Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 229/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2012-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1, ust. 4,
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: par. 12 ust. 4 pkt 2, par. 13, par. 57, par. 60
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 5 września 2012 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody z dnia 17 lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 11 września 2008 r. do Starostwa Powiatowego wpłynął wniosek I. Ż. i K. Ż. o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z garażem i zbiornikiem na ścieki na terenie działki nr [...], położonej w B., gmina Ż.

Starosta decyzją z dnia 13 listopada 2008 r. nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił K. Ż. i I. Ż. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i szczelnego zbiornika na ścieki na terenie działki nr [...] w miejscowości B. gmina Ż. Decyzja wydana została w oparciu o § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2004 r. nr 109 poz. 1156), po ustaleniu, że projektowany budynek mieszkalny zlokalizowano na granicy z działką nr [...] w B., będącą własnością M. M., ścianą przylegającą do istniejącego garażu i budynku mieszkalnego.

Decyzją z dnia 24 sierpnia 2009 r. nr [...] Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Starosty z dnia 13 listopada 2008 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa polegającym m.in. na naruszeniu ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w kwestii dotyczącej minimalnej wielkości działki. Zgodnie z § 6 ust. 5 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi B. i Ż., obszaru sąsiadującego z Jeziorem G. i K., rejon ulic K. i N., gmina Ż., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w Ż. nr [...] z dnia 30 listopada 2008 r., ustalone w dziale III minimalne wielkości działek nie dotyczą podziałów istniejących, jeżeli działki te nie są mniejsze niż 50% ustalonej minimalnej wielkości działek w dziale III (dla karty terenu MNR11 minimalna powierzchnia działek wynosi 1000 m2). Powierzchnia działki nr [...] wynosząca, zgodnie z ewidencją gruntów, 400 m2, naruszała wskazane postanowienia.

Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu w sprawie z opisanego wniosku Starosta decyzją z dnia 12 lipca 2010 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił K. Ż. i I. Ż. pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego z garażem oraz zbiornika na ścieki. Stwierdzono na podstawie wypisu z ewidencji gruntów aktualnego na dzień 2 czerwca 2010 r., że wymóg minimalnej wielkości działki został spełniony, gdyż wielkość działki wynosi 505 m2.

W trybie odwoławczym Wojewoda, decyzją z dnia 23 marca 2011 r. nr uchylił decyzję Starosty z dnia 12 lipca 2010 r. i umorzył postępowanie organu I instancji. Następnie, działając w trybie autokontroli, decyzją z dnia 1 czerwca 2011 r. nr [...] Wojewoda uchylił własną decyzję z dnia 23 marca 2011 r. oraz decyzję Starosty z dnia 12 lipca 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W ponowionym postępowaniu w sprawie z wniosku z dnia 11 września 2008 r. Starosta postanowieniem z dnia 15 września 2011 r. zobowiązał wnioskodawczynie do uzupełnienia dokumentacji technicznej poprzez dostarczenie następujących dokumentów: kopii dziennika budowy z oryginałem do wglądu; pozostałych dwóch egzemplarzy projektu budowlanego; wykazania oraz zaadoptowania przez osoby posiadające stosowne uprawnienia zasadniczych elementów wyposażenia technicznego, ogólnobudowlanego, umożliwiającego użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem, w tym: instalacji oraz urządzeń budowlanych: sanitarnych, grzewczych, wentylacyjnych gazowe, instalacji i urządzeń budowlanych: elektrycznych i telekomunikacyjnych oraz instalacji piorunochronnej, instalacji i urządzeń budowlanych ochrony przeciwpożarowej określonych w przepisach odrębnych, wraz ze sposobem powiązania instalacji obiektu budowlanego bezpośrednio z sieciami (urządzeniami) zewnętrznymi albo z instalacjami zewnętrznymi na zagospodarowywanym terenie oraz związanymi z nimi urządzeniami technicznymi, uwidocznione na rzutach i przekrojach pionowych obiektu budowlanego, co najmniej w formie odpowiednio opisanych schematów lub przedstawione na odrębnych rysunkach zgodnie z § 11 i § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. nr 120, poz. 1133). Wezwano również o wykazanie zgodności dokumentacji z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w powiązaniu z § 1a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2008 r. nr 201 poz. 1238), w zakresie: lokalizacji wylotu wentylacji ze zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3, w zakresie lokalizacji budynku oraz w zakresie zacieniania i przesłaniania.

Jak ustalono, żądane uzupełnienia zostały przez wnioskodawczynie wykonane w wyznaczonym terminie.

W trakcie postępowania Starosta ustalił, że budynek na działce nr [...] nie został zlokalizowany na granicy z działką nr [...], lecz częściowo, pasem szerokości około 20 cm – bezpośrednio na działce nr [...], zatem na terenie nieruchomości, do której M. M. nie posiada tytułu prawnego dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wobec tego, postanowieniem z dnia 21 września 2011 r., Starosta zawiesił przedmiotowe postępowanie z uwagi na toczące się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego postępowanie w sprawie legalności budynku M. M.

Ponadto Starosta wystąpił do Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego w celu wyjaśnienia przebiegu granic między działkami nr [...] i [...] położonymi w B.

Wydział Geodezji w piśmie z dnia 7 października 2011 r. wyjaśnił, że w dniu 18 lutego 2010 r. przy wprowadzaniu na mapę ewidencyjną przebiegu granicy, zgodnego z decyzją Burmistrza Gminy o rozgraniczeniu z dnia 24 listopada 2009 r. nr [...] omyłkowo pominięto dwa punkty wskazujące przebieg granicy, w wyniku czego granica przebiegała przez budynek wybudowany na działce nr [...]. W dniu 21 września 2011 r. na mapie ewidencyjnej poprawiono przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] w B., wprowadzając zmiany zgodne z protokołem granicznym, stanowiącym podstawę określenia granic w decyzji o rozgraniczeniu z dnia 24 listopada 2009 r., w ten sposób, że budynek na działce nr [...] zlokalizowany jest na granicy z działką nr [...].

