Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1306/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1 pkt 3, art. 67b, art. 53a, art. 191, art. 187 par. 1, art. 122, art. 133, art. 91, art. 200 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 205 par. 2, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 14 ust. 2 pkt 1 lit. c, par. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 490
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez  Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. - tekst jednolity
article: art. 373
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego za lata 2006-2012 I. oddala skargę, II. przyznaje radcy prawnemu [...] od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014r. Wójt Gminy[...], po ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] stycznia 2012r., odmówił XA umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości i podatku rolnym, w kwocie łącznej [...] zł obejmującej okres od [....] stycznia 2006r. do [...] grudnia 2012r. z tego zaległość z tytułu podatku od nieruchomości w wysokości – [...] zł, zaległość z tytułu podatku rolnego w wysokości – [...]zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podatkowy wskazał, że już trzykrotnie odmówił decyzjami z dnia [...].05.2012r., [...].12.2012r. oraz z dnia [...].06.2013r. podatnikowi umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości i podatku rolnym za ww. okres, o co wnosił on w swym wniosku z dnia [...] stycznia 2012r. W wyniku odwołań wnoszonych przez podatnika od kolejno wydawanych decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej SKO w [...] ), działając jako organ II instancji, trzykrotnie uchylało decyzję organu pierwszej instancji przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez tenże organ, w celu uzupełnienia materiału dowodowego.

W toku ponowionego postępowania dowodowego organ pierwszej instancji wykonał wskazania SKO w [...] zawarte w decyzji z dnia [...] października 2013r. i postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013r. wezwał podatnika do przedstawienia wszelkich dokumentów (dowodów) obrazujących jego aktualną sytuację finansową, majątkową, zdrowotną, rodzinną oraz wydatków własnych i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. W odpowiedzi na to wezwanie w piśmie z dnia [...] stycznia 2014r. XA podał, że nadal boryka się z trudnościami finansowymi, wspólnie z matką prowadzi gospodarstwo domowe, którego podstawą utrzymania jest renta matki w wysokości [...] zł miesięcznie. Dodał, że w miesiącu grudniu 2013r. otrzymali wspólnie z matką wsparcie z MOPS w [...] w wysokości [...] zł jako świadczenie pieniężne na zakup żywności. Nadmienił, że nadal pozostaje bez pracy, nie uzyskuje żadnych dochodów, a z kwot otrzymywanych przez matkę pokrywa opłaty za media (prąd, gaz, wodę, kanalizację) i wydatki na zakup leków. Żadnych kredytów nie posiada, a jego udział we współwłasności nieruchomości położonej w [...] obciążony jest zajęciem komorniczym. Na poparcie swych twierdzeń przedłożył orzeczenie o niepełnosprawności i kopie decyzji MOPS w [...].

Przesłuchany w charakterze strony podatnik zeznał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z matką i siostrą, a ich głównym źródłem utrzymania jest renta matki. Otrzymują pomoc z MOPS w [...] w formie zasiłków okresowych średnio raz na dwa miesiące. Wyjaśnił, że jest współwłaścicielem, z byłą żoną, czterech działek oraz właścicielem jednej działki, których dotyczy prowadzone postępowanie o umorzenie zaległości podatkowych. Nie posiada żadnych oszczędności w gotówce ani na rachunkach bankowych oraz nie posiada akcji, obligacji i papierów wartościowych ani żadnego środka transportowego. Osiem lat temu zaciągnął pożyczkę od osoby fizycznej na potrzeby prowadzonego gospodarstwa rolnego w kwocie [...] tys. zł, która dzisiaj razem z odsetkami i kosztami sądowo- komorniczymi wynosi około [...] tys. zł, w celu ściągnięcia tych należności prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, komornik dwukrotnie bezskutecznie próbował sprzedać nieruchomości będące własnością i współwłasnością podatnika. Aktualnie podatnik nic nie wie o tym na jakim etapie jest postępowanie egzekucyjne, a w szczególności czy się toczy, czy też zostało umorzone. Według podatnika jego nieruchomości - budynek wraz z gruntem (stanowiące jego własność i współwłasność) położone w [...] warte są około [...] –[...]tys. zł. Nic mu nie jest wiadome aby posiadał zaległości w ZUS, KRUS bądź w Urzędzie Skarbowym. XA nie jest zarejestrowany jako osoba poszukująca pracy, gdyż jak twierdzi - jako osoba z orzeczeniem o niepełnosprawności nie może podjąć pracy z powodów zdrowotnych. Podatnik leczy się psychiatrycznie, gdyż posiada depresję i schizofrenię. Leczenie odbywa się regularnie i systematycznie i prowadzone jest w szpitalach w [...] i[...]. Zdaniem podatnika, który powołał się na opinię lekarzy leczących go, rokowania na poprawę stanu jego zdrowia są nikłe.

