Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 655/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 § 1, art. 134 § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 188, art. 200 § 1, art. 229
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 89 ust. 1 pkt 3 i 4, art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a)
journal: Dz.U. 2023 poz 227
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - t.j.
article: art. 336, art. 337
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Jacek Boratyn Protokolant Klaudia Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 21 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Sp. z o.o. w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 1330/19 w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 18 czerwca 2019 r. nr 1401-IOA.4246.141.2019.MU w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. Sp. z o.o. w R. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1330/19, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), oddalił skargę M. Sp. z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 18 czerwca 2019 r., w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła M. Sp. z o.o. w R., zaskarżając orzeczenie w całości oraz domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.u.s.a.) w zw. z art. 3 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., polegające na oddaleniu skargi z dnia 12 lipca 2019 r. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nr 1401-IOA.4246.141.2019.MU z dnia 18 czerwca 2019 r., mimo naruszenia przez Organy przepisów art. 122, art. 123 § 1, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 188, art. 200 § 1, art. 229 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; powoływanej dalej jako: o.p.) w zw. z art. 8 i art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 227; powoływanej dalej jako: u.g.h.), w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) prawa materialnego, tj. przepisu art. 89 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a) u.g.h., poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie niniejszej, polegające na przyjęciu, że skarżąca Spółka jest posiadaczem samoistnym lokalu, który to lokal nie jest przedmiotem posiadania zależnego, a w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa, i w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier, wobec czego skarżąca Spółka podlega karze pieniężnej z tego tytułu, przewidzianej w przepisie art. 89 ust. 4 lit. a) u.g.h.

Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Natomiast istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie powodują konieczność łącznego ich rozpatrzenia.

Nie mają usprawiedliwionych podstaw zarzuty naruszenia art. 1 § 1 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., polegające na oddaleniu skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nr 1401-IOA.4246.141.2019.MU z dnia 18 czerwca 2019 r., mimo naruszenia przez Organy przepisów art. 122, art. 123 § 1, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 188, art. 200 § 1, art. 229 o.p. w zw. z art. 8 i art. 91 u.g.h.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż zamierzonego przez stronę skarżącą skutku nie mogą odnieść zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 1 § 1 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. Przy ocenie ich zasadności należy pamiętać, iż wskazane przepisy prawa są w istocie przepisami ustrojowymi, które bezpośrednio nie odnoszą się do żadnej z dwóch podstaw kasacyjnych opisanych w treści art. 174 p.p.s.a. W związku z tym jednak, że w wyniku działania danego organu w oparciu o przepisy prawa ustrojowego mogą powstać, ustać lub przekształcić się stosunki prawne, dlatego uprawnione jest przyjęcie, że zarzuty naruszenia przepisów ustrojowych mogą być, jak uczyniła to skarżąca, powołane w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 1 § 1 p.u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. W myśl natomiast § 2 kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei powołany przez stronę przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Sąd I instancji nie naruszył żadnego z tych przepisów, ponieważ skontrolował, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i władczo rozstrzygnął spór, co do treści stosunku publicznoprawnego, a tym samym wymierzył sprawiedliwość w zakresie wyznaczonym sądom administracyjnym. Dlatego zarzut naruszenia omawianych przepisów ustrojowych nie może być uznany za uzasadniony.

Z kolei biorąc pod uwagę konsekwencje wynikające z art. 134 § 1 p.p.s.a., które najprościej rzecz ujmując wyrażają się w tym, że sąd administracyjny nie może uczynić przedmiotem rozpoznania (przedmiotem kontroli legalności) innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę, należy podnieść, że wymieniony przepis może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy sąd administracyjny pierwszej instancji – nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – nie wyszedł poza ich granice, mimo że w danej sprawie powinien był to uczynić lub rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym), niż sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem lub rozpoznał skargę z przekroczeniem granic danej sprawy lub nie rozpoznał istoty sprawy (por. np. wyroki NSA z 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2352/17; 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 284/18). Z zaskarżonego wyroku nie wynika, aby WSA uczynił przedmiotem swojego rozpoznania inną sprawę administracyjną, niż rozstrzygnięta w postępowaniu administracyjnym albo że pozostawił poza zakresem swego rozpoznania istotne jej aspekty, do których pomimo braku stosownych zarzutów powinien był się odnieść. Natomiast niepodzielenie zarzutów Skarżącej, również co do kompletności i oceny materiału dowodowego, nie stanowi o naruszeniu art. 134 § 1 p.p.s.a.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 200 § 1, art. 229 o.p. należy stwierdzić, że autor skargi kasacyjnej w odniesieniu do ww. grupy przepisów nie wyjaśnił szczegółowo na czym konkretnie polega w jego przekonaniu naruszenie poszczególnych przepisów Ordynacji podatkowej wymienionych wyżej. Za bezpodstawne należy uznać stanowisko autora skargi kasacyjnej jakoby skarżący wykazał, że organy nie przeprowadziły prawidłowo postępowania podatkowego.