Z uwagi na ustalenie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] położonymi w B., Starosta , postanowieniem z dnia 20 października 2011 r. podjął zawieszone postępowanie i poinformował strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Następnie decyzją z dnia 28 października 2011 r. nr [...] Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił K. Ż. i I. Ż. pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Decyzja organu I instancji wydana została na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) w związku z § 1a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2008 r. nr 201 poz. 1238).

Ustalono, że lokalizacja zbiornika spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Również dołączona analiza przesłaniania, w której rozpatrzono dwa warianty wysokości przesłaniania wskazuje, że odległość między budynkami jest wystarczająco duża, aby nie następowało ograniczenie dostępu pomieszczeń budynku, należącego do M. M., do ich naturalnego oświetlenia. Podobnie, w analizie zacienienia wykazano, że pomieszczenia maja zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 8:00 – 16:00, natomiast pokoje mieszkalne w godzinach 7:00 – 17:00. Organ zaznaczył ponadto, że projekt został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawienia projektowe, które oświadczyły stosownie do treści art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, że został on sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej.

Od decyzji Starosty odwołanie wniosła M. M., domagając się jej uchylenia i wydania decyzji odmawiającej wydania pozwolenia na budowę, ewentualnie jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Według odwołującej się Starosta przeprowadził postępowanie niezgodnie z zasadami określonymi w art. 7, 8 i 9 kpa, dokonując sprzecznych ustaleń. Organ I instancji nie rozstrzygnął kwestii zacienienia, a powinien ustalić, że zacienienie nie spowoduje zmiany dotychczasowego charakteru działki i powstanie przedmiotowej inwestycji nie spowoduje zmiany dotychczasowego charakteru rekreacji. Ponadto, analiza zacienienia nie została poprzedzona wymaganą ekspertyza techniczną. Niezrozumiałe dla odwołującej się jest dlaczego, pomimo że stan faktyczny się nie zmienił, posadowienie przedmiotowego budynku we wskazanym miejscu okazało się możliwe. Ponadto wskazuje, z uwagi na charakter okolicy i fakt, że inwestycja jest umiejscowiona na obszarze chronionym, budynek został posadowiony wadliwie. Okoliczne budynki maja charakter jednolity i są domkami letniskowymi. Planowana inwestycja burzy dotychczasowy ład przestrzenny, a poprzez swoją wielkość oraz negatywne oddziaływanie doprowadzi do utraty widoczności oraz zacienienie, które spowoduje utratę dotychczasowego charakteru działki. Przedmiotowy budynek nie uwzględnia społeczno – gospodarczych oraz kompozycyjno - estetycznych wymagań. Wielkość budynku nie spełnia wymagań określonych w przepisach prawa. Ściany budynków usytuowanych przy granicy stykać powinny się całą powierzchnią, a w niniejszej sprawie cała długość garażu nie przylega do wcześniej istniejącego garażu posadowionego na sąsiedniej działce. Nowa budowla jest co najmniej 5 metrów dłuższa, co znacznie ograniczy zdolności widokowe odwołującej się. Dach nowowybudowanego garażu będzie o 30 cm wyższy od już istniejącego garażu odwołującej się, a budowana za garażem kotłownia zlokalizowana przy samej granicy będzie na wysokości pierwszego piętra już posadowionego domu. Zdaniem odwołującej decyzja Starosty zawiera niezrozumiałe wyjaśnienia dotyczące wielkości działki budowlanej, mające istotne znaczenie z uwagi na § 6 ust. 5 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi B. i Ż., obszaru sąsiadującego z Jeziorem G. i K., rejon ulic K. i N., gmina Ż. uchwalonego uchwałą z dnia 30 listopada 2008 r. nr [...], zgodnie z którym dla karty terenu nr MNR11 minimalna wielkość działek, na których można przeprowadzić inwestycję budowlaną wynosi 500 m2.

Wojewoda decyzją z dnia 17 lutego 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 28 października 2011 r.

Ustalono, że planowana inwestycja spełnia wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, przedstawione w projekcie parametry inwestycji i rozwiązania projektowe są zgodne z ustaleniami planu miejscowego obowiązującego na tym terenie, a zawarte w projekcie wskaźniki urbanistyczne i rozwiązania projektowe mieszczą się w wartościach parametrów i ustaleniach planu miejscowego i są zgodne z obowiązującymi przepisami.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ wyjaśnił, że wydana przez Starostę decyzja spełnia wymagania określone w decyzji Wojewody z dnia 1 czerwca 2011 r., w której wskazano organowi I instancji do wyjaśnienia następujące kwestie: brak zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, brak niektórych wymiarów na tym rysunku, kwestię zgodności lokalizacji i gabarytów projektowanego budynku z zapisami tegoż rozporządzenia, brak analizy zacieniania i przesłaniania dla przedmiotowej inwestycji. Jak oceniono, Starosta odniósł się do wszystkich tych kwestii, w szczególności poprzez wydanie postanowienia z dnia 15 września 2011 r., nakładającego na wnioskodawczynie obowiązek uzupełnienia dokumentacji. Obowiązek ten został przez wnioskodawczynie spełniony, poprzez m.in. dołączenie do dokumentacji rysunku z projektem zagospodarowania terenu, uwzględniającym wszystkie zalecenia organu II instancji. Do projektu została dołączona szczegółowa analiza zacieniania i przesłaniania, z której wynika, że projektowana inwestycja nie wprowadza ograniczenie naturalnego oświetlenia pomieszczeń budynku na działce nr [...], a ponadto budynek ten nie przesłania okien budynku mieszkalnego realizowanego na działce [...], przez co pomieszczenia tego ostatniego mają zapewniony wymagany przepisami czas nasłonecznienia. Ponieważ budynek letniskowy jest położony na południe od realizowanego budynku mieszkalnego, w związku z tym został przebadany również jego wpływ na budynek projektowany.

