Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 776/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy: article: art. 146 § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 18 ust. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 622
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ AWSA Maria Mikolik Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2023 r. sprawy ze skargi M. P. na czynność Starosty [...] w przedmiocie terminu uprawnień do kierowania pojazdami I. stwierdza bezskuteczność czynności wpisu uprawnień kategorii B i B1 w dokumencie prawa jazdy; II. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącego M. P. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi MP (dalej: "Skarżącego") jest czynność materialno – techniczna Starosty Powiatu [...] (dalej: "Starosta" lub "Organ"), podjętą w przedmiocie terminu uprawnień do kierowania pojazdami.

Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że 12 sierpnia 2022 r. Skarżący, wobec uzyskania nowego uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A, zwrócił się do Starosty o wydanie prawa jazdy dla nowej kategorii, załączając odpowiednie orzeczenie lekarskie. W podaniu wskazał, że posiada już prawo jazdy kategorii B, wydane przez Starostę bezterminowo.

Skarżący podniósł, że 23 sierpnia 2022 r. zostało mu wydane uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii A ze wskazaniem daty ważności do 7 lipca 2032 r. Podniósł, że wniosek, który złożył dotyczył tylko i wyłącznie wyraźnie zaznaczonej kategorii A, a jak widnieje na dokumencie, który otrzymał, ograniczenie ważności uprawnień zostało również nałożone na kategorię B. Skarżący podał, że zwrócił się do Organu o przekazanie odpisu decyzji i podstawy prawnej, na mocy której zostało mu odebrane przyznane bezterminowo prawo jazdy kategorii B, jednak dokumentu takiego nie uzyskał.

W ocenie Skarżącego, powyższe stanowi naruszenie:

1. art. 6 w zw. z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a.", poprzez dokonanie czynności materialno-technicznej polegającej na wydaniu prawa jazdy z rażącym naruszeniem prawa i z pominięciem przepisów prawa;

2. art. 16 § 1 k.p.a. poprzez powtórne zweryfikowanie posiadanych uprawnień dotyczących bezterminowego uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, nadanego decyzją [...], co stanowi naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznych;

3. art. 18 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 622 z późn. zm.). – dalej: "u.k.p." poprzez brak jego zastosowania, gdyż przepis wskazuje wprost o informowaniu przez posiadającego już uprawnienia o zmianie stanu faktycznego, wymagającego zmiany danych w dokumencie (zmianą w przypadku Skarżącego było uzyskanie dodatkowego uprawnienia, tj. uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A), podczas gdy w dacie wejścia u.k.p. Skarżący posiadał już uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B, a data tego uprawnienia została wydana bezterminowo i nigdy w żaden sposób bezterminowe uprawnienie dla kategorii B nie zostało mu odebrane lub ograniczone;

4. § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r. poz. 231 z późn. zm.), poprzez jego niezastosowanie i samowolną zmianę ważności uprawnienia w zakresie kategorii B z bezterminowego na obowiązujące do 7 lipca 2032 r. w sytuacji, gdy w dacie wejścia w życie u.k.p. Skarżący posiadał bezterminowo uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B, a przepis wskazuje wprost, że w takim wypadku w dacie ważności uprawnienia wprowadza się symbol jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo.

Mając na uwadze powyższe Skarżący wniósł o stwierdzenie przez Sąd bezskuteczności zaskarżonej czynności materialno-technicznej.

W odpowiedzi na skargę Starosta podniósł, że prawo jazdy nr [...] z [...] sierpnia 2022 r. zostało wydane Skarżącemu z zachowaniem obowiązujących przepisów prawa.

Organ wskazał, że w 2011 r. Skarżący złożył wniosek o wydanie prawa jazdy kategorii B, dołączając orzeczenie lekarskie nr [...] z [...] maja 2011 r., w którym lekarz uprawniony do badań lekarskich osób kierujących pojazdami stwierdził brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii B, bez wyznaczania daty ponownego lub kontrolnego badania lekarskiego. Na tej podstawie, 30 września 2011 r. Skarżący uzyskał uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, ważne bezterminowo. W 2017 r. Skarżący złożył wniosek o wydanie prawa jazdy kategorii A, nr [...] z [...] lipca 2017 r., w którym lekarz uprawniony do badań osób ubiegających się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami i kierowców stwierdził brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii: AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T (zgodnie z art. 76 u.k.p.), wyznaczając termin następnego badania 7 lipca 2032 r., pomimo, że miał możliwość wystawienia orzeczenia ważnego bezterminowo. Na tej podstawie, 23 sierpnia 2022 r., Skarżący, decyzją wydaną na podstawie art. 10 ust. 1 u.k.p., otrzymał uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii AM, A1, A2, A, B1, B" ważne do 7 lipca 2032 r.