W piśmie z dnia [...] marca 2014r. organ pierwszej instancji zwrócił się do Dyrektora MOPS w [...] o podanie informacji na temat sytuacji życiowej XA oraz o podanie czy, a jeśli tak, to z jakich form pomocy korzystał. Nadto organ zwrócił się o podanie informacji, czy według MOPS w [...] XA może podjąć pracę zawodową, a jeśli tak, to jakie czynił starania w tym kierunku. W przypadku braku zdolności do podjęcia pracy zawodowej, jakie są rokowania na podjęcie pracy w przyszłości i czym jest to uwarunkowane.

W odpowiedzi MOPS w [...] przedstawił sytuację rodzinną, materialną i zdrowotną XA , która generalnie nie różni się od tej przedstawionej przez samego podatnika. MOPS w [...] zwrócił uwagę na to, że z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności XA wynika, iż może on wykonywać prace na stanowisku dla niego przystosowanym, nie wymaga szkoleń, zatrudnienia w zakładzie aktywności zawodowej oraz uczestnictwa w terapii zajęciowej. Jak podał Ośrodek Pomocy XA nie jest obecnie aktywny zawodowo i wykazuje bierną postawę w poszukiwaniu pracy.

Biorąc pod uwagę zebrany w sprawie materiał dowodowy organ pierwszej instancji nie uznał za wiarygodne twierdzenia podatnika o braku zdolności do jakiejkolwiek pracy zawodowej. W ocenie organu podatnik jest osobą w wieku średnim i w związku z tym można zasadnie zakładać, że przy większej determinacji i woli uda mu się w najbliższym czasie znaleźć pracę, co zasadniczo zmieni jego sytuację materialną, tym bardziej, że organ deklaruje przychylne rozpatrzenie w przyszłości wniosku podatnika (jeśli taki się pojawi) o rozłożenie na wielomiesięczne raty spłaty zadłużenia podatkowego. Ponadto w ocenie organu brak wiedzy podatnika na temat prowadzonego postępowania egzekucyjnego (komorniczego) dowodzi, że podatnik nie interesuje się swoimi sprawami. Jego działanie sprowadziło się jedynie do złożenia wniosku o umorzenie podatku.

W odwołaniu od powyższej decyzji się podatnik podniósł, że organ I instancji naruszył art. 67a § 1, art. 120 - 125 oraz art. 180 i nast. ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. ) dalej O.p., poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Nienależycie ocenił jego sytuację zdrowotną, majątkową i osobistą. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie w całości zaległości podatkowych.

SKO w [...] po zapoznaniu się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz argumentami zawartymi w odwołaniu postanowiło utrzymać w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowej zapada w granicach uznania administracyjnego. Granice te wyznacza ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny. Ważny interes podatnika uzasadniający przyznanie ulgi polegającej na umorzeniu zaległości podatkowej rozpoznawany winien być przez pryzmat sytuacji ekonomicznej podatnika. Interes taki zachodzi, jeżeli zapłata zaległości podatkowej, zważywszy na tę sytuację jest niemożliwa lub jeśli zapłata zaległości postawiłaby podatnika w sytuacji zagrażającej egzystencji jego lub osób, które utrzymuje.