Ustalono również, że lokalizacja i gabaryty projektowanego budynku są zgodne z warunkami technicznymi. Wojewoda podzielił argumentację Starosty, że w świetle § 1a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 201, poz. 1238), do budynków, wobec których przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę lub odrębna decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego lub został złożony wniosek o wydanie takich decyzji - stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że przy wydawaniu przedmiotowego pozwolenia na budowę należało wziąć pod uwagę poprzednie brzmienie przepisu § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.), który w dniu złożenia przedmiotowego wniosku brzmiał: "4. Jeżeli na sąsiedniej działce: 1) (...), 2) bezpośrednio przy granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzje o pozwoleniu na budową tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy tej granicy, przylegającej do istniejącej ściany, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej." Przepis ten, mając na uwadze istniejącą zabudowę na działce nr [...] styczną z granicą obu działek, uzasadnia możliwość zlokalizowania budynku mieszkalnego na działce nr [...], od granicy tych działek począwszy. Wojewoda zaznaczył, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 137/08, że przepis § 12 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie uzależnia możliwości sytuowania budynku bezpośrednio przy granicy od istnienia ściany na działce sąsiedniej, ani też od jej gabarytów. Prawodawca nie określił również wymogów co do wzajemnego stosunku wielkości ściany powstającej do już istniejącej.

Wojewoda uznał również za niezasadny zarzut odwołującej się oparty na przyczynach zawieszenia postępowania przed organem I instancji. Wojewoda wyjaśnił w związku z tym, że organ I instancji wystąpił do Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego w celu wyjaśnienia przebiegu granicy między działkami nr [...] i [...]. Ustalono następnie przyczyny błędnego przebiegu granic, wynikającego z pominięcia dwóch punktów granicznych, przez co granica przebiegała przez budynek wybudowany na działce nr [...]. W dniu 21 września 2011 r. poprawiono na mapie ewidencyjnej przebieg przedmiotowej granicy, wprowadzając przebieg zgodny z protokołem granicznym, stanowiącym podstawę określenia granic w decyzji o rozgraniczeniu nr [...] z dnia 24 listopada 2009 r. Po wprowadzeniu zmian obecnie budynek M. M. zlokalizowany jest precyzyjnie na granicy z działką inwestorek. Organ I instancji w piśmie przewodnim z dnia 29 listopada 2011 r. wyjaśnił, że błąd nastąpił jedynie przy wprowadzaniu punktów granicznych na mapę, a nie przy określaniu wielkości działki, dlatego możliwa była zmiana przebiegu granicy bez zmiany powierzchni działki. Wyjaśniono także, iż zgodnie z protokołem granicznym sporządzonym w dniu 16 października 2009 r. nr [...], działka nr [...] po rozgraniczeniu posiada powierzchnię 0,0505 ha. Protokół rozgraniczający został podpisany przez obie strony (także przez M. M., reprezentującą M. M.). Decyzja o rozgraniczeniu stała się ostateczna w dniu 24 grudnia 2009 r. Duża różnica w powierzchni wynika z tego, że uprzednia powierzchnia w ewidencji gruntów podawana była z dokładnością do ara, a obecnie do metra. Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w decyzji z dnia 1 czerwca 2011 r., że nie posiada kompetencji do kontroli prawidłowości postępowania Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego w K., ani uprawnionych geodetów, którzy wykonywali czynności zawodowe w tym zakresie. Skoro do akt sprawy dołączone są dokumenty zawierające dane z ewidencji gruntów, wykazujące, że działka [...] ma powierzchnię 505 m2, a budynek zlokalizowany na działce [...] kończy się równo z granicą obu działek, to w ocenie Wojewody, uznać należy, że wielkość działki nr [...] mieści się w ustaleniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla przedmiotowego terenu.

Wojewoda uznał również za niezasadny zarzut wadliwego usytuowania przedmiotowego budynku w kontekście rekreacyjnego charakteru okolicy oraz zarzut dotyczący wielkości tego budynku. Działka nr [...] znajduje się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, oznaczonym symbolem MNR11, stanowiącym obszar zabudowy mieszanej jednorodzinnej i rekreacyjnej. Zarówno funkcja budynku jak i jego parametry są zgodne z wymogami zawartymi w tym planie.

Wojewoda uznał za niezasadny zarzut dotyczący usytuowania zbiornika bezodpływowego na ścieki niezgodnie z przepisami Prawa budowlanego i przepisami technicznymi oraz zarzut dotyczący zacieniania i przesłaniania. Na podstawie analizy zacienienia i przesłaniania ocenił, że projektowana inwestycja nie wprowadza ograniczenia dostępu pomieszczeń budynku na działce nr [...] do ich naturalnego oświetlenia, jak również budynek na działce nr [...] nie przesłania okien budynku mieszkalnego realizowanego na działce [...], a pomieszczenia tego ostatniego mają zapewniony wymagany przepisami czas nasłonecznienia. Znajdujący się w aktach sprawy projekt architektoniczno – budowlany zawiera zarówno ekspertyzę techniczną dotyczącą możliwości budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] dobudowanego do istniejącego budynku na terenie działki nr [...] jak i warunki ochrony przeciwpożarowej.

W konsekwencji Wojewoda uznał, że decyzja organu I instancji spełnia wymagania określone w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Na opisaną decyzję Wojewody skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła M. M., domagając się jej uchylenia i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania procesowego według norm przepisanych.

Zarzuca się w skardze, że decyzja wydana została z naruszeniem: art. 6, 7 i 77 § 1 kpa, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez wydanie decyzji na podstawie niepełnego materiału dowodowego, nie wypełniwszy obowiązku zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a w konsekwencji poprzez wydanie decyzji na podstawie dowodów, które nie wyjaśniają w sposób niebudzący wątpliwości, że zaistniała podstawa faktyczna do jej wydania.

Zarzuca się również naruszenie art. 6, 7 i 80 kpa, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, poczynienie ustaleń dowolnych i sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz naruszenie zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego w ocenie dowodów, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych mających wpływ na treść decyzji, wyrażający się w przyjęciu, że przedmiotowy budynek został wybudowany zgodnie z przepisami i nie narusza usprawiedliwionego interesu skarżącej, pomimo tego, że jej działania i posadowiony na niej budynek utraciła de facto walor działki rekreacyjnej.

