Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2330/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, 77, 97 § 1, 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2015 r. sprawy ze skargi S. D. i J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w części oddala skargę


UZASADNIENIE

S. D. i J. D. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2014r. nr utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012r., którą to decyzją organ w punkcie pierwszym na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności pkt IV decyzji z dnia [...] listopada 2002r., nr [...] Prezydenta W. oraz w punkcie drugim odmówił stwierdzenia nieważności pkt. VI ust. 3 decyzji z dnia [...] listopada 2002r., określającego termin zabudowy nieruchomości:

- pkt VI ust. 4 decyzji, określającego obowiązek odbudowy budynku, o którym mowa w pkt. VII ust.3;

- pkt VI ust. 6 decyzji, ustalającego wynagrodzenie za wzniesione na gruncie budynki w wysokości ¼ ich wartości w dniu wygaśnięcia użytkowania wieczystego;

- pkt II decyzji w części przewidującej, iż po zbyciu nieruchomości czynsz symboliczny zostanie zastąpiony opłatą roczną uiszczaną w podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] znak: [...], Prezydent W. po rozpoznaniu wniosku z dnia 18 października 1948 r., złożonego przez M z N. D., orzekł:

I. ustanowić na 99 lat użytkowanie wieczyste do niezabudowanego gruntu o pow. [...] m2 oznaczonego, jako działka nr [...] w obr. [...], położonego przy ul. [...] w W. na rzecz J. D. w ½ części i S. D. w ½ części niepodzielnie;

II. ustalić "czynsz symboliczny" z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu opisanego w pkt I decyzji w wysokości [...] zł, stanowiący [...] % wartości gruntu wraz z warunkami wnoszenia czynszu;

III. w przypadku zbycia prawa użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich przez wieczystych użytkowników, o których mowa w pkt I decyzji, opłatę z tytułu użytkowania wieczystego osoby te uiszczają na zasadach ogólnych określonych w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

IV. odmówić ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w odniesieniu do części gruntu pochodzącego z dawnej nieruchomości ozn. nr hip. [...], aktualnie stanowiącego:

- część działki nr ew. [...] z obr. [...] o pow. [...] m2, będącej własnością Gminy W., która stanowi ul. [...],

- część działki ew. nr [...] z obr. [...] uregulowanej w [...], będącej w użytkowaniu wieczystym [...].

V. uznać swoją niewłaściwość do rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do części gruntu pochodzącego z dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...] stanowiącego obecnie :

- część działki ew. nr [...] z obr. [...] o pow. [...] m2,

- część działki ew. nr [...] z obr. [...] o pow. [...] m2, będącego własnością Skarbu Państwa.

VI. określić warunki zawarcia umowy notarialnej:

1.Decyzja z chwilą gdy stanie się ostateczna, będzie stanowiła podstawę do zawarcia w formie aktu notarialnego umowy ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu opisanego w pkt I. decyzji. Niestawienie się nabywców bez usprawiedliwienia w kancelarii notarialnej w celu podpisania umowy będzie stanowiło podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji jako bezprzedmiotowej.

2.Korzystanie z nieruchomości przez wieczystych użytkowników powinno być zgodne z planem zagospodarowania przestrzennego.

3.Grunt oddawany w użytkowanie wieczyste winien być zabudowany zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego w terminie 5 lat, licząc od dnia zawarcia umowy o ustanowienie użytkowania wieczystego.

4.Budynek wybudowany zgodnie z dyspozycją zawartą w pkt 3, użytkownicy wieczyści winni utrzymywać w należytym stanie, a w razie jego zniszczenia lub rozbiórki odbudować go w ciągu 5 lat od daty wystąpienia wymienionej okoliczności.

5.Umowa o oddanie gruntu w wieczyste użytkowanie może ulec rozwiązaniu i grunt może być odebrany przed upływem określonego w niej terminu, w przypadku korzystania z gruntu w sposób oczywiście sprzeczny z jego przeznaczeniem lub naruszeń postanowień umowy.

6.Po wygaśnięciu użytkowania wieczystego gruntu, użytkownikom wieczystym przypadać będzie za budynki i inne urządzenia istniejące w dniu wygaśnięcia użytkowania wieczystego wynagrodzenie w wysokości 1/4 ich wartości w dniu wygaśnięcia. Za budynki i urządzenia wzniesione niezgodnie z przeznaczeniem gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego wynagrodzenie nie przysługuje. Powyższe urządzenia użytkownicy wieczyści obowiązani są na żądanie odłączyć od gruntu przywracając go do stanu poprzedniego.

7.Prawa i obowiązki użytkowników wieczystych nie wymienione w decyzji regulują przepisy kodeksu cywilnego.

Decyzja z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] znak: [...] jest ostateczna.

Umowa oddania gruntu we współużytkowanie wieczyste zawarta została przed notariuszem [...] w dniu [...] października 2003 r. za Rep. A nr [...]. Następnie, aktem notarialnym zawartym przed notariuszem [...], w dniu [...] lutego 2008 r. za Rep. [...], W. W. działając w imieniu J. D. i S. D. przeniósł na W. W. użytkowanie wieczyste niezabudowanej nieruchomości gruntowej, stanowiącej działkę nr ew. [...] o pow. [...] m2, położonej przy ul. [...] w W., w [...].

Wnioskiem z dnia 12 kwietnia 2011 r. W. W. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] Prezydenta W. w części:

- pkt VI ust. 3, tj. określającego termin zabudowy nieruchomości,

- pkt VI ust. 4, tj. określającego obowiązek odbudowy budynku, o którym mowa w pkt VI ust. 3 decyzji,

- pkt VI ust. 6, ustalającego wynagrodzenie za wzniesione na gruncie budynki w wysokości ¼ ich wartości w dniu wygaśnięcia użytkowania wieczystego,

- pkt lI, w części przewidującej, iż po zbyciu nieruchomości czynsz symboliczny zostanie

zastąpiony opłatą roczną uiszczaną na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wnioskiem z dnia 17 maja 2011 r. S. D. i J. D., reprezentowani przez adw. W. S. wystąpili o stwierdzenie nieważności pkt IV decyzji Prezydenta W., z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...], w części odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w odniesieniu do części gruntu pochodzącego z dawnej nieruchomości ozn. nr [...], stanowiącego część działki nr [...] z obrębu [...] uregulowanej w [...], będącej w użytkowaniu wieczystym [...] Sp. z o.o.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. [...] Kolegium połączyło do wspólnego rozpoznania pod sygn. akt [...], wniosek W. W. oraz wniosek S,. D. i J. D., reprezentowanych przez adw. W. S., o stwierdzenie nieważności w odpowiedniej części, tj zgodnie ze złożonymi wnioskami, decyzji z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] Prezydenta W..

W piśmie złożonym do sprawy dnia 17 stycznia 2012 r. Prezes Zarządu [...] S.A. wniósł o wydanie decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności pkt IV decyzji z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] Prezydenta W.

W dniu 23 lutego 2012 r. B. M. poinformowała, że nabyła od W. W. prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz przedłożyła kopię zawiadomienia sądu wieczystoksięgowego o zmianie działu II księgi [...]. Z danych ww. księgi wynika, że podstawą nabycia prawa była umowa darowizny zawarta w dniu [...] stycznia 2012 r. Rep. [...] przed notariuszem [...] w W.

Decyzją sygn. [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w zakresie pkt IV oraz stwierdziło nieważność ww. decyzji Prezydenta W. w zakresie pkt VI ust. 3, tj. określającego termin zabudowy nieruchomości, pkt VI ust. 4, tj. określającego obowiązek odbudowy budynku, o którym mowa w pkt VI ust. 3 decyzji, pkt VI ust. 6, ustalającego wynagrodzenie za wzniesione na gruncie budynki w wysokości ich wartości w dniu wygaśnięcia użytkowania wieczystego, pkt II decyzji w części przewidującej, iż po zbyciu nieruchomości czynsz symboliczny zostanie zastąpiony opłatą roczną uiszczaną na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją Kolegium złożyli S. D. i J. D., wskazując m.in., iż zasadność stwierdzenia nieważności pkt IV decyzji uzależniona jest od zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją Kolegium, jak również nie wypowiedziało się w sprawie zawieszenia postępowania na podstawie art. 98 § 1 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] października 2012 r. sygn. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję własną sygn. [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. S. D. i J. D. zaskarżyli powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wyrokiem z dnia 5 marca 2009 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1992/08) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych przez Kolegium, tj. iż jednym z trzech członków składu orzekającego przy wydawaniu decyzji SKO z dnia [...] października 2012 roku była A. M.. Ta sama osoba była także członkiem składu orzekającego przy wydawaniu decyzji pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2012 roku. Ponadto, sąd wskazał, iż "organ nie miał podstaw do ponownego rozpatrywania sprawy w zakresie pkt 2 decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2012 roku, ponieważ w tym zakresie nie było odwołania B. M., a wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony przez S. D. i J. D. dotyczył ponownego rozpatrzenia sprawy w zakresie punktu pierwszego decyzji z [...] kwietnia 2012 roku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2014r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012r.

