Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 330/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2007-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 g ust. 1, 1a, 2, załącznik nr 2,
journal: Dz.U. 1985 nr 14 poz 60
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
article: art. 64 ust.1, art. 4 pkt 25
journal: Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek,, Sędzia NSA Marek Zalewski (spr.), Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 października 2007 r. sprawy ze skargi spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem ponadnormatywnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 64 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm.), art. 4 pkt 25, art. 13g ust. 1-4, art. 40b ust. 2 oraz pkt 7.6 lit. b, załącznika nr 2 do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. - o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2004r., Nr 204, poz. 2086 ze zm.) po rozpoznaniu odwołania z dnia [...] kwietnia 2007 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Z. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r., Dyrektor Izby Celnej w B. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 16 lutego 2007 r. funkcjonariusze Oddziału Celnego Drogowego w D., podczas kontroli środka przewozowego - ciągnika marki VOLVO z naczepą marki BROSHUIS, należącego do Spółki Z. z R., wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dokonali pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu i jego masy całkowitej oraz wymiarów zewnętrznych pojazdu określonych przepisami Prawa o ruchu drogowym. Wyniki przeprowadzonych pomiarów wskazały na przekroczenie dopuszczalnego nacisku dla potrójnej osi napędowej o 0,63 t. Organ sporządził protokół z kontroli, który podpisał kierowca kontrolowanego pojazdu B. M.

Wykonujący transport drogowy przedstawił w trakcie kontroli zezwolenie Nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. na jednokrotny przejazd tego pojazdu nienormatywnego, tj. ciągnika marki VOLVO o numerze rejestracyjnym [...] i naczepy marki BROSHUIS o numerze rejestracyjnym [...], wydane na wniosek Z.. z dnia [...] lutego 2007 r. - dla S., Austria. Ponadto okazano m. in. dokument dotyczący przedmiotowego przewozu - CMR Nr [...], w którym jako przewoźnik (pole 16) figuruje Z.

Organ pismem z dnia 16 lutego 2007 r. zawiadomił Z. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie, oraz przesłał Stronie protokół z kontroli pojazdu.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Z. wymierzył karę pieniężną w kwocie 1.800 zł. za przejazd pojazdu nienormatywnego po drogach publicznych niezgodnego z warunkami podanymi w zezwoleniu nr [...].

Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym nie negując wyników kontroli, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Skarżąca wskazuje na sprzeczność informacji zawartych w punkcie 7 protokołu polegającej na tym, że raz organ celny stwierdza niedotrzymanie warunku przejazdu określonego w posiadanym pozwoleniu, a drugim razem wykazuje brak pozwolenia i nienormatywność pojazdu. Zdaniem Strony przekroczenie nacisku o 0,63 t jest wielkością minimalną i zobowiązywało organ celny do dokonania powtórnego dokonania pomiaru. W odwołaniu zawarty jest także zarzut skierowany do organu celnego I instancji dotyczący postępowania niezgodnego z wykładnią prawa dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny w niesprecyzowanym orzeczeniu.

Rozpatrując sprawę w związku z wniesionym odwołaniem, Dyrektor Izby Celnej w B. nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej przez Stronę decyzji organu pierwszej instancji.

Organ wskazał, że z treści odwołania wynika, iż Strona nie neguje wyników kontroli. Zarzuty odwołania skupione są na fakcie posiadania przez Stronę i przedstawienia w trakcie kontroli zezwolenia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. na jednokrotny przejazd pojazdu nienormatywnego i nie uwzględnienia go przy wydawaniu zaskarżonej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Zamościu.

Organ odwoławczy przyjął, że zezwolenie zostało wydane na wniosek Z. Spółka z o.o. z R., ale dla przedsiębiorstwa S. z Austrii, zatem podmiotem uprawnionym do przewozu ładunku według zezwolenia była S. z Austrii, a nie przewożąca ładunek Spółka Z.

Organ odrzuca zarzut, że nie wykonano czynności kontrolnych, do których organ I instancji był zobowiązany na podstawie instrukcji Szefa Służby Celnej. Jak wynika z treści punktu 5 b) protokołu nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. nie doszło przy wykonywaniu niniejszego przewozu do przekroczenia masy całkowitej i przy braku uwag kierowcy odnośnie dokonanych czynności kontrolnych oraz żądania w tym zakresie brak jest podstaw do negowania prawidłowości wykonanych czynności bądź dopuszczenia się bezczynności organu celnego.

Wysokość kar za naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych określony został przez ustawodawcę i naczelnik urzędu celnego jako organ uprawniony do poboru tych kar nie ma wpływu na ich wysokość.

Organ uznał, że zgodnie z art. 13g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, karę pieniężną wymierza się nie tylko za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym, ale też za przejazd niezgodny z warunkami podanymi w zezwoleniu. Skoro podmiotem uprawnionym do przewozu ładunku według wydanego zezwolenia była austriacka firma S., a z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż faktycznego przewozu dokonywała Spółka Z. z R., to zdaniem organu przejazd ten odbywał się niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu.

Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zarzucając decyzji niewłaściwą interpretację pkt 3.14 Instrukcji Szefa Służby Cywilnej, niezgodne z prawdą twierdzenie uzasadnienia, jakoby przy wykonywaniu przewozu nie doszło do przekroczenia masy całkowitej, niedostrzeganie konieczności miarkowania kar.

W uzasadnieniu skarżący podnosi, że wobec przekroczenia całkowitej masy pojazdu obowiązkiem organu celnego było dokonanie powtórnego pomiaru nacisku wszystkich osi i to bez żadnego dodatkowego wniosku kierowcy. Kara zastosowana była nie ze względu na osobę przewoźnika, ale w oparciu o przekroczenie jednego z parametrów nacisku, co wynika z treści protokółu i decyzji organu celnego I instancji.

