Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1799/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33; art. 34 par 1;  art. 15 par 1; art. 26 par 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Dariusz Czarkowski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 września 2020 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej także: "Skarżąca", "Zobowiązana" lub "Spółka") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] lipca 2018 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] z [...] maja 2018 r. oddalające zarzuty wniesione w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec majątku Skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] października 2016 r.

Kontrolowane rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...] wszczął wobec majątku [...] Sp. z o. o. postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionego przez Zarząd Województwa [...] (dalej także: "Wierzyciel") tytułu wykonawczego nr [...] z [...] października 2016r. nr [...], obejmującego należność z tytułu opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty parkingowej w kwocie [...] zł.

W celu wyegzekwowania należności objętej wskazanym tytułem wykonawczym, organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...] listopada 2016 r. nr [...] dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. Zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone Spółce [...] grudnia 2016 r., natomiast Bank otrzymał je 6 grudnia 2016 r.

Pismem z [...] stycznia 2017 r., nadanym tego samego dnia, [...] Sp. z o. o. wniosła na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 3, 4, 6, 7 i 9 u.p.e.a. zarzuty w sprawie prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] października 2016 r. postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z [...] marca 2017 r. Wierzyciel uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione.

Na skutek złożonego Spółkę zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G., działając jako organ II instancji, postanowieniem z [...] września 2017 r. uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Zarząd Dróg Wojewódzkich w G., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z [...] października 2017 r. uznał wniesione przez Stronę na podstawie art. 33 § 1 pkt. 1, 3, 4, 6, 7 i 9 u.p.e.a. zarzuty za nieuzasadnione.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia Zobowiązanej, postanowieniem z [...] kwietnia 2018r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. utrzymało w mocy postanowienie Zarządu Dróg Wojewódzkich w G. z [...] października 2017 r.

Następnie postanowieniem z [...] maja 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...], po rozpatrzeniu zarzutów wniesionych przez Spółkę pismem z [...] stycznia 2017 r., oddalił je jako niezasadne.

Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem, Spółka wniosła na nie zażalenie.

Po rozpoznaniu sprawy, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., zaskarżonym obecnie postanowieniem z [...] lipca 2018 r. nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] z [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów wniesionych do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] października 2016 r.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. Spółka zarzuciła naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. poprzez niezasadne utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji uznającego za niezasadne zarzuty: prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez niewłaściwy organ egzekucyjny, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, błędu co do osoby zobowiązanego oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia, braku podstawy prawnej egzekucji;

- art. 33 § 1 u.p.e.a., poprzez jego błędną wykładnię i błędne ograniczenie zakresu stosowania prowadzące do uznania braku przesłanek do wystąpienia w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) - dalej: p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Ustalenia faktyczne i prawne dokonane przez organ są prawidłowe i podzielane przez sąd orzekający w sprawie.

Sąd rozpoznając sprawę stwierdza, że w sprawie wyrażona ocena prawna została zastosowana przez Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., a wcześniej Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. jest prawidłowa.

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. ze zm.) – dalej także: u.p.e.a., zobowiązanemu, a więc podmiotowi, przeciwko któremu skierowana jest egzekucja administracyjna, przysługuje środek zaskarżenia w postaci zarzutów. Podstawą zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być tylko konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione enumeratywnie w art. 33 § 1 u.p.e.a., a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej. Zgodnie z dyspozycją art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 tejże ustawy, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W myśl art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Zgodnie natomiast z art. 16 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 144 K.p.a., za ostateczne należy uznać takie postanowienie, od którego nie służy odwołanie (zażalenie) w administracyjnym toku instancji.

W niniejszej sprawie Zarząd Dróg Wojewódzkich w G. postanowieniem z [...] marca 2017 r. nr [...] uznał zarzuty wniesione przez Zobowiązaną za nieuzasadnione. Wierzyciel jednocześnie pouczył Skarżącą o przysługującym jej uprawnieniu do wniesienia zażalenia. Zobowiązana skorzystała z przysługującego jej prawa i złożyła na nie stosowne zażalenie. W wyniku jego rozstrzygnięcia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G., działając jako organ II instancji, postanowieniem z [...] września 2017r. nr [...] uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Następnie Zarząd Dróg Wojewódzkich w G., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wydał [...] października 2017 r. postanowienie nr [...] w sprawie uznania wniesionych przez Zobowiązaną zarzutów za nieuzasadnione. Rozstrzygniecie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z [...] kwietnia 2018r. nr [...]. W tej sytuacji Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...], jako organ egzekucyjny, postanowieniem z [...] maja 2018 r. nr [...] w pełni zasadnie oddalił jako nieuzasadnione, zgłoszone przez Zobowiązaną pismem z [...] stycznia 2017 r. zarzuty w sprawie prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] października 2016r. nr [...] postępowania egzekucyjnego w postaci:

- przedawnienia, wygaśnięcia albo nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.)

- błędu co do osoby zobowiązanej (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.)

- braku uprzedniego doręczenia Zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 (art. 22 § 1 pkt 7 u.p.e.a.)

- określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 (art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a.)

W tym miejscu wskazać należy, iż unormowanie zawarte w art. 34 § 1 u.p.e.a, nie daje organowi egzekucyjnemu - w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. - organowi egzekucyjnemu, ani organowi sprawującemu nadzór nad egzekucją, prawa do ingerowania w treść stanowiska Wierzyciela. Dlatego też zarówno Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...], jak i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. nie byli uprawnieni do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 3, 4

i 7 u.p.e.a oraz badania stanowiska Wierzyciela w tym zakresie. Jak wskazał Wierzyciel w swoim stanowisku, w sprawie będącej przedmiotem rozpatrzenia egzekwowany obowiązek to opłata za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21.03,1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 poz. 1440 ze zm.) korzystający z dróg publicznych są zobowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania. Za nieuiszczenie opłaty za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania pobierana jest opłata dodatkowa (art. 13 ust. 1 ustawy). Rada gminy (rada miasta) określą wysokość opłaty dodatkowej oraz sposób jej pobierania. Wysokość opłaty dodatkowej nie może przekroczyć 50 zł (art. 13f ust. 2 ustawy).

Skoro w dniu [...] lipca 2015 r. pojazd marki [...] o numerze rej. [...] był zaparkowany, bez włożonego za przednią szybą biletu stanowiącego dowód wniesienia opłaty, na miejscu nr [...], wyznaczonym do parkowania w strefie płatnego parkowania, utworzonej w pasie drogowym drogi nr [...] (ul. R.) w miejscowości [...], powstał obowiązek wynikający z art. 13 ust. 1 pkt. 1 ustawy o drogach publicznych. Powyższe oznacza, że zobowiązanie wskazane w tytule wykonawczym z [...] października 2016r. nr [...] istnieje. Nadto w przypadku opłat za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania w razie nieuiszczenia należności, obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej obciąża co do zasady właściciela pojazdu. Założenie to opiera się na domniemaniu, że właściciel pojazdu jest użytkownikiem dróg publicznych. Ponadto zakłada się, że jeżeli to nie właściciel był jego użytkownikiem w dniu powstania obowiązku, to wie, kto nim był i może udowodnić, że pojazd swój użyczył innej osobie (por. wyrok NSA z 21 listopada 2012 r., sygn akt II GSK 1730/11). Domniemanie, że właściciel pojazdu używał go w dniu powstania obowiązku może zostać obalone. Ciężar dowodu spoczywa jednak na właścicielu pojazdu. W niniejszej sprawie Wierzyciel zasadnie wystawił tytuł wykonawczy z [...] października 2016 r. nr [...] na Skarżącą jako właściciela pojazdu i skierował go do przymusowego ściągnięcia w drodze administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Jak wynika z wydruku z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców prowadzonej przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych w dniu [...] lipca 2015 r., tj. powstania zobowiązania, właścicielem pojazdu marki [...] o nr rej. [...] była właśnie Skarżąca. Nadto Strona w toku całego postępowania nie wskazała, kto tego dnia był użytkownikiem pojazdu. W tej sytuacji zarzuty Spółki dotyczące nieistnienia obowiązku oraz błędu co do osoby zobowiązanego są niezasadne.

