Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 28/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2024-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 207 ust. 1 pkt 2art. 184 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 206 ust. 2 pkt 4a,
journal: Dz.U. 2023 poz 1270
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach, Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia 25 października 2023 r. nr 294/23 w przedmiocie zwrotu kwoty dofinansowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zarząd Województwa Świętokrzyskiego (Zarząd, Instytucja Zarządzająca, organ) decyzją z 25 października 2023 r. nr 294/23 utrzymał w mocy decyzję tego organu z 30 czerwca 2023 r. nr 258/23 określającą D. W. (strona, Beneficjent, skarżąca) przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) w wysokości 141 754,50 zł wraz z odsetkami.

Organ wyjaśnił, że 27 marca 2019 r. ogłosił jednoetapowy konkurs zamknięty nr [...] na dofinansowanie projektów w ramach Działania 2.5 pn. "Wsparcie inwestycyjne sektora MŚP" Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014-2020. W wyniku tego D. W. złożyła 29 lipca 2019 r. wniosek o dofinansowanie projektu pn.: "Rozwój firmy poprzez utworzenie centrum mediacji w S. i wprowadzenie nowych usług – mediacji" na wnioskowaną kwotę dofinansowania w wysokości 170 000,00 zł.

W wyniku przeprowadzonej oceny merytorycznej, przedmiotowy wniosek o dofinansowanie na podstawie uchwały Nr [...] Zarządu z 20 maja 2020 r. został zakwalifikowany do wsparcia w ramach Działania 2.5 w kwocie dofinansowania w wysokości 166 770,00 zł. Instytucja Zarządzająca zawarła 23 lutego 2021 r. z D. W., prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą D. W. Centrum Handlowe "R. " Mała Gastronomia "T. " z siedzibą w S., umowę nr [...] o dofinansowanie projektu nr [...] (umowa o dofinansowanie). Realizacja projektu miała polegać na modernizacji posiadanego budynku – wykonaniu niezbędnych robót budowlanych oraz zakupu środków trwałych w celu przystosowania obiektu do świadczenia usług mediacyjnych. Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie w ramach robot budowlanych miały zostać wykonane roboty murowe, tynkarskie, montażowe, instalacyjne i wykończeniowe. W ramach zakupu środków trwałych miało zostać zakupione niezbędne wyposażenie i sprzęt.

W wyniku kontroli sporządzono 1 sierpnia 2022 r. Informację Pokontrolną Nr [...], w której Instytucja Zarządzająca zawarła informację, że doszło do naruszenia § 12 pkt 1 umowy o dofinansowanie w związku z pkt 10 sekcji 6.5 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 21 grudnia 2020 r. (Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków) z tytułu podziału zamówienia, co doprowadziło do zastosowania niewłaściwego trybu postępowania z wolnej ręki zamiast zasady konkurencyjności oraz zaniechania wykonania obowiązku upublicznienia zapytania ofertowego.

Zespół Kontrolujący stwierdził, że Beneficjent dokonał zakupu wymienionych na stronie 13 zaskarżonej decyzji towarów przedstawionych do rozliczenia we wniosku o płatność nr RPSW.02.05.00-26-0713/19-002 z pominięciem obowiązku upublicznienia zapytania ofertowego. Ponadto ustalił, że biorąc pod uwagę szacunkową wartość robót budowlanych określoną w zatwierdzonym wniosku o dofinansowanie, która wynosi 136 641 zł netto oraz wyposażenia, która wynosi 59 559,00 zł netto, Beneficjent jako zamawiający winien dokonać wyboru wykonawcy w drodze zastosowania zasady konkurencyjności określonej w sekcji 6.5.2 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków, tj. zamieścić ogłoszenie w Bazie Konkurencyjności, czego nie uczynił. Beneficjent dokonał podziału zamówienia, co doprowadziło do zastosowania niewłaściwego trybu postępowania, czego efektem było zrealizowanie w trybie z wolnej ręki zakupu materiałów i usług budowlanych w ramach robót budowlanych oraz wyposażenia takiego jak m.in. meble, czym naruszył podrozdział 6.5 pkt 10 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków.

Instytucja Zarządzająca wskazała, że z określonych względów ekonomicznych, organizacyjnych i celowościowych oraz konieczności spełnienia przesłanek tożsamości przedmiotowej, czasowej i podmiotowej wartość zamówienia ustala się jako łączną wartość poszczególnych jego części. Zwróciła uwagę, że roboty budowlane przewidziane w projekcie, tj. roboty tynkarskie, murowe, montażowe, instalacyjne i wykończeniowe są tożsame rodzajowo i funkcjonalnie, a tym samym możliwe jest udzielenie i wykonanie zamówienia w tym samym czasie przez jednego wykonawcę. Beneficjent dokonał zakupu materiałów budowlanych z pominięciem obowiązku upublicznienia zapytania ofertowego. Tak samo postąpił z dostawą wyposażenia takiego jak meble, stoły z krzesłami, niezbędnego do wykonywania usług mediacji. Zespół Kontrolujący stwierdził, że zakup z wolnej ręki zamiast zastosowania zasady konkurencyjności oraz zaniechanie wykonania obowiązku upublicznienia zapytania ofertowego stanowi naruszenie zasady prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający przejrzystość oraz zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, co w konsekwencji mogło doprowadzić do potencjalnej szkody w budżecie UE, ponieważ gdyby ogłoszenie było powszechnie dostępne, to mogliby złożyć oferty wykonawcy oferujący korzystniejszą cenę od ofert wybranych.

Beneficjent podpisał Informację Pokontrolną, a Instytucja Zarządzająca przyjęła, że tym samym zgodził się z ustaleniami w niej zawartymi.

Następnie do Instytucji Zarządzającej zostały złożone 22 września 2022 r. zastrzeżenia do ustaleń zawartych w ww. Informacji Pokontrolnej. Beneficjent podniósł między innymi, że szacowania wartości zamówienia dla zakresu objętego projektem, tj. dla robót budowlanych, jak i zakupu wyposażenia dokonał przed przystąpieniem do realizacji projektu. Jednocześnie stwierdził, że z uwagi na długi okres jaki upłynął od dokonanej wyceny zadań planowanych do realizacji w ramach projektu na etapie składania wniosku o dofinansowanie do jego faktycznego rozpoczęcia, doszło do wzrostu cen spowodowanego pandemią COVID-19. Jednocześnie zaznaczył, że miał problem z dostępnością firm realizujących kompleksowe prace budowlane, które miały odległe terminy na możliwe przystąpienie do prac, jak również bardzo wysokie marże, jakie nakładają one zarówno na materiały, jak i wykonawstwo. Beneficjent wskazał także, że szacunkowe ceny na kompleksowe wykonanie prac budowlanych zgodnie z kosztorysem wzrosły o ponad 50% do kwot przekraczających 200 000,00 zł netto. Ponadto stwierdził, że analogiczna sytuacja miała miejsce w przypadku dostawy wyposażenia. W związku z powyższym doszedł do wniosku, że aby dokonać zakupów w sposób najbardziej racjonalny pod względem finansowanym oraz zgodnie z założeniami projektowymi, koniecznym stało się zrealizowanie inwestycji systemem gospodarczym. W związku z powyższym podzielił roboty budowlane według kategorii określonych w kosztorysie inwestorskim: na roboty murowe, tynkarskie i posadzkarskie; wymianę stolarki; wymianę armatury sanitarnej; wentylację; roboty wykończeniowe; roboty elektryczne. Podział ten, zdaniem Beneficjenta, wynikał z dostępności firm specjalizujących się w danej kategorii robót.

Analogiczna sytuacja, jak stwierdził Beneficjent, miała również miejsce w przypadku zakupu wyposażenia.

W odpowiedzi na zastrzeżenia Beneficjenta, Instytucja Zarządzająca wyjaśniła mu, że zastrzeżenia zostały wniesione po terminie, a Informację Pokontrolną odesłano podpisaną, w związku z czym stała się ona ostateczna. Odpowiadając Instytucji Zarządzającej, Beneficjent oświadczył, że Informacja Pokontrolna została podpisana omyłkowo.

W dniu 14 października 2022 r. na miejscu realizacji inwestycji przeprowadzona została kontrola końcowa realizacji projektu. W wyniku kontroli sporządzono w dniu 9 listopada 2022 r. Informację Pokontrolną Nr 88/N/11/RPO/2022, w której Instytucja Zarządzająca zawarła informację, że doszło do naruszenia § 2 ust. 2 w związku z § 22 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu z tytułu wprowadzenia zmian zakresu rzeczowego w trakcie realizacji projektu bez zgody Instytucji Zarządzającej oraz § 12 pkt 1 tej umowy w związku z pkt 10 podrozdziału 6.5 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków z tytułu podziału zamówienia, co doprowadziło do zastosowania niewłaściwego trybu postępowania z wolnej ręki, zamiast zasady konkurencyjności oraz zaniechania wykonania obowiązku upublicznienia zapytania ofertowego.

W wyniku przeprowadzonej kontroli końcowej projektu Zespół Kontrolujący stwierdził, że Beneficjent w trakcie wykonywania robót budowlanych przez Wykonawcę wprowadził zmiany do projektu. Poszczególne elementy robót budowlanych zostały wykonane z innych materiałów, zamienione oraz zamontowane w sposób inny, niż wskazuje dokumentacja projektowa, która była oceniana przez Instytucję Zarządzającą na etapie konkursu. Ponadto Zespół Kontrolujący stwierdził, że Beneficjent wprowadził zmiany do projektu polegające na zmianie rodzaju wyposażenia oraz jego ilości. Poszczególne elementy wyposażenia nie zostały zakupione lub zostały zamienione lub zamontowane w sposób inny, niż wskazuje dokumentacja projektowa. W szczególności dotyczyło to zakupu foteli, witryn, stołu okrągłego do biurka, wybudowania otwartych półek wraz z szafą na odzież klientów, monitora interaktywnego, kuchenki mikrofalowej, piekarnika.

Zespół Kontrolujący stwierdził, że zmiany zakresu rzeczowego zostały wprowadzone do projektu przez Beneficjenta w trakcie jego trwania bez zgody Instytucji Zarządzającej, co stanowi naruszenie § 22 ust. 1 umowy o dofinansowanie. Zespół Kontrolujący stwierdził, że doszło do naruszenia zapisu § 2 ust. 2 umowy o dofinansowanie z treści którego wynika, że Beneficjent zobowiązany jest do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie. Natomiast w przypadku zmian w projekcie dokonanych w trakcie jego realizacji na podstawie § 22 umowy, Beneficjent zobowiązuje się do realizacji projektu uwzględniając zaakceptowane przez Instytucję Zarządzającą zmiany zatwierdzonym wnioskiem o dofinansowanie. Ponoszenie wydatków nieprzewidzianych we wniosku o dofinansowanie przy jednoczesnym zaniechaniu zgłoszenia takowych zmian do Instytucji Zarządzającej stanowi nie tylko naruszenie umowy o dofinansowanie, ale dodatkowo wypełnia przesłanki art. 207 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270, u.f.p.), tj. wykorzystania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich niezgodnie z przeznaczeniem.

Zespół Kontrolujący stwierdził, że Beneficjent w toku postępowania kontrolnego nie przedłożył żadnych dowodów (dokumentów) potwierdzających okoliczność przygotowania i przeprowadzenia postępowań o udzielenie zamówienia o wartości szacunkowej przekraczającej 50 tysięcy zł netto dotyczących robót budowlanych i wyposażenia. Ponadto ustalił, że Beneficjent nie zamieścił w Centralnym Systemie Teleinformatycznym SL 2014 żadnych dokumentów, które potwierdzałyby, że jakiekolwiek ogłoszenia dotyczące robót budowlanych i wyposażenia opublikowano za pomocą innych odpowiednich środków.

Wziąwszy powyższe pod uwagę w toku kontroli końcowej weryfikacji poddano wydatki dotyczące robót budowlanych i zakupu wyposażenia w ramach projektu, wyszczególnione przez Beneficjenta we wniosku o płatność nr RPSW.02.05.00-26-0713/19-003 (i opisane na stronie 20-21 zaskarżonej decyzji). Zespół Kontrolujący w toku prowadzonych czynności stwierdził analogiczne naruszenia przepisów, jak ustalone w Informacji Pokontrolnej nr KC-I.432.378.1.2022/RW-1.

W związku z powyższym, Instytucja Zarządzająca uznała za wydatek niekwalifikowalny kwotę w łącznej wysokości 109 291, 31 zł., w tym kwota dofinansowania 92 897,62 zł i zaleciła: pomniejszenie o 100% kosztów kwalifikowalnych dla wydatków dotyczących robót budowlanych oraz dostaw wyposażenia; odmowę wypłaty refundacji wskazanej w ww. wniosku o płatność w wysokości 25 015,50 zł; zwrot dofinansowania w wysokości wynikającej z ww. wniosku o płatność, tj. w kwocie 67 882,12 zł (92 897,62 - 25 015,50).

W odpowiedzi na ustalenia zawarte w Informacji Pokontrolnej nr 88/N/II/RPO/2022 do Instytucji Zarządzającej wpłynęły zastrzeżenia Beneficjenta.

Instytucja Zarządzająca poinformował Beneficjenta, że Informacja Pokontrolna nr 88/N/II/RPO/2022 z dnia 9 listopada 2022 r. jest ostateczna.

Beneficjent pismem z dnia 26 października 2022 r. przekazanym do Instytucji Zarządzającej w dniu 4 listopada 2022 r. zwrócił się z prośbą o wprowadzenie do projektu zmian w związku z koniecznością modyfikacji w zakresie przeprowadzonych robót budowlanych oraz zakupionego wyposażenia. Zmiany swoim zakresem obejmowały aktualizację kosztorysu inwestorskiego w odniesieniu do zakresu rzeczowego prowadzonych robót budowlanych i zakupu wyposażenia stanowiącego elementy zabudowy meblowej części kuchennej, między innymi zmywarki, lodówko-zamrażarki, mikrofalówki, piekarnika, płyty indukcyjnej. Beneficjent wskazał też, że w ramach projektu zakupiono 2 fotele w zamian za 1 kanapę mediacyjną, co spowodowane było przyczynami technicznymi i miało zapewnić lepszą komunikację. Zmiana dotyczyła również zakupu 4 witryn, ponieważ w ramach projektu ostatecznie zakupiono 2 witryny natomiast zamiast pozostałych 2 witryn zakupiono stół okrągły do biura umożliwiający przyjmowanie interesantów oraz wybudowano na zamówienie półki na dokumenty wraz z szafą na odzież klientów. Ponadto, z zakresu zakupów usunięto podgrzewacz do wody ze względu na fakt, iż ekspres do kawy posiada funkcję przygotowania wrzątku i utrzymania temperatury napojów. Zakupiono także znacznie droższy od pierwotnie planowanego flipchart multimedialny, jednak z tego tytułu zakupiono tańsze wersje urządzenia wielofunkcyjnego oraz komputera.

Instytucja Zarządzająca nie wyraziła zgody na wprowadzenie zmian wskazanych w piśmie Beneficjenta z dnia 26 października 2022 r.

Wezwała Beneficjenta do zwrotu środków dofinansowania w kwocie 141 754,50 zł wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem oraz z naruszeniem procedur wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia doręczenia niniejszego wezwania.

W wyznaczonym terminie Beneficjent nie dokonał wymaganego zwrotu należności.

