Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1217/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-05-05 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: zawieszono postępowanie sądowoadministracyjne
Powołane przepisy: article: art. 125 par 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Ewa Michna (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2023 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury Regionalnej w Krakowie M. O. sprawy ze skargi Rzecznika Praw Obywatelskich na decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. z dnia 16 kwietnia 2019 r. nr S.C.-03.5353.282.2019 w przedmiocie odmowy transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia postanawia: zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne


UZASADNIENIE

Pismem z 24 października 2019 r. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł skargę w imieniu K. S. i S. D. na decyzję z 16 kwietnia 2019 r. nr S.C.-03.5353.282.2019 Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. w przedmiocie odmowy przeniesienia zagranicznego aktu urodzenia do rejestru stanu cywilnego w drodze transkrypcji.

Zaskarżona decyzja została wydana w związku z wnioskiem K. S. o transkrypcję hiszpańskiego aktu urodzenia jej córki – S. S. – D. Urodzenie zarejestrował hiszpański Urząd Stanu Cywilnego w oparciu o wspólne oświadczenie matki dziecka K. S. (obywatelki polskiej) i jej małżonki – pani S. D. (obywatelki irlandzkiej). Podstawę prawną wydanej decyzji stanowił art. 107 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1681 z późn. zm.).

Prokurator, który przystąpił do sprawy 12 grudnia 2019 r. w trybie art. 8 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) – dalej "p.p.s.a." - wniósł o oddalenie skargi w całości powołując się na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2019 r., II OPS 1/19 w brzmieniu: "Przepis art. 104 ust. 5 i art. 107 pkt 3 w związku z art. 7 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. Prawo prywatne międzynarodowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 1792) nie dopuszcza transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia dziecka, w którym jako rodzice wpisane są osoby tej samej płci".

Postępowanie sądowoadministracyjne było dwukrotnie zawieszane.

Pierwsze zawieszenie postanowieniem z 25 czerwca 2020 r. związane było z koniecznością oczekiwania na zakończenie postępowania administracyjnego o wydanie polskiego dowodu osobistego dla małoletniej S. S. - D. Jak bowiem argumentował ówcześnie Sąd, należało oczekiwać na rozstrzygnięcie "(,,,) w przedmiocie nadania numeru PESEL i wydania dowodu osobistego". Postępowanie administracyjne zostało zakończone decyzją Wojewody Małopolskiego odmawiającą wydania dowodu osobistego, a następnie po podjęciu postępowania sądowoadministracyjnego (postanowieniem z 5 listopada 2020 r.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 9 grudnia 2020 r. wystąpił z zapytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o następującej treści: "czy art. 21 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 2 lit. a Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zw. z art. 7, art. 21 ust. 1 i art. 24 ust. 2 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej należy rozumieć w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie tego by organy państwa członkowskiego, którego obywatelstwo posiada małoletni, odmówiły mu transkrypcji jego aktu urodzenia wydanego przez inne państwo członkowskie, niezbędnej do uzyskania dokumentu tożsamości państwa członkowskiego, którego obywatelstwo posiada, z tego powodu, że prawo krajowe tego państwa nie przewiduje rodzicielstwa par jednopłciowych, a w akcie tym jako rodziców wskazano osoby tej samej płci".

Ta okoliczność spowodowała powtórne zawieszenie postępowania w rozpatrywanej sprawie.

Po udzieleniu odpowiedzi przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej postanowieniem z 24 czerwca 2022 r., C-2/21 ("Artykuły 20 i 21 TFUE odczytywane w związku z art. 7 i 24 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej i z art. 4 ust. 3 dyrektywy 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, zmieniającej rozporządzenie (EWG) nr 1612/68 i uchylającej dyrektywy 64/221/EWG, 68/360/EWG, 72/194/EWG, 73/148/EWG, 75/34/EWG, 75/35/EWG, 90/364/EWG, 90/365/EWG i 93/96/EWG należy interpretować w ten sposób, że jeżeli chodzi o małoletnie dziecko, będące obywatelem Unii, którego akt urodzenia wydany przez właściwe organy jednego z państw członkowskich wskazuje jako jego rodziców dwie osoby tej samej płci, państwo członkowskie, którego dziecko to jest obywatelem, jest zobowiązane, z jednej strony, do wydania temu dziecku dowodu tożsamości lub paszportu, nie wymagając uprzedniego przeniesienia w drodze transkrypcji aktu urodzenia tego dziecka do krajowego rejestru stanu cywilnego, a także, z drugiej strony, do uznania, podobnie jak każde inne państwo członkowskie, dokumentu pochodzącego od innego państwa członkowskiego, umożliwiającego wspomnianemu dziecku korzystanie bez przeszkód, wraz z każdą ze wspomnianych dwóch osób, z przysługującego mu prawa do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich"), Sąd podjął postanowieniem z 1 lipca 2022 r. postępowanie sądowoadministracyjne i dopuścił do udziału w sprawie Fundację Instytut na Rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris.

W piśmie z 3 sierpnia 2022 r. skarżący Rzecznik, podtrzymując żądanie skargi, wniósł o skierowanie kolejnego pytania prejudycjalnego celem wyjaśnienia: "czy w świetle postanowienia w sprawie C-2/21 odmowa wpisania do dokumentu tożsamości obu osób wskazanych w zagranicznym akcie urodzenia małoletniego obywatela/obywatelki RP jako jego/jej rodzice na podstawie takiego aktu urodzenia (...) stanowi sprzeczne z prawami podstawowymi, które temu dziecku gwarantują art. 7 i 24 Karty Praw Podstawowych UE, pozbawienie go relacji z którymś z jego rodziców w ramach wykonywania przysługującego temu dziecku prawa do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich lub faktyczne uniemożliwienie czy tez nadmierne utrudnienie wykonywania przez mnie tego prawa, z tego względu, że jego rodzice są tej samej płci, o czym mowa w pkt 51 postanowienia w sprawie C-2/21".

W uzasadnieniu wniosku o skierowanie pytania prejudycjalnego, skarżący Rzecznik podkreślał, że z uwagi na specyfikę polskich przepisów, w dowodzie polskiego obywatela umieszcza się imiona obojga rodziców. Pominięcie w dowodzie jednego z imion spowoduje m.in. trudności w swobodnym poruszaniu się małoletniej ponieważ narazi ją na ryzyko dodatkowego weryfikowania przez organy prawdziwości więzi łączących obywatela Unii, którego rodzice zostali wskazani w zagranicznym akcie urodzenia, z osobami, które nie zostały ujawnione w polskim dowodzie tożsamości.

Organ wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił przy tym, że kwestia wydania lub odmowy wydania dowodu osobistego obywatelowi polskiemu jest odrębnym typem postępowania administracyjnego i nie należy do jego właściwości.

Prokurator ponownie wniósł o oddalenie skargi podnosząc jak dotychczas, że odmowa transkrypcji aktu urodzenia nie uniemożliwia nadania małoletniej obywatelce polskiej numeru PESEL i wydania jej dowodu osobistego.

Pełnomocniczka uczestniczek wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji podkreślając m.in., że polskie organy, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odmawiają małoletniej wydania jej dowodu osobistego wskazującego dane obu matek, a tym samym uniemożliwiającego swobodne przemieszczanie się i przebywanie na terenie państw członkowskich z każdą z nich.

Pełnomocnik uczestnika - Fundacji Instytut na Rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris wniósł o oddalenie skargi powołując się przede wszystkim na ww. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2019 r., II OPS 1/19. Podkreślił, że zapadłe w sprawie postanowienie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pozwala na uzyskanie przez małoletnią ochrony w toku odrębnego postępowania, a dotyczącego wydania dowodu osobistego. W ocenie pełnomocnika wpisanie do aktu urodzenia osób tej samej płci byłoby nie tylko sprzeczne z polskim porządkiem prawnym, ale godziłoby również w konstytucyjnie gwarantowaną ochronę tożsamości małżeństwa i rodziny opartej na małżeństwie.

Na rozprawie w dniu 5 maja 2023 r. pełnomocnik skarżącego Rzecznika podtrzymał skargę. Organ wniósł o jej oddalenie. Prokurator podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi, a odnosząc się do wniosku skarżącego Rzecznika o skierowanie kolejnego pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wskazał, ze w świetle art. 140 § 2 Regulaminu TSUE takie pytanie byłoby niedopuszczalne. Zdaniem Prokuratora sprawa dotycząca dowodu osobistego miała tylko pośredni, a nie bezpośredni związek z rozstrzyganą sprawą o odmowie transkrypcji. W ocenie Prokuratora podnoszone obawy o zakłócenia swobody podróżowania małoletniej nie zostały potwierdzone. Prokurator podkreślił, że małoletnia ma dwuczłonowe nazwisko i chociażby z tego powodu nie powinna mieć trudności w poruszaniu się pod opieką każdej z kobiet osobno. Z tych to powodów wpisanie do dowodu osobistego małoletniej imienia tylko jednej z kobiet, nie utrudniłoby korzystania ze swobody traktatowej poruszania się po terenie Unii Europejskiej.

Pełnomocniczka uczestniczek nie zgodziła się ze stanowiskiem Prokuratora wskazując, że osoby towarzyszące małoletniej w podróży identyfikowane są przez władze publiczne poprzez imiona wpisane do dokumentu podróży małoletniej.

Pełnomocnik uczestnika Instytutu na Rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris podzielił stanowisko Prokuratora i wniósł o oddalenie skargi.

Na pytanie Sadu pełnomocniczka uczestniczek wyjaśniła, ze małoletnia nadal nie ma dowodu osobistego oraz numeru PESEL. Zgodnie z jej wiedzą nie toczy się tez żadne postępowanie administracyjne w sprawie dowodu osobistego; toczy się natomiast postępowanie sądowoadministracyjne na skutek wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sadu Administracyjnego w przedmiocie decyzji dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o odmowie wydania dowodu osobistego. Na pytanie Sądu pełnomocniczka uczestniczek wyjaśniła, że po wydaniu ostatecznej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, uczestniczki nie zwracały się o podjęcie postępowania administracyjnego ponieważ kwestionują wymienienie w dowodzie osobistym imienia tylko jednej z matek. Dziecko obecnie przebywa w Hiszpanii i ma tymczasowy dowód hiszpański.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie należało zawiesić do czasu zakończenia postępowania dotyczącego wydania lub odmowy wydania dowodu osobistego dla małoletniej S. S. – D., w tym postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o odmowie wydania dowodu osobistego. W sprawie tej samej małoletniej toczą się bowiem dwutorowo postępowania, których skutkiem jest swoboda lub jej ograniczenie w poruszaniu się pomiędzy państwami członkowskimi. Są nimi: postępowanie w przedmiocie odmowy transkrypcji aktu urodzenia oraz postępowanie dotyczące dowodu osobistego.

Zgodnie z ww. uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2019 r., II OPS 1/19: "Przepis art. 104 ust. 5 i art. 107 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. 2014 r. poz. 1741, ze zm.) w związku z art. 7 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. Prawo prywatne międzynarodowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 1792) nie dopuszcza transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia dziecka, w którym jako rodzice wpisane są osoby tej samej płci".

Z kolei zgodnie z zapadłym w niniejszej sprawie postanowieniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 24 czerwca 2022 r. w sprawie C-2/21: "Art. 20 i 21 TFUE odczytywane w związku z art. 7 i 24 KPP i z art. 4 ust. 3 dyrektywy 2004/38 w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, należy interpretować w ten sposób, że jeżeli chodzi o małoletnie dziecko, będące obywatelem Unii, którego akt urodzenia wydany przez właściwe organy jednego z państw członkowskich wskazuje jako jego rodziców dwie osoby tej samej płci, państwo członkowskie, którego dziecko to jest obywatelem, jest zobowiązane, z jednej strony, do wydania temu dziecku dowodu tożsamości lub paszportu, nie wymagając uprzedniego przeniesienia w drodze transkrypcji aktu urodzenia tego dziecka do krajowego rejestru stanu cywilnego, a także, z drugiej strony, do uznania, podobnie jak każde inne państwo członkowskie, dokumentu pochodzącego od innego państwa członkowskiego, umożliwiającego wspomnianemu dziecku korzystanie bez przeszkód, wraz z każdą ze wspomnianych dwóch osób, z przysługującego mu prawa do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich".

W ocenie Sądu istotne jest, że nadal obowiązuje art. 104 ust. 5 Prawa o aktach stanu cywilnego, zgodnie z którym: "Transkrypcja jest obligatoryjna (podkr. Sądu), jeżeli obywatel polski, którego dotyczy zagraniczny dokument stanu cywilnego, posiada akt stanu cywilnego potwierdzający zdarzenia wcześniejsze sporządzony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i żąda dokonania czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego lub ubiega się o polski dokument tożsamości lub nadanie numeru PESEL". Ustawodawca do dnia dzisiejszego nie uchylił powyższego uregulowania.

Innymi słowy, pomimo powoływania się przez Prokuratora na praktykę organów w wydawaniu dowodów osobistych oraz nadawania numeru PESEL z pominięciem transkrypcji aktu urodzenia, formalnie organy postępując w ten sposób działałyby z naruszeniem ww. przepisu, co w konsekwencji naruszyłoby zasadę praworządności, o której mowa w art. 6 k.p.a i art. 7 Konstytucji RP.

Co więcej to właśnie rozpatrywana sprawa dowodzi, że praktyka organów załatwiania wniosków o transkrypcje aktów urodzenia dzieci posiadających akt urodzenia z innego kraju członkowskiego, w którym to akcie wpisani są jako rodzice – osoby tej samej płci - nie jest jednolita.

W rozpatrywanej sprawie organ odmówił bowiem transkrypcji aktu urodzenia oraz, już po wydaniu ww. uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2019 r., II OPS 1/19, decyzją z 28 kwietnia 2020 r. po rozpatrzeniu wniosku matki małoletniej z 23 marca 2020 r. o wydanie dowodu osobistego, orzekł o odmowie wydania dowodu osobistego. Tym samym nie został również nadany numer PESEL, co potwierdziła na rozprawie pełnomocniczka uczestniczek.

Zdaniem Sądu postępowanie w przedmiocie odmowy transkrypcji aktu urodzenia małoletniej, które jest przedmiotem orzekania w niniejszej sprawie, wiąże się bezpośrednio z odrębnym postępowaniem dotyczącym wydania lub też odmowy wydania małoletniej dowodu osobistego. Zarówno skarżący Rzecznik, jak i pełnomocniczka uczestniczek, wskazywali, że potencjalna akceptacja posługiwania się dowodem osobistym z wpisanym imieniem tylko jednego z rodziców, faktycznie utrudni małoletniej swobodę poruszania się po obszarze Unii Europejskiej. Narazi ją bowiem na ryzyko weryfikowania przez organy władzy faktycznych powiązań z drugim z rodziców – wpisanym do hiszpańskiego aktu urodzenia, a niewpisanym do polskiego dowodu osobistego.

Podkreślić należy, że właśnie na ten aspekt sprawy zwracał uwagę Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wydanym w sprawie postanowieniu z 24 czerwca 2022 r., C-2/21 (o czym poniżej).

Należałoby przy tym podkreślić, że ww. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2019 r., II OPS 1/19 nie uniemożliwia odstąpienia od niej przez orzekający skład, o ile będzie on realizował stanowisko Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyrażone w niniejszym postępowaniu. Zgodnie bowiem z art. 269 §1 p.p.s.a. jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. Powołany art. 269 § 1 stanowi więc wyraźną regułę, że stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych i dopóki nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2023 r., I OSK 2058/22). Niemniej jednak jeżeli wydane w sprawie orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w oczywisty sposób odnosi się do zagadnienia prawnego, rozstrzygniętego we wcześniejszej uchwale składu poszerzonego, to może ono stanowić podstawę do odstąpienia od trybu z art. 269 § 1 powołanej ustawy (por. wyrok NSA z 20 października 2020 r., I FSK 1233/17 i wskazywane tam orzeczenia).

Z akt wynika, że początkowo organy odmówiły małoletniej wydania dowodu osobistego z uwagi sprzeczność z polskim porządkiem prawnym, a następnie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził nieważność wydanych w sprawie decyzji, przy czym z uzasadnienia jego decyzji wynikało, że organy powinny wydać dowód osobisty z wpisanymi danymi wyłącznie jednej z kobiet, które zostały wpisane do hiszpańskiego aktu urodzenia małoletniej. Rubryka określająca imię ojca miała zdaniem Ministra, pozostać niewypełniona. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a następnie, po oddaleniu skargi, została złożona skarga kasacyjna przez pełnomocniczkę matki małoletniej.

Postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji odmowy wydania dowodu osobistego, które obecnie znajduje się na etapie oczekiwania na rozpatrzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny ma znaczenie dla oceny swobody podróżowania małoletniej ponieważ w uzasadnieniu ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 kwietnia 2022 r., IV SA/Wa 8/22 wyrażono pogląd, że: "Brak zamieszczenia w rejestrze PESEL oraz w warstwie graficznej dowodu osobistego małoletniej danych kobiety, jako jej ojca, w żaden sposób nie ogranicza wymienionej swobody traktatowej. Z tych to powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę pełnomocniczki matki małoletniej na decyzję administracyjną, której skutkiem będzie możliwość wydania małoletniej dowodu osobistego, ale z wpisanymi danymi wyłącznie jednego z rodziców".

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego toczącego się dotychczas pod sygnaturą IV SA/Wa 8/22 pozwoli ocenić, czy zgodnie z poglądem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyrażonym w niniejszym postępowaniu: "w celu skutecznego umożliwienia S.R.S.-D. korzystania z przysługującego jej prawa do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich z każdym rodzicem, konieczne jest, aby K.S. i S.V.D. mogły posiadać dokument, który wskazuje je jako osoby uprawnione do podróżowania z tym dzieckiem" (pkt 44).

Zasadniczo przy tym w podjętej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2019 r., II OPS 1/19 nie wskazano, czy w dokumencie poświadczającym numer PESEL oraz wydanym na jego podstawie dowodzie osobistym należy wskazać dane obojga rodziców, nawet jeżeli są to dwie kobiety będące w związku jednopłciowym zawartym zgodnie z prawem kraju członkowskiego.

Naczelny Sąd Administracyjny (pkt 6 rozważań prawnych uchwały) podkreślił, że: "W wyniku transkrypcji powstaje bowiem polski akt stanu cywilnego, który cechuje się szczególną mocą dowodową (art. 3 p.a.s.c.)". Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny w tej samej uchwale konstatował, że: " (...) nie jest możliwe wpisanie w polskim akcie stanu cywilnego zamiast ojca dziecka, "rodzica", który nie jest mężczyzną, gdyż taka transkrypcja byłaby sprzeczna z podstawowymi zasadami polskiego porządku prawnego" (pkt 7 zdanie ostatnie rozważań prawnych uchwały).

Orzekający w niniejszej sprawie Sąd zauważa, że wobec braku wyraźnych przepisów prawa krajowego pozwalających na niewypełnianie części rubryk dowodu osobistego w sytuacji odmowy transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia małoletniej – rozstrzygnięcie dotyczące formy dowodu osobistego ma znaczenie prejudycjalne dla rozstrzyganej w niniejszym postępowaniu sprawy. Skoro bowiem forma dowodu osobistego (o jaki wystąpiła uczestniczka – matka małoletniej) podaje imiona obojga rodziców to dane te są widoczne zarówno dla przedstawicieli władz publicznych każdego kraju jak i osób trzecich (imiona rodziców pokazywane są również w aplikacji m-Obywatel – por. https://www.gov.pl/web/mobywatel-w-aplikacji/mobywatel-dokument).

Jak bowiem wynika z powszechnie dostępnych informacji na stronie internetowej służb unijnych, oprócz swojego paszportu lub dowodu osobistego każde dziecko, które podróżuje: indywidualnie lub z dorosłymi, którzy nie są jego opiekunami prawnymi lub w towarzystwie tylko jednego rodzica, może potrzebować dodatkowego (oficjalnego) dokumentu podpisanego przez obydwoje rodziców, drugiego rodzica lub opiekuna prawnego (opiekunów prawnych), w którym wyrażą oni zgodę na jego podróż.

Nie istnieją przy tym przepisy UE w tym zakresie i każdy kraj UE sam decyduje, czy wymaga, aby dziecko miało oficjalne zezwolenie od rodzica (rodziców) lub opiekuna (https://europa.eu/youreurope/citizens/travel/entry-exit/travel-documents-minors/index_pl.htm).

Poruszanie się więc swobodnie pomiędzy granicami przez polską obywatelkę - małoletnią córkę uczestniczek, może być utrudnione z uwagi na fakt, że towarzysząca jej jedna z kobiet (nie wpisana do systemu PESEL jako rodzic) potencjalnie będzie zobowiązana do spełnienia dodatkowych formalności umożliwiających swobodne poruszanie się po krajach członkowskich. Jak bowiem wskazuje polska Straż Graniczna w publikowanym informatorze o zasadach podróży z małoletnim dzieckiem: "Polski ustawodawca nie ustanowił sformalizowanego, określonego wzoru pełnomocnictwa, upoważnienia notarialnego, czy innej formy zgody na samodzielny lub w towarzystwie osoby trzeciej, nie będącej jej rodzicem lub opiekunem prawnym – wyjazd osoby niepełnoletniej poza granice RP. Tym niemniej Straż Graniczna ma takie uprawnienia i może dokonać szczegółowego sprawdzenia, czy podróż odbywa się jednak za wiedzą i zgodą opiekunów prawnych" (por. https://www.mazowieckie.kas.gov.pl/documents/3554560/7022919/Informator_turystyczny_luty_2018_2.pdf).

Z tych to powodów orzekający Sąd uznał, że nie były zasadne argumenty podnoszone przez Prokuratora na rozprawie w dniu 5 maja 2023 r., że posługiwanie się przez małoletnią podwójną formą nazwiska, pozwolą na wykazanie każdej z kobiet z osobna, prawa do sprawowania opieki nad małoletnią i nie utrudnią małoletniej korzystania ze swobód traktatowych. Żaden z powołanych wyżej oficjalnych dokumentów obrazujących stanowisko polskich władz przy określaniu zasad podróżowania małoletnich, nie wprowadza bowiem domniemania prawa do sprawowania opieki przez osoby trzecie posiadające to samo nazwisko co dziecko.

Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do wniosku, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zależy od wyniku postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego dotyczących dowodu osobistego małoletniej. W razie gdy małoletniej zostanie wydany dowód osobisty z danymi obojga kobiet wpisanych do hiszpańskiego aktu urodzenia jako rodzice małoletniej, orzekający Sąd uzna, że efektywnie została zapewniona ochrona swobody podróżowania. W sytuacji natomiast gdy w wyniku wydanych w sprawie rozstrzygnięć, małoletniej zostanie wydany dowód osobisty z wpisanym imieniem tylko jednej z kobiet i niewypełnioną drugą z rubryk dotyczącą imion rodziców – orzekający Sąd rozważy, czy w świetle wydanego ww. postanowienia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej – małoletniej zapewniono i w jakim stopniu – swobodę korzystania bez przeszkód, wraz z każdą ze wspomnianych dwóch osób, z przysługującego prawa do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich.

Sąd nie wystąpił więc z kolejnym pytaniem prejudycjalnym, a to przede wszystkim z uwagi na fakt, że proponowana przez Rzecznika treść pytania dotyczyła bezpośrednio formy dowodu osobistego, a nie treści lub formy transkrypcji aktu urodzenia małoletniej. Pośrednio jednak powołanie się przez skarżącego Rzecznika na konieczność rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zasad wpisywania rodziców do dowodu osobistego wskazuje na związek jaki wynik w sprawie dowodu osobistego ma wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy transkrypcji aktu urodzenia.

Z tych to powodów Sąd zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.