Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SAB/Wr 559/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 1 i pkt 3, par. 1a
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2024 r. sprawy ze skargi D. K. na bezczynność Wójta Gminy Rudna w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 18 sierpnia 2023 r. I. zobowiązuje Wójta Gminy Rudna do załatwienia wniosku D. K. z dnia 18 sierpnia 2023 r. w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że Wójt Gminy Rudna dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku D. K. z dnia 18 sierpnia 2023 r.; III. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy Rudna nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Wójta Gminy Rudna na rzecz D. K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

D. K. (dalej: skarżący) w dniu 29 listopada 2023 r. złożył skargę na bezczynność Wójta Gminy Rudna (dalej też: Wójt Gminy, organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, o co wystąpił w dniu 18 kwietnia 2023 r. wnioskiem z tej daty.

Wnioskiem tym skarżący zwrócił się o udostępnienie w formie elektronicznej informacji publicznej w następującym zakresie:

1. W związku z rozbieżnością dotyczącą liczby pracowników Urzędu Gminy Rudna, pomiędzy treścią Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy Rudna: https://bip.rudna.pl/cms/15829/organizacja_urzedu (47 pracowników), a informacją publiczna zawartą w piśmie OK.1431.172.2023 z dnia 14 sierpnia 2023 r. (59 pracowników), wnoszę o wskazanie struktury organizacyjnej Urzędu Gminy Rudna, która wskazywać będzie ilość etatów/pracowników zatrudnionych w danej komórce organizacyjnej oraz nazwę stanowiska pracy;

2. W związku z informacją publiczną zawartą w piśmie z dnia 4 sierpnia 2023 r., skierowanym przez Wójta Gminy Rudna do Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie rzekomego wymierzenia kary dyscyplinarnej pracownikowi Urzędu Gminy Rudna w związku z niedopełnieniem obowiązków, wnoszę o wskazanie stanowiska pracy oraz referatu pracownika, który dopuścił się niedopełnienia obowiązków oraz informacji w zakresie ilości kar dyscyplinarnych wymierzonych pracownikom Urzędu Gminy Rudna przez Wójta Gminy Rudna w okresie od stycznia 2020 r. do dnia złożenia niniejszego wniosku, jakie działania prawne, oprócz kar dyscyplinarnych podjęto, aby wyeliminować niedopełnienia obowiązków w przyszłości.

Pismem z dnia 31 sierpnia 2023 r. (doręczonym skarżącemu w dniu 1 września 2023 r.) Wójt Gminy udzielił skarżącemu informacji odnośnie do pytania 1 wskazując, że Gmina Rudna nie ma struktury organizacyjnej, która określa liczbę etatów lub pracowników zatrudnionych w danej komórce organizacyjnej oraz nazwę stanowiska pracy. Natomiast odnośnie do pytania 2 stwierdził, że zadane pytanie nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Pismem z dnia 1 września 2023 r. skarżący wezwał organ do udostępnienia informacji publicznej w zakresie obu punków wniosku lub do wydania stosownej decyzji. Do pisma dołączył schemat organizacyjny Urzędu Gminy Rudna stanowiący załącznik do nr 1 do Regulaminu organizacyjnego Urzędu Gminy Rudna.

Wójt Gminy w piśmie z dnia 29 września 2023 r. poinformował skarżącego, że podtrzymuje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 31 sierpnia 2023 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Wójta Gminy w zakresie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 18 sierpnia 2023 r., skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (MPPOiP) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru - przez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji;

2) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę do uzyskiwania informacji - przez jego niezastosowanie, skutkujące nieudostępnieniem informacji podlegającej udostępnieniu lub wydaniem decyzji administracyjnej odmownej, a tym samym pozbawienie obywatela możliwości prawidłowej realizacji prawa do informacji;

3) art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, ze informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek, a podmiot jest zobowiązany w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku do udostepnienia informacji lub poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu terminu potrzebnego na rozpatrzenie wniosku - poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji w ustawowym terminie;

4) art. 6ust. 1 pkt 2 lit. b oraz art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji objętej wnioskiem, mimo że informacja dotycząca organizacji urzędu oraz jego zasad funkcjonowania stanowi informację podlegającą udostępnieniu;

5) art. 16 ust. 1 w związku z art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że podmiot jest zobowiązany w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do udostepnienia informacji, poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu terminu na rozpatrzenie wniosku lub wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji – poprzez ich niezastosowanie, skutkujące brakiem wydania decyzji administracyjnej zawierającej odmowę udostepnienia informacji w określonym ustawowo terminie.

