Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 632/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 92a, art. 92c
journal: Dz.U. 2022 poz 180
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Nikiforów Asesor WSA Dominik Dymitruk (sprawozdawca) Protokolant st. specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 września 2023 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 13 maja 2022 r. nr 0201-IGC.48.16.2022 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. K., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "K." (dalej: strona, skarżący), jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: organ, organ odwoławczy) z dnia 13 maja 2022 r. (nr 0201-IGC.48.16.2022) utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno- Skarbowego we Wrocławiu z dnia 27 stycznia 2022 r. (nr 458000-COC-3.48.193.2021) nakładającą karę pieniężną za wwóz odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia.

Jak wynika z akta administracyjnych sprawy, w dniu 21 maja 2020 r. na autostradzie [...] w Ż., uprawnieni funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili kontrolę dokumentów zespołu pojazdów składających się z ciągnika samochodowego marki S. (nr rej. [...]) oraz naczepy marki S. (nr rej. [...]), kierowanego przez R. S. Podmiotem wykonującym przewóz drogowy z N. do Polski był skarżący.

Z treści przedłożonych dokumentów wynikało, że podmiot wysyłający zakwalifikował odpady według kodu B1010, tj. odpady metali i stopów metali w postaci metalicznej nierozproszonej. Biorąc pod uwagę, że na naczepie znajdowały się odpady różnych metali zmieszane z elementami ociepleń z tworzyw sztucznych (pianka izolacyjna), kontrolujący powzięli wątpliwości co do rodzaju przewożonych odpadów oraz przedłożonych dokumentów.

W związku z powyższym organ kontrolujący wystąpił do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska Delegatury w Jeleniej Górze z wnioskiem o przeprowadzenie oceny przewożonego towaru.

Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska sklasyfikował przewożony towar jako odpady spoza listy oraz stwierdził, że przemieszczanie odpadów podlega procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody. Wskazał również, że na naczepie samochodu znajdują się odpady różnego rodzaju, które są transportowane luzem: w tylnej części naczepy znajdują się odpady w postaci pozostałości po przetwarzaniu sprzętów elektrycznych, będące mieszaniną tworzyw sztucznych, gumy, pianki, metalu oraz elementów elektrycznych; w przedniej natomiast znajduję się natomiast odpady złomu miedzianego. Stwierdził także organ, że instalacja należąca do podmiotu, do którego transportowane były odpady, nie posiada zezwolenia na przetwarzanie odpadów, a tym samym nie pełnia definicji odbiorcy w transgranicznym przemieszczaniu odpadów, nie będąc w stanie zapewnić procesów odzysku zadeklarowanych odpadów.

Ustalenia dokonane w formularzu wniosku o przeprowadzenie oceny towaru zostały następnie potwierdzone w piśmie Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska we Wrocławiu Delegatura w Jeleniej Górze z dnia 21 maja 2020 r. (nr [...]), w którym wskazano, że ponieważ transgraniczne przemieszczanie odpadów zostało zrealizowane niezgodnie z art. 3 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr WE 1013/2006 w sprawie przemieszczanie odpadów, a podmiot, do którego transportowane były odpady, nie jest w stanie przeprowadzić odzysku lub unieszkodliwiania odpadów w sposób zgodny z przepisami wspólnotowymi lub międzynarodowymi, to zgodnie z at. 2 pkt 35 lit. e i g ww. rozporządzenia mamy do czynienia z nielegalnym przemieszczaniem odpadów.

W piśmie z dnia 15 czerwca 2020 r. (nr [...]) Główny Inspektorat Ochrony Środowiska poinformował Dolnośląski Urząd Celno-Skarbowy o uzgodnionym ze stroną niemiecką zwrocie zatrzymanych odpadów. Zwrot ten został dokonany w dniu 24 czerwca 2020 r. przejściem granicznym w J.

Na podstawie powyższych okoliczności, Naczelnik Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu, zawiadomieniem z dnia 1 grudnia 2021 r., wszczął postępowanie administracyjne wobec skarżącego w związku z wykonaniem transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o międzynarodowymi przemieszczaniu odpadów.

Skarżący w toku postępowania argumentował, że przyjął zlecenie dopiero po zapewnieniu przez zlecającego usługę, iż w momencie załadunku kierowca otrzyma całą wymaganą dokumentację, a towar jest z nią zgodny. Wyjaśnił również, że kierowca próbował nadzorować załadunek towaru, jednakże został poproszony o opuszczenie strefę załadunku w obawie przez wypadkiem. Z uwagi na odległość nie był w stanie stwierdzić, co ładowano na naczepę. Skarżący dodał, że kierowca nie jest specjalistą z zakresu segregacji odpadów, a także zwrócił uwagę, że wysłanie do Polski przedmiotowych odpadów bez wymaganego zezwolenia było niedopatrzeniem firmy wysyłającej odpady – R., na potwierdzenie czego przedłożył zlecenie przewozu nr [...] oraz opłacone faktury. Jak wyjaśnił organ, nie załączy natomiast korespondencji e-mail, którą przywołał w pisemnym stanowisku. Skarżący uznał w oparciu o powyższe okoliczności, że w sprawie zastopowanie winien znaleźć art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, ponieważ nie miał on jakiegokolwiek wpływu na powstanie naruszenia, a samo naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które nie są typowe i których przedsiębiorca przy dołożeniu należytej staranności w zakresie organizacji pracy przedsiębiorstwa nie mógł przewidzieć.

Decyzją z dnia 27 stycznia 2022 r. (nr 458000-COC-3.48.193.2021) Naczelnik Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu, działając na podstawie art. 92a ust. 7 oraz L.p. 4.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 12 000 zł za wwóz odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia.

Pismem z dnia 24 stycznia 2022 r., które wpłynęło do organu I instancji w dniu 31 stycznia 2022 r., do udziału w sprawie w imieniu skarżącego zgłosił się profesjonalny pełnomocnik, wnosząc jednocześnie o wskazanie działań, jakie organ podjął w sprawie oraz konkretnych dowodów i materiałów, które zostały w sprawie zebrane, jak również wniósł o wydanie – za pośrednictwem ePUAP – kserokopii dokumentacji sporządzonej w sprawie, uzasadniającej wszczęcie postępowania administracyjnego oraz wydłużenie terminu do zapoznania się z aktami sprawy i złożenia wyjaśnień niezbędnych do prawidłowego i rzetelnego rozpatrzenia sprawy.

