Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 269/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92 a ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2201
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Asesor WSA Adam Pawlyta, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2024 r., nr BP.501.2424.2023.2408.KA12.517687 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 16 stycznia 2024r., nr BP.501.2424.2023.2408.KA12.517687 Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) utrzymał w mocy w całości decyzję z dnia 18 sierpnia 2023r., nr [...] Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3000,00 (słownie zł: trzech tysięcy) zł na Z. Z., prowadzącego działalność gospodarcza pod firmą Z. (dalej: Skarżący).

Podstawą prawną decyzji był art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775; dalej: k.p.a), art. 4 pkt 22 lit. 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2022, poz. 2201 ze zm.; dalej: u.t.d.), art. 71 ust. 1, art. 81 ust. 1 i ust. 5 oraz art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm.; dalej: p.r.d.), § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. Nr 2019, poz. 2141 ze zm.) oraz Ip. 9.1 i Ip. 10.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dnia 3 czerwca 2022 r. w miejscowości G. na ul. [...] (DK [...]) inspektorzy Transportu Drogowego zatrzymali do kontroli drogowej pięcioosiowy pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki DAF o nr rej. [...] oraz trzyosiowej naczepy marki KRONE o nr rej. [...]. W jej toku ustalono, że ww. pojazdem członowym wykonywano międzynarodowy transport drogowy rzeczy w imieniu i pod kierownictwem Skarżącego na trasie F.-P. Pojazd przewoził ładunek podzielny - dwa kręgi blachy stalowej. Przewóz drogowy był wykonywany zespołem pojazdów nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego oraz dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona mniej niż 5%. W związku z podejrzeniem podrobienia badań technicznych, funkcjonariusze Policji zatrzymali dowód rejestracyjny pojazdu, wprowadzili dane dotyczące stanu licznika do CEPIK. Sporządzono protokół oględzin i zabezpieczono dowód rejestracyjny pojazdu. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane w protokołach kontroli nr [...] i [...].

Pismem z dnia 3 czerwca 2022 r. ŚWITD zawiadomił Skarżącego o wszczęciu wobec niego postępowania administracyjnego z urzędu w przedmiocie naruszenia Ip. 10.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, tj. dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona mniej niż 5%.

Pismem z 2 czerwca 2023 r. Komenda Powiatowa Policji w Z. poinformowała ŚWITD o zatwierdzeniu aktu oskarżenia przeciwko D. S. podejrzanemu o przestępstwo z art. 271 § 1 kk (poświadczenie nieprawdy co do okoliczności mających znaczenie prawne na okoliczność przeprowadzonego badania technicznego pojazdu, które w rzeczywistości nie miało miejsca).

Następnie, pismem z 20 czerwca 2023 r. ŚWITD zawiadomił Skarżącego o wszczęciu wobec niego postępowania administracyjnego z urzędu w przedmiocie naruszenia Ip. 9.1. załącznika nr 3 do u.t.d. tj. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego -- za każdy pojazd.

W dniu 18 sierpnia 2023 r. ŚWITD wydał decyzję administracyjną, obarczoną błędem formalnym w postaci braku podpisu. Wobec tego pismem z 14 września 2023 r. ŚWITD ponownie przesłał Skarżącemu przedmiotową decyzję administracyjną wskazując, że termin na złożenie odwołania biegnie od daty otrzymania tegoż pisma.

Od tej decyzji Skarżący złożył odwołanie, zarzucając jej wydanie w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa stanowiących jej podstawę.

W zakresie naruszenia Ip. 10.2 strona podniosła, iż w ramach jednej kontroli drogowej zostały sporządzone 2 protokoły kontroli drogowej, a na stronę zostały nałożone dwie kary administracyjne - na podstawie przepisów u.t.d. i p.r.d. - co w jej ocenie stanowi - złamanie zasady zakazu podwójnego karania ne bis im idem. Kierowca nie miał możliwości dokładnego zbadania i przeczytania instrukcji używanych wag. Natomiast co do naruszenia Ip. 9.1 Skarżący zarzucił, że nie zostało zakończone postępowanie karne, a zatem ww. naruszenie nie można uznać za udowodnione.

Po ponownej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego GITD utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu podał obowiązujący stan prawny.

Stwierdził, że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. Swoje stanowisko w tej kwestii poparł poglądami doktryny.

W odniesieniu do wysokości kary to są one określone w sposób sztywny. Organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Kary pieniężne zostały nałożone na podstawie art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d., który określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar

W sprawie nie ma również zastosowania art. 189e oraz 189f kpa. Regulacja art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. wprost wyłącza stosowanie całego działu IVa kpa, w sytuacji uregulowania w odrębnych przepisach przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia. Takie przesłanki zostały uregulowane zarówno w przepisach p.r.d. tj. w art. 140aa ust. 4 jak i w przepisach art. 92b i 92c. u.t.d. Ponadto zastosowania nie znajdzie również art. 189e k.p.a. oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie w art. 92c ust. 1 pkt 1u.t.d., zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1 u.t.d. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.

