Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 16/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Rada Notarialna
Treść wyniku: Stwierdzono, iż przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 1, art. 13
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 149 par. 1 i 2, art. 161 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędziowie WSA Ewa Pisula – Dąbrowska, Janusz Walawski, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2014 r. sprawy ze skargi T. Z. na przewlekłość Krajowej Rady Notarialnej w przedmiocie wniosku z dnia [...] września 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, ze przewlekłość Krajowej Rady Notarialnej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. oddala wniosek o wymierzenie Krajowej Radzie Notarialnej grzywny; 3. zasądza od Krajowej Rady Notarialnej na rzecz skarżącego T. Z. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] września 2012 r. T. Z.. wystąpił do Krajowej Rady Notarialnej w W. o doręczenie protokołu posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] września 2012 r., na którym została podjęta uchwała nr [...].

W odpowiedzi na powyższy wniosek, Prezes Krajowej Rady Notarialnej pismem z dnia 19 października 2012 r. przesłał wyciąg z protokołu [...] posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] września 2012 r., w zakresie dotyczącym podjęcia uchwały nr [...].

Podnosząc, że wniosek został zrealizowany tylko w zakresie częściowym, wnioskodawca pismem z dnia 28 października 2012 r., ponownie zwrócił się o doręczenie całego, kompletnego protokołu wraz z listą obecności członków Krajowej Rady Notarialnej.

Powyższe pismo pozostało bez odpowiedzi ze strony Krajowej Rady Notarialnej i T. Z. w dniu 21 listopada 2012 r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Krajowej Rady Notarialnej. Skarżący zarzucając Krajowej Radzie Notarialnej naruszenie art. 61 konstytucji RP oraz rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 13 oraz art. 1, art. 2, art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej wniósł o zobowiązanie Krajowej Rady Notarialnej w W. do wydania całego, kompletnego protokołu wraz z listą obecności członków Krajowej Rady Notarialnej z posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] września 2012 r.

Pismem z dnia 6 grudnia 2012 r., Prezes Krajowej Rady Notarialnej poinformował wnioskodawcę, że żądaną informację Krajowa Rada Notarialna traktuje jako informacje przetworzoną i wezwał do wykazania szczególnego interesu publicznego do uzyskania informacji przetworzonej. Jednocześnie przy piśmie z dnia 6 grudnia 2012 r. została przesłana wnioskodawcy kserokopia listy obecności z posiedzenia z dnia [...] września 2012 r.

Uchwałą nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. (doręczoną skarżącemu w dniu 8 lutego 2013 r.) Krajowa Rada Notarialna odmówiła T. Z. udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.

W związku z powyższym, pismem dnia 12 lutego 2013 r. skarżący zmodyfikował swoją skargę i zarzucił Krajowej Radzie Notarialnej przewlekłość postępowania i wniósł o wymierzenie grzywny.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Rada Notarialna wniosła o jej oddalenie, zaś pismem z dnia 1 marca 2013 r. wniosła o odrzucenie skargi, z uwagi na to, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego.

Swoje stanowisko podtrzymała w piśmie procesowym z dnia 1 marca 2013 r. Z kolei Tomasz Z., reprezentowany przez pełnomocnika, w piśmie procesowym z dnia 18 marca 2013 r. także podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i ostatecznie je sprecyzował, wnosząc o uwzględnienie skargi z dnia 21 listopada 2012 r. poprzez stwierdzenie, iż:

‒ w prowadzonym przez Krajową Radę Notarialną w W. postępowaniu w przedmiocie udzielenia dostępu do informacji publicznej doszło do przewlekłości postępowania,

‒ przewlekłe prowadzenie postępowania w wyżej wskazanym zakresie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa.

Wniósł ponadto o wymierzenie Krajowej Radzie Notarialnej grzywny w wysokości 10-krotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa GUS oraz zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W obszernym uzasadnieniu bardzo szczegółowo odniósł się do meritum sprawy, a w reasumpcji stwierdził, że Krajowa Rada Notarialna w sposób ewidentny prowadziła przewlekle postępowanie w przedmiocie wniosku o udostepnienie informacji publicznej, bowiem zajęcie stanowiska merytorycznego nastąpiło po przeszło 4 miesiącach od wniesienia wniosku. Uzasadnia to twierdzenie, iż przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Opieszałość organu samorządu, jak również podejmowane w toku postępowania wybiegi, przemawiają za wymierzeniem grzywny w najwyższej wysokości, gdyż w demokratycznym państwie prawnym niedopuszczalna jest sytuacja, by organy zobowiązane do udostępnienia informacji, a więc powołane do działania na rzecz obywatela, były całkowicie bezkarne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 marca 2013 r. o sygn. akt II SAB/We 508/12 stwierdził, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, umorzył postępowanie w pozostałym zakresie oraz zasądził od Krajowej Rady Notarialnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

W uzasadnieniu w pierwszej kolejności wskazał, powołując się na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05 (baza orzeczeń nsa.gov.pl), że skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, a tym samym brak jest podstaw do odrzucenia skargi.

