Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 604/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 93
journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Katarzyna Korycka Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2024 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. Nr [...] Wójt Gminy D. zatwierdził przedstawiony na mapie podział nieruchomości, stanowiącej własność B. S., położonej w miejscowości N., oznaczonej numerem działki [...] obręb N., gmina D., o pow. [...] ha (w wyniku pomiaru przybyło [...] ha), zapisanej w ewidencji gruntów pod poz. rej. [...], dla której w Sądzie Rejonowym w I. prowadzona jest księga wieczysta KW [...], na działki nr [...], [...], [...], [...], [...] .

Następnie Wójt Gminy D., powołując się na art. 93 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2021.1899) w piśmie z [...] stycznia 2023 r. wystąpił z wnioskiem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej z dnia [...] grudnia 2020 r., zarzucając niezgodność podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po wszczęciu postępowania z urzędu, działając na podstawie art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 570), art. 158 § 1, art. 157 § 1 i 2 oraz art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000), decyzją z dnia [...] marca 2023 r. nr [...], stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy D. z [...] grudnia 2020 r. w przedmiocie zatwierdzenia podziału działki nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ nadzoru stwierdził, że decyzja Wójta Gminy D. z [...] grudnia 2020 r. zatwierdzająca podział nieruchomości jest niezgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym Uchwałą Nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...] w sprawie zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy D., obejmujących tereny położone w sołectwach: D., M., B., N., C., R., P., P. i K.

B. S. reprezentowana przez: adw. M. L. – S. na podstawie art. 52 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.)- dalej jako: "P.p.s.a." wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2023 r. w sprawie znak [...] zarzucając:

1. obrazę przepisów prawa przez organ tj. art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27.03.2003 r. Dz.U. 2012 poz. 647, aktualnie Dz.U. z 2022 poz. 503 (dalej u.p.z.p.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że w niniejszej sprawie sporna działka objęta była Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego, stąd brak było podstaw do wydania decyzji o podziale przez Wójta Gminy D., w sytuacji gdy organ wydający decyzję o warunkach zabudowy dokonał prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego do treści uchwały o uchwaleniu MZP z 1998 r. uznając, że sporna działka choć jest położona w Gminie D. objętej planem zagospodarowania, to miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego w dniu wydania decyzji o warunkach zabudowy nr [...] i decyzji z dnia [...] grudnia 2020 r. - podziałowej - ich nie obejmował, co miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia,

2. obrazę przepisów prawa procesowego, przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, tj. art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że decyzja co do której stwierdzono nieważność została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji gdy żadna z tych przesłanek nie ziściła się na kanwie niniejszej sprawy albowiem Wójt Gminy D. wydając decyzję o warunkach zabudowy a później podziałową prawidłowo wskazał podstawę prawną, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wskazało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o stwierdzeniu nieważności jak również w części dyspozytywnej, że doszło do rażącego naruszenia prawa, a co więcej nie określiło na czym ono miało polegać, co miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji albowiem rażące naruszenie prawa to jedynie takie naruszenie prawa, które wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dość, że nie wskazało która przesłanka miała spowodować stwierdzenie nieważności, to jeszcze nie uzasadniło w żaden sposób podstaw takiego rozstrzygnięcia, co uniemożliwia Skarżącej merytoryczną polemikę z zaskarżonym rozstrzygnięciem,

3. obrazę przepisów postępowania tj. art. 16 kpa i 8 kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, poprzez wydanie decyzji o stwierdzeniu nieważności przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., która pozostaje w opozycji do zasady trwałości decyzji administracyjnych oraz godzi w zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów w administracji, w sytuacji gdy po tylu latach organ stwierdza nieważność decyzji, która uległa już wykonaniu przez stronę, która poniosła nakłady w związku z wydaną decyzją, określiła i zrealizowała plany egzystencjonalne związane ze sporną działką,

4. obrazę przepisów postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze tj. art. 156 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie polegające na wydaniu decyzji o stwierdzeniu nieważności po upływie wielu lat i w sytuacji gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne będące konsekwencją wydania decyzji o warunkach zabudowy, co miało wpływ na treść orzeczenia o stwierdzeniu nieważności albowiem Skarżąca w wyniku decyzji o warunkach zabudowy skonkretyzowała swoje plany życiowe, poniosła gigantyczne nakłady po wydaniu decyzji o warunkach zabudowy, doprowadziła instalacje i przyłącza, zmienił się w między czasie właściciel nieruchomości, jednym słowem decyzja o warunkach zabudowy została "skonsumowana" przez swojego adresata, który by tego nie czynił wiedząc, że decyzja stanie się nieważna, zatem zachodzi obiektywny brak możliwości odwrócenia skutków prawnych wydanej decyzji o warunkach zabudowy,

5. obrazę przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 107 § 1 pkt 5, 6 i § 3 kpa w zw. z art. 8 kpa polegającą na wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji bez konkretnego wskazania podstawy prawnej w dyspozytywnej części decyzji w sytuacji gdy art. 156 § 1 pkt 2 de fakto wymienia dwie niezależne od siebie przesłanki nieważności rozdzielone alternatywą rozłączną, w konsekwencji czego Skarżący nie wie na jakiej konkretnie podstawie prawnej organ wydał decyzję o stwierdzeniu nieważności, a dodatkowo organ nie wyjaśnił powyższego w uzasadnieniu decyzji co pozbawiło stronę możliwości podjęcia merytorycznej polemiki z zaskarżonym rozstrzygnięciem, a co więcej w uzasadnieniu decyzji nie wskazano faktów, które organ uznał za udowodnione, nie wskazano konkretnych zapisów w MZP (obowiązującym w dniu wydania decyzji) wskazujących na objęcie spornej działki Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego, a co więcej wydając zaskarżoną decyzję organ nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione, nie wypowiedział się w ogóle na temat dowodów, które miał przeprowadzić przed wydaniem decyzji, co miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji albowiem Skarżąca nie może podjąć polemiki ze stanowiskiem organu gdyż z uzasadnienia nie wynika, co konkretnie stanowiło podstawę faktyczną rozstrzygnięcia i która z dwóch wymienionych w art. 156 § 1 pkt 2 niezależnych od siebie podstaw prawnych miała zastosowanie,

6. obrazę przepisów postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze tj. art. 156 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie polegające na wydaniu decyzji o stwierdzeniu nieważności co do całości podziału gdy innych działek nie obejmują ustalenia planu miejscowego [...] , [...] , [...] co powoduje, że i decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne będące konsekwencją wydania decyzji o warunkach zabudowy, co miało wpływ na treść orzeczenia o stwierdzeniu nieważności albowiem Skarżąca w wyniku decyzji o warunkach zabudowy dokonała podpisania przedwstępnej umowy sprzedaży.

Wobec podniesionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy właściwemu organowi do ponownego rozpoznania.

Zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych.

Oświadczyła, że domaga się rozpoznania niniejszej skargi na rozprawie i nie wyraża zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła stan faktyczny sprawy, w którym podała, że Wójt Gminy D. w decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. ustalił warunki zabudowy na rzecz P. S. dla zmiany zagospodarowania terenu polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr [...] w miejscowości N. W jej ocenie z uzasadnienia ww. decyzji ponad wszelką wątpliwość wynikało, że choć dla gminy D. jest uchwalony MZP, to działka nr [...] nie jest nim objęta. Decyzja powyższa stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji. W związku z powyższym adresat decyzji zrealizował swoje zamierzenia i plany inwestycyjne ponosząc znaczne nakłady finansowe, co było też powodem dla którego wystąpił o wydanie tej decyzji. Skarżąca oświadczyła, że nie aprobuje decyzji o stwierdzeniu nieważności. Podała, że występując o wydanie decyzji o podziale działała w zaufaniu do organów administracji jak również w przekonaniu co do trwałości decyzji administracyjnych. Po uprawomocnieniu się decyzji o warunkach zabudowy poczyniła znaczne nakłady finansowe i realizowała w sposób ciągły i konsekwentny swoje cele życiowe. Dodatkowo dokonała podziału działki /decyzje/- a teraz zawarła przedwstępną umowę sprzedaży. W ocenie Skarżącej, decyzja o warunkach zabudowy oraz zaskarżana decyzja o podziale wywołała nieodwracalne skutki prawne nad czym w ogóle nie pochyliło się Samorządowe Kolegium Odwoławcze bezkrytycznie wydając decyzję o stwierdzeniu nieważności. Poza tym, zaskarżona decyzja nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej. Organ nie wyjaśnił na jakiej podstawie uznał, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 156 § 2 kpa. Organ zobowiązany był wyjaśnić i wskazać podstawę prawną i faktyczną decyzji, tymczasem mamy do czynienia ze wskazaniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa przez organ bez wskazania, o którą konkretnie z tych przesłanek organowi chodziło tj. czy mamy do czynienia z brakiem podstawy prawnej czy z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, z uzasadnienia decyzji nie wynika, który z zapisów MPZP obejmuje sporną działkę i czy ewentualnie ten zapis funkcjonował w dniu wydania decyzji o warunkach zabudowy i podziału działki. Brak wskazania w uzasadnieniu decyzji, które konkretnie zapisy MPZP organ miał na myśli stwierdzając nieważność decyzji pozbawia Stronę możliwości zapoznania się ze stanowiskiem organu i podjęcia polemiki. W zasadzie jest to działanie organu sprzeczne z zasadą przekonywania, która wyrażona jest w art. 11 kpa. Nadto Skarżący prezentują stanowisko, że SKO dokonało nieprawidłowego zastosowania art. 4 pkt 2 p.pkt 2 u.p.z.p. twierdząc, że nie zachodziły na kanwie niniejszej sprawy przesłanki do jego zastosowania, skoro mimo istnienia MPZP sporna działka w dacie wydania decyzji [...] oraz podziału nie była nim objęta to Wójt prawidłowo wydał decyzję. Skarżąca podniosła, że z uzasadnienia decyzji nie wynika aby organ stwierdzający nieważność w ogóle przeprowadził dowód z MPZP, czy pochylił się nad jego treścią i położeniem spornej działki.

W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi. Zgodnie z art. 52 § 1 i 3 P.p.s.a: § 1. Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (...). § 3. Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa (...).

Z powyższego wynika, że strona może dokonać wyboru czy wystąpić z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, czy też od razu ze skargą do sądu administracyjnego z pominięciem rozpoznania sprawy przez drugoinstancyjny organ administracji.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2023 r. nr [...], o stwierdzeniu nieważności decyzji Wójta Gminy D. z [...] grudnia 2020 r. w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości. Skarga jest dopuszczalna, ponieważ skarżąca wniosła skargę do Sądu na zaskarżoną decyzję na podstawie art. 52 § 3 P.p.s.a. bez skorzystania z prawa zwrócenia się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Spór w przedmiotowej sprawie wymaga wyjaśnienia, czy uzasadnione jest stanowisko organu, że decyzja Wójta Gminy D. z [...] grudnia 2020 r., zatwierdzająca podział nieruchomości jest niezgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym Uchwałą Nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...] w sprawie zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy D., obejmujących tereny położone w sołectwach: D., M., B., N., C., R., P., P. i K.

W ocenie Sądu, organ co najmniej przedwcześnie stwierdził w przedmiotowej sprawie nieważność decyzji Wójta Gminy D. z [...] grudnia 2020 r. zatwierdzającej podział nieruchomości.

W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że działka nr [...] w miejscowości N., podzielona na działki nr [...], [...], [...], [...], [...] przed podziałem położona była w gminie D.. W dniu podziału tej działki, tj. [...] grudnia 2020 r. obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony Uchwałą Rady Gminy D. z [...] maja 1998r. Nr [...] w sprawie zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy D., obejmujących tereny położone w sołectwach: D., M., B., N., C., R., P., P. i K.. (Dz. Urz. Woj. B. Nr [...], poz. [...]z dn. [...]r.). Miejscowość N. należy do sołectwa R. Przepisy szczegółowe, regulujące zasady zagospodarowania przestrzennego sołectwa R. w § 4 ust. 7 pkt 9 lit. a i b ww. aktu prawa miejscowego stanowią, że na części działki nr [...] o pow. [...] ha oznaczonej w załączniku graficznym nr [...] do uchwały symbolem [...] MN ustalono przeznaczenie terenu na cele zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, możliwość podziału terenu na dwie działki budowlane (jak pokazano na rysunku) o szerokości frontu 25 m. Z mapy stanowiącej załącznik graficzny nr [...] wynika, że nieruchomość oznaczona symbolem [...] znajduje się na terenie wsi N.

W tym miejscu należy podkreślić, że działka nr [...] obręb N. w dniu podziału posiadała powierzchnię większą niż część działki objętej planem, która wynosiła [...] ha. Tak więc miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmował tylko część działki [...] o powierzchni [...] ha. Dopuszczał on podział części działki nr [...] o pow. [...] ha oznaczonej w załączniku graficznym nr [...] do uchwały symbolem [...] MN na dwie działki budowlane (jak pokazano na rysunku) o szerokości frontu 25 m.

W ocenie Sądu, stwierdzenie organu w uzasadnieniu decyzji, że decyzja Wójta Gminy D. z [...] grudnia 2020 r. zatwierdzająca podział nieruchomości jest niezgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym Uchwałą Nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...] w sprawie zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy D., obejmujących tereny położone w sołectwach: D., M., B., N., C., R., P., P. i K., jest niewystarczające i nie zostało poparte dowodami. Z uwagi na wniosek Wójta Gminy D. o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej, sprawa wymagała większego zaangażowania ze strony organu nadzoru i przeanalizowania przepisów ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zarówno co do jego treści tekstowej, jak i graficznej (map).

Organ w zaskarżonej decyzji odwołał się do zasady geodezyjnego (ewidencyjnego) podziału nieruchomości określonych w ustawie z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz. U. 2020 poz. 1990, aktualnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 344) w art. 92-100. Wskazał, że dopuszczalność administracyjnego podziału nieruchomości determinują dwie podstawowe przesłanki. Po pierwsze - planowany podział musi być zgodny z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w jego braku z decyzją o warunkach zabudowy albo z przepisami odrębnymi, a po drugie - każda nowa działka powstała po podziale winna mieć zapewniony dostęp do drogi publicznej.

Sąd zwraca w tym miejscu uwagę, że plan zezwalał dla części działki nr [...] o pow. [...] ha podział działki na dwie działki budowlane. Z całej działki nr [...] o pow. [...] ha zostało wydzielonych 5 działek, według wstępnego projektu podziału działki te posiadają dostęp do drogi publicznej.

Organ powyższego stanowiska zwartego w decyzji podziałowej nie wziął pod uwagę ograniczając się do lakonicznego stwierdzenia, że aby było możliwe pozytywne zaopiniowanie wstępnego projektu podziału a następnie zatwierdzenie w formie decyzji projektu podziału przesłanki muszą zostać spełnione łącznie. Na dzień podziału nieruchomości warunki dopuszczalności podziału nieruchomości regulował obowiązujący art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami: ust. 1. Podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. W razie braku tego planu stosuje się przepisy art. 94. Według ust. 3 zdanie pierwsze - podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej.

Analiza zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że organ nie przeprowadził analizy decyzji podziałowej w świetle spełnienia przesłanek określonych w art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sam fakt funkcjonowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tylko dla części działki [...] nie oznacza jeszcze, że podział był niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Stanowisko organu jest w powyższym zakresie przedwczesne i nie zostało poparte żadnymi argumentami.

Organ powołując się na treść art. 93 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który dotyczy zarówno przeznaczenia terenu jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu uznał, że prowadzący postępowanie organ winien ustalić wszystkie okoliczności towarzyszące zamierzeniu podziału tj. m.in. ustalić cel podziału i przeznaczenie powstałych w jego wyniku działek. Powyższe stwierdzenie organu sugeruje raczej naruszenie przepisów postępowania, które nie jest odpowiednie do zastosowania przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

Strona skarżąca wbrew stanowisku organu twierdzi, że w dniu wydania decyzji podziałowej miejscowy plan nie obejmował terenu działki objętej podziałem.

Sąd dokonując analizy zaskarżonej decyzji stwierdził, że organ nie przedstawił w jej uzasadnieniu żadnego stanowiska na poparcie rozstrzygnięcia o stwierdzeniu nieważności decyzji podziałowej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, pomimo, że taką podstawę powołał w zaskarżonej decyzji, przytaczając treść powołanego przepisu.

Organ powinien ustalić w oparciu o plan miejscowy przeznaczenie terenu objętego decyzją podziałową, wskazać przepis uchwały oraz teren ujęty w załączniku graficznym do planu – tj. na mapie.

Sąd stwierdza brak ze strony organu w powyższym zakresie jakichkolwiek ustaleń. Poza tym, organ nie podał, który przepis aktu prawa miejscowego został naruszony, skutkując zastosowaniem przesłanki z art. 156 1 pkt 2 Kpa.

W zarzutach skargi skarżąca podniosła, że sporna działka choć jest położona w Gminie D. objętej planem zagospodarowania, to miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego w dniu wydania decyzji o warunkach zabudowy nr [...] i decyzji z dnia [...] rudnia 2020 r. - podziałowej - ich nie obejmował, co miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia.

Wobec powyższego, organ powinien ustalić, czy decyzje wymienione powyższej pokrywają się z terenem oznaczonym w planie miejscowym symbolem [...] dotyczącym części działki nr [...] obręb N. o powierzchni [...] ha, a następnie ocenić czy podział był możliwy.

Wobec powyższego stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest przedwczesne.

Uzasadniony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że decyzja co do której stwierdzono nieważność została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji gdy żadna z tych przesłanek nie ziściła się. Organ nie wyjaśnił, która z przesłanek tego przepisu stanowiła podstawę wydania zaskarżonej decyzji.

Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji, stanowi kwalifikowaną postać naruszenia prawa i nie może być interpretowane rozszerzająco. Naruszenie prawa jest rażące wówczas, gdy w jego wyniku powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, czy też niemożności akceptacji zaskarżonego orzeczenia, jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić w sytuacji naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Powyższe oznacza, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Przy czym w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, tzn. taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Istnienie przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a. musi być oczywiste, a nie być kwestią przypuszczeń czy dociekań.

Z kolei działanie bez podstawy prawnej oznacza sytuację, gdy nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację do działania - albo taki przepis wprawdzie istnieje, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji. Organ jako przesłankę stwierdzenia nieważności powołał art. 156 § 1 pkt 2 kpa- decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Zastosowanie tej przesłanki wymaga uzasadnienia stanowiska i wykazania jaka konkretnie norma prawa została naruszona w przypadku rażącego naruszenia prawa.

Sąd potwierdza również, że organ w świetle art. 156 § 2 kpa nie zbadał i nie rozważył, czy decyzja o podziale nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.

W ocenie Sądu, uzasadniony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 16 kpa. Możliwość podważenia wydanego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej stanowi bowiem odstępstwo od podstawowej zasady postępowania administracyjnego, jaką jest zasada trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.) co przesądza, że stwierdzenie nieważności decyzji jest dopuszczalne jedynie w przypadku zaistnienia jednej z kwalifikowanych wad.

"Z uwagi na wynikającą z art. 16 k.p.a. zasadę trwałości decyzji ostatecznych, decyzje takie objęte są swoistym domniemaniem legalności i prawidłowości. Oznacza to, że zasadniczo ciężar dowodu co do istnienia przesłanek nieważności decyzji spoczywa na tym kto domaga się stwierdzenia nieważności. Co więcej, realizacja tego obowiązku dowodowego nie może polegać na wskazywaniu w realiach sprawy okoliczności niepewnych, wątpliwych czy też spornych. Rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., musi być stwierdzone w sposób oczywisty i nie może podlegać jakimkolwiek wątpliwościom."(wyrok NSA z 14.02.2024 r., I OSK 2014/20, LEX nr 3690461).

Wobec powyżej przedstawionych wad kontrolowanego postępowania Sąd odstąpił od oceny dalszych zarzutów skargi, uznając to za niecelowe.

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 200, art. 205 oraz art. 206 P.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę ocenę prawną zawartą przez Sąd w niniejszym wyroku i przeprowadzi ponownie postępowanie z wniosku o stwierdzenie nieważności uwzględniając uwagi Sądu.