Organ podniósł, że decyzja o nadaniu uprawnień została Skarżącemu ogłoszona ustnie, na mocy § 18 rozporządzenia. Określenie terminu ważności nowowydanego prawa jazdy wynika zaś z art 13 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.k.p. oraz § 10 ust. 3 pkt 10 i § 29 ust. 1 – 3 rozporządzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna z przyczyn w niej podanych.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli sądowej z mocy art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. mogą być inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Natomiast według art. 146 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stosuje się odpowiednio. W art. 145 1 pkt 1 P.p.s.a. ustawodawca określił przesłanki uwzględnienia skargi sądowoadministracyjnej wniesionej na decyzję administracyjną lub postanowienie.

Sąd w pierwszej kolejności zobligowany był do rozważenia podstaw zachowania przez Stronę terminu do złożenia skargi. Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na czynność Starosty z zakresu administracji publicznej polegającą na wprowadzeniu w dokumencie prawa jazdy wpisu określającego termin ważności nadanych już uprzednio mocą decyzji uprawnień kategorii B i B1. Przyznanie Stronie tych uprawnień wiązało się z koniecznością wymiany dokumentu prawa jazdy. Czynność Organu polegająca na wprowadzeniu ograniczenia czasowego w posługiwaniu się uprawnieniami kategorii B i B1, wypełnia cechy czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa administracyjnego – art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.. Ma ona bowiem charakter władczy, gdyż definiuje czas korzystania przez osobę fizyczną z uprawnień przewidzianych w przepisach prawa materialnego, tj. w przepisach u.k.p.; skierowana jest na zewnątrz aparatu administracyjnego i to wobec indywidulanie oznaczonego podmiotu – kierującego pojazdem. Dopuszczalność wniesienia skargi na tego rodzaju czynności organu administracji została wyraźnie przewidziana w przytoczonym art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Na taki charakter czynności organu polegającej na wpisie w dokumencie prawo jazdy wskazuje zgodnie orzecznictwo sądowe (zob. np. wyrok WSA w Łodzi z 17 grudnia 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 835/21, CBOSA).

Przepisy P.p.s.a. określają wobec skargi do WSA na tego rodzaju czynności organu administracji złagodzone zasady dotyczące zachowania terminu. W świetle art. 53 § 2 P.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Jednocześnie przepis ten zastrzega, że po wniesieniu skargi sąd może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.

Skarżący o dokonanej przez Starostę czynności wpisu w dokumencie prawa jazdy dowiedział się w dniu 31 sierpnia 2022 r., czyli w dniu odebrania decyzji o przyznaniu przez Starostę uprawnień nowych kategorii (vide : podpis strony na decyzji Starosty z dnia 23 sierpnia 2023 r.). Zatem z uwagi na brak przepisów dopuszczających wniesienie środka zaskarżenia w administracyjnym toku instancji, czy też w postaci wezwania do usunięcia naruszenia prawnego, Strona winna złożyć skargę w terminie 30 dni, licząc ten termin od dnia 31 sierpnia 2022 r. Skarżący podjął próbę wezwania Organu do usunięcia naruszenia prawa, o czym świadczy m.in. jego pismo z dnia 30 stycznia 2023 r. Skarga do WSA została złożona z uchybieniem terminu do jej złożenia, bo dopiero w dniu 24 kwietnia 2023 r. Jednakże biorąc pod uwagę skomplikowany charakter związanych z niniejszą sprawą zagadnień prawnych, a także niezaprzeczalny fakt, że strona nie otrzymała od Organu dokładnych informacji o sposobie wnoszenia skargi na tego rodzaju czynności, Sąd postanowił uznać na podstawie art. 53 § 2 zd. drugie P.p.s.a., że niezachowanie terminu do złożenia skargi do WSA nastąpiło bez winy skarżącego.

Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należało, że pojęcie "prawo jazdy" występuje w przepisach prawa w dwóch znaczeniach. Po pierwsze, oznacza ono uprawnienie do prowadzenia pojazdów mechanicznych określonego rodzaju. Po drugie, używane jest ono na określenie dokumentu urzędowego potwierdzającego posiadanie przez jego posiadacza uprawnienia do prowadzenia pojazdów wskazanych w nim kategorii (zob. wyrok NSA z dnia 21 marca 2017 r., o sygn. I OSK 1686/15, LEX). Dlatego wymaga wyraźnego zaznaczenia konieczności odróżnienia uprawnień do kierowania pojazdami, które stanowią publiczne prawo podmiotowe uprawniające do kierowania danego rodzaju pojazdem od samego dokumentu prawa jazdy, który w świetle art. 4 ust. 1 u.k.p. stanowi wyłącznie dokument potwierdzający posiadanie uprawnień do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składający się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy. Prawo jazdy jest więc urzędowym dowodem posiadania przez oznaczoną w jego treści osobę fizyczną uprawnień do kierowania pojazdami (art. 76 § 1 k.p.a.). Jego treść powinna być jasna i zrozumiała zarówno dla posiadacza prawa jazdy, jak i osoby kontrolującej, czy kierujący pojazdem posiada uprawnienie do prowadzenia tego właśnie pojazdu. W szczególności wymienione osoby nie mogą mieć wątpliwości, czy uprawnienia stwierdzone decyzją właściwego organu są ważne, czy też wygasły, np. w skutek upływu czasu (wyrok NSA z 21 marca 2017 r., sygn. I OSK 1686/15, LEX).

Z powyższych powodów, nie można stawiać znaku równości pomiędzy datą ważności prawa jazdy a datą ważności uprawnień do kierowania pojazdami. Słusznie podkreśla się w orzecznictwie, że czym innym jest data ważności prawa jazdy, jako dokumentu, a czym innym jest data ważności uprawnienia, wpisywana na drugiej stronie dokumentu prawa jazdy w kolumnie (pozycji) 11, korespondującej z pozycją w kolumnie 9 wskazującą na konkretną kategorię posiadanego uprawnienia. Czym innym jest także potwierdzenie posiadania świadectwa kwalifikacji zawodowej, wpisywane w pozycji 12 odnoszącej się do ograniczeń jako data ważności posiadanego świadectwa kwalifikacji zawodowej korespondującej z pozycją w kolumnie 9 (kategorią posiadanego uprawnienia) i pozycją w kolumnie 11 (datą ważności uprawnienia).

Z przesłanych do Sądu akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący złożył do Starosty [....] wniosek o wydanie prawa jazdy kategorii A, co z kolei spowodowało wydanie w dniu 23 sierpnia 2022 r. decyzji administracyjnej o przyznaniu wnioskodawcy żądanych uprawnień. Kluczowe dla sprawy jest dostrzeżenie okoliczności, iż uwzględnienie wniosku o przyznanie nowych uprawnień wygenerowało po stronie Starosty obowiązek wymiany posiadanego przez Stronę dokumentu prawa jazdy.

Wymiana dokumentu prawa jazdy związana z takimi jak wyżej okolicznościami, jest realizowana przez wydanie nowego dokumentu w oparciu artykuł o 18 ust. 2 u.k.p. Stanowi ona czynność z zakresu administracji publicznej - czynność materialno-techniczną dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa - art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Powyższa regulacja ma na celu zapewnienie aktualności danych ujętych w dokumencie prawa jazdy tak, aby brak było jakichkolwiek wątpliwości co do tego, jakie konkretnie kategorie uprawnienia do kierowania pojazdem posiada określona osoba. Nowo wydany dokument, o jakim mowa w art. 18 ust. 2 pkt 2 u.k.p., udostępniany osobie wnioskującej o jego wydanie z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, powinien poza uzasadnioną zmianą powtarzać zapisy zawarte w dokumencie poprzednim. Dokonane zmiany nie mogą dotyczyć w żadnym wypadku posiadanych już uprawnień do kierowania pojazdami (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 20 lipca 2023 r., sygn. III SA/Gd 188/23, LEX nr 3590180.). Jeżeli wydanie nowego dokumentu następuje z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych, to skutkiem takiej czynności organu nie jest powstanie lub odjęcie po stronie osoby wnioskującej o wymianę dokumentu jakichkolwiek uprawnień, czy też czasowe ich ograniczenie (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt. I OSK 585/16, wyrok z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Po 848/13, wyrok WSA w Krakowie z 13 września 2019 r., sygn. III SA/Kr 572/19, LEX).

Warto też dodać, że w myśl art. 18 ust. 1 u.k.p., osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. W tych okolicznościach Starosta działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 2 u.k.p. po uiszczeniu przez wnioskodawcę m.in. opłaty ewidencyjnej wydaje nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego aktualizacji. Nowo wydany dokument, o jakim mowa w art. 18 ust. 2 pkt 2 u.k.p., udostępniany osobie wnioskującej o jego wydanie z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych powinien poza uzasadnioną zmianą jedynie powtarzać zapisy zawarte w dokumencie poprzednim. Dokonane zmiany nie mogą dotyczyć w żadnym wypadku posiadanych już uprawnień do kierowania pojazdami, co wynika m.in. z faktu konstytucyjnej zasady ochrony praw słusznie nabytych oraz związanej z tym kodeksowej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.

Organ w odpowiedzi na skargę wyjaśnia, że wynikający z orzeczenia lekarskiego termin następnego badania został ustalony na dzień 7 lipca 2032 r., dlatego data ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B oraz pozostałych uprawnień strony została określona na dzień 7 lipca 2032 r. Starosta powołuje się w odpowiedzi na skargę na § 10 ust. 3 pkt 10 w/w rozporządzenia, który stanowi: Wniosek oraz prawo jazdy lub pozwolenie wypełnia się w przypadku określonym w ust. 1 pkt 5, w następujący sposób: data ważności uprawnienia - najwcześniejsza z dat określonych w orzeczeniu lekarskim i odpowiednio w orzeczeniu psychologicznym dla przeprowadzenia ponownych badań lekarskich lub psychologicznych w zakresie określonej kategorii prawa jazdy lub 15 lat od daty wydania prawa jazdy w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B1, B+E i T, jeżeli dla określonej kategorii prawa jazdy w orzeczeniu lekarskim nie ustalono tej daty lub orzeczenie zostało wydane bez określenia terminu ważności, z zastrzeżeniem ust. 4 oraz art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, przy czym: a)w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, В1, B, B+E i T - za datę stosowaną do określenia daty ważności tych uprawnień przyjmuje się jedną datę określoną w najpóźniej wydanym orzeczeniu lekarskim (...).

W aktach administracyjnych sprawy znajduje się również uprzednio wydane orzeczenie lekarskie z dnia 30 maja 2011 r., w którym stwierdzono brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi w stosunku, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B z datą ponownego badania lekarskiego: bezterminowo. Nie ulega też wątpliwości, że skarżącemu w dniu 30 września 2011 r. (doręczenie : 17 października 2011 r.) wydano prawo jazdy kategorii B, bez jednoczesnego ustalenia daty ważności tego uprawnienia, podobnie jak nie określono daty ważności uprawnień dla kategorii B. Zatem, Starosta rozpoznając wniosek strony o wydanie decyzji przyznającej uprawnienia kategorii A, zobligowany był kierować się treścią § 29 ust. 1 rozporządzenia, czyli przepisu który stanowi: W przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnień do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnień" umieszcza się symbol "-" jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo. Zdaniem Sądu, ze względu na regulację zawartą w § 29 ust. 1 rozporządzenia w sprawie dokumentów oraz przedstawiony stan faktyczny i prawny, Organ dokonując kwestionowanego wpisu nie miał prawnych możliwości, aby wymieniając prawo jazdy przy okazji wydawania decyzji o przyznaniu nowych uprawnień, wprowadzić w wymienionym dokumencie prawa jazdy wpis dotyczący okresu ważności praw kategorii B. Stwierdzić należało, że żądanie wymiany prawa jazdy było podyktowane zmianą stanu faktycznego związanego z uzyskaniem dodatkowych uprawnień. Organ nie dokonywał weryfikacji już nadanych uprawnień do kierowania pojazdami, czyli weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej. Starosta nie mógł w oparciu o przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty modyfikować treści wcześniej wydanych rozstrzygnięć. Nie ulega wątpliwości, iż tylko w przypadku nowo nabytych uprawnień w zakresie kategorii A, Starosta mógł ograniczyć okres ważności uprawnień zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p.

Uznanie za poprawne stanowiska organu doprowadziłoby do sytuacji, w której złożenie wniosku o wymianę dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych, o których mowa w art. 18 ust. 1 i 2 u.k.p. stwarzałoby podstawę do przeprowadzenia powtórnej weryfikacji posiadanych przez wnioskodawcę uprawnień, w tym uprawnień nabytych bezterminowo, co pozostaje w sprzeczności z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 § 1 K.p.a.. Dlatego Organ, dokonując w nowym dokumencie prawa jazdy skarżącego wpisu daty ważności uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, zamiast kreski oznaczającej bezterminową ważność tego uprawnienia umieścił datę 7 lipca 2032 r., z naruszeniem art. 16 § 1 K.p.a. oraz § 29 ust. 1 rozporządzenia w sprawie dokumentów w sposób, którym miał istotny wpływ na treść czynności z zakresu administracji publicznej - art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. Innymi słowy, Skarżący jest osobą kierującą do której należało zastosować § 29 ust. 1 rozporządzenia w sprawie dokumentów.

Nietrafnie również skarżony Organ odwołuje się w treści odpowiedzi na skargę do § 29 ust. 3 w/w rozporządzenia, który stanowi: Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku osób, którym po dniu wejścia w życie ustawy data ważności uprawnienia została zmieniona w związku z przedłożeniem nowego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Przytoczony przepis dotyczy osób, którym po dniu wejścia w życie ustawy data ważności uprawnienia została zmieniona w związku z przedłożeniem nowego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Ze złożonego przez Stronę zaświadczenia lekarskiego z dnia 7 lipca 2017 r. nie wynika, aby lekarz dopatrzył się u badanego kierowcy przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie kategorii B. Organ winien uwzględnić fakt, iż orzeczenia lekarskie nie skutkują ustaleniem daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami. Stosowanie § 29 ust. 3 rozporządzenia skutkowałoby tym, że nabyte bezterminowo uprawnienia administracyjne doznawałyby ograniczeń na podstawie regulacji zawartej w rozporządzeniu. Na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego taki sposób interpretacji przepisów rozporządzenia został uznany za wykładnię wadliwą. Skoro bowiem art. 18 u.k.p. nie przewiduje uprawnienia organu do weryfikacji posiadanych przez wnioskodawcę uprawnień do kierowania pojazdami, to nie można ich wyprowadzać z aktu wykonawczego (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 6 czerwca 2023 r., sygn. II SA/Gl 333/23, LEX nr 3572976.). Regulacja zawarta w art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z 2011 r. o kierujących pojazdami nie daje podstaw do przyjęcia, że w ramach wymiany prawa jazdy w celu zmiany danych (dodanie nowych, uzyskanych uprawnień) właściwy organ uzyskał kompetencję do weryfikacji posiadanych już przez wnioskodawcę uprawnień do kierowania pojazdami (tak słusznie WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku dnia z 22 lutego 2023 r., II SA/Go 692/22, LEX). Nowo wydany dokument, o jakim mowa w art. 18 ust. 2 pkt 2 u.k.p., udostępniany osobie wnioskującej o jego wydanie z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych powinien poza uzasadnioną zmianą jedynie powtarzać zapisy zawarte w dokumencie poprzednim. Dokonane zmiany nie mogą dotyczyć w żadnym wypadku posiadanych już uprawnień do kierowania pojazdami (zob. wyrok NSA z 24 lutego 2021 r., sygn. I OSK 2312/20, LEX).

Powyższe oceny działań Organu potwierdza stanowisko Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt K. 5/13, OTK - A 2013/9/137, wypowiedziane w związku z kontrolą konstytucyjności art. 124 ust. 6 u.k.p.. TK uwypuklając zmiany ustawodawcze polegające na wprowadzeniu przez u.k.p. terminów ważności prawa jazdy, stwierdził że art. 124 ust. 6 u.k.p. powoduje zmianę charakteru dokumentu prawa jazdy wydanego pod rządami poprzednich przepisów, który z upływem terminów wymiany utraci ważność, a jego wymiana na dokument prawa jazdy według nowego wzoru spowoduje, że utraci on bezterminowy charakter. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 u.k.p. wszystkie dokumenty prawa jazdy wydane według nowego wzoru mają ściśle określony termin ważności. Nie utracą jednak bezterminowego charakteru uprawnienia do kierowania pojazdami nabyte przez osoby pod rządami poprzednich przepisów. Przy ubieganiu się o wydanie nowego prawa jazdy osoby te nie będą bowiem musiały ponownie ubiegać się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami, które to uprawnienia nabyły już pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów.

W konsekwencji powyższych ustaleń prawnych oraz faktycznych Sąd zobligowany był za skargą uznać, że objęta kontrolą czynność Starosty w postaci wpisu terminu ważności uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B i B1 dokumentu prawa jazdy, została podjęta z istotnym naruszeniem obowiązujących regulacji, a więc w sposób bezskuteczny.

Ponownie rozpoznając sprawę Starosta zobligowany będzie mocą art. 153 P.p.s.a. uwzględnić wypowiedziane wyżej stanowisko Sądu i wydać Skarżącemu nowy dokument prawa jazdy potwierdzający posiadanie bezterminowego uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B i B1.

Z przedstawionych przyczyn Sąd na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Natomiast o kosztach postępowania przed WSA orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.