Przy piśmie z dnia 4 lutego 2022 r. organ I instancji przedłożył pełnomocnikowi skarżącego żądaną dokumentację z akt sprawy.

Z zachowaniem ustawowego terminu, pełnomocnik skarżącego wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji, wnosząc o jej zmianę i wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy przez umorzenia postępowania lub wydanie decyzji o odstąpienie od ukarania na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Z ostrożności procesowej skarżący wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego na podstawie art. 136 § 2 k.p.a.

Skarżący sformułował względem rozstrzygnięcia organu I instancji szereg zarzutów naruszenia przepisów postępowania (w różnej konfiguracji oraz związku), tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 32, art. 40 § 2, art. 57 § 4, art. 73 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 107 § 1 i 3, art. 189f i art. 189d k.p.a., dotyczących przede wszystkim pominięcia pełnomocnika strony w toku postępowania oraz niezapewnienia stronie udziału w postępowaniu administracyjnym, a także niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz dowolnej ocenie zebranego materiału dowodowe; w dalszej kolejności nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego oraz naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 92a ust. 1-6 w zw. z lp. 4.5 załącznika nr 3, art. 92b, art. 92c ust. 1 pkt 1 oraz art. 93 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym.

Zaskarżoną decyzją z dnia 13 maja 2022 r. organ, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej jako: k.p.a.), art. 4 pkt 22 lit. c, r oraz v, art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. f, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92a ust. 1 i 7, art. 93 ust. 1, 2 i 7 oraz l.p. 4.5 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 180 z późn. zm., dalej jako: u.t.d.), a także art. 1 ust. 2 lit. 1, art. 2 pkt 35 lit. e i g, art. 3 ust. 2 lit. b rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L Nr 190, str. 1, dalej jako: rozporządzenie nr 1013/2006), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy przytoczył przepisy mające zastosowanie w sprawie oraz opisał okoliczności ustalone przez organ I instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołania, argumentował, że uprawniony do tego organ (Inspekcja Ochrony Środowiska) stwierdził transgraniczne przemieszczanie odpadów bez wymaganego zezwolenia, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej za naruszenie określone pod lp. 4.5 załącznika nr 3 do u.t.d.

Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem naruszenia przez organ I instancji art. 92b u.t.d., argumentując, że przepis ten dotyczy innej kategorii spraw niż rozpatrywanej w postępowaniu, a mianowicie naruszeń związanych z czasem prowadzenie pojazdów.

Za nieuzasadniony organ odwoławczy uznał także zarzut naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Wskazał, że odpowiedzialność administracyjna podmiotu ma charakter odpowiedzialności niezależnej od winy, a więc ponoszona jest obiektywnie, z tytułu zaistnienia określonego skutku, bez konieczności wykazywania związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego, a tym skutkiem. Wystarczającą przesłanką do wymierzenia kary pieniężnej jest zatem stwierdzenie wystąpienia określonego naruszenia.

Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy wskazał, że przewidziany w tym przepisie mechanizm pozwalający na wyłączenie odpowiedzialności przewoźnika stosowany jest wyłącznie w razie łącznego spełnienia określonym w nich przesłanek, co w warunkach niniejszej sprawy nie zostało wykazane. Organ stwierdził – po przytoczeniu poglądów judykatury – że profesjonalny przewoźnik, jakim niewątpliwie jest skarżący, winien znać regulacje prawne związane z przemieszczaniem odpadów i powinien przewidywać, że odpady, które ma transportować, mogą być wadliwie sklasyfikowane. Ponadto, powinien od dysponować wiedzą umożliwiającą dokonanie oceny, czy przewożone odpady odpowiadają kategorii odpadków określonych w dokumentach przewozowych. Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy, organ wyjaśnił, że kierowca był obecny podczas załadunku, jednakże nie widział, co dokładnie ładowane jest na naczepę, ponieważ stał w oddaleniu z uwagi na możliwość wypadku. W tym stanie rzeczy – w ocenie organu – skarżący co najmniej godził się z możliwością powierzeniu mu do przewozu towarów innych niż wynikać to miało z dokumentów. Ponadto, a co wynika z art. 8 ust. 1 lit. b Konwencji CMR, przy przyjęciu towaru przewoźnik jest obowiązany sprawdzić widoczny stan towaru i jego opakowanie.

Dodał organ, że odpowiedzialność przewoźnika może być wprawdzie konsekwencją załadowania niewłaściwego towaru przez nadawcę, ale nie jest to okoliczność, która może powodować wyłącznie jego odpowiedzialności z uwagi na to, iż naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których przewoźnik nie mógł przewidzieć. W tej sytuacji – jak wywiódł organ – przewoźnik nie może zasłaniać się tym, że skoro to nadawca dokonał załadunku niewłaściwego towaru, to bez jakichkolwiek konsekwencji może taki przewóz wykonać. Przewoźnik odpowiada bowiem za przejazd już załadowanego pojazdu, a nie za czynności związane z procesem ładowania towaru na pojazd.

Odnosząc się w dalsze kolejności do pozostałych przesłanek wyłączających odpowiedzialności w oparciu o art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., organ wyjaśnił, że podmiot wykonujący działalność gospodarczą związaną z transportem odpadów powinien być świadomy ciążącej na nim ponadstandardowej odpowiedzialności za zapewnienie bezpieczeństwa zdrowiu ludzi i zwierząt, jak również zminimalizowanej ryzyka zanieczyszczenia środowiska. W tym znaczeniu uznał organ, że nie zaistniały okoliczności o charakterze nadzwyczajnym, które uzasadniałyby przekonanie o tym, iż nie miał on wpływu na powstanie naruszeń u.t.d.

W zakresie natomiast wzmiankowanego przez stronę naruszenia art. 189f § 1 k.p.a., organ uznał, że wyrażone w tym przepisie przesłanki odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej nie mają zastosowania wobec uregulowanie tej kwestii w przepisach odrębnych, tj. w u.t.d.