Odnośnie stwierdzonego naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd GITD stwierdził, że zgodnie z informacją zawartą w bazie CEPiK badanie techniczne ww. pojazdu miało miejsce w dniu 17 maja 2022 r. W tym dniu jednak tachograf cyfrowy nie wykazał żadnej aktywności. Dodatkowo stan licznika na początku dnia 17 maja 2022 r. wskazywał 443932 km, a na koniec dnia: 443932 km, zatem w tym dniu pojazd przejechał 0 km. W toku postępowania Skarżący wnosił zarzuty co do przebiegu postępowania karnego, w tym powołanego biegłego. GITD wskazał, że prokuratura oraz sąd jest oddzielnym, niezawisłym organem, zatem nie ma wpływu na decyzje podejmowane przez prokuraturę czy sąd. Ciężar dowodu w zakresie zaistnienia przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. spoczywa na stronie postępowania, a w prowadzonym postępowaniu Skarżący nie przedłożył żadnych dowodów na potwierdzenie, iż w sprawie zaistniały okoliczności wyłączające jego odpowiedzialność za popełnienie naruszeń. Materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji jest wystarczający do uznania, iż Skarżący ponosi odpowiedzialność za popełnienie naruszenia z lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d., to jest wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd. Zasadne jest zatem nałożenie kary pieniężnej w wysokości 2.000,00 zł.

Podczas kontroli stwierdzono, że zespół pojazdów przekraczał dopuszczalną masę całkowitą oraz przekroczony został nacisk na grupę osi składającej się z trzech osi nie napędowych.

W trakcie kontroli wykonano także pomiar nacisków osi i rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów przy użyciu przenośnej wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu znak producenta International Road Dynamics INC, znak typu SAW IOC III, nrfab. 85-7502 i 85-7498, rok produkcji 2018. Użyta do pomiarów ww. waga samochodowa legitymowała się w dniu kontroli drogowej Świadectwem legalizacji ponownej, które zostało wydane w dniu 13 września 2021 r. przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P., z okresem ważności legalizacji do dnia 9 października 2023 r. i została umieszczona na stanowisku pomiarowym, dla którego uprawniony geodeta wykonał pomiary pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z których wynika, że pomierzone spadki podłużny i poprzeczny na ww. punkcie kontrolnym nie przekraczają dopuszczalnych wartości i mieszczą się w normie. Miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli drogowej Protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów - sporządzonym w dniu 17 marca 2020 r. przez uprawnionego geodetę. Procedura ważenia kontrolowanego pojazdu przebiegała prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych urządzeń i w miejscu do tego przeznaczonym, a wyniki uzyskane w trakcie ważenia nie budzą wątpliwości.

W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy:

- rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów 40,61 - przekroczenie o 0,61 -

przekroczenie dopuszczalnej wartości o 1,5 %,

- nacisk na grupę osi składającej się z trzech osi nie napędowych 25,6 t - przekroczenie

o 1,6 t-przekroczenie dopuszczalnej wartości o 1,5 %.

Mając na uwadze zarządzenie nr 35/2020 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 13 sierpnia 2020 r., weszło w życie z dniem 17 sierpnia 2020 r., przekroczenia dopuszczalnych parametrów obliczano na podstawie wartości odczytanych z wagi, gdyż nawet po zastosowaniu 2% tolerancji od wskazań, wartości te były przekroczone względem dopuszczalnych norm.

Tym samym GITD potwierdził, że dokonanie klasyfikacji stwierdzonego naruszenia odbyło w oparciu o prawidłowo uzyskane i zinterpretowane wyniki. Zgodnie z lp. 10.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona mniej niż 5% sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 1.000 (tysiąc) zł.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 92c ust. 1 u.t.d.

GITD nie zgodził się ze Skarżącym co do tego, że z tego samego tytułu zostały wszczęte dwa odrębne postępowania administracyjne o nałożenie kary pieniężnej (za tożsame naruszenie), a tym samym że doszło do podwójnego karania. W przypadku stwierdzenia przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym oraz z przekroczeniami w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego, wszczyna się dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów p.r.d. oraz u.t.d. W związku z powyższym obie sankcje nie są ze sobą tożsame zarówno ze strony przedmiotowej jak i podmiotowej. Przepisy p.r.d. sankcjonują poruszanie się pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia. Odpowiedzialność z tytułu tego naruszenia ponoszą podmioty określone w art. 140aa ust. 3 p.r.d. Natomiast przepisy u.t.d. sankcjonują naruszenia określone w załączniku I do rozporządzenia [...], za które odpowiadają wyłącznie przewoźnicy drogowi wykonujący przejazd w związku z wykonywaniem transportu drogowego na mocy art. 92a ust. 7 pkt 2 u.t.d. Wymierzenie kar pieniężnych na podstawie dwóch różnych ustaw nie narusza zakazu podwójnego karania.