Wskazując na te zarzuty skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie Wójta Gminy do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 18 sierpnia 2023 r. niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku; 2) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący argumentował, że w zakresie pytania 1 wniosku organ udostępnił informację inną niż objęta wnioskiem, a ponadto jest wymijająca i mająca na celu nieuzasadnione nieudostępnienie informacji. Wskazał, że zażądał ujawnienia struktury organizacyjnej Urzędu wraz z ilością etatów przewidzianych dla poszczególnych komórek organizacyjnych, podnosząc, że zachodzi różnica pomiędzy liczbą pracowników wskazaną w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy, a liczbą pracowników wskazaną w otrzymanym piśmie. Tym samym z samego brzmienia pytania wynika, że domagał się w istocie udostępnienia informacji o tym, jak Urząd jest wewnętrznie zorganizowany, jak wygląda pewien podział prac i ilu pracowników zaangażowanych jest do wykonywania obowiązków w poszczególnych komórkach organizacyjnych. Organ pytanie 1 wniosku potraktował niezwykle dosłownie i literalnie, choć ze sposobu jego sformułowania i okoliczności sprawy bez wątpienia można wywnioskować, o uzyskanie jakiej informacji mu chodziło. Stwierdzenie, że organ "nie ma struktury organizacyjnej" nie może być potraktowane jako prawidłowa odpowiedź. Uwzględniając sposób tego pytania organ wiedział lub powinien był wiedzieć, że chodzi po prostu o sposób wewnętrznego zorganizowania urzędu, zaś określenie "struktura organizacyjna" zostało użyte w znaczeniu potocznym, słownikowym - nie zaś w znaczeniu prawnym. Podkreślił, że informacją podlegającą udostępnieniu na podstawie tego u.d.i.p. jest informacja dotycząca organizacji urzędu oraz jego zasad funkcjonowania (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. B oraz art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.). Tym samym żądana przez skarżącego informacja powinna była zostać udostępniona w ustawowym terminie 14 dni, zaś organ udzielając wymijającej odpowiedzi stał się bezczynny. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych (II SAB/Wa 646/21) wskazał, że z rozszerzającej wykładni wynikać powinna zasada, w myśl której w razie wątpliwości należy je rozstrzygać na korzyść wnioskodawcy, tzn. przyjmować, że informacja podlega udostępnieniu na podstawie u.d.i.p. Organ nie udostępnił objętej wnioskiem informacji (bowiem została udostępniona informacja inna), przy jednoczesnym braku wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że w zakresie pytania 1 udzielił wyczerpującej odpowiedzi skarżącemu, ponieważ Gmina Rudna nie ma struktury organizacyjnej, która określa liczbę etatów lub pracowników zatrudnionych w danej komórce organizacyjnej oraz nazwę stanowiska pracy. Z kolei odnośnie do pytania 2 organ wskazał, że skarżący nie przedstawił stanowiska w skardze względem udzielonej odpowiedzi i wobec tego organ porządkująco wyjaśnił, że informacja ta nie jest informacja publiczną. Okoliczność wymierzenia pracownikowi kar dyscyplinarnych oraz informacja o ilości wymierzonych kar dyscyplinarnych w danym okresie związane są z wewnętrznym funkcjonowaniem Urzędu Gminy w sferze kadrowej i nie mogą zostać udostępnione w trybie u.d.i.p. Udostępnienie takich informacji mogłoby stanowić naruszenie dóbr osobistych pracownika, z powodu czego organ jako pracodawca byłby narażony na obowiązek uzasadnionych roszczeń pracownika. W konsekwencji Wójt Gminy stwierdził, że udzielając odpowiedzi w piśmie z 31 sierpnia 2023 r. nie pozostawał w bezczynności. Natomiast skarżący nadużywa prawa do dostępu do informacji publicznej, utrudnienie organowi realizowania bieżących obowiązków, ponieważ w roku 2022 r. skarżący skierował do organu 123 pisma, w tym kilkadziesiąt stanowiących wnioski o dostęp do informacji publicznej, natomiast w 2023 r. – już 25 pism. Działanie skarżącego ma na celu zaburzyć sprawność funkcjonowania aparatu Wójta Gminy, jakim jest urząd i ma na celu bezpodstawnie podważać zaufanie mieszkańców do transparentności organów gminy. Powyższe wskazuje, że celem skarżącego są inne motywy niż troska o dobro publiczne, a udostępnienie informacji nie przysłuży się usprawnieniu zadania publicznego. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ podkreślił, że wnioski o udostępnienie informacji składane przez podmioty, których interesów dotyczą, nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej, nie odnoszą się bowiem do "sprawy publicznej".

