Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 434/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II inst
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit c, art.153
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 434/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 września 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędziowie: WSA Paweł Dąbek (spr.), WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2016 r., sprawy ze skargi J.K. na decyzję Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 3 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych).


UZASADNIENIE

J.K. (dalej: skarżący) złożył w dniu 14 maja 2009 r. wniosek o przyznanie na rok 2009 pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW

Decyzją z dnia 1 marca 2010 r. Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: organ I instancji) przyznał skarżącemu płatność ONW na rok 2009 w łącznej wysokości 4 975,62 zł (po potrąceniu kwoty w wysokości 555,83 zł jako kwoty sankcji łącznie), w tym: - ONW - Górskie w wysokości 2 195,20 zł (w tym środki budżetu Unii Europejskiej 1.756,16 zł, środki krajowe 439,04 zł) oraz - ONW – obszary ze specyficznymi utrudnieniami w wysokości 2 780,42 zł (w tym środki budżetu Unii Europejskiej 2 224,33 zł, środki krajowe 556,09 zł). Decyzja ta nie została zaskarżona i stała się ostateczna.

Następnie pismem z dnia 28 czerwca 2011. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej: organ odwoławczy) zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej wskazanej decyzji. W konsekwencji decyzją z dnia 13 lipca 2011r. Nr [...] organ odwoławczy decyzją, wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 158 § 1 k.p.a. stwierdził nieważność powyższej decyzji organu I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącego organ I instancji decyzją z dnia 23 listopada 2011 r. nr [...] przyznał skarżącemu płatność ONW na rok 2009 w łącznej wysokości 1.363,20 zł (po potrąceniu kwoty w wysokości 556,80 zł), w tym: - ONW - Górskie w wysokości 1.363,20 zł (w tym środki budżetu Unii Europejskiej 1.090,56 zł i środki krajowe 272,64 zł) oraz odmówił skarżącemu przyznania płatności ONW na rok 2009 do działek rolnych lub ich części położonych na obszarze ONW typu: ONW - Obszary ze specyficznymi utrudnieniami. W wyniku odwołania skarżącego od powyższej decyzji organu I instancji organ odwoławczy decyzją z dnia 20 stycznia 2012 r. nr [...] , utrzymał ją w mocy.

W wyniku skargi skarżącego na wymienioną wyżej decyzję organu odwoławczego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 468/12 w pkt I. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, w pkt II. uchylił decyzję stwierdzającą nieważność pierwotnie wydanej decyzji z dnia 1 marca 2010r., w pkt III. uchylił decyzję organu I instancji z dnia 1 marca 2010 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że ani organ I instancji, ani organ odwoławczy nie wskazały w uzasadnieniach decyzji, czy ustalając powierzchnię wskazaną przez skarżącego do przyznania płatności brały pod uwagę powierzchnię podaną przez skarżącego we wniosku, czy też powierzchnię podaną po wezwaniu do złożenia wyjaśnień, wynikającą z korekty wniosku, przy czym Sąd zwrócił uwagę na to, że przepis § 5 ust. 5 rozporządzenia MRiRW z dnia 11 marca 2009 r. obowiązujący do dnia 15 marca 2010 r. zezwalał na dokonanie zmian w już złożonym wniosku (§ 5 ust. 4). Sąd podkreślił, że "organy obowiązane są precyzyjnie ustalić zakres wniosku rolnika ubiegającego się o przyznanie płatności". Sąd zaznaczył także, że w aktach sprawy znajduje się materiał dowodowy w postaci zdjęć lotniczych, przy czym ze zdjęć tych nie wynika w jakiej dacie były wykonane, nie wiadomo kto dokonał ich analizy i czy jest ona prawidłowa. Sąd zauważył, że skoro w uzasadnieniu decyzji "organ powołuje się na przeprowadzone w sprawie dowody, które przeprowadzał w celu weryfikacji wniosku skarżącego, tj. czynności podejmowane w ramach kontroli administracyjnej wniosku, to ich przeprowadzenie powinno znaleźć odzwierciedlenie w materiale dowodowym sprawy". Sąd zobowiązał organy do uzupełnienia materiału dowodowego w sposób umożliwiający dokonanie weryfikacji istotnych w sprawie ustaleń, tj. powierzchni zgłoszonej przez skarżącego do przyznania płatności z rzeczywistą powierzchnią uprawnioną do płatności. Sąd pokreślił również, że istniejący materiał dowodowy w postaci zdjęć lotniczych nie został poddany należytej i czytelnej analizie.

