Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 2289/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 145 § 1 pkt 2, art. 134 § 1, art. 135, art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 70 ust 5
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 196 ust. 2, art. 207 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2183
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 351/19 w sprawie ze skargi Z. D. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] grudnia 2018r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na studia doktoranckie 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Z. D. na rzecz Rektora Uniwersytetu [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 września 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 351/19 oddalił skargę Z.D. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na studia doktoranckie.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...] Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna ds. studiów doktoranckich Wydziału Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii (dalej: "Komisja Rekrutacyjna") orzekła o nieprzyjęciu Z.D. (dalej: "skarżąca" "strona") na stacjonarne studia doktoranckie na Wydziale Dziennikarstwa Informacji i Bibliologii Uniwersytetu [...].

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w postępowaniu kwalifikacyjnym kandydatka uzyskała 6,59 punktów, na które składały się: 3,59 pkt. ze średniej ocen z ukończonych studiów oraz 3 pkt. z rozmowy kwalifikacyjnej. Komisja wskazała również, że na studia doktoranckie na Wydziale Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii mogły zostać przyjęte osoby, które uzyskały co najmniej 10 punktów z rozmowy kwalifikacyjnej. Pod decyzją podpisali się wszyscy członkowie komisji, biorący udział w wydaniu rozstrzygnięcia.

Od powyższej decyzji Z.D. wniosła odwołanie.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] Rektor Uniwersytetu [...] działając na podstawie art. 196 ust. 4 i art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183 ze zm.; zwana dalej: "u.p.s.w.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096; zwana dalej: "k.p.a.") w związku z § 24 ust. 5 uchwały nr 308 Senatu UW z dnia 18 kwietnia 2018 r. w sprawie warunków i trybu postępowania rekrutacyjnego na studia doktoranckie na Uniwersytecie Warszawskim w roku akademickim 2018/2019 (Monitor Uniwersytetu Warszawskiego z 2018 r., poz. 114; dalej: "uchwała rekrutacyjna"), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Na powyższą decyzję Z.D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Ponadto skarżąca wniosła o wyznaczenie przez Sąd biegłych w celu weryfikacji komunikatywności skarżącej, wniosła również o dokonanie przez biegłych oceny stanu komunikatywności Komisji Rekrutacyjnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 25 września 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił zawarte w skardze wnioski dowodowe uznając je za niedopuszczalne.

Na rozprawie w dniu 25 września 2019 r. pełnomocnik skarżącej poszerzyła zarzuty skargi o naruszenie § 4 ust. 1 uchwały Senatu oraz art. 7, art. 77 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku oddalił skargę Z.D. uznając, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.

Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa i zawiera trafny wniosek, że uzyskana przez skarżącą ostateczna liczba punktów po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu rekrutacyjnym nie uprawniała jej do podjęcia studiów trzeciego na Wydziale Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii w roku akademickim 2018/2019. Jak wynika bowiem ze zgromadzonych dokumentów skarżąca w toku postępowania rekrutacyjnego uzyskała łącznie 6,59 punktów na 50 możliwych i nie uzyskała wymaganych uchwałą Senatu nr 308 10 pkt z rozmowy kwalifikacyjnej, co dyskwalifikowało ją w ubieganiu się o przyjęcia na studia doktoranckie.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rozstrzygnięcia organów obu instancji zawierają wszystkie obligatoryjne elementy, o których mowa w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Sąd nie podzielił podniesionych przez stronę zarzutów względem przebiegu procesu rekrutacyjnego, w tym negatywnego nastawienia poszczególnych członków Komisji rekrutacyjnej do skarżącej i tematu jej pracy doktorskiej. Zarówno skład komisji rekrutacyjnej, jak i sam przebieg procesu rekrutacyjnego nie miały żadnego wpływu na uzyskaną przez stronę punktację. Skarżąca nie przedstawiła również żadnych dowodów na brak bezstronności członków komisji rekrutacyjnej, a co za tym idzie jej zarzuty w tym zakresie nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Podkreślenia wymaga również fakt, że subiektywne odczucia skarżącej z przebiegu postępowania rekrutacyjnego nie mogą w żadnym wypadku zastępować wiarygodnych dowodów w sprawie.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła Z.D., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

1) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") poprzez brak uchylenia decyzji organu odwoławczego mimo, że decyzja organu II instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w związku z utrzymaniem w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzji Komisji Rekrutacyjnej ds. Studiów Doktoranckich Wydziału Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii z dnia [...] września 2018 r., nr [...] naruszającej art. 109 § 1 k.p.a., która to decyzja organu I instancji na wskutek niedoręczenia stronie jej oryginału (strona odebrała wyłącznie kopię decyzji) nie weszła do obrotu prawnego, co ma istotne znaczenie w sprawie wobec braku podstaw prawnych do wydania przez organ odwoławczy decyzji w sytuacji gdy decyzja organu I instancji nie weszła do obrotu prawnego,

2) naruszenie prawa materialnego tj. art. 70 ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r., nr 78, poz. 483 z późn. zm.) w zw. z art. 196 ust. 2 u.p.s.w., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyznaniu uczelniom wyższym swobodnego decydowania o sprawach określających prawa i obowiązki osób ubiegających się o przyjęcie na studia podczas, gdy przywołana zasada autonomii szkół wyższych nie może w uchwałach senatu uczelni (niebędącymi aktami konstytucyjnymi) rozszerzać i zmieniać ustawowych obowiązków osób ubiegających się o przyjęcie na studia. Taka sytuacja występuje w przypadku § 24 ust. 3 uchwały nr 308 Senatu UW z dnia 18 kwietnia 2018 r. w sprawie warunków i trybu postępowania rekrutacyjnego na studia doktoranckie na Uniwersytecie [...] w roku akademickim 2018/2019 gdzie określono pozaustawowe wymogi co do odwołania od decyzji Komisji Rekrutacyjne na studia doktoranckie zobowiązując odwołującego do wskazania dokładnych przepisów określających warunki lub tryb rekrutacji na studia doktoranckie, które w ocenie strony odwołującej się zostały naruszone, oraz zwięzłe wyjaśnienie zarzucanego naruszenia, a który to wymóg nie wynika z art. 196 ust. 4 u.p.s.w., a mimo to Sąd przyjął w całości § 24 ust. 3 uchwały nr 308 Senatu UW jako podstawę prawną do rozstrzygnięcia sprawy,

3) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 134 § 1, art. 135 p.p.s.a. poprzez brak przeprowadzenia kontroli wszystkich rozstrzygnięć, czynności podjętych w sprawie przez Organy Uczelni, również tych wynikających z zapisów § 24 ust. 3 uchwały nr 308 Senatu UW z dnia 18 kwietnia 2018 r. w sprawie warunków i trybu postępowania rekrutacyjnego na studia doktoranckie na Uniwersytecie [...] w roku akademickim 2018/2019, w tym zgodności przepisów uchwały Senatu z ustawą prawo o szkolnictwie wyższym, co ma istotne znaczenie w obliczu wprowadzenia do powyższej uchwały Senatu zapisów sprzecznych w wymogami odwołania określonymi w art. 196 ust. 4 u.p.s.w., a co miało istotne znaczenie w sprawie, gdyż powyższe w konsekwencji doprowadziło do odmowy uwzględnienia odwołania skarżącej na decyzję Komisji Rekrutacyjnej,

4) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez brak uchylenia decyzji organu odwoławczego (ewentualnie również w oparciu o art. 135 p.p.s.a. decyzji organu I instancji) mimo naruszenia przez organy art. 7, art. 10, art. 75, art. 77, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.) w związku z nieprzeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego i dowodowego ustalającego przyczyny odmowy przyjęcie skarżącej na studia doktoranckie, braku uzasadnienia i wyjaśnienia przypisania skarżącej określonych ocen za poszczególne etapy postępowania rekrutacyjnego, w tym braku wskazania konkretnych przyczyn dla których skarżąca otrzymała wyłącznie trzy punkty z rozmowy rekrutacyjnej, braku wyjaśnienia przebiegu rozmowy rekrutacyjnej, braku ustaleń co do kwalifikacji zarówno skarżącej jak i komisji rekrutacyjnej przeprowadzającej postępowanie rekrutacyjne z udziałem skarżącej, brakiem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i dowodowego mającego na celu wyjaśnienie przebiegu postępowania rekrutacyjnego, brakiem ustalenia faktycznych i konkretnych przyczyn dla których komisja rekrutacyjna odmówiła przyjęcia skarżącej na studia, w tym brakiem ustalenia faktycznych i konkretnych przyczyn wydania skarżącej niskiej oceny z rozmowy rekrutacyjnej, braku wyjaśnienia kwestii wpływu ilości zgłoszonych chętnych na studia niestacjonarne doktorskie w kontekście utworzenia lub nieutworzenia rocznika 2018/2019 na studiach doktorskich na które zdawała skarżąca, co miało istotne znaczenia w sprawie gdyż powyższe kwestie miały zasadnicze znaczenie w przedmiocie weryfikacji poprawności wydania decyzji w przedmiocie odmowy przyjęcia skarżącej na studia doktoranckie,

5) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez uznanie, iż to na skarżącej spoczywał wyłączny ciężar dowodu, któremu nie sprostała i poprzez brak uchylenia decyzji organu odwoławczego (ewentualnie również w oparciu o art. 135 p.p.s.a. decyzji organu I instancji) mimo naruszenia przez organy art. 7, art. 75, art. 77 k.p.a. w związku z nieprzeprowadzeniem z urzędu przez organy żadnego postępowania wyjaśniającego i dowodowego chociażby z przesłuchania świadków/pozostałych uczestników rekrutacji na studia doktoranckie, braku przeprowadzenia dowodu z dokumentów, protokołów, biegłych, przesłuchania skarżącej w charakterze strony, które dały by podstawy do ustaleń przyczyny odmowy przyjęcie skarżącej na studia doktoranckie i wyjaśniły czy decyzja ta była prawidłowa, w związku z brakiem po stronie organów uzasadnienia i wyjaśnienia przypisania skarżącej określonych ocen za poszczególne etapy postępowania rekrutacyjnego, w tym braku wskazania konkretnych przyczyn dla których skarżąca otrzymała wyłącznie trzy punkty z rozmowy rekrutacyjnej, braku wyjaśnienia przebiegu rozmowy rekrutacyjnej, braku ustaleń co do kwalifikacji zarówno skarżącej jak i komisji rekrutacyjnej przeprowadzającej postępowanie rekrutacyjne z udziałem skarżącej, brakiem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i dowodowego mającego na celu wyjaśnienie przebiegu postępowania rekrutacyjnego, brakiem ustalenia faktycznych i konkretnych przyczyn dla których komisja rekrutacyjna odmówiła przyjęcia skarżącej na studia, w tym brakiem ustalenia faktycznych i konkretnych przyczyn wydania skarżącej niskiej oceny z rozmowy rekrutacyjnej, braku wyjaśnienia kwestii wpływu ilości zgłoszonych chętnych na studia niestacjonarne doktorskie w kontekście utworzenia lub nieutworzenia rocznika 2018/2019 na studiach doktorskich na które zdawała skarżąca, braku odniesienia się do wszystkich zarzutów przedstawionych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji, co miało istotne znaczenia w sprawie gdyż powyższe kwestie miały zasadnicze znaczenie w przedmiocie weryfikacji poprawności wydania decyzji w przedmiocie odmowy przyjęcia skarżącej na studia doktoranckie,

6) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez brak uchylenia decyzji organu odwoławczego oraz również w oparciu o art. 135 p.p.s.a. decyzji organu I instancji mimo, iż decyzja Komisji Rekrutacyjnej narusza art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 207 § 1 u.p.s.w. poprzez brak wskazania z imienia i nazwiska osób które były powołane do Komisji Rekrutacyjnej oceniającej rozmowę ze skarżącą, brak wskazania kto podpisał decyzję z podaniem czytelnego imienia i nazwiska oraz stanowiska osoby upoważnionej do wydania decyzji, co miało istotne znaczenia w sprawie, gdyż powyższe braki nie dają możliwości weryfikacji legalności wydanej decyzji i ustalenia kto w imieniu Komisji Rekrutacyjnej ds. Studiów Doktoranckich Wydziału Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii wydał decyzję z dnia [...] września 2018 r., nr [...] i przez kogo została podpisana,

7) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak sporządzenia kompletnego uzasadnienia wyroku z pominięciem szeregu zarzutów i okoliczności podnoszonych przez skarżącą w skardze na decyzję organu II instancji lub też ogólnikowe, szablonowe odniesienie się do podnoszonych przez skarżącą zarzutów związanych z przebiegiem postępowania rekrutacyjnego na studia doktoranckie z udziałem skarżącej i zarzutów związanych z wynikami tego postępowania, co nie pozwala na przeprowadzenie pełnej kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku.

Mając powyższe na uwadze skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2019 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 351/19 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a także zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i oświadczyła, iż koszty te nie zostały uiszczone w całości lub w części. Jednocześnie wniosła o rozpoznanie niniejszej sprawy na rozprawie.

Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rektor Uniwersytetu [...] wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Jako nieuzasadniony ocenić należy zarzut nr 1 skargi kasacyjnej tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., gdyż przepisy te nie były stosowane przez Sąd I instancji, a więc nie mógł on ich naruszyć. Jednocześnie przypomnieć należy, że sąd administracyjny nie stosuje wprost przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, stąd też jego związanie tymi przepisami sprowadza się do obowiązku sformułowania oceny prawnej, czy proces podjęcia decyzji stosowania prawa przez organ administracji był prawidłowy. Nie budzi wątpliwości, że sformułowanie tej oceny wymaga odpowiedzi na szereg pytań, pytań takich samych jak te, na które musi odpowiedzieć organ administracji bezpośrednio stosujący te przepisy. To nie wojewódzki sąd administracyjny stosuje te przepisy, lecz posługuje się nimi jedynie, jako matrycą porównawczą, w celu ustalenia, czy postępowanie organu w tym zakresie jest zgodne z ustalonym porządkiem prawnym. Uchybienie przez sąd przepisom regulującym postępowanie organów administracji publicznej ma charakter pośredni i wynikać może jedynie z uchybienia przez sąd I instancji przepisom p.p.s.a. Oznacza to, że zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego skarżący kasacyjnie powinien powiązać je z naruszeniem przez Sąd I instancji odpowiednich przepisów postępowania sądowoadministracyjnego – czego, wobec niewłaściwego sformułowania zarzutu naruszenia przez WSA w Warszawie przepisów p.p.s.a., które nie były stosowane, w niniejszej skardze kasacyjnej nie uczynił. Tym samym zarzut ten nie poddaje się w tym zakresie kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Nie można także podzielić zarzutu naruszenia prawa materialnego tj. art. 70 ust. 5 Konstytucji RP w zw. z art. 196 ust. 2 u.p.s.w. oraz § 24 ust. 3 uchwały nr 308 Senatu UW z dnia 18 kwietnia 2018 r. w sprawie warunków i trybu postępowania rekrutacyjnego na studia doktoranckie na Uniwersytecie [...] w roku akademickim 2018/2019 gdzie określono pozaustawowe wymogi co do odwołania od decyzji Komisji Rekrutacyjnej na studia doktoranckie zobowiązując odwołującego do wskazania dokładnych przepisów określających warunki lub tryb rekrutacji na studia doktoranckie, które w ocenie strony odwołującej się zostały naruszone, oraz zwięzłe wyjaśnienie zarzucanego naruszenia, a który to wymóg nie wynika z art. 196 ust. 4 u.p.s.w. Po pierwsze wskazać należy, że z art. 196 ust. 4 u.p.s.w. wyraźnie wynika, iż podstawą odwołania może być jedynie wskazanie naruszenia warunków i trybu rekrutacji na studia doktoranckie. Zatem istota zarzutu sprowadza się w zasadzie do zakwestionowania zamieszczenia w § 24 ust. 3 uchwały nr 308 Senatu UW wymogu zwięzłego wyjaśnienia zarzucanego naruszenia. Po drugie przepisy art. 196 ust. 4 u.p.s.w. oraz § 24 ust. 3 uchwały nr 308 Senatu UW mają charakter procesowy, a nie materialny i powinny być podniesione w ramach drugiej podstawy kasacyjnej tj. art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Po trzecie treść tych przepisów w żaden sposób nie wpłynęła na możliwość wniesienia odwołania przez skarżącą i jego rozpatrzenie przez organ odwoławczy. Odwołanie skarżącej nie zostało odrzucone z przyczyn formalnych (np. ze względu na brak zwięzłego wyjaśnienia przez skarżącą zarzucanego naruszenia). Wręcz przeciwnie zostało ono merytorycznie i bardzo dokładnie rozpatrzone.

Nieuprawniony jest również zarzut naruszenia art.134 § 1 p.p.s.a. Do naruszenia tego przepisu mogłoby dojść gdyby sąd wyszedł poza granice tej sprawy lub gdyby nie dokonał kontroli decyzji w pełnym zakresie, a tylko w części. Fakt, że Sąd I instancji oddalił skargę (zamiast ją uwzględnić jak żądał tego skarżący kasacyjnie) nie oznacza, że uchybił temu przepisowi. To, że Sąd I instancji przyjął ustalenia organów administracyjnych, a w konsekwencji ich rozstrzygnięcia za prawidłowe i tym samym nie uwzględnił zarzutów skarżącej nie oznacza, iż naruszył powyższy przepis.

Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a., którego naruszenia dopatruje się strona skarżąca kasacyjnie stanowi, że "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a". Przepis ten określa zatem granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania lub bezczynności organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Sąd I instancji rozpoznając skargę niewątpliwie orzekał w granicach sprawy, oceniając postępowanie w zakresie decyzji z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia skarżącej na studia doktoranckie, a zatem nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga.

W drugim zaś przypadku istotne jest to, że "strona nie może ograniczyć się do wytyku wyłącznie naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., gdyż wówczas przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej. W takiej sytuacji strona zobowiązana jest powiązać art. 134 § 1 p.p.s.a. z takimi przepisami, których złamania przez organ administracji miał nie dopatrzyć się Sąd pierwszej instancji" (zob. wyrok NSA z dnia 22 maja 2014 r., I OSK 782/13). Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. jest tak skonstruowany, że powoływanie się w skardze kasacyjnej na jego naruszenie musi być zawsze powiązane z przywołaniem przepisu, którego naruszenia przez organy nie zauważył Sąd I instancji (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2007 r., II OSK 610/06; wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2013 r., I OSK 1353/12; wyrok NSA z dnia 15 marca 2013 r., I OSK 1033/12

Natomiast istotą konstrukcji ukształtowanej przepisem art. 135 p.p.s.a. jest powiązanie obowiązku sądu orzekania "w głąb sprawy" z przesłanką niezbędności takiego rozstrzygnięcia dla jej końcowego załatwienia. Zatem wyeliminowanie z obrotu prawnego innej niż zaskarżona do sądu decyzja ostateczna wchodzi w grę jedynie wówczas, gdy bez tego zabiegu załatwienie sprawy byłoby niemożliwe lub co najmniej utrudnione. Przepis art. 135 p.p.s.a. znajduje więc zastosowanie jedynie w przypadku uwzględnienia skargi. W takim wypadku podstawą do jego zastosowania będzie stwierdzenie, że akty lub czynności poprzedzające wydanie zaskarżonego aktu lub podjętej czynności naruszyły przepisy prawa materialnego lub procesowego. Jednym słowem warunkiem zastosowania art. 135 p.p.s.a. jest to, aby zaskarżony akt okazał się sprzeczny z prawem i to w stopniu uzasadniającym jego wzruszenie na podstawie art. 145 p.p.s.a. Skoro jednak Sąd I instancji oddalił skargę orzekając na podstawie art. 151 p.p.s.a., to nie sposób zarzucić mu naruszenia art. 135 p.p.s.a.

Niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., gdyż przepis ten nie był stosowany przez Sąd I instancji, a więc nie mógł go naruszyć. Nadto przepis ten ma charakter wynikowy. Jego zastosowanie przez Sąd I instancji jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów regulacji procesowej, która uzasadniałaby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego przejawu działania administracji publicznej. Jak wskazano wyżej uchybienie przez sąd przepisom regulującym postępowanie organów administracji publicznej ma charakter pośredni i wynikać może jedynie z uchybienia przez sąd I instancji przepisom p.p.s.a. Oznacza to, że zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego skarżący kasacyjnie powinien powiązać je z naruszeniem przez Sąd I instancji odpowiednich przepisów postępowania sądowoadministracyjnego – czego, wobec niewłaściwego sformułowania zarzutu naruszenia przez WSA w Warszawie przepisów p.p.s.a., które nie były stosowane, w niniejszej skardze kasacyjnej nie uczynił. Tym samym zarzut ten nie poddaje się kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Ubocznie jedynie stwierdzić należy, że materiał dowodowy w sprawie został zebrany w wystarczającym zakresie, a jego ocena nie budzi wątpliwości. Natomiast organ odwoławczy, a także sąd administracyjny nie są władni do oceny prawidłowości przypisania przez Komisję Rekrutacyjną skarżącej określonych ocen za poszczególne etapy postępowania rekrutacyjnego, wskazania konkretnych przyczyn dla których skarżąca otrzymała wyłącznie trzy punkty z rozmowy rekrutacyjnej, czy też wyjaśnienia przebiegu rozmowy rekrutacyjnej. Niczym nie poparte są uwagi dotyczące braku ustaleń co do kwalifikacji Komisji Rekrutacyjnej przeprowadzającej postępowanie rekrutacyjne z udziałem skarżącej. W szczególności nie było żadnych podstaw i potrzeby prowadzenia postępowania dowodowego z przesłuchania świadków/pozostałych uczestników rekrutacji na studia doktoranckie, przeprowadzenia dowodu z dokumentów, protokołów, biegłych, przesłuchania skarżącej w charakterze strony. Część ze wskazanych elementów zresztą już stanowi materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy.

Porządkująco przypomnieć należy, że zgodnie z art. art. 196 ust. 4 u.p.s.w. podstawą odwołania od decyzji Komisji Rekrutacyjnej w przedmiocie odmowy przyjęcia na studia doktoranckie może być jedynie wskazanie naruszenia warunków i trybu rekrutacji na studia doktoranckie, a nie żadne inne zarzuty.

Natomiast odnośnie zarzutu naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 207 § 1 u.p.s.w., to wskazać należy, że decyzja Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] września 2018 r. zawiera wszystkie elementy niezbędne do ustalenia jaki organ wydał decyzję i że została ona podpisana przez osoby upoważnione tj. podpisy są autentyczne i pochodzą od wszystkich członków w tej Komisji.

Uzasadnieniu zaskarżonego wyroku także nie można zarzucić, że nie realizuje ono niezbędnych elementów uzasadnienia określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a., a których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania Sądu. Sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. Pamiętać bowiem należy, że usprawiedliwiony będzie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a tylko wówczas, gdy pomiędzy tym uchybieniem a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego będzie istniał potencjalny związek przyczynowy. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2009 r. I OSK 487/08). Co więcej Sąd ma obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, co obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem. Tymczasem te wszystkie elementy znajdują się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a uzasadnienie części prawnej wyroku jest wystarczające dla uzyskania informacji o przesłankach rozstrzygnięcia. Fakt, że strona skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z argumentacją Sądu I instancji zaprezentowaną w uzasadnieniu, nie została nią przekonana, a wręcz uważa ją za błędną nie oznacza jeszcze naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego zostało wydane w oparciu o przepis art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy (art. 250 § 1 p.p.s.a.), gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach w art. 254 § 1 i art. 258-261 p.p.s.a. Pełnomocnik skarżącej powinien złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stosowny wniosek w tym przedmiocie.