Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 684/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 88 ust. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 900
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi Fundacji I w C. na decyzję Śląskiego Kuratora Oświaty w Katowicach z dnia 16 czerwca 2023 r. nr WE-KZ.542.5.4.2023 w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na założenie szkoły publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Śląski Kurator Oświaty (organ odwoławczy, Kurator Oświaty) decyzją z 16 czerwca 2023 r. nr WE-KZ.542.5.4.2023, po rozpoznaniu odwołania Fundacji I. z siedzibą w C. (dalej: Fundacja, strona) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. (dalej: organ I instancji, Prezydent Miasta) z 19 kwietnia 2023 r. nr [...], odmawiającą udzielenia zezwolenia na założenie Publicznej Szkoły Policealnej "C." w K. (dalej: Publiczna Szkoła Policealna).

W podstawie prawnej decyzji powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: K.p.a.) oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 lit. a ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 900, dalej u.p.o.).

Z akt administracyjnych wynika, że wnioskiem z 8 czerwca 2021 r. Fundacja wystąpiła o udzielnie zezwolenia na założenie Publicznej Szkoły Policealnej kształcącej w zawodzie podolog.

Decyzją z 22 czerwca 2021 r. Prezydent Miasta odmówił Fundacji udzielenia tego zezwolenia. W uzasadnieniu decyzji organ powołując się na § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków udzielania i cofania zezwolenia na założenie przez osobę prawną lub osobę fizyczną szkoły lub placówki publicznej (t. j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1591, dalej: rozp. MEN), wyjaśnił, że istniejąca w mieście sieć publicznych i niepublicznych szkół policealnych jest wystarczająca i w pełni zaspokaja potrzeby jego mieszkańców. Ponadto każda z istniejących szkół policealnych publicznych i niepublicznych, w sytuacji wzmożonego zainteresowania kształcenia w zawodzie podologa, ma możliwość rozszerzenia swojej oferty edukacyjnej.

Organ odwoławczy decyzją z 11 sierpnia 2021 r. uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na obowiązek wynikający z art. 88 ust. 4 pkt 1 u.p.o., tj.: obligatoryjne wystąpienie z wnioskiem do Kuratora Oświaty o wydanie opinii w przedmiocie założenia szkoły.

Kolejną decyzją z 10 września 2021 r. Prezydent Miasta ponownie odmówił zezwolenia na założenie Publicznej Szkoły Policealnej.

Kurator Oświaty decyzją z 2 listopada 2021 r. utrzymał w mocy rozstrzygniecie pierwszoinstancyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 20 października 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 44/22, uwzględnił skargę Fundacji i uchylił decyzję Kuratora. WSA wskazał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wyjaśnia jednoznacznie okoliczności sprawy, zatem organ naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 8, art. 11 i art. 107 § 1 K.p.a.

Kurator Oświaty decyzją z 15 marca 2023 r. uchylił decyzję organu I instancji z 10 września 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z 19 kwietnia 2023 r. Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 88 ust. 4 u.p.o. oraz § 6 rozp. MEN, ponownie odmówił udzielenia zezwolenia na założenie Publicznej Szkoły Policealnej.

W uzasadnieniu decyzji organ przeanalizował sieć szkół policealnych działających na terenie miasta z uwzględnieniem szkół publicznych prowadzonych przez jednostkę samorządu terytorialnego (dalej także jako: JST) jak i szkół niepublicznych prowadzonych przez osoby prawne i fizyczne. Z uwagi na ponadgminny charakter szkół publicznych przeanalizował także sieć szkół kształcących w zawodzie podolog na obszarze województwa wskazując, że bezpłatne kształcenie w zawodzie podolog prowadzone jest w trzech bezpłatnych szkołach publicznych (ogólnodostępnych) zlokalizowanych na terenie B, Z. i S. Wskazał, że dyrektorzy publicznych szkół policealnych twierdzą, że kształcenie w zawodzie podolog nie cieszy się dużym zainteresowaniem, a spora część słuchaczy rezygnuje z nauki z uwagi na zbyt dużą ingerencję wykonywanych zabiegów w stopy, czego się wcześniej nie spodziewali. W ocenie dyrektorów szkół publicznych utworzenie kolejnej szkoły publicznej kształcącej w zawodzie podolog spowoduje zmniejszenie naboru w działających szkołach publicznych, co może przełożyć się na likwidację kształcenia w tym zawodzie i zmarnowanie nakładów poniesionych na uruchomienie tego kierunku kształcenia. Organ wskazał, że w szkołach publicznych prowadzonych przez Miasto K. kształci się w br. szkolnym 5 słuchaczy. Kształcenie w zawodzie podolog znajduje się w ofercie edukacyjnej 4 niepublicznych szkół policealnych działających na terenie Miasta K.. Na dzień wydania decyzji, żadna z ww. niepublicznych szkół policealnych nie dokonała naboru na rok szkolny 2022/2023 w zawodzie podolog i nie prowadzi kształcenia w tym zawodzie - słuchacze Szkoły Policealnej S. (z naboru na rok szkolny 2021/2022) zrezygnowali z dalszego kształcenia. Organ podkreślił również aspekt finansowy utworzenia kolejnej publicznej szkoły policealnej prowadzonej przez inny podmiot niż JST. Według Prezydenta Miasta, finansowanie tych szkół ze środków publicznych byłoby racjonalne jedynie w sytuacji, gdy istniejąca na danym terenie sieć szkół publicznych będących własnością jednostki samorządu terytorialnego nie pokrywa w pełni lub w znacznej części określonych potrzeb edukacyjnych miejscowej wspólnoty samorządowej. W ocenie organu, Fundacja nie spełnia wymogu określonego w § 4 ust. 1 ust. 6 rozp. MEN, gdyż nie wykazała, że w wyniku założenia kolejnej szkoły publicznej kształcącej w zawodzie podolog nastąpi poprawa warunków kształcenia w tym zawodzie oraz korzystne uzupełnienie sieci szkół publicznych.

W odwołaniu od tej decyzji Fundacja wniosła o jej uchylenie, zarzucając naruszenie: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego i jego błędne ustalenie; art. 88 ust. 4 pkt 1 u.p.o. w związku z § 4 ust. 1 pkt 6 rozp. MEN poprzez uznanie, że: nie zostały spełnione przestanki umożliwiające wydanie zezwolenia na założenie przez stronę Publicznej Szkoty Policealnej, utworzenie ww. szkoły nie będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia, a także korzystnie uzupełniać sieć szkół publicznych odpowiednio w tej miejscowości, gminie, powiecie, województwie lub regionie.

Zaskarżoną decyzją Kurator Oświaty utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa, tj.: art. 88 ust. 4 pkt 1 i ust. 6 u.p.o. oraz § 4 ust. 1 i ust. 2 rozp. MEN.

Wyjaśnił też, że postanowienie Kuratora Oświaty z 8 września 2021 r. zawierające pozytywne zaopiniowanie wniosku o założenie Publicznej Szkoły Policealnej, dotyczy wyłącznie sprawowanego nadzoru pedagogicznego.

Natomiast przesłanką niezbędną do spełnienia, wynikającą z rozporządzenia i zapisów u.p.o., jest przesłanka korzystnego uzupełnienia sieci szkół. Ta przesłanka nie została zdaniem organu spełniona.

Organ zaznaczył, że decyzja wydana została w przedmiocie założenia szkoły ponadpodstawowej, a więc placówki oświatowej o charakterze ponadgminnym. Uwzględniając specyfikę regionu organ zwrócił uwagę na fakt, że na terenie woj. [...] w br. szkolnym 18 szkół policealnych posiada w ofercie edukacyjnej kształcenie w zawodzie podolog, w tym 3 bezpłatne i ogólnodostępne szkoły publiczne prowadzone przez JST oraz 15 szkół niepublicznych. W roku szkolnym 2022/2023 kształcenie w ww. zawodzie prowadzone jest dla 131 słuchaczy, z tego szkoły publiczne kształcą 108 słuchaczy.

Niepubliczne szkoły policealne działające na terenie Miasta K. nie dokonały naboru na rok szkolny 2022/2023 i aktualnie nie prowadzą kształcenia w zawodzie podolog.

Organ odwoławczy zaznaczył, że Prezydent Miasta w oparciu o dane zawarte w Systemie Informacji Oświatowej oraz informacje przekazane przez dyrektorów szkół policealnych, zarówno publicznych jak i niepublicznych, w sposób wyczerpujący ustalił i ocenił jakie są możliwości i potrzeby kształcenia w zawodzie podolog na terenie Miasta i regionu. Szkoły publiczne, prowadzone przez JST na terenie woj. [...], dysponują odpowiednią kadrą, bazą lokalową i dydaktyczną, która pozwala na prowadzenie regularnego naboru i kształcenia w zawodzie podolog. W roku szkolnym 2021/2022 w publicznych szkołach policealnych naukę w zawodzie podolog podjęło, co wynika z informacji dyrektorów szkół, 96 słuchaczy, a w roku szkolnym 2022/2023 kształcenie w tym zawodzie rozpoczęło 68 słuchaczy - wszyscy ubiegający się o przyjęcie do szkoły publicznej zostali przyjęci. Na rok szkolny 2023/2024 publiczne szkoły policealne przygotowały 126 miejsc dla słuchaczy zamierzających kształcić się w zawodzie podolog, z możliwością utworzenia dodatkowych 35 miejsc. W latach 2021-2023 publiczne szkoły policealne prowadzące kształcenie w zawodzie podolog dysponowały odpowiednia 30 i 58 miejscami wolnymi na tym kierunku kształcenia.

W tym samym okresie 4 niepubliczne szkoły policealne działające na terenie K. nie dokonały naboru na kierunek podolog w roku 2022/2023, a słuchacze przyjęci do jednej ze szkół (Szkoła Policealna S.) w roku szkolnym 2021/2022 zrezygnowali w kolejnym roku szkolnym z dalszej nauki. Należy podkreślić, że Szkoła Policealna C. w K. odmówiła, z przyczyn ekonomicznych, 80 kandydatkom przyjęcia do szkoły na rok szkolny 2022/2023. W roku szkolnym 2021/2022 o przyjęcie do tej szkoły ubiegało się 43 kandydatów, którzy nie rozpoczęli nauki. Z przedstawionych przez organ wydający zgodę danych wynika, że publiczne bezpłatne szkoły policealne działające w regionie zaspakajają potrzeby kształcenia w zawodzie podolog, a kierunek ten nie cieszy się szczególnym zainteresowaniem potencjalnych kandydatów do szkół policealnych, co wynika zarówno ze specyfiki zawodu jak i potrzeb lokalnego rynku pracy, które lokują ten zawód w grupie zawodów o umiarkowanym zapotrzebowaniu. W sytuacji, gdy szkoły publiczne zabezpieczają potrzeby kształcenia w zawodzie podolog, a istniejące publiczne szkoły policealne oraz istniejące niepubliczne szkoły policealne mają możliwość uruchomienia kształcenia w tym zawodzie, tworzenie kolejnej szkoły publicznej należy uznać za bezzasadne. Szkoła ta nie będzie korzystnym uzupełnienie istniejącej rozbudowanej sieci szkół publicznych na terenie miasta, powiatu, województwa czy regionu, nie będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia - Fundacja nie wykazała w jaki sposób poprawią się warunki kształcenia na terenie miasta czy regionu w wyniku utworzenia kolejnej szkoły publicznej. Podnoszony przez Fundację argument braku dostępu mieszkańców do bezpłatnej edukacji i prawie do nauki nie znajduje uzasadnienia, z uwagi na specyfikę aglomeracji śląskiej i rozwiniętą sieć komunikacyjną.

Strona nie wykazała także jakie zajęcia ponadprogramowe zamierza wprowadzić w szkole w przypadku uzyskania zgody na jej założenie, trudno więc porównywać jej ofertę edukacyjną z ofertą działających i prowadzących kształcenie w zawodzie szkół policealnych. Wszystkie szkoły prowadzące kształcenie w zawodzie zobowiązane są do realizacji treści programowych wynikających z rozp. MEN.

W skardze do sądu administracyjnego Fundacja wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego z 16 czerwca 2023 r., zarzucając naruszenie:

1. przepisów postępowania, tj.: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez:

- brak wyjaśnienia sprawy i ustalenia stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy materialnej, na podstawie wszechstronnie zebranego i ocenionego materiału dowodowego; błędne przyjęcie, że utworzenie ww. szkoły nie jest korzystnym uzupełnieniem sieci szkół publicznych w tej miejscowości, gminie, powiecie, województwie lub regionie i nie będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia;

2. norm prawa materialnego tj.: art. 88 ust. 4 pkt 1 u.p.o. w związku z § 4 ust. 1 pkt 6 rozp. MEN poprzez uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające wydanie zezwolenia na założenie przez stronę Publicznej Szkoły Policealnej tj. uznanie organu, że utworzenie ww. szkoły nie będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia, a także korzystnie uzupełniać sieć szkół publicznych w odpowiednio tej miejscowości, gminie, powiecie, województwie lub regionie.

W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że wszelkie wymogi formalne dla założenia szkoły publicznej wskazane w art. 88 i w § 3 ust. 1 rozp. MEN zostały przez wnioskodawcę spełnione na etapie postępowania przed organem I instancji. Nadto, w ofercie edukacyjnej szkół publicznych prowadzonych przez miasto K. brak jest szkoły policealnej kształcącej w zawodzie podolog, zatem utworzenie takiej szkoły jest korzystnym uzupełnieniem sieci szkół publicznych w tej miejscowości i będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia.

Strona podkreśliła, że organ I instancji potwierdził, że nie planował w roku szkolnym 2021/2022 kształcenia w zawodzie podolog w publicznych szkołach prowadzonych przez Miasto K., a więc udzielenie zezwolenia na założenie publicznej szkoły policealnej przez Fundację korzystnie uzupełni sieć szkół publicznych w Mieście. Dodatkowo, Fundacja podniosła, że zawód podolog został wprowadzony do klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego na wniosek Ministra właściwego do spraw gospodarki, który argumentował, że zapotrzebowanie na usługi podologa jest bardzo duże. Na gruncie przedmiotowej sprawy, zapotrzebowanie na kształcenie w zawodzie podolog potwierdziła również Wojewódzka Rada Rynku Pracy Województwa [...] w uchwale, opiniując pozytywnie wniosek Fundacji dotyczący Publicznej Szkoły Policealnej, potwierdzając tym samym zapotrzebowanie na specjalistów w regionie.

Odnosząc się do danych o liczbie uczniów kształcących się w zawodzie podolog w szkołach niepublicznych - według stanu na dzień 11 kwietnia 2023 r. Fundacja wskazała, że dane te nie są miarodajne w zakresie zainteresowania tym zawodem. Z odpowiedzi udzielonej przez Dyrektora Szkoły Policealnej C. w K. wynika istotne zainteresowanie tym zawodem. Natomiast szkoła nie podejmuje kształcenia z uwagi na zbyt niską dotacje, która uniemożliwia sfinansowanie bezpłatnego nauczania na kierunku podolog. Zdaniem Fundacji sytuacja, w której mieszkańcy miasta są pozbawieni możliwości nauki w publicznej szkole policealnej w zawodzie podolog, jest nie do zaakceptowania z uwagi na zagwarantowane konstytucyjnie prawo do nauki, bowiem tylko szkoły publiczne posiadają walory bezpłatności oraz powszechności (art. 70 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 14 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.).

Strona podniosła też, że § 4 ust. 1 pkt 6 rozp. MEN wskazuje, że ocena przez organ tego, czy utworzenie szkoły stanowi korzystne uzupełnienie sieci szkół w tej miejscowości, powinna obejmować szczegółowe zbadanie, jakie jednostki oświatowe tego typu lub rodzaju już istnieją na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego właściwej do ich prowadzenia, ilu mają uczniów, ile wolnych miejsc oferują, a także jaki mają program nauczania i zajęcia ponadprogramowe. W ustaleniach organu brak jest porównania oferty edukacyjnej Publicznej Szkoły Policealnej z ofertami szkół prowadzonych przez Miasto, a nadto żadna ze szkół prowadzonych przez Miasto nie kształci w zawodzie podolog.

Zatem w ocenie strony, ani organ I instancji, ani organ odwoławczy w trybie kontroli instancyjnej nie odniosły się do wszystkich przesłanek określonych § 4 ust. 1 pkt 6 rozp. MON. Ponadto organy nie wykonały zaleceń wyroku WSA z 20 października 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 44/22 i nie wykazały w sposób jednoznaczny faktycznego zaspokojenia warunków kształcenia w zawodzie podolg, mając na uwadze kryterium ilościowe i jakościowe.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli, stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.

Z kolei z mocy art. 153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania dotyczy również sądów i oznacza, że nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązane są do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (wyrok NSA z 4 czerwca 2009 r., I OSK 426/08, Legalis). Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu nie jest wiążąca w razie zmiany stanu prawnego (jeżeli w konsekwencji pogląd sądu stanie się nieaktualny) lub zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że tut. Sąd rozpoznaje ją po raz drugi.

Wytyczne co do jej rozpoznania wskazane zostały w uzasadnieniu wyroku tut. Sądu z 20 października 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 44/22.

W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że: "Organ nie ustalił jednoznacznie stanu faktycznego sprawy – a przynajmniej taki nie został konkretnie w uzasadnieniu przedstawiony. Wielość wskazywanych w decyzji szkół określana jest ogólnym mianem szkół policealnych. Bez skonkretyzowania ich rodzaju – publiczna czy niepubliczna, a kwestia ta ma zasadnicze znaczenie w sprawie. (...). Organ wskazał, że tylko jedna ze szkół z terenu miasta uruchomiła kształcenie w zawodzie podolog dla 15 słuchaczy; na terenie województwa [...] 14 szkół policealnych posiada w ofercie edukacyjnej kształcenie w zawodzie podolog – jednak nie wskazano jednoznacznie na rodzaj konkretnych placówek i tym samym na ich odpłatny czy niepłatny charakter, a w konsekwencji na ich ogólnodostępność dla każdego zainteresowanego. Nie wykazano także jednoznacznie faktycznego zaspokojenia warunków kształcenia w tym kierunku, na rzeczywiste posiadanie kadry i bazy spełniającej – podkreślane przez skarżącą w środkach zaskarżenia – kryterium jakościowe i ilościowe. (...) Pominięto także argumenty strony skarżącej o przeprowadzonym eksperymencie pedagogicznym i rozwijającym się w tym kierunku środowisku kosmetycznym. W konsekwencji więc należało uznać, że zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów z art. 107 § 1 pkt 6 kpa, zgodnie z którym decyzja winna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. (...) Organ nie wyjaśniając i nie przedstawiając jednoznacznie okoliczności sprawy uchybił także wynikającej z art. 8 kpa zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organu i naruszył podstawową zasadę procesową z art. 11 kpa – realizacji przekonywania."

W ocenie Sądu, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, organy wypełniły zalecenia Sądu i wydały prawidłowe decyzje w sprawie.

W tym miejscu przypomnieć trzeba, że podstawę prawną zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy art. 88 ust. 4 u.p.o. oraz § 6 rozp. MEN. Zgodnie z art. 88 ust. 4 pkt 1 u.p.o., założenie szkoły lub placówki publicznej przez osobę prawną inną niż jednostka samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną wymaga: zezwolenia właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego, której zadaniem jest prowadzenie szkół lub placówek publicznych odpowiednio danego typu lub rodzaju, wydanego po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty.

Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, że Kurator Oświaty na podstawie art. 13 ust. 1 i 3 u.p.o., zaopiniował pozytywnie wniosek skarżącej w sprawie założenia Publicznej Szkoły Policealnej.

Kwestią sporną pomiędzy stronami jest spełnienie przez Fundację wymogu zawartego w § 4 pkt 6 rozp. MEN. Stosownie do treści tego przepisu utworzenie szkoły w miejscowości wskazanej przez założyciela będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia, a także korzystnie uzupełniać sieć szkół publicznych w odpowiednio tej miejscowości, gminie, powiecie, województwie lub regionie.

