Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 924/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6a ust. 2 pkt 1, art. 92 ust. 1, art. 97 ust. 5
journal: Dz.U. 2016 poz 1782
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
article: art. 32 ust. 1, art. 193
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 151, art. 153, art. 170
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Alina Dominiak, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2018 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 22 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 22 września 2017 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23; dalej w skrócie jako "k.p.a.") oraz art. 6a ust. 2 pkt 1, art. 92 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.; dalej również jako: "ustawa") Komendant Wojewódzki Policji w [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia 3 lipca 2017 r. nr [...], mocą której przyznano J. N. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej za okres 1 stycznia – 12 lutego 2012 r. w łącznej wysokości 507,40 zł.

Powyższe rozstrzygnięcie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny:

Wnioskiem z dnia 13 lutego 2012 r. J. N. (dalej jako: "skarżąca") zwróciła się do Komendanta Miejskiego Policji w [...] o przyznanie prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za rok 2012.

Decyzją z dnia 11 kwietnia 2012 r. nr 60/2012 r. Komendant Miejski Policji w [...] odmówił przyznania żądanego świadczenia. Na skutek odwołania J. N. Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia 23 maja 2012 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ pierwszej instancji decyzją z dnia 30 lipca 2012 r. nr [...] ponownie odmówił przyznania przedmiotowego świadczenia. Organ drugiej instancji decyzją z dnia 14 września 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Na powyższą decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wyrokiem z dnia 20 grudnia 2012 r. (sygn. akt III SA/Gd 728/12) uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 14 września 2012 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia 30 lipca 2012 r. nr [...]. W uzasadnieniu wydanego wyroku Sąd stwierdził, iż sposób rozpatrzenia wniosku policjantki uzależniony jest od dokonania przez właściwy organ weryfikacji prawa małżonka N. N. a do otrzymywania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za 2012 rok.

Decyzją z dnia 31 maja 2013 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji w Kościerzynie umorzył postępowanie w sprawie uprawnień N. N. do otrzymywania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego podkreślając w uzasadnieniu, iż nie ma podstaw do uchylenia decyzji z dnia 8 sierpnia 2006 r. nr [...] przyznającej N. N. owi równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, ponieważ wyżej wymieniony nadal nie posiada lokalu mieszkalnego i jest funkcjonariuszem posiadającym rodzinę.

W związku z powyższym decyzją z dnia 19 sierpnia 2013 r. nr [...] Komendant Miejski Policji w [...] odmówił przyznania J. N. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej za rok 2012 i 2013. Komendant Wojewódzki Policji w [...], na skutek odwołania wyżej wymienionej, decyzją z dnia 26 września 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na powyższą decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wyrokiem z dnia 16 stycznia 2014 r. (sygn. akt III SA/Gd 898/13) uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 26 września 2013 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia 19 sierpnia 2013 r. nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny w [...] wyrokiem z dnia 10 listopada 2015 r. (sygn. akt I OSK 713/14) oddalił skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] od wyżej wskazanego wyroku.

Następnie Komendant Miejski Policji w [...] decyzją z dnia 25 maja 2016 r. nr [...] po ponownym rozpatrzeniu wniosku J. N. z dnia 13 lutego 2012 r. przyznał policjantce równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej za okres od dnia 13 lutego 2012 r. do 20 sierpnia 2013 r. w wysokości przysługującej policjantowi posiadającemu członków rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji, według stawek wynikających z § 2 ust. 1 pkt 1, § 2 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 1130 ze zm.) – (punkt 1 decyzji), natomiast odmówił przyznania policjantce równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej za okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do 12 lutego 2012 r. (punkt 2 decyzji). W następstwie wniesionego przez J. N. odwołania od punktu drugiego decyzji organu pierwszej instancji, Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia 12 lipca 2016 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wydana przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] decyzja została przez J. N. zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wyrokiem z dnia 1 grudnia 2016 r. (sygn. akt III SA/Gd 846/16) uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 12 lipca 2016 r. nr [...] w całości oraz punkt 2 poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia 25 maja 2016 r. nr [...].

W uzasadnieniu wydanego orzeczenia Sąd wskazał, iż decyzja w sprawie przyznania równoważnika pieniężnego wydana na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy o Policji ma charakter deklaratoryjny, a zatem potwierdzający prawo do równoważnika w okresie, w którym funkcjonariusz spełniał przesłanki do jego przyznania. Uprawnienie do równoważnika za brak lokalu ma charakter obiektywny, a o tym czy zostanie on przyznany decyduje jedynie udokumentowanie spełnienia wszystkich przesłanek ustawowych uprawniających do tego świadczenia. Nabycie prawa do równoważnika uzależnione jest od spełnienia dwóch przesłanek: pełnienia służby stałej oraz nieposiadania przez funkcjonariusza (członków jego rodziny) odpowiedniego lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie równoważnika za brak lokalu bada uprawnienia funkcjonariusza jedynie pod kątem określonych w ustawie przesłanek do jego uzyskania. Organ nie może natomiast wyprowadzać dodatkowych pozaustawowych przesłanek w drodze zabiegów interpretacyjnych, bowiem może to w konsekwencji doprowadzić do pozbawienia czy ograniczenia praw podmiotowych przyznanych ustawą. Z akt sprawy wynika, że skarżąca ubiegała się o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od 1 stycznia 2012 r. a organy rozpoznając wniosek uznały, że skarżącej przysługuje równoważnik od dnia złożenia oświadczenia mieszkaniowego, to jest od dnia 13 lutego 2012 r., odmówiły zaś przyznania go wstecz. Zdaniem Sądu, ustawa nie zawiera przepisu, z którego wynikałoby, że prawo do równoważnika funkcjonariusz nabywa dopiero od dnia złożenia oświadczenia mieszkaniowego. Uwzględniając powyższe Sąd stanął na stanowisku, że funkcjonariusz Policji może żądać przyznania równoważnika za cały okres, w którym spełniał wymienione w art. 92 ust. 1 ustawy przesłanki do jego przyznania, z uwzględnieniem zawartych w ustawie przepisów o przedawnieniu roszczeń.

Odnosząc się z kolei do zarzutów skarżącej oceniającej krytycznie stanowisko organów co do braku podstaw do przyznania odsetek za okres przyznanego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, Sąd stwierdził, że stanowisko organów jest zasadne. Stanowisko to uwzględnia bowiem argumentację zaprezentowaną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2015 r. (sygn. akt I OSK 1467/13), którą Sąd rozpoznający sprawę w całości podziela. W powołanym wyroku dotyczącym procedury dochodzenia odsetek za nieterminową wypłatę uposażenia policjanta, która jest aktualna także w wypadku nieterminowej wypłaty policjantowi innych świadczeń i należności pieniężnych - Naczelny Sąd Administracyjny, dokonując analizy uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2013 roku (sygn. akt II PK 294/12) - stwierdził, że droga administracyjna w przedmiocie dochodzenia odsetek przysługuje tam, gdzie przepis określonej pragmatyki służbowej przewiduje prawo do odsetek, a jednocześnie nie przewidział dla ich dochodzenia drogi przed sądem powszechnym. Mając na uwadze, że ustawa o Policji nie przewiduje prawa funkcjonariusza do odsetek, a niewypłacone w terminie uposażenia funkcjonariuszowi Policji stanowi opóźnienie się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, uzasadniające na podstawie art. 481 § 1 ustawy – Kodeks cywilny żądanie odsetek przed sądem powszechnym, w sprawie właściwy pozostaje ten sąd. Oznacza to, że funkcjonariusz Policji ma prawo do dochodzenia odsetek z tytułu nieterminowego otrzymania świadczeń lub należności pieniężnych przed sądem powszechnym.

Z tych względów Sąd nie uznał podnoszonego przez skarżącą zarzutu naruszenia art. 32 Konstytucji RP. W ocenie Sądu, różnice w dochodzeniu odsetek za nieterminowe wypłaty należności pieniężnych w poszczególnych służbach (Służbie Więziennej, Służbie Celnej, Straży Granicznej) różnią się jedynie w zakresie trybu dochodzenia realizacji uprawnienia. Istnienie co do zasady tego uprawnienia w każdej ze służb, w tym także w Policji, nie jest z kolei kwestionowane.

Komendant Miejski Policji w [...], w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia 3 lipca 2017 r. nr [...] przyznał skarżącej równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej za okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 12 lutego 2012 r. w łącznej wysokości 507,40 zł.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ wskazał, że przedmiotowa decyzja stanowiła wykonanie powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia 12 grudnia 2016 r. (sygn. akt III SA/Gd 846/16).

Pismem z dnia 21 lipca 2017 J. N. zwróciła się do Komendanta Miejskiego Policji w [...] o wydanie decyzji uzupełniającej w przedmiocie spóźnionych w wypłacie należności finansowych w zakresie odsetek ustawowych oraz o zmianę decyzji w zakresie przyznanej kwoty pieniężnej świadczenia, albowiem zdaniem skarżącej kwota powinna być naliczona zgodnie z normami przysługującymi żołnierzom zawodowym.

Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2017 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 111 § 1b k.p.a. Komendant Miejski Policji w [...] odmówił uzupełnienia decyzji w żądanym zakresie oraz pouczył skarżącą, iż na przedmiotowe postanowienie nie przysługuje zażalenie. Poinformował również skarżącą o przysługującym jej prawie wniesienia odwołania od jego decyzji z dnia 3 lipca 2017 r. nr [...] do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...].

Skarżąca skorzystała z przysługującego jej prawa i pismem z dnia 11 sierpnia 2017 r. odwołała się od decyzji Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia 3 lipca 2017 r. nr [...].

Po rozpoznaniu wniesionego odwołania, Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia 22 września 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Odnosząc się zarzutów skarżącej oceniającej krytycznie stanowisko organów co do braku podstaw do przyznania odsetek za okres przyznanego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, organ powołał się na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia 12 grudnia 2016 r. (sygn. akt III SA/Gd 846/16), w którym to Sąd podzielił argumentację zaprezentowaną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2015 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 1467/13. Organ przytoczył pogląd, że ustawa o Policji nie przewiduje prawa funkcjonariusza do odsetek, a niewypłacenie w terminie uposażenia funkcjonariuszowi Policji stanowi opóźnienie się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, uzasadniające na podstawie art. 481 § 1 ustawy – Kodeks cywilny żądanie odsetek przed sądem powszechnym. Oznacza to, że funkcjonariusz Policji ma prawo do dochodzenia przed sądem powszechnym odsetek z tytułu nieterminowego otrzymania świadczeń lub należności pieniężnych. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że uprawnienia funkcjonariusza Policji do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego należy oceniać w oparciu o regulacje ustawy o Policji. Wbrew stanowisku skarżącej, nie ma tym samym podstaw aby powoływać się na normy przysługujące żołnierzom zawodowym.

Na powyższą decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] J. N. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie zgadzając się z treścią rozstrzygnięcia oraz z jego uzasadnieniem. W ocenie skarżącej organ drugiej instancji rozpoznał sprawę w wąskim zakresie, nie wyczerpującym zakresu zarzutów i wniosków pod adresem wadliwości decyzji organu pierwszej instancji. Organ ten nie rozstrzygnął ponadto o odsetkach za opóźnienie w wypłacie należności. Zdaniem skarżącej kwota świadczeń publicznoprawnych powinna być naliczona zgodnie z normami przysługującymi żołnierzom zawodowym. W ocenie skarżącej § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie szczególnych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest niezgodny z art. 32 Konstytucji RP. W ocenie skarżącej ustawodawca w sposób bezpodstawny zróżnicował bowiem stawki świadczeń zastępczych za niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe w służbach mundurowych na korzyść żołnierzy zawodowych. Istnieje zatem podstawa do odmowy zastosowania wskazanej regulacji w sprawie skarżącej oraz zastosowania stawek określonych dla żołnierzy zawodowych. Skarżąca podniosła ponadto, że organy winny były orzec w przedmiocie odsetek.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 22 września 2017 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia 3 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

Dla oceny zgodności z prawem wspomnianych wyżej rozstrzygnięć organów obu instancji pierwszorzędnego znaczenia nabiera fakt, że na gruncie tej sprawy trzykrotnie wypowiadał się tutejszy Sąd, wydając prawomocne wyroki.

Jak wynika z akt sprawy, skarżąca ubiegała się o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od 1 stycznia 2012 r. składając wniosek i oświadczenie w tym przedmiocie w dniu 13 lutego 2012 r.

Organy, po wcześniejszych decyzjach odmowych będących przedmiotem kontroli tutejszego Sądu (vide: pierwszym wyrokiem z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt III SA/Gd 728/12 oraz drugim wyrokiem z dnia 16 stycznia 2014 r. sygn. akt III SA/Gd 898/13 utrzymanym następnie w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 713/14 na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]), ponownie rozpoznając wniosek skarżącej uznały, że skarżącej przysługuje równoważnik od dnia złożenia wniosku to jest od dnia 13 lutego 2012 r. do dnia 20 sierpnia 2013 r., odmówiły zaś przyznania go wstecz (vide: decyzja Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia 25 maja 2016 r. nr [...] oraz Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 12 lipca 2016 r. nr [...] – w aktach administracyjnych sprawy). Należy w tym miejscu wskazać, że za okres 21 sierpnia 2013 r. – 27 grudnia 2015 r. równoważnik pieniężny został skarżącej wypłacony na mocy decyzji Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia 11 września 2013 r. nr [...].

Polemizując ze stanowiskiem organów co do możliwości ubiegania się o wnioskowane świadczenia z mocą wsteczną, skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na powyżej wskazaną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 12 lipca 2016 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia 25 maja 2016 r. nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 1 grudnia 2016 r. (sygn. akt III SA/Gd 846/16) uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 12 lipca 2016 r. nr [...] oraz punkt 2 poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia 25 maja 2016 r. nr [...], to jest w zakresie, w jakim organ odmówił skarżącej przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do 12 lutego 2012 r., czyli okres poprzedzający złożenie wniosku w tym przedmiocie. Co istotne, w obrocie prawnym Sąd pozostawił rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 1 decyzji Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia 25 maja 2016 r. (przyznające skarżącej równoważnik pieniężny za okres 13 lutego 2012 r. – 20 sierpnia 2013 r.).

W następstwie wyżej wskazanego, prawomocnego wyroku, Komendant Miejski Policji w [...] decyzją z dnia 3 lipca 2017 r. nr [...] przyznał skarżącej równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej za wcześniejszy okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 12 lutego 2012 r. w wysokości wynikającej z § 2 ust. 1 pkt rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia 22 września 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Na powyższą decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] skarżąca wniosła skargę do tutejszego Sądu wskazując na brak rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie należności pieniężnych oraz konieczność naliczenia żądanego świadczenia zgodnie z normami przysługującymi żołnierzom zawodowym. W skardze podniesiono również zarzut niezgodności przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z art. 32 Konstytucji RP.

Mając na uwadze powyższe okoliczności jak i wydane rozstrzygnięcia należy wskazać, że organy orzekające związane były wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 1 grudnia 2016 r. wydanym w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 846/16.

Zgodnie bowiem z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Jednocześnie zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach ustawie przewidzianych także inne osoby.

Związanie organu administracji oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z poglądem wyrażonym w prawomocnym orzeczeniu, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Natomiast moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. oznacza, że organy administracji muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Oznacza to zatem zakaz formułowania nowych ocen prawnych sprzecznych z dotychczasowym stanowiskiem sądu (zob. w tej materii m.in.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 lutego 2011 r.; sygn. akt II OSK 306/10; z dnia 10 lutego 2011 r.; sygn. akt I OSK 1241/10 oraz z dnia 7 lutego 2013 r.; sygn. akt II OSK 1865/11; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy w pierwszej kolejności sprowadza się do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd. Zaznaczyć przy tym należy, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania są wiążące tylko o tyle, o ile odnoszą się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. Należy przyjąć, że tracą one moc wiążącą jedynie w czterech przypadkach:

1) w razie zmiany ustawy;

2) w wypadku zmiany (już po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych sprawy;

3) po wzruszeniu orzeczenia, w którym zostały sformułowane, w przewidzianym do tego trybie, a także

4) z uwagi na późniejsze podjęcie przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwały zawierającej ocenę prawną odmienną od wyrażonej we wcześniejszym wyroku sądu administracyjnego (zob. w tej materii: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 26 kwietnia 2016 r.; sygn. akt I OSK 3095/15; z dnia 25 listopada 2016 r.; sygn. akt II OSK 491/15, z dnia 2 lutego 2017 r.; sygn. akt I OSK 2196/15; z dnia 25 lipca 2017 r.; sygn. akt I OSK 2692/16; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle powyższego niedopuszczalna jest ponowna ocena zagadnień przesądzonych już przez sąd, czy też formułowanie w tym zakresie nowych ocen, sprzecznych z uprzednio zaprezentowanym stanowiskiem sądu. Tym samym zagadnieniem niepodlegającym ponownej ocenie jest przede wszystkim określenie za jaki okres równoważnik przysługuje. Ponownej ocenie nie podlega nadto zagadnienie prawa funkcjonariusza do odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie funkcjonariuszowi Policji uposażenia, innych świadczeń i należności pieniężnych.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że w powyższym wyroku z dnia 1 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przesądził, że decyzja w sprawie przyznania równoważnika pieniężnego wydana na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy o Policji ma charakter deklaratoryjny, a zatem potwierdzający prawo do równoważnika w okresie, w którym funkcjonariusz spełniał przesłanki do jego przyznania. Tym samym ocenę czy funkcjonariuszowi przysługuje uprawnienie do równoważnika należy oceniać bezpośrednio i wyłącznie w oparciu o przepisy ustawy. Wynika z nich zaś, że nabycie prawa do równoważnika uzależnione jest od spełnienia dwóch przesłanek: pełnienia służby stałej oraz nieposiadania przez funkcjonariusza (członków jego rodziny) odpowiedniego lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Ustawa nie zawiera przepisu, z którego wynikałoby, że prawo do równoważnika funkcjonariusz nabywa dopiero od dnia złożenia oświadczenia mieszkaniowego. Tym samym funkcjonariusz Policji może żądać przyznania równoważnika za cały okres, w którym spełniał wymienione w art. 92 ust. 1 ustawy przesłanki do jego przyznania, z uwzględnieniem zawartych w ustawie przepisów o przedawnieniu roszczeń.

Szczegółowe zasady dotyczące tego równoważnika reguluje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Zgodnie z do treścią § 3 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. ustalenia uprawnień policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości dokonuje się na podstawie oświadczenia mieszkaniowego. Oświadczenie mieszkaniowe stanowi podstawę do ustalenia uprawnień policjanta do otrzymania równoważnika za brak lokalu oraz jego wysokości. Postępowanie w sprawie przyznania równoważnika wszczynane jest na wniosek po złożeniu przez funkcjonariusza oświadczenia, organ nie może zatem przyznać takiego równoważnika działając z urzędu. Organ rozpoznając taki wniosek bada uprawnienia funkcjonariusza pod kątem przesłanek do jego uzyskania, a przyznanie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego następuje w formie decyzji (§ 9 ust. 1).

Mając na uwadze wyżej wskazane wytyczne Sądu zawarte w wyroku z dnia 1 grudnia 2016 r. organ pierwszej instancji zobligowany był do przyznania skarżącej spornego równoważnika za okres 1 stycznia – 12 lutego 2012 r. Ten bowiem okres stanowił okres sporny. Z treści wydanego rozstrzygnięcia wynika bezspornie, że właśnie za ten okres równoważnik pieniężny został skarżącej przyznany.

Należy przy tym zauważyć, że odwołaniu od wydanej decyzji skarżąca podniosła zarzut braku orzeczenia w przedmiocie odsetek jak i naruszenie przez organ orzekający konstytucyjnej zasady równości wobec prawa.

Mając na uwadze treść wskazanych zarzutów organ zasadnie odwołał się do prawomocnego wyroku WSA w Gdańsku z dnia 1 grudnia 2016 r. W powyżej wskazanym wyroku Sąd przystępując do oceny zarzutów skarżącej oceniającej krytycznie stanowisko organów co do braku podstaw do przyznania odsetek za okres przyznanego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, stwierdził, że stanowisko to jest zasadne. Sąd stwierdził ponadto, że stanowisko to uwzględnia argumentację zaprezentowaną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2015 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 1467/13, którą Sąd w całości podziela. Sąd wskazał, że w powołanym wyroku dotyczącym procedury dochodzenia odsetek za nieterminową wypłatę uposażenia policjanta, która jest aktualna także w wypadku nieterminowej wypłaty policjantowi innych świadczeń i należności pieniężnych - Naczelny Sąd Administracyjny, dokonując analizy uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2013 r. (sygn. akt II PK 294/12) - stwierdził, że droga administracyjna w przedmiocie dochodzenia odsetek przysługuje tam, gdzie przepis określonej pragmatyki służbowej przewiduje prawo do odsetek, a jednocześnie nie przewidział dla ich dochodzenia drogi przed sądem powszechnym. Mając na uwadze, że ustawa o Policji nie przewiduje prawa funkcjonariusza do odsetek, a niewypłacone w terminie uposażenia funkcjonariuszowi Policji stanowi opóźnienie się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, uzasadniające na podstawie art. 481 § 1 ustawy – Kodeks cywilny żądanie odsetek przed sądem powszechnym, w sprawie właściwy pozostaje ten sąd. Oznacza to, że de lege lata funkcjonariusz Policji ma prawo do dochodzenia przed sądem powszechnym odsetek z tytułu nieterminowego otrzymania świadczeń lub należności pieniężnych.

W konsekwencji zastrzeżenia dla dochodzenia tych roszczeń drogi przed sądem powszechnym, brak było podstaw do orzekania w tym zakresie przez organy administracji publicznej. Prawidłowo zatem organy orzekające w przedmiotowej sprawie nie orzekały o odsetkach. Orzekanie o kwotach ewentualnie należnych skarżącej odsetek, które mogą być dochodzone na drodze cywilnej, pozostaje poza przedmiotem sprawy rozstrzygniętej obecnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...].

Należy ponadto wskazać, że wyroku z dnia 1 grudnia 2016 r. Sąd przyjął, że zarzutu niezgodności rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczególnych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z art. 32 Konstytucji RP nie można uznać za trafny. Sąd uznał bowiem, że dochodzenie odsetek za nieterminowe wypłaty należności pieniężnych w poszczególnych służbach różnicuje jedynie tryb dochodzenia realizacji uprawnienia. Nie jest kwestionowane istnienie co do zasady tego uprawnienia w każdej ze służb, w tym także w Policji.

Pogląd ten Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela.

Odnosząc się do wniosku skarżącej o zbadanie zgodności rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczególnych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP Sąd uznał – mając na uwadze powyższe zapatrywania – że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 193 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Z treści wskazanego przepisu wynika, że przedstawienie pytania prawnego jest prawem (uprawnieniem) a nie obowiązkiem sądu (w tym sądu administracyjnego). Z uprawnienia tego sąd korzysta gdy ma wątpliwości co do "konstytucyjności" przepisu. Gdy ich nie ma, nie może być do tego zmuszony wnioskiem strony, skoro przewidziana art. 193 Konstytucji RP instytucja pytania prawnego nie daje skarżącemu w postępowaniu sądowoadministracyjnym uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu.

Należy ponadto zauważyć, że z ustanowionej na gruncie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasady równości wobec prawa wynika nakaz jednakowego traktowania podmiotów znajdujących się w zbliżonej sytuacji oraz zakaz różnicowania w tym traktowaniu bez przyczyny znajdującej należyte uzasadnienie w przepisie rangi co najmniej ustawowej. Zasady sprawiedliwości wymagają przy tym, aby zróżnicowanie prawne podmiotów (ich kategorii) pozostawało w adekwatnej relacji do różnic w ich sytuacji faktycznej, jako adresatów danych norm prawnych. Czym innym jest zatem nieuprawnione różnicowanie przez ustawodawcę uprawnień funkcjonariuszy w ramach jednej służby mundurowej (co w realiach niniejszej sprawy nie ma miejsca), a czym innym odmienne określanie uprawnień funkcjonariuszy różnych służb mundurowych.

Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (zob.: art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.