Dodatkowo GITD podniósł, że w treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego Skarżący został poinformowany o treści art. 92c ust. 1 u.t.d. i wezwany do przedstawienia dowodów poświadczających, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a nastąpiło ono wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Skarżący w toku postępowania przed organem I instancji złożył wyjaśnienia, które nie stanowią jednak dowodów wskazujących, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć. Skarżący jako przewoźnik drogowy wykonując transport drogowy, posiadał wiedzę na temat ładunku, który podjął się przetransportować. Powinien więc przedsięwziąć kroki, aby pojazd był normatywny na drodze, po której wykonuje przejazd, mając na względzie podzielność przewożonego ładunku. Masa rzeczywista kontrolowanego pojazdu wynosiła [...] t. wobec czego przekroczono dopuszczalną masę o [...] t. Przewożony ładunek był podzielny, a zatem istniała możliwość takiego zorganizowania przejazdu, aby pojazd nie przekraczał dopuszczalnej masy całkowitej. Świadczy to o tym, że Skarżący miał wpływ na powstanie naruszenia. Wobec tego w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c u.t.d.

Jednocześnie ŚITD nie naruszył zasad postępowania wynikających z k.p.a. W sposób wszechstronny dokonał oceny stanu faktycznego, działał w granicach i zgodnie z przepisami prawa, pouczył Skarżącego o przysługujących prawach, a w uzasadnieniu swej decyzji odniósł się do zaistniałego stanu faktycznego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący wydanej decyzji zarzucił naruszenie:

1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., polegające na tym, że w wyniku niewłaściwej kontroli instancyjnej organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podczas gdy w sprawie niedostatecznie rozpatrzono cały materiał dowodowy oraz nie podjęto wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także wbrew ciążącemu na organie obowiązkowi nie wyważono interesu publicznego oraz słusznego interesu strony.

2. art. 2 w zw. z art. 30, art. 31 ust. 3 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP polegające na dwukrotnym ukaraniu strony za ten sam czyn, co narusza normę konstytucyjną ne bis in idem, a tym samym zasadę sprawiedliwości społecznej, zasadę proporcjonalności, zasadę sprawiedliwości proceduralnej jako elementu prawa do sądu oraz godność jednostki, a także zasadę zaufania obywatela do państwa i tworzonego przez nie prawa, wynikające z zasady demokratycznego państwa prawa.

Wobec tego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że z zaskarżonej decyzji nie wynika, by w ramach kontroli instancyjnej organ odwoławczy badał ponownie sprawę merytorycznie, by podejmował jakiekolwiek czynności mogące doprowadzić do wyjaśnienia spornych kwestii, jakie zrodziły się na kanwie postępowania administracyjnego. W istocie organ odwoławczy powielił jedynie argumenty organu I instancji.

Skarżący podniósł, iż w trakcie kontroli przyjęto pomiary wag z zastosowaniem §1 Zarządzenia Nr 35/2020 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 13 sierpnia 2020r. w sprawie zmiany zarządzenia zmieniającego zarządzenie w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Fakt wpisania w protokole kontroli informacji, że umożliwiono kierowcy zapoznanie się z instrukcją obsługi wag, jest zapisem tyleż niepoważnym co nieprawdziwym. Kierowca w trakcie kontroli nie ma możliwości dokładnego zbadania i przeczytania instrukcji używanych wag, ponieważ jest uczestnikiem kontroli wykonującym polecenia funkcjonariuszy. Zatem wbrew stanowisku organu kierowca nie ma możliwości zapoznania się z instrukcją obsługi wag przed dokonaniem ważenia.

Organ na wniosek Skarżącego przesłał instrukcję obsługi wag użytych do przeprowadzenia pomiaru ważenia. Zgodnie z przesłanym dokumentem wykorzystano do ważenia "Przenośne wagi samochodowe METEOR do ważenia w ruchu". Zgodnie z tym dokumentem klasa dokładności przy pomiarach statycznych to IIII klasa, a przy pomiarach dynamicznych dla pomiaru osi, to klasa "D", a dla masy zsumowanej to klasa "D".