Zdaniem skarżącej przedmiotowy budynek został wadliwie usytuowany, a jego gabaryty są zbyt duże. Skarżąca twierdzi, że choć prawo daje możliwość posadowienia budynku, w taki sposób żeby przylegał do już istniejącej budowli, to nie oznacza dowolności w określeniu wielkości ściany przyległej, a wymogi wskazane w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury powinny być zawsze poddane analizie w kontekście konkretnej sprawy, przy uwzględnieniu zasady równego traktowania wszystkich stron. Przy wykładni wskazanego przepisu należy wziąć pod uwagę również to, że wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę nie może zmieniać dotychczasowego rekreacyjnego przeznaczenia działki, a nowo wznoszony budynek nie powinien być zbyt uciążliwy dla otoczenia oraz naruszać prawnie chroniony interes osób trzecich.

Zdaniem skarżącej projekt jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jest dużych rozmiarów i nie pasuje do okolicznej zabudowy. Ograniczenie widoczności i zacienienie sprawi ponadto, że sąsiednie działki utracą walor rekreacyjności. Analiza zacienienia nie uwzględnia, że w ścianie północnej domu skarżącej są okna. Skarżąca twierdzi, że część dostarczonej dokumentacji projektowej, w tym dokumentów, które świadczą o tym, że przedmiotowy budynek jest bezpieczny, spełnia wymogi dotyczące zacieniania oraz nie jest uciążliwy dla otoczenia, powstała przed dokładnym określeniem lokalizacji budynków, jest więc nieaktualna a Wojewoda nie mógł na jej podstawie prawidłowo ustalić stanu faktycznego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i stosują środki określone w ustawie.

Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddana została decyzja Wojewody z dnia 17 lutego 2012 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia 28 października 2011 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu K. Ż. i I. Ż. pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem oraz na budowie szczelnego zbiornika na ścieki na terenie działki nr [...] w B., gmina Ż.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowi art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), zgodnie z którym, w brzmieniu obowiązującym w dniu zaskarżonej decyzji, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:

1. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi;

3. kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

4. wykonanie – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu – przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu – lub jego sprawdzania – zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

Przepis art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane przewiduje, że w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Na tym tle w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyjaśniono, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie jest decyzją uznaniową, a tym samym organ nie może udzielić pozwolenia na budowę inwestorowi, który nie spełni wszystkich prawem przewidzianych wymagań i z kolei, nie może odmówić uwzględnienia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy inwestor wszystkie wymagane przepisami przesłanki spełnia (zob. też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Lu 474/10; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 2278/09, Baza orzeczeń Lex nr 607048).

Prawidłowe ustalenia orzekających w sprawie organów administracji architektoniczno – budowlanej doprowadziły do słusznego wniosku, że wykonany dla potrzeb rozpatrywanej sprawy projekt budowlany spełnia wymagania określone w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego i na tej podstawie organy zasadnie zatwierdziły projekt budowlany i udzieliły pozwolenia na budowę dla opisanej inwestycji.

Jak wynika z przedstawionego i zgromadzonego w sposób rzetelny i zgodny z wymogami przepisów prawa procesowego ( art. 7 i art. 77 § 1 kpa) materiału dowodowego, K. Ż. i I. Ż. złożyły do Starosty wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z garażem oraz na budowie szczelnego zbiornika na ścieki na terenie działki nr [...]położonej w B., gmina Ż. W trakcie postępowania ustalono, że budynek ten zostanie usytuowany na granicy z działką nr [...], której właścicielem jest skarżąca M. M.

Nie budzi wątpliwości Sądu, w świetle prawidłowych i wszechstronnych wyjaśnień organów budowlanych, że sporządzony dla potrzeb niniejszej sprawy projekt budowlany spełnia wymagania, o których mowa w art. 35 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy Prawo budowlane. Projekt jest kompletny i posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informacje dotyczące bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6. Projekt został wykonany i sprawdzony przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Z uwagi na przedstawione okoliczności sprawy dokumentacja projektowa została także uzupełniona w zakresie wynikającym z postanowienia Starosty z dnia 15 września 2011 r.

Sąd podziela następnie stanowisko rozstrzygających sprawę organów, że przedmiotowy projekt budowlany budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem oraz zbiornika na ścieki sanitarne jest zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Działka nr [...] w B., objęta planowaną inwestycją, znajduje się na terenie, na którym obowiązują ustalenia uchwały Rady Miejskiej w Ż. z dnia 30 listopada 2007 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi B. i Ż., obszaru sąsiadującego z Jeziorem G. i K., rejon ulic K. i N., gmina Ż., zwanej dalej uchwałą. Zgodnie z postanowieniami tego planu działka nr [...] położona jest na terenie oznaczonym symbolem MNR11, dla którego, zgodnie z § 46 ust. 1 uchwały, ustalono przeznaczenie pod zabudowę mieszaną - mieszkaniową jednorodzinną i rekreacyjną. Postanowienia tego planu nie zawierają definicji pojęcia "zabudowy mieszanej mieszkaniowej jednorodzinnej i rekreacyjnej", nie zostało także zdefiniowane pojęcie "działki rekreacyjnej". Tym samym przyjąć należy, tak jak to uczyniły organy, że na terenie tym dozwolona jest zarówno zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna jak i zabudowa rekreacyjna. Warto zauważyć w tym miejscu, że postanowienia planu nie wprowadzają żadnych ograniczeń co do budowy tych budynków na granicy działek, ani też nie wprowadzają dodatkowych ograniczeń dla budowy mieszkaniowej jednorodzinnej sąsiadującej z zabudową rekreacyjną.

Przepis § 46 ust. 2 uchwały wskazuje następnie, że dla nowej zabudowy ustala się następujące warunki szczegółowe zagospodarowania:

1. minimalna powierzchnia działek 1000 m2 (przy czym zgodnie z § 6 ust. 5 planu ustalone w dziale III minimalne wielkości działek nie dotyczą podziałów istniejących, jeżeli działki te nie są mniejsze niż 50% ustalonej minimalnej wielkości działek w dziale III);

2. na każdej działce jeden budynek jednorodzinny wolnostojący lub jeden budynek rekreacji indywidualnej;

3. budynki garażowe i gospodarcze połączone z budynkiem mieszkalnym lub z budynkiem rekreacji indywidualnej;

4. maksimum zabudowy powierzchni działki 30%;

5. minimalna wielkość powierzchni terenu biologicznie czynnej 40% powierzchni działki;

6. w zakresie budynków mieszkalnych i budynków rekreacji indywidualnej – wysokość dwie kondygnacje nadziemne, w tym poddasze użytkowe, maksymalna wysokość budynku 10 m od średniej rzędnej terenu w obrysie budynku od kalenicy, dach wysoki dwuspadowy lub naczółkowy lub wielospadowy o nachyleniu głównych połaci 30–45°, pokryty dachówką ceramiczną lub materiałami dachówko podobnymi w odcieniach czerwieni lub brązu, główne połacie nachylone pod jednakowym kątem, dopuszcza się stosowanie ścianek kolankowych.

Przepis § 7 ust. 5 uchwały przewiduje, że dla nowej zabudowy, rozumianej jako uzupełnienie zabudowy dla terenów położonych w sąsiedztwie linii brzegowych Jeziora K., Jeziora G. i Jeziora S. w Obszarze Chronionego Krajobrazu ustala się oznaczoną na rysunku nieprzekraczalną linię zabudowy nawiązującą do istniejącej zabudowy. Nieprzekraczalne linie zabudowy od brzegów jezior obowiązują przy modernizacji i rozbudowie istniejących budynków.

Zgodnie z § 19 ust. 1 i 5 uchwały, w obszarze planu obowiązywać będzie realizacja systemu zbiorczej kanalizacji sanitarnej ze względu na ochronę czystości jezior – K., G. i S., stawów i cieku będącego dopływem R. (ust. 1). Na terenach bez zbiorczej kanalizacji sanitarnej, do czasu realizacji systemu jak w ust. 1, dopuszcza się stosowanie zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, zgodnie z § 34 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (ust. 2).

Pozostaje bezsporne, że przedmiotem wniosku oraz sporządzonego w niniejszej sprawie projektu budowlanego jest budynek mieszkalny jednorodzinny z garażem oraz zbiornik na ścieki sanitarne, przeznaczenie projektowanej budowy jest zatem zgodne z przywołanym § 46 ust. 1 uchwały. Budynek mieszkalny jest parterowy z użytkowym poddaszem, niepodpiwniczony, co spełnia wymagania określone w § 46 ust. 2 pkt 6 uchwały. Na działce nr [...] będzie stał jeden budynek jednorodzinny wolno stojący, do którego przyłączony będzie garaż, co następnie wypełnia wymogi z § 46 ust. 2 pkt 2 i 3 uchwały. Określono, że charakter użytkowy domu pozwala na zachowanie biologicznie czynnego terenu działki poza powierzchnią zabudowy i utwardzonych tarasów, dojść i dojazdów, co spełnia warunki z § 46 ust. 2 pkt 5 ustaleń planu. Na podstawie znajdującej się w aktach sprawy mapy sytuacyjno – wysokościowej z uzbrojeniem podziemnym stwierdzić należy, iż budynek na działce nr [...] nie przekracza, ustalonej w § 7 ust. 5 planu, linii zabudowy. Spełnione są również pozostałe parametry, określające jego wysokość i kąt nachylenia dachu (§ 46 ust. 2 pkt 6 uchwały). Z kolei budowa zbiornika na ścieki sanitarne dopuszczona została mocą § 19 ust. 5 uchwały.

Sąd ocenia również jako prawidłowe ustalenie, że powierzchnia działki nr [...] wynosi ponad 500 m2. Dane te bezsprzecznie wynikają z przywołanej decyzji Burmistrza Gminy z dnia 24 listopada 2009 r. nr [...] o rozgraniczeniu nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej nr [...] oznaczonej numerem działki [...] położonej w obrębie B., stanowiącej współwłasność K. Ż. i I. Ż., w której przyjęto, że nieruchomość zapisana w księdze wieczystej nr [...] – działka nr [...], po rozgraniczeniu otrzymuje powierzchnię 0,0505 ha. Decyzja o rozgraniczeniu stała się ostateczna z dniem 24 grudnia 2009 r. Ustalona wielkość wynika również ze znajdujących się w aktach sprawy wypisów z rejestru gruntów, sporządzonych w dniu 25 lutego 2010 r. oraz w dniu 22 lutego 2012 r., w których wskazuje się, że powierzchnia działki nr [...] wynosi 0,505 ha. Przywołać w tym miejscu trzeba, w ślad za organami obu instancji, znajdujące się w aktach sprawy pismo Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego w K. z dnia 7 października 2011 r., w którym dokładnie wyjaśniono kwestię występującej uprzednio rozbieżności co do powierzchni działki nr [...], spowodowanej omyłkowym pominięciem dwóch punktów wskazujących przebieg granicy, w wyniku czego granica przebiegała przez budynek wybudowany na działce nr [...]. W dniu 21 września 2011 r. na mapie ewidencyjnej poprawiono przebieg przedmiotowej granicy, wprowadzając przebieg zgodny z protokołem granicznym, stanowiącym podstawę określenia granic w decyzji z dnia 24 listopada 2009 r. Przytoczone okoliczności i dowody wskazują, że na dzień kontrolowanych rozstrzygnięć powierzchnia działki nr [...], zgodnie z danymi umieszczonymi na mapie ewidencyjnej i w rejestrze gruntów, niespornie wynosiła 0,505 ha, co spełnia wymóg określony w planie. Zgodzić należy się ponadto z organem odwoławczym, że nie jest uprawniony do kontrolowania prawidłowości danych zawartych w wymienionych dokumentach, jak również kwestionowania decyzji o rozgraniczeniu. Prawidłowo zatem ustalona przez organy powierzchnia działki spełnia wymagania, o których mowa w § 46 ust. 2 pkt 1 w związku z § 6 ust. 5 uchwały.

Przytoczone ustalenia poparte dowodami znajdującymi się w aktach administracyjnych jednoznacznie wskazują, że projekt budowlany budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem oraz zbiornika na ścieki sanitarne na działce nr [...] w B. jest zgodny z obowiązującym na tym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zatem zarzuty skargi odnoszące się do kwestionowania tej zgodności są nietrafne i całkowicie gołosłowne.

Sąd podziela również stanowisko obu organów architektoniczno – budowlanych, że przedmiotowy projekt budowlany jest zgodny z przepisami techniczno - budowlanymi.

W sprawie, jak słusznie przyjęły orzekające organy, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690, zm. Dz. U. z 2004 r., nr 109, poz. 1156), zwanego dalej rozporządzeniem, w brzemieniu sprzed zmiany dokonanej rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 201 poz. 1238). Zgodnie bowiem z przepisem § 1a rozporządzenia z dnia 6 listopada 2008 r. do budynków, wobec których przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia (tj. przed dniem 1 stycznia 2009 r.) została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę lub odrębna decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego lub został złożony wniosek o wydanie takich decyzji, stosuje się przepisy dotychczasowe. Przede wszystkim jednak, co umknęło organom, w kwestii podlegającej ocenie zachowania warunku określonego w § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, istotne znaczenie ma przepis § 2 pkt 1 kolejnego rozporządzenia zmieniającego, z dnia 12 marca 2009 r. (Dz. U. nr 56, poz. 461), którym w § 1 pkt 4 wprowadzono nową treść § 12, i z którego wynika, że przepisów tego rozporządzenia nie stosuje się, jeżeli przed dniem jego wejścia w życie (z dniem 8 lipca 2009 r.) został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów. W niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte wnioskiem I. Ż. i K. Ż. z dnia 11 września 2008 r., opracowanym na podstawie przepisów obowiązujących zarówno przed wejściem w życie rozporządzenia zmieniającego z dnia 6 listopada 2008 r. jak i z dnia 12 marca 2009 r. Niemniej wskazane uchybienie organów nie miało wpływu na wynik sprawy, bowiem prawidłowo zastosowano § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w brzmieniu ustalonym rozporządzeniem zmieniającym Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004 r. (Dz. U. nr 109, poz. 1156).

Trafna jest w tym kontekście ocena, że projektowany budynek mieszkalny z garażem spełnia wymagania, o których mowa w § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia. Zgodnie z jego treścią, jeżeli na sąsiedniej działce bezpośrednio przy granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy tej granicy, przylegającej do istniejącej ściany, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.

Sąd zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w kontrolowanych decyzjach, że powołany przepis § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia nie uzależnia możliwości sytuowania budynku na granicy od gabarytów budynków, wielkości czy też stosunku wielkości ściany istniejącej do już powstającej, jedynym warunkiem jest, aby ściany ze sobą graniczące były bez otworów okiennych i drzwiowych. W niniejszej sprawie, jak wynika z dołączonego do projektu budowlanego rysunku – "Elewacja boczna II – rys. zamienny" warunek ten został spełniony. Przylegające do siebie ściany budynku zlokalizowanego na terenie działki nr [...] i nr [...] nie mają ani otworów okiennych ani drzwiowych.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i doktrynie przyjmuje się, że zasady postępowania administracyjnego nakazują równe traktowanie stron. W sytuacji sytuowania budynków przy granicy Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 436/07 (Baza orzeczeń Lex nr 468755) wyjaśnił, że wiąże się to z możliwością prawidłowego korzystania z nieruchomości zarówno przez inwestorów jak i właścicieli sąsiednich nieruchomości. W razie konfliktu interesów właścicieli nieruchomości, a więc inwestora i właściciela nieruchomości sąsiedniej, optymalne korzystanie z ich praw wiąże się z reguły z wprowadzeniem ograniczeń w korzystaniu z jednej z tych nieruchomości lub obu. Rozpoznając wniosek inwestora o wydanie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego przy granicy z sąsiednią nieruchomością, organ administracji publicznej powinien uwzględniać konstytucyjny obowiązek równego traktowania stron (art. 32 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji RP) jak również przepis art. 144 kc. Zadaniem organu jest zatem takie wyważenie interesów stron, aby inwestycja realizowana była w sposób nienaruszający uzasadnionych interesów właściciela działki sąsiedniej, ale z zachowaniem uprawnień inwestora. Wyważenie to następuje w oparciu o przepisy prawa, w tym m. in. warunki techniczne przewidziane w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), ale przede wszystkim w oparciu o przepisy Rozdziału 4 ustawy - Prawo budowlane. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, obejmuje w szczególności ochronę przed pozbawieniem dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Powyższe okoliczności winny być brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę i wynikać z jej uzasadnienia.

Również w wyroku z dnia 4 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1508/11 (dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że istotny dla prawa sąsiedzkiego jest przede wszystkim art. 144 kc, który stanowi, że właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Znaczenie ustaleń planu miejscowego dla wykonywania prawa własności jest oczywiste. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Na tej podstawie można sformułować tezę, że o ile nieruchomości leżą w bezpośrednim sąsiedztwie, a nadto ustalenia planu otwierają szerokie możliwości przed właścicielem jednej z nich w zakresie wykonywania prawa własności, to z reguły ustalenia planu dla jednej nieruchomości naruszać będą interes prawny właściciela sąsiedniej nieruchomości. Należy bowiem jeszcze zauważyć, że przyjmuje się przy wykładni art. 144 kc, że kryteria przeciętnej miary, o której mowa w tym przepisie, mogą być ustalane przy uwzględnieniu norm o charakterze administracyjno-prawnym, w tym wynikające z miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (tak w wyroku Sądu Najwyższego z 8 stycznia 2009 r. w sprawie o sygnaturze akt I CNP 82/08). W związku z tym ustalenia planu miejscowego mają oczywisty wpływ na stosunki sąsiedzkie. Można powiedzieć, że jeżeli właściciel jednej nieruchomości zgodnie z ustaleniami planu może więcej, to właściciel sąsiedniej nieruchomości będzie musiał więcej znieść. W świetle tego orzeczenia niezwykle istotna staje się kwestia, czy planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza możliwość zabudowy na granicy działki i nie wprowadza żadnych ograniczeń dotyczących licowania się budynków sąsiednich.

Kontrolując pod tym kątem zaskarżone decyzje Sąd akceptuje stanowisko organów dopuszczające budowę przy granicy poprzez wzajemne przyleganie ścian budynków, mimo różnicy wielkości ściany budynku projektowanego. Niezależnie bowiem od prawidłowej oceny, że jest to dopuszczalne w świetle obowiązującego przepisu warunków technicznych (§ 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia), organy oceniły wzajemny wpływ budynków (istniejącego i projektowanego), z uwzględnieniem norm prawa sąsiedzkiego, w niniejszej sprawie wyrażających się we wpływie na zakres nasłonecznienia i przesłaniania, które dla strony skarżącej mają szczególnie istotne znaczenie. Niemniej podkreślić należy ponownie, że postanowienia obowiązującego planu nie wprowadziły żadnych ograniczeń odnośnie licowania się budynków, jak również nie przewidziały szczególnych uprawnień dla właścicieli działek z zabudową rekreacyjną w zakresie zapewnienia nasłonecznienia takiej działki.

Zgodnie z komentarzem T. Dybowskiego, zawartym w: "Ochrona własności w polskim prawie cywilnym. Rei vindicatio - actio negatora" (Warszawa 1969, s. 371), przepis art. 144 kc, stanowiący iż właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikająca ze społeczno – gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych, jest jednym z podstawowych przepisów prawnych, jeśli chodzi o tzw. prawo sąsiedzkie. Przez prawo sąsiedzkie rozumie się tradycyjnie zespół tych przepisów prawa cywilnego, które regulują problematykę treści i wykonywania własności nieruchomości w stosunkach sąsiedzkich. Zadaniem prawa sąsiedzkiego jest zapobieganie konfliktom rodzącym się na tle sąsiedztwa nieruchomości. Chodzi o takie korzystanie z nieruchomości, które by ze względu na swój rodzaj nie stanowiło niedopuszczalnego oddziaływania bezpośredniego lub pośredniego na nieruchomości sąsiednie. Pojęcie "przeciętna miara" zakłada obowiązek biernego znoszenia tego oddziaływania we wszelkiej postaci w określonym stopniu, jeśli to oddziaływanie nie ma charakteru szykany, czyli nie zmierza wyłącznie w sposób umyślny do szkodzenia i dokuczenia. "Przeciętna miara" oddziaływań, o której mowa w art. 144 kc, w konkretnej sprawie oceniana jest zwykle po wyjaśnieniu, jaki charakter ma nieruchomość, z której emitowana jest immisja, i nieruchomości sąsiednie immisją dotknięte. Przy ocenie, czy "przeciętna miara" zakłócenia została przekroczona, należy mieć na uwadze sposób korzystania zarówno z nieruchomości wyjściowej, jak i z nieruchomości, na którą oddziaływanie jest skierowane.

W niniejszej sprawie obowiązujące prawo miejscowe, wskazana uchwała o planie miejscowym, dopuściła na terenie obejmującym sporną działkę zabudowę mieszaną – mieszkaniową jednorodzinną oraz rekreacyjną, nie wprowadzając, jak to już zostało zaznaczone, żadnych szczególnych przywilejów bądź ograniczeń w przypadku bezpośredniego sąsiedztwa dopuszczonej zabudowy. Tym samym wzajemne oddziaływanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku mieszkalnego o charakterze rekreacyjnym trafnie podlegało badaniu pod kątem zachowania wymogów, o których mowa w § 13, § 57 i w § 60 rozporządzenia, a więc z uwzględnieniem przepisów dotyczących "przesłaniania i zacieniania" budynków, a nie tak jak chciałaby to skarżąca – jej działki.

Zgodnie z § 13 rozporządzenia odległość budynku mającego pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń, z zastrzeżeniem przepisów § 12, 57 i 60 (ust. 1). Warunek określony w ust. 1 uznaje się za spełniony, jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający, w odległości mniejszej niż: 1) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, 2) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m (ust. 2). Odległość, o której mowa w ust. 2 pkt 1, mierzona od przesłanianych okien pomieszczeń mieszkalnych w budynkach wielorodzinnych i pomieszczeń przeznaczonych do zbiorowego pobytu dzieci, nie może być mniejsza niż 20 m (ust. 3). Wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 2, liczy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu lub jego przesłaniającej części (ust. 4). Dopuszcza się usytuowanie w odległości nie mniejszej niż 10 m od okna przesłanianego takiego obiektu przesłaniającego, jak maszt, komin lub inny obiekt budowlany, bez ograniczenia jego wysokości, lecz o szerokości przesłaniającej nie większej niż 3 m, mierząc równolegle do płaszczyzny okna (ust. 5). Odległości, o których mowa w ust. 2, mogą być zmniejszone nie więcej niż o połowę w zabudowie śródmiejskiej uzupełniającej wzdłuż ulic i placów (ust. 6).

Zgodnie z § 57 rozporządzenia pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy (ust. 1). W pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi stosunek powierzchni okien, liczonej w świetle ościeżnic, do powierzchni podłogi powinien wynosić co najmniej 1:8, natomiast w innym pomieszczeniu, w którym oświetlenie dzienne jest wymagane ze względów na przeznaczenie - co najmniej 1:12 (ust. 2).

Zgodnie z § 60 rozporządzenia pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, przedszkolu i szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 8oo-16oo, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach 7oo-17oo (ust. 1). W mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w ust. 1 co najmniej do jednego pokoju, przy czym w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia (ust. 2).

Zgodność projektu z powołanymi przepisami rozporządzenia wynika ze sporządzonej dla potrzeb niniejszej sprawy: "Analizy zacieniania i przesłaniania dotyczącej możliwości budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr [...] dobudowanego do istniejącego budynku na terenie działki nr [...] w miejscowości B., gm. Ż.". W analizie tej rozpatrzono dwa warianty: pierwszy - dla wysokości 6,92 m – wysokość mierzona od kalenicy budynku usytuowanego na terenie działki nr [...] do dolnej krawędzi najniżej położonego okna budynku usytuowanego na działce nr [...] oraz drugi - dla wysokości 1,65 m – wysokość mierzona od górnego poziomu tarasu budynku usytuowanego na terenie działki nr [...] do dolnej krawędzi najniżej położonego okna budynku usytuowanego na działce nr [...]. Stwierdzono przy tym, że między budynkami jest wystarczająco duża odległość, aby budynek A nie oddziaływał na budynek B w normach przedstawionych przez warunki techniczne. W żadnym z wariantów nie następuje ograniczenie dostępu pomieszczeń budynku na działce nr [...] do ich naturalnego oświetlenia. Analiza została wykonana biorąc pod uwagę istniejący dach, najwyżej położoną krawędź na wysokości + 5,44 i najniżej położoną krawędź dachu + 2, 35 m. Przyjęto pozycje słońca w ciągu roku: 21 czerwca – 61,9°; od 21 marca do 21 września - 38,5°; 21 grudnia - 15,1°. W wynikach analizy stwierdzono, że budynek letniskowy zlokalizowany na terenie działki [...] nie przesłania okien budynku mieszkalnego realizowanego na terenie działki nr [...]. Pomieszczenia mają zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września), w godzinach 8°° – 16°°, natomiast pokoje w godzinach 7°° – 17°°. Podkreślenia przy tym wymaga, że licowanie ścian przy granicy obu budynków dotyczy ścian garaży, stąd występuje odległość między przedmiotowymi budynkami mieszkalnymi, o jakiej mowa w przedstawianej "Analizie (...)".

Sporządzona analiza przesłaniania i nasłoneczniania nie budzi, w ocenie Sądu, żadnych zastrzeżeń, została przeprowadzona w oparciu o przepisy rozporządzenia, przez osobę posiadającą do tego wymagane uprawnienia. Zważywszy na treść i zakres analizy, jej ustalenia i wnioski trafnie zostały ocenione przez organy jako niebudzące wątpliwości i zgodne ze stanem rzeczywistym. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego istnienia okna w północnej ścianie budynku skarżącej wskazać trzeba, że stan taki uwzględniony został w sporządzonej "Analizie (...)", co wynika wprost z zawartych w niej rysunków (vide: rysunek projektowy pn. "analiza przesłaniania – elewacje" rysunek nr 1, w projekcie budowlanym). Niemniej trzeba zauważyć, że usytuowanie okna w ścianie północnej, niezależnie od lokalizacji drugiego budynku od strony północnej względem budynku skarżącej, czyni spełnienie warunku nasłonecznienia w dniach równonocy w ogóle niemożliwym, co wynika również z rysunków znajdujących się przy "Analizie (...)" (vide: analiza zacieniania, rysunki nr 4 - 7, j.w.). Wyjaśnić trzeba bowiem, odnośnie tego zarzutu skargi, że usytuowanie przedmiotowych budynków względem stron świata powoduje, że niezależnie od tego, czy budynek inwestorów zostanie wybudowany, czy nie, pomieszczenia od strony północnej i tak nie będą dostatecznie oświetlone, to jest tak jak o tym mówi rozporządzenie w § 60 ust. 1. Zresztą z tej przyczyny, wzajemnego usytuowania budynków (budynek nowoprojektowany od strony północnej względem budynku istniejącego), zaistniała konieczność także wzajemnego oddziaływania w zakresie zacienienia oraz przesłaniania, co zostało szczegółowo zawarte w przedmiotowej "Analizie (...)", składającej się z części opisowej oraz rysunków zawierających sporządzone przez autora "linijki słońca". W tym stanie rzeczy organy prawidłowo zinterpretowały przedmiotową "Analizę zacieniania i przesłaniania", trafnie uznając, że usytuowanie projektowanego budynku mieszkalnego na działce budowlanej jest zgodne z przepisami warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności zaś z § § 12, 13, 57 i 60 rozporządzenia.

Mając powyższe na uwadze, oraz fakt, że inwestycja na działce nr [...] położonej w B. jest zgodna z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nadto nie narusza innych przepisów, rozstrzygające niniejszą sprawę organy architektoniczno – budowlane słusznie stwierdziły, że projektowana inwestycja nie narusza prawnie chronionego interesu skarżącej, ponieważ nie zakłóci korzystania z jej nieruchomości ponad przeciętną miarę.

W tym kontekście również jako niezasadny ocenia Sąd zarzut skargi odnoszący się do oceny spełnienia wymogów dotyczących zacienienia, uciążliwości i bezpieczeństwa przed dokładnym określeniem lokalizacji projektowanego budynku. Otóż jak wynika z opisanych okoliczności, miejsce usytuowania zarówno projektowanego jak i istniejącego budynku (należącego do skarżącej) nie uległy zmianie. Zmiana dotyczyła jedynie przebiegu granic na mapach sytuacyjnych, przez doprowadzenie ich do stanu zgodnego ze stanem rzeczywistym, co w konsekwencji pozwoliło na wszechstronną ocenę zgodności z prawem inwestycji projektowanej.

Zdaniem Sądu organy nie naruszyły prawa, w tym przepisów postępowania poprzez ocenę, że projekt budowlany budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem oraz zbiornika na ścieki sanitarne na działce nr [...] w B., przewidujący budowę na granicy z działką nr [...] poprzez przyleganie ścianą garażu budynku projektowanego do garażu budynku istniejącego, spełnia warunki, o których mowa w przytoczonym art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niezasadną oddalił.