Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 246/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5, art. 149, art. 151 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 września 2024 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 14 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

S. J. podaniem z dnia 8 sierpnia 2023 r. zwrócił się do Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 14 czerwca 2023 r., nr [...], którą odmówiono stronie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych na gruncie ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych.

Skarżący powołał się na przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 poz. 775 ze zm., dalej: K.p.a.). Jako nowe dowody, stanowiące podstawę wznowienia, wskazane zostały zeznania świadka E. P. oraz z dokumenty: kserokopia deklaracji wstąpienia do NSZZ Rolników [...] "S.", kserokopia protokołu z zebrania założycielskiego Gminnego Komitetu NSZZ R[...] "S. " w N. , kserokopia protokołu z odbytego dniu 24 marca 1981 r. zebrania założycielskiego Gminnego Komitetu NSZZ R[...] "S." w N. , kserokopia pisma skierowanego przez ww. gminny komitet do Naczelnika Gminy R. z 2 kwietnia 1981 r., oryginał oświadczenia E. P. z dnia 1 czerwca 2023 r. Skarżący wniósł także o zwrócenie się przez organ do Domu Zakonnego [...] w K. z zapytaniem o zakres działalności duszpasterskiej i politycznej skarżącego.

Skarżący we wniosku podkreślił, że prowadził czynną działalność na rzecz obalenia władzy komunistycznej w Polsce, w tym organizował struktury S., zawieszał krzyże w salach lekcyjnych, organizował protesty rolników i brał udział w manifestacjach przeciwko władzy.

Postanowieniem z dnia 19 września 2023 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 148 § 1 i 150 § 1 K.p.a., wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 14 czerwca 2023 r., nr [...]

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 15 grudnia 2023 r., nr [...], działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 5 ust. 1 w związku z art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 388, dalej: u.dz.o.), orzekł o odmowie uchylenia decyzji własnej z dnia 14 czerwca 2023 r., nr [...].

Motywując decyzję organ wskazał, że wznowienie postępowania administracyjnego pozwala na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Jest to możliwe, jeżeli postępowanie prowadzące do wydania decyzji było obarczone poważnymi wadami – wskazanymi w art. 145 § 1, 145a § 1, 145aa § 1 i 145 b § 1 K.p.a.

Na tle uregulowań zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją, nie budzi wątpliwości, że przedmiotem postępowania rozpoznawczego, zgodnie z art. 149 § 2 K.p.a. jest ustalenie istnienia podstaw wznowienia postępowania oraz - w razie pozytywnego wyniku tych czynności - przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji ostatecznej. Jeżeli zatem organ stwierdzi, że nie ma podstaw do wznowienia postępowania, to nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy, będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji. Wydaje wówczas na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej. Stwierdzenie natomiast w toku postępowania wyjaśniającego istnienia podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145b K.p.a. skutkuje - na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. - uchyleniem takiej decyzji i wydaniem nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, chyba że wystąpi przesłanka negatywna z art. 146 K.p.a. Obliguje ona wówczas organ do podjęcia na podstawie art. 151 § 2 K.p.a. decyzji ograniczającej się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

Dalej organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydawania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Wszystkie te przesłanki, muszą wystąpić łącznie. Aby można było rozważać wystąpienie przyczyny wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., muszą wyjść na jaw nowe okoliczności lub nowe dowody, które: (1) istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, (2) nie były znane organowi, który tę decyzję wydał i (3) są istotne dla sprawy. Nową okolicznością istotną dla sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. może być tylko taki fakt, który mógł mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, czyli mógł spowodować, że we wznowionym postępowaniu zapadłaby co do swej istoty decyzja odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego.

Następnie organ wskazał, że w toku postępowania wnowieniowego ustalono, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe dowody i nowe okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Nowymi dowodami jest m.in oświadczenie świadka E. P..