W piśmie procesowym z dnia 22 stycznia 2022 r. stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę skarżący podtrzymał skargę i argumentował, że wbrew twierdzeniu organu odniósł się w skardze do pytania 2 wniosku wskazując, że informacja w zakresie kar porządkowych stanowi informację publiczną. Przedstawił też argumentację przeciwko twierdzeniu organu o nadużyciu prawa przez skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), kontrola – o której mowa powyżej – obejmuje m. in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

W sprawie kontroli sądu zaskarżeniu poddana została bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a ustawy p.p.s.a. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a ustawy p.p.s.a.).

Nie ma wątpliwości, że kontrola sądowa - w trybie art. 149 p.p.s.a. -prowadzenia postępowania przez organ w następstwie skargi na bezczynność organu, a także – na przewlekłe prowadzenie takiego postępowania przez organ jest dokonywana na dzień wniesienia skargi, co potwierdzają uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 oraz z dnia 7 marca 2022 r. o sygn. akt II OPS 1/21 (obie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA).

Ponadto, stosownie do treści art. 119 pkt 4 ustawy p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Z tego względu Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym – bez wyznaczania rozprawy.

Instytucja dostępu do informacji publicznej została unormowana w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Pojęcie informacji publicznej jest ujmowane szeroko i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. dostęp do dokumentów, zarówno tych bezpośrednio wytworzonych przez organ, tych, których organ używa przy realizacji zadań przewidzianych prawem, jak i tych, które tylko w części dotyczą organu, nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu decyduje treść i charakter informacji.

Zawartą w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 powołanej ustawy, który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych. Za informację taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Wykładnia pojęcia informacji publicznej opiera się przede wszystkim na treści art. 61 Konstytucji RP, wskazującego jako kryterium udostępniania informacji, czy dotyczy ona działalności organów władzy publicznej lub osób pełniących funkcje publiczne.

Sąd w składzie orzekającym podziela prezentowany w Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) pogląd, że definicja pojęcia "informacji publicznej" wynikająca z art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p., ma szeroki zakres przedmiotowy i obejmuje każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Katalog informacji wymienionych w art. 6 u.d.i.p. ma otwarty charakter i wymienia jedynie przykładowe kategorie danych, które stanowią informację publiczną (por. wyrok NSA z 4 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2223/14 , CBOSA). W u.d.i.p. nie określono zamkniętego katalogu informacji publicznej, ponieważ ustawodawca chciał, aby społeczeństwo posiadało instrument do jak najszerszej kontroli instytucji publicznych. Taki instrument, aby był sprawny, powinien obejmować jak największą liczbę stanów faktycznych. Liczba ta nie może być ograniczona, ponieważ dynamiczny charakter stosunków społeczno-gospodarczych rodzi nowe sytuacje, w których pojawia się aktywność podmiotów publicznych. Ta aktywność w państwie demokratycznym powinna być poddana kontroli społecznej za pośrednictwem narzędzia, jakim jest prawo dostępu do informacji publicznej. Dlatego też uznaje się, że w demokratycznym państwie prawa jak najszerszy katalog informacji musi być przedmiotem kontroli społecznej (por. wyrok NSA z 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14 , CBOSA).

Udostępnianie informacji publicznych, jak stanowi art. 7 u.d.i.p., następuje w drodze: ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej (pkt 1), udostępniania na wniosek zainteresowanego podmiotu, o którym mowa w art. 10 oraz stosownie do art. 11 przez wyłożenie lub wywieszenie w miejscach ogólnie dostępnych, jak również przez zainstalowane w miejscach ogólnie dostępnych urządzenia umożliwiające zapoznanie się z tą informacją (pkt 2), wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia; udostępniania w "portalu danych" (pkt 4).

Według art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1).

Ustawa o dostępie do informacji publicznych reguluje trzy sposoby załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ, do którego złożony został wniosek, winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Bezczynność organu w sprawie o udostepnienie informacji publicznej polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia lub o umorzeniu postępowania w sytuacjach określonych w u.d.i.p., albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. Jeżeli natomiast żądanie nie dotyczy informacji publicznej, wówczas organ informuje o tym autora wniosku zwykłym pismem.

Kierując się wskazanymi przepisami i ich wykładnią, to w toku oceny zasadności skargi w sprawach bezczynności w dostępie do informacji publicznej sąd administracyjny zobowiązany jest do ustalenia, czy podmiot, do którego skierowano wniosek był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, czy żądane w tym wniosku informacje miały charakter informacji publicznej oraz czy żądanie wnioskodawcy zostało rozpatrzone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, tj. w formie i w terminie wynikających z regulacji ustawowej.

W kontrolowanej sprawie bezsporne jest, że Wójt Gminy – jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – zobowiązany jest do udostępniania informacji publicznych.

Odpowiadając na wniosek skarżącego z dnia 18 sierpnia 2023 r. Wójt Gminy w piśmie z dnia 31 sierpnia 2023 r. udzielił skarżącemu informacji w zakresie pytania 1 wniosku oraz stwierdził, że informacja żądana w punkcie 2 wniosku nie stanowi informacji publicznej i w konsekwencji informacja ta nie została udostępniona skarżącemu.

Natomiast skarżący w skardze wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia mu informacji żądanych w obu punktach złożonego wniosku lub o wydanie decyzji odmownej - na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. W zakresie informacji udzielonej na pytanie 1 wniosku skarżący uważa, że uzyskał inną niż żądana informację i tylko użycie przez skarżącego formuły: "struktura organizacyjna" stanowiło podstawę udzielenia informacji, że takiej struktury organ nie posiada. Natomiast w zakresie informacji stanowiącej odpowiedź na pytanie 2 wniosku skarżący uważa, że zagadnienie kar nałożonych na pracowników organu stanowi informację publiczną.

Kontrola bezczynności organu doprowadziła Sad do wniosku, że zarzuty skargi są uzasadnione.

Skarżący zażądał w pkt 1 wniosku informacji w zakresie struktury organizacyjnej Urzędu Gminy Rudna, która wskazywać będzie ilość etatów/pracowników zatrudnionych w danej komórce organizacyjnej oraz nazwę stanowiska pracy, przy czym "strukturę organizacyjną" organu powiązał z treścią konkretnego pisma organu. Zakres i żądanej treść informacji nie powinna zatem nasuwać wątpliwości. Udzielenie skarżącemu informacji, że organ nie posiada struktury organizacyjnej, która określa liczbę etatów lub pracowników zatrudnionych w danej komórce organizacyjnej oraz nazwę stanowiska pracy, jest niezgodna z wnioskiem, a organ nie wyjaśnił, czym różni się struktura organizacyjna od schematu organizacyjnego urzędu. Tymczasem wg ogólnej definicji schemat organizacyjny stanowi graficzną prezentację struktury organizacyjnej (tak np. Encyklopedia zarządzania - tworzą i moderują pracownicy Uniwersytetu Ekonomicznego w K., dostępne: mfiles.pl). W przypadku urzędu gminy strukturę organizacyjną urzędu zawiera regulamin organizacyjny (art. art. 33 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym), którego graficzną prezentacją jest wówczas schemat organizacyjny. Odrębną kwestią jest, czy żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji prostej czy przetworzonej.

W tym stanie rzeczy poinformowanie skarżącego, że organ nie posiada struktury organizacyjnej, która określa liczbę etatów lub pracowników zatrudnionych w danej komórce organizacyjnej oraz nazwę stanowiska pracy jest nieprawdziwy. W konsekwencji organ dopuścił się w tym zakresie bezczynności z ww. powodów.

Wójt Gminy był bezczynny również w zakresie pytania 2 wniosku stwierdzając, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. W pytaniu tym skarżący wnosił o wskazanie stanowiska pracy oraz referatu pracownika, który dopuścił się niedopełnienia obowiązków oraz informacji w zakresie ilości kar dyscyplinarnych wymierzonych pracownikom Urzędu Gminy przez Wójta Gminy w okresie od stycznia 2020 r. do dnia złożenia niniejszego wniosku, jakie działania prawne, oprócz kar dyscyplinarnych podjęto, aby wyeliminować niedopełnienia obowiązków w przyszłości. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił powód, dla którego uznał, ze informacja ta nie stanowi informacji publicznej argumentując, że jej udzielenie naruszyłoby prawo do prywatności pracowników organu, których mogłoby to dotyczyć.

Trzeba podkreślić, w momencie otrzymania wniosku o udostępnienie informacji publicznej do organu należy dokonanie oceny, czy wniosek ten w istocie dotyczy informacji publicznej, a jeśli tak, to czy żądane informacje nie mogą być udostępnione ze względu na wystąpienie okoliczności określonych w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. lub we wskazanych w tym przepisie ustawach szczególnych. Jeśli okoliczności te zachodzą, w takim przypadku adresat wniosku zobowiązany jest podjąć rozstrzygnięcie o odmowie udostępnienia informacji publicznej w tym zakresie. Rozstrzygnięcie to przybiera formę decyzji administracyjnej. W postępowaniu zainicjowanym skargą na bezczynność Sąd nie jest uprawniony do badania sprawy pod kątem art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (por: wyrok NSA z 4 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1111/18, CBOSA). W przypadku odmowy udzielenia informacji publicznej np. ze względu na ochronę prywatności osób fizycznych (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.), odmowa ta musi przybrać formę decyzji administracyjnej, o czym jednoznacznie stanowi art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Należy bowiem zauważyć, że nawet jeśli żądana informacja zawiera dane chronione ze względu na prywatność osoby fizycznej, to nie oznacza to, że informacja taka traci charakter informacji publicznej. Nadal jest informacją publiczną, ale zgodnie z art. 5 u.d.i.p. prawo do jej uzyskania podlega stosownym ograniczeniom. W takiej sytuacji organ może odmówić udostępnienia danej informacji, ale stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p zobligowany jest wydać decyzję w tym przedmiocie (por. wyrok NSA z 7 lutego 2023 r. sygn. akt III OSK 6665/21, CBOSA).

Wyjaśnić zatem trzeba, że stosownie do treści art. 5 ust. 2 i ust. 3 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Pojęcie "osoby pełniącej funkcję publiczną" odnosi się do osoby, która w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadania publiczne, z wyłączeniem stanowisk usługowych i technicznych (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 15 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Go 138/23, CBOSA)

W rozpatrywanej sprawie niespornym jest, że organ nie udostępnił skarżącemu żądanej w pkt 2 wniosku informacji publicznej, nie wydał też decyzji o odmowie jej udostępnienia, co uniemożliwia Sądowi ocenę motywów, jakimi kierował się organ, zajmując przytoczone stanowisko. Zatem zarzut bezczynności jest w pełni uzasadniony.

Argumentacja organu w odpowiedzi na skargę dotyczącą motywów złożenia przez skarżącego wniosku o informację publiczną nie może być uwzględniona jako po pierwsze domniemanie, po drugie – naruszałoby to podstawowe prawo obywatela gwarantowane konstytucyjnie, którego realizacja nie jest warunkowana, ani ograniczana liczbą zgłaszanych przez obywatela wniosków.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Wójta Gminy do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Sąd stwierdził, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego (pkt I sentencji wyroku) i stwierdził jednocześnie, że bezczynności organu w zakresie udostępnienia żądanej informacji publicznej nie można przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa i w związku z tym, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł, jak w pkt II sentencji wyroku. O rażącym naruszeniu prawa mówimy przede wszystkim, jeżeli bezczynność jest wynikiem lekceważącego traktowania przez organ swoich obowiązków. Sąd nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa, albowiem odpowiedź na wniosek z dnia 18 sierpnia 2023 r. została udzielona w dniu 31 sierpnia 2023 r., a więc w terminie ustawowym. Działanie organu nie zmierzało do celowego pozbawienia wnioskodawcy konstytucyjnego prawa dostępu do informacji. Dlatego nie sposób uznać, że mamy tutaj do czynienia z bezczynnością o charakterze rażąco naruszającym prawo.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku), na które składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł.