Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 42/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1, art. 9 ust. 2, 2a, 2b, 2i
journal: Dz.U. 1997 nr 121 poz 770
law: Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi A.M.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 14 października 2022 r. Nr SKO 4141/42/2022 w przedmiocie nabycia z mocy prawa nieodpłatnie przez Skarb Państwa mienia pozostałego po przedsiębiorcy oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 19 maja 2017 r. Starosta K. działając na podstawie art. 9 ust. 2b i ust.2j w związku z art. 9 ust. 2a i art. 21 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 1997 r., nr 121 poz. 770 ze zm, dalej jako p.w.KRS) – stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 2016r. przez Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta [...] W., nieodpłatnie, z mocy prawa, mienia pozostałego po przedsiębiorcy o firmie A. Sp. z o.o. z/s w W. (ul. [...]) uznanego za wykreślonego z rejestru sądowego (zamkniętego) prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla [...] W. XIII Wydział Gospodarczy o numerze [...].

Powyższą decyzję w drodze odwołania zaskarżyła A. F. – Prezes Zarządu A. Spółka z o.o.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu, decyzją z dnia 20 września 2017 r. (SKO 4140/43/2017) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzyło postępowanie odwoławcze uznając, że odwołująca się nie była uprawniona do wniesienia środka zaskarżenia w imieniu nieistniejącej osoby prawnej. Kolegium zaznaczyło, że w przepisach ustawy o KRS, uregulowano sytuację prawną podmiotów podlegających obowiązkowi wpisu do KRS. Oceniło, że bezspornie A. Sp. z o.o. nie jest i nigdy nie była wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego. Zgodnie zaś z art. 9 ust. 2a ww. ustawy, podmioty podlegające obowiązkowi wpisu do KRS, które były wpisane do rejestru sądowego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie tej ustawy i które do 31 grudnia 2015 r. nie złożyły wniosku o wpis do rejestru, uznaje się za wykreślone z dniem 1 stycznia 2016 r. W tych okolicznościach z dniem 1 stycznia 2016 r. – A. F. utraciła prawo reprezentowania wykreślonej z rejestru Spółki, gdyż z dniem 1 stycznia 2016 r. utraciła ona swój byt prawny.

Stanowisko powyższe potwierdzone zostało wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 czerwca 2018 r. sygn.akt II SA/Wr 792/17, którym oddalono skargę na ww. decyzją.

Na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez A. F., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2021r. sygn.akt I OSK 3842/21 uchylił wyrok sądu wojewódzkiego oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 września 2017 r. Sąd II instancji za uzasadniony uznał zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. Wskazał, że w sprawie kluczowe jest rozstrzygnięcie, czy wspólnikowi spółki nieprzerejestrowanej przysługuje przymiot strony w sprawie rozstrzyganej na podstawie art. 9 ust. 2i ustawy p.w. KRS. Zdaniem NSA dla oceny interesu prawnego byłego wspólnika zasadnicze znaczenie ma norma zawarta w przepisie art. 9 ust. 2b ustawy. Wynika z niej, że mienie spółki z dniem 1 stycznia 2016r. staje się nieodpłatnie własnością Skarbu Państwa a sama spółka ulega likwidacji. Przesłanką nabycia mienia jest nieprzerejestrowanie spółki do Krajowego Rejestru Sądowego w zakreślonym ustawą terminie. Organem, który wydaje decyzję w tym przedmiocie jest starosta właściwy z uwagi na miejsce położenia nieruchomości.

Sąd kasacyjny za nie budzące wątpliwości uznał, że przeniesienie prawa własności nieruchomości będącej dotychczas własnością spółki na rzecz Skarbu Państwa, godzi w prawa majątkowe wspólników spółki, którym, w przypadku likwidacji spółki, prawa te by przysługiwały. Interes prawny wspólników będzie się wyrażał m.in. w prawie do kwestionowania braku złożonego wniosku o przerejestrowanie spółki, w prawie do oceny czy nieruchomości przechodzące na rzecz Skarbu Państwa istotnie były własnością spółki (szczególnie w sytuacji gdy do tych praw były zgłoszone jakiekolwiek roszczenia). Nie sposób wykluczyć sytuacji, gdy wydający w danej sprawie decyzję starosta błędnie uzna, że nieruchomość stanowiła własność spółki i - bez możliwości kwestionowania takiego rozstrzygnięcia przez wspólników - stwierdzi przejście własności nieruchomości z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa.

Za uznaniem, że byłym wspólnikom spółki przysługuje na mocy art. 9 ust. 2 b ww. ustawy interes prawny wskazuje również fakt, że zmienia on sytuację prawną wspólników. Według NSA decyzja ta ma charakter wywłaszczeniowy - pozbawia bowiem majątku wspólników spółki. W przypadku wywłaszczenia o którym jest mowa w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020r., poz. 1990) byłemu właścicielowi służą wszelkie prawa strony, łącznie z prawem kwestionowania decyzji w postępowaniu administracyjnym jak i sądowo-administracyjnym, a także prawo do odszkodowania. Poczynione wyżej uwagi prowadzą do wniosku, że byli wspólnicy spółki mają interes prawny w tym, aby weryfikować ustalenia Starosty co do zakresu majątku przypadającego Skarbowi Państwa na dzień 1 stycznia 2016 r.

Kierując się powyższym stanowiskiem, SKO w Wałbrzychu po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. F. decyzją z dnia 9 września 2021r., działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a,. uchyliło decyzję Starosty K. z dnia 19 maja 2017 r. przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium stwierdziło, że byli wspólnicy Spółki nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją organu I instancji, pomimo, że zgodnie z ww. orzeczeniem NSA mają interes prawny w tym postępowaniu. Skutkowało to koniecznością wydania decyzji kasacyjnej.

