Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1338/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 174 pkt 1 i2, art. 184, art. 193
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
article: art. 80
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie Sędzia NSA Marian Wolanin Sędzia del. WSA Jakub Zieliński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 758/22 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 1 lipca 2022 r. nr SKO.4141.290.22 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 22 lutego 2023 r. II SA/Łd 758/22 po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 1 lipca 2022 roku nr SKO.4141.290.22 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchylił zaskarżoną decyzję.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu (dalej: "SKO", "Kolegium"), zaskarżając go w całości i zarzucając:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu prze sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 – dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r., poz. 390 – dalej: "u.ś.r."), przez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie zachodzi bezpośredni związek pomiędzy koniecznością sprawowania opieki nad matką a niepodejmowaniem przez skarżącą jakiegokolwiek zatrudnienia - nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy;

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022, poz. 2000 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.", poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uchylenie zaskarżonej decyzji wskutek wadliwego przyjęcia, że Kolegium dokonało nieprawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji na skutek wadliwego uznania, że decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego.

Z uwagi na powyższe Kolegium wniosło o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości; rozpoznanie skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 1 lipca 2022 r., znak: SK0.4141.290.22, i jej oddalenie, jako bezzasadnej;

ewentualnie o:

2. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi;

3. zasądzenie od skarżącej na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd nie miał zastrzeżeń co do realizacji przez organy administracji obowiązku zgromadzenia niezbędnego w sprawie materiału dowodowego. Z powyższego należy wywieść, że stan faktyczny sprawy, który legł u podstaw zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzji Kolegium z dnia 1 lipca 2022 r. jest zdaniem Sądu niekwestionowany, a przedstawiał się on następująco. A.S. przyjeżdża do matki codziennie w godzinach porannych i wraca do domu późnym wieczorem. Wnioskodawczyni będąc u matki pali w piecu centralnego ogrzewania, przygotowuje matce śniadanie i obiad, robi pranie, wykupuje i szykuje leki, mierzy matce ciśnienie i poziom cukru we krwi, wychodzi z nią na spacery, a przed przyjazdem do matki robi zakupy. Ponadto wnioskodawczyni zajmuje się sprzątaniem, umawianiem terminów wizyt lekarskich oraz zawozi na nie matkę. W trakcie wywiadu przeprowadzonego w dniu 27 kwietnia 2022 r. E.S. zadeklarowała, że ma wlewy leku [...] co trzy miesiące, po których przez trzy tygodnie czuje się bardzo źle. W tym czasie córka jest u niej przez cały czas, ponieważ sama nie może wstać z łóżka, iść do ubikacji. Kolegium zauważyło, iż jeżeli E.S. nie jest po wlewie leku [...] to jest samodzielna w utrzymaniu higieny osobistej, a córka pomaga matce przy kąpieli dwa razy w tygodniu. Jeżeli chodzi o wstawanie z łóżka i krzesła to podopieczna jest samodzielna, po wlewie wymaga pomocy. Ponadto podopieczna jest samodzielna jeżeli chodzi o przyjmowanie leków - A.S. jedynie szykuje matce leki która ta ma zażyć, podobnie sprawa wygląda jeżeli chodzi o spożywanie posiłków i napojów - przygotowuje je wnioskodawczyni, a matka spożywa je samodzielnie. Podopieczna z toalety korzysta sama i potrzeby fizjologiczne załatwia sama, jeżeli jest po wlewie leku [...] wymaga pomocy osoby drugiej. Ponadto podopieczna ubiera się i rozbieranie sama, w zależności od samopoczucia. Z dokumentacji medycznej podopiecznej wynika, że na dzień dzisiejszy wymaga ona dalszego leczenia w poradni onkologicznej, konsultacji ginekologicznej co 6 miesięcy, oceny parametrów laboratoryjnych co 6 miesięcy oraz leczenia farmakologicznego

W ocenie Kolegium matka A.S., poza okresami gdy jest po wlewie leku [...] (który to wlew ma co trzy miesiące), jest osobą samodzielną - samodzielnie wstaje z łóżka i krzesła, samodzielnie spożywa posiłki, przyjmuje leki, sama dba o swoją higienę, samodzielnie korzysta z toalety, samodzielnie się ubiera. Matka wnioskodawczyni wymaga pomocy jedynie co 3 miesiące, gdy jest po wlewie leku [...]. Przez pozostały czas (gdy matka wnioskodawczyni nie jest po wlewie leku) jej stan nie wymaga całodobowej, bądź nawet wielogodzinnej w ciągu dnia obecności wnioskodawczyni u matki.

Zdaniem SKO w dni, gdy matka wnioskodawczyni jest osłabiona działaniem leku [...], A.S. skorzystać może z zasiłku opiekuńczego o którym mowa w rozdziale 7 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2022, poz. 1732 ze zm.), czy też pomocy w postaci usług opiekuńczych, których współfinansującymi winni być, zobowiązani także do alimentacji matki, dorośli synowie E.S.

SKO nie zgadza się z twierdzeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, że upadek matki skarżącej w czerwcu 2022 roku i złamania nadgarstka prawej ręki stanowi okoliczność, mającą istotne znaczenie dla prawidłowości rozstrzygnięcia w sprawie. Dowolnym jest wniosek Sądu o "postępujących" schorzeniach matki skarżącej. Powyższego wniosku nie można bowiem wywieźć z materiału dowodowego sprawy, gdyż wynika z niego, iż po zdiagnozowaniu nowotworu u E.S. w marcu 2020 r., jedynie początkowo była ona objęta leczeniem radioterapeutycznym w Szpitalu w C., a na dzień dzisiejszy radioterapia nie jest potrzebna, co 3 miesiące jeździ ona na wlewy leku [...]. Zwrócono uwagę, że złamanie nogi przez matkę wnioskodawczyni w dniu 28 czerwca 2022 r. stanowiła okoliczność przejściową. Z karty informacyjnej Szpitala [...] w L. wynika, że podczas pobytu w Szpitalu doszło do pionizacji pacjentki, przez co przy wypisie (14 lipca 2022 r.) poruszała się ona o balkoniku/kulach.

Kolegium podniosło, że jedną z koniecznych przesłanek jest również rezygnacja z tego powodu z zatrudnienia. A.S. jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku oraz że jest osobą w szczególnej sytuacji na rynku pracy - długotrwale bezrobotną. Z tego powodu, w ocenie Kolegium, przyjąć należało, że rezygnacja z zatrudnienia czy też jej niepodejmowanie nie nastąpiło celem sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, ale z innych przyczyn. Nie można bowiem pominąć faktu, że niepełnosprawność E.S. powstała dopiero od marca 2020 r., a w okresie poprzedzającym A.S. pozostawała bierna zawodowo. Nie zmienia tej oceny odbycie przez wnioskodawczynię szkoleń w latach 2011-2015 , a wie na długo przed powstaniem niepełnosprawności u matki skarżącej.

A.S. w piśmie z 29 kwietnia 2023 r. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej podnosząc, iż podjęła próbę rozpoczęcia działalności gospodarczej, w tym celu zakupiła towar, niemniej z uwagi na pogarszający się stan matki musiała z tego zrezygnować. Podniesiono, iż stan jej matki ulega pogorszeniu, złamanie kości udowej, do którego doszło w czerwcu 2022 r. było konsekwencją postępującej choroby nowotworowej. Z kolei pionizacja jak miała miejsce w szpitalu w lipcu 2022 r. trwała zaledwie kilak minut w asyście rehabilitanta.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., ponieważ strona skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu środka zaskarżenia, nie zażądała jej przeprowadzenia.

Stosownie do art. 193 zd., p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, z tego względu w uzasadnieniu pominięto opis przebiegu postępowania i wydanych w sprawie rozstrzygnięć, elementy te zawiera uzasadnienie Sądu I instancji. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 p.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub

2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.

Istota zarzutów podniesionych przez Kolegium sprawdza się do kwestionowania stanowiska Sąd I instancji, iż w sprawie zostały spełnienie przez A.S. przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w postaci rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia, wobec konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką (art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.). Organ odwoławczy stwierdził, że w analizowanym stanie faktycznym brak jest określonego w ww. normie związku przyczynowo-skutkowego z uwagi na brak aktywności zawodowej wnioskodawczyni w okresie poprzedzającym wystąpienie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a także z uwagi na zakres i wymiar świadczonej matce pomocy, która nie wyklucza podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Poza sporem pozostaje natomiast, że skarżąca należy do osób uprawnionych do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia, ciąży na niej obowiązek alimentacyjny wobec niepełnosprawnej matki, oraz że podlegająca opiece E.S. legitymowała się wymaganym orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Stosownie do art. 17 ust. 1 u.ś.r. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanych przez Sąd I instancji decyzji), świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom wymienionym w pkt 1-4 tej normy, jeżeli nie podejmują one zatrudnienia lub rezygnują z niego, bądź z innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, albo orzeczeniem o niepełnosprawności, łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przepis ten formułuje więc warunek rezygnacji (zaprzestania) lub niepodejmowania zatrudnienia (bądź innej pracy zarobkowej), który należy brać pod uwagę dokonując oceny spełnienia przesłanek koniecznych do ustalenia prawa do ww. świadczenia. W świetle powyższego, osoba ubiegająca się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego powinna sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną w wymiarze, który obiektywnie zmusza ją do rezygnacji z dotychczasowego zatrudnienia, bądź wyklucza możliwość podjęcia zatrudnienia (lub innej pracy zarobkowej). Istotna jest tu również ocena, czy zakres sprawowanej opieki wypełnia ustawowe przesłanki, warunkujące ustalenie tego prawa i stwierdzenie związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy sprawowaną opieką a możliwością pogodzenia jej z pracą zarobkową. Podkreślenia również wymaga, że okoliczności rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia oraz brak możliwości jego podjęcia powinny być oceniane na moment rozpoznawania wniosku o przyznanie wnioskowanej pomocy.

Zauważyć należy, iż w rozpoznanej sprawie Sąd I instancji stanął na stanowisku, że brak aktywności zawodowej skarżącej, niepodejmowanie przez nią pracy w okresie poprzedzającym wystąpienie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, nie świadczy o braku związku przyczynowo-skutkowego między koniecznością stałej opieki nad matką skarżącej a tym, że skarżąca nie podejmuje jakiegokolwiek zatrudnienia. Sąd zwrócił uwagę na działania skarżącej, z okresu poprzedzającego podjęcie opieki nad matką, zmierzające do rozpoczęcia działalności gospodarczej. Kolegium kwestionuje powyższe stanowisko podnosząc, iż przytoczone przez Sąd I instancji okoliczności nie świadczą, aby skarżąca aktywnie poszukiwała zatrudnienia, (pracy zarobkowej), bezpośrednio przed wystąpieniem o świadczenie pielęgnacyjne. Skarżąca nie wykazała, aby jako osoba trwale bezrobotna, nosiła się z zamiarem znalezienia pracy z której musiała następnie zrezygnować.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela argumentacji Kolegium zawartej w skardze kasacyjnej. Przesłankę rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w sytuacji konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną oceniać należy każdorazowo w sposób zindywidualizowany. Istotne jest, by była to ocena aktualna, obejmująca walidację zakresu potrzeb podopiecznego, czynności, których wykonywanie jest konieczne w celach pomocowych, oraz czasu, który wnioskujący o świadczenie poświęca na ich sprawowanie. Następnie należy odnieść powyższe do możliwości kontynuacji zatrudnienia, bądź możliwości podjęcia pracy przez opiekuna. Wymóg rezygnacji z możliwości zarobkowania - rzeczywistej bądź potencjalnej - w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie został przez ustawodawcę powiązany z żadnym zakresem – czy to etatowym, czasowym, godzinowym, czy też zadaniowym – jak również jest niezależny nie tylko od wysokości uzyskiwanych dochodów, ale również od tego, czy takie dochody w ogóle są uzyskiwane. Przesłanką świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem niepozostawanie w zatrudnieniu osoby zdolnej do pracy, bez względu na okoliczności tego stanu rzeczy. Z tego też powodu organ pomocowy nie może ustalać wcześniejszych przyczyn braku zatrudnienia osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne. Również fakt, że osoba wnioskująca o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego została zarejestrowana jako bezrobotna przed złożeniem wniosku nie może automatycznie przesądzać o braku związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia a opieką nad osobą najbliższą. Wobec tego, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje kwestia niepodejmowania przez osobę wnioskującą o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego zatrudnienia w okresie przed ww. datą. Organ jest jedynie zobowiązany do ustalenia, czy osoba taka jest zdolna do pracy i czy wyłączną przyczyną rezygnacji z zatrudnienia jest konieczność sprawowania opieki. Opieka ta musi stanowić oczywistą przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a więc powodować faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub prowadzić do rezygnacji z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaną opieką, musi być bezpośredni i ścisły (por. wyroki NSA z 21 grudnia 2024 r. o sygn. akt I OSK 159/23 oraz z dnia 09 maja 2024 r. o sygn. akt I OSK 1384/23 – wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na: orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie brak jest innych niż konieczność opieki na niepełnosprawną matką, okoliczności stanowiących obiektywną przeszkodę podjęcia przez skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Nie można też zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium, że zakres i wymiar czasowy sprawowanej opieki nie wyklucza podjęcia zatrudnia lub innej pracy zarobkowej.

Z akt sprawy wynika, że E.S. legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia 1 października 2020 r., zaliczającym ją do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Jednocześnie matka skarżącej legitymuje się orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 26 listopada 2020 r. stwierdzającym, że jest ona trwale niezdolna do pracy. E.S. choruje na nowotwór złośliwy piersi lewej z przerzutem do kości oraz ma zmiany guzowe w płucach. Matka skarżącej mieszka w miejscowości, oddalonej od miejsca zamieszkania skarżącej około 10 km. Skarżąca, jak wynika z wywiadu środowiskowego, przyjeżdża do matki codziennie około godziny 9:00, pali w piecu, pomaga w ubieraniu, przygotowuje posiłki, podaje leki, robi zakupy, sprząta, umawia terminy wizyt lekarskich, zawozi matkę do lekarza, wychodzi na spacery. Córka przebywa u matki codziennie (poniedziałek-niedziela) do wieczora, a 24 godziny na dobę jest pod telefonem. Okoliczności te niewątpliwie potwierdziła matka skarżącej (oświadczenie z dnia 16 lutego 2022 r.). Ze zgromadzonego materiału sprawy wynika także, iż matka skarżącej ma wlewy leku [...] co trzy miesiące, po których przez trzy tygodnie czuje się bardzo źle. W tym czasie córka jest u niej przez cały czas, ponieważ sama nie może wstać z łóżka, iść do ubikacji.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę Sądu I instancji, że czynności opiekuńcze wykonywane przez skarżącą i wskazane w ramach twierdzeń przeprowadzonego wywiadu środowiskowego oraz zebrana w aktach sprawy dokumentacja medyczna, uzasadniają niepodejmowanie przez opiekuna pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Całokształt i rozmiar schorzeń, na które cierpi E.S. (nowotwór złośliwy piersi lewej z przerzutem do kości, zmiany meta w wątrobie, zmiany guzowe w płucach) i związany z nimi konieczny zakres opieki skarżącej, oraz brak osoby wspólnie zamieszkującej z chorą skutkuje uznaniem, że w sprawie niewątpliwie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy między koniecznością stałej opieki nad matką skarżącej a tym, że skarżąca nie podejmuje jakiegokolwiek zatrudnienia. Opisane wyżej powyżej czynności opiekuńcze wykonywane są przez skarżącą na stałe, codziennie i obejmują działania powtarzane kilkukrotnie w ciągu dnia, np.: sprzątanie, palenie w piecu, robienie zakupów, podawanie leków, mierzenie poziomu cukru i ciśnienia, przygotowywanie i podawanie posiłków. Niewątpliwie też tzw. czynności dnia codziennego, konieczne do wykonania w każdym gospodarstwie domowym w połączeniu z działaniami stricte obsługowymi wobec niepełnosprawnego członka rodziny, stają się naturalnie bardziej czasochłonne i absorbujące, w związku z czym mogą wypełnić opiekunowi cały dzień. Tym bardziej, że skarżąca nie zamieszkuje na stałe razem z matką ( a jedynie okresowo – po wlewie leku [...]), a więc czynności te nie są związane z prowadzeniem jej własnego gospodarstwa domowego i wykonywane są wyłącznie na rzecz pozostającej pod jej opieką matki. Z akt sprawy wynika też, iż okresowo , co trzy miesiące przez około 3 tygodnie, po przyjęciu wlewu leku [...] stan, E.S. ulega znacznemu pogorszeniu, jest osobą leżącą wymagającą całodobowej opieki i dodatkowej pomocy w wszelkich czynnościach higienicznych oraz poruszaniu się. Kolegium sugerując, iż skarżąca w tym okresie po podaniu jej matce ww. leku, w celu sprawowania opieki nad matką mogłaby skorzystać z zasiłku opiekuńczego, o którym mowa w rozdziale 7 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1133 ze zm.), czy też pomocy w postaci usług opiekuńczych, pomija, iż zasiłek opiekuńczy za sprawowanie opieki nad innym (niż dziecko) chorym członkiem rodziny, przysługuje jedynie w wymiarze 14 dni w roku kalendarzowym ( art. 33 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa). Tymczasem z akt sprawy wynika, iż stan E.S. ulega pogorszeniu po podaniu leku przez okres około 12 tygodni w roku. Z kolei usługi opiekuńcze o których mowa w art. 50 ust. 2 ustawy ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 901 z późn. zm.) w przypadku E.S., mogą lecz nie muszą być przyznane. Decyzja wydawana na podstawie art. 50 ust. 2 tej ustawy jest decyzja uznaniową. Tym samym powyższa argumentacja SKO nie mogła stanowić podstawy odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia.

Rację ma również Sąd I stancji, iż patologiczne złamanie (a więc wynikające z procesów chorobowych wpływających na tkankę kostną) kości udowej przez matkę skarżącej w czerwcu 2022 r. stanowi okoliczność uzasadniającą stwierdzenie o pogarszającym się stanie zdrowia E.S., w szczególności wobec jej dotychczasowych stanów chorobowych i zdiagnozowanych wcześniej przerzutów nowotworowych na kości.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, nie podziela stanowiska SKO odnośnie braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia, a koniecznością sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką.

Z tych też przyczyn podniesione zarzuty naruszenia art. 17 ust. 1 pkt u.ś.r. oraz art. 80 k.p.a uznać należy za niezasadne.

Odnosząc się do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 151 zauważyć należy, iż art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. dotyczy naruszeń o charakterze materialnoprawnym, wobec czego nie można czynić Sądowi Wojewódzkiemu tego rodzaju zarzutu odnosząc go do naruszeń procesowych. Ponadto oparcie w analizowanej sprawie wyroku na art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uwarunkowane było jedynie oceną prawną, którą wyraził Sąd I instancji – do czego był uprawniony i zobowiązany orzekając w sprawie. Bez stwierdzenia naruszenia innych przepisów, w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania (co w kontrolowanej sprawie nie miało miejsca), zarzuty naruszenia ww. norm odniesienia nie mogą być trafne.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, na podstawie art. 184 p.p.s.a.