Organ odwoławczy wskazał, iż gdy następowała odmowa ustalenia prawa użytkowania wieczystego do gruntu, to konieczne było wskazanie w decyzji, z jakiego powodu wymieniony w planie rodzaj użyteczności publicznej mógł uzasadniać odmowę przyznania prawa do gruntu. Należy mieć jednak na uwadze, że dekret z dnia 26 października 1945 r o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy stanowi tylko część porządku prawnego a całokształt sprawy należy oceniać również przez pryzmat innych przepisów mających w sprawie zastosowanie. W postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta W. nr [...] ustalono, że część działki nr ew. [...] z obr. [...] o pow. [...] m2, będącej własnością Gminy W., stanowi obecnie ul. [...]. Powyższe ustalenie stało się podstawą odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do tej części gruntu. Jak podkreślono w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2011 r. (sygn. akt I SA/Wa 2093/10), zgodnie bowiem z treścią art. 2a ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność samorządu województwa, powiatu lub gminy. Wymieniony przepis określa strukturę własnościową dróg publicznych w sposób niedopuszczający wyjątków np. na rzecz osób fizycznych. Z przepisów ustawy o drogach publicznych wynika zatem zakaz przenoszenia własności dróg publicznych na rzecz podmiotów innych niż wymienione w tym przepisie. W uchwale Sądu Najwyższego z 13 października 2006 r., sygn. akt III CZP 72/06 (OSNC 2007, nr 6, %J poz. 85) Sąd ten konstatuje, że drogi publiczne traktowane są jako rzeczy wyłączone z powszechnego obrotu (reges extra commercium), gdyż własność tych dróg może być przenoszona tylko pomiędzy podmiotami publicznoprawnymi (Skarbem Państwa i jednostkami samorządu terytorialnego). Także w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest taki pogląd (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2009 r. I OSK 361/08). Kolegium zaznacza, że w świetle powyższego nie jest możliwe ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu stanowiącego drogę, zatem brak jest podstaw do stwierdzenia, że kwestionowany zapis narusza prawo.

W punkcie IV decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2002 r. odmówiono ponadto ustalenia prawa użytkowania wieczystego na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli dekretowych do części działki ew. nr [...] z obr. [...], uregulowanej w KW [...], która w dniu decyzji stanowiła już przedmiot użytkowania wieczystego, ustalonego na rzecz [...] Sp. z 0.0.

Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, zadysponowanie nieruchomością poprzez ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich stanowi przeszkodę, pozytywnego rozpoznania wniosku dekretowego. Tak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 stycznia 2011 r sygn. akt I OSK 696/10, wskazując, iż "brak jest możliwości ustanowienia na gruncie nieruchomości warszawskiej prawa użytkowania wieczystego na rzecz skarżących, ponieważ ustanowione na rzecz określonej osoby, w tym wypadku [...] prawo użytkowania wieczystego uniemożliwia realizację praw innych osób do danej nieruchomości."

Jak podkreślono w decyzji Kolegium sygn. [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. wprawdzie ta negatywna przesłanka odmowy nie wynika wprost z dekretu, jednak należy pamiętać że przedmiotem decyzji wydawanej na podstawie art. 7 dekretu jest ustalenie treści przyszłego prawa użytkowania wieczystego. Należy się zgodzić ze stanowiskiem Kolegium zawartym w ww. decyzji, iż okoliczność oddania gruntu w użytkowanie wieczyste na rzecz osoby trzeciej, w sposób oczywisty uniemożliwia ustanowienie kolejnego prawa użytkowania wieczystego. Taka decyzja byłaby niewykonalna. Oddanie gruntów, przejętych w trybie powołanego dekretu z 1945 r., w użytkowanie wieczyste w drodze decyzji administracyjnej lub umowy cywilnoprawnej innym podmiotom, dopóki decyzje te lub umowy pozostają w obrocie prawnym, uniemożliwia oddanie tych gruntów w użytkowanie wieczyste właścicielowi lub jego następcom prawnym na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu. Mając na względzie powyższe organ uznał, że prawidłowo Kolegium przyjęło, iż oceniana decyzja w części odnoszącej się do działki nr [...] z obr. [...] odpowiada prawu.

Zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2013r. (sygn. akt I SA/Wa 2511/12), Kolegium nie odnosiło się do rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 decyzji SKO z dnia [...] kwietnia 2012 r.

