Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1274/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 120; art. 191
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 2; art. 12; art. 236 ust. 1 i 2; art. 239
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2012 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu należności celnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez A. Sp. z o.o. w W. (zwaną dalej: "Skarżącą") jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...] marca 2012 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] z [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie odmowy zwrotu należności celnych przywozowych. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] listopada 2007 r. N. Sp. z o.o. w W. (obecnie A. Sp. z o.o. w W.) zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu m.in. cyfrowy rejestrator wizji, zaklasyfikowany do kodu CN 8521 90 00 90 Wspólnej Taryfy Celnej (dalej: WTC) ze stawką w wysokości 13,9%. Zgłoszenie celne, jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 62 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992 r. ze zm.), zwanego dalej: “WKC", zostało przyjęte przez organ celny i zarejestrowane w ewidencji pod nr [...]. Po uiszczeniu zadeklarowanych w zgłoszeniu celnym należności celnych i podatkowych przedmiotowy towar został zwolniony do dyspozycji Importera.

Pismem z 17 listopada 2010 r. Skarżąca zwróciła się do organu celnego I instancji z wnioskiem o zwrot należności celnych od cyfrowych rejestratorów wizji. Jako podstawę prawną zwrotu wskazała art. 236 ust. 1 i 2, a z ostrożności procesowej art. 239 ust. 1 i 2 WKC w związku z art. 263 i 277 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana – Dz. Urz. UE z 2010 r., Nr C83, s.47) zwany dalej: "Traktat TFUE". Zdaniem Skarżącej zapłacona kwota cła nie była prawnie należna, gdyż zgodnie z wiążącym Unię Europejską porozumieniem w sprawie handlu produktami technologii informatycznej ITA z 13 grudnia 1996 r., przyjętym Decyzją Rady Nr 97/359/WE z 24 marca 1997 r., dotyczącą zniesienia ceł na produkty technologii informacyjnej (Dz. Urz. WE Nr L 155, s. 1 z 12 czerwca 1997 r.), zwane dalej "Porozumienie ITA", importowane rejestratory cyfrowe jako towary objęte ww. aktem prawa międzynarodowego, począwszy od stycznia 2000 r. winny korzystać z zerowej stawki celnej. Zdaniem Skarżącej, cło pobrane według stawki 13,9 % stoi w sprzeczności z obowiązującym Unię prawem międzynarodowym. Stwierdziła, iż przedmiotowe cyfrowe rejestratory wizji są opisane w Aneksie B Porozumienia ITA, tj., który dotyczy między innymi urządzeń pamięciowych i urządzeń funkcji komunikacyjnej.

We wniosku podniesiono, iż fakt nie wywiązania się Unii Europejskiej z obowiązków ciążących na niej na mocy Porozumienia ITA potwierdzają rozstrzygnięcia wydane przez Organ Rozstrzygania Sporów WTO (ORS), zaakceptowane przez UE.

Skarżąca podkreśliła, że postanowienia prawa międzynarodowego wynikające z umów międzynarodowych zawartych przez Wspólnotę są częścią wspólnotowego systemu prawnego i hierarchicznie mają pierwszeństwo przed wtórnym prawem wspólnotowym, tj. przed rozporządzeniami i dyrektywami.

Decyzją z [...] grudnia 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] stwierdził, iż wysokość należności celnych przywozowych została zaksięgowana zgodnie z art. 218 i 219 WKC w kwocie prawnie należnej oraz odmówił zwrotu wnioskowanych należności celnych.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w [...] zaskarżoną decyzją z [...] marca 2012 r. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że Skarżąca dokonała zgłoszenia do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu towarów określonych jako cyfrowe rejestratory wizji, deklarując kod TARIC 8521 90 00 90 ze stawką celną w wysokości 13,9 % i stawką podatku od towarów i usług 22 %. Klasyfikacja taryfowa towarów dokonana została w oparciu o rozporządzenie Komisji (WE) corocznie zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej - w 2008 r. - rozporządzenie Komisji (WE) nr 1214/2007 z dnia 20.09.2007 r. (Dz. Urz. WE L 286 z 31.10.2007r.). Powołany przez Skarżącą w zgłoszeniu celnym kod TARIC 8521 90 00 90 ze stawką celną 13,9 % był zgodny z obowiązującymi przepisami w dacie dokonania zgłoszenia celnego, tj. z postanowieniami reguły 1 i 6 ORINS, uwagi 3 do sekcji XVI oraz brzmieniem pozycji 8521 Taryfy celnej. Zatem uiszczone przez Skarżącą należności celne wynikające ze zgłoszenia celnego z [...] listopada 2007 r. były należnościami prawnie należnymi w chwili ich uiszczenia. Dlatego też Dyrektor Izby Celnej w [...] stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające dokonanie na podstawie przepisu art. 236 związku z art. 220 ust. 2 WKC zwrotu należności celnych od towaru w postaci cyfrowych rejestratorów wizji.

Organ omówił też szeroko wynikające z przepisu określonego w art. 239 ust. 1 WKC przesłanki dotyczące zwrotu cła, który to przepis daje możliwość zwrotu lub umorzenia należności w sytuacjach innych niż określone w art. 236-238. Wyjaśnił, że przypadki zwrotów i umorzeń należności celnych określone zostały w art. 899 - 903 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993 r. ze zm., zwany dalej: "RWKC"). Organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w powołanych wyżej przepisach

Ponadto organ podniósł, iż w przypadku gdy podstawą ubiegania się o zwrot należności celnych jest przepis art. 239 WKC w powiązaniu z odpowiednim przepisem RWKC, wniosek o zwrot powinien zostać złożony przed upływem 12 miesięcy od dnia powiadomienia dłużnika o należnościach (termin ten może zostać przedłużony ze względu na wyjątkowe okoliczności lub działanie siły wyższej).