W ocenie skarżącej organ celny dysponując okazanym zezwoleniem na realizację przewozu nienormatywnego i stwierdzając przekroczenie nacisku na jednej z osi - potraktował skarżącą w taki sposób, jakoby w ogóle nie dysponowała ona żadnym zezwoleniem, gdyż zastosowano wymiar kary właściwy dla przewoźnika, który nie ubiegał się o wydanie zezwolenia i nie regulował żadnych, obowiązujących w tym zakresie opłat. Taką interpretację prawa zakwestionował w przywołanym w niesprecyzowanym orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny, ale jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jednolita wysokość kar zapobiec ma "dopuszczeniu możliwości nierównego traktowania podmiotów".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, czyli pojazdu nienormatywnego (art. 4 pkt 25), jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Zgodnie z przepisem art. 13g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do postanowień art. 40b ust. 1 tej ustawy, osoby upoważnione przez naczelnika urzędu celnego są uprawnione do kontroli pojazdów wykonujących międzynarodowy transport drogowy w zakresie masy, nacisków osi lub wymiarów określonych przepisami Prawa o ruchu drogowym. Art. 40b ust. 2 powyższej ustawy stanowi, iż w razie przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, nacisków osi lub wymiarów pojazdów, naczelnicy urzędów celnych pobierają opłaty ustalone zgodnie z art. 13c ust. 4 i wymierzają kary pieniężne ustalone zgodnie z art. 13g ust. 2, w myśl którego wysokość kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1 tego artykułu, określa załącznik Nr 2 do ustawy. Bezsporne jest zatem, że organy celne są uprawnione do kontroli poszczególnych parametrów pojazdów, a w razie stwierdzenia ich przekroczenia, przy braku stosownego zezwolenia lub niezgodności z warunkami podanymi w zezwoleniu obligatoryjnie wymierzają kary pieniężne.

Wydane na podstawie delegacji z art. 41 ust. 5 cytowanej ustawy, rozporządzenie Ministra. Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (Dz. U. Nr 219, poz. 1861), stanowi, iż po drodze krajowej Nr 12, w której ciągu komunikacyjnym usytuowane jest przejście graniczne w Dorohusku, mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

W przedmiotowej sprawie, jak wynika z protokołu Nr [...] przyjętego do wymiaru kary, nacisk potrójnej osi naczepy wyniósł w trakcie ważenia 24,63 t. Według pkt 7.6 lit. b załącznika Nr 2 do ustawy o drogach publicznych, za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t, dla potrójnej osi naczepy, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej od 1,3 m i mniejszej niż 1,4 m o sumie nacisków osi powyżej 24,00 t do 25,50 t, kara pieniężna wynosi 1.800 zł.

Zgodnie z art.13 g ust. 1 a ustawy o drogach publicznych, karę o której mowa w ust. 1 ustala się za przekroczenie dopuszczalnej wielkości parametru pojazdu.

Zauważyć należy, że nacisk trzeciej (potrójnej) osi przekroczył nieznacznie normatywnie dopuszczalny nacisk (24,63 t. zamiast 24 t - pkt 7.6 lit. b załącznika Nr 2 do ustawy o drogach publicznych), natomiast wydane zezwolenie dopuszczało nacisk na trzecią, potrójną oś w mniejszej wysokości (po 7,16 t każdą z osi w potrójnej trzeciej osi 4, 5 i 6 – w sumie 21,48 t). Porównując rzeczywisty nacisk trzeciej potrójnej osi 4, 5 i 6 z naciskiem objętym zezwoleniem przekroczenie wyniosłoby 3,15 t. Gdyby więc nawet skarżący dysponował zezwoleniem, nie upoważniało go ono do przejazdu pojazdem ponadnormatywnym o przekraczającym zwykłe normy (24 tony) nacisku na trzecią oś potrójną, skoro o takie zezwolenie wystąpił. Zgodzić się jednak należy z organem odwoławczym, że zezwolenie było wydane na inny podmiot niż wykonujący przewóz, zatem nie powinno być brane pod uwagę. Zezwolenie jest wydawane w formie indywidualnego rozstrzygnięcia, kierowanego wobec konkretnego adresata, zatem z określonego zezwolenia może korzystać wyłącznie podmiot zindywidualizowany w akcie.

Skarżący wskazuje, że z pkt 3.14 bliżej niezidentyfikowanej Instrukcji Szefa Służby Cywilnej wynika obowiązek ponownego zważenia pojazdu. Wskazać należy, że wewnętrzna instrukcja nie jest powszechnie obowiązującym aktem prawa, a zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, zaś kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Niemniej jednak kierowca mógł zgłosić pisemnie żądanie ponownego zważenia pojazdu, czego – jak wynika z protokołu ważenia – mimo pouczenia nie uczynił.

Nietrafny jest również zarzut skarżącej, że organy winny różnicować sytuację podmiotów, które dysponowały zezwoleniem na przejazd pojazdem ponadnormatywnym i uiściły z tego tytułu opłatę, ale przekroczyły zakres zezwolenia, od podmiotów, które o żadne zezwolenie się nie ubiegały. Zgodnie z art. 13g ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych – karę pieniężną wymierza się zarówno za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym, jak i niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, a wysokość tych kar określa załącznik nr 2 do ustawy. Załącznik nie zawiera rozróżnienia, które postuluje skarżący, zatem jego wywód jest niesłuszny, zaś jeśli dostrzega on naruszenie tą regulacją nadrzędnych nad ustawą zasad konstytucyjnych – będzie miał w przyszłości możliwość poddania regulacji kontroli tej zgodności w odrębnym trybie.

Z tych też względów, nie dostrzegając naruszenia prawa dającego podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.