Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 946/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 8 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Po 111/15 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi D. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił D. G. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że D. G. we wniosku z dnia 25 lutego 2015 r. podał, że jest rolnikiem. Oświadczył, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej ze względu na dekoniunkturę w rolnictwie. Musi on bowiem spłacać kredyty i inne zobowiązania, mimo braku potrzebnych w tym celu środków finansowych. Poza tym wyjaśnił on, że prowadzi sam gospodarstwo domowe. Na jego majątek składa się nieruchomość rolna o powierzchni 17 ha, przy czym z prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego osiąga on dochód odpowiadający 2,69 ha przeliczeniowego.

Sąd I instancji wskazał, że z uwagi, iż dane zawarte w ww. wniosku były niewystarczające do zobrazowania sytuacji materialnej i rodzinnej, D. G. został wezwany pismem z dnia 5 maja 2015 r. do złożenia dodatkowych oświadczeń i przedłożenia dokumentów pozwalających uzupełnić te braki. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 7 maja 2015 r. Do dnia wydania zaskarżonego postanowienia skarżący nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku.

Podkreślił, że skarżący, poza własnymi oświadczeniami, nie złożył żadnego dowodu, który potwierdzałby wysokość uzyskiwanego przez niego dochodu. Stwierdził, że w niniejszej sprawie nie można określić środków finansowych skarżącego otrzymywanych w związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Odesłanie w tej mierze do liczby hektarów przeliczeniowych należy uznać za zabieg chybiony. Hektar przeliczeniowy stanowi bowiem jednostkę statystyczną i nie pozwala na dokładne wyliczenie faktycznego dochodu osiąganego przez skarżącego. Podniósł, że skarżący nie wskazał także, czy otrzymuje dopłaty z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz z Agencji Rynku Rolnego, czy też czy nie uzyskuje środków finansowych także z działalności pozarolniczej.

Z uwagi na powyższe, zdaniem Sądu I. instancji, należy przyjąć, że na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy nie jest możliwe ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego. Tym samym nie można również stwierdzić, czy uiszczenie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek w utrzymaniu skarżącego, ewentualnie także jego najbliższych.

Końcowo podał, że wątpliwości budzi również opis sytuacji rodzinnej skarżącego. Sądowi znane jest bowiem z urzędu postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 28 maja 2009 r., II SA/Po 872/08, utrzymane w mocy postanowieniem NSA z dnia 21 lipca 2009 r., II OZ 609. Na podstawie tego orzeczenia można bowiem założyć, że skarżący najprawdopodobniej prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką i bratem. D. G. nie odniósł się w ogóle do tej kwestii. Tymczasem ma ona istotne znaczenie, gdyż w razie prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego, sytuacja materialna skarżącego jest współkształtowana przez sytuację materialną członków jego rodzinny.

W zażaleniu na powyższe postanowienie D. G. zarzucił, iż Sąd I. instancji dokonał błędnej oceny dowodów dlatego wnosi o ponowne przeanalizowanie całości materiału dowodowego zabranego w aktach sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie jest zasadne.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Orzeczenie w sprawie przyznania prawa pomocy sąd wydaje na podstawie oświadczeń strony mając na uwadze okoliczności podane w tym oświadczeniu i w razie potrzeby przedstawione przez stronę dowody. Z powyższego wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie przez nią wnioskowanym. Jak wynika z art. 255 p.p.s.a. w sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona zobowiązana jest złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jak przyjęto w judykaturze, dopiero fakt niedopełnienia w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy.

W niniejszym postępowaniu skarżący nie złożył żadnych dokumentów z których wynikałaby jego sytuacja finansowa tj. dokumentów obrazujących otrzymywane dochody, dokumentów potwierdzających zaciągnięte zobowiązania itp. Nie wskazał także wartości swojego majątku jak również jakie ponosi koszty związane z bieżącym utrzymaniem. Sąd I instancji prawidłowo zatem skorzystał z możliwości określonej w art. 255 p.p.s.a. i pismem z dnia 5 maja 2015 r. wezwał wnioskodawcę do przedłożenia odpowiednich dokumentów i wyjaśnień. W odpowiedzi na powyższe zobowiązanie D. G. nie udzielił natomiast żadnej informacji. Brak jest zatem możliwości oceny sytuacji majątkowej skarżącego.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (zob. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06). W związku z powyższym należało uznać, że wobec faktu niewykazania przez skarżącego, iż spełnia on przesłanki uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Zaznaczyć należy, że skarżący ma prawo złożyć kolejny wniosek w zakresie przyznania prawa pomocy.

Nie znajdując zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.