Odnośnie zaś do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, organ wyjaśnił, że wszystkie dowody złożone przez skarżącego zostały włączone do akt sprawy i uwzględnione przy orzekaniu. Natomiast w momencie wszczęcia postępowania organ wskazał stronie na okoliczności, które o tym zdecydowały, a także pouczył o przysługującym prawie o czynnego udziału w postępowaniu. W dalszej kolejności wyjaśnił, że organ I instancji powziął informację o ustanowieniu pełnomocnika strony w dniu 31 stycznia 2022 r., a zatem już po wydaniu decyzji, natomiast w dacie tej posiadał już zwrotne potwierdzenie odbioru zawiadomienia o wyznaczaniu terminu do zaznajomienia się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Wskazał także, że nie doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, ponieważ skarżący złożył odwołanie od decyzji organu I instancji z zachowaniem terminu, natomiast w toku postępowania odwoławczego nie podnosił nowych zarzutów, jak również nie składał żadnych wniosków dowodowych. Skoncentrował się jedynie na uchybieniach formalnych organu I instancji. Dodał także organ, że po otrzymaniu pisma ze zgłoszeniem się pełnomocnika skarżącego, organ I instancji przesłał we wnioskowanej formie skany dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy.

W skardze na przedmiotową decyzję skarżący, wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepianych, zarzucił jej:

1. niewyhasanie wszystkich okroczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem organ powinien podjąć wszelkie niezbędne czynności do dokładnego i rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy; mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Według skarżącego, organ nie zbadał sprawy także pod kątem zasad doświadczenia życiowego, ograniczając się do pobieżnego zapoznania z zebraną w sprawie dokumentacją;

2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

a) tj. art. 40 § 2 w związku z art. 32 k.p.a. poprzez pominięcie pełnomocnika strony w toku postępowania i nie informowanie go o czynnościach podejmowanych przez organ w toku prowadzonego postępowania, w tym w szczególności o wydaniu decyzji, a ponadto organ I instancji do dnia sporządzenia niniejszej skargi znajduje się w zwłoce z udostępnieniem stronie dokumentów o które wnioskowała pismem z dnia 24 stycznia 2022 roku,

b) tj. art. 40 § 2, art. 8, art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na przyjęciu, że decyzja organu pierwszej instancji - doręczona bezpośrednio stronie skarżącej z pominięciem pełnomocnika - skutecznie weszła do obrotu prawnego, co w sposób oczywisty poderwało jej zaufanie do działania organów administracji publicznej,

c) obrazę art. 40 § 2 k.p.a. poprzez niedoręczenie pełnomocnikowi decyzji organu I instancji, a także całkowite pominięcie pełnomocnika w toku prowadzonego postepowania, w szczególności poprzez nie przekazanie pełnomocnikowi strony dokumentów o które ten wnioskował pismem z dnia 24 stycznia 2022 roku, w konsekwencji czego uniemożliwiono stronie czynnego udziału w sprawie,

d) tj. art. 40 § 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i wadliwe uznanie, że pomimo jednoznacznego potwierdzenia naruszenia przez Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno — Skarbowego we Wrocławiu wymogu art. 40 § 2 kpa, organ odwoławczy nie podjął niezbędnych czynności zmierzających do wyeliminowania wadliwej decyzji Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno — Skarbowego we Wrocławiu z dnia 27 stycznia 2022 roku nr 458000-COC-3.48.193.2021, a ponadto utrzymania wadliwej decyzji w obrocie prawnym, czym organ II instancji dopuścił się rażącego naruszenia prawa,

e) tj. art. 32 w zw. z art. 40 k.p.a. poprzez pozbawienie strony możliwości działania przez ustanowionego pełnomocnika, o którym organ wiedział,

f) tj. art. 40 § 2 k.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie przez organ odwoławczy, że umożliwienie pełnomocnikowi złożenia wyjaśnień w toku postępowania odwoławczego jest wystarczające i odnosi skutek względem postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ I instancji, w sytuacji gdzie prawidłowa wykładnia przepisu wraz z uwzględnieniem bogatego orzecznictwa winna skutkować przyjęciem odmiennego rozstrzygnięcia,

g) tj. art. 57 § 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie i w konsekwencji uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, albowiem wyznaczenie przez organ 3-dniowego terminu do zajęcia stanowiska w sprawie miało charakter wyłącznie iluzoryczny, gdyż strona złożyła wnioski pismem z dnia 24 stycznia 2022 roku, co zostało całkowicie przez organ zignorowane. Ponadto istotnym jest, ze do dnia dzisiejszego organ I instancji nie udostępnił stronie dokumentów zebranych w toku prowadzonego postępowania, co uzasadnia zarzuty skarżącego w przedmiocie uniemożliwienia stronie prawa do czynnego udziału w sprawie,

h) tj. art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że pismo strony z dnia 24 stycznia 2022 roku został nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe z uchybieniem terminu wskazanego w postanowieniu organu z dnia 12 stycznia 2022 roku, w konsekwencji czego zasadnym było wydanie przez organ I instancji skarżonej decyzji, w sytuacji gdzie strona zachowała instrukcyjny termin wskazany przez organ wnosząc o udostępnienie zebranej w toku postępowania dokumentacji i umożliwienie jej zajęcia stanowiska w sprawie,

i) tj. art. 10 k.p.a. poprzez iluzoryczne a nie rzeczywiste zapewnienie stronie udziału w postępowaniu administracyjnym i kompletne pominięcie przekazanych przez mą wniosków,

j) tj. art. 10 k.p.a., art. 77 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów oraz przedstawienia przez stronę lub jej pełnomocnika dodatkowych dowodów wskutek nierozpoznania wniosku o wydanie kserokopii, dokumentacji sporządzonej w sprawie a uzasadniającej wszczęcie postepowania administracyjnego,

k) tj. art. 81 w zw. z art. 10 k.p.a. polegające na uniemożliwieniu stronie postępowania wypowiedzenia się co do dopuszczonych i przeprowadzonych dowodów uznaniu okoliczności faktycznych wynikających z przeprowadzonych dowodów za udowodnione — mimo braku podstaw, podczas gdy obowiązkiem organu administracyjnego jest zagwarantowanie stronom możliwości wypowiedzenia się w zakresie przeprowadzanych dowód, a za udowodnione mogą zostać jedynie okoliczności, co do których strona zajęła stanowisko,

l) art. 10 k.p.a. w zw. z art. 73 § 1 k.p.a. przez jego niezastosowanie i w efekcie pozostawienie - do dnia dzisiejszego - pisma pełnomocnika strony z dnia 24 stycznia 2022 roku bez jakiegokolwiek odzewu, co w konsekwencji uniemożliwia stronie czynny udział w postepowaniu,

m) tj. art. 6 k.p.a. w ZW. Z art.. 7 k.p.a., czyli naruszenie dy praworządności oraz zasady prawdy obiektywnej, poprzez nadużycie przez organ swych kompetencji ustawowych oraz władczych uprawnień do podejmowania decyzji w zakresie nałożenia kary adniinistracyjnej przez prowadzenie postępowania w sposób nieobiektywny i z góry ukierunkowany na nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej w kwocie 12 000,00 zł.