Odnosząc się natomiast do podnoszonego w piśmie z 3 stycznia 2017 r. zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., tj. niedopuszczalności egzekucji administracyjnej i zastosowanego środka egzekucyjnego, Sąd stwierdza, że organy obu instancji prawidłowo uznały, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Przyczyny niedopuszczalności egzekucji, o których mowa w wyżej przytoczonej normie prawnej, mają charakter formalny, a nie merytoryczny o którym mowa w art. 33 § 1 pkt. 1 i 2 u.p.e.a. Warunkują ważność i prawidłowość postępowania w świetle obowiązującego prawa. Natomiast jej przesłanki mogą być zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe. Przesłanki podmiotowe odnoszą się do zobowiązanego lub organu egzekucyjnego, gdy przepisy prawa wyłączają prowadzenie egzekucji wobec zobowiązanego wskazanego w tytule wykonawczym, przykładowo z uwagi na wyłączenia, o których mowa w art. 14 u.p.e.a. Przesłanki przedmiotowe niedopuszczalności egzekucji odnoszą się natomiast do przedmiotu egzekucji i jej podstaw. W trybie art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Przed podjęciem egzekucji organ egzekucyjny zgodnie z przepisem art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie to obejmuje ustalenie, czy obowiązek oznaczony w tytule wykonawczym podlega egzekucji administracyjnej, czy tytuł wykonawczy wystawiony został przez uprawniony podmiot i sporządzono go prawidłowo oraz czy doręczone zostało upomnienie. Organ egzekucyjny postanawia o niedopuszczalności egzekucji, jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy nie podlega egzekucji administracyjnej, tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. lub zostanie wykazane, że nie uzyska się kwot przewyższających wydatki egzekucyjne. W niniejszej sprawie egzekwowany obowiązek to opłata dodatkowa za nieuiszczenie opłaty parkingowej (art. 13 § 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych), której wysokość została określona uchwałą Rady Miasta W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]. Obowiązek ten podlega egzekucji administracyjnej na podstawie art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tytuł wykonawczy został wystawiony przez uprawniony podmiot, tj. Zarząd Województwa [...] oraz spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wobec powyższego organ prawidłowo uznał egzekucję administracyjną za dopuszczalną i do niej przystąpił. Nadto Skarżąca nie wskazała na żadne okoliczności świadczące o tym, że nie może być podmiotem prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Spółka spełniała kryteria do uznania jej za zobowiązaną, która poddana jest jurysdykcji Rzeczypospolitej Polskiej, bo nie odnosi się do niej żaden z wyjątków przewidzianych art. 14 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Możliwe jest więc prowadzenie postępowania egzekucyjnego, także ze względów podmiotowych.

Z niedopuszczalnością zastosowanego środka egzekucyjnego mamy natomiast do czynienia wówczas, gdy nie został on przewidziany w ustawie, albo został wprawdzie przewidziany w ustawie, ale do egzekucji obowiązków innego rodzaju. W przedmiotowej sprawie zastosowany przez organ egzekucyjny środek, tj. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, został przewidziany w art. la pkt 12 lit a tiret 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i opisany w Dziale II, Rozdział 4, art. 80 - 88 u.p.e.a.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu Skarżącej, tj. braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej (art. 33 § 1 pkt. 7 u.p.e.a.) wskazać należy, że zgodnie z wiążącym stanowiskiem Wierzyciela zawartym w postanowieniu z [...] kwietnia 2018 r. upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. zostało wysłane do zobowiązanej Spółki [...] czerwca 2016r. na adres: C. [...],[...] W.. Przesyłka została dwukrotnie awizowana oraz przechowywany w placówce pocztowej przez okres 14 dni od dnia pozostawienia pierwszego zawiadomienia o miejscu przechowywania przesyłki. Oznacza ta, że upomnienie zostało skutecznie (w trybie art. 44 K.p.a.) doręczone 24 czerwca 2016 r.

Ustosunkowując się natomiast do zarzutu Strony dotyczącego naruszeniu art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a. poprzez prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ, wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 19 § 1 u.p.e.a. naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz zabezpieczenia takich należności w trybie i na zasadach określonych w Dziale IV, z zastrzeżeniem § 2 - 8. Natomiast w myśl art. 22 § 2 u.p.e.a. właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 2 - § 3a. W kontrolowanej sprawie właściwym miejscowo organem egzekucyjnym dla Skarżącej mającej swoją siedzibę w W. przy ul. C. [...], jest Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...].

Przedstawione okoliczności sprawiają, że kontrolowane rozstrzygnięcie jest prawidłowe pod względem faktycznym i prawnym. Formułowane zarzuty skargi należało uznać za bezzasadne.

Z tych przyczyn Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.