Ponownie rozpatrując sprawę wniosku skarżącego organ I instancji decyzją z dnia 24 kwietnia 2013 r. nr [...] przyznał skarżącemu płatność ONW na rok 2009 w łącznej wysokości 1.372,80 zł (po potrąceniu kwoty w wysokości 550,40 zł), w tym: - ONW - Górskie w wysokości 1.372,80 zł (w tym środki budżetu Unii Europejskiej 1.098,24 zł i środki krajowe 274,56 zł) oraz odmówił skarżącemu przyznania płatności ONW na rok 2009 do działek rolnych lub ich części położonych na obszarze ONW typu: ONW - Obszary ze specyficznymi utrudnieniami.

W wyniku odwołania skarżącego od powyższej decyzji organu I instancji organ odwoławczy decyzją z dnia 26 lipca 2013 r. nr [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Po kolejnym rozpatrzeniu wniosku skarżącego organ I instancji decyzją z dnia 5 listopada 2013 r. nr [...] przyznał skarżącemu płatność ONW na rok 2009 w łącznej wysokości 1.372,80 zł (po potrąceniu kwoty w wysokości 550,40zł), w tym: - ONW - Górskie w wysokości 1.372,80 zł (w tym środki budżetu Unii Europejskiej 1.098,24 zł i środki krajowe 274,56 zł) oraz odmówił J. K. przyznania płatności ONW na rok 2009 do działek rolnych lub ich części położonych na obszarze ONW typu: ONW - Obszary ze specyficznymi utrudnieniami. Decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia 9 stycznia 2014r. nr [...] , zaś sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia.

Po rozpatrzeniu po raz piąty wniosku skarżącego organ decyzją z dnia 10 kwietnia 2014r. nr [...] przyznał skarżącemu płatność ONW na rok 2009 – jak w poprzednich decyzjach. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ stwierdził, że została ona wydana m.in. o wyjaśnienia składane przez stronę" i jednocześnie podkreślił, że "nie miały one decydującego wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie w niej zawarte", albowiem "główny wpływ miały pomiary powierzchni uprawnionych do płatności wykonane na zdjęciach lotniczych znajdujących się w systemie informatycznym ARiMR". Organ podał, że "do oceny powierzchni uprawnionej do płatności została włączona również działka rolna A deklaracja do płatności ONW strefa ze specyficznymi utrudnieniami – zgodnie z żądaniem wnoszonym przez stronę w składanych odwołaniach". Organ zaznaczył, że "podczas kontroli administracyjnej niniejszej sprawy stwierdzono, iż powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2009". W "uzasadnieniu faktycznym" odnośnie przyznania płatności ONW strefa górska organ I instancji wskazał, że stawka płatności na tym obszarze wynosi 320 zł od 1 ha. Nadto stwierdził, że "powierzchnia deklarowana na obszarze ONW strefa górska wynosi 6,87 ha; powierzchnia deklarowana kwalifikowana do płatności na obszarze ONW strefa górska wynosi 6,87 ha; powierzchnia stwierdzona na obszarze ONW strefa górska wynosi 6,01 ha". Organ stwierdził, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek położonych na obszarze ONW strefa ze specyficznymi utrudnieniami zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w kontroli administracyjnej wynosi 34,6116%, czyli jest większa niż 30% choć mniejsza niż 50%, co oznacza odmowę przyznania tych płatności. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy decyzją z dnia 21 maja 2014r. nr [...] .

Powyższa decyzja organu odwoławczego została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2015r., sygn. akt III SA/Kr 1062/14. W motywach wyroku zaakcentowano, że organy nie zastosowały się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w poprzednim wyroku. Organy nie ustaliły bowiem precyzyjnie zakresu wniosku skarżącego. Błędnie w związku z tym przyjęły, że dokonana korekta przez skarżącego, nie ma znaczenia prawnego dla ustalenia powierzchni gruntów wyłączonych z dofinansowania. Za błędne uznał stwierdzenia organu odwoławczego, że "korekta nie mogła skutkować brakiem potraktowania różnic jako skutkujących sankcjami zawyżeń powierzchni uprawnionej", a nadto, że "rolnik ewidentnie nie złożył wniosku poprawnego pod względem faktycznym (odnośnie w/w działek) i nie wykazał, że zupełnie nie ponosi za to winy".

Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że pomimo zobowiązania zawartego w uzasadnieniu poprzedniego wyroku, a wskazującego, że skoro w uzasadnieniu decyzji "organ powołuje się na przeprowadzone w sprawie dowody, które przeprowadzał w celu weryfikacji wniosku skarżącego, tj. czynności podejmowane w ramach kontroli administracyjnej wniosku, to ich przeprowadzenie powinno znaleźć odzwierciedlenie w materiale dowodowym sprawy", organy nie wyjaśniły tej kwestii w sposób umożliwiający kontrolę Sądu. W szczególności z akt nie wynika, aby organy kiedykolwiek przeprowadziły kontrolę na miejscu – w gospodarstwie rolnym skarżącego, co oznacza, że zaskarżone decyzje zostały wydane nie w oparciu o dokładne pomiary powierzchni działek rolnych, ale na podstawie kontroli dokumentów prowadzącej nie do pomiarów ale do oszacowania powierzchni tych działek, co obliguje organ – w przypadku nie uwzględnienia części lub całości wniosku - do szczególnie dokładnych wyjaśnień. Sąd zwrócił przy tym uwagę na fakt, że do formularza wniosku o przyznanie płatności na 2009 r. jako materiał graficzny przekazano skarżącemu do wypełnienia zdjęcia lotnicze z 2003 r., albowiem wówczas organy tylko takimi dysponowały. Nie można więc wykluczyć tego, że zdjęcia te stały się powodem ewentualnych pomyłek i niedokładności rolnika w precyzyjnym określeniu powierzchni działek przedstawionych do płatności, zwłaszcza w sytuacji, gdy kwestia "paru punktów procentowych", może decydować o przyznaniu lub odmowie przyznania płatności. W tej sytuacji, co po raz kolejny Sąd podkreśla, organ wszelkie powstałe wątpliwości, nieścisłości i niedokładności w określeniu przez rolnika powierzchni działek uprawnionych do płatności powinien tłumaczyć na korzyść rolnika. Nie do przyjęcia jest bowiem sytuacja, w której rolnikowi dołącza się zdjęcia lotnicze z 2003 r. do wypełnienia wniosku złożonego 14 maja 2009 r., a organ weryfikuje ten wniosek w oparciu o zdjęcia lotnicze wykonane w kwietniu 2009 r. (jak podał to organ II instancji w zaskarżonej decyzji), gdyż wskazywałoby to na rodzaj "pułapki", której organy administracyjne nie mogą wobec obywatela stosować.