n) tj. art. 7 k.p.a. w ZW. z art. 6 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i wydanie decyzji opartej na okolicznościach, które nie zostały wyjaśnione w sposób prawidłowy, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że gdyby okoliczności sprawy zostały wyjaśnione w sposób prawidłowy, nie doszłoby do wydania zaskarżonej decyzji w takim kształcie,

o) tj. art. 7, 11, 76 § 1, art. 75, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w:

– uniemożliwieniu stronie oraz jej pełnomocnikowi udziału w postepowaniu, w szczególności zignorowanie wniosku strony z dnia 24 stycznia 2022 roku,

– zaniechaniu przez organ I instancji przeprowadzenia postępowania dowodowego sposób wyczerpujący i wyjaśniający, a nadto na dokonaniu oceny zebranego materiału dowodowego w sposób nielogiczny i sprzeczny z doświadczeniem życiowym mimo ustawowego zobowiązania organu do pełnego i dokładnego gromadzenia środków dowodowych,

– całkowitym pominięciu pełnomocnika w toku przeprowadzonego postępowania, w szczególności zignorowanie przez organ wniosku z dnia 24 stycznia 2022 roku, w konsekwencji czego stornie nie zagwarantowano czynnego udziału w sprawie,

– niepoczynieniu wystarczających ustaleń stanu faktycznego sprawy,

– braku wnikliwego rozpoznania sprawy i wydaniu decyzji w oparciu o nieprawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe i w konsekwencji całe postępowanie administracyjne i hipotetyczne założenia, a nie ustalone i podlegające wery6kacji fakty,

– nieuwzględnieniu wniosków dowodowych strony złożonych wraz z pismem z dnia 14 grudnia 2021 roku, w szczególności zlecenia przewozu nr [...], z którego treści wynika, iż zleceniodawca przewozu dysponuje pozwoleniem na odpady, a ponadto wszystkie niezbędne do przewozu dokumenty zostaną przekazane kierowcy,

– pominięciu faktu, iż skarżący nie ponosi odpowiedzialności za zaistniałe zdarzenie, albowiem nie miał wpływu na jego powstanie,

– niewiędnieniu fakt, że podmiotem odpowiedzialnym za zaistniałe zdarzenie była firma ABC,

co skutkowało utrzymaniem w mocy skarżonej decyzji, podczas gdy nie było podstaw do takiego rozstrzygnięcia,

p) tj. art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób obniżający zaufanie do władzy publicznej i sprzeczny z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, w szczególności wyznaczeniu iluzorycznego 3-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie i w konsekwencji nie zachowanie przez organ należytej staranności przy prowadzeniu sprawy poprzez nie odczekanie odpowiedniego terminu na wpływ do organu wyjaśnień strony,

q) tj. art. 9 k.p.a. poprzez nienależyte i niewyczerpujące informowanie skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej obowiązków i praw będących przedmiotem postępowania,

r) tj. naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy wydawaniu decyzji,

s) tj. art. 75 § 1 k.p.a. w każdym przypadku w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez nie włączenie w poczet materiału dowodowego dokumentów złożonych przez skarżącego w toku trwającego postępowania, podczas gdy organ administracji zobowiązany jest podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

t) tj. naruszenie art. 8 i 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji,

u) tj. art. 107 § 1 k.p.a. przez wadliwe rozstrzygnięcie skarżonej decyzji,

v) tj. art. 189f k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie przez organ od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i niezastosowanie pouczenia, podczas gdy zostały spełnione przesłanki obligujące organ do odstąpienia od nałożenia kary.. pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, bowiem waga naruszenia prawa była znikoma, a strona zaprzestała już naruszenia prawa,

w) tj. art. 189d k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej w górnej wysokości, podczas gdy przepisy prawa nakładają na organ obowiązek wzięcia pod uwagę przesłanek mających wpływ na wysokość wymierzonej kary, tj. wagi i okoliczności naruszenia prawa, czasu trwania tego naruszenia, częstotliwość niedopełnienia w przeszłości obowiązku albo naruszenia zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku oraz działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa;

3. naruszenia przepisu prawa materialnego:

a) tj. naruszenie art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z lp. 4.5 załącznika nr 3 do wymienionej wyżej ustawy polegające na nieuzasadnionym wymierzeniu jej kary wysokości 12 000,00 zł na skutek wadliwego przyjęcia, iż realizowany w dniu 21 maja 2020 roku przewóz stanowił wwóz odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia;

b) tj. art. 92 c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie oraz brak wykazania niebudzących wątpliwości okoliczności i dowodów wskazujących, że skarżący miał wpływ lub godził się na naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym;

c) tj. art. 92b i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d poprzez nieprzeprowadzenie oceny istnienia (braku istnienia) wskazanych tam okoliczności egzoneracyjnych;

d) tj. art. 92c ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 93 ust. 3 u.t.d. poprzez ich niezastosowanie w sprawie i w konsekwencji wydanie skarżonej decyzji,

e) tj. prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie norm prawnych, tj. błędne dokonanie kwalifikacji prawnej stanu faktycznego do stanu prawnego poprzez przyjęcie, że skarżący naruszył zapis lp. 4.5 załącznika nr 3 do u.t.d.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w ocenie Sądu organy obu instancji słusznie przyjęły, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające nałożenie na skarżącego kary pieniężnej na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. za przewóz odpadów bez wymaganego zezwolenia.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy cytowanej już u.t.d., rozporządzenia nr 1013/2006, a także ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2020 r. poz. 1792 z późn. zm.).

Na wstępie wskazać należy, że u.t.d. określa między innymi zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy).

W świetle art. 4 pkt 22 u.t.d. obowiązki lub warunkami przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów u.t.d. jak i wymienionych aktów prawa krajowego i unijnego, w tym rozporządzenia nr 1013/2006, ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022 r. poz. 699, 1250 i 1726) czy ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 1013/2006 przemieszczanie odpadów pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej, na terytorium Wspólnoty lub tranzytem przez państwa trzecie, przywożonych na terytorium Wspólnoty z państw trzecich, wywożonych ze Wspólnoty do państw trzecich i przewożonych w ramach tranzytu przez terytorium Wspólnoty, na trasie z oraz do państw trzecich może odbywać się tylko na warunkach określonych w tym rozporządzeniu.

W zależności od rodzaju przemieszczanych odpadów ich przewóz (a w konsekwencji zakres obowiązków uczestników tego przewozu) może być wykonywany w procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i uzyskania odpowiedniej zgody, albo w po spełnieniu ogólnych obowiązków w zakresie informowania (art. 3 rozporządzenia nr 1013/2006).

Stosownie do art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. f u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa wart. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także dokumenty wymagane przy przewozie odpadów, w tym w odniesieniu do transportującego odpady wydane przez właściwy organ potwierdzenie posiadania numeru rejestrowego, o którym mowa w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, o ile wpis do rejestru jest wymagany.

Stosownie do art. 3 pkt 6 ustawy o odpadach przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany.

Zgodnie natomiast z art. 2 pkt 35 rozporządzenia nr 1013/2006 "nielegalne przemieszczanie" oznacza przemieszczanie odpadów dokonane m.in. bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom oraz bez zgody zainteresowanych właściwych organów, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, a także w sposób, który prowadzi do odzysku lub unieszkodliwiania niezgodnego z przepisami wspólnotowymi lub międzynarodowymi, jak również przemieszczanie odpadów zgodnie z art. 3 ust. 2 i 4, w odniesieniu do którego stwierdzono, że zawiera odpady, które nie zostały wyszczególnione w załącznikach III, IIIA lub IIIB lub przemieszczanie jest realizowane w sposób, który nie został konkretnie określony w dokumencie, o którym mowa w załączniku VII.

Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych (ust. 3). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.).

Zgodnie z lp. 4.5 załącznika nr 3 do u.t.d. wwóz odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia sankcjonowany jest karą pieniężną w wysokości 12 000 złotych.

Sąd – mając na uwadze powyżej zacytowane przepisy prawa – stwierdza, że okoliczności istotne dla sprawy zostały przez organ udowodnione i znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym, a ocena dowodów nie nosi znamion dowolności. W tych okolicznościach przeprowadzone przez organ postępowanie wykazało, że skarżący naruszył obowiązki i warunki przewozu drogowego.

Pierwotnym źródłem ustaleń w powyższym zakresie pozostaje kontrola drogowa potwierdzona protokołem kontroli. Zgodnie z art. 74 u.t.d. Inspektor przeprowadzający czynności kontrolne wprowadza dane o przeprowadzonej kontroli do centralnej ewidencji naruszeń stwierdzonych w wyniku przeprowadzanych kontroli, o której mowa w art. 80 ust. 1. W przypadku stwierdzenia naruszeń uzasadniających nałożenie kary pieniężnej lub stwierdzenia wykroczeń uzasadniających nałożenie grzywny inspektor sporządza protokół kontroli (ust. 1). Protokół podpisują inspektor i kontrolowany. Odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego kontrolujący odnotowuje w protokole kontroli i podaje jej przyczynę (ust. 2). Oryginał protokołu kontroli zatrzymuje kontrolujący, a kopię doręcza się kontrolowanemu kierowcy, przedsiębiorcy lub podmiotowi wykonującemu przewóz drogowy (ust. 3). Do protokołu kontroli kontrolowany może wnieść zastrzeżenia (ust. 4).

Zatem to ustalenia protokołu kontroli, jeżeli chodzi o zakres stwierdzonych naruszeń zagrożonych sankcją w postaci kary pieniężnej regulowanej przepisami u.t.d., wyznaczają granice przedmiotowe przyszłego postępowania administracyjnego pod względem stanu faktycznego i prawnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym za ugruntowane należy uznać stanowisko, że protokół z kontroli ma walor dokumentu urzędowego (por. wyrok NSA z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 997/15, czy z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. akt II GSK 1968/18 – wszystkie powołane orzeczenia - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W wyroku z dnia 7 marca 2017 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 1416/15, NSA stwierdził, że dowód z dokumentu urzędowego - jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli - ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli. Protokół ten podpisany przez osoby uczestniczące w kontroli, to jest inspektorów i kierowcę, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Prowadzone postępowanie wyjaśniające, które zostało wszczęte skutkiem naruszeń określonych w protokole kontroli, obejmuje zatem kwestie faktyczne i prawne związane wyłącznie z tymi naruszeniami.

W realiach rozpoznawanej sprawy, skarżący nie kwestionował prawdziwości i mocy dowodowej protokołu kontroli, w którym przedstawiono dokładny opis stwierdzonego naruszenia polegającego na wwozie odpadów na teren Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia, a także odpadów przewożonych przez skarżącego, poparte protokołem oceny towaru przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska we Wrocławiu Delegatura w Jeleniej Górze z dnia 21 maja 2020 r. Jak wynika z akt administracyjnych, protokół kontroli drogowej został sporządzony w obecności kierowcy, który nie wnosił żadnych uwag, w tym do opisu odpadów dokonanego przez przeprowadzających kontrolę inspektorów ITD. Ponadto ustalenia protokołu uzupełnił swoimi zeznaniami kierowca.

W aktach administracyjnych, poza protokołem kontroli drogowej z dnia 21 maja 2020 r., znajduje się wspominana ocena Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska potwierdzająca ustalenia z protokołu kontroli oraz pismo tego organu z tego samego dnia, w którym WIOŚ stwierdził nielegalne przemieszczanie odpadów. Skoro ze względu na rodzaj przemieszczanych odpadów ich przewóz mógł być wykonany w procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i uzyskania odpowiedniej zgody, brak przedstawienia podczas kontroli zezwolenia właściwego organu uzasadniał nałożenie przedmiotowej kary pieniężnej. Z zebranego materiału dowodowego wynika niezbycie, że obok deklarowanych w dokumentacji przewozowej odpadów o kodzie B1010, tj. odpadów metali i stopów metali w postaci metalicznej nierozproszone, na naczepie pojazdu znajdowały się również odpady spoza listy (brak kodu) w postaci pozostałości po przetwarzaniu sprzętów elektrycznych, będące mieszaniną tworzyw sztucznych, gumy, pianki, metalu oraz elementów elektrycznych. W aktach znajduje się obszerny materiał zdjęciowy, który nie pozostawia żadnych wątpliwości, że stwierdzone uchybienia dotyczą pojazdu skarżącego.

W tym stanie rzeczy nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty dotyczące niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy (pkt 1 petitum skargi), jak również te spośród powołanych w skardze, które odnoszą się do naruszenia art. 6, 7, 11, 75, 76 § 1, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. (pkt 2 lit. m, n oraz o tiret drugie, czwarte i piąte petitum skargi).

Z uwagi na wielość oraz w znacznej części powtarzalność zgłoszonych w skardze zarzutów, Sąd za zasadne uznał ich pogrupowanie celem łącznego rozpatrzenia.

Pierwsza grupa zarzutów dotyczyła pominięcie pełnomocnika w toku postępowania przed organem I instancji, co skutkował brakiem zagwarantowania skarżącemu czynnego udziału w sprawie, w tym uprawnienia do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, a także błędnym uznaniem, że doszło do skutecznego doręczenia decyzji wydanej w pierwszej instancji bezpośrednio stronie z pominięciem ustanowionego pełnomocnika (zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, 8, 9, 10, 40 § 2 w zw. z art. 32, 57 § 4, 73 § 1, 77, 81 i 107 § 3 k.p.a. zawarte w pkt 2 lit. a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, o tiret pierwsze i trzecie, p oraz 1 petitum skargi).

W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że obowiązek doręczania pism pełnomocnikowi istnieje dopiero od momentu doręczenia organowi dokumentu pełnomocnictwa (por. wyroki NSA z dnia: 7 lutego 2018 r., sygn. akt I GSK 963/17; 20 września 2017 r., sygn. akt I GSK 1854/15). Obowiązek ten trwa, dokąd organ nie dowie się o cofnięciu pełnomocnictwa. Stan wiedzy organu o istnieniu pełnomocnictwa powinien zostać oceniony na dzień dokonania konkretnej czynności, w tym wypadku nadania przesyłki na adres strony (por. postanowienia NSA z dnia: 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 42/16; 3 czerwca 2015 r., sygn. akt I OZ 564/15, 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1231/13; wyroki NSA z dnia: 27 października 2015 r., sygn. akt I FSK 891/14; 7 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 792/12; 3 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 2586/10).

Tak więc w realiach sprawy – wbrew stanowisku skarżącego – doręczenie dokonane bezpośrednio stronie postępowania w dacie, w której organ I instancji nie miał wiedzy o ustanowieniu pełnomocnika, było wobec niej skuteczne.

Z akt administracyjnych wynika, że decyzja organu I instancji została wydana w dniu 27 stycznia 2022 r., a zatem przed doręczeniem temu organowi zawiadomienia o ustanowieniu pełnomocnika, co nastąpiło w dniu 31 stycznia 2022 r.

W dalszej kolejności wskazać należy, że zawiadomienie o możliwości wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego doręczone zostało skarżącemu w dniu 20 stycznia 2022 r., tym samym zakreślony przez organ termin na skorzystanie z tego uprawnienia upływał w dniu 24 stycznia 2022 r. W dniu tym pełnomocnik strony nadał pismo w sprawie, zgłaszając swój udział w postępowaniu, jednakże wpłynęło ono do organu I instancji już po wydaniu decyzji. W tym przypadku istotnie organ ten doprowadził do rozstrzygnięcia sprawy bez zaznajomienia się z ewentualnym końcowym stanowiskiem skarżącego, choć w dacie wydania decyzji dysponował już zwrotnym potwierdzeniem odbioru własnego zawiadomienia i miał świadomość daty jego odbioru przez stronę. W tym kontekście – zdaniem Sądu – dalszy przyjęty przez organ I instancji sposób procedowania w sprawie, w szczególności czas oczekiwania na wpływ stanowiska skarżącego przed wydaniem decyzji, godzi w wyrażoną w art. 10 § 1 k.p.a. zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażającą się w uprawnieniu strony postępowania do wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszania żądań.

Pomimo powyższego wniosku Sądu, wymaga podkreślenia, że nie każde uchybienie przepisom postępowania skutkuje uwzględnieniem skargi.

Sąd w obecnym składzie w pełni podziela ugruntowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. ocenić należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. wyroki NSA: z 6 maja 2016 r. sygn. II GSK 2905/14, z 18 maja 2006 r. sygn. II OSK 831/05, z 24 maja 2007 r. sygn. II GSK 4/07, z 23 listopada 2007 r. sygn. I OSK 1614/06 oraz uchwała 7 sędziów NSA z 25 kwietnia 2005 r. sygn. FPS 6/04 opubl. w ONSAiWSA 2005/4/66, podjęta na gruncie analogicznej, do zawartej w art. 10 § 1 k.p.a., regulacji art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej). Strona skarżąca, powołując się na zaniedbania organu w zakresie wykonywania obowiązków informacyjnych w toku postępowania, powinna więc wykazać, jakiej konkretnie czynności z tego powodu nie dokonała, jakich argumentów nie podniosła oraz dlaczego uchybienia w tym względzie nie mogły być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, a także jak wpłynęło to na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie skarżący nie podał, jakie nowe okoliczności lub dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostałyby przez niego powołane, gdyby przed wydaniem decyzji zapoznał się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Skoro w obecnie rozpatrywanej sprawie strona nawet w postępowaniu sądowym nie przedstawia argumentów podważających skutecznie stanowisko organu co do zasadności nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.t.d., to znaczy, że zarzucane naruszenie nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.

Powyższa ocena Sądu wynika także z faktu, że zawiadamiając skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, organ I instancji szczegółowo opisał okoliczności, które legły u podstaw tego postępowania oraz załączył główne dowody, z których ów stan faktyczny wynikał. Co istotne, łącznie z dowodami zaprezentowanymi przez stronę stanowiło to wyczerpujący materiał sprawy, w oparciu o który nastąpiło jej rozstrzygnięcie. Strona miała więc świadomość okoliczności, które stanowiły podstawę wszczęcia postępowania, oraz dowodów zgromadzonych w sprawie, zaś swoje stanowisko wyraziła w piśmie z dnia 14 grudnia 2021 r.

