Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 2217/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant: asystent sędziego Ewelina Gee-Milan po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1354/22 w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 czerwca 2022 r. nr 992700/620/84/2021-SWO w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1354/22 oddalił skargę J. D. (dalej zwanej skarżącą) na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej także jako: Prezes ZUS, organ) z dnia 2 czerwca 2022 r. nr 992700/620/84/2021-SWO, utrzymującą w mocy decyzję z dnia 18 stycznia 2021 r. nr 010000/620/24462/2020/CSW w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Zaskarżona decyzja została wydana w związku z uchyleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 września 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2004/21 decyzji organu z dnia 23 marca 2021 r. nr 992700/620/84/2021-SWO utrzymującej w mocy ww. decyzję własną z dnia 18 stycznia 2021 r.

W uzasadnieniu wyroku podniesiono, że zaskarżoną decyzją Prezes ZUS, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm.) w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 504) – zwanej dalej ustawą o emeryturach i rentach, po ponownym rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję o odmowie przyznania skarżącej renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. W uzasadnieniu swojej decyzji organ wskazał, że skarżąca udokumentowała tylko 3 lata, 3 miesiące i 6 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 2 lata, 5 miesięcy i 12 dni okresów składkowych oraz 9 miesięcy i 24 dni okresów nieskładkowych (okresy nieskładkowe zostały ograniczone do 1/3 okresów składkowych).

Mając na uwadze uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 września 2021 r. organ wystąpił do skarżącej o przedłożenie dokumentów medycznych. Na podstawie nadesłanej dokumentacji z przebiegu leczenia lekarz orzecznik ZUS orzeczeniami z 28 marca 2022 r. i 9 maja 2022 r. ustalił u skarżącej całkowitą niezdolność do pracy od 15 września 2015 r. do 22 marca 2017 r. oraz od 3 października 2018 r. do 31 maja 2023 r. W dziesięcioleciu od 4 października 2008 r. do 3 października 2018 r., tj. przed dniem powstania całkowitej niezdolności do pracy zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych strona skarżąca udowodniła tylko 2 lata, 8 miesięcy i 26 dni okresów składkowych i nieskładkowych (okresy nieskładkowe zostały ograniczone do 1/3 okresów składkowych). Ponadto w okresach od 12 maja 2002 r. do 29 maja 2003 r., od 4 grudnia 2008 r. do 28 lutego 2010 r. oraz od 7 maja 2010 r. do 25 czerwca 2012 r. wystąpiły przerwy w wykonywaniu przez skarżącą pracy podlegającej opłacaniu składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Z akt sprawy nie wynika natomiast, by w ww. okresach skarżąca nie mogła kontynuować zatrudnienia na skutek szczególnych okoliczności spowodowanych stanem zdrowia. We wskazanych okresach nie była wobec niej orzeczona całkowita niezdolność do pracy, która powstała od 15 września 2015 r., a zatem przyczyną braku uprawnień do renty w trybie zwykłym nie był stan zdrowia. Nie zostały również udokumentowane inne zdarzenia zewnętrzne, niezależne od woli, których nie można było przewidzieć i którym nie można było zapobiec.

Z oświadczenia skarżącej wynika, że przerwy w zatrudnieniu były spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad chorym mężem oraz dziećmi. Okresy sprawowania opieki nad dziećmi zostały uwzględnione w maksymalnym wymiarze. Zgodnie z art. 7 ustawy o emeryturach i rentach do stażu pracy można zaliczyć jako okres nieskładkowy (w granicach do 6 lat) opiekę na chorym członkiem rodziny innym niż dziecko, uznanym za całkowicie niezdolnego do pracy oraz do samodzielnej egzystencji. Wobec męża skarżącej nie została orzeczona niezdolność do samodzielnej egzystencji w związku z tym okres opieki nad nim nie został uwzględniony w stażu pracy. Zatem w ocenie organu, w przedmiotowej sprawie nie zostały wykazane szczególne okoliczności, które byłyby powodem niespełnienia warunków na zasadach ogólnych. Nadto, podnoszone trudne warunki materialne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania prawa do świadczenia w drodze wyjątku, które nie jest świadczeniem socjalnym, przyznawanym wyłącznie według potrzeb, nawet gdy są one uzasadnione.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także przyznanie świadczenia z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Zwróciła uwagę, że pomimo wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 września 2021 r. uchylającego zaskarżoną decyzję, Prezes ZUS ponownie decyzją z 2 czerwca 2022 r. odmówił jej przyznania świadczenia w drodze wyjątku z uwagi na krótki staż pracy. Podkreśliła, że zły stan jej zdrowia (co drugi dzień obecność w szpitalu z powodu dializ) uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia. Zaakcentowała także, że jej były mąż ma schizofrenię, a ona sprawowała opiekę nad nim oraz dziećmi.

