Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 612/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 36a ust. 5, art. 50, art. 51
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Dnia 14 grudnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 grudnia 2022 roku sprawy ze skargi M. I. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 sierpnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej PINB) decyzją z dnia 20 czerwca 2022 r. nr [...], działając na podstawie art. 105 i 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2021r. poz. 735 ze zm. dalej k.p.a.), umorzył w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zgodności z prawem robót budowlanych wykonanych przez Państwa E. i B. O., polegających na budowie budynku garażowego na działce nr [...] położonej w J. przy ul. [...] bezpośrednio przy granicy z działką nr [...] położoną w J. przy ul. [...] stanowiącą własność Państwa M. i M. I. (jedn. ewid. J. - miasto, obręb ewid. B. ).

Motywując decyzję organ wskazał, że w dniu 18 maja 2022r. wpłynęło pismo M. I. (dalej też jako skarżący lub strona) reprezentowanego przez Pana J. K. zawierające żądanie wszczęcia postępowania w sprawie zgodności z prawem wykonanych robót budowlanych polegających na budowie budynku garażowego na sąsiedniej działce nr [...] w J., przy ul. [...] w J., bezpośrednio przy granicy z działką skarżącego nr [...]. W uzasadnieniu żądania zasygnalizowano nieprawidłowości polegające na przekroczeniu granicy prawnej dotyczącej przekroczenia przy robotach budowlanych granicy nieruchomości oraz przekroczeniu długości budynku o ponad 2 % wartości projektowanej. We wniosku wskazano, że przekroczona wartość wynosząca 0,55 m stanowi 9,16% długości 6,00m.

W związku z powyższym, pismem z dnia 25 maja 2022r. znak [...], zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania w sprawie zgodności z prawem wykonanych robót budowlanych przez Państwa E. i B. O., polegających na budowie ww. budynku garażowego. W piśmie poinformowano o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów (art. 10 k.p.a.). Strony w ustawowym terminie nie zajęły stanowiska w sprawie.

Rozpatrując wniosek PINB uznał, że należy w pełni wykorzystać materiały zgromadzone uprzednio w aktach oznaczonych sygnaturą [...] ponieważ prowadzono wtedy czynności wyjaśniające z wniosku M. I. złożonego do Wojewody W. pismem z dnia 12 stycznia 2021 r. (wpływ 18.01.2021) przekazanego przez Wojewodę dalej zgodnie z właściwością do organu pismem z dnia 26.01.2021 (wpływ 29.01.2021 r.) znak [...] . Na działce nr [...] położonej w J. przy ul. [...], przeprowadzono cztery kontrole (w dniu 03.03.2021r. , w dniu 06.05.2021 r., w dniu 10.05.2021r. oraz w dniu 22.12.2021 r.) ta ostatnia została przeprowadzona w obecności upoważnionego pracownika WINB w P..

Podczas kontroli z dnia 03 marca 2021 r. ustalono, że budynek garażowy został wybudowany na podstawie decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 13 maja 2020r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Budynek został usytuowany w granicy z działką nr [...]. Ustalono, że ogrodzenie działki nr [...] jest odsunięte od widocznego kamienia granicznego na froncie działki o około 8 cm w głąb działki nr [...]. Pomiary odległości ściany bocznej budynku garażowego wzdłuż granicy z działką nr [...] od ogrodzenia działki nr [...] wykazały, że wynosi 9 cm. W związku z brakiem dostępu do gruntu pomiędzy ogrodzeniem a budynkiem garażowym trudno było stwierdzić czy doszło do zabetonowania tej przerwy jak wnosił M. I.. W miarę możliwości zbadano prętem zbrojeniowym na długości ok. 1 m licząc od tylnego narożnika budynku garażowego grunt pomiędzy budynkiem a ogrodzeniem i nie stwierdzono na głębokości ok. 30 cm (taki był dostęp) śladów betonu. Ponadto zgodność usytuowania obiektu potwierdza mapa z inwentaryzacją budynku garażowego sporządzona przez uprawnionego geodetę. Na prośbę M. I. pomimo bardzo utrudnionego dostępu od strony jego działki (wzdłuż ogrodzenia porastają tuje) wbijano pręt w grunt pomiędzy ogrodzeniem a garażem, w jednym miejscu pręt wszedł w grunt na głębokość 15 cm w drugim na 35 cm. Miejscami nie można było wbić pręta w grunt. Ustalono, że inwestorzy pp. O. zawiadomili organ o zakończeniu budowy budynku garażowego i organ nie wniósł sprzeciwu co do rozpoczęcia użytkowania obiektu.

