Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 245/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 1 pkt 7
journal: Dz.U. 2023 poz 1094
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  oceny oddziaływania na środowisko (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) Asesor WSA Robert Talaga Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Polody po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2024 r. sprawy ze skargi E. S.A. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 stycznia 2024 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia z udostępnienia informacji zawartych w sprawozdaniu z przeprowadzonego rocznego audytu zewnętrznego zakładu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia 28 lipca 2023 r., nr [...], działając na podstawie art. 16 ust. 4 ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1094 ze zm., dalej również jako: "ustawa" albo "ooś"), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej jako: "K.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku E. S. A. (dalej również jako: "skarżąca") orzekł o odmowie uwzględnienia wniosku o wyłączenie z udostępniania stron od 3 do 5 oraz 6 i od 8 do 28 złożonego w dniu 15 maja 2023 r. sprawozdania z przeprowadzonego rocznego audytu zewnętrznego zakładu przetwarzania za rok 2022.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia podniesiono, że w dniu 30 maja 2023 r. E. S. A. złożyła wniosek do Marszałka Województwa [...] o wyłączenie z udostępniania następujących części sprawozdania z przeprowadzonego rocznego audytu zewnętrznego zakładu przetwarzania za rok 2022: opisów elementów instalacji punkt 3, strona 3-5, danych zawartych w tabeli na stronie 6, w szczególności maksymalnej zdolności linii, danych zawartych w tabelach na stronach 8-28. Spółka wskazała, że informacje odnoszące się do zdolności przetwarzania (rzeczywistej) oraz relacji biznesowych z innymi podmiotami stanowi tajemnicę handlową albowiem pozwala oszacować pozycję konkurencyjną i "siłę" przetargową spółki, a ich ujawnienie zaburzy możliwości negocjacyjne spółki.

Zdaniem Marszałka sprawozdanie z przeprowadzonego rocznego audytu zewnętrznego zakładu przetwarzania za rok 2022 złożone przez E. S.A. w dniu 15 maja 2023 r. ustalono, że nie zawiera on informacji dotyczących "relacji biznesowych z innymi podmiotami". Ponadto, wnioskodawca nie wykazał w jaki sposób ujawnienie danych o rzeczywistej zdolności przetwarzania odpadów pogorszyłoby jego pozycję konkurencyjną (art. 16 ust. 1 pkt 7 ooś). Organ I instancji zwrócił uwagę, że co do zasady, informacja o środowisku podlega udostępnieniu. Wyłączenie z udostępniania jest wyjątkiem, a wyjątków nie można interpretować rozszerzająco. Powyższe oznacza, że przesłanka będąca podstawą wyłączenia informacji z udostępniania musi być konkretna, a jej istnienie pewne. Natomiast w argumentacji przedstawionej przez E. S.A. brak logicznego ciągu pomiędzy zdarzeniem w postaci udostępnienia informacji zawartych w sprawozdaniu z przeprowadzonego rocznego audytu zewnętrznego zakładu przetwarzania za rok 2022, złożonym przez E. S.A., a skutkiem - czyli pogorszeniem pozycji konkurencyjnej wnioskodawcy. Ponadto jeden z argumentów (jakoby przedmiotowe sprawozdanie zawierało informacje o relacjach biznesowych z innymi podmiotami) okazał się chybiony. Tymczasem informacja o rzeczywistej zdolności przetwarzania odpadów przez poszczególne zakłady ma dla systemu gospodarki odpadami duże znaczenie. Przedsiębiorcy wprowadzający na rynek sprzęt elektryczny lub elektroniczny (albo reprezentujące ich organizacje odzysku) zobowiązani są m. in. do osiągnięcia wymaganych poziomów odzysku oraz przygotowania do ponownego użycia i recyklingu zużytego sprzętu (art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 1622). Obowiązek ten realizują poprzez zlecenie tych działań prowadzącemu zakład przetwarzania (jakim jest np. E. S.A.) - art. 23 ust. 1 powyższej ustawy. Jeśli jednak prowadzący zakład przetwarzania nie wywiąże się z przyjętego zobowiązania, wówczas negatywne tego konsekwencje, w postaci opłaty produktowej, poniesie, nie prowadzący zakład przetwarzania, lecz przedsiębiorca, który zlecił prowadzącemu zakład przetwarzania realizację powyższych obowiązków (art. 72 ust. 2 w związku z art. 11 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy). Dlatego też tak wielką wartość dla przedsiębiorców zobowiązanych do osiągnięcia wymaganych poziomów odzysku oraz przygotowania do ponownego użycia i recyklingu zużytego sprzętu (a także reprezentujących ich organizacji odzysku) ma informacja o rzeczywistych zdolnościach przetwarzania odpadów przez poszczególnych prowadzących zakłady przetwarzania.

W ocenie organu I instancji trudno przyjąć, aby udostępnienie informacji o rzeczywistych zdolnościach przetwarzania odpadów przez prowadzącego zakład przetwarzania może pogorszyć jego pozycję. Odwołując się do orzeczeń sądów administracyjnych Marszałek wywiódł, że zastrzeżenie tajemnicy stanowi wyjątek od zasady jawności i z tego względu organ nie może polegać wyłącznie na oświadczeniu przedsiębiorcy co do jej istnienia, ale powinien samodzielnie dokonać oceny złożonego przez przedsiębiorcę zastrzeżenia pod kątem istnienia tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze – w wyniku odwołania wniesionego przez E. S.A. – decyzją z dnia 31 stycznia 2024 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Marszałka z dnia 28 lipca 2023 r.

Organ odwoławczy przytoczył treść art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy wskazując, że władze publiczne mogą odmówić udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie po rozważeniu interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji w konkretnym przypadku, jeżeli udostępnienie tych informacji może naruszyć ochronę informacji o wartości handlowej, w tym danych technologicznych, dostarczonych przez osoby trzecie i objętych tajemnicą przedsiębiorstwa. Zdaniem Kolegium organ pierwszej instancji słusznie stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że Spółka nie wykazała w jakim zakresie udostępnienie informacji skutkowałoby pogorszeniem pozycji konkurencyjnej spółki. Ponadto sprawozdanie z audytu nie zawiera informacji o relacjach biznesowych z innymi podmiotami, na co powoływała się Spółka we wniosku. Należy zgodzić się, że Spółka nie wykazała w jakim zakresie udostępnienie informacji mogłoby naruszyć ochronę informacji o wartości handlowej, w tym danych technologicznych, dostarczonych przez osoby trzecie i objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, co jest warunkiem koniecznym dla odmowy udostępnienia informacji o środowisku, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy środowiskowej. Co prawda Spółka wskazuje, że wskazane we wniosku informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jednak okoliczności sprawy na to nie wskazują. Informacje dotyczące zdolności przetwarzania odpadów przez zakłady należących do E. S. A. nie spełniają wymogów informacji, o których mowa w art. 16 ust. 4 pkt 7 ustawy środowiskowej, a tym samym nie ma podstaw do wyłączenia ich udostępnienia przez Marszałka Województwa [...].

Skargę na powyższą decyzję wniosła E. S.A. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika podnosząc zarzuty naruszenia: art. 16 ust 2 , ust. 4 pkt 7 ustawy poprzez odmowę wyłączenia informacji jako stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa; art. 79a K.p.a. w zw. z art. 136 K.p.a. poprzez jego nie zastosowanie i nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego pomimo tego, że postępowanie było wszczęte na wniosek a organ I i II instancji razem z zawiadomieniem z art. 10 K.p.a. nie poinformowały wnioskodawcy o tym co powinien zrobić aby uzyskać decyzję zgodną ze swoim wnioskiem; art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo istnienia przesłanek do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i wydania decyzji co do istoty.

Równocześnie wniesiono o przeprowadzenie dowodu z załączonego oświadczenia skarżącej wyjaśniającego, dlaczego informacje objęte wnioskiem są tajemnicą przedsiębiorstwa oraz wniesiono o: uchylenie zaskarżonej decyzji I instancji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, gdyż zawiera te same błędy co decyzja organu II instancji.