Nie można w tej sytuacji skutecznie zarzucić organowi, że wyznaczony przez niego termin na skorzystanie z uprawnień strony był iluzoryczny, skoro materiał dowodowy był skarżącemu znany.

Podkreślić także należy, a co wynika z akt administracyjnych, że organ I instancji – wbrew stanowisku skarżącego wyrażonym w skardze – zrealizował wniosek zawarty w piśmie z dnia 24 stycznia 2022 r. i udostępnił we wskazanej w nim formie dokumentację stanowiącą podstawę wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie. Skoro organ dokonał tego przed upływem terminu na złożenie odwołania, skarżący miał możliwość skonfrontowania materiału dowodowego z wydaną w sprawie decyzją, a wnioski z tego płynące mógł zawrzeć w odwołaniu od tej decyzji, czego jednak nie uczynił. A ponadto, wobec braku prekluzji dowodowej w postępowaniu administracyjnym, czego profesjonalny pełnomocnik winien być świadomy, mógł on już na etapie postępowania odwoławczego uzupełniać argumentację odwołania, w tym zgłaszać wnioski dowodowe zmierzające do podważenia ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonej w toku instancji decyzji.

Nie mniej istotne pozostaje, że także w toku postępowania odwoławczego stronie zagwarantowane zostało prawo do wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego, z którego skarżący nie skorzystał.

W tym stanie rzeczy, wobec braku wyjaśnienia w skardze, jaki wpływ naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. przez organy obu instancji miało na podjęcie przez skarżącego określonych czynności i ostatecznie na wynik sprawy, zarzuty w tym względzie nie zasługiwały na uwzględnienie.

Kolejna grupa zarzutów zgłoszonych w skardze dotyczy naruszenia przepisów postępowania dotyczących gromadzenia dowodów oraz uzasadniania decyzji administracyjnej (zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, 8, 11, 75 § 1 w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 1 i 3 k.p.a. zawarte w pkt 2 lit. o tiret drugie, czwarte, piąte, szóste, siódme i dziewiąte, r, s, t oraz u petitum skargi).

W ocenie Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Istotne w sprawie zagadnienia zostały przez organ właściwe rozważone i ocenione, a następnie odzwierciedlone w treści decyzji. Nie jest zaś istotną wadliwością pominięcie tych aspektów sprawy, które przez wzgląd na charakter postępowania pozostawały dla jej rozpoznania irrelewantne.

Ponadto, analiza rozstrzygnięć organów obu instancji wskazuje, że dowody powołane przez stronę w piśmie z dnia 14 grudnia 2021 r. zostały uwzględnione w toku postępowania. Natomiast rzeczą organu było dokonanie oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, czego wymaga art. 80 k.p.a. Co ważne, dokonana ocena materiału dowodowego może być, bowiem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego. Sąd doszedł do przekonania, że takowych uchybień organy obu instancji nie popełniły. Sam zresztą skarżący nie podjął się nawet próby ich wykazania, z kolei nie jest wystarczające samo przekonanie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie.

Oczekiwanego skutku nie mógł również przynieść zarzut naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. Przepis ten dzieli się na dziewięć punktów, natomiast w skardze nie wskazano jednoznacznie, jaka jednostka redakcyjna tego przepisu miała zostać naruszona, a tym samym jakiego elementu decyzji brakuje, bądź został sformułowany błędnie. Powołanie pośród zarzutów także tego, który dotyczy naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., pozwala jednak przyjąć, że skarżący upatruje błędów po stronie organu w należytym sformułowaniu uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji. Analiza treści uzasadnienia doprowadziła Sąd do wniosku, że zawiera ono elementy wymagane w art. 107 § 3 k.p.a. i zredagowane zostało z poszanowaniem zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.), jak również zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a.).

Odnośnie do zarzutu naruszenia przepisów Działu IVA k.p.a., a to art. 189f i art. 189d k.p.a., Sąd akceptuje wywody organu odwoławczego zawarte w zaskarżonej decyzji sprowadzające się do twierdzenia, że regulacja Działu IVA k.p.a. nie ma ujednolicającego charakteru w zakresie zakładania i wymierzania administracyjnych kar pieniężnych na mocy przepisów szczególnych. Kwestia odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej została uregulowana odrębnie w art. 92c ust. 1 u.t.d., a reguła kolizyjna art. 189 § 2 k.p.a. daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom Działu IVA k.p.a. (por. też wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 lutego 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2343/20). W literaturze wskazuje się również, że określając wysokość administracyjnej kary pieniężnej organ administracji działa w warunkach uznania administracyjnego, chyba że z przepisu szczególnego wynika wprost wysokość nakładanej kary (wysokość kary jest określona w sposób sztywny). Wówczas organ wymierzy karę w wysokości wynikającej z przepisu szczególnego (por. P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, art. 189(d)).

Uwzględniając powyższe trzeba stwierdzić, że oczekiwanie skarżącego odnośnie do zasadności zastosowania art. 189f k.p.a. w rozpatrywanej sprawie nie może być uznane za usprawiedliwione, podobnie jak i osadzony na gruncie art. 189d k.p.a. zarzut wymierzenia kary pieniężnej w górnej granicy.

Przystępując z kolei do rozpatrzenia zarzutów naruszenia prawa materialnego, w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że odpowiedzialność administracyjna podmiotu wykonującego przewóz drogowy na podstawie u.t.d. ma charakter odpowiedzialności obiektywnej i jako taka obciąża podmiot wykonujący przewóz drogowy w sytuacji, gdy wystąpił zakazany przez prawo skutek, a jedynie na zasadzie wyjątku ustawodawca przewidział sytuacje, w których odpowiedzialność ta zostaje wyłączona (art. 92b i art. 92c u.t.d.). Zatem również z uwagi na obiektywną odpowiedzialność przewoźnika za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego sankcjonowanych karą pieniężną, okoliczności uwolnienia się od odpowiedzialności z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. w postaci braku wpływu podmiotu wykonującego przewóz na powstanie naruszenia oraz niemożności przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, wskutek których nastąpiło naruszenie, powinny zostać wykazane przez przewoźnika i to przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności.