Następnie Instytucja Zarządzająca zawiadomiła Beneficjenta, że zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu i terminu, od którego nalicza się odsetki oraz sposobu zwrotu.

Pełnomocnik Beneficjenta wniósł pismo przygotowawcze z dnia 24 kwietnia 2023 r. w którym poinformował, że Beneficjent podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 6 marca 2023 r., iż projekt został zrealizowany prawidłowo a wszelkie zaprezentowane twierdzenia przez Instytucję Zarządzającą dotyczące naruszeń ustawy Prawo Zamówień Publicznych lub postanowień Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków są całkowicie bezpodstawne. Jednocześnie stwierdził, że Instytucja Zarządzająca bezpodstawnie przyjęła, że wniosek z dnia 26 października 2022 r. o wprowadzenie zmian do projektu nie został złożony przez Beneficjenta do Instytucji Zarządzającej w terminie w sytuacji, gdy rzeczony wniosek został właściwie doręczony do siedziby Instytucji Zarządzającej w dniu 4 listopada 2022 r. Ponadto, w niniejszym piśmie podniesiono, że Beneficjent zwracał się do Instytucji Zarządzającej z wnioskiem o wydłużenie terminu realizacji projektu z uwagi na trudną sytuację, na co organ wyraził zgodę.

W dniu 30 czerwca 2023 r. Zarząd wydał decyzję nr 258/23 o zwrocie przez Beneficjenta kwoty środków dofinansowania z EFRR w łącznej wysokości: 141 754,50 zł.

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Zarząd wydał zaskarżoną decyzję. Wskazał, że w analizowanej sprawie Beneficjent naruszył postanowienia § 12 pkt 1 umowy o dofinansowanie w związku z pkt 1 oraz pkt 10 podrozdziału 6.5 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków z tytułu podziału zamówienia skutkującego zaniżeniem wartości szacunkowej, co doprowadziło do zaniechania upublicznienia zapytania ofertowego, czego efektem było dokonanie zakupu materiałów budowlanych oraz wyposażenia z wolnej ręki zamiast postępowania w trybie zasady konkurencyjności. Powyższe uchybienia naruszyły również zapis § 12 ust. 4 umowy o dofinansowanie, który stanowi, że "Beneficjent zobowiązany jest w szczególności do przygotowania i [pic]przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w ramach Projektu w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców". Wyjaśnił, że z zebranego materiału dowodowego jasno wynika, że Beneficjent świadomie zaniechał upublicznienia zapytania ofertowego i dokonał zakupu materiałów, robót budowlanych oraz wyposażenia z wolnej ręki, na co wskazał w piśmie do Instytucji Zarządzającej z dnia 27 sierpnia 2022 r. Brak upublicznienia zapytania ofertowego i zakup robót budowlanych oraz wyposażenia bez udokumentowanego przeprowadzenia jakiegokolwiek rozeznania rynku, które dopuszczały obowiązujące w tamtym okresie Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków niewątpliwe ograniczyło możliwość ubiegania się o zamówienie przez przedsiębiorców lub podmioty mające w ofercie oczekiwane przez zamawiającego roboty budowlane i wyposażenie, co stanowi naruszenie zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Wykluczono część wykonawców mogących ubiegać się o udzielenie zamówienia, którzy mogli złożyć ofertę korzystniejszą od oferty faktycznie wybranej, w konsekwencji czego powstało ryzyko wystąpienia potencjalnej szkody w budżecie UE nieuzasadnionym wydatkiem, co wypełnia definicję nieprawidłowości z art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, według którego każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii.

Instytucja Zarządzająca odniosła się do zarzutów Beneficjenta. Podkreśliła między innymi, iż termin realizacji projektu był wydłużany aż trzykrotnie, za każdym razem na pisemną prośbę Beneficjenta. Zaznaczyła, że zmiany wnioskowane pismem z dnia 26 października 2022 r. zostały wniesione po terminie realizacji projektu, w związku z powyższym nie były możliwe do uwzględnienia przez Instytucję Zarządzającą. Instytucja Zarządzająca stwierdziła też, że przedstawione dowody potwierdzają dostarczenie pisma z dnia 26 października 2022 r. w którym Beneficjent opisał zmiany dokonane podczas realizacji projektu. Po raz kolejny podkreśliła, że zmiany zostały dokonane bez zgody Instytucji Zarządzającej, a pismo zostało złożone do Instytucji Zarządzającej po terminie realizacji projektu, tj. 127 dni po upływie terminu wskazanego w umowie o dofinasowanie. Samo złożenie takiego wniosku przez Beneficjenta nie oznacza automatycznej akceptacji proponowanych zmian przez Instytucję Zarządzającą. Stwierdziła, że Beneficjent nie zrealizował projektu zgodnie z założeniami umowy o dofinasowanie, ponieważ podczas realizacji projektu dokonał zmian zakresu rzeczowego, które zostały wprowadzone do projektu przez Beneficjenta w trakcie jego trwania bez zgody Instytucji Zarządzającej. W konsekwencji uznała, że Beneficjent nie zrealizował projektu w terminie.

Zarząd wskazał, że w okresie podpisania umowy, tj. w dniu 23 lutego 2021 r. Beneficjent miał już świadomość, jakie problemy mogą wynikać podczas realizacji projektu, np. w związku z wystąpieniem pandemii i nagłym wzrostem cen materiałów i usług niezbędnych do prawidłowej realizacji projektu. Wyjaśnił, że inwazja Rosji na Ukrainę rozpoczęła się w dniu 24 lutego 2022 r. a Beneficjent złożył wniosek rozliczający otrzymaną zaliczkę w dniu 15 lutego 2022 r. Beneficjent poniósł więc wszystkie wydatki rozliczone w ww. wniosku o płatność do 15 lutego 2022 r., tj. jeszcze przed inwazją Rosji na Ukrainę. Stan pandemii COVID-19 został ustanowiony na terenie Rzeczypospolitej Polskiej (RP) w marcu 2020 r., a w roku 2021 i 2022 r. sukcesywnie znoszone były już kolejne ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej. Ponadto, wybuch wojny na Ukrainie nie spowodował wprowadzenia na terenie RP znacznych ograniczeń w prowadzeniu działalności gospodarczej, z wyłączeniem tych związanych z podmiotami gospodarczymi zarejestrowanymi na terenie Federacji Rosyjskiej. W związku z tym nie istniały w roku 2020, 2021 i 2022 r. (tj. przez okres realizacji projektu) żadne ograniczenia w kontekście upubliczniania zamówień udzielanych w ramach projektów wspófinansowanych ze środków Unii Europejskiej. Beneficjent takiego upublicznienia nie dokonał, a więc zaniechał podstawowego obowiązku. Beneficjent podjął własną autonomiczną decyzję w tym zakresie oraz wprowadził również nieuzgodnione przed ich wprowadzeniem zmiany w rzeczowej realizacji projektu, świadomie naraził się na ryzyko uznania tych wydatków za niekwalifikowalne.

Instytucja Zarządzająca zaznaczyła, że Beneficjent w momencie wystąpienia jakichkolwiek problemów podczas realizacji projektu mógł dokonać zwrotu otrzymanej zaliczki i po zaktualizowaniu kosztorysu inwestorskiego po raz kolejny wnioskować o wypłatę środków dofinansowania z środków EFRR, składając ponownie wniosek o zaliczkę.

Na decyzję Zarządu skargę złożyła D. W.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zarzuciła naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego:

1) art. 184, art. 207 ust. 9 w związku z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie, na skutek nieuzasadnionego przyjęcia, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła określona w tych przepisach przesłanka materialnoprawna do wydania decyzji określającej kwotę środków przypadających do zwrotu, pomimo że Beneficjent zrealizował projekt nr RPSW.02.05.00-26-0713/19 pn.: "Rozwój finny poprzez utworzenie centrum mediacji w S. i wprowadzenie nowych usług - mediacji" na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] i wydatkował zakwestionowane środki zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz procedurami, w szczególności zgodnie z umową o dofinansowanie oraz Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków;

2) art. 184, art. 207 ust. 9 w związku z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. oraz art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 ((Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 320; z późn. zm.) oraz art. 4 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L1995.312.1) poprzez błędne uznanie, że Beneficjent dopuścił się nieprawidłowości i w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła określona w tych przepisach przesłanka materialnoprawna do wydania decyzji określającej kwotę środków przypadających do zwrotu w sytuacji, gdy w realiach sprawy brak jest przesłanek do zastosowania art. 207 ust. 1 u.f.p., bowiem skarżąca wykorzystała przyznane jej środki zgodnie z ich przeznaczeniem, nie naruszyła żadnych procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., jak również pobrała środki należnie i w odpowiedniej wysokości;

II. przepisów postępowania:

1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775; z późn. zm., dalej także jako: "K.p.a.") polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz na dowolnej ocenie zebranego materiału dowodowego, co skutkowało swobodnym i dowolnym zastosowaniem przez organ uznania administracyjnego przy podejmowaniu decyzji w niniejszej sprawie, podczas gdy w przypadku decyzji uznaniowych obowiązkiem organu jest - przed wydaniem aktu uznaniowego - należyte zgromadzenie i przeanalizowanie materiału dowodowego, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przeprowadzenie wnioskowania opartego na zasadach logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, a wszystkie te elementy winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej decyzji, co nie nastąpiło w przedmiotowej sprawie;

2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy Beneficjent wykorzystał pobrane dofinansowanie niezgodnie z przeznaczeniem oraz naruszeniem procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków dofinansowania, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Beneficjent wykorzystał dofinansowanie zgodnie z jego przeznaczeniem;

3) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów poprzez oparcie swojego rozstrzygnięcia na treści pism pokontrolnych z dnia 01.08.2022 r. (znak: KC-1.432.378.1.2022) oraz z dnia 09.11.2022 r. (znak: KC-1.432.378.2.2022), a także na treści decyzji nr 258/23 z 30.06.2023 r. (znak: IR-XlV.432.2.2155.2022), bez zbadania ich prawidłowości oraz weryfikacji zawartych w nich informacji, ograniczając się jedynie do powielenia zaprezentowanego w nich stanowiska;

4) art. 6-7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80, art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego oraz brak uwzględnienia wszystkich ujawnionych okoliczności i dowodów, polegające na braku rozważenia okoliczności podniesionych przez Beneficjenta w piśmie z dnia 27.08.2022 r., piśmie z dnia 14.12.2022 r., piśmie pełnomocnika Beneficjenta z dnia 06.03.2023 r., piśmie dnia 24.04.2023 r., a także wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 26.07.2023 r. oraz piśmie pełnomocnika Beneficjenta z dnia 05.10.2023 r., co w konsekwencji spowodowało nałożeniem na Beneficjenta obowiązku zwrotu środków z EFRR, w łącznej wysokości 141 754,50 zł wraz z odsetkami od dnia 18.11.2021 r., w szczególności:

- brak uwzględnienia trudnej sytuacji gospodarczej przypadającej na okres realizacji przedmiotowego projektu, na skutek kryzysu wywołanego pandemią COVID-19, nagłym i nieprzewidziany wzrostem inflacji oraz wybuchem wojny na Ukrainie;

- brak uwzględnienia przez organ nagłego wzrostu kosztów zakupu niezbędnych materiałów, przedmiotów i usług w trakcie realizacji przedmiotowego projektu, na skutek kryzysu wywołanego pandemią COVID-19, nagłym i nieprzewidzianym wzrostem inflacji oraz wybuchem wojny na Ukrainie;

- niezasadne twierdzenie przez organ, iż okoliczności takie jak brak dostępności firm realizujących kompleksowe prace budowlane w terminie wyznaczonym na realizację przedmiotowego projektu nie uzasadnia podziału robót w sposób umożliwiający podjęcia wykonawcom specjalizujących się w danej kategorii robót, w terminie pozwalającym na terminową realizację projektu;

- niezasadne twierdzenie przez organ, iż zaistniały wobec Beneficjenta łącznie trzy przesłanki tożsamości skutkujące brakiem możliwości podziału projektu na oddzielne kategorie do realizacji;

5) art. 6-8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 81a, art. 107 § 3 K.p.a., polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i wydanie rozstrzygnięcia, którego uzasadnienie nie zawiera podstaw faktycznych i prawnych, poprzez rozstrzygnięcie wszelkich stwierdzonych wątpliwości na niekorzyść Beneficjenta i formułowanie wniosków niezgodnie z zasadami doświadczenia życiowego, w szczególności poprzez:

a/ nieuzasadnione oparcie decyzji wyłącznie na niektórych "argumentach" odpowiadających przyjętej przez organ koncepcji rozstrzygnięcia, z pominięciem argumentów, które nie wpisywały się w tą koncepcję i jej zaprzeczały;

b/ tendencyjne rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości bez uzyskania dodatkowych wyjaśnień i argumentów od Beneficjenta oraz z pominięciem dowodów oraz okoliczności przedstawionych przez Beneficjenta oraz następnie oparcie decyzji w tym zakresie jedynie na tych dokumentach, które wpisywały się w przyjętą przez organ koncepcję rozstrzygnięcia;

6) nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania przez obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie, czy i dlaczego organ uznał argumenty podnoszone przez Beneficjenta nie tylko za nieuzasadnione, ale wręcz niegodne uwagi - zostały one całkowicie zignorowane w uzasadnieniu decyzji, a więc i w rozważaniach (rzekomo "wszechstronnych") organu wydającego decyzję.

Uzasadniając skargę skarżąca wskazała, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ ograniczył się do zaakceptowania w całości argumentów i oceny prawnej zawartych w decyzji nr 258/23 z dnia 30 czerwca 2023 r. oraz w zasadzie powtórzył swoje wcześnie rozważania w zakresie kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W zaskarżonej decyzji nie wskazano żadnych negatywnych konsekwencji finansowych naruszenia prawa krajowego przez Beneficjenta ani też nawet możliwości ich powstania. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, Beneficjent ponosi odpowiedzialność za realizację projektu, ale nie jest to odpowiedzialność absolutna. Ramy tej odpowiedzialność wyznaczają obowiązujące przepisy, a organ jest zobowiązany do ich uwzględnienia. Przede wszystkim konieczne jest wzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności towarzyszących ewentualnym uchybieniom oraz ich skutków, czego organ całkowicie zaniechał. Ponadto, zdaniem skarżącej, należy rozpatrywać cel nadrzędny - Beneficjent pomimo wszelkich przeciwności i szczególnie trudnej sytuacji zrealizował projekt. Centrum mediacji w S. działało zgodnie z założeniami, a otrzymane przez Beneficjenta środki zostały przeznaczone na zrealizowanie projektu, co wprost wynika z faktur, rachunków i rozliczeń znajdujących się w aktach sprawy.

Skarżąca wskazała także, że jej działanie było w pełni uzasadnione i dopuszczalne na gruncie sekcji 6.5. pkt 7) lit. d) oraz e) Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków. Na gruncie przedmiotowej sprawy zastosowanie przez skarżącą regulacji przewidzianej w szczególności w sekcji 6.5. pkt. 7) lit. e) Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków było całkowicie uzasadnione wobec zaistnienia szczególnych okoliczności [pic]powodowanych pandemią COVID-19, nagłym i nieprzewidziany wzrostem inflacji oraz wybuchem wojny na Ukrainie. Szczególne istotne znacznie dla realizacji przedmiotowego projektu miały także nagłe i nieprzewidywalne drastyczne skoki cen materiałów i usług niezbędnych do prawidłowej realizacji projektu. Pomimo to, co należy wyraźnie podkreślić, Beneficjent zrealizował przedmiot umowy, tym samym wywiązując się ze swoich obowiązków. Wyjaśniła, że koszty materiałów budowlanych, wyposażenia i usług w okresie po dniu sporządzenia kosztorysu inwestorskiego znacząco wzrastały z każdym kolejnym dniem. Wbrew niczym nieuzasadnionym twierdzeniom organu, skarżąca podejmując się realizacji projektu w okresie pandemii nie mogła/nie miała jakichkolwiek podstaw by "przewidzieć" lub "spodziewać się" tak wysokich skoków cen materiałów, wyposażenia i usług. Nagły wzrost cen materiałów i usług oddają także dane udostępniane przez Główny Urząd Statystyczny. Istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy ma także czas, w którym Beneficjent otrzymał środki na realizację projektu. Zgodnie z potwierdzeniem transakcji Beneficjent otrzymał środki dopiero w dniu 18 listopada 2021 r. Oznacza to, że Beneficjent otrzymał środki blisko 8 miesięcy po przygotowaniu kosztorysu inwestorskiego w sytuacji, gdy w tym czasie większa część pozycji określonych w tym kosztorysie inwestorskim uległa dezaktualizacji, w wyniku czego Beneficjent już w momencie otrzymania środków stanął przed [pic]niemożliwym do zrealizowania zadaniem, ponieważ miał zrealizować projekt w oparciu o nieaktualne ceny materiałów, elementów wyposażenia i usług (które w tym czasie znacząco wzrosły).

Podkreśliła, że na złożony przez siebie wniosek o wydłużenie terminu realizacji projektu z dnia 5 marca 2022 r. otrzymała Aneks do umowy o dofinansowanie dopiero wraz pismem z dnia 19 lipca 2022 r., które zostało doręczone skarżącej w dniu 10 sierpnia 2022 r. Organ Aneksem podpisanym po realizacji projektu wydłużył czas jego realizacji do terminu, który upłynął blisko miesiąc wcześniej. Ponadto, akceptując wniosek z dnia 5 marca 2022 r., organ przyjął, zdaniem skarżącej, argumentację wniosku za w pełni uzasadnioną.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione

w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniósł o oddalenie skargi.

Do sprawy zgłosił udział Prokurator Prokuratury Okręgowej w K. M. Ł. .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492; ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; ze zm.) dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, sąd w składzie orzekającym nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa krajowego lub unijnego, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z 25 października 2023 r., nr 258/23 utrzymująca w mocy decyzję własną z 30 czerwca 2023 r., nr 246/23 określającą D. W. przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania ze środków EFRR w łącznej wysokości 141 754,50 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, z tytułu zwrotu dofinansowania przekazanego na podstawie umowy o dofinansowanie projektu pod nazwą "Rozwój firmy poprzez utworzenie centrum mediacji w S. i wprowadzenie nowych usług – mediacji".

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły m.in. przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2020 r. poz. 818 ze zm.; dalej: u.z.r.p. lub ustawa wdrożeniowa).

Analiza skargi i sformułowanych w niej zarzutów determinuje podział rozważań sądu na dotyczące zagadnień proceduralnych, a następnie materialnych.

W ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego skarżąca kwestionuje niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Zarzuca również brak rozważenia okoliczności podnoszonych przez skarżącą, wydanie rozstrzygnięcia, którego nienależyte uzasadnienie nie zawiera podstaw faktycznych i prawnych, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania przez obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji. Zarzuca także rozstrzygnięcie wszelkich stwierdzonych nieprawidłowości na niekorzyść skarżącej.

Zdaniem sądu zarzuty powyższe są niezasadne.

W ocenie sądu w realiach sprawy nie doszło do naruszenia art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 78 K.p.a., art. 80 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z pominięciem stanowiska strony skarżącej.

W sprawie podjęto bowiem wszelkie niezbędne czynności i zgromadzono materiał dowodowy wystarczający do jej rozstrzygnięcia, czyli orzeczenia o zwrocie określonych środków dofinansowania. Materiał dowodowy sprawy pozwalał bowiem na ocenę zaistnienia w sprawie nieprawidłowości, zawierał pełną dokumentację zdarzeń kreujących kontrolowaną sprawę – dokumentację projektową, umowę o dofinansowanie, dokumenty związane z kontrolami i ich wyniki. Zatem zebrany w sprawie materiał był kompletny i umożliwiał wydanie w sprawie rozstrzygnięcia. Okoliczność, że końcowo orzekając o obowiązku zwrotu dofinansowania, organ nie podzielił stanowiska skarżącej nie świadczy o dowolnej ocenie dowodów, czy ich pominięciu w sprawie, czy też, jak uznała skarżąca, o oparciu decyzji wyłącznie na argumentach odpowiadających przyjętej przez organ koncepcji rozstrzygnięcia.

W świetle analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie można skutecznie zarzucić Zarządowi, że nie odniósł się do zarzutów i okoliczności podniesionych przez skarżącą. Bezzasadne są także twierdzenia skarżącej o braku rozważenia okoliczności podniesionych przez nią w piśmie: z dnia 27 sierpnia 2022 r., z dnia 14 grudnia 2022 r., piśmie pełnomocnika skarżącej z dnia 6 marca 2023 r., piśmie z dnia 24 kwietnia 2023 r., wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz piśmie pełnomocnika z dnia 5 października 2023 r. Obszerne i szczegółowe uzasadnienie zaskarżonej decyzji przeczy takiej ocenie strony skarżącej.

Możliwość przedstawienia przez stronę skarżącą odmiennej oceny dowodów od tej, którą prezentuje Zarząd, nie oznacza, że ocena dokonana przez organ jest oceną błędną (por. wyrok NSA z 25 października 2023 r., II OSK 1463/22; dostępny w CBOSA na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji nie można skutecznie zarzucić organowi wydania rozstrzygnięcia niezgodnego z oczekiwaniami strony skarżącej. Twierdzenie o ograniczeniu się jedynie do powielenia stanowiska zaprezentowanego w poprzedzającej decyzji z 30 czerwca 2023 r. jawi się w tym kontekście jako nieuprawnione.

Warto zaznaczyć, że skuteczne naruszenie przepisu art. 80 K.p.a. wymaga wykazania, że uchybiono zasadom logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego. Jedynie to może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej, niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie. Dokonana ocena materiału dowodowego może być skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo – skutkowego (wyrok NSA: z13 grudnia 2022 r., I OSK 2381/19; z 6 czerwca 2023 r., I OSK 1411/22; z 5 stycznia 2024 r., I OSK 1988/22; dostępne w CBOSA na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd stwierdza, że w realiach niniejszej sprawy Zarząd, po pierwsze - oparł się na zebranym przez siebie materiale dowodowym. Po drugie, jego ocena obejmowała całokształt tego materiału. Po trzecie - dokonał oceny znaczenia i wartości zgromadzonych dowodów dla rozstrzygnięcia sprawy.

Ponadto, zdaniem sądu zaskarżona decyzja zawiera wszystkie obligatoryjne elementy przewidziane w art. 107 § 1 pkt 1 – 9 i § 3 K.p.a., w szczególności - wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa krajowego, europejskiego w powiązaniu z treścią umowy o dofinansowanie i Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków.

W ocenie sądu nie doszło również do naruszenia pozostałych, wyeksponowanych w skardze przepisów K.p.a.: art. 6, art. 8, art. 11. Zaskarżona decyzja miała oparcie w obowiązujących i właściwie przytoczonych przepisach prawa materialnego i procesowego. Uzasadnienie tej decyzji wyjaśnia stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy. Ponadto, stronie została zapewniona możliwość czynnego udziału w postępowaniu.

Na gruncie niniejszej sprawy nie mógł być naruszony, zdaniem sądu, przepis art. 81a § 1 K.p.a. Przesłanka niedających się usunąć wątpliwości występuje, gdy nie ma dowodów i nie ma możliwości ich uzyskania, a taka sytuacja nie miała miejsca w sprawie.

Uwzględniając powyższe, kontroli sądu podlegało dalej, czy w prawidłowo ustalonym i udokumentowanym stanie faktycznym sprawy organ prawidłowo przyjął zaistnienie nieprawidłowości, skutkującej powstaniem uszczerbku w budżecie UE oraz obowiązkiem zwrotu części otrzymanego dofinansowania, jako wykorzystanego z naruszeniem procedur – tj. umowy o dofinansowanie oraz Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków.

Rozpoczynając rozważania prawne w tej części uzasadnienia godzi się podnieść, że w myśl art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Z kolei art. 184 ust. 1 u.f.p. stanowi, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa m. in. w art. 5 ust. 1 pkt 2 tej ustawy (czyli środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej), są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

W rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo zidentyfikował podstawy prawne, które w sprawie skarżącej stanowiły procedury w rozumieniu art. 184 ust. 1 u.f.p. i w konsekwencji wyznaczały wzorzec kontroli legalności wydatkowania środków przeznaczonych na realizację projektu. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że przez "dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu" rozumie się nie tylko normy proceduralne, lecz także o inne regulacje wynikające z prawa ustrojowego czy prawa materialnego.

Wyrażenie to obejmuje swym zakresem również postanowienia umów o dofinansowanie, regulamin konkursu, czy wytyczne do poszczególnych programów wydawane przez właściwego ministra do spraw rozwoju regionalnego. W umowach o dofinansowanie projektów ze środków europejskich umieszczane są postanowienia obligujące beneficjentów do przestrzegania tych wytycznych, na co wprost wskazuje art. 206 ust. 2 pkt 4a u.f.p. Wytyczne posiadają odmienny charakter prawny od ustaw i rozporządzeń, nie stanowią bowiem źródeł prawa powszechnie obowiązującego w świetle art. 87 Konstytucji RP. Bez względu na to należy je zaliczyć do przepisów (procedur) obowiązujących przy wykorzystaniu środków z budżetu UE, które w głównej mierze kierowane są do podmiotów zaangażowanych w realizację określonego programu, w szczególności do jego beneficjentów. Zgodnie wskazuje się, że art. 184 ust. 1 u.f.p. w odniesieniu do pojęcia procedur, do których się odwołuje, należy rozumieć szeroko, tzn. że chodzi nie tylko o "przepisy prawa powszechnego krajowego i unijnego, ale również procedury, o jakich jest mowa w umowie o dofinansowanie ustanowione w dokumentach programowych, jak i samą umowę". I to właśnie naruszenie tak rozumianych regulacji stanowi przesłankę zwrotu środków zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. (zob. J. M. Salachna, M. Tyniewicki [w:] M. Kuklo, E. Lotko, G. Michalczuk, A. Ostrowska, S. Presnarowicz, P. Woltanowski, U. K. Zawadzka-Pąk, J. M. Salachna, M. Tyniewicki, Finanse publiczne. Komentarz, Warszawa 2024, uwagi do art. 184 oraz przywołane tam orzeczenia).

Wyjaśnić również trzeba, że samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku zwrotu środków unijnych. Konieczna jest bowiem ocena skutków tego naruszenia.

Środki unijne podlegają zatem zwrotowi tylko wówczas gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013. Artykuł 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. należy bowiem interpretować w powiązaniu z art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013, zgodnie z którym nieprawidłowością jest każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczące stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Pojęcie nieprawidłowości wiąże się zatem ze szkodą. Poprzez tę szkodę rozumie nie tylko szkodę rzeczywistą, stanowiącą obiektywnie rzecz biorąc uszczerbek w budżecie Unii Europejskiej, o charakterze wymiernym, ale także szkodę potencjalną. Szkodą w interesach finansowych UE jest finansowanie z funduszy unijnych nieuzasadnionego wydatku, z kolei nieuzasadniony wydatek to taki, który poniesiony został z naruszeniem podstawowych zasad prawa wspólnotowego.

Dla uznania zatem, że doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE (por. wyrok WSA w Gliwicach z 30 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 1013/19; dostępny w CBOSA na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Stwierdzenie przy tym wystąpienia szkody "rzeczywistej" nie ma podstawowego znaczenia (por. wyrok NSA z 10 września 2015 r., sygn. akt II GSK 175/15; dostępny w CBOSA na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd stwierdza, że w realiach sprawy doszło do naruszenia przez Beneficjenta procedur w postaci postanowień umowy – tj. § 12 ust. 1 i 4 oraz Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków – tj. pkt 10 sekcji 6.5.

Zgodnie z treścią § 12 ust. 1 umowy o dofinansowanie przy udzielaniu zamówienia w ramach Projektu Beneficjent stosuje Pzp oraz zapisy wytycznych, o których mowa w § 1 ust. 4 lit. e (Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków). Z kolei § 12 ust. 4 tej umowy stanowi, że Beneficjent zobowiązany jest w szczególności do przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w ramach Projektu w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców. Stosownie do pkt 10 sekcji 6.5 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków podstawą ustalenia wartości zamówienia w ramach projektu jest całkowite szacunkowe wynagrodzenie wykonawcy netto, tj. bez podatku od towarów i usług (VAT) ustalone z należytą starannością, z uwzględnieniem ewentualnych zamówień, o których mowa w pkt 7 lit. g. Szacowanie jest dokumentowane w sposób zapewniający właściwą ścieżkę audytu (np. w zatwierdzonym wniosku o dofinansowanie projektu lub notatce z szacowania). Zabronione jest zaniżanie wartości szacunkowej zamówienia lub jego podział skutkujący zaniżeniem jego wartości szacunkowej, przy czym ustalając wartość zamówienia należy wziąć pod uwagę konieczność łącznego spełnienia trzech przesłanek (tożsamości): a/ usługi, dostawy oraz roboty budowlane są tożsame rodzajowo lub funkcjonalnie (tożsamość przedmiotowa), b/ możliwe jest udzielenie zamówienia w tym samym czasie (tożsamość czasowa), c/ możliwe jest wykonanie zamówienia przez jednego wykonawcę (tożsamość podmiotowa). W przypadku udzielania zamówienia w częściach (z określonych względów ekonomicznych, organizacyjnych, celowościowych), wartość zamówienia ustala się jako łączną wartość poszczególnych jego części.

Naruszenia powstały w wyniku zaniechań Beneficjenta, które finalnie doprowadziły do naruszenia zasady konkurencyjności (związanego z zaniechaniem wykonania obowiązku upublicznienia zapytania ofertowego) podczas wyboru wykonawcy robót budowlanych i dostawy wyposażenia lokalu. Ponadto zakup z wolnej ręki stanowił naruszenie zasady prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający przejrzystość oraz zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.

Przypomnienia w tym miejscu wymaga, że w ramach projektu skarżącej pn. "Rozwój firmy poprzez utworzenie centrum mediacji w S. i wprowadzenie nowych usług – mediacji" przewidziano adaptację budynku poprzez wykonanie robót budowlanych (takich, jak roboty murarskie, tynkarskie, montażowe, instalacyjne i wykończeniowe, których szczegółowy zakres został przedstawiony w kosztorysie) oraz prace adaptacyjne pomieszczeń, doposażenie w odpowiednie wyposażenie i sprzęt.

Biorąc pod uwagę szacunkową wartość robót budowlanych, określoną we wniosku o dofinansowanie (136 641,00 zł netto) oraz wyposażenia (59 559,00 zł netto), skarżąca winna była dokonać wyboru wykonawcy poprzez zastosowanie zasady konkurencyjności określonej w sekcji 6.5.2 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków – zamieścić ogłoszenia o zamówieniu w Bazie Konkurencyjności. Zgodnie z pkt 10 sekcji 6.5 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków, do których stosowania zobowiązała się skarżąca w umowie o dofinansowanie, zabroniony jest podział zamówienia skutkujący zaniżeniem jego wartości szacunkowej. Tymczasem skarżąca dokonała podziału zamówienia, zaniżając jego wartość szacunkową, co doprowadziło do zaniechania upublicznienia zapytania ofertowego i dokonała zakupu robót budowlanych oraz wyposażenia z wolnej ręki, zamiast postępowania w trybie zasady konkurencyjności.

Zdaniem sądu trafne i przekonujące były argumenty Zarządu co do szacowania wartości zamówienia wynikające z oceny zawartej w uchwale K. Izby Odwoławczej z 14 października 2021 r. (KIO/KD [...]) w kontekście prezentowanego stanowiska skarżącej co do tożsamości przedmiotowej, czasowej i podmiotowej zamówienia. Zasadnie wskazał organ, że w przypadku remontu budynku roboty budowlane: tynkarskie, murowe montażowe, instalacyjne i wykończeniowe nie mogą być traktowane jako roboty o różnych przedmiotach zamówienia. Podobnie było w przypadku dostaw wyposażenia, gdzie większość elementów wyposażenia to meble. Zdaniem sądu prawidłowo ocenił organ charakter zamówień w powiązaniu z ich tożsamością przedmiotową, czasową i podmiotową. W sprawie istotne było także, co w sposób uprawniony podkreślił Zarząd, że skarżąca mogła podzielić zamówienie na kilka części i prowadzić dla nich odrębne postępowania, jednak wartością zamówienia byłaby łączna wartość wszystkich jego części.

Zgodzić się zatem należy z organem, że w realiach sprawy skarżąca podjęła samodzielnie i na własne ryzyko decyzję o zaniechaniu upublicznienia zapytań ofertowych i przeprowadzeniu postępowania bez uwzględnienia zasady konkurencyjności.

Wbrew twierdzeniom skarżącej, Zarząd odniósł się do jej twierdzeń o wpływie wzrostu cen materiałów i usług, pandemii Covid i inwazji Rosji na Ukrainę w zakresie możliwości prawidłowej realizacji projektu. Stanowisko to w pełni zasługuje na akceptację sądu. Rację ma organ, twierdząc że "Beneficjent świadomie i całkowicie autonomicznie podjął się realizacji przedmiotowego Projektu mając na uwadze możliwe utrudnienia związane z wystąpieniem pandemii" (strona 47 zaskarżonej decyzji), przytaczając stanowisko pełnomocnika skarżącej zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Trafnie wskazał także Zarząd, że skarżąca nie wykazała zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1758; ze zm.), przesłanki że pomimo dochowania należytej staranności nie była w stanie zapobiec wystąpieniu nieprawidłowości.

Ponadto, z akt sprawy i zaskarżonej decyzji wynika, że to wnioski skarżącej powodowane między innymi rozpoczęciem epidemii, komplikacjami z dostępnością materiałów budowlanych oraz wyposażenia były podstawą do trzykrotnej zmiany zakończenia terminu realizacji projektu.

Logiczne są wnioski organu co do wpływu inwazji Rosji na Ukrainę na realizację projektu przez skarżącą. Wydatki na kwotę 128 912,81 zł skarżąca poniosła do 15 lutego 2022 r., przed inwazją Rosji na Ukrainę (co nastąpiło 24 lutego 2022 r.). Pozostała część wydatków (992 897,62 zł) została poniesiona po inwazji Rosji na Ukrainę, jednak skarżąca nie wykazała, jaki to miało wpływ na realizację projektu. Natomiast słusznie podkreślił organ, że wybuch wojny na Ukrainie nie spowodował wprowadzenia na terenie RP ograniczeń w prowadzeniu działalności gospodarczej (za wyjątkiem podmiotów gospodarczych zarejestrowanych na terenie Federacji Rosyjskiej), a w roku 2020, 2021 i 2022 (przez okres realizacji projektu) nie istniały żadne ograniczenia w kontekście upubliczniania zamówień udzielanych w ramach projektów współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej (w szczególności funkcjonowała Baza Konkurencyjności służąca upublicznianiu zapytań ofertowych).

Odnosząc się do stanowiska skarżącej o możliwości niezastosowania zasady konkurencyjności na podstawie pkt 7 lit. d i e sekcji 6.5 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków, zdaniem sądu, Zarząd w sposób prawidłowy przyjął, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności, które nie pozwalały na zachowanie terminów niezbędnych dla zachowania zasady konkurencyjności.

Dodatkowo należy podkreślić, że skoro skarżąca nie upubliczniła zapytań ofertowych, nieuprawnione było jej twierdzenie, że kompleksowe zamówienie realizowane przez jednego dostawcę stawało się dwukrotnie droższe, niż w przypadku odrębnych zamówień. Skarżąca nie wykazała uzasadnionych podstaw, by tak stwierdzić.

Sąd podzielił również ustalenia organu, że zmiany zakresu rzeczowego (zmiana rodzaju wyposażenia oraz jego ilości) zostały wprowadzone do projektu przez skarżącą w trakcie jego trwania bez zgody Instytucji Zarządzającej, co stanowiło naruszenie § 22 ust. 1 umowy o dofinansowanie. Zasługują na akceptację w tym względzie wyjaśnienia organu, że w świetle § 22 ust. 1 umowy o dofinansowanie samo złożenie wniosku przez skarżącą nie oznacza automatycznej akceptacji proponowanych zmian przez Instytucję Zarządzającą. Zgodnie bowiem z treścią tego zapisu umowy Beneficjent zgłasza Instytucji Zarządzającej zmiany dotyczące realizacji Projektu przed ich wprowadzeniem w celu uzyskania pisemnej akceptacji. W świetle okoliczności sprawy słuszne jest zatem stanowisko organu, że zmiany w projekcie zostały dokonane przez skarżącą bez zgody Instytucji Zarządzającej, a pismo z dnia 26 października 2022 r. informujące o tych zmianach zostało złożone do Instytucji Zarządzającej po terminie realizacji projektu (po 30 czerwca 2022 r.) i już tylko z tej przyczyny zmiany nie mogły być zaakceptowane.

Nie można przy tym podzielić argumentacji skargi, jakoby powyżej stwierdzone uchybienia miały charakter formalny. Wręcz przeciwnie, sąd nie miał wątpliwości, że w efekcie ww. uchybień, postępowania przeprowadzono z naruszeniem zasady konkurencyjności, co w konsekwencji wykluczało możliwość ubiegania się o realizację zamówień przez inne podmioty, a więc nie doszło do udzielenia zamówienia w ramach projektu w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców.

W realiach sprawy podział zamówienia z zaniżeniem jego wartości szacunkowej i zaniechanie upublicznienia ofertowego, zakup robót budowlanych i wyposażenia bez udokumentowanego przeprowadzenia jakiegokolwiek rozeznania rynku ograniczyło możliwość ubiegania się o zamówienie przez podmioty mające w ofercie oczekiwane przez skarżącą roboty budowlane i wyposażenie, na co właściwie zwrócił uwagę organ. Słusznie przyjął zatem, że wykluczono wykonawców mogących się ubiegać o udzielenie zamówienia, którzy mogliby złożyć ofertę korzystniejszą od oferty faktycznie wybranej i stanowiło to ryzyko wystąpienia potencjalnej szkody w budżecie UE spowodowane niezasadnym wydatkiem.

Należy wskazać, że zgodnie z pkt 1 lit. a sekcji 6.5.2 (zasada konkurencyjności) Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków udzielenie zamówienia w ramach projektu przez beneficjenta następuje zgodnie z zasadą konkurencyjności w przypadku beneficjenta niebędącego zamawiającym w rozumieniu Pzp w przypadku zamówień przekraczających wartość 50 tys. PLN netto, tj. bez podatku od towarów i usług (VAT). Pkt 11 sekcji 6.5.2 tych wytycznych przewiduje, że w celu spełnienia zasady konkurencyjności należy upublicznić zapytanie ofertowe, które powinno zawierać między innymi: opis przedmiotu zamówienia, warunki udziału w postępowaniu oraz opis sposobu dokonywania oceny ich spełniania, kryteria oceny oferty, informację o wagach punktowych lub procentowych przypisanych do poszczególnych kryteriów oceny oferty, opis sposobu przyznawania punktacji za spełnienie danego kryterium oceny oferty, termin składania ofert, termin realizacji umowy, określenie warunków istotnych zmian umowy, informację o możliwości składania ofert częściowych. Z kolei stosownie do postanowień pkt 12 ww. wytycznych upublicznienie zapytania ofertowego polega na jego umieszczeniu w bazie konkurencyjności.

Zdaniem sądu postępowanie skarżącej nie spełniło standardów prawidłowego ustalenia wartości zamówienia i realizacji zasady konkurencyjności, a tym samym świadczy o naruszeniu uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.

Brak upublicznienia zapytania ofertowego niewątpliwie uniemożliwiło potencjalnym wykonawcom udział w postępowaniu.

Powyższe doprowadziło do stwierdzenia istotnej i dolegliwej w skutkach nieprawidłowości indywidualnej, polegającej na nieuzasadnionym bezpośrednim udzieleniu zamówienia w związku z tym, że uprzednio przeprowadzone postępowanie miało istotne wady naruszające konkurencyjność. Stąd Beneficjent nie był uprawniony do dokonania wyboru wykonawcy z wolnej ręki.

Nieprawidłowość ta spowodowała co najmniej potencjalną szkodę w budżecie UE.

Niewątpliwie doszło bowiem do ograniczenia konkurencyjności uniemożliwiającego wpływ innych ofert oraz wadliwego udzielenia zamówienia z wolnej ręki.

Mając na względzie przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju z 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2179; ze zm.) oraz treść punktu 1 załącznika do tego rozporządzenia, nieprawidłowość prowadząca do podziału zamówienia na części, nieupublicznienia zapytania ofertowego i nieuzasadnionego bezpośredniego udzielenia zamówienia skutkuje zastosowaniem 100% stawki korekty, nie przewidując możliwości jej miarkowania. Słusznie przy tym zauważa organ, że korekta finansowa zastosowana w sprawie uzasadniona jest naruszeniem przez Beneficjenta naczelnych zasad związanych z udzieleniem zamówienia oraz uchybieniem podstawowym obowiązkom Beneficjenta związanym z wykorzystaniem przyznanych środków. Doszło bowiem do naruszenia zasady konkurencyjności i równego traktowania wykonawców w postępowaniach o udzielenie zamówienia – wyłonienia wykonawcy robót budowlanych i dostawcy elementów wyposażenia lokalu poprzez dokonanie podziału zamówienia z zaniżeniem jego wartości szacunkowej oraz zaniechanie upublicznienia zapytania ofertowego. Powyższe uchybienia spowodowały, że skarżąca nie była uprawniona do udzielenia zamówień z wolnej ręki. Ponieważ jednak z drogi takiej skorzystała, powstała nieprawidłowość polegająca na nieuprawnionym bezpośrednim udzieleniu zamówienia. Uznanie wydatków związanych z zamówieniami za niekwalifikowalne uzasadniało uchybienie przez Beneficjenta w omawianym zakresie fundamentalnym obowiązkom i zasadom, jakie musiał wypełnić w celu prawidłowej realizacji projektu i do których stosowania dobrowolnie się zobowiązał.

Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że nie doszło do naruszenia art. 184, art. 207 ust. 1 pkt 2, art. 207 ust. 9 u.f.p., art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 oraz art. 4 ust. 1 rozporządzenia 2988/95. Zauważyć przy tym trzeba, że stwierdzenie już tylko jednej nieprawidłowości w postępowaniu prowadzonym w oparciu o zasadę konkurencyjności, wyklucza możliwość zastosowania trybu z wolnej ręki.

W nawiązaniu do argumentacji skargi, na wynik kontroli zaskarżonej decyzji nie ma wpływu, zdaniem sądu, rozciągnięty w czasie proces podpisania aneksu, mocą którego strony przedłużyły termin realizacji projektu do dnia 30 czerwca 2022 r. Instytucja Zarządzająca zapewniła już bowiem skarżącą pismem z dnia 14 marca 2022 r., że wyraża zgodę na zmianę terminu zakończenia realizacji inwestycji na dzień 30 czerwca 2022 r.

Ponadto podkreślenia wymaga, że ocena kwalifikowalności wydatków nie może zostać ograniczona do badania, czy został zrealizowany cel projektu. Równie istotne jest bowiem to, czy ów cel osiągnięto stosując obowiązujące procedury zapewniające realizację zasad wykorzystania otrzymanych środków unijnych, w tym naczelnej zasady konkurencyjności oraz równego traktowania wykonawców. Innymi słowy, to że skarżąca zrealizowała przedmiot umowy, nie jest jednoznaczne z tym, że nie doszło do wyrządzenia szkody w budżecie UE, albowiem istotne jest również, czy w procesie realizacji tego przedmiotu zachowywała i stosowała procedury gwarantujące poszanowanie zasad poprawnego wydatkowania otrzymanych na konkretny cel środków.

Wbrew zarzutom skargi, ponownie należy podkreślić, że uzasadnienie decyzji organu w sposób szczegółowy, jasny i kompletny wyjaśnia zarówno ustalony stan faktyczny w sprawie, podaje podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia, jak i wskazuje jakie zaniechania skarżącej doprowadziły do naruszenia procedur. Organ w sposób szczegółowy wyszczególnił uchybienia, których dopuściła się skarżąca, prowadząc postępowania o zamówienia w zakresie robót budowlanych i dostawy elementów wyposażenia lokalu, następnie jednoznacznie stwierdził, że doprowadziły one do naruszenia zasady konkurencyjności. Stan taki uniemożliwiał dokonanie wyboru przez skarżącą wykonawcy tych robót i dostawcy wyposażenia z wolnej ręki. Nie sposób zatem przyjąć, jak oczekuje tego skarżąca, że lektura uzasadnienia decyzji uniemożliwia zweryfikowanie zarzutów stawianych skarżącej oraz nie daje odpowiedzi na pytanie z jakich przyczyn uznano, że doszło do naruszenia procedur wydatkowania, a w konsekwencji dlaczego uznano określone wydatki jako niekwalifikowalne.

Warto też za organem zaznaczyć, że Beneficjent w momencie wystąpienia jakichkolwiek problemów podczas realizacji projektu mógł dokonać zwrotu otrzymanej zaliczki i po zaktualizowaniu kosztorysu inwestorskiego po raz kolejny wnioskować o wypłatę środków dofinansowania ze środków EFRR, składając ponownie wniosek o zaliczkę.

Należy również zauważyć, że organ reagował każdorazowo na pisma skarżącej, przypominał skarżącej o jej obowiązkach wynikających z umowy o dofinansowanie (m. in. pismo z 7 września 2021 r. informujące o obowiązku składania wniosków o płatność; znajdująca się w aktach sprawy korespondencja elektroniczna pomiędzy M. K. a E. K.).

Mając na uwadze powyższe, ponieważ zarzuty skargi okazały się niezasadne oraz nie zaistniały żadne inne okoliczności prowadzące do uchylenia zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.