Ponadto - co do naruszenia określonego pod l.p. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. nie może być ono uznane za udowodnione, skoro w dalszym ciągu toczy się postępowanie karne przed sądem w tej samej kwestii. Zatem do prawomocnego zakończenia postępowania karnego nie można stawiać tezy, iż Skarżący dopuścił się naruszenia, skoro okoliczności dotyczące tego naruszenia są przedmiotem badania w postępowaniu karnym, które nie zostało prawomocnie zakończone, a więc istotne dla przedmiotowej odpowiedzialności administracyjnej okoliczności nie zostały udowodnione, wbrew twierdzeniom organu. Do czasu zakończenia postępowania karnego organ powinien zawiesić postępowanie. Skarżący wskazał na przebieg postępowania karnego i przedstawił swoje stanowisko co do już dokonanych ustaleń i podejmowanych w jego ramach czynności.

W ocenie Skarżącego zaskarżona decyzja narusza międzynarodowe gwarancje materialne i proceduralne w stosowaniu administracyjnych kar pieniężnych.

W zakresie naruszenia określonego pod l.p. 10.2 załącznika nr 3 u.t.d. w wyniku tego samego stanu faktycznego stwierdzonego podczas jednej kontroli drogowej wszczęto względem Skarżącego dwa odrębne postępowania administracyjne, w konsekwencji zagrożone dwoma karami pieniężnymi.

Pierwsze, zakończone decyzją z Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu

Drogowego z dnia 30 czerwca 2022 r. o nałożeniu kary w wys. 6000 zł za przejazd pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia kategorii V, a decyzja nr [...] z dnia 18 sierpnia 2023r. jest drugą decyzją z tego samego stanu faktycznego.

Na wadliwość zaskarżonej decyzji wpływ ma również problematyka tzw. zbiegu odpowiedzialności prawnej. Stan faktyczny ustalony w dniu kontroli, a następnie stwierdzone w jej wyniku naruszenia dały organowi podstawę do wydania względem Skarżącego dwóch odrębnych decyzji administracyjnych, a więc w konsekwencji organ nałożył na Skarżącego dwie odrębne kary pieniężne, których podstawę stanowiło tożsame działanie Skarżącego.

Zdaniem Skarżącego w kontekście zbiegu odpowiedzialności administracyjnej należy przede wszystkim zwrócić uwagę na szczególne znaczenie zasady ne bis in idem. W przedmiotowej sprawie organy obydwu instancji uchybiły obowiązkowi poszanowania ww. zasady, bowiem za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli Skarżący został ukarany dwiema karami administracyjnymi wynikającymi z dwóch decyzji. Względem Skarżącego wprowadzona została odpowiedzialność administracyjna oparta na kilku sankcjach w postaci kar pieniężnych.

W odpowiedzi na skargę GITD podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z 12 sierpnia 2024 r. (data wpływu 14 września 2024r.) pełnomocnik Skarżącego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w skardze, dodatkowo wzmacniając zawarte w niej zarzuty o tezy z orzecznictwa sądowoadministracyjnego oraz domagając się przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

W świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny zobligowany jest uwzględnić skargę w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).

W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej stała się decyzja GITD z dnia 16 stycznia 2024r. utrzymująca w mocy w całości decyzję ŚWITD z dnia 18 sierpnia 2023r. o nałożeniu na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3000,00 (słownie zł: trzech tysięcy) zł.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga nie podlega uwzględnieniu, gdyż przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola sądowa nie wykazała, by zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Jak wynika z ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy w dniu 3 czerwca 2022 r. w miejscowości G., na ul. [...] (DK [...]), zatrzymano do kontroli drogowej pięcioosiowy pojazd członowy, składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki DAF o nr rej. [...] oraz trzyosiowej naczepy marki KRONE o nr rej. [...]. Skontrolowany przewóz to międzynarodowy transport drogowy rzeczy w imieniu i pod kierownictwem Skarżącego. Pojazd przewoził ładunek podzielny - dwa kręgi blachy stalowej. W toku kontroli stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego zespołem pojazdów nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego oraz dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona mniej niż 5%.

W trakcie kontroli wykonano pomiar nacisków osi i rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów przy użyciu przenośnej wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu znak producenta International Road Dynamics INC, znak typu SAW IOC III, nrfab. 85-7502 i 85-7498, rok produkcji 2018. Użyta do pomiarów ww. waga samochodowa legitymowała się w dniu kontroli drogowej Świadectwem legalizacji ponownej, które zostało wydane w dniu 13 września 2021 r. przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P., z okresem ważności legalizacji do dnia 09 października 2023 r. i została umieszczona na stanowisku pomiarowym dla którego uprawniony geodeta wykonał pomiary pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z których wynika, że pomierzone spadki podłużny i poprzeczny na ww. punkcie kontrolnym nie przekraczają dopuszczalnych wartości i mieszczą się w normie. Miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli drogowej Protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów - sporządzonym w dniu 17 marca 2020 r. przez uprawnionego geodetę.