W ocenie skarżącej informacje i dokumenty przekazane przez E. S.A. z całą pewnością spełniają przesłanki wymienione w przywołanych przepisach u.i.o.ś. Zawarte w dokumentach dane takie jak: ilości odpadów przetwarzane na poszczególnych liniach oraz przekazane do ponownego użycia objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i mają kluczowe znaczenie dla działalności Spółki na rynku zagospodarowania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz pozycji konkurencyjnej Spółki na tym rynku. Cechuje je zatem istotna wartość gospodarcza. Spółka podejmuje także działania w celu utrzymania tych danych w poufności poprzez zawarcie stosownych klauzul w treści umów, ograniczenie kręgu osób znających warunki zawieranych kontraktów, a także odpowiednie zabezpieczenie dokumentacji w siedzibie Spółki. Dokumentacja znajduje się w biurze kierownika działu Ewidencji i Gospodarowania Odpadami Spółki, klucz do biura pobiera się u pracownika firmy ochroniarskiej. Pobrać klucz mogą tylko określone osoby. Nie mają więc dostępu do tych danych wszyscy pracownicy Spółki. Te osoby, które mają dostęp do danych wskazanych jako tajemnica przedsiębiorstwa mają podpisane oświadczenia o zachowaniu poufności a spółka płaci im za zakaz konkurencji również po ustaniu zatrudnienia przez okres 3 lat. Do tych osób należy kadra kierownicza, częściowo brygadziści i koordynatorzy działu utrzymania ruchu.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.

Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 11 lipca 2024 r. pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że przedmiotowe dane mogą być wykorzystane przez konkurencję do działań nieuczciwej konkurencji. Na pytanie Sądu pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że opis procesu technologicznego zawarty w audycie stanowi know - how spółki jego udostępnienie mogłoby pogorszyć sytuację spółki na rynku pełnomocnik skarżącej wyjaśnił również, że w audycie podane są maksymalne zdolności zbierane związane ze zbieraniem przetwarzaniem odpadów, na które spółka posiada zezwolenia, przy czym ilości powyższe nie będą odpowiadały faktycznemu przetworzeniu odpadów, bo jest to zależne od procesu technologicznego jaki stosuje spółka – te ilości mogą być mniejsze. Zdaniem pełnomocnika dane, o wyłączenie których wnioskuje skarżąca, w przypadku porównania ich z danymi ujawnionymi przez podmioty przekazujące odpady umożliwi zawężenie, a niekiedy identyfikację podmiotów z którymi współpracuje spółka. Pełnomocnik wyjaśnił, że wskazana przez spółkę informacja stanowi zbiór danych, które poddane analizie jako całość, przy użyciu odpowiedniego algorytmu, pozwoliłyby firmom konkurencyjnym na ustalenie na przykład zapotrzebowania spółki w energię, czy też koniecznych do zatrudnienia pracowników i w ten sposób również ułatwi to identyfikację podmiotów związanych ze spółką.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 965 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Podstawowym zarzutem skargi, który miałby przesądzać o wadliwości wydanych decyzji, był w ocenie skarżącej zarzut naruszenia art. 79a § 1 K.p.a. Powyższy przepis konkretyzuje i uzupełnia dyspozycję art. 10 i 81 K.p.a. w tym znaczeniu, że zobowiązuje expressis verbis organ administracji publicznej prowadzący postępowanie na żądanie strony do zawiadomienia strony o określonej w tych przepisach "możliwości" wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Celem przepisu art. 79a § 1 K.p.a, dodanego nowelizacją z kwietnia 2017 r. jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawianych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. W takich przypadkach strona będzie zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zmuszona do zaskarżenia decyzji i przedstawienia tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie postępowania odwoławczego. W tym kontekście niewystarczające jest informowanie strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co od zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (zob. uzasadnienie projektu ustawy z dnia 07 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, Druk Sejmowy Sejmu VIII Kadencji nr 1183, s. 28).

W ocenie Sądu przepis powyższy nie może być jednak interpretowany w ten sposób, że obowiązkiem organu jest zastępowanie podmiotu profesjonalnego, w zakresie wskazywania dowodów, jakie miałyby skutkować wydaniem pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji. Innymi słowy, skarżąca nie może oczekiwać, że będąc podmiotem profesjonalnym, funkcjonującym na rynku zbierania i przetwarzania odpadów, będzie każdorazowo informowana przez organ o dowodach i okolicznościach, których przedstawienie przyczyni się do uczynienia zadość szczególnemu wnioskowi, jakim jest ograniczenie dostępu społeczeństwa do informacji o środowisku. W sytuacji, z jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie, a więc gdy przepis art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy wskazuje jedynie na okoliczności, jakie powinny zostać ustalone, bez wskazywania konkretnych dowodów, jakie powinny zostać przedstawione, nie będzie stanowiło naruszenia art. 79a § 1 K.p.a., brak wskazania przez organ konkretnych środków dowodowych, jakie skarżąca powinna przedstawić dla uzyskania pozytywnej decyzji. Sąd podkreśla, że obowiązek wynikający z art. 79 § 1 K.p.a. nie może dotyczyć tych spraw, gdzie ustawodawca szeroko ustalił okoliczności, których przedstawienie warunkuje wydanie decyzji pozytywnej. W tym wypadku doszłoby do powstania sytuacji, gdzie organ zastępowałaby wnioskodawcę i to on ustalałby dowody, jakie muszą zostać przeprowadzone w sprawie, co byłoby nie do pogodzenia ze szczególnym rodzajem postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie wnioskowe. Jest to bowiem postępowanie, którego celem jest przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z obowiązku podmiotu podległego administracji publicznej, co w jeszcze większym stopniu warunkuje konieczność podejmowania działań, które przyczynią się do wydania pozytywnej decyzji w sprawie.

Dodatkowo zważyć należy, że w przedmiotowej sprawie nie miał też miejsca np. zamiar strony do podjęcia działań wiążących się dla niej z niekorzystnymi skutkami lub nawet ryzykiem wystąpienia podobnych skutków. Wówczas organ ma wyraźny obowiązek w możliwie jasny sposób wyjaśnić całość okoliczności sprawy stronie i równie wyraźnie wskazać na ryzyko wiążące się z zaplanowanymi działaniami. W takich sytuacjach aktywuje się obowiązek informacyjny organu, a nie w przypadku, gdy strona nie spełnia warunku określonego wprost w ustawie.

Co więcej, strona wyczerpała również tryb odwoławczy, co oznacza, że znając argumentację organu I instancji miała możliwość przedstawienia stosownych dowodów w postępowaniu przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym, czego jednak zaniechała podtrzymując argumentację zawartą w pierwotnym wniosku.

Przechodząc do merytorycznej oceny wniesionej skargi podnieść należało w pierwszej kolejności, że prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska wyrażone zostało w art. 74 ust. 3 Konstytucji RP, z którego wynika, że każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska. Zakres tego prawa determinuje jednak ustawa zwykła, co wynika z art. 81 Konstytucji RP, przy czym na podstawie art. 4 ustawy każdy ma prawo do informacji o środowisku i jego ochronie na warunkach określonych ustawą. Władze publiczne są obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie, które są informacjami znajdującymi się w posiadaniu władz publicznych lub informacjami przeznaczonymi dla władz publicznych, w zakresie, w jakim nie dotyczy to ich działalności ustawodawczej, a w przypadku sądów i trybunałów - działalności orzeczniczej (art. 8 ust. 1 ustawy).

Konsekwentnie, każda informacja o środowisku podlega udostępnieniu, chyba że organ ochrony środowiska wykaże, na podstawie przepisów ustawy, że w konkretnej sprawie nie ma możliwości udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie (por. B. Rakoczy, Ustawa o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz, LexisNexis 2010, por. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2021 r., sygn. III OSK 3750/21 - wszystkie powołane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jednym z przepisów, które umożliwiają odstąpienie od zasady ogólnej pozostaje art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy, który wskazuje, że władze publiczne mogą odmówić udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie po rozważeniu interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji w konkretnym przypadku, jeżeli udostępnienie tych informacji może naruszyć: ochronę informacji o wartości handlowej, w tym danych technologicznych, dostarczonych przez osoby trzecie i objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, jeżeli osoby te złożyły wniosek o wyłączenie tych informacji z udostępniania, zawierający szczegółowe uzasadnienie dotyczące możliwości pogorszenia ich pozycji konkurencyjnej.

W powyższym świetle ustalenia wymagało, czy informacje, o wyłączenie których wnioskowała skarżąca, mogły być uznane za informacje mające wartość handlową, których ujawnienie pogarszałoby pozycję konkurencyjną Spółki.

Na etapie skargi do sądu administracyjnego skarżąca argumentowała, że skoro podjęła wewnątrz organizacyjne środki wyłączające możliwość dostępu do informacji objętych wnioskiem, to stanowią one tajemnice przedsiębiorstwa, a tym samym podlegają one automatycznemu wyłączeniu od jawności. Sąd zauważa, że niewątpliwie warunkiem formalnym, przesądzającym o tym, że dana informacja stanowi informację będącą tajemnicą przedsiębiorstwa, jest podjęcie działań mających na celu ograniczenie do niej dostępu osobom trzecim, w tym również nieuprawnionym pracownikom. Jednakże dla ochrony tajemnicy przedsiębiorcy z art. 11 ust. 2 z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2022 r. poz. 1233, dalej: "u.z.n.k.") nie jest wystarczające jedynie spełnienie przesłanki formalnej w postaci podjęcia działań przez przedsiębiorcę mających na celu zachowanie informacji w poufności. Określone informacje mogą zostać objęte tajemnicą przedsiębiorcy, jeżeli ze swojej istoty dotyczą kwestii, których ujawnianie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy (informacje takie muszą mieć choćby minimalną wartość) z wyłączeniem informacji, których upublicznienie wynika np. z przepisów prawa. Informacja ta musi mieć zatem charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej przedsiębiorstwa lub innej informacji posiadającej wartość gospodarczą, ponieważ wykładnia językowa art. 11 ust. 2 u.z.n.k. wiąże tajemnicę przedsiębiorcy z jej wartością gospodarczą. Wartość gospodarczą posiadają dla przedsiębiorcy te dane, które świadczą o prowadzonej przez firmę polityce finansowej, obrazują jej zobowiązania względem kontrahentów, dotyczą wierzytelności, odnoszą się do inwestycji lub oszczędności. Wartość gospodarczą mają więc wszelkie informacje, jakie dotyczą szeroko rozumianego gospodarowania przez firmę jej mieniem, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Do tajemnicy przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 11 ust. 2 u.z.n.k. zalicza się wiadomości dotyczące sposobów produkcji, planów technicznych, metod kontroli jakości, wzorów użytkowych i przemysłowych, patentowanych wynalazków, informacje związane z działalnością marketingową, z pozyskiwaniem surowców, organizowaniem rynków zbytu czy informacje odnoszące się do struktury organizacyjnej, zasad finansowania działalności, wysokości wynagrodzeń pracowników, poufne know-how o charakterze produkcyjnym i handlowym. Nie można natomiast uznać za tajemnicę przedsiębiorstwa informacji, które mogą być uzyskane przez podmiot zainteresowany w zwykłej i dozwolonej formie.

W tym miejscu wskazać należy, że zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego, możliwe jest dokonanie oceny, czy określona informacja spełnia kryteria ustawowe związane z uznaniem jej za tajemnicę przedsiębiorstwa. Innymi słowy, spełnienie warunku formalnego – podjęcia działań mających na celu ograniczenie do niej dostępu osobom trzecim – nie zwalnia organów administracji publicznej z oceny, czy doszło również do spełniania warunków materialnych, przesądzających o konieczności dochowania tajemnicy przedsiębiorcy. Z redakcji art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy wynika, że sam fakt, że informacja ma wartość handlową dla przedsiębiorstwa i objęta jest tajemnicą przedsiębiorstwa nie stanowi wystarczającej podstawy do odmowy udzielenia informacji. Konieczne jest wykazanie, że udzielenie tej informacji mogłaby pogorszyć konkurencyjną pozycję podmiotu od którego ta informacja pochodzi (i go dotyczy). Oczywiście musi ona złożyć stosowny wniosek o nieudostępnienie tych informacji, jednak ocena czy rzeczywiście informacja mogłaby pogorszyć konkurencyjność podmiotu musi być obiektywnie uprawdopodobniona. Nie wystarczy zatem subiektywne przekonanie podmiotu iż taki skutek hipotetycznie może nastąpić.

Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że zdaniem Sądu konkluzja organów, że informacje, wyłączenia których domaga się skarżąca, nie spełniają warunków określonych w art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy oraz art. 11 ust. 2 u.z.n.k. była prawidłowa.

W pierwszej kolejności skarżąca wskazuje, że informacje zawarte na s. 3 – 5 sprawozdania, gdzie odnaleźć można opis stosowanej technologii, stanowi jej know – how, którego udostępnienie może pogorszyć jej sytuację na rynku. Zważyć jednak należy, że po pierwsze, skarżąca nie wykazała, czy opisany proces technologiczny może korzystać z przymiotu bycia nowatorskim, nie stosowanym dotychczas szerzej przez inne podmioty. Po drugie, nie jest tak, że jedynym dokumentem, w jakim odnaleźć można powyższy opis technologii stosowanej przez spółkę pozostaje przedmiotowe sprawozdanie. Skarżąca, funkcjonując na rynku odpadowym jest świadoma, że opis procesu technologicznego musi być przedstawiony również w innych dokumentach – przykładowo już w samy wniosku na zbieranie i przetwarzanie odpadów, zgodnie z art. 42 ust. 2 pkt 6 ustawy o odpadach należy podać szczegółowy opis stosowanej metody lub metod przetwarzania odpadów, w tym wskazanie procesu przetwarzania zgodnie z załącznikami nr 1 i 2 do ustawy, oraz opis procesu technologicznego z podaniem rocznej mocy przerobowej instalacji lub urządzenia, a w uzasadnionych przypadkach, w szczególności w przypadku instalacji do termicznego przekształcania odpadów - także godzinowej mocy przerobowej. Opis procesów technologicznych odnaleźć można też w innych dokumentach, takich jak karta informacyjna przedsięwzięcia (art. 62 ust. 1 pkt 3 ustawy), czy też w raporcie oddziaływania na środowisko, jeżeli jego uzyskanie było wymagane. Opis stosowanej przez skarżącą technologii jest zatem dostępny nie tylko w raporcie, którego wyłączenia jawności domaga się skarżąca, ale również w innych dokumentach, w tym dokumentach podawanych do publicznej wiadomości. Brak jest przy tym informacji, aby skarżąca składała podobne zastrzeżenia i wnosiła o wyłączenie jawności innych dokumentów, w tym dokumentów urzędowych, zawierających opis procesu technologicznego.

Przechodząc do danych zawartych na s. 6 – testu wsadowego – Sąd zauważa, że dane powyższe zawierają informacje o maksymalnej zdolności przetwarzania wynikającej z posiadanych decyzji. Znowu, są to dane powszechnie dostępne, gdyż obowiązkiem skarżącej jest informowanie kontrahentów o posiadanych decyzjach na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Natomiast informacje o maksymalnych zdolnościach – które jak przyznał pełnomocnik skarżącej – nie mogą być większe niż ilości wynikające z posiadanych decyzjach, nie mogą w ocenie Sądu wpływać na sytuację rynkową skarżącej, tym bardziej, że jak przyznano w czasie trwania rozprawy sądowadministracyjnej, będą one się różnić w zależności od stosowanego procesu technologicznego. Jest to więc zmienna, której udostępnienie publiczne nie spowoduje pogorszenia sytuacji rynkowej spółki, w szczególności w kontekście ewentualnej zmiany parametrów ilościowych zbieranych i przetwarzanych corocznie odpadów.

Natomiast dane na s. 8 – 28 raportu to dane liczbowe dotyczące ilości poszczególnych odpadów, ich masy, procesowi odzysku, jakiemu zostały poddane, miejscu odzysku oraz numerze faktury (s. 8 – 16) oraz zestawienie wydanych zaświadczeń o zużytym sprzęcie za 2022 r. (s. 17 – 24) oraz ZPR, Oświadczenie oraz Zał VII za 2022 r. (s. 25 – 28). Są to więc dane, które mają wyłącznie charakter liczbowy. Zdaniem spółki podnosi, że udostępnienie powyższych danych liczbowych może doprowadzić do pogorszenia jej sytuacji – ujawnienia kontrahentów – co negatywnie wpłynie na jej konkurencyjność.

Ze stanowiskiem powyższym nie sposób się zgodzić z trzech powodów.

Po pierwsze, potencjalną możliwość zastosowania "algorytmu" przy pomocy którego podmiot działający na tym samym rynku mógłby porównać ilości odpadów przyjmowanych przez skarżącą z ilością odpadów przekazywanych przez podmioty trzecie i na tej podstawie ustalić kontrahentów skarżącej, pozostaje w ocenie Sądu mało prawdopodobna. Co więcej, nawet gdyby dopuścić taką możliwość, to nie oznacza to jeszcze automatycznego pogorszenia jej sytuacji rynkowej. Jak zasadnie wskazał Marszałek, w argumentacji przedstawionej przez E. S.A. brak logicznego ciągu pomiędzy zdarzeniem w postaci udostępnienia informacji zawartych w sprawozdaniu z przeprowadzonego rocznego audytu zewnętrznego zakładu przetwarzania za rok 2022, złożonym przez E. S.A., a skutkiem - czyli pogorszeniem pozycji konkurencyjnej skarżącej. Sama potencjalna wiedza o kontrahentach skarżącej nie oznacza, że dojdzie do spadku opłacalności prowadzonej przez nią działalności.

Po drugie, rynek przetwarzania odpadów, w tym odpadów elektrycznych i elektronicznych, pozostaje rynkiem regulowanym, czego formą jest między innymi obowiązek uzyskania stosownych decyzji na zbieranie i przetwarzanie odpadów, a także – co ma kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie – obowiązek składania przedmiotowych sprawozdań dotyczących ilości przekazywanych, przyjmowanych i przetwarzanych odpadów. Oznacza to, że również skarżąca dysponuje dostępem do sprawozdań innych podmiotów prowadzących tego rodzaju działalność i na tej podstawie może prowadzić działania zmierzające do kształtowania polityki cenowej, a wiec również – co stara się wykazać – ustalić podmioty, które przekazuje odpady do innych podmiotów zajmujących się taką samą działalnością jak skarżąca. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt III OSK 3715/21, w przypadku rynku odpadów, wszystkie podmioty są zatem w podobnej sytuacji, a wniosek danego podmiotu o zachowania w tajemnicy swoich możliwości produkcyjnych i zapewnienia sobie w ten sposób jak największej rentowności, co o ile jest zrozumiałe z punktu widzenia obrotu gospodarczego, o tyle nie może stanowić podstawy do odmowy udostępnienia danych, które z woli ustawodawcy powinny być powszechnie dostępne z powodu ochrony środowiska.

Po trzecie Sąd podziela stanowisko Marszałka, zawarte w decyzji organu I instancji, że informacja o rzeczywistej zdolności przetwarzania odpadów przez poszczególne zakłady ma dla systemu gospodarki odpadami duże znaczenie. Przedsiębiorcy wprowadzający na rynek sprzęt elektryczny lub elektroniczny (albo reprezentujące ich organizacje odzysku) zobowiązani są m. in. do osiągnięcia wymaganych poziomów odzysku oraz przygotowania do ponownego użycia i recyklingu zużytego sprzętu, co ma miejsce poprzez zlecenie tych działań prowadzącemu zakład przetwarzania (jakim jest skarżąca). Dlatego też tak wielką wartość dla przedsiębiorców zobowiązanych do osiągnięcia wymaganych poziomów odzysku oraz przygotowania do ponownego użycia i recyklingu zużytego sprzętu (a także reprezentujących ich organizacji odzysku) ma informacja o rzeczywistych zdolnościach przetwarzania odpadów przez poszczególnych prowadzących zakłady przetwarzania.

Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że organy administracji publicznej prawidłowo uznały, że brak jest podstaw do przyjęcia, że udostępnienie informacji, o wyłączenie jawności której wnosiła skarżąca, mogłoby naruszyć ochronę informacji o wartości handlowej, w tym danych technologicznych, dostarczonych przez osoby trzecie i objętych tajemnicą przedsiębiorstwa.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.