Nie są zasadne również zarzuty naruszenia art. 180 § 1 i art. 181 o.p. Trzeba w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z art. 180 § 1 o.p., jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zasada wynikająca z tego przepisu została rozwinięta w art. 181 § 1 o.p., albowiem wskazano tam, że dowodami mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Jak z tego wynika, przepis art. 181 § 1 o.p. wyraźnie ogranicza stosowanie w postępowaniu podatkowym zasady bezpośredniości dowodów, a w konsekwencji zaliczenie w poczet dowodów protokołu (odpisu protokołu) przesłuchania świadka w innym postępowaniu, zamiast bezpośredniego przesłuchania w niniejszej sprawie, nie może być postrzegane jako niezgodne z prawem i utożsamiane z niekompletnością materiału dowodowego, czy też naruszeniem zasady zaufania (art. 121 § 1 o.p.). Dodatkowo zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, żaden przepis procesowy nie przewiduje obowiązku ponownego przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka na wniosek strony złożony w toku postępowania o wymierzenie kary za naruszenie przepisów u.g.h., w sytuacji gdy świadek ten został przesłuchany w trakcie kontroli oraz w postępowaniu karnoskarbowym. Należało uznać, że wskazany przez skarżącego kasacyjnie powód ponownego przesłuchania świadka był niewystarczający, skoro skarżący nie wskazał żadnych okoliczności mających być przedmiotem dowodzenia, które wskazywałyby, że stan faktyczny wynikający ze sporządzonego protokołu kontroli jest odmienny, aniżeli to wynika z przesłuchania świadka.

Należy zatem ponownie powtórzyć, iż organy podatkowe nie są zobligowane do powtarzania dowodów przeprowadzonych w innych postępowaniach podatkowych, czy karnych. Organy są uprawione w świetle procedury podatkowej do przeniesienia na grunt postępowania szeregu dowodów pochodzących z innych postępowań prowadzonych przez organy ścigania, inne organy jak i organy kontroli skarbowej. Nie można wobec tego przyjmować aby organ był zobowiązany do powtórzenia dowodów z zeznań świadków przeprowadzonych w innych postępowaniach (zob. wyrok NSA z 19 stycznia 2023 r., II FSK 1311/20).

Ponadto Autor skargi kasacyjnej stawia także zarzut naruszenia art. 187 § 1, art. 188 o.p. Powyższy zarzut jest nieuzasadniony. Wskazane wyżej przepisy dotyczą ogólnych reguł prowadzenia postępowania dowodowego takich jak: zasada prawdy materialnej (art. 187 § 1), oraz uwzględniania wniosków dowodowych strony (art. 188).

Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na uznanie tych zarzutów za uzasadnione, gdyż organy podatkowe działały na podstawie obowiązujących przepisów prawa i podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zebrany materiał jest kompletny, a jego ocena jest wszechstronna i przekonująca czym spełniono wymóg z art. 187 § 1 O.p. W nauce prawa podatkowego zwraca się uwagę na konieczność dołożenia starań, aby swobodna ocena dowodów nie przekształciła się w samowolę. Dlatego też musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł tej oceny. Regułami tymi są:

- opieranie się na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa (np. pomoc prawna);

- dokonywanie oceny w oparciu o wszechstronną analizę całokształtu materiału dowodowego;

- dokonywanie przez organ oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja Podatkowa. Komentarz 2014, Oficyna Wydawnicza Unimex Wrocław, str. 847).

W omawianej sprawie organy zastosowały się do powyższych reguł.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, bezpodstawny jest także zarzut naruszenia art. 188 o.p. Nie ulega wątpliwości, że stronie w postępowaniu przysługuje inicjatywa dowodowa. Mimo bowiem obowiązującej w tym postępowaniu zasady oficjalności i obowiązku organu wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, strona może także domagać się przeprowadzenia określonych dowodów. Co więcej organ powinien te dowody przeprowadzić jeżeli okoliczności, na które mają być one przeprowadzone mają znaczenie dla sprawy. W myśl bowiem art. 188 o.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są innym dowodem.

W sprawie tej, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, zebrano wyczerpujący materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia. Z tego punktu widzenia nieprzeprowadzenie przez organy dowodów wskazywanych przez stronę nie stanowi naruszenia zasad prowadzenia postępowania dowodowego. Z treści art. 188 o.p. nie wynika oczywista konieczność uwzględniania każdego wniosku dowodowego zgłaszanego przez stronę w toku postępowania podatkowego. Organ podatkowy może nie uwzględnić wniosku dowodowego strony nie tylko wówczas, gdy wniosek taki dotyczy okoliczności nieistotnej dla rozstrzygnięcia sprawy, ale także wskutek stwierdzenia, że istotna dla rozstrzygnięcia okoliczność została już dostatecznie wyjaśniona, a zgłoszenie nowych wniosków dowodowych spowoduje jedynie przewlekanie postępowania.

W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę zebrany materiał dowodowy, nie budzi żadnych wątpliwości, co do zgodności ich z rzeczywistością, że przeprowadzenie wnioskowanych przez Skarżącą dowodów w postaci przesłuchania w charakterze świadka A. S. - prezesa spółki L. sp. z o.o. oraz w charakterze strony A. S.1 - prezesa skarżącej Spółki, było zbędne.

Analiza argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej wskazuje, że zasadnicza niezgoda pomiędzy skarżącą spółką a organami dotyczy oceny materiału dowodowego i wyprowadzonych z tego wniosków.

Organ przy analizie dowodów nie uchybił zasadom logicznego rozumowania, wiedzy lub doświadczenia życiowego, natomiast nie jest wystarczające przekonanie strony o innej, niż przyjął organ, wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmienna ocena niż ocena organu.

Aprobaty Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zyskał również zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a) u.g.h., poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie niniejszej, polegające na przyjęciu, że skarżąca Spółka jest posiadaczem samoistnym lokalu, który to lokal nie jest przedmiotem posiadania zależnego, a w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa, i w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier, wobec czego skarżąca Spółka podlega karze pieniężnej z tego tytułu, przewidzianej w przepisie art. 89 ust. 4 lit. a) u.g.h.

Zarówno w skardze, jak i skardze kasacyjnej wskazano, że Spółka nie powinna odpowiadać na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h. w tej sprawie w związku z tym, że wynajęła lokal L. sp. z o.o., która to spółka następnie podpisała umowę najmu z C. sp. z o.o., a zatem ewentualną odpowiedzialność powinna ponieść jedna z tych spółek jako posiadacz zależny (art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h.).

Powołano się przy tym na treści umowy najmu zawartej 27 marca 2018 r. między Skarżącą (Wynajmujący), a L. sp. z o.o. (Najemca), z której wynika, że wynajmujący oddaje w posiadanie zależne najemcy lokal opisany w § 1 umowy, tj. lokal mieszczący się przy ul. W. [...] w M.

W sprawie nie jest sporne, że w lokalu, w którym 5 kwietnia 2018 r. została przeprowadzona kontrola, skarżąca kasacyjnie prowadziła działalność usługową – myjnię samochodową.

W tym kontekście należy podkreślić, iż zdaniem NSA - wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie - Sąd I instancji słusznie przyjął, że z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że mimo zawarcia ww. umowy najmu (jak i kolejnej umowy z 28 marca 2018 r. pomiędzy L. sp. z o.o. a C. sp. z o.o.), lokal mieszczący się przy ul. W. [...] w miejscowości S. ([...]-[...] M.) nie był przedmiotem posiadania zależnego.

Trafnie zatem WSA uznał, że wyciągnięte przez organ w sprawie wnioski są logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione, zaskarżona decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne, a poszczególne dowody poddano wyczerpującej analizie i ocenie, dowody zostały także ocenione we wzajemnej łączności i jasno wskazują, że przedmiotowym lokalem faktycznie władała Skarżąca kasacyjnie jak właściciel, a swoim postępowaniem dostatecznie uzewnętrzniła wolę jego posiadania.

Należy w związku z tym wskazać na dwie kwestie. Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h., karze pieniężnej podlega posiadacz samoistny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa, o ile lokal nie jest przedmiotem posiadania zależnego. Z przywołanego przepisu wynika, że odpowiedzialności administracyjnej na tej podstawie podlega, co do zasady, posiadacz samoistny lokalu, chyba że lokal ów jest przedmiotem posiadania zależnego. W takiej sytuacji odpowiedzialność posiadacza samoistnego jest wyłączona. Ustawodawca nie zdefiniował jednak w u.g.h. pojęć: posiadacza zależnego, posiadacza samoistnego oraz pojęcia lokalu. Instytucja posiadania (samoistnego i zależnego) należy do sfery uregulowań prawa cywilnego. Zgodnie bowiem z art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie samoistne rzeczy polega na faktycznym wykonywaniu w stosunku do niej wszelkich uprawnień, które składają się na treść prawa własności, a zatem, co do zasady, przynależą właścicielowi (art. 336 k.c.). Oznacza to, że ten, kto jest posiadaczem samoistnym rzeczy, powinien być przez otoczenie postrzegany jako jej właściciel. Dla samoistnego posiadania rzeczy konieczne jest zatem sprawowane nad nią faktycznego władztwa (corpus) oraz zamiar władania nią dla siebie (cum animo rem sibi habendi). Posiadacz zależny natomiast włada rzeczą w zakresie innego prawa niż własność, dlatego czynnik woli (animus) stanowi kryterium, które pozwala odróżnić posiadanie samoistne od posiadania zależnego. Posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne (art. 337 k.c.).

Samoistne posiadania lokalu, w którym były urządzane gry potwierdza sprawowane nad nim faktycznego władztwa (corpus) przez skarżącą kasacyjnie Spółkę oraz zamiar władania nią dla siebie (cum animo rem sibi habendi). Jak trafnie zauważył WSA powyższe potwierdzają dowodowy zgromadzone w aktach sprawy, tj. zeznania świadków (pracownika myjni oraz świadków: R. B. i P. A. R. – graczy) zawarte w protokołach przesłuchania z 5 kwietnia 2018 r. wskazujące, że skarżąca kasacyjnie spółka faktycznie władała lokalem środkowym pomieszczenia kontenera zlokalizowanego na terenie myjni samochodowej P. jako właściciel, a swoim postępowaniem dostatecznie uzewnętrzniła wolę jego posiadania. To pracownik Skarżącej kasacyjnie wpuszczał graczy do lokalu. Z powyższych względów prawidłowa jest konstatacja WSA, iż przedstawione przez stronę oraz L. sp. z o.o. umowy nie są wystarczającymi dowodami, aby wyłączyć skarżącą z kręgu podmiotów, którym może zostać nałożona kara pieniężna na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela przeciwnych twierdzeń przedstawionych przez Spółkę w skardze kasacyjnej. Oceniając je rzetelnie, w odniesieniu do zebranego materiału dowodowego należy wskazać że skarżąca wygenerowała taki stan, w efekcie którego miała zostać zwolniona z odpowiedzialności za urządzanie gier hazardowych jako posiadacz samoistny lokalu, co należało uznać za pozorowanie zmian podmiotowych, mających służyć wskazanemu celowi. W tym zakresie Sąd I instancji przedstawił trafny wywód, który zasługuje w zupełności na akceptację.

Uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę tę oddalił.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Zasądzona kwota stanowi zwrot kosztów za sporządzenie i wniesienie w terminie przewidzianym w art. 179 p.p.s.a. odpowiedzi na skargą kasacyjną przez profesjonalnego pełnomocnika organu, który występował przed sądem pierwszej instancji.