Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1277/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9 i 11
journal: Dz.U. 2022 poz 1634
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
article: art. 9, art. 11, art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1451/18 w sprawie ze skargi G. G. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 26 czerwca 2018 r. nr DIR-IXa.7343.13.2018.SS.5 w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od G. G. na rzecz Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 14 marca 2019r., sygn. akt V SA/Wa 1451/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz.U. z 2023r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę Gminy G. (dalej też: "strona", "skarżąca", "Gmina") na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju (dalej też: "Minister") z 26 czerwca 2018r., nr DIR-IXa.7343.13.2018.SS.5 w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu.

W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z 26 czerwca 2018r.,nr DIR-IXa.7343.13.2018. SS.5, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, tj. decyzji Centrum Projektów Polska Cyfrowa z 27 listopada 2017r., znak: CPPC-WP.411.48.2.2017/KPI zobowiązującą Gminę G. do zwrotu środków w wysokości 39.735,61 zł dofinansowania otrzymanego na podstawie umowy nr POIG.08.03.00-06-040.12 zawartej 23 listopada 2012r. na realizację projektu: "Przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu mieszkańców Gminy G. wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia dokonania zwrotu, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

I. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie uwzględnił skargi i nie uchylił zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) , mimo naruszenia przez organ II instancji przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 9 i 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji Centrum Projektów Polska Cyfrowa z 27 listopada 2017r., nr CPPCWP. 411.48.2.2017/KPI, sygn. akt CPPC-WP.411.48.2017,

b) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Centrum Projektów Polska Cyfrowa z 27 listopada 2017r.,nr CPPC-WP.411.48.2.2017/KPI, sygn. akt CPPCWP. 411.48.2017, w sytuacji naruszenia przez organ zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania, tj. art. 25 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 p.z.p., art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9, ust. 11 ustawy o finansach publicznych, art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady 1083/2006/WE oraz art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9, ust. 11 w związku z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych, art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy z 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 i 11 ustawy o finansach publicznych art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1 § 3 k.p.a. w związku z art. 67 ustawy o finansach publicznych;

2. art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję utrzymującą w mocy decyzję Centrum Projektów Polska Cyfrowa z 27 listopada 2017r.,nr CPPCWP. 411.48.2.2017/KPI zobowiązującą Gminę G. do zwrotu środków w wysokości 39.735,61 zł dofinansowania otrzymanego na podstawie umowy nr POIG.08.03.00-06-040.12 zawartej 23 listopada 2012r. na realizację projektu: "Przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu mieszkańców Gminy G. wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia dokonania zwrotu, w sytuacji naruszenia przez organ I instancji art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1 § 3 k.p.a., organ I instancji bowiem pomimo ciążącego na nim obowiązku przeprowadzenia postępowania administracyjnego z uwzględnieniem zasady budzenia zaufania do organów, zasady prawdy obiektywnej oraz zasady przekonywania, zaniechał zebrania i dokonania wszechstronnej i wnikliwej analizy materiału dowodowego, ignorując okoliczności i argumenty przemawiające za stanowiskiem skarżącego, organ ten nie wyjaśnił wszystkich kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia, a dokonana ocena dowodów narusza zasady swobodnej oceny dowodów;

3. art. 141 § 4 p.p.s.a. albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie wyjaśnił w sposób należyty podstawy prawnej rozstrzygnięcia;

4. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. wobec nieprzedstawienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku takich ustaleń i dowodów, jakie mogłyby być podstawą do oddalenia skargi.

II. Naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

1. art. 25 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 p.z.p. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że żądanie złożenia oświadczenia producenta komputera, iż w przypadku niewywiązywania się Wykonawcy lub firmy serwisowej z obowiązków gwarancyjnych producent przejmie na siebie wszystkie obowiązki wynikające z zapisów gwarancyjnych jest żądaniem nadmiernym, gdyż nie zawsze musi dotyczyć wykonawcy ubiegającego się o udzielenie zamówienia, lecz również podmiotu trzeciego, który w tym postępowaniu nie uczestniczy, co doprowadziło do stwierdzenia, że stanowi to naruszenie zasady równego traktowania wykonawców przy jednoczesnym faworyzowaniu producentów sprzętu oraz podmiotów posiadających takie oświadczenia producenta, w sytuacji gdy oświadczenie to nie stanowiło warunku udziału w postępowaniu w oparciu o art. 22 p.z.p., lecz było konieczne do ustalenia warunków udzielonej gwarancji w ramach opisu przedmiotu zamówienia, a tym samym nie uniemożliwiało z góry niektórym podmiotom udziału w postępowaniu bez uzasadnienia w obiektywnych potrzebach i interesach Zamawiającego;

2. art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9, ust. 11 ustawy o finansach publicznych poprzez ich zastosowanie polegające na przyjęciu, iż Minister wykazał, iż działanie strony naruszyło art. 7 ust. 1 i art. 25 ust. 1 p.z.p., a więc przepisów ustawy o zamówieniach publicznych, do stosowania których strona zobowiązana była na mocy § 11 ust. 1 umowy o dofinansowanie, która to umowa stanowi "inne procedury", o których mowa w art. 184 u.f.p., w konsekwencji w ocenie Sądu organ odwoławczy w niniejszej sprawie w oparciu o treść art. 207 ust. 9 u.f.p. zobowiązany był do wydania w niniejszej sprawie decyzji w przedmiocie zwrotu przedmiotowych środków, opierając się o błędne ustalenia o naruszeniu przez beneficjenta przepisów p.z.p., które w rzeczywistości nie wystąpiło, podczas gdy w świetle okoliczności faktycznych występujących w niniejszej sprawie, brak było podstaw do wydania decyzji o zwrocie przedmiotowych środków;

3. art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady 1083/2006/WE oraz art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9, ust. 11 w związku z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych, poprzez ich błędną wykładnię a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż wskazane w zaskarżonej decyzji rzekome naruszenie przepisów p.z.p. spowodowało lub mogło spowodować szkodę w budżecie Unii Europejskiej oraz że spowodowało lub mogło spowodować sfinansowanie nieuzasadnionego wydatku.

4. art. 67 ustawy o finansach publicznych w związku z art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady 1083/2006/WE poprzez przyjęcie, że decyzja organu I i II instancji odpowiada prawu, w sytuacji gdy wydanie przez organy obu instancji decyzji nastąpiło z rzeczywistym pominięciem rozważenia charakteru i wagi stwierdzonych nieprawidłowości, a także ich skutków finansowych poniesionych przez fundusze.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw..

Należy wskazać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Analiza akt sprawy wskazuje, że nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie naruszeń przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej.

Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że zgodnie art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że to na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Podobnie zresztą przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez Sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy tj. treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków jak i zakresu zaskarżenia (por. wyrok NSA z 26 marca 2014r., sygn. akt I GSK 1047/12, LEX nr 1487688 oraz wyrok NSA z 29 sierpnia 2012r., sygn. akt I FSK 1560/11, LEX nr 1218337).

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.

Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to z zasady w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd I instancji przepis prawa materialnego. Ta zasada nie ma bezwzględnego charakteru. W rozpoznawanej sprawie zarzuty naruszenia prawa materialnego są powiązane z zarzutami naruszenia przepisów postępowania, dlatego wszystkie zarzuty zostaną rozpoznane łącznie.

Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu skargi kasacyjnej wskazać należy, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazuje podstawowe elementy konstrukcyjne, które musi zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku Sądu administracyjnego, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zatem naruszenie tego przepisu może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera tych elementów, a także wówczas, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska odnośnie do przyjętego stanu faktycznego, a także gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09; to i kolejne cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszenie to, w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. musi być na tyle ważkie, aby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest możliwe kwestionowanie stanowiska Sądu I instancji w zakresie prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska Sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np. wyroki NSA z 22 czerwca 2016 r., sygn. I GSK 1821/14, z 6 marca 2019r., sygn. II GSK 985/17). Zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można zatem łączyć z ocenami i stanowiskiem, jakie prezentuje Sąd I instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, a do tego właśnie częściowo zmierza uzasadnienie omawianych zarzutów w rozpatrywanej skardze kasacyjnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywód w sposób wystarczająco logiczny i jasny przedstawia stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zakresie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Brak akceptacji strony wnoszącej skargę kasacyjną oceny prawnej Sądu I instancji wyrażoną w wyroku nie jest wystarczającą podstawą do jego skutecznego zakwestionowania z perspektywy naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ocenianym uzasadnieniu w sposób prawidłowy przedstawił przesłanki oddalenia skargi. Podkreślić należy, że nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów. Celem uzasadnienia jest wprawdzie przekonanie stron postępowania o trafności rozstrzygnięcia, lecz ewentualna wadliwość argumentacji, bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu, nie stanowi o naruszeniu przez WSA art. 141 § 4 p.p.s.a., gdy uzasadnienie zawiera odniesienie się do zarzutów skargi w kwestach mających istotne znaczenie w sprawie poprzez odwołanie się do treści przepisów prawa i wyjaśnienie ich zastosowania w konkretnej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela stanowisko judykatury, iż Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów podniesionych w skardze oraz innych pismach procesowych sprawy i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to aby z wywodów Sądu wynikało dlaczego w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyroki NSA z 18 listopada 2016r., sygn. II GSK 702/15; z 19 czerwca 2018r., sygn. II GSK 2336/16; z 18 kwietnia 2018r., sygn. II GSK 2671/16; z 4 października 2018r., sygn. II GSK 2983/16). Zauważyć w związku z tym należy, że część analityczna uzasadnienia pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu I instancji, który doprowadził do stanowiska o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a tym samym możliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada zatem warunkom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a.

W realiach sprawy całkowicie bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 151 p.p.s.a. Wskazać należy, że w przypadku oddalenia skargi można zarzucić Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie spełni dyspozycji tej normy prawnej i nie uchyli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Natomiast, jeśli z zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia takich przepisów, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić oddalającemu skargę Sądowi I instancji naruszenia omawianych unormowań, gdyż rozstrzygnięcie finalnie jest zgodne z dyspozycją, stosowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, normy prawnej.

W rozpoznanej sprawie Sąd Wojewódzki nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Podstawą prawną zaskarżonego wyroku był art. 151 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala. Okoliczność oddalenia skargi nie mogła, więc stanowić bezpośrednio argumentu mającego świadczyć o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Przy tym podobnie, jak przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., również przepis art. 151 tej ustawy stanowi jedynie wynik kontroli przez Sąd zaskarżonego aktu. Warunkiem ich zastosowania jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia czy niestwierdzenia przez Sąd naruszeń prawa przez organ administracji publicznej. Naruszenie tych przepisów - powoływanych odrębnie, jak i wspólnie - jest zawsze następstwem naruszenia innych przepisów. Całkowicie niezrozumiały jest zatem zarzut naruszenia art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem Sąd I instancji przy wyrokowaniu nie stosował tego przepisu. Zgodnie z jego treścią Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przesłanką zastosowania tego unormowania jest więc stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności, ale także w aktach lub czynnościach je poprzedzających, jeżeli tylko były one podjęte w granicach danej sprawy.

Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów art. 80 k.p.a.). Po przeprowadzonym postępowaniu, jeśli sprawa jest dostatecznie wyjaśniona oraz taką formę rozstrzygnięcia przewidują odpowiednie przepisy, organ wydaje decyzję, uwzględniając wytyczne co do jej elementów składowych, wskazanych w art. 107 k.p.a., przedstawiając m.in. przyjęty w sprawie stan faktyczny (art. 107 § 3 k.p.a.).

W niniejszej sprawie 23 listopada 2012r. Władza Wdrażająca Programy Europejskie (obecnie - CPPC), zawarła z Gminą umowę o dofinansowanie nr POIG.08.03.00-06-040/12 projektu pn. "Przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu mieszkańców Gminy G." w ramach działania 8.3. "Przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu – elnclusion" osi priorytetowej 8. "Społeczeństwo informacyjne - zwiększanie innowacyjności gospodarki" Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013. W § 4 ust. 1 umowy CPPC zobowiązało się udzielić stronie dofinansowania na realizację Projektu w kwocie 1 102.322,50 zł stanowiącej 85% kwoty kosztu realizacji Projektu. Aneksem z 25 maja 2013r., nr 1/KSI SIMIK PIOG.08.03.00-06-040/12-01 zmieniono wysokość dofinansowania określając go na kwotę 1 296.850,00 zł stanowiącą 100% kosztu realizacji Projektu. Z powyższych środków skarżąca mogła ponosić jedynie wydatki kwalifikowalne zgodnie z zasadami i na warunkach wskazanych w § 5 umowy. Według § 11 ust. 1 umowy w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 p.z.p. beneficjent zobowiązany byt stosować przepisy p.z.p. do udzielania zamówień publicznych w ramach Projektu.

Realizując Projekt skarżąca udzieliła zamówienia na "Dostarczenie, instalację i uruchomienie 95 sztuk zestawów komputerowych, w tym 11 sztuk zestawów komputerowych przystosowanych do potrzeb osób niepełnosprawnych oraz wyposażenie 35 gospodarstw domowych i wskazanych przez Zamawiającego sześciu jednostek organizacyjnych gminy (60 zestawów) w sprzęt i łącza internetowe wraz z dostosowaniem pomieszczeń w tych jednostkach" (dalej jako: "Zamówienie"), w ramach którego w 16 grudnia 2013r. zawarła z G. L. (dalej jako "Wykonawca"), prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą G. L. "S.", umowę nr ZP 271.22.2013.

CPPC przeprowadziło kontrolę ex-post zamówień udzielonych przez stronę w ramach Projektu. W toku kontroli stwierdzono naruszenie przez Gminę art. 7 ust. 1 w zw. z art. 25 ust. 1 p.z.p. polegające na zawarciu w załączniku nr 4 do Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (dalej jako" "SIWZ") wymogu złożenia oświadczenia producenta komputera, że w przypadku niewywiązywania się Wykonawcy lub firmy serwisowej z obowiązków gwarancyjnych producent przejmie na siebie wszystkie obowiązki wynikające z zapisów gwarancyjnych.

Za powyższe naruszenie CPPC nałożyło na stronę, zgodnie z pkt. 20 tabeli nr 4 "Wskaźników procentowych do obliczenia wartości korekty finansowej za naruszenia przy udzielaniu zamówień publicznych, współfinansowanych ze środków funduszy UE" (dalej jako: "Taryfikator"), korektę w wysokości 5% dofinansowania udzielonego na objęty zamówieniem wydatek. Informacja o ustaleniach kontroli oraz nałożeniu 5% korekty finansowej została przekazana gminie w piśmie z 22 września 2014r,. nr WWPE- KZP.4230.277.1.1.2014/ET.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy administracji działały na podstawie przepisów prawa, oraz podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, prowadząc postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

WSA rozpoznając sprawę, w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny w sprawie i szczegółowo wyjaśnił w uzasadnieniu przesłanki, jakimi kierował się przy wydawaniu wyroku, a co za tym idzie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. nie może zostać uznany za zasadny.

Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego, wskazać należy, że w skardze kasacyjnej zarzucono błędną wykładnię art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 u.f.p., art. 25 ust. 1 i art. 7 ust. 1 p.z.p. w zw. z art. 98 ust. 1 i 2 oraz art. 2 ust. 7 rozporządzenia nr 1083/2006.

Zdaniem autora skargi kasacyjnej naruszenie tych przepisów polegało na nieuprawnionym przyjęciu, iż skarżąca żądając na etapie postępowania o udzielnie zamówienia publicznego w załączniku nr 4 do Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia wymogu złożenia oświadczenia producenta komputera, że w przypadku niewywiązywania się Wykonawcy lub firmy serwisowej z obowiązków gwarancyjnych producent przejmie na siebie wszystkie obowiązki wynikające z zapisów gwarancyjnych uchybiła przepisom prawa zamówień publicznych, w szczególności zasadzie uczciwej konkurencji, zarzucając w konsekwencji błędne przyjęcie, iż wskazane w zaskarżonej decyzji rzekome naruszenie przepisów p.z.p. spowodowało lub mogło spowodować szkodę w budżecie Unii Europejskiej oraz że spowodowało lub mogło spowodować sfinansowanie nieuzasadnionego wydatku jak również pominięcie rozważenia charakteru i wagi stwierdzonych nieprawidłowości, a także ich skutków finansowych poniesionych przez fundusze.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mają usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie przypomnieć należy, że podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że Sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że Sąd stosując przepis popełnił błąd subsumpcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Z rubrum skargi kasacyjnej wynika, iż jej autor zarzuca Sądowi I instancji błąd wykładni.

Z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej wyprowadzić można jednak wniosek, iż błędna wykładnia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów doprowadziła do ich niewłaściwego zastosowania.

Tym samym w zarzutach tych podniesiono błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskazanych przepisów.

Odnosząc się do przedstawionych zarzutów przede wszystkim wskazać należy, że podstawą prawną decyzji ostatecznej był art. 207 ust. 1 pkt 2, ust 9 i ust 11 u.f.p. stanowiący, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie Sąd I instancji trafnie uznał za nadmierny w kontekście przedmiotu zamówienia warunek polegający na wymogu złożenia oświadczenia producenta komputera, że w przypadku niewywiązywania się Wykonawcy lub firmy serwisowej z obowiązków gwarancyjnych producent przejmie na siebie wszystkie obowiązki wynikające z zapisów gwarancyjnych.

Odnosząc się do powyższej kwestii wskazać należy, że zgodnie z art. 25 ust. 1 p.z.p. w postępowaniu o udzielenie zamówienia zamawiający może żądać od wykonawców wyłącznie oświadczeń lub dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania. Oświadczenia lub dokumenty potwierdzające: 1) spełnianie warunków udziału w postępowaniu lub kryteria selekcji, 2) spełnianie przez oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane wymagań określonych przez zamawiającego, 3) brak podstaw wykluczenia - zamawiający wskazuje w ogłoszeniu o zamówieniu, specyfikacji istotnych warunków zamówienia lub zaproszeniu do składania ofert.

Skarżąca kasacyjnie Gmina nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż wymóg przedłożenia przez oferentów oświadczenia producenta o udzieleniu gwarancji był naruszeniem wyżej powołanego przepisu.

Zarzut ten jest niezasadny.

Należy podkreślić, że celem normy zawartej w art. 25 p.z.p. jest ograniczenie żądań zamawiającego do zakresu niezbędnego do prawidłowego przeprowadzenia postępowania. Postępowanie o udzielenie zamówienia jest procedurą sformalizowaną, nie powinna jednak prowadzić do zbędnego zbiurokratyzowania tego procesu. Stąd zamawiający, który weryfikuje zarówno zdolność wykonawcy do wykonania zamówienia, jak i zgodność oferowanych przez niego usług, dostaw czy robót budowlanych z wymogami zawartymi w opisie przedmiotu zamówienia i innych postanowieniach specyfikacji istotnych warunków zamówienia, nie może przekraczać granic wyznaczonych przez ustawodawcę. W postępowaniu o udzielenie zamówienia zamawiający może żądać od wykonawców wyłącznie oświadczeń lub dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania. Oznacza to, że zamawiający określa tylko te warunki udziału w postępowaniu, które są niezbędne do zapewnienia należytego wykonania zamówienia. Zgodnie zaś z art. 7 ust. 1 u.z.p. zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców. Należy podkreślić, że na zamawiającym ciąży obowiązek przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji, a więc taki, który nie będzie eliminować z udziału w postępowaniu określonej grupy wykonawców bądź nie będzie stwarzać określonej grupie wykonawców uprzywilejowanej pozycji.

Podkreślić należy, że głównym adresatem art. 7 ust.1 p.z.p., jest zamawiający ("zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców"). Zasada uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, a także ściśle z nimi powiązana zasada jawności, stanowiąca gwarancję transparentności postępowania o udzielenie zamówienia publicznego należy uznać za fundamentalne dla prawa zamówień publicznych. Generalnie ujmując, zasady prawa zamówień publicznych mają zapewnić efektywne wydatkowanie środków publicznych oraz zapewnić dostęp do zamówień publicznych podmiotom zainteresowanym i zdolnym do wykonania zamówienia publicznego. Oczywiście zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców nie mają charakteru zasady absolutnej, albowiem dopuszczalne są od niej wyjątki wyraźnie przewidziane przez p.z.p., które w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą. Zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców oraz zasada jawności stanowią także fundament w europejskim systemie prawa zamówień publicznych.

Należy też zauważyć, że do stwierdzenia, że doszło do naruszenia zasad określonych w art. 7 p.z.p. nie jest konieczne, ani nawet potrzebne wykazanie, że do naruszenia konkurencyjności faktycznie doszło. W sytuacji, gdy wskazanemu i niezgodnemu z prawem warunkowi, towarzyszyło tylko ryzyko ograniczenia stosowania wskazanych zasad w prowadzonym postępowaniu, poprzez zniechęcenie potencjalnych wykonawców do udziału w nim, w związku z tworzeniem przez zamawiającego barier natury formalnej, jest to wystarczające do formułowania wniosku o naruszeniu zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 stycznia 2019r., sygn. akt I GSK 3157/18).

Trafne jest stanowisko Sądu I instancji, iż kwota korekty powinna być dokonana przy uwzględnieniu art. 98 rozporządzenia Rady nr 1083/2006 na podstawie Taryfikatora zgodnego z zasadą proporcjonalności. Końcowa korekta powinna uwzględniać wszystkie szczególne cechy, jakie charakteryzują stwierdzoną nieprawidłowość, które mogą uzasadniać dokonanie większej bądź mniejszej korekty.

Z akt sprawy wynika, że organy przeprowadziły pełną analizę dokumentacji i w sposób prawidłowy wskazały, na czym polegały nieprawidłowości związane z procedurą udzielania zamówień publicznych. W związku z tym trafnie Sąd I instancji zaakceptował poprawnie ustaloną w zaskarżonej decyzji wartość korekty finansowej w odniesieniu do obu zamówień, czego skarżąca kasacyjnie Gmina skutecznie w skardze kasacyjnej nie podważyła. Nie zasługuje bowiem na uwzględnienie zarzut 4 petitum skargi kasacyjnej naruszenia art. 67 ustawy o finansach publicznych w związku z art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady 1083/2006/WE poprzez przyjęcie, że decyzja organu I i II instancji odpowiada prawu, w sytuacji gdy wydanie przez organy obu instancji decyzji nastąpiło z rzeczywistym pominięciem rozważenia charakteru i wagi stwierdzonych nieprawidłowości, a także ich skutków finansowych poniesionych przez fundusze. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej tak postawiony zarzut nie został rozwinięty.

Ze wskazanych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i stosownie do art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a), § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018r., poz. 265).