W niniejszej sprawie wniosek Spółki wpłynął do organu celnego I instancji po upływie 12 miesięcy od dnia powiadomienia dłużnika o zarejestrowaniu kwoty długu celnego. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w [...] za wyjątkową okoliczność, która w sposób obiektywny uniemożliwiła Stronie zachowanie terminu do złożenia takiego wniosku nie można było uznać okoliczności upowszechnienia rozstrzygnięć przez Światową Organizację Handlu w sprawach WT/DS375/R, WT/DS376/R, WT/DS77/R. Organ stanął na stanowisku, że uchybienie terminowi przez Stronę powinno być niezależne od jej woli, nastąpić w wyniku zewnętrznej przyczyny, której skutków nie można było uniknąć i w żaden sposób jej zapobiec i która w sposób obiektywny umożliwiła mu zachowanie terminu na dokonanie powyższej czynności. Strona powyższego natomiast nie udowodniła.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 120 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 9 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 216 ust. 2 TFUE w zakresie w jakim Naczelnik UC nie zastosował wiążących Polskę postanowień Porozumienia ITA organ odwoławczy wyjaśnił, iż Unia Europejska jest związana zarówno Układem ogólnym w sprawie taryf celnych i handlu GATT z 1994 r., który stanowi część porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO), sporządzonego w Marrakeszu dnia 15 kwietnia 1994 r. i zatwierdzonego decyzją Rady 94/800/WE z 22 grudnia 1994 r., dotyczącą zawarcia w imieniu Wspólnoty Europejskiej, w dziedzinach wchodzących w zakres jej kompetencji, porozumień będących wynikiem negocjacji wielostronnych w ramach Rundy Urugwajskiej (1986-1994) (Dz. Urz. UE Nr L336, s. 1) jak również Porozumieniem ITA.

Zgodnie z pkt 2 Porozumienia ITA każda z umawiających się stron zobowiązała się do zniesienia ceł i opłat innego rodzaju, w odniesieniu do niektórych produktów, w tym: urządzeń mikroprocesorowych o funkcji komunikacyjnej zawierających modem w celu uzyskania dostępu do Internetu i pełniących funkcję wymiany informacji (Aneks B). Organ podkreślił, iż zastosowanie zerowych stawek celnych wynikających z tego porozumienia jest możliwe tylko wówczas, gdy zostaną one wprowadzone do Wspólnej Taryfy Celnej [zwanej dalej: WTC]. Natomiast zastosowanie stawek innych niż przewidziane w WTC stanowiłoby naruszenia art. 20 ust. 3 lit c) WKC oraz Ogólnych reguł dotyczących ceł, zawartych w sekcji I Przepisów wstępnych do WTC.

Dyrektor Izby Celnej w [...] zauważył, iż Deklaracja Ministerialna z 13 grudnia 1996 r. wskazuje tendencje o charakterze ogólnym, nie pozbawia natomiast uprawnień odpowiednich organów Unii Europejskiej do określania wysokości stawek celnych. Takim organem jest Komisja Europejska, która zgodnie z przepisami art. 2 i art. 12 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23.07.1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE z 1997r., Nr L256, s. 1) ustanawia zintegrowaną taryfę celną Wspólnot Europejskich, opartą na Nomenklaturze Scalonej, obejmującą m. in. stawki opłat celnych i inne obowiązujące opłaty, która przyjmowana jest każdego roku w formie rozporządzenia.

Zgodnie z regułą 1 Ogólnych reguł dotyczących ceł, zawartą w Sekcji I Przepisów Wstępnych WTC, stawki celne mające zastosowanie do przywożonych towarów pochodzących z państw, które są Umawiającymi się Stronami Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu lub z którymi Wspólnota Europejska zawarła umowy zawierające klauzulę najwyższego uprzywilejowania, są stawkami konwencyjnymi wskazanymi w kolumnie 3 tabeli stawek celnych. O ile z kontekstu nie wynika inaczej, stawki konwencyjne mają zastosowanie do towarów innych niż wskazane powyżej, przywożonych z dowolnego państwa trzeciego.

Natomiast reguła 2 Ogólnych reguł dotyczących ceł stanowi, iż powyższa reguła nie ma zastosowania w przypadku, gdy przewidziane są specyficzne autonomiczne stawki celne dla towarów pochodzących z niektórych państw lub w przypadku, gdy preferencyjne stawki celne są stosowane zgodnie z umowami.

Postanowienia reguły 1 i 2 nie wykluczają stosowania przez państwa członkowskie stawek celnych innych niż zawarte we Wspólnej Taryfie Celnej, jeżeli ich zastosowanie jest uzasadnione prawem wspólnotowym, o czym stanowi reguła 3 Ogólnych reguł dotyczących ceł.

Organ wyjaśnił również, że Porozumienie ITA nie zostało w całości zaimplementowane do wewnętrznego systemu prawa Unii Europejskiej, a w dacie zgłoszenia przedmiotowych rejestratorów cyfrowych do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu nie funkcjonowały w obrocie prawnym żadne normy prawa wspólnotowego lub krajowego, które uzasadniałyby zastosowanie powołanej wyżej reguły 3 ogólnych reguł dotyczących ceł. Obowiązywały natomiast stawki celne określone we Wspólnej Taryfie Celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1214/2007, w których dla towarów klasyfikowanych wg kodu TARIC 8521 90 00 90 przewidziane zostały stawki celne konwencyjne w wysokości 13,9 % wartości celnej towaru.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 120 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej poprzez niezastosowanie interpretacji przepisów prawa unijnego wynikającej z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej organ odwoławczy przywołał wyrok Trybunału (druga izba) z 14 kwietnia 2011 r. w sprawach C-288/09 i C-289/09, w którym Trybunał stwierdził, iż jakkolwiek zgodnie z utrwalonym orzecznictwem postanowienia ITA nie są tego rodzaju, by przyznawać jednostkom prawa, na które mogłyby się one powoływać bezpośrednio przed sądami na mocy prawa Unii, to jeżeli w danej dziedzinie istnieją uregulowania Unii, pierwszeństwo umów międzynarodowych zawartych przez Unię przed przepisami prawa wtórnego wymaga, by te ostatnie interpretowane były w miarę możliwości zgodnie z tymi umowami. Wobec powyższego organ stwierdził, że zasadnym jest uznanie, iż ustalenia przyjęte w dniu 13 grudnia 1996 r. podczas pierwszej konferencji WTO w Singapurze (Porozumienie ITA) nie stanowią źródła prawa o charakterze bezwzględnie obowiązującym kraje członkowskie Unii Europejskiej, ponieważ kwestia ustalania stawek celnych, w tym na produkty technologii informatycznej, pozostaje w wyłącznej kompetencji uprawnionych do tego organów Wspólnot Europejskich.

