Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 709/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne: Straż graniczna
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 43 ust. 3
journal: Dz.U. 1990 nr 78 poz 462
law: Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych oddala skargę


UZASADNIENIE

Okoliczności faktyczne i prawne sprawy przedstawiały się następująco:

Decyzją z [...] września 2019 r. nr [...] Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej (dalej: "Komendant [...] SG", "organ pierwszej instancji") zawiesił w czynnościach służbowych [...]. Straży Granicznej J. S. (dalej: "skarżący") na okres od [...] października 2019 r. do [...] grudnia 2019 r. U podstaw tego rozstrzygnięcia legła informacja, zawarta w piśmie Prokuratora Prokuratury Regionalnej, Wydział [...] Do Spraw [...] (dalej: "Prokurator") z [...] września 2019 r., o przedstawieniu skarżącemu w dniu [...] września 2019 r. zarzutów w ramach postępowania przygotowawczego o sygn. Akt [...].

Pismem z [...] grudnia 2019 r. Prokurator poinformował Komendanta [...] SG, że w toku prowadzenia ww. postępowania przygotowawczego, [...] października 2019 r. ogłoszono skarżącemu postanowienie o uzupełnieniu zarzutów m.in. o to, że:

1. w czasie od [...] października 2013 r. do [...] grudnia 2017 r. w C., W., P., wspólnie i w porozumieniu z ustalonymi i nieustalonymi funkcjonariuszami publicznymi Straży Granicznej, Policji, Służby Więziennej i członkami ich rodzin korzystających z dodatkowego ubezpieczenia grupowego na wpadek trwałego uszczerbku na zdrowiu, lekarzami i rehabilitantami, brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu wyłudzanie od towarzystw ubezpieczeniowych świadczeń z indywidualnego i grupowego ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków, tj. o przestępstwo z art. 258 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 2020 r., poz. 1444; dalej: "kk");

2. w czasie od [...] października 2013 r. do [...] marca 2014 r. we W. i w innych miejscach będących siedzibą firm ubezpieczeniowych, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru osiągnięcia korzyści majątkowej, w krótkich odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, czyniąc z popełnienia przestępstw stałe źródło dochodu, w związku z działalnością zorganizowanej grupy przestępczej, wykorzystując uzależnienie finansowe i emocjonalne, polecił A. D.wyłudzenie mienia i kierował nią w doprowadzeniu [...] S.A., [...] S.A. i [...] S.A. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie [...] złotych poprzez wypłaty nienależnych świadczeń z polis NNW w ten sposób, że wypełniał dokumentację odszkodowawczą i zgłaszał szkody z jej udziałem, sporządzał odwołania od decyzji towarzystw ubezpieczeniowych, pobierał środki finansowe przelewane na ustalone rachunki bankowe przez pokrzywdzone towarzystwa, a nadto pośredniczył w kontaktach pomiędzy wskazaną kobietą a lekarzami uczestniczącymi w procesie likwidacji szkody i sporządzaniu poświadczającej nieprawdę dokumentacji medycznej, wskutek czego zgłoszono [...] stycznia 2014 r. roszczenia z ubezpieczenia na wypadek trwałego uszczerbku na zdrowiu w postaci skręcenia kręgosłupa szyjnego oraz skręcenia barku prawnego, do jakich miało dojść w dniu [...] października 2013 r. wskutek upadku z drabinki gospodarczej podczas prac domowych, wprowadzając pokrzywdzone firmy w błąd co do okoliczności powstania, urazowego charakteru i zakresu uszczerbku na zdrowiu, posługując się poświadczającą nieprawdę dokumentacją lekarską, co skutkowało bezpodstawną wypłatę [...] złotych przez [...] S.A., [...] złotych przez [...] S.A. oraz [...] złotych przez [...] S.A., tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 273 kk w zw. z art. 271 § 3 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, art. 12 § 1 kk i art. 65 § 1 kk;

3. w czasie od [...] stycznia do [...] maja 2014 r. we W. i w innych miejscach będących siedzibą firm ubezpieczeniowych, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru osiągnięcia korzyści majątkowej, w krótkich odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, czyniąc z popełnienia przestępstw stałe źródło dochodu, w związku z działalnością zorganizowanej grupy przestępczej, wykorzystując uzależnienie finansowe i emocjonalne, polecił A. D. wyłudzenie mienia i kierował nią w doprowadzeniu [...] S.A., [...] S.A. i [...] S.A. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie [...] złotych poprzez wypłaty świadczeń z ubezpieczenia na wypadek trwałego uszczerbku na zdrowiu, wskutek czego zgłoszono w dniu [...] kwietnia 2014 r. roszczenia z uszczerbku na zdrowiu i kosztów leczenia urazów skrętnych nadgarstka i kciuka dłoni prawej, wprowadzając pokrzywdzonych w błąd co do zaistnienia wypadku i doznanych obrażeń, posługując się dokumentacją lekarską wytworzoną przez specjalistę ortopedę-traumatologa lek. med. P. R. poświadczającą nieprawdę odnośnie przebiegu leczenia rzekomych urazów, co skutkowało bezpodstawną wypłatą z polisy NNW przez [...] S.A. kwoty [...] złotych, przez [...] S.A. kwoty [...] złotych oraz kwoty [...] złotych przez [...] S.A., tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 273 kk w zw. z art. 271 § 3 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, art. 12 § 1 i art. 65 § 1 kk;

4. w czasie od [...] lipca 2014 r. do [...] stycznia 2015 r. we W. i w innych miejscach będących siedzibą firm ubezpieczeniowych, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru osiągnięcia korzyści majątkowej, w krótkich odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, czyniąc z popełnienia przestępstw stałe źródło dochodu, w związku z działalnością zorganizowanej grupy przestępczej, wykorzystując uzależnienie finansowe i emocjonalne, polecił A. D. wyłudzenie mienia i kierował nią w doprowadzeniu [...] S.A., [...] S.A. i [...] S.A. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie [...] złotych poprzez wypłaty świadczeń z ubezpieczenia na wypadek trwałego uszczerbku na zdrowiu, wskutek czego zgłoszone zostały w dniu [...] listopada 2014 r. roszczenia z tytułu uszczerbku na zdrowiu i kosztów leczenia urazów w postaci: skręcenia stawu kolanowego lewego z uszkodzeniem aparatu więzadłowego i łąkotki przyśrodkowej, skręcenia stawu skokowo-goleniowego lewego, czym wprowadzono pokrzywdzonych w błąd co do zaistnienia wypadku i doznanych obrażeń, posługując się dokumentacją lekarską wytworzoną przez specjalistę ortopedę traumatologa lek. med. P. R. poświadczającą nieprawdę odnośnie przebiegu leczenia rzekomych urazów, co skutkowało bezpodstawną wypłatą z polisy NNW przez [...] S.A. kwoty [...] złotych oraz przez [...] S.A. kwoty [...] złotych, tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 273 kk w zw. z art. 271 § 3 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, art. 12 § 1 kk i art. 65 § 1 kk;

5. w czasie od [...] czerwca 2015 r. do [...] września 2015 r. we W., w W. i innych miastach, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru osiągnięcia korzyści majątkowej, w krótkich odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, czyniąc z popełnienia przestępstw stałe źródło dochodu, w związku z działalnością zorganizowanej grupy przestępczej, wykorzystując uzależnienie finansowe i emocjonalne, polecił A. D. wyłudzenie mienia i kierował nią w doprowadzeniu [...] S.A. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie [...] złotych poprzez wpłatę świadczenia z ubezpieczenia na wypadek trwałego uszczerbku na zdrowiu, wskutek czego zgłoszono roszczenia z tytułu uszczerbku na zdrowiu i kosztów leczenia urazów w postaci skręcenia stawu łokciowego i nadgarstka lewej kończyny, wprowadzając pokrzywdzonego w błąd co do zaistnienia wypadku i doznanych obrażeń, posługując się dokumentacją lekarską wytworzoną przez specjalistę ortopedę traumatologa lek. med. P. R. poświadczającą nieprawdę odnośnie przebiegu leczenia rzekomych urazów, co skutkowało bezpodstawną wypłatą pieniędzy z polisy NNW, tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 273 kk w zw. z art. 271 § 3 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, art. 12 § 1 kk i art. 65 § 1kk;

6. w czasie od [...] stycznia 2016 r. do [...] sierpnia 2016 r. we W. i w innych miejscach będących siedzibą firm ubezpieczeniowych, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru osiągnięcia korzyści majątkowej, w krótkich odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, czyniąc z popełnienia przestępstw stałe źródło dochodu, w związku z działalnością zorganizowanej grupy przestępczej, wykorzystując uzależnienie finansowe i emocjonalne, polecił A. D. wyłudzenie mienia i kierował nią w doprowadzeniu [...] S.A. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w wysokości [...] złotych poprzez wypłatę świadczenia z ubezpieczenia na wpadek trwałego uszczerbku na zdrowiu, wskutek czego zgłoszono roszczenia z tytułu uszczerbku na zdrowiu i kosztów leczenia urazów w postaci: skręcenia nadgarstka lewego, urazu palca V dłoni lewej i rany palca IV, wprowadzając pokrzywdzonego w błąd co do zaistnienia wypadku i doznanych obrażeń, posługując się dokumentacją lekarską wytworzoną przez specjalistę ortopedę-traumatologa lek. med. P. R. poświadczającą nieprawdę odnośnie przebiegu leczenia rzekomych urazów, co skutkowało bezpodstawną wypłatą środków z polisy NNW, tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 273 kk w zw. z art. 271 § 3 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, art. 12 § 1 kk i art. 65 § 1 kk;

7. w czasie od [...] maja 2014 r. do [...] października 2014 r. we W. i w innych miastach będących siedzibą pokrzywdzonych towarzystw ubezpieczeniowych, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w krótkich odstępach czasu, czyniąc z popełnienia przestępstw stałe źródło dochodu, w związku z działalnością zorganizowanej grupy przestępczej, doprowadził [...] S.A. i [...] S.A. oraz [...] S.A. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej wysokości [...] złotych poprzez wypłatę świadczeń z polis NNW w ten sposób, że [...] sierpnia 2014 r. zgłosił roszczenia z ubezpieczenia na wypadek trwałego uszczerbku na zdrowiu w postaci uszkodzenia kręgosłupa odcinka szyjnego z ograniczeniem ruchomości w zakresie rotacji i zginania do 30-40 stopni oraz uszkodzenia stawu łopatkowo-ramiennego prawego, do jakich miało dojść w jego mieszkaniu w następstwie upadku na śliskiej nawierzchni podłogowej, wprowadzając pokrzywdzonych w błąd co do zaistnienia zdarzenia i zakresu doznanych obrażeń oraz leczenia i zakresu uszczerbku na zdrowiu poprzez posługiwanie się poświadczającą nieprawdę dokumentacją medyczną wytworzoną przez lek. med. P. R., co skutkowało bezpodstawną wypłatą środków z polisy NNW przez [...] S.A. w kwocie [...] złotych oraz [...] złotych przez [...] S.A., a nadto [...] złotych przez [...] S.A., tj. o czyn z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 273 kk w zw. z art. 271 § 3 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, art.12 § 1 kk i art.65 § 1 kk;

8. w czasie pomiędzy [...] maja a [...] października 2016 r. we W., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez ustalone osoby, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, nakłonił D. D. do dokonania oszustwa, po czym udzielił mu pomocy w doprowadzeniu do niekorzystnego rozporządzenia mieniem towarzystw ubezpieczeniowych poprzez bezpodstawne wypłaty świadczeń z polis następstw nieszczęśliwych wypadków, rekomendując mu posłużenie się sfałszowaną historią choroby wytworzoną przez ortopedę P. R., a następnie pośredniczył w nawiązaniu przestępczego kontaktu z lekarzem, a nadto instruował go odnośnie do odpowiedniego zachowania w trakcie procedury likwidacji szkód, w tym o celowości przekazania korzyści majątkowej w wysokości [...] złotych ustalonemu lekarzowi orzecznikowi wyznaczonemu przez [...] sp. z o.o. do oceny stopnia uszczerbku na zdrowiu osoby ubezpieczonej przez [...] S.A, tj. o czyn z art. 18 § 2 kk w zb. z art. 18 § 3 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 273 kk w zw. z art. 271 § 3 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i art. 12 § 1 kk;

9. w czasie od [...] kwietnia do [...] lipca 2015 r. we W. i w innych miastach będących siedzibą pokrzywdzonych towarzystw ubezpieczeniowych, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w krótkich odstępach czasu, czyniąc z popełnienia przestępstw stałe źródło dochodu, w związku z działalnością zorganizowanej grupy przestępczej, doprowadził [...] S.A. oraz Komendanta [...] SG do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej wysokości [...] złotych poprzez wypłatę świadczenia z polisy NNW oraz z tytułu wypadku w służbie w ten sposób, że zgłosił roszczenie z ubezpieczenia na wypadek trwałego uszczerbku na zdrowiu w postaci urazów skrętnych lewej kończyny w obrębie kolana i kostki, wprowadzając pokrzywdzonego w błąd co do zakresu doznanych obrażeń oraz leczenia i zakresu uszczerbku na zdrowiu poprzez posłużenie się poświadczającą nieprawdę dokumentacją medyczną wytworzoną przez lek. med. P. R. oraz zaświadczeniem o rehabilitacji, co skutkowało bezpodstawną wypłatą środków z polisy NNW przez [...] S.A. w kwocie [...] zł oraz świadczenia z tytułu wypadku przy pracy w kwocie [...] zł wypłaconej przez Komendanta [...] SG, tj. o czyn z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 273 kk w zw. z art. 271 § 3 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, art. 12 § 1 kk i art. 65 § 1 kk.

Decyzją z [...] grudnia 2019 r. nr [...], na podstawie art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 305 ze zm.; dalej: "ustawa o SG"), a także § 1 ust. 3 w zw. z § 1 ust. 1 pkt 2 lit. a oraz § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie trybu zawieszania w czynnościach służbowych funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1581; dalej: "rozporządzenie"), organ pierwszej instancji przedłużył zawieszenie w czynnościach służbowych skarżącego do czasu ukończenia postępowania karnego. Powyższe rozstrzygnięcie Komendant [...] SG umotywował treścią zarzucanych skarżącemu czynów, które są przestępstwami umyślnymi, ściganymi z oskarżenia publicznego, a także faktem, iż postępowanie karne wobec skarżącego nadal się toczy, co pozwala na przyjęcie, że w sprawie zaistniały szczególne okoliczności uzasadniające przedłużenie zawieszenia.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji, Komendant Główny Straży Granicznej (dalej: "KG SG", "organ odwoławczy", "organ drugiej instancji") decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, powołując się na art. 31 ust. 1 ustawy o SG, wskazał, że w rozpatrywanej sprawie zachodzą wątpliwości co do nieposzlakowanej opinii skarżącego, w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego. Opinia ta jest budowana na podstawie ogółu zachowań funkcjonariusza, zarówno w służbie, jak i w czasie wolnym od służby.

KG SG zaakcentował, iż rolą Straży Granicznej nie jest ocena i badanie prawidłowości wszczęcia postępowania karnego na gruncie Kodeksu postępowania karnego. Organ nie dysponuje w tym zakresie kompetencją umożliwiającą podważanie wiarygodności podjętych przez organy ścigania czynności. Celem zastosowania art. 43 ustawy o SG jest odsunięcie funkcjonariusza od bieżącego wypełniania zadań służbowych w sytuacji, gdy istnieją konkretne podstawy do przyjęcia, że przestał on spełniać wymogi stawiane funkcjonariuszowi Straży Granicznej i naruszył przepisy prawa karnego. Zawieszenie w czynnościach służbowych nie koliduje w jakimkolwiek stopniu z obowiązującą w postępowaniu karnym zasadą domniemania niewinności, bowiem nie przesądza o winie w postępowaniu karnym.

W ocenie organu drugiej instancji, zarzuty popełnienia ww. czynów w pełni uzasadniają przedłużenie zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego. Szczególny rodzaj wykonywanych zadań przez Straż Graniczną - przestrzeganie porządku publicznego, ściganie i zapobieganie przestępstw - nie pozwala na dopuszczenie do realizacji tych zadań funkcjonariuszy, którzy są podejrzewani o popełnienie przestępstwa. Zawieszenie funkcjonariusza w czynnościach służbowych ma za zadanie zapewnić właściwe funkcjonowanie Straży Granicznej, opierające się w dużej mierze na zaufaniu społecznym. Interes służby, który w tym przypadku należy utożsamiać z interesem społecznym, góruje nad interesem funkcjonariusza, przejawiającym się w rozpatrywanej sprawie w postaci pogorszenia sytuacji materialnej skarżącego w wyniku obniżenia uposażenia na skutek zawieszenia w czynnościach służbowych, co niewątpliwie uzasadnia przedłużenie zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego.

Decyzja KG SG stała się przedmiotem skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której sformułował następujące zarzuty:

I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 43 ust. 3 ustawy o SG poprzez przyjęcie, iż fakt prowadzenia postępowania karnego wobec skarżącego stanowi szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający zawieszenie w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, podczas gdy zarzuty postawione skarżącemu nie mają związku z pełnieniem służby, a ponadto to samo postępowanie toczy się przeciwko dwóm innym funkcjonariuszom [...] Straży Granicznej, posiadającym tożsame zarzuty ze skarżącym, którzy nie zostali zawieszeni w obowiązkach służbowych i wobec których nie stwierdzono "szczególnie uzasadnionego przypadku" wymaganego powołanym przepisem;

II. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) przez utrzymanie przez organ drugiej instancji decyzji z pominięciem konstytucyjnej zasady proporcjonalności,

- art. 32. 1 Konstytucji RP poprzez naruszenie przez organ drugiej instancji zasady równego traktowania przez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo, że inni funkcjonariusze [...] Straży Granicznej, którzy są współoskarżonymi skarżącego, posiadający tożsame zarzuty ze skarżącym, nie są zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych,

- art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania, uzupełnienia z urzędu i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii dotyczącej ustalenia innych pracowników Straży Granicznej mających tożsame zarzuty, a którzy nie zostali zawieszeni w czynnościach służbowych,

- art. 8 k.p.a. objawiające się brakiem prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej oraz brakiem kierowania się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania,

- art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a. polegające na niedochowaniu gwarancji wynikających z zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, w szczególności wobec braku pouczenia strony o przysługującym jej prawie zapoznania się z aktami i wydania decyzji bez uprzedniego umożliwienia stronie końcowego wglądu do akt i wypowiedzenia tzw. ostatniego słowa, tj. wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji, a także uznanie za udowodnione okoliczności, co do których strona nie miała możliwości wypowiedzenia się,

- art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierują się organy przy załatwianiu sprawy,

- art. 107 § 3 w zw. z art. 15 w zw. z art. 8 k.p.a. polegające na nieodniesieniu się przez organ drugiej instancji do zarzutów odwołania,

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez jego zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne obarczone jest wadami, co przesądza o konieczności jego uchylenia.

W oparciu o ww. zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę KG SG wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażonej w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Komendanta [...] SG odpowiadają prawu.

Sąd podziela argumentację organów obu instancji. Z uwagi na jej uprzednie przytoczenie, ponowne jej powtarzanie jest zbędne; Sąd przyjmuje ją za własną.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowi art. 43 ust. 3 ustawy o SG. Zgodnie z tym przepisem, w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu ukończenia postępowania karnego. Zwrot "może przedłużyć" oznacza, że rozstrzygnięcie organu ma charakter uznaniowy i z tego względu jego sądowa kontrola jest ograniczona. Sprowadza się do badania, czy wydane orzeczenie zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej. Sąd bada przede wszystkim, czy dokładnie wyjaśniono stan faktyczny i zebrano cały materiał dowodowy w celu ustalenia istnienia lub nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji, a także, czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego. Uznanie nie może bowiem nosić cech dowolności. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreślono, że sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już poza granicami kontroli sądowej (vide wyroki tut. Sądu wydane w sprawach o sygn. akt: II SA/Wa 982/18, II SA/Wa 1318/16, II SA/Wa 1975/16 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Niezbędną przesłanką zastosowania art. 43 ust. 3 ustawy o SG jest zaistnienie "szczególnie uzasadnionego przypadku". W judykaturze prezentowany jest pogląd, że chociaż prawodawca nie stworzył definicji ustawowej ww. pojęcia, to wskazał pośrednio na przesłankę dalszego trwania zawieszenia funkcjonariusza, określając iż okres ten może zostać przedłużony do czasu zakończenia postępowania karnego (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt II SA/Wa 1318/16). Ustawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala organowi na odpowiednią ocenę zarówno samego faktu prowadzenia przeciwko funkcjonariuszowi postępowania karnego, jak i charakteru stawianych mu zarzutów, aby w konsekwencji mógł on zdecydować o celowości dalszego trwania zawieszenia w czynnościach służbowych.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy podkreślić, że organ był uprawniony zakwalifikować czyny, których popełnienie jest zarzucane skarżącemu jako "szczególnie uzasadniony przypadek". W orzecznictwie przyjmuje się, iż charakter postawionego funkcjonariuszowi zarzutu w postępowaniu karnym, pozostającego w bezpośrednim związku ze służbą i obejmującego przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, a także działającego na szkodę interesu publicznego lub prywatnego w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, wpływa negatywnie na dobre imię formacji (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II SA/Wa 1202/11).

Jak wynika z pism Prokuratora, przekazywanych organowi pierwszej instancji [...] września 2019 r., a następnie [...] października 2019 r., skarżącemu przedstawiono łącznie 9 zarzutów popełnienia przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego.

Według jednego z tych zarzutów, skarżący jest oskarżony o to, że w okresie od [...] kwietnia 2015 r. do [...] lipca 2015 r. we W. i w innych miastach będących siedzibą pokrzywdzonych towarzystw ubezpieczeniowych, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w krótkich odstępach czasu, czyniąc z popełnienia przestępstw stałe źródło dochodu, w związku z działalnością zorganizowanej grupy przestępczej, doprowadził [...] S.A. oraz Komendanta [...] SG do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej wysokości [...] złotych poprzez wypłatę świadczenia z polisy NNW oraz z tytułu wypadku w służbie w ten sposób, że zgłosił roszczenie z ubezpieczenia na wypadek trwałego uszczerbku na zdrowiu w postaci urazów skrętnych lewej kończyny w obrębie kolana i kostki, wprowadzając pokrzywdzonego w błąd co do zakresu doznanych obrażeń oraz leczenia i zakresu uszczerbku na zdrowiu poprzez posłużenie się poświadczającą nieprawdę dokumentacją medyczną wytworzoną przez lek. med. P. R. oraz zaświadczeniem o rehabilitacji, co skutkowało bezpodstawną wypłatą środków z polisy NNW przez [...] S.A. w kwocie [...] zł oraz świadczenia z tytułu wypadku przy pracy w kwocie [...] zł wypłaconej przez Komendanta [...] SG, tj. o czyn z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 273 kk w zw. z art. 271 § 3 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, art. 12 § 1 kk i art. 65 § 1 kk. Przytoczony wyżej zarzut bez wątpienia pozostaje w bezpośrednim związku ze służbą, gdyż polega na doprowadzeniu (m.in.) organu pierwszej instancji do niekorzystnego rozporządzenia mieniem publicznym (w postaci środków pieniężnych).

Podkreślić należy, iż wśród służb mundurowych Straż Graniczna wyróżnia się zakresem przydzielonych jej zadań, które mają charakter wieloaspektowy. Tworzy ona formację uzbrojoną służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony granicy państwowej, kontroli ruchu granicznego oraz zapobiegania i przeciwdziałania nielegalnej migracji. W pierwszych słowach roty ślubowania funkcjonariusze Straży Granicznej zobowiązują się m.in. do dochowania tajemnic związanych ze służbą oraz strzeżenia dobrego imienia służby, honoru i godności, a także przestrzegania zasad etyki funkcjonariusza Straży Granicznej, dlatego też uzasadnione jest dalsze trwanie zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego.

W przedmiotowej sprawie, uwzględniając liczbę oraz charakter (wagę) czynów zarzucanych skarżącemu, w tym zarzut popełnienia przestępstwa na szkodę [...] Straży Granicznej, Sąd uznał, że zastosowanie szczególnej procedury przewidzianej w art. 43 ust. 3 ustawy o SG było w pełni uzasadnione. Przedstawienie skarżącemu przez Prokuratora 9 zarzutów dotyczących popełnienia przestępstw umyślnych spowodowało utratę nieposzlakowanej opinii niezbędnej do dalszego rzetelnego pełnienia służby. Dalsze pełnienie przez skarżącego służby godziłoby w jej dobre imię oraz wpływałoby negatywnie na ocenę tej formacji w środowisku społecznym.

Nietrafny jest zarzut niezebrania całego materiału dowodowego, gdyż organy obu instancji w sposób wyczerpujący zbadały i uzasadniły wszystkie okoliczności istotne dla wydania rozstrzygnięcia. Zresztą najważniejsze ustalenie faktyczne w postaci przedstawienia skarżącemu zarzutów prokuratorskich nie było między stronami sporne.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a. polegającego na niezapewnieniu skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu oraz uniemożliwieniu mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, dostrzec wypada, iż skarżący w toku postępowania administracyjnego nie składał wniosków dowodowych. Nadto zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. może odnieść skutek, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Prawidłowo też organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że zastosowanie instytucji z art. 43 ust. 3 ustawy o SG nie narusza funkcjonującej w procedurze karnej zasady domniemania niewinności. Przedłużenie zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych jest skutkiem zaistnienia szczególnych okoliczności, o których mowa w ww. przepisie (w postaci rodzaju i liczby przedstawionych mu zarzutów w toczącym się postępowaniu karnym) na płaszczyźnie administracyjnoprawnej – stosunku służbowego funkcjonariusza.

W kontekście podnoszonego przez skarżącego argumentu, iż inni funkcjonariusze [...] Straży Granicznej, którzy są współoskarżonymi skarżącego i posiadają tożsame zarzuty, nie zostali zawieszeni w pełnieniu obowiązków służbowych, należy wyjaśnić, iż Sąd kontroluje akt administracyjny w indywidualnej, konkretnej sprawie (tj. określonym stanie faktycznym i prawnym) i nie kieruje się rozstrzygnięciami podjętymi w innych sprawach. Na marginesie dostrzec wypada - jak wskazał organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę - że nie podlega prawdzie twierdzenie skarżącego jakoby inni funkcjonariusze (wymienieni w skardze) nie byli zawieszeni w czynnościach służbowych w związku z postawionymi im zarzutami w postępowaniu karnym. Ponadto waga, charakter oraz liczba zarzutów postawionych tym innym funkcjonariuszom jest zdecydowanie odmienna niż waga, charakter oraz liczba zarzutów postawionych skarżącemu. W stosunku do jednego z tych funkcjonariuszy postępowanie karne zostało zakończone, co stanowi negatywną przesłankę do zawieszenia w czynnościach służbowych. Wreszcie skarżący nie wspomniał o jeszcze jednym funkcjonariuszu, który też był zawieszony w czynnościach służbowych, a który został już zwolniony ze służby w Straży Granicznej z inicjatywy organu, zaś do dnia zwolnienia ze służby był zawieszony w czynnościach służbowych.

Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione aspekty rozpoznawanej sprawy, Sąd uznał, że zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniły wad tego rodzaju, które mogłyby prowadzić do jego uchylenia.

Raz jeszcze podkreślić należy, że publiczny wymiar formacji jaką jest Straż Graniczna powoduje, iż jej działania w istotnym stopniu kształtują autorytet organów państwa i zaufanie do ich funkcjonariuszy. Dlatego wymagania stawiane funkcjonariuszom tej formacji muszą na tyle wysokie, aby umacniały podstawy jej autorytetu.

Z przytoczonych wyżej przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.