Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 387/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 216 ust. 1, art. 229
journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: art. 1 pkt 1, art. 61a § 1, art. 105 §1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2023 r. sprawy ze skargi M. R. i E. R. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 31 stycznia 2023 r. nr N-I.7581.2.43.2022 w przedmiocie zwrotu nieruchomości - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Podkarpackiego (dalej: "Wojewoda", "Organ odwoławczy", "Organ II instancji") z 31 stycznia 2023 r., nr N-I.7581.2.43.2022, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] (dalej: "Organ I instancji", "Prezydent") z 28 lipca 2022 r. nr G.6821.2.2-29.2020.P orzekającą o zwrocie nieruchomości.

W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 127 § 2 i art. 138 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 9a w zw. z art. 142 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm.; dalej: "u.g.n.").

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu.

Wnioskiem z 12 maja 2020 r. M. R. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zwróciła się o zwrot prawa własności nieruchomości wywłaszczonych na podstawie:

– orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] kwietnia 1963 r. nr [...], tj. pgr [...] obj. Lwh [...] - stanowiącej własność J. K. i M. K.; pgr [...] obj. Lwh [...] - stanowiącej własność J. K. i in.; pgr [...] obj. Lwh [...] i KW [...] - stanowiącej własność J. K., S. K. i in. oraz wszelkich innych nieruchomości dających się ustalić na podstawie ww. orzeczenia, a stanowiących własność osób, których spadkobiercą jest wnioskodawczyni;

– orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] września 1967 r. nr [...], tj. pgr. [...] i [...] obj. Lwh [...] i KW [...], stanowiących własność J. K., S. K. i in.; pgr [...] i [...] obj. Lwh [...], stanowiących własność J. K.; pgr. [...] obj. lwh [...], stanowiącej własność J. K. i M. K. oraz wszelkich innych nieruchomości dających się ustalić na podstawie ww. orzeczenia, a stanowiących własność osób, których spadkobiercą jest wnioskodawczyni;

– orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] kwietnia 1969 r. nr [...], tj.: cz. pgr. [...] i [...], [...] obj. lwh [...] i KW [...] stanowiących własność I. K., M. K., J. K., S. K. i in.; cz. pgr. [...] obj. Iwh [...], stanowiącej własność J. K1. i in.; cz. pgr. [...] obj. lwh [...], stanowiącej własność J. K. i M. K. oraz wszelkich innych nieruchomości dających się ustalić na podstawie ww. orzeczenia, a stanowiących własność osób, których spadkobiercą jest wnioskodawczyni;

– orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] lipca 1956 r. nr [...], a stanowiących na dzień wywłaszczenia własność J. K. i in. oraz wszelkich innych nieruchomości dających się ustalić na podstawie ww. orzeczenia, a stanowiących własność osób, których spadkobiercą jest wnioskodawczyni.

M. R. zwróciła się również o zwrot wszelkich innych nieruchomości wywłaszczonych na podstawie innych orzeczeń Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, stanowiących w dniu wywłaszczenia własność M. K. i I. K. lub ich spadkobierców, a dających się ustalić w toku postępowania wszczętego niniejszym wnioskiem. Do wniosku dołączono następujące dokumenty:

1) kopie orzeczeń o wywłaszczeniu nieruchomości: orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] września 1967 r. nr [...]; orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1963 r. nr [...]; orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1969 r. nr [...];

2) poświadczone przez Sąd Rejonowy w [...] za zgodność z oryginałem odpisy: postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] stycznia 1990 r. sygn. [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po J. K1., zgodnie z którym spadek po zmarłej nabyli: G. J., J. R., C. K., W. K., Z. K., M. N., E. R., B. P., B. K., P. K.; postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] sierpnia 1990 r. sygn. [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po C. K., zgodnie z którym spadek po zmarłej nabyli: J. R., G. J., W. – J. K., Z. K., B. K., P. K., B. P., E. R., E. – M. N.; postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] listopada 1994 r. sygn. [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po G. J., zgodnie z którym spadek po zmarłej nabył W. J.; akt notarialny z [...] września 1998 r. Rep. [...] - umowa sprzedaży udziału spadkowego po J. K1., z której wynika, że J. R. sprzedaje małżonkom M. R. i P. H. wynikający z dziedziczenia po J. K1. i z powołania do dziedziczenia ustawowego po C. K. udział w spadku wynoszący 1/6; akt notarialny z [...] grudnia 1998 r. Rep. [...] - umowa sprzedaży udziałów spadkowych po J. K1., z której wynika że małżonkowie M. R. i P. H. nabywają od Z. K., M. N. i B. P. wynoszące po 1/12 udziały w spadku, wynikające z dziedziczenia po J. K1. i z powołania do dziedziczenia ustawowego po C. K.; akt notarialny z [...] września 1999 r. Rep. [...] - umowa sprzedaży udziałów spadkowych po J. K1., z której wynika, że W. K. sprzedaje małżonkom M. R. i P. H. wynikający z dziedziczenia po J. K1. i z powołania do dziedziczenia ustawowego po C. K. udział w spadku wynoszący 1/6; akt notarialny z [...] lipca 2004 r. Rep. [...] - umowa sprzedaży udziałów spadkowych po J. K1., z której wynika, że małżonkowie M. R. i P. H. nabywają od P. K. i B. K. wynoszące po 1/12 udziały w spadku, wynikające z dziedziczenia po J. K1. i z powołania do dziedziczenia ustawowego po C. K., a także nabywają od W. J. wynoszący 2/12 udział w spadku po J. K1., wynikający z dziedziczenia po J. K1. i z powołania do dziedziczenia ustawowego po C. K. i G. J.;

3) dokumentacja związana z przekształceniami ewidencyjnymi gruntów, postępowaniem wywłaszczeniowym, wejściem na grunty, wypłatą odszkodowania: kopia zawiadomienia z Państwowego Biura Notarialnego w [...] z [...] stycznia 1968 r.; kopia zawiadomienia z Państwowego Biura Notarialnego w [...] z [...] stycznia 1974 r.; kopia decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z [...] marca 1964r. Nr [...]; kopia pisma Przedsiębiorstwa Państwowego [...] w [...] z [...] lutego 1966 r.; kopia zawiadomienia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] stycznia 1968 r.; kopia zawiadomienia z Państwowego Biura Notarialnego w [...] z [...] grudnia 1967 r.; kopia decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] ([...]) z [...] kwietnia 1971 r. dotyczącej zezwolenia na budowę ciągów ciepłowniczych; kopia zawiadomienia z Państwowego Biura Notarialnego w [...] Dz. Kw. [...]; kopia wezwania do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości z [...] sierpnia 1969 r.; kopia pisma Przedsiębiorstwa Remontowo - Budowlanego i Montażowego [...]; kopia pisma [...] Hut Szkła z [...] kwietnia 1978 r.; kopia wniosku o przejęcie do depozytu z [...] września 1957 r.; kopia postanowienia Sądu Powiatowego w [...] z [...] października 1957 r.;

Pełnomocnik Wnioskodawczyni jednocześnie wniósł o pozyskanie od właściwych organów i instytucji dokumentacji związanej w wywłaszczeniem [...]; pozyskanie od właściwych organów i instytucji dokumentacji związanej z inwestycjami prowadzonymi na wywłaszczonych gruntach; ustalenie aktualnego oznaczenia wywłaszczonych nieruchomości, ich stanu prawnego, podmiotów którym przysługuje prawo własności; dokonanie oględzin nieruchomości objętych wnioskiem o zwrot oraz przeprowadzenie rozprawy administracyjnej.

Następnie Prezydent zawiadomieniem z 4 czerwca 2020 r. zawiadomił Wnioskodawczynię o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie.

Po wstępnej analizie dokumentacji wywłaszczeniowej, dołączonej do wniosku oraz zapisów dawnej austriackiej księgi gruntowej Lwh [...], Organ I instancji ustalił, że współwłaścicielem parcel o nr: [...] był J. K. (mężczyzna), a nie jak podano we wniosku J. K. (kobieta). Płeć osoby wymienionej w ww. dokumentacji nie budziła jakiejkolwiek wątpliwości Organu prowadzącego postępowanie. Wobec powyższego wezwano Wnioskodawczynię do wykazania następstwa prawnego po J. K. - mężczyźnie wpisanym w lwh [...] oraz do uzupełnienia wniosku o postanowienia sądu o nabyciu spadku lub akty poświadczenia dziedziczenia po wywłaszczonych: I. K., M. K., J. K. i S. K.

W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik Wnioskodawczyni przedstawił postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] lipca 1998 r. sygn. [...] o nabyciu praw do spadku po J. K. zmarłym [...] września 1988 r., zgodnie z którym spadek po zmarłym nabyły: żona S. K., córka E. R. i córka B. P. po 1/3 części oraz postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] września 2004 r. sygn. [...] o nabyciu praw do spadku po S. K. zmarłej [...] lutego 2003 r., zgodnie z którym spadek po ww. nabyła E. R. w całości. Jednocześnie pełnomocnik Wnioskodawczyni rozszerzył wniosek, dołączając do akt sprawy kserokopię aktu notarialnego z [...] stycznia 1987 r. Rep [...], w którym J. K1. córka I. i M., sprzedaje Skarbowi Państwa, [...] Okręgowi Energetycznemu w [...] działkę nr [...], objętą wykazem wywłaszczeniowym z [...] sierpnia 1986 r. W odniesieniu z kolei do osoby J. K. (mężczyzny) pełnomocnik wystąpił z żądaniem weryfikacji istnienia osoby J. K. w Urzędzie Stanu Cywilnego w [...].

W związku z powyższym Prezydent wystąpił do Urzędu Stanu Cywilnego o wydanie aktu zgonu J. K. (mężczyzny). Przesłany akt zgonu potwierdził ostatecznie, że osoba powołana w lwh [...] i w orzeczeniach o wywłaszczeniu załączonych do wniosku to J. K. - mężczyzna, syn S. i M., zmarły [...] kwietnia 1971 r.

Z kolei wobec nieprzedłożenia przez Wnioskodawczynię stosownych postanowień o nabyciu spadku po zmarłym J. K., Organ I instancji stwierdził, że wnioskująca nie posiada mandatu prawnego do ubiegania się o zwrot nieruchomości objętych lwh [...].

W trakcie postępowania administracyjnego, Organ I instancji wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] o wydanie postanowień o stwierdzeniu nabycia praw do spadku po I. K. i jego żonie M. K. Zgodnie z otrzymanym postanowieniem Sądu Powiatowego w [...] z [...] marca 1969 r. sygn. [...] spadek po I. K. nabyli: żona M. K., córka G. J., córka J. K., syn J. K2., córka J. R., syn S. K., syn W. K., córka C. K., syn Z. K. Natomiast na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w [...] z [...] marca 1969 r. sygn. [...] spadek po zmarłej M. K. nabyli: córka G. J., córka J. K1., syn J. K2., córka J. R., syn S. K., syn W. K., córka C. K., syn Z. K.

Na podstawie powyższych postanowień Organ ustalił, że I. K. zmarł [...] stycznia 1947 r., a jego żona M. K. zmarła [...] lipca 1968 r. W orzeczeniach o wywłaszczeniu, na które powołuje się wnioskodawczyni oraz w zapisach dawnej austriackiej księgi gruntowej lwh [...] ujawnieni są małżonkowie: J. K2. i M. K. W orzeczeniu z [...] września 1967 r. nr [...] podano, że są osobami zmarłymi. W związku z powyższym Organ stwierdził, że osoby ujawnione w lwh [...] nie są tożsame z przodkami Wnioskodawczyni, tj. prababcią M. K. - żoną I. oraz dziadkiem J. K2. synem I. i M. - mężem S. Wobec powyższego ustalono, że w odniesieniu do nieruchomości objętych lwh [...] Wnioskodawczyni również nie posiada mandatu do ubiegania się o zwrot nieruchomości.

Następnie w dniu 20 października 2020 r. do wniosku przyłączyła się E. R., reprezentowana przez tego samego pełnomocnika.

W trakcie postępowania dokonano również analizy zapisów ksiąg wieczystych w których prawo własności wpisane było na rzecz osób, po których Wnioskodawczynie ubiegają się o zwrot nieruchomości. Organ I instancji zbadał:

– lwh [...] i księgę wieczystą nr [...], będącą kontynuacją Iwh [...], w których jako współwłaściciele ujawnieni są m.in. J. K., S. K. i J. K1.;

– księgę wieczystą [...], w której w trakcie wywłaszczenia prawo własności wpisane było na rzecz J. K. i S. K., a obecnie widnieje jako właściciel E. R.;

– księgę wieczystą [...] w której w trakcie wywłaszczenia prawo własności wpisane było na rzecz J. K1., a obecnie widnieją jako współwłaściciele E. R., M. R. i P. H.

W celu uzupełnienia brakującej dokumentacji wywłaszczeniowej, której nie udało się odnaleźć w archiwum Urzędu Miasta [...] oraz w archiwum Sądu Rejonowego w [...] - Wydziału Ksiąg Wieczystych, Organ I instancji wystąpił do Archiwum Zakładowego Urzędu Wojewódzkiego w [...] o odszukanie i udostępnienie niezbędnej dokumentacji, a w szczególności planów realizacyjnych. W odpowiedzi na powyższe pismo, Archiwum ZUW w [...] przesłało kserokopię dostępnej dokumentacji wywłaszczeniowej znak: [...].

Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego, Organ I instancji ustalił, że Wnioskodawczynie posiadają prawo do wystąpienia o zwrot wywłaszczonych nieruchomości, które stanowiły uprzednio własność I. K., M. K., J. K., S. K. i J. K., a nieruchomości te były przedmiotem 13 postępowań o wywłaszczenie nieruchomości, tj.:

I. Wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa, zgodnie z Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] lipca 1956 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość. Z wnioskiem o wywłaszczenie wystąpiła w dniu 5 września 1955 r. H. [...] w [...] w [...]. Na podstawie dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych przejęto na rzecz Skarbu Państwa m.in. pgr [...] o pow. 526 m² - objętą lwh [...] (powstałą z podziału pgr [...]). Zgodnie z wykazem synchronizacyjnym, sporządzonym na zlecenie Organu przez geodetę uprawnionego D. M., parcela ta weszła w skład dawnej działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 1.2355 ha, której prawo użytkowania wieczystego nabyła z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. H. S.A. w [...] na podstawie decyzji Urzędu Wojewódzkiego w [...] z [...] lutego 1992 r. nr [...]. Prawo użytkowania wieczystego ujawniono w księdze wieczystej [...] dnia [...] marca 1992 r. Obecnie stanowi ona część działki nr [...] z obrębu [...], której użytkownikiem wieczystym jest K. S.A.

II. Wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa, zgodnie z Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] lipca 1960 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość oraz na podstawie decyzji o zmianie orzeczenia z [...] lutego 1961 r. o tej samej sygnaturze. Z wnioskiem o wywłaszczenie wystąpiło Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Państwowej [...] w [...]. Na podstawie dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych przejęto na rzecz Skarbu Państwa m.in. pgr. [...] o pow. 180 m², [...] o pow. 2630 m², pgr. [...] o pow. 80 m² - objęte KW [...] (powstałe z podziału pgr [...]) oraz pgr [...] o pow. 718 m², [...] o pow. 100 m² oraz [...] o pow. 224 m², objęte KW [...] (powstałe z podziału pgr [...]).

Zgodnie z ww. wykazem synchronizacyjnym:

1) parcela [...] i [...] weszła w skład dawnej działki ewidencyjnej nr [...], która następnie zmieniła oznaczenie na działkę ewidencyjną nr [...] Obr. [...], objętą KW [...], stanowiącą własność Gminy [...], zaliczoną do kategorii dróg publicznych (Dz.U. z 1986 r. Nr 30 poz. 151);

2) parcela [...] weszła w skład dawnej działki ewidencyjnej nr [...], która obecnie stanowi część działek ewidencyjnych o nr: [...], objęta KW [...] i [...] objęta KW [...], które stanowią własność Powiatu [...], w użytkowaniu wieczystym W. C. oraz część działek nr [...] i [...], objętych KW [...], które stanowią własność Powiatu [...], w użytkowaniu wieczystym L. B.;

3) parcela [...] weszła w skład dawnej działki ewidencyjnej nr [...], która obecnie stanowi część działek ewidencyjnych o nr: [...], objętej KW [...] i [...] objętej KW [...], które stanowią własność Powiatu [...], w użytkowaniu wieczystym W. C. oraz część działki nr [...], objętej KW [...], która stanowi własność Powiatu [...], w użytkowaniu wieczystym L. B.

Dawna działka ewidencyjna nr [...] została objęta decyzją Urzędu Wojewódzkiego w [...] z [...] listopada 1994 r. nr [...] o nabyciu z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo Państwowej [...] w [...] prawa użytkowania wieczystego. Prawo użytkowania wieczystego ujawniono w księdze wieczystej [...] dnia [...] stycznia 2000 r.

4) część parceli [...] weszła w skład dawnej parceli gruntowej nr [...], która obecnie stanowi część działek o nr:

a) [...] i [...] Obr. [...], dla których prowadzona jest KW nr [...], w której jako właściciel wpisana jest Gmina [...], użytkowanie wieczyste - [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa;

b) [...], objętej KW nr [...], w której jako właściciele wpisana jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa oraz właściciele wyodrębnionych lokali mieszkalnych w budynku wielomieszkaniowym przy ulicy [...], pozostała część parceli weszła w skład dawnej działki ewidencyjnej nr [...], która obecnie stanowi część działek nr [...] i [...], objętych KW [...], które stanowią własność Powiatu [...], w użytkowaniu wieczystym L. B.;

5) część parceli [...] weszła w skład dawnej parceli gruntowej nr [...], która obecnie stanowi część działek z obrębu [...] o nr:

a) [...], objętej KW nr [...], która stanowi własność Powiatu [...], w użytkowaniu wieczystym L. B.;

b) [...] i [...], objętych KW Nr [...], które stanowią własność Gminy [...], w użytkowaniu wieczystym [...] Spółdzielni Mieszkaniowej;

c) [...], objętej KW nr [...], w której jako właściciele wpisana jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa oraz właściciele wyodrębnionych lokali mieszkalnych w budynku wielomieszkaniowym przy ulicy [...];

d) [...], objętej KW nr [...], w której jako właściciele wpisana jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa oraz właściciele wyodrębnionych lokali mieszkalnych w budynku wielomieszkaniowym przy ulicy [...];

e) [...], objętej KW nr [...], w której jako właściciele wpisana jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa oraz właściciele wyodrębnionych lokali mieszkalnych w budynku wielomieszkaniowym przy ulicy [...];

f) [...], objętej KW nr [...], w której jako właściciele wpisana jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa oraz właściciele wyodrębnionych lokali mieszkalnych w budynku wielomieszkaniowym przy ulicy [...];

g) [...] objętej KW nr [...], w której jako właściciel wpisana jest Gmina [...], w użytkowaniu wieczystym P. S.A. z siedzibą w [...] oddział [...] pozostała część parceli weszła w skład dawnej działki ewidencyjnej nr [...], która obecnie stanowi część działek nr [...] i [...], objętych KW [...], które stanowią własność Powiatu [...], w użytkowaniu wieczystym L. B.

Parcela nr [...] została oddana w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...], na podstawie umowy użytkowania wieczystego sporządzonej w formie aktu notarialnego z [...] stycznia 1968 r. Rep. [...]. Prawo użytkowania wieczystego ujawniono w księdze wieczystej [...] dnia [...] lutego 1968 r.

Organ I instancji ustalił, że parcele gruntowe nr [...] i [...] zostały objęte decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1967 r. nr [...] o przekazaniu przez Państwową Komunikację [...] na rzecz Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej [...] w [...] z przeznaczeniem pod spółdzielcze budownictwo mieszkaniowe.

III. Wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa, zgodnie z Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] kwietnia 1963 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość. Z wnioskiem o wywłaszczenie wystąpiło w dniu 13 października 1962 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...], Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej. Na potrzeby budownictwa mieszkaniowego Przedsiębiorstwa Państwowego [...] w [...] wywłaszczono w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości parcelę gruntową numer [...] o pow. 0.0076 ha - objętą KW [...] i lwh [...] (powstałą z podziału pgr [...]).

Wywłaszczona parcela weszła w skład parceli [...] o pow. 0.8000 ha, która następnie została objęta decyzją z [...] stycznia 1966 r. nr [...] o przekazaniu w użytkowanie wieczyste dla Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...]. Oddanie w użytkowanie wieczyste zostało potwierdzone w dniu [...] sierpnia 1967 r. zawarciem notarialnej umowy wieczystego użytkowania (Rep. [...]) pomiędzy Zarządem Gospodarki Terenami [...] w [...] a Spółdzielnią Mieszkaniową [...]. Prawo użytkowania wieczystego ujawniono w księdze wieczystej [...] dnia [...] sierpnia 1967 r.

Obecnie przedmiotowa parcela stanowi część działki [...] o pow. 0.2045 ha Obr. [...], zabudowanej wielokondygnacyjnym budynkiem wielomieszkaniowym, będącej własnością [...] Spółdzielni Mieszkaniowej i osób fizycznych właścicieli wyodrębnionych lokali mieszkalnych w budynku wielomieszkaniowym przy ul. [...].

IV. 1. Akt notarialny z [...] marca 1966 r. Rep [...] - umowa sprzedaży udziałów w parcelach gruntowych objętych KW [...] i lwh [...] o nr: [...] o pow. 0,1962 ha i [...] o pow. 0,0826 ha oraz [...] o pow. 0,0827 ha (powstałej z podziału pgr [...]) na cele rozbudowy Zakładów [...] w [...], zawarta w oparciu o art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości pomiędzy przedstawicielami Skarbu Państwa - P.P. Zakładów [...] w [...] a m.in. M. K. z domu Z., J. K. i S. K. - ujawnionych jako właściciele ww. parcel w KW nr [...].

2. Wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa, zgodnie z Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] października 1971 r. nr [...] o wywłaszczeniu i odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości. Z wnioskiem o wywłaszczenie wystąpiły w dniu 1 kwietnia 1971 r. Zakłady [...] w [...]. Działając na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości wywłaszczono pozostałe udziały parcel gruntowych numer [...] i [...], stanowiące własność osób nieznanych z miejsca pobytu - w tym udział należący do nieżyjącego już I. K.

Zgodnie z wykazem synchronizacyjnym przedmiotowe parcele stanowią obecnie część działek z obrębu [...]:

1) parcela [...] odpowiada części działek o nr: [...] i [...] oraz działce [...] będących własnością Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym P. SA, objętych KW nr [...], część działki o nr: [...] objętej KW nr [...] i część działki o nr [...] objętej KW nr [...], będących własnością Wojewódzkiego Ośrodka [...] w [...];

2) parcela [...] odpowiada części działki nr [...] będącej własnością Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym P. S.A. objętej KW nr [...];

3) parcela [...] - odpowiada części działek o nr: [...], objętej KW nr [...], [...], objętej KW nr [...], będących własnością Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym P. S.A. i części działki nr [...] objętej KW nr [...] będącej własnością Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym K. S.A.

Parcele [...] oraz część parceli [...] weszły w skład dawnej działki ewidencyjnej nr [...], która to działka została objęta decyzją Urzędu Wojewódzkiego w [...] z [...] marca 1994 r. nr [...] o nabyciu z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa przez P. w [...]. Prawo użytkowania wieczystego ujawniono w księdze wieczystej [...] dnia [...] września 1994 r.