Według stanowiska organów obydwu instancji, utworzenie placówki publicznej zgodnie z wnioskiem Fundacji nie będzie sprzyjało poprawie warunków kształcenia, a także korzystnie uzupełniało sieć szkół publicznych w mieście, gminie, województwie lub regionie. Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę podziela stanowisko organów.

Jak wynika z treści § 4 ust. 1 pkt 6 rozp. MEN, założyciel szkoły winien spełnić wskazaną przesłankę, co oznacza kumulatywne spełnienie warunku aby tworzona szkoła sprzyjała poprawie warunków kształcenia oraz korzystnie uzupełniała sieć szkół publicznych odpowiednio w mieście, gminie, województwie lub regionie. Konstrukcja przytoczonej normy prawnej wskazuje na konieczność łącznego spełnienia dwóch wymogów tj. sprzyjanie poprawie warunków kształcenia oraz korzystnego uzupełnienia sieci szkół publicznych odpowiednio w mieście, gminie, województwie lub regionie.

Ustalenia stanu faktycznego sprawy nie budzą wątpliwości. Materiał dowodowy był kompletny.

Organ odwoławczy wykonując zalecenia zawarte w uzasadnieniu wyroku z 20 października 2022 r. sygn. akt 44/22, decyzją z 15 marca 2023 r. uchylił decyzję z 10 września 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ powinien:

1) podjąć działania zmierzające do wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych oraz wyjaśnienia stronie przyczyn takiego, a nie innego załatwienia żądania strony,

2) wykazać jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości stopień faktycznego zaspokojenia warunków kształcenia przez istniejące w Mieście publiczne i niepubliczne szkoły policealne kształcące w zawodzie podolog,

3) udowodnić jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości, czy założenie publicznej szkoły policealnej kształcącej w zawodzie podolog wpłynie korzystnie lub nie będzie miało wpływu na poprawę warunków kształcenia oraz uzupełnienie sieci szkół publicznych w mieście K.. Dowód należy oprzeć na danych dotyczących liczby kandydatów ubiegających się o przyjęcie do tego typu szkoły oraz liczbie kandydatów, którym odmówiono przyjęcia na przestrzeni ostatnich lat a nie tylko w chwili obecnej, z uwzględnieniem kształcenia w zawodzie podolog. W ocenie należy uwzględnić długoterminową prognozę zapotrzebowania na kształcenie i zatrudnienie w zawodzie podolog na terenie Miasta K. i województwa,

4) rozpatrzyć całość materiału dowodowego, opierając się na materiale dowodowym pozyskanym z różnych źródeł, dokonując analizy obejmującej kilka ostatnich lat oraz z zgodnie z aktualnym stanem faktycznym,

5) ocenić skutek finansowy dla jednostki samorządu terytorialnego w związku z założeniem Publicznej Szkoły Policealnej.

Organ I instancji sprostał tym zadaniom.

Analiza akt przedmiotowej sprawy uzasadnia stanowisko organów, że założenie nowej placówki publicznej, w której nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki w rozumieniu art. 2 pkt 30 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1400) nie poprawi dodatkowo warunków wskazanych w rozporządzeniu. Słusznie wskazał organ, że zaskarżona decyzja wydana została w przedmiocie założenia szkoły ponadpodstawowej, a więc placówki oświatowej o charakterze pozagminnym, zatem należało rozważyć tę kwestię mając na uwadze specyfikę regionu.

Organ wskazał, że na terenie woj. [...] w br. szkolnym 18 szkół policealnych posiada w ofercie edukacyjnej kształcenie w zawodzie podolog, w tym 3 bezpłatne i ogólnodostępne szkoły publiczne prowadzone przez jednostki samorządu terytorialnego oraz 15 szkół niepublicznych. W roku szkolnym 2022/2023 kształcenie w ww. zawodzie prowadzone jest dla 131 słuchaczy, z tego szkoły publiczne kształcą 108 słuchaczy. Niepubliczne szkoły policealne działające na terenie Miasta K. nie dokonały naboru na rok szkolny 2022/2023 i aktualnie nie prowadzą kształcenia w zawodzie podolog. Tym niemniej słusznie organ wskazał, że mając na uwadze ponadgminny charakter ponadpodstawowej szkoły publicznej, powstanie nowej placówki nie ma w chwili obecnej uzasadnienia wobec faktu, że już działają 3 takie szkoły publiczne w B., Z. i S.