Pismem z 30 kwietnia 2012r. Skarżąca złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów:

I. w zakresie stawki celnej i zwrotu należności celnych na podstawie art. 236 ust. 1 WKC:

- Porozumienia ITA poprzez jego pominięcie i zastosowanie stawki wynikającej z rozporządzenia Komisji (WE) nr 1214/2007;

- art. 236 ust. 1 zdanie 1 WKC poprzez jego niezastosowanie i odmowę zwrotu pobranych należności celnych;

- art. 120 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacji podatkowej (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej "Ordynacja podatkowa") w zw. z art. 9 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483 ze zm.: dalej: "Konstytucja") oraz w zw. z art. 216 ust. 2 TFUE w zakresie w jakim Dyrektor nie zastosował wiążących Polskę postanowień Porozumienia ITA:

- art. 120 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana Dz. Urz. UE 2008 C 115/13 z 9 maja 2008 r. ze zm., dalej: "TUE") poprzez niezastosowanie interpretacji przepisów prawa unijnego wynikającej z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE").

II. w zakresie dopuszczalności zwrotu należności celnych na podstawie art. 239 ust. 2 WKC:

- art. 239 ust. 2 WKC w zw. z art. 899 ust. 2 RWKC poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła "szczególna sytuacja" uzasadniająca przekroczenie terminu, o którym mowa w art. 239 ust. 2 WKC.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem Dyrektora, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiła szczególna sytuacja uzasadniająca przedłużenie terminu na złożenie wniosku o zwrot należności celnych, o której mowa w art. 899 RWKC. Zdaniem Skarżącej zaplata cła w kwestionowanej wysokości nie była spowodowana świadomym działaniem importera (działaniem obliczonym na zapłatę długu celnego w nieprawidłowej wysokości). Przeciwnie, Spółka dokonała prawidłowej klasyfikacji importowanych towarów i zastosowała stawkę celną wynikającą z obowiązującej taryfy celnej. Nie może być również mowy o jakimkolwiek zaniedbaniu osoby zainteresowanej. Spółka niezwłocznie po powzięciu wątpliwości co do prawidłowości określenia wysokości kwoty długu celnego, czyli po upowszechnieniu informacji o zakończeniu sporów WT/DS375/R, WT/DS376/R, WT/DS377/R przed Światową Organizacją Handlu przystąpiła do formułowania wniosku o zwrot cła. W opinii Spółki zaistnienie rozstrzygnięć wskazanych sporów należy uznać za sytuację szczególną, a więc wypełnienie hipotezy ostatniego zdania artykułu 239 WKC.

Skarżąca zauważyła, że Porozumienie ITA nie zostało w całości zaimplementowane do wewnętrznego systemu prawnego Unii Europejskiej. Dlatego też, jej zdaniem posiada ona roszczenie o zwrot nienależnego cła, które to roszczenie wynika ze sprzeczności między wtórnym prawem unijnym, w oparciu o które wspomniane cło zostało pobrane, a wiążącym Unię Europejską prawem międzynarodowym. Zdaniem Skarżącej na mocy Porozumienia ITA Unia zobligowana była początkowo do obniżenia, a z dniem 1 stycznia 2000 r. do całkowitego zniesienia ceł na produkty wymienione w załączniku B do Porozumienia ITA - w tym na produkty będące przedmiotem wniosku Spółki. W skardze Spółka szeroko omówiła skutki prawne nałożenia cła wbrew prawu międzynarodowemu, ze szczególnym uwzględnieniem wynikających z orzecznictwa ETS zasad: tzw. bezpośredniego skutku wiążących Unię umów międzynarodowych oraz pośredniego skutku tychże umów.

Wobec powyższego, zdaniem Skarżącej, stawka celna obowiązująca w momencie składania zgłoszenia celnego naruszała podpisane przez Polskę zobowiązania wynikające z Porozumienia ITA, co uprawniało Skarżącą do uznania, iż właściwą stawką celną na importowane wyroby było 0 %.

Dodatkowo Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o zadanie pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zdaniem Skarżącej kwestią, która powinna zostać rozstrzygnięta przez TSUE jest określenie, jaki skutek wywołuje umowa międzynarodowa, jaką jest Porozumienie ITA, w stosunku do Skarżącej. Rozstrzygnięcie zagadnienia dopuszczalności powołania się przez Skarżącą bezpośrednio na Porozumienie ITA stanowi kwestię pierwotną w stosunku do zasadności żądania zwrotu należności celnych przez Spółkę. W sytuacji bowiem, gdyby orzeczono, iż Porozumienie ITA wywołuje skutek bezpośredni lub pośredni, to z uwagi na brak implementacji postanowień Porozumienia w prawie wtórnym UE (WTC), rozstrzygnięcie dopuszczalności zwrotu należności celnych w niniejszej sprawie stanowiłoby naturalną konsekwencję tego orzeczenia, co Spółka przedstawiła w skardze.

Dyrektor Izby Celnej w [...] w odpowiedzi na skargę podtrzymał ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z 28 sierpnia 2012 r. Skarżąca podtrzymała dotychczasowe zarzuty i argumenty. Odniosła się również do wyroku WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2203/11 z 7 lutego 2012r. nie zgadzając się z tezami w nim wskazanymi oraz wyjaśniła, że w przypadku niezgodności między prawem unijnym a prawem międzynarodowym możliwe jest bezpośrednie stosowanie prawa międzynarodowego z pominięciem prawa unijnego, co zostało potwierdzone w utrwalonym orzecznictwie TSUE. Ponownie wniosła również o wystąpienie przez Sąd ze wskazanymi w skardze pytaniami prawnymi do TSUE .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy wskazać, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 – dalej "p.p.s.a") wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W przedmiotowej sprawie kwestią sporną nie jest klasyfikacja towarowa sprowadzonego towaru. W tym zakresie obie strony postępowania są zgodne, że towar w postaci rejestratorów cyfrowych wizji winien być zaklasyfikowany do kodu TARIC 8521 90 00 90.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się natomiast do ustalenia, czy postanowienia porozumień zawartych w ramach WTO wywołują skutek bezpośredni, to znaczy czy istnieje możliwość powoływania się przez jednostki w państwach członkowskich Unii Europejskiej przed organami i sądami krajowymi bezpośrednio na postanowienia tych umów.

Przechodząc do analizy sprawy należy zauważyć, że Porozumienie ITA zostało wynegocjowane podczas pierwszej Konferencji Ministerialnej WTO w Singapurze w dniach 9-13 grudnia 1996 r. Powyższe porozumienie zostało zawarte w ramach Światowej Organizacji Handlu (WTO). Światowa Organizacja Handlu jest międzynarodową organizacją, która została utworzona w Marrakeszu w 1994 r. po trwających wieloletnich negocjacjach w ramach rundy urugwajskiej Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1947 r. (GATT 1947). Porozumienie ustanawiające Światową Organizację Handlu (WTO) zostało podpisane w Marrakeszu w dniu 15 kwietnia 1994 r. i w stosunku do państw Wspólnoty Europejskiej weszło w życie w dniu 1 stycznia 1995 r. (Dz.Urz.UE. z 1994r., Nr L 336, s.3).

Głównym zadaniem WTO jest liberalizacja międzynarodowego handlu dobrami i usługami, prowadzenie polityki inwestycyjnej wspierającej handel, rozstrzyganie sporów dotyczących wymiany handlowej, przestrzeganie praw własności intelektualnej. Kraje przystępujące do WTO zobowiązane są do harmonizacji krajowych przepisów z normami WTO oraz do udzielania koncesji handlowych podmiotom zagranicznym.

Jednym z głównych osiągnięć WTO w porównaniu z systemem GATT było stworzenie wiążącego mechanizmu rozstrzygania sporów handlowych pomiędzy państwami, jako stałego organu z własną jurysdykcją (Organ ds. Rozstrzygania Sporów Światowej Organizacji Handlu – zwany dalej ORS), w którym zgłoszone do niego wnioski rozpatrywane są przez specjalnie powoływane zespoły orzekające. Procedura dotycząca rozwiązywania sporów została określona w Uzgodnieniu w sprawie zasad i procedur regulujących rozstrzyganie sporów (Dz.Urz.UE z 1994r., Nr L336, s.234) zwanym dalej "Uzgodnienie". Procedura ta jest instrumentem egzekwowania od wszystkich członków WTO zasad jej systemu.

Zgodnie z intencją Uzgodnienia, WTO będzie stanowić forum negocjacji dotyczących wielostronnych stosunków handlowych jego członków w dziedzinach objętych porozumieniami wymienionymi w załącznikach do niniejszego porozumienia (4 załączniki). WTO może również stanowić forum dla dalszych negocjacji pomiędzy Członkami w sprawie wielostronnych stosunków handlowych oraz stanowić ramy dla wdrażania wyników tych negocjacji, o czym może zadecydować Konferencja Ministerialna.

Celem mechanizmu rozwiązywania sporów jest osiągnięcie pozytywnego rozwiązania sporu, przy czym preferowane są rozwiązania wzajemnie akceptowalne dla stron sporu. Gdy nie można osiągnąć wzajemnie uzgodnionego rozwiązania, zmierza się w kierunku wycofania środków będący przyczyną sporu, jeżeli zostaną one uznane za niezgodne z porozumieniem. Rekompensata jest stosowana jedynie tymczasowo, do czasu wycofania środka niezgodnego z porozumieniem. Rozwiązaniem ostatecznym jest możliwość zawieszenia stosowania koncesji lub wykonania innych zobowiązań wynikających z porozumień. Na każdym etapie postępowania strony mogą polubownie zakończyć spór. Jeśli nie udało się załatwić sporu polubownie, ORS powołuje zespół orzekający, który zgodnie z art. 7 Uzgodnienia bada w świetle odpowiedniego porozumienia sprawę zgłoszoną do ORS i dokonuje ustaleń, które pomogą ORS w sformułowaniu zaleceń lub wydaniu orzeczeń. Od raportów zespołów orzekających przepisy Uzgodnienia przewidują możliwość złożenia apelacji. Jeśli zespół orzekający lub organ apelacyjny dojdą do wniosku, że postępowanie strony jest niezgodne z porozumieniem, zleci zainteresowanemu Członkowi doprowadzenie do zgodności z tym porozumieniem. Ostatecznym środkiem, jaki może zastosować ORS jest zawieszenie koncesji z innego porozumienia albo objętych zakresem tego samego porozumienia co przedmiot sporu.

Jak już wspomniano wyżej, jednym z porozumień dotyczących liberalizacji handlu, zawartych w ramach WTO jest Porozumienie o liberalizacji handlu towarami technologii informatycznej zwane dalej: "Porozumienie ITA", przyjęte w dniu 13 grudnia 1996 r. podczas pierwszej konferencji WTO w Singapurze. Umowę tę wraz z Komunikatem jej wykonania zatwierdzono w imieniu Wspólnoty decyzją Rady 97/359/WE z 24 marca 1997r., dotyczącą zniesienia cel na produkty technologii informatycznej (Dz. Urz. UE L 155, s. 1). Tekst Porozumienia ITA jest załącznikiem do Decyzji Rady (Dz.Urz.UE z 1997r., Nr L155, s. 3). Do porozumienia - jako zawartego w ramach WTO – mają zastosowanie wszystkie zasady wynikające z WTO, także zasady dotyczące rozwiązywania sporów.

Zarzuty dotyczące niewywiązywania się przez Unię Europejską z przyjetego Porozumienia ITA może – w ocenie Sądu – zgłosić państwo, z którego pochodzą towary przywożone na terytorium obszaru celnego Unii, jeśli towary te nie korzystają z uzgodnionych w Porozumieniu ITA zerowych stawek celnych.

Skoro umowa międzynarodowa przewiduje system rozwiązywania sporów odnośnie wdrażania zawartych w niej postanowień, to ten reżim będzie miał zastosowanie w przypadku niewywiązywania się ze zobowiązań przez jedną ze stron porozumienia. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przypadku Porozumienia ITA. Porozumienie to jest jednym z porozumień zawartych w ramach WTO. Skoro WTO wprowadziło samoistny system rozwiązywania sporów przyjmując Uzgodnienie, o którym była mowa wyżej, to zasady tego Uzgodnienia są właściwe do wystąpienia przeciwko Unii ze skargą do Organu Rozstrzygania Sporów WTO.