Pozostała część parceli [...] weszła w skład dawnej działki ewidencyjnej [...], która została objęta decyzją Urzędu Wojewódzkiego w [...] z [...] lutego 1992 r. nr [...] o nabyciu z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa przez K. S.A. w [...]. Prawo użytkowania wieczystego ujawniono w księdze wieczystej [...] dnia [...] marca 1992 r.

V. Wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa, zgodnie z Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] września 1967 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości i składniki. O wywłaszczeniu orzeczono zgodnie z wnioskiem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...], Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z [...] marca 1967 r. Celem wywłaszczenia było oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej [...] pod budowę bloków mieszkalnych dla swoich członków. Działając na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości wywłaszczono pgr objęte KW [...] i Iwh [...] nr: [...] o pow. 0,1970 ha (powstałą z podziału pgr [...]) i pgr [...] o pow. 0,0191 ha (powstałą z podziału pgr [...]).

Zgodnie z wykazem synchronizacyjnym przedmiotowe parcele stanowią obecnie części działek ewidencyjnych z obrębu [...]:

1) parcela [...] odpowiada części działek o nr:

a) [...] objętej KW nr [...], będącej własnością [...] Spółdzielni Mieszkaniowej i właścicieli wyodrębnionych lokali mieszkalnych w budynku wielomieszkaniowym przy ulicy [...];

b) [...] objętej KW nr [...], w której jako właściciele wpisana jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa oraz właściciele wyodrębnionych lokali mieszkalnych w budynku wielomieszkaniowym przy ulicy [...];

c) [...] objętej KW nr [...], w której jako właściciele wpisana jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa oraz właściciele wyodrębnionych lokali mieszkalnych w budynku wielomieszkaniowym przy ulicy [...];

d) [...] objętej KW nr [...], w której jako właściciele wpisana jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa oraz właściciele wyodrębnionych lokali mieszkalnych w budynku wielomieszkaniowym przy ulicy [...];

e) [...] objętej KW nr [...], w której jako właściciele wpisana jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa oraz właściciele wyodrębnionych lokali mieszkalnych w budynku wielomieszkaniowym przy ulicy [...];

f) [...] i [...] objętych KW nr [...], w której jako właściciel wpisana jest Gmina [...] w użytkowaniu wieczystym [...] Spółdzielni Mieszkaniowej;

g) [...] objętej KW nr [...], w której jako właściciel wpisana jest Gmina [...] w użytkowaniu wieczystym P. S.A. z siedzibą w [...] oddział [...].

2) parcela [...] odpowiada części działki o nr [...] objętej KW nr [...], w której jako właściciele wpisana jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa oraz właściciele wyodrębnionych lokali mieszkalnych w budynku wielomieszkaniowym przy ulicy [...].

Wywłaszczone parcele weszły w skład parceli [...], która następnie została objęta decyzją z [...] listopada 1967 r. nr [...] o przekazaniu w użytkowanie wieczyste dla Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...].

VI. Wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa, zgodnie z decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1969 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości. O wywłaszczeniu orzeczono zgodnie z wnioskiem Wojewódzkiego Zarządu Dróg Publicznych w [...] z [...] listopada 1967 r. znak: [...]. W oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości wywłaszczono na cele poszerzenia drogi państwowej [...] parcele gruntowe objęte KW [...] i lwh [...] o nr: [...] o pow. 68 m² (powstałą z podziału pgr [...]), [...] o pow. 19 m² (powstałą z podziału pgr [...]) i część [...] o pow. 31 m².

Zgodnie z wykazem synchronizacyjnym ww. parcele gruntowe odpowiadają części obecnej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], objętej KW nr [...], w której jako właściciel wpisana jest Gmina [...]. Działka nr [...] stanowi drogę zaliczoną do kategorii dróg publicznych - wojewódzkich (Dz.U. z 1896r. Nr 30 poz. 151).

VII. Wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa, zgodnie z decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1970 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości i składniki. O wywłaszczeniu orzeczono zgodnie z wnioskiem Fabryki [...] w [...] z [...] września 1969 r. znak: [...]. W oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości wywłaszczono na cele budowy centralnej ciepłowni parcelę gruntową objętą KW [...] i lwh [...] o nr [...] o pow. 42 m² (powstałą z podziału pgr [...]).

Zgodnie z wykazem synchronizacyjnym ww. parcela gruntowa odpowiada części obecnej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], objętej KW nr [...], w której jako właściciel wpisana jest Gmina [...]. Działka nr [...] stanowi drogę zaliczoną do kategorii dróg publicznych - wojewódzkich na podstawie Uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowe Nr [...] z dnia [...] listopada 1987 r.

Parcela gruntowa nr [...] weszła w skład dawnej działki ewidencyjnej nr [...], która została objęta decyzją Urzędu Wojewódzkiego w [...] z [...] czerwca 1991 r. nr [...] i decyzją zmieniającą wydaną przez Urząd Wojewódzki w [...] z [...] kwietnia 1992 r.nr [...] o nabyciu z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. przez Fabrykę [...] w [...] prawa użytkowania wieczystego. Prawo użytkowania wieczystego ujawniono w księdze wieczystej [...] dnia [...] grudnia 1992 r.

VIII. Wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa, zgodnie z decyzją Wydziału Gospodarki Terenowej Urzędu Miejskiego w [...] z [...] marca 1977 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości i składniki. O wywłaszczeniu orzeczono zgodnie z wnioskiem Zakładów Urządzeń [...] w [...] z [...] października 1976 r. znak [...], uzupełnionego [...] listopada 1976 r. W oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości wywłaszczono na cele rozbudowy zakładu dawną działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 387 m².

Zgodnie z wykazem synchronizacyjnym dawna działka ewidencyjna nr [...] odpowiada obecnie częściom działek z obrębu [...] o nr [...] i [...] objętych KW nr [...], [...] objętej KW nr [...] i [...] objętej KW nr [...], będących własnością Wojewódzkiego Ośrodka [...] w [...].

Wywłaszczona nieruchomość weszła w skład działki [...], która to działka została objęta decyzją Urzędu Wojewódzkiego w [...] z [...] marca 1994 r. nr [...] o nabyciu z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990r. przez P. w [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu. Prawo użytkowania wieczystego ujawniono w księdze wieczystej [...] dnia [...] września 1994 r.

IX. Wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa, zgodnie z Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] grudnia 1961 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości. O wywłaszczeniu orzeczono na podstawie wniosku K. Przedsiębiorstwa Państwowego w [...] z [...] kwietnia 1959 r. znak [...]. Celem wywłaszczenia była budowa Oddziału Szkoleniowo - Produkcyjnego [...]. Działając na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości wywłaszczono parcelę gruntową objętą KW [...] i lwh [...] nr [...] o pow. 45 m² (powstałą z podziału pgr [...]).

Zgodnie z wykazem synchronizacyjnym powyższa parcela weszła w skład dawnej działki ewidencyjnej nr [...]. Działka ta została objęta decyzją Urzędu Wojewódzkiego w [...] z [...] lutego 1992 r. nr [...] o nabyciu z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. przez K. S.A. w [...] prawa użytkowania wieczystego. Prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej [...] dnia [...] marca 1992 r.

Parcela [...] stanowi obecnie część działki o nr [...] Obr. [...], objętej KW nr [...], będącej własnością Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym K. S.A.

X. Wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa, zgodnie z Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] stycznia 1959 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości. Zgodnie z wnioskiem Zarządu Inwestycji i Szkolnictwa Zawodowego w [...], działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, orzeczono o wywłaszczeniu pgr. objętych KW [...] i lwh [...] o nr: [...] o pow. 878 m², [...] o pow. 189 m², [...] o pow. 1622 m², [...] o pow. 120 m² (powstałej z podziału pgr [...]) oraz [...] o pow. 616 m² (powstałej z podziału pgr [...]).

Zgodnie z wykazem synchronizacyjnym:

1) parcela nr [...] stanowi obecnie część działek ewidencyjnych w obrębie [...] o nr:

a) [...] objętej KW nr [...], będącej własnością Towarzystwa [...] Sp. z o.o.;

b) [...] objętej [...], stanowiącą własność Gminy [...];

2) parcela nr [...] stanowi obecnie część działek ewidencyjnych w obrębie [...] o nr: [...] objętej KW nr [...], [...] objętej KW nr [...], [...] objętej KW nr [...], będących własnością Wojewódzkiego Ośrodka [...] w [...];

3) parcela nr [...] stanowi obecnie część działek ewidencyjnych w obrębie [...] o nr:

a) [...] objętej KW nr [...], [...] objętej KW nr [...], [...] objętej KW nr [...], będących własnością Wojewódzkiego Ośrodka [...] w [...];

b) [...] objętej KW nr [...], będącej własnością Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym P. S.A.

4) parcela nr [...] stanowi obecnie część działek ewidencyjnych w obrębie [...] o nr:

a) [...] i [...] objętych KW nr [...], będących własnością Towarzystwa [...] Sp. z o.o.;

b) [...] objętej KW nr [...], będącej własnością Gminy [...], w trwałym zarządzie Zespołu Szkół [...] w [...];

c) [...] objętej KW nr [...], będącej własnością Gminy [...], stanowiącej drogę publiczną (Dz.U. z 1986 r. Nr 30 poz. 151);

5) parcela nr [...] stanowi obecnie część działek ewidencyjnych w obrębie [...] o nr:

a) [...] i [...] objętych KW nr [...], będących własnością Towarzystwa [...] Sp. z o.o.;

b) [...] objętej KW nr [...], będącej własnością Gminy [...], w trwałym zarządzie Zespołu Szkół [...] w [...];

c) [...] objętej KW nr [...], będącej własnością Gminy [...], stanowiącej drogę publiczną;

d) [...] objętej KW nr [...], [...] objętej KW nr [...], [...] objętej KW nr [...], będących własnością Wojewódzkiego Ośrodka [...] w [...];

e) [...] objętej KW nr [...], będącej własnością Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym P. S.A.;

XI. Wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa, zgodnie z decyzją Wydziału Gospodarki Terenowej Urzędu Miejskiego w [...] z [...] października 1979 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości. O wywłaszczeniu orzeczono zgodnie z wnioskiem K. w [...] z [...] sierpnia 1979 r. znak: [...]. Celem wywłaszczenia była rozbudowa i modernizacja H. i H1. Działając na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości wywłaszczono dawne działki ewidencyjne objęte KW [...] o nr: [...] o pow. 494 m² i [...] o pow. 79 m² (powstałe z podziału działki [...]).

Zgodnie z wykazem synchronizacyjnym dawne działki ewid. o nr [...] i [...] odpowiadają części obecnej działki nr [...] Obr. [...], objętej KW nr [...] będącej własnością Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym K. S.A.

Dawna działka ewidencyjna nr [...] została objęta decyzją Urzędu Wojewódzkiego z [...] lutego 1992 r. nr [...] o nabyciu z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. przez K. S.A. w [...] prawa użytkowania wieczystego. Prawo użytkowania wieczystego ujawniono w księdze wieczystej [...] dnia [...] marca 1992 r.

Dawna działka ewidencyjna nr [...] weszła w skład dawnej działki ewid. nr [...], która została objęta decyzją Urzędu Wojewódzkiego z [...] lutego 1992 r. nr [...] o nabyciu z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. przez K. S.A. w [...] prawa użytkowania wieczystego. Prawo użytkowania wieczystego ujawniono w księdze wieczystej [...] dnia [...] marca 1992 r.

XII. Akt notarialny z [...] listopada 1979 r. Rep. [...] - umowa sprzedaży działki nr [...] o pow. 684 m² na cele rozbudowy i modernizacji H. i H1. z przeznaczeniem pod budowę centralnej zestawiarni i zaplecza technicznego, zawarta w oparciu o art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości pomiędzy przedstawicielami Skarbu Państwa – K. w [...] a J. K1. — ujawnioną jako właściciel ww. działki w KW nr [...].

Zgodnie z wykazem synchronizacyjnym działka będąca przedmiotem sprzedaży obecnie odpowiada części działki ewidencyjnej o numerze [...], Obr. [...], objętej KW nr [...], będącej własnością Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym K. S.A.

Wywłaszczona działka nr [...] weszła w skład dawnej działki ewidencyjnej nr [...], która została objęta decyzją Urzędu Wojewódzkiego z [...] lutego 1992 r. nr [...] o nabyciu z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. przez K. S.A. w [...] prawa użytkowania wieczystego. Prawo użytkowania wieczystego ujawniono w księdze wieczystej [...] dnia [...] marca 1992 r.

XIII. Akt notarialny z [...] stycznia 1987 r. Rep [...] - umowa sprzedaży działki nr [...] o pow. 1643 m², objętej wykazem wywłaszczeniowym sporządzonym przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne w [...], na cele budowy stacji elektroenergetycznej, zgodnie z planem realizacyjnym Urzędu Miejskiego w [...] [...]. Umowa zawarta była w okresie obowiązywania ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z dnia 29 kwietnia 1985 r., pomiędzy przedstawicielami Skarbu Państwa - [...] Okręgu Energetycznego [...] a J. K1. — ujawnioną jako właściciel ww. działki w KW nr [...].

Zgodnie z wykazem synchronizacyjnym, działka będąca przedmiotem sprzedaży obecnie odpowiada działkom ewidencyjnym z obrębu [...] o numerach:

a) [...] i części działki [...], objętych KW nr [...], będących własnością Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym P. S.A. z siedzibą w [...] oddział [...];

b) [...], objęta decyzją Wojewody [...] z [...] października 2006 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, jak również decyzją Wojewody [...] z [...] kwietnia 2016 r. nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, będąca własnością Skarbu Państwa;

c) [...], objęta decyzją Wojewody [...] z [...] kwietnia 2016 r. nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, będąca własnością Skarbu Państwa.

W dniu 31 stycznia 2022 r. Prezydent Miasta [...] złożył wniosek do Wydziału VI Ksiąg Wieczystych przy Sądzie Rejonowym w [...] o wprowadzenie zmian w KW nr [...], tj. zmianę oznaczenia działek (wprowadzenie podziału działki [...] na działki [...] i [...]) i odłączenie działek [...] i [...] z KW nr [...] i przeniesienie do KW nr [...].

Wywłaszczona działka nr [...] została objęta decyzją Urzędu Wojewódzkiego z [...] lutego 1995 r. nr [...] o nabyciu z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. przez [...] Zakład Energetyczny S.A. w [...] prawa użytkowania wieczystego. Prawo użytkowania wieczystego ujawniono w księdze wieczystej [...] dnia [...] stycznia 1996 r.

Wojewoda [...] postanowieniem z [...] listopada 2022 r. nr [...] w części dotyczącej działek będących własnością Gminy [...] i spółki T. Sp. z o.o., której jedynym udziałowcem jest Gmina [...], tj. wymienionych pod nr: II.1; II.4.a; II.5.b,g; V.1.f,g; VI; VII; X.1.a,b; X.4.a,b,c; X.5.a,b,c, wyznaczył do prowadzenia tego postępowania Starostę [...], natomiast w części dotyczącej działek będących własnością Skarbu Państwa lub innych osób fizycznych i prawnych, postępowanie prowadzi nadal Prezydent Miasta [...].

Po tak przeprowadzonym postępowaniu, Prezydent Miasta [...] decyzją z 28 lipca 2022 r. nr G.6821.2.2-29.2020.P orzekł o:

1. umorzeniu postępowania administracyjnego dotyczącego zwrotu nieruchomości położonych w [...], oznaczonych w momencie wywłaszczenia jako parcele gruntowe, objęte lwh [...] tj. pgr [...] i [...], stanowiące własność J. K. (M) oraz jako parcele gruntowe, objęte lwh [...] tj. pgr [...] i cz. [...], stanowiące własność J. i M. K. - z uwagi na jego bezprzedmiotowość, spowodowaną niewykazaniem przez wnioskodawczynie następstwa prawnego po osobach, o których mowa wyżej;

2. umorzeniu postępowania administracyjnego dotyczącego zwrotu nieruchomości położonych w [...], oznaczonych obecnie jako działki z obrębu [...]:

- część dz. [...] objętej KW nr [...], powstałej m. in. z cz. parceli gruntowej oznaczonej w momencie wywłaszczenia nr [...];

- część dz. [...], objętej KW nr [...], powstałej m. in. z cz. dawnej działki ewidencyjnej nr [...];

- część dz. [...], objętej KW nr [...], powstałej m. in. z cz. parcel gruntowych oznaczonych w momencie wywłaszczenia nr: [...] oraz cz. dawnej działki ewidencyjnej nr [...];

- część dz. [...] objętej KW nr [...], powstałej m. in. z cz. parcel gruntowych oznaczonych w momencie wywłaszczenia nr: [...] oraz części dawnej działki ewidencyjnej nr [...];

- część dz. [...] objętej KW nr [...], powstałej m. in. z cz. parcel gruntowych oznaczonych w momencie wywłaszczenia nr: [...] oraz części dawnej działki ewidencyjnej nr [...];

- część dz. [...], objętej KW nr [...] powstałej m. in. z parcel gruntowych oznaczonych w momencie wywłaszczenia nr: cz. [...], cz. [...];

- część dz. [...], objętej KW nr [...], powstałej z cz. parceli gruntowej oznaczonej w momencie wywłaszczenia nr [...];

- część dz. [...] objętej KW nr [...], powstałej m. in. z cz. parcel gruntowych oznaczonych w momencie wywłaszczenia nr: [...];

- dz. [...], dz. [...] (powstała z podziału dz. [...]) na dzień wydania decyzji objęte KW nr [...] (po rozpatrzeniu wniosku Gminy [...] działki zostaną przyłączone do KW nr [...] i [...]), powstałe z cz. dawnej działki ewidencyjnej oznaczonej w momencie wywłaszczenia nr [...];

- dz. [...], część dz. [...] (powstała z podziału dz. [...]) objęte KW nr [...], powstałe m. in. z dawnej działki ewidencyjnej oznaczonej w momencie wywłaszczenia nr [...];

- część dz. [...] (powstałej z połączenia działek: [...]) objętej KW nr [...], powstałej m.in. z dawnych działek ewidencyjnych oznaczonych w momencie wywłaszczenia nr: [...] i parcel gruntowych oznaczonych w momencie wywłaszczenia nr: [...] i cz. [...];

oraz jako działki z obrębu [...]:

- część dz. [...] objętej KW nr [...], powstałej m. in. z cz. parcel gruntowych oznaczonych w momencie wywłaszczenia nr: [...];

- część dz. [...] objętej KW nr [...], powstałej m. in. z parcel gruntowych oznaczonych w momencie wywłaszczenia nr: cz. [...], cz. [...];

- część dz. [...] objętej KW nr [...], powstałej m. in. z cz. parceli gruntowej oznaczonej w momencie wywłaszczenia nr [...];

- część dz. [...] objętej KW nr [...], powstałej m. in. z cz. parcel gruntowych oznaczonych w momencie wywłaszczenia nr: [...] oraz

- część dz. [...] objęta KW nr [...], powstałej m. in. z parcel gruntowych oznaczonych w momencie wywłaszczenia nr: cz. [...], cz. [...]

z uwagi na bezprzedmiotowość wynikającą z wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 229 u.g.n.

3. odmowie zwrotu części nieruchomości położonych w [...], oznaczonych obecnie jako działki z obrębu [...]:

- część dz. [...] objętej KW nr [...], powstałej m.in. z cz. parcel gruntowych oznaczonych w momencie wywłaszczenia nr: [...];

- część dz. [...] objętej KW nr [...], powstałej m.in. z cz. parcel gruntowych oznaczonych w momencie wywłaszczenia nr: [...];

- część dz. [...] objętej KW nr [...], powstałej m.in. z cz. parcel gruntowych oznaczonych w momencie wywłaszczenia nr: [...];

- część dz. [...] objętej KW nr [...], powstałej m.in. z cz. parcel gruntowych oznaczonych w momencie wywłaszczenia nr: [...]

w związku z wystąpieniem negatywnej przesłanki, o której mowa w art. 136 ust. 3 u.g.n.

W uzasadnieniu decyzji Organ I instancji wskazał, że przedmiotem sprawy o zwrot mogą być jedynie nieruchomości wywłaszczone, a zatem takie w stosunku do których zapadła "decyzja wywłaszczeniowa" lub które mieszczą się w hipotezie art. 216 u.g.n. Wobec powyższego dokonując analizy orzeczeń i treści aktów notarialnych, wymienionych w pkt. nr: l, Il, III, IV, V, VIII, IX, X, XI, XII i XIII, Prezydent stwierdził, że wszystkie zostały sporządzone w oparciu o przepisy, o których mowa w art. 216 u.g.n.

W celu ustalenia, czy w sprawie nie zachodzą negatywne przesłanki zwrotu nieruchomości określone w art. 229 u.g.n., Organ I instancji odszukał, a następnie przeanalizował dokumentację związaną z ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego na nieruchomościach objętych wnioskiem, tj. decyzji o nabyciu z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego, umów sporządzonych w formie aktów notarialnych o oddaniu w użytkowanie wieczyste nieruchomości oraz treści zapisów ksiąg wieczystych. Na podstawie ww. dokumentów Prezydent ustalił, że w stosunku do działek nr: [...] i [...] Obr. [...] i działek nr: [...] i [...] Obr. [...], zachodzą negatywne przesłanki zwrotu wynikające z art. 229 u.g.n. Z tego względu Organ I instancji odstąpił od przeprowadzania oględzin terenu i rozprawy administracyjnej dla ww. działek.

Wobec powyższego, w ocenie Organu I instancji, koniecznym stało się, w stosunku do części działek oznaczonych nr: [...] Obr. [...] i części działek oznaczonych nr: [...] Obr. [...] oraz w stosunku do działek nr : [...] Obr. [...] orzeczenie o umorzeniu postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość.

Z kolei w odniesieniu do nieruchomości wywłaszczonych na mocy Orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] lipca 1960 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość oraz na podstawie decyzji o zmianie orzeczenia z [...] lutego 1961 r. o tej samej sygnaturze, szczegółowo opisanych w punkcie Il, Prezydent ustalił, że weszły one w skład dawnej działki ewidencyjnej nr [...], która następnie została objęta decyzją Urzędu Wojewódzkiego w [...] z [...] listopada 1994 r. nr [...] o nabyciu z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego na rzecz Przedsiębiorstwa [...] w [...]. Jednak samo ujawnienie prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości w KW nr [...] nastąpiło w dniu [...] stycznia 2000 r., tj. po dniu wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wobec powyższego w ocenie Organu I instancji w stosunku do ww. nieruchomości nie ma zastosowania art. 229 u.g.n., a wniosek o zwrot należy rozpoznać na podstawie art. 136 i art. 137 u.g.n.

Dla precyzyjnego ustalenia celu wywłaszczenia przedmiotowych nieruchomości, Organ I instancji dokonał analizy całej dostępnej dokumentacji związanej z wywłaszczeniem terenu na potrzeby Przedsiębiorstwa [...] oraz dokumentacji pozyskanej dodatkowo z [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] oraz Archiwum Państwowego w [...] Odział w [...], związanej z postępowaniem poprzedzającym wydanie orzeczenia o wywłaszczeniu, dotyczącej lokalizacji zajezdni [...] w [...]. Lokalizacja ogólna budowy zajezdni [...] na [...] jedn. w [...] została uzgodniona z Departamentem Planów Terenowych i Lokalizacji Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w [...] pismem z [...] września 1951 r. znak [...] (zaświadczenie lokalizacyjne Nr [...]). Następnie lokalizację wstępną szczegółową uzgodnił Wydział Budownictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] wydając zaświadczenie lokalizacyjne Nr [...] znak [...] z [...] listopada 1951 r. Na podstawie powyższych zaświadczeń oraz szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zajezdni [...] w [...] Wydział Budownictwa PWRN w [...] wydał w dniu [...] lipca 1952 r. zaświadczenie lokalizacji szczegółowej ostatecznej Nr [...] znak [...], na budowę zajezdni liniowej [...] na terenie [...]. Zgodnie ze szczegółowym planem zagospodarowania przestrzennego I liniowej zajezdni [...] w [...], sygnowanym datami [...].IV.1952 r. i [...].IV.1952 r. na przedmiotowym terenie zaplanowano budowę budynku warsztatowego, magazynu sprzętu przeciwpożarowego, kotłowni, budynku administracyjno-socjalnego, portierni, stacji paliw, stacji transformatorowej, placu manewrowego, parkingu.

Organ I instancji ustalił również, że w dniu [...] listopada 1955 r. w gazecie

" [...]" nr [...] ukazał się artykuł mówiący o tym, że "Przed kilkoma dniami w [...] oddano do użytku nową zajezdnię (...)". Zamieszczono w nim zdjęcie hali warsztatowej. Budynek w nieco rozbudowanej formie istnieje przy ulicy [...] do dnia dzisiejszego. Ponadto we wrześniu 1985 r. z okazji 40-lecia P. w [...] ukazała się publikacja pt. Państwowa Komunikacja Samochodowa na Podkarpaciu (tekst z częścią graficzną W. S.). W rozdziale: Organizacja i działalność [...] w [...] czytamy, że: (...) Warunki pracy polepszyły się dopiero w 1955 r. po otrzymaniu nowej zajezdni, obejmującej powierzchnię dwóch hektarów, obliczonej dla [...] jednostek, zlokalizowanej przy obecnej ul. [...] (...)" (str. 12-13). W miarę rozwoju przedsiębiorstwa nastąpiła również rozbudowa placówki. Już do 1976 r. rozbudową objęto parking, stanowiska obsługi codziennej, stanowiska diagnostyki pojazdów, lakiernię, stolarnię, magazyn paliw, a także część administracyjną i socjalną.

Pierwszą rozprawę administracyjną na gruncie zawnioskowanym do zwrotu zaplanowano na dzień 21 marca 2022 r., jednak przy zawiadomieniu pełnomocnika wnioskodawczyń, nie zostały zachowane terminy wskazane w art. 92 k.p.a. Wobec powyższego ustalono nowy termin rozprawy, która odbyła się w dniu 20 kwietnia 2022 r. na gruntach byłej zajezdni [...]. Na rozprawie stawili się przedstawiciele Powiatu [...], reprezentujący właściciela nieruchomości, użytkownik wieczysty działek nr [...] i [...], pełnomocnik użytkownika wieczystego działek o numerach [...] i [...] oraz pełnomocnik wnioskodawczyń. Rozprawę w imieniu Prezydenta Miasta [...] prowadziła Naczelnik Wydziału Geodezji, Kartografii I Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta [...].

Podczas rozprawy dokonano oględzin aktualnego stanu zagospodarowania ww. działek w zakresie, w jakim odpowiadają one dawnym parcelom gruntowym o numerach [...], cz. [...] i cz. [...], a także stwierdzono, że są one zajęte jako rzędy utwardzonych miejsc parkingowych, oddzielonych od siebie pasami zieleni, place manewrowe, dojazdy do budynku stacji kontroli pojazdów, istniejącego budynku przemysłowego (dawniej budynku warsztatowego) oraz nowobudowanego budynku mieszkalnego. Część działki nr [...] (część dawnych pgr [...] i [...]) stanowi róg dawnego budynku warsztatowego i nowobudowanego bloku mieszkalnego.

Organ I instancji stwierdził, że tereny wywłaszczone na wniosek Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej w [...], zgodnie z orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] lipca 1960 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość oraz na podstawie decyzji o zmianie orzeczenia z [...] lutego 1961 r. o tej samej sygnaturze, stanowiące część obecnych działek ewidencyjnych nr: [...] zostały zagospodarowane tak jak przewidziano w szczegółowym planie zagospodarowania przestrzennego terenu zajezdni [...] w [...].

W związku z powyższym roszczenie wnioskodawczyń dotyczące zwrotu części obecnych działek nr [...] jest w ocenie Prezydenta bezzasadne i w związku z tym należało orzec jak w punkcie 3 sentencji decyzji, tj. o odmowie zwrotu nieruchomości.

Organ odstąpił od procedury opisanej w art. 136 ust. 3a u.g.n. o zawiadomieniu wszystkich współwłaścicieli lub ich spadkobierców o możliwości zwrotu udziałów w wywłaszczonych nieruchomościach z uwagi na fakt, iż żadna z nieruchomości nie została przewidziana do zwrotu. Strony postępowania zostały dwukrotnie poinformowane o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. Po raz pierwszy organ zawiadomił o tym strony pismem z 10 stycznia 2022 r. znak: G.6821.2.2-18.2020.P. Z możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem skorzystali wówczas: pełnomocnik P. S.A., pełnomocnicy [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, a także pełnomocnik wnioskodawczyń.

W dniu 21 stycznia 2022 r. wpłynął wniosek pełnomocnika wnioskodawczyń o uzupełnienie postępowania dowodowego poprzez:

1) ustalenie istnienia aktów, decyzji lub umów o ustanowieniu użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich i dopuszczenie tychże dowodów jako dowodów w sprawie dla wykazania okoliczności jak w ich treści;

2) ustalenie istnienia aktów, decyzji lub umów o zbyciu własności nieruchomości z na rzecz osób trzecich i dopuszczenie tychże dowodów jako dowodów w sprawie dla wykazania okoliczności jak w ich treści;

3) ustalenia dat zbycia własności nieruchomości lub ustanowienia użytkowania wieczystego oraz ustalenie czy i w jakiej dacie prawa te zostały wpisane do ksiąg wieczystych lub w jakiej dacie złożony został wniosek o dokonanie takiego wpisu — dla ustalenia okoliczności czy czynności te zostały dokonane i ujawnione w księgach wieczystych przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami;

4) ustalenie, czy w przypadkach zbycia własności nieruchomości dokonano zawiadomień w trybie art. 136 ust. 1 u.g.n. - dla ustalenia okoliczności czy spełniony został warunek określony w art. 136 ust. 2 u.g.n.;

5) ustalenie w jakich datach i w jakich kwotach dokonano wypłaty odszkodowań na rzecz poszczególnych spadkodawców wnioskodawczyń, a w szczególności ustalenie, czy do wypłat faktycznie doszło - w celu ustalenia czy istnieją podstawy do przyjęcia obowiązku zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania w razie ewentualnego zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.

Prezydent stwierdził, że w odniesieniu do punktów 1, 2 i 3 ww. wniosku, odszukał wszystkie decyzje administracyjne oraz akty notarialne dotyczące oddania ww. nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Dokonując analizy zapisów elektronicznych ksiąg wieczystych dostępnych na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości, Organ I instancji ustalił w sposób niebudzący wątpliwości, daty wpisów tego prawa do ksiąg wieczystych, dodatkowo potwierdzając ich prawidłowość z zapisami papierowych ksiąg wieczystych w Sądzie Rejonowym w [...].

Odnosząc się do punktu nr 4 wniosku, Organ I instancji stwierdził, że sytuacja, o której mowa w art. 136 ust. 2 u.g.n. nie miała zastosowania w stosunku do nieruchomości objętych niniejszym postępowaniem. Spełnienie warunku, o którym mowa w art. 229 u.g.n. w odniesieniu do nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste, co do których umorzył postępowanie (wymienionych w pkt 2 sentencji decyzji) przesądziło o niemożliwości zwrotu tych nieruchomości.

W odniesieniu do nieruchomości, o których mowa w pkt 3 sentencji decyzji, a co do których Organ orzekł o odmowie zwrotu, w związku z realizacją celu wywłaszczenia, Prezydent stwierdził, że realizacja celu wywłaszczenia wyklucza możliwość zwrotu tych nieruchomości, co potwierdza stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 22 marca 2019 r., I OSK 1274/17. W ocenie Organu I instancji bez znaczenia dla rozpatrzenia sprawy pozostaje fakt, że po zrealizowaniu celu wywłaszczenia nastąpiła zmiana sposobu korzystania z nieruchomości. Spółka K. Sp. z o.o. (po licznych przekształceniach własnościowych następca prawny Przedsiębiorstwa [...] w [...]) sprzedała prawo wieczystego użytkowania działek [...] i [...] (powstałej z podziału dz. [...]) na rzecz W. C. aktem notarialnym z [...] września 2015 r. Rep [...], natomiast prawo wieczystego użytkowania działek [...] i [...] na rzecz L. B. aktem notarialnym z [...] stycznia 2016 r. Rep [...], podczas gdy budowa zajezdni [...] na przedmiotowym terenie nastąpiła w latach 50-tych.

Organ I instancji wskazał również, że odstąpił od rozpatrzenia żądania pełnomocnika wnioskodawczyń o uzupełnienie materiału dowodowego o informacje, o których mowa w pkt 5 wniosku ze względu na wystąpienie negatywnych przesłanek wynikających z treści art. 136 ust. 3 i art. 229 u.g.n. przesądzających o umorzeniu postępowania i odmowie zwrotu nieruchomości.

Od powyższej decyzji M. R. i E. R. (dalej: "Skarżące") reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyły odwołanie, wnosząc o zmianę ww. decyzji Prezydenta w zaskarżonej części, poprzez jej uchylenie i przekazanie sprawy Organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, względnie o zmianę zaskarżonej decyzji, poprzez rozstrzygnięcie zgodnie z pierwotnym wnioskiem; przeprowadzenie dowodów wskazanych w piśmie pełnomocnika z 20 stycznia 2022 r. dla wykazania okoliczności wskazanych w tym piśmie oraz o zwrócenie się do Sądu Rejonowego w [...] o udostępnienie orzeczeń o nabyciu spadku po M. i I. K., w tym zwrócenie do Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu o udostępnienie akt KW [...] wraz z zalegającymi w nich orzeczeniami o nabyciu spadku i dziale spadku oraz dziedziczenia po M. i I. K. i dopuszczenie tych dokumentów, jako dowodów na okoliczność dziedziczenia wnioskodawczyń po ww., a w konsekwencji tytułu prawnego do parcel gruntowych objętych lwh [...], względnie w razie uchylenia decyzji i przekazania sprawy Organowi I instancji - zobowiązanie tego organu do uzupełnienia postępowania dowodowego.

Pełnomocnik Skarżących zarzucił:

1. art. 75 k.p.a. w zw. z art. 78 k.p.a. poprzez pominięcie wniosków dowodowych zgłoszonych przez wnioskodawczynie w piśmie z 20 stycznia 2022 r. i zaniechanie ustalenia okoliczności tam wskazanych;

2. art. 75 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie pełnego ustalenia zakresu inwestycji wskazanego w decyzjach o wywłaszczeniu i na ich podstawie realizowanego ze stanem na dzień wydania decyzji, tj. modyfikacji inwestycji w latach późniejszych oraz przejścia nieruchomości na inne podmioty mimo niezrealizowania celu pierwotnego wywłaszczenia; nieustalenie terminów rozpoczęcia i zakończenia realizacji inwestycji, nieustalenie czy nieruchomości w całości zostały wykorzystane na cele inwestycji oraz czy elementy inwestycji stanowią infrastrukturę konieczną i czy są wykorzystywane na cele inwestycji;

3. art 75 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w zakresie ustalenia tytułu prawnego do nieruchomości objętych lwh [...], a nadto nieustalenie obecnego stanu prawnego tychże gruntów, obecnych numerów ksiąg wieczystych nieruchomości objętych lwh [...], co uniemożliwiło dotarcie do dokumentów źródłowych w zakresie tytułu prawnego do tychże, co pozostawało poza możliwościami stron;

4. art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów, w szczególności brak oceny czy cele inwestycyjne określone w decyzjach o wywłaszczeniu zostały zrealizowane na całości terenów spornych nieruchomości;

5. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 100 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie wniosków dowodowych zgłoszonych w piśmie z 20 stycznia 2022 r. i pominięcie konieczności ustalenia poprawności trybu zbycia lub obciążania spornych nieruchomości, ewentualnego naruszenia art. 136 u.g.n. skutkującego nieważnością czynności prawnych przenoszących prawo własności lub ustanawiających obciążenia nieruchomości;

6. art. 136, art. 137, art. 229 u.g.n. poprzez odmowę zwrotu nieruchomości mimo braku ku temu podstaw faktycznych, błędne uznanie wystąpienia przesłanek negatywnych zwrotu.

Wojewoda Podkarpacki, po rozpatrzeniu złożonego odwołania, opisaną na wstępie decyzją z 31 stycznia 2023 r., nr N-I.7581.2.43.2022, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy podzielił ustalenia i twierdzenia Organu I instancji, a ponadto wyjaśnił, że w stosunku do części nieruchomości, Organ I instancji uznał, że nie ma do nich zastosowania art. 229 u.g.n., a wniosek należy rozpoznać na podstawie art. 136 i art. 137 u.g.n. i dlatego Organ I instancji przeprowadził w stosunku do tych nieruchomości postępowanie zwrotowe, które wykazało, że na przedmiotowych działkach został zrealizowany cel wywłaszczenia, jednak zdaniem Wojewody czynności te były zbędne, gdyż przedmiotowe działki nr: [...] stanowią własność Powiatu [...] w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych. Sam fakt, że oddane są one w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym jest wystarczającą przesłanką do odmowy ich zwrotu, gdyż roszczenie o zwrot nieruchomości przysługuje wyłącznie przeciwko Skarbowi Państwa albo jednostce samorządu terytorialnego.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosły M. R. i E. R. reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata M. F., zaskarżając ww. decyzję Wojewody w całości. Pełnomocnik Skarżących zarzucił naruszenie:

1. art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 78 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie dowodów zawnioskowanych w postępowaniu przed Organem Il instancji - organ przeprowadza dowody na wniosek i ma obowiązek wyczerpująco wyjaśnić okoliczności sprawy, w tym jeśli strona nie jest w fizycznym posiadaniu określonych dokumentów i jednocześnie wnosi o ich uzyskanie z zasobów publicznych; uzasadnienie powołane przez Organ Il instancji mogłoby dotyczyć sytuacji, w której strona w ogóle nie podjęła inicjatywy dowodowej, co w niniejszej sprawie jednak nie miało miejsca;

2. nierozpoznanie zarzutu zaniechania przez Organ I instancji ustalenia stanu prawnego, w szczególności braku ustalenia przedmiotu postępowania, co do nieruchomości objętych lwh [...], co uniemożliwiło stronie identyfikację nieruchomości i utrudniło dotarcie do dokumentacji źródłowej dotyczącej dziedziczenia - przy jednoczesnym pominięciu przez Organ dowodów mających wykazać dziedziczenie, co do wskazanej nieruchomości;

3. naruszenie art. 229 u.g.n., poprzez powielenie naruszeń Organu I Instancji i jego błędne zastosowanie oraz uznanie, że nieruchomości oddane w użytkowanie wieczyste, którego prawa jednak nie ujawniono w księgach wieczystych przed wejściem w życie ustawy nie podlegają zwrotowi - co pozostaje wprost sprzeczne z art. 229 u.g.n., a w konsekwencji doprowadziło do nierozpoznania zarzutu braku ustaleń faktycznych co do realizacji celu wywłaszczenia na działkach [...];

4. art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 100 § 1 w zw. z art. 136 k.p.a. i art. 8 k.p.a., poprzez powielenie naruszeń Organu I instancji i pominięcie wniosków dowodowych zgłoszonych w piśmie z 20 kwietnia 2022 r. oraz odwołaniu od decyzji i brak obligatoryjnego zawieszenia postępowania z urzędu do czasu ustalenia poprawności trybu zbycia lub obciążania spornych nieruchomości, a co najmniej ustalenia czy postępowanie w tym zakresie toczyło się lub może zostać wszczęte oraz nierozpoznanie tak podniesionego zarzutu zawartego w odwołaniu poprzez pominięcie niezbędności ustalenia w odrębnym postępowaniu ewentualnego naruszenia art. 136 u.g.n. skutkującego nieważnością czynności prawnych przenoszących prawo własności lub ustanawiających obciążenia nieruchomości;

5. art. 7 k.p.a w zw. z art. 75 k.p.a. w zw. z art. 78 k.p.a. oraz art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a., poprzez powielenie naruszeń Organu I instancji i pominięcie wniosków dowodowych zgłoszonych przez wnioskodawczynie w piśmie z 20 kwietnia 2022 r. i w samym odwołaniu od decyzji i zaniechanie ustalenia okoliczności tam wskazanych;

6. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez powielenie naruszeń Organu I instancji i zaniechanie ustalenia zakresu realizacji inwestycji wskazanego w decyzji o wywłaszczeniu na dzień wydania decyzji, tj. z uwzględnieniem modyfikacji inwestycji w latach późniejszych; nieustalenie terminów rozpoczęcia i zakończenia realizacji inwestycji, nieustalenie czy nieruchomości w całości zostały wykorzystane na cele inwestycji oraz czy elementy inwestycji stanowiły infrastrukturę konieczną;

7. art. 136, art. 137, art. 229 u.g.n., poprzez powielenie naruszeń Organu I instancji i odmowę zmiany decyzji poprzez odmowę zwrotu nieruchomości, błędne uznanie wystąpienia przesłanek negatywnych zwrotu.

Wobec tak sformułowanych zarzutów pełnomocnik Skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Organowi oraz o zasądzenie na rzecz każdej ze Skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżących podniósł, że skoro w postępowaniu administracyjnym strony wskazały na konkretne dowody oraz konkretne instytucje nimi dysponujące i zażądały zwrócenia się do tych instytucji o udostępnienie dokumentów mających stanowić dowód, to Organ nie miał podstaw do nieuwzględnienia wniosku dowodowego. Przepisy postępowania nie pozwalają organom administracji na oddalenie wniosków dowodowych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych. O ile ciężar dowodu rozumianego jako inicjatywa dowodowa spoczywa na stronie, to techniczne czynności mające doprowadzić do pozyskania dowodu poza to pojęcie wykraczają. Jeśli strona skonkretyzuje dowód dostatecznie dla umożliwienia Organowi jego pozyskania od innej instytucji publicznej, to Organ zobowiązany jest podjąć działania w celu pozyskania wskazanej dokumentacji.

Pełnomocnik zarzucił, że Organ Il instancji nie rozważył zarzutu stron dotyczącego zaniechania pełnego ustalenia okoliczności składających się na realizację celu wywłaszczenia, co do działek [...]. Skarżące wykazywały, że ustalenia Organu oparte zostały na informacjach szczątkowych, nie obejmowały analizy zakresu realizacji inwestycji, ewentualnych jej zmian w stosunku do stanu na dzień wywłaszczenia, obszaru zajętego pod inwestycję - mając na uwadze, że w razie wywłaszczenia i realizacji celu w całości lub w części, te grunty, które inwestycji nie służyły podlegać muszą zwrotowi.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko jak również argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Podkarpackiego z dnia 31 stycznia 2023 r. nr N-l.7581.2.43.2022 utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 28 lipca 2022 r. nr G.6821.2.2-29.2020.P w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego i odmowy zwrotu części działek o wymienionych w decyzji numerach, szczegółowo opisanych w stanie faktycznym sprawy.

Stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo z zachowaniem reguł art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. i mógł być podstawą oceny przez pryzmat przepisów regulujących zwrot wywłaszczonych nieruchomości.

Przedmiotem żądania M. R. i E. R. jest zwrot części nieruchomości wywłaszczonych na podstawie orzeczeń i umów szczegółowo opisanych w części historycznej uzasadnienia.

Problematykę zwrotu wywłaszczonych nieruchomości regulują przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1899, ze zm.). Z art. 136 ust. 3 wymienionej ustawy wynika, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Wymieniony art. 137 ust. 1 stanowi, iż nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia, albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Z kolei art. 216 ust. 1 wymienionej ustawy poszerza zakres stosowania wyżej wymienionego przepisu do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów wymienionych w tym artykule, w tym między innymi, przejętych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. poz. 192, z 1973 r., poz. 282 oraz z 1985 r., poz. 99).

W sprawie nie jest kwestionowane, że wszystkie orzeczenia oraz akty notarialne zostały sporządzone w oparciu o przepisy, o których mowa w art. 216 u.g.n.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd podzielił zważania na trzy zagadnienia dotyczące:

1) umorzenia postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości z uwagi na stwierdzony brak interesu prawnego w dochodzeniu roszczenia.

2) umorzenia postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości ze względu na ziszczenie się negatywnej przesłanki materialnej o jakiej mowa w art. 229 u.g.n.

3) odmowy zwrotu wywłaszczonych nieruchomości z uwagi na brak przesłanek zwrotowych o jakich mowa w art. 136 ust. 1 u.g.n.

Ad. 1 Przechodząc do pierwszej grupy zagadnień wyjaśniania wymaga, że występując o zwrot wywłaszczonych nieruchomości wnioskodawca musi wskazać akt prawny, którym doszło do wywłaszczenia, oraz wskazać tytuł prawny przysługujący do nieruchomości, której zwrotu się domaga.

Odnośnie działek nr: [...] i [...] organy zgodnie ustaliły, że wywłaszczone działki stanowiły własność J. K. ( mężczyzny), w związku z czym przedstawienie przez Skarżące postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po J. K1. (kobiecie) nie uprawniało ich do wystąpienia z żądaniem.

Skarżące zarzucają Organom brak wyczerpujących wyjaśnień w tym zakresie.

Sąd przyznaję rację Organom.

W istocie z przedłożonych do akt dokumentów w tym orzeczeń o wywłaszczeniu: z [...] kwietnia 1969 r., Nr [...] dotyczącego parceli gruntowej nr [...], z [...] września 1967 r., Nr [...] dotyczącego parcel gruntowych [...] i [...], oraz z [...] kwietnia 1968 r., Nr [...] dotyczącego parceli gruntowej [...] wynika, że wywłaszczono J. K. ( mężczyznę.)

Również z podanego przez Skarżące nr dawnej austriackiej księgi gruntowej Lwh nr [...] część "b", stanowiącego dowód własności ziemi wynika, że wpisane w nim działki stanowiły współwłasność między innymi J. K. Z zapisów dokonanych w 1911 r. wynika, że J. K. był wówczas małoletni. Z odpisu skróconego aktu zgonu wynika, że J. K. urodził się [...] lutego 1902 r., co potwierdzałoby dokonane zapisy.

Należy przy tym pamiętać, że na podstawie § 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg ( Dz.U. z 1986 r., Nr 28, poz. 141 ) księgi dawne, które utraciły moc prawną stosownie do § 5 ust. 1, zachowują znaczenie dokumentów.

Księgi, o których mowa w ust. 1, stanowią materiały archiwalne i podlegają przekazaniu do właściwych archiwów państwowych. Przekazanie następuje w trybie i na zasadach określonych w przepisach w sprawie szczegółowych zasad porządkowania oraz trybu przekazywania materiałów archiwalnych do archiwów państwowych. Dyrektorzy właściwych archiwów państwowych określają terminy oraz liczbę sukcesywnie przejmowanych ksiąg dawnych. Warunkiem przejęcia ksiąg dawnych jest ich dobry stan fizyczny.

Z dostępnego drogą elektroniczną odpisu KW [...] wynika, że J. K. został wpisany między jako właściciel działki [...], co dodatkowo potwierdza wnioski Organów. W żadnych z dokumentów nie figuruje natomiast J. K1. (kobieta).

Stwierdzić zatem należy, że Organ I instancji w sposób prawidłowy wyjaśnił istniejące wątpliwości. Nie potwierdzono następstwa prawnego po J. K. ( mężczyźnie).

Podobne wnioski należy wyciągnąć w odniesieniu do o cz. parceli nr [...].

Z orzeczeń o wywłaszczeniu: z [...] kwietnia 1968 r., Nr [...] dotyczącego parceli gruntowej nr [...]; z [...] września 1967 r., Nr [...] dotyczącego parceli gruntowej nr [...], i z [...] kwietnia 1969 r., Nr [...] dotyczącego parceli [...] wynika, że wywłaszczono J. i M. K. Z lwh [...] wynika, że działki te wpisano na po połowie własności na J. K. i M. K.

Jednocześnie z orzeczenia z [...] września 1967 r., Nr [...], wynika, że oboje w dacie jego wydania zmarli.

Tymczasem Skarżące na dowód przysługującego roszczenia przedstawiły postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po J. K2. zmarłym w dniu [...] września 1988 r. mężu S. K. ( postanowienie z [...] lipca 1998 r., sygn. akt [...]) oraz po M. K. ( postanowienie z [...] marca 1969 r., [...]) zmarłej w dniu [...] lipca 1968 r. Z dołączonego również do akt postanowienia Sądu Powiatowego w [...] z [...] marca 1969 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po I. K. wynika, że wyżej wskazana M. K. była żoną I. K., co zostało wprost wskazane w tym postanowieniu. W związku z powyższym rację mają Organy, że osoby wymienione w dawnej księdze austriackiej lwh [...] nie są przodkami wnioskodawczyń.

W świetle powyższego za prawidłowy Sąd uznał wniosek organów o braku interesu prawnego wnioskodawców w dochodzeniu zwrotu wywłaszczonych parcel gruntowych nr: [...], co skutkowało umorzeniem postępowania w tym zakresie.

Zgodnie bowiem z art. 105 §1 k.p.a. umarza się postępowanie, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. Jest to podstawa do obligatoryjnego umorzenia postępowania.

Przedmiotem ogólnego postępowania administracyjnego jest sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. Jeżeli sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego, postępowanie pozostaje pozbawione przedmiotu.

Zgodnie z ugruntowanym już stanowiskiem sądów administracyjnych niedostrzeżenie przez organ administracji okoliczności uzasadniających zastosowanie przepisu art. 61a § 1 (faktu, że podanie zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną lub postępowanie jest niedopuszczalne z innych przyczyn) albo brak pewności co do ich wystąpienia nie eliminuje bynajmniej możliwości umorzenia postępowania – w wyniku przeprowadzenia stosownych ustaleń – na podstawie art. 105 § 1. W wyroku z 29.11.2017 r., II OSK 337/17 ( wszystkie powołane w sprawie wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl), NSA przyznał wprawdzie, że na wstępnym etapie rozpoznania wniosku organ administracji dokonuje jego badania pod kątem spełnienia formalnoprawnych przesłanek dopuszczalności postępowania, jednak gdy "brak interesu prawnego wnoszącego żądanie nie jest tak oczywisty, budzi wątpliwości bądź wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, organ nie powinien odmawiać wszczęcia postępowania, ale kontynuować je i dopiero w jego trakcie ustalić status prawny żądającego wszczęcia postępowania". Rezultatem tych czynności może być wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty albo umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Podobnie w wyrokach WSA w Warszawie z 12.10.2017 r., I SA/Wa 940/17, I SA/Wa 1526/17, przyjęto, że jeśli z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji wystąpił podmiot, który nie wykazał interesu prawnego, a mimo tego "postępowanie nieważnościowe zostało wszczęte", powinno ono być – z mocy art. 105 § 1 – jako bezprzedmiotowe umorzone. Taki wniosek nie podlega załatwieniu w sposób nakazany przez art. 104 – co do istoty. W zależności od tego, czy "brak przymiotu strony jest oczywisty, czy też wymaga przeprowadzenia ustaleń w tym zakresie", jego załatwienie może nastąpić "albo na podstawie art. 61a k.p.a. postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania, albo na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. decyzją o umorzeniu postępowania". ( wersja elektroniczna komentarza do art. 105 k.p.a. pod red. Zbigniewa Kmieciaka ).

W świetle powyższego stwierdzenie w toku postępowania, że Skarżące nie posiadały przymiotu strony do wszczęcia postępowania w przedmiocie zwrotu parceli gruntowych nr: [...] stanowiło podstawę do umorzenia postępowania w tym zakresie.

Stwierdzono natomiast i nie jest to w sprawie kwestionowane, że wnioskodawczynie posiadają prawo do wystąpienia o zwrot wywłaszczonych nieruchomości, które stanowiły uprzednio własność I. K., M. K., J. K2., S. K. i J. K1.

Ad 2) Zgodnie z art. 229 u.g.n.: roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.

Przepis ten stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 136 ust. 3 u.g.n. i jest samodzielną podstawę odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości bez konieczności badania, czy stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia.

Ustalenie spełnienia wymienionych w tym przepisie przesłanek powoduje, że bezcelowe staje się ustalanie czy do realizacji celu publicznego doszło czy nie. Ustanowienie użytkowania wieczystego na określonych warunkach a także zbycie nieruchomości osobom trzecim powoduje utratę prawa dochodzenia roszczenia zwrotu.

Warunkiem jest aby ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, jak i jego ujawnienie nastąpiło przed dniem 1.01.1998 r., tj. przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (por. też wyrok WSA w Białymstoku z 10.12.2019 r., II SA/Bk 703/19). Jeżeli przed 1.01.1998 r. rozporządzono wywłaszczoną nieruchomością w sposób określony w art. 229 u.g.n., a fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej, to roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie przysługuje byłemu właścicielowi, następcy prawnemu, choćby spełnione były przesłanki do zwrotu wynikające z art. 136 w zw. z art. 137 u.g.n. (por. też wyrok WSA w Krakowie z 4.02.2022 r., II SA/Kr 1236/21). Skutku tego nie niweczy późniejsze nabycie tego prawa od osoby trzeciej przez jednostkę samorządu terytorialnego (zob. wyrok z 28.01.2022 r., I OSK 319/19,).

Jak przyjmuje się w orzecznictwie, jak i wśród przedstawicieli nauki powołany przepis ma na celu ochronę praw podmiotów, które w dobrej wierze uzyskały prawo użytkowania wieczystego i prawo własności nieruchomości.

Zatem zwrot jest uzależniony od tego, czy nieruchomość, która została wywłaszczona na rzecz jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa nadal nieprzerwanie znajduje się w ich władaniu. Wszelkie zmiany własnościowe, które miały miejsce po dokonaniu wywłaszczenia powodujące przejście własności na inny podmiot eliminują możliwość skutecznego dochodzenia roszczenia.

Nie ma jednolitego stanowiska co do formy rozstrzygnięcia, jakie powinno zapaść w takim przypadku. Funkcjonują w obrocie prawnym zarówno wyroki sądów, w których opowiedziano się za odmową zwrotu jako formą merytorycznego rozstrzygnięcia ( np.: wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. akt I OSK 2458/19, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1837/19, jak i przeciwne stanowiska, że w takiej sytuacji zachodzi podstawa do umorzenia postępowania ( patrz wyrok NSA z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 3013/18, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2283/16.

Z uwagi jednak na to, że zarówno rozstrzygnięcie o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jak również umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego są rozstrzygnięciami negatywnymi, brak jest podstaw do tego by uchylać rozstrzygnięcia tylko ze względu na formę, w sytuacji gdy zebrany materiał dowodowy, jak i wyciągnięte wnioski są prawidłowe i wskazują na negatywny wynik sprawy.

Przenosząc te rozważania na grunt sprawy stwierdzić należy, że wymienione w punkcie 2 decyzji Organu I instancji nieruchomości nie mogą stanowić przedmiotu zwrotu ponieważ znajdują się w użytkowaniu wieczystym osób trzecich ustanowionym na warunkach określonych w art. 229 u.g.n.

Z wykazu synchronizacyjnego wynika, że działka [...] odpowiadająca części działki [...] powstała z części parceli gruntowej nr [...] wywłaszczonej na podstawie Orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] października 1971 r., Nr [...] i została objęta decyzją Urzędu Wojewódzkiego w [...] z [...] lutego 1992 r., Nr [...] o nabyciu z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa przez K. S.A. w [...]. Prawo użytkowania wieczystego ujawniono w księdze wieczystej [...] z [...] marca 1992 r.

Działki nr: [...] i [...] odpowiadają dawnej działce ewidencyjnej nr [...] wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa zgodnie z decyzją Wydziału Gospodarki Terenowej Urzędu Miejskiego w [...] z [...] marca 1977 r. Wywłaszczona nieruchomość weszła w skład działki nr [...], która została objęta decyzją Urzędu Wojewódzkiego w [...] z [...] marca 1994 r., Nr [...] o nabyciu z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. przez P. w [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu. Prawo użytkowania wieczystego ujawniono w księdze wieczystej [...] z [...] września 1994 r.

Część działek [...] i [...] odpowiada parceli gruntowej nr [...] wywłaszczonej na podstawie Orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] października 1971 r., Nr [...]. Część działek: [...] znajduje się aktualnie w użytkowaniu wieczystym P. S.A. Część działki [...] objętej KW nr [...] jest Własnością Wojewódzkiego Ośrodka [...] w [...].

Parcele [...] oraz część parceli [...] weszły w skład dawnej działki ewidencyjnej nr [...], która to działka została objęta decyzją Urzędu Wojewódzkiego w [...] z [...] marca 1994 r., Nr [...] o nabyciu z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa przez P. Prawo użytkowania wieczystego ujawniono w księdze wieczystej [...] z [...] września 1994 r.

Działki nr [...], cz. działki [...], odpowiadają dawnej działce [...] objętej umową sprzedaży na podstawie aktu notarialnego Rep [...], w okresie obowiązywania u.g.n. z 29 kwietnia 1985 r., między przedstawicielami Skarbu Państwa -[...] Okręgu Energetycznego [...] a J. K1. Zgodnie z wykazem wywłaszczeniowym, sporządzonym przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno – Kartograficzne w [...] oraz planem realizacyjnym Urzędu Miejskiego w [...] została przeznaczona na cele budowy stacji elektroenergetycznej.

Wywłaszczona działka [...] została objęta decyzją Urzędu Wojewódzkiego z [...] lutego 1995 r. Nr [...] o nabyciu z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. przez [...] Zakład Energetyczny S.A. użytkowania wieczystego, ujawnionego w KW [...] z dnia [...] stycznia 1996 r.

Działka [...] i cz. działki [...] objętych KW [...] stanowią własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym P. S.A. z siedzibą w [...] Oddział [...]. Działka [...] została objęta decyzją Wojewody [...] z [...] października 2006 r, Nr [...] o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, jak również decyzją Wojewody [...] z [...] kwietnia 2016 r., Nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, będącą własnością Skarbu Państwa. Działkę nr [...] objęto decyzją Wojewody [...] z [...] kwietnia 2016 r., Nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, będącej własnością Skarbu Państwa.

Na podstawie wniosku Prezydenta Miasta [...] z [...] stycznia 2022 r. dokonano zmian w KW nr [...] tj. zmianie oznaczenia działek ( wprowadzenie podziału działki [...] na działki [...] i [...]) i odłączenie działek [...] i [...] z KW KW [...] do KW nr [...].

W tym miejscu należy również podkreślić, że poza przesłanką odmowy zwrotu na podstawie art. 229 u.g.n. samodzielną przesłane do odmowy zwrotu stanowi również fakt przeznaczenia działek do realizacji inwestycji drogowych.

Zgodnie z art. 11 d ust. 9 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ( Dz.U. 2023 r., poz. 162): z dniem zawiadomienia, o którym mowa w ust. 5, nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego, objęte wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, nie mogą być przedmiotem obrotu w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami.

Zakaz obrotu, o którym mowa w art. 11d ust. 9 i 10 ustawy z 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, oznacza niedopuszczalność jakiejkolwiek zmiany stanu prawnego tych nieruchomości w stosunku do stanu prawnego z dnia upublicznienia zawiadomienia o wszczęciu postępowania z wniosku inwestora drogi publicznej lub z dniem indywidualnego zawiadomienia, jeżeli nastąpiło to przed publicznym zawiadomieniem. ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2016 r. I OSK 1888/14).

Część działki nr [...] odpowiada parceli nr [...]. Parcela ta została wywłaszczona na podstawie Orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej [...] z [...] lipca 1956 r. o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość. Z wnioskiem o wywłaszczenie wystąpiła w dniu [...] września 1955 r. H. w [...] w [...]. Na podstawie dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Zgodnie z wykazem synchronizacyjnym parcela ta weszła w skład działki ewidencyjnej nr [...], której prawo użytkowania wieczystego nabyła z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. H. S.A. w [...] na podstawie decyzji Urzędu Wojewódzkiego w [...] z [...] lutego 1992 r., Nr [...]. Prawo użytkowania wieczystego ujawniono w Księdze Wieczystej [...] marca 1992 r. Obecnie stanowi ona część działki nr [...], której użytkownikiem wieczystym jest K. S.A.

Część działek nr [...] odpowiada parceli nr [...], która obok parceli gruntowej [...] została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa na podstawie orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z [...] listopada 1967 r., Nr [...] celem oddanie w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej [...] pod budowę bloków mieszkalnych. Działki te weszły w skład parceli gruntowej nr [...]. Prawo użytkowania wieczystego ujawniono w Księdze Wieczystej [...] dnia [...] lutego 1968 r.

Ponadto wszystkie te działki znajdują się w rękach osób trzecich.

Cz. działki nr ewid. [...] objęta KW nr [...] stanowi własność [...] Spółdzielni Mieszkaniowej i właścicieli wyodrębnionych lokali mieszkalnych w budynku wielomieszkaniowym przy ul. [...]; część działki nr [...] objęta KW nr [...], w której jako właściciele wpisana jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa oraz właściciele wyodrębnionych lokali mieszkalnych w budynku wielomieszkaniowym przy ul. [...], część działki [...] objęta KW [...], w której jako właściciele wpisana jest Spółdzielnia Mieszkaniowa oraz właściciele wyodrębnionych lokali mieszkalnych w budynku wielomieszkaniowym przy ul. [...]. Część działki nr [...] objęta KW [...], w której jako właściciel wpisana jest Spółdzielnia Mieszkaniowa oraz właściciele wyodrębnionych lokali mieszkalnych w budynku wielomieszkaniowym przy ul. [...]. Część działki nr [...] objęta KW [...], w której jako właściciel wpisana jest Spółdzielnia Mieszkaniowa oraz właściciele wyodrębnionych lokali mieszkalnych w budynku wielomieszkaniowym przy ul. [...].

Informacje te dodatkowo wykluczają roszczenie zwrotowe na podstawie art. 136 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym zwrotu można domagać się wyłącznie od jednostki samorządu terytorialnego bądź Skarbu Państwa.

Ad 3)

Ostatnia grupa nieruchomości to działki względem których organ odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Dotyczy to działek nr [...].

Część działki [...] objętej KW [...] powstała z parcel gruntowych oznaczonych w momencie wywłaszczenia nr [...] i [...]. Część działki [...] objętej KW [...] powstała z parcel gruntowych oznaczonych w momencie wywłaszczenia nr [...] i [...], część działki [...] objętej KW [...] powstałej między innymi z część parcel gruntowych oznaczonych w momencie wywłaszczenia nr [...] i [...], część działki [...] objętej KW [...], powstałej m.in. z parcel gruntowych oznaczonych w momencie wywłaszczenia nr [...] i [...].

Wywłaszczone działki weszły w skład działki drogowej nr [...]. Na podstawie decyzji Urzędu Wojewódzkiego w [...] z [...] listopada 1994 r. znak [...] stwierdzono nabycie z dniem [...] grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego na rzecz Przedsiębiorstwa Państwowej [...] w [...]. Ujawnienie tego prawa nastąpiło w KW [...] w dniu [...] stycznia 2000 r., a więc po dniu wejścia w życie ustawy u.g.n.

Ustalono również, że aktualnie działki te stanowią własność Powiatu [...] w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych: W. C. część działki nr [...]; L. B. część działki nr [...] i [...].

Na tej podstawie Organ I instancji stwierdził, że nie zachodzi negatywna przesłanka do zwrotu o jakiej mowa w art. 229 u.g.n., w związku z powyższym przeanalizował przesłanki zwrotowe z art. 136 i 137 u.g.n. ustalił, że cel wywłaszczenia został zrealizowany i odmówił zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Organ II instancji co do zasady podzielił to rozstrzygnięcie jednak stwierdził, że bezcelowe było ustalanie przez Organ I instancji przesłanek zwrotowych w sytuacji gdy w dacie rozpoznawania sprawy nieruchomości znajdowały się w we własności osób trzecich.

Stanowisko Organu II instancji zgodne jest ze stanowiskiem zawartym w uchwale 7 Sędziów Naczelnego Sądu z dnia 13 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OPS 3/14, zgodnie z którym na podstawie art. 136 ust. 3 u.g.n. możliwy jest zwrot wywłaszczonej nieruchomości w przypadku, gdy równocześnie zostaną spełnione dwie przesłanki: nieruchomość okazała się zbędna na cel określony w decyzji o jej wywłaszczeniu oraz stan prawny, aktualny w chwili orzekania, nie stanowi przeszkody do jej zwrotu poprzedniemu właścicielowi. Nie jest natomiast dopuszczalne wydanie decyzji o zwrocie nieruchomości, jeżeli Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego nie władają nieruchomością. Za powyższym stanowiskiem przemawia cywilnoprawny charakter roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Realizacja tego roszczenia - przeniesienie własności nieruchomości ze Skarbu Państwa z powrotem na wywłaszczonego właściciela lub na jego spadkobiercę - następuje w drodze postępowania administracyjnego. Ostateczna decyzja o zwrocie nieruchomości ma charakter konstytutywny, wywołuje skutek rzeczowy w postaci przejścia prawa własności na poprzedniego właściciela i stanowi podstawę wpisu w księdze wieczystej. Stanowisko to potwierdza wcześniej zapadłą uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 1996 r., sygn. akt IlI CZP 29/96, OSNC 1996/7- 8/102 ), zgodnie z którą postępowanie administracyjne może się toczyć, jeśli istnieje niebudzący wątpliwości stan prawny, z którego wynika, że Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest właścicielem nieruchomości.

Uchwały te znalazły oczywiście kontynuację w orzeczeniach wojewódzkich sądów administracyjnych, które jednomyślnie wskazują, że roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, gdy zachodzą przesłanki wymienione wart. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przysługuje wyłącznie przeciwko Skarbowi Państwa albo jednostce samorządu terytorialnego. Tym samym brak tytułu prawnego do nieruchomości po stronie zobowiązanego podmiotu publicznoprawnego oznacza brak podstaw do orzeczenia o zwrocie, ponieważ decyzja taka byłaby niewykonalna (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Po 1149/17). Ponadto nie można również pominąć faktu, iż w sytuacji w której nieruchomość stanowi własność osoby trzeciej, to jej prawo jest także chronione przez Konstytucję RP (art. 21 i art 64 ust. 3), dlatego też decyzja o zwrocie nieruchomości byłaby w istocie wywłaszczeniem obecnego jej właściciela i to nie na cel publiczny lecz na cel restytucyjny.

Zatem okoliczność przeniesienia władania nieruchomością na skutek zbycia prawa własności do nieruchomości lub ustanowienia na niej prawa użytkowania wieczystego, stanowi przesłankę uniemożliwiającą dokonanie zwrotu na rzecz poprzedniego właściciela (jego spadkobierców). Roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, nawet gdy zachodzą przesłanki wymienione w art. 136 ust. 3 u.g.n., przysługuje wyłącznie przeciwko Skarbowi Państwa albo jednostce samorządu.

Tymczasem jak wynika z niebudzących wątpliwości ustaleń Organów, ostatnio wymienione nieruchomości, znajdują się w wieczystym użytkowaniu osób fizycznych i w związku z tym nie mogą stanowić przedmiotu zwrotu.

W tych uwarunkowaniach rozstrzygnięcie niniejszej sprawy o zwrot nieruchomości wywłaszczonej poprzez odmowę jej zwrotu z przyczyny pozostawania nieruchomości w użytkowaniu wieczystym osoby trzeciej uznać należy za w pełni usprawiedliwione. W świetle zaprezentowanych wyżej poglądów, nie jest bowiem możliwe rozstrzygnięcie tej sprawy w inny sposób, aniżeli poprzez odmowę jej zwrotu. Jednocześnie należy wskazać, że w takich okolicznościach prawnych organy nie mają obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność celu wywłaszczenia i stopnia jego realizacji, a co za tym idzie przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia. Są to okoliczności pozbawione znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Powyższy pogląd został przedstawiony przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1153/17, wyrok z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 336/10).

Brak możliwości zastosowania art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami skutkuje brakiem roszczenia, które mogłoby być uwzględnione w drodze postępowania administracyjnego.

Odmowa zwrotu nieruchomości w istocie sprowadza się do tego, iż żądający zwrotu nieruchomości otrzymać jej nie może (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2044/16, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 383/08).

W tym zakresie Sąd w całości podziela stanowisko Wojewody wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Końcowo odnosząc się do podniesionych zarzutów wyjaśnić również należy, że przesłanką zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie jest fakt wadliwego prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego czy wystąpienie w decyzji wywłaszczeniowej kwalifikowanych wad określonych przepisami prawa, ale okoliczność, że wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zarzuty dotyczące wadliwości postępowania i wpływu takiego postępowania na ważność decyzji wywłaszczeniowej mogą być przedmiotem rozważań w toku jednego z postępowań mających na celu wzruszenie ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej ( tak słusznie NSA w wyroku z dnia 12 lipca 2022 r., I OSK 1663/21).

Za bezzasadne Sąd ocenia zarzuty naruszenia przepisów postępowania w tym art. 7, 77 i 78 k.p.a. poprzez brak uzupełnienia przez Organ II instancji materiału dowodowego i w konsekwencji powielenie błędów Organu I instancji. W ocenie Sądu zebrany przez Oran I instancji materiał dowodowy był wyczerpujący i nie wymagał uzupełnienia. Wbrew zarzutom Organ nie opierał się wyłącznie na dowodach przedstawionych przez Skarżące ale zgromadził również dodatkowy materiał dowodowy. Zwrócił się do Sądu Rejonowego w [...] o wydanie postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po M. K. i I. K., zbadano dawne księgi austriackie, księgi wieczyste i wreszcie dokonano synchronizacji działek. Zwrócono się również o brakującą dokumentację wywłaszczeniową do Archiwum Zakładowego Urzędu Wojewódzkiego w [...].

W świetle powyższego stawiane zarzuty są bezzasadne. Sąd zdaje sobie sprawę z dużego nakładu pracy poświęconego przez obie strony sporu, niemniej jednak niekorzystny dla Skarżących wynik postępowania nie może stanowić pretekstu do zarzucania Organowi braku zebrania dowodów potwierdzających twierdzenia Skarżących. Znamienne jest porównanie treści złożonego wniosku, wymienienie w nim zaledwie kilku działek z żądaniem zwrotu wszelkich innych niż wymienione nieruchomości, z działkami, które de facto stanowiły przedmiot postępowania i rozstrzygnięcia Organów.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.