W następstwie wymienionych ustaleń Szef Urzędu przeprowadził postępowanie wyjaśniające w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej, tj. sprawy o odmowie potwierdzenia przez organ statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Po dokonaniu wszechstronnej oceny dowodów w całokształcie materiału dowodowego zebranego w postępowaniach zwyczajnym i nadzwyczajnym, w szczególności zeznań świadków, złożonych z pouczeniem o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań, organ uznał, że strona nie spełnia ustawowych przesłanek pozytywnych, o których mowa w art. 2 i 3 ustawy z dnia z u.dz.o., definiujących pojęcia działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Zdaniem organu z oceny zgromadzonych w sprawie dowodów wynika, że strona nie prowadziła działalności opozycyjnej w rozumieniu art. 2 u.dz.o. - wnioskodawca nie przestawił dowodów, które potwierdzałyby, że przez minimum 12 miesięcy prowadził, w zorganizowanych strukturach lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną działalność mającą na celu odzyskanie przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie politycznych praw człowieka w Polsce. Za taką działalność nie można uznać zakładania NSZZ "S." Rolników [...] w latach 1980-1981. Ponadto przejawy aktywności skarżącego podejmowane przeciw ówczesnej władzy, którymi było wzięcie udziału w kilku manifestacjach i protestach czy zaangażowaniu się w duszpasterstwo rolników trudno zinterpretować jako wystąpienia o charakterze wolnościowym, które miały na celu odzyskanie przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka. Zdaniem organu wskazane przez stronę okoliczności nie mogą więc świadczyć o tym, że był osobą represjonowaną w myśl art. 3 u.dz.o.

Wobec tego organ nie znalazł podstaw do przyznania stronie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

S. J. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie zgadzając się ze stanowiskiem organu. Skarżący stwierdził, że przedstawił szereg dowodów potwierdzających spełnienie przesłanek pozytywnych wskazanych w art. 2 i 3 u.dz.o. Dowody te (np. organizacja struktur NSZZ "S." Rolników [...] w gminie R. w latach 1980-1981, udział w protestach, manifestacjach) zostały przez organ ocenione niepoprawnie, błędnie, wbrew wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego. Wielu dowodów organ w ogóle nie wziął pod uwagę, całkowicie pomijając je przy wydaniu decyzji, np. nie zwrócił się do Domu Zakonnego [...]. Skarżący podkreślił, że był represjonowany z powodów politycznych, a także że został pobity przez funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej na proteście w Składnicy Maszyn w K., co wykazał zeznaniami świadków, których organ nie wziął pod uwagę.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 14 lutego 2024 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 151 i art. 150 K.p.a. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Motywując rozstrzygnięcie wskazano, że organ nie znalazł podstaw do potwierdzenia spełnienia przez stronę przesłanek z wskazanych w ustawie o działaczach opozycji antykomunistycznej.

Szef Urzędu uznał, że informacje zawarte we wniosku i oświadczeniach świadków, jak również materiały uzyskane w trakcie wznowionego postępowania, nie potwierdzają statusu strony jako działacza opozycji antykomunistycznej. Świadkowie opisują jedynie działalność strony w okresie legalnie działających związków zawodowych, co nie spełnia wymogów ustawy. Kwerendy IPN nie wykazały dowodów na działalność strony w ramach struktur opozycyjnych przez wymagane przez art. 2 u.dz.o. 12 miesięcy. Zebrany materiał dowodowy nie potwierdza także, że strona podlegała represjom lub doznała istotnego uszczerbku na zdrowiu na skutek prowadzonej działalności antykomunistycznej.

Zdaniem organu podnoszone przez stronę okoliczności prowadzonej działalności wobec całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie dają podstaw do uchylenia decyzji własnej i potwierdzenia stronie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Odnosząc się kwestii zwrócenia się przez Urząd do Domu Zakonnego [...] organ wskazał, iż okoliczności aktywnej działalności strony w duszpasterstwie nie leżą w zakresie działalności badanej w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy o działaczach opozycji antykomunistyczny, ponieważ działalność religijna była legalna.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza również, aby wnioskodawca podlegał represjom, o którym mowa w art. 3 u.dz.o. Organ wskazał, że w materiale dowodowym nie ma potwierdzenia, że strona brała udział w wystąpieniu wolnościowym i w związku z tym doznała rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni. Dodatkowo fakt, że strona nie przedstawiła dokumentacji medycznej wytworzonej bezpośrednio po deklarowanym udziale w manifestacji może jedynie świadczyć, że wnioskodawca nie podejmował żadnego leczenia, co może prowadzić do przekonania o braku istotnych, uciążliwych dolegliwości. Natomiast do oświadczeń świadków co do odniesionego przez stronę uszczerbku w tym zakresie podchodzić należy z pewną dozą ostrożności.

Reasumując organ stwierdził, że w sprawie na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie da się wywieść, że strona prowadziła działalność określoną w art. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej lub podlegała którejkolwiek z represji ujętych w art. 3 tej ustawy, wobec czego utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 15 grudnia 2023 r.

