Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 26/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 4 ust. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2015 poz 415
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Asesor WSA Dominik Dymitruk, , Protokolant Starszy specjalista Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 lipca 2024 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia 25 października 2023 r. nr 9001-2023-000962 w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) za rok 2022 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu na rzecz skarżącego kwotę 697 złotych (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu (dalej: organ, Dyrektor ARiMR) z 25 października 2023 r., nr 9001-2923-000962, utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. (dalej: organ I instancji, Kierownik BP ARiMR) nr 0005-2023-001696 z dnia 10 sierpnia 2023 r. w sprawie przyznania J. P. (dalej: skarżący, strona) płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) za rok 2022.

Skarżący złożył za pośrednictwem aplikacji eWniosekPIus do Kierownika BP ARiMR wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2022, w tym pakiet 9. Retencjonowanie wody. We wniosku Strona zgłosiła 1 działkę rolną, na której zadeklarowała realizację wariantu 5.1 - Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe o powierzchni [...] ha, [...] działki z deklaracją wariantu 5.5 - Półnaturalne łąki świeże o łącznej powierzchni [...] ha oraz [...] działek ([...],[...],[...],[...],[...] i [...]) z deklaracją wariantu 5.6.2 - Torfowiska - wymogi obowiązkowe i uzupełniające o łącznej powierzchni [...] ha.

W gospodarstwie rolnym skarżącego przeprowadzona została w okresie od 28 września 2022 r. do 16 lutego 2023 r. wizytacja terenowa w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego. W raporcie z czynności kontrolnych nr [...] stwierdzono nieprawidłowości na poszczególnych działkach rolnych dotyczące: stwierdzonej w wyniku pomiarów powierzchni (kod DR13+), deklaracji upraw poza granicami działki/ek referencyjnej/ych zadeklarowanej/ych we wniosku (DR50), zmian pola zagospodarowania (DR52 i DR53) oraz przypisano inne kody informacyjne pozostające bez wpływu na wysokość przysługujących płatności. Przedmiotowa kontrola stwierdziła również brak przestrzegania przez producenta wymogów szczegółowych, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia rolno- środowiskowo-klimatycznego - dotyczy działki rolnej [...] (wariant 5.5); [...],[...],[...],[...], [...],[...] (wariant 5.6.2).Protokół został wnioskodawcy doręczony 13 marca 2023 r.

Mając na uwadze wyniki kontroli terenowej, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Kierownik BP ARiMR w dniu 18 kwietnia 2023 r. wydał decyzję nr 0005-2023-001558, na mocy której przyznał stronie płatności rolnośrodowiskowe w łącznej wysokości 90 553,06 zł w tym: a) w ramach wariantu 5.1 w wysokości 35 557,08 zł; b) w ramach wariantu 5.5 w wysokości 47 929,18 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 6 971,00 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz nałożył sankcję w wysokości 10 558,26 zł; c) w ramach wariantu 9.1 w wysokości 7 066,80 zł. Odmówiona została natomiast płatność do wariantu 5.6.2 i nałożono sankcję w wysokości 114 962,16 zł, wskazując, że kwoty nałożonych sankcji będą potrącane z płatności realizowanych przez ARiMR z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.

W wyniku odwołania wniesionego przez stronę Dyrektor ARiMR we Wrocławiu po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego orzekł o uchyleniu powyższej decyzji z 18 kwietnia 2023 r. wskazując że protokół z kontroli terenowej został skorygowany, co oznacza, że raport z poprawionymi danymi będzie stanowił nowy dowód w sprawie – która wymaga wobec tego ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ II instancji ponadto nie zgodził się z argumentacją zawartą w zaskarżonej decyzji, odnoszącą się do siły wyższej oraz nadzwyczajnych okoliczności i wskazał, że konieczne jest powtórne zweryfikowanie przez organ I instancji wniosku strony.

Kierownik BP ARiMR decyzją z 10 sierpnia 2023 r. nr 0005-2023-001696 przyznał stronie wnioskowaną pomoc rolno- środowiskowo-klimatyczną w wysokości 90 553,06 zł, w tym za: a) wariant 5.1 Zmiennowilgotne łąki trzęśiicowe kwotę w wysokości 35 557,08 zł, b) wariant 5.5 Półnaturaine łąki świeże kwotę w wysokości 47 929,18 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 6 971,00 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia i nałożył sankcję w wysokości 10 558,26 zł, potrącaną w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych, c) wariant: 9.1 Retencjonowanie wody kwotę w wysokości 7 066,80 zł. Organ I instancji odmówił natomiast przyznania pomocy do wariantu 5.6.2 Torfowiska - wymogi obowiązkowe i uzupełniające.

