Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 557/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 184 w zw. z art. 197 § 2
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 20 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 1375/23 o odrzuceniu skargi L. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 15 marca 2023 r. nr 1344/2023 w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), postanowieniem z dnia 8 maja 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 1375/23, powołując się na art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") orzekł o odrzuceniu skargi L. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z 15 marca 2023 r. nr 1344/2023 w przedmiocie ustalenia odszkodowania (pkt 1 sentencji postanowienia). Orzekł także o zwrocie Skarżącej uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 4.000 (cztery tysiące) złotych z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (pkt 2 sentencji postanowienia).

W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że pismem z 20 marca 2024 r., wezwał pełnomocnika Skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie odpisów pism procesowych: z 18 maja 2023 r., z 18 lipca 2023 r., z 24 sierpnia 2023 r., z 13 września 2023 r. z odpowiednią liczbą załączników w nich wskazanych oraz 5 kopii załącznika nr 11. do pisma z 14 kwietnia 2023 r., stanowiących łącznie treść skargi, w terminie 7 dni, od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.

Powyższe wezwaniem pełnomocnik Skarżącej odebrał 8 kwietnia 2024 r. W zakreślonym przez Sąd terminie ww. skierował pismo z 9 kwietnia 2024 r. (data nadania), w którym wniósł o "wykonanie przez Sąd I instancji - 8 odpisów pism wskazanych w treści ww. wezwania oraz obciążenie Skarżącej kosztami ich sporządzenia, a także postawienia ich w aktach sprawy celem doręczenia ich pozostałym stronom.". Dodatkowo zaznaczył, że nie dysponuje żądanymi przez Sąd dokumentami. Natomiast 23 kwietnia 2024 r. do Sądu I instancji wpłynęło pismo Skarżącej datowane na dzień 13 kwietnia 2024 r. (data nadania 16 kwietnia 2024 r.), do którego dołączyła kopie pism wymienionych w tymże piśmie, bez załączników wymienionych w samej ich treści.

Wobec powyższego, zdaniem Sądu I instancji - Skarżąca nie wykonała wezwania w wyznaczonym terminie, który upłynął 15 kwietnia 2024 r., tj. nie nadesłała żądanych odpisów pism procesowych, celem doręczenia ich pozostałym stronom postępowania, a zatem skarga na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. podlegała odrzuceniu.

Końcowo Sąd I instancji odnosząc się do podniesionej przez pełnomocnika kwestii braku wymaganych dokumentów i utrudnionym kontaktem ze Skarżącą podał, że pełnomocnikowi przysługuje prawo wglądu do akt sądowych, w związku z czym miał możliwość stawienia się w siedzibie Sądu i uczynienia zadość wezwaniu, poprzez zamówienie kopii konkretnych pism sądowych i dokumentów stanowiących ich załączniki. Natomiast pismo Skarżącej z 13 kwietnia 2024 r., mające stanowić wykonanie wezwania Sądu - zostało nadane po upływie terminu.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

1. art. 133 § 1 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że do wniesienia pisma uzupełniającego braki formalne skargi, złożonego przez Skarżącą z 13 kwietnia 2024 r. doszło z naruszeniem siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a.;

2. art. 47 § 1 w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. przez błędną wykładnię prowadzącą do wadliwego uznania, że brak formalny w postaci niedołączenia przez Skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników jest brakiem formalnym uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi, względnie załączników przez Sąd, mimo, że Skarżąca złożyła stosowny wniosek w tym przedmiocie pismem z 8 kwietnia 2024 r. i była częściowo zwolniona z kosztów sądowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Wskazać należy, że warunki formalne skargi, nieuzupełnienie których w zakreślonym terminie – w myśl art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – skutkuje jej odrzuceniem, zostały określone w art. 57 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z nim, skarga powinna zawierać elementy wymienione w pkt 1-3 omawianej regulacji, a ponadto powinna czynić zadość wymaganiom dla każdego pisma w postępowaniu sądowym – przewidzianym w art. 46 p.p.s.a. Natomiast, niezależnie od powyższego zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 47 § 1 p.p.s.a., do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami mogą być uwierzytelnione fotokopie, bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (art. 47 § 2 p.p.s.a.).

W świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 (której treść zasadnie przywołał Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu) - nie ulega wątpliwości, że niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. W uzasadnieniu uchwały stwierdzono w szczególności, że ustawodawca nie przewidział prawnych możliwości uzupełniania braków formalnych żadnych pism procesowych przez sąd, ani nie dokonał rozróżnienia na braki "istotne" i "nieistotne", a jedynie wskazał na braki, które uniemożliwiają nadanie pismu prawidłowego biegu, co przemawia za przyjęciem ścisłej wykładni omawianych przepisów.

Stosownie zaś do art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest wspomniany art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Wobec powyższego Przewodnicząca Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie właściwie wezwała pełnomocnika Skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie odpisów pism procesowych: z 18 maja 2023 r., z 18 lipca 2023 r., z 24 sierpnia 2023 r., z 13 września 2023 r. z odpowiednią liczbą załączników w nich wskazanych oraz 5 kopii załącznika nr 11. do pisma z 14 kwietnia 2023 r., stanowiących łącznie treść skargi, w terminie 7 dni, od dnia otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi.

W niniejszej sprawie, zgodzić się należy z Sądem I instancji, że pomimo prawidłowego wezwania, Skarżąca nie uzupełniła ww. braków formalnych skargi. Zauważyć bowiem należy, że pełnomocnik Skarżącej na wezwanie Sądu I instancji do uzupełnienia braków formalnych skargi, pismem z 8 kwietnia 2024 r. podał jedynie, że nie dysponuje ww. dokumentami i wniósł o ich sporządzenie przez Sąd I instancji. Nadto, wbrew twierdzeniu zażalenia, a zgodnie z tym co prawidłowo ustalił Sąd I instancji – pismo Skarżącej z 13 kwietnia 2024 r., mające stanowić wykonanie wezwania Sądu - zostało nadane po upływie terminu na jego wykonanie. Powyższe pismo Skarżąca nadała bowiem w Urzędzie Pocztowym dopiero 16 kwietnia 2024 r. (k. 282 akt sądowych), podczas gdy termin na uzupełnienie braków formalnych skargi, liczony od daty odebrania wezwania przez jej pełnomocnika (8 kwietnia 2024 r.), upłynął z dniem 15 kwietnia 2024 r.

Zgodzić się przy tym należy z Sądem I instancji, że pełnomocnikowi Skarżącej przysługuje prawo wglądu do akt sądowych, w związku z czym miał możliwość stawienia się w siedzibie Sądu i uczynienia zadość wezwaniu w terminie, poprzez zamówienie kopii konkretnych pism sądowych i dokumentów stanowiących ich załączniki. W ocenie Naczelnego Sąd Administracyjnego niedopuszczalne jest przerzucanie na Sąd ustawowych obowiązków strony skarżącej dotyczących wymogów formalnych skargi, zwłaszcza, jeżeli jest ona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Jeżeli zaś pełnomocnik Skarżącego nie dysponował żądanymi dokumentami, to w tej sytuacji - jego obowiązkiem było podjęcia działań zmierzających do ich pozyskania w terminie umożliwiającym uzupełnienie braków formalnych w terminie zakreślonym przez Sąd w wezwaniu.

Nieuzupełnienie zaś braków formalnych skargi w zakreślonym przez Sąd terminie musiało skutkować jej odrzuceniem, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.