Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 485/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, 3a-4 i 15g, art. 3 ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 141
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
article: art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 15, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 pkt 6 i § 3, art. 140
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 września 2023 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 07 grudnia 2022 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 30 maja 2023 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "SKO" lub "organ II instancji"), po rozpoznaniu odwołania M. N., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z 07 grudnia 2022 r. nr [...] o odmowie przyznania dodatku węglowego.

Zaskarżona decyzja SKO, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Wnioskiem z 18 października 2022 r. M. N. (dalej jako "Wnioskodawca" lub "Skarżący") zwrócił się do Prezydenta Miasta P. (zwanego dalej "Prezydentem Miasta" lub "organem I instancji") o wypłatę dodatku węglowego. Z wniosku wynikało, iż gospodarstwo domowe Skarżącego jest wieloosobowe.

W toku postępowania organ I instancji ustalił, że główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego nie zostało zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków (dalej w skrócie "CEEB"). Na podstawie zaś przeprowadzonego w dniu 5 grudnia 2022 r. wywiadu środowiskowego ustalił, że głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe zasilany drewnem kawałkowym.

Opierając się na powyższym, Prezydent Miasta - przywołaną wyżej decyzją z 07 grudnia 2022 r. - odmówił Wnioskodawcy przyznania dodatku węglowego.

Od tej decyzji Wnioskodawca złożył odwołanie.

Utrzymując w mocy decyzję Prezydenta Miasta - przywołaną na wstępie decyzją z 30 maja 2023 r. - SKO w uzasadnieniu, zacytowawszy art. 2 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. poz. 1692, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.d.w."), stwierdziło, że przychyla się do stanowiska Prezydenta Miasta, iż skoro Skarżący złożył wniosek o przyznanie dodatku węglowego, a w toku postępowania ustalono, że kocioł zainstalowany pod adresem ul. [...] w P. zasilany jest drewnem kawałkowym, to należało odmówić przyznania wnioskowanego dodatku. SKO zaznaczyło, że znajdująca się w aktach sprawy notatka służbowa sporządzona przez pracownika P. Centrum Świadczeń (w skrócie "PCŚ"), z której wynika rodzaj stosowanego paliwa – drewno kawałkowe – została opatrzona własnoręcznym podpisem Skarżącego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję SKO M. N. wskazał, że deklarację dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw złożył do PCŚ 04 lipca 2022 r. Notatka służbowa pracownika PCŚ została sporządzona bez uprzedniego wejścia na teren posesji i oględzin pieca. Była sporządzona nierzetelnie, ponieważ nie znalazło się w niej oświadczenie Skarżącego, że piec jest zasilany głównie węglem, tylko w czasie wizyty było palone drewnem, gdyż Skarżącego nie stać było na zakup węgla i czekał na przyznanie dodatku węglowego. Autor skargi podkreślił, że z ustawy wynika, iż dodatek węglowy miał być wsparciem na zakup węgla dla osób, których nie stać na jego zakup z własnych środków.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV tut. Sądu z 10 sierpnia 2023 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, z późn. zm.; w skrócie "u.COVID-19"), w brzmieniu obowiązującym od 15 kwietnia 2023 r., o czym strony zostały powiadomione pismami z 16 sierpnia 2023 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wypada zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie art. 15zzs4 ust. 1 u.COVID-19, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału.

Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 30 maja 2023 r. ([...]), utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z 07 grudnia 2022 r. ([...]) o odmowie przyznania Skarżącemu dodatku węglowego.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. (na dzień wydania zaskarżonej decyzji SKO: Dz. U. z 2023 r. poz. 141 z późn. zm.; w skrócie "u.d.w.").

Należy przy tym zauważyć, że w myśl art. 3 ust. 3 u.d.w. w sprawach nieuregulowanych tą ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego ("k.p.a.").

Okoliczność ta jest mocno akcentowana w orzecznictwie, w którym zasadnie podkreśla się, że postępowanie administracyjne w sprawach o przyznanie dodatku węglowego winno zostać przeprowadzone zgodnie z ogólnymi zasadami, wynikającymi z k.p.a. W konsekwencji weryfikacja wniosku o dodatek węglowy powinna mieć charakter wszechstronny, a katalog źródeł i informacji, w oparciu o które organ może dokonać weryfikacji takiego wniosku, ma charakter otwarty. (por. np. wyroki WSA: z 31.08.2023 r., III SA/Gd 292/23; z 06.06.2023 r., III SA/Kr 294/23; z 16.03.2023 r., II SA/Po 866/22; z 15.02.2023 r., II SA/Łd 949/22; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA").

Należy zatem zauważyć, że zgodnie zasadą ogólną postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Realizacji wysłowionej w tym przepisie zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 k.p.a., stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Obciąża on zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy ponownie rozpatrujący sprawę. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego i wszechstronne rozważenie okoliczności faktycznych i prawnych polega na takim ustosunkowaniu się do każdego zarzutu i argumentu, aby uzyskać jednoznaczność i konkretność ustaleń, co warunkuje poprawność dokonanej subsumpcji (por. wyrok WSA z 20.10.2022 r., III SA/Gl 44/22, CBOSA).

Inna zasada ogólna - a mianowicie wyrażona w art. 11 k.p.a. zasada przekonywania (perswazji) - zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnianiu swoich rozstrzygnięć. Motywy decyzji muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu. Podobnie zasada budowania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 § 1 k.p.a.) wymaga takiego sporządzania uzasadnienia orzeczenia, by nawet strona, której stanowisko nie zostało przez organ uwzględnione, mogła stwierdzić, iż jej argumenty zostały przez organ administracji rzetelnie i wnikliwie zbadane, a ich odrzucenie stanowiło wyraz analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, a nie jedynie pominięcia względnie zlekceważenia ich przez organ administracji publicznej. Również wypełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 § 1 k.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody. Tak sporządzone uzasadnienie daje również rękojmię, że organ dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Nieuzasadnienie zaś orzeczenia w sposób właściwy narusza uprawnienia strony i podstawowe zasady postępowania administracyjnego (art. 7-art. 10 k.p.a.), a tym samym stanowi, co do zasady, podstawę do uchylenia takiej decyzji (por. m.in. wyroki WSA: z 29.09.2021 r., II SA/Po 399/21; z 16.02.2022 r., III SA/Gl 996/21; z 25.03.2022 r., II SA/Kr 558/21; z 21.01.2023 r., IV SA/Po 614/22; z 17.02.2023 r., IV SA/Po 748/22; dostępne w CBOSA).

Z kolei jednym z istotnych elementów zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - statuowanej w art. 15 ab initio k.p.a. - jest obowiązek odniesienia się przez organ odwoławczy do zarzutów odwołania. W orzecznictwie trafnie podkreśla się, że istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy, a w szczególności ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podniesionych w środku odwoławczym (por. wyrok WSA z 18.08.2010 r., IV SA/Wa 622/10, CBOSA). Brak w motywach decyzji ustosunkowania się do zarzutów odwołania uzasadnia nie tylko uznanie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem podstawowych zasad postępowania odwoławczego, ale jednocześnie daje podstawę do stwierdzenia, że przy tego rodzaju procedowaniu pod znakiem zapytania pozostają gwarancje wynikające z zasady dwuinstancyjności postępowania (por. wyrok NSA z 27.05.1998 r., IV SA 1130/96; por. też wyroki WSA: z 05.11.2010 r., I SA/Wa 539/10; z 02.12.2008 r., II SA/Rz 502/08; z 05.03.2014 r., IV SA/Po 1084/13; z 03.10.2019 r., IV SA/Po 1251/17; CBOSA).

Przenosząc powyższe uwagi ogólne na grunt kontrolowanej sprawy, należy stwierdzić, że organy obu instancji, rozpoznając wniosek Skarżącego o przyznanie dodatku węglowego, powyższym zasadom nie uczyniły w pełni zadość.

Po pierwsze, organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się w ogóle do zarzutów i istotnych twierdzeń odwołania. Co więcej, nawet ich nie zreferował, ograniczając się do lakonicznej wzmianki, że Skarżący wniósł odwołanie pismem z 19.12.2022 r. Tymczasem w odwołaniu zostały zawarte istotne zarzuty i twierdzenia, które organ II instancji winien był rozważyć i do nich się ustosunkować. Przede wszystkim Skarżący podniósł, że nie rozumie dlaczego w decyzji organu I instancji stwierdza się brak jego deklaracji w bazie CEEB, skoro złożył ją do PCŚ w dniu 04 lipca 2022 r., na dowód czego załączył do odwołania kserokopię "Deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw" z 29 czerwca 2022 r., opatrzonej prezentatą PCŚ z 04 lipca 2022 r. Ponadto autor odwołania podkreślił, że w trakcie wywiadu środowiskowego powiedział, że dom jest ogrzewany węglem i drewnem, jednak wówczas oczekiwał na dodatek, by móc zakupić węgiel. W swojej deklaracji zaznaczył, że stosowane paliwo to węgiel i drewno kawałkowe, lecz to węgiel jest głównym źródłem ciepła – co wynika także ze złożonego wniosku o dodatek węglowy.

Już owo całkowite zignorowanie przez organ II instancji twierdzeń odwołania i załączonej doń kopii deklaracji – polegające nie tylko na braku wyraźnego odniesienia się do nich w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ale wręcz na niezamieszczeniu o nich jakiejkolwiek wzmianki w motywach decyzji SKO – przesądziło o wadliwości zaskarżonej decyzji. Wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jako że z treści unormowań art. 2 ust. 1 i nast. u.d.w. wynika, iż co do zasady podstawowym środkiem dowodowym na okoliczność rodzaju głównego źródła ogrzewania danego gospodarstwa domowego i tego, jakim rodzajem paliwa jest to źródło zasilane, są wpis lub zgłoszenie do CEEB. Dopiero jeśli brak takiego wpisu lub zgłoszenia, albo gdy budzą one uzasadnione wątpliwości co do ich rzetelności, wchodzi w grę sięgnięcie po uzupełniający środek dowodowy, jakim jest wywiad środowiskowy.

Po drugie, wypełniona odręcznie deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, opatrzona prezentatą PCŚ z 04 lipca 2022 r., której kopię przedłożył Skarżący wraz z odwołaniem, zawiera w rubryce B01 ("Rodzaj i liczba źródeł ciepła zainstalowanych oraz eksploatowanych w budynku") wskazanie trzech zainstalowanych i eksploatowanych źródeł ciepła, tj. dwóch z funkcją c.o. i c.w.u.: "(02) Kocioł na paliwo stałe (węgiel, drewno, pellet lub inny rodzaj biomasy) z ręcznym podawaniem paliwa / zasypowy" oraz "(07) Kocioł gazowy / bojler gazowy / podgrzewacz gazowy przepływowy / kominek gazowy" i jednego z funkcją wyłącznie c.o.: "(05) Kominek / koza / ogrzewacz powietrza na paliwo stałe (drewno, pellet lub inny rodzaj biomasy, węgiel". Ponadto w rubryce B03 deklaracji jako rodzaje stosowanych paliw stałych wskazano: "Węgiel i paliwa węglopochodne" oraz "Drewno kawałkowe".

W administracyjnych aktach I instancji znajdują się natomiast dwa wydruki wypełnionego elektronicznie formularza deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw (k. 1 i k. 10), w której jako wypełniającego również wskazano Skarżącego, z tym że z datą wypełnienia formularza 28 lipca 2022 r. i adnotacją, że "Dane do CEEB wprowadził/a w imieniu składającego: H. D. (na podstawie deklaracji)". W deklaracji tej nie tylko brak zaznaczenia kotła na paliwo stałe, ale ponadto w odniesieniu do kominka/kozy zakreślono spełnianie przez to źródło obu funkcji (tj. zarówno c.o., jak i c.w.u.) - a więc inaczej niż w deklaracji załączonej do odwołania. Powyższe może wskazywać na ewentualne: (1) nieprawidłowe wypełnienie deklaracji w wersji elektronicznej na podstawie deklaracji w wersji papierowej; (2) nietrafne stwierdzenie przez organy obu instancji, że nie doszło do zgłoszenia głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego Skarżącego do CEEB.

Ewentualną niezasadność twierdzenia organów o niezgłoszeniu przez Skarżącego do CEEB głównego źródła ogrzewania zdaje się potwierdzać także zalegający w aktach I instancji "Raport z listy" (k. 5), wydrukowany 18 listopada 2022 r., z którego wynika, że dla adresu "P., ul. [...]" utworzono dwie deklaracje: z 14 czerwca 2022 r. i 28 lipca 2022 r.

Prezydent Miasta w podstawie prawnej swej decyzji powołał m.in. art. 2 ust. 15g u.d.w., który stanowi, że: "Dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, dokonywany jest przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji."

Organy powinny były zatem wnikliwie zweryfikować, czy w sprawie rzeczywiście główne źródło ogrzewania nie zostało zgłoszone lub wpisane do CEEB - czemu zdaje się przeczyć ww. materiał dowodowy dotychczas zebrany w niniejszej sprawie, wskazujący, że takie zgłoszenie jednak było - bowiem w przeciwnym razie (tj. w sytuacji dokonania zgłoszenia) cytowana regulacja nie powinna stanowić podstawy prawnej wydanych decyzji.

Po trzecie, z akt administracyjnych sprawy wynika, że dla przedmiotowego adresu (P. ul. [...]) zostały złożone (sporządzone) co najmniej dwie deklaracje: omówiona wyżej deklaracja z 28 lipca 2022 r. (sporządzona na podstawie deklaracji w postaci papierowej; nie wiadomo, czy właśnie tej, której kopię Skarżący załączył do odwołania) oraz deklaracja z 14 czerwca 2022 r. Druga ze wspomnianych deklaracji (zob. k. 9) została wypełniona przez M. L. (oznaczoną jako "Właściciel/współwłaściciel"), ze wskazaniem, że dotyczy ona jednego z lokali mieszkalnych w budynku jednorodzinnym, oznaczonego numerem 1. Natomiast deklaracja Skarżącego (również oznaczonego jako "Właściciel/współwłaściciel") złożona 04 lipca 2022 r., jak i ta wypełniona "w jego imieniu" 28 lipca 2022 r., sporządzone zostały dla budynku jednorodzinnego i wszystkich lokali mieszkalnych / zbiorowego zamieszkania w budynku. Zarazem z wniosku o wypłatę dodatku węglowego wypełnionego odręcznie przez Skarżącego 16 października 2022 r. (k. 3-4) nie wynika, aby w skład jego gospodarstwa domowego wchodziła M. L..

Na tej podstawie można przypuszczać, że pod adresem: P. ul. [...] funkcjonuje (verba legis: "zamieszkuje") więcej niż jedno gospodarstwo domowe.

Wyjaśnienie tej kwestii jest zaś o tyle istotne, że zgodnie z art. 2 ust. 3a-4 u.d.w.:

"3a. W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem.

3b. W przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania.

3c. W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła.

3d. W przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji.

3e. W przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 3d, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu.

4. W przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego dla gospodarstwa domowego wieloosobowego złożyła więcej niż jedna osoba, dodatek ten przyznawany jest wnioskodawcy, który złożył taki wniosek jako pierwszy."

Wyjaśnienie powyższej kwestii jawi się jako istotne również w kontekście poczynionej na odwrocie ostatniej strony wniosku o wypłatę dodatku węglowego adnotacji (niewiadomego autorstwa): "Wniosek złożony ponownie, ponieważ na jeden adres były złożone dwa wnioski i odrzucone" (k. 3v.). W świetle tej adnotacji niezbędne byłoby już nie tylko wyjaśnienie kwestii liczby gospodarstw domowych funkcjonujących pod ww. adresem, ale także liczby skutecznie złożonych wniosków o wypłatę dodatku węglowego - czego dotychczas organy nie uczyniły. Tymczasem gdyby np. okazało się, że dla adresu miejsca zamieszkania Skarżącego - dla innego gospodarstwa domowego pod tym adresem - przyznano już dodatek węglowy, a nie zachodzą przesłanki z art. 2 ust. 3c i 3d u.d.w., organ winien pozostawić wniosek Skarżącego bez rozpoznania (art. 2 ust. 3b in fine u.d.w.).

Po czwarte, organy obu instancji jako kluczowy powód odmowy wskazały ustalenia wywiadu środowiskowego z 05 grudnia 2022 r., utrwalone w notatce służbowej sporządzonej przez pracownika PCŚ (k. 6 akt adm. I inst.). Abstrahując w tym miejscu od podniesionych wyżej wątpliwości, czy w ogóle zaktualizowała się podana w decyzji organu I instancji podstawa prawna do przeprowadzenia takiego wywiadu (tj. art. 2 ust. 15g u.d.w., a to w świetle twierdzeń i dowodów Skarżącego, że złożył wymaganą deklarację do CEEB), rzetelność sporządzonej notatki - a co za tym idzie: także prawidłowość przeprowadzonego wywiadu środowiskowego - budzą istotne wątpliwości. Oto bowiem w ww. notatce wskazano, jako główne źródło ogrzewania, piec na paliwo stałe, dodatkowo podając, że: "W lokalu znajduje się piec na paliwo stałe służący do ogrzewania pomieszczeń opalany drewnem kawałkowym". Notatka nie zawiera natomiast wzmianki o innych źródła ogrzewania - jak choćby tych zgłoszonych w ww. deklaracjach - a nawet nie podano w niej liczby ("ilości") źródeł ogrzewania. Jednakże zasadnicze zastrzeżenia dotyczą wskazania rodzaju stosowanego paliwa – podkreślona została bowiem w notatce nie tylko opcja: "Drewno kawałkowe", ale również: "Węgiel i paliwa węglopochodne", przy czym to ostatnie podkreślenie zostało "anulowane" (linią falistą) - nie wiadomo przez kogo (brak parafki), ani z jakiej przyczyny (brak omówienia powodów ww. poprawki). W konsekwencji nie sposób jednoznacznie stwierdzić, czy Skarżący, podpisując tę notatkę na odwrotnej stronie (k. 6v.), miał świadomość istnienia ww. poprawki. Wypada w tym miejscu zauważyć, że pierwotne zaznaczenie w notatce również opcji "Węgiel i paliwa węglopochodne" uwiarygadnia twierdzenie Skarżącego, że w trakcie wywiadu powiedział: "Dom jest opalany węglem i drewnem, jednak obecnie oczekuję na dodatek, aby węgiel zakupić" (s. 1 odwołania). Wypada przy tym zgodzić się ze Skarżącym, że odmowa przyznania dodatku węglowego podyktowana wyłącznie tym - co zdaje się sugerować Skarżący - że w trakcie wywiadu (a więc w okresie oczekiwania na przyznanie wnioskowanego dodatku) dom nie był opalany węglem, rzeczywiście jawiłaby się jako sprzeczna z celem ustawy o dodatku węglowym, której unormowania miały wszak zapewnić właśnie finansowe wsparcie dla osób, których nie stać na zakup węgla z własnych środków.

Mając wszystko to na uwadze, Sąd uznał, że kontrolowane decyzje organów obu instancji zostały wydane z istotnym naruszeniem zasad i norm procedury administracyjnej, wynikających zwłaszcza z art. 7, art. 8, art. 11, art. 15, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. (w przypadku SKO - w zw. z art. 140 k.p.a.). Stan faktyczny sprawy został bowiem ustalony nienależycie, ocena dowodów była swobodna, dwuinstancyjność postępowania jedynie iluzoryczna, a uzasadnienia obu decyzji nie pozwalały na prześledzenie całości toku rozumowania organów i nie wyjaśniały należycie przesłanek, którymi organy kierowały się przy załatwieniu sprawy, w tym faktów uznanych za udowodnione, a także dowodów, którym wiarygodności odmówiono.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, tj. uchylił decyzje organów obu instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji uzupełni postępowanie wyjaśniające w niezbędnym, opisanym wyżej zakresie i w zależności od wyników tak uzupełnionego postępowania, przy uwzględnieniu ocen prawnych wyrażonych w niniejszym wyroku, podejmie właściwie rozstrzygnięcie, należycie je uzasadniając, jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a.