Kwestię sporną jest to, czy GITD może wymierzyć dwie kary za to samo przewinienie. W ocenie Skarżącego nie, ponieważ w wyniku tego samego stanu faktycznego stwierdzonego podczas jednej kontroli drogowej wszczęto względem niego dwa odrębne postępowania administracyjne, w konsekwencji zagrożone dwoma karami pieniężnymi. Pierwsze, zakończone decyzją z Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 czerwca 2022 r. o nałożeniu kary w wysokości 6000 zł za przejazd pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia kategorii V. Decyzja z dnia 18 sierpnia 2023r. jest drugą decyzją z tego samego stanu faktycznego. Oznacza to, że względem Skarżącego wprowadzona została odpowiedzialność administracyjna oparta na kilku sankcjach w postaci kar pieniężnych. Odmienne stanowisko w tej kwestii zajął GITD twierdząc, że przypisane Skarżącemu naruszenia podlegały ocenie na podstawie reżimów dwóch różnych ustaw, które znamiona penalizowanych na ich gruncie deliktów nie są jednak w sensie prawnym jednorodne. Z faktu, że w związku z przeprowadzeniem kontroli w tym samym czasie na ten sam podmiot nałożono kary pieniężne nie można wyprowadzić poglądu, że doszło do podwójnego ukarania skarżącego za ten sam czyn. W tak zarysowanym sporze rację należy przyznać GITD.

W badanej sprawie Skarżący kwestionuje możliwość wymierzenia dwóch kar administracyjnych w sytuacji w jakiej w obu przypadkach źródłem negatywnej oceny działania ukaranego była ta sama okoliczność faktyczna - przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, które

- z jednej strony stanowi naruszenie normy dotyczącej dopuszczalnej masy całkowitej w świetle unormowań u.t.d.,

- z drugiej strony doprowadziło do ruchu pojazdem, którego masa, z uwagi na przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś, spowodowała, że pojazd ten stał się pojazdem nienormatywnym i przejazd nim wymagał uzyskania zezwolenia, a jego brak podlegał sankcji, przewidzianej w p.r.g.

W istocie chodzi o to, czy nie doszło do naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.

Jak wynika z art. 56 ust. 1 u.t.d. Inspektor ma prawo do nakładania i pobierania kar pieniężnych oraz grzywien w drodze mandatów karnych zgodnie z przepisami ustawy (pkt. 1); za naruszenia przepisów o ruchu drogowym w zakresie określonym w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (pkt.2). Wobec tego, w razie stwierdzenia określonych nieprawidłowości i naruszenia przepisów wymienionych w powyższych ustawach, wydawane są dwie odrębne decyzje, jedna - na podstawie ustawy o transporcie drogowym, druga - na podstawie Prawa o ruchu drogowym. Zatem, w przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli - przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd takim pojazdem i naruszenia norm, m.in. w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego wszczynane są dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów ustawy - p.r.d. oraz przepisów u.t.d. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że są to dwie sprawy administracyjne, załatwiane dwiema decyzjami (por. wyrok WSA w Lublinie z 22 października 2019 r. sygn. III SA/Łu 343/19; wyrok WSA w Warszawie z 27 czerwca 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 299/19; wyrok WSA w Lublinie z 10 grudnia 2019 r. sygn. III SA/Lu 468/19; wyrok WSA w Rzeszowie z 26 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1198/22).

Nie ulega wątpliwości, że w sprawie doszło do nałożenia kar na ten sam podmiot, w związku z przeprowadzeniem kontroli w tym samym czasie. Wymaga jednak ustalenia, czy obie kary zostały nałożone za to samo "stwierdzone naruszenie". W ocenie Sądu kary zostały wymierzone za różne stwierdzone naruszenia, wobec tego w sprawie nie doszło do naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d. Naruszenie przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków określonych w ustawie o transporcie drogowym podlega karze na podstawie art. 92a tej ustawy, a naruszenie warunków ruchu pojazdu nienormatywnego po drodze publicznej, podlega karze na podstawie art. 140ab ust. 2 w zw. z art. 140aa p.r.d. W przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia (czyli naruszenia zakazu z art. 64 ust. 2 p.r.d.) i naruszenia przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków wynikających z przepisów u.t.d. organ miał prawo wszcząć dwa niezależne postępowania administracyjne i wydać dwie decyzje nakładające kary. Z przepisów prawa wynika bowiem w tym przypadku, że do jednego zdarzenia, zastosowanie mają różne normy prawne, których celem jest ochrona różnych dóbr i które przewidują niezależne od siebie ujemne konsekwencje. Taki sam pogląd wyraził m.in. WSA w Rzeszowie w wyroku z 26 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1198/22.

W doktrynie i orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, zwraca się uwagę, że fakt pociągnięcia jednostki do odpowiedzialności za ten sam czyn, ale w różnych postępowaniach o charakterze represyjnym, nie przesądza automatycznie o naruszeniu zakazu podwójnego karania. Także Europejski Trybunał Praw Człowieka dopuszcza stosowanie różnych procedur i sankcji, uznając prawo danego państwa do wyboru stosowanych środków represyjnych, o ile stanowią one proporcjonalną reakcję na różne aspekty naruszenia prawa. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że do naruszenia zakazu podwójnego karania dochodzi, gdy kumulatywnie spełnione są trzy warunki: tożsamość zdarzeń, tożsamość podmiotu popełniającego czyn i tożsamość chronionego interesu prawnego. Istotne znaczenie ma ochrona tego samego dobra na podstawie dwóch różnych regulacji. Ustalenia wymaga zatem, czy orzekane środki realizują identyczny cel, czy też cele przyjęte przez oba środki są odmienne (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 grudnia 2019 r. sygn. III SA/Lu 468/19; wyrok WSA w Rzeszowie z 26 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1198/22).

Sąd nie podzielił stanowiska Skarżącego odnośnie zarzutów dotyczących niewłaściwego przeprowadzenia czynności ważenia pojazdów. Urządzenie pomiarowe legitymowało się odpowiednimi świadectwem legalizacji, pomiary przeprowadzono zgodnie z procedurą opisaną w instrukcji producenta urządzeń wagowych. Strefa ważenia wyposażona była w zagłębienie do umieszczenia w nim wag przenośnych. Znaczenie w sprawie ma także to, że z przebiegu kontroli sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia 03 czerwca 2022 r. wraz z załącznikiem do protokołu kontroli, zawierającym opis stwierdzonego naruszenia. Protokół i załącznik zostały podpisane przez kontrolowanego kierowcę bez wniesienia żadnej uwagi.

Podkreślenia tutaj wymaga, że protokół z kontroli ma wysoki walor dowodowy, w szczególności w związku z tym, iż jego treść (art. 75 u.t.d.) wykorzystywana jest do formułowania wniosków o wszczęcie postępowania, zaś same ustalenia z protokołu z kontroli drogowej wyznaczają granice przyszłego postępowania administracyjnego, pod względem stanu faktycznego i prawnego (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 50/08; wyrok NSA z 9 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 256/10; wyrok NSA z 17 lutego 2010 r., sygn. akt II GSK 378/09; wyrok NSA z 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 687/11). Protokół jest w zasadzie jedynym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, zatem nie może zawierać żadnych wątpliwości, co do okoliczności sprawy. Ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Protokół z kontroli drogowej korzysta, jako dokument urzędowy z domniemania wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzony jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który - tak jak w sprawie - podpisał go bez zastrzeżeń, nie korzystając z możliwości wniesienia uwag, co do treści ustaleń. Odpowiadający wymaganiom art. 68 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, protokół z kontroli drogowej stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Obrazuje stan faktyczny, który mógłby być później trudny do odtworzenia (por. wyrok NSA z 5 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2301/11). Z danych zawartych w protokole kontroli nr [...] z dnia 03 czerwca 2022 wynika, że czynność proces ważenia pojazdów została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Ponadto zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na identyfikację urządzeń za pomocą których ustalono parametry techniczne przedmiotowego pojazdu. Wyniki pomiarów zostały ujęto w protokole kontroli. Organ nie dopuścił się nieprawidłowości również w zakresie zastosowania tolerancji pomiarowej, bowiem wynik pomiaru wskazywał na przekroczenie dopuszczalnej przepisami masy całkowitej przez kontrolowany pojazd członowy. W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy:

- rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów 40,61 - przekroczenie o 0,61 - przekroczenie dopuszczalnej wartości o 1,5 %,

- nacisk na grupę osi składającej się z trzech osi nie napędowych 25,6 t – przekroczenie o 1,6 t-przekroczenie dopuszczalnej wartości o 1,5 %.

Skarżącemu zasadnie zatem wymierzono karę za naruszenie opisane pod lp. 10.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona mniej niż 5% sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 1.000 (tysiąc) złotych.

Sąd nie stwierdził istnienia przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, o czym stanowi 92c ust. 1 u.t.d.