Ponadto stwierdził, iż w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, Krajowa Rada Notarialna jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.

Sąd pierwszej instancji podniósł, że do dnia wniesienia skargi organ pozostawał całkowicie pasywny, czym naraził się na zarzut przewlekłości, oznaczającej stan, w którym organ administracji w sposób nieuzasadniony "przedłuża" termin załatwienia sprawy, powołując się na niezależne od niego przyczyny uniemożliwiające dotrzymanie terminu podstawowego, bądź gdy termin załatwienia sprawy jest zatrzymany. Podał również, że w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, iż przez przewlekłe prowadzenie postępowania należy rozumieć sytuację, gdy postępowanie prowadzone jest w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużych odstępach czasu lub poprzez wykonywanie czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie przez mnożenie czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy.

Uzasadniając rozstrzygnięcie stwierdzające, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał na fakt zakończenia postępowania i wydanie rozstrzygnięcia oraz, iż Krajowa Rada Notarialna jest organem kolegialnym, który składa się z 9 członków, zaś taka forma organizacyjna może wpływać na wydłużenie czasu do dokonania niektórych czynności.

Sąd podał ponadto, że oddalając skargę w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny miał na względzie okoliczność, iż przewidziana w art. 149 § 2 p.p.s.a. grzywna ma charakter fakultatywny, a jej podstawowym celem jest przyspieszenie organu do wydania decyzji merytorycznie kończącej postępowanie w sprawie. Taka zaś decyzja została przez organ wydana, co spowodowało odstąpienie przez Sąd od wymierzenia grzywny.

Tomasz Z. wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Podnosząc zarzut naruszenia art. 138 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazał na rozbieżność między treścią sentencji wyroku, a jego uzasadnieniem, bowiem Sąd pierwszej instancji w pkt 2 orzekł o umorzeniu postępowania w pozostałym zakresie, podczas gdy w uzasadnieniu stwierdził, że oddala skargę w zakresie wymierzenia grzywny, nie zastosował przy tym art. 161 § 1 p.p.s.a., a powołał się na art. 151 p.p.s.a. Ponadto, w ocenie skarżącego kasacyjnie, Sąd nie uzasadnił umorzenia postępowania w pozostałym zakresie, zaś uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Sąd dokonał błędnych ustaleń faktycznych i prawnych poprzez wskazanie, iż Krajowa Rada Notarialna składa się z 9 członków.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 października 2013 r. o sygn. kat I OSK 1454/13, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądził od Krajowej Rady Notarialnej na rzecz T. Z. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że bez wątpienia Krajowa Rada Notarialna jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, zaś żądanie skarżącego dotyczy informacji publicznej. Jednocześnie stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie czyniąc rozważenia nie odniósł się do specyfiki regulacji zawartej w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Nie wziął bowiem pod uwagę, że jej celem jest zagwarantowanie wnioskodawcy dostępu do informacji w określonym przez ustawę terminie, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wbrew stanowisku Sądu, na ocenę czy w sprawie doszło do rażącej przewlekłości, nie może mieć wpływu okoliczność, iż w chwili rozpoznawania skargi postępowanie w sprawie udzielenia informacji zostało zakończone, ani kolegialność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji. Rozważenia za to wymagała m.in. długość trwania przewlekłości w aspekcie regulowanych ustawą o dostępie do informacji terminów.

Ponadto Sąd kasacyjny zauważył, że wbrew normie art. 141 § 4 p.p.s.a., pisemne uzasadnienie pozostaje w sprzeczności z sentencją. W istocie bowiem wyjaśniając podstawę prawną rozstrzygnięcia, Sąd pierwszej instancji podkreślił, że skarga w zakresie wymierzenia organowi grzywny podlega z mocy art. 151 p.p.s.a. oddaleniu, w sytuacji, gdy w sentencji brak tego rodzaju rozstrzygnięcia. Uzasadnienie wyroku nie zawiera natomiast jakichkolwiek rozważań odnoszących się do umorzenia postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił też uwagę, że grzywna z art. 149 § 2 p.p.s.a. spełnia nie tylko funkcję dyscyplinującą, lecz ma również charakter represyjny i prewencyjny, w tym zakresie Sąd pierwszej instancji nie poczynił żadnych rozważań.

W ocenie Sądu kasacyjnego stwierdzone wadliwości uzasadnienia, pozostając w sprzeczności z art. 141 § 4 p.p.s.a., uniemożliwiają kontrolę instancyjną wyroku, co musiało skutkować przyjęciem naruszenia normy prawnej w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a w konsekwencji uchyleniem z tego powodu zaskarżonego rozstrzygnięcia (art. 185 § 1 p.p.s.a.). Powyższe czyniło, zdaniem Sądu, zbędnym ustosunkowanie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. decyzje administracyjne,

2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończąca postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty,

3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,

4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,

4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (...),

5. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Podkreślenia wymaga, że powyższa kontrola obejmuje również kontrolę wszystkich podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej "u.d.i.p.", tym także podmiotów niebędących organami administracji publicznej.

W niniejszej sprawie Tomasz Z. wnioskiem z dnia [...] września 2012 r. wystąpił do Krajowej Rady Notarialnej w W. o doręczenie protokołu posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] września 2012 r., na którym została podjęta uchwała nr [...].

Bezspornie Krajowa Rada Notarialna jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, zgodnie z którym obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Z przepisu art. 26 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 164) wynika natomiast, że notariusze tworzą samorząd notarialny (§ 1). Samorząd notarialny obejmuje izby notarialne i krajową Radę Notarialną (§ 2). Izby notarialne i Krajowa Rada Notarialna posiadają osobowość prawną (§ 3).

Powyższy pogląd podzielił Naczelny Sąd Administracyjny we wspomnianym wyroku z dnia 9 października 2013 r., a w myśl art. 190 zd. 1 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Nie budzi również wątpliwości okoliczność, że żądana informacja posiada przymiot informacji publicznej. Stosownie bowiem do treści art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw. Protokół posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej z pewnością odzwierciedla sposób przyjmowania i załatwiania spraw.

Tym samym spełniony jest zakres przedmiotowy i podmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W przepisach prawa brak jest definicji "przewlekłości postępowania".

W ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.) stanowi się jedynie, że dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd, w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do istoty albo czynności podjętych przez prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze w celu zakończenia postępowania przygotowawczego lub czynności podjętych przez Sąd lub komornika sądowego w celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy egzekucyjnej albo innej sprawy dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego, uwzględniając charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania (art. 2 ust. 2).

Próby dokonania wykładni pojęcia "przewlekłości postępowania" podjął się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 października 2012 r., II OSK 1956/12 (Lex nr 1233717), stwierdzając, że: "Przewlekłość w prowadzeniu postępowaniu wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 K.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należnej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia.".

Z kolei w wyroku z dnia 13 sierpnia 2013 r., II OSK 549/13 (Lex nr 1369030), Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Postępowanie prowadzone w sposób przewlekły jest to postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności domowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiana w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużenie terminu załatwienia sprawy".

Powyższe poglądy Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela i przyjmuje jako własne.

Podkreślenia wymaga, iż intencją ustawodawcy w zakresie udostępniania informacji publicznej było przede wszystkim odformalizowanie postępowania w tej materii i to w sposób maksymalnie możliwy, albowiem dopiero wówczas możliwe jest pełne wypełnienie konstytucyjnej jawności życia publicznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2013 r., I OSK 562/13, cbosa). Celem ustawodawcy było ponadto zagwarantowane wnioskodawcy dostępu do informacji w terminie określanym przez ustawę o dostępie do informacji publicznej. Przepisy u.d.i.p. przewidują własne, krótsze od powszechnie obowiązujących, terminy udostępniania informacji publicznej i stanowią lex specialis w stosunku do przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej "K.p.a.".

