Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 675/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 2 ust. 3a, 3b, 3c i 3d
journal: Dz.U. 2023 poz 141
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur Protokolant Specjalista Agnieszka Wojtas po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2023 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 11 maja 2023 r. znak: SKO.41/1525/L/2023 w przedmiocie dodatku węglowego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie na rzecz skarżącej kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu decyzją z 11 maja 2023 r., znak: SKO.41/1525/L/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, po rozpatrzeniu odwołania M. L. (dalej także jako: "strona" lub "skarżąca"), utrzymało w mocy decyzję Burmistrz Annopola z 18 stycznia 2023 r. dotyczącą odmowy przyznania dodatku węglowego,.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie sprawy.

W dniu 9 listopada 2022 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej wpłynął wniosek strony o wypłatę dodatku węglowego. W trakcie postępowania ustalono, że na adres O. ([...]) zostały złożone wnioski o wypłatę dodatku węglowego przez więcej niż jedno gospodarstwo domowe. Pierwszy wniosek został złożony 22 sierpnia 2022 r. (wniosek innego wnioskodawcy), na który przyznany został dodatek węglowy.

Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynikało, że pod adresem O., zamieszkuje dwa gospodarstwa domowe. Każde gospodarstwo posiada odrębne wejście do lokalu mieszkalnego, odrębną kuchnię, odrębną łazienkę, wspólne źródło ogrzewania zgłoszone do CEEB (źródło ciepła zostało potwierdzone przez pracowników OPS w A. podczas wywiadu środowiskowego dnia 21 grudnia 2022 r.), wspólny licznik energii elektrycznej, wspólny wodomierz, odrębną deklarację na wywóz odpadów komunalnych.

Lokal, który strona zamieszkuje jest połączony z drugim lokalem mieszkalnym znajdującym się pod tym samym adresem. Ponadto organ w trakcie prowadzonego postępowania ustalił, że strona nie poczyniła żadnych kroków formalnych zmierzających do wydzielenia lokalu mieszkalnego w budynku jednorodzinnym zlokalizowanym pod adresem O. i do dnia 30 listopada 2022 r. nie dostarczyła żadnego dokumentu świadczącego o zamiarze wydzielenia lokalu mieszkalnego.

W wyniku rozpoznania odwołania strony od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji zwracając uwagę na kwestię związaną z odrębnością lokali mieszczących się w budynku położonym pod adresem O. Organ odwoławczy nadmienił, że strona nie poczyniła kroków formalnych zmierzających do wydzielenia lokalu mieszkalnego w budynku jednorodzinnym i do dnia 30 listopada 2022 r. nie dostarczyła żadnego dokumentu świadczącego o zamiarze wydzielenia lokalu mieszkalnego. Organ drugiej instancji w odniesieniu do definicji pojęcia odrębny lokal przytoczył regulacje z ustawy o własności lokali oraz orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące wskazanego zagadnienia, stwierdzając, że lokal zajmowany i użytkowany przez stronę nie spełnia kryterium samodzielności lokalu.

Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji, na podstawie zebranych dowodów, prawidłowo ustalił stan faktyczny. Ocena materiału dowodowego została dokonana z uwzględnieniem reguł zawartych w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, a więc jest bezstronna i nie narusza granic swobodnej oceny oraz jest zgodna z zasadami prawidłowego rozumowania, wskazaniami wiedzy, nie zawiera błędów faktycznych i logicznych i znajduje oparcie w prawidłowo dokonanej ocenie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego i ujawnionego w toku postępowania. Zastrzeżeń nie budzi także kwalifikacja prawna. Kolegium w pełni podzieliło w tej kwestii argumentację organu pierwszej instancji zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i uznało, że nie ma potrzeby jej ponownego przytaczania.

Nie zgadzając się z decyzją Kolegium strona złożyła skargę wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającym ją rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 6 i art. 104 § 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, której podstawę prawną stanowiły wytyczne/wyjaśnienia Ministerstwa, a nie przepisy prawa powszechnie obowiązującego;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 6, art. 8, art. 11 oraz art. 77 § 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji wskutek oparcia przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie nie na podstawie obowiązujących przepisów prawa i zebranego materiału dowodowego, lecz wyłącznie na podstawie powtórzenia przez organ odwoławczy wytworzonego dowolnie przez organ pierwszej instancji, dodatkowego warunku otrzymania dodatku węglowego, tj. konieczności zapewnienia odrębnego adresu do 30 listopada 2022 r. dla skarżącej oraz nierozpatrzeniu całościowo zebranego w sprawie materiału dowodowego;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na dowolnej a nie swobodnej ocenie zebranych w sprawie dowodów oraz oparcie rozstrzygnięcia nie na podstawie zebranych dowodów (tj. notatki z wywiadu środowiskowego, wniosku strony, wyjaśnień strony oraz przedstawionego aktu notarialnego), a wyłącznie na podstawie założonej przez organ pierwszej instancji z góry tezy, która wyniknęła z nieprawidłowego odczytania przez organ zapisów poradnika;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 k.p.a. polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu decyzji, z którego to uzasadnienia nie wynikają faktyczne i konkretne przyczyny utrzymania w mocy przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji w szczególności organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji nie odniósł się w żaden sposób do argumentów i zarzutów skarżącej;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 7a § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 oraz art. 79 § 1 poprzez uznanie przez organ, że akt notarialny, którym została ustanowiona odrębność lokali znajdujących się pod przedmiotowym adresem nie ma żadnego znaczenia dla uznania odrębności tego lokalu od drugiego lokalu oraz pominięcie wyjaśnień złożonych przez stronę, a także notatki z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez organ;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 35 § 1 - § 3 k.p.a. w związku z artykułem 36 § 1 i § 2 k.p.a. oraz w związku z art. 2 ust. 11 ustawy o dodatku węglowym, polegający na nie odniesieniu przez organ odwoławczy do kwestii terminu załatwienia sprawy przez organ pierwszej instancji, a w szczególności do braku poinformowania strony o przyczynach nie załatwienia sprawy w tym terminie;

- art. 15 zzzzzn 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, polegające na niepouczeniu strony przez organ pierwszej instancji o tym, jakiej czynności, od której zależą jej prawa nie dokonała i nie wyznaczeniu stronie terminu na dokonanie tej czynności;

- art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz.U. z 2023 r., poz. 141) przez nieprawidłową wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że strona nie spełnia warunków określonych w tych przepisach i tym samym dodatek węglowy jest jej nienależny;

- art. 2 ust. 3a i 3b ustawy o dodatku węglowym poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w przypadku strony zamieszkiwanie pod jednym adresem z innym gospodarstwem domowym powoduje brak możliwości przyznania dodatku węglowego stronie, ponieważ dodatek wypłacony został na wniosek tego innego gospodarstwa domowego;

- art. 2 ust. 3c i 3d ustawy o dodatku węglowym poprzez pominięcie i niezastosowanie w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie to te przepisy winny znaleźć zastosowanie do stanu faktycznego sprawy, w tym naruszenie ust. 3d polegające na przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego (a więc uznaniu przez organ podstawy przeprowadzenia takiego wywiadu), dokonanie w ramach tego wywiadu określonych w notatce służbowej ustaleń, a następnie zakwestionowanie w decyzji przez organ odwoławczy za organem pierwszej instancji wcześniejszych ustaleń organu pierwszej instancji bez żadnego uzasadnienia;

- art. 16 ustawy o dodatku węglowym poprzez niewłaściwe zastosowanie - przepis ten odnosił się do zmiany o finansowaniu zadań oświatowych, ale zmiany zostały pominięte, przepis ten nie dotyczy rozstrzygania przez organ indywidualnej sprawy w drodze decyzji;

- art. 3 ust. 2 ustawy o dodatku węglowym - wobec nie przedstawienia stronie (nawet na jej wniosek) upoważnienia udzielonego przez Burmistrza do wydania przedmiotowej decyzji;

- art. 50 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw - po pierwsze artykuł ten nie ma ustępów, na które powołuje się organ, a przede wszystkim dotyczy on poprzedniej zmiany ustawy o dodatku węglowym niż ta mająca zastosowanie w przypadku strony;

- art. 52 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw, poprzez niewłaściwe zastosowanie. Przepisy te to przepisy intertemporalne do poprzedniej zmiany ustawy o dodatku węglowym, podczas gdy do stanu faktycznego w przypadku strony zastosowanie ma nowelizacja ustawy o dodatku węglowym dokonana ustawą z 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych, którą dodano do art. 2 ustawy o dodatku węglowym ust. 3c i 3d (art. 26 ustawy nowelizującej).

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje.

Skarga jest zasadna.

W rozpoznawanej sprawie została zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej dodatku węglowego. Organy administracyjne odmówiły przyznania tego dodatku z uwagi na to, że lokal zajmowany przez skarżącą nie spełnia warunku odrębności, czy też strona nie podjęła starań w celu ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania, bowiem w tej sprawie był to kolejny wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożony dla następnego gospodarstwa domowego mającego ten sam adres.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 141 ze zm., "u.d.w."). Stosownie do art. 2 ust.1 u.d.w. dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.

Regulacja dotycząca uprawnienia do dodatku węglowego osób zamieszkujących pod jednym adresem w kilku odrębnych gospodarstwach domowych zawarta jest w art. 2 ust. 3a – 3d u.d.w.

W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem (art. 2 ust. 3a u.d.w.).

W przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (art. 2 ust. 3b u.d.w.).

W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła (art. 2 ust. 3c u.d.w.).

W przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową (art. 2 ust. 3d u.d.w.).

Zasadą jest zgodnie ze wskazanym uregulowaniami, że dodatek węglowy przyznawany jest na gospodarstwo domowe. Wyjątek od tej reguły przewidziany został w art. 2 ust. 3a u.d.w., w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Ustawodawca zastrzegł jednakże, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła.

Zatem dla przyznania dodatku węglowego w analizowanym stanie należy w drodze wywiadu środowiskowego ustalić okoliczności tj:

1. fakt zamieszkiwania pod jednym adresem osób wchodzących w skład więcej niż jednego gospodarstwa domowego;

2. istnienie pod tym samym adresem odrębnych lokali;

3. brak możliwości ustalenie osobnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych w terminie do 30 listopada 2022 r.;

4. oddzielne lub współdzielone źródło ogrzewania dla poszczególnych gospodarstw domowych.

W przedmiotowej sprawie zostało ustalone, że w budynku zlokalizowanym pod adresem O. ([...]) znajdują się dwa gospodarstwa domowe, w tym jedno jest zamieszkiwane przez skarżącą wraz z mężem. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego stwierdzono, że skarżąca jako druga złożyła 9 listopada 2022 r. wniosek o dodatek węglowy. Pierwszy wniosek o dodatek węglowy na ten sam adres zamieszkania został złożony 22 sierpnia 2022 r. i wnioskodawca otrzymał dodatek węglowy. Z przeprowadzonego wywiadu wynika również, że budynek wielorodzinny zamieszkiwany przez stronę posiada wspólne źródło ogrzewania zgłoszone do CEEB.

Powodem odmowy przyznania skarżącej dodatku węglowego było ustalenie przez orzekające w sprawie organy administracyjne, że skarżąca nie zamieszkuje w wyodrębnionym lokalu. Organy zwróciły także uwagę, iż strona nie podjęła żadnych działań formalnych prowadzących do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania.

Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę nie budzi wątpliwości, że skarżąca prowadzi odrębne gospodarstwo domowe w lokalu pod tym samym adresem, wykorzystując współdzielone źródło ogrzewania, przy czym na odrębność tego lokalu wskazuje przeprowadzony wywiadu środowiskowy, z którego sporządzona została notatka służbowa.

W odniesieniu do zasadniczej kwestii dotyczącej odrębności lokalu, która warunkowała odmowę przyznania dodatku węglowego, Sąd pragnie zauważyć, że organ odwoławczy nie odniósł się w tej kwestii do istotnego dokumentu wskazywanego przez stronę tj. aktu notarialnego (kopia poświadczona za zgodność z oryginałem) z dnia 7 lipca 1994 r. Rep A nr [...] mocą którego, jak wskazywała skarżącą, ustanowiono odrębną własność lokali, w tym zamieszkiwanego przez skarżącą.

W takiej sytuacji organ administracyjny powinien podjąć wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy i ustalenia stanu faktycznego, w tym w szczególności dokonać oceny wskazanego aktu notarialnego, czego nie uczynił.

Tym samym nie można uznać za prawidłową argumentacji Kolegium, które w swoich rozważaniach poprzestało w zasadzie na jednej kwestii, tj. stwierdzeniu, że lokal skarżącej nie stanowi lokalu samodzielnego.

Kolegium nie dokonało tu żadnych własnych ustaleń i ocen, a jedynie poprzestało na ponownym przytoczeniu ustaleń i ocen dokonanych przez organ I Instancji.

Organ I Instancji (i w ślad za nim również Kolegium) zasadniczą część swych wywodów poświęcił zagadnieniu samodzielności lokalu, w którym zamieszkuje wnioskodawczyni.

Samodzielność lokalu mieszkalnego stanowi przesłankę ustanowienia odrębnej własności lokalu.

W sytuacji jednak, gdy jak wynika z twierdzeń wnioskodawczyni i złożonego wraz z wnioskiem odpisu aktu notarialnego Rep. A nr [...], w przedmiotowym budynku ustanowiono już odrębną własność lokali, rozważanie tej kwestii jest już całkowicie zbędne.

Ustanowienie odrębnej własności lokalu przesądza bowiem to, że lokal taki jest lokalem samodzielnym.

Organy zamiast zajmować się kwestią samodzielności przedmiotowego lokalu powinny dokonać oceny okoliczności wynikających z twierdzeń wnioskodawczyni i złożonego odpisu aktu notarialnego Rep. A nr [...] w kontekście możliwości przyznania dodatku węglowego, w tym w szczególności możności zastosowania wyłączenia wynikającego z art. 2 ust. 3c u.d.w.

Wskazywanie, że organy ustaliły, że wnioskodawczyni nie poczyniła żadnych kroków formalnych zmierzających do wydzielenia lokalu mieszkalnego i nie dostarczyła żadnego dokumentu świadczącego o zamiarze wydzielenia lokalu mieszkalnego, jest całkowicie oderwane od okoliczności faktycznych sprawy, w której wnioskodawczyni od początku podnosi, że już wcześniej doszło do ustanowienia w budynku odrębnej własności lokali oraz przedstawia dokument na potwierdzenie tego faktu.

W konsekwencji stwierdzić należy, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 3d w zw. z art. 2 ust. 3c u.d.w, poprzez ich nieprawidłową wykładnię. Organ naruszyły również art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 §1 k.p.a.) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 §1 k.p.a.). Przepisy te znajdują doprecyzowanie m. in. w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy; istotny jest także art. 80 k.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W realiach rozpoznawanej sprawy stwierdzić należało, że organ nie wypełnił prawidłowo obowiązków, wynikających z powyższych przepisów k.p.a.

Jak wspomniano organ odwoławczy naruszył także art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania (por. wyrok NSA z 22 kwietnia 1998 r., I SA/Lu 21/98, opubl. w CBOSA). Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA 9 kwietnia 2001 r., V SA 1611/00, LEX nr 80635). Zasada przekonywania nie jest zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy lub twierdzenia uważane przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę (por. wyrok WSA w Poznaniu z 2 lipca 2020 r., II SA/Po 1038/19, opubl. w CBOSA). Z zasadą przekonywania ściśle się wiąże wyrażona w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zgodnie z tą zasadą rolą organu odwoławczego jest ponowne merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy już uprzednio rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji. Właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez stosowne organy, ale konieczne jest aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego, tak by dwukrotnie oceniono dowody, przeanalizowano wszystkie argumenty (por. wyrok NSA z 17 maja 2011 r., II OSK 672/10, opubl. w CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy powielił stanowisko organu pierwszej instancji, nie odnosząc się do zarzutów odwołania, a także nie czyniąc jakichkolwiek własnych ustaleń w sprawie, co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności.

Organ odwoławczy w istocie nie odniósł się do żadnego z zarzutów wskazanych w odwołaniu, ani tych typowo formalnych (np. podnoszony w odwołaniu brak w aktach sprawy upoważniania z art. 3 ust. 2 u.d.w.), ani tych o charakterze materialnym (np. pominięcie przy rozstrzyganiu sprawy faktu ustanowienia w budynku odrębnej własności lokali).

W konsekwencji uchybienia art.15 k.p.a. doszło także do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. albowiem bez przeprowadzenia merytorycznej oceny istotnych okoliczności sprawy, dowodów zgromadzonych w aktach sprawy, jak i przepisów prawa utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Wobec tego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, "p.p.s.a.") należało uchylić zaskarżoną decyzję.

O wynagrodzeniu pełnomocnika strony Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt.1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).

Rozpoznając ponownie sprawę organ będzie miał na uwadze poczynione powyżej rozważania, z uwzględnieniem dokonanej przez sąd wykładni art. 2 u.d.w. w związku z art. 153 p.p.s.a. Organ winien uwzględnić ustalenia poczynione w ramach przeprowadzonego wywiadu środowiskowego oraz te wynikające ze zgromadzonych w sprawie dokumentów, w tym w szczególności z odpisu aktu notarialnego z 7 lipca 1994 r. mocą którego ustanowiono odrębną własność lokali znajdujących się w zamieszkiwanym przez stronę budynku wielorodzinnym.

Ta ostatnia kwestia, tj. to, że już dużo wcześniej w przedmiotowym budynku mieszkalnym ustanowiono odrębną własność lokali, ma istotne znaczenie zarówno dla oceny czy w budynku tym występują odrębne lokale, jak i możności zastosowania wyłączenia wynikającego z art. 2 ust. 3c u.d.w., tj. tego, czy faktycznie w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych.

Wobec zgłaszanych przez skarżącą wątpliwości organ powinien także wyjaśnić i wykazać, czy zostało udzielono upoważnianie, o którym mowa w art. 3 ust. 2 u.d.w., jak też – co oczywiste – odnieść się do wszystkich pozostałych zarzutów odwołania.