Ponadto, Kolegium stwierdziło, że wniosek o zawieszenie postępowania został rozpatrzony postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. sygn. [...], odmawiającym zawieszenia postępowania, z uwagi na sprzeciw wyrażony przez B. M.. Decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Kolegium, wskutek rozpoznania wniosku S. D. i J. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją SKO nr [...] z dnia [...] marca 2012 r., utrzymało w mocy ww. decyzję z dnia [...] marca 2014r.

S. D. i J. D. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2014r. nr [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012r.

Zaskarżonej decyzji zarzucali naruszenie:

1 art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez nie zawieszenie postępowania, mimo że nie zostało zakończone postępowanie toczące się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym dotyczące decyzji, od której zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w niniejszym postępowaniu;

1. art. 7, 10, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz naruszenie zasady czynnego udziału stron.

Skarżący wnosili o uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art.135 ppsa zaskarżonej decyzji w całości oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], w części dotyczącej punktu pierwszego.

Skarżący podnosili, że po uchyleniu przez WSA decyzji z dnia [...] października 2012 r. nr [...], obowiązkiem organu było ponowne rozpatrzenie wniosku skarżących o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego od decyzji SKO z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...]. We wniosku tym skarżący zarzucili nie zawieszenie postępowania dotyczącego stwierdzenie nieważności pkt IV decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] do czasu rozstrzygnięcia sprawy stwierdzenia nieważności decyzji SKO z dnia [...] stycznia 1999 r. nr [...] w sytuacji, gdy od rozstrzygnięcia tej sprawy zależy ustalenie czy decyzja Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w części pkt IV jest zgodna z prawem. Z powyższego wynika, zdaniem skarżącego, że SKO powinno rozpatrzyć czy w sprawie zachodzą przesłanki z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uzasadniające zawieszenie postępowania. Mimo że skarżący we wspomnianym wyżej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego od decyzji SKO z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] jako podstawę prawną zawieszenia postępowania podali art. 98 § 1 k.p.a., to obowiązkiem organu administracji wynikającym z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. było wnikliwe rozpatrzenie wniosku i zbadanie czy nie zachodzi konieczność zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżący podkreślali, że stwierdzenie nieważności pkt IV decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] uzależnione jest od prawomocnego zakończenia sprawy stwierdzenia nieważności decyzji SKO z dnia [...] stycznia 1999 r. nr [...], stwierdzającej, że decyzja Prezydium Rady Narodowej w W. orzekająca o ustanowieniu użytkowania wieczystego gruntu przy ul. [...] w W. na rzecz [...] sp. z o.o. została wydana z rażącym naruszeniem prawa w części dotyczącej przekazania w użytkowanie wieczyste nieruchomości o powierzchni [...] m2 objętej rej. hip. [...], nie stwierdzając jej nieważności z powodu nieodwracalnych skutków prawnych. Skarżący przypomina, że decyzja ta zapadła wskutek rozpatrzenia wniosku złożonego w trybie art. 127 § 3 k.p.a. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją SKO z dnia [...] października 1997 r. nr [...]. SKO decyzją z dnia [...] stycznia 1999 r. nr [...] wydaną po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie uchyliło ostatecznej decyzji SKO z dnia [...] października 1997 r. nr [...]. SKO, nie powołało nawet stosownej podstawy prawnej w tym zakresie (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Zamiast tego SKO wydało nową decyzję pozostawiając w obrocie prawnym poprzednią decyzję SKO z dnia [...] października 1997 r. nr [...]. SKO, zdaniem skarżących, wydało więc rozstrzygnięcie nieprzewidziane w przepisach art. 138 k.p.a. Decyzja organu administracji rozstrzyga bowiem ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tegoż organu, a nie stanowiącą o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów kpa. Jako taka dotknięta jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. (res iudicata) (wyrok NSA z 26 maja 1981 r., SA 895/81).

Skarżący podnosili, że decyzja SKO z dnia [...] stycznia 1999 r. nr [...] jest obarczona wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności. Tymczasem nie zostało zakończone postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące tej decyzji. Od wyroku WSA z dnia 12 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2510/12 Skarżący wnieśli skargę kasacyjną. W konsekwencji spełniona została przesłanka z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Skarżący podkreślali, że zgodnie z art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasadę te doprecyzowuje art. 77 § 1 k.p.a. nakładając na organy administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie decyzji administracyjnej powinno wskazywać okoliczności faktyczne i prawne, którymi organ kierował się przy podejmowaniu decyzji. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji.

Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy skarżący stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana naruszeniem powołanych wyżej art. 7, 10, 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. SKO miało obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności pkt IV decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Tymczasem SKO w decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], wnioskom i zarzutom skarżących poświęciło zaledwie dwa akapity. Ponadto SKO naruszyło zasadę czynnego udziału stron wyrażoną w art. 10 k.p.a. poprzez niewezwanie Skarżących do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W konsekwencji SKO utrzymując w mocy w zakresie pkt 1 decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] naruszyło wyżej wymienione przepisy k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Oceniając skargę zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami należało przyjąć, że podlega ona oddaleniu.

Zarzuty skarżących w przeważającej mierze konkretyzowały się na kwestii nie zawieszenia przez organ postępowania mimo tego, że nie zostało zakończone postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na skutek skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2013r. (sygn. akt I SA/Wa 2510/12).

Przypominając stan faktyczny będący przedmiotem rozpoznania w sprawie I SA/Wa 2510/12 należy wskazać, że:

Decyzją z dnia [...] maja 1972 r. Nr [...] Prezydium Rady Narodowej W. ustanowiło na rzecz Zjednoczonych [...] Sp. z o. o. w W. użytkowanie wieczyste na [...] lat terenu o pow. [...] m2 położonego w W. przy ul. [...], objętego lokalizacją szczegółową nr [...] z dnia [...] stycznia 1972 r. w granicach oznaczonych literami: [...] na planie geodezyjnym nr ew. [...] z dnia [...] kwietnia 1972 r. oraz ustaliło wysokość opłaty rocznej.

W dniu 21 stycznia 1997 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.(dalej także jako: "SKO") wpłynął wniosek J. D. i S. D. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] maja 1972 r.

Decyzją z dnia [...] października 1997 r. SKO w W. stwierdziło nieważność decyzji z dnia [...] maja 1972 r. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzja z dnia [...] października 1997 r. wystąpił pełnomocnik reprezentujący [...] Sp. z o.o. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy SKO w W. decyzją z dnia [...] stycznia 1999 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. stwierdziło wydanie decyzji z dnia [...] maja 1972 r. z rażącym naruszeniem prawa w części dotyczącej przekazania w użytkowanie wieczyste nieruchomości o pow. [...] m2 objętej nr hip. [...], nie stwierdzając jej nieważności z powodu nieodwracalnych skutków prawnych.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję SKO w W. z dnia [...] stycznia 1999 r. wnieśli J. D. i S. D.

Wyrokiem z dnia 29 lutego 2000 r. sygn. akt I SA 470/99 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę.

W dniu 29 kwietnia 2011 r. do organu wpłynął wniosek J. D. i S. D. o stwierdzenie nieważności decyzji SKO w W. z dnia [...] stycznia 1999 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. SKO w W. na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzając, że nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1999 r. bowiem skarga na tę decyzję została oddalona prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lutego 2000 r. Okoliczność ta stanowi więc przeszkodę dla przeprowadzenia postępowania w celu rozpoznania złożonego wniosku.

Decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w wyniku ponownego rozpoznania sprawy utrzymało w mocy własną decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. umarzającą postępowanie w sprawie z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 1999 r. nr [...], podając w uzasadnieniu, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę na decyzję z dnia [...] stycznia 1999 r. nie posiadał wiedzy o okoliczności, którą wnioskodawcy postępowania nadzorczego wskazują jako przesłankę stwierdzenia nieważności, tj. trybu, w jakim organ rozpoznał sprawę zakończoną decyzją z dnia [...] stycznia 1999r. Tym samym w ocenie organu zachodziła tożsamość obu spraw zainicjowanych wnioskami S. D. i J. D. Nie było zatem dopuszczalne prowadzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1999 r. z uwagi na prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] lutego 2000 r. Na poparcie argumentu dotyczącego powagi rzeczy osądzonej organ przywołał fragment uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 6/09 oraz przytoczył treść art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zgodnie z którym ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli S. D. i J. D.

Natomiast, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 czerwca 2013r. skargę oddalił.