W ponownym postępowaniu - po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego - Starosta K. decyzją z 17 sierpnia 2022 r. orzekł o stwierdzeniu nabycia z dniem 1 stycznia 2016 r. przez Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta [...] W., nieodpłatnie, z mocy prawa, mienia pozostałego po przedsiębiorcy o firmie A. Sp. z o.o. z/s w W. (ul. [...]), uznanego za wykreślony z rejestru sądowego (zamkniętego) prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla [...] W., XIII Wydział Gospodarczy o numerze [...] które to mienie obejmowało:

1) prawo własności nieruchomości zabudowanej budynkiem wpisanym do rejestru zabytków pod nr [...] położonej na terenie Gminy K., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], AM- [...], obręb S. o pow. [...]ha, dla której Sąd Rejonowy w K. prowadzi księgę wieczystą nr [...];

2) prawo własności nieruchomości niezabudowanej, na której znajduje się park wpisany do rejestru zabytków pod nr [...], położonej na terenie Gminy K., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], AM-[...], obręb S. o pow. [...] ha, dla której Sąd Rejonowy w K. prowadzi księgę wieczystą nr [...].

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. F. zarzucając jej naruszenie: 1/ art. 21 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez wydanie decyzji stwierdzającej nabycie mienia przez Skarb Państwa, w sytuacji, gdy nabycie mienia na podstawie art. 9 ust. 2 b i ust. 2i p.w. KRS, należy uznać, za naruszające przepis art. 21 konstytucji RP chroniący prawo własności, zwłaszcza, że stosownie do przepisów Kodeksu Spółek Handlowych mienie pozostałe po zlikwidowanej spółce dzielone jest pomiędzy wspólników proporcjonalnie do posiadanych przez nich udziałów; 2/ art. 7 i art. 10 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. przez brak dokładnego wyjaśniania okoliczności faktycznych sprawy związanych z wpisem do KRS Spółki A. a także z mieniem tej Spółki, zwłaszcza, czy zostało ono przeniesione lub obciążone na rzecz podmiotu trzeciego, co było wynikiem nieprzeprowadzenia przez organ dowodów z wyjaśnień Z. O., będącej członkiem zarządu odpowiedzialnym za działanie Spółki na terenie RP, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowej oceny materiału dowodowego przez przyjęcie, że Spółka nie dopełniła obowiązku przerejestrowania się (zdaniem odwołującej, jedynie przeprowadzenie dowodu z przesłuchania ww. członka zarządu pozwoliłoby na ustalenie, czy Spółka podjęła działania w tym zakresie – zwłaszcza, czy złożyła niezbędny wniosek przed 31 grudnia 2015 r.) a także, czy Spółka nie zbyła lub nie obciążyła na rzecz innego podmiotu nieruchomości wchodzących w skład jej majątku; 3/ art. 21 ust. 2 w związku z art. 8 Konstytucji RP przez stwierdzenie nabycia przez Skarb Państwa mienia Spółki, w sytuacji, gdy przepis art. 9 ust. 2 b ustawy p.w.KRS został uznany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego za niezgodny z Konstytucją w zakresie w jakim pozbawia wspólników wykreślonych spółek ich praw majątkowych. Tym samym decyzja winna w myśl art. 21 ust. 2 Konstytucji RP przewidywać odszkodowanie dla wspólników.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu nie uwzględniło powyższego odwołania i działając zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. zaskarżoną obecnie decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Po omówieniu przepisów prawa stanowiących podstawę orzekania zawartych w ustawie p.w.KRS, Kolegium wyjaśniło, że stosownie do utrwalonego już w orzecznictwa sądowoadministracyjnego, decyzja o której mowa w art. 9 ust.2i ww. ustawy, jest decyzją o charakterze deklaratoryjnym. Nabycie, na podstawie art. 9 ust.2i ustawy p.w. KRS prawa własności nieruchomości lub użytkowania wieczystego należącego do podmiotu który nie dopełnił obowiązku rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym, następuje z mocy prawa od 1 stycznia 2016 roku. Podmiot wpisany do rejestru handlowego który nie został wpisany do tegoż rejestru, ani nie toczyło się (skuteczne w jego sprawie) żadne postępowanie o jego przerejestrowanie - uznaje się za wykreślony z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r., co ma taki skutek, że podmiot ten całkowicie traci byt prawny z tą datą, zaś Skarb Państwa z mocy prawa nabywa, z tym dniem, nieodpłatnie mienie tego podmiotu (por. wyrok WSA w Kielcach z 1 marca 2018 roku sygn. II SA/Ke 43/18). Kolegium stwierdziło, że już z samego brzmienia przepisów ustawy p.w.KRS wynika jednoznacznie, że przesłankami do zastosowania mechanizmu z art. 9 ust.2b i wydania decyzji na podstawie art. 9 ust.2i ww. ustawy, jest samo stwierdzenie braku wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, czy też brak toczącego się innego postępowania o przerejestrowanie podmiotu do KRS. Z treści cyt. wyżej przepisów wynika, że nie są istotne przyczyny takiego stanu rzeczy.