Takie stanowisko zajął ETS m.in. w wyroku wydanym w sprawie C-149/96 Portugalia przeciwko Radzie, stwierdzając, iż instytucje wspólnotowe posiadając uprawnienia do negocjowania i zawierania umów z państwami trzecimi, posiadają swobodę uzgadniania z tymi państwami, jaki skutek będą miały postanowienia tej umowy w ramach wewnętrznych porządków prawnych umawiających się stron. Jedynie w przypadku, gdy kwestia ta nie zostanie uregulowana w postanowieniach umowy, może o tym rozstrzygnąć właściwy organ sądowy, w szczególności Trybunał Sprawiedliwości.

W ocenie sądu, wszelkie porozumienia zawarte w ramach WTO nie mają skutku bezpośredniego. Skutek bezpośredni w prawie wspólnotowym oznacza możliwość powoływania się przez jednostki w państwach członkowskich Unii Europejskiej przed sądami krajowymi bezpośrednio na regulacje wspólnotowe, jeśli te regulacje dają się stosować bezpośrednio (tj. zostały określone bezwarunkowo i dostatecznie jasno). Instytucja ta nie została wprost uregulowana w Traktacie ustanawiającym Wspólnotę Europejską, lecz powstała w wyniku wykładni przeprowadzonej przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości zwany dalej "ETS". ETS wypowiadał się na temat obowiązywania pozozumień przyjetych w ramach WTO wielokrotnie i w żadnym z orzeczeń nie nakazał zastosowania wprost postanowień któregokolwiek z porozumień z moca wsteczną – o co wnosi Skarżąca.

Pierwszym ważnym orzeczeniem dotyczącym obowiązywania porozumień WTO (wtedy jeszcze tylko GATT 1947) w porządku prawnym Wspólnot Europejskich (obecnie Unia Europejska) była sprawa International Fruit (sprawy C-21-24/72) z 1972 roku. W orzeczeniu tym ETS wskazał, że Wspólnota Europejska jest związana układem GATT, jednakże, zanim możliwe stanie się powoływanie się przed sądami krajowymi na niezgodność prawa wspólnotowego z postanowieniami jakiegoś traktatu międzynarodowego konieczne jest, aby ten traktat nadawał obywatelom uprawnienia, na które mogliby powoływać się przed sądami krajowymi. ETS uznał, że GATT takich uprawnień obywatelom nie daje. W związku z powyższym odmówił skutku bezpośredniego układowi GATT, co następnie również zostało potwierdzone orzeczeniem ETS w sprawie Niemcy przeciwko Radzie (sprawa C-280/93).

Najważniejszym z dotychczasowych orzeczeniem ETS w omawianej kwestii jest zakończona w 1999 r. sprawa C-149/96 Portugalia przeciwko Radzie, która wyznaczyła linię orzeczniczą obowiązującą do dziś. Ta sprawa rozpatrywana była już w czasie istnienia WTO a więc gdy prawnie ustalony został wyspecjalizowany system rozstrzygania sporów. W swym orzeczeniu ETS w pierwszej kolejności rozważył, czy prawo WTO samo nadaje swym postanowieniom skutek bezpośredni. Trybunał wskazał, że jeżeli traktat międzynarodowy nie rozstrzyga tej kwestii, kwestia ta pozostaje w gestii państw sygnatariuszy danego traktatu. ETS podniósł przy tej okazji argument, że postanowienia porozumień WTO nie są bezwarunkowe, więc nie mogą wywoływać skutku bezpośredniego. Trybunał swoją opinię oparł na twierdzeniu, że decyzje Organu ds. Rozstrzygania Sporów WTO podlegają negocjacjom stron, choćby tymczasowo, więc nie stanowią norm bezwzględnie obowiązujących ani zobowiązań natychmiast wykonalnych. ETS przyjął, że uregulowane w Uzgodnieniu odszkodowanie i odwet (ang. compensation and suspension ofconcessions) są alternatywnym dla przywrócenia stanu zgodnego z prawem sposobem rozstrzygania sporów. Sankcje te nie mają w ocenie ETS charakteru bezwzględnego, bowiem członek WTO może uniknąć przestrzegania porozumień WTO poprzez akceptację nałożonych sankcji.

ETS stwierdził, że uwzględniając ich naturę i strukturę, porozumienia WTO nie zaliczają się co do zasady do postanowień, w świetle których Trybunał powinien przeprowadzać kontrolę legalności środków przyjętych przez instytucje wspólnotowe.

Z kolei w wyroku z 1 marca 2005r., w sprawie C-377/02 Sprawa Leon Van Parys Trybunał dokonał szczegółowej analizy porozumienia WTO w zakresie rozstrzygania sporów między członkami WTO wyjaśniając przy tym, że w art. 22 ust. 8 Uzgodnienia wskazano, iż zgodnie z art. 21 ust. 6 tego uzgodnienia, spór pozostaje w porządku obrad ORS aż do czasu jego rozwiązania, tj. do czasu gdy stosowanie środka oceniającego jako niezgodny z przepisami WTO zostanie "zaniechane" lub do czasu, gdy strony nie znajdą "wzajemnie zadowalającego rozwiązania". Sąd wyjaśnił, że w razie wydania decyzji ORS stwierdzającej niezgodność środków przyjętych przez członka WTO z przepisami WTO, mechanizm rozwiązywania sporów w ramach tej organizacji wciąż przewiduje istotne miejsce dla negocjacji między stronami. Powyższe zdaniem Trybunału powoduje, że nałożenie na organy sądowe obowiązku wyłączenia stosowania niezgodnych z porozumieniami WTO przepisów prawa wewnętrznego, prowadziłoby do pozbawienia organów ustawodawczych lub wykonawczych umawiających się stron przewidzianej przez art. 22 Uzgodnienia możliwości znalezienia choćby tymczasowego rozwiązania w drodze negocjacji. Trybunał w tym wyroku poszedł jeszcze dalej i wskazał, że sąd wspólnotowy nie jest uprawniony do kontroli legalności spornych środków wspólnotowych w świetle przepisów WTO, gdyż byłoby to nie do pogodzenia z porozumieniami zawartymi przez Wspólnotę w ramach WTO. Sąd wyjaśnił, że przyznanie uprawnienia do zapewnienia zgodności prawa wspólnotowego z przepisami WTO bezpośrednio sądowi wspólnotowemu, oznaczałoby pozbawienie organów ustawodawczych i wykonawczych Wspólnoty swobody manewru, którą mają podobne organy partnerów handlowych Wspólnoty. Niektóre układające się strony, w tym najważniejsi partnerzy handlowi Wspólnoty, doszły bowiem do wniosku, w świetle przedmiotu i celu porozumień WTO, że postanowienia te nie znajdują się pośród przepisów, w świetle których ich organy sądowe oceniają legalność przepisów prawa wewnętrznego. Dopuszczenie takiego braku wzajemności groziłoby doprowadzeniem do zakłócenia równowagi w stosowaniu przepisów WTO (motywy 46, 48, 50, 51 i 53 wyroku). Podmiot gospodarczy nie może zatem powołać się przed sądem państwa członkowskiego na niezgodność uregulowań wspólnotowych z niektórymi przepisami WTO, również wówczas gdy ORS stwierdził niezgodność rzeczonych uregulowań z tymi przepisami.

Podobnie Trybunał w wyroku z 6 lipca 2010r. w sprawie C-428/08 Monsanto Technology LLC w motywie 71, 72 i 73 wskazał - w zakresie porozumienia TRISP [porozumienie to zostało zawarte w ramach rundy urugwajskiej (1986-1994) i stanowi załącznik do porozumienia ustanawiającego WTO] – że cyt. "postanowienia porozumienia TRISP nie są tego rodzaju, by przyznawać jednostkom prawa, na które mogłyby się powoływać bezpośrednio przed sądami na mocy prawa Unii (wyrok z dnia 14 grudnia 2000r. w sprawach połączonych C-300/98 i C-392/98 Dior i in., Rec. S. I -11307, pkt 44). W razie ustalenia, że w danej dziedzinie istnieją już przepisy prawa Unii, stosuje się prawo Unii, co oznacza, że należy w miarę możliwości dokonywać wykładni zgodnej z porozumieniami TRIPS, choć nie ma możliwości przypisania rozpatrywanemu postanowieniu tego porozumienia bezpośredniej skuteczności (wyrok z dnia 11 września 2007r. w sprawie C-431/05 Merc Genéricos-Produtos Farmacêuticos, Zb.Orz., s. I-7001, pkt 35). Ponieważ zaś dyrektywa stanowi akt prawa Unii w dziedzinie patentów, należy ją w miarę możliwości poddawać wykładni zgodnej z porozumieniami TRIPS".

ETS rozstrzygał także w przedmiocie Porozumienia ITA. W wyroku z 14 kwietnia 2011r., w sprawach połączonych C-288/09 i C-289/09 wyjaśnił, że jakkolwiek zgodnie z utrwalonym orzecznictwem postanowienia ITA nie są tego rodzaju, by przyznawać jednostkom prawa, na które mogłyby się one powoływać bezpośrednio przed sądami na mocy prawa Unii to jeżeli w danej dziedzinie istnieją uregulowania Unii, pierwszeństwo umów międzynarodowych zawartych przez Unię nad przepisami prawa wtórnego wymaga, by te ostatnie interpretowane były w miarę możliwości zgodnie z tymi umowami". Dlatego też Trybunał stanął na stanowisku, że tzw. set-top boksy winny być klasyfikowane zgodnie z rozporządzeniami nr 1549/2006 i nr 1214/2007 do kodu CN 8528 71 13, bez względu na uwagi wyjaśniające do CN.

Dokonując analizy Porozumienia ITA należy zauważyć, że w swojej treści posługuje się terminem "deklaracja", co zdaniem Sądu ma ogromne znaczenie, ponieważ wskazuje na sposób wprowadzenia w życie jego zapisów (wymagana jest akceptacja przedłożonego dokumentu dotyczącego zmian HS). Zgodnie z pkt 1 Porozumienia, system handlowy każdej z umawiających się stron powinien ewoluować w sposób ułatwiający dostęp do rynku dla produktów technologii informatycznej. Do tekstu Porozumienia ITA został dołączony załącznik wraz z dwoma wykazami towarów: A i B. W wykazie A produkty objęte porozumienie zostały określone z dużą precyzją, określone zostały sześciocyfrowe kody towarowe. Wśród tych kodów nie ma kodu 9521 90 00, którym objęty został przywieziony przez Skarżącą cyfrowy rejestrator wizji. W ocenie Skarżącego przedmiotowy towar wymieniony został w wykazie B do Porozumienia. Należy jednakże zwrócić uwagę, że w wykazie B produkty określone zostały z dużym stopniem ogólności, nie przypisano im żadnych kodów towarowych. Natomiast zgodnie z załącznikiem do Porozumienia – Sposoby wywiązywania się ze zobowiązań i wykazy towarowe, każdy uczestnik przedstawia innym Uczestnikom dokument zawierający m.in. szczegółowy wykaz HS dotyczący produktów wymienionych w wykazie B. Dokument ten będzie przejrzany i zaaprobowany w drodze consensusu, a proces ich przeglądu będzie zakończony nie później niż do 1 kwietnia 1997r. po przeglądzie dokument ten zostanie przekazany w celu dokonania modyfikacji listy koncesyjnej zainteresowanego uczestnika. Następnie po powyższym każdy uczestnik pilnie zmodyfikuje swoją taryfę celną celu odzwierciedlenia proponowanych modyfikacji, jak tylko wejdą w życie. Do wprowadzenia modyfikacji stosuje się art. XXVIII GATT z 1994 z uzgodnieniami w sprawie interpretacji tego artykułu. Unia Europejska nie wywiązała się z przyjętych zobowiązań i nie przedstawiła listy koncesyjnej dotyczącej produktów wymienionych w wykazie B, ale to nie ETS jest uprawniony do określenia, jakie towary powinny się znaleźć w tym wykazie.

Należy zwrócić uwagę, o czym była mowa wyżej, że w ramach WTO istnieje quasi Sąd, który jednak Sądem nie jest. Organ Rozstrzygania Sporów (dalej: "ORS"), bo o nim mowa, jest specyficznym tworem. Zgodnie z art. 3 pkt 4 Uzgodnień w sprawie zasad i procedur regulujących rozstrzyganie sporów, zalecenia i postanowienia ORS będą miały na celu osiągnięcie zadowalającego rozwiązania sprawy, zgodnie z prawami i zobowiązaniami wynikającymi z niniejszego Uzgodnienia (...). W związku z powyższym wszelkie decyzje podjęte przez ORS zaczynają obowiązywać dopiero po ich wydaniu. Spór przed WTO w sprawach, na które powołuje się Skarżąca, zakończył się zaleceniami. Zalecenia zawarte w sprawozdaniach przyjętych przez Organ Rozstrzygania Sporów WTO mają skutek tylko przyszły i nie obowiązują z mocą wsteczną i co również istotne spór, o czym mowa niżej nie dotyczył towarów sprowadzonych przez Skarżącą.

Zauważyć należy, iż Deklaracja Ministerialna z dnia 13 grudnia 1996 r. wskazuje tendencje o charakterze ogólnym, nie pozbawia natomiast uprawnień odpowiednich organów Wspólnot Europejskich do określenia wysokości stawek celnych. Takim organem jest Komisja Europejska, która zgodnie z przepisami art. 2 i art. 12 WTC ustanawia zintegrowaną taryfę celną Wspólnot Europejskich, opartą na Nomenklaturze Scalonej, obejmującą m. in. stawki opłat celnych i inne obowiązujące opłaty, która przyjmowana jest każdego roku w formie rozporządzenia.

Reasumując, wszelkie porozumienia zawarte w ramach WTO nie mają skutku bezpośredniego, na co powoływała się Skarżąca we wniosku o zwrot należności celnych i w następstwie wydanych orzeczeń w skardze do sądu administracyjnego. Żadne z orzeczeń ETS nie nakazało, aby sąd krajowy stosował porozumienia zawarte w ramach WTO bezpośrednio, z pominięciem przepisów uchwalonych przez odpowiednie organy unijne.

Sprowadzone przez Skarżącą towary nie były dotychczas przedmiotem postępowania przed Organem Rozstrzygania Sporów WTO. Skarżąca powołuje się we wniosku do organu i w skardze do sądu na postępowanie zakończone raportem zespołu orzekającego WTO przyjętym przez ORS w sprawach WT/DS375/R, WT/DS376/R, WT/DS377/R. Faktem jest, iż Światowa Organizacja Handlu rozstrzygała skargi wniesione przez sygnatariuszy GATT (USA, Japonia i Tajwan), którzy zarzucili Unii Europejskiej naruszenie Porozumienia ITA poprzez utrzymanie ceł na niektóre produkty technologii informatycznej. Organ Rozstrzygania Sporów WTO uznał zasadność skarg w niniejszych sprawach. W wykonaniu zaleceń zawartych w sprawozdaniach przyjętych przez ORS wydane zostało rozporządzenie wykonawcze Komisji (WE) Nr 620/2011 z dnia 24 czerwca 2011r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 WTC. Unia Europejska dostosowała swoje prawo do wskazań zawartych w raporcie ORS i wprowadziła zerowe stawki celne na produkty technologii informacyjnej, które były przedmiotem sporu.

Rozporządzenie to nie obejmowało kodu CN 8521 90 00 90, pod którym to Skarżąca sprowadzała sporny towar i który to kod nie był przedmiotem sporu. Zgodnie z pkt 5 tegoż rozporządzenia, zalecenia zawarte w sprawozdaniach przyjętych przez Organ Rozstrzygania Sporów WTO mają wyłącznie skutek przyszły, a niniejsze rozporządzenie nie powinno obowiązywać z mocą wsteczną ani stanowić wytycznych interpretacyjnych z mocą wsteczną. W związku z tym, że rozporządzenie nie może stanowić wytycznych interpretacyjnych dla klasyfikacji towarów, które zostały dopuszczone do swobodnego obrotu przed dniem 1 lipca 2011 r., nie może także służyć za podstawę do zwrotu jakichkolwiek należności celnych zapłaconych przed tą datą.

Skoro zatem nawet w przypadku przywozu towarów w postaci set top boxów z poz. 8528, objętych Porozumieniami GATT i ITA, które zostały objęte preferencjami celnymi po wydaniu zaleceń WTO, nie stosuje się zerowych stawek z mocą wsteczną, to tym bardziej w przypadku rejestratorów cyfrowych z pozycji 8521, nie ujętych w przedmiotowym rozporządzeniu i przywiezionych w 2008 r., brak jest podstaw do stosowania takich preferencji.

Dodatkowo trzeba także zwrócić uwagę, na fakt, że tylko ETS może orzec, że dany akt Unii Europejskiej (np. rozporządzenie) jest nieważny w określonym zakresie. W wyroku z 14 czerwca 2012r. (sprawa C-533/10) ETS w motywie 43 wskazał w zakresie ceł antydumpingowych, że cyt. "ponieważ rozporządzenie nr 2398/97 nie zostało przez Trybunał uznane za nieważnie aż do dnia 27 września 2007r., to jest do dnia ogłoszenia ww. wyroku w sprawie Ikea Wholesale, i ponieważ nie zostało ono także ani uchylone, ani zmienione na mocy rozporządzenia nr 160/2002 – niezależnie od ustaleń ORS (Organ Rozstrzygania Sporów) co do zgodności rozporządzenia nr 2398/97 z porozumieniem antydumpingowym – rozporządzenie to objęte było domniemaniem ważności, wobec czego krajowe organy celne nie mogły przed tą datą uznać, że należności celne nałożone w oparciu o to rozporządzenie nie były prawnie należne w rozumieniu art. 236 ust. 1 WKC". Co więcej Trybunał w tym orzeczeniu wskazał, że nawet ustalenie dokonane przez ORS, że rozporządzenie antydumpingowe narusza porozumienie antydampingowe, nie wpływa na domniemanie zgodności z prawem takiego rozporządzenia i nie stanowi czynnika pozwalającego na zwrot należności celnych zgodnie z art. 236 ust. 1 i 2 WKC . A zatem rozporządzenie wiązało w całości i było bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich – nawet pomimo ustaleń poczynionych przez ORS – tak długo, jak długo nie została stwierdzona jego nieważność, nie zostało zmienione albo nie zostało uchylone przez właściwe instytucje Unii (pkt 40 i 41 wyroku).

