Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2713/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.), sędzia WSA Magdalena Durzyńska, asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 września 2022 r. nr DAP-WN-727-35/2022/WWP Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy postanowienie tego samego organu z dnia 23 marca 2022 r. nr DAP-WPK-727-I-607/2021/MGa w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Wojewoda [...] decyzją z dnia 5 listopada 1991r., nr G.VI-7250-126-29/91, działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę

o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.), stwierdził nabycie przez Gminę Miejską [...] z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów m. [...], jako działka nr [...] zabudowana budynkiem mieszkalnym, wielorodzinnym, uregulowanej w księdze wieczystej Iwh [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część powyższej decyzji.

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji i jednocześnie -

po wszczęciu postępowania - o jego zawieszenie wystąpił B. K.

Postanowieniem z dnia 23 marca 2022r., nr DAP- WPK-727-l-607/2021/MGa, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wszczęcia postępowania

w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia 5 listopada 1991r., nr G.VI-7250-126-29/91.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył B. K.

Ponownie rozpatrując sprawę Minister wskazał, że w zaskarżonym postanowieniu w sposób prawidłowy wyjaśniono, że wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu, a tym samym nie posiada on legitymacji do zainicjowania postępowania w trybie art. 156 Kpa.

Jak zostało to już szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu postanowienia z dnia 23 marca 2022 r. wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej może nastąpić - zgodnie z treścią art. 157 § 2 Kpa na żądanie strony, bądź z urzędu. Przymiot strony postępowania ustala się w oparciu o przepis

art. 28 Kpa. W jego świetle, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Nie ulega wątpliwości, że stroną postępowania według wskazanego przepisu jest wyłącznie ten podmiot, który legitymuje się własnym, rzeczywistym i poddającym się konkretyzacji interesem prawnym (lub obowiązkiem prawnym), opartym na określonym przepisie prawa. Mieć interes prawny

w postępowaniu administracyjnym to znaczy ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to znaczy sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak, tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, będącymi podstawą skierowania żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Zatem o tym, czy interes lub obowiązek mają charakter prawny, czy tylko faktyczny, przesądza treść przepisów prawa materialnego. O posiadaniu przez podmiot interesu prawnego, a tym samym o posiadaniu przez zainteresowanego uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym, rozstrzyga istnienie odpowiedniego przepisu prawa materialnego, w oparciu o który wyprowadzić można legitymację podmiotu do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym.

Minister wskazał, że stronami postępowania komunalizacyjnego prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990r. są Skarb Państwa jako właściciel mienia i właściwa gmina, która mienie to przejmuje. Poza tym stroną tego postępowania może być również podmiot, który wykaże, że ma tytuł prawny do objętej postępowaniem komunalizacyjnym nieruchomości, wykluczający jej komunalizację. Tylko taki podmiot będzie obok Skarbu Państwa i gminy stroną postępowania administracyjnego, które służy ewentualnej zmianie decyzji komunalizacyjnej.

W niniejszej sprawie B. K. zarówno w chwili złożenia wniosku

o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, jak również w chwili złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - nie udokumentował tytułu własności do nieruchomości objętej tą decyzją komunalizacyjną na dzień 27 maja 1990r. Jak sam wskazał w swoich pismach zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem z dnia 8 września 2021r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Wojewody [...] z dnia 7 grudnia 1949r., znak: L.UR.Parc/ll/3/30/48 oraz utrzymującego go w mocy orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 26 stycznia 1950r., znak: UR.PO.1.2.2.50 dot. dawnego majątku [...]. Skarżący przyznał jednocześnie, iż "nie legitymuje się dokumentem potwierdzającym istnienie praw rzeczowych według stanu na dzień 27 maja 1990 roku.".

Okoliczności wskazane powyżej, tj. brak przedłożenia dokumentu potwierdzającego istnienie praw rzeczowych według stanu na 27 maja 1990r. uniemożliwiają dowodzenie, że określony podmiot (w tym przypadku B. K.) miał i ma interes prawny we wszczęciu postępowania nadzwyczajnego

w celu wzruszenia decyzji komunalizacyjnej. Bez istnienia tego rodzaju dokumentu stwierdzającego prawo rzeczowe do skomunalizowanej nieruchomości według stanu na 27 maja 1990r. nie można stwierdzić interesu prawnego i przymiotu strony

w postępowaniu komunalizacyjnym i w postępowaniu nadzwyczajnym jego dotyczącym. Nie można bowiem pomijać, iż w postępowaniu mającym za przedmiot stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej w charakterze strony może brać udział jedynie ten, kto legitymuje się do nieruchomości tytułem prawnorzeczowym. Nie wystarczy jednak powoływać się na taki tytuł, lecz konieczne jest udokumentowanie go na dzień 27 maja 1990r. Tylko legitymowanie się w dniu 27 maja 1990r. tytułem prawnym do komunalizowanej nieruchomości powoduje, że dany podmiot ma w przedmiotowym postępowaniu interes prawny i nabywa w nim przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa.

Minister wskazać także, że zawieszenie postępowania administracyjnego, o które wnioskuje B. K. nie jest odrębnym, samodzielnym postępowaniem, gdyż w pierwszej kolejności musi być prowadzone, a zatem wszczęte postępowanie administracyjne (wynika już z samej nazwy instytucji zawieszenia), aby w przypadkach przewidzianych przez ustawę lub na zgodny wniosek stron można było zawiesić toczące się postępowanie administracyjne, czyli wstrzymać tok postępowania. Skoro zatem postępowanie nie zostało wszczęte z uwagi na brak przymiotu strony B. K., to nie jest możliwe wstrzymanie jego toku, a tym samym zawieszenie. Wobec tego wnioskowanie o zawieszenie postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, jest bezprzedmiotowe.

Skargę na postanowienie Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie wniósł B. K. zarzucając mu:

I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest:

1. naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu,

iż interes prawny wnioskodawcy we wszczęciu postępowania nadzwyczajnego w celu wzruszenia decyzji komunalizacyjnej może zostać stwierdzony jedynie w oparciu

o przedłożenie dokumentu stwierdzającego prawo rzeczowe wnioskodawcy do skomunalizowanej nieruchomości według stanu na dzień 27 maja 1990 roku,

II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. naruszenie art. 61a § 1 k.p.a.. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym uznaniu, że w sprawie zachodzą przesłanki odmowy wszczęcia postępowania,

2. naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy prawidłowo organ wszcząwszy postępowanie, powinien obligatoryjnie je zawiesić, gdyż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd powszechny zagadnienia wstępnego, to jest wydania przez sąd powszechny prawomocnych postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku

po A. L. i E. G. w będących w toku postępowaniach sądowych;

3. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. w zw.

z art. 7 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz błędną wykładnię, polegające na przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w odniesieniu do istnienia bądź nieistnienia interesu prawnego skarżącego, w zakresie wykraczającym poza badanie zaistnienia przesłanek odmowy wszczęcia postępowania z art. 61a § 1 k.p.a., podczas gdy prawidłowo organ powinien był uznać, iż z uwagi na powoływanie się przez wnioskodawcę na własny interes prawny, ustalenie zasadności jego żądania może nastąpić wyłącznie po rozpatrzeniu całokształtu materiału dowodowego, w tym

po przeprowadzeniu dowodów z dokumentów dołączonych do wniosku, co mogło nastąpić tylko i wyłącznie po wszczęciu postępowania, w ramach postępowania wyjaśniającego, a co zarazem wykluczało zastosowanie przez organ przepisu art. 61a

§ 1 k.p.a.;

4. nnaruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. w zw.

z art. 7 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz błędną wykładnię, polegające na niezbadaniu przez organ zaistnienia przesłanek odmowy wszczęcia postępowania

z art. 61a § 1 k.p.a. dotyczących istnienia bądź nieistnienia interesu prawnego skarżącego w zakresie ustalenia osoby właściciela skomunalizowanej nieruchomości według stanu na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej oraz wyjaśnienia kwestii dotyczących bezprawnego przejęcia nieruchomości na cele reformy rolnej, które powinno skutkować uznaniem przez organ, iż co najmniej w tym zakresie zachodzi konieczność rozpatrzeniu całokształtu materiału dowodowego, po przeprowadzeniu dowodów z dokumentów dołączonych do wniosku, co

mogło nastąpić tylko i wyłącznie po wszczęciu postępowania., w ramach postępowania wyjaśniającego, a co zarazem wykluczało zastosowanie przez organ przepisu art. 61a

§ 1 k.p.a.;

5. naruszenie art 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie, polegające na wydaniu postanowienia utrzymującego w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, zamiast postanowienia uchylającego rozstrzygniecie organu I instancji w całości i przekazującego sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną,

z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za niezasadną.

W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegało postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia 5 listopada 1991r., nr G.VI-7250-126-29/91 stwierdzającej nabycie przez Gminę Miejską [...] z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów m. [...], jako działka nr [...] zabudowanej budynkiem mieszkalnym, wielorodzinnym, uregulowanej

w księdze wieczystej Iwh [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część powyższej decyzji.

Powodem odmowy wszczęcia postępowania było uznanie przez organ nadzoru, że skarżący nie posiadają w sprawie przymiotu strony, a tylko taki podmiot, stosownie do art. 157 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735), dalej zwanej "k.p.a." jest uprawniony do skutecznego uruchomienia postępowania nieważnościowego.

O tym zaś, kto jest stroną postępowania rozstrzyga art. 28 k.p.a., z którego wynika, że stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istoty interesu prawnego należy z kolei upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu w celu ochrony jego sfery praw

i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem.

W konsekwencji stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest każdy podmiot, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki prawne stwierdzenia nieważności tej decyzji. W kwestii istoty interesu prawnego wielokrotnie wypowiadało się orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazując że cechami tego interesu są jego indywidualność, konkretność, aktualność, obiektywna sprawdzalność, natomiast jego istnienie znajdować musi potwierdzenie w okolicznościach faktycznych będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2035/10, Lex nr 1121192).

W niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną objętej wnioskiem

o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji stanowił art. 5 ust. 1 ustawy

z 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym

i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Zgodnie

z powołanym przepisem, mienie ogólnonarodowe (państwowe) staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. w dniu 27 maja 1990 r., z mocy prawa mieniem właściwych gmin.

W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie przyjmuje się, że stronami postępowania komunalizacyjnego są co do zasady wyłącznie Skarb Państwa – jako dotychczasowy właściciel nieruchomości i gmina – jako podmiot nabywający własność nieruchomości. Ich bowiem praw i obowiązków bezpośrednio dotyczą skutki decyzji komunalizacyjnej. Inne osoby, aby mogły uczestniczyć w postępowaniu komunalizacyjnym (mieć w nim przymiot strony), a więc również mogły skutecznie żądać weryfikacji ostatecznej decyzji komunalizacyjnej w trybie stwierdzenia jej nieważności, musiałyby wykazać, że w dacie komunalizacji (tj. w dniu 27 maja 1990 r.), to im, a nie Skarbowi Państwa, przysługiwał tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości, który stałby na przeszkodzie komunalizacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 1178/09, Lex nr 594943). Tylko bowiem na taki tytuł prawny, chroniony prawem materialnym, oddziałuje nowo ukształtowany stan własnościowy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego

z 9 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 1181/15, Lex nr 2348965 oraz 16 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 660/11, Lex nr 1218892).

Taka sytuacja nie wystąpiła jednak w rozpatrywanej sprawie. Skarżący obecnie nie posiada bowiem żadnego tytułu prawnego do skomunalizowanej nieruchomości, nie był również ani on, ani jego poprzednicy prawni stronami postępowania komunalizacyjnego. Dlatego za niezasadny Sąd uznał zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 28 k.p.a. Przepis ten wskazuje bowiem na przesłanki decydujące

o legitymacji konkretnego podmiotu do działania w postępowaniu administracyjnym

w charakterze jego strony. Samodzielnie przepis ten nie wystarczy natomiast do przypisania tego statusu jakiemukolwiek podmiotowi. O możliwości wystąpienia w roli strony postępowania decyduje bowiem to, czy dany podmiot posiada interes prawny warunkujący ubieganie się o wszczęcie postępowania, względnie skierowanie

w stosunku do niego czynności w postępowaniu wszczętym z urzędu. Jak wyżej wskazano, źródłem interesu prawnego o którym mowa w art. 28 k.p.a., jest zawsze przepis prawa materialnego. Przepis art. 28 k.p.a. nie ustanawia zatem normy prawnej samoistnej, a stosowany jest w związku z przepisami prawa materialnego, które dają podstawy do wyprowadzenia interesu prawnego, przyznając jednostce status strony postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 2218/18).

W orzecznictwie przyjmuje się, że wnioskodawcy, którzy wykażą, że w okresie poprzedzającym komunalizację byli właścicielami komunalizowanej nieruchomości mają interes prawny w sprawie, choć nie przesądza on automatycznie o nieważności kwestionowanej decyzji komunalizacyjnej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia

23 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1760/20). Wyrażany był także pogląd, że samo wykazanie, że poprzednicy prawni wnioskodawcy legitymowali się prawem własności, nie jest wystarczające do przyznania statusu strony ich następcom. Interes prawny musi być bowiem konkretny i rzeczywisty i powinien mieć związek z danym postępowaniem prowadzonym w danym miejscu i czasie, i na podstawie określonego stanu prawnego. Dla możliwości skutecznego zainicjowania postępowania weryfikującego komunalizację mienia Skarbu Państwa istotne jest bowiem wykazanie prawa własności nie kiedykolwiek - lecz w dacie samej komunalizacji (vide wyroki WSA w Warszawie: z dnia 19 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2045/20 i z dnia 27 lipca 2021 r., sygn. akt

I SA/Wa 1633/19 i przywołane w nich orzecznictwo).

Decyzja Wojewody [...] objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Materialnoprawną podstawę wskazanej decyzji komunalizacyjnej stanowił art. 5 ust. 1 powołanej ustawy, z którego wynika, że przedmiotem komunalizacji jest wyłącznie mienie ogólnonarodowe (państwowe). Decyzja komunalizacyjna oparta na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. ma charakter deklaratoryjny, to znaczy potwierdza stan faktyczny i prawny istniejący w dniu 27 maja 1990 r. Dla komunalizacji w trybie ww. ustawy decydujące znaczenie miał więc stan prawny nieruchomości istniejący w dacie komunalizacji.

Jak wyżej wskazano, stroną prowadzonego postępowania administracyjnego

o przekazaniu gminie własności nieruchomości stanowiącej dotychczas własność Skarbu Państwa jest więc, poza daną gminą i Skarbem Państwa, jedynie podmiot, któremu do przedmiotowej nieruchomości przysługiwał tytuł prawnorzeczowy. Stroną postępowania w sprawie weryfikacji decyzji komunalizacyjnej w trybie nadzwyczajnym może być wyjątkowo również podmiot, który wykaże, iż w dniu, w którym nastąpiła komunalizacja spornego mienia, legitymował się tytułem prawnym do nieruchomości objętej tym postępowaniem komunalizacyjnym.

W aktach administracyjnych sprawy nie ma żadnego dowodu, że w dacie komunalizacji, czyli w dniu 27 maja 1990 r. skarżącemu, czy też jego poprzednikom prawnym przysługiwał tytuł własności do spornej działki. Skarżący nie przedstawił również żadnego dokumentu potwierdzającego, aby w powołanej dacie lub obecnie przysługiwało jemu lub jego poprzednikom prawnym prawo własności spornej nieruchomości.

Przeprowadzone postępowanie nadzorcze (będące obecnie przedmiotem kontroli sądowej) nie wyłącza dopuszczalności wszczęcia postępowania nieważnościowego w przypadku ewentualnego uregulowania przed właściwym organem lub sądem w sposób odmienny od istniejącego (czyli po myśli skarżących) stanu prawnego spornej nieruchomości.

Dlatego nie mogło odnieść w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym oczekiwanego przez skarżącego skutku powoływanie się na okoliczność toczącego się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Wojewody [...] z dnia 7 grudnia 1949r., nr L.UR.Parc/ll/3/30/48 oraz utrzymującego

go w mocy orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 26 stycznia 1950r., nr UR.PO.1.2.2.50 dotyczącego dawnego majątku [...] przejętego

w trybie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.).

Skarżący żądając wszczęcia postępowania nadzorczego powinien wykazać,

że legitymuje się tytułem prawnorzeczowym do spornej nieruchomości obecnie lub

w dacie komunalizacji. Nie można bowiem uznać, że to organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy pomimo ciążącego na stronie obowiązku środków takich nie przedstawia. Oznacza to, że obowiązkiem skarżącego w tej sprawie było, zanim wystąpił z żądaniem wszczęcia postępowania nadzorczego, staranne przygotowanie całości dokumentacji potwierdzającej w sposób niebudzący wątpliwości, że posiada tytuł prawnorzeczowy do spornej nieruchomości obecnie lub posiadali go jego poprzednicy prawni w dacie komunalizacji, czyli w dniu 27 maja 1990 r. (por. pogląd WSA w Warszawie wyrażony w wyroku z 14 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 2119/20).

Oznacza to, że wbrew zarzutom skargi, Minister przeprowadził kontrolowane postępowanie nadzorcze w sposób prawidłowy, właściwie zastosował zarówno przepisy procedury administracyjnej, jak i prawa materialnego, a powody podjętego rozstrzygnięcia wyczerpująco przedstawił w uzasadnieniu wydanych w sprawie postanowień.

Wskazać należy, że organ administracji publicznej prowadząc postępowanie ma obowiązek na wstępie ustalić, czy podmiot inicjujący postępowanie jest do niego uprawniony. W pierwszej zatem kolejności oceniany jest przymiot strony

w postępowaniu. Jeśli zaś podmiotowi inicjującemu postępowanie nie można przypisać, jak w niniejszej sprawie, przymiotu strony organ zobligowany jest do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a., tj. wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, nie rozpatrując merytorycznie sprawy.

Za chybiony należy uznać zarzut dotyczący niezawieszenia niniejszego postępowania zgodnie z wnioskiem skarżącego. Jak zasadnie bowiem podniósł Minister, zawieszone może zostać tylko postępowanie administracyjne, które jest

w toku.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 tej ustawy.