Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 746/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: zał. 3 lp. 6.3.14, lp. 5.11, lp. 5.6, lp. 5.8, lp. 5.9, lp. 5.10
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Zapała po rozpoznaniu w dniu 16 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. T. Sp. z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 433/20 w sprawie ze skargi A. T. Sp. z o.o. w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżoną decyzję, 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz A. T. Sp. z o.o. w S. 3835 (trzy tysiące osiemset trzydzieści pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 433/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę A. T. Spółki z o.o. w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z dnia [...] marca 2020 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, utrzymał w mocy decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2019 r. o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 9.750 zł za:

- niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku, skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas do 1 godziny; skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin; za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin;

- skrócenie regularnego okresu odpoczynku tygodniowego, jeżeli jego skrócenie nie jest dozwolone: o czas do 3 godzin; o czas powyżej 3 godzin do 9 godzin;

- skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku tygodniowego: o czas do 2 godzin; o czas powyżej 2 godzin do 4 godzin; o czas powyżej 4 godzin;

- przekroczenie 6 kolejnych okresów 24-godzinnych od uprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku: o czas do mniej niż 3 godzin; o czas od 3 godzin do mniej niż 12 godzin; o czas od 12 godzin;

- niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi;

- niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy - za każdy dzień;

- nieumieszczenie na wykresówce lub wydruku wymaganych wpisów lub umieszczenie na wykresówce lub wydruku nieczytelnych wpisów ręcznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga skarżącej nie zasługiwała na uwzględnienie.

W kontekście zarzutów skargi, badając legalność działań podejmowanych w niniejszej sprawie przez organy w toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, Sąd I instancji stwierdził, że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i organy nie dopuściły się naruszenia przepisów regulujących ich działania w tym postępowaniu. Natomiast ocena przeprowadzona na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym.

Sąd I instancji przyznał rację organowi odwoławczemu, który wskazał, że organy szczegółowo opisały w oparciu o jakie dowody stwierdziły naruszenia, tj. dane cyfrowe z kart kierowców, dane cyfrowe z tachografów oraz zapisy z protokołu kontroli. Organy także wyjaśniły, iż w toku kontroli w przypadkach stwierdzonych naruszeń nie okazano żadnego dokumentu mogącego uzasadnić odstąpienie od obowiązku przestrzegania norm prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw i odpoczynków. Organ do argumentacji skarżącej w tym zakresie odniósł się w zaskarżonej decyzji, opisując szczegółowo sporne naruszenia.

WSA zgodził się z organem odwoławczym także co faktu i oceny naruszenia lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2019.2140; dalej: "u.t.d.") w odniesieniu do ustalenia, że kierowca M. P. w dniu [...] kwietnia 2019 r. o godz. 10:45 (wykresówką za dni [...]kwietnia 2019 r.), pracując w pojeździe o nr rej. [...], zakończył używanie wykresówki w miejscowości K. przy stanie końcowym licznika 102622 km i wyjął wykresówkę z tachografu. Kierowca dokonał na tej wykresówce wpisów ręcznych celem obliczenia przebytej drogi: 102622 km - 102205 km = 417 km, co jest zgodne z wyrysem przebytej drogi zarejestrowanym przez tachograf na tej wykresówce. W dniu [...] kwietnia 2019 r. ww. kierowca w tym samym pojeździe, w miejscowości K., o godz. 13:15 włożył kolejną wykresówkę do tachografu, rozpoczynając jej używanie wpisał 102622 km jako stan początkowy przejechanych kilometrów i o godz. 13:10 dnia [...] kwietnia 2019 r. zakończył używanie tej wykresówki w miejscowości Y., wyjął ją z tachografu wpisując 103201 km, jako stan końcowy licznika przejechanych kilometrów. Jednocześnie dokonał wpisu ręcznego obliczenia przebytej drogi: 103201 km - 102622 km = 579 km. Z ustaleń tych, znajdujących potwierdzenie w aktach sprawy, wynika zatem, że zasadnie przyjęły organy, iż jak wynika z zapisów tachografu różnica przebytej drogi pomiędzy wpisem dokonanym przez kierowcę, a wyrysem zarejestrowanym przez tachograf wynosi 83 km. Powyższą niezgodność potwierdza również różne położenie pisaka dokonującego wyrysu drogi na wykresówkach za dni: [...].04.2019 r. Zasadnie przy tym wskazał organ, że Skarżąca nie wykazała, aby pojazd o nr rej. [...] w okresie od godziny 10:45 dnia [...] kwietnia 2019 r. do godziny 13:15 dnia [...] kwietnia 2019 r. podlegał wyłączaniu spod obowiązku rejestrowania przejazdu. Fakt poruszenia się pojazdu o nr rej. [...] w ww. okresie na dystansie 83 km jest bezsporny i został ustalony na podstawie różnicy przebytej drogi pomiędzy wpisem dokonanym przez kierowcę, a wyrysem zarejestrowanym przez tachograf. Powyższe przejawia się w różnicy wyrysu drogi na wykresówkach z dnia 14-15 kwietnia 2019 r. oraz z dnia 15-16 kwietnia 2019 r. Twierdzenia strony w zakresie przerwy w czasie pracy kierowcy celem odwiedzenia rodziny nie znajdują wystarczającego potwierdzenia w aktach sprawy samo zaś powoływanie się na oświadczenie kierowcy czy skarżącej, Sąd uznał za niewystarczające dla uznania, że ocena przywołanych przez organy dowodów w tym zakresie nosiła cechy dowolności.