Następnie S. J. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na opisana wyżej decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 14 lutego 2024 r.

Skarżący zarzucił naruszenie art. 2 i 3 u.dz.o. poprzez błędne uznanie, że nie prowadził w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, przez okres co najmniej 12 miesięcy, zagrożonej odpowiedzialnością karną działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, jak i błędne uznanie, że nie był represjonowany z powodów politycznych, odniósł uszczerbek na zdrowiu na skutek udziału w protestach. Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów postępowania art. 7, 8, 77 § 1, 78 § 1, 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, co miało wpływ na treść orzeczenia, a polegające na odmowie przyzania skarżącemu statusu działacza opozycji/ osoby represjonowanej.

Zdaniem skarżącego organ błędnie ocenił powołane przez niego we wniosku o wznowienie okoliczności i nieprawidłowo uznał, że skarżący nie spełnia przesłanek o których mowa w art. 2 i 3 u.dz.o. Przede wszystkim organ nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego, w tym dowodu z zeznań świadka E. P., jak i zlekceważył dowody z zeznań pozostałych świadków powołanych przez skarżącego. Działalność skarżącego w latach 1982 - 1989 jest udowodniona choćby oświadczeniami pozostałych świadków, którzy mają nadany status działaczy opozycji antykomunistycznej, oraz zeznaniami samego skarżącego. Podejmowane przez skarżącego działania opozycyjne miały charakter polityczny, były długotrwałe oraz nieustępliwe. Swoim postępowaniem i działaniami skarżący ewidentnie przyczynił się do wzmocnienia działań prowadzonych na rzecz odzyskania niepodległości i suwerenności Polski. Bez wątpienia skarżący w okresie wskazanym w ustawie, łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadził, w ramach struktur zorganizowanych i we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości. Skarżący uczestniczył w licznych protestach, manifestacjach, tajnych spotkaniach, co zostało jego zdaniem udokumentowane i wskazuje na spełnienie przez niego przesłanek ustawowych.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje

Na wstępie należy wyjaśnić, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sąd administracyjny ma obowiązek badania zaskarżonych aktów wyłącznie w zakresie ich legalności, a więc z punktu widzenia ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie w wyniku przeprowadzonej kontroli legalności, Sąd stwierdził naruszenie prawa, które uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Sąd uwzględnił zatem skargę, jednakże nie z przyczyn w niej podniesionych.

Zauważyć należy, że kontrolowane decyzje wydane zostały w trybie wznowienia postępowania, którego procedurę regulują przepisy zawarte w Rozdziale 12 Działu II K.p.a. Przepisy te wyodrębniają w sposób wyraźny etapy postępowania wznowieniowego i rodzaj podejmowanych na określonym etapie rozstrzygnięć. W toku tego postępowania, na każdym następującym kolejno po sobie etapie procedury wznowieniowej, organ ustala i rozważa właściwe dla danego etapu okoliczności sprawy oraz stosuje odpowiednie podstawy prawne określonych rozstrzygnięć. Przed zamknięciem danego etapu postępowania lub dokonaniem związanych z nim ocen i powstaniem jego skutków procesowych, organ nie rozważa okoliczności istotnych dla kolejnego etapu postępowania (zob. wyrok NSA z 11 maja 2010 r., sygn. II OSK 768/09, CBOSA).

W warunkach niniejszej sprawy Szef Urzędu po dokonaniu oceny dopuszczalności wznowienia postępowania, zakończonego decyzją ostateczną z dnia 14 czerwca 2023 r. nr [...], postanowieniem z dnia 19 września 2023 r. wznowił postępowanie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., kończąc tym samym pierwszy etap postępowania wznowieniowego.

Zgodnie z art. 149 § 2 K.p.a. postanowienie o wznowieniu stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W świetle tego przepisu, na kolejnym etapie postępowania organ bada, czy podstawa wznowienia w rzeczywistości istnieje, a następnie w przypadku ustalenia jej istnienia przechodzi do następnego etapu tego postępowania - rozstrzygnięcia istoty sprawy. Jeśli w sprawie nie istnieje przyczyna wznowienia, to organ, stosownie do art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., wydaje decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Z kolei stwierdzenie istnienia podstawy wznowienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy, zakończonej decyzją ostateczną. Dopiero też na tym etapie organ dokonuje oceny okoliczności stanowiących negatywne przesłanki uchylenia decyzji ostatecznej, w tym w zakresie objętym art. 146 § 2 K.p.a. – w myśl tego przepisu nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Stwierdzenie na tym etapie istnienia przesłanki negatywnej oznacza konieczność wydania rozstrzygnięcia z art. 151 § 2 K.p.a. – stosownie bowiem do tego przepisu w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 K.p.a., organ stwierdza wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazuje okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Jeżeli natomiast nie stwierdzono istnienia przesłanek negatywnych organ wydaje decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., tj. uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

W rozpoznawanej sprawie Szef Urzędu odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia 14 czerwca 2023 r. i powołał się na podstawę z art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. Tymczasem z uzasadnienia decyzji wynika, że w postępowaniu wznowieniowym organ ustalił, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe dowody i nowe okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (m.in. zeznania świadka E. P.). W następstwie tego ustalenia organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy, tj. w zakresie weryfikacji statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Organ dokonał oceny okoliczności i dowodów wskazanych przez skarżącego i doszedł do wniosku, że strona nie spełnia przesłanek wskazanych w art. 2 i 3 u.dz.o.

Wobec powyższego zachodzi sprzeczność pomiędzy uzasadnieniem decyzji a wydany rosztrzygnięciem i podstawą prawną zastosowaną przez organ. Odmowa uchylenia decyzji dotychczasowej w trybie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. jest wyłącznie rezultatem stwierdzenia przez właściwy organ administracji publicznej braku podstawy wznowieniowej, która stanowiła przyczynę wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. W takiej sytuacji nie dochodzi do rozstrzygania o istocie sprawy załatwionej decyzją dotychczasową (zob. wyr. NSA z 13.6.2008 r., I OSK 967/07, CBOSA). Inaczej mówiąc rozstrzygnięcie oparte o art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. może zapaść w sytuacji, w której organ ustali, że w sprawie nie występuje podstawa wznowienia postępowania. W takiej sytuacji organ nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej.

Tymczasem, jak wynika z uzasadnień decyzji Szefa Urzędu organ uznał, że zachodzi podstawa wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe dowody i nowe okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Następnie organ ocenił te nowe dowody i nowe okoliczności, uznając że nadal na ich podstawie nie da się wywieść, aby w przypadku skarżącego spełnione zostały przesłanki z art. 2 i 3 u.dz.o. Organ przeprowadził więc postępowanie merytoryczne co — jak wyżej wskazano — jest niedopuszczalne w sytuacji zastosowania art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a.

Organ administracji publicznej rozpoznający sprawę po wznowieniu postępowania musi badać nie tylko, czy istniały przyczyny wznowienia podane w art. 145 § 1 K.p.a., lecz także czy na przeszkodzie ewentualnemu rozstrzygnięciu sprawy co do istoty nie stoją okoliczności, o których mowa w art. 146 K.p.a. Artykuł ten zawiera dwie przesłanki negatywne (zawarte w § 1 i 2), uniemożliwiające dopuszczalność uchylenia decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania. Zgodnie bowiem z tym przepisem uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a-145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat (§ 1.). Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (§ 2). Wystąpienie tych przesłanek nie ogranicza dopuszczalności wznowienia postępowania. Ogranicza natomiast możliwość organu rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu sprawy co do istoty. Ustawodawca przewiduje w takiej sytuacji wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 151 § 2 K.p.a. który wskazuje, że w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

Z powyższych przyczyn Sąd uznał, że koniecznym jest uchylenie zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu, bowiem treść rozstrzygnięcia ("odmawiam uchylenia decyzji własnej z dnia 14 czerwca 2023 r. nr [...]") i podstawa prawna (art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a.) nie odpowiada uzasadnieniu decyzji, z którego wyraźnie wynika, że organ uznał zaistnienie przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i prowadził merytoryczne postępowanie w tym zakresie, oceniając nowe dowody i okoliczności na jakie powoływał się skarżący. Doszło więc do naruszenia przepisów postępowania tj. art. 151 § 1 pkt 1 i § 2 w zw. z art. 146 § 2 i art. 107 § 1 i 3 K.p.a. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu z dnia 14 lutego 2024 r.

Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie miał na uwadze wskazania zawarte w niniejszym wyroku, w szczególności co do tego, iż nie może zachodzić sprzeczność pomiędzy zastosowaną przez organ podstawą prawną a uzasadnieniem decyzji, w którym organ wyjaśnia stronie motywy swojego działania.

O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na zasądzone na rzecz skarżącego koszty składa się wpis od skargi w wysokości 200 zł.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczony, w składzie trzech sędziów, stosownie do art. 119-120 P.p.s.a.