Pismem z dnia 16 marca 2021 r. powiadomiono. M. I., że Organ nie znalazł podstaw do prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie.

W odpowiedzi na powyższe pismo w dniu 20 kwietnia 2021 r. M. I. złożył ponowny wniosek o przeprowadzenie kontroli wybudowanego budynku garażowego na działce nr [...] uzasadniając go między innymi tym, że nie zgadza się z decyzją podjętą przez PINB w J.. Jego zdaniem w sporządzonym protokole nie zostały podane wymiary budynku garażowego zgodnie ze stanem faktycznym. Samo stwierdzenie, że są one zgodne z zatwierdzonym projektem jest niewystarczające Stwierdził, że ściana budynku w granicy ma długość 6,45 m, a w projekcie 6,30 m. Pozostała część budynku ma 6,12m długości, a w projekcie 6,00 m.

W związku z powyższym w dniu 06 maja 2021 r. po zawiadomieniu stron przeprowadzono ponowną kontrolę na ww. nieruchomości, w wyniku której ustalono, że długość budynku garażowego wynosi ca 6,14 m a szerokość ca 3,49 m Ściana ogniowa przy granicy z działką nr [...] ma długość 6,45 m. Dokumentacja projektowa zakładała długość budynku 6,00 m, szerokość 3,50 m, długość ściany ogniowej 6,30 m. W ocenie kontrolujących różnice powstały na skutek docieplenia obiektu na zewnątrz. Dalej ustalono, że pomiędzy ścianą garażu a ogrodzeniem działki Państwa I. występuje warstwa betonu. Było to widoczne po zdjęciu przez skarżącego płyt ogrodzeniowych, co nie zostało dokonane w trakcie kontroli prowadzonej w dniu 3 marca 2021 r. Uczestniczący w kontroli B. O. oświadczył, że usunie docieplenie ze ścian zewnętrznych frontu budynku i tyłu oraz czoła i tyłu ściany ogniowej. Ponadto oświadczył, że nie wykonywał ław fundamentowych (nie zakładał tego projekt budowlany), a nadwyżkę podsypki betonowej pod kostkę betonową ułożoną wewnątrz garażu usuwał wspólnie z p. I., dotyczy to podsypki, która znalazła się pomiędzy ścianą a ogrodzeniem. Pan M. I. oświadczył, że żąda odkucia betonu stopy betonowej i usunięcia nadmiaru podsypki betonowej.

W wyniku przeprowadzonych kontroli ustalono, że stopy fundamentowe budynku garażowego wychodzą poza obręb ściany budynku biegnącej wzdłuż granicy z działką nr [...]. Stwierdzono to podczas kontroli w dniu 10 maja 2021 r. gdy inwestor rozebrał część posadzki wykonanej w garażu z kostki betonowej i odkopał stopy fundamentowe. W trakcie pierwszych dwóch kontroli było to niemożliwe do stwierdzenia ze względu na brak dostępu z zewnątrz budynku. Dostęp ograniczała ściana budynku garażowego i ogrodzenie betonowe pana I.. Nadto po odsłonięciu stóp fundamentowych budynku garażowego stwierdzono, że stopy te mijają się ze stopami fundamentowymi ogrodzenia działki p. M. I. (usytuowane były na przemian). Organ nadmienił, że do czasu kontroli B. O. odkuł z wielkim trudem beton jednej ze stóp fundamentowych (odstęp pomiędzy ścianą garażu a ogrodzeniem skarżącego wynosi tylko 12 cm co ograniczało swobodę ruchów przy rozkuwaniu betonu). Ponadto na tej przestrzeni zalegały płyty górne ogrodzenia zdemontowane przez skarżącego. Nie odnaleziono kamienia granicznego z tyłu działki dlatego nie można było ustalić przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...] Uznano, że istnieje możliwość, że B. O. i M. I. weszli sobie wzajemnie w działki. Nadto stwierdzono, że B. O. usunął z frontu warstwę styropianu i w dniu kontroli długość budynku garażowego wynosiła 6,11 m.