Odnosząc się do ustaleń w zakresie przewidzianym w lp. 6.3.14 załącznika nr 3 do u.t.d. Sąd I instancji wskazał, że jego treść sankcjonuje nieumieszczenie na wykresówce lub wydruku wymaganych wpisów lub umieszczenie na wykresówce lub wydruku nieczytelnych wpisów ręcznych karą pieniężną w wysokości 50 zł za każdy brak wpisu nie więcej niż 500 zł za jedną wykresówkę lub jeden wydruk. Jako, że w okresie popełnienia naruszenia kierowca wykonywał przewozy drogowe zarówno na terytorium państw - stron UE, jak i na terytorium państw - stron Umowy AETR wskazać należy, że jak wynika z art. 10, art. 12 ust. 5 lit. (a), Umowy Europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz.U.2014.409), pracodawca i kierowcy zapewniają prawidłowe funkcjonowanie i właściwe użytkowanie, z jedne strony, przyrządu kontrolnego, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku gdy kierowca zobowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w przyrząd kontrolny zgodny z załącznikiem 1B. Każdy członek załogi wprowadza na swoją wykresówkę następujące informacje: na początku używania wykresówki - nazwisko i imię. Ponadto zgodnie z art. 32 ust. 1, art. 34 ust. 6 lit. a ww. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. Każdy kierowca pojazdu wyposażonego w analogowy tachograf nanosi na swoją wykresówkę następujące informacje: na początku używania wykresówki – swoje nazwisko i imię.

WSA wskazał, iż z akt sprawy i uzasadnienia decyzji organów wynika, iż okazane w toku kontroli 32 wykresówki kierowcy M. P. - nie zawierały wymaganego wpisu w postaci imienia kierowcy.

Z uwagi na powyższe WSA uznał, że organy prawidłowo zatem zastosowały w rozpoznawanej sprawie lp. 6.3.14 załącznika nr 3 do u.t.d. z uwzględnieniem ww. norm prawnych (przewozy drogowe zarówno na terytorium państw - stron UE, jak i na terytorium państw - stron Umowy AETR).

Odnosząc się z kolei do prawidłowości zastosowania w rozpoznawanej sprawie lp. 5.6, 5.8., 5.9. i lp. 5.10 załącznika nr 3 do u.t.d. Sąd I instancji uznał również stanowisko organów w tym zakresie za zasadne.

Skarżąca skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji, zarzucając mu:

I) na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 j.t. ze zm., dalej: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) przepisu zawartego w zał. nr 3 - l.p. 6.3.14 - ustawy o transporcie drogowym, poprzez jego bezpodstawne zastosowanie, w konsekwencji czego organ nałożył karę pieniężną na przewoźnika w wysokości 1600 zł, w sytuacji gdy w oparciu akta sprawy nie budzi wątpliwości, że kierowcą opisującym wykresówkę był P. M.;

2) przepisu zawartego w zał. nr 3 - l.p. 6.2.1 - ustawy o transporcie drogowym, poprzez jego bezpodstawne zastosowanie, w konsekwencji czego organ nałożył karę pieniężną na przewoźnika w wysokości 5000 zł, w sytuacji, gdy w oparciu o materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, nie budzi wątpliwości fakt, że nie miała miejsce ingerencja w urządzenie;

3) przepisu zawartego w zał. nr 3 - l.p. 5.11, 5.6, 5.8, 5.9, 5.10 - ustawy o transporcie drogowym, poprzez błędne zastosowanie mechanizmu sumowania kar, co w konsekwencji skutkowało niewłaściwym naliczeniem kar.

II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej przejawiającą się w nieuchyleniu przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji, w sytuacji oczywistego naruszenia przez organy administracji publicznej przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 i 80 k.p.a., polegającego na błędnym ustaleniu, że:

- wystąpiło ingerencja w urządzenie rejestrujące, a także, że

- nie jest możliwa identyfikacja kierowcy o nazwisku "M.".

Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasadzenie kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżąca kasacyjnie przedstawiła argumenty na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną GITD wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, przy czym nie wszystkie zarzuty zasługują na uznanie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.

Dokonując oceny objętego skargą kasacyjną wyroku w ramach wyznaczonych podniesionymi w petitum skargi kasacyjnej zarzutami, odnieść się należy w pierwszej kolejności do zarzutu z punktu II tejże skargi kasacyjnej, a więc zarzuty opartego na podstawie, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Odnosząc się zatem do zarzutu wskazanego w pkt II.1. petitum skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności stwierdził, że w myśl zasady prawdy obiektywnej, ustanowionej w art. 7 k.p.a. i doprecyzowanej w art. 77 § 1 k.p.a., na organach administracji publicznej spoczywa obowiązek podejmowania, z urzędu lub na wniosek stron, wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, jak i obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Art. 80 k.p.a. wprowadza zaś zasadę swobodnej oceny dowodów. Z powołanej wyżej zasady prawdy obiektywnej wywieść należy, że podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy wymaga w pierwszym rzędzie rozważenia, jakie fakty mają w sprawie znaczenie. O tym decydują zaś normy prawa materialnego.

Skarżąca kasacyjnie, formułując zarzut opisany w pkt II.1. petitum skargi kasacyjnej, w istocie zmierzała do zakwestionowania stanu faktycznego przyjętego w sprawie.

Zdaniem NSA, w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych wyżej przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gdyż organ dokonał prawidłowych i wystarczających ustaleń faktycznych do zastosowania przepisów prawa materialnego w celu rozstrzygnięcia sprawy. Wbrew temu, co zarzuca skarżąca kasacyjnie, organ w zaskarżonej decyzji nie twierdził, iż wystąpiła ingerencja w urządzenie rejestrujące, a także, że nie jest możliwa identyfikacja kierowcy o nazwisku "M.".

Sąd I instancji nie naruszył także art. 3 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W przedmiotowej sprawie WSA dokonał kontroli działalności administracji publicznej oraz zastosował środek określony w ustawie. Przepis ten natomiast mógłby zostać naruszony jedynie w sytuacji, w której sąd administracyjny nie rozpoznałby w ogóle skargi lub dokonał jej oceny według innych kryteriów niż kryterium legalności (por. wyrok NSA z 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1314/13). Ze sformułowanych zarzutów nie wynika, aby tego rodzaju uchybienia kasator podnosił. Skarżąca bowiem twierdziła, że nastąpiło nienależyte wykonanie obowiązku kontroli. Dlatego nieuzasadnione było powoływanie się na te przepisy.

Podkreślenia wymaga również, że w postępowaniu kasacyjnym, stosownie do art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzut naruszenia przepisów postępowania może być skuteczną podstawą kasacyjną wyłącznie wówczas, jeżeli uchybienie przepisom proceduralnym mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego w tej sprawie nie wykazano.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że - wbrew zarzutom skargi kasacyjnej - Sąd I instancji nie miał podstaw, by stwierdzić, że organy naruszyły wskazane przepisy postępowania i to w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazać trzeba, że nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skarżącej dotyczący wymierzenia kary za naruszenie, o którym mowa w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., czyli z tytułu niewłaściwej obsługi lub odłączenia sprawnego technicznie tachografu, skutkującego nierejestrowaniem na wykresówce lub karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Kara ta została wymierzona w związku faktem, że analiza okazanych podczas kontroli zapisów aktywności kierowców wykazała, iż miała miejsce niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.

W zakresie naruszenia niewłaściwej obsługi lub odłączenia homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, prawidłowo Sąd I instancji wskazał, iż spółka nie wykazała w żaden sposób, aby pojazd o nr rej. [...] w okresie od godziny 10:45 dnia [...] kwietnia 2019 r. do godziny 13:15 dnia [...] kwietnia 2019 r. podlegał wyłączaniu spod obowiązku rejestrowania przejazdu. Fakt poruszenia się pojazdu o nr rej. [...] w ww. okresie na dystansie 83 km jest bezsporny i został ustalony na podstawie różnicy przebytej drogi pomiędzy wpisem dokonanym przez kierowcę, a wyrysem zarejestrowanym przez tachograf. Powyższe przejawia się w różnicy wyrysu drogi na wykresówkach z dnia 14-15 kwietnia 2019 r. oraz z dnia 15-16 kwietnia 2019 r.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ odwoławczy dokonał również prawidłowej kwalifikacji stwierdzonych naruszeń z lp. 6.3.14 załącznika nr 3 do u.t.d., polegających na nieumieszczeniu na wykresówce lub wydruku wymaganych wpisów lub umieszczenie na wykresówce lub wydruku nieczytelnych wpisów ręcznych. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci wykresówek kierowcy M. P. zostało ustalone, iż na wszystkich okazanych wykresówkach ww. kierowcy za kontrolowany okres, tj. [...] marca 2019 r. - [...] maja 2019 r., brak jest wymaganego wpisu w postaci imienia kierowcy - łącznie 32 sztuki. Kara pieniężna z tego tytułu została na skarżącą nałożona zgodnie z postawą materialną jej odpowiedzialności administracyjnej.

Odnosząc się zaś do zawartego w punkcie I.3 petitum skargi kasacyjnej zarzutu obrazy prawa materialnego, należy wskazać, że skarżąca kasacyjnie spółka stoi na stanowisku, że w przypadku stwierdzenia jednego naruszenia opisanego w lp. 5.11, 5.6, 5.8., 5.9. i lp. 5.10 załącznika nr 3 do u.t.d., "które ustawodawca umieścił w punktach odpowiadających normie przekroczenia i określił karę, w sposób sztywny określając sankcje za opisane w nich czyny, które podlegają jednorazowej karze a nie sumie kar, osobno wymierzanych za poszczególne przedziały czasowe tego samego naruszenia. Tymczasem w każdym przypadku, organy potraktowały ustalone naruszenie, jako dwie lub trzy, sumując kary w stosunku do jednego naruszenia".

Należy zauważyć, że zgodnie z lp. 5.6 niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku - jest sankcjonowane karą w wysokości - 1) skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas do 1 godziny 100 zł, 2) skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin 200 zł, 3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin 350 zł. Zgodnie z lp. 5.8. - skrócenie regularnego okresu odpoczynku tygodniowego, jeżeli jego skrócenie nie jest dozwolone: jest sankcjonowane karą w wysokości -1) o czas do 3 godzin 150 zł, 2) o czas powyżej 3 godzin do 9 godzin 300 zł, 3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 9 godzin 400 zł. Zgodnie z lp. 5.9 - skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku tygodniowego: jest sankcjonowane karą w wysokości - 1) o czas do 2 godzin 200 zł, 2) o czas powyżej 2 godzin do 4 godzin 350 zł, 3) o czas powyżej 4 godzin 450 zł. Zgodnie z lp. 5.10. - przekroczenie 6 kolejnych okresów 24-godzinnych od uprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku - jest sankcjonowane karą w wysokości - 1) o czas do mniej niż 3 godzin 350 zł, 2) o czas od 3 godzin do mniej niż 12 godzin 450 zł, 3) o czas od 12 godzin 550 zł.

Wprowadzona ustawą z 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 1481) nowelizacja u.t.d., obowiązująca od 3 września 2018 r. zmieniła zasadniczo treść załącznika nr 3 m.in. w zakresie dotyczącym kwestionowanych przepisów. Wskazać należy, że ustawodawca, konstruując w znowelizowanej ustawie normy dotyczące kar za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, użył zwrotów: "o czas do mniej", "o czas powyżej", "o czas od 3 godzin do mniej niż 12 godzin". Jest więc jasne, że od tak określonych norm czasowych uzależniona została wysokość kary.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, brzmienie przytoczonych przepisów nie pozwala na zaakceptowanie tezy, że przewidziane w poszczególnych punktach kary za to samo naruszenie podlegają sumowaniu. Wykładnia spornych przepisów nie uzasadnia twierdzenia o prawie do sumowania kar za poszczególne naruszenia, dotyczące wymaganego okresu odpoczynku kierowców.

Wskazania również wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie uznaje się, iż użyty w tym kontekście zwrot "powyżej" zawiera odniesienie do zdarzenia trwającego w okresie pewnego czasu, które rozpoczęło się od momentu jego zaistnienia, a więc już z chwilą przekroczenia wartości normatywnej dopuszczalnego maksymalnego czasu pracy (zob. wyroki NSA: z dnia 26 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 1738/21; z dnia 26 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 1863/21; z dnia 24 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 1753/21; z dnia 23 września 2021 r., sygn. akt II GSK 604/21).

W każdym przypadku przekroczenia ustawowych progów poszczególnych naruszeń, znajduje zastosowanie kolejna i przy tym każdorazowo wyższa sankcja administracyjna, co odpowiada ogólnym wymogom prewencji i jest zgodne z wymogami realizacji celu ustawy za pomocą proporcjonalnego środka oddziaływania. Kumulowania kar za naruszenia rozciągnięte w czasie i prowadzące do przekroczenia następnego progu normatywnego - bądź jeszcze kolejnych - uznać należy za wyjątek od tej reguły. Dopuszczalność więc kumulowania (sumowania) kar przewidzianych za przekroczenie norm mieszczących się w niższych przedziałach normatywnych, z karami za przekroczenie kolejnych przedziałów, nie jest wykluczona, o ile wynika to wprost z regulacji ustawowej, co w spornym przypadku nie miało miejsca (zob. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2022 r., sygn. akt II GSK 1137/20).

Mając powyższe na uwadze należy zatem uznać, że zasadny jest zarzut podniesiony w pkt I.3 petitum skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia opisanego w lp. 5.6, 5.8., 5.9. i lp. 5.10 załącznika nr 3 do u.t.d.

Natomiast za nieskuteczny należało uznać zarzut w przedmiocie naruszenia z lp. 5.11 załącznika nr 3. Przepis ten nie był podstawą prawną decyzji objętej skargą i Sąd I instancji nie poddał go interpretacji, nie wynika też z argumentacji uzasadnienia zaskarżonego wyroku, aby przepis ten miał znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

W związku z tym uznając, że całość sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, gdyż zarzuty procesowe, jak i zarzuty naruszenia prawa materialnego z pkt. I.1 i I.2 petitum skargi kasacyjnej okazały się nieskuteczne, na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylono zaskarżony wyrok, rozpoznano skargę i w konsekwencji uchylono także zaskarżoną decyzję GITD, orzekając w tym względzie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz lp. 5.6, 5.8., 5.9. i lp. 5.10 załącznika nr 3 do u.t.d.

Zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy decyzję organu I instancji sformułowaną jako wymierzającą jedną karę pieniężną w określonej wysokości, co spowodowało, że konieczne było uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, mimo, że część zarzutów skargi kasacyjnej była niezasadna.

Główny Inspektor Transportu Drogowego ponownie rozpatrując sprawę uwzględni przedstawione powyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok, a następnie rozpoznał skargę, uznając że podlega ona uwzględnieniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 oraz art. 200 p.p.s.a.