Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 410/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2020-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 25, 32, 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 24 ust. 2, art. 28 ust. 1, art. 30
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant sekr. sąd. Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Oddział), po rozpoznaniu wniosku Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych.

W jej uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 17 marca 2020 r. Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej (skarżący) złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie wniosku o umorzenie składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych. Z ustalonego przez organ I instancji, a następnie potwierdzonego przez organ odwoławczy stanu faktycznego wynika, że na koncie skarżącego widnieją nieopłacone składki w części finansowanej przez ubezpieczonych, tj. zatrudnionych pracowników, o umorzenie których skarżący wnosił.

Zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.; dalej u.s.u.s.) do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami tych składek nie stosuje się art. 28 u.s.u.s., a zatem składki finansowane przez ubezpieczonych nie będącymi płatnikami tych składek nie mogą być umorzone. Dlatego organ, działając na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej k.p.a.) odmówił wszczęcia postępowania w tym zakresie wniosku. Stanowisko to potwierdza orzecznictwo (które powołano). Z tych względów Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działając w imieniu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako organ II instancji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

2. W skardze wniesionej z zachowaniem terminu i warunków formalnych Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej, reprezentowany przez likwidatora, zaskarżył w całości decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia 18 lutego 2020 r., zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 30 w zw. z art. 28 u.s.u.s. przez uznanie, że artykuł 28 u.s.u.s. nie znajduje w przedmiotowej sprawie zastosowania, podczas gdy z art. 30 tej ustawy wprost wynika, iż znajduje on zastosowanie jedynie do składek, nie obejmuje zaś swoim zakresem odsetek za zwłokę, kosztów egzekucyjnych, kosztów upomnień i dodatkowych opłat,

2) naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. przez błędne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, skutkujące pozostawieniem w obiegu prawnym błędnej decyzji z dnia [...] lutego 2020 r. oraz wydanie kolejnej decyzji sprzecznej ze wskazanymi powyżej przepisami prawa,

3) naruszenie prawa procesowego, tj. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. przez wskazanie w treści skarżonej decyzji, że kwestie przedawnienia należności oraz prowadzonego postępowania egzekucyjnego zostaną rozstrzygnięte w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego w sprawie o umorzenie pozostałych należności, podczas gdy nie przesądza to jednak o jakie należności chodzi, ani tym bardziej, jaka jest decyzja ZUS, kiedy i czy w ogóle zostanie wydana, nadto jaki jest jej wpływ na skarżoną decyzję, ponadto prowadzi do konkluzji o niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i bezpośrednio prowadzi do naruszenia zasady prawdy obiektywnej oraz uderza w zasadę pogłębiania zaufania obywateli do państwa.

W oparciu o te zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie o "uwzględnienie skargi w całości, uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie nowej decyzji uwzględniającej żądania powoda".

W uzasadnieniu skargi zarzuty zostały rozwinięte. Nadto skarżąca wskazała, że zgodnie z uchwałą Rady Powiatu z dnia 13 września 2017 r. termin zakończenia czynności likwidacyjnych określono na 31 grudnia 2042 r. Dalej przedstawiła historię postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez ZUS przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej podkreślając, że postępowanie to nie miało w chwili wszczęcia podstaw prawnych i faktycznych. Wskazała, że od 2011 r. zobowiązany nie posiada żadnego majątku, który uzasadniałby prowadzenie egzekucji i choć koszty egzekucji przekraczają kwotę wydatków egzekucyjnych, to ZUS nie umorzył egzekucji.

Następnie skarżąca odniosła się do kosztów postępowania egzekucyjnego kwestionując ich wysokość i podnosząc zarzuty oparte na przepisach art. 59 § 1 pkt 4 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.; dalej u.p.e.a). W końcowej części skargi, powołując się na postanowienia wydane przez tutejszy sąd dnia 26 listopada 2019 r. w sprawie II SA/Go 427/19 oraz dnia 4 grudnia 2019 r. w sprawie II SA/Go 428/19 wskazała, że z dniem wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego (co nastąpiło w 2014 r.) Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej utracił osobowość prawną, a tym samym zdolność sądową. Zdaniem skarżącej brak zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych skutkuje brakiem jej zdolności do "bycia stroną postępowania egzekucyjnego". Wskazała też, że fakt odprowadzenia składek na ubezpieczenie społeczne od wynagrodzeń osób zajmujących się likwidacją Zakładu nie stanowi o "posiadaniu przez SPZOZ jakiejkolwiek podmiotowości".

3. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego kosztów zastępstwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W jej uzasadnieniu organ podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji.

4. Na rozprawie w dniu 12 listopada 2020 r. strony (ich przedstawiciele) podtrzymały swoje stanowiska. W odniesieniu do kwestii zdolności sądowej skarżącego SPZOZ likwidator oświadczyła, że podziela stanowisko dotyczące jej utraty i nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w uchwale z dnia 30 stycznia 2018 r., III CZP 96/17. Pełnomocnik ZUS, uznając za prawidłowe stanowisko wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego, opowiedział się za zdolnością sądową skarżącego SPZOZ w postępowaniu likwidacyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5. Zgodnie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

5. Pierwszoplanową kwestią decydującą o dopuszczalności procedowania w sprawie i rozpatrzenia skargi jest rozważenie kontrowersji dotyczącej zdolności sądowej skarżącego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w niniejszym postępowaniu. Podmiot ten, co wynika z dokumentów dołączonych do akt niniejszej sprawy oraz orzeczeń i dokumentów znajdujących się w aktach spraw prowadzonych przed tutejszym sądem (sprawy II SA/ Go 1091/17, II SA/Go 427/19 oraz II SA/Go 428/19) od dnia [...] lipca 2007 r. znajduje się w stanie likwidacji (uchwała Rady Powiatu z dnia 25 lipca 2007 r., nr 59/IX/2007). Pierwotny termin jej zakończenia wyznaczony na 31 grudnia 2010 r. był kilkakrotnie zmieniany. Aktualnie został on wyznaczony na dzień 31 grudnia 2042 r. (uchwała Rady Powiatu z dnia 13 września 2017 r., nr 152/XXVII/2017; uchwała ta na dzień rozstrzygania sprawy nie została wzruszona). W toku likwidacji Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej został wykreślony z rejestru zakładów opieki zdrowotnej prowadzonego przez Wojewodę (w dniu [...] lutego 2008 r.), a następnie z Krajowego Rejestru Sądowego (w dniu [...] czerwca 2014 r.).

6. Fakty te oraz uzasadniające je rozstrzygnięcia i dokumenty nie są sporne. W ich świetle rozważenia wymaga kwestia zdolności sądowej Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w likwidacji po wykreśleniu tego podmiotu Krajowego Rejestru Sądowego. Problem ten wynika z tego, że przepisy dotyczące procedury likwidacyjnej tego podmiotu, obowiązujące w dacie rozpoczęcia likwidacji oraz stanowiące podstawę wykreślenia go z obu rejestrów odbiegają istotnie od standardowej procedury likwidacyjnej osób prawnych. Kwestia ta, jako "zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości", stała się przedmiotem powoływanej przez strony sporu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2018 r., III CZP 96/17, w której Sąd Najwyższy odpowiadając na pytanie sądu apelacyjnego "Czy pomimo wykreślenia samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej z Krajowego Rejestru Sądowego na podstawie art. 35b ust. 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408 ze zm.) i związaną z tym utratą osobowości prawnej, taki zakład opieki zdrowotnej zachowuje zdolność sądową w sytuacji, gdy nie zostało jeszcze zakończone postępowanie likwidacyjne, zaś z art. 60 ust. 6 powołanej wyżej ustawy wynika, że zobowiązania i należności samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej stają się zobowiązaniami i należnościami Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego [...] dopiero po zakończeniu likwidacji zakładu opieki zdrowotnej" stwierdził, że "Samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego na podstawie art. 35b ust. 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408 z późn. zm.) zachowuje zdolność sądową w postępowaniu likwidacyjnym".

7. Pogląd ten w całości akceptuje niniejszy skład orzekający i uznaje go za stosowalny również na gruncie kontrolowanej przez sąd administracyjny sprawy. Decyduje o tym, w braku formalnego związania uchwałą Sądu Najwyższego, trafność argumentacji oraz prawidłowość dokonanej przez Sąd Najwyższy wykładni przepisów prawa materialnego. Uzasadnienie tej uchwały jest powszechnie dostępne i znane stronom sporu dlatego nie ma potrzeby jego pełnego powielenia. W odniesieniu do najbitniejszych kwestii wskazać należy, że z dniem 1 lipca 2011 r. została uchylona ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (art. 220 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej; aktualnie tekst jedn. Dz.U z 2020 r., poz. 295; dalej u.dz.l.). Zgodnie z art. 204 ust. 4 pkt 5 u.dz.l. w zakresie nieuregulowanym w ust. 4 tej ustawy do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, co oznacza, że do postępowania likwidacyjnego skarżącego SPZOZ oraz do procedury wykreślenia tego podmiotu z Krajowego Rejestru Sądowego znajdowały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r., nr 14, poz. 88 ze zm.; dalej u.z.o.z.).

Tak jak wskazał to Sąd Najwyższy w znajdującym zastosowanie w sprawie "starym" stanie prawnym wykreślenie samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej z Krajowego Rejestru Sądowego "było elementem procedury likwidacyjnej prowadzącej do zakończenia etapu likwidacji w sensie podmiotowym, ale nie wpływało na tok likwidacji w sensie przedmiotowym". Odrębne unormowanie wykreślenia z rejestru oraz zakończenia postępowania likwidacyjnego wyłącza w tej sytuacji możliwość utożsamiania skutków określenia daty utraty osobowości prawnej z jego likwidacją w rozumieniu art. 60 u.z.o.z.

Sąd Najwyższy, szczegółowo analizując treść art. 60 ust. 3 oraz 60 ust. 4b pkt 1 do 4 oraz art. 60 ust. 6 u.z.o.z., wskazał, że ustawodawca dzieląc proces likwidacji samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej na etap jego wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego i dalszy etap likwidacji przedmiotowej pozostawił, mimo wykreślenia, zobowiązania i należności w sferze prawnej zakładu podlegającego likwidacji, co wynika wprost z art. 60 ust. 6 u.z.o.z., w którym postanowiono, że zobowiązania i należności zakładu stają się należnościami Skarbu Państwa i innych wymienionych jednostek dopiero z chwilą zakończenia likwidacji w sensie przedmiotowym. Jak stwierdził Sąd Najwyższy przyjmując "racjonalność działania ustawodawcy przyjąć trzeba, że mimo wykreślenia zakładu opieki zdrowotnej z rejestru, została mu pozostawiona w toku dalszego postępowania likwidacyjnego podmiotowość materialnoprawna w zakresie zobowiązań i należności podlegających likwidacji, a w konsekwencji szczególna zdolność prawna w granicach postępowania likwidacyjnego".

8. Pogląd ten w pełnym zakresie znajduje zastosowanie do oceny zdolności sądowej strony skarżącej w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Zdolność sądowa stanowi bowiem cechę danego podmiotu, która pozwala na skuteczne przeprowadzenie ważnego postępowania przed sądem administracyjnym z jego udziałem w charakterze strony zgodnie z art. 32 p.p.s.a. Charakterystyka kategorii podmiotów, którym przysługuje zdolność sądowa przed sądami administracyjnymi, została dokonana w poszczególnych jednostkach redakcyjnych art. 25 p.p.s.a. przede wszystkim na podstawie cywilistycznych kryteriów związanych ze statusem takiego podmiotu w prawie prywatnym, głównie jego zdolnością prawną (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, SIP LEX, teza 3 do art. 25 oraz H. Sudyka-Knysiak [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, SIP LEX, 2020, teza 4 do art. 25). Z art. 25 § 1 p.p.s.a wynika, że zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym mają osoby fizyczne i osoby prawne. Z kolei art. 25 § 3 p.p.s.a. zdolność sądową przyznaje również innym jednostkom organizacyjnym, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania im uprawnień lub skierowania do nich nakazów lub zakazów.

Uregulowanie to nawiązuje do konstrukcji "osobowości" jako cechy normatywnej, ale regulowanej w prawie cywilnym, do którego odnosi się w swojej uchwale Sąd Najwyższy powołując art. 64 § 11 k.p.c. Czas trwania tej specyficznej "przedmiotowej" zdolności sądowej samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej jest w tym przypadku związany z przedmiotową fazą likwidacji, wyznaczoną z jednej strony dniem wykreślenia tego podmiotu z Krajowego Rejestru Sądowego, z drugiej zaś dniem zakończenia likwidacji i przejęcia zobowiązań i należności likwidowanego zakładu przez jego organ założycielski zgodnie z art. 60 ust. 6 u.z.o.z.

9. Za opowiedzeniem się za koncepcją przyjętą w powołanym orzeczeniu Sądu Najwyższego przemawia również pogląd NSA wyrażony w postanowieniu z dnia 24 kwietnia 2018 r. w sprawie II OSK 709/18 (CBOSA), w którym to na tle sporu dotyczącego interesu prawnego ZUS w zaskarżeniu uchwały o przedłużeniu terminu likwidacji Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się zarzutów ZUS powołującego się na to, że wykreślenie Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej prowadzi do utraty podmiotowości prawnej takiego podmiotu, co uniemożliwia egzekwowanie należności z tytułu składek, powołał się właśnie na cytowaną wyżej uchwałę Sądu Najwyższego z 30 stycznia 2018 r. rozstrzygającą o zdolności sądowej tego podmiotu w postępowaniu likwidacyjnym.

Za stanowiskiem Sądu Najwyższego przemawia również argument z nowego prawa to jest obowiązującego aktualnie art. 60 ust. 3 pkt 2 u.dz.l. Zgodnie bowiem z tym przepisem rozporządzenie, zarządzenie albo uchwała o likwidacji samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej stanowi podstawę do jego wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego z dniem zakończenia likwidacji. Przepis ten przywraca zatem "normalność" toku likwidacyjnego publicznych zakładów opieki zdrowotnej, w którym to wykreślenie z KRS kończy definitywnie proces likwidacji następując po jej zakończeniu. Specyfiką rozwiązania poprzednio obowiązującego i znajdującego zastosowanie w niniejszej sprawie było natomiast to, że podstawę wykreślenia samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej z KRS stanowiła uchwała o (otwarciu) likwidacji samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, co dokonywało się przez złożenie do sądu rejestrowego tej uchwały oraz zawiadomienie tego sądu o wykreśleniu samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej z rejestru prowadzonego przez właściwy organ, w tym przypadku Wojewodę Lubskiego (art. 60 ust. 5 w zw. z art. 35b ust. 8 i 9 u.z.o.z.). Jasne jest zatem, że w poprzednio obowiązującym stanie prawnym wykreślenie z KRS następowało w pierwszej fazie likwidacji, a kwestia jej dalszego biegu, w szczególności zakończenia likwidacji nie była objęta kognicją sądu rejestrowego.

10. Z tych też względów skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela poglądu wyrażonego w orzeczeniach tutejszego sądu wydanych w sprawach II SA/Go 427/19 i II SA/Go 428/19 oraz II SA/Go 155/16 (CBOSA). W uzasadnieniu tych stanowisk powołano się bowiem tylko na brak formalnego związania sądu administracyjnego uchwałą Sądu Najwyższego oraz orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące zdolności sądowej wykreślonych z rejestru likwidowanych stowarzyszeń, w których to stan prawny różni się od stanu prawnego dotyczącego niniejszego przypadku. Ze stanowiska wyrażonego w tych orzeczeniach nie wynika również, czy z datą utraty zdolności sądowej (zdolności prawnej), czyli jak przyjmuje się w tych orzeczeniach z chwilą wykreślenia samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, doszło do sukcesji zobowiązań i należności likwidowanego zakładu przez jego organ założycielski (art. 60 ust. 6 u.z.o.z.).

Przyjęcie koncepcji, że do takiej sukcesji nie dochodzi z jednoczesnym uznaniem, że po wykreśleniu z KRS samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej nie posiada zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym postępowania likwidacyjnego tego podmiotu, prowadziłoby do powstania luki prawnej o daleko idących i negatywnych dla bezpieczeństwa obrotu prawnego skutkach, bowiem w okresie od wykreślenia do hipotetycznego zakończenia likwidacji z końcem 2042 r. podmiot ten nie podlegałby w ogóle kontroli sądu administracyjnego, mimo tego, że w stosunku do tego podmiotu wydawane są akty i podejmowane są czynności administracyjne, o czym świadczy choćby niniejsza skarga i znajdujące się w aktach administracyjnych dokumenty.

11. Uznanie zdolności sądowej strony skarżącej jako podmiotu likwidowanego na czas trwania przedmiotowej fazy likwidacji prowadzi do możliwości merytorycznego rozpatrzenia skargi, której przedmiotem jest wyłącznie kwestia odmowy wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych. Taki zakres wynika wprost i wyraźnie z treści wniosku strony o ponowne rozpatrzeniu sprawy, w którym to decyzja z dnia [...] lutego 2020 r. została zaskarżona wyłącznie w zakresie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego wniosku skarżącej o umorzenie składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych. W takim też zakresie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zgodnie z żądaniem strony, został rozpoznany w decyzji z dnia [...] czerwca 2020. Podobnie w takim tylko zakresie została wniesiona skarga do sądu administracyjnego.

12. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 30 u.s.u.s., do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i art. 29 u.s.u.s., które stanowią podstawę do umarzania należności z tytułu składek, rozkładania ich na raty i odraczania terminu ich płatności. Przepisy ustawy rozróżniają pojęcie "należności z tytułu składek" od pojęcia "składek". Przepis art. 24 ust. 2 u.s.u.s. stanowi, że składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata nieopłacone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. Mając, więc na względzie treść art. 24 ust. 2 u.s.u.s. uznać należy, że art. 28 ust. 1 u.s.u.s. dopuszcza umarzanie w całości lub w części wszystkich "należności z tytułu składek", tj. składek, odsetek za zwłokę, kosztów egzekucyjnych, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty.

Co do zasady, wymienione należności mogą być umarzane w całości lub w części, o ile spełnione będą warunki określone w ustawie i o ile nie zachodzi wyłączenie możliwości umorzenia objęte art. 30 u.s.u.s. Wyjątek od zasady dopuszczalności umarzania "należności z tytułu składek" objęty art. 30 u.s.u.s. jest ściśle określony; umorzenia nie stosuje się do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek.

Z powyższego jednoznacznie wynika, że w przypadku składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących ich płatnikami ustawa nie przewiduje możliwości ich umarzania, rozkładania na raty, czy odraczania terminu płatności i nie istnieją podstawy prawne do merytorycznego rozpoznania wniosku strony w tej części. Stanowisko to jest o wielu lat ugruntowane w orzecznictwie (por. choćby wyroki NSA z dnia 25 października 2012 r., II GSK 1520/11, czy z najnowszych z 11 marca 2020 r., I GSK 177/18, CBOSA).

Ponieważ nie można było rozpoznać wniosku skarżącego w tymże zakresie wobec tego organ zobligowany był do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek finansowanych przez osobę ubezpieczoną niebędącą płatnikiem oraz składek za zatrudnionych pracowników, z uwagi na brak przedmiotu postępowania w tym znaczeniu, że nie istnieją należności, do których mógłby mieć zastosowanie art. 28 u.s.u.s.

13. Z tych też względów poza zakresem rozpoznania niniejszej sprawy pozostały kwestie dotyczące innych należności, podnoszone we wniosku z dnia [...] stycznia 2020 r., co do których zresztą organ, jak wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, prowadzone są odrębne postępowania, jak i możliwości i potrzeby odniesienia się do większości zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (jeśli chodzi o organ) oraz skargi (jeśli chodzi o sąd). Nie ogranicza to prawa strony skarżącej do kontroli sądowej (również w ramach skargi na bezczynność lub przewlekłość) postępowania (postępowań) wszczętych z jej wniosku dotyczących innych należności niż objęte niniejszą kontrolą sądową, w której to wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi podlegała ona oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).

Odnosząc się do sformułowanego w odpowiedzi na skargę wniosku o zasądzenie kosztów wskazać należy, że przepisy ustawy nie przewidują możliwości zasądzenia na rzecz organu kosztów postępowania w przypadku oddalenia skargi przez sąd I instancji.