Zgodnie bowiem z przepisem art. 13 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (...) (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informacje, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Analiza przebiegu postępowania w przedmiocie wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej wyraźnie wskazuje, że powyższe terminy zostały przekroczone. Krajowa Rada Notarialna dopiero przy piśmie z dnia 19 października 2012 r. przesłała skarżącemu wyciąg z protokołu [...] posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] września 2012 r., nie odpowiedziała natomiast na ponowny wniosek skarżącego z dnia 28 października 2012 r. o doręczenie kompletnego protokołu wraz z listą obecności członków Krajowej Rady Notarialnej na posiedzeniu w dniu [...] września 2012 r. Dopiero skarga T. Z. z dnia [...] listopada 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Rady spowodowała, że pismem z dnia 6 grudnia 2012 r. Rada zwróciła się do skarżącego o wykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji przetworzonej, przesyłając jednocześnie listę obecności członków Rady na posiedzeniu w dniu [...] sierpnia 2012 r. Następnie dopiero w dniu [...] lutego Krajowa Rada Notarialna podjęła uchwałę nr [...] w sprawie rozpoznania wniosku T. Z. o dostęp do informacji publicznej, odmawiając udostępnienia protokołu z posiedzenia Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] września 2012 r.

Z tego względu, jak również z uwagi na to, że sprawa nie była zbyt skomplikowana bądź zawiła, należało przyjąć, iż Krajowa Rada Notarialna przewlekle prowadziła postępowanie w przedmiocie wniosku skarżącego.

Jednakże, zdaniem Sądu, przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, cbosa). Jednocześnie słownikowe znaczenie słowa "rażący" oznacza "rzucający się w oczy, bardzo duży, oczywisty" (Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1969).

Uwzględniając okoliczności niniejszej sprawy trzeba mieć bowiem na uwadze okoliczność, że Krajowa Rada Notarialna nie jest organem monokratycznym, lecz kolegialnym, składającym się z notariuszy wybranych przez walne zgromadzenia notariuszy izb notarialnych (art. 39 § 1 ustawy Prawo o notariacie). Ponadto jak wynika z załącznika do Zarządzenia nr [...] Prezesa Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] października 2008 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu Regulaminu urzędowania Krajowej Rady Notarialnej ([...]), Krajowa Rada Notarialna obraduje na posiedzeniach (§ 7 ust. 1). Tylko wyjątkowo w sprawach niecierpiących zwłoki może podejmować uchwały bez odbycia posiedzenia w drodze głosowania pisemnego (§ 7 ust. 2).

Z kolei w myśl § 8 Regulaminu, posiedzenia odbywają się co najmniej raz na kwartał w siedzibie Rady, w uzasadnionych przypadkach posiedzenia mogą się również odbywać poza jej siedzibą. Natomiast zgodnie z jego § 17, Krajowa Rada Notarialna podejmuje swoje rozstrzygnięcia w formie uchwał i pisemnych stanowisk.

Biorąc pod uwagę nie tyle fakt, że Krajowa Rada Notarialna jest celem kolegialnym, ile opisany wyżej sposób jej działania i rozstrzygania spraw oraz częstotliwość jej posiedzeń, należy przyjąć, że przewlekłe, trwające cztery miesiące załatwianie wniosku skarżącego, nie nosi cech "rażącej przewlekłości".

Z tych względów w ocenie Sądu niezasadny jest również wniosek o wymierzenie Krajowej Rady Notarialnej grzywny jako środka represyjnego i prewencyjnego.

Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 października 2013 r., grzywna przewidziana w art. 149 § 2 p.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinujący, represyjny i prewencyjny. Skoro Krajowa Rada Notarialna do dnia rozpoznawania skargi przez Sąd rozpoznała wniosek skarżącego, brak jest także podstaw stosowania grzywny jako środka dyscyplinującego.

Jednakże rozpoznanie wniosku i podjęcie przez Radę uchwały o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej nie oznacza, że postępowanie sądowe ze skargi ma przewlekłość, stało się bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zobowiązania jej do rozpatrzenia wniosku w określonym terminie. Sąd podziela w tej kwestii stanowisko wyrażane w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., II OSK 1360/12 (Lex nr 1219576), w myśl którego:

"Przepis art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 p.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu, w kontekście przepisu art. 4171 § 3 K.c., wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Należy więc przyjąć, że wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a." Końcowo należy podnieść, iż całkowicie chybiona jest argumentacja Krajowej Rady Notarialnej dotycząca wniosku o odrzucenie skargi z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia, o których mowa w art. 52 § 1 p.p.s.a.

Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej zmierza bowiem do jak najszybszego rozpatrzenia wniosku, a skoro ustawa o dostępie do informacji publicznej nie stawia dodatkowych warunków do jej wniesienia, to może być ona wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., I OSK 601/05, cbosa).

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy.