Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1567/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1,
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 134§  1,
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 132 ust. 1 pkt 4,
journal: Dz.U. 2021 poz 24
law: Ustawa z dnia 9 października 2015 r. o produktach biobójczych (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Iwona Kozłowska Protokolant starszy referent Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2024 r. sprawy ze skargi S. [...] z siedzibą w Z. ([...]) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej S. [...] z siedzibą w Z. ([...]) kwotę 2217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Sygn. akt:

VI SA/Wa 1567/24

Uzasadnienie

W dniu 20 lutego 2020 r. Pan M. K. (dalej zwany "Uczestnikiem") dokonał w Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej zgłoszenia (nr [...]) słownego znaku towarowego Konopiryna. Znak ten został zgłoszony do oznaczania wskazanych w zgłoszeniu towarów lub usług z klas: 5, 31 i 34, a mianowicie:

– klasa 5: konopie indyjskie do celów medycznych; suplementy diety i preparaty dietetyczne; farmaceutyki i naturalne środki lecznicze;

– klasa 31: rośliny; produkty rolne (nieprzetworzone); surowe i nieprzetworzone produkty rolne; surowe produkty rolne; konopie, nieprzetworzone; kwiaty suszone; kwiaty suszone do dekoracji;

– klasa 34: tytoń i produkty tytoniowe (w tym substytuty tytoniu); waporyzatory osobiste i papierosy elektroniczne oraz aromaty i płyny do nich.

Informacja o zgłoszeniu została opublikowana w Biuletynie Urzędu Patentowego 8 czerwca 2020 r.

W dniu 1 października 2020 r. [...] z siedzibą w [...] w [...] (dalej zwana "Skarżącą") wniosła sprzeciw wobec zgłoszenia przez Uczestnika wskazanego znaku towarowego w odniesieniu do wszystkich towarów zgłoszonych z poszczególnych klas. Jako podstawę prawną sprzeciwu Skarżąca wskazała art. 132¹ ust. 1 pkt 3 i pkt 4 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 324 ze zm.; dalej zwanej "pwp"). W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała m.in., że jest uprawniona do znaków towarowych używanych przez firmy należące do Grupy [...], będącej największym polskim producentem leków i liderem polskiego rynku farmaceutycznego oraz należącą do grona 20 największych firm generycznych na świecie. Produkty Grupy [...] obejmują szeroki zakres leków i substancji farmaceutycznych, a także suplementów diety, dietetycznych środków spożywczych, wyrobów medycznych oraz kosmetyków. Jednymi z głównych produktów są tabletki oferowane pod nazwą ETOPIRYNA, stosowane w bólach głowy, a także tabletki, tabletki musujące, proszek do sporządzania roztworu doustnego oferowane pod nazwą POLOPIRYNA.

Skarżąca dodała, że posiada szereg rejestracji znaków towarowych, a mianowicie:

1) słowny znak towarowy ETOPIRYNA (nr [...]), z pierwszeństwem od 16 maja 1983 r., dla preparatów farmaceutycznych (klasa 5),

2) słowno-graficzny znak towarowy ETOPIRYNA (nr [...]), z pierwszeństwem od 13 listopada 2003 r., dla preparatów farmaceutycznych i weterynaryjnych (klasa 5),

3) słowny znak towarowy Goździkowa przypomina: na ból głowy - Etopiryna (nr [...]), z pierwszeństwem od 24 lutego 2006 r., dla produktów farmaceutycznych (klasa 5),

4) słowny znak towarowy Etopiryna - tabletki od bólu głowy (nr [...]), z pierwszeństwem od 14 czerwca 2006 r., dla produktów farmaceutycznych (klasa 5),

5) słowny znak towarowy Etopiryna MAX na silny ból (nr [...]), z pierwszeństwem od 19 sierpnia 2014 r., dla produktów farmaceutycznych i weterynaryjnych, środków sanitarnych do celów medycznych, dietetycznej żywności i substancji do celów leczniczych lub weterynaryjnych, suplementów diety dla ludzi, środków zwalczania robactwa, fungicydów (klasa 5),

6) słowny znak towarowy ETOPIRYNA Pomaga na ból głowy (nr [...]), z pierwszeństwem od 23 września 2014 r., dla produktów farmaceutycznych i weterynaryjnych, środków sanitarnych do celów medycznych, dietetycznej żywności i substancji do celów leczniczych lub weterynaryjnych, suplementów diety dla ludzi, środków zwalczania robactwa, fungicydów (klasa 5),

7) słowny znak towarowy ETOPIRYNA OSZCZĘDŹ SOBIE BÓLU GŁOWY (nr [...]), z pierwszeństwem od 26 stycznia 2015 r., dla produktów farmaceutycznych i weterynaryjnych, środków sanitarnych do celów medycznych, dietetycznej żywności i substancji do celów leczniczych lub weterynaryjnych, suplementów diety dla ludzi, środków zwalczania robactwa, fungicydów (klasa 5),

8) słowny znak towarowy Etopiryna - mądry wybór gdy ból głowy z nóg Cię ścina (nr [...]), z pierwszeństwem od 22 kwietnia 2015 r., dla produktów farmaceutycznych i weterynaryjnych, środków sanitarnych do celów medycznych, dietetycznej żywności i substancji do celów leczniczych lub weterynaryjnych, suplementów diety dla ludzi, środków zwalczania robactwa, fungicydów (klasa 5),

9) słowny znak towarowy POLOPIRYNA (nr [...]), z pierwszeństwem od 29 grudnia 1969 r., dla preparatów farmaceutycznych (klasa 5),

10) słowny znak towarowy POLOPIRYNA C (nr [...]), z pierwszeństwem od 23 grudnia 1976 r., dla preparatów farmaceutycznych (klasa 5),

11) słowno-graficzny znak towarowy POLOPIRYNA S (nr [...]), z pierwszeństwem od 27 lutego 2004 r., dla preparatów farmaceutycznych i weterynaryjnych (klasa 5),

12) słowno-graficzny znak towarowy POLOPIRYNA Stawia na nogi przeziębionych (nr [...]), z pierwszeństwem od 30 listopada 2004 r., dla preparatów farmaceutycznych (klasa 5),

13) słowny znak towarowy Zdrowa Rodzina! Polopiryna! (nr [...]), z pierwszeństwem od 09 stycznia 2007 r., dla produktów farmaceutycznych (klasa 5),

14) słowno-graficzny znak towarowy POLOPIRYNA 500 (nr [...]), z pierwszeństwem od 28 sierpnia 2007 r., dla produktów farmaceutycznych (klasa 5),

15) słowny znak towarowy Sponsorem relacji jest producent polopiryny - leku na przeziębienie i grypę. ZDROWA RODZINA - POLOPIRYNA (nr [...]), z pierwszeństwem od 12 stycznia 2007 r., dla produktów farmaceutycznych (klasa 5),

16) słowny znak towarowy Polopiryna sprawdzona w przeziębieniu i grypie (nr [...]), z pierwszeństwem od 3 września 2008 r. dla produktów farmaceutycznych (klasa 5),

17) słowny znak towarowy Polopiryna sprawdzony lek na przeziębienie i grypę (nr [...]), z pierwszeństwem od 3 września 2008 r., dla produktów farmaceutycznych (klasa 5),

18) słowny znak towarowy Polopiryna C sprawdzony lek na przeziębienie i grypę, z pierwszeństwem od 11 marca 2009 r., dla produktów farmaceutycznych (klasa 5),

19) słowny znak towarowy Polopiryna Max - maksymalnie silna tabletka Polopiryny (nr [...]), z pierwszeństwem od 9 lutego 2015 r., dla produktów farmaceutycznych i weterynaryjnych, środków sanitarnych do celów medycznych, dietetycznej żywności i substancji do celów leczniczych lub weterynaryjnych, suplementów diety dla ludzi, środków zwalczania robactwa, fungicydów (klasa 5),

20) słowny znak towarowy Polopiryna Max Hot - Uderz z maksymalną siłą Polopiryny w przeziębienie i grypę (nr [...]), z pierwszeństwem od 17 lipca 2015 r., dla produktów farmaceutycznych i weterynaryjnych, środków sanitarnych do celów medycznych, dietetycznej żywności i substancji do celów leczniczych lub weterynaryjnych, suplementów diety dla ludzi, środków zwalczania robactwa, fungicydów (klasa 5),

21) słowny znak towarowy Polopiryna Complex - kompleksowy lek na przeziębienie i grypę (nr [...]), z pierwszeństwem od 8 listopada 2016 r., dla produktów farmaceutycznych i weterynaryjnych, środków sanitarnych do celów medycznych, dietetycznej żywności i substancji do celów leczniczych lub weterynaryjnych, suplementów diety dla ludzi, środków zwalczania robactwa, fungicydów (klasa 5),

22) słowno-graficzny znak towarowy POLOPIRYNA C (nr [...]), z pierwszeństwem od 11 lutego 2020 r., dla preparatów farmaceutycznych i medycznych; środków sanitarnych do celów medycznych; dietetycznej żywności i substancji przystosowanych do medycznego użycia; suplementów diety dla ludzi w klasie 5 (klasa 5),

23) słowno- graficzny znak towarowy POLOPIRYNA COMPLEX (nr [...]), z pierwszeństwem od 11 lutego 2020 r., dla preparatów farmaceutycznych i medycznych; środków sanitarnych do celów medycznych; dietetycznej żywności i substancji przystosowanych do medycznego użycia; suplementów diety dla ludzi w klasie 5 (klasa 5),

24) słowno-graficzny znak towarowy POLOPIRYNA S (nr [...]), z pierwszeństwem od 11 lutego 2020 r., dla preparatów farmaceutycznych i medycznych; środków sanitarnych do celów medycznych; dietetycznej żywności i substancji przystosowanych do medycznego użycia; suplementów diety dla ludzi w klasie 5 (klasa 5).

Zdaniem Skarżącej, zachodzi konfuzyjne podobieństwo znaku Uczestnika do jej znaków, o którym mowa w art. 132¹ ust. 1 pkt 3 pwp. Skarżąca podniosła, że towary, do oznaczania których jest przeznaczony znak Uczestnika są identyczne w zakresie suplementów diety oraz farmaceutyków, a w pozostałym zakresie wykazują podobieństwo względem towarów z klasy 5, w szczególności produktów farmaceutycznych, objętych wcześniejszymi znakami ETOPIRYNA oraz POLOPIRYNA Skarżącej. W ocenie Skarżącej, istnieje też wysokie podobieństwo pomiędzy przeciwstawionymi znakami towarowymi. W zakresie podobieństwa wizualnego Skarżąca wskazała, ze porównywane znaki składają się z 5 sylab, zawierają taką samą liczbę liter oraz współdzielą wspólny charakterystyczny element – PIRYNA, który to element jest dominujący, co skutkuje wysokim stopniem podobieństwa. Zdaniem Skarżącej, porównywane znaki są wysoce podobne w warstwie fonetycznej, ponieważ składają się z takiej samej liczby sylab oraz mają identyczne 3 ostatnie sylaby, na które pada akcent. Natomiast w warstwie znaczeniowej znaków nie da się porównać, ponieważ jako takie pozbawione są znaczenia. Skarżąca podniosła, że zachodzi wysokie ryzyko wprowadzenia w błąd, skoro przeciwstawione znaki są wysoce podobne i przeznaczone do oznaczania identycznych i wysoce podobnych towarów.

W ocenie Skarżącej, spełnione zostały także przesłanki z art. 132¹ ust. 1 pkt 4 pwp. Skarżąca wskazała, że znaki POLOPIRYNA i ETOPIRYNA są znakami renomowanymi, na dowód czego załączyła szereg dowodów (następnie materiał dowodowy i argumentację uzupełniła w piśmie z 16 marca 2021 r.). Skarżąca stwierdziła, że przeprowadzone badania rynkowe oraz zdobyte nagrody i wyróżnienia potwierdzają, ze marki POLOPIRYNA i ETOPIRYNA cieszą się renomą i znane są znacznej części właściwego kręgu odbiorców. W ocenie Skarżącej, używanie znaku towarowego objętego sprzeciwem może przynieść Uczestnikowi wymierne, lecz nienależne korzyści. Może on osiągnąć nienależną korzyść w postaci przyciągania uwagi klientów, którzy mają utrwalony w pamięci wizerunek znaków ETOPIRYNA i POLOPIRYNA. Uczestnik skorzystałby z atrakcyjności wcześniejszych znaków Skarżącej, opatrując swoje towary oznaczeniem, które jest wysoce podobne do znaków wcześniejszych.

Swoje stanowisko Skarżąca uzupełniała w kolejnych pismach składanych w toku postępowania sprzeciwowego.

Uczestnik w odpowiedzi na sprzeciw (pismo z 28 maja 2021 r. wniósł o oddalenie sprzeciwu. Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 132¹ ust. 1 pkt 3 pwp, Uczestnik wskazał, że nie zachodzi podobieństwo lub identyczność towarów lub usług, do oznaczania których przeznaczone zostały przeciwstawione znaki towarowe. Dodał, że nie zachodzi również podobieństwo oznaczeń Cannapiryna i ETOPIRYNA/POLOPIRYNA, gdyż wprawdzie znaki posiadają identyczny wspólny człon piryna, jednak okoliczność ta nie uzasadnia twierdzenia o mylącym podobieństwie znaków, gdyż element ten nie ma charakteru dominującego, ani nie jest charakterystyczny dla Skarżącej i nie może zostać przez nią zawłaszczony (Uczestnik wskazał przy tym, ze na rynku dostępne są środki farmaceutyczne pod nazwami Kopiryna, Ultrapiryna, Piryna–S czy V-piryna). Zdaniem Uczestnika, nie występuje też ryzyko wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów i usług, gdyż na rynku istnieje wiele produktów farmaceutycznych o tym samym sufiksie, pochodzących od różnych przedsiębiorstw, a prefiks różni się znacząco. Natomiast odnośnie do zarzutu naruszenia art. 132¹ ust. 1 pkt 4 pwp, Uczestnik stwierdził, że sprzedaż produktów pod nazwą Konopiryna nie prowadzi do naruszenia renomy znaków wcześniejszych, a równoczesna obecność przeciwstawionych znaków nie będzie wprowadzała odbiorców farmaceutyków w błąd co do pochodzenia towarów. Dodał też, że sprzedaż produktów pod nazwą Konopiryna nie prowadzi do czerpania nienależnej korzyści oraz szkody dla odróżniającego charakteru i renomy znaków Skarżącej.

Decyzją z [...] marca 2024 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej zwany "Urzędem Patentowym"), działając na podstawie art. 15221 w związku z art. 132¹ ust. 1 pkt 3 i pkt 4 pwp oraz art. 98 i art. 100 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1360) w związku z art. 15223 ust. 2 pwp, oddalił sprzeciw.

Odnosząc się do podstawy sprzeciwu określonej w art. 132¹ ust. 1 pkt 3 pwp, Urząd Patentowy wskazał, że podobieństwo znaków powinno być rozpatrywane jednocześnie w dwóch aspektach: w aspekcie podobieństwa samych znaków oraz w aspekcie jednorodzajowości towarów/usług, do oznaczania których znak został przeznaczony. Natomiast o niebezpieczeństwie wprowadzenia w błąd, a więc o ryzyku istnienia konfuzji, można mówić wtedy, gdy podobieństwo znaków i towarów sprzyja mylnemu wyobrażeniu odbiorców o pochodzeniu towarów/usług. Powołując się na orzecznictwo unijne, Urząd Patentowy stwierdził, że ryzyko wprowadzenia w błąd w konkretnej sprawie zależy od następujących elementów: 1) ustalenia relewantnego kręgu odbiorców, względem którego należy dokonywać analiz, 2) ustalenia podobieństwa towarów/usług, do oznaczania których służą oznaczenia; 3) ustalenia podobieństwa samych oznaczeń.

Zdaniem Urzędu Patentowego, odnośnie do towarów z klasy 5, do oznaczania których przeznaczone są porównywane znaki, to krąg odbiorców będzie złożony zarówno z konsumentów końcowych, czyli pacjentów (ogół społeczeństwa), jak i ze specjalistów (lekarzy i farmaceutów), przy czym poziom uwagi, w zależności od rodzaju towarów, może wahać się od przeciętnego do podwyższonego. Powołując się na orzecznictwo unijne, Urząd Patentowy uznał, że w niniejszej sprawie w celu oceny czy zachodzi ryzyko konfuzji należy mieć na względzie krąg odbiorców utworzony przez ogół odbiorców, który wykazuje przeciętny poziom uwagi. Z kolei odnośnie do towarów z klasy 31, Urząd Patentowy przyjął, że ich odbiorcami będą zarówno odbiorcy indywidualni (tzw. przeciętni konsumenci), jak również profesjonalni uczestnicy rynku, poszukujący produktów rolnych w postaci przetworzonej i nieprzetworzonej i wobec tego towary te będą skierowane do szerokiego kręgu niczym nieograniczonych odbiorców, wykazujących zróżnicowany poziom uwagi (niski lub średni). Natomiast odnośnie do towarów z klasy 34, Urząd Patentowy uznał, że ich odbiorcą będzie modelowy, przeciętny nabywca w miarę dobrze poinformowany, oraz w miarę uważny i rozważny, przy czym tak scharakteryzowany konsument przy zakupie wskazanych towarów nie wykaże podwyższonego stopnia uwagi.

Odnosząc się do kwestii podobieństwa towarów, Urząd Patentowy przeprowadził szczegółową analizę podobieństwa poszczególnych rodzajów towarów z klasy 5, do oznaczania których są przeznaczone porównywane znaki. W wyniku tej analizy uznał, że spełniona została przesłanka z art. 132¹ ust. 1 pkt 3 pwp dotycząca stwierdzenia identyczności i podobieństwa towarów z klasy 5 oznaczanych znakiem zgłoszonym wobec towarów oznaczanych wcześniejszymi znakami Skarżącej.

W zakresie oceny podobieństwa oznaczeń Urząd Patentowy stwierdził m.in., że oceny takiej dokonuje się mając na uwadze niedoskonałą percepcję odbiorców, z uwzględnieniem dystynktywnych i dominujących elementów oznaczeń, uwzględniając ogólne wrażenie które stwarzają, z pominięciem drobnych lub nieistotnych różnic między nimi. Dodał, że znaki porównuje się w trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej.

Porównując warstwę wizualną znaku zgłoszonego i znaków Skarżącej, Urząd Patentowy wskazał, ze znak Uczestnika to znak słowny, jednoelementowy, wobec czego w odbiorze wizualnym znak ten składa się z jednego słowa Konopiryna. Szesnaście znaków wcześniejszych to znaki słowne, których wygląd jest zgodny z ich zapisem, przy czym dominującą i odróżniającą rolę w tych znakach pełnią napisy POLOPIRYNA lub ETOPIRYNA. Zdaniem Urzędu Patentowego, elementy POLOPIRYNA i ETOPIRYNA pełnią również rolę dominującą w znakach słowno-graficznych. Natomiast w znaku zgłoszonym elementem dominującym jest w sposób oczywisty słowo KONOPIRYNA. Urząd Patentowy zwrócił uwagę, że porównywane znaki składają się z różnej liczny liter i wyrazów, a jedynie kilka z przeciwstawionych znaków posiada taka samą lub podobną liczbę liter co znak zgłoszony. Układ początkowych liter - samogłosek i spółgłosek w każdym ze znaków jest zupełnie odmienny: KONO- oraz ETO- i POLO-. We wszystkich znakach identyczne są końcowe części elementu odróżniającego - PIRIN. Zdaniem Urzędu Patentowego, różnice w znakach występują na początku, co jest istotne w świetle zasady dotyczącej przykładania większej uwagi odbiorców do początków elementów słownych znaków.

Odnosząc się do zarzucanej przez Wnoszącego sprzeciw częściowej inkorporacji znaków wcześniejszych przez znak zgłoszony, organ stwierdził, iż układ oznaczenia w porównywanych znakach nie może być uznany za analogiczny, ponieważ układ liter, poza elementem -piryna, nie wykazuje żadnego podobieństwa ani analogii, a litery członów: KONO- oraz ETO- i POLO- są całkowicie różne. Biorąc pod uwagę wszystkie wymienione aspekty oraz fakt, że najbardziej wpływającym na odbiór znaków są ich początkowe elementy, które w przypadku znaków porównywanych są wyraźnie odmienne (KONO- oraz ETO- i POLO-), Urząd Patentowy uznał, że różnice występujące pomiędzy znakami niwelują istniejące podobieństwa, co ostatecznie prowadzi do wniosku o braku podobieństwa między porównywanymi znakami w warstwie wizualnej.

Odnośnie do warstwy fonetycznej, Urząd Patentowy wskazał, że należy wziąć pod uwagę liczbę i kolejność sylab oraz głosek, a także ich brzmienie oraz akcent wyrazów. Zdaniem Urzędu Patentowego, w porównywanych znakach ich odbiór fonetyczny będzie determinowany przez dźwięcznie i wyraźnie odmiennie brzmiące ETO, POLO i KONO, przy czym różnice takie są szczególnie słyszalne i wpływają na odbiór oznaczeń. Urząd Patentowy zwrócił również uwagę, że znak zgłoszony zostanie odczytany jako KONOPIRYNA, a przeciwstawione znaki będą brzmieć zupełnie inaczej. W konsekwencji Urząd Patentowy ocenił, że w warstwie fonetycznej zgłoszony znak jest niepodobny do wszystkich znaków przeciwstawionych.

Natomiast w zakresie porównania w warstwie znaczeniowej Urząd Patentowy wyraził stanowisko, że dla przeciętnego odbiorcy elementy POLOPIRYNA, ETOPIRYNA i KONOPIRYNA są fantazyjne wobec sygnowanych nimi towarów z klasy 5, chociaż element piryna może wywoływać pewne skojarzenia Element ten nawiązuje do nazwy rośliny Spiraea ulmaria L., z której niegdyś był wytwarzany główny składnik preparatu farmaceutycznego ASPIRIN, jednak większość odbiorców nie będzie posiadać tej konkretnej wiedzy. W większości odbiorcy będą wiązać element piryna z lekami o działaniu przeciwgorączkowym i przeciwbólowym i kojarzyć ze stosowaną w przebiegu takich stanów aspiryną. W konsekwencji Urząd Patentowy ocenił, że w zakresie warstwy koncepcyjnej zgłoszony znak jest niepodobny do wszystkich znaków wcześniejszych.

Dokonując oceny całościowej znaków, Urząd Patentowy stwierdził, że jedyna zbieżność porównywanych znaków opiera się na wspólnym członie "piryna", który zlokalizowany jest na końcu w krótszych znakach wcześniejszych, lub w środku w znakach dłuższych. Zdaniem Urzędu Patentowego, sam fakt występowania elementu "piryna" w porównywanych znakach towarowych nie stanowi okoliczności, która w odbiorze określonego, docelowego kręgu odbiorców mogłaby świadczyć o posiadaniu podobnych elementach kompozycyjnych przez porównywane w niniejszej sprawie znaki towarowe. Organ podkreślił, że elementy KONO- oraz ETO- i POLO-. Nie współdzielą ze sobą żadnej litery alfabetu, dlatego też nie mają ze sobą nic wspólnego. Co istotne, człony te umieszczone zostały na początku oznaczeń i jako takie, zwracają uwagę w największym stopniu.

Urząd Patentowy uznał, że przeciwstawione znaki cechują się wysokim stopniem zdolności odróżniającej wobec zgłoszonych towarów, ze względu na ich fantazyjny i abstrakcyjny charakter.

Dokonując całościowej oceny, Urząd Patentowy uznał, że opisane odmienności różnicują znaki w dostatecznym stopniu, co umożliwia odróżnienie znaków w zwykłych warunkach obrotu. Natomiast stwierdzony brak podobieństwa znaku zgłoszonego oraz wszystkich przeciwstawionych mu znaków towarowych skutkuje brakiem ryzyka wprowadzenia w błąd. Urząd Patentowy wskazał przy tym (powołując się na orzecznictwo unijne), że nawet uznanie towarów za identyczne nie przesądza o konieczności zastosowania art. 132¹ ust. 1 pkt 3 pwp, w sytuacji, gdy znaki nie są podobne lub występują pomiędzy nimi różnice, które wykluczają ryzyko wprowadzenia w błąd.

Urząd Patentowy stwierdził również, że niewątpliwie znaki wcześniejsze Skarżącej tworzą serię znaków, z uwagi na powtarzający się element słowny POLOPIRYNA i ETOPIRYNA oraz tożsamy zakres terminów w klasie 5. W ocenie Urzędu Patentowego, stopień podobieństwa między elementami POLOPIRYNA i ETOPIRYNA a KONOPIRYNA nie jest wystarczający do uznania, że konsument przypisze znak późniejszy uprawnionemu ze znaków wcześniejszych. Zbieżność między znakami oscyluje bowiem wokół podobieństwa między członami "piryna", które ma słabą zdolność odróżniającą i jest używany w nazwach innych produktów z branży farmaceutycznej.

Odnosząc się do drugiej podstawy sprzeciwu, to jest art. 132¹ ust. 1 pkt 4 pwp, Urząd Patentowy stwierdził, że zgodnie z tym przepisem po rozpatrzeniu sprzeciwu uznanego za zasadny nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do renomowanego znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla jakichkolwiek towarów, jeżeli używanie zgłoszonego znaku bez uzasadnionej przyczyny mogłoby przynieść zgłaszającemu nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru, bądź renomy znaku wcześniejszego. Zdaniem Urzędu Patentowego, aby zastosować ten przepis, muszą być spełnione następujące warunki: 1) identyczność lub podobieństwo pomiędzy znakiem zgłoszonym a znakiem przeciwstawionym; 2) wcześniejszy zarejestrowany znak cieszący się renomą na właściwym terytorium; 3) używanie zgłoszonego znaku może przynieść zgłaszającemu nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego; 4) takie używanie musi nie mieć uzasadnionej przyczyny. Niespełnienie któregokolwiek z tych warunków powoduje, że nie jest możliwe uznanie sprzeciwu za zasadny na podstawie art. 132¹ ust. 1 pkt 4 pwp. Powołując się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Urząd Patentowy stwierdził, że podobieństwo w przypadku analizowanego przepisu należy oceniać na podstawie tych samych kryteriów co podobieństwo w przypadku art. 132¹ ust. 1 pkt 3 pwp, to jest z uwzględnieniem elementów podobieństwa wizualnego, brzmieniowego lub koncepcyjnego. Skoro w niniejszej sprawie nie uznano podobieństwa oznaczeń, to Urząd Patentowy uznał, że nie jest konieczne rozpatrywanie pozostałych warunków, bowiem jeśli podczas badania podobieństwa znaków okażą się one niepodobne, to sprzeciw na podstawie art. 132¹ ust. 1 pkt 4 pwp musi zostać oddalony.

Skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego. Decyzji tej zarzuciła:

I. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, ti.:

I. Art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.; dalej jako: "k.p.a.") w zw. z art. 252 p.w.p., poprzez ich niezastosowanie i dokonanie dowolnych - a w konsekwencji - błędnych ustaleń faktycznych, brak całościowej oceny i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, brak wyjaśnienia przesłanek, którymi Organ kierował się przy załatwieniu sprawy, niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego, skutkujące brakiem dokładnego zbadania okoliczności sprawy i dokonaniem oceny nie na podstawie całokształtu materiału dowodowego, brak należytego uzasadnienia decyzji, nierozpatrzenie sprawy w całości, w szczególności poprzez:

a) niedostateczne zbadanie znamion odróżniających oznaczeń "ETOPIRYNA", "POLOPIRYNA" zarejestrowanych na rzecz Skarżącej, wynikającą z ich rozpoznawalności na rynku, w sytuacji, gdy znaki te charakteryzują się bardzo wysoką zdolnością odróżniającą, co potwierdza faktycznie sam Organ, przyjmując, że znaki te mają renomowany charakter, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ zdolność odróżniająca znaku wcześniejszego wynikająca z jego rozpoznawalności na rynku jest istotnym kryterium oceny niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd, a im wyższa zdolność odróżniająca znaku wcześniejszego, tym większe ryzyko wprowadzenia w błąd, przez co znak o wysokiej zdolności odróżniającej korzysta z szerszego zakresu ochrony, niż znak o niskiej lub przeciętnej zdolności odróżniającej,

b) błędną ocenę odbioru przez przeciętnego konsumenta elementu słownego "piryna" i uznania go za pozbawiony zdolności odróżniającej, a wskutek czego - wadliwą ocenę prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd;

c) wadliwe przyjęcie, że element "piryna", ze względu na jego nawiązanie do nazwy rośliny Spirea ulmaria L, będącej niegdyś składnikiem aspiryny, będzie przez przeciętnych odbiorców posługujących się językiem polskim i nieznających łaciny jak również nie posiadających wiedzy w zakresie farmakologii kojarzony z lekami przeciwgorączkowymi i przeciwbólowymi, ze względu na nawiązanie do aspiryny;

d) błędne uznanie, że we wszystkich znakach identyczne są końcowe części "pirin", podczas gdy w porównywanych znakach identyczność zachodzi w stosunku do części ,,-opiryna";

e) błędne uznanie, że Skarżąca w sprzeciwie wskazywała, iż sporny znak inkorporuje element "piryna", podczas gdy Skarżąca w uzasadnieniu sprzeciwu podnosiła kwestię inkorporacji elementu ,,-opiryna";

f) wadliwe przypisanie nadmiernej wagi wyłącznie w zakresie początkowych elementów przeciwstawionych znaków ("POLO/ETO" i "KONO") w ocenie podobieństwa tych oznaczeń i przypisanie im możliwości wystarczającego zróżnicowania oznaczeń;

g) wadliwe przypisanie elementowi "KONO" zdolności do różnicowania przeciwstawionych oznaczeń, podczas gdy element ten nie posiada zdolności odróżniającej dla zgłoszonych towarów, gdyż jest oznaczeniem całkowicie opisowym - skrótem od słowa "konopie", które jest składnikiem towarów oznaczanych spornym znakiem;

h) błędne uznanie, że żadna z liter występujących w członie spornego znaku tj. "KONO" nie stanowi powtórzenia liter występujących w członie ETO i POLO, podczas gdy w przypadku członu ETO powtórzona została jedna litera a w przypadku członu POLO aż dwie identyczne litery;

i) wadliwe stwierdzenie w toku oceny podobieństwa oznaczeń, że w przedmiotowej sprawie przeciwstawionych znaków nie łączy znaczna liczba liter ułożonych w tej samej kolejności, podczas gdy oba znaki KONOPIRYNA i POLOPIRYNA składają się z 10 liter, zaś znaki KONOPIRYNA i ETOPIRYNA odpowiednio z 10 i 9 liter;

j) błędne uznanie w toku oceny podobieństwa oznaczeń, że podwojenie litery "n" w znaku zgłoszonym nie będzie dobrze słyszalne, a litera "c" zostanie odczytana jako litera "k", podczas gdy sporny znak KONOPORYNA w ogólne nie z składa się z takich liter;

k) nieuwzględnienie w toku oceny, iż przy czym przy oznaczeniach składających się z wielu liter różnica jedynie kilku z nich jest niedostrzegalna, przez konsumentów, którzy nie dokonują porównania znaków w tym samym czasie, lecz sugerują się ich zachowanym w pamięci niedoskonałym obrazem;

l) brak konsekwencji w zakresie dokonywanej oceny, polegający na uznaniu istnienia rodziny znaków towarowych Skarżącej, a mimo to nieuwzględnieniu jej w toku oceny niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd;

m) błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na zaniechaniu przeprowadzenia oceny podobieństwa oznaczeń w rozumieniu art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p., braku analizy ryzyka skojarzenia znaku spornego ze znakami przeciwstawionymi przez właściwy krąg obiorców oraz ryzyka czerpania nienależnych korzyści przez zgłaszającego lub szkodzenia charakterowi odróżniającemu lub renomie znaków przeciwstawionych, co stanowi poważne uchybienie w ocenie stanu faktycznego i prawnego sprawy;

a w konsekwencji - błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie wypełnione zostały przesłanki z art. 1321 ust. 1 pkt 3 i 4 p.w.p. dotyczące uznania sprzeciwu za zasadny.

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie przez UPRP, że nie zachodzą wszystkie przesłanki wskazane w tym przepisie do uznania sprzeciwu za zasadny w całości oraz do odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy "Konopiryna" ([...]), a w szczególności - wadliwym rozumieniu przesłanki podobieństwa oznaczeń, wadliwym rozumieniu funkcji elementów dominujących, badaniu oznaczeń przez pryzmat elementów je różniących, wadliwym uznaniu, że sposób postrzegania znaków przez odbiorców oraz stopień odróżnialności wcześniejszych znaków towarowych nie mają wpływu na ustalenie ryzyka konfuzji, a także, że brak jest ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, ponieważ powinna zostać spełniona przesłanka podobieństwa lub identyczności znaku wcześniejszego, podczas gdy w przedmiotowej sprawie ww. znak towarowy jest, zarówno podobny do rodziny znaków towarowych Skarżącej na płaszczyźnie wizualnej oraz fonetycznej, przeznaczony jest dla identycznych towarów oraz zachodzi istotne ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, a zatem - zaistniały kumulatywnie wszystkie przesłanki z ww. przepisu do uznania sprzeciwu za zasadny w całości oraz odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy "Konopiryna" ([...]);

2. art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. przez błędną wykładnię tego przepisu, wyrażającą się w nieuwzględnieniu, jako istotnego czynnika oceny niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd, zasady wzajemnej zależności (współzależności), zgodnie z którą mniejszy stopień podobieństwa między towarami lub usługami może być zrównoważony przez większy stopień podobieństwa między znakami i odwrotnie, podczas gdy w niniejszej sprawie Organ ustalił, identyczność towarów, nie wyciągając jednak z tej okoliczności żadnych wniosków a tym samym nie zastosował surowszych kryteriów oceny podobieństwa oznaczeń;

3. art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. przez błędną wykładnię tego przepisu wyrażającą się w przyjęciu, że istnienie rodziny czy serii znaków towarowych nie jest czynnikiem mającym wpływ na niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd w rozumieniu art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. oraz że "fakt braku kontuzji pomiędzy spornymi znakami" wyłącza niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd w przypadku serii znaków towarowych, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu uwzględnia rodzinę czy serię znaków jako okoliczność mogącą mieć wpływ na istnienie niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd w rozumieniu tego przepisu, a fakt braku konfuzji nie wyłącza niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd w przypadku wejścia w serię znaków towarowych;

4. art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. polegające na jego błędnej wykładni poprzez przyjęcie, że o ryzyku wprowadzenia w błąd przesądza jedynie wypadkowa podobieństwa towarów i oznaczeń, podczas gdy zgodnie z obowiązującą i utrwaloną wykładnią ryzyko wprowadzenia w błąd wymaga całościowej oceny wszystkich okoliczności sprawy, w tym siły odróżniającej (renomy) znaku wcześniejszego, obok podobieństwa towarów i oznaczeń, co skutkowało brakiem takiej całościowej analizy;

5. art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p. polegające na jego błędnej wykładni poprzez uznanie, że stopień podobieństwa na gruncie tego przepisu jest taki sam, jak na gruncie art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p., zatem nie jest konieczna oddzielna analiza tej przesłanki z uwzględnieniem stwierdzonej renomy znaku wcześniejszego, podczas gdy z utrwalonego orzecznictwa wynika, że dla ochrony znaków renomowanych wystarczy niższy stopień podobieństwa, sama możliwość skojarzenia ("przywodzenia na myśl"), co skutkowało stwierdzeniem braku podobieństwa oznaczeń na gruncie tego przepisu;

6. art. 1321 ust. 1 pkt 3 oraz 4 p.w.p. polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu na skutek błędów w ocenie przesłanek określonych w tych przepisach.

W związku z powyższym:

1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., wnoszę o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji UPRP z dnia [...] marca 2024 r. w sprawie oznaczonej sygnaturą [...];

W oparciu o powyższe zarzuty, Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie o uwzględnienie skargi w całości przez Urząd Patentowy w trybie autokontroli.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej zwanej "ppsa"). Podkreślenia wymaga również, że stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w tej sprawie była decyzja Urzędu Patentowego w przedmiocie oddalenia sprzeciwu Skarżącej wobec zgłoszenia przez Uczestnika znaku towarowego słownego KONOPIRYNA. Sąd doszedł do przekonania o zasadności zarzutów skargi.

W ocenie Sądu, Urząd Patentowy naruszył w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy przepisy postępowania określone w kpa, tj. art. 7 ("W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli."), art. 77 § 1 ("Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.") i art. 80 ("Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona."). Zakres ustaleń faktycznych i materiału dowodowego, jaki powinien był zostać w sprawie zebrany, rozpatrzony i oceniony, determinowała w tej sprawie podstawa prawna wskazana w sprzeciwie Uczestniczki, to jest art. 132¹ ust. 1 pkt 3 i pkt 4 pwp. Przepis art. 132¹ ust. 1 pkt 3 pwp stanowi, że po rozpatrzeniu sprzeciwu, o którym mowa w art. 1526a ust. 1 lub art. 15217 ust. 1, uznanego za zasadny nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje, w szczególności ryzyko skojarzenia znaku zgłoszonego ze znakiem wcześniejszym. Natomiast zgodnie z art. 132¹ ust. 1 pkt 4 pwp po rozpatrzeniu sprzeciwu, o którym mowa w art. 1526a ust. 1 lub art. 15217 ust. 1, uznanego za zasadny nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do renomowanego znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla jakichkolwiek towarów, jeżeli używanie zgłoszonego znaku bez uzasadnionej przyczyny mogłoby przynieść zgłaszającemu nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego.

Uznanie sprzeciwu za zasadny z uwagi na spełnienie przesłanki z art. 132¹ ust. 1 pkt 3 pwp wymagało dokonania przez Urząd Patentowy oceny w zakresie tego, czy: 1) towary lub usługi oznaczane spornym znakiem są identyczne lub podobne do towarów lub usług oznaczanych przeciwstawionymi znakami towarowymi Skarżącej, 2) porównywane oznaczenia (znak sporny i znaki Skarżącej) są identyczne lub podobne w trzech warstwach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, 3) istnieje ryzyko, że oznaczanie towarów lub usług spornym znakiem może wprowadzić odbiorców w błąd co do pochodzenia tych towarów lub usług od konkretnego podmiotu. Z kolei uznanie sprzeciwu za zasadny z uwagi na spełnienie przesłanki z art. 132¹ ust. 1 pkt 3 pwp wymagało dokonania przez Urząd Patentowy oceny w pierwszej kolejności tego, czy znaki Skarżącej są renomowane, a jeżeli tak, to czy zgłoszony znak Uczestnika jest identyczny lub podobny do renomowanego znaku towarowego Skarżącej; w zależności od tej oceny należało następnie ewentualnie ustalać, czy używanie zgłoszonego znaku bez uzasadnionej przyczyny mogłoby przynieść Uczestnikowi nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego Skarżącej.

Zdaniem Sądu, postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów proceduralnych w stopniu, który może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim w ocenie Sądu, na tle niniejszej sprawy zauważalne jest istotne przekroczenie swobodnej oceny dowodów w zakresie analizy porównawczej przeciwstawionych znaków (art. 80 kpa), co mogło skutkować wadliwym rozstrzygnięciem. Także uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie w pełni odpowiada wymaganiom określonym m.in. w art. 107 § 3 kpa, co również w powiązaniu z nie dość wnikliwą oceną w zakresie zgromadzonych dowodów, może rzutować na prawidłowość rozstrzygnięcia.

Wstępnie jednak zaznaczenia wymaga, że w ocenie Sądu nie budzi zastrzeżeń dokonana przez Urząd Patentowy analiza podobieństwa towarów, do oznaczania których został przeznaczony znak Uczestnika i przeciwstawione znaki Skarżącej. Urząd Patentowy prawidłowo uznał, że towary z klasy 5, dla oznaczania których został zgłoszony znak Uczestnika są identyczne z towarami z tej samej klasy, do oznaczania których zostały zarejestrowane wcześniejsze znaki Skarżącej. Przeprowadzona przez Urząd Patentowy analiza trafnie uwzględniała zakresy znaczeniowe takich pojęć jak "konopie do celów medycznych", "preparaty farmaceutyczne", "farmaceutyki", "naturalne środki lecznicze", "suplementy diety", "preparaty dietetyczne" i "preparaty weterynaryjne", jak też relacje pomiędzy znaczeniami tych pojęć, w tym zawieranie się niektórych z nich w innych. Trafna jest także ocena Urzędu Patentowego o braku podobieństwa towarów z klasy 5 do wymienionych w klasie 31 towarów w postaci roślin, produktów rolnych w postaci przetworzonej i nieprzetworzonej oraz suszonych kwiatów i konopi, czy towarów z klasy 34 w postaci tytoniu, wyrobów tytoniowych, waporyzatorów i papierosów elektronicznych, gdyż porównywane towary różnią się zarówno charakterem, jak i przeznaczeniem, a także kanałami dystrybucji.

Należy następnie przypomnieć, iż Urząd Patentowy ocenił, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, mimo częściowego podobieństwa czy nawet identyczności towarów, nie zachodziły przeszkody rejestracji znaku towarowego Uczestnika wynikające z art. 132¹ ust. 1 pkt 3, a także pkt 4 pwp. Stanął na stanowisku, iż mimo identyczności części towarów, do oznaczania których przeznaczone są porównywane znaki, nie zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd z uwagi na brak podobieństwa samych oznaczeń.

Urząd Patentowy poddał ocenie ryzyko konfuzji, przywołując reguły przyjmowane w orzecznictwie sądów administracyjnych i w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Analiza ta objęła kwestie: 1) ustalenia adekwatnego kręgu odbiorców towarów oznaczanych porównywanymi znakami, 2) podobieństwa lub identyczności towarów, do oznaczania których przeznaczony jest znak Uczestnika i przeciwstawione znaki Skarżącej, 3) podobieństwa lub identyczności oznaczeń, 4) istnienia lub nieistnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów oznaczanych znakiem Uczestnika.

Dokonując oceny relewantnego kręgu odbiorców, Urząd Patentowy przeprowadził w tym zakresie analizę, wskazując w nawiązaniu do wykazu towarów porównywanych znaków, kto jest odbiorcą tychże towarów z poszczególnych klas. Zasadnie przyjął, że poziom uwagi przeciętnego odbiorcy różni się w zależności od kategorii towarów i usług. Zdaniem Sądu jednak, mimo prawidłowego ustalenia szerokiego kręgu odbiorców, oraz trafnego co do zasady powołania się na orzecznictwo wspólnotowe, niespójnie z tym orzecznictwem organ ustalił, iż relewantnym kręgiem odbiorców tychże towarów będzie ostatecznie przeciętny konsument (zgłoszone towary z klasy 34), bądź ogół konsumentów i specjaliści (zgłoszone towary z klasy 5 i 31). Pominął przy tym okoliczność, iż jak trafnie przyjmuje się w orzecznictwie, jeżeli grupa docelowych odbiorców składa się z profesjonalistów oraz z osób nie posiadających wiedzy eksperckiej, to odbiorcy o niższym stopniu uwagi muszą być przyjęci jako grupa, według której dokonuje się oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia odbiorców w błąd (por. wyroki z 15 lipca 2011 r., Ergo Versicherungsgruppe v OHIM – Societe du developpement et do recherche industrielle (ERGO), T-220/09, nie publikowany, EU:T:2011:392, par.n 21 i cytowane tam orzecznictwo oraz z 20 maja 2014 r., ARIS, T-247/12, EU:T:2014:258 par. 29. Zaznaczenia wymaga, że dla oceny powyższej okoliczności irrelewantnym w świetle orzecznictwa jest fakt, iż część sygnowanych przeciwstawionymi oznaczeniami stanowią farmaceutyki, gdyż również i w takim przypadku grupa odbiorców nie jest jednolita (por. trafnie przywołany przez organ na str. 31 decyzji wyrok ETS z 26 kwietnia 2007 r. w sprawie C-412/05 TRAVATAN). Reasumując tę kwestię, wadliwe w ocenie Sądu było przyjęcie, iż w sytuacji, w której mamy do czynienia zróżnicowaną grupą odbiorców, poziom ich uwagi należy "wypośrodkować" uznając go za przeciętny. Niski stopień uwagi odbiorcy (vide – wyżej przywołane orzecznictwo) skutkować musiał bardziej krytycznym spojrzeniem tak na ocenę podobieństwa oznaczeń, co mogło rzutować na ocenę podobieństwa oznaczeń, jak i – w konsekwencji – możliwości konfuzyjnej omyłki.

Co się tyczy kwestii podobieństwa znaku towarowego Uczestnika i przeciwstawionych znaków Skarżącej, to zauważyć należy, że w orzecznictwie wypracowano szereg kryteriów oceny podobieństwa znaków towarowych. Podkreśla się w nim konieczność dokonywania syntetycznej i całościowej oceny podobieństwa. Ocena ta, dokonywana na płaszczyźnie wizualnej, fonetycznej oraz konceptualnej (znaczeniowej), winna opierać się na całościowym wrażeniu wywoływanym przez porównywane znaki, z uwzględnieniem w szczególności ich elementów o dystynktywnym i dominującym charakterze (por. wyrok Sądu Pierwszej Instancji WE z 16 stycznia 2008 r. w sprawie Inter-Ikea Systems BV przeciwko OHIM, sygn. akt T-112/06, § 39 i cytowane tam orzecznictwo). Stwierdzenie podobieństwa znaków, niezależnie od tego na jakiej płaszczyźnie podobieństwa wystąpi, przy niewątpliwym podobieństwie towarów, oznacza ryzyko konfuzji i niedopuszczalność udzielenia prawa ochronnego na znak później zgłoszony. Ponadto, w orzecznictwie unijnym podkreśla się, że całościowa ocena podobieństwa znaków, dokonywana na płaszczyźnie wizualnej, fonetycznej oraz konceptualnej, winna uwzględniać ogół czynników istotnych w danej sprawie, w tym w szczególności stopień uwagi przeciętnego konsumenta, który winien być postrzegany jako osoba należycie poinformowana, uważna i rozsądna. Całościowa ocena podobieństwa pomiędzy znakami towarowymi winna uwzględniać istnienie podobnych i dystynktywnych elementów spornych oznaczeń oraz to, w jakim stopniu elementy te przykuwają uwagę przeciętnego odbiorcy (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 22 czerwca 1999 r. w sprawie Lloyd Schufabrik Meyer & Co. GmbH i Klijsen Handel BV, sygn. C-342/97, § 25-27). Z orzecznictwa tego wynika również, że co do zasady przy dokonywaniu oceny dominującego charakteru jednego lub kilku składników złożonego znaku towarowego należy w szczególności wziąć pod uwagę istotne cechy każdego ze składników tego znaku w porównaniu z istotnymi cechami innych składników. Ponadto pomocniczo można również uwzględnić wzajemną pozycję różnych elementów składowych znaku w całościowym układzie znaku złożonego (por. wyrok Sądu Pierwszej Instancji z 22 marca 2007 r. w sprawie Saint-Gobain Pam SA przeciwko OHIM, sygn. akt T-364/05, § 97 i cytowane tam orzecznictwo).

W ocenie Sądu, Urząd Patentowy co najmniej przedwcześnie uznał, że znak towarowy Uczestnika nie jest podobny do wcześniejszych znaków towarowych Skarżącej zarówno na płaszczyźnie wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, jak i w ujęciu całościowym. Skutkowało to oddaleniem sprzeciwu zarówno w zakresie zarzutu z art. 132¹ ust. 1 pkt 3, jak i pkt 4 pwp.

Odnośnie do warstwy fonetycznej, Urząd Patentowy przyjął, że w tym zakresie istotna jest liczba i kolejność slab i głosek, ich brzmienie oraz akcent wyrazów. W ocenie Sądu, nie jest trafne powołanie się przez organ na odmienne brzmienie elementów POLO, ETO i KONO (wymawianych również jako KANA), umieszczonych na początku większości porównywanych znaków towarowych. W tym miejscu należy zauważyć, iż ewidentna pomyłka organu co do warstwy słyszalnej członu "KANA", co miało miejsce na str. 47 decyzji, (a nie jak powinno być poprawnie w aktualnie rozpoznawanej sprawie - "KONO") – całkowicie dyskwalifikuje tę część wywodu organu, czyniąc ją niezrozumiałą. W szczególności, zdaniem Sądu, nie może to być traktowane jako omyłka stricte pisarska, gdyż organ ocenił tu część oznaczenia, które nie jest objęte zgłoszeniem kontrolowanym w niniejszej sprawie.

W kwestii oceny warstwy wizualnej, Sąd uznał, że Urząd Patentowy również nie przeanalizował w sposób należyty kwestii wzrokowego odbioru porównywanych znaków. Co prawda, w ocenie Sądu trafne jest stanowisko Urzędu Patentowego, że elementami dominującymi i odróżniającymi będą napisy KONOPIRYNA (w słownym, jednowyrazowym znaku Uczestnika) oraz POLOPIRYNA i ETOPIRYNA (w słownych i słowno-graficznych znakach Skarżącej). Zasadnie również Urząd Patentowy zwrócił uwagę na większość przeciwstawionych znaków składa się z większej liczby liter niż znak Uczestnika. Trafnie zauważył organ, że element -PIRYNA znajduje się w końcowej części znaków (względnie w końcowej części elementów odróżniających w niektórych przeciwstawionych znakach towarowych), zaś zgodnie z orzecznictwem odbiorca co do zasady bardziej jest wyczulony na początkową część oznaczenia. Zdaniem Sądu, zależy to jednak od siły odróżniającej danego oznaczenia bądź jego części (jeśli da się wyodrębnić). W tym wypadku organ skupił się na fakcie, że nie doszło do inkorporacji znaku, gdyż użyta została jedynie wspólnie występująca we wszystkich znakach przeciwstawionych część: -PIRYNA. Nie dokonał jednak oceny siły odróżniającej tej części, oraz wpływu tej siły (bądź jej braku) na całościowy odbiór znaku w omawianym aspekcie, zwracając jedynie uwagę na jej charakter, naprowadzający na nazwę substancji leczniczej o tej samej końcówce (aspiryna). Nie dokonał jednak analizy, jaki wpływ ma ta część wywodu na siłę odróżniającą znaku jako całości, a następnie – jaki miałby być wpływ tego skojarzenia na ewentualną omyłkę o nabywców towarów oznaczanej zgłoszonym oraz przeciwstawionymi oznaczeniami. Nie dokonał zatem pełnej analizy, czy fakt ewentualnego nawiązania do innego produktu leczniczego będzie miał wpływ na zasadniczą funkcję znaku towarowego zgłoszonego oznaczenia, jaką jest odróżnianie towarów jednego podmiotu od towarów innego z nich, przez przeciętnego odbiorcę towarów usług tak sygnowanych.

W ocenie Sądu, Urząd Patentowy przedwcześnie i bez należytej analizy tej kwestii uznał, że między porównywanymi znakami towarowymi nie zachodzi podobieństwo w warstwie znaczeniowej. Organ uznał bowiem, że elementy POLOPIRYNA, ETOPIRYNA i KONOPIRYNA będą przez odbiorców towarów odbierane jako fantazyjne, jednocześnie jednak stwierdzając, że użyty w tych elementach sufiks "PIRYNA" prawdopodobnie będzie kojarzył się z lekami o działaniu przeciwgorączkowym i przeciwbólowym (tj. aspiryną), co jest pochodną częstości używania takiego elementu w nazwach takich produktów oferowanych na rynku. Stanowisko organu jest zatem w tym względzie niekonsekwentne.

W świetle tych wywodów Sąd nie mógł uznać za prawidłową, dokonaną przez Urząd Patentowy ocenę całościową znaków. Ocena ta winna zostać ponownie przeprowadzona, jednak poprzedzić ją winna prawidłowa ocena sylwetki relewantnego odbiorcy towarów.

W ocenie Sądu, nie jest w rezultacie prawidłowa (oraz należy ją uznać za co najmniej przedwczesną) konkluzja Urzędu Patentowego, że skoro porównywane znaki towarowe są do siebie niepodobne, to określony nabywca towarów nimi oznaczanych, wykazujący przeciętny poziom uwagi, bez trudu odróżni na rynku porównywane, różniące się znaki towarowe i będzie w stanie wskazać komercyjne pochodzenie tych towarów. Nadto, organ nie wyciągnął należytych wniosków z poczynionego przez siebie – prawidłowego zdaniem Sądu – ustalenia, iż przeciwstawione znaki tworzą serię znaków z powtarzającymi się elementami słownymi POLOPIRYNA lub ETOPIRYNA.

Okoliczność zarejestrowania przez Skarżącą serii znaków z elementem dominującym ETOPIRYNA albo POLOPIRYNA winna bowiem skutkować odmiennym podejściem do kwestii konfuzyjnego podobieństwa znaków. Mianowicie, jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 lipca 2023 r. w sprawie sygn.. akt: II GSK 388/20 (Lex nr 3636677), "W przypadku znaków tworzących tzw. rodziną znaków towarowych prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd wynika z tego, że konsument może błędnie ocenić pochodzenie czy źródło usług zakładając niesłusznie, ze znak ten stanowi część danej rodziny lub serii znaków towarowych". Ocena ryzyka wprowadzenia w błąd nie może więc sprowadzać się do prostego zbadania podobieństwa oznaczeń, winna również obejmować możliwość błędnej oceny, że znak stanowi część rodziny (serii) znaków, czego Urząd Patentowy nie dokonał.

Wobec tego Sąd ocenił, że Urząd Patentowy nie miał pełnych podstaw, aby uznać, że w okolicznościach tej sprawy nie wystąpiła przeszkoda rejestracji znaku towarowego Uczestnika, o której stanowi art. 132¹ ust. 1 pkt 3 pwp.

Zdaniem Sądu, równie przedwcześnie organ stwierdził brak podstaw do uznania sprzeciwu za zasadny na podstawie art. 132¹ ust. 1 pkt 4 pwp. Dla zastosowania tego przepisu jako podstawy uwzględnienia sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego niezbędne jest ustalenie, że: 1) znak wcześniejszy jest znakiem zarejestrowanym w Urzędzie Patentowym lub EUIPO; 2) znak wcześniejszy jest znakiem renomowanym; 3) znak późniejszy jest znakiem identycznym lub podobnym do renomowanego znaku towarowego; 4) znak późniejszy został zgłoszony dla jakichkolwiek towarów, tzn. towarów identycznych, podobnych oraz niepodobnych do towarów, których dotyczy renomowany znak towarowy; 5) występuje związek (skojarzenie) pomiędzy kolizyjnymi znakami, tzn. późniejszy znak towarowy przywodzi przeciętnemu, właściwie poinformowanemu, dostatecznie uważnemu konsumentowi na myśl wcześniejszy znak towarowy; 6) istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia jednej z form ingerencji w prawo ochronne na renomowany znak towarowy w postaci możliwości przyniesienia uprawnionemu nienależnej korzyści lub szkodliwości dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2019 r., sygn. akt II GSK 1515/17).

Wprawdzie przysługująca znakowi renomowanemu szersza ochrona również opiera się na ocenie identyczności lub podobieństwa znaku zgłoszonego do znaku renomowanego, a wykluczenie takiego podobieństwa uzasadnia ocenę, że nie zachodzi określona w omawianym przepisie przeszkoda w rejestracji znaku towarowego, jednak zauważyć w tym miejscu należy, że ocena podobieństwa oznaczeń renomowanych dokonywana jest odmiennie, niż przy znakach pobawionych renomy, czego organ nie zauważył, uznając w zaskarżonej decyzji, że znak Uczestnika nie jest podobny do przeciwstawionych znaków Skarżącej, w związku z czym odstąpił od badania kwestii rem=nomy (podnoszonej w sprzeciwie). Warto w tym miejscu przywołać orzecznictwo sądów administracyjnych (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 maja 2023 r. w sprawie sygn. akt: II GSK 475/20), w którym wskazuje się, na konieczność zbadania w odniesieniu do znaku renomowanego jedynie niebezpieczeństwa skojarzenia, a więc możliwości skojarzenia pomiędzy znakami, rozumianego jako kojarzenie, przewodzenie na myśl. Chodzi tu zatem o podobieństwo szczególnego rodzaju, znacznie bardziej subtelnego stosunku znaków, niż ich "konfuzyjne podobieństwo", konieczne przy porównywaniu znaków pozbawionych renomy. Tak więc w świetle orzecznictwa, art. 132(1) ust. 1 pkt 4) pwp wymaga, w zakresie badania identyczności lub podobieństwa znaków towarowych, już na wstępie ustalenia przez Urząd Patentowy, czy znak wcześniejszy ma status znaku renomowanego, gdyż w przypadku stwierdzenia takiej okoliczności, ocena podobieństwa powinna zostać dokonana przy pomocy innych, względniejszych kryteriów, niż ocena dokonana na podstawie art. 132(1) ust. 1 pkt 3) pwp.

Tak więc, stanowisko Urzędu Patentowego, że brak spełnienia przesłanki podobieństwa z art. 132¹ ust. 1 pkt 3 pwp wykluczał przyjęcie, że sprzeciw mógł zostać uwzględniony w zakresie jego podstawy wskazanej w pkt 4) ww. przepisu było nieprawidłowe. Ocena podobieństwa winna tu być poprzedzona zbadaniem renomy serii znaków wnoszącego sprzeciw, a następnie – w razie ustalenia renomy – organ winien zastosować kryteria podobieństwa właściwe tej cesze oznaczeń, czyli kryteria niższego stopnia podobieństwa, wskazywane m.in. w wyżej przywołanym wyroku NSA.

Reasumując, powyższe, uznane przez Sąd za istotne, wady zaskarżonej decyzji skutkowały koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek niniejszego wyroku, organ dokona ponownej oceny podobieństwa oznaczeń oraz zastosuje się do ocen prawnych zawartych w niniejszym wyroku, jak również weźmie pod uwagę przywołane w nim orzecznictwo, które w całości publikowane jest w internetowej bazie orzeczeń CBOSA.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku, uchylając zaskarżoną decyzję, a w punkcie 2 sentencji wyroku orzekł kosztach postępowania na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 Ppsa w związku z § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 kwietnia 2017 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1431), zasądzając od organu na rzecz Skarżącej kwotę 2217 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, na które złożyły się: wpis sądowy w wysokości 1000 zł, wynagrodzenie pełnomocnika będącego rzecznikiem patentowym 1200 zł oraz opłata skarbowa od złożonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.