Słusznie też organ wskazał, że przeciw uruchomieniu takiej szkoły przemawia również zmniejszające się zainteresowanie kształceniem w zawodzie podolog. W roku szkolnym 2021/2022 w publicznych szkołach policealnych naukę w zawodzie podolog podjęło, co wynika z informacji dyrektorów szkół, 96 słuchaczy, a w roku szkolnym 2022/2023 kształcenie w tym zawodzie rozpoczęło 68 słuchaczy - wszyscy ubiegający się o przyjęcie do szkoły publicznej zostali przyjęci. Na rok szkolny 2023/2024 publiczne szkoły policealne przygotowały 126 miejsc dla słuchaczy zamierzających kształcić się w zawodzie podolog, z możliwością utworzenia dodatkowych 35 miejsc. W latach 2021-2023 publiczne szkoły policealne prowadzące kształcenie w zawodzie podolog dysponowały odpowiednia 30 i 58 miejscami wolnymi na tym kierunku kształcenia. W tym samym okresie 4 niepubliczne szkoły policealne działające na terenie K. nie dokonały naboru na kierunek podolog w roku 2022/2023, a słuchacze przyjęci do jednej ze szkół (Szkoła Policealna S.) w roku szkolnym 2021/2022 zrezygnowali w kolejnym roku szkolnym z dalszej nauki. Szkoła Policealna C. w K. odmówiła, z przyczyn ekonomicznych, 80 kandydatkom przyjęcia do szkoły na rok szkolny 2022/2023. W roku szkolnym 2021/2022 o przyjęcie do tej szkoły ubiegało się 43 kandydatów, którzy nie rozpoczęli nauki.

Mając na uwadze powyższe usprawiedliwione jest stanowisko organów, że w sytuacji gdy szkoły publiczne zabezpieczają potrzeby kształcenia w zawodzie podolog, a istniejące publiczne szkoły policealne oraz istniejące niepubliczne szkoły policealne mają możliwość uruchomienia kształcenia w tym zawodzie, tworzenie kolejnej szkoły publicznej należy uznać za bezzasadne.

Sąd podziela stanowisko organu, że Publiczna Szkoła Policealna nie będzie korzystnym uzupełnienie istniejącej rozbudowanej sieci szkół publicznych na terenie miasta, powiatu, województwa czy regionu, nie będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia. Strona nie wykazała w jaki sposób poprawią się warunki kształcenia na terenie miasta czy regionu w wyniku utworzenia kolejnej szkoły publicznej. Słusznie też wskazał organ, że podnoszony przez stronę argument braku dostępu mieszkańców do bezpłatnej edukacji i prawie do nauki nie znajduje uzasadnienia z uwagi na specyfikę aglomeracji śląskiej i rozwiniętą sieć komunikacji, co pozwala na korzystanie z oferty edukacyjnej publicznych szkół zlokalizowanych na terenie różnych jednostek samorządu terytorialnego.

W ocenie Sądu, organy oceniły wszystkie warunki udzielenia zezwolenia na założenie Publicznej Szkoły Policealnej, o których mowa w § 4 ust. 6 rozp. MEN, w tym czy utworzenie szkoły będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia. Podczas analizy sprawy organy stwierdziły, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa powyżej.

Niezasadny zatem okazał się również zarzut naruszenia art. 88 ust. 4 pkt 1 u.p.o. Istniejąca sieć szkół policealnych na terenie miasta i regionu zaspakaja potrzeby kształcenia w zawodzie podolog, liczba chętnych do kształcenia w tym zawodzie nie uzasadnia tworzenia nowej publicznej szkoły policealnej, zaś cały ciężar kształcenia w zawodzie podolog ponoszony jest przez publiczne, bezpłatne i ogólnodostępne, szkoły policealne, które posiadają możliwości utworzenia dodatkowych miejsc nauki dla zainteresowanych kształceniem w tym zawodzie. Strona nie wykazała jakie zajęcia ponadprogramowe zamierza wprowadzić w szkole w przypadku uzyskania zgody na jej założenie, trudno więc porównywać jej ofertę edukacyjną z ofertą działających i prowadzących kształcenie w zawodzie szkół policealnych. Tym bardziej, że wszystkie szkoły prowadzące kształcenie w zawodzie zobowiązane są do realizacji treści programowych wynikających z rozp. MEN. Stanowisko organów znajduje poparcie w aktualnym, ugruntowanym, orzecznictwie sądów administracyjnych.

Z ugruntowanego orzecznictwa wyrażonego na tle ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2015 r. poz. 2156 ze zm.) - art. 58 ust. 3 pkt 1) oraz rozporządzenia Ministra Edukacji i Sportu z 4 marca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków udzielania i cofania zezwolenia na założenie szkoły lub placówki publicznej przez osobę prawną lub osobę fizyczną (Dz.U. z 2004 r. nr 46, poz. 438) - § 4 ust. 1 pkt 5 (por. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2014 r. sygn. I OSK 147/14, z dnia 18 września 2019 r. sygn. I OSK 2920/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wynika, że kryterium korzystnego uzupełniania sieci szkół publicznych na danym terenie jest zwrotem prawnie niedookreślonym. Na jego treść składa się wiele okoliczności faktycznych, których spełnienie daje się ustalić dopiero na gruncie konkretnej sprawy. W szczególności, należą do nich względy o charakterze demograficznym i o charakterze fiskalnym. Sieć szkół danego rodzaju ma bowiem zaspokajać potrzeby edukacyjne miejscowej wspólnoty samorządowej (por. wyrok NSA z 25 listopada 2014 r. sygn. I OSK 1837/14). Orzecznictwo to, które Sąd w składzie orzekającym podziela, znajduje również zastosowanie w obecnie obowiązującym stanie prawnym.

Należy nadto mieć na uwadze okoliczność, że szkoły i placówki publiczne utworzone na podstawie zezwolenia wskazanego w art. 88 ust. 4 pkt 1 u.p.o., chociaż z administracyjno-prawnego punktu widzenia mają charakter szkoły publicznej, to w dalszym ciągu są własnością prywatną. Jak wynika zaś z treści 25 ust. 5 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych prowadzone przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne publiczne szkoły policealne niebędące szkołami specjalnymi otrzymują na każdego ucznia z budżetu gminy dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będących dla tych szkół organem rejestrującym. Zatem, łożenie przez samorząd terytorialny na szkołę publiczną pieniędzy publicznych, ma sens, w rozumieniu § 4 ust. 1 pkt 6 rozp. MEN i art. 88 ust. 4 pkt 1 u.p.o., jedynie wtedy, kiedy istniejąca na danym terenie sieć szkół będących własnością jednostek samorządu terytorialnego nie jest w stanie zaspokoić określonego rodzaju potrzeb edukacyjnych miejscowej wspólnoty samorządowej. W przypadku gdy, jak w rozpoznawanej sprawie, ilość dotychczas oferowanych miejsc w szkołach publicznych jest wystarczająca, zbędne jest tworzenie dodatkowych miejsc, jako uzupełnienie istniejącej sieci szkół w mieście, gminie, powiecie, województwie lub regionie. szkół w . Zatem nie budzi wątpliwości, że w realiach rozpoznawanej sprawy nie został spełniony wymóg, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 6 rozp. MEN.

W ocenie Sądu, przeprowadzone przez organy postępowanie, świadczy o staranności w jego prowadzeniu i zbadaniu wszystkich aspektów sprawy, co znalazło też wyraz w wyczerpującym uzasadnieniu zajętego stanowiska. W związku z tym pod adresem organów orzekających w sprawie nie może być skutecznie podniesiony zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 11 K.p.a. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organy obu instancji wyprowadziły merytorycznie uzasadnione i logiczne wnioski, będące wynikiem swobodnej oceny dowodów (art.80 K.p.a.). Fakt, że Fundacja nie zaakceptowala przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierowały się organy przy załatwianiu sprawy, znajdujących swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie świadczy o naruszeniu przez nie ww. przepisów.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.