Zarzuty skarżących wskazują na zagadnienie prawne sprowadzające się do pytania, czy wobec toczącego się ww. postępowania (obecnie na etapie NSA) organ miał obowiązek na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesić postępowanie. Zawieszenie na tej podstawie następuje jeśli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie przesłanki takie nie występowały. Należy podkreślić, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji SKO w Warszawie z dnia [...] stycznia 1999r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa zostało prawomocnie zakończone (wyrok NSA z dnia 29 lutego 2011r., I SA470/99). Organ wydawał decyzję właśnie w takim stanie prawnym, zatem nie można mówić o występowaniu podstawy do zawieszenia postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi w postaci naruszenia przez organ przepisów art. 7, 10, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. należy wskazać, że nie znajdują one żadnego potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym oraz w podjętych przez organy czynnościach.

Odnosząc do zarzutów naruszenia art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. należało wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 1754/13 podkreślił, iż: Kierowanie się zasadami wyrażonymi w art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. przy wydaniu rozstrzygnięcia nie zawsze musi oznaczać zadośćuczynienia żądaniu strony postępowania, chociaż musi wykazywać, że wydane orzeczenie wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu. Materiał sprawy musi odpowiadać na wątpliwości strony i nawet jeśli nie zgadza się ona z rozstrzygnięciem, musi, w razie kontroli instancyjnej lub sądowoadministracyjnej, dawać przekonanie kontrolującemu o słuszności zaskarżonego aktu.

W świetle okoliczności niniejszej sprawy nie sposób zatem przyjąć, że organ rozpoznając niniejszą sprawę nie dopełnił obowiązków przewidzianych w art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. czy art.107 § 3 k.p.a., nie wykazując niezbędnej dbałości o dokładne wyjaśnienie sprawy skoro wszystkie istotne w sprawie fakty i zdarzenia zostały ustalone oraz w dostateczny sposób rozważone, a motywy podjętego rozstrzygnięcia należycie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Należy podnieść, że materiał zgromadzony w sprawie daje jednoznaczną odpowiedź co do istotnych elementów niezbędnych dla sformułowania oceny prawnej rozpatrywanej sprawy, a nadto zapewnia możliwość oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu.

Kwestia tego, że skarżący nie podziela oceny prawnej dokonanej przez organ I i II instancji sama w sobie nie stanowi naruszenia dyspozycji art.7 k.p.a., art.77 k.p.a. czy art. 107 § 3 k.p.a.

Skarżący wskazują, że organ naruszył zasadę czynnego udział stron poprzez niewezwanie strony do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym (art. 10 k.p.a.).

Należy wskazać, że strony w ciągu całego postępowania administracyjnego miały prawo do zapoznawania się ze zgromadzonym przez organ materiałem dowodowym, a to że organ przed wydaniem decyzji nie wezwał skarżących do zapoznania się z tym materiałem nie stanowi naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Organ, wbrew zarzutom skargi, nie naruszył zatem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynika sprawy (art. 145 § 1 pkt 1lit. c ppsa)

Odnosząc się, poza zarzutami skargi, do rozstrzygnięcia w zakresie prawa materialnego należy wskazać, że organy przyjęły właściwą wykładnię znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów.

Organ odwoławczy słusznie wskazał, iż gdy następowała odmowa ustalenia prawa użytkowania wieczystego do gruntu, to konieczne było wskazanie w decyzji, z jakiego powodu wymieniony w planie rodzaj użyteczności publicznej mógł uzasadniać odmowę przyznania prawa do gruntu. Dekret z dnia 26 października 1945 r o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy stanowi tylko część porządku prawnego a całokształt sprawy należy oceniać również przez pryzmat innych przepisów mających w sprawie zastosowanie. W postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta W. nr [...] ustalono, że część działki nr ew. [...] z obr. [...] o pow. [...] m2, będącej własnością Gminy W., stanowi obecnie ul. [...]. Powyższe ustalenie stało się podstawą odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do tej części gruntu. Kolegium zaznaczyło, że w świetle powyższego nie jest możliwe ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu stanowiącego drogę, zatem brak jest podstaw do stwierdzenia, że kwestionowany zapis narusza prawo.

W punkcie IV decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2002 r. odmówiono ponadto ustalenia prawa użytkowania wieczystego na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli dekretowych do części działki ew. nr [...] z obr. [...], uregulowanej w [...], która w dniu decyzji stanowiła już przedmiot użytkowania wieczystego, ustalonego na rzecz [...] Sp. z o.o. bowiem zadysponowanie nieruchomością poprzez ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich stanowi przeszkodę, pozytywnego rozpoznania wniosku dekretowego.

Zgodnie z wiążącymi wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2013r. (sygn. akt I SA/Wa 2511/12), Kolegium nie odnosiło się do rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 decyzji SKO z dnia [...] kwietnia 2012 r.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.