Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 296/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-06-14 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: zwolniono od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 245 par 3, art. 246 par 1 pkt 2 w zw z art. 258 par 1 i par 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 27 grudnia 2017 r. nr: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień, maj i czerwiec 2012 r. p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych


UZASADNIENIE

W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości [...] zł W. P. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Z danych zawartych w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną M. P. oraz dziećmi: A. P. ur. 1994 r. i G. P. ur. 1998 r. Ich miesięczny dochód wynosi [...] zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę małżonki wnioskodawcy. W skład majątku skarżącego wchodzi udział [...] we własności obciążonego hipoteką lokalu mieszkalnego położonego w C. przy ul. [...]. Nie posiada on innego majątku, zasobów pieniężnych, wierzytelności, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej [...] zł. Od 1998 r. w małżeństwie skarżącego obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej. Żona skarżącego jest właścicielką domu jednorodzinnego położonego w C. o wartości ok. [...] zł oraz samochodu osobowego Toyota o wartości [...] zł.

W uzasadnieniu wniosku W. P. podniósł, iż obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada zatrudnienia i nie osiąga dochodu. Nie posiada środków na pokrycie opłaty sądowej. Nie ma też majątku, który mógłby zostać spieniężony celem pokrycia tak wysokiej opłaty sądowej. Obecnie skarżący mieszka w domu stanowiącym własność żony i korzysta z jej pomocy w zakresie utrzymania.

Do wniosku załączone zostały kopie następujących dokumentów: zestawienia dochodów skarżącego za lata 2012-2017 sporządzonego przez Urząd Skarbowy w C., wydruku z CEIDG potwierdzającego wykreślenie z dniem 4 listopada 2013 r. prowadzonej działalności gospodarczej i wydruku z aktualnej treści księgi wieczystej dotyczącego lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w C..

Odnosząc się do wezwania o uzupełnienie wniosku W. P. w piśmie z dnia 21 maja 2018 r. oświadczył, że nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Nie składał zeznania PIT za lata 2016 i 2017, gdyż w tym okresie nie osiągnął żadnego dochodu. Podał, że nie posiada obecnie żadnego rachunku bankowego (osobistego ani firmowego) za wyjątkiem rachunku bankowego w [...], na którym nie ma żadnych środków. Dzieci skarżącego nie pracują, nie osiągają żadnych przychodów, jako studenci pozostają na utrzymaniu żony wnioskodawcy.

Skarżący oświadczył ponadto, że jest udziałowcem w następujących spółkach: S. Spółka z o.o. (100 udziałów o łącznej wartości [...] zł, stanowiących 100% kapitału zakładowego), nr [...], O. Spółka z o.o. (25 udziałów o łącznej wartości [...] zł, stanowiących 25% kapitału zakładowego), nr [...], G. spółka z o.o. (25 udziałów o łącznej wartości [...] zł, stanowiących 25% kapitału zakładowego), nr [...] Spółki te nie przynoszą skarżącemu żadnych dochodów, co potwierdza uzasadnienie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia 29 marca 2018 r. Spółka S. nie prowadzi działalności gospodarczej i nie składa deklaracji [...] (zostały wobec niej wydane niekorzystne decyzje podatkowe, które uniemożliwiają prowadzenie takiej działalności). Działalność O. Spółki z o.o. została zawieszona. Natomiast G. spółka z o.o. w roku 2018 odnotowuje rosnące straty, co znajduje potwierdzenie w deklaracjach [...] za I kwartał 2018 r., a wykazany w [...] za rok 2017 dochód nie został przez wspólników przeznaczony na wypłatę dywidendy, gdyż konieczne było pokrycie strat z lat ubiegłych. Skarżący oświadczył, że jest prokurentem w spółkach K. spółka z o.o. oraz L. spółka z o.o., lecz nie posiada dostępu do informacji finansowych tych spółek. Nie otrzymuje też wynagrodzenia z tytułu prokury w tych spółkach. Dodał, że działalność K. spółka z o.o. została zawieszona.

Wnioskodawca poinformował, że nie załącza wyciągów z rachunku bankowego żony, gdyż nie posiada do niego dostępu, a żona odmówiła mu przekazania tych danych. Nie załącza też wyciągów z rachunków bankowych swoich dzieci, gdyż nie ma do nich dostępu oraz nie ma pewności czy dzieci takie rachunki posiadają.

Odnośnie wysokości miesięcznych wydatków rodziny skarżący wskazał, że na media przeznaczana jest kwota średnio ok. [...] zł (w okresie zimowym ok. [...] zł, latem ok. [...] zł). Wydatki związane ze studiami dzieci to [...] zł, a średniomiesięczne koszty wyżywienia, ubrania i środków czystości to ok. [...] zł.

Skarżący jako dowód wskazał postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia 29 marca 2018 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, które w sposób jednoznaczny określa jego sytuację majątkową. Dołączył ponadto kopie następujących dokumentów: aktu notarialnego z dnia 11 stycznia 2005 r. stanowiącego umowę majątkową małżeńską i umowę podziału majątku dorobkowego, zaświadczenia z dnia 17 maja 2018 r. o zatrudnieniu i wysokości zarobków żony, dowodów rejestracyjnych samochodów: Fiat Uno rok prod. 1994 i Toyota RAV4, rok prod. 2007, faktury za wodę i ścieki z dnia 7 maja 2018 r. na kwotę [...]zł, 5 odcinków płatności za energię elektryczną na kwoty [...]zł (jedno) i [...] zł (pozostałe), faktury za gaz z dnia 14 kwietnia 2018 r. na kwotę [...]zł, zeznania [...] M. P. za 2017 r. (dochód [...] zł przy przychodzie [...] zł), rachunku zysków i strat za 2016 rok O. Sp. z o.o. w M., zeznania [...] G. spółka z o.o. za 2017 r. (dochód [...] zł przy przychodzie [...] zł) oraz deklaracji [...] za styczeń, luty i marzec 2018 r. G. spółka z o.o.

Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:

Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych i wydatków, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie.

Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.

Zaakcentować też należy, że zasadność wniosku skarżącego rozpatrywana była w dwóch aspektach, mianowicie z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie musi on ponieść w niniejszym postępowaniu, a z drugiej strony biorąc pod uwagę jego aktualne możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania na wnioskodawcy ciąży obowiązek uiszczenia wpisu od skargi, którego wysokość wynosi [...] zł. Orzekający uwzględnił też fakt, że skarżący wniósł także skargę zarejestrowaną pod sygn. akt I SA/Kr 295/18, w której jest zobowiązany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości [...] zł. Zatem łączna wysokość wpisów sądowych od skarg w tych dwóch sprawach wynosi [...] zł.

Mając na uwadze przedstawioną sytuację finansową skarżącego, należy stwierdzić, że wysokość tych kosztów przekracza jego aktualne możliwości finansowe. Wnioskodawca w 2013 r. zakończył prowadzenie działalności gospodarczej pod firmą P. W. Firma Usługowo Handlowa i od tego czasu nie osiąga żadnych dochodów. Co prawda posiada udziały w trzech spółkach prawa handlowego, jednakże oświadczył, ze nie otrzymuje z tego tytułu żadnych dochodów. Jedna z tych spółek nie prowadzi działalności gospodarczej, działalność drugiej została zawieszona, natomiast zysk wygenerowany w ubiegłym roku przez trzecią z nich został przeznaczony na porycie straty z lat ubiegłych. Skarżący jest prokurentem w dwóch spółkach, lecz nie uzyskuje z tego tytułu żadnego wynagrodzenia. Prowadzone wobec niego postępowanie egzekucyjne należności pieniężnych na podstawie czterech tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. w dniu 29 marca 2018 r. zostało umorzone z uwagi na jego bezskuteczność. Z uzasadnienia postanowienia w tej sprawie wynika, że zebrany materiał dowodowy w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie ujawnił składników majątkowych pozwalających na skuteczną egzekucję należności. Powyższe dane niewątpliwie świadczą o trudnej sytuacji materialnej skarżącego.

Aktualnie jedynym źródłem utrzymania rodziny wnioskodawcy jest wynagrodzenie za pracę jego żony, M. P., w Szkole Podstawowej nr [...] w C., którego wysokość za ostatnie trzy miesiące wyniosła [...] zł, czyli miesięcznie [...] zł (na podstawie zaświadczenia z dnia 17 maja 2018 r.). Środki te przypadają na cztery osoby, bowiem na utrzymaniu rodziny pozostaje dwoje studiujących, nie osiągających żadnych dochodów, dzieci. Całość miesięcznych dochodów przeznaczana jest na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania członków rodziny. Skarżący, ani jego domownicy nie posiadają oszczędności, z których mogłyby zostać pokryte należne w sprawie koszty sądowe, ani składników majątku, które mogłyby zostać spieniężone.

Biorąc powyższe pod uwagę orzekający uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie, dlatego orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.