W uzasadnieniu decyzji organ zreferował przebieg postępowania. W formie tabelarycznej zestawił wszystkie deklarowane warianty rolno-środowiskowo-klimatyczne, wskazując na poszczególnych działkach rolnych powierzchnie deklarowane, powierzchnie stwierdzone oraz kody błędów i nieprawidłowości stwierdzone podczas wizytacji terenowej. W wariancie 5.1 Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe powierzchnia deklarowana [...] ha jest wyższa od powierzchni stwierdzonej wynoszącej [...] ha o [...] ha. W wariancie 5.5 Półnaturaine łąki świeże powierzchnia zadeklarowana we wniosku wynosi [...] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona wynosi [...] ha. Nieprawidłowości powierzchniowe dotyczą wszystkich zadeklarowanych do dopłat działek w tym wariancie. Dodatkowo na działce rolnej Cl stwierdzono nieprawidłowość R_5_5_ll, związaną z nieprzestrzeganiem wymogu pozostawienia obszaru niewykoszonego na tej działce, będącego w przedziale 15-20%. Stwierdzona powierzchnia niekoszenia działki wynosi [...]%, co spowodowało konieczność zastosowania sankcji (zmniejszenia) w wysokości 13%, a powyższe wynika z § 33 ust. 3 w związku z § 4 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego.

Z kolei w wariancie 5.6.2 Torfowiska - wymogi obowiązkowe i uzupełniające do którego organ zdecydował o odmowie przyznania płatności, powierzchnia stwierdzona po przeprowadzonych kontrolach wynosiła [...] ha względem powierzchni [...] ha zadeklarowanej we wniosku. Jedna z działek rolnych, oznaczona literą [...], obarczona była kodami nieprawidłowości R_5_6_2_14 oraz R_5_6_2_9, mówiącymi o nieprawidłowościach w obszarze realizacji dodatkowych wymogów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia (nieprawidłowości związane z koszeniem działki w odpowiednim terminie oraz koszeniem powierzchni, na której występują odroślą drzew i krzewów). W odniesieniu do tej działki organ uznał, ze niedochowanie wymogów mogło być uznane za skutek wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności – działania siły wyższej tj. okresowych podtopień. Do pozostałych działek nieprawidłowości związane z realizacją wymogów rolno-środowiskowo-klimatycznych nie zostały stwierdzone, natomiast z uwagi na brak rolniczego użytkowania, na obszarach zidentyfikowanych podczas kontroli na miejscu obszary te zostały wykluczone z płatności. Z uwagi na stwierdzone przedeklarowanie powierzchni w wariancie 5.6.2 Torfowiska - wymogi obowiązkowe i uzupełniające obliczone na poziomie 25,73%, Kierownik BP ARiMR w J. na podstawie art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r., odmówił stronie do tego wariantu wnioskowanej pomocy. Organ wskazał również na wynikające z § 34a pkt 3 rozporządzenia rolno-środowiskowo- klimatycznego zobowiązanie do zwrotu płatności, w przypadku stwierdzenia uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego oraz wynikające z § 33 rozporządzenia nr 640/2014 zasady tego zwrotu.

Ponadto, w związku ze stwierdzeniem, że w przedmiotowej sprawie nie spełnione zostały wymogi określone w § 4 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego i w załączniku nr 2 do rozporządzenia dla wariantu 5.5 (działka rolna Cl), w związku z powyższym organ I instancji wyznaczył Stronie sankcje wieloletnie.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podkreślił, że nie był w stanie zrealizować wariantu 5.6.2, tj. dokosić w całości powierzchni łąk z uwagi na rozlewiska. Zarzucił, że pomimo stosownego zgłoszenia organ nie odliczył powierzchni niedokoszenia i zastosował sankcje w postaci odmowy płatności. W ocenie Strony w sposób nieprawidłowy organ zmniejszył powierzchnię MKO do działek rolnych [...], [...], [...], [...]. W ocenie Skarżącego organ "wykluczył lekką ręką" ponad [...] ha użytku, co skutkowało odmową płatności do całego wariantu. W odniesieniu do wariantu 5.1 Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe strona nie zgodziła się z ponownym wykluczeniem powierzchni i podkreśliła, że organ ciągle zmniejszając areał poszczególnych działek, sam zaprzecza swoim pomiarom. Strona zauważa, że w terenie powierzchnia zadeklarowanej w wariancie działki nie zmieniła się, poza tym działka nie podlegała naturalnej sukcesji. Skarżący nie zgodził się również z dodatkowym zmniejszaniem płatności w wariancie 5.5 Półnaturalne łąki świeże, związanym z pozostawieniem nie koszonej powierzchni działki przekraczającym 20%. Strona stoi na stanowisku, że tak mały procent mieści się w granicach tolerancji pomiarów, a poza tym stwierdzona przez kontrolerów nieprawidłowość prowadzi do kolejnego zmniejszenia płatności o [...]% za kolejne wystąpienie nieprawidłowości.

Dyrektor ARiMR w nie uwzględnił zarzutów odwołania i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W odniesieniu do zmniejszeń płatności przyznanych do wariantu 5.1 Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe oraz do wariantu 5.5 Półnaturalne łąki świeże organ odwoławczy podtrzymał w całości stanowisko i argumentację zawarte w decyzji organu I instancji.

Odnosząc się do odmowy przyznania płatności do wariantu 5.6.2. Torfowiska – wymogi obowiązkowe i uzupełniające, którego realizację skarżący zadeklarował na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...],[...] (oznaczonych jako działki rolne [...], [...], [...], [...],[...] oraz [...]), na powierzchni [...] ha, Dyrektor ARiMR wskazał, że tylko działka rolna [...] została w kontroli terenowej potwierdzona na powierzchni zadeklarowanej we wniosku, tj. [...] ha. Kontrola stwierdziła, że działka jest użytkiem rolnym (sekcja XI protokołu Wyniki kontroli działek rolnych, część 4 Dane z kontroli, kolumna 7 Powierzchnia stwierdzona), na którym rolnik nie zrealizował dodatkowych wymogów - o czym świadczą kody nieprawidłowości przypisane do działki, związane z realizacją dodatkowych wymogów rolno-środowiskowo-klimatycznych (R_5_6_2_14 oraz R_5_6_2_9, z których pierwszy oznacza, że rolnik na działce rolnej nie wykonał koszenia w odpowiednim terminie, drugi z kolei mówi o tym, że na działce nie wykoszono powierzchni, na której występują odroślą drzew i krzewów lub rolnik nie wycina tych odrośli w odpowiednim terminie. Natomiast w skorygowanym raporcie do działek rolnych [...],[...],[...],[...] oraz [...] kontrolerzy wizytujący działki nie przypisali żadnych kodów nieprawidłowości związanych z realizacją dodatkowych wymogów do działek w wariancie 5.6.2. Do ww. działek zostały dodane kody DR22, DR29, DR37, DR49, DR50, DR51, DR52, DR53. Kody te oznaczają, że zadeklarowane działki nie są spójne (kod DR22), bądź że konieczna jest ponowna \ analiza położenia działek w celu określenia ostatecznej powierzchni uprawnionej do płatności (kody DR50, DR51, DR52, DR53). Analiza ta, w oparciu o posiadane ortofotomapy, jak również w oparciu o wektor z kontroli na miejscu w granicach poszczególnych działek doprowadziła organ I instancji do wniosku, że powierzchnia zakwalifikowana na poszczególnych działkach rolnych wynosi: [...] ha (działka rolna II), [...] ha (działka rolna [...]),[...] ha (działka rolna [...]),[...] ha (działka rolna [...]) oraz [...] ha (działka rolna [...]). Łączne zmniejszenie powierzchni w pakiecie 5.6.2, po uwzględnieniu wyznaczonej na podstawie kontroli terenowej powierzchni MKO, jak również po uwzględnieniu analizy ww. kodów nieprawidłowości wynosiło [...] ha.

Następnie, w odniesieniu pisma strony z 15 lutego 2023 r., złożonego do Kierownika BP ARiMR w J., w którym rolnik podnosił, że ze względu na mokry rok wystąpiły rozlewiska wodne, które uniemożliwiły mu wykoszenie części zgłoszonego do dopłat kompleksu w terminie przewidzianym w tym wariancie przypada (od 15 sierpnia do 15 lutego) i wniósł o wyrażenie zgody na dokoszenie działek w późniejszym terminie, organ odwoławczy przytoczył warunki uznawania przy działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013, w przypadku działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3 lit. a, pkt 6 lit. a-c i e, pkt 8-12a i 13a-13b ustawy PROW2014-2020. Wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 2 rozporządzenie delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz.UE.L 2014.181.48), przypadki siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności zgłasza się na piśmie właściwemu organowi wraz z odpowiednimi dowodami wymaganymi przez właściwy organ, w ciągu piętnastu dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Z kolei wedle zapisów zawartych w art. 4 ust. 1 akapit drugi, w odniesieniu do środków rozwoju obszarów wiejskich przewidzianych w art. 28, 29, 33 i 34 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 {art. 28 dotyczy działań rolno- środowiskowo-klimatycznych), jeżeli beneficjent nie jest w stanie wykonać zobowiązania w wyniku siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, daną płatność wycofuje się proporcjonalnie za lata, w których występowała siła wyższa lub nadzwyczajne okoliczności. Wycofanie dotyczy wyłącznie tych części zobowiązania, dla których nie wystąpiły dodatkowe koszty lub utracone dochody przed wystąpieniem siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Nie stosuje się wycofania w odniesieniu do kryteriów kwalifikowalności i innych obowiązków i nie nakłada się kary administracyjnej. W odniesieniu do innych środków rozwoju obszarów wiejskich państwa członkowskie nie wymagają częściowego lub całkowitego zwrotu wsparcia w przypadku działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności. W przypadku zobowiązań lub płatności wieloletnich, nie wymaga się zwrotu wsparcia otrzymanego w poprzednich latach, a zobowiązania lub płatności są kontynuowane w kolejnych latach zgodnie z ich pierwotnym okresem trwania. Wskazał, że pojęcie siły wyższej należy rozumieć jako nadzwyczajne i nieprzewidywalne okoliczności niezależne od podmiotu, który się na nie powołuje, których następstw nie można było uniknąć mimo zachowania należytej staranności. Zgodnie z art. 2 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (we) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 z dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz.Urz.UE.L Nr 347, str.

549) "siła wyższa" i "nadzwyczajne okoliczności" mogą zostać uznane w następujących przypadkach: a) śmierć beneficjenta; b) długoterminowa niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu; c) poważna klęska żywiołowa powodująca duże szkody w gospodarstwie rolnym; d) zniszczenie w wyniku wypadku budynków inwentarskich w gospodarstwie rolnym; e) choroba epizootyczna lub choroba roślin dotykająca, odpowiednio, cały inwentarz żywy lub uprawy należące do beneficjenta lub część tego inwentarza lub upraw; f) wywłaszczenie całego lub dużej części gospodarstwa rolnego, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu złożenia wniosku. Katalog wymienionych zdarzeń jest otwartym. W konsekwencji, istnieje możliwość uznania przez właściwy organ w wyniku indywidualnego rozpatrzenia danej sprawy, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności faktycznych i dowodów występujących w sprawie, innego zdarzenia za przypadek działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności.

Mając na uwadze powyższe, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zasadnie organ I instancji zakwalifikował wystąpienie siły wyższej zgłoszonej przez stronę tylko do działki rolnej [...], a której inspektorzy wizytujący działki potwierdzili zadeklarowaną powierzchnię działki {[...] ha), natomiast stwierdzili naruszenia w obszarze realizacji dodatkowych wymogów rolno-środowiskowo-klimatycznych. Uzewnętrznieniem powyższego jest przypisanie do tej działki kodów nieprawidłowości R_5"6_2_14 oraz R_5_6_2_9, które odnoszą się do jej niewykoszenia, a więc zaniechania realizacji dodatkowych wymogów, które opisane są w załączniku nr 2 do rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego. Natomiast pozostałe działki zadeklarowane w wariancie 5.6.2 nie zostały opatrzone żadnymi kodami nieprawidłowości związanymi z realizacją wymogów rolnośrodowiskowych. Kompleks działek [...], [...], [...],[...] oraz [...] został potwierdzony na powierzchni mniejszej o ponad [...] hektarów aniżeli deklaracja we wniosku. Powierzchnia stwierdzona w protokole oznacza powierzchnię użytkowaną rolniczo. W ocenie organu odwoławczego w okresie wystąpienia zalania działek, nie kwalifikowały się one do dopłat (nie tylko rolno-środowiskowo-klimatycznych). Ww. działki na obszarach wykluczonych z dopłat nie stanowiły bowiem użytku rolnego, a obszar niekwalifikujący się do wsparcia obszarowego, do którego skarżący nie uzyskał również dopłat podstawowych (dotacje w ramach systemów wsparcia bezpośredniego), nie był użytkiem rolnym. Zatem do powierzchni tej nie można zastosować przepisów odnoszących się do siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności (art. 4 ust. 2 rozporządzenie Komisji (UE) nr 640/2014). Zdaniem Dyrektora ARiMR analiza dokumentacji zdjęciowej oraz szkiców wskazuje, że nazywane przez stronę "małe niedokoszenia" to kilkuhektarowy obszar, który nie był użytkowany rolniczo, ale stanowił trzcinowisko, które z całą pewnością nie spełnia kryterium maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO), do którego przyznawana jest płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna (§ 15 ust 3 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego).

Dyrektor ARiMR dalej podkreślił, że zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 415 ze zm.) – dalej: rozporządzenie rolno-środowiskowo-klimatyczne, zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne obejmuje użytki rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit, f rozporządzenia nr 1305/2013 lub obszar gruntów niebędących użytkami rolnymi, na których występują typy siedlisk przyrodniczych lub siedliska lęgowe ptaków wymienione w ust. 3 pkt 1 lit, b. c lub f lub w pkt 3 załącznika nr 4 do rozporządzenia,

a) zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 2-6 lub 8,

b) spełniające warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej,

c) objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014.

Z kolei wedle § 12 ust. 7 tego aktu prawnego, w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt \ 5, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna jest przyznawana do położonych poza obszarem Natura 2000:

1) trwałych użytków zielonych, na których występują siedliska przyrodnicze, których typy są wymienione w ust. 3 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wszystkich wariantów tego pakietu;

2) obszarów przyrodniczych, na których występują siedliska przyrodnicze, których typy są wymienione w ust. 3 pkt 1 lit. b, c lub f załącznika nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantu 5.2., 5.3. lub 5.6.

Strona we wniosku z dnia 12 maja 2022 r. o przyznanie płatności jako uprawę na działkach [...],[...],[...],[...],[...] oraz [...] zadeklarowała TUZ (trwały użytek zielony), co oznacza, że do wsparcia zgłoszone zostały użytki rolne, o których mowa w § 5 oraz § 12 ust. 7 pkt 1 rozporządzenia. We wniosku rolnik zgłasza do dopłat użytki rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, które oznaczają każdy obszar zajęty przez grunty orne, trwałe użytki zielone, pastwiska trwałe lub uprawy trwałe określone w art. 4 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013. Rolnik nie aplikował o płatność do obszarów przyrodniczych (obszary przyrodnicze nie są użytkami rolnymi), do których to terenów nie przysługują płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Skarżący powierzchnię [...] ha w wariancie 5.6.2 zgłaszał jako trwałe użytki zielone również do innych płatności, a zatem niepotwierdzone w kontroli obszary wyłączone z pomiarów) nie stanowią użytków rolnych (nie zostały zakwalifikowane do powierzchni MKO TUZ).

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy konkludował, ze na działce rolnej [...] wystąpiło działanie siły wyższej (zalanie gruntu), przez co rolnik nie mógł dokonać we właściwych terminach koszenia działki, natomiast prawidłowo organ I instancji nie uznał przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności do działek rolnych [...], [...], [...],[...] oraz [...] , na których Inspekcja terenowa nie stwierdziła nieprawidłowości związanych z realizacją wymogów rolno- środowiskowo-klimatycznych na tych działkach, a restrykcja dotycząca tych działek polegała na wykluczeniu podczas bezpośrednich pomiarów powierzchni [...] ha, nie stanowiących użytku rolnego, a zgłoszonych jako TUZ, a nie obszary przyrodnicze. Na fotografiach jak i szkicach widać trzcinowisko, pokrzywy, nieużytki, chwasty, krzaki. Inspektorzy uznali, że lustrowane grunty nie nadają się do zastosowania dodatkowych norm (np. za koszenie). Powierzchnia stwierdzona mniejsza od deklarowanej oraz kod błędu DR13+ oznacza, że powierzchnia kompleksu wykluczona z dopłat nie jest użytkiem rolnym. Organ powołał się końcowo na zapisy Metodyki sporządzania dokumentacji przyrodniczej siedliskowej dla Pakietów 4. i 5. "Działania rolno-środowiskowo-klimatycznego" w ramach PROW 2014-2020, według których trzcina pospolita (Phragmites australis) oraz pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica), zakwalifikowane są jako niepożądane ekspansywne gatunki rodzime roślin zielnych, najczęściej spotykane na działkach zakwalifikowanych do wariantów siedliskowych.

W skardze na powyższą decyzję Dyrektora ARiMR strona wniosła o uchylenie decyzji w części utrzymującej odmowę przyznania płatności na rok 2022 do działek rolnych zadeklarowanych w ramach wariantu 5.6.2. Torfowiska, zobowiązanie organu II instancji do zmiany decyzji organu I instancji w ten sposób, że zostanie Skarżącemu przyznana płatność za rok 2022 do działek rolnych zadeklarowanych w ramach wariantu 5.6.2.Skarżący zarzucił naruszenie:

- pkt IV pakiet 4 ppkt 7 załącznika nr 2 do rolno-środowiskowo- klimatycznego w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez przyjęcie, że torfowiska, na których występuje "zakrzaczenie, zadrzewienie, zachwaszczenie bądź trzcinowisko" są terenami nieużytkowanymi rolniczo, co stanowi orzekanie z przekroczeniem granic prawa;

- naruszenie art. 4 ust. 1 lit h Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 w zw. z art 2 ust. 1 lit. f Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 poprzez nieprawidłową wykładnię, a co za tym idzie, nieprawidłowe uznanie, że w przypadku zalewania danego obszaru podczas opadów deszczu, czy też w przypadku wystąpienia trzcin, pokrzyw, chwastów czy krzaków, nie mamy do czynienia z użytkami zielonymi lecz z obszarami przyrodniczymi;

- naruszenie art. 4 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji UE nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności poprzez nieprawidłowe uznanie, że oprócz sytuacji mającej miejsce na działce [...], nie mamy do czynienia z wystąpieniem siły wyższej;

- naruszenie § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego poprzez wydanie nieprawidłowej decyzji utrzymującej w mocy decyzję nr 0005-2023-001696 z dnia 10.08.2023 r. wydanej przez Kierownika BP ARiMR odmawiającej przyznania płatności na rok 2022 do działek rolnych zadeklarowanych w ramach wariantu 5.6.2. Torfowiska w sytuacji, gdy Skarżący wypełnił ustawowe warunki przyznania płatności;

- naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na dokumencie "Metodyka sporządzania dokumentacji przyrodniczej siedliskowej dla Pakietów 4 i 5 działania rolno-środowiskowo- klimatycznego w ramach PROW 2014-2020", który nie jest nawet aktem prawa wewnętrznego, a zatem organ oparł decyzję na dokumencie nie stanowiącym aktu prawa;

- naruszenie art. 107 § 2 i 3 k.p.a. poprzez dowolność w wydaniu decyzji przez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji z którego nie wynika, dlaczego ten sam stan faktyczny i prawny uzasadnia różne decyzje w analogicznych sytuacjach, tj. dlaczego sytuacja w zakresie działki [...] różni się od sytuacji w zakresie pozostałych działem z wariantu 5.6.2 Torfowiska, a także dlaczego w przypadku działki [...] uznano wystąpienie siły wyższej, a w przypadku pozostałych działem z wariantu 5.6.2 Torfowiska nie uznano wystąpienia ww. zjawiska.

Odpowiadając na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko oraz argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostaje spełnienie przez skarżącego warunków do przyznania mu płatności rolno-środowiskowo klimatycznej, o którą ubiegał się w odniesieniu do działek [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...], na których zadeklarował realizację wariantu 5.6.2 - Torfowiska - wymogi obowiązkowe i uzupełniające o łącznej powierzchni [...] ha. Skarżący nie podniósł natomiast zarzutów do części, w jakiej zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w odniesieniu do oceny warunków przyznania płatności w pozostałych zadeklarowanych wariantach.

Przechodząc do oceny kwestii spornej w sprawie wskazać należy, że otrzymanie wnioskowanych płatności uzależnione zostało od spełnienia szeregu warunków, wymienionych w § 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego. Zgodnie z tym przepisem, płatność rolno- środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem (UE) 1305/2013, jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o przyznanie tej płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) realizuje zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz.Urz, UE L 227 z 31.07.2014, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym", przez 5 lat - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1-7 lub przez rok - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8 lub 9;

3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Ponadto zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 5 ww. rozporządzenia, rolnik lub zarządca realizujący zobowiązanie rolno- środowiskowo-klimatyczne, przestrzega innych wymogów, które są określone dla poszczególnych pakietów lub ich wariantów w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

Z powyższego wynika, że wśród warunków otrzymania płatności rolno-środowiskowo klimatycznej wyróżnić można te, które są ogólnymi warunkami dotyczącymi realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo klimatycznego ( dotyczące m.in. charakteru gruntów, na których jest realizowane lub ras zwierząt) oraz warunki wynikające z realizacji konkretnych pakietów i wariantów ( dotyczące zarówno rodzaju gruntów, na jakich realizuje się określone pakiety i warianty, jak i np. czynności, jakie należy wykonywać).

Z treści przepisów przywołanych w § 2 pkt 2) rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego wynika, że ww. zobowiązanie powinno być realizowane na gruntach będących użytkami rolnymi, choć nie tylko. Z kolei w § 5 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego stwierdza się wprost, że zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne obejmuje:

1) użytki rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwane dalej "użytkami rolnymi", lub obszar gruntów niebędących użytkami rolnymi, na których występują typy siedlisk przyrodniczych lub siedliska lęgowe ptaków wymienione w ust. 3 pkt 1 lit. b, c lub f lub w pkt 3 załącznika nr 4 do rozporządzenia, zwanych dalej "obszarami przyrodniczymi":

a) zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 2-6 lub 8,

b) spełniające warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej,

c) objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48 oraz Dz. Urz. UE L 225 z 19.08.2016, str. 41), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014", również w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014, lub

2) zwierzęta ras lokalnych zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danej rasy lokalnej objętej wariantem pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7, dla których są spełnione warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, będące zwierzętami zatwierdzonymi w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 18 lit. b rozporządzenia nr 640/2014.

Zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne realizowane w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1 obejmuje użytki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (ust.2).

W przypadku natomiast pakietu zadeklarowanego przez skarżącego tj. wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia (wariant 5.6.2 – Torfowiska) płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna jest przyznawana do położonych poza obszarem Natura 2000:

1) trwałych użytków zielonych, na których występują siedliska przyrodnicze, których typy są wymienione w ust. 3 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wszystkich wariantów tego pakietu;

2) obszarów przyrodniczych, na których występują siedliska przyrodnicze, których typy są wymienione w ust. 3 pkt 1 lit. b, c lub f załącznika nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantu 5.2., 5.3. lub 5.6.

Reasumując, wybrany pakiet w wariancie 5.6.2. skarżący mógł potencjalnie realizować na zarówno na gruntach będących użytkami rolnymi w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, jak i na gruntach, które takimi użytkami nie były. Wybór obszaru realizacji zobowiązania na terenach stanowiących użytki rolne wymaga z kolei utrzymania tych obszarów w takim stanie, żeby spełniały definicję zawartą wart. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f ) ww. aktu prawnego. W przypadku, gdy takim użytkiem rolnym ma być trwały użytek zielony - TUZ (a tak zastrzeżono w przypadku wariantu 5.6.2.), musi on spełniać ponadto definicję TUZ-u. W dalszej kolejności dopiero, jeśli zachowany zostanie powyższy wymóg, ocenić należy realizację wymogów dotyczących sposobu gospodarowania, wynikających z wybranego pakietu – w tym przypadku chodziło m.in. o wymóg koszenia działek ze wskazaną częstotliwością i usuwania niedorośli krzewów i drzew. Decyzję o tym, na jakim rodzaju gruntu najlepiej realizować określone pakiety i warianty podejmuje producent rolny, mając również na względzie zalecenia eksperta przyrodniczego.

Skarżący zdecydował się realizować ww. wariant na gruntach, które zadeklarował jako TUZ, a więc na specyficznym rodzaju użytku rolnego, nie zaś na obszarze przyrodniczym. Konsekwencją powyższego była zatem konieczność dochowania wymogu, że ten grunt będzie użytkowany rolniczo i to w taki sposób, że nadal można go będzie uznać za użytek rolny, w tym przypadku TUZ – a to oznacza np. że należy ograniczyć występowanie na nim niepożądanej roślinności. Organy rację zatem mają w tym sensie, że jeśli kontrola nie potwierdza rolniczego użytkowania działek zgłoszonych jako TUZ-y do płatności rolnośrodowiskowej, to bezcelowe jest w ogóle dokonywanie oceny spełnienia dodatkowych wymogów, właściwych dla danego pakietu, takich jak okresowe koszenie oraz przyczyn niedopełnienia tych wymogów, bowiem grunty nie spełniające definicji użytku rolniczego ( a konkretnie TUZ-u) będą wykluczone z płatności już tylko z tego powodu.

W przypadku natomiast działki [...], w odniesieniu do której kontrola potwierdziła, że stanowi ona użytek rolny, organ stwierdził, że nie zostały dochowany dodatkowe wymogi rolno-środowiskowo-klimatycznyce dotyczące koszenia w odpowiednim terminie oraz niewykoszenia powierzchni, na której występują odrośla drzew i krzewów (kody R_5_6_2_14 i R_5_6_2_9), wobec czego dokonał też następnie analizy okoliczności, które do tego doprowadziły i uznał, że było to wynikiem działania siły wyższej o jakiej mowa w art. 2 ust. 2 rozporządzenia 1306/2013 - przychylając się tym samym do stanowiska skarżącego.

Pomimo zasadniczej trafności rozumowania organu w powyższym zakresie, zaskarżona decyzja narusza prawo z uwagi na braki uzasadnienia, które nie pozwalają na ocenę trafności argumentacji o tym, że zakwestionowane obszary nie stanowiły użytków rolnych, na których mogło być realizowane zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne.

Zwrócić trzeba jednak uwagę, że jakkolwiek w postępowaniu o przyznanie płatności stosowanie przepisów k.p.a. doznaje pewnych ograniczeń, w szczególności w zakresie postępowania dowodowego, to w dalszym ciągu na organie spoczywa wynikający z art. 107 § 2 i 3 k.p.a. obowiązek uzasadnienia decyzji w ten sposób, by przekonująco wyjaśnić dlaczego stwierdzone fakty wypełniały lub nie wypełniały dyspozycję stosowanej normy prawnej. Zaskarżona decyzja nie spełnia, zdaniem Sądu, powyższego wymogu.

Organ w uzasadnieniu skarżonej decyzji wskazuje co prawda, że w wyniku kontroli spornym działkom [...], [...], [...], [...] oraz [...] nie przypisano kodów błędu wskazujących na niedochowanie dodatkowych wymogów ale kody DR22, DR29, DR37, DR49, DR50, DR51, DR52,DR53, w rezultacie czego potwierdzono ich rolnicze użytkowanie na powierzchni zredukowanej o [...] ha. Odwołując się do sporządzonej w toku kontroli dokumentacji zdjęciowej oraz szkiców organ stwierdził, że nieużytkowany rolniczo obszar pokrywały trzciny, pokrzywy chwasty i nieużytki , a kod błędu DR13+ oznaczał, że powierzchnia kompleksu nie jest użytkiem rolnym. Tym niemniej powyższe stwierdzenia należy uznać za niewystarczające, skoro nie zostały one odniesione do samego pojęcia użytku rolnego, rolniczego użytkowania , a tym bardziej do definicji TUZ. Tymczasem zgodnie z definicją zawartą w art. 4 ust. 1 pkt h) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego (UE) nr 1307/2013 trwały użytek zielony (TUZ) jest to grunt wykorzystywany do uprawy traw lub innych zielnych roślin pastewnych rozsiewających się naturalnie (samosiewnych) lub uprawianych (wysiewanych), które nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa rolnego przez okres co najmniej pięciu lat i który nie był zaorany przez okres co najmniej pięciu lat. Trwały użytek zielony może obejmować inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które mogą nadawać się do wypasu, a także inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które służą do wytwarzania paszy dla zwierząt, pod warunkiem, że zachowano przewagę traw i innych zielnych roślin pastewnych. Państwa członkowskie mogą również zadecydować o uznaniu za trwałe użytki zielone gruntów nadających się do wypasu i stanowiących część utrwalonych praktyk lokalnych w przypadkach, gdy trawy i inne zielne rośliny pastewne tradycyjnie nie są roślinnością dominującą na obszarach wypasu lub gruntów nadających się do wypasu. Natomiast trawy lub inne zielne rośliny pastewne zostały w ww. art. 4 ust. 1 lit. i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego (UE) nr 1307/2013 określone jako wszystkie rośliny zielne, rosnące tradycyjnie na naturalnych pastwiskach lub zazwyczaj zawarte w mieszankach nasion przeznaczonych do zasiewania pastwisk lub łąk w państwie członkowskim, niezależnie od tego czy są wykorzystywane do wypasania zwierząt.

Skoro zatem skarżący zadeklarował realizację zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego na specyficznych użytkach rolnych, jakimi są TUZ-y, które definicją swoją obejmują także obszary porośnięte niektórymi samosiewnymi roślinami, w tym także krzewami i drzewami nadającymi siwe do wypasu lub wytwarzania paszy, to organ, odmawiając uznania wykluczonej od płatności powierzchni działek za użytki rolne – trwałe użytki zielone, powinien wyraźnie wskazać, czy stwierdzona na tych obszarach roślinność może być uznana za taką o jakiej mowa w powyższej definicji, a jeśli nie do dlaczego. Organ wprawdzie przytoczył zapisy Metodyki sporządzania dokumentacji przyrodniczej siedliskowej dla Pakietów 4 i 5 "Działania rolno-środowiskowo-klimatycznego", zgodnie z którymi trzcinę pospolitą oraz pokrzywę zwyczajną należy kwalifikować jako niepożądane ekspansywne gatunki , najczęściej spotykane na działkach siedliskowych, jednak z treści decyzji (str. 13) wynika, że dokonał tego w kontekście zobowiązań wynikających z zaleceń eksperta przyrodniczego dla wariantu 5.6.2. Torfowiska, dotyczących częstotliwości koszenia, nie zaś kwalifikacji spornych obszarów jako użytków rolnych – TUZ-ów – a w każdym razie taka teza nie wynika bezpośrednio z twierdzeń organu. Rezultatem powyższego jest to, że wykluczenie powierzchni [...]ha, jako niekwalifikującej się do płatności z uwagi na stwierdzoną na tych obszarach roślinność, skarżący kwestionuje jako bezpodstawne wskazując na spowodowaną działaniem siły wyższej (podtopienia) niemożność dopełnienia dodatkowych wymogów rolno-środowiskowych dotyczących usuwania roślinności ze zgłoszonych działek (m.in. koszenia odrośli drzew i krzewów), podczas gdy organ występowanie tejże roślinności przyjmuje za dowód braku rolniczego użytkowania działek, wykluczającego w ogóle ocenę realizacji dodatkowych wymogów dla realizowanego na nich wariantu zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego oraz ewentualnego wpływu podtopień na możliwość dopełnienia tych wymogów.

Zdaniem Sądu, mając na uwadze przywołany obowiązek organu (art. 107 §3 k.p.a.) do wskazania stronie zarówno podstawy prawnej , jak i faktycznej rozstrzygnięcia i wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się wydając decyzję, zaskarżona decyzja nie zawiera zarówno dostatecznego przytoczenia podstaw prawnych rozstrzygnięcia, jak i należytego wyjaśnienia w jakiej relacji do norm prawnych służących zdefiniowaniu pojęcia użytku rolnego oraz trwałego użytku zielonego pozostają stwierdzone w trakcie kontroli okoliczności dotyczące roślinności występującej na wykluczonych z płatności obszarach, podobnie jak wyjaśnienia czy i jak zdarzenia takie jak okresowe podtopienie wpływają na ocenę faktu rolniczego użytkowania gruntu zadeklarowanego jako TUZ. Nie można uznać za dochowanie tego obowiązku powołanie się na przypisanie przez kontrolujących nieuwzględnionym do płatności obszarom kodów wskazujących na to , że nie są użytkiem rolnym, bez wyjaśnienia w oparciu o podstawy prawne, dlaczego stwierdzone nieprawidłowości dotyczące występowania określonych roślin uzasadniają taki wniosek. W szczególności z uzasadnienia decyzji nie da się de facto wywieść, co konkretnie przesądziło, o uznaniu działki [...] za użytek rolny ( jakiego rodzaju roślinność tam stwierdzono -n czy inną niż na pozostałych działkach, jakie były dowody na jej rolnicze użytkowanie), a w konsekwencji dlaczego niedokoszenia/brak usunięcia niepożądanej roślinności na tej działce, spowodowane podtopieniem, mogły być uznane za niedopełnienie dodatkowych wymogów dla realizowanego wariantu, podczas gdy rolnik nie mógł się powoływać na tę samą okoliczność w odniesieniu do pozostałych działek i obecnej na nich roślinności .Zaznaczyć należy, że Sąd administracyjny w ramach kontroli decyzji jest obowiązany poddać ocenie wykładnię normy prawnej przez organ oraz jej zastosowanie w konkretnej sprawie, natomiast nie jest władny samodzielnie rozstrzygać sprawy w oparciu o nomy prawne, do których organ się nie odnosił. Wydając ponownie decyzję organ powinien wyeliminować powyższe uchybienia i wskazać oraz wyjaśnić stronie , w oparciu o konkretne normy prawne, warunki uznania gruntu za użytek rolny – trwały użytek zielony oraz utraty tego przymiotu, w tym wpływu na powyższe okoliczności takich jak podtopienia (w tym zakresie mając na uwadze również przywołany przez stronę wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 14 października 2021 r. w sprawie C-373/20), a następnie odnieść do tych warunków fakty stwierdzone w toku kontroli.

Mając na uwadze powyższe oraz uwzględniając, że zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy decyzję organu I instancji zarówno w części niekwestionowanej przez stronę, jak i kwestionowanej, Sąd na podstawie art., 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.