W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Oddalając skargę Sąd I instancji stwierdził, że mając na względzie wytyczne zawarte w wyroku z 30 września 2021 r. organ ponownie przeprowadził analizę materiału dowodowego i prawidłowo stwierdził, że w sprawie nie została wykazana przesłanka szczególnych okoliczności, co eliminuje skarżącą z kręgu osób mogących ubiegać się o świadczenie w drodze wyjątku.

Podniesiono, że przyznanie świadczenia w drodze wyjątku jest możliwe tylko w przypadku, gdy ubezpieczony na skutek wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych, niezależnych od jego woli, nie spełnia wymagań do uzyskania świadczenia w trybie zwykłym i tylko z tego powodu przyznanie świadczenia w trybie wyjątkowym jest zasadne. Sąd I instancji dodał, że za szczególne okoliczności uważa się wydarzenia o charakterze nadzwyczajnym, czyli takie, które wbrew zamiarom i woli ubezpieczonego stanowią niemożliwą do przezwyciężenia przeszkodę do kontynuowania zatrudnienia. Na szczególne okoliczności składają się wyłącznie zdarzenia niezależne od ubezpieczonego. Chodzi tylko o zdarzenia albo trwały stan wykluczający aktywność zawodową konkretnej osoby z powodów niemożliwych lub obiektywnie trudnych do przezwyciężenia. Przyznanie świadczenia w drodze wyjątku nie dotyczy zatem wyjątkowych potrzeb czy niedostatku starającego się o to świadczenie, bowiem nie chodzi tu o każdy przypadek nieotrzymania świadczenia w trybie zwykłym, lecz o taki, który mieści się w zakresie pojęcia szczególnych okoliczności, czyli takich zdarzeń, które na gruncie ustawy o emeryturach i rentach ograniczają, utrudniają, czy wręcz udaremniają możliwość wypracowania wymaganego okresu ubezpieczenia, uprawniającego do otrzymania świadczenia na zasadach ogólnych.

Wskazano, że powodem odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia przez organ było stwierdzenie, że skarżąca nie wykazała, aby niespełnienie wymagań dających prawo do emerytury lub renty w trybie zwykłym było spowodowane szczególnymi okolicznościami, gdyż z akt sprawy nie wynika, by podnoszona przez skarżącą konieczność sprawowania opieki nad chorym mężem znacząco utrudniała, czy też wręcz umożliwiała jej podjęcie zajęcia zarobkowego, skoro zgłaszała gotowość do podjęcia zatrudnienia we wskazanym okresie (rejestracja w charakterze osoby bezrobotnej), jak też w różnych formach pracę zarobkową podejmowała (samozatrudnienie, umowa zlecenie).

Sąd I instancji stwierdził też, że świadczenie w drodze wyjątku nie stanowi świadczenia socjalnego, a zatem jego przyznanie nie zależy wyłącznie od potrzeb osoby o nie się ubiegającej nawet, gdy są one uzasadnione. W związku z tym Sąd podniósł, że zaskarżona decyzja mieści się w ramach uznania administracyjnego, a granice tego uznania nie zostały przez organ przekroczone.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca, zarzucając orzeczeniu na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej P.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1. naruszenie art. 151 P.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi, podczas gdy zaskarżona decyzja naruszała w sposób istotny przepisy postępowania administracyjnego tj. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm. dalej: K.p.a. tj. art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku uwzględnienia przy orzekaniu zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu skarżącej;

2. art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1251).

Wskazując na ww. zarzuty skarżąca kasacyjnie strona wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz przyznanie pełnomocnikowi skarżącej wyznaczonemu z urzędu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały uiszczone w całości ani w części.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że zarówno obecny jej stan zdrowia, jak i obejmujący okres sprzed orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy, a także sytuacja rodzinna wykluczały i nadal wykluczają jej aktywność zawodową. Dodała, że "szczególne okoliczności" wskazane w art. 83 ustawy o emeryturach i rentach to nie tylko zdarzenia o charakterze siły wyższej, ale wszelkiego rodzaju sytuacje, które czynią daną osobę nieatrakcyjną na rynku pracy i pozostającą poza kręgiem zainteresowania pracodawców, również takie, kiedy osoba nie jest zdolna pod względem zdrowotnym do świadczenia pracy, chociaż nie legitymuje się orzeczeniem o całkowitej, a jedynie o częściowej niezdolności do pracy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała, z tego też względu przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

W niniejszej sprawie skarżąca kasacyjnie oparła skargę kasacyjną zarówno na naruszeniu przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe niezastosowanie, jak i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a.). Co do zasady rozpoznaniu w pierwszej kolejności powinny podlegać zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, gdyż zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego podlegać winny rozpoznaniu w niewątpliwym stanie faktycznym sprawy. Jednakże w niniejszej sprawie, z uwagi na powiązanie zakresu ustaleń stanu faktycznego z podstawą materialnoprawną decyzji, wyjaśnić należy w pierwszej kolejności kwestie materialnoprawne.

Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 83 ust. 1 o emeryturach i rentach. Wobec nieprecyzyjnego sformułowania tego zarzutu w skardze kasacyjnej należy wskazać, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że stosując przepis sąd popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Dokonując jego rekonstrukcji z treści zarzutu i uzasadnienia skargi należy przyjąć, iż chodziło o niewłaściwe zastosowanie art. 83 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach. Jednak nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 1171/12). Tymczasem, skarżąca kasacyjnie nie podważyła skutecznie ustaleń dokonanych w sprawie przez organ, a zatem nie mógł być w konsekwencji skutecznie podniesiony zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.

Ubocznie jedynie wskazać należy, że stosownie do treści art. 83 ust. 1 u.e.r. ubezpieczonym i pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków przewidzianych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes ZUS może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Zatem przyznanie skarżącej renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku byłoby możliwe jeżeli: 1) brak spełnienia przez nią warunków do uzyskania tego świadczenia zgodnie z ustawą wynikałby ze szczególnych okoliczności; 2) nie mogła podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek; 3) nie miała niezbędnych środków utrzymania.

Spełnienie wszystkich podanych wymogów łącznie pozwala Prezesowi ZUS na wydanie decyzji w sprawie przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Należy zastrzec, że kompetencja jurysdykcyjna Prezesa ZUS ma charakter uznaniowy, co oznacza, iż nie jest on zobligowany do przyznania wnioskowanego świadczenia. Ma on obowiązek rozważyć, czy okoliczności faktyczne sprawy, a w szczególności uwarunkowania odnoszące się do osoby skarżącej, są na tyle istotne, że w konfrontacji z interesem publicznym przemawiają za uczynieniem indywidualnego wyjątku od rozwiązań systemowych i przyznanie jej świadczenia, pomimo że nie spełnia ustawowych warunków do jego uzyskania. Podkreślić jednak należy, że okoliczności faktyczne kształtujące sytuację skarżącej mogą być rozważane wyłącznie w granicach zakreślonych celem instytucji przyznania świadczenia w drodze wyjątku, wyznaczonym treścią art. 83 u.e.r. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że świadczenie w drodze wyjątku nie jest świadczeniem socjalnym, przyznawanym wyłącznie według potrzeb ze względu na trudną sytuację materialną lub zdrowotną wnioskodawcy, gdyż takie świadczenia są przyznawane w ramach pomocy społecznej. Przyznanie świadczenia w drodze wyjątku jest możliwe jedynie w przypadku, gdy ubezpieczony wykazał wolę podejmowania pracy i opłacania składek, ale na skutek wystąpienia nadzwyczajnych, niezależnych od niego okoliczności, nie spełnia wymagań do uzyskania świadczenia w trybie zwykłym i tylko z tego powodu przyznanie świadczenia w trybie wyjątkowym jest zasadne. Konieczne jest zatem wykazanie, że ubezpieczony, którego praca stanowi źródło uprawnień do świadczenia z ubezpieczenia społecznego, nie wypracował prawa do "normalnego" świadczenia ubezpieczeniowego na skutek jakichś szczególnych okoliczności (por. wyrok NSA z 21 lipca 2023 r., sygn. III OSK 1831/22).

Podkreślić należy, że ani obecnie ciężki stan zdrowia (całkowita niezdolność do pracy od 15 września 2015 r. do 29 maja 2017 r. oraz od 3 października 2018 r. do 31 maja 2023 r.), ani trudna sytuacja życiowa nie stanowią przesłanek do uzyskania świadczenia w trybie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach. Wskazywane przez skarżącą problemy zdrowotne mogły jedynie ograniczać, ale nie wyłączać możliwości podjęcia zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. Całkowitą niezdolność do pracy skarżącej została ustalona w orzeczeniu Komisji Lekarskiej ZUS dopiero od września 2019 r. Co do daty powstania niezdolności do pracy należy zauważyć, że chociaż nie została wymieniona wśród przesłanek z art. 83 ust. u.e.r., ma istotne znaczenie dla oceny zasadności wniosku. Pozwala bowiem ustalić moment z którym ubezpieczony nie miał obiektywnej możliwości zatrudnienia, a tym samym uzyskania dłuższego okresu ubezpieczeniowego (tak też NSA w wyroku z 15 lipca 2022 r. sygn. akt III OSK 4314/21). Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.e.r. oceny zdolności do pracy, jej stopnia oraz daty powstania niezdolności do pracy dokonuje w formie orzeczenia lekarz orzecznik ZUS. Natomiast zgodnie z art. 14 ust. 3 u.e.r. podstawą do wydania decyzji w sprawie świadczeń przewidzianych w ustawie, do których prawo uzależnione jest od stwierdzenia niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji, stanowi orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub do którego nie zgłoszono zarzutu wadliwości albo orzeczenie komisji lekarskiej ZUS. Zgodnie z przeważającym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, Prezes ZUS jest związany orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS lub komisji lekarskiej ZUS a przesłanka ta nie podlega tzw. uznaniu administracyjnemu (patrz np. wyrok NSA z 9 sierpnia 2001 r. II SA 646/01). We wskazanych przez organ i Sąd I instancji przerwach w pracy nie była wobec skarżącej orzeczona niezdolność do pracy. Zatem organ zasadnie przyjął, że przyczyną braku uprawnień do renty w trybie zwykłym nie był jej stan zdrowia. Skarżąca nie udowodniła innych zdarzeń zewnętrznych niezależnych od jej woli, których nie można było przewidzieć i którym nie można było zapobiec. Twierdzenia pełnomocnika skarżącej o jej wcześniejszym stanie zdrowia i niemożliwości podjęcia pracy są gołosłowne i w żaden sposób nie zostały potwierdzone, tym bardziej, że z akt sprawy wynika, że w tym czasie skarżąca zgłaszała gotowość do podjęcia zatrudnienia (rejestracja w charakterze osoby bezrobotnej), jak też w różnych formach pracę zarobkową podejmowała (samozatrudnienie, umowa zlecenia). Przeszkody do podjęcia pracy nie stanowi również podnoszona przez skarżącą konieczność opieki nad dorosłym członkiem rodziny, wobec którego nie została orzeczona całkowita niezdolność do pracy oraz do samodzielnej egzystencji.

W kontekście powyższych wyjaśnień, odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazać należy, że są one bezzasadne. Jako bezskuteczny należało ocenić zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. z uwagi na to, że zaskarżona decyzja naruszała w sposób istotny przepisy postępowania administracyjnego, czyli art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku uwzględnienia przy orzekaniu zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu skarżącej.

W sprawie nie naruszono ustawowych rygorów gromadzenia i oceny materiału dowodowego – art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Organ orzekający w sprawie podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie przesłanek określonych w art. 83 ust. 1 u.o.e.i.r., a także dokonał prawidłowej oceny całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego i wskazał, z jakich powodów odmówił przyznania skarżącej świadczenia w drodze wyjątku. Biorąc zaś pod uwagę przedstawioną wyżej wykładnię powołanego przepisu, organ nie był zobowiązany do dokonywania dalszych ustaleń w zakresie sytuacji zdrowotnej skarżącej w okresie przed orzeczeniem o całkowitej niezdolności co pracy. Wszystkie okoliczności faktyczne relewantne z perspektywy hipotezy normy prawnej kształtującej materialnoprawną podstawę wydanej decyzji i uzupełnione zgodnie ze wskazaniami Sądu I instancji zawartymi w wyroku z 30 września 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2004/21 zostały ustalone prawidłowo. W świetle powyższych okoliczności nie można zgodzić się z zarzutem kasacyjnym naruszenia art. 7 k.p.a. przez nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu strony. Okoliczności wskazujące na sytuację osobistą, zdrowotną i dochodową skarżącej nie zostały w toku niniejszej sprawy pominięte. Nie wyczerpywały one jednak okoliczności sprawy, których obowiązek uwzględnienia obciążał organy administracji przy rozważeniu interesu społecznego i słusznego interesu strony. Stąd ocena okoliczności sprawy dokonana w dotychczasowym postępowaniu odpowiada normom art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są zatem uzasadnione, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 254 § 1 i art. 258-261 P.p.s.a.