W ocenie organu odwoławczego po uzupełnieniu w przedmiotowej sprawie niezbędnego postępowania dowodowego organ I instancji nie przekroczył granic uznania, wyznaczanych treścią przepisu ul 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) dalej O.p. Nawet występowanie obiektywnie trudnej sytuacji majątkowej podatnika nie obliguje organu podatkowego do przyznania mu uznaniowej ulgi podatkowej, polegającej na umorzeniu zaległości podatkowych. Kolegium podziela ocenę sytuacji osobistej i majątkowej podatnika przeprowadzoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, której treść odpowiada wymogom stawianym decyzjom podatkowym przez przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Zarzuty odwołującego się, jakoby zaskarżona decyzja naruszała wskazane w odwołaniu przepisy są gołosłowne, nieskonkretyzowane i niepoparte jakąkolwiek argumentacją faktyczną lub prawną.

Na decyzję organu odwoławczego strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania oraz sprzeczność ustaleń organu pierwszej instancji z zebranym materiałem dowodowym. Ponownie, opisując swoją sytuację zdrowotną i majątkową strona uznała, że zachodzą okoliczności dla umorzenia zaległości podatkowych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym akcie.

W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2015r. nawiązując do skargi, pełnomocnik strony wniósł zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz podniósł zarzuty naruszenia:

1) prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy:

a) art. 3 ust. 1, ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych,

b) art. 3 ust. 1, ust. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym,

c) art. 67a § 1 pkt 2 w związku z art. 91 O.p.

2) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art.133 O.p. poprzez brak udziału w postępowaniu współpodatniczki (współwłaściciela i współużytkownika wieczystego nieruchomości), z uwagi na fakt, iż działanie organu podatkowego dotyczy jej interesu prawnego,

b) art.123 § 1 i art. 200 § 1 O.p. poprzez nie umożliwienie skarżącemu przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego,

c) art.210 § 1 pkt. 6 O.p, poprzez utrzymanie przez organ II instancji w mocy decyzji, która posiada niepełne uzasadnienie, albowiem nie zawarto w nim odniesienia się do istnienia albo braku przesłanek "ważnego interesu podatnika" lub "ważnego interesu publicznego".

W ocenie pełnomocnika o obowiązku podatkowym i ewentualnym stosowaniu ulgi w obowiązku podatkowym (zarówno podatku od nieruchomości jak i podatku rolnego) dotyczącym wyłącznie skarżącego można rozstrzygać tylko w zakresie nieruchomości położonej w [...] o nr geodezyjnym [...], albowiem tylko ona stanowi wyłącznie jego własność. Natomiast z akt sprawy wynika, że nieruchomości o nr geodezyjny [...], [...], [...] stanowią współwłasność XB i XA, a o nr geodezyjny [...] stanowi współużytkowanie wieczyste XB i XA. Zatem skoro z akt sprawy wynika, że obowiązek zapłaty podatku był i jest wspólny dla dwojga podatników (z wyjątkiem działki o nr ewidencyjnym [...]), to orzekanie o tym obowiązku - także w kontekście zastosowania ulgi w zaległości podatkowej - w postępowaniu, które obejmowało tylko jednego ze współdłużników solidarnych, stanowi nieprawidłowość. Zdaniem pełnomocnika odmowa zastosowania ulgi nastąpiła pomimo, że nie ustalono sytuacji osobistej i majątkowej wszystkich współpodatników solidarnych i nie zbadano, czy spełnione są przesłanki (ważny interes podatnika lub interes publiczny) określone w art. 67a O.p. w stosunku do współwłaściciela.

W ocenie pełnomocnika strony w postępowaniu podatkowym wszczętym wnioskiem podatnika o przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych szczególny nacisk winien być położony na analizę sytuacji majątkowej, rodzinnej, czy zdrowotnej podatnika, czego w działaniu orzekających w sprawie organów podatkowych co prawda nie zabrakło, ale zostało to uczynione w sposób nieproporcjonalny do innych, dwóch elementów, którymi są brak starań skarżącego o pozyskanie zatrudnienia i nie interesowanie się własnymi sprawami.

