Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1883/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-01-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 13g ust. 1-3
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 64 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego W. D. kwotę 2858 (dwa tysiące osiemset pięćdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 1883/10

Uzasadnienie

Decyzja z [...] grudnia 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...], na podstawie art. 13g ust. 1 i ust. 2 oraz ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) – dalej jako u.d.p. – oraz lp. 6 pkt 9 lit. d), lit.e), lp. 9 pkt 15 lit. c) załącznika do tej ustawy, nałożył na W. D. wykonującego działalność gospodarczą pod nazwą W.P.U.H. "[...]" – D. W. kary pieniężne: za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę, o dopuszczalnych naciskach do 8t, dla podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego, przy odległości między osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3m i mniejszej niż 1,8m, o sumie nacisków osi powyżej 16,5t do 17,5t – 1740 zł; za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę, o dopuszczalnych naciskach do 8t, dla podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego, przy odległości między osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3m i mniejszej niż 1,8m, za każde rozpoczęte przekroczenie o 1t powyżej 17,5t dodatkowo – 12960 zł; za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej czteroosiowego pojazdu samochodowego z dwoma osiami kierowanymi, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w opony bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w opony bliźniacze, a maksymalny nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5t powyżej 37t do 42 t – 1440 zł; nakładając w sumie karę pieniężną w kwocie 16140 zł.

Decyzję wydano w następujących ustaleniach;

W dniu [...] września 2009 r. w miejscowości B. na drodze wojewódzkiej nr 306 przeprowadzono kontrolę przewozu wykonywanego przez W. D. pojazdem Mercedes-Benz nr rej. [...] o dopuszczalnej ładowności do 15300 kg, dopuszczalnej masie całkowitej do 32000 kg i dopuszczalnej masie bez ładunku do 16700 kg. Z kontroli sporządzono protokół pomiaru nacisków osi pojazdu na drogę, którego kierujący pojazdem M. K. odmówił podpisania oraz protokół kontroli podpisany bez zgłaszania uwag przez kierującego pojazdem. W wyniku kontroli stwierdzono naruszenia wskazane w decyzji. Jak wynika z protokółu kontroli kierujący pojazdem został poinformowany o zasadach wykonania pomiaru, okazano kierowcy wskazania przyrządu pomiarowego oraz legitymacje służbowe kontrolujących, świadectwo legalizacji przyrządów pomiarowych i protokół z dnia [...] kwietnia 2009 r. pomiaru pochyłości terenu na stanowisku ważenia sporządzony przez uprawnionego geodetę, ważny na dzień dokonania pomiarów. Kontrolowany okazał do kontroli wypis nr [...] z licencji nr [...] wydanej dla W.P.U.H. "[...]" – D. W. ważnej na dzień kontroli, zaświadczenie o spełnieniu przez kierowcę wymagań z art. 39e ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym wydane przez przedsiębiorcę W. D., dowód rejestracyjny pojazdu wydany dla W. D. oraz dokument WZ na przewożony ładunek wystawiony również przez przedsiębiorcę W. D. Kontrolę pojazdu wykonano przenośnymi wagami nieautomatycznymi elektronicznymi LP 600 do pomiarów statycznych. Kontrolowany nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Zawiadomieniem z dnia 10 września 2009 r. poinformowano W. D. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego oraz o przysługujących prawach z art. 10 § 2 k.p.a.

W tych ustaleniach wydano wymienioną na wstępie decyzje administracyjną, od której W. D. złożył odwołanie domagając się jej uchylenia wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Skarżący zarzucił decyzji rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego stwierdzając, że decyzja opiera się na domniemaniu określającym podmiot, któremu zarzucono naruszenia z podważeniem wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] września 2009 r. wydanym w sprawie [...]. W dalszej treści odwołania W. D. nie uzasadnił, jaki związek miał wymieniony wyrok ze sprawą lub jaki wpływ mógł na toczące się postępowanie administracyjne wywrzeć.

Skarżący stwierdzał, że kierowca nie został zapoznany z protokółem legalizacji stanowiska ważenia i z wynikami ważenia pojazdu, podważając jednocześnie prawidłowość przygotowania stanowiska ważenia do przeprowadzonej kontroli. Dowodem na nie zapoznanie kierowcy z protokółem i wynikami ważenia była, zdaniem skarżącego, odmowa podpisania protokółu przez kierowcę. Skarżący zarzucał sprzeczności w zapisach protokółu z ważenia pojazdu, gdzie raz podaje się, że transport odbywał się z zezwoleniem, a drugi raz, że przewoźnik nie posiadał zezwolenia. Zarzucono błędy w protokóle co do adresu przedsiębiorcy i nie wskazanie jego nr NIP oraz REGONU, co zdaniem skarżącego uzasadniało stwierdzenie, że nie ustalono strony postępowania.

Reasumując skarżący stwierdził wystąpienie istotnych wad w dokumentach kontroli oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i art. 8 k.p.a.) przez nie wyjaśnienie istotnych okoliczności dla podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Główny Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. wstrzymał natychmiastową wykonalność zaskarżonej decyzji do czasu wydania rozstrzygnięcia przez organ II instancji, a następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję w całości, w pkt 2 nałożył karę pieniężną w wysokości 14700 zł i w pkt 3 umorzył postępowanie w zakresie naruszenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów, z tytułu którego nałożono karę pieniężną w wysokości 1440 zł.

Omawiając stan faktyczny w oparciu o powoływane przepisy prawa materialnego organ odwoławczy uznał za zasadne nałożenie przez organ I instancji kar pieniężnych za przekroczenie nacisków osi pojazdu na drogę o dopuszczalnych naciskach do 8t, dla podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego, przy odległości między osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3m i mniejszej niż 1,8m, o sumie nacisków osi powyżej 16,5t do 17,5t – 1740 zł; za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę, o dopuszczalnych naciskach do 8t, dla podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego, przy odległości między osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3m i mniejszej niż 1,8m, za każde rozpoczęte przekroczenie o 1t powyżej 17,5t dodatkowo w sumie – 12960 zł. Dlatego za te naruszenia nałożono sumaryczną karę pieniężną w kwocie 14700 zł.

Jednakże organ odwoławczy zauważał, że z certyfikatu zatwierdzenia typu wag [...] wynika, iż wagami tymi nie powinno się mierzyć masy całkowitej pojazdu. Wagi tego typu zgodnie z instrukcją ważenia służą do określenia nacisków na osie pojazdu. W związku z tym należało umorzyć postępowanie w zakresie nałożenia przez organ I instancji kary pieniężnej za przekroczenie DMC badanego pojazdu. Dodatkowo organ administracji podkreślał, że wagi użyte do kontroli pojazdu posiadały ważne świadectwa legalizacyjne i chociaż świadectwa te zostały wydane na podstawie nieobowiązującego już rozporządzenia Ministra Gospodarki, to nie utraciły swojej ważności.

Organ odwoławczy, wskazując na przygotowanie stanowiska do ważenia pojazdów i zatwierdzony protokół z pochylenia terenu na tym stanowisku stwierdził, że zarzut skarżącego dotyczący wykonania pomiarów na tym stanowisku nie był zasadny.

Odmowa podpisania przez kierowcę protokółu z ważenia pojazdu nie uzasadniała stwierdzenia skarżącego o nieważności tego dokumentu i czynnościach w nim opisanych. Kierowca nie zgłosił uwag do czynności kontrolnych, wobec tego nie można przyjąć za uzasadnione twierdzenie skarżącego, iż kontrolujący przeprowadzili kontrole w sposób nieprawidłowy.

Błędne wskazanie miejscowości skarżącego "[...]" zamiast "[...]" nie stanowiło podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji, gdyż była to omyłka pisarska, a decyzja została skarżącemu prawidłowo doręczona. Podobnie nieprawidłowość w decyzji polegająca na stwierdzeniu, że transport odbywał się z zezwoleniem nie mogła skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji w świetle ustaleń dokonanych podczas kontroli.

Na decyzję W. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzeniem kosztów postępowania. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 13g ust. 1, art. 40c u.d.p. i lp. 6 pkt 9 lit. d) i e) stwierdzając, że pomiaru dokonano wagami nieprzystosowanymi do wykonania pomiarów. Jednocześnie zarzucono naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 8, 68 § 2 i 107 § 3 w zwi. z art. 140 k.p.a.) przez nie ustosunkowania się w decyzji do braku podpisu kierowcy w protokóle oraz nie ustosunkowania do zarzutu nieprawidłowego przygotowania stanowiska do kontroli pojazdu.

Zdaniem skarżącego brak podpisu kierowcy na protokóle ważenia pojazdu wskazuje na nieprawidłowości przeprowadzenia przez kontrolujących tych czynności. Stanowisko ważenia było pokryte asfaltem, a nie betonem, w związku z tym w ocenie skarżącego twierdzenia organu, że można było na nim przeprowadzić w sposób prawidłowy pomiary pojazdu było błędne. Asfalt jest materiałem miększym od betonu i podlega odkształceniom, co czyniło stanowisko ważenia nieprzydatnym do kontroli pojazdu.

W ocenie skarżącego nieprawidłowe było sumowanie wskazań wag przy pomiarach osi podwójnych, gdyż wagi typu [...] do pomiaru nacisku każdej osi z osobna i pomiarów tych nie można sumować.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna aczkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych.

Na wstępie należało się odnieść do zarzutu nieprawidłowego określenia przez organ administracji strony postępowania. Z tym zarzutem nie można się zgodzić. Jak wynika z ustaleń organu administracji kierowca do kontroli okazał wypis z licencji wydanej dla skarżącego, dowód rejestracyjny pojazdu wystawiony również na skarżącego, dokument WZ wystawiony też przez skarżącego oraz zaświadczenie wydane kierującemu pojazdem przez W. D. (skarżącego w sprawie). Już zatem z tych dokumentów wynika, że transport był wykonywany przez W. D. jego pojazdem i przez jego pracownika. To natomiast, że kierowca nie podpisał protokółu z ważenia pojazdu nie uchybia temu, iż złożył podpis bez zgłaszania uwag do kontroli na protokóle kontroli. Przy czym, co podkreślał organ administracji, kierujący pojazdem odmawiając podpisania protokółu z ważenia pojazdu nie zgłosił jakichkolwiek uwag do tej części kontroli. Stąd wywodzenie stwierdzenia, że dokumenty te nie potwierdzają wiarygodności kontroli i czynności wykonanych w toku kontroli przez inspektorów WITD, nie znajduje w ocenie Sądu w składzie orzekającym uzasadnienia.

Nieprawidłowość organu odwoławczego, skutkująca uchylenie zaskarżonej decyzji, wynika z naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji.

Cytowany przepis prawa formalnego zawiera zamknięty katalog rozstrzygnięć organu odwoławczego i dlatego nadanie mu treści innej niż wynikającej z powolanego przepisu stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyroki NSA z dnia 11 kwietnia 2008 r. w sprawie II GSK 29/08, z dnia 26 kwietnia 2006 r. w sprawie I OSK 1317/05). Organ odwoławczy w pierwszych dwóch punktach swojego rozstrzygnięcia (pkt 1 i pkt 2 decyzji) zachował się stosownie do zdanie pierwszego art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.- uchylił zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy. Jednakże w punkcie 3 przepis ten naruszył, orzekł bowiem o umorzeniu postępowania w pierwszej instancji w zakresie wskazanym w tej części rozstrzygnięcia. Uchylając natomiast w punkcie 1 decyzję organu I instancji w całości wyeliminował to rozstrzygnięcie także w całości z obrotu prawnego, a więc i w tej części, w której następnie w pkt 3 swojego rozstrzygnięcia umorzył postępowanie organu I instancji. Zatem brak było podstaw do umarzania postępowania organu I instancji w jakimś zakresie skoro jego decyzja, w związku z postanowieniem w pkt 1, została w całości uchylona. W punkcie 2 decyzji organ odwoławczy zasadnie, wobec uchylenia decyzji w całości, dokonał rozstrzygnięcia reformatoryjnego i w tym punkcie powinien sprecyzować za jakie naruszenia nałożył na skarżącego podaną karę pieniężną podając w uzasadnieniu decyzji dlaczego tylko za te naruszenia obciążył stronę.

Organ odwoławczy, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., może również dokonać wyłącznie rozstrzygnięcia procesowego umarzając postępowanie pierwszej instancji, lecz w takim przypadku powinien postępowanie to umorzyć w całości. Zasada ta wynika wprost ze zdania drugiego art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.: "bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji", w którym wyrażenie "bądź" jako alternatywa rozłączna determinuje sposób rozstrzygnięcia (por. wyroki NSA z dnia 7 maja 2008 r. w sprawie II GSK 102/08, z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie I OSK 1094/09, z dnia 28 stycznia 1982 r. w sprawie I SA 1273/82 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 czerwca 2008 r. w sprawie VII SA/Wa 528/08).

Skargę oparto zarówno na podstawie naruszenia prawa materialnego jak i naruszeniu przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem rozważyć należało zasadność zarzutów o charakterze procesowym, albowiem zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny tylko w stosunku do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. W związku z powyższym, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, Sąd orzekający w sprawie nie wypowiadał się w kwestii naruszenia prawa materialnego, bowiem przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ administracji publicznej dokona on powtórnie ustaleń materialnoprawnych.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c), art. 152 p.p.s.a., orzekła jak w sentencji wyroku postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.