Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 680/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2025-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6m ust. 4 i ust. 5
journal: Dz.U. 2024 poz 399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
article: art. 72 par 1
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 8 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki, Asesor WSA Tomasz Furmanek (spr.), Protokolant : Asystent sędziego Katarzyna Nadolska-Góra, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2024 roku sprawy ze skargi A. w Ł. przy ul. [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, z dnia 8 sierpnia 2024 roku, nr SKO.4141.733.2024, w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi., , uchyla zaskarżoną decyzję;, zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz strony skarżącej A. w Ł. przy ul. [...], kwotę 1093 (jeden tysiąc, dziewięćdziesiąt trzy) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.,


UZASADNIENIE

I SA/Łd 680/24

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 8 sierpnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi (dalej też jako: SKO, organ) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia 17 kwietnia 2024 r. w przedmiocie odmowy Wspólnocie Mieszkaniowej ul. [...] (dalej: strona, Wspólnota) stwierdzenia nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi od lipca 2021 do grudnia 2022 r.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 17 maja 2023 r. skarżąca wniosła o stwierdzenie nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] za miesiące od lipca 2021 r. do grudnia 2022 r. Przy wniosku złożono deklaracje korygujące za 2022 rok, faktury ZWiK będące podstawą sporządzenia deklaracji korygujących oraz wydruk z arkusza kalkulacyjnego zawierający sposób ustalenia faktycznego zużycia zimnej wody w 2022 roku, w oparciu o informacje uzyskane ze ZWiK w Łodzi.

Decyzją z dnia 17 kwietnia 2024 r. Prezydent Miasta Ł. odmówił stwierdzenia nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lipca 2021 r. do grudnia 2022 r.

Od decyzji organu I instancji strona wniosła odwołanie.

SKO, mając na uwadze zarzuty odwołania wskazało, że spór w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie: czy właściciel nieruchomości w rozumieniu ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2024 r. poz. 399 – dalej u.c.p.g). położonej na terenie miasta Ł. może skutecznie złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (równocześnie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty składając korektę deklaracji), jeżeli w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wskazał błędne (zawyżone) średniomiesięczne zużycie wody, co przełożyło się na błędną (zawyżoną) wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi?

Podkreślono jednocześnie, że nie można dokonywać interpretacji poszczególnych przepisów u.c.p.g. bez uwzględniania jej celu i funkcji, jak też bez uwzględniania wykładni systemowej zarówno wewnętrznej jak i zewnętrznej.

Powołując się na art. 72 § 1 pkt 1 art. 75 art. 75 § 4 art. 75 § 4a art. 81 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 23 83 ze zm. – dalej O.p.) wskazano, że dopiero wyraźnie uregulowany w ustawie wyjątek wyłącza uprawnienie dokonania takiej korekty. Taki wyjątek został przewiedziany w u.c.p.g. Od dnia 6 września 2019 r. w myśl art. 6m ust. 4 u.c.p.g., co do zasady właściciel nieruchomości nie może złożyć deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres wsteczny. Wyjaśniono, że poprzednikiem wskazanej regulacji był art. 6q ust. 3 u.c.p.g., w myśl którego w przypadku złożenia korekty deklaracji lub nowej deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie stwierdza się nadpłaty w tej opłacie za miesiące, w których usługa odbierania odpadów komunalnych była świadczona.

Z powyższego, w ocenie Kolegium wynika, że ustawodawca pozbawił właściciela nieruchomości w rozumieniu u.c.p.g. możliwości skorygowania uprzednio złożonej deklaracji, jeżeli będzie to wiązało się ze zmniejszeniem wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Przepisy art. 6m ust. 4 u.c.p.g. (podobnie jak poprzednio obowiązujący art. 6q ust. 3 u.c.p.g.) są przepisami szczególnymi względem regulacji zawartych w O.p. Tym samym ustawodawca dopuszcza sytuację, w której właściciel nieruchomości w rozumieniu u.c.p.g. w wyniku błędnego samoopodatkowania płaci opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości większej od należnej (wynikającej z przepisów ustawy).

Wyjaśniono, że od tej zasady przewidziany jest jednak wyjątek. Przepisu ust. 4 nie stosuje się, jeżeli właściciel nieruchomości złoży nowa deklarację zmniejszającą wysokość: 1) zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w związku ze śmiercią mieszkańca w terminie do 6 miesięcy od dnia tego zdarzenia; 2) opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w związku z informacją lub korektą faktur, uzyskaną z przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego (art. 6m ust. 5 u.c.p.g.).

Zauważono, że wyjątek ten dotyczy tylko dwóch metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (metoda od liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość i metoda od ilości zużytej wody z danej nieruchomości). Wyjątek dotyczący metody od liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość dotyczy też szczególnej sytuacji mającej związek tylko ze śmiercią mieszkańca (wyprowadzka mieszkańca nie będzie już zdarzeniem prawnie relewantnym).

Następnie Kolegium, powołując się na art. 6m ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 6m ust. 4 u.c.p.g. wskazało, że właściciel nieruchomości może złożyć nowa deklarację zmniejszającą wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres wsteczny w związku z informacją lub korektą faktur, uzyskaną z przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Należy przy tym przyjąć, że informacje lub korekty faktur uzyskane z przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego dotyczą ilości zużytej wody z danej nieruchomości.

W ocenie organu problem związany z wykładnią przepisu art. 6m ust. 5 pkt 2 u.c.p.g. polega na tym, że ustawodawca posługuje się terminem nowej deklarację zmniejszającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Zdaniem organu nowa deklaracja oczywiście może zmniejszać wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres wsteczny, ale będzie to tylko jeden miesiąc i to pod warunkiem, że nowa deklaracja zostanie złożona w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana (art. 6m ust. 2 u.c.p.g.). Nowa deklaracja wywołuje skutki na przyszłość (zob. art. 6k ust. 4c; art. 6m ust. 2 i 2a u.c.p.g.). Nie można przy tym objąć pojęciem "nowej deklaracji" pojęcia "korekty deklaracji". Przyjęcie innego stanowiska powodowałoby, że przepis art. 6m ust. 4 u.c.p.g. byłby dla metody od ilości zużytej wody z danej nieruchomości przepisem "martwym". Rozróżnianie tych pojęć przez ustawodawcę potwierdza treść art. 6m, który w poszczególnych ustępach posługuje się pojęciami "pierwszej deklaracji" (ust . 1), "nowej deklaracji" (ust. 2 i 2a), czy "korekty deklaracji" (ust. Id), odnosząc jednak termin "deklaracja" do różnych jej postaci, o czym przekonuje chociażby użycie tego terminu w ust. 3 tego przepisu, przewidującym możliwość wysłania deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (niezależnie od jej formy) na adres do doręczeń elektronicznych.

W ocenie organu brak jest również jakichkolwiek argumentów, aby metoda od ilości zużytej wody z danej nieruchomości była uprzywilejowana względem innych metod nieograniczoną możliwością korekty zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres wsteczny. Przepis art. 6m ust. 5 pkt 2 u.c.p.g. nie może podlegać wykładni rozszerzającej jako wyjątek zasady

Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że nie jest wstanie wskazać sytuacji, w której wyjątek przewidziany w art. 6m ust. 5 pkt 2 u.c.p.g. mógłby mieć zastosowanie. Może to prowadzić do wniosku, że przepis art. 6m ust. 5 pkt 2 u.c.p.g. jest przepisem "martwym" i nie znajduje zastosowania w żadnej sytuacji, co stoi w sprzeczności z zasadą racjonalnego ustawodawcy. Jednak po pierwsze, wykładnia przepisów powinna prowadzić do zachowania zasadny, a nie wyjątku wykluczającego zasadę; po drugie w przypadku przepisów u.c.p.g. dotyczących opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustawodawca wielokrotnie wykazywał się skrajną nieracjonalnością i brakiem logiki w swoich działaniach.

Oceniono, że zastosowanie art. 6m ust. 5 pkt 2 u.c.p.g. wyklucza również wybrana przez Radę Miejska w Ł. metoda ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Od dnia 1 lipca 2021 r. (w adekwatnym do przedmiotu sprawy okresie czasu) podstawę ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi średniomiesięczne zużycie wody. Średniomiesięczne zużycie wody wyliczane jest jako suma ilości zużytej wody według wskazań wodomierza za kolejne trzy miesiące następujące po sobie - bezpośrednio poprzedzające miesiąc, w którym powstał obowiązek złożenia deklaracji, podzielone przez 3. Przy wyliczaniu średniomiesięcznego zużycia wody nie uwzględnia się ilości wody: 1) bezpowrotnie zużytej w okresie przyjętym do wyliczenia, ustalonej na podstawie wskazań dodatkowego wodomierza zainstalowanego na danej nieruchomości; 2) wody zużytej poza . częścią zamieszkałą nieruchomości - wody wykorzystywanej na cele wspólne nieruchomości oraz wody wykorzystywanej w lokalach użytkowych.

Dla średniomiesięcznego zużycia wody przyjęto trzymiesięczny okres rozliczeniowy. Trzymiesięczny okres rozliczeniowy liczony był za kolejne trzy miesiące począwszy od miesiąca, w którym powstał obowiązek złożenia deklaracji.

W ocenie Kolegium przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nie dysponuje informacjami, które pozwalałby podważyć średniomiesięczne zużycie wody wyliczone przez samego właściciela nieruchomości w rozumieniu u.c.p.g., który nie uwzględnia pewnych ilości wody. Średniomiesięczne zużycie wody nie jest wyliczane na podstawie faktur (wskazane zużycie wody z faktury nie odpowiada okresowi rozliczeniowemu) więc ich korekta nie ma na nie wpływu.

Końcowo wyjaśniono, że deklaracja złożona przez stronę obowiązująca od kwietnia do czerwca 2022 r. została wypełniona niezgodnie z ustalonymi wymaganiami, tj. została nieprawidłowo obliczona kwota pomniejszenia opłaty na podstawie art 6j ust. 3f u.c.p.g., a co za tym idzie również nieprawidłowo została obliczona wysokość opłaty. W związku z tym deklaracja nie mogła wywołać żadnych skutków prawnych. W dniu 23 maja 2023 r. do organu I instancji wpłynęła deklaracja za okres od kwietnia do czerwca 2022 r. wywołująca skutek prawny za ww. okres. Nie zgodzono się z twierdzeniem strony, że wysokość opłaty za okres od kwietnia do grudnia 2022 r. kształtowała się w wysokościach podanych przez Stronę w deklaracjach zmniejszających. Przypomniano, że organ I instancji w piśmie z dnia 22 czerwca 2023 r. poinformował stronę, że deklaracja zmniejszająca za okres od lipca do września 2022 r. nie wywołała skutków prawnych. Natomiast kolejna deklaracja złożona przez stronę i obowiązująca od października do grudnia 2022 r. nie była deklaracją zmniejszającą wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Mając na uwadze powyższe uznano, że zobowiązania Wspólnoty z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lipca 2021 r, do grudnia 2022 r. wskazane w decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia 20 lipca 2023 r. wyliczone zostały prawidłowo.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 8 sierpnia 2024 r., wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 6m ust. 5 pkt 2 u.c.p.g. w związku z art. 6m ust. 4 u.c.p.g i przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że Strona nie mogła skutecznie złożyć deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres wsteczny w związku z informacją uzyskaną z przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów wskazuje, że art. 6m ust. 4 u.c.p.g. przewidujący zakaz składania deklaracji zmniejszającej za okres wsteczny nie ma zastosowania w przypadku deklaracji złożonej w związku z informacją uzyskaną z przedsiębiorstwa wodo-ciągowo-kanalizacyjnego, o czym mowa w art. 6m ust. 5 pkt 2 u.c.p.g.,

2. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 2a O.p. przez rozstrzygnięcie na niekorzyść podatnika wąt¬pliwości co do treści przepisów prawa podatkowego tj. co do art. 6m ust. 5 pkt 2 u.c.p.g.,

3. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 75 § 4a zdanie drugie w związku z art. 6a ust. 1 u.c.p.g. przez ich zastosowanie, w sytuacji gdy wniosek Strony o stwierdzenie nadpłaty jest za-sadny i powinien był zostać uwzględniony.

Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga jest uzasadniona, bowiem organ odwoławczy naruszył wskazane w skardze przepisy u.c.p.g. przez ich błędną wykładnię, co miało bezpośredni wpływ na treść decyzji w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Zasadniczym przedmiotem sporu jest kwestia możliwości domagania się przez właściciela nieruchomości stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalanej na podstawie ilości zużytej wody z danej nieruchomości, w sytuacji wykazania, że wysokość zadeklarowanej opłaty okazała się zawyżona w stosunku do ilości rzeczywiście zużytej wody w okresie, którego opłata dotyczy. Sporne zagadnienie związane jest z wykładnią art. 6m u.c.p.g., a w szczególności ustępów 4 i 5 tego artykułu i ich wzajemnych związków.

W sprawie niniejszej poza sporem jest to, że Wspólnota zgodnie z art. 2 ust. 3 i art. 6h pkt 1u.c.p.g. obciążona jest obowiązkiem ponoszenia na rzecz Gminy Miasto Ł. opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W okresie objętym wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi, to jest od lipca 2021 do grudnia 2022 r., w Mieście Ł. opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczana była jako iloczyn zużytej wody z danej nieruchomości i stawki opłaty ustalonej przez Radę Gminy Ł..

Kwestia deklarowania przez właściciela nieruchomości (wspólnotę mieszkaniową) wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi uregulowana została w art. 6m u.c.p.g. Z przepisu tego wynika m.in., że:

1. Deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi są obowiązani złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta:

1) właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy;

11. Pierwszą deklarację o wysokości opłaty składa się w terminie 14 dni odpowiednio od dnia:

1) zamieszkania pierwszego mieszkańca na danej nieruchomości albo w lokalu w budynku wielolokalowym objętym uchwałą, o której mowa w art. 2a ust. 1, lub wytworzenia na danej nieruchomości lub w danym lokalu odpadów komunalnych;

2) podjęcia uchwały, o której mowa w art. 2a ust. 1, albo uchwały, o której mowa w art. 6c ust. 2.

1a. Deklaracja zawiera dane niezbędne do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

1d. Wysokość zobowiązania określonego w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje za kolejne miesiące do czasu korekty deklaracji lub zmiany stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z zastrzeżeniem art. 6o.

2. W przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana.

2a. W przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiadamia właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczonej jako iloczyn nowej stawki opłaty i danych podanych w deklaracji. W takim przypadku właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu. Zawiadomienie zawiera pouczenie, że stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.

4. Właściciel nieruchomości nie może złożyć deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres wsteczny, z wyjątkiem przypadku, o którym mowa w ust. 2.

5. Przepisu ust. 4 nie stosuje się, jeżeli właściciel nieruchomości złoży nową deklarację zmniejszającą wysokość:

1) zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w związku ze śmiercią mieszkańca w terminie do 6 miesięcy od dnia tego zdarzenia;

2) opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w związku z informacją lub korektą faktur, uzyskaną z przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego.

Zgodnie z art. 6q u.c.p.g. w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta (...).

W art. 6m ust. 4 u.c.p.g. została wyrażona ogólna zasada polegająca na braku możliwości złożenia przez właściciela nieruchomości deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres wsteczny. Jednak od tej zasady przewidziane zostały wyjątki. Pierwszy z nich przewidziany został już w końcowej części tego przepisu i dotyczy sytuacji opisanej w ust. 2 art. 6m, czyli zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości. W takiej sytuacji właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana.

Z przyjętego rozwiązania wynika zatem, że zasadniczo nowa deklaracja dotyczyć będzie przyszłości, a okresu wstecznego jedynie w zakresie jednego miesiąca, tego w którym nastąpiła zmiana wywołująca konieczność złożenia nowej deklaracji i poprzedzającego miesiąc, w którym została złożona nowa deklaracja. Drugi wyjątek zawarty w ust. 5 art. 6m wyłącza stosowanie ustępu 4, czyli ogólnej zasady zapisanej w tym ustępie, w dwóch sytuacjach. Pierwsza z nich opisana w pkt 1 nie dotyczy rozpatrywanej sprawy, bo związana jest z inną metoda ustalania wielkości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a mianowicie metody od liczby mieszkańców zamieszkujących dana nieruchomość. Druga sytuacja opisana w pkt 2 dotyczy złożenia przez właściciela nieruchomości nowej deklaracji zmniejszającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w związku z informacją lub korektą faktur uzyskaną z przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Ta sytuacja dotyczy rozliczeń opłaty przy zastosowaniu metody od ilości zużytej wody w danej nieruchomości, czyli metody stosowanej dla skarżącej Wspólnoty w okresie, którego dotyczy sprawa.

Sąd zgadza się z twierdzeniem organu, że w art. 6m ust. 4 u.c.p.g. wyrażona została ogólna zasada deklarowania i rozliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyłączająca możliwość deklarowania pomniejszającego za okres wsteczny. Jednakże ustawodawca wyraźnie przewidział wyjątki od tej zasady, w tym jeden z nich został określony w art. 6m ust. 5 pkt 2. Rzeczywiście wykładnia analizowanych przepisów nie jest prosta, co przyznał organ odwoławczy.

W ocenie Sądu nie ma jednak powodu, aby analizowany przepis interpretować w taki sposób, który spowoduje, że przepis ten nie będzie miał żadnego zastosowania. Intencja ustawodawcy w zakresie przewidzianego przez niego wyjątku została jasno wyrażona, a zatem przepis należy interpretować tak, aby była możliwość jego zastosowania.

W uzasadnieniu projektu nowelizacji u.c.p.g. wprowadzającej art. 6m ust. 5 jasno wskazano, że ograniczenia z ust. 4 nie stosuje się w razie złożenia przez właściciela nieruchomości nowej deklaracji zmniejszającej wysokość opłaty w związku z informacją lub korektą faktur uzyskaną z przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Ustawodawca miał zatem wyraźnie na uwadze, że przepis ten będzie stosowany, że istnieją sytuacje, w których znajdzie zastosowanie. I nie chodzi o sytuację złożenia nowej deklaracji składanej do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana, bo ta sytuacja jest przewidziana odrębnie w końcowej części art. 6m ust. 4 i zasadniczo dotyczy okresu przyszłego z wyjątkiem jednego miesiąca. Należy zatem przyjąć, że ustawodawca nie posługuje się precyzyjnie i konsekwentnie terminami "nowa deklaracja", "korekta deklaracji", i że w sytuacji opisanej w art. 6m ust. 5 pkt 2 właściciel ma prawo złożyć deklarację zmniejszającą wysokość zobowiązania za okres wsteczny, mimo że faktycznie nie tyle będzie to nowa deklaracja, co korekta wcześniej złożonej deklaracji. W gruncie rzeczy w sytuacji opisanej w art. 6m ust. 5 pkt 1 u.c.p.g. też przecież nie będzie to nowa deklaracja, lecz korekta deklaracji wcześniejszej.

Wbrew obawom Kolegium, przyjęta przez Wspólnotę wykładnia art. 6m ust. 5 pkt 2 u.c.p.g. nie jest wykładnią rozszerzającą wyjątek od zasady przewidzianej w ustępie wcześniejszym, lecz wykładnią umożliwiającą dokładne zastosowanie tego wyjątku, a nie jego pominięcie.

Nie jest też uzasadnione twierdzenie organu o traktowaniu uprzywilejowanym metody od ilości zużytej wody wobec pozostałych metod, bo wszystkie metody mają swoje specyfiki. Istotą metody liczenia opłaty od ilości zużytej wody jest ustalenie opłaty jako iloczynu zużytej wody z danej nieruchomości oraz właściwej stawki opłaty. A zatem dopuszczenie korygowania zadeklarowanej wcześniej opłaty, która została obliczona na podstawie danych o ilości zużytej wody w okresie wcześniejszym, umożliwi dokładniejsze powiązanie wysokości opłaty z ilością rzeczywiście zużytej wody.

Ponadto Sąd wyraża pogląd, że wprowadzenie ogólnego zakazu składania deklaracji zmniejszających wstecznie wysokość opłaty wynika z tego, że zakaz ten dotyczy wszystkich deklaracji i wszystkich możliwych do zastosowania metod obliczania opłaty i ustawodawca brał pod uwagę, że nie zawsze byłaby możliwość weryfikacji zgodności skorygowanej deklaracji z historyczną sytuacją rzeczywistą. Ale takie niebezpieczeństwo nie dotyczy sytuacji opisanych w hipotezach art. 6m ust. 5 pkt 1 i 2 u.c.p.g.

Dodatkowym argumentem za przyjęciem możliwości złożenia deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty w sytuacji objętej hipotezą art. 6m ust. 5 pkt 2 u.c.p.g., nawet gdy właściciel nieruchomości składa korektę wcześniejszej deklaracji, która formalnie nie jest nową deklaracją, jest brzmienie art. 2a Ordynacji podatkowej w zw. z art. 6q u.c.p.g. Odesłanie zawarte w art. 6q ust. 1 ma postać stosowania wprost w całości Ordynacji podatkowej. Niewątpliwie w tej sprawie istnieją niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa, a zatem powinny one być rozstrzygane na korzyść Wspólnoty.

Rozstrzygając niniejszą sprawę Sąd nie analizował tego, czy treść informacji zawartych w fakturach uzyskiwanych przez Wspólnotę z przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego pozwala na precyzyjne ustalenie ilości zużytej wody z danej nieruchomości zgodnie z przepisami określającymi sposób obliczenia tej wielkości. Jest to kwestia wtórna podlegająca sprawdzeniu w razie skorygowania pierwotnej deklaracji.

Rozpoznając ponownie sprawę Kolegium będzie zobowiązane uwzględnić wskazania Sądu w zakresie wykładni art. 6m u.c.p.g., a w szczególności ustępów 4 i 5 tego artykułu i ich wzajemnych związków.

Z uwagi na powyższe należało uchylić zaskarżona decyzję na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, 205 § 2 tej ustawy i § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1964).

aj