Odnosząc się natomiast do przywołanych przez Skarżącą orzeczeń Trybunału w zakresie skutku bezpośredniego i pośredniego umów międzynarodowych należy zauważyć, że orzeczenia te nie dotyczą porozumień zawartych w ramach Światowej Organizacji Handlu (wcześniej GAT 1947), tylko umów bilateralnych łączących Unię Europejską (Wspólnotę Europejska) z innymi krajami (np. Jugosławią, Węgrami) bądź Konwencji (np. konwencja montrealska). Światowa Organizacja Handlu, o czym również była mowa wyżej jest tworem bardzo specyficznym. Podmioty, które przystępują to WTO zobowiązują się m.in. do stosowania uzgodnionych w ramach WTO stawek celnych – stawki celne konwencyjne. Stawki te stosowane są w odniesieniu do towarów pochodzących z krajów i regionów, którym Unia Europejska przyznała klauzulę najwyższego uprzywilejowania i należących do Światowej Organizacji Handlu. Stawki te również stosowane są wobec towarów nie pochodzących od stron WTO, o ile z kontekstu nie wynika inaczej (Reguła 1 Ogólnych reguł dotyczących ceł). W związku z powyższym ponownie należy podkreślić, że porozumienia zawarte w ramach WTO mają charakter ramowy i jednostki nie mogą powoływać się na nieimplementowane postanowienia tych porozumień.

Zgodnie z powołanym wyżej orzecznictwem ETS w wypadku, gdy w danej dziedzinie istnieją uregulowania Unii, pierwszeństwo umów międzynarodowych zawartych przez Unię nad przepisami prawa wtórnego wymaga, by te ostatnie interpretowane były w miarę możliwości zgodnie z tymi umowami. W ten sposób Trybunał np. zaklasyfikował set top boksy do kodu 8528 71 13 CN z pominięciem uwag do CN, co w konsekwencji doprowadziło do zastosowania 0% stawki celnej, zamiast 13,9% stawki (wyrok ETS w sprawach połączonych C-288/09 i C-289/09 z 14 czerwca 2011r.).

W sprawie zawisłej przed WSA niesporna jest klasyfikacja taryfowa, gdyż obie strony stoją na stanowisku, że w stosunku do przywiezionych przez Skarżącą cyfrowych rejestratorów wizji właściwym jest kod 8521 90 00 90. W związku z powyższym brak jest jakiejkolwiek możliwości interpretacji przepisów taryfy celnej zgodnie z duchem Porozumienia ITA, gdyż zastosowanie tego kodu TARIC automatycznie powoduje zastosowanie stawki celnej w wysokości 13,9 %. Inne postępowanie doprowadziłoby do naruszenia obowiązujących przepisów Unijnych.

Przechodząc do oceny istnienia przesłanek do zwrotu cła w dwóch różnych trybach, tj. art. 236 i 239 WKC, należy podzielić stanowisko Dyrektora Izby Celnej w [...] zawarte w zaskarżonej decyzji, że żaden z powołanych przepisów nie może być podstawą do żądania zwrotu cła. W zgłoszeniu celnym zastosowano prawidłowy kod TARIC i przypisaną do niego stawkę celną, zapłacona kwota należności była kwotą prawnie należną.

Nie zachodzą też żadne przesłanki z art. 239 WKC, które uzasadniałyby zwrot cła. Wskazane orzeczenia Organu ds. Rozstrzygania Sporów i ETS w żaden sposób nie mogą stanowić podstawy do zwrotu cła, które zostało wymierzone zgodnie z obowiązującymi przepisami. Tym bardziej, o czym była mowa wyżej, że wszelkie porozumienia w ramach WTO winny zostać zaimplemetowane do wewnętrznego systemu prawnego Unii Europejskiej, gdyż wszelkie porozumienia WTO podlegają negocjacjom stron i nie stanowią norm bezwzględnie obowiązujących. Nie stanowią także zobowiązań natychmiast wykonalnych.

Wzruszenia zaskarżonej decyzji nie uzasadniają również podniesione przez Skarżącą zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej. Analiza akt postępowania nie potwierdza bowiem, aby zaskarżona decyzja została wydana w wyniku wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego charakteryzującego się brakiem staranności, które miałoby w konsekwencji doprowadzić do błędnie ustalonego stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu organy celne działały zgodnie z zasadą praworządności i na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Dopełniły powinności tak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, jak i prawidłowej jego oceny, nie naruszając w tym względzie podstawowej zasady postępowania dowodowego, tj. zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej. Ocena zebranych w sprawie dowodów znalazła swój wyraz w uzasadnieniu skarżonej decyzji i zdaniem Sądu jest ona zgodna z prawem.

Sąd postanowił oddalić wniosek Skarżącej w przedmiocie wystąpienia o zadanie pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na podstawie art. 267 TFUE. Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie znalazł podstaw faktycznych ani prawnych do wystąpienia z takim pytaniem. W ocenie Sądu, w sprawie nie występuje zagadnienie prejudycjalne pozostające w bezpośrednim związku z rozpoznawaną sprawą, którego to zagadnienia Sąd nie byłby władny samodzielnie rozstrzygnąć. Jak wywiedziono wyżej, porozumienia WTO nie maja skutku bezpośredniego, potwierdza to ugruntowane już orzecznictwo ETS. A zgodnie z orzecznictwem ETS, jeżeli dana kwestia została już wyjaśniona przez Trybunał we wcześniejszym orzeczeniu w podobnej sprawie, to Sąd krajowy winien odstąpić od zadania pytania prejudycjalnego (sprawy połączone Da Costa 28-30/62, sprawa CLIFT C-283/81). Ponadto, zgodnie z wyrokiem Trybunału z 1 marca 2005r. w sprawie Leon Van Parys NV, sygn. Akt C-377/02, Trybunał dokonuje kontroli legalności aktu wspólnotowego wyłącznie w sytuacji, gdy Wspólnota wyraziła zamiar wykonania szczególnego zobowiązania przyjętego w ramach WTO lub gdy akt wspólnotowy wyraźnie odsyła do konkretnych przepisów porozumień WTO. W przedmiotowej sprawie w odniesieniu do spornych towarów Wspólnota nie wyraziła zamiaru wykonania szczegółowego zobowiązania przyjętego w ramach WTO, także akt wspólnotowy nie powołuje się na konkretne przepisy porozumień WTO. Dlatego też brak jest podstaw do wystąpienia z pytaniami prejudycjalnymi do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Mając powyższe na uwadze Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.