Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 683/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2024-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 281 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 272 ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 1478
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
article: par. 5 ust. 1 pkt 37
journal: Dz.U. 2022 poz 2438
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (t. j)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi T. Spółki z o.o. w J. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Nysie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 4 czerwca 2024 r., nr VN.ZUO.471.353.OP.2022.MWR w przedmiocie określenia za IV kwartał 2022 r. opłaty podwyższonej za pobór wód powierzchniowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez T. Sp. z o.o. z siedzibą w J. (dalej jako: Skarżąca, Spółka, Strona) jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w Nysie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 4 czerwca 2024 r. znak sprawy VN.ZUO.471.353.0P.2022.MWR w sprawie określenia opłaty podwyższonej w wysokości 4.625,00 zł za okres IV kwartału 2022 r. za pobór wód powierzchniowych do celów elektrowni wodnej [...].

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 29 kwietnia 2024 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Nysie (dalej jako: "PGWWP Zarząd Zlewni w Nysie; Organ") reprezentowane przez Dyrektora Zarządu Zlewni w Nysie, na podstawie przepisu art. 272 ust. 3 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2023, poz. 1478 ze zm.) dalej jako: "ustawa Prawo wodne") ustaliło Spółce, w formie Informacji kwartalnej, opłatę zmienną za IV kwartał 2022 r. w wysokości 925 zł za pobór wód powierzchniowych do celów elektrowni wodnej [...] bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego.

Natomiast w dniu 6 maja 2024 r. PGWWP Zarząd Zlewni w Nysie, na podstawie przepisu art. 281 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne ustaliło Spółce, w formie informacji kwartalnej za okres IV kwartału 2022 r., opłatę podwyższoną w wysokości 4.625,00 zł za pobór wód powierzchniowych do celów elektrowni wodnej [...].

Jednocześnie PGWWP Zarząd Zlewni w Nysie w informacji tej wskazało, że opłatę należy uiścić na rachunek Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako: "Wody Polskie") w terminie 14 dni od daty doręczenia informacji.

W dniu 20 maja 2024 r. Strona złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z koniecznością wymierzenia opłaty podwyższonej za pobór wód powierzchniowych do celów elektrowni wodnej [...] bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego.

W złożonej reklamacji Strona podniosła, że kwestionuje naliczenie przedmiotowej opłaty podwyższonej, jak i ustalenie Organu w zakresie działania bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.

Spółka zarzuciła, że Organ w decyzji z dnia 27 stycznia 2023 r., znak: [...] oraz w treści skarżonej Informacji nieprawidłowo uznał, że Spółka korzysta z usług wodnych bez pozwolenia wodnoprawnego. Brak pozwolenia wodnoprawnego wg Organu wynika z faktu, że pozwolenie wodnoprawne wygasło z mocy prawa po 20 latach licząc od daty uprawomocnienia się decyzji. Strona natomiast podnosiła, że decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego wydanego na podstawie ustawy Prawo wodne z 1974 r. oparta o przepis art. 11 ustawy nowelizującej z 2005 r. ma charakter konstytutywny, co oznacza, że pozwolenie wodnoprawne wywołuje skutki dopóty, dopóki nie zostanie wydana ostateczna decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia. Na poparcie swego twierdzenia Strona przytoczyła stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 marca 2021 r. (sygn. II SA/KR 1424/20).

Dodatkowo Spółka wskazała, iż Organ w treści decyzji z dnia 27 stycznia 2023 r., znak: [...] bezpodstawnie uznał, że Spółka nie posiada przymiotu następcy prawnego Z. SA [...] w N., przedstawiając proces wydzielania i łączenia przedsiębiorstw energetycznych na przestrzeni lat.

Jak przy tym wynika z akt sprawy, w przedmiotowej kwestii, zarówno w przedmiocie braku ewentualnego następstwa prawnego Spółki, jak i samego wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego, została wydana decyzja Dyrektora RZGW we W. PGW WP z 12 kwietnia 2024 r., znak sprawy: [...], mocą której utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w N. PGW WP z 27 stycznia 2023 r., znak: [...]. Z ww. decyzji wynika m.in., że Skarżąca nie jest następcą prawnym podmiotu Z. S.A. [...] w N., któremu decyzją z 17 października 2000 r. udzielono pozwolenia wodnoprawnego, jak i sam fakt utraty mocy obowiązującej tego pozwolenia wodnoprawnego, ze względu na jego wygaśnięcie na podstawie art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz innych ustaw (Dz.U. z 2005 r., nr 130, poz. 1087 ze zm.). Decyzja ta została zaskarżona przez Spółkę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W wydanej dnia 4 czerwca 2024 r. decyzji nr VN.ZUO.471.353.OP.2022.MWR Dyrektor Zarządu Zlewni PGWWP określił Stronie za okres IV kwartału 2022 r. opłatę podwyższoną w wysokości 4.625,00 zł.

Odnosząc się do zarzutu ustalenia opłaty podwyższonej mimo posiadanego pozwolenia wodnoprawnego [...] z dnia 17 października 2000 r. wydanego przez Starostwo Powiatowe w N. (wydanego na rzecz Z. S.A. [...] w N.), organ ten wyjaśnił, iż w myśl art. 11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2005 roku, Nr 130, poz. 1087 ze. zm.): pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód inne, niż określone w art. 205 ust. 1 ustawy, wydane na okres dłuższy niż 20 lat, wygasają po upływie 20 lat od dnia, w którym decyzje o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stały się ostateczne. Przepis ten ustala z mocy samego prawa nowy (skrócony) okres obowiązywania takiego pozwolenia. W przepisie art. 11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw ustawodawca nie zawarł uregulowań prawnych związanych z obowiązkiem wydawania decyzji w przedmiocie wygaśnięcia przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego.

Odnosząc się do stwierdzenia Strony o konstytutywnym charakterze decyzji, w jej ocenie popartym stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 marca 2021 r. (sygn. II SA/KR 1424/20), zauważył z kolei, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 października 2022 r. (sygn. III OSK 5237/21) uchylił tenże wyrok i oddalił skargę podmiotu. Naczelny Sąd w uzasadnieniu wyroku stwierdził bowiem, że: "Art. 11 ustawy z 2005 r. został wprowadzony w życie ustawą z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw. Ustawa ta zawiera 23 artykuły, przy czym pierwsze 10 z nich dotyczy zmiany różnych ustaw. W art. 1 ustawy z 2005 r. wprowadzono zmiany w ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, kolejne 9 artykułów dotyczy zmiany innych ustaw. Nie ulega wątpliwości, że zmiany dotyczące prawa wodnego zawarte w art. 1 ustawy z 2005 r. stały się częścią ustawy Prawo wodne z 2001 r. Regulacja dotycząca wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód inne, niż określone w art. 205 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 1, wydanego na okres dłuższy niż 20 lat, została zawarta nie w art. 1 ustawy z 2005 r., lecz w samodzielnej, odrębnej jednostce redakcyjnej, to jest art. 11, który nie stał się częścią Prawa wodnego z 2001 r. Zgodnie z art. 573 Prawa wodnego moc utraciła jedynie ustawa z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne z 2017 r. nie uchyliło więc art. 11 ustawy z dnia 2005 r. Dla jasności dodać należy, że zgodnie z § 39 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", w przepisie uchylającym wyczerpująco wymienia się ustawy, które ustawa uchyla; nie poprzestaje się na domyślnym uchyleniu poprzedniej ustawy przez odmienne uregulowanie danej sprawy w nowej ustawie. Takiej regulacji, to jest przepisów uchylających art. 11 ustawy z 2005 r. nie zawiera ustawa Prawo wodne z 2017 r., w związku z powyższym przepis ten obowiązuje. (...) W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzja ta nie posiada charakteru konstytutywnego, a deklaratoryjny. Zauważyć należy, że we wcześniejszym orzecznictwie sądowoadmnistracyjnym pojawiały się poglądy o konstytutywnym charakterze decyzji dotyczącej wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego. Obecnie zaś przeważa jednolita koncepcja o deklaratoryjnym charakterze tego rodzaju decyzji (por. uchwała NSA z 12 grudnia 2011 r., sygn. akt IIOPS 2/11; wyroku NSA z 3 września 2015 r., sygn. akt II OSK 51/14; wyrok NSA z 18 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK1120/14; wyroku WSA w Warszawie z 16 grudnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2756/15 - publ. orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok NSA z 22 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK1730/10, publ. Lex nr 1152017). Decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego ma charakter deklaratoryjny ze skutkiem prawnym ex tunc. Data wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego jest datą, od której przestaje ono obowiązywać. W rozpoznawanym przypadku jest to 20 lat od dnia, w którym decyzje o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stały się ostateczne. Decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia ma charakter deklaratoryjny; czyli potwierdza wygaśnięcie uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego, zaś skutek w postaci wygaśnięcia uprawnień następuje z mocy samego prawa, za czym przemawia wykładnia językowa art. 11 ustawy z 2005 r. ("wygasają"). Zwrócić bowiem należy uwagę, że akty konstytutywne tworzą, zmieniają lub uchylają stosunki prawne. Mają one charakter twórczy, nowa sytuacja prawna powstaje nie z mocy ustawy, ale z mocy opartego na ustawie aktu administracyjnego. Obowiązują one ex nunc. Akty deklaratoryjne same nic nowego nie tworzą w porządku prawnym, potwierdzają jedynie w sposób wiążący, że w danej sytuacji wynikają z ustawy określone prawa i obowiązki. W tych aktach tkwi także element twórczy, kształtujący, albowiem dopiero od chwili wydania takiego aktu adresat może skutecznie powoływać się na swoje prawo (por. M. Kasiński, Akty administracyjne - pojęcie i rodzaje, [w:] M. Stahl (red.), Prawo administracyjne, pojęcia, instytucje, zasady w teorii i orzecznictwie, wyd. 7, Warszawa 2019, s. 556). Z takim właśnie deklaratoryjnym charakterem decyzji dotyczącej wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego mamy do czynienia rozpoznawanej sprawie, albowiem decyzja dotycząca pozwolenia wodnoprawnego wygasa w wyniku ziszczenia się warunku wskazanego w ustawie. Wydana w tej sprawie decyzja może jedynie potwierdzić zaistniały w sprawie stan prawny."

Dodatkowo organ zauważył, że pozwolenie wodnoprawne, na które Strona powołuje się w złożonym oświadczeniu podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód powierzchniowych, tj. pozwolenie wydane decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w N. z dnia 27 stycznia 2023 r., znak: [...], z uwagi na złożone od tej decyzji odwołanie przez Stronę, stało się ostateczne w dniu 12 kwietnia 2024 r., w związku z czym, w danym okresie także nie obowiązywało.

Organ podniósł ponadto, iż kwestia podniesiona w reklamacji w zakresie określenia posiadania przymiotu następcy prawnego podmiotu (czyli Strony) - Z.1 S.A. [...] w N., stanowić będzie przedmiot rozstrzygnięcia w ramach wniesionej przez Spółkę skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję nr [...] Dyrektora RZGW we W. PGW WP z dnia 12 kwietnia 2024 r., znak sprawy: [...], mocą której utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w N. PGW WP z dnia 27 stycznia 2023 r., znak: [...]. Jednakże – w ocenie Organu - wynik tej sprawy nie ma wpływu na fakt, iż Strona korzystała w okresie od 01.10.2022 r. do 31.12.2022 r. z usług wodnych polegających na poborze wód powierzchniowych do celów elektrowni wodnej w N. bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego.

Organ wskazał dalej, iż anulowanie opłaty podwyższonej za usługi wodne nr [...], [...] jest bezzasadne, ponieważ w okresie od 01.10.2022 r. do 31.12.2022 r. dokonywano poboru wody powierzchniowej do celów elektrowni wodnej w N. bez aktualnego pozwolenia wodnoprawnego.

W związku z tym, że decyzja [...] z dnia 27 stycznia 2023 r. stała się ostateczna w dniu 12 kwietnia 2024 r., za okres IV kwartału 2022 r. należało naliczyć opłatę podwyższoną, która zgodnie z art. 281 ust. 1 pkt 1 stanowi 500 % opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchownych. W oparciu o tą regulacje prawną naliczono opłatę podwyższoną w wysokości 4.625,00 zł.

Organ wskazał również, iż przepis art. 273 ust. 6 Prawa wodnego stanowi, "że w razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo Wójt, Burmistrz lub Prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji". W rozpoznawanej sprawie zaistniała zatem przesłanka obligująca Dyrektora Zarządu Zlewni w Nysie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie do wydania decyzji określającej wysokość opłaty podwyższonej za okres IV kwartału 2022 r., która wynosi 4.625,00 PLN zł za pobór wód powierzchownych do celów elektrowni wodnej w N., albowiem reklamacja Strony nie została uznana przez PGWWP Zarząd Zlewni w Nysie.

Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu, Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, tj. art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 130, poz. 1087) poprzez błędne zastosowanie w skutek uznania, że pozwolenie wodnoprawne wygasło z mocy prawa po 20 latach licząc od daty uprawomocnienia się decyzji, podczas gdy decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego wydanego na podstawie ustawy Prawo wodne z 1974 r. oparta o przepis art. 11 ustawy nowelizacyjnej 2005 r. ma charakter konstytutywny, co oznacza, że pozwolenie wodnoprawne wywołuje skutki dopóty, dopóki nie zostanie wydana ostateczna decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia;

- przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7. art. 7a, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 i art. 136 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, (dalej "k.p.a.") w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego w sprawie, a tym samym nie wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego, co spowodowało wadliwe przyjęcie, że Spółka nie posiada przymiotu następcy prawnego Z. SA [...] w N.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2024 r. pełnomocnik Spółki podtrzymał stanowisko zaprezentowane w skardze. Dodatkowo wskazał, iż mając na uwadze oś sporu możliwe jest również, że kwota opłaty zmiennej została wyliczona nieprawidłowo, jednocześnie oświadczając, że w dniu rozprawy nie jest w stanie wskazać, w jaki sposób i w jakiej kwocie winna być ustalona prawidłowa wysokość należnej opłaty zmiennej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej: "p.p.s.a."), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W myśl przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym zastosowania w sprawie).

Oceniając zaskarżoną decyzję przez pryzmat wskazanych przesłanek Sąd nie stwierdził naruszenia prawa w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Nysie z 4 czerwca 2024 r. w przedmiocie określenia opłaty podwyższonej w kwocie 4.625,00 zł za pobór wód powierzchniowych do celów elektrowni wodnej w N. w IV kwartale 2022 r.

Dokonując kontroli sądowoadministracyjnej Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do przepisu art. 273 ust. 1 ustawy Prawo wodne, podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne, któremu przekazano informację, o której mowa w art. 271 ust. 1 oraz w art. 272 ust. 17 albo 22, może złożyć reklamację, jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty. W razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji (art. 273 ust. 6 ustawy Prawo wodne).

Zgodnie z art. 267 ustawy Prawo wodne, w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, do instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami należą m.in.:

1) opłaty za usługi wodne i

2) opłaty podwyższone.

Opłaty za usługi wodne uiszcza się m.in. za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych (art. 268 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne). Opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych (art. 270 ust. 1). Przy czym za pobór wód do celów elektrowni wodnych opłaty stałej nie ponosi się (art. 270 ustawy Prawo wodne).

W myśl ust. 16a art. 272 ustawy Prawo wodne podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne za pobór wód do celów elektrowni wodnych jest obowiązany przekazywać Wodom Polskim deklaracje kwartalne o ilości energii elektrycznej wyprodukowanej w obiekcie energetyki wodnej, wyrażonej w MWh, zgodnie z wzorem zamieszczonym w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Wód Polskich, w terminie 14 dni od dnia, w którym upływa dzień przypadający na koniec każdego kwartału. Zawartość tej deklaracji określa ust. 16b.

W przedmiotowej sprawie Spółka w deklaracji (oświadczeniu) z 12 stycznia 2023 r., określiła obiekt energetyki wodnej, którego ona dotyczy, a także ilości energii elektrycznej wyprodukowanej w obiekcie energetyki wodnej za wskazany kwartał w wartości 745,760 MWh.

Na tej podstawie Zarząd Zlewni informacją z 29 kwietnia 2024 r. ustalił Spółce opłatę zmienną za usługi wodne za IV kwartał 2022 r. - za pobór powierzchniowych do celów elektrowni wodnej [...] w kwocie 925 zł jako sumę iloczynu jednostkowej stawki opłaty zmiennej do celów elektrowni wodnych (1,24 zł - za 1 MWh) i ilości wyprodukowanej energii elektrycznej, uwzględniając jednostkową stawkę opłaty zmiennej określoną w § 5 ust. 1 pkt 37 rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2473).

Następnie Zarząd Zlewni informacją z dnia 6 maja 2024 r. ustalił Spółce opłatę podwyższoną za usługi wodne za IV kwartał 2022 r. polegające na poborze wód powierzchniowych do celów elektrowni wodnej [...] bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego.

Opłata została obliczona w wysokości 4.625,00 zł – czyli w wysokości 500% opłaty zmiennej za pobór wód powierzchniowych do celów elektrowni wodnej [...], ustalonej przez Zarząd Zlewni PGWWP w Nysie w informacji z 29 kwietnia 2024 r. za IV kwartał 2022 r. (w wysokości 925 zł.).

Określenie wysokości opłaty podwyższonej Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 272 ust. 3, art. 281 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne oraz § 5 ust. 1 pkt 37 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. 2022 poz. 2438).

Zgodnie z art. 272 ust. 3 Prawa wodnego wysokość opłaty za pobór wód do celów elektrowni wodnych ustala się jako sumę iloczynów jednostkowej stawki opłaty i ilości energii elektrycznej wyprodukowanej w obiekcie energetyki wodnej, wyrażonej w MWh, oraz stawki opłaty i ilości wód podziemnych lub wód powierzchniowych pobranych bezzwrotnie na potrzeby technologiczne, wyrażonej w m3, nieprzeznaczonej wprost do produkcji energii elektrycznej.

Z § 5 ust. 1 pkt. 37 rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne wynika, że jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty zmiennej, w zależności od ilości pobieranych wód w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego dla celów elektrowni wodnych wynosi 1,24 zł za 1 MWh wyprodukowanej energii elektrycznej w obiekcie energetyki wodnej oraz 0,35 zł za bezzwrotny pobór 1 m3 wody technologicznej nieprzeznaczonej wprost do produkcji energii elektrycznej.

Zgodnie zaś z art. 281 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego wysokość opłaty podwyższonej w przypadku poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ustala się w wysokości 500% opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych.

Opłata podwyższona została prawidłowo obliczona zgodnie z dyspozycją przepisu art. 281 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne.

Analizując akta sprawy oraz mając na uwadze stan prawny ukształtowany ustawą Prawo wodne, należy podkreślić, że w ramach niniejszej sprawy, której przedmiotem jest wyłącznie kontrola prawidłowości określenia wysokości opłaty podwyższonej, kwestia dysponowania ważnym pozwoleniem wodnoprawnym jest kluczowa dla ustalenia opłaty podwyższonej w drodze decyzji opartej na dyspozycji art. 281 ustawy Prawo wodne.

W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że w sama ustawa Prawo wodne samodzielnie reguluje odrębny instrument finansowy o charakterze sankcji administracyjnej za korzystanie z usług wodnych polegających na poborze wód powierzchniowych lub podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego tj. konieczność poniesienia z tego tytułu opłaty podwyższonej (art. 280 pkt 1 lit. a ustawy Prawo wodne), w wysokości 500% opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych (art. 281 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne). Przy czym opłatę podwyższoną ponosi się niezależnie od opłaty zmiennej (ust. 2).

Kluczowe w sprawie znaczenie ma okoliczność, że na dzień wydawania zaskarżonej decyzji, w obrocie prawnym nadal pozostawała ostateczna decyzja Dyrektora RZGW we W. PGW WP z 12 kwietnia 2024 r., [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zlewni w N. PGW WP z 27 stycznia 2023 r., [...]. Z ww. decyzji wynika m.in., że Skarżąca nie jest następcą prawnym podmiotu Z. S.A. [...] w N., któremu decyzją z 17 października 2000 r. udzielono pozwolenia wodnoprawnego, jak i sam fakt utraty mocy obowiązującej tego pozwolenia wodnoprawnego, ze względu na jego wygaśnięcie na podstawie art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. ustawy o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz innych ustaw (Dz.U. z 2005 r., nr 130, poz. 1087 ze zm.).

Podsumowując, konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, tj. określania opłaty podwyższonej za okres IV kwartału 2022 r., znaczenie ma kwestia braku dysponowania przez Skarżącą w tym okresie ważnym pozwoleniem wodnoprawnym, zaś brak tego pozwolenia wynika z ostatecznej decyzji Dyrektora RZGW we W. PGW WP z 12 kwietnia 2024 r., [...] utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Zlewni w N. PGW WP z 27 stycznia 2023 r., [...].

W tym stanie sprawy Sąd uznał, iż przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała nieprawidłowości w samym ustaleniu Skarżącej wysokości należnej opłaty podwyższonej za sporny okres rozliczeniowy, zaś - kwestionowany przez Spółkę - brak ważnego pozwolenia wodnoprawnego w spornym okresie wynika z treści ostatecznej decyzji Dyrektora RZGW we W. PGW WP z 12 kwietnia 2024 r., [...], którą i organy i Sąd są związani. Obowiązywanie decyzji w obrocie prawnym wiąże się z realizacją wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnej, która, poza szczególnymi przypadkami tam przewidzianymi, gwarantuje pewność rozstrzygnięcia. Wypływająca z art. 16 § 1 k.p.a. zasada trwałości decyzji administracyjnych w swoim formalnym aspekcie wyraża się w tym, że ostateczne decyzje obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Jest to tzw. domniemanie mocy obowiązującej decyzji. Zasada trwałości decyzji administracyjnej powinna skutkować honorowaniem stanu prawnego wynikającego z ostatecznej decyzji. Oznacza to, że ani sąd, ani organ administracyjny nie są uprawnieni do jej kwestionowania, w szczególności pod względem jej merytorycznej zasadności i są nią związani dopóki ostateczna decyzja rozstrzygająca określoną kwestię pozostaje w obrocie prawnym.

Dlatego też, w ocenie Sądu, wobec zaistnienia okoliczności objętej hipotezą normy prawnej zawartej w przepisie art. 281 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego (brak pozwolenia wodnoprawnego w spornym okresie wynikający z treści ostatecznej decyzji Dyrektora RZGW we W. PGW WP z 12 kwietnia 2024 r.), organ miał podstawę do ustalenia wynikającej z tego przepisu opłaty podwyższonej w wysokości 500% opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych.

Nie stwierdzając zatem przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę.