Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 82/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1, art. 16 par 1, art. 149 par 3, art. 79a, art. 81, art. 27ust. 2, art. 7, art. 77, art. 150 par 1 i 2
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 627
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - tekst jedn.
article: art. 119 pkt 3 i art. 120, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 22 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami za 2018 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z dnia 22 grudnia 2022 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z dnia 8 listopada 2022 r. (bez oznaczenia) odmawiające skarżącemu wznowienia postępowania o przyznanie płatności w sprawie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2018 r. prowadzonego z wniosku A. K.-S..

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, 13 maja 2022 r. wpłynął do organu I instancji wniosek skarżącego z dnia 10 maja 2022 r. o wznowienie postępowania administracyjnego, które toczyło się w wyniku wniosku A. K.-S. o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) w zakresie płatności do działek stanowiących jego własność, tj. działki nr [...] (obręb [...], gmina [...]) oraz nr [...] (obręb [...], gmina [...]), których jest jedynym użytkownikiem. Skarżący wskazał, że jako właściciel i jedyny użytkownik powinien mieć status strony w tym postępowaniu, a nie poinformowano go o tym postępowaniu i nie mógł w nim brać udziału. Wnioskodawca wskazał również, iż z jego wiedzy wynika, że postępowanie prawdopodobnie zakończyło się już ostateczną decyzją, ale nie ma co do tego pewności. We wniosku opisał dodatkowo kwestie związane z użytkowaniem spornych działek.

Wymienionym postanowieniem z dnia 8 listopada 2022 r. organ I instancji odmówił skarżącemu wznowienia postępowania o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2018 prowadzonego z wniosku A. K.-S.. Organ wyjaśnił, że skarżący oraz A. K.-S., składając indywidualnie wnioski o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2018 rok, na podstawie których wszczęto odrębne postępowania, stali się stronami postępowań ("indywidualnych postępowań"). Dalej organ wskazał, że skoro przedmiotem tego postępowania nie jest wniosek M. S., lecz A. K.-S., to wniosek o wznowienie postępowania nie pochodzi od strony, co stanowi podstawę do odmowy wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.

W zażaleniu na ww. postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, że jako rolnik i właściciel działek rolnych, a przede wszystkim ich posiadacz samoistny i zarazem osoba, która je użytkuje rolniczo, który złożył indywidualne wnioski do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2018 na te działki, nie ma interesu prawnego w rozstrzyganiu postępowania o przyznanie tych samych płatności na te same działki za ten sam rok, złożonego przez innego rolnika, podającego się za dzierżawcę tych działek, tj. A. K.- S. (tj. sytuacji tzw. "konfliktu krzyżowego"), a tym samym, że nie jest stroną tego postępowania o przyznanie płatności wszczętego na wniosek innego rolnika. Skarżący wniósł w zażaleniu o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wznowienie postępowania w sprawie.

Zaskarżonym do sądu postanowieniem z dnia 22 grudnia 2022 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy przywołał brzmienie przepisów regulujących instytucję wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 §1, art. 148 §1 i art. 150 §1 k.p.a.), wskazał na etapy postępowania w sprawie wznowienia oraz właściwość organów do wydania orzeczeń w sprawie wznowienia postępowania oraz wyjaśnił, że odmowa wznowienia postępowania następuje, gdy podanie złoży podmiot niebędący stroną w sprawie. Po przywołaniu brzmienia przepisu art. 28 k.p.a. oraz orzecznictwa sądów administracyjnych odnoszących się do terminów "strona" i "interes prawny", organ stwierdził, że argumenty skarżącego podniesione w zażaleniu wskazują jedynie, iż skarżący ma interes faktyczny we wznowieniu postępowania. Podniesiona argumentacja nie świadczy jednak o posiadaniu przez niego interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 k.p.a., co oznacza, iż skarżący nie posiada statusu strony postępowania w sprawie z wniosku A. K.-S. o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2018, ani we wznowieniu tego postępowania.

W skierowanej do sądu skardze na opisane postanowienie skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, zaskarżył w całości postanowienie organu odwoławczego, zarzucając:

1) nieważność polegającą na wydaniu postanowienia (jak i poprzedzającego postanowienia organu I instancji) z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 §1 pkt 1 k.p.a.) w zw. z art. 150 §2 k.p.a. w zw. z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a., w sytuacji gdy podstawą wniosku skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR [...] była okoliczność, że na skutek jego zawinionego zaniechania, stronniczości i braku obiektywizmu, nie został skarżący dopuszczony do udziału w charakterze strony i tym samym bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu (art. 145 §1 pkt 4 k.p.a.), organem właściwym do rozpatrzenia wniosku skarżącego o wznowienie postępowania powinien być, na podstawie art. 150 § 2 k.p.a., organ wyższego stopnia, tj. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w I instancji, a organem odwoławczym - Prezes ARiMR, ponieważ przyczyną wniosku o wznowienie jest działalność (zaniechanie) organu, który wydał decyzję , tj. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR; skarżący wskazał, że tak postąpił organ w analogicznym wniosku na rok 2019 r. i dołączył do skargi dokumenty z tego postępowania;

2) naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 28 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, że jako rolnik i właściciel działek rolnych, a przede wszystkim ich posiadacz samoistny i zarazem osoba, która je użytkuje rolniczo, który złożył indywidualne wnioski do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2018 r. na te działki skarżący nie ma interesu prawnego w rozstrzygnięciu postępowania o przyznanie tych samych płatności na te same działki za ten sam rok, złożonego przez innego rolnika, podającego się za dzierżawcę tych działek, tj. A. K.-S. (tj. sytuacji tzw. "konfliktu krzyżowego"), a tym samym, że nie jest stroną tegoż postępowania o przyznanie płatności wszczętego na wniosek innego rolnika;

3) niedokonanie przez organy oceny posiadania przez skarżącego interesu prawnego w udziale w postępowaniu, którego wznowienia się domaga, podczas gdy decyzja administracyjna o przyznaniu płatności innemu rolnikowi na jego działki ingeruje w jego prawa majątkowe do otrzymania dopłat, a interes prawny skarżącego wynika z przepisów art. 44, art. 53, art. 55, art. 553,art. 140, art. 252, art. 336 k.c. oraz art. 7 ust.1 ustawy o płatnościach w zw. z art. 6 - art. 9 k.p.a.;

4) niewzięcie przez organy pod uwagę, że w obiegu prawnym pozostaje decyzja wydana z wniosku o płatności złożonego przez innego rolnika, tj. A. K.- S. do gruntów stanowiących własność skarżącego, podczas gdy jego wniosek dotyczących tych samych gruntów i tego samego okresu (rok 2018) pozostawał, w momencie złożenia przez skarżącego wniosku o wznowienie postępowania, od wielu lat nierozpatrzony przez ARiMR;

5) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie przepisów Wspólnot Europejskich dotyczących kryteriów dla rozstrzygania tzw. konfliktów krzyżowych, w tym w szczególności rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzanie Parlamentu Europejskiego Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności, a w szczególności art. 7 ust. 1 pkt a powyższego rozporządzenia Komisji (WE);

6) naruszenie art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1-3 Konstytucji RP poprzez faktyczne naruszenie prawa własności spornych działek i prawa majątkowego skarżącego, tj. prawa do uzyskania dopłat na działki stanowiące własność skarżącego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do uznania, że podanie o wznowienie postępowania administracyjnego nie pochodzi od strony i tym samym do odmowy wznowienia postępowania (art. 147 w zw. z art. 145 §1 pkt 4 i w zw. z art. 149 §3 k.p.a.).

W uzasadnieniu skargi przedstawił argumentację na poparcie przedstawionych zarzutów.

Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., a w razie nieuwzględniania zarzutu nieważności, zawnioskował o:

- uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości,

- uchylenie poprzedzającego je postanowienia organu I instancji,

- stwierdzenie, że zaskarżone postanowienia nie podlegają wykonaniu do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowo-administracyjnego;

- zobowiązanie organu do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2018, które toczyło się z wniosku A. K.-S. z udziałem skarżącego jako strony postępowania. Nadto skarżący wniósł o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, ewentualnie na rozprawie w trybie zdalnym.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.", gdyż przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Spór w sprawie dotyczy oceny legalności odmowy wznowienia postępowania na wniosek skarżącego o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2018 rok prowadzonego z wniosku A. K.-S..

Skarżący powołał podstawę wznowienia wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Według organu, skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony postępowania w ww. postępowaniu.

Wskazać na wstępie należy, że - zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. - wniosek o wznowienie postępowania dotyczyć powinien sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Stosownie natomiast do art. 16 § 1 k.p.a., decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte kwalifikowaną wadą wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa (por. W. Dawidowicz: Ogólne postępowanie administracyjne. Zarys systemu. Warszawa 1962, s. 230; W. Dawidowicz: Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu. Warszawa 1983, 242). Procedura tego nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych została określona przepisami art. 145 - 152 k.p.a.

W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego wyróżnia się fazę wstępną, w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania oraz postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia, a także etap rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione. Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega zatem na zbadaniu czysto formalnych przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania. Odmowa wznowienia postępowania w drodze postanowienia (art. 149 § 3 k.p.a.) następuje wtedy, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne, albo gdy uchybiono wymogom formalnym, w tym nie dochowano terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Odmowa taka jest zatem w istocie odmową zbadania, czy rzeczywiście istniały (powołane we wniosku o wznowienie) podstawy wznowienia postępowania.

Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia w postępowaniu prowadzonym na skutek wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, z powodu określonego w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., konieczne jest ustalenie czy wnioskodawca jest stroną takiego postępowania. W przypadku bowiem ustalenia, że stroną nie jest, organ powinien wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.(por. m.in. wyrok NSA z dnia 6 października 2022 r. sygn. akt II OSK 1414/21).

Według sądu, w kontrolowanej sprawie mamy do czynienia właśnie z taką sytuacją. Skarżący domaga się bowiem wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, która toczyła się z wniosku A. K.-S. o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2018 rok.

Skarżący w postępowaniu prowadzonym z wniosku A. K.-S. o przyznanie jej płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2018 rok nie posiada statusu strony. Kwestia "przedstawienia szczegółowego stanowiska, w tym argumentów merytorycznych jak i wniosków", na którą skarżący wskazuje we wniosku o wznowienie postepowania, nie implikuje bowiem udziału skarżącego w charakterze strony w postępowaniu wszczętym na wniosek A. K.-S.. Kwestia ta wiążę się ze stosowaniem art. 27 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 627), zgodnie z którym organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Stosownie do art. 27 ust. 2, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Z powyższych przepisów wynika, że organ działa, co do zasady, na podstawie przepisów k.p.a., z zastrzeżeniem odmienności, do których należy m.in. brak związania przepisami art. 7 i art. 77 k.p.a.

Bliższe zasady przyznawania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) określało rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. 2015.364 ze zm.); dalej: "rozporządzenie ONW", wydane na podstawie delegacji ustawowej. Stosownie do § 2 rozporządzenia ONW, płatność ONW przysługuje rolnikowi, w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608 ze zm.), którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli spełnia określone przepisami rozporządzenia warunki. Wskazać należy, że jednym z warunków otrzymania płatności jest posiadanie działek rolnych o określonej powierzchni (§ 2 ust. 3 rozporządzenia ONW). Posiadanie gruntów należy przy tym rozumieć jako faktyczne ich użytkowanie, co oznacza, że aby zostać beneficjentem płatności rolnych dla określonych działek rolnych należy je również rolniczo użytkować (por. m.in. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 19 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 169/21).

Z przywołanych przepisów wynika, że w aspekcie podmiotowym w postępowaniu o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) organ ma obowiązek zbadać, czy płatność należy się wnioskującemu rolnikowi, tj. czy wnioskujący rolnik spełnia określone prawem warunki do przyznania tej płatności. Organ rozstrzyga zatem wyłącznie w zakresie interesu prawnego tego rolnika, przyznając bądź też odmawiając przyznania płatności wnioskującemu rolnikowi we wskazanym w decyzji zakresie.

Wbrew argumentacji skarżącego, organ nie mógł w ramach jednego postępowania przyznać płatności jednemu rolnikowi, a drugiemu odmówić. W postępowaniu z wniosku A. K.-S. organ mógł jedynie odmówić bądź przyznać płatność tej właśnie osobie. Nie mógł natomiast jednocześnie przyznać lub odmówić przyznania płatności skarżącemu. W ramach prowadzonego postępowania, w toku którego organ może dokonywać kontroli i przesłuchiwać świadków, możliwe jest ustalenie przez organ, że płatność ta w istocie należy się innemu rolnikowi, co będzie skutkować odmową przyznania płatności wnioskującemu rolnikowi. Podkreślić bowiem należy, że jeżeli organ ustali, że płatność przysługuje np. przesłuchanemu w charakterze świadka rolnikowi, to okoliczność ta nie powoduje, iż świadek ten staje się stroną toczącego się postępowania z wniosku innego rolnika. Może on być stroną jedynie w postępowaniu, w którym sam ubiega się o określoną płatność. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w których występuje tzw. konflikt krzyżowy, tj. złożono więcej niż jeden wniosek o tę samą płatność w stosunku do tożsamych działek. W tym wypadku organ rozpoznaje w osobnym postępowaniu wniosek każdego z rolników w drodze decyzji indywidualnej, której zgodność z prawem, w wyniku wniesienia skargi, może zbadać sąd administracyjny. Kwestia uwzględnienia stanowiska rolnika, który również ubiega się o tożsamą płatność, dotyczy zatem prawidłowego przeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego, a nie posiadania statusu strony w tym postępowaniu przez innego rolnika, który również ubiega się o tożsamą płatność.

Sąd zwraca uwagę, że skarżący powinien być w pełni świadomy takiego znaczenia terminu "strony" w postępowaniu o przyznanie płatności. Ilekroć bowiem skarżący sam wnioskował o przyznanie płatności (ONW, płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, płatności ekologicznej) w stosunku do ww. działek, otrzymywał indywidualne decyzje w zakresie przyznania jemu wnioskowanych płatności, które w przypadku decyzji odmownych zaskarżał do sądu.

Należy także zwrócić uwagę, że w odniesieniu do spornych działek oraz posiadania uprawnienia do ubiegania się o płatności trwa wieloletni konflikt pomiędzy skarżącym, który jest właścicielem spornych gruntów, a A. K.-S., która jest ich dzierżawcą. Każdorazowo jednak w odniesieniu do wniosków o płatności składanych przez skarżącego bądź też A. K.-S., organy rozstrzygały w drodze odrębnych, indywidualnych decyzji, w których danemu wnioskującemu przyznawały, bądź też odmawiały przyznania konkretnej płatności.

Zatem, skarżący w postępowaniu wszczętym z wniosku A. K.-S. o przyznanie jej płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2018 rok, z ww. względów, nie posiada statusu strony. Kwestia pozostawania właścicielem spornych działek czy "przedstawienia szczegółowego stanowiska, w tym argumentów merytorycznych jak i wniosków", na którą skarżący wskazuje we wniosku o wznowienie postępowania, nie implikuje bowiem udziału skarżącego w charakterze strony w postępowaniu wszczętym na wniosek A. K.-S. o przyznanie jej płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW).

Odnosząc się natomiast do zarzutu nieważności postępowania, wskazać należy, że z treści wniosku skarżącego o wznowienie postępowania jednoznacznie wynika, że został on oparty na przesłance określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W sprawie, w której wniosek ten został złożony, decyzję ostateczną wydał Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...], organ ten zatem był właściwy do rozpoznania sprawy, na podstawie art. 150 § 1 k.p.a.

Podkreślić także należy, że skarżący, wnosząc zażalenie na postanowienie organu I instancji, nie negował prawidłowości kwalifikacji jego wniosku jako opartego na przesłance określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżący dopiero na etapie skargi do sądu podjął próbę zmiany uprzedniego zakres swojego żądania, wskazując że był to wniosek o wznowienie postępowania na skutek zaniechania, które miałoby polegać na niedopuszczeniu go do udziału w charakterze strony i tym samym bez własnej winy niebrania udziału w postępowaniu. Powołane w skardze nowe naruszenie jednak nadal odpowiada jednoznacznie przesłance określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a nie w art. 150 § 2 k.p.a. Nie można również skutecznie twierdzić, że organ dopuścił się zaniechań względem osoby niebędącej stroną postępowania.

Nadto podnoszona przez skarżącego argumentacja, że organem właściwym do rozpatrzenia jego wniosku o wznowienie postępowania powinien być, na podstawie art. 150 § 2 k.p.a., organ wyższego stopnia, tj. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w I instancji, a organem odwoławczym - Prezes ARiMR, ponieważ przyczyną wniosku o wznowienie jest działalność (zaniechanie) organu, który wydał decyzję, tj. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, z tej przyczyny, że tak postąpił organ w analogicznym wniosku skarżącego za rok 2019 r. (co mają potwierdzać dołączone do skargi dokumenty z tego postępowania), nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem sprawę dotyczącą roku 2019 rozpoznawały organy obu instancji, a sprawę dotycząca roku 2018 tylko organ I instancji (vide: wyjaśnienie organu zamieszczone w odpowiedzi na skargę - str. 3).

Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie przepisów Wspólnot Europejskich dotyczących kryteriów dla rozstrzygania tzw. konfliktów krzyżowych, w tym szczególności rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzanie Parlamentu Europejskiego o Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności, a w szczególności art. 7 ust. 1 pkt a powyższego rozporządzenia Komisji (WE), organ bowiem w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie rozstrzygał merytorycznie konfliktu krzyżowego, przywołana natomiast przez skarżącego regulacja dotyczy identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności.

Podobnie, nie można skutecznie twierdzić o naruszeniu przez organy przepisów Konstytucji RP dotyczących ochrony własności, odmowa wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie płatności z tego powodu, że wnioskujący o wznowienie postępowania nie ma statusu strony nie może być zakwalifikowana jako działanie mające na celu naruszenie własności.

Z ww. powodów, skargę - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - należało oddalić.

Analogiczne stanowisko do wyżej przedstawionego zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie m.in. w wyrokach z dnia 19 kwietnia 2023 r. o sygn. akt I SA/Sz 84 ÷ I SA/Sz 86, którymi oddalił skargi skarżącego w analogicznych sprawach dot. płatności na lata 2020.

Wszystkie ww. orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.