Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 56/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2024-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 17 ust. 1, 5, 11
journal: Dz.U. 2023 poz 1284
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)
article: art. 27, art. 33 § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 124 § 1 i 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 31 ust. 3 w związku z art. 87, art. 47 w związku z art. 68
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Kielcach z dnia 17 listopada 2023 r. znak: NEP.906.22.2023 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 17 listopada 2023 r. znak: NEP.906.22.2023 Świętokrzyski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Kielcach (ŚPWIS), po rozpatrzeniu zażalenia K. S., na podstawie 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 17 § 1, art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.), zwanej dalej "u.p.e.a.", § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2077), art. 12 ust. 2 pkt 1 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 338 ze zm.), utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela tj. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kielcach (PPIS) z 19 września 2023 r. znak: SE.IVa-4110/15/19 w sprawie zgłoszonych zarzutów.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że K. S. (ur. 19 października 2017 r.) na mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 17 ust. 1 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz.U. z 2023r., poz. 1284 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", podlega szczepieniom ochronnym. Ciążący na jej rodzicach prawny obowiązek poddania jej obowiązkowym szczepieniom nie został zrealizowany. Brak jest także potwierdzonych i prawidłowo udokumentowanych przeciwskazań do szczepienia małoletniej.

Wobec powyższego, na wniosek wierzyciela, ŚPWIS działający z upoważnienia Wojewody Świętokrzyskiego w oparciu o umocowanie zawarte w treści "Porozumienia w sprawie powierzenia prowadzenia spraw z zakresu egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym" z dnia 27 lutego 2014 r., przekazał zobowiązanej K. S. tytuł wykonawczy znak SE.IVa-4110/15/19 z dnia 22 czerwca 2023 r. i wszczął wobec niej egzekucję administracyjną obowiązku o charakterze niepieniężnym.

Pełnomocnik K. S. pismem datowanym na dzień 7 sierpnia 2023r. wniósł do ŚPWIS zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczące:

1. Niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów z art. 27 u.p.e.a. (art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.).

2. Braku wymagalności obowiązku szczepień (art. 33 § 2 pkt 6c u.p.e.a.).

Przekazane zarzuty wierzyciel oddalił w całości postanowieniem z dnia 19 września 2023 r. Tego rodzaju rozstrzygnięcie zostało zakwestionowane w wywiedzionym zażaleniu pełnomocnika strony, wniesionym w ustawowo przewidzianym terminie.

Do dnia rozpoznania środka odwoławczego stan faktyczny w tej sprawie nie uległ zmianie. K. S. nie została poddana obowiązkowym szczepieniom, które wskazane zostały w treści tytułu wykonawczego, jak również wierzyciel ani organ egzekucyjny nie został w sposób skuteczny poinformowany o istnieniu u małoletniej przeciwskazań do szczepień.

Organ odwoławczy wskazał na art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi i wyjaśnił, że to na stronie, jako rodzicu małoletniej K. S., ciąży obowiązek zgłoszenia się z dzieckiem do lekarza sprawującego nad nim opiekę zdrowotną, w celu przeprowadzenia badań kwalifikacyjnych i wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych. Wykaz tych szczepień i grupy osób zobowiązanych do poddania się tym szczepieniom zostały określone w rozporządzeniu, wydanym na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi, tj. rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j. Dz.U. 2023 r. poz. 2077).

Ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym, indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia (art. 17 ust. 2 ustawy). Przeprowadzający konsultację specjalistyczną lekarz, zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, dokonuje wpisu w dokumentacji medycznej, uwzględniając w nim okres przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaj szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualny program szczepień z podaniem rodzaju stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej.

W karcie uodpornienia małoletniej K. S. w części "Przeciwwskazania do szczepień" brak jest informacji o istniejących przeciwwskazaniach do szczepień obowiązkowych. Nadto, w przedmiotowej sprawie na dzień dzisiejszy nie ma jakiejkolwiek dokumentacji medycznej, która mogłaby stanowić podstawę do odroczenia poddania małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym wystawionego przez lekarza zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych.

W stanie faktycznym sprawy poza sporem jest, że małoletnia córka zobowiązanej nie została zaszczepiona przeciw żadnej z chorób zakaźnych wymienionych w tytule wykonawczym.

Odnosząc się do przywołanego przez stronę wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19 ŚWIS wskazał, że orzeczenie to nie kwestionuje istnienia obowiązku szczepień jako takiego, ale powoduje, że Minister Zdrowia został zobowiązany, aby rozważyć określenie w drodze rozporządzenia terminów wymagalności obowiązkowych szczepień i liczby dawek poszczególnych szczepień, co powinno umożliwić osiągnięcie efektu dwutorowej spójności normatywnej i co istotnie uczynił wydając ww. rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych z 27 września 2023 r. W załączniku nr 1 do tego rozporządzenia wskazano terminy wykonania szczepień.

W świetle powyższego zdaniem organu nie można uznać za uzasadniony zarzutu braku wymagalności obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

Ponadto organ II instancji nie zgodził się z twierdzeniem prezentowanym przez stronę jakoby w toku postępowania doszło do naruszenia prawa przez PPIS. Na każdym etapie postępowania organ ten należycie i w sposób wyczerpujący informował o podejmowanych działaniach, przysługujących stronie prawach i obowiązkach oraz konsekwencjach prawnych i zdrowotnych wynikających z braku realizacji obowiązku szczepień ochronnych u dziecka. Niewątpliwie również PPIS będący wierzycielem w sprawie uprawniony był do podejmowania działań zmierzających do wykonania obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym, w tym wystosowania upomnienia oraz wystawienia tytułu wykonawczego. W ocenie ŚPWIS organ I instancji w sposób indywidualny i jednostkowy ustosunkował się do podnoszonych przez stronę zarzutów, odnosząc się bezpośrednio do przypadku K. S., a posiadaną przez siebie wiedzę na temat sytuacji małoletniej zaktualizował bezpośrednio przez wydaniem postanowienia z dnia 19 września 2023 r.

ŚPWIS ocenił, iż organ I instancji nie uchybił żadnym przepisom postępowania. Mając zatem na względzie fakt, iż niniejsze postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i jest zgodne z przepisami prawa, zaś zgromadzony w nim materiał dowodowy pozwala na wyjaśnienie wszelkich istotnych dla rozstrzygnięcia postępowania okoliczności, a w szczególności fakt, iż zarzuty zgłoszone w niniejszej sprawie nie stanowią o błędach formalno-prawnych toczącego się postępowania dotyczącego braku realizacji obowiązku szczepień wobec małoletniej K. S., to nie mogą one zostać uznane przez organ.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze K. S. zarzuciła postanowieniu z 17 listopada 2023 r. naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:

1. naruszenie art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez nieuznanie zarzutu niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów, mimo że wierzyciel nie wskazał podstawy prawnej wykonania wymienionych szczepień w podanych ilościach dawek i w obecnym wieku małoletniej,

2. naruszenie art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez zaliczenie Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego do katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego i przyjęcie na tej podstawie, iż może nakładać na obywateli obowiązek zaszczepienia dziecka określoną ilością dawek szczepionek w ustalonych odgórnie okresach, mimo iż akt prawny o nazwie komunikat nie zalicza się do aktów stanowienia prawa powszechnego, a jest jedynie aktem prawa wewnętrznego, w ramach którego brak jest możliwości nakładania obowiązków i ograniczenia praw obywateli, co zostało potwierdzone w wyroku TK z dnia 9 maja 2023 r.,

3. naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z § 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniej w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez nią przedziału wiekowego, mimo iż nawet sam organ nie wskazuje z jakiego aktu normatywnego o charakterze powszechnie obowiązującym wynika obowiązek podania dziecku tych dawek szczepionek,

4. naruszenie art. 33 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z § 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie, że szczepienia ochronne wymienione w tytule wykonawczym są wymagalne, a termin ich wymagalności wynika z treści Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, podczas gdy ten akt nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, zaś programy zapobiegania i zwalczania określonych zakażeń lub chorób zakaźnych zgodnie z art. 4 w zw. z art. 2 pkt 26 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi może określać wyłącznie Rada Ministrów w drodze rozporządzenia, a nie Główny Inspektor Sanitarny, co wskazuje, że skarżący może zaszczepić córkę w terminie przewidzianym w treści Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r.,

5. naruszenie art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniej poszczególnych dawek szczepionek, dowodów na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary stwierdzając, iż obowiązek zaszczepienia małoletniej przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej,

6. naruszenie art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącemu prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie koszów postępowania.

Wniósł również o zwrócenie się z zapytaniem do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności z Konstytucją: art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1, 10 pkt 1 i pkt 2, ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z dnia 5 grudnia 2008 r. z art. 2, art. 30, 31 ust. 1, 2, 3 oraz art. 68 ust. 1, 2, 3, art. 87 ust. 1 Konstytucji w zakresie w jakim nie przewidują one wolności wyboru rodziców w zakresie szczepień tak jak to jest w większości krajów Unii Europejskiej, braku właściwego rejestru powikłań tzw. "NOP", braku celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe, rehabilitację osób u których wystąpiły powikłania, jak i w zakresie w jakim to Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, czy też Minister Zdrowia w formie rozporządzenia Program Szczepień Ochronnych na dany rok, wykaz chorób, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, przez co rozstrzyga o wolnościach obywatelskich z pominięciem ustawy. Ewentualnie wniósł o zwrócenie się Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię treści art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności czy system przymusu szczepień ochronnych państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie przewiduje systemu odszkodowawczego dla dzieci rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi nie stanowi naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Z uwagi na fakt, iż powyższe zagadnienia mają charakter prejudycjalny, skarżący wniósł o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunat Konstytucyjny, ewentualnie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Europejski Trybunat Praw Człowieka.

W uzasadnieniu skargi, odnosząc się do poszczególnych zarzutów, skarżący wskazał, że w tytule wykonawczym wskazano jako podstawę prawną obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym przeciwko gruźlicy, wzw typu b, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, odrze, śwince, różyczce, hib, streptococcus pneumoniae - przepis art. 5 ust. 1 pkt 1b, art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakażeń i ludzi. Powołane przez wierzyciela przepisy nie wymieniają w swojej treści listy chorób, przeciwko którym ma być zaszczepione dziecko. A zatem należy uznać, że wierzyciel nie podał podstawy prawnej żądania zaszczepienia dziecko przeciwko wskazanym chorobom, jak również terminów, w których ma być dziecko zaszczepione w stosunku do poszczególnych szczepień. Wobec tego zachodzi podstawa umorzenia postępowania.

W orzeczeniu TK z dnia 9 maja zakwestionowano komunikat GIS jako źródło obowiązku w demokratycznym państwie prawa. Uzupełniając dotychczasową argumentację skarżący wskazał, że zaskarżone przepisy naruszają również art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie w jakim nakładają obowiązki na obywateli określone w komunikacie GIS bez rozważania innych rozwiązań w tym zakresie, które bazowałyby na dobrowolności szczepień i świadomej zgodzie na wykonanie tej procedury medycznej przewidzianej przez art. 16 ustawy o prawach pacjenta. Podniósł, że 25 państw w Europie ma system szczepień, które są całkowicie dobrowolne i nie podlegają wymuszeniu w drodze grzywien administracyjnych. Obowiązek szczepień w Polsce narusza zatem zasadę proporcjonalności. Rozważając bilans korzyści-negatywne skutki skarżący wskazał, że Polska do dnia dzisiejszego nie wypełniła swoich zobowiązań dotyczących prawidłowego rejestrowania niepożądanych odczynów poszczepiennych. Reasumując długi wywód skarżący podniósł, że szczepienia powinny być dobrowolne, zaś Państwo katolickie nie może narzucać swoim obywatelom konieczność szczepienia preparatem, w którego składzie znajdują się komórki abortowanych dzieci.

W ocenie skarżącego organem wyłącznie uprawnionym do ustalenia programu szczepień ochronnych jest Rada Ministrów, nie zaś Główny Inspektor Sanitarny, jak to przyjmuje Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny. Rada Ministrów nie wydała do dnia dzisiejszego programu zwalczania chorób zakaźnych w zakresie szczepień ochronnych, zatem jedynym aktem wiążącym obywateli w tym zakresie jest Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych z dnia 18 sierpnia 2011 r. Przedmiotowy akt prawny określa, iż obowiązek szczepienia przeciw Haemophilus influenzae typu b obejmuje dzieci od 7 tygodnia życia do ukończenia 6 roku życia, przeciw gruźlicy obejmuje dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15 roku życia, a przeciwko pozostałych chorobom do ukończenia 19 roku życia. Zatem skarżąca ma jeszcze czas na zaszczepienie dziecka przeciwko chorobom wymienionym w tytułach wykonawczych. W tej sytuacji należy wskazać, iż obowiązek zaszczepienia dziecka przeciwko poszczególnym chorobom nie jest wymagalny.

W treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wierzyciel nie odwołał się w najmniejszym stopniu do jakichkolwiek ustaleń faktycznych poczynionych przez siebie. W przypadku, gdy organ wyprowadza obowiązek dotyczący szczepień przeciwko poszczególnym chorobom od ukończenia przez dziecko określonego wieku, to musi wskazać, ile małoletnia ma lat i w związku z tym w jakim miesiącu, dniu ten obowiązek się zaktualizował. Zgodnie z art. 17 ust. 9 u.p.e.a. lekarz sprawujący profilaktyczną opiekę zdrowotną ma obowiązek poinformować osobę obowiązaną do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W toku niniejszego postępowania wierzyciel oraz organ egzekucyjny nie ustalili, czy lekarz wzywał skarżącego do stawienia się w przychodni celem przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego. Podczas przeprowadzonego badania kwalifikacyjnego lekarz nie wypełnił wszystkich swoich obowiązków, m.in. obowiązków informacyjnych, co uniemożliwiło wykonanie szczepienia. Wierzyciel nie wskazał, kiedy - jego zdaniem - w stosunku do małoletniej stał się wymagalny obowiązek szczepienia przeciwko poszczególnym chorobom. Organ nie wskazał również czy stan zdrowia małoletniej pozwala na dokonanie iniekcji, tylko założył odgórnie bez zagłębiania się w istotę sprawy, że u małoletniej nie występują przeciwwskazania do podania szczepionki. Prawidłowe zaś przeanalizowanie okoliczności niniejszej sprawy, do czego organy były zobowiązane na mocy art. 7 k.p.a. prowadzi do wniosku, że obowiązek jest niewymagalny.

W treści zaskarżonego postanowienia oprócz wymienienia imienia i nazwiska córki zobowiązanej organ nie przytoczył żadnych ustaleń faktycznych, co wskazuje na to, iż wydając to postanowienie nie dokonywał w ogóle tych ustaleń. Zaskarżone postanowienie stanowi przytoczenie jedynie podstaw prawnych, co uniemożliwia merytoryczną ocenę stanowiska organu. Wobec tego należy stwierdzić, iż zaskarżone postanowienie nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 124 § 2 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a., co powoduje konieczność jego uchylenia.

W ocenie skarżącego obowiązujące w Polsce przepisy dotyczące obowiązku szczepień ochronnych niezaprzeczalnie stanowią ingerencję w prawo do prywatności (prawo do decydowania o życiu osobistym) wyłączając możliwość podjęcia przez osoby obowiązane do poddania się obowiązkowym szczepieniom lub ich opiekunów prawnych lub faktycznych decyzji o odmowie poddania się szczepieniom. Obowiązek ten stanowi zatem z pewnością ingerencję w zasadę autonomii (samostanowienia) jednostki wiążącą się ściśle z nakazem poszanowania godności ludzkiej a konkretnie z prawem decydowania przez nią o świadczeniach zdrowotnych, którym chce się ona poddać.

Wprowadzenie obowiązku szczepień nie było niezbędne, gdyż ryzyko wystąpienia epidemii chorób zakaźnych w świetle przedstawionych powyżej danych nie jest realne, a istnieją inne środki nie ingerujące w prawo do prywatności, które również pozwalają na zapobieżenie ich występowaniu (np. szczepienia akcyjne). Również art. 68 ust. 4 Konstytucji RP nakazujący władzom publicznym zwalczać choroby epidemiczne nie przesądza, czy środki zwalczania chorób epidemicznych powinny być stosowane na zasadzie dobrowolności, zgodnie z zasadą prawa do samostanowienia (art. 47 Konstytucji RP), czy przymusu leczniczego.

Należy uznać, iż wprowadzenie obowiązkowych szczepień ochronnych z jednej strony bez uzasadnienia medycznego ku temu, bez powołania funduszu odszkodowawczego, bez spełnienia warunków z art. 8 ust. 2 Konwencji stanowi jej naruszenie przez Polskę, podobnie jak art. 31 ust. 3 Konstytucji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy podnieść, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sąd nie dostrzegł potrzeby rozpoznania sprawy na rozprawie.

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności postanowienia objętego skargą (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Na wstępie wyjaśnić należy, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz.U. z 2023r., poz. 1284 ze zm.), zwanej dalej ustawą, osoby przebywające na terytorium RP są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 ustawy, jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 ustawy).

Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy ustawy zamieszczone w rozdziale IV - poświęconym szczepieniom ochronnym. W myśl art. 17 ust. 1 ustawy, osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie natomiast z treścią art. 17 ust. 2, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3 ustawy). Po przeprowadzonym lekarskim badaniem kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy).

W orzecznictwie przyjmuje się, że treści wskazanych przepisów nie można interpretować w ten sposób, że badanie kwalifikacyjne oraz jego wyniki dotyczące ewentualnych przeciwwskazań stanowią przesłankę, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu (por. wyrok WSA w Łodzi z 19 października 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 484/22, wyrok WSA w Kielcach z 21 czerwca 2021 r., II SA/Ke 287/23).

Stosownie do art. 17 ust. 10 ustawy, minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia m.in.: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1), osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2), schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (pkt 2a).

Zgodnie zaś z art. 17 ust. 11 ustawy, Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. Przepis ten częściowo został uznany za niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt SK 81/19 (Dz.U.2023.909) – z dniem 13 listopada 2023 r. Zgodnie z tym wyrokiem wymieniony wyżej przepis traci moc w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia.

Podkreślenia zatem wymaga, że w dniu 27 września 2023 r. Minister Zdrowia wydał rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 2077), które określa w sposób szczegółowy schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży tj. wykaz chorób objętych obowiązkiem szczepień i rodzaj stosownego szczepienia, liczbę dawek, wiek w którym powstaje obowiązek szczepienia i termin wykonania szczepienia.

Z wymienionych wyżej przepisów można wyinterpretować normę, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika więc z mocy przepisów ustawowych (por. wyroki NSA: z 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1433/20, z 29 stycznia 2010 r., II FSK 1494/08).

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 32/11, wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń. Oznacza to, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. Przez wymagalność należy rozumieć zaś taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego.

W stanie faktycznym sprawy poza sporem jest, że małoletnia córka skarżącej nie została zaszczepiona przeciw: wzw B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, Haemophilus influenzae typu b, poliomyelitis, pneumokokom, odrze śwince i różyczce. W sytuacji gdy wymagane terminy zaszczepienia już upłynęły, zaś dziecko nie zostało zaszczepione przeciwko żadnej chorobie zakaźnej, to obowiązek poddania go szczepieniom stał się wymagalny.

Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok NSA z 18 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 459/19), poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 ustawy, jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego. Niepoddanie się zaś badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu, czyli w istocie jest odmową poddania się temu obowiązkowi. Skarżąca co prawda w piśmie z 19 listopada 2019 r. wskazywała na okoliczność wykonania takiego badania w dniu 18 listopada 2019 r., lecz nie znajduje to potwierdzenia w aktach sprawy. Z pisma [...] Sp. z o.o. NZOZ w [...] z 27 kwietnia 2021 r. wynika, że rodzice nie zgłosili się z dzieckiem w celu wykonania zaległych, obowiązkowych szczepień ochronnych, a lekarze z ww. placówki nie stwierdzili u dziecka przeciwwskazań do szczepień. Kolejno w piśmie z 7 kwietnia 2022r. ten sam podmiot leczniczy wskazał, że rodzice K. S. nadal nie zgłosili się z dzieckiem do punktu szczepień w celu ich wykonania, a jednocześnie brak jest wiedzy na temat przeciwwskazań do szczepień: dziecko rozwija się prawidłowo, lekarz POZ nie stwierdza przeciwwskazań do wykonania szczepień. Rodzice dziecka nie dostarczyli też zaświadczenia od lekarzy specjalistów o istniejących przeciwwskazaniach.

W treści pisma z 7 sierpnia 2023 r. sformułowano 2 zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Pierwszy z zarzutów dotyczył niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów z art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.), zwanej dalej "u.p.e.a.", albowiem zdaniem skarżącej powołane przez wierzyciela przepisy nie wymieniają w swojej treści listy chorób, przeciwko którym ma być zaszczepione dziecko, a zatem wierzyciel nie podał podstawy prawnej żądania zaszczepienia dziecka przeciw wskazanym chorobom, jak również terminów, w których ma być dziecko zaszczepione w stosunku do poszczególnych szczepień.

Należy zaznaczyć, że w przepisie art. 33 § 2 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 30 lipca 2020 r., jako podstawę zarzutu nie wymieniono niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. W przepisie art. 33 § 2 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. okoliczność ta mogła być podstawą zarzutu, lecz od dnia 30 lipca 2020 r. nie może już stanowić takiej podstawy. W związku z czym zarzut skarżącego w tym zakresie nie zasługiwał na uwzględnienie. W obecnym stanie prawnym okoliczność, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. kontroluje organ egzekucyjny i w razie stwierdzenia, że wymogi te nie są spełnione, nie przystępuje do egzekucji, zawiadamiając o tym wierzyciela (art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kielcach przystąpił do egzekucji, uznając tym samym, że tytuł wykonawczy z 22 czerwca 2023 r., spełnia wymogi z art. 27 u.p.e.a.

Wobec tego, że niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów, o których mowa w art. 27 u.p.e.a. nie może być obecnie podstawą prawną zarzutu organy administracji trafnie oddaliły zarzut w tym zakresie.

Drugi z zarzutów dotyczył braku wymagalności obowiązku szczepień, sprowadzający się w istocie do tego, że:

1) Program szczepień ochronnych wydawany przez Głównego Inspektora Sanitarnego nie mieści się w katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego; akt tego rodzaju nie może stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, jest jedynie aktem stosowania prawa, w ramach którego nie mogą być nakładane na obywateli obowiązki;

2) organ wskazuje, że obowiązek szczepień ochronnych u małoletniej córki zobowiązanej jest wymagalny, jednak nie przedstawia na to żadnego dowodu; brak jest w dokumentacji medycznej zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym dziecka, na podstawie którego lekarz by stwierdził, że obowiązek szczepień ochronnych u małoletniej jest wymagalny;

3) rozporządzenie Ministra Zdrowia ani ustawa nie precyzują wieku dziecka oraz ilości dawek szczepionek; w tym zakresie Komunikat GIS nakłada na obywateli nowy obwiązek, a zatem zgodnie z art. 87 Konstytucji musi mieć on formę co najmniej rozporządzenia; zobowiązany ma czas na wykonywanie cyklu szczepień odmienny od komunikatu, który stanowi jedynie akt prawa wewnętrznego i należy przyjąć, iż data wskazana w komunikacie GIS nie stanowi o wymagalności obowiązku.

Odnosząc się do powyższych zarzutów wskazać należy jak poniżej.

Ad. 1) i 3) Przedstawione wyżej rozważania jednoznacznie wskazują, że zasadnie oceniły organy orzekające w sprawie, iż zarzutu tego nie można uznać za zasadny, albowiem obowiązek ma wyraźne podstawy w przepisach prawa powszechnie obowiązującego i jest egzekwowalny w trybie administracyjnym.

Ad. 2) Wykonanie badania jest nierozerwalnie związane ze szczepieniem i obciążało skarżącego, który powinien wraz z dzieckiem stawić się do właściwej placówki medycznej w celu podania małoletniemu szczepionki. Cytowany przepis art. 17 ust. 2 ustawy wskazuje, że warunkiem zaszczepienia dziecka jest uprzednie wykonanie badania lekarskiego kwalifikacyjnego, aby wykluczyć przeciwskazania do wykonania szczepienia. Skarżąca, mimo licznych wezwań, od kilku lat nie stawia się wraz z małoletnią do przychodni w celu zaszczepienia jej. Sama uniemożliwia zatem wykonanie badania kwalifikacyjnego.

Odnosząc się do zarzutów z pkt. 1-4 skargi wskazać należy, że zawarte w nich kwestie zostały powyżej wyjaśnione.

Okoliczność, że obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym był w dacie orzekania przez organ I instancji skonkretyzowany w Programie Szczepień Ochronnych, ogłoszonym w formie komunikatu przez Głównego Inspektora Sanitarnego, nie miała wpływu na istnienie ustawowego obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym. Podkreślić jeszcze raz w tym miejscu należy, że sam obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym wynika z ustawowych regulacji, a więc z powszechnie obowiązujących przepisów, natomiast jedynie jego realizacja odbywała się według Programu Szczepień Ochronnych. Jak wyżej wspomniano, artykuł 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych został uznany za niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji RP – z dniem 13 listopada 2023 r. Na mocy ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 1938) do art. 17 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi dodano ust. 9a, zgodnie z którym szczepienia obowiązkowe przeprowadza się zgodnie ze schematem szczepienia określonym dla danego szczepienia w przepisach wydanych na podstawie ust. 10. Na podstawie tego przepisu w dniu 27 września 2023 r., a więc przed utratą mocy przez ww. przepisy na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, Minister Zdrowia wydał wspomniane już wyżej rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Sąd podziela w całości pogląd wyrażany już w orzecznictwie, zgodnie z którym konieczność zapewnienia ciągłości realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych stanowi wartość przemawiającą za dalszym stosowaniem zakwestionowanych przez Trybunał przepisów ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w zakresie, w jakim pozwalają one na ustalenie terminu wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczby dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, na podstawie Programu Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanego przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu. Odmowa zastosowania zakwestionowanych przepisów, szczególnie wobec odroczenia utraty ich mocy, spowodowałoby zakłócenie procesu wykonywania obowiązkowych szczepień ochronnych, co mogłoby zagrozić zdrowiu publicznemu (por. wyrok WSA w Kielcach z 27 września 2023 r. sygn. akt II SA/Ke 259/23, dostępny jak wyżej). Obowiązujące zaś w dacie orzekania przez organ II instancji rozporządzenie określiło schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, podstawowych i przypominających. Rozporządzenie jednoznacznie określa liczbę dawek szczepienia podstawowego, wiek, w którym powstaje obowiązek szczepienia i termin wykonania szczepienia oraz osoby objęte obowiązkiem poddania się szczepieniom przypominającym, dawki szczepionki i wiek, w którym są podawane oraz termin wykonania szczepienia przypominającego.

Jako niezasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Organ egzekucyjny w sposób wyczerpujący wyjaśnił stan faktyczny oraz ocenił zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny. Wyniki tych ustaleń przedstawił w uzasadnieniu wydanego w sprawie postanowienia i odniósł się do wszystkich istotnych kwestii dla rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd nie podzielił również argumentacji, że doszło do naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 31 ust. 1 w związku z art. 47 w związku z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. Jak trafnie bowiem wskazano w wyroku NSA z dnia 5 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 1208/19, stanowiąc o prawie do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego w art. 8 ust. 2 Konwencji przyjęto, że niedopuszczalna jest ingerencja władzy w korzystanie z poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na ochronę zdrowia. Do podstawowych wartości zapisanych w Konstytucji RP należy ochrona zdrowia (art. 68 ust. 1 Konstytucji). Na organach państwa ciąży obowiązek stosowania takich środków prawnych dla gwarancji ochrony zdrowia, a w to wchodzi obowiązek zapobiegania chorobom przez określenie obowiązków jednostki, w tym obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym. W myśl art. 83 Konstytucji RP, każdy ma obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Możliwość wystąpienia po szczepieniu tzw. niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP) tej ocenie nie przeczy, ponieważ ze szczepieniem związane jest ryzyko wystąpienia NOP, co jednak w pierwszej kolejności zależy od oceny, czy prawidłowo dokonano badania kwalifikacyjnego.

Odnośnie wniosku o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, Sąd podzielił pogląd ukształtowany w orzecznictwie, że wyłącznie wątpliwości sądu, a nie skarżącego, mogą uzasadnić przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowo-administracyjnej. Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia do TK z pytaniem prawnym w tej sprawie. Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizują bowiem wskazywane w Konstytucji powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2023r., sygn. akt II OSK 717/20).

Sąd nie powziął także wątpliwości uzasadniających zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię treści art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i wyjaśnienie, czy system przymusu szczepień ochronnych państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie przewiduje systemu odszkodowawczego dla dzieci rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi, nie stanowi naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Ogólny interes społeczeństwa oraz interes indywidualny poszczególnych jednostek nie mogących poddać się szczepieniom ochronnym i z tego względu szczególnie narażonych na niebezpieczeństwo zachorowania bądź śmierci w przypadku epidemii choroby zakaźnej, do której powstania przyczynić mogą się jednostki, które pomimo braku przeciwskazań uchyliły się od obowiązku wykonania szczepień ochronnych, sprzeciwia się uznaniu, że te szczególnego rodzaju przymusowe zabiegi medyczne wykonywane w stosunku do osób, wobec których nie stwierdzono przeciwskazań do poddania się szczepieniom, naruszają art. 8 ust. 1 EKPC. Z twierdzenia, że obowiązek szczepień może zostać uznany za niezbędny w demokratycznym społeczeństwie, wypływa wniosek iż dopuszczalne jest stosowanie (finansowych) sankcji egzekucyjnych nakierowanych na doprowadzenie do wypełniania obowiązku szczepień (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 1208/19).

Z podniesionych wyżej względów Sąd nie uwzględnił wniosku o zawieszenie postępowania.

Reasumując, zdaniem Sądu, postępowanie zakończone zaskarżonym postanowieniem zostało przeprowadzone prawidłowo, zaś zgromadzony w sprawie materiał był wystarczający do podjęcia właściwego rozstrzygnięcia.

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.