Budzącą wątpliwość Skarżącego co do jej prawidłowości jest nałożenie kary pieniężnej za naruszenie polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd; Ip. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. W związku z podejrzeniem podrobienia badań technicznych prowadzone jest odrębne postępowanie karne, które nie zostało do daty wydania zaskarżonej decyzji zakończone. A skoro tak, to – zdaniem Skarżącego – postępowanie w w/w zakresie należało co najmniej zawiesić do czasu zakończenia postępowania karnego. Odmienne stanowisko w tym zakresie zajmuje organ wskazując na odrębność postępowania karnego od postępowania administracyjnego.

Sąd przychyla się do stanowiska GITD. Utrwalony jest pogląd w doktrynie, że odpowiedzialność administracyjnoprawna ma charakter swoisty i odrębny od innych odpowiedzialności o charakterze karnym czy cywilnym (M. Błachucki, Wytyczne w sprawie nakładania administracyjnych kar pieniężnych (na przykładzie wytycznych wydawanych przez Prezesa UOKiK, (w: ) red. M. Błachucki, Administracyjne kary pieniężne w demokratycznym państwie prawa, Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, Warszawa 2015, s. 44 i podana tam literatura). Do odpowiedzialności administracyjnej nie znajduje zastosowania zasada winy, jak też stanowiąca jej dopełnienie zasada domniemania niewinności. Podstawę zastosowania sankcji administracyjnej stanowi zatem sam fakt naruszenia normy sankcjonowanej, odpowiedzialność administracyjna nie jest natomiast warunkowana możliwością przypisania winy osobie, która dopuściła się określonego zachowania. Osłabia to znacznie pozycję procesową podmiotu karanego w porównaniu z obwinionym w postępowaniu w sprawach o wykroczenia, czy też ze stroną postępowania prowadzonego na zasadach i w trybie k.p.a. (I. Sepioło-Jankowska, Odpowiedzialność administracyjna jako odpowiedzialność alternatywna dla deliktów finansowych, "Prokuratura i Prawo" z 2020 r. nr 1 s. 83-84 i podana tam literatura). Inaczej kwestię tę ujmując, administracyjne kary pieniężne winny być postrzegane jako dolegliwość za popełniony delikt administracyjny, przez który należałoby rozumieć czyn polegający na bezprawnym działaniu lub bezprawnym zaniechaniu podjęcia nakazanego działania skutkujący naruszeniem norm prawa administracyjnego. Takie rozumienie administracyjnej kary administracyjnej jest obecne w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego który stwierdził, że kary pieniężne stanowią środki mające na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków na rzecz państwa, są stosowane automatycznie z mocy ustawy i mają znaczenie prewencyjne. Przez zapowiedź negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w wypadku naruszenia obowiązków określonych w ustawie albo w decyzji administracyjnej, motywują do wykonywania ustawowych obowiązków, a podstawą stosowania kar jest samo obiektywne naruszenie prawa (por. wyrok TK z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt P 9/08).

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia wykonywania przez Skarżącego przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd i tym samym naruszenia z lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Uzasadnionym zatem było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 2.000,00 zł.

Sąd podziela stanowisko wyrażone m.in. przez WSA w Gdańsku w wyroku z 4 lipca 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 161/24 co do możliwości zastosowania w sprawie art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. odnoszącego się do instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Zgodnie z treścią otwierającego ten dział k.p.a. przepisem art. 189a w § 2 pkt 1-6, w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej; odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia; terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej; terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej; odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej; udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Przepis art. 189d k.p.a. wymienia okoliczności, jakie organ administracji publicznej powinien wziąć pod uwagę wymierzając administracyjną karę pieniężną. Stosownie do art. 189e k.p.a., w przypadku gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, strona nie podlega ukaraniu. Natomiast w myśl art. 189f § 1 pkt 1 i 2 organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli:

1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub

2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.

Ogólna reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a. Z treści art. 189a § 2 k.p.a. wynika, że samo istnienie przepisów odrębnych (w tym przypadku u.t.d.) regulujących przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej i odstąpienia od ich nałożenia wyłącza stosowanie przepisów całego działu IVa k.p.a., bez konieczności stosowania kolejnych działań interpretacyjnych czy porównywania zakresów stosowania poszczególnych przepisów. Należy mieć bowiem na uwadze, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy tego działu nie mają zastosowania, a nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach działu IVa, to jest aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach wymienionego działu, co oznacza, że jeżeli zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis działu IVa nie ma zastosowania.

Z przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a. in fine, a mianowicie z art. 92c ust. 1 pkt 1-3 u.t.d. wynika, że w warunkach w nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 tej ustawy, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się. Za uzasadniony zatem trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów Działu IVa k.p.a. reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się. W związku z tym stosowanie art. 92c ust. 1 u.t.d. w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a - jak podkreślono na wstępie - dla przyjęcia, że przepisy działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny (tak NSA we wskazanym wyżej wyroku z dnia 28 września 2021 r. sygn. akt II GSK 717/21).

Nie bez znaczenia w sprawie ma okoliczność, że Skarżący w toku postępowania składał wyjaśnienia dotyczące okoliczności sprawy, jednak stanowiły one bardziej polemikę z dokonanymi przez organ ustaleniami, ich zdyskredytowaniem niż dążenie do wykazania braku przyczynienia się do ich powstania. Skarżący nie wskazał na wystąpienie okoliczności nadzwyczajnych, niespodziewanych, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonych naruszeń, a których doświadczony i profesjonalny podmiot dokonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie byłby w stanie przewidzieć. Słusznie zatem organy przyjęły, że w sprawie nie występowały okoliczności określone w art. 92b oraz w art. 92c u.t.d. wyłączające odpowiedzialność Skarżącego.

Zarzut naruszenia prawa procesowego podnosi naruszenie przepisu art. 15 k.p.a., który stanowi, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Wyrażona w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania oznacza, że każda sprawa administracyjna, jeżeli zawiśnie przed organem drugiej instancji na skutek wniesienia przez stronę środka zaskarżenia, wymaga przede wszystkim ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Obowiązujący model postępowania odwoławczego nie ma charakteru kasacyjnego, co wyklucza ograniczenie postępowania przed organem drugiej instancji jedynie do kontroli orzeczenia wydanego przez organ pierwszej instancji. Zasada dwuinstancyjności jest zrealizowana, gdy rozstrzygnięcia obu organów zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez nie postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone, czyli postępowania merytorycznego w zakresie ustalenia stanu faktycznego, zebrania i oceny dowodów, przeanalizowania wszystkich argumentów i żądań strony oraz rozważań prawnych stosownych dla rozstrzygnięcia. Wszystko to powinno znaleźć dodatkowo odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza zatem obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego. Konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji (postanowienia), a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, aby rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone (por. wyrok NSA z 14 maja 2024 r., sygn. akt III OSK 1303/23).

W ocenie Sądu uzasadnienie decyzji GITD z dnia 16 stycznia 2024r. BP.501.2424.2023.2408.KA12.517687 spełnia prawem przewidziane wymagania i odnosi się do wszystkich zasadniczych elementów postępowania administracyjnego, a zatem w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na stronach 3-17 organ odwoławczy wskazał na dokonane przez siebie ustalenia i dokonał ich oceny prawnej. Wskazuje to na bezzasadność zarzutu Skarżącego o naruszeniu zasady dwuinsancyjności.

Przeprowadzone w sprawie postępowanie administracyjne nie naruszało w ocenie Sądu przepisów art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 75, art. 77, art. 80, art. 81a i art. 107 § 3 k.p.a. Organy wyjaśniły Skarżącemu zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy. Podjęły nadto wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie dokonana w zaskarżonej decyzji jest trafna, a uzasadnienie stanowiska wyrażonego w decyzjach organów obu instancji zawiera wszystkie niezbędne elementy i pozwala na analizę oraz ocenę rozumowania organów przez sąd administracyjny.

Odnosząc się do zawartego w piśmie procesowym z dnia 12 sierpnia 2024r. wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, a mianowicie prywatnej opinii z 7 sierpnia 2024r., decyzji GITD z 18 listopada 2022r. oraz wyroków NSA z 21 kwietnia 2022r. sygn. akt II GSK 2167/21 oraz z 9 maja 2023r., sygn. akt VI SA/Wa 8247/22 wskazać trzeba, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi możliwe jest przeprowadzenie jedynie dowodu z dokumentu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2024 r., sygn. akt III FSK 194/22), co wprost wynika z treści art. 106 § 3 p.p.s.a. Przywołany przepis stanowi, że Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. w istotnym dla sprawy zakresie, sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Istotnym w sprawie jest także to, że podstawą orzekania sądu administracyjnego jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania. Wynikają z tego dwie kwestie natury zasadniczej. Po pierwsze sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w sprawie, a jedynie bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej odpowiadają prawu (zob. przykładowo wyrok NSA z 20 stycznia 2007 r., II FSK 72/06, ONSA i WSA z 2008 r. Nr 2, poz. 31). Po drugie sąd administracyjny rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego (procesowego) istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Mając powyższe na uwadze Sąd w rozpoznawanej sprawie nie skorzystał z uprawnienia wynikającego z art. 106 § 3 p.p.s.a. i nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie wynikającym z tego przepisu uważając, że zebrany przez organ administracyjny materiał dowodowy jest wystarczający do wydania orzeczenia w sprawie.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.