W uzasadnieniu podkreślono, że - mając na względzie art. 107 § 1 – 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji musi spełniać wymogi, które są niezbędne do skontrolowania jej legalności przez sąd administracyjny, ale przede wszystkim decyzja administracyjna powinna być jasna i zrozumiała dla stron w takim stopniu, by każda przeciętna osoba, która nie ma przygotowania prawniczego, mogła zrozumieć intencje organu wydającego decyzję. Organ uzasadniając decyzję powinien to uczynić zgodnie z wymogami zawartymi w treści art. 107 § 3 k.p.a., czyli uzasadnienie decyzji powinno być zrozumiałe nie tylko dla jego autora, ale przede wszystkim dla strony, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 8 k.p.a. Co więcej prawidłowo zredagowane pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienie decyzji administracyjnej ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. Mocą przywołanej zasady organ jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Uzasadnienie decyzji powinno być elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie zostanie zaś zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia strony, czy nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy.

Organ odwoławczy na skutek powyższego wyroku, decyzją z dnia 30 lipca 2015r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji decyzją z dnia 29 października 2015r. nr [...], przyznał skarżącemu płatność ONW Górskie na rok 2009 w łącznej wysokości 1.372,80 zł (po potrąceniu kwoty w wysokości 55,40zł) oraz ONW – strefa ze specyficznymi utrudnieniami w wysokości 1.090,32 zł. Przyczyną takiego rozstrzygnięcia przez organ, było ustalenie, że powierzchnia faktycznie użytkowana rolniczo przez skarżącego była mniejsza niż powierzchnia, którą zadeklarowano do płatności. Następnie organ wskazał działki, których powierzchnia została uznana za nieużytkowaną rolniczo. Jednocześnie organ stwierdził, że skarżący skutecznie poinformował organ o niezawinionej przez niego nieprawidłowości odnośnie działki B.

Po rozpoznaniu odwołania organ odwoławczy decyzją z dnia 3 lutego 2016r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wskazał, że podstawową okolicznością jest ustalenie, jaka część powierzchni zadeklarowanej przez skarżącego w jego wniosku o przyznanie wsparcia jest uprawniona do jego przyznania. Weryfikując prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że powierzchnia uprawniona do płatności była mniejsza, niż powierzchnia, którą skarżący zadeklarował we wniosku o przyznanie tych płatności. Następnie organ w formie tabelarycznej wskazał powierzchnie zadeklarowane przez skarżącego do płatności, maksymalne powierzchnie uprawnione do płatności na danej działce oraz powierzchnie wykluczone.

Organ przyjął, że powierzchnie działek, których korektę skarżący złożył w dniu 10 lutego 2010r., należy potraktować, jako wycofanie w tym zakresie wniosku. W ocenie organu, stanowisko to w pełni odpowiada wytycznym zawartym w wyrokach uchylających dotychczasowe decyzje.

Nadto organ odwoławczy przesądził, że podstawowym materiałem dowodowym umożliwiającym określenie powierzchni uprawnionej do wsparcia w przedmiotowej sprawie były zdjęcia lotnicze wykonane w 2009r. Z uwagi na zawartość tych zdjęć, pomiary dokonane przez organ I instancji zostały uznane za prawidłowe. Dotyczy to w szczególności widocznych na tych zdjęciach granic użytkowania rolniczego, w obrębie których ustalano powierzchnię uprawnioną do płatności w ramach poszczególnych działek rolnych. Zdjęcia te są przy tym na tyle czytelne, że nie można mówić o takim przesunięciu granic widocznych na przedmiotowych działkach, czy też istnieniu na tych zdjęciach takich zacienień bądź niedokładności, które znacząco wpływałyby na wyniki pomiarów. Organ szczegółowo opisał, jaka część poszczególnych działek nie spełniała warunków do przyznania płatności.

W konsekwencji stwierdzonych zawyżeń powierzchni uprawnionej do płatności, organ na podstawie art. 16 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. Ponieważ zawyżenie powierzchni było wyższe od 3%, lecz niższe niż 30%, kwota, która miała być przyznana, została pomniejszona o kwotę przypadającą na dwukrotną różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną.

W skardze na powyższą decyzję, skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj: tj. art. 8 k.p.a., wyrażającego zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, gdy tymczasem organy administracji, uzyskiwały za każdym razem w zaskarżonych decyzjach inne wyniki przeprowadzonej oceny materiału dowodowego, co z kolei łamie zasadę dokonywania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).

W uzasadnieniu skargi zostało podkreślone, że w kolejnych decyzjach podawane były różne powierzchnie wyłączone z uprawnienia do uzyskania wsparcia. Za każdym razem organ wskazywał, że określanie tych powierzchni dokonywane było w oparciu o te same pomiary. Skarżący podkreślił przy tym, że fakt dokonania pomiarów, ich przebieg oraz poczynione w ich następstwie ustalenia nie znajdują potwierdzenia w jakimkolwiek dowodzie, znajdującym się w aktach spraw, czyli w zaskarżonych decyzjach nie zostały wskazane jakiekolwiek dowody zawierające obliczenia powierzchni ewidencyjno – gospodarczej (PEG) dla działek objętych wnioskiem skarżącego o płatność i w związku z tym skarżący nie jest w stanie w jakikolwiek sposób odnieść się do prawidłowości pomiarów dokonanych przez organ.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Odpowiadając na wezwanie Sądu o podanie metodologii wyliczenia wyłączeń powierzchni poszczególnych działek, organ przedłożył pismo z dnia 18 maja 2016r. W piśmie tym wskazał, jakimi bazami danych i systemami dysponuje do obliczeń powierzchni zadeklarowanych działek.

Organ podkreślił, że wskazał w rozstrzygnięciu naruszone przepisy ustawy

o płatności oraz rozporządzeń wspólnotowych, wprost wskazał także materiały (rodzaj), na których opierano się przy ustalaniu powierzchni uprawnionej do płatności w ramach poszczególnych działek strony (zdjęcia lotnicze, kontrola w terenie), szczegóły wyróżniające dany dowód (data zdjęcia, nr protokołu) oraz źródło pochodzenia dowodu system informatyczny ARiMR, serwisy internetowe ze zdjęciami lotniczymi, wykonawca kontroli terenowej. Podniósł, że na zdjęciach z systemu ZSZiK widoczne są zarysy i pomiary powierzchni uznanych za uprawnione do płatności – widać, jaka część terenu danej działki została wykluczona z płatności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że niniejsza sprawa po raz kolejny jest przedmiotem rozpoznania przez Sąd. Po raz pierwszy zaskarżone decyzje zostały uchylone wyrokiem z dnia 6 grudnia 2012r., sygn. akt III SA/Kr 468/12. Rozpatrując ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 lutego 2015r., sygn. akt III SA/Kr 1062/14, uchylił decyzję organu odwoławczego. W związku z powyższym należy wskazać, że stosownie do treści art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm. – dalej p.p.s.a.), orzeczenie prawomocne wiąże w szczególności strony i sąd, który je wydał. Ponadto, zgodnie z art. 153 tej ustawy, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji sąd uwzględnił skargę, gdyż organ odwoławczy naruszył art. 153 p.p.s.a, przez co zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu. Powyższy przepis został również naruszony przez organ I instancji. Podkreślić przy tym należy, iż w wyroku tutejszego Sądu z dnia 12 lutego 2015r. także wskazano, że organ nie wykonał zaleceń z poprzedniego wyroku i dlatego zaskarżona decyzja została uchylona.

Jak wynika z uzasadnienia przywołanego powyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2015r., Sąd zwrócił uwagę, że organy nie wyjaśniły w sposób umożliwiający kontrolę Sądu, na podstawie jakich dowodów ustaliły powierzchnie działek wyłączonych z możliwości uzyskania dofinansowania. Skoro powierzchnia ta nie była ustalana w oparciu o dokładne pomiary, organ powinien dokonać szczególnie dokładnych wyjaśnień. Podkreślono przy tym, że uzasadnienie decyzji musi spełniać wymogi, które są niezbędne do skontrolowania jej legalności przez sąd administracyjny, ale przede wszystkim decyzja musi być jasna i zrozumiała dla stron w takim stopniu, by każda przeciętna osoba, która nie ma przygotowania prawniczego, mogła zrozumieć intencje organu wydającego decyzję.

Jak przyjmuje się jednolicie w literaturze i orzecznictwie przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne (zob. Andrzej Kabat, Komentarz do art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX). Jako ocenę prawną przyjmuje się zatem osąd o prawnej wartości sprawy. W wyroku z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 1261/10 (ONSA WSA z 2013 r. Nr 1, poz. 7) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ocena prawna musi zostać w orzeczeniu wyrażona, co oznacza, że za przedmiot związania można uznać jedynie te elementy oceny odnoszącej się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone w treści uzasadnienia orzeczenia. Muszą one mieć postać jednoznacznych twierdzeń, sformułowanych w sposób jasny, umożliwiający ustalenie treści związania bez potrzeby podejmowania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych.

Natomiast wskazania co do dalszego postępowania, o których mowa w art. 153 p.p.s.a., są konsekwencją oceny prawnej i dotyczą sposobu procedowania w toku ponownego rozpatrzenia sprawy, w celu uniknięcie popełnionych błędów. Wytyczają one kierunek, w którym powinno zmierzać ponowione postępowanie, dla uniknięcia wadliwości w postaci np. uchybień procesowych związanych z wyjaśnieniem sprawy. Ponieważ, co jest istotne na tle wykładni art. 153 p.p.s.a., ocena prawna wyrażona w wyroku wiążąca jest także dla sądu, który go wydał, sąd kontrolujący rozstrzygnięcia wydane w ponowionym wskutek wcześniejszego wyroku postępowaniu nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz jest zobowiązany do podporządkowania się temu wyrokowi oraz kontroli skarżonego rozstrzygnięcia pod kątem zastosowania się organu do wskazań co do dalszego postępowania. Zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowania się wytycznym co do dalszego postępowania.

W kontekście przedstawionych rozważań wadliwość zaskarżonej decyzji, upatrywana w naruszeniu art. 153 p.p.s.a, wynika z pominięcia przez organ oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w przywołanym wyroku z dnia 12 lutego 2015 r. Wymaga podkreślenia, że ani stan faktyczny sprawy, ani stan prawny będący przedmiotem rozważań sądu nie uległ zmianie i tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że organ mógł być zwolniony z obowiązku przepisem tym określonego. Organ wprawdzie wziął pod uwagę wytyczne Sądu odnośnie znaczenia korekty złożonej przez skarżącego co do obszaru określonego symbolem B. Niemniej jednak w dalszym ciągu z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, w jaki sposób organ określił wielkość obszaru, który nie spełniał warunków do przyznania płatności.

Jeszcze raz należy podkreślić, że w przywołanym wyroku Sąd jednoznacznie wskazał, że z uzasadnienia decyzji powinno w sposób jednoznaczny i zrozumiały wynikać, w jaki sposób ustalona została wyłączona z płatności powierzchnia. Tymczasem organ podał jedynie w formie tabelarycznej tę powierzchnię i opisał ją w dalszej części decyzji. W żadnym jednak miejscu nie znalazło się wyjaśnienie odnośnie sposobu jej obliczenia. Taki sposób sporządzenia uzasadnienia decyzji wyklucza możliwość skontrolowania jej prawidłowości przez sąd administracyjny. Pewna próba wyjaśnienia wątpliwości została zawarta w piśmie organu z dnia 18 maja 2016r. Jednak nawet w tym piśmie, organ nie podał w jaki sposób w przy konkretnej działce dokonywał obliczeń. Niejako w konkluzji tego pisma stwierdził on, że wszelkie materiały znajdują się w nadesłanych aktach administracyjnych. Można wobec powyższego zaryzykować stwierdzenie, że to Sąd ma samodzielnie przeanalizować znajdujące się w aktach dokumenty, dokonać obliczeń powierzchni wyłączonych i wyjaśnić skarżącemu w jaki sposób dokonano obliczeń tych powierzchni. Stanowisko takie zdaniem Sądu jest jednak nieprawidłowe.

Przypomnieć należy, że z art. 107 § 3 k.p.a. jednoznacznie wynika, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ musi wobec powyższego wyraźnie wskazać, na podstawie jakiego konkretnego dowodu ustalił daną okoliczność. Dowód ten musi być przy tym zindywidualizowany, czyli zarówno adresat decyzji, jak również sąd administracyjny kontrolujący zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, powinien móc przyporządkować dowód do ustalonego faktu. W niniejszej sprawie organ powinien w związku z powyższym poza stwierdzeniem, że konkretny obszar nie spełnia warunków do przyznania płatności wskazać konkretne dowody z których to wynika. Dowody te powinny zostać opisane w sposób umożliwiający ich identyfikację w aktach sprawy. Tymczasem w niniejszej sprawie organ ogólnie powołuje się na zdjęcia lotnicze i stwierdza, że wynika z nich określona okoliczność. Pomijając już fakt, że organ nie podał sposobu obliczenia tych powierzchni, co stanowi istotne uchybienie decyzji, to nie wskazał również gdzie konkretne zdjęcie na podstawie którego dokonano obliczeń się znajduje. Ogólne stwierdzenie, że znajduje się w aktach sprawy, jest w ocenie Sądu niewystarczające. Stanowisko organu wynika zapewne z faktu, że akta nadal nie zostały prawidłowo ponumerowane. Plik ze zdjęciami lotniczymi został opatrzony numerem 17.

W wyroku uchylającym poprzednią decyzję, Sąd jednoznacznie przedstawił wytyczne co do rozumienia dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., oraz sposobu sporządzenia czytelnego uzasadnienia, w taki sposób, aby było ono zrozumiałe i nie naruszało również zasad wyrażonych w art. 8 i 11 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wymogów tych jednak nie spełnia

Jak z powyższego wynika, organ w dalszym ciągu nie wykonał wytycznych zawartych w poprzednich wyrokach. Tym samym zaskarżona decyzja nadal narusza przepisy postępowania, które miały istotny wpływ na wynik postępowania. Dlatego też zastosowanie znajduje art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Ponieważ decyzja organu I instancji zawiera tożsame uchybienia, Sąd zastosował dyspozycję przewidzianą w art. 135 p.p.s.a. i również uchylił tę decyzję.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ wypełni wytyczne wskazane w poprzednich wyrokach tutejszego Sądu. Z uzasadnienia decyzji musi jasno wynikać, w jaki sposób (a nie tylko na jakiej podstawie) dokonano wyliczenia powierzchni wyłączonych z płatności. Ponadto organ dokładnie opisze dowody i przyporządkuje je do ustalanych okoliczności, tak, aby możliwym było skontrolowanie poprawności wydanej decyzji. W szczególności istotne jest wskazanie sposoby wyliczania powierzchni, gdyż w niniejszej sprawie wykluczone jednostkowo powierzchnie w niektórych przypadkach nie były zbyt duże. Łącznie stanowiły one jednak obszar, który spowodował, że organ obniżył płatności. Organ musi zatem również wyjaśnić, czy np. linia zaznaczająca na mapie obszar wyłączony, nie zwiększa powierzchni wyłączonej, gdyż zajmuje również powierzchnię niewyłączoną. Innymi słowy organ powinien wskazać, jaką powierzchnię zajmuje taka linia i czy w całości znajduje się ona na obszarze wyłączonym, czy też zwiększa obszar niewyłączony.

O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a. Na kwotę, ustaloną w oparciu o art. 205 § 2 p.p.s.a. złożyła się równowartość wpisu od skargi (200 zł), opłaty skarbowej od złożenia dokumentu pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej (480 zł) ustalone w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r., poz. 1804).

Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji.