego, dopóki nie złoży ona wniosku o zawieszenie emerytury (czy też renty) i dopóki organ emerytalny nie zawiesi prawa do emerytury. Nie może ona bowiem być uprawniona jednocześnie do obydwu świadczeń, a dopiero złożenie wniosku o zawieszenie emerytury lub renty i wydanie stosownej decyzji przez ZUS umożliwi ustalenie daty początkowej, od której należałoby przyznać świadczenie pielęgnacyjne. Będzie to data, od której zostanie zawieszone prawo strony do emerytury.

Organ odwoławczy podkreślił, że wykładnia przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, została zaprezentowana w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2020 r. o sygn. akt I OSK 650/20 i z dnia 10 sierpnia 2020 r. o sygn. akt I OSK 487/20. Sąd stanął tam na stanowisku, że wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którą należy wyeliminować z kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego te, które uprawnione są do świadczeń w nim wymienionych (w tym emerytury), naruszałaby jednak konstytucyjną zasadę równości. Zgodnie z tą zasadą wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. W związku z powyższym, zdaniem Sądu, "osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie emerytury. Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z tym przepisem, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty".

Kolegium wskazało dalej, że w odpowiedzi na pismo z dnia 3 lipca 2023 r., w którym organ odwoławczy wyjaśnił Stronie istniejący stan prawny oraz fakt, że dopiero po zawieszeniu przez ZUS wypłaty pobieranej przez nią renty możliwe będzie przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, Strona w swojej pisemnej odpowiedzi z dnia 11 lipca 2023 r. wskazała, że całkowicie nie zgadza się ze stanowiskiem przedstawionym w tym piśmie. Nie zwróciła się ona też do ZUS-u o zawieszenie pobieranej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.

Końcowo organ odwoławczy podkreślił, że Strona ma nadal prawo wyboru świadczenia bardziej dla niej korzystnego, ale w pierwszej kolejności winna ona złożyć do ZUS-u wniosek o zawieszenie pobieranej renty, na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 291), w myśl którego prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu również na wniosek emeryta lub rencisty. Dopiero bowiem po zawieszeniu renty, możliwe będzie przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego.

W świetle powyższego w ocenie organu Stronie nie mogło zostać przyznane wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. Ponadto, wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania w sprawie.

Wydanej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 17 ust. 1 i ust. 5 u.ś.r. poprzez dokonanie jego niewłaściwej wykładni z pominięciem celów ustawy oraz norm konstytucyjnych i przyjęciu, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jej z uwagi na posiadanie przez nią orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i w konsekwencji całkowitej niezdolności do pracy, podczas gdy rezultaty dyrektyw wykładni systemowej, funkcjonalnej oraz celowościowej, jak również prokonstytucyjnej prowadzą łącznie i jednoznacznie do wniosku, że wyłącza on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do renty nie w całości, ale wyłącznie do wysokości renty uzyskiwanej z tytułu niezdolności do pracy;

- art. 4 ust. 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez jego niezastosowanie polegające na przyjęciu, że z uwagi na umiarkowany stopień niepełnosprawności jest ona osobą całkowicie niezdolną do pracy, podczas gdy zgodnie z przywołanym przepisem do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych, a ma ustalone prawomocnie psychofizyczne możliwości zatrudnienia na przystosowanym stanowisku pracy.

Nadto, Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez niewłaściwą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy oraz odnoszących się do zakresu faktycznie sprawowanej opieki przez nią, realnych możliwości sprawowania przez nią opieki, subiektywną i wybiórczą ocenę orzeczenia o umiarkowanym stopniu jej niepełnosprawności, a także nieuprawnione uznanie, że ustalony umiarkowany stopień jej niepełnosprawności stanowi całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, a w konsekwencji uniemożliwia jej uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jasno wskazuje, że pomimo orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności posiada ona możliwość do wykonywania pracy na przystosowanym stanowisku pracy, a wyłącznym powodem niepodejmowania pracy przez Skarżącą jest konieczność całodobowej opieki nad niepełnosprawnym synem.

Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów Konstytucji RP, a mianowicie art. 32, art. 69 i art. 71 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji z naruszenie podstawowych zasad konstytucyjnych, co przejawiało się w naruszeniu zasady równości oraz braku uwzględnienia interesu osób niepełnosprawnych przy obowiązkach spoczywających na Rzeczypospolitej Polskiej w tym zakresie na etapie wydawania zaskarżonej decyzji, a także naruszenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych – art. 28 ust. 1 i 2c poprzez ich niezastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji z pominięciem spoczywających na Rzeczypospolitej Polskiej, a w konsekwencji również na organach administracji publicznej obowiązkach prawnych w zakresie podejmowania kroków i popierania realizacji praw osób niepełnosprawnych bez dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność oraz zapewnienia dostępu państwa do pokrycia kosztów m. in. opieki nad osobami niepełnosprawnymi.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że jej sytuacja prawna ani faktyczna nie uległa zmianie w okresie pomiędzy przyznaniem jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od 1 maja 2019 r. do 30 kwietnia 2023 r., a ponownym złożeniem wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego bezpośrednio do upływie okresu, na który przyznane zostało dotychczas świadczenie pielęgnacyjne. Ocena dokonywana przez ten sam organ administracji publicznej w przedmiotowej sprawie, przy tym samym stanie faktycznym i prawnym, zdaniem Skarżącej, ma charakter rozbieżny, a jego efektem jest pozbawienie jej prawa od należnego jej świadczenia.

Ponownie podkreśliła, że wbrew twierdzeniom organów administracji publicznej nie jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, a jedynie posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, które jednak nie oznacza automatycznie całkowitej niezdolności do pracy. Jednoznacznie ustalone zostało, że ma ona psychofizyczne możliwości zatrudnienia na przystosowanym stanowisku pracy, a jedynym powodem niepodejmowana przez nią zatrudnienia jest całodobowa opieka nad niepełnosprawnym synem. Powyższy związek przyczynowo - skutkowy ma charakter oczywisty. Stanowisko wyrażane przez organy administracji publicznej o braku możliwości prawnej jednoczesnego pobierania świadczenia pielęgnacyjnego i renty z tytułu niezdolności do pracy uznać należy za niezrozumiałe, mając na uwadze, że przez ostatnie 4 lata otrzymywała oba opisane powyżej świadczenia, a przepisy przez cały ten okres nie uległy zmianie. Pozbawienie należnego jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w ocenie Skarżącej, nie znajduje podstaw prawnych ani faktycznych, a także stoi w jawnej sprzeczności z celami ustawy o świadczeniach rodzinnych, jak również powoduje postawienie jej w skrajnie trudnej sytuacji życiowej, w której wyłącznie w oparciu o rentę z tytułu niezdolności do pracy będzie ona musiała utrzymać troje dorosłych dzieci, w tym chorą na depresję córkę, a także zupełnie zależnego od jej opieki niepełnosprawnego syna.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 4 stycznia 2023 r. Skarżąca podtrzymała skargę w całości i wywody w niej zawarte. Skarżąca wyjaśniła, że przed urodzeniem syna pomimo swojej renty inwalidzkiej pracowała jako pośrednik ubezpieczeniowy i nadal mogłaby pracować gdyby nie opieka nad synem. Jej syn potrzebuje całodobowej opieki. Skarżąca wyjaśniła, że kiedy otrzymała pismo SKO odnośnie zawieszenia renty jednoznacznie nie zrozumiała jego w ten sposób, że zawieszenie renty spowoduje przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Obawiała się, że zostanie bez środków do życia jeżeli nie otrzyma takiego świadczenia, a zawiesi rentę. SKO nie wiedziało jak zinterpretować rentę o częściowej niezdolności do pracy jako inwalidy II grupy. Skarżąca wyjaśniła, że jej zdaniem przepisy są niejednoznaczne jeżeli chodzi o to, jak interpretować jej niezdolność do pracy z tytułu renty inwalidzkiej II grupy. W rezultacie organy uznały, że jest to całkowita niezdolność do pracy, a ona może pracować w warunkach pracy chronionej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia przedstawiły organy, a Sąd jedynie dla przypomnienia przytacza treść przepisów.

Na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm., przywoływanej dalej jako: "u.ś.r.") świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia

9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Na podstawie art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia

Istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny legalności odmowy przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.

Zgodnie z tym przepisem, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie sprawującej opiekę nad osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji, jeżeli ma ona ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego (...).

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że aby ustalić prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, zarówno osoba wymagająca opieki, jak i osoba sprawująca tę opiekę muszą spełnić określone ustawą przesłanki.

Jeśli chodzi o osobę wymagającą opieki, to ustawodawca wymaga, aby osoba ta posiadała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami wymienionymi w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.

W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że syn skarżącej spełnia powyższy warunek. Jednak poza osobą wymagającą opieki, także osoba ją sprawująca - w niniejszej sprawie Skarżąca - musi spełnić ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Z brzmienia art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest w szczególności "rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Ponadto w przypadku, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty (a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, gdyż Skarżąca pobiera rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy), to ustawa o świadczeniach rodzinnych wprost przewiduje, że osobie tej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.).

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, które Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela (zob. wyroki NSA z dnia 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2375/19, z dnia 18 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 254/20, z dnia 17 sierpnia 2023 r., sygn. akt I OSK 2136/22) osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera świadczenie emerytalne lub rentowe, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego. Wybór może zrealizować przez złożenie do właściwego organu wniosku o zawieszenie prawa do renty (jak w tej sprawie).

W niniejszej sprawie Skarżąca została pouczona przez organ odwoławczy o konieczności zawieszenia pobierania renty w przypadku ubiegania się o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i jednocześnie została zobowiązana do wyjaśnienia czy złoży wniosek do ZUS-u w tej kwestii, w terminie 7 dni od dnia doręczenia jej pisma. Skarżąca jednak tego nie uczyniła. Trafnie zatem zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy uznał, że istnieje negatywna przesłanka uniemożliwiająca przyznanie Skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na dyspozycję art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., który wyłącza możliwość pobierania dwóch świadczeń jednocześnie i wprowadza zasadę wypłaty jednego świadczenia, wybranego przez osobę uprawnioną, w sytuacji zbiegu uprawnień do różnych świadczeń. Tym samym, jeżeli Skarżąca nie zawiesi wypłaty renty, to prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie będzie mogła uzyskać.

Odnosząc się do podniesionego w treści skargi zarzutu naruszenia przepisów Konstytucji RP, wyjaśnić należy, że jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt I OSK 1413/22; wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych), ponieważ prawodawca pierwotnie co do zasady wykluczył w ustawie osoby uprawnione do renty/emerytury z możliwości uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, regulacja prawna nie zawiera rozwiązań odnoszących się do usuwania skutku zbiegu prawa do świadczeń z zakresu zabezpieczenia społecznego, stanowiących formę redystrybucji dochodu narodowego za pośrednictwem budżetu państwa. Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyroku stwierdził, że zasada równości, która stała za rozstrzygnięciem przyjętym w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17, powinna znaleźć zastosowanie również do warunków, na jakich opiekunowie osób niepełnosprawnych uprawnieni do świadczeń z ubezpieczenia społecznego (emerytury, renty), rezygnujący z zatrudnienia, mogą uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Nakazuje ona przyjąć, że wyrok TK nie wywołał skutku polegającego na możliwości pobierania przez osoby uprawnione zarówno świadczeń z zabezpieczenia społecznego, jak i świadczenia pielęgnacyjnego, ale warunkiem jest dokonanie wyboru i rezygnacja z dotychczas pobieranego świadczenia. Tezę taką, można odnaleźć również w uzasadnieniu wyroku SK 2/17, w którym Trybunał stwierdził, że "brak jest podstaw do wykluczenia z pobierania świadczenia osób, które nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną z tego tylko względu, że mają one przyznane prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, (zwłaszcza) jeżeli świadczenia tego nie pobierają" (teza 3.3.4. uzasadnienia wyroku).

Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje zatem w swoim orzecznictwie (por. np. wyroki: z dnia 26 kwietnia 2022 r. sygn. akt I OSK 1345/21 oraz z dnia 30 czerwca 2022 r. sygn. akt I OSK 1716/21), że w odniesieniu do osób, które są uprawnione do pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny częściowej niekonstytucyjności art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, wykreowało z dniem 9 stycznia 2020 r. nowy stan prawny, w którym zaistniała konieczność odnalezienia istniejących w systemie prawa instrumentów prawnych pozwalających w praktyce stosowania prawa urzeczywistnić ww. wyrok Trybunału. Jakkolwiek kształtujące się w powyższym zakresie orzecznictwo sądowe nie było początkowo jednolite, to aktualnie nie budzi już wątpliwości, że w sytuacji zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze świadczeniami wskazanymi w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy zachodzi konieczność podjęcia przez osobę uprawnioną do świadczeń emerytalno-rentowych działań prowadzących do zawieszenia prawa do emerytury/renty. W ten sposób, w następstwie realizacji prawa wyboru świadczenia, usunięta zostaje przeszkoda w uzyskaniu świadczenia pielęgnacyjnego.

Skoro zatem Skarżąca będąc pouczona o powyższym przez organ nie spełniła warunku w postaci zawieszenia pobierania renty, stąd zasadnie organ ten uznał, że występuje przeszkoda w przyznaniu jej świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Z powyższych przyczyn, w związku z brakiem zgody Skarżącej na zawieszenie prawa do renty, organy orzekające w sprawie zasadnie uznały, że w tej sprawie została spełniona negatywna przesłanka przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego.

W związku tym, że zarzuty podniesione w skardze nie odniosły zamierzonego skutku, skargę należało oddalić, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.).