Zasadnie wyjaśnił organ, że powołany w skardze art. 92b u.t.d. nie mógł znaleźć zastosowania, ponieważ dotyczy innego rodzaju naruszeń niż ujawnionych w niniejszej sprawie, a mianowicie naruszeń przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku.

Analizując z kolej treść przytoczonego przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., który ma w sprawie zastosowanie, stwierdzić należy, że dla uwolnienia się podmiotu wykonującego przewóz drogowy od odpowiedzialności, wymagane jest kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek: brak wpływu tego podmiotu na powstałe naruszenie oraz niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, które do powstania tegoż naruszenia doprowadziły. Ich wystąpienie powinno zostać wykazane i udowodnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, albowiem to on wywodzi skutki prawne wynikające z przytoczonego przepisu, domagając się zwolnienia od odpowiedzialności za naruszenie o obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazał zaistnienia wspomnianych zdarzeń ani okoliczności.

Prawdą jest, że odpowiedzialność przewoźnika może być konsekwencją załadowania niewłaściwego towaru przez nadawcę, ale nie jest to okoliczność, która może powodować wyłączenie odpowiedzialności przewoźnika z uwagi na to że, naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których przewoźnik nie mógł przewidzieć. Przewoźnik ma obowiązek przestrzegać przepisy obowiązującego w tej materii prawa i powinien być świadomy konsekwencji, jakie związane są ze stwierdzeniem wystąpienia jakichkolwiek naruszeń. Nie może natomiast przyjąć biernej postawy i cedować swoją odpowiedzialność wyłącznie na nadawcę.

Prowadząc profesjonalną działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego należy zakładać możliwości dokonania załadunku nieprawidłowego, tzn. niezgodnego ze specyfikacją przyjętego zlecenia, towaru, zwłaszcza, jeśli towarem tym są odpady różnej kategorii. Należy wówczas szczególną wagę przywiązywać do zawartości ładunku. Nie jest to okoliczność nadzwyczajna, lecz wynikająca z charakteru prowadzonej działalności i konieczności przewidywania skutków możliwych nieprawidłowości występujących na etapie załadunku towaru oraz jego późniejszego transportu.

Wskazać również należy, że kierowca pracujący w przedsiębiorstwie skarżącego podczas kontroli drogowej przyznał jednak, że był obecny podczas załadunku towaru z trzech lokalizacji. Miał zatem możliwość zapoznania się z zawartością ładunku jeśli nie podczas załadunku, co – jak twierdzi skarżący – miało być niemożliwe z uwagi na ryzyku wypadku, to już po jego załadunku, zatem w żadnej mierze nie sposób przyjąć, że w niniejszej sprawie naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć.

Wbrew zarzutom skargi, okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że skarżący miał wpływ i godził się na powstanie naruszenia. W świetle utrwalonej w orzecznictwie wykładni art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., skarżący nie może skutecznie domagać się zwolnienia z odpowiedzialności podnosząc, że załadowano niewłaściwy towar i jego przewóz był poza zasięgiem jego kontroli. To bowiem do obowiązków nadawcy należy zapewnienie, aby doszło do załadunku właściwego towaru, objętego dokumentem przewozowym i uzyskanie niezbędnych zezwoleń w świetle przepisów rozporządzenia nr 1013/2016. Stąd też skarżący powinien był skontrolować proces załadunku, tak aby nie doszło do wysłania innego towaru.

Skarżący podnosi odpowiedzialność za działania osób, którym powierza wykonanie czynności na jego rachunek. Dla uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej nie wystarczy natomiast wykazanie braku winy, lecz wymagane jest pozytywne udowodnienie podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstania naruszenia prawa, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło i do czego wykazania nie zmierzały dowody strony.

Podkreślić tu należy, że przepis art. 92c ust. 1 u.t.d., jako wyjątek od zasady odpowiedzialności przedsiębiorcy odnosi się do wyjątkowych sytuacji, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Okolicznością egzoneracyjną jest siła wyższa, rozumiana jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było zapobiec, pomimo dołożenia należytej staranności. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że za zdarzenia i okoliczności, o jakich mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., uznawane są tylko takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie (a więc wyjątkowe i nadzwyczajne), a ich wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć.

Taki przypadek nie wystąpił w niniejszej sprawie. Nadto, to na przedsiębiorcy spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Brak jakiejkolwiek kontroli na procesem załadunku świadczy o niewłaściwej organizacji w przedsiębiorstwie skarżącego, zwłaszcza, iż mamy do czynienia z towarem podlegającym ścisłemu nadzorowi i objętym sformalizowanymi procedurami, jeśli chodzi o jego przemieszczanie.

W tym względzie zwrócić należy również uwagę na art. 8 ust. 1 lit. b Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) z dnia 19 maja 1956 r. (Dz. U. z 1962 r. Nr 49, poz. 238 z późn. zm.), zgodnie z którym przyjęciu towaru przewoźnik jest obowiązany sprawdzić widoczny stan towaru i jego opakowania. Stan widoczny to stan, który możliwy jest do ocenienia za pomocą wzroku lub też innych zmysłów. Przewoźnik nie ma zatem obowiązku dokonywać szczegółowego badania przekazanego mu do transportu ładunku, lecz powinien, zachowując minimum staranności wymaganej od niego jako profesjonalisty, zapoznać się z zawartością powierzonego towaru (D. Dąbrowski [w:] D. Ambrożuk, K. Wesołowski, D. Dąbrowski, Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR). Komentarz, Warszawa 2015, Załącznik Art. 8). Nie może zatem, jak w niniejszej sprawie, oczekiwać, że skoro nadawca dokonał załadowania niewłaściwego, niezgodnego z uprzednimi uzgodnieniami towaru, to przewoźnik bez jakichkolwiek konsekwencji może taki przewóz wykonać, nie interesując się zupełnie zawartością transportowanego ładunku.

Zdaniem Sądu, okoliczności istotne dla sprawy zostały przez organ udowodnione i znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym, a ocena dowodów – wbrew twierdzeniom skargi – nie nosi znamion oceny dowolnej.

Mając na względzie powyższe Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszeń prawa dających podstawę do jej uchylenia i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.