Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 381/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.
article: art. 178a
journal: Dz.U. 1997 nr 88 poz 553
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj /spr./ Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędzia del. NSA Jacek Hyla Protokolant asystent sędziego Agnieszka Chorab po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1179/10 w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 9 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1179/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd podał następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Wielkopolski Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia B. B. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej po uzyskaniu informacji, iż wyrokiem Sądu Rejonowego w Nowym Tomyślu z dnia [...] kwietnia 2008 r., sygn. akt II K 175/08, został uznany winnym tego, że w dniu 9 marca 2008 r. na drodze pomiędzy Porażyn-Dworzec a Porażyn-Wieś prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny – samochód osobowy marki VW Golf IV nr rej. [...], będąc w stanie nietrzeźwości i mając 0,47 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. i skazany na karę grzywny 80 stawek dziennych z ustaleniem wysokości jednej stawki na kwotę 10 złotych. Dodatkowo Sąd orzekł wobec niego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 1 roku, a także świadczenie pieniężne w kwocie 200 zł na rzecz Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Nowym Tomyślu, z przeznaczeniem na pomoc osobom poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych. W toku postępowania organ I instancji uzyskał materiały postępowania karnego (k. 158-175), w tym oświadczenie strony, że przyznaje się do popełnienia zarzucanego jej czynu i nie ma nic na swoje usprawiedliwienie (k. 166) oraz notatkę urzędową funkcjonariusza KP Opalenica, z której wynika, iż B. B. spowodował kolizję drogową – wpadł na drzewo i został przewieziony do szpitala (k. 175). Nadto organ uzyskał informację o karalności strony z Krajowego Rejestru Karnego Ministerstwa Sprawiedliwości (k. 177), pozytywne opinie o niej z Zarządu Okręgowego PZŁ w Poznaniu (k. 189), Koła Łowieckiego nr [...] "Ż" w Kuślinie (k. 194) i miejsca zamieszkania (k. 191) oraz protokół zgodnego z przepisami przechowywania przez nią broni (k. 192).

Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Wielkopolski Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) cofnął B. B. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Organ uznał, iż postępowanie skarżącego budzi uzasadnioną obawę, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.

W odwołaniu od powyższej decyzji B. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie przepisów art. 7 i 77 k.p.a. oraz prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] maja 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podniósł, iż pozwolenie na posiadanie broni jest uprawnieniem wyjątkowym, zatem osoby, którym ono przysługuje powinny przestrzegać prawa. Wskazał, iż zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Z powyższego wynika, że ustawodawca nie stworzył enumeratywnego katalogu przesłanek, które obawę tę uzasadniają, pozostawiając tym samym ustalenie jeszcze innych organom właściwym w sprawach pozwoleń na broń. Organy przyjęły, że okolicznościami winny być, m.in. oskarżenie o popełnienie lub dopuszczenie się przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza tego, którego jednym ze znamion jest nietrzeźwość sprawcy, a to ze względu na wagę tego rodzaju czynu dla stosunków społecznych (ewentualnym jego skutkiem może być bowiem śmierć lub kalectwo ludzi, a także zniszczenie mienia) oraz wysoki stopień społecznej szkodliwości (sprawca takiego przestępstwa godzi się na takie ewentualne następstwa swojego zachowania – ma ono bowiem charakter umyślny). Kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości jest wyrazem wielkiej nieodpowiedzialności osoby, która się tego dopuszcza i świadczy o braku wyobraźni co do możliwych następstw jej zachowań pod działaniem alkoholu, czyli w warunkach ograniczonej samokontroli. Takie natomiast cechy u osoby posiadającej pozwolenie na broń (lub ubiegającej się o nią) nie mogą być obojętne dla interesu społecznego ze względu na ścisły związek prawa do broni palnej ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego. B. B. został skazany za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., tj. za to, że kierował w stanie nietrzeźwości samochodem na drodze publicznej. Skarżący spowodował również kolizję drogową – uderzył w drzewo, a więc nie panował nad kierowanym przez siebie samochodem. Jego zachowanie nie daje więc gwarancji bezpiecznego – w rozumieniu tego przepisu prawa – posiadania i używania broni palnej. Organ II instancji wskazał, iż w przypadku prawomocnego wyroku skazującego za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. pozytywne opinie jednostki Policji i koła łowieckiego nie mogą zmienić decyzji organu, nie eliminują faktu, iż strona dopuściła się przestępstwa, którego ewentualnym skutkiem może być śmierć lub kalectwo ludzi, a z którego rodzajem organy Policji – korzystając z przyznanej im przez ustawodawcę kompetencji – wiążą obawę możliwości takiego zachowania się w sposób określony w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Organ zaznaczył, że warunkiem koniecznym dla cofnięcia pozwolenia na broń nie jest ani związek między popełnieniem przestępstwa i użyciem do niego broni, ani udowodnienie, że osoba posiadająca broń faktycznie użyła czy użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wystarczające jest bowiem domniemanie takiego zachowania oparte na zebranym w sprawie materiale dowodowym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i piśmie procesowym B. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie prawa w szczególności art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Skarżący wskazał, iż organ obawę użycia broni niezgodnie z prawem oparł tylko na fakcie popełnienia przez niego przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., a powołane przez organ argumenty mają charakter bardziej życzeniowy niż powiązany konkretnie z jego osobą, co powoduje, że nie mogą stanowić podstawy do cofnięcia mu pozwolenia na broń. Przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych wskazujące, iż w przypadku skazania z art. 178a § 1 k.k. konieczne jest potwierdzenie przez organ administracji obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bowiem tylko w wypadku skazania (lub toczącego się postępowania karnego) za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu obawa ta jest w pełni uzasadniona. Nadto skarżący podniósł, że pominięto ważne okoliczności, takie jak właściwości osobiste, pozytywne opinie z miejsca zamieszkania i koła łowieckiego oraz właściwe przechowywanie broni, a więc nie przeanalizowano całokształtu okoliczności dotyczących jego osoby, a prognoza jego zachowania się w przyszłości została błędnie postawiona.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji i w piśmie procesowym wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. uznając decyzję za zgodna z prawem. Sąd wskazał, iż stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Zgodnie zaś z art. 15 ust. 1 pkt 6 pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Sąd zauważył, że cytowany przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 nie stanowi zamkniętego katalogu sytuacji, które mogą skutkować cofnięciem pozwolenia na broń. Organ administracji dokonując więc oceny istnienia uzasadnionej obawy, co do użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, może stwierdzić, że fakt popełnienia innych przestępstw, nie znajdujących się w powyższym katalogu, daje podstawy do przyjęcia, iż taka obawa zachodzi. Pojęcie uzasadnione obawy, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, należy rozumieć jako prognozę zachowań posiadacza broni. Może ona wynikać z dotychczasowego postępowania osoby, jak: nadużywanie alkoholu, awanturnictwo, bójki lub inne chuligańskie zachowania (ujemne cechy charakteru, jak: porywczość, niezrównoważenie psychiczne). Sąd podkreślił, iż warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadania winny być badane w sposób restrykcyjny. Możliwość cofnięcia pozwolenia na broń nie może być postrzegana jako zamach na swobody obywatela, a jedynie jako działanie prewencyjne zmierzające do zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa ( por. wyrok NSA z dnia 30 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1296/07). Sąd stwierdził, że przesłanką cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską był fakt skazania prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Nowym Tomyślu z dnia [...] kwietnia 2008 r., sygn. akt II K 175/08 za to, że prowadził samochód w stanie nietrzeźwości (0,47 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu), tj. o czyn z art. 178a § 1 k.k. (przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji). Podkreślił, iż prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości stwarza realne zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym i naraża na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia pozostałych uczestników ruchu drogowego, a także osoby trzecie. Zatem uznać należy, że skarżący, siadając za kierownicą w stanie nietrzeźwym, zachował się lekkomyślnie, bezpodstawnie zakładając, że nie spowoduje wypadku, którego ofiara mogłaby doznać uszkodzenia ciała, a nawet utracić życie" (wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 938/07). Popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, z racji charakteru tego przestępstwa jako stwarzającego realne zagrożenie życia i zdrowia, powoduje uzasadnioną i realną obawę, że osoba dopuszczająca się takich czynów może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co w świetle wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji dokonanej przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie (wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 1885/08). W ocenie Sądu powyższe okoliczności świadczą o tym, iż skarżący wykazuje lekceważący stosunek do norm prawnych. Mimo oczywistego i niekwestionowanego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych pod wpływem alkoholu B. B. dopuścił się takiego czynu. Fakt skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo z art. 178 a § 1 Kodeksu karnego nie tylko oznacza, że skarżący dopuścił się zachowania niezgodnego z obowiązującym prawem, ale świadczy o nieodpowiedzialności i braku wyobraźni sprawcy takiego czynu, co do następstw własnego zachowania. Nie wymaga dowodzenia fakt, iż osoba pijana ma osłabione reakcje psychofizyczne i postrzeganie rzeczywistości. Prowadząc w takim stanie samochód, który w rękach pijanego stanowi bardzo niebezpieczne narzędzie (nie mniejsze niż broń palna), skarżący co najmniej musiał się więc godzić z tym, że może doprowadzić do nieszczęścia polegającego na uszkodzeniu ciała innych osób lub nawet na ich śmierci. Takie postępowanie świadczy o skrajnej nieodpowiedzialności skarżącego i pozbawia go przymiotu osoby budzącej zaufanie. Wobec tego Sąd uznał, iż skarżącego należy oceniać jako osobę, której cechy charakteru i wynikające z nich postępowanie budzą wątpliwości co do tego, czy będzie w stanie używać posiadanej broni w sposób zgodny z zasadami bezpieczeństwa i porządku publicznego. Skoro popełniony czyn wskazuje na brak odpowiedzialności przy używaniu środków transportu, to pojawia się wątpliwość, czy takim brakiem odpowiedzialności skarżący nie wykaże się używając broni.

Sąd wskazał, iż nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, iż organ nie uwzględnił przy wydawaniu decyzji wszystkich okoliczności, tj. pozytywnych dla skarżącego opinii z miejsca zamieszkania i koła łowieckiego. Wyjaśnił, iż okoliczności te nie mogły mieć wpływu na decyzję organu. Skoro organ dokonując oceny uznał, iż skarżący należy do katalogu osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 cytowanej ustawy, to fakt ten był wystarczającą podstawą do cofnięcia pozwolenia na broń palną. Bez względu na treść pozytywnych opinii i dotychczasowy sposób życia, organ został zobligowany przepisami ustawy do wydania powyższej decyzji. Sąd podkreślił, iż uprawnienie do posiadania broni w polskim systemie prawnym jest ściśle reglamentowane i ograniczone przepisami ustawy o broni i amunicji w interesie bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ustawodawstwo w tym zakresie ewoluuje w kierunku zaostrzenia wymogów stawianych osobom posiadającym broń lub ubiegającym się o jej posiadanie. Oznacza to, iż pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Stąd też osoby posiadające takie uprawnienie powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w kolizje z prawem.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku B. B., reprezentowany przez radcę prawnego R. S., zaskarżył wyrok w całości.

Skarżący zarzucił wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 roku o broni i amunicji poprzez błędne przyjęcie, iż skarżącego można zaliczyć do grupy osób, co do których istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego oraz art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W oparciu o powyższe zarzuty B. B. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i jego zmianę poprzez uwzględnienie skargi na korzyść strony skarżącej oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, iż stosowanie przepisów ustawy o broni i amunicji (art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6) wywołało i wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Skarżący zwrócił uwagę na uzasadnienie uchwały Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 roku (II OPS 4/2009, Lex Polonica nr 2122703), m. in. na zapatrywanie Sądu, iż w stosunku do osób, które nie były skazane za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu organ wydający decyzję musi szczegółowo analizować i uzasadniać obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Tymczasem w przedmiotowej sprawie organy Policji tę obawę wywodziły wprost z faktu popełnienia przez skarżącego czynu zabronionego z art. 178 a k.k.

Skarżący podniósł, iż ustawodawca nie wyraził w ustawie o broni i amunicji rygorystycznego zakazu posiadania broni przez osoby, które popełniły jakiekolwiek przestępstwo. W przepisie art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji ustawodawca zawarł normę nakazującą powiązanie popełnienia przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu z osobą, wobec której zachodzi z mocy prawa uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W przypadku popełnienia innych przestępstw organ Policji winien ustalić i rozważyć istnienie takich okoliczności faktycznych, tudzież takich cech osobowych sprawcy czy też nagannego dotychczasowego postępowania tej osoby, które uzasadnia wniosek organu, iż osoba stwarza uzasadnioną obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji. Mimo, iż incydentalne przestępstwo popełnione przez skarżącego nie należy do kręgu przestępstw wyżej opisanych, a wszystkie pozostałe okoliczności faktyczne ustalone w toku postępowania przez organ Policji, takie jak pozytywna opinia środowiskowa oraz opinia z Koła Łowieckiego, właściwe przechowywanie broni, brak skłonności do nadużywania alkoholu, brak kontaktów z elementem przestępczym to i tak nie miały one dla organów Policji żadnego znaczenia. Sam fakt skazania skarżącego z art. 178a k.k. stanowił, zdaniem organów administracji publicznej, wystarczającą przesłankę do wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Natomiast zdaniem skarżącego całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, z wyłączeniem skazania za przestępstwo z art. 178a k.k., przemawia na jego korzyść. Ponadto, skarżący wyraził już skruchę z powodu tego incydentalnego czynu, którego się dopuścił. Zarówno przed jego popełnieniem jak również po, swoją postawą i zachowaniem dał się poznać jako osoba, wobec której nie sposób wyciągnąć wniosków, iż stwarza obawę sprzecznego z prawem użycia broni. B. B. podkreślił, iż usankcjonowana zaskarżonym wyrokiem praktyka organów Policji polegająca na stosowaniu automatyzmu przy wykładni rozszerzającej przesłanek cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni jest nie do pogodzenia z ideą demokratycznego państwa prawnego oraz zasadą praworządności.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji, reprezentowany przez radcę prawnego J. S., wniósł o jej oddalenie.

Organ podał, że z przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wynika, że przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń jest stwierdzenie przez organy Policji, że w stosunku do posiadacza broni zachodzi uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W przypadku skarżącego obawa ta wynika z faktu popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. Na zaistnienie w/w obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego wskazuje charakter w/w czynu, a także ewentualne następstwa jego popełnienia (zagrożenie dla zdrowia i życia uczestników ruchu drogowego). W toku postępowania organ ustalił, że prowadzone przeciwko skarżącemu postępowanie karne o czyn z art. 178a § 1 k.k. zostało zakończone prawomocnym wyrokiem, w którym uznano winę B. B. za kierowanie samochodem osobowym w stanie nietrzeźwości (0,47 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu). Kwestia posiadania broni palnej, z uwagi na skutki - często nieodwracalne - jakie powoduje jej użycie, ma ogromne znaczenie dla stanu bezpieczeństwa i porządku publicznego. Nie może być realniej zarysowana obawa, że posiadacz broni palnej użyje tej broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, niż skazujący wyrok sądowy i to niezależnie od wymiaru kary. Pozytywne postrzeganie strony w miejscu zamieszkania i przez kolegów myśliwych, przełożonego lub innych osób, jak również zgodne z przepisami przechowywanie broni nie eliminuje faktu, że skarżący dopuścił się czynu przestępczego i to o znacznym stopniu szkodliwości, bowiem jego następstwa mogły mieć tragiczne skutki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Nie można podzielić zarzutu kasacyjnego o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 roku o broni i amunicji tak przez błędną wykładnię jak i niewłaściwe zastosowanie.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji ( t. j. Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.) właściwy organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 tej ustawy. Zaznaczyć należy, że przepis art. 18 ust. 1 ustawy wskazuje, iż znaczenie "cofa pozwolenie na broń" oznacza, iż decyzja w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego; ma charakter decyzji związanej. Przepis ten nakłada na organ Policji obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 ustawy. Przepis art. 18 ust. 1 ustawy nie pozostawia zatem organom Policji swobody przy podejmowaniu decyzji. Tym samym zastosowanie przez organ Policji przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy tj. cofnięcie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy dana osoba należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.

Przypomnieć należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując przedstawione mu przez Rzecznika Praw Obywatelskich zagadnienie prawne: "Czy sam fakt skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.), uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni, czy też niezbędne jest dodatkowo wykazanie, iż przestępstwo to realnie wskazuje na możliwość użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego?", w dniu 18 listopada 2009 r. podjął uchwałę, że: "Osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.)" (por. uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, ONSAiWSA 2010/1/5). Naczelny Sąd Administracyjny, uzasadniając stanowisko zaprezentowane w powołanej uchwale wskazał, że użycie słów "w szczególności", poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący.

W pozostałych zatem przypadkach organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeśli ustali, że istnieje uzasadniona obawa, że osoba posiadająca takie pozwolenie może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

W niniejszej sprawie B. B. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Nowym Tomyślu z dnia [...] kwietnia 2008 r., sygn. akt II K 175/08 został skazany za przestępstwo określone w art. 178 a § 1 k.k., tj. za prowadzenie pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym będąc w stanie nietrzeźwości.

Przestępstwa opisane w art. 178a k.k. mają charakter typów abstrakcyjnego narażenia na niebezpieczeństwo. Przedmiotem ochrony art. 178a k.k. są te same dobra prawne co w innych typach rozdziału XXI, a więc życie, zdrowie i mienie. Błędem jest odnoszenie ochrony do mającego abstrakcyjny charakter pojęcia bezpieczeństwa w komunikacji ( por. G. Bogdan [w:] A. Barczak - Oplustil, G. Bogdan, Z.Ćwiąkalski, M.Dąbrowska-Kardas, P. Kardas, J. Majewski, J. Raglewski, M.Rodzynkiewicz, M.Szewczyk, W. Wróbel, A. Zoll, Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Komentarz do art. 117-277 k.k., Zakamycze, 2006, wyd. II).

Z powyższych względów należy uznać, iż przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji dotyczy także osób skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., tj. za prowadzenie pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego. Przestępstw opisanych w art. 178a k.k. dopuścić się można jedynie umyślnie. A zatem, po stronie sprawcy występuje świadomość znajdowania się w stanie nietrzeźwości (lub odurzenia ), przy czym sprawca nie musi uświadamiać sobie stężenia alkoholu we własnej krwi, wystarczy obiektywna postrzegalność stanu nietrzeźwości.

Osoba, która prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości wykazuje nieodpowiedzialność, brak wyobraźni oraz wykazuje lekceważący stosunek do prawa. W takiej sytuacji istnieje uzasadniona obawa, że nie przestrzegając przepisów nakazujących zachować bezwzględną trzeźwość przy prowadzeniu pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym osoba taka może naruszyć także zasadę bezwzględnej trzeźwości przy korzystaniu z pozwolenia na broń. Popełnienie przez osobę posiadającą pozwolenie na broń przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. uzasadnia stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż osoba taka nie daje gwarancji, że nie będzie nosić i nie użyje broni w stanie nietrzeźwości. Tym samym zachodzi uzasadniona obawa, że osoba ta może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Podkreślić należy, iż przesłanka ustanowiona w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji ( t. j. Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.) w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, stwarzająca po stronie organu administracji publicznej obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń, ma charakter typu abstrakcyjnego narażenia na niebezpieczeństwo. Oznacza to, że do wydania decyzji cofającej pozwolenie na broń nie jest konieczne stwierdzenie użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, lecz wystarczy uzasadniona obawa takiego użycia broni. Pojęcie "uzasadniona obawa" nie oznacza, że jest to obawa już realnie zaistniała. Ocena zaistniałych okoliczności dająca podstawę do pozbawienia posiadania broni ma zapobiec ewentualnym sytuacjom, które mogłyby zaistnieć w przyszłości. Takie unormowanie prawne ma przede wszystkim chronić obywateli nie zaś stanowić reakcję na dokonane już naruszenie tych dóbr. Organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także interes ogólny tj. bezpieczeństwo i porządek publiczny. Z tego też względu posiadanie broni jest ściśle reglamentowane.

Prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela wynikających z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Osoba ubiegająca się o broń obowiązana jest w toku postępowania administracyjnego przekonać organy Policji, że zachodzi względem niej "uzasadniona okoliczność", a więc legitymuje się taką cechą odróżniającą ją od ogółu obywateli, że w sposób niewątpliwy i oczywisty zasługuje na posługiwanie się bronią indywidualną ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2006 r., II OSK 587/05, LEX nr 198319).

Zasada ścisłej reglamentacji prawa do posiadania broni wyraża się nie tylko w wydawaniu pozwoleń na broń, ale i cofaniu takich pozwoleń w sytuacjach, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że istnieje zagrożenie bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Pozytywna opinia skarżącego w miejscu zamieszkania i koła łowieckiego nie znosi tej obawy. Zauważyć też należy, że ustawodawca nie związał skazania za przestępstwo z użyciem do jego popełnienia broni palnej. Nie stanowi zatem przeszkody do cofnięcia pozwolenia na broń okoliczność, iż popełniony czyn karny nie miał żadnego związku z posiadaną bronią palną myśliwską. Fakt skazania danej osoby za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. burzy dotychczasowy osąd co do cech osobistych posiadacza broni i jego zachowania. Nie można uznać, że działanie organów naruszyło przepisy art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zasada państwa prawa i zasada działania organów na podstawie i w granicach prawa musi uwzględniać – jak już wyżej wskazano – nie tylko interes danej jednostki, ale i interes społeczny. Osoba zaś posiadająca pozwolenie na broń, a więc osoba, która otrzymała szczególne uprawnienie, musi mieć świadomość konieczności przestrzegania porządku prawnego, w tym przestrzegania norm prawa karnego. Od takich osób należy oczekiwać szczególnej postawy w zakresie przestrzegania norm prawnych.

W tym stanie rzeczy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie nie można skutecznie zarzucić błędnej wykładni jak i niewłaściwego zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. Nr 53, poz. 549 ze zm.).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ) oddalił skargę kasacyjną.