Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2087/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6294 Przejęcie mienia na podstawie umów międzynarodowych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Finansów~Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Karol Kiczka Sędzia del. WSA Joanna Skiba Protokolant: starszy asystent sędziego Artur Dral po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1085/20 w sprawie ze skargi Skarbu Państwa – Prezydenta m.st. Warszawy na decyzję Ministra Finansów z dnia 9 marca 2020 r. nr PR4.6400.21.2017.8.GLVG w przedmiocie stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa udziału w prawie własności nieruchomości i umorzenia postępowania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz Skarbu Państwa – Prezydenta m.st. Warszawy kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 3 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1085/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "Sąd I instancji"), orzekając na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") i po rozpoznaniu skargi Skarbu Państwa – Prezydenta [...] – uchylił decyzję Ministra Finansów z 9 marca 2020 r. nr PR4.6400.21.2017.8.GLVG oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z 12 lipca 2017 r. nr BL3.6400.33.2017.4.RFB, którą stwierdzono przejście na rzecz Skarbu Państwa części prawa własności nieruchomości położonej w [...] przy ul.[...], KW nr [...] (dawna księga hipoteczna nr hip. [...]), działka ewidencyjna nr [...], która stanowiła własność J. R. oraz wskazano że utrata własności nieruchomości obejmuje również w odpowiednim zakresie uprawnienia do ustanowienia praw rzeczowych, określonych w dekrecie z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej (dalej: "Minister Finansów") zarzucił Sądowi I instancji naruszenie:

I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 7 k.p.a. przez błędne uznanie przez Sąd I instancji, że organ naruszył zasadę praworządności prowadząc postępowanie pomimo braku jednoznacznego i precyzyjnego określenia jego przedmiotu, podczas gdy przedmiot postępowania został wskazany przez organ prawidłowo, tj. zgodnie z wymogami określonymi przez przepisy prawa materialnego;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. art. 77 § 1 k.p.a., poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji, że organ zaniechał wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w zakresie pozyskania informacji dotyczących aktualnych oznaczeń geodezyjno-katastralnych nieruchomości, podczas gdy organ podejmował wszelkie czynności do których był zobligowany, zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (wydania decyzji administracyjnej), natomiast uzyskanie powyższych wiadomości pozostaje poza podstawowym przedmiotem postępowania prowadzonego przez organ i nie jest konieczne do prawidłowego podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji, że wydanie decyzji przez organ nastąpiło w sposób wykraczający poza granice określone zasadą swobodnej oceny dowodów, podczas gdy ocena znaczenia i wartości poszczególnych dowodów w sprawie, została przeprowadzona z uwzględnieniem całokształtu zebranego materiału dowodowego, natomiast z pominięciem okoliczności, co do których gromadzenia organ nie był bezwzględnie zobowiązany (aktualnych oznaczeń geodezyjno-katastralnych nieruchomości);

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 2 k.p.a. oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 maja 1968 r. w sprawie trybu dokonywania w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 17, poz. 109, dalej: "rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 maja 1968 r."), poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji, że brak określenia w decyzji organu aktualnych oznaczeń geodezyjno-katastralnych nieruchomości skutkuje jej kwalifikowaną wadą, podczas gdy umieszczanie powyższych informacji nie jest obowiązkowe (nie stanowi obligatoryjnego elementu decyzji), a tym samym ich zawarcie albo nie, pozostaje bez wpływu na ocenę legalności rozstrzygnięcia organu.

II. naruszenie prawa materialnego tj.

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 2 oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. z 1968 r. poz. 65, dalej: "ustawa z dnia 9 kwietnia 1968 r."), poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, że dla wydania decyzji konieczne jest poczynienie ustaleń w odniesieniu do aktualnych danych geodezyjnych czy wieczystoksięgowych nieruchomości (pozyskania oraz przyporządkowania historycznych oznaczeń nieruchomości oznaczeniom współczesnym), podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów prowadzi do wniosku, że z uwagi na charakter prawny decyzji podejmowanej w trybie ustawy z 1968 r. (decyzja deklaratoryjna), gromadzenie tego typu danych w sposób oczywisty wykracza poza zakres ustawowych zadań organu, wynikających z tych przepisów;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 2 oraz art. 1 ust. 1 ustawy z 1968 r., poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na niewłaściwym (zbyt szerokim) określeniu przedmiotu postępowania prowadzonego na podstawie ustawy z 1968 r., wyrażającym się koniecznością pozyskania oraz przyporządkowania historycznych oznaczeń nieruchomości oznaczeniom współczesnym, podczas gdy przedmiotem postępowania jest stwierdzenie wystąpienia "stanu przejścia" historycznie określonej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, w związku z zawarciem odpowiedniej międzynarodowej umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych (konkretnego układu indemnizacyjnego).

Wobec powyższego Minister wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, natomiast w sytuacji uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez jej oddalenie.

Ponadto wniósł o przeprowadzenie rozprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Skarb Państwa - Prezydent Miasta [...] wniosło o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu I instancji.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności, o których mowa w § 2 powołanego przepisu, co oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznawał sprawę w granicach podstaw i zarzutów powołanych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna została w rozpoznawanej sprawie oparta na obu podstawach kasacyjnych, określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., tj.: na obrazie prawa materialnego, w postaci art. 2 oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. oraz § 2 ust. 1 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 maja 1968 r., a także na istotnym naruszeniu przepisów postępowania, takich jak: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 77 § 1, art. 80, art. 107 § 2 k.p.a.

Wobec tak sformułowanych zarzutów skargi kasacyjnej rozstrzygające znaczenie w sprawie miały kwestie materialnoprawne, gdyż ocena ich zasadności w bezpośredni sposób przekłada się na ocenę zarzutów procesowych.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że podstawą materialnoprawną zaskarżonej do Sądu I instancji decyzji Ministra Finansów z 9 marca 2020 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Ministra Rozwoju i Finansów z 12 lipca 2017 r. o stwierdzeniu przejścia na rzecz Skarbu Państwa części prawa własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], KW nr [...] (dawna księga hipoteczna nr hip. [...]), działka ewidencyjna nr [...], która stanowiła własność J. R., były m.in. przepisy art. 1 i art. 2 wspomnianej na wstępie ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zaś do wykładni ww. przepisów ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r., a także wykładnia przepisu, zawartego w § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 maja 1968 r., który stanowił, iż decyzja, o której mowa w § 1, dotycząca nieruchomości, powinna zawierać imię i nazwisko (nazwę) dotychczasowego właściciela, miejsce położenia nieruchomości ze wskazaniem w miarę możności ulicy i numeru nieruchomości, jak również jej oznaczenia w księdze wieczystej. Decyzja, dotycząca wieczystego użytkowania lub ograniczonych praw rzeczowych, powinna określać ich treść, osobę dotychczas uprawnioną do korzystania z tych praw oraz nieruchomość, na której je wpisano, ze wskazaniem położenia i oznaczenia w księdze wieczystej tej nieruchomości.

Zdaniem Sądu I instancji, zaskarżona decyzja naruszała prawo m.in. z tego powodu, że mimo pozyskania dokumentów wskazujących jakie nieruchomości opisane w wymienionych księgach wieczystych wchodzą obecnie w skład dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...] organ utrzymał w mocy decyzję z 12 lipca 2017 r., która odnosi się wyłącznie do działki ew. nr [...], z pominięciem rozważenia okoliczności dotyczących działek o nr [...], [...] i [...]. Zdaniem bowiem Sądu I instancji, w istocie ma rację Skarżący Skarb Państwa, że dopiero stwierdzenie nabycia tych nieruchomości przez Skarb Państwa w pełni skonsumowałoby dawną nieruchomość hip. nr [...]. Jak wyjaśnił Sąd I instancji, niezrozumiały jest w tych okolicznościach pogląd Ministra, że uszczegółowienie aktualnych danych dotyczących oznaczeń geodezyjnych i wieczystoksięgowych będącej przedmiotem postępowania przedwojennej nieruchomości nie zmienia istotnych ustaleń organu I instancji i nie stanowi podstawy do uchylenia jego decyzji. Poza sporem w niniejszej sprawie jest to, że nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] i [...], objęta dawną księgą hipoteczną nr hip. [...] o powierzchni 2161,43 m² (obecny nr KW [...]), której właścicielami w 1/4 część byli małżonkowie J. i W. R. przejęta została na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta Warszawy. W związku z tym przejęciem J. R. będąca obywatelką Kanady w drodze naturalizacji z 10 sierpnia 1953 r., działając w imieniu własnym oraz jako spadkobierczyni naturalizowanego w tej samej dacie męża, który zmarł 1967 r., wystąpiła w związku z ww. układem od Komisji do Spraw Roszczeń Zagranicznych o przyznanie odszkodowania za jej utratę. Niesporne przy tym także było to, że Komisja kanadyjska zgłoszone roszczenie uznała za zasadne w całości i przyznała wnioskodawczyni z tego tytułu stosowne odszkodowanie za "jedną czwartą udziałów" w odniesieniu do pozycji, o której mowa w ustępie piątym (pkt.7 decyzji), tj. opisanej w zał. A. Sąd I instancji podał przy tym, że powyższe ustalenia nie budzą wątpliwości i znajdują odzwierciedlenie w dokumentach zgormadzonych w sprawie, w tym przede wszystkim w zatwierdzeniu ustaleń Komisji przez Ministra Finansów Kanady oraz Sekretarza Stanu ds. Zagranicznych Kanady 23 kwietnia 1973 r. stanowiącym decyzję w rozumieniu art. VII Układu.

Z tego też powodu Sąd I instancji zgodził się z Ministrem, że w analizowanej sytuacji zostały spełnione obie przesłanki do wydania przez Ministra Finansów deklaratoryjnej decyzji stwierdzającej przejście na rzecz Skarbu Państwa będącej przedmiotem postępowania nieruchomości na podstawie międzynarodowej umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych będącej podstawą wpisu do księgi wieczystej Skarbu Państwa, jako właściciela nieruchomości lub uprawnionego do korzystania z wieczystego użytkowania albo ograniczonego prawa rzeczowego - art. 2 ustawy z 1968 r. Analizując jednak treść wyżej przytoczonych przepisów, Sąd I instancji jednocześnie stwierdził, że użyte w redakcji przepisu, zawartego w § 2 ust. 1 zd. pierwsze ww. rozporządzenia z 1968 r., wydanego na podstawie art. 3 ustawy z 9 kwietnia 1968 r. stanowi, że decyzja, o której mowa w § 1, dotycząca nieruchomości powinna zawierać imię i nazwisko (nazwę) dotychczasowego właściciela, miejsce położenia nieruchomości ze wskazaniem w miarę możliwości ulicy i numeru nieruchomości, jak również jej oznaczenia w księdze wieczystej. W ocenie Sądu I instancji, zawarte w tym przepisie sformułowanie "w miarę możliwości" odnosi się wyłącznie do danych adresowych nieruchomości - podania ulicy i numeru, a nie samej nieruchomości skoro decyzja ma stanowić podstawę ujawnienia w księdze wieczystej tytułu Skarbu Państwa. Sąd I instancji dodał przy tym, że jednoznaczny opis nieruchomości dokonywany jest za pomocą oznaczeń geodezyjno-katastralnych w postaci numeru działki, obrębu geodezyjnego w jakim jest położona, a także oznaczenie jej powierzchni. Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądów administracyjnych przyjmuje się, że numer działki stanowi oznaczenie skonkretyzowanej powierzchni gruntu będąc nazwą własną używaną w obrocie prawnym. W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że bez takiej identyfikacji, wątpliwa staje się więc nawet możliwość wykonanie takiej decyzji. Decyzja administracyjna musi zaś być tak sformułowana, żeby możliwe było jej wykonanie według rzeczywistej treści. Treści tej nie można domniemywać, ani wyprowadzać z treści uzasadnienia decyzji. To zaś oznacza, że Minister ustalił stan faktyczny sprawy z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego skoro z wydanych decyzji nie wynika dokładne określenie całości nieruchomości, której prawo własności przeszło na rzecz Skarbu Państwa, w szczególności jej przestrzenne umiejscowienie, co jest konieczne z uwagi na cel decyzji, którym jest dokonanie wpisu.

Z tym stanowiskiem nie zgadzał się Skarżący kasacyjnie Minister, który w skardze kasacyjnej w szczególności podnosił, że zaskarżona decyzja miała charakter tylko deklaratoryjny, w której organ potwierdzał jedynie zaistnienie określonej sytuacji w przeszłości. Decyzja ta mogła być wydana w każdym, dowolnym czasie i niezależnie od okoliczności, jakie wystąpiły po przejściu prawa. Przedmiotem postępowania, które decyzja ta kończyła nie była zatem ocena stanu prawnego nieruchomości, jakim pozostawał on aktualnie, lecz stwierdzenie zajścia "historycznego", zdarzenia prawnego, jakim było przejście własności na Skarb Państwa w związku z zawartymi przez rząd polski układami indemnizacyjnymi.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Ministra nie jest jednak trafne. Wprawdzie zgodzić się trzeba ze skarżącym organem, że zaskarżona decyzja miała charakter deklaratoryjny i odnosiła się do zdarzeń prawnych o charakterze już historycznym, ale powyższe nie zwalniało jednak organu od obowiązku prawidłowego określenia nieruchomości, będącej przedmiotem omawianej decyzji, czyli w taki sposób by aktualnie było możliwe dokonanie stosownego wpisu w księdze wieczystej.

Podkreślić należy, że układ z 15 października 1971 r. zawarty pomiędzy Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rządem Kanady, dotyczący uregulowania spraw finansowych odpowiada przesłankom o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. Jego przedmiotem, co wynika z art. I i II układu, było ostateczne załatwienie pretensji, tzw. "roszczeń kanadyjskich", kanadyjskich osób prawnych oraz osób fizycznych, które były obywatelami kanadyjskimi w dniu wejścia w życie układu i które były lub których prawni poprzednicy byli obywatelami kanadyjskimi w dniu wejścia w życie przepisów lub innych odpowiednich zarządzeń, dotyczących przejęcia ma rzecz Państwa ich mienia znajdującego się na terenie Polski, poczynionych przez Rząd Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. W tym celu, co wynika z treści Układu, Rząd Polski miał wypłacić Rządowi Kanadyjskiemu określoną w art. I kwotę 1.225.000 dolarów kanadyjskich, jako całkowite i ostateczne zaspokojenie roszczeń kanadyjskich, powstałych przed dniem wejścia w życie Układu. Całkowita zapłata powołanej kwoty powodowała zwolnienie Rządu Polskiego oraz polskie osoby fizyczne i prawne od wszystkich zobowiązań objętych niniejszym Układem (art. IV Układu). Podkreślić należy, że rozdział wpłaconej przez stronę polską kwoty należał do wyłącznej kompetencji Rządu kanadyjskiego (art. V Układu).

Dodać w tym miejscu należy, że z uwagi na fakt, że ww. układ nie stanowił wystarczającej podstawy prawnej do udokumentowania w księgach wieczystych przejścia na rzecz Skarbu Państwa konkretnych praw obywateli państw obcych (układ nie został ani ratyfikowany, ani opublikowany) konieczne było ustawowe uregulowanie kwestii dotyczących nieruchomości, za których przejęcie Państwo Polskie - na mocy układów międzynarodowych - wypłaciło odszkodowanie. Taką regulację prawną zawiera właśnie ustawa z dnia 9 kwietnia 1968 r. Ustawa ta, a dokładniej jej art. 1, przewiduje bowiem, że przepisy tej ustawy stosuje się do wpisów na rzecz Skarbu Państwa w księgach wieczystych tytułu własności nieruchomości obywateli państw obcych oraz uprawnień z wieczystego użytkowania lub z ustanowionych na rzecz tych obywateli ograniczonych praw rzeczowych, które to nieruchomości i prawa przeszły na rzecz Skarbu Państwa na podstawie międzynarodowych umów o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych, zawartych z rządami tych państw przez Rząd Polski (ust.1). Przepisy ustawy stosuje się odpowiednio do zagranicznych osób prawnych (ust.2).

Zgodnie natomiast z art. 2 cyt. ustawy, wpis do księgi wieczystej Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości lub uprawnionego do korzystania z wieczystego użytkowania albo z ograniczonego prawa rzeczowego następuje na podstawie decyzji Ministra Finansów, stwierdzającej przejście na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub prawa na podstawie międzynarodowej umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych.

Z powyższego zatem wynika, wydawana w oparciu o przepisy art. 1 i 2 cyt. ustawy decyzja deklaratoryjna jest wydawana w określonym celu. Jest nią zaś możliwość dokonania - na jej podstawie - przez sąd wieczystoksięgowy stosownego wpisu w księdze wieczystej. Ażeby jednak taki wpis mógł być aktualnie dokonany, dana nieruchomość musi być właściwie określona. W świetle natomiast obowiązującego prawa nie jest możliwa sytuacja, w której będzie zachodziła rozbieżność pomiędzy określeniem danej nieruchomości, zawartym w żądaniu wniosku skierowanego do sądu wieczystoksięgowego a treścią decyzji, która stanowi jego podstawę prawną. W związku z tym, nie zasługuje na aprobatę pogląd Skarżącego kasacyjnie Ministra, że dookreślenie i sprecyzowanie danych identyfikujących będącą przedmiotem postępowania nieruchomość należy do obowiązków starosty – jako reprezentującego Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami - bo dane te byłyby dopiero istotne na etapie składania wniosku wieczystoksięgowego.

Zaakcentować również należy, na co również zwrócił uwagę Sąd I instancji, że wymóg zawarcia w tego rodzaju decyzji oznaczenia danej nieruchomości, właściwego dla księgi wieczystej, potwierdza także treść § 2 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego z 1968 r. Słusznie bowiem Sąd I instancji podniósł, że treść zawartego w powołanym wyżej przepisie sformułowania: "w miarę możliwości" należy odnosić wyłącznie do danych adresowych (ulicy, numeru nieruchomości). Okoliczność ta wynika bowiem nie tylko z gramatycznej treści omawianego przepisu, ale i z faktu, że tylko te dane nie są szczególnie istotne przy identyfikowaniu nieruchomości. Dodać przy tym należy, że przedstawiona wyżej wykładnia omawianych przepisów jest zgodna z dotychczasowym orzecznictwem sądowoadministracyjnym (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt I OSK 2333/21 i z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt I OSK 3159/19 i z dnia 22 października 2024 r., sygn. akt I OSK 1086/21 - wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http:/orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako "CBOSA"). Ponadto w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2024 r. sygn. akt I OSK 1086/21 wskazano, że "W wyroku bowiem z dnia 16 czerwca 2009 r. (sygn. akt V CSK 458/08 LEX Nr 527157) Sąd Najwyższy wyraźnie zauważył, że to właśnie decyzja Ministra Finansów, wydawana na podstawie omawianej ustawy z 1968 r., (a nie żadna inna ) jest podstawą dokonania wpisu prawa Skarbu Państwa do księgi wieczystej prowadzonej dla danej nieruchomości. Zatem – jak wyżej to nadmieniono - decyzja ta musi spełniać wymogi właściwe dla podstawy prawnej do dokonania stosownego wpisu".

Reasumując zgodzić należy się z Sądem I instancji, że w sprawie nie został określony jednoznacznie przedmiot postępowania, gdyż organ nie przeprowadził postępowania pod kątem przejścia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności wszystkich nieruchomości objętych dawną nieruchomością hipoteczną hip. Nr [...]. W sentencji rozstrzygnięcia utrzymanego w mocy zaskarżoną decyzją brak jest wszystkich współczesnych oznaczeń nieruchomości.

Przedstawiona wykładnia prawa materialnego wpływa bezpośrednio na ocenę zarzutów procesowych. Brak zawarcia w zaskarżonej decyzji części elementów, wymaganych przepisami prawa materialnego, świadczy niewątpliwie o istotnym naruszeniu przepisów procedury administracyjnej, to jest art. 7, 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 2 k.p.a. Tym samym zatem zarzuty oparte na art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c p.p.s.a. nie są uzasadnione.

Z tych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieusprawiedliwioną i – z mocy art. 184 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.