W dniu 1 października 2021 r. M. I. złożył przed organem pismo w którym wskazał, że z uwagi na konflikt sąsiedzki wnosi o wskazanie na jakim etapie jest obecnie to postępowanie.

Pismem z dnia 27 października 2021r. znak [...] wezwano kierownika budowy inż. Z. S. do stawienia się w siedzibie organu w celu złożenia wyjaśnień. O tym fakcie poinformowano skarżącego pismem z dnia 27 października 2021 r. znak [...] (rej. [...]).

W dniu 10 listopada 2021 r. stawił się inż. Z. S. i wyjaśnił, że z chwilą zakończenia budowy budynek garażowy był niedocieplony styropianem i jego wymiary były zgodne z zatwierdzonym projektem budowlanym. Co się tyczy stóp fundamentowych to inwestor po ich wylaniu poinformował kierownika, że wzmocnił słupy poprzez dolanie warstwy betonu od strony sąsiada. Inż. S. uznał, że stopa będzie zakryta dlatego nie będzie negatywnie oddziaływać na działkę sąsiada.

W dniu 16 grudnia 2021 r. stawił się w siedzibie organu W. W.- uprawniony geodeta, który oświadczył, że przy wytyczaniu budynku garażowego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w J. opierał się na danych geodezyjnych uzyskanych z Powiatowego Ośrodka Geodezyjnego w J.. Budynek wytyczony został w granicy z działką nr [...]. W trakcie tyczenia od strony drogi kamień graniczny jest nie do odszukania, bo z jednej strony jest płot betonowy skarżącego i przylega do niego skrzynka energetyczna. Sprawdzono poprawność punktu granicznego GPS-em. Punkt wyszedł pomiędzy ogrodzeniami pana I. i O.. Wyznaczono linię graniczną GPS-em. Stwierdzono, że płot pana I. w całości stoi na jego działce. Płot jest z prefabrykowanych płyt betonowych. Przy tyczeniu i rozciągnięciu sznurków słupki (paliki) były odsunięte ok. 4 cm od płotu skarżącego.

W dniu 22 grudnia 2022r. po uprzednim zawiadomieniu, przeprowadzono ponowną kontrolę budynku garażowego. W kontroli uczestniczył upoważniony pracownik WINB. W wyniku dokonanych pomiarów ustalono że, wymiary zewnętrzne budynku wynoszą długość 6,11 m, szer. 3,50 m, ściana ogniowa ma 6,45 m długości. Odległość ściany garażu od ogrodzenia skarżącego wynosi 10 cm - pomiaru dokonano do płyty ogrodzenia. Wg oświadczenia B. O. styropian zewn. został usunięty tylko z frontu budynku, tj. jak zostało potwierdzone w trakcie kontroli w dniu 10 maja 2021r. Ponadto stwierdzono, że kamień graniczny z frontu budynku jest widoczny. Jest w tym samym miejscu co w dniu 06 maja 2021 r. kiedy organ prowadził kontrole na działce nr [...]. Nie jest widoczny kamień graniczny z tyłu działki. W miejscu gdzie powinien się znajdować stykają się ogrodzenia czterech działek. Dodatkowo teren porośnięty jest roślinnością średniej wysokości. Budynek garażowy tj. jego elewacja została wykonana w pełni. Podczas kontroli wykonano również zdjęcia słupków ściany zewnętrznej garażu od strony skarżącego. Na jego życzenie dokonano ponownych pomiarów szerokości garażu, które odczytywał pan I.. Pomiar wyniósł 3,51 m. Kontrola prowadzona była w czasie panowania ujemnych temperatur na zewnątrz. Dokonano na działce nr [...] pomiaru odległości usytuowania budynku mieszkalnego względem ogrodzenia pomiędzy działkami [...] i [...]. Pomiar mierzony od najbliższej ściany zewn. do wewnętrznej strony betonowego ogrodzenia wyniósł 2,91 m, grubość płyty ogrodzeniowej wynosi 4 cm. Pan I. oświadczył, że żąda aby słupki tj. stopy fundamentowe zostały skute do końca i budynek ma mieć wymiary zgodne z projektem.

Na prośbę B. O. do protokołu dołączono płytę DVD ze zdjęciami, kopię wyroku nakazowego, notatkę własną B. O. z dnia 18 grudnia 2021 r.

Mając na uwadze ustalenia z ww. kontroli PINB wskazał, że budynek garażowy ma długość 6,11 m a nie jak wskazano we wniosku 6,55m. Wartość projektowana została przekroczone o 1,83% co jest dopuszczalne zgodnie z art. 36a ust. 5 pkt. 2 pr. bud. Ściana ogniowa ma wymiar 6,45m, przekroczenie wartości projektowanej wynosi 2,38% tj. 0,38% ponad dopuszczalną, wyrażając to w centymetrach przekroczenie ponad dopuszczalne wynosi 2,4 cm. W ocenie organu ta minimalna różnica mieści się w granicy tolerancji pomiarów. Wobec tego postępowanie w sprawie jest zdaniem PINB bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.

Następnie M. I. wniósł odwołanie od ww. decyzji PINB , w którym podał, że nie jest zadowolony z wydanej decyzji, wskazując, że przekroczenie długości ściany ogniowej wynoszące 2,38% stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu. Skarżący zarzucił, że nie ustalono dokładnie stanu faktycznego; w ocenie skarżącego brak jest jednoznacznego stanowiska uprawnionej osoby (geodety), że budynek garażowy nie jest usytuowany częściowo na działce skarżącego, ponadto nie ustalono czy została przekroczona granica, a jeśli tak to o jaką wartość.

W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB) decyzją z dnia 8 sierpnia 2022 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia 20 czerwca 2022 r., znak [...]

WWINB, po szczegółowym opisaniu stanu faktycznego sprawy, mając na uwadze ustalenia kontroli PINB stwierdził, że faktycznie inwestor zrealizował budynek z niewielkim zwiększeniem jego wymiarów (długość). W ocenie WWINB takie zwiększenie długości budynku z 6 m na 6,11 m nie kwalifikuje robót budowlanych jako wykonanych z istotnym odstąpieniem, skoro wg przepisów ustawy Prawo budowlane dopuszczalne byłoby zwiększenie długości o 12 cm.

Ściana ogniowa ma długość 6,45 m, a powinna mieć długość 6,30 m. Inwestor mógł przekroczyć długość o 0,126 m (tj. 2% z długości wynoszącej 6,30 m), a przekroczył o 0,15 m (2,38 % z wartości wynoszącej 6,30 m). Co oznacza, że przekroczenie dopuszczalnego odstąpienia nie skutkującego uznaniem za istotne wynosi zaledwie 2,4 cm. Inaczej rzecz ujmując, dopuszczalne odstąpienie w zakresie długości wynosi 2%, a inwestor odstąpił o 2,38 %. Organ stwierdził jednak, ze takie odstąpienie mieści się w granicach tolerancji pomiarów.

WWINB podkreślił, że przy założeniu grubości ściany ogniowej 0,2 m różnica w powierzchni zabudowy projektowanej i wykonanej wynosi 0,393 m2, co stanowi 1,86 % , przy dopuszczalnej wartości 5%.

Organ zwrócił uwagę, że inwestor uzyskał pozwolenie na budowę budynku w granicy działki i zrealizował inwestycje zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. WWINB podzielił stanowisko PINB, nie ma podstaw do prowadzenia postępowania naprawczego.

Natomiast w kwestii przekroczenia granicy przez wykonane przez inwestora stopy fundamentowe budynku garażowego WWINB wskazał, że w dzienniku budowy znajduje się wpis geodety o wytyczeniu budynku zgodnie z projektem i planem zagospodarowania działki, uprawniony geodeta złożył oświadczenie o usytuowaniu obiektu zgodnie z projektem zagospodarowania działki, sporządzona została inwentaryzacja powykonawcza budynku garażowego, która wykazała posadowienie budynku w granicy działki. WWINB stwierdził, że kwestię przekroczenia granicy działki sąsiedniej przy okazji wznoszenia budynku reguluje art. 151 Kodeksu cywilnego. Ugruntowane orzecznictwo sądowe w tym zakresie wskazuje, iż ani organy nadzoru budowlanego, ani sądy administracyjne nie są uprawione do rozstrzygania kwestii o charakterze cywilno-prawnym (art. 151 k.c.), które są sporne pomiędzy właścicielami sąsiednich nieruchomości (działek). Kwestia ew. przekroczenia granicy przy realizacji budynku garażowego i naruszenia własności przez stopy fundamentowe słupów, pozostaje poza właściwością organów nadzoru budowlanego, może być dochodzona ale przed sądem powszechnym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. I. reprezentowany przez pełnomocnika podał, że zaskarża decyzję WWINB z dnia 8 sierpnia 2022 r., domaga się jej uchylenia, jak i poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenia na swoją rzecz kosztów postępowania. Nie zgadza się z umorzeniem postępowania.

Skarżący zarzucił, że WWINB nie dostrzegł, że wskazana podstawa prawna do umorzenia postępowania jest nieprecyzyjna. PINB w J. wskazał na przepis "art. 105 k.p.a.". Tymczasem ta jednostka redakcyjna zawiera dwa paragrafy, które wskazują na dwie różne przyczyny umorzenia postępowania administracyjnego.

WWINB nie zauważył, że PINB w J. przesyłając zawiadomienie znak: [...] z dnia 29.06.2022 r. przesłał je do wiadomości Burmistrza J. i Starosty [...]. Tymczasem przywołany przepis (art. 131 k.p.a.) jednoznacznie wskazuje, że o wniesieniu odwołania organ administracji publicznej, który wydał decyzję zawiadamia tylko strony. Zarówno Burmistrz J., jak i Starosta J. w przedmiotowym postępowaniu nie posiadają legitymacji procesowej strony. A zatem przesłanie zawiadomienia do tych organów było wadliwe. Ponadto PINB wadliwie przesłał decyzję pierwszoinstancyjną do wiadomości Burmistrza J..

W ocenie skarżącego WWINB w żaden sposób nie odniósł się do zarzutu braku jednoznacznego stanowiska geodety, co do tego, że budynek jest usytuowany częściowo na jego działce. Przywołanie tylko standardowego oświadczenia geodety "o usytuowaniu obiektu zgodnie z projektem zagospodarowania działki" w ujawnionych nowych okolicznościach w ocenie skarżącego nie jest wystarczające. W celu uzyskania całkowitej pewności co do zgodnego z prawem usytuowania przedmiotowego garażu organ nadzoru budowlanego powinien zwrócić się do geodety, który wydał oświadczenie z zapytaniem, czy je w dalszym ciągu podtrzymuje z pouczeniem o odpowiedzialności karnej lub przesłuchać geodetę pod rygorem odpowiedzialności karnej. Skoro oświadczenie geodety nie zostało złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, to takie oświadczenie uniemożliwia przyjęcie jego mocy dowodowej. Oświadczenie takie może zostać potraktowane jako dowód uzupełniający. Nie może zaś stanowić jedynego dowodu na okoliczność prawidłowego usytuowania budynku.

Końcowo skarżący podał, że w sprawie nie było jego zdaniem podstaw do umorzenia postepowania, ponieważ doszło do istotnego odstępstwa od projektu budowlanego. Dopuszczalne przekroczenie długości zaprojektowanej ściany ogniowej (z uwzględnieniem ustawowej 2 % tolerancji) mogło wynosić 0,126 m, a w rzeczywistości wynosi 0,15 m. Przekroczenie jest ewidentne i co należy wyraźnie podkreślić, że inwestor nie tylko dopuścił się przekroczenia wartości bezwzględnej samej długości ściany ogniowej aż o 15 cm, ale przekroczył także dopuszczalną wartość tolerancji 2 % określonej w ustawie. Przeprowadzenie postępowania naprawczego jest konieczne.

Ponadto w skardze wskazano (na wyraźne życzenie skarżącego), że:

1. Geodeta w oświadczeniu zeznał, że podczas wytyczania garażu nie było kamienia granicznego, co jest nieprawdą, bo kamień graniczny był i jest nadal w widocznym miejscu.

2. Przekroczenie granicy przez stopy betonowe słupków, które są wykonane niezgodnie z projektem i zabetonowane do samego ogrodzenia, a które znajduje się całkowicie na działce skarżącego nr [...]. Podstawa słupka garażu sąsiada jest przyklejona do płyt płotu skarżącego co uniemożliwia jego wymianę, naprawę czy konserwację.

3. PINB w J. bierze pod uwagę wyrok nakazowy, który nie ma nic wspólnego z prowadzonym postępowaniem naruszając w ten sposób dobro osobiste skarżącego, gdyż udostępnia informację o nim podmiotom nieuprawnionym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności decyzji o umorzeniu postępowania, w sprawie realizacji budynku garażowego na działce nr [...] położonej w J. przy ul. [...] bezpośrednio przy granicy z działką nr [...] położoną przy ul. [...], stanowiącą własność M. i M. I..

W ocenie organów pomimo, że inwestor dopuścił się pewnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie parametrów garażu, to jednak wartości te były na tyle minimalne, że brak było podstaw by prowadzić postępowanie w tym przedmiocie. W ocenie sądu stanowisko to jest właściwe.

Zgodnie art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z przyczyn podmiotowych jak i przedmiotowych. Z przyczyn podmiotowych bezprzedmiotowość postępowania wystąpi wówczas, gdy okaże się, że we wszczętej sprawie administracyjnej brak jest podmiotu, na który można nałożyć obowiązek lub któremu można przyznać prawo. Z kolei bezprzedmiotowość postępowania przyczyn przedmiotowych wystąpi wówczas, gdy brak jest przedmiotu prowadzonego postępowania, a zatem brak jest przepisu prawa materialnego, który przyznawałby adresatowi rozstrzygnięcia prawo lub też nakładał na niego określony obowiązek. W przypadku bezprzedmiotowości z przyczyn przedmiotowych kluczowe jest zatem istnienie przepisu prawa materialnego, który warunkował będzie byt prawny danego postępowania administracyjnego.

Jak wskazuje się w orzecznictwie postępowanie naprawcze, prowadzone na podstawie art. 50-51 pr. bud., ma na celu doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli organy nadzoru budowlanego uznają, że nie doszło do naruszenia przepisów i wykonane roboty budowlane są zgodne ze sztuką budowlaną i obowiązującymi normami, nie wydają decyzji merytorycznej, ale decyzję formalną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 9 marca 2022 r. sygn. II OSK 793/21, CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie w następstwie wniosku skarżącego organ nadzoru budowlanego przeprowadził łącznie 4 kontrole- 3 marca 2021 r., 6 maja 2021 r., 10 maja 2021 r., oraz 22 grudnia 2021 r. W wyniku ww. kontroli ustalono, że inwestorzy E. i B. O., właściciele działki nr [...] wybudowali betonowy budynek garażowy w granicy z działką nr [...], należącą do skarżącego. Garaż został wybudowany na podstawie decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 13 maja 2020 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Według projektu budowlanego garaż miał mieć wymiary: długość budynku 6,00 m, szerokość 3,50 m, długość ściany ogniowej 6,30 m (zob. k. [...] akt PINB rysunek rzutów garażu i opis techniczny k. [...]). Podczas kontroli ujawniono, że inwestorzy dopuścili się przekroczenia wskazanych w projekcie parametrów. Ostatecznie podczas kontroli dnia 22 grudnia 2021 r. stwierdzono, że wymiary zewnętrzne budynku wynoszą: długość budynku 6,11 m, szerokość 3,50 m, ściana ogniowa ma 6,45 m długości. Mając to na uwadze organ rozważył, czy stwierdzone przekroczenie stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego i podstawę do wszczęcia dalszych działań ze strony organu nadzoru budowlanego.

Na gruncie prawa budowlanego wyróżnia się istotne oraz nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (art. 36a ust. 1, 5 i 6 pr. bud.). Konsekwencje materialno- i formalnoprawne związane są wyłącznie z odstąpieniem istotnym, które jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu przez inwestora decyzji o zmianie pozwolenia na budowę (art. 36a ust. 1 pr. bud.), a dokonane bez wymaganego pozwolenia – skutkuje wstrzymaniem robót budowlanych i przeprowadzeniem postępowania naprawczego w trybie art. 50 i 51 oraz uchyleniem decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 36a ust. 2 pr. bud.). Powyższe oznacza, że inwestor nie może samodzielnie wprowadzać rozwiązań technicznych oraz konstrukcyjnych, które prowadziłyby do istotnego odstąpienia, o ile nie uzyska decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. A contrario, w przypadku nieistotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę, nie wymaga się uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę oraz ponownego zgłoszenia (art. 36a ust. 6 zd. drugie pr. bud.).

Zgodnie z art. 36a ust. 5 pr.bud. istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie:

1) projektu zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany;

2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego dotyczących:

a) powierzchni zabudowy w zakresie przekraczającym 5%,

b) wysokości, długości lub szerokości w zakresie przekraczającym 2%,

c) liczby kondygnacji;

3) warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osoby starsze;

4) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części;

5) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;

6) wymagającym uzyskania lub zmiany decyzji, pozwoleń lub uzgodnień, które są wymagane do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub do dokonania zgłoszenia:

a) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-4, lub

b) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a, oraz instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d;

7) zmiany źródła ciepła do ogrzewania lub przygotowania ciepłej wody użytkowej, ze źródła zasilanego paliwem ciekłym, gazowym, odnawialnym źródłem energii lub z sieci ciepłowniczej, na źródło opalane paliwem stałym.

Kwestia "istotności odstąpienia" pozostawiona została uznaniu administracyjnemu, a z uwagi na szeroki zakres znaczeniowy przesłanek określonych w art. 36a ust. 5 p.b. oraz związane z tym różne możliwości interpretacyjne, okoliczność, czy w danej sytuacji odstąpienie inwestora zostanie uznane za istotne czy nieistotne, wymaga wnikliwej i wszechstronnej oceny organu, przy uwzględnieniu charakteru inwestycji oraz zasad ogólnych (por. wyrok NSA z 18 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 2716/19). W orzecznictwie wskazuje się, że nie może być traktowane jako "nieistotne" takie odstępstwo od zatwierdzonych rozwiązań projektowych, które stoi w sprzeczności z założeniami zatwierdzonego projektu, tj. w całości niweczy rozwiązania projektowe, które przesądziły o udzieleniu pozwolenia na budowę (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2021 r. sygn. VII SA/Wa 1943/20). Za istotne odstępstwo przyjęto przykładowo: odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego polegające na dokonaniu przebudowy przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych budynku prowadzące do zwiększenia dotychczasowego oddziaływania budynku (wyrok WSA w Łodzi z dnia 27 listopada 2019 r. sygn. II SA/Łd 633/19); wybudowanie budynku o niedopuszczalnej w świetle decyzji udzielającej pozwolenia na budowę oraz decyzji o warunkach zabudowy liczbie kondygnacji (zob. wyrok WSA w Lublinie z 29 grudnia 2009 r. sygn. II SA/Lu 555/09); powzięcie przez inwestora dysponującego pozwoleniem na rozbiórkę całego obiektu budowlanego, w trakcie wykonywania robót budowlanych, zamiaru poprzestania na rozbiórce tylko części tego obiektu (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 listopada 2012 r., II SA/Gl 549/12).

Z kolei nieistotnymi odstąpieniami od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymagającymi uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę są takie odstępstwa, które nie dotyczą zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu (wyrok NSA z dnia 29 maja 2019 r. sygn. II OSK 1784/17).

Przede wszystkim jednak o tym, jaki dane odstępstwo ma charakter, powinien decydować całokształt okoliczności konkretnego przypadku (wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 lutego 2019 r. sygn. VII SA/Wa 2925/18).

W następstwie przeprowadzonego pogłębionego postępowania wyjaśniającego organy nadzoru budowlanego uznały, że w sprawie tej brak jest podstaw dla wydania nakazów lub zakazów dla inwestora budynku garażowego. Organy prawidłowo zwróciły uwagę, że zwiększenie długości budynku z 6m na 6,11 m nie kwalifikuje robót budowlanych jako wykonanych z istotnym odstąpieniem, skoro według przepisów ustawy Prawo budowlane dopuszczalne byłoby zwiększenie długości o 12 cm (tj. o 2%- art. 36a ust. 5 pkt 2b pr. bud.). Odnosząc się do ściany ogniowej wskazano, że jest ona dłuższa o 15 cm niż jak zakładał to projekt budowlany. Stanowi to przekroczenie o 2,38 % długości, podczas gdy dopuszczalne odstąpienie wynosiłoby 2 %. Skarżący domagał się aby powyższe przekroczenie uznać za istotne odstąpienie od projektu budowlanego i wszcząć postępowanie naprawcze.

W ocenie Sądu w okolicznościach sprawy, mimo iż przekroczenie w zakresie długości przewyższa wartość maksymalną wskazaną przez ustawodawcę, to jednak w rzeczywistości są to jedynie 2,4 cm. Jest to wartość na tyle niska, że wdrażanie postępowania naprawczego i zobowiązywanie inwestora – który co należy podkreślić współpracował z organami (usunął m.in. ocieplenie budynku)- jawi się co najmniej jako nieracjonalne. Ponadto słusznie zwrócono uwagę, że przy założeniu grubości ściany ogniowej 0,2 m różnica w powierzchni zabudowy projektowanej i wykonanej wynosi 0,393 m2, co stanowi 1,86 %, przy dopuszczalnej wartości 5% (art. 36a ust. 5 pkt 2a pr. bud). Skoro skala przekroczenia jest na tyle minimalna słusznie organy stwierdziły, że nie było sensu nakładać na inwestora obowiązku doprowadzenia robót budowlanych do zgodności z zatwierdzonym projektem budowlanym. Jak już wyżej wskazano ocena istotności odstąpienia mieści się w granicach uznania organu. Zdaniem Sądu zarówno PINB jak i WWINB wystarczająco umotywowały, dlaczego odstąpienie o 0,38 % w okolicznościach sprawy nie doprowadzi do wszczęcia postępowania naprawczego.

Wobec powyższego należało się zgodzić z organami obu instancji, że postępowanie w sprawie legalności robót budowlanych związanych z budową garażu podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Podkreślenia wymaga, ze inwestor realizował prace na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, od której organ architektoniczo budowlany nie wniósł sprzeciwu. Nie było podstaw do podważania legalności robót wykonanych przez pp. Ogrodowczyków.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd uznał je za nieuzasadnione.

Należy wskazać, że geodeta ponosi odpowiedzialność cywilną, dyscyplinarną, a niekiedy również karną. Osoby wykonujące samodzielne funkcje w dziedzinie geodezji i kartografii, jeżeli wykonują swoje zadania z naruszeniem przepisów prawa, nie dochowując należytej staranności i niezgodnie z zasadami współczesnej wiedzy technicznej ponoszą odpowiedzialność dyscyplinarną. Możliwe są również sytuacje, że geodeta ponosić będzie odpowiedzialność karną. Czyny karalne, związane z wykonywaniem czynności z zakresu geodezji i kartografii, zostały określone w rozdziale 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2021 poz. 1990). Wobec tego nie było konieczności przesłuchiwania geodety pod rygorem odpowiedzialności karnej. Nie ma też podstaw do podważenia złożonych przez geodetę wyjaśnień w zakresie wytyczania budynku garażowego na działce nr [...] i poprawność sprawdzenia punktu granicznego GPSem. Wbrew zarzutom skarżącego WWINB odniósł się do stanowiska geodety, wskazując cyt. w kwestii przekroczenia granicy przez wykonane przez inwestora stopy fundamentowe budynku garażowego WWINB zauważa, że w dzienniku budowy znajduje się wpis geodety o wytyczeniu budynku zgodnie z projektem i planem zagospodarowania działki, uprawniony geodeta złożył oświadczenie o usytuowaniu obiektu zgodnie z projektem zagospodarowania działki, sporządzona została inwentaryzacja powykonawcza budynku garażowego, która wykazała posadowienie budynku w granicy działki. I w tym zakresie więc zarzuty skarżącego były chybione.

Okoliczność przesłania decyzji i zawiadomienia nieuprawnionym podmiotom pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

Co się zaś tyczy zarzutów opisanych w skardze jako "na życzenie mocodawcy" Sąd wskazuje, że zarzuty te pozostawały bez wpływu na wynik sprawy. Słusznie już w toku postępowania administracyjnego organy wskazywały, iż kwestie związane z wytyczeniem granic są zagadnieniem cywilnym i pozostają poza kompetencją organów nadzoru budowlanego.

Reasumując Sąd stwierdził, ze zaskarżona decyzja WWINB, jak i poprzedzająca ją decyzja PINB odpowiadają prawu.

Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 poz. 329) orzekł jak w sentencji.