Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 249/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2024-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 106 par 3, art. 133 par 1, art. 134 par 1, art. 135, art. 145 par 1 pkt 1,  art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 127 par 1, art. 187 par 1 i art. 233 par 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 7 marca 2024 r. nr SKO PO/41/9708/1165/2023 w przedmiocie podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości na 2023 rok pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 7 marca 2024 r. nr SKO PO/41/9708/1165/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (kolegium, organ II instancji), po rozpatrzeniu odwołania W. Ż. (uczestniczka), uchyliło decyzję Wójta Gminy Fałków (organ I instancji) z 31 lipca 2023 r. nr FN.3123.1763.2023 w przedmiocie wymiaru podatku rolnego, leśnego, od nieruchomości na rok 2023 pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie [...]zł dla W. Ż. i J. Z. (skarżąca) i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Jak wynika z załączonych akt administracyjnych i uzasadnienia zaskarżonej decyzji 13 marca 2023 r. organ I instancji wydał dla W. Ż. decyzję w sprawie wymiaru podatku rolnego, leśnego, od nieruchomości na rok 2023 rok pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie [...]zł. W dniu 31 lipca 2023 r. organ ten wydał decyzję zmieniającą decyzję z 13 marca 2023 r. w ten sposób, że zmniejszył o kwotę [...]zł wymierzone zobowiązanie podatkowe na rok 2023. Decyzja objęła opodatkowaniem przedmioty opodatkowania za miesiące od 1 do 7 2023 r. i została skierowana do uczestniczki. Kolejną decyzją z 31 lipca 2023 r. organ I instancji dokonał wymiaru podatku rolnego, leśnego, od nieruchomości na rok 2023 rok pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie [...]zł dla skarżącej i uczestniczki. Decyzja ta objęła opodatkowaniem przedmioty opodatkowania za miesiące od 7 do 12 2023 r.

Od tej decyzji wniosła odwołanie uczestniczka.

Rozpoznając jej odwołanie kolegium wyjaśniło, że z wydruku wypisu ewidencji gruntów Starosty [...] z 22 lutego 2023 r. wynika, że właścicielem działek położonych w obrębie S. o łącznej powierzchni [...] ha jest J. P.. W aktach sprawy brak jest dokumentu potwierdzającego śmierć tego podatnika, jednak z oświadczeń strony oraz postanowienia Sądu Rejonowego w K. wynika, że toczyło się postępowanie spadkowe po zmarłym podatniku, ale zostało umorzone. Organ II instancji wskazał, że z oświadczeń uczestniczki przedstawionych w informacji o nieruchomości oraz pism składanych w organie wynika, że jest ona spadkobiercą po ojcu S. J., który był spadkobiercą po J. P. oraz użytkującym nieruchomości na zasadnie samoistnego posiadania, a także, że jest posiadaczem samoistnym nieruchomości. Do akt sprawy załączona została informacja o gruncie wraz z oświadczeniem skarżącej o przynależności do spadkobierców po zmarłej J. J. oraz o zobowiązaniu do regulowania należności podatkowych.

Przytaczając mające zastosowanie w sprawie przepisy, kolegium podkreśliło, że w podatku rolnym, leśnym oraz podatku od nieruchomości ustawodawca przyjął zasadę, że podatek ciąży na właścicielu gruntu, lasu, nieruchomości, chyba że przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym. Zdaniem organu II instancji orzekający w sprawie organ I instancji nie przeprowadził postępowania podatkowego celem ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy w roku podatkowym 2023 w stosunku do przedmiotu opodatkowania. Jak wskazują akta sprawy organ ten, ustalając stan faktyczny, oparł się jedynie na wykluczających się wzajemnie oświadczeniach W. Ż. oraz J. Z..

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła, reprezentowana przez pełnomocnika, J. Z.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzuciła jej naruszenie przepisów:

1/ art. 3 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,

2/ art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wskutek błędnej wykładni przepisów prawa materialnego opisanych powyżej,

3/ z ostrożności art. 3 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez jego niezastosowanie,

4/ posiłkowo naruszenie zasad postępowania administracyjnego wymienionych i opisanych in fine pisma, w tym naruszenie przepisów postępowania art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 12 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżąca wniosła też o zażądanie od Sądu Rejonowego w K. i dołączenie do akt sprawy akt sprawy [...] [...] i [...] [...], celem wykazania i ustalenia osób posiadających status spadkobierców po J. P., w tym co do wchodzącego w skład spadku prawa własności przedmiotowej nieruchomości, w szczególności postanowień kończących powyższe postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ II instancji bezrefleksyjnie skupił się na ustaleniu stanu sprzed wydania decyzji, uznając, że stan ten należy traktować za punkt wyjścia do ustaleń, niezależnie od tego, czy został on ustalony prawidłowo, czy błędnie. Zdaniem skarżącej organ ten pominął skutki faktu, że przedmiotowa nieruchomość nie należy do spadku po S. J., lecz jest elementem spadku po J. P., co do którego postępowanie nie zostało przeprowadzone. Ponadto pominął skutki faktu, że status samoistnego posiadacza nieruchomości przysługiwał M. T. J., bratu skarżącej, a skarżąca upatruje swój status podatnika z kontynuowania tego posiadania. Wskazała, że konieczne jest ustalenie, kto posiada status posiadacza samoistnego, stwierdzając że taki status posiada ona, ewentualnie, wyłącznie z ostrożności procesowej, można w tej sytuacji mówić o współposiadaniu. Wykonuje władztwo nad nieruchomością poprzez regularne wizyty, doglądanie i opiekę nad pozostawionymi przez brata ruchomościami i budynkiem gospodarczym. Całość terenu monitoruje za pomocą nagrań z drona, celem ustalenia, czy nie dochodzi do kradzieży drewna z lasu. Po otwarciu spadku po M. J. opłaca i chce opłacać podatki związane z posiadaniem samoistnym. Zarzuciła, że organ nie pochylił się nad dowodem jednoznacznie wskazującym na składanie fałszywych oświadczeń przez uczestniczkę, celem wprowadzenia organu w błąd.

Przytaczając orzecznictwo sądów administracyjnych wskazała, że działanie organu narusza zasadę praworządności (legalności), według której organy działają na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w tym k.p.a. i powołanej ustawy; zasadę prawdy obiektywnej, według której organy obowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy; zasadę uwzględnienia z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu strony, według której organ jest zobowiązany do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (tj. tylko taki, który znajduje oparcie w normie prawnej ustanowionej dla jego ochrony); zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, uprzejmości, według której organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej; zasadę pogłębiania świadomości i kultury prawnej obywateli, według której organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać świadomość i kulturą prawną obywateli; zasadę informowania stron i pozostałych uczestników postępowania, według której organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego; zasadę przekonywania, według której organy powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w ten sposób w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

W odpowiedzi na skargę, organ II instancji wniósł o odrzucenie skargi.

W piśmie procesowym z 13 sierpnia 2024 r. uczestniczka wniosła o oddalenie skargi i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Wskazała, że sprawa nie dotyczy w żaden sposób postępowania spadkowego po J. P., czy nawet po M. J., a kwestii posiadania samoistnego nieruchomości "[...]", które nie zostało zbadane przez organ I instancji. Zwróciła uwagę na fakt zaniechania niezwłocznego przekazania jej odwołania z 17 sierpnia 2023 r. od decyzji z 31 lipca 2023 r. Wyjaśniła, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających jej samoistne posiadanie nieruchomości, natomiast skarga oparta jest na oświadczeniach nieposiadających potwierdzenia w dowodach. Stwierdziła, że rozstrzygnięcie zapadłe w postępowaniu spadkowym po M. J. nie ma wpływu na prowadzone postępowanie podatkowe, ponieważ postępowanie spadkowe dotyczyło stwierdzenia nabycia spadku, a nie działu spadku (podziału majątku spadkowego). Ponadto nieruchomość nie wchodziła w skład schedy spadkowej po M. J.. Zdaniem uczestniczki konieczne było uchylenie decyzji organu I instancji, albowiem ten nie zbadał żadnych dokumentów przemawiających za posiadaniem samoistnym, zarówno jej, jak i skarżącej. Zaniechanie przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego narusza art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. W ocenie uczestniczki dogłębne przeprowadzenie dowodów i przeanalizowanie dokumentów jednoznacznie przesądzi, że jest ona jedyną posiadaczką samoistną nieruchomości. Uiszcza bowiem opłaty z tytułu odpadów komunalnych, zużycia energii elektrycznej, policy OC, kosi trawę wokół domu, zleca mulczerowanie zarośli, dogląda działki leśnej pod kątem wycinki i kradzieży drewna, wykonuje lub zleca wykonanie prac remontowych, ponosi koszty monitoringu. Wyjaśniła też, że pismo z 30 czerwca 2022 r., w którym deklarowała reprezentowanie wszystkich spadkobierców wuja, zostało złożone do Urzędu Gminy w F. przed eskalacją konfliktu ze skarżącą,

Wskazała, że obecnie w każdym z pism kierowanych do Starostwa Powiatowego w K., Urzędu Gminy w F. deklaruje się jako jedyna posiadaczka samoistna nieruchomości.

Na rozprawie sąd odmówił przeprowadzenia dowodu zawnioskowanego w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935., dalej: "p.p.s.a."). Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga w granicach danej sprawy, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Przeprowadzona przez sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszym postępowaniu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach uchylająca decyzję Wójta Gminy Fałków w przedmiocie wymiaru podatku rolnego, leśnego, od nieruchomości na rok 2023 pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego. Organ II instancji uznał, że w niniejszej sprawie organ I instancji nie przeprowadził postępowania podatkowego celem ustalenia stanu faktycznego w stosunku do przedmiotu opodatkowania. Oparł się jedynie na wykluczających się wzajemnie oświadczeniach uczestniczki i skarżącej. Brak przeprowadzenia dowodowego dla ustalenia kluczowego dla rozstrzygnięcia sprawy zagadnienia związanego z faktycznym posiadaniem przedmiotu opodatkowania uzasadniało zastosowanie w sprawie przepisu art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji rozpocząć należało od wskazania, że jest ona tak zwaną decyzją kasacyjną wydaną w trybie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Taka forma rozstrzygnięcia jest wyjątkiem od zasady, zgodnie z którą organ odwoławczy w wyniku wniesionego odwołania ma obowiązek ponownie rozpoznać sprawę i wydać decyzję, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji albo uchylić skarżoną decyzję w całości lub w części i orzec co do istoty sprawy. Przystępując do merytorycznego rozpoznania sprawy organ odwoławczy na wstępie dokonuje analizy materiału dowodowego zgromadzonego przez organ pierwszej instancji. W szczególności analizuje, czy ustalono we właściwy sposób wszystkie fakty niezbędne dla zastosowania określonego przepisu prawa podatkowego oraz czy przeprowadzono postępowanie przy zachowaniu standardów procesowych określonych w Dziale IV Ordynacji podatkowej. Jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, sposób procedowania zależeć będzie od tego, czy nieprawidłowość dotyczyła czynności dowodowych mających znaczenie dla wyjaśnienia okoliczności sprawy. Organ odwoławczy może wówczas uchylić, zgodnie z art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Dotyczy to sytuacji, gdy organ pierwszej instancji albo w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i jednocześnie brak podstaw do zastosowania przez organ odwoławczy art. 229 Ordynacji podatkowej, tj. przeprowadzenia przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego.

Treść powołanego przepisu art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej nie pozostawia wątpliwości co do tego, że możliwość wydania decyzji kasacyjnej ograniczona została do przypadków, gdy spełnione zostaną określone przesłanki, wśród których zasadnicze znaczenie ma konieczność poprzedzenia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Nie ulega wątpliwości, że zwrot "w znacznej części" jest niedookreślony, co sprawia, że odpowiedź na pytanie, czy spełnione zostały przesłanki z art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, możliwa jest jedynie na tle okoliczności konkretnego przypadku (wyrok WSA w Łodzi z 22 grudnia 2015 r., I SA/Łd 651/15; wyrok WSA w Lublinie z 31 stycznia 2024 r., I SA/Lu 523/23; te i wymienione w dalszej części orzeczenia dostępne są w CBOSA na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przesądzająca przy tym nie jest ilość dowodów, jakie mają być przeprowadzone, ale zakres faktów, jakie są przedmiotem dowodzenia (zob. wyrok NSA z 7 maja 2015 r., I FSK 320/15).

Należy jednocześnie podkreślić, że decyzja kasacyjna wydana w trybie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej ma charakter jedynie formalny, nie odnosi się do istoty sprawy i nie przesądza o jej wyniku, a wskazówki zawarte w takiej decyzji nie mogą przesądzać o jej treści (por. wyrok WSA w Szczecinie z 4 kwietnia 2024 r., I SA/Sz 705/23). Organ odwoławczy wydając decyzję kasacyjną, ogranicza się tylko do oceny potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz jego zakresu. Przekazując sprawę, wskazuje na te okoliczności faktyczne, które organ pierwszej instancji będzie miał obowiązek zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

To zaś oznacza, że w przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji, o której mowa w art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, zasadniczy spór prawny dotyczy spełnienia i uzasadnienia przez podatkowy organ odwoławczy przesłanek wynikających z tego proceduralnego przepisu, nie zaś zastosowania prawa materialnego i związanych z tym obowiązków podatkowych strony.

Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, sąd powinien zbadać, czy zachodziły przesłanki uprawniające organ do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podkreślić jednocześnie należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w art. 127 Ordynacji podatkowej, każda sprawa rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega, na skutek złożonego odwołania, ponownemu rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez organ odwoławczy. Zatem w świetle art. 127 i art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej istota dwuinstancyjnego postępowania polega na tym, że organ odwoławczy obowiązany jest do rozpoznania sprawy co do istoty tylko wtedy, gdy na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego doszło do niezbędnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy i postępowanie, które przed nim się toczy, nie mogą bowiem zastępować postępowania przed organem I instancji.

Jeżeli organ odwoławczy podjąłby się merytorycznego rozpoznania sprawy i w tym celu powołałby się na okoliczności i ustalenia, które nie miałyby oparcia w dowodach zgromadzonych przed organem pierwszej instancji, bądź w zasadniczy sposób zmieniłby ustalenia organu I instancji, to wykroczyłby poza zakres swoich uprawnień (tak NSA w wyrokach: z 20 czerwca 2024 r., III FSK 1006/22; z 5 lipca 2024 r., III FSK 906/23).

W ocenie sądu w sprawie prawidłowym było wydanie przez kolegium decyzji kasacyjnej z uwagi na dostrzeżone uchybienia procesowe.

Brak przeprowadzenia postepowania dowodowego dla ustalenia stanu faktycznego związanego z posiadaniem samoistnym przedmiotu opodatkowania w roku 2023, wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wykraczającym poza uprawnienia organu II instancji. W tym przypadku chodzi m.in. o szczegółowe i wyczerpujące ustalenia w zakresie posiadania samoistnego przedmiotu opodatkowania. Ma to kluczowe znaczenie z uwagi na treść art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (obecnie t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1176), art. 3 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 70), art. 2 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 30 października 2002 r. o podatku leśnym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 888) oraz stanowiska: skarżącej sformułowane w skardze do sądu, jak i uczestniczki zawarte zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i piśmie procesowym skierowanym do sądu.

Treść powyższych przepisów odnosi się do przedmiotu opodatkowania (lasu, gruntu) i stanowi, że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, to obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu samoistnym, co ma zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie.

W ocenie kolegium, decyzja organu I instancji wskazuje na brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy w stosunku do przedmiotu opodatkowania. Zdaniem organu II instancji organ I instancji oparł się jedynie na wzajemnie wykluczających się oświadczeniach uczestniczki i skarżącej, a należało dokonać oględzin nieruchomości, przesłuchać świadków, strony postępowania.

Z powyższego wynika, że decyzja organu I instancji niewątpliwie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Rozstrzygnięcie organu II instancji było prawidłowe i nienaruszające art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej.

Trafnie zatem kolegium wskazując na istotne braki w zakresie ustalenia stanu faktycznego, stwierdziło naruszenie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten obliguje organ podatkowy do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Tylko dokładna prezentacja pozyskanych później dowodów pozwalała będzie na wyjaśnienie istniejących w sprawie na tym etapie rozbieżności w ustaleniu przymiotu posiadacza samoistnego (wynikających jedynie z oświadczeń skarżącej i uczestniczki), a w konsekwencji prawidłowe ustalenie podatnika podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości. Nie wiadomo bowiem dlaczego wymienione w decyzji organu I instancji skarżąca i uczestniczka zostały uznane za władające przedmiotem opodatkowania i czy w ocenie tego organu chodziło o przypadek współposiadania samoistnego.

Skoro decyzja organu I instancji była wadliwa i dotyczyło to ustaleń faktycznych, zastosowanie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej było w pełni uzasadnione. Prowadzenie w spornym zakresie dalszego postępowania przez organ II instancji w celu merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, doprowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności określonej w art. 127 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie kolegium określiło w jakim zakresie i w jaki sposób organ I instancji uzupełni stwierdzone w postępowaniu odwoławczym braki.

Tym samym podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego (w szczególności art. 121, art. 122, art. 123, art. 124, art. 125 Ordynacji podatkowej będących "odpowiednikami" wskazanych w skardze, a niemających zastosowania w sprawie art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 12 k.p.a.) i prawa materialnego nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku dowodowego, przede wszystkim trzeba zaznaczyć, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. Podstawą orzekania jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami. Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jej wydania. Bierze ponadto pod uwagę fakty powszechnie znane, a także dowody uzupełniające z dokumentów, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. (tak NSA w wyroku z 15 lutego 2023 r., III FSK 1681/21). Należy także wskazać, że zgodnie art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W orzecznictwie uchodzi przy tym za niekwestionowane (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2023 r., III OSK 7600/21), że dopuszczalność przeprowadzenia przez sąd administracyjny dowodu uzupełniającego z dokumentów ma charakter wyjątkowy. Sąd nie ma obowiązku przeprowadzania uzupełniającego postępowania dowodowego, a może to uczynić tylko wówczas, gdy poweźmie istotne wątpliwości co do ustaleń poczynionych przez organy. Ponadto przeprowadzenie dowodu z dokumentu na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może obejmować żądania "wystąpienia" przez sąd do innego sądu czy organu o nadesłanie akt lub dokumentu z tych akt oraz poszukiwanie tak widzianego dowodu za stronę i to w postępowaniu sądowym. To strona wnioskująca o przeprowadzenie dowodu ma taki dokument sądowi przedłożyć, zwłaszcza jeżeli twierdzi, że jest on istotny dla rozstrzygnięcia (tak NSA w wyroku z 11 lipca 2023 r., II GSK 1523/22).

Ubocznie należy zauważyć, że w aktach administracyjnych znajdują się kserokopie postanowień kończących postępowania w sprawach [...] [...] i [...] [...].

W ocenie sądu nie było podstaw do odrzucenia skargi z uwagi na fakt, że skarżąca nie złożyła odwołania od decyzji organu I instancji. Skarżąca była stroną postępowania podatkowego i adresatem decyzji organu II instancji, której przysługiwało (również zgodnie z zawartym w tej decyzji pouczeniem) prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Ze względu na niewykazanie przez uczestniczkę poniesienia kosztów związanych z udziałem w sprawie, zawarty w piśmie procesowym z 13 sierpnia 2024 r. wniosek o zwrot kosztów nie zasługiwał na uwzględnienie.

Podsumowując, sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie podzielił ustalenia organu II instancji oraz jego argumentację co do celowości wydania decyzji kasacyjnej.

Mając na uwadze powyższe, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.