Skarżący nie posiada majątku z wyjątkiem przedmiotowej nieruchomości, jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku, ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z matką, która je utrzymuje z emerytury w kwocie [...] zł oraz niepracującą siostrą. Wreszcie w tej mierze należy dostateczną uwagę przywiązać do stanu zdrowia skarżącego, który od dnia [...] lutego 2014 r. charakteryzuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, co oznacza, że podatnik jest zdolny do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej, a także wymaga korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki (por. decyzja z dnia [...].02.2014 r. Wojewódzkiego Zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności w Województwie[...]).

Organ prowadzący postępowanie powinien te wszystkie okoliczności mieć na uwadze przy interpretacji przesłanek zawartych w art. 67a § 1 pkt 3 O.p., zachowując wobec każdej z nich właściwe proporcje.

Ponadto w uzasadnieniu zarówno decyzji organu II instancji, jak i I instancji, w kontekście zastosowania ulgi co do obowiązku podatkowego dotyczącego wyłącznie skarżącego - nie wskazano skarżącemu czy odmawiając zastosowania ulgi spełnione zostały przesłanki stosowania art. 67a § 1 pkt 3 O.p.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 67a § 1 O.p. organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć termin płatności podatku, rozłożyć zapłatę podatku na raty, odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53 a, umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Z użytego przez ustawodawcę sformułowania "może" wynika, że decyzja wydana w oparciu o powyższe uregulowania prawne daje podstawę organom podatkowym do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego. Charakter decyzji w przedmiocie ulg podatkowych regulowanych wskazanym wyżej przepisem nie budzi wątpliwości - ani w orzecznictwie ani w doktrynie.

Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem (por. m.in. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2012 r., II FSK 1652/10, LEX nr 1121075), sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych organów podatkowych podlega ograniczonej kontroli sądu administracyjnego, który nie jest organem trzeciej instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ podatkowy wybór jest trafny. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności decyzji administracyjnej. Uznaniowy charakter decyzji podejmowanych na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 O.p. sprawia, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie kontroluje się merytorycznej zasadności decyzji (wyrok WSA w Lublinie z dnia 30 stycznia 2013 r., I SA/Lu 944/12, LEX nr 1298349). Sąd administracyjny nie rozstrzyga o tym, czy zaległość podatkowa, odsetki za zwłokę winny zostać umorzone. Takie rozstrzygniecie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Natomiast zaskarżona decyzja "uznaniowa" podlega w pełnym zakresie badaniu co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi, a więc do oceny, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustalonych granicach zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne. Uznanie administracyjne oznacza, że rozstrzygnięcie nie jest ściśle zdeterminowane obowiązującą normą prawną, ale ustawodawca do decyzji organu administracyjnego (podatkowego) pozostawił wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności rozstrzygnięcia, ponieważ organ zobowiązany jest wziąć pod uwagę ważny interes podatnika oraz interes publiczny.

Przesłankę interesu publicznego interpretuje się zazwyczaj jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp. (B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki - Ordynacja podatkowa. Komentarz 2004, Oficyna Wydawnicza "Unimex", Wrocław 2004, str. 282). Przy jej ocenie należy również uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy.

Ważny interes podatnika jest przesłanką związaną bezpośrednio z sytuacją wnioskującego. Musi on być na tyle istotny i wyjątkowy, aby jego pominięcie przyniosło dla tej osoby wyraźnie dostrzegalne negatywne skutki, przy czym nie można przesłanki tej utożsamiać wyłącznie z koniecznością wystąpienia nadzwyczajnych zdarzeń losowych. Ważny interes podatnika, jak wskazuje się w orzecznictwie, ocenia się, mając na uwadze kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny oraz zagrożenie egzystencji; ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej.

Przy badaniu wskazanych przesłanek trzeba brać również pod uwagę, że umorzenie zaległości jest w istocie całkowitą rezygnacją z podatku, najdalej idącą ulgą w spłacie zaległości podatkowych. Należy zatem mieć na uwadze, że umorzenie zaległości podatkowej jest odstępstwem od konstytucyjnej zasady powszechności i równości opodatkowania. Bez wątpienia zasadą jest, aby należne podatki były płacone przez podatników, ponieważ wówczas jest realizowana zasada powszechności i równości opodatkowania, dlatego też organy podatkowe muszą wyważyć interes publiczny i interes podatnika, aby nie doszło do pochopnego umarzania podatków, co godziłoby we wskazane wyżej zasady.

Ocena, czy przesłanki umorzenia istnieją w konkretnej sprawie, winna być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych. Obowiązki te bezpośrednio wynikają z treści art. 191, art. 187 § 1 i art. 122 O.p. Po uwzględnieniu całokształtu materiału dowodowego i po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych organ ocenia, czy zachodzą przesłanki wskazane w art. 67a § 1 pkt 3 O.p.

W kontekście poczynionych wyżej uwag Sąd stwierdza, że organy podatkowe, po wielokrotnym uchylaniu przez organ odwoławczy decyzji Wójta Gminy[...], wywiązały się z obowiązku wynikającego z art. 122, 187 i 191 O.p. poprzez ustalenie sytuacji materialnej, zdrowotnej i rodzinnej podatnika i ocenę tych ustaleń w kontekście przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. W tym zakresie Sąd nie dopatrzył się uchybień, które mogłyby mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Bezsporne ustalenia organu podatkowego I instancji, że skarżący jest w trudnej sytuacji materialnej. Nie osiąga żadnych dochodów, ponieważ nie pracuje, nie ma też przyznanej renty inwalidzkiej. Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] w stosunku do skarżącego orzekł umiarkowany stopień niepełnosprawności. Jak wynika z orzeczenia stwierdzona niepełnosprawność nie wyklucza możliwości pracy, musi to jednak być stanowisko pracy przystosowane, jednak nie wymagające specjalistycznego szkolenia, skarżący nie wymaga uczestnictwa w terapii zajęciowej i nie wymaga stałej opieki lub pomocy innej osoby. Skarżący ma 48 lat, oświadczył, że utrzymuje się wyłącznie z dochodów matki, która uzyskuje rentę w wysokości [...] zł oraz z pomocy społecznej.

Należy zgodzić się z organem, że ulgę w postaci umorzenia zaległości podatkowej należy stosować w wyjątkowych sytuacjach, ponieważ poprzez umorzenie zaległości organ rezygnuje z należności podatkowych. Dlatego też tak istotne jest w tym przypadku wyważenie interesu publicznego oraz interesu podatnika. Fakt korzystania przez rodzinę skarżącego z pomocy społecznej, tym samym trudna sytuacja materialna, nie oznacza, że w każdej sferze należy mu zapewnić ochronę i że występuje przesłanka ważnego interesu podatnika. Ważny interes podatnika występuje, gdy trudna sytuacja podatnika powstała z przyczyn losowych lub z powodu okoliczności, na które podatnik nie miał wpływu. W niniejszej sprawie nie wystąpiły takie okoliczności. Skarżący domaga się ulgi w podatku od nieruchomości i rolnego za lata 2006-2012. Zatem od wielu lat nie płaci tych podatków. Istotne jest też, że podatki są należne, w związku z posiadanym majątkiem. Podatnik jest właścicielem i współwłaścicielem nieruchomości, których wartość oszacował w toku postępowania na kwotę [...]–[...] zł.

Ponadto nie można zasadnie stwierdzić, że podatnik znalazł się w sytuacji życiowej, której nie mógł przewidzieć albo zapobiec. Skarżący doskonale wiedział od wielu lat jakie zobowiązania podatkowe na nim ciążą, a poza złożeniem wniosku o umorzenie zaległości podatkowej nie podjął żadnych działań umożliwiających spłatę zaległości. Organy podatkowe mają bowiem prawo - przy badaniu sytuacji majątkowej podatnika - do stwierdzenia, że podatnik ma możliwości osiągnięcia dochodu i w przyszłości może spłacić zaległości. Przyjęcie odmiennej koncepcji prowadziłoby do uprzywilejowania osób, które nie podejmują żadnego zatrudnienia, choć mają taką możliwość w stosunków do osób, które pomimo trudnej sytuacji materialnej, wywiązują się z obowiązków podatkowych.