Zdaniem Kolegium w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki o których mowa w art. 9 ust.2a i 2i ww. ustawy i jest uzasadnione, aby stwierdzić, że Skarb Państwa z mocy prawa nabył mienie należące do A. sp. z o.o.. z siedzibą w W. Organ odwoławczy podkreślił, że w tym zakresie Starosta K. przeprowadził wnikliwe postępowanie dowodowe i ustalenia tego postępowania należy w pełni podzielić. Na podstawie akt rejestrowych spółki, organ I instancji potwierdził, że aktem notarialnym z dnia [...] lutego 1995 r. (rep.[...] [...]) zawarta została umowa spółki z ograniczona odpowiedzialnością pod nazwą A. z siedzibą we W.(1) Postanowieniem Sądu Rejonowego dla W.(1)-[...], Wydział VI Gospodarczy Rejestrowy z dnia 3 marca 1995 r. spółka uzyskała wpis do rejestru pod numerem [...]. W związku ze zmianą siedziby na W., Aleja [...] (akt notarialny rep.[...] [...]), dokonano stosownych zmian w rejestrze a akta rejestrowe Spółki przekazano Sądowi Rejonowemu dla [...] W.. W aktach sprawy znajduje się pismo Sądu Rejonowego dla [...] W., XIII Wydział Gospodarczy KRS, z dnia 25 czerwca 2022 r. z którego wynika, że zarządzeniem w/w Sądu z dnia 30 marca 2000r. Spółkę wpisano do rejestru handlowego typu [...] pod numerem [...] prowadzonego przez Sąd w W. Z treści pisma wynika także, że obowiązujące wówczas przepisy zakładały, że Wydziały Gospodarcze Rejestrowe prowadziły własne rejestry handlowe i dlatego w 2000 roku nastąpiła zmiana numeru RHB spółki. Ponadto z korespondencji jaką prowadził organ I instancji z Sądem Rejonowym dla [...] W., XIII Wydział Gospodarczy KRS, a w szczególności z pism z dnia 3 lutego oraz 28 marca 2017 r. wynika, że Spółka A. z siedzibą w W. nie złożyła wniosku o wpis do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego i przed żadnym Sądem Rejonowym w Polsce nie toczą się nadal postępowania o wpis do KRS. Również byli wspólnicy Spółki nie przedstawili żadnego dowodu na okoliczność przerejestrowania Spółki do KRS. W toku prowadzonego postępowania ustalono także, że w skład mienia po podmiocie A. Sp. z o.o. z/s w W. przy al. [...] wpisanym do rejestru pod nr [...] (rejestr [...]), wchodzi:

-nieruchomość zabudowana budynkiem wpisanym do rejestru zabytków pod nr [...] jako dobro kultury, położona w Gminie K., oznaczona geodezyjnie jako działka nr [...], AM – [...], obręb S. o pow. [...] ha, dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w K. księga wieczysta nr [...],

- nieruchomość niezabudowana na której znajduje się park wpisany do rejestru zabytków pod nr [...] jako dobro kultury, położona w Gminie K., oznaczona geodezyjnie jako działka nr [...], AM – [...], obręb S. o powierzchni [...] ha , dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w K. księga wieczysta nr [...].

Z akt sprawy wynika również, że podstawą nabycia w/w mienia stanowił akt notarialny umowy sprzedaży rep.[...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 1996 r. zawarty pomiędzy Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa, a Spółką pod firmą A. spółka z ograniczona odpowiedzialnością, wówczas z siedzibą we W.(1), wpisaną do rejestru handlowego pod nr [...]. I w tym przypadku byli wspólnicy Spółki nie przedstawili żadnego dowodu na okoliczność, czy w dacie 31 grudnia 2015 r. mienie pozostałe po A. sp. z o.o. obejmujące prawo własności nieruchomości opisanych w księgach wieczystych nr [...] i [...] mogło stanowić własność osób trzecich. Na podstawie tych ustaleń oraz wpisów działu II ksiąg wieczystych nr [...], [...] Kolegium uznało, że mienie obejmujące w/w nieruchomości stanowiło, w dacie 31 grudnia 2015 r. własność Spółki.

W tych okolicznościach za nieuzasadniony Kolegium uznało zarzut odwołania, jakoby zaskarżona decyzja w sposób rażący naruszała zasadę ochrony prawa własności wynikającą z art. 21 Konstytucji RP. Organ stwierdził, że co prawda, w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 grudnia 2019 roku (sygn.akt. P 13/18), poddano analizie przepis art. 9 ust.2b ustawy p.w.KRS i Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 9 ust. 2b zdanie trzecie jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jednak w pozostałym zakresie umorzył postępowanie. Przywołując stanowisko Trybunału zawarte w uzasadnieniu wyroku organ zaznaczył, że umorzenie postępowania orzeczone przez Trybunał Konstytucyjny dotyczyło właśnie niezgodności art. 9 ust. 2b ustawy p.w. KRS z art.21 ust.2 Konstytucji. Opierając się na argumentacji zwartej w przywołanym wyżej wyroku Trybunału Kolegium stwierdziło również, że nie ma podstaw do ustalenia stronie, poprzez postępowanie administracyjne, prowadzone w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku -Przepisy wprowadzające ustawę o KRS, ewentualnego odszkodowania z tytułu skutków majątkowych decyzji Starosty K. z 17 sierpnia 2022 roku. Roszczenia w tym zakresie powinny być rozpoznawane przez sąd powszechne.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiodła pełnomocnik A. F. zarzucając zaskarżonej decyzji: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty K. z dnia 17 sierpnia 2022r. w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji narusza przepis art. 21 Konstytucji RP, pozbawiając wspólników spółki A. Sp. z o.o. przysługujących im praw do majątku pozostałego po spółce, w tym, w szczególności prawa własności do nieruchomości stanowiących przedmiot postępowania, z uwagi na co, podstawy nabycia mienia przez Skarb Państwa tj. przepisy art. 9 ust. 2b i ust. 2j w zw. z art. 9 ust. 2a oraz 2i ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym uznać należy za rażąco niezgodne z prawem, zwłaszcza że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że decyzja Starosty K. nie jest wywłaszczeniem, co potwierdza tym samym niezgodność decyzji z przepisami Konstytucji RP dot. ochrony własności i konieczność stosowania przepisów Konstytucji wprost zgodnie z art. 8 ust 2 Konstytucji RP.

W przypadku gdyby Sąd nie podzielił powyższego zarzutu, zaskarżonej decyzji zarzucono:

- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a., art. 10 k.p.a., art, 15 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 136 § 1 k.p.a., polegające na przyjęciu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze za własne ustaleń poczynionych przez organ I instancji i brak przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego zmierzającego do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych w sprawie, co skutkowało nieprawidłowym uznaniem, że strona nie wykazała dowodów na okoliczność przerejestrowania Spółki do KRS, czy też, że mienie pozostałe po Spółce pod firmą A. nie stanowiło własności osób trzecich, a w konsekwencji uznaniem, że decyzja Starosty K. została wydana po przeprowadzeniu wnikliwego postępowania dowodowego i jest zgodna z prawem, w sytuacji, gdy organ I instancji nie przeprowadził dowodu z wyjaśnień Z. O. - będącej wspólnikiem spółki oraz członkiem zarządu spółki odpowiedzialnym za działania spółki na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, który to dowód jest istotny, bowiem wyjaśnienia Z. O. pozwoliłyby ustalić, czy spółka podjęła działania w związku z przerejestrowaniem jej do Krajowego Rejestru Sądowego, w tym zwłaszcza czy Spółka złożyła wniosek w powyższym przedmiocie przed 31 grudnia 2015 r., a także czy spółka nie zbyła lub nie obciążyła na rzecz innego podmiotu nieruchomości wchodzących w skład majątku spółki A. Sp. z o.o.

Zarzucając powyższe pełnomocnik skarżącej wniosła o: 1. stwierdzenie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji, ewentualnie o ich uchylenie.

W piśmie procesowym z dnia 28 lutego 2023 r pełnomocnik uczestnika postępowania - Skarbu Państwa, wniósł o jej oddalenie. Natomiast w piśmie z dnia 20 kwietnia 2023 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymała argumentację skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 - dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając zaskarżoną decyzję w granicach tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa które zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami skutkowały koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowy (Dz. U. z 1997 r., nr 121 poz. 770 ze zm. – dalej jako p.w.k.r.s.).

Wynika z nich, że ustawodawca dążąc do przyjęcia ujednoliconego, ogólnie dostępnego, scentralizowanego systemu gromadzenia danych dotyczących przede wszystkim przedsiębiorców, ustawą z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 687, ze zm.,) utworzył Krajowy Rejestr Sądowy. Akt ten wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2001 r. Równolegle podjęty został proces likwidacji rejestrów prowadzonych dla różnych podmiotów podlegających obowiązkowi rejestracji. Objął on także rejestr handlowy, prowadzony dotychczas dla spółek handlowych, w którym – jak wyjaśniono w uzasadnieniu projektu ustawy - często od dawna pozostawały nieaktualne wpisy dotyczące zwłaszcza spółek założonych przed drugą wojną światową. Przepisy dotyczące rejestru handlowego zostały uchylone także w związku z zasadniczą reformą prawa handlowego wprowadzoną z dniem 1 stycznia 2001 r. ustawą z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm. - art. 633). W wyniku tych zmian, spółki zarejestrowane dotychczas w rejestrze handlowym zostały zobowiązane do "przerejestrowania" się do Krajowego Rejestru Sądowego na zasadach przewidzianych w przepisach wprowadzających ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym. Zgodnie z art. 7 ust. 1 p.w.k.r.s., podmiot podlegający obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców - przepisami ustawy o KRS - wpisany do rejestru sądowego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie ustawy (tj. co do zasady do dnia 1 stycznia 2001 r.) obowiązany był do złożenia wniosku o wpis do rejestru przedsiębiorców. Nałożenie opisanego wyżej obowiązku zmierzało do wyeliminowania nieprawidłowości dotyczących spółek wpisanych do rejestru handlowego, które faktycznie nie prowadziły żadnej działalności oraz nie miały organu uprawnionego do reprezentacji. Jak wyjaśniono regulacje te wprowadzono albowiem wobec nieprzerejestrowanych spółek prawa handlowego (sp. z o.o. i S.A.) nie były realizowane przepisy art. 2 i art. 3 dyrektywy 2009/101/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 września 2009 r. w sprawie koordynacji gwarancji, jakie są wymagane w państwach członkowskich od spółek w rozumieniu art. 48 akapit drugi Traktatu, w celu uzyskania ich równoważności, dla zapewnienia ochrony interesów zarówno wspólników, jak i osób trzecich (Dz.U.UE.L.2009.258.11). Dyrektywa ta ma m.in. na celu zapewnienie prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego Unii i ustanowienie odpowiednich standardów funkcjonowania spółek w państwach członkowskich, gwarantujących z jednej strony konkurencyjność przedsiębiorstw, a z drugiej zabezpieczających interesy wspólników (akcjonariuszy) oraz kontrahentów spółek.

Termin złożenia wniosku o "przerejestrowanie" kończył się dnia 31 grudnia 2003r., lecz ustawami nowelizującymi przedłużano go do dnia 31 grudnia 2005 r., następnie do dnia 31 grudnia 2013 r., aby ostatecznie ustalić go na dzień 31 grudnia 2015 r. Zgodnie z art. 9 ust. 2 p.w.k.r.s, do czasu rejestracji dokonanej zgodnie z przepisami ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, dotychczasowe wpisy w rejestrze handlowym zachowały moc, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2015 r. Jednocześnie w art. 9 ust. 2a i 2b ww. ustawy zostały dookreślone skutki uchybienia obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego do dnia 31 grudnia 2015 r. W art. 9 ust. 2a postanowiono, że podmioty, które uchybiły obowiązkowi złożenia wniosku o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego - w tym spółki wpisane do rejestru handlowego - uznano za wykreślone z rejestru z dniem 1 stycznia 2016r. Innymi słowy podmioty, które najpóźniej w dniu 31 grudnia 2015 r. nie złożyły wniosku o wpis do KRS, z dniem 1 stycznia 2016 r. utraciły zdolność (podmiotowość) prawną, czyli przestały istnieć. W konsekwencji utraty bytu prawnego tych podmiotów Skarb Państwa nabywał ich mienie nieodpłatnie, z mocy prawa (art. 9 ust. 2b). W przypadku gdy wniosek o wpis złożony przed dniem 1 stycznia 2016 r. został po tej dacie zwrócony, odrzucony, oddalony albo postępowanie o wpis zostało umorzone, skutki określone w niniejszym przepisie oraz przepisach ust. 2b-2g i 2i powstały z dniem następującym po dniu zwrotu, odrzucenia, oddalenia wniosku albo umorzenia postępowania.

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że obowiązek dokonania wpisu do rejestru przedsiębiorców dotyczył w szczególności spółek, w tym spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, co wynika z przywołanych wcześniej przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1467, z późn. zm. – por. art. 12 i art. 164 § 1). Co niesporne, obowiązek ten obejmował również A. spółkę z o.o. zawiązaną na mocy umową z dnia [...] lutego 1995 r. i wpisaną do rejestru sądowego najpierw, prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla W.(1) – [...] Wydział VI Rejestrowy, a następnie w związku ze zmianą siedziby spółki z W.(1) na W., przez Sąd Rejonowy dla [...] W. Zarządzeniem tego Sądu z dnia 30 marca 2000 r. ww. Spółkę wpisano do rejestru handlowego typu [...] pod numerem [...]. Z akt rejestrowych dołączonych do akt niniejszego postępowania wynika także, że wspólnikami ww. Spółki były A. F. oraz Z. O.

Niesporne także jest, że zabytkowe nieruchomości położone w S. - opisane szczegółowo w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji - stanowiły własność Spółki A. która nabyła je mocą umowy z dnia [...] kwietnia 1996 r. od Agencji Własności Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa (akt notarialny rep. [...] nr [...]), co potwierdzają wpisy w księgach wieczystych prowadzonych przez Sąd Rejonowy w K. ([...] i [...]).

W toku postępowania organ pierwszej instancji ustalił także inne kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Starosta K., po wydaniu przez Kolegium decyzji kasacyjnej, zgodnie ze wskazaniami NSA przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w którym zapewnił udział nie tylko przedstawicielowi Skarbu Państwa ale także byłym wspólnikom Spółki. Strony zostały zawiadomione o toczącym się postępowaniu a organ I instancji zwracał się do nich w toku postępowania o udzielnie informacji. Zauważyć w tym miejscu należy, że korespondencja kierowana była do Z. O. pod adres widniejącego jako jej adres zamieszkania w umowie zawiązania Spółki, a następnie po uzyskaniu od właściwego organu aktualnego adresu zameldowania (pismo Prezydenta [...] W. z dnia 15 marca 2022 r.) ponowiona na ten adres. Natomiast skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika brała czynny udział w postępowaniu. W tej sytuacji nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżąca zawiadomiona była o toczącym się postępowaniu i podejmowanych czynnościach i tym samym miała zapewnioną możliwość uczestniczenia w nim. Natomiast kwestia naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. poprzez ewentualne pominięcie innej strony postępowania może być w postępowaniu sądowym skutecznie podnoszona wyłącznie przez taką pominiętą stronę. Również w postępowaniu przed sądem administracyjnym trzeba bowiem uwzględniać wolę podmiotu, którego prawo udziału w postępowaniu administracyjnym zostało naruszone. Prawami procesowymi rozporządza strona. W konsekwencji, ewentualny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. mógłby zostać skutecznie podniesiony przed sądem administracyjnym wyłącznie przez podmiot, który został pominięty w postępowaniu administracyjnym (por. np. stanowisko NSA wyrażone w wyrokach z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt II OSK 2711/15, 11 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 782/16 i dnia 6 października 2022 r. sygn. akt II OSK 3351/19).

Zdaniem Sądu organ pierwszej instancji zgromadził w aktach sprawy dostateczny materiał dowodowy dla ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych. Uzyskano kopie akt rejestrowych wraz z dokumentami źródłowymi. Jak wcześniej zaznaczono, Starosta występował także do sądu rejestrowego oraz do stron postępowania o udzielenie niezbędnych wyjaśnień. Ze zgromadzonych dowodów wynika, że przedstawiciele Spółki A. z siedzibą w W., po wejściu w życie opisanych wyżej przepisów o KRS nie złożyli do dnia 31 grudnia 2015 r. wniosku o przerejestrowanie Spółki do KRS. Powyższa okoliczność potwierdzona została przez Sąd Rejonowy dla [...] W. XIII Wydział Gospodarczy KRS pismem z dnia 3 lutego 2017 r. oraz 27 marca 2017r. z którego wynika, że Spółka nie złożyła w wyznaczonym okresie wniosku o wpis do KRS i przed żadnym Sądem Rejonowym w Polsce nie toczą się nadal postępowania o wpis do KRS. W konsekwencji braku wniosku o przerejestrowanie do KRS - Spółka przestała i została uznana za wykreśloną z rejestru z dniem 1 stycznia 2016r. i to z mocy prawa

Powyższego stanowiska nie podważyli także wspólnicy spółki. W odwołaniu z dnia 13 czerwca 2017 r. wniesionym przez pełnomocnika skarżącej od decyzji Starosty z dnia 19 maja 2017 r. (znajdującym się w aktach organu I instancji) pełnomocnik skarżącej potwierdził praktycznie, że nie doszło do przerejestrowania spółki. Oświadczył bowiem, że "okolicznością, która nie pozwoliła na przerejestrowanie spółki w odpowiednim czasie z Rejestru Handlowego do Krajowego Rejestru Sądowego, jest posiadanie przez Prezesa Zarządu Spółki miejsca zamieszkania w Stanach Zjednoczonych", a więc jej ciągłego przebywania w tym kraju". Dalej wyjaśniono, że wpis mógł być dokonany przez inną osobę przebywającą na terytorium RP ale pomiędzy wspólnikami doszło do konfliktu i skarżąca nie miała informacji o wymaganiach prawnych stawianych spółce. Gdyby ja posiadała taki wpis byłby dokonany. Z powyższego wynika zatem, że już w 2017 r. skarżąca miała wiedzę o tym, że nie doszło do przerejestrowania spółki i nie został złożony stosowany wniosek. Niezależnie od powyższego organ I instancji wystąpił dodatkowo o informację, czy znane są byłym wspólnikom okoliczności ewentualnego skutecznego złożenia wniosku o wpis spółki do KRS do dnia 31 grudnia 2015 r. W odpowiedzi na powyższe wystąpienie pełnomocnik skarżącej oświadczył, że nie posiada ona wiedzy w tym zakresie, gdyż sprawami spółki zajmowała się Z. O., co jednak nie pokrywa się z przywołaną wyżej wypowiedzią zawartą w odwołaniu od decyzji 19 maja 2017 r. Natomiast Z. O. nie udzieliła odpowiedzi. Starosta występował także o udzielenie informacji, czy mienie należące do Spółki obejmujące opisane nieruchomości położone w S., w dniu 31 grudnia 2015 r. mogło stanowić własność innych podmiotów. Podobnie jak poprzednio pełnomocnik skarżącej poinformował, że nie ma ona wiedzy co do tych okoliczności, a drugi udziałowiec także nie zajął stanowiska.

W tych okolicznościach zgromadzone w aktach dokumenty obejmujące akta rejestrowe, odpisy z ksiąg wieczystych oraz informacje sądu rejestrowego i wypowiedzi strony, stanowiły wystarczający materiał dowodowy dla ustalenia stanu prawnego istniejącego w dacie 1 stycznia 2016 r. Wynika z nich, że A. Spółka z o.o. nie złożyła w wyznaczonym ustawą terminie wniosku o przerejestrowanie do KRS w konsekwencji czego utraciła byt prawny i została uznana za wykreśloną z mocy prawa z rejestru. Wobec powyższych dokumentów argumentacja skargi oparta na twierdzeniu, że wniosek o wpis mógł być przed dniem 31 grudnia 2015 r. wysłany przez drugiego wspólnika przesyłką poleconą za pośrednictwem poczty i mógł następnie zaginąć, jawi się jako niczym nie poparta, wywodząca się z domniemań i przypuszczeń, próba polemiki z ustaleniami organu, dodatkowo nie pokrywająca się z wcześniejszym oświadczeniem z 2017 r. że do przerejestrowania nie doszło. Skarżąca, w toku postępowania nie podjęła nawet próby potwierdzenia nowej argumentacji przez przedstawienie jakichkolwiek dowodów. Tymczasem obciążający organy obowiązek podejmowania wszelkich czynności dla dokładanego wyjaśniania stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) nie oznacza, że strona może zachowywać się biernie w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Strona, która z danych faktów zamierza wywodzić korzystne dla siebie skutki prawne, zobowiązana jest wskazać organowi te fakty i przedstawić dowody, które mogą potwierdzić jej stanowisko (por. wyrok NSA z 15 listopada 2000r. sygn. akt III SA/2431/99, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). W wyroku z dnia 25 lipca 2017r. sygn. akt I OSK 2859/16 (dostępnym w CBOSA) NSA wyjaśnił, że w postępowaniu administracyjnym ciężar dowodu należeć będzie w pewnych sytuacjach do organu administracji, natomiast w pewnych do strony, w zależności od tego, kto z tych okoliczności wywodzić będzie skutki prawne (zob. F. Elżanowski (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, wyd. C.H. Beck, W-wa 2014, str. 325). Oznacza to, że obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracyjnym, ale obarcza także stronę. Skoro zatem w toku niniejszego postępowania organ pozyskał dowody z których wynika, że wniosek o przerejestrowanie nie został złożony w wyznaczonym terminie, to nie był zobowiązany do poszukiwania dowodów przeciwnych przy całkowitej bierności strony skarżącej. Sąd zauważa, przy tym, że organ I instancji podjął czynności zmierzające do uzyskania wyjaśnień Z. O. na okoliczność skutecznego złożenia do dnia 31 grudnia 2015 r. wniosku o przerejestrowanie spółki. Tym samym zarzut naruszenia przez organ art. 7 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie wystarczających czynności dowodowych jest niezasadny.

Z podobnych względów za nieuzasadniony należy uznać zarzut, że przeprowadzone postępowanie nie daje wystarczających podstaw dla uznania, iż spółka, do czasu wykreślenia, nie zawarła jakichkolwiek umów rozporządzających lub obciążających jej mienie. Z punktu widzenia art. 9 ust.2i p.w.k.r.s. istotne jest bowiem jedynie ustalenie nieruchomości do których nieprzerejestrowanej spółce przysługiwało w określonej dacie prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego. Decyzja wydawana na podstawie tego przepisu potwierdza tylko fakt nabycia, z mocy prawa, przez Skarb Państwa tych praw rzeczowych (nie odnosi się do innego mienia spółki). W związku z powyższym należy zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie prawa Spółki A. do nieruchomości opisanych w decyzji Starosty ujawnione zostały w księgach wieczystych. Stosownie zaś do treści art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Zasada, że prawo jawne wpisane jest do księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym uzasadnia domniemanie, że prawo wpisane istnieje, przysługuje podmiotowi oznaczonemu we wpisie, treść praw jest zgodna z wpisem a prawo to ma pierwszeństwo wynikające z wpisu. W związku z powyższym w orzecznictwie sądów administracyjnych, powszechnie zaakceptowano stanowisko, zgodnie z którym, skoro domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, to z tej przyczyny organ administracyjny nie ma możliwości, aby w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. Jak wielokrotnie wyjaśnił NSA domniemania wynikające z przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece (art. 3 i art 5) nie pozwalają organom administracji na podważanie ich prawidłowości i, co oczywiste, weryfikowania ich treści. Wpisami w księdze wieczystej organy administracji są związane (por. np. wyrok z 16 czerwca 2016 r., I OSK 2205/14 czy I OSK 2100/14 z 1 czerwca 2016 r.).

W tych okolicznościach stwierdzić należy, że organy wykazały spełnienie przesłanek do wydania decyzji o której mowa w art. 9 ust.2i p.w.k.r.s. stwierdzającej nabycie przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości które w dniu 31 grudnia 2015 r. przysługiwało Spółce A. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego – oparte na orzeczeniach sądów administracyjnych – że ww. decyzja ma charakter deklaratoryjny i potwierdza tylko skutek prawnorzeczowy następujący z mocy prawa, w postaci nabycia przez Skarb Państwa z dniem 1 stycznia 2016 r. mienia ww. podmiotów (obejmującego tylko prawa rzeczowe do nieruchomości) które z dniem 1 stycznia 2016 r. uznane zostały za wykreślone z rejestru. Z treści art. 9 ust. 2b p.w.k.r.s. wynika, że dla stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa wskazanego wyżej mienia wystarczające jest ustalenie dwóch okoliczności: 1/ braku przerejestrowania spółki do KRS w wyznaczonym terminie ze względu na brak wniosku spółki; 2/ posiadanie w dniu 31 grudnia 2015 r. prawa własności lub użytkowania wieczystego do nieruchomości stanowiących mienie spółki. W rozpoznawanej sprawie organy ustaliły istnienie obu wskazanych wyżej okoliczności. Organ II instancji uznając, że zgromadzony postępowaniu przed Starostą materiał sprawy był wystraczający dla ustalenia zaistnienia ww. przesłanek, nie był więc zobowiązany do prowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego.

Wobec przedstawionej wyżej argumentacji Sąd nie podzieli zatem zarzutów naruszenia przez Kolegium przepisów prawa procesowego tj. art. 7, art. 10, art. 15, art. 80 i art. 136 k.p.a.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy stwierdzić ich niezasadność.

Skarżąca domaga się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji wskazując na naruszenie art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji RP z tego względu, że utrzymana w mocy decyzja organu I instancji pozbawia wspólników spółki A. przysługujących im praw do majątku pozostałego po Spółce, w tym w szczególności, prawa własności nieruchomości. Z tego względu, zdaniem skarżącej przepisy art. 9 ust. 2b i ust. 2i p.w.k.r.s. należy uznać za rażąco niezgodne z prawem, zwłaszcza, że Kolegium stwierdziło, iż decyzja organu instancji nie jest wywłaszczeniem - co wskazuje na konieczność stosowania przepisów Konstytucji wprost, zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy zasadniczej.

Przede wszystkim nie można potwierdzić zasadności zarzutu wskazującego na niezgodność art. 9 ust. 2 b ww. ustawy - w zakresie, który stanowił postawę rozstrzygnięcia badanej sprawy - z przepisami konstytucyjnymi. W tym względzie przypomnieć należy, że przepis ten był już przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 11 grudnia 2019 r. sygn. akt 13/18 stwierdził, że zdanie trzecie ww. przepisu jest niezgodne z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Trybunał stwierdził, że art. 9 ust. 2b zdanie trzecie ustawy p.w.k.r.s. nie spełnia wymagań celowości wprowadzonej regulacji, a jednocześnie wskazał, że z punktu widzenia założonego przez ustawodawcę celu powyższej regulacji za wystarczające należało uznać unormowania wprowadzone w art. 9 ust. 2b zdanie pierwsze i drugie ww. ustawy. Tym samym potwierdził w tym zakresie konstytucyjność powyższej regulacji prawnej. W ocenie Trybunału doprowadzenie do przerejestrowania wszystkich podmiotów funkcjonujących w obrocie prawnym, a tym samym zagwarantowanie, że stan ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym będzie odpowiadał stanowi rzeczywistemu, nie wymagało pozbawienia wspólników ich praw majątkowych. Skutek w postaci utraty bytu prawnego spółek, które nie złożyły w przewidzianym czasie wniosku o przerejestrowanie, wraz z przejściem ich praw i obowiązków na następcę prawnego jakim jest Skarb Państwa, spowodowało osiągnięcie zamierzonego przez ustawodawcę celu. W tej sytuacji pozbawienie wspólników ich praw majątkowych wyszło poza granicę celowości wprowadzonych regulacji i z tego powodu uznane zostało za zbędne. Trybunał podkreślił jednak, że wprowadzenie art. 9 ust. 2b p.w.k.r.s. (w brzmieniu stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy) podyktowane było koniecznością wzmocnienia pewności i bezpieczeństwa obrotu. Wiązało się także z obowiązkami Polski określonymi w prawie Unii Europejskiej. Krajowy Rejestr Sądowy spełnia bowiem istotne funkcje: ewidencyjną, informacyjną, legalizacyjną i gwarancyjną, co ma duże znaczenie nie tylko w obrocie krajowym, ale także w obrocie międzynarodowym. Domniemanie prawdziwości wpisu i wiarygodności rejestru wymagało wprowadzenia uregulowań pozwalających na "wygaszanie" tzw. podmiotów martwych, które choć figurują w Krajowym Rejestrze Sądowym, to jednak nie wykonują obowiązków rejestrowych, nie prowadzą działalności i nie posiadają majątku. Aktualizacja ich wpisów jest niemożliwa, wiąże się z dużymi kosztami, a prowadzenie procesu likwidacji jest nieefektywne, gdyż najczęściej nie posiadają one majątku. Natomiast istnienie w rejestrze podmiotu martwego osłabia bezpieczeństwo obrotu gospodarczego. W związku z tym za niezbędne i uzasadnione Trybunał uznał wykreślenie podmiotu z rejestru z mocy prawa w dniu 1 stycznia 2016 r. jako skutku niezłożenia wniosku o przerejestrowanie, w sytuacji gdy obowiązujące wcześniej unormowania okazały się nieefektywne. Trybunał podkreślił przy tym, że wykreślenie podmiotu z rejestru z mocy prawa było środkiem koniecznym w świetle wartości, o których mowa w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Tak samo Trybunał ocenił uregulowanie odnoszące się skutków majątkowych, polegających na nieodpłatnym nabyciu przez Skarb Państwa z mocy prawa mienia wykreślonych podmiotów (art. 9 ust. 2b zdanie drugie p.w.k.r.s). Po wykreśleniu z rejestru podmioty te tracą bowiem podmiotowość prawną i koniecznym było jednoznaczne uregulowanie kwestii ich mienia, a także zagadnienia ochrony praw ich wierzycieli. Ustawodawca chciał uniknąć sytuacji, w której powstałyby wątpliwości co do tego, do kogo należy mienie podmiotu, który utracił byt prawny, i kto odpowiada za jego zobowiązania. Nie budzi zatem wątpliwości konstytucyjnych wprowadzenie regulacji, w świetle których Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za zobowiązania wobec wierzycieli spółki wykreślonej wyłącznie z nabytego mienia.

Mając powyższe na uwadze Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania zgodności z Konstytucją art. 9 ust.2b w zakresie w jakim stanowił on podstawę wydania zaskarżonej decyzji (zdanie pierwsze i drugie). Natomiast zdanie trzecie ww. przepisu nie było stosowane przez organy. W konsekwencji organy nie naruszyły także w przywołanych w skardze przepisów konstytucyjnych opierając swoje rozstrzygnięcie na ww. przepisach ustawy.

Uzupełniająco Sąd zauważa, że nie można zgodzić się z zarzutem wskazującym, że kwestionowaną decyzją skarżąca została pozbawiona prawa własności przedmiotowych nieruchomości. Przypomnieć wypada, że uprzednio podmiotem prawa własności była Spółka, a więc osoba prawna i to ten podmiot w związku z utratą bytu został pozbawiony własności. Co do zarzutu odwołującego się do konstytucyjnej ochrony prawa własności (art. 21 ust.1 Konstytucji), to przypomnieć wypada, że w przywołanym wyżej wyroku, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że nie przedstawiono argumentów pozwalających na obalenie domniemania zgodności zaskarżonej normy z art. 21 ust.2 Konstytucji, stąd przepis ten nie może być wzorcem kontroli konstytucyjności art. 9 ust. 2b p.w.k.r.s. W zakwestionowanej regulacji przejęcie majątku przez Skarb Państwa i pozbawienie udziału wspólników w majątku wykreślonej spółki jest pośrednim skutkiem niezłożenia wniosku o jej przerejestrowanie do KRS. Celem przepisu było bowiem doprowadzenie do stanu w którym wpisy w KRS będą zgodne ze stanem rzeczywistym by wzmocnić funkcje gwarancyjne tego rejestru.

Jednocześnie uznając niezgodność zdania trzeciego art. 9 ust. 2b p.w.k.r.s z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust.3 Konstytucji RP, Trybunał zaznaczył: " z uwagi na to, że skutki majątkowe o których mowa w art. 9 ust.2b p.w.KRS nastąpiły z mocy prawa 1 stycznia 2016 r. przysługującym środkiem sanacji konstytucyjności jest roszczenie o odszkodowanie z art. 471 § 1 k.c. Wspólnicy, którym zostały wygaszone uprawnienia do majątku pozostałego po likwidacji spółki z o.o. mogą żądać odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez wydanie aktu normatywnego. Podmioty te nie będą mogły skutecznie wznowić postępowania o którym mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji. Wznowienie takie jest możliwe w wypadku, gdy w sprawie wydano orzeczenie kształtujące ich sytuacje prawną lub gdy odrębne ustawy przewidują inne środki służące sanacji konstytucyjności w rozumieniu art. 190 ust. 4 Konstytucji. Z uwagi na to, że wygaszenie praw majątkowych nie wymagało wydania orzeczenia, wznowienie postępowania w takim zakresie nie było możliwe". W świetle powyższego stanowiska także wywody skargi wskazującej na konieczność uchylenia obu decyzji celem przyznania skarżącej przez organy adekwatnego odszkodowania za wywłaszczone mienie jawią się jako nieuzasadnione. Niezależnie od powyższego zauważyć trzeba, że, wydając decyzję w oparciu o przepis art. 9 ust.2i p.w.k.r.s. starosta uprawniony jest tylko do orzeczenia o stwierdzeniu nabycia nieodpłatnie przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości stanowiących mienie podmiotów o których mowa w art. 9 ust.2a. Ustawa nie przyznaje zatem w ramach tego postępowania kompetencji do ustalania odszkodowania byłym wspólników których prawa do udziału w majątku likwidacyjnym spółki wygasły.

Nie są zasadne również zarzuty naruszenia art. 8 ust. 2 Konstytucji RP. Bezpośredniość stosowania Konstytucji o której mowa w przywołanym przepisie nie oznacza nieograniczonej kompetencji do kontroli konstytucyjności obowiązującego ustawodawstwa przez sądy i inne organy powołane do stosowania prawa. Tryb tej kontroli został bowiem wyraźnie i jednoznacznie ukształtowany przez samą Konstytucję. Przepis art. 188 Konstytucji zastrzega orzekanie w tych sprawach do kompetencji Trybunału Konstytucyjnego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 30 października 2002 r. V CKN 1456/00; wyrok SN z 2 kwietnia 2009r., IV CSK 485/08). Sąd, mając uzasadnione wątpliwości co do zgodności przepisu ustawy z Konstytucją, ma obowiązek na podstawie art. 193 Konstytucji zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym. W tej sprawie Sąd nie powziął takich wątpliwości a skarżąca nie przedstawiła przekonującego uzasadnienia niezgodności wskazanych w zarzutach przepisów z przepisami Konstytucji.

Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny działając zgodnie z art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.