Wszystkie te okoliczności wskazują, że ocena organów podatkowych obu instancji jest prawidłowa, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ sytuacja zdrowotna, finansowa oraz rodzinna nie wskazuje na istnienie przesłanki ważnego interesu podatnika, tym bardziej nie można uzasadnić wniosku interesem publicznym.

W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut, zawarty w piśmie procesowym pełnomocnika skarżącego z dnia [...] maja 2015 r., naruszenia art. 133 O.p. poprzez brak udziału w postępowaniu współwłaściciela nieruchomości, który solidarnie odpowiada za zaległości podatkowe. Ustosunkowując się podniesionego zarzutu należy wskazać, że solidarnych charakter odpowiedzialności współwłaścicieli nieruchomość za zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości wynika z art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie zaś z art. 91 O.p. do odpowiedzialności za solidarne zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 373 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny ( Dz. U. nr 16, poz. 93, ze zm.) zwolnienie z długu lub zrzeczenie się solidarności przez wierzyciela względem jednego z dłużników solidarnych nie ma skutku względem współdłużników. Przechodząc na grunt podatkowy oznacza to, że umorzenie zaległości podatkowej oznacza odstąpienie przez wierzyciela od możliwości uzyskania świadczenia jedynie w stosunku do tego dłużnika, który o umorzenie wnosił. Natomiast obowiązek zapłaty zaległości podatkowej ciąży nadal na pozostałym dłużniku, czy dłużnikach. Ponadto udzielenie ulgi w zapłacie należności ma charakter osobisty, związany z indywidualnymi okolicznościami występującymi w życiu wnioskodawcy. Tylko ocena tych indywidualnych przesłanek może stanowić podstawę rozstrzygnięcia o umorzeniu bądź nie zaległości podatkowej konkretnej osobie. Decyzja o umorzeniu zaległości podatkowych obejmuje więc swym działaniem tylko adresata tej decyzji. Brak możliwości spłaty zaległości podatkowych przez jednego z dłużników solidarnych nie oznacza automatycznie, iż pozostali dłużnicy solidarni również takich możliwości nie posiadają. Co więcej, umorzenie zaległości podatkowych wobec jednego z dłużników solidarnych wcale nie oznacza obowiązku organu podatkowego umorzenia ich wobec drugiego dłużnika solidarnego, nawet gdyby każdy z nich znajdował się w podobnej sytuacji. Umorzenie bowiem należności podatkowych należy do uznania organu podatkowego. (wyrok WSA w Kielcach z dnia 26 kwietnia 2012r. sygn. akt I SA/Ke 128/12, wyrok WSA w Warszawie z 23 kwietnia 2010r., sygn. akt: III SA/Wa 1883/09, wyrok WSA w Lublinie z 13 stycznia 2012r. Sygn. akt: I SA/Lu 535/11, wyrok WSA w Kielcach z 17 stycznia 2007r., sygn. akt: I SA/Ke 241/06; dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Za niemające istotnego wpływu na wynik postępowania należy również uznać wydanie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, pomimo niezapewnienia skarżącemu zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym stosownie do art. 200 § 1 O.p. Realizacja tej zasady nie ma charakteru wartości bezwzględnej. W ocenie Sądu, nie można z góry zakładać, że każde naruszenie treści art. 200 § 1 O.p. może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niniejsze znajduje uzasadnienie w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (uchwała NSA z 25 kwietnia 2005r., syn. akt FPS 6/04), iż naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 O.p. jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a."), jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym miejscu wskazać należy, iż organ I instancji, zapewnił stronie postanowieniem z dnia [...] marca 2014r. zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym. Postępowanie trwało długo, z uwagi na wielokrotne uchylanie decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy. Strona miała zagwarantowane prawo do wypowiedzenia się w sprawie i złożenia wszelkich dowodów mających wpływ na rozpatrzenie wniosku. Organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie, nie zgromadził nowych dowodów w sprawie. Tym samym, pomimo że organ II instancji nie dopełnił obowiązku zapoznania strony z materiałem dowodowym sprawy bezpośrednio przed wydaniem decyzji, jednak w ocenie Sądu, naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy.

O kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) i § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 poz. 490).

Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił.