Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 654/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, Protokolant starszy sekretarz sądowy Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2024 r. sprawy ze skargi J. K. na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia dyscyplinarnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej (zwana dalej Odwoławczą Komisją Dyscyplinarną/OKD) orzeczeniem z dnia [...] stycznia2023 r., nr sygn. akt [...] (zwanym dalej orzeczeniem z dnia [...] stycznia2023 r.) po rozpatrzeniu odwołania J. K. (zwanego dalej Obwinionym/Skarżącym) od orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej przy Pomorskim Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w G. (zwana dalej Komisją Dyscyplinarną) z dnia [....] października 2022 r., nr sygn. akt [....] (zwanym dalej orzeczeniem z dnia [....] października 2022 r.) w przedmiocie uznania Obwinionego winnym oraz ukarania karą dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, utrzymała w mocy orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej z dnia [....] października 2022 r.

Rzecznik Dyscyplinarny przy [....] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej (zwany dalej Rzecznikiem Dyscyplinarnym) wszczął postępowanie dyscyplinarne wobec Obwinionego, ratownika specjalisty w Jednostce Ratowniczo – Gaśniczej Nr [....]. Obwinionemu zarzucono, że w rażący sposób naruszył przepisy prawa, obowiązki służbowe, dyscyplinę służbową oraz zasady etyki zawodowej, a także treść roty ślubowania w trakcie egzaminów dla kandydatów na szkolenie nurków instruktorów, które odbywało się w B. w dniach [....] i [....] października 2021 r., poprzez:

1) wywieranie wpływu na członków komisji egzaminacyjnej uczestniczących w egzaminach w celu uzyskania korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia,

2) podjęcie negatywnych działań zmierzających do bezprawnego i bezpodstawnego przerwania egzaminów, wprowadzających dezorganizację w trakcie ich trwania, w celu uzyskania korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia,

3) nieprzygotowanie się do udziału w egzaminie przez braki w wymaganym sprzęcie i wyposażeniu,

4) niezachowanie należytego szacunku wobec wyższych stopniem funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej - członków komisji egzaminacyjnej, a także innych kandydatów do egzaminu,

5) opublikowanie w dniu [....] października 2021 r. na portalu Facebook na profilu st. ogn. J. K. nieuprawnionego wpisu pomawiającego negatywne działania członków komisji oraz ujawniające tajemnicę pracodawcy,

6) wystosowanie informacji sms w dniu [....] października 2021 r. skierowanej do st. kpt. M. Z. mającej cechy wywierania wpływu na członka komisji egzaminacyjnej oraz naruszającej jego prywatność.

Komisja Dyscyplinarna orzeczeniem z dnia [....] października 2022 r., uznała Obwinionego winnym zarzucanych mu czynów wskazanych w treści wniosku Rzecznika Dyscyplinarnego z dnia [....] kwietnia 2022 r. o wszczęcie postępowania oraz za popełnione czyny wymierzyła Obwinionemu karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.

Pełnomocnik Obwinionego działając na podstawie art. 124f oraz art. 124n ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (zwanej dalej ustawą o PSP) złożył odwołanie, zarzucając skarżonemu orzeczeniu Komisji Dyscyplinarnej:

1. Naruszenie art. 439 § 1 pkt. 7 ustawy z dnia 06 czerwca 1997 r. – Kodeks Postępowania Karnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1375 ze zm) zwanej dalej: k.p.k., stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą z uwagi na zachodzącą w treści orzeczenia sprzeczność uniemożliwiającą jego wykonanie, bowiem orzeczono wobec Obwinionego karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, bez wskazania, na jakie stanowisko należy Obwinionego wyznaczyć, co uniemożliwia wykonanie orzeczenia.

2. Obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. § 4. ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie szczegółowej organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1319) oraz wydanych na jego podstawie Zasad Organizacji Ratownictwa Wodnego w Krajowym Systemie Ratowniczo - Gaśniczym, zatwierdzonych przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej (zw. dalej zasadami wodnymi), w szczególności:

1) pkt. 4. Załącznika nr 10 do zasad wodnych - "Zasady organizacji prac podwodnych w tym działań ratowniczych i wspomagających oraz zasady bezpieczeństwa wykonywania prac podwodnych" poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że konieczne jest zastosowanie przystanku dekompresyjnego przy wydobyciu nieprzytomnego nurka, podczas gdy pkt 4 stanowi, że "W zakresie specjalistycznym ratownictwa wodnego ratowanie, życia stanowi priorytet w organizacji prac podwodnych", a zatem wymaganie stosowania przystanku dekompresyjnego przedłuża czas przebywania osoby nieprzytomnej pod wodą a zatem stoi w sprzeczności z zasadą priorytetu ratowania życia,

2) pkt 10. Załącznika nr 11 do zasad wodnych - "Zasady uzyskiwania stopnia nurka instruktora w Państwowej Straży Pożarnej" poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że Obwiniony nie posiadał obowiązkowych elementów wyposażenia sprzętowego, podczas gdy pkt 10 stanowi, że wyposażenie sprzętowe kandydata na nurka - instruktora powinno być adekwatne do wyposażenia na szkolenie nurka, czyli nie wymienia elementów obowiązkowych wyposażenia, a zatem uniemożliwia czynienie zarzutu niedopełnienia obowiązku przez Obwinionego.

3. Obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, tj.:

1) art. 313 § 2 k.p.k. poprzez niedokładne określenie zarzucanych Obwinionemu czynów a także ograniczenie się do wskazania czasokresu poprzez wpisanie "w dniach [....] i [....] października", podczas gdy dokładne określenie zarzutów wymaga wskazania dokładnie, kiedy, gdzie, w jaki sposób, jakimi środkami Obwiniony popełnił zarzucany mu czyn, a tymczasem:

- w zarzucie nr 1 – nie wskazano, kiedy dokładnie, w jaki sposób, na których członków komisji Obwiniony wywierał wpływ,

- w zarzucie nr 2 – nie wskazano na czym polegały działania Obwinionego, z czego wynika, że były one negatywne oraz, że zmierzały do bezpodstawnego i bezprawnego przerwania egzaminów; nie podano również, kiedy dokładnie do tych działań doszło,

- w zarzucie nr 3 - nie wskazano jakiego sprzętu i wyposażenia nie posiadał Obwiniony oraz z czego wynikało, że był to sprzęt i wyposażenie wymagane,

- w zarzucie nr 4 - nie wskazano dokładnie, kiedy Obwiniony dopuścił się zarzucanego mu czynu, z czego wynikał rażący charakter czynu, na czym polegało niezachowanie należytego szacunku wobec funkcjonariuszy wyższych stopniem, wobec których osób Obwiniony nie zachował należytego szacunku,

- w zarzucie nr 5 - nie wskazano, w jaki sposób Obwiniony pomówił członków komisji, których członków to rzekome pomówienie dotyczyło, jakie negatywne działania przywołał Obwiniony i jaką tajemnicę pracodawcy naruszył,

- w zarzucie nr 6 - nie wskazano jakie cechy wiadomości SMS wysłanej przez Obwinionego do st. kpt. M. Z. miały cechy wywierania wpływu na członka komisji egzaminacyjnej i na czym miałoby polegać naruszenie prywatności;

co wpłynęło na treść orzeczenia w ten sposób, że uniemożliwiło lub co najmniej znacznie utrudniło odniesienie się do zarzutów, uniemożliwiło stwierdzenie na jakie konkretnie fakty i dowody powołuje się Rzecznik Dyscyplinarny i w jaki sposób je ocenia, a ponadto może w dalszym toku procesu z tych samych przyczyn znacznie utrudnić kontrolę instancyjną,

2) art. 92 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., w zw. z art. 124 b pkt 1. ustawy o PSP mające wpływ na treść orzeczenia, poprzez niewzięcie pod uwagę całokształtu okoliczności ujawnionych wtoku postępowania, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a następnie dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału, wbrew zasadom logicznego rozumowania, z pominięciem wysłuchania głosów Obwinionego i jego obrońcy, mimo złożenia wniosków o zniesienie terminu rozprawy, co samo w sobie wskazuje na pominięcie dowodu z wyjaśnień Obwinionego oraz wszelkich innych dowodów, których konieczność przeprowadzenia mogłaby wynikać z treści złożonych wyjaśnień, co wpłynęło na treść orzeczenia w ten sposób, że z dużym prawdopodobieństwem po przeprowadzeniu wszystkich dowodów i właściwej ich ocenie, treść orzeczenia mogłaby być odmienna,

3) art. 353 §1 i 2 k.p.k., mające wpływ na treść orzeczenia, poprzez nieodroczenie terminu rozprawy wyznaczonego na dzień [....] października 2022 r., mimo wniosków złożonych przez Obwinionego w dniu [....] października 2022 r., w którym Obwiniony wskazał na błąd operatora pocztowego; a także przez obrońcę Obwinionego - w dniu [....] października 2022 r., w którym obrońca wskazał na doręczenie z naruszeniem art. 353 § 1 k.p.k. oraz kolizję z innymi terminami procesowymi, co uniemożliwiło Obwinionemu wykonywanie prawa do obrony, wpływając na treść orzeczenia w ten sposób, że z dużym prawdopodobieństwem po przeprowadzeniu dowodu z wyjaśnień Obwinionego i właściwej ocenie dowodu, treść orzeczenia mogłaby być odmienna.

4) art. 413 § 1 pkt 6) oraz art. 413 § 2 k.p.k. poprzez niewskazanie przepisu prawa materialnego - zawartego w ustawie o PSP, który jako odpowiednio stosowany zapis o "ustawie karnej" zastosowano wobec Obwinionego, a także niedokładne określenie przypisanych Obwinionemu czynów polegające na powieleniu niedokładnych zapisów zawartych we wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego oraz niekonkretnego rozstrzygnięcia o karze poprzez niewskazanie na jakie niższe stanowisko wyznacza się Obwinionego, co wpłynęło na treść orzeczenia w ten sposób, że uniemożliwiło lub znacznie utrudniło odniesienie się do zarzutów i polemikę z nimi, uniemożliwiło rozważenie podniesienia zarzutu rażącej niewspółmierności kary wobec jej nieokreślenia, a także będzie stanowiło poważne utrudnienie dla prawidłowej kontroli instancyjnej,

5) art. 424 § 1 k.p.k. poprzez niewskazanie podstaw faktycznych ani niewyjaśnienie podstaw prawnych orzeczenia, a ograniczenie się jedynie do opisowych tez odnoszących się do zarzucanych Obwinionemu czynów, w znacznej mierze stanowiących powtórzenie tez zawartych we wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, co uniemożliwia polemikę z oskarżeniem a także co najmniej znacznie utrudnia kontrolę instancyjną.

W oparciu o powyższe zarzuty w odwołaniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. i umorzenie postępowania ewentualnie o zmianę zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie Obwinionego ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przykazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna na podstawie art. 121 ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 115 ust. 1, art. 124b ust. 1 ora art. 124n ustawy o PSP w zw. z art. 437 § 1 k.p.k. orzeczeniem z dnia [...] stycznia2023 r., po wysłuchaniu Obwinionego oraz Rzecznika Dyscyplinarnego, utrzymała w mocy orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej z dnia [....] października 2022 r., zaś kosztami funkcjonowania Komisji Dyscyplinarnej obciążyła Skarb Państwa.

Komisja oceniła, że Obwiniony nie podporządkował się obwiązującym go przepisom, a swym zachowaniem dał niezbite dowody zachowań nielicujących z godnością i dobrym imieniem służby, co bezsprzecznie musi znaleźć odpowiedni skutek dyscyplinarny. Wskazane przez świadków zachowania Obwinionego potwierdzają w pełnej rozciągłości wskazane w zaskarżonym orzeczeniu okoliczności - sposób popełnienia zarzucanego deliktu dyscyplinarnego. W opinii OKD zeznania świadków potwierdzają zebrany w sprawie materiał dowodowy i wskazują, że zachowanie Obwinionego naruszało zasady 4 Etyki zawodowej W PSP (Strażak okazuje należny szacunek zarówno przełożonym, kolegom, jak i podwładnym.), zasady 12 (Strażak odpowiedzialnie korzysta z form komunikacji elektronicznej, tak aby nie zdyskredytować swojej formacji w opinii publicznej.), zasady 18 (Strażak dba o zachowanie autorytetu przełożonego i odnosi się do niego z szacunkiem, w szczególności unika wyrażania pochopnych sądów i ocen o nim, a w przypadku niewłaściwego zachowania przełożonego zwraca mu uwagę w odpowiedniej formie.), i odbiega daleko od tych standardów. Fakt, że zachowanie to miało miejsce podczas pełnienia służby, ma wpływ na to, jak Obwiniony postrzegany jest w środowisku strażackim i jaki cień jego zachowanie rzuca na całą formację. W ocenie OKD zachowanie Obwinionego można również odbierać jako przejaw demoralizowania współpracujących z nim funkcjonariuszy, którzy będąc bezpośrednimi świadkami zachowania Obwinionego nie mają dobrego wzorca by właściwie kształtować postawę strażaka. Składając ślubowanie, każdy strażak zobowiązuje się do przestrzegania prawa, dyscypliny służbowej oraz wykonywania poleceń przełożonych, a także do strzeżenia honoru, godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegania zasad etyki zawodowej. Wedle OKD Obwiniony swoim zachowaniem bezsprzecznie nie przestrzegał powyższych zasad, co nie może zostać zaakceptowane w szeregach Państwowej Straży Pożarnej. Ponadto postawa Obwinionego nie licowała z godnością i honorem, których gwarantem w odbiorze społecznym powinna być osoba nosząca mundur, który jest symbolem bezpieczeństwa, zaufania i wyróżnienia. Powyższe stanowi naruszenie 5 i 22 zasady etyki zawodowej funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej. Organ wskazał także, że nieokazywanie szacunku do munduru oraz innych strażaków miało przejaw również podczas rozprawy przed OKD, na którą Obwiniony przybył w ubraniu cywilnym - nie okazując tym samym szacunku komisji umundurowanej wyjściowo oraz naruszając przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o PSP, zgodnie z którym strażak jest obowiązanych do noszenia w czasie służby umundurowania. Zdaniem OKD Komisja Dyscyplinarna szeroko zbadała okoliczności zarzucanego Obwinionemu czynu, przesłuchując wezwanych świadków oraz analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Poczynione w postępowaniu pierwszo instancyjnym ustalenia faktyczne właściwie odpowiadają wnioskom wynikającym z poprawnie skompletowanego i prawidłowo ocenionego materiału dowodowego. Wedle OKD nie podlegają zatem żadnym wątpliwościom ustalenia Komisji Dyscyplinarnej leżące u podstaw uznania Obwinionego winnym.

W decyzji odniesiono się również szczegółowo do poszczególnych zarzutów odwołania.

W tym stanie rzeczy OKD uznała orzeczenie za zasadne, albowiem w wydanie orzeczenia o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia komisji pierwszej instancji następuje wówczas, gdy instancja ad quem uznaje wszystkie zarzuty wskazane w środku odwoławczym i sformułowane na ich podstawie wnioski za niesłuszne oraz ponadto, gdy niezbędna kontrola odwoławcza przeprowadzona w zakresie szerszym niż tylko w granicach środka odwoławczego, nie ujawniła ani istotnych wad postępowania, ani usterek orzeczenia o takim charakterze.

Skargę na powyższe orzeczenie w piśmie z dnia [....] lutego 2023 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu:

1) rażące naruszenie przez Komisję Dyscyplinarną art. 439 § 1 pkt. 7 k.p.k., podtrzymane przez Odwoławczą Komisję Dyscyplinarną, polegające na orzeczeniu wobec Obwinionego kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, bez wskazania, na jakie stanowisko należy go wyznaczyć, co uniemożliwia wykonanie orzeczenia i stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą w myśl przepisów k.p.k., a co za tym idzie - stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące tym, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest obarczone wadą nieważności,

2) rażące naruszenie przez Komisję Dyscyplinarną art. art. 353 § 1 k.p.k., poprzez nieodroczenie terminu rozprawy wyznaczonego na dzień [....] października 2022 r., mimo wniosków złożonych przez Obwinionego w dniu [....] października 2022 r., w którym Obwiniony wskazał na błąd operatora pocztowego; a także przez obrońcę Obwinionego - w dniu [....] października 2022 r., w którym obrońca wskazał na doręczenie z naruszeniem art. 353 § 1 k.p.k. oraz kolizję z innymi terminami procesowymi, co uniemożliwiło Obwinionemu wykonywanie prawa do obrony, przy czym Organ odwoławczy błędnie przyjął, że usprawiedliwienie niestawiennictwa może nastąpić jedynie z przyczyn zdrowotnych oraz błędnie uznał, że sformułowanie "rozprawa główna" użyte w art. 351 § 1 k.p.k. dotyczy wyłącznie pierwszej rozprawy w sprawie, podczas gdy dotyczy on również kolejnych rozpraw głównych w tej samej sprawie, co w realiach niniejszej sprawy stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące tym, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest obarczone wadą nieważności,

zaś w przypadku nieuwzględnienia zarzutów skutkujących nieważnością zaskarżanej decyzji, dodatkowo:

1) naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy poprzez niewykazanie, że czyn Obwinionego miał charakter zawiniony, w sytuacji w której nie wynikało to ze zgromadzonego materiału dowodowego, zaś Obwiniony w swoich wyjaśnieniach opisał motywy swojego działania wskazując, że zależało mu wyłącznie na prawidłowym i zgodnym z przepisami przebiegu egzaminu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem zawiniony charakter czynu jest warunkiem koniecznym odpowiedzialności dyscyplinarnej,

2) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, tj., pominięcie okoliczności podniesionych przez Skarżącego w wyjaśnieniach składanych przed Odwoławczą Komisją Dyscyplinarną popartych załączonymi dokumentami w postaci stenogramów, przy jednoczesnym przywołaniu w uzasadnieniu okoliczności, które nie zostały podniesione ani na rozprawie przed Komisją Dyscyplinarną, ani przed OKD, tj. z naruszeniem art. 92 k.p.k., który powinien znaleźć zastosowanie w tym zakresie, w postaci Załącznika 2 do Programu szkolenia specjalistycznego w zakresie nurka, który to dokument nie został włączony do akt sprawy na żadnym etapie postępowania, nie powoływał się też na niego ani Rzecznik Dyscyplinarny ani Komisja Dyscyplinarna, co w istotny sposób wpłynęło na wynik sprawy, bowiem wzięcie pod uwagę wyjaśnień złożonych przez Skarżącego mogłoby spowodować uchylenie decyzji Komisji Dyscyplinarnej, zaś powołanie się na dowód, na który nie powołał się ani Rzecznik Dyscyplinarny ani Komisja Dyscyplinarna uniemożliwiło Skarżącemu odniesienie się do tego a tym samym znacznie ograniczyło jego prawo do obrony w postępowaniu dyscyplinarnym,

3) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżanego orzeczenia do argumentów i faktów przywołanych przez Skarżącego w jego wyjaśnieniach składanych przed Odwoławczą Komisją Dyscyplinarną i do korespondujących z wyjaśnieniami załączonych do odwołania nagrań oraz stenogramów i niewskazanie przyczyny, dla której się do nich nie odniesiono, mimo, że zarówno treść odwołania, jak i treść stenogramów i nagrań oraz przede wszystkim wyjaśnienia Obwinionego składane na rozprawie przed Odwoławczą Komisją Dyscyplinarną w sposób merytoryczny odnosiły się do stawianych Obwinionemu zarzutów, a także poprzez niewskazanie dlaczego uznano działanie Obwinionego za zawinione naruszenie obowiązków służbowych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy polegający na niemożności prześledzenia całości toku rozumowania OKD, co z kolei co najmniej utrudnia polemikę z decyzją,

4) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Komisji Dyscyplinarnej.

Powołując się na powyższe zarzuty Skarżący wniósł na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a." o stwierdzenie nieważności zaskarżanego orzeczenia oraz poprzedzającego je orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej, zaś w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku:

1) na podstawie art. 145 §1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. o uchylenie w całości zaskarżanego orzeczenia,

2) na podstawie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie w całości rozstrzygnięcia Komisji Dyscyplinarnej,

3) na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych

4) na podstawie art. 106 §3 p.p.s.a. o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci stenogramów załączonych do odwołania od decyzji Komisji Dyscyplinarnej, na okoliczność rzeczywistych wypowiedzi członków komisji egzaminacyjnej w porównaniu do treści przytoczonych w uzasadnieniu orzeczeń obu instancji oraz tego, że zarzuty podnoszone przez Skarżącego nie mają charakteru gołosłownych twierdzeń ani insynuacji.

Zarzuty powołane w petitum skargi znalazły swe rozwinięcie w treści uzasadnienia skargi.

W odpowiedzi na skargę z dnia [....] marca 2023 r. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna podtrzymała stanowisko jak w zaskarżonym orzeczeniu i wniosła o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej z dnia [...] stycznia2023 r. utrzymujące w mocy orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej z dnia [....] października 2022 r.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych powyżej przepisów ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 115 ustawy o PSP, strażak odpowiada dyscyplinarnie za zawinione, nienależyte wykonywanie obowiązków służbowych oraz czyny sprzeczne ze złożonym ślubowaniem. Strażak odpowiada dyscyplinarnie również za popełnione przestępstwa lub wykroczenia, niezależnie od odpowiedzialności karnej.

Przedmiotem postępowania jest w/wym. orzeczenie OKD z dnia [...] stycznia2023 r., mocą którego utrzymano w mocy orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej z dnia [....] października 2022 r. uznającego Obwinionego winnym tego, że: w rażący sposób naruszył przepisy prawa, obowiązki służbowe, dyscyplinę służbową oraz zasady etyki zawodowej, a także treść roty ślubowania w trakcie egzaminów dla kandydatów na szkolenie nurków instruktorów, które odbywało się w B. w dniach [....] i [....] października 2021 r., poprzez:

1) wywieranie wpływu na członków komisji egzaminacyjnej uczestniczących egzaminach w celu uzyskania korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, podjęcia negatywnych działań zmierzających do bezprawnego i bezpodstawnego przerwania egzaminów, wprowadzającego dezorganizację w trakcie ich trwania, w celu uzyskania korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia,

2) nieprzygotowanie się do udziału w egzaminie przez braki w wymaganym sprzęcie i wyposażeniu,

3) rażące niezachowanie należytego szacunku wobec wyższych stopniem funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej - członków komisji egzaminacyjnej, a także innych kandydatów do egzaminu,

4) opublikowanie w dniu [....] października 2021 r. na portalu Facebook na profilu st. ogn. J. K. nieuprawnionego wpisu pomawiającego o negatywne działania członków komisji oraz ujawniającego tajemnicę pracodawcy,

5) wystosowanie informacji sms w dniu [....] października 2021 r. skierowanej do st. kpt. M. Z. mającego cechy wywierania wpływu na członka komisji egzaminacyjnej oraz naruszenie jego prywatności,

Skarżący w/wym. orzeczeniu zarzuca naruszenie przepisów proceduralnych szeroko pisanych w skardze skutkujących niewyjaśnieniem wszystkich okoliczności sprawy oraz naruszenie prawa do obrony co powinno doprowadzić do wyeliminowania zaskarżonego orzeczenia z obrotu prawnego.

W ocenie Sądu postępowanie dyscyplinarne przeprowadzone zostało przez uprawnione do tego organy, zgodnie z art. 121 ust. 1 pkt 2a ustawy o PSP, przez Komisję Dyscyplinarną, a w drugiej instancji przez Odwoławczą Komisję Dyscyplinarną. Zaskarżonym orzeczeniem komisja orzekła w zakresie przewinienia objętego wnioskiem Rzecznika Dyscyplinarnego.

Stosownie do art. 124b ust. 1 i 2 ustawy o PSP komisja dyscyplinarna wydaje orzeczenie po przeprowadzeniu rozprawy oraz po wysłuchaniu głosów rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego lub jego obrońcy. Po otrzymaniu wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przewodniczący komisji wyznacza termin rozprawy i zawiadamia o nim rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego oraz obrońcę, a w razie potrzeby wzywa świadków i biegłych. Ponadto zgodnie z art. 124b ust. 4 ustawy o PSP nieusprawiedliwione niestawiennictwo rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego lub jego obrońcy na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy.

Procedura dyscyplinarna w Państwowej Straży Pożarnej jest praktycznie w całości oparta na normach postępowania karnego. Zgodnie z art. 124n ustawy o PSP w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 (Odpowiedzialność dyscyplinarna strażaków), w zakresie postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Sprawy w niej nieuregulowane dotyczą przede wszystkim: celów postępowania, zasad ogólnych, w tym domniemania niewinności, in dubio pro reo, swobodnej oceny dowodów, prawa do obrony, ujemnych przesłanek proceduralnych, czynności procesowych, terminów, doręczeń, postępowania dowodowego, kosztów postępowania. Normy dotyczące oskarżyciela publicznego stosuje się do rzecznika dyscyplinarnego, a uregulowania odnoszące się do podejrzanego (oskarżonego) stosuje się do obwinionego. Natomiast komisja dyscyplinarna funkcjonuje na zasadach sądu.

Należy zauważyć, że Państwowa Straż Pożarna jest zawodową, umundurowaną i wyposażoną w specjalistyczny sprzęt formacją, przeznaczoną do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi miejscowymi zagrożeniami (art. 1 ust. 1 ustawy o PSP). Do podstawowych zadań Państwowej Straży Pożarnej należy m.in.: organizowanie i prowadzenie akcji ratowniczych w czasie pożarów, klęsk żywiołowych lub likwidacji miejscowych zagrożeń, wykonywanie pomocniczych specjalistycznych czynności ratowniczych w czasie klęsk żywiołowych lub likwidacji miejscowych zagrożeń przez inne służby ratownicze, kształcenie kadr dla potrzeb Państwowej Straży Pożarnej i innych jednostek ochrony przeciwpożarowej oraz powszechnego systemu ochrony ludności oraz nadzór nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych.

W tym kontekście zdaniem Sądu zasadne jest twierdzenie organu, że objęcie strażaków odpowiedzialnością dyscyplinarną uzasadnia misja formacji, charakter powierzonych jej zadań i kompetencji oraz związane z jej działalnością zaufanie publiczne. Pełniący służbę strażacy winni zatem odznaczać się szczególnym zdyscyplinowaniem, kompetencją, odpowiedzialnością oraz szacunkiem do otoczenia, bowiem podejmowane przez nich działania związane z ratowaniem mienia i życia ludzkiego wymagają pełnego profesjonalizmu. Stąd też wszelkie zachowania niezgodne z rotą złożonego ślubowania lub stojące w sprzeczności z zasadami etyki zawodowej mogą narazić inne osoby (zarówno współdziałających ratowników, jak i poszkodowanych) na ryzyko utraty życia lub zdrowia na skutek nieprawidłowo wykonanych czynności służbowych. Oczywistym zatem jest, że z punktu widzenia społecznej misji i celów Państwowej Straży Pożarnej, niedopuszczalne jest tolerowanie przypadków tego rodzaju zachowań.

Warunkiem koniecznym wstąpienia do służby w Państwowej Straży Pożarnej jest złożenie przez strażaka roty ślubowania. Składanie roty ślubowania stanowi symbol pełnej akcesji do cieszącej się społecznym prestiżem służby czy też wzmacnia świadomość własnej tożsamości zawodowej. Złożenie ślubowania ma dwa wymiary: normatywny i symboliczny - w sensie normatywnym jest przewidzianym przez prawodawcę, niezbędnym, formalnym warunkiem rozpoczęcia wykonywania czynności zawodowych w ramach służby, zaś w wymiarze symbolicznym jest wejściem w inną rzeczywistość społeczno-zawodową. Składając rotę ślubowania (art. 30 ust. 1 ustawy o PSP) strażak zobowiązuje się do przestrzegania prawa, dyscypliny służbowej oraz wykonywania poleceń przełożonych, a także do strzeżenia honoruj godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegania zasad etyki zawodowej. Państwowa Straż Pożarna przyjęła określony model polityki personalnej, której nieodzownym elementem jest posiadanie określonych cech o charakterze osobistym oraz odpowiednia postawa moralna.

Postępowanie dyscyplinarne wiąże się z prowadzeniem wewnętrznego postępowania w przypadku nienależytego i zawinionego wykonywania obowiązków służbowych. Ten rodzaj odpowiedzialności dotyczy naruszenia obowiązków zawodowych, postępowania niezgodnego z deontologią zawodową oraz czynów nieetycznych uchybiających godności zawodu. Istotą odpowiedzialności dyscyplinarnej jest zastosowanie sankcji typu represyjnego za czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne.

Przenosząc powyższe rozważania na kanwę przedmiotowej sprawy, w ocenie Sądu Komisje prawidłowo oceniły, że Obwiniony nie podporządkował się obwiązującym go przepisom, a swym zachowaniem dał dowody zachowań nielicujących z godnością i dobrym imieniem służby, co bezsprzecznie musi znaleźć odpowiedni skutek dyscyplinarny.

Zdaniem Sądu Komisje prawidłowo ustaliły i oceniły stan faktyczny w sprawie i zeznania świadków. Ustalone z zachowania Obwinionego potwierdzają wskazane w zaskarżonym orzeczeniu okoliczności:

1) wywieranie wpływu na członków komisji egzaminacyjnej uczestniczących egzaminach w celu uzyskania korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, podjęcia negatywnych działań zmierzających do bezprawnego i bezpodstawnego przerwania egzaminów, wprowadzającego dezorganizację w trakcie ich trwania, w celu uzyskania korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia - (patrz m.in. zeznania złożone w trakcie rozprawy dyscyplinarnej w dniu [....] października 2022 r. przez: st. kpt M. Z. (akta sprawy - k. 299-300): "w trakcie przedstawiania przebiegu egzaminu J. K. wygłosił tyranię odnośnie tego egzaminu (kto to wymyślił, że do zasad organizacji ratownictwa specjalistycznego). Podczas przedstawiania kolejnych zadań przeszkadzał, zgłaszał swoje uwagi, podważał zasady tych zadań. (...) W momencie wydania oceny przez Komisję Egzaminacyjną i niezaliczenie pierwszej części egzaminu Obwiniony zdenerwował się, zagrażając aktami prawnymi (kodeks kamy, Konstytucja), że komisja jest nielegalnie powołana, że będzie się odwoływał żądając protokołu i filmu, że cała rozmowa jest nagrana. (...) wracając z egzaminu znajomy wysłał mi screena z Facebooka, gdzie Obwiniony opisał przebieg egzaminu porównując do cyrku, że instruktorzy piszą prawa na własny użytek. Dostałem również SMS [red. od Obwinionego] jato pogróżki i złe wróżenie. Zachowanie Obwinionego [....] października było podobne do tego z wcześniejszego dnia. Obwiniony w dalszym ciągu żądał wydania protokołu, potwierdzeń na piśmie, nie chciał opuścić sali co utrudniało pracę komisji egzaminacyjnej. (...) Zachowanie Obwinionego w trakcie trwania egzaminu naruszało zasady etyki zawodowej obowiązujące strażaków PSP, między innymi zasada nr 4, która brzmi: [Strażak okazuje należyty szacunek zarówno przełożonym, kolegom, jak i podwładnym]; kpt. J. G. (zastępca dowódcy jednostki w KM PSP w G.) (akta sprawy - k. 300-301): " (...) Obwiniony twierdził, że rozmawiał z Komisją w sposób łagodny, spokojny, zwracał się po stopniach, starał się być merytoryczny (...). Jednakże informacje z Polski wskazywały na to, że Obwiniony zachowywał się źle i były sprzeczne [red. z przedstawieniem sprawy przez Obwinionego]. (...) F. L. w trakcie rozmowy telefonicznej stwierdził, że są problemy z Obwinionym polegające na odesłaniu do domu, natomiast J. K. poinformował, że dopóki nie dostanie protokołu nie opuści Ośrodka Szkolenia; asp. P. P. (członka komisji egzaminacyjnej) (akta sprawy - k. 301-302): "(...) W trakcie omawiania przebiegu egzaminu Obwiniony zaczął podważać zasadność Komisji, wskazywał podstawę prawną odbycia egzaminu, przerywał prowadzącemu. (...) Komisja Egzaminacyjna podjęła decyzję, że Pan J. K. nie uzyskuje dostępu do kolejnego etapu o czym poinformowała Obwinionego. Obwiniony podważał zasadność Komisji, próbował uzyskać protokół z tej decyzji, poinformował, że nie rozumie dlaczego nie został dopuszczony do kolejnej części egzaminu, był bardzo poddenerwowany tym tematem, wspominał, że wszystko nagrywał, torpedował Komisję pytaniami. Obwiniony pozostając na terenie Ośrodka Szkolenia realizował swoje założenia poprzez uzyskanie protokołu od Zastępcy Naczelnika Ośrodka Szkolenia (...) W ocenie świadka Obwiniony dopuścił się niewłaściwego zachowania. Obwiniony nie stosował się do zasad pragmatyki służbowej.

2) nieprzygotowanie się do udziału w wyżej wymienionym egzaminie przez braki w wymaganym sprzęcie i wyposażeniu, (co zostało szczegółowo opisane w zaskarżonym orzeczeniu oraz m.in. zeznania złożone w trakcie rozprawy dyscyplinarnej w dniu [....] października 2022 r. przez asp. P. P. (członka komisji egzaminacyjnej) (akta sprawy - k. 301-302): (...)Przed wejściem do wody pojawiły się problemy sprzętowe u Obwinionego (przewód suchego skafandra wraz z zasilaniem, maska pełno twarzowa, kaptur),

3) rażące niezachowanie należytego szacunku wobec wyższych stopniem funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej - członków komisji egzaminacyjnej, a także innych kandydatów do egzaminu, (patrz m.in. zeznania złożone w trakcie rozprawy dyscyplinarnej w dniu [....] października 2022 r. przez: kpt. W. S., zastępcę naczelnika Ośrodka Szkolenia w Bomem S. (akta sprawy - k.303): (...) Obwiniony zachowywał się nerwowo, nachalnie, nie używał w moim kierunku wulgaryzmów, nie obrażał mnie, ale wymuszał na mnie wydanie protokołu. 99,9% przypadków podczas innych kursów doskonalenia zawodowego kończy się z wynikiem pozytywnym, w przypadku mojego doświadczenia kiedy wynik egzaminu był negatywny nigdy nie spotkałem się z tak aroganckim i nieprzyjemnym zachowaniem jakie miało miejsce u Obwinionego.(...)"; asp. P. P. (członka komisji egzaminacyjnej) (akta sprawy - k. 301-302): "(...) W trakcie omawiania przebiegu egzaminu Obwiniony zaczął podważać zasadność Komisji, wskazywał podstawę prawną odbycia egzaminu, przerywał prowadzącemu. (...) st. kpt M. Z. (akta sprawy - k. 299-300): "w trakcie przedstawiania przebiegu egzaminu J. K. wygłosił tyranię odnośnie tego egzaminu (kto to wymyślił, że jest to niepotrzebne, wnosił uwagi do zasad organizacji ratownictwa specjalistycznego). Podczas przedstawiania kolejnych zadań przeszkadzał, zgłaszał swoje uwagi, podważał zasady tych zadań. (...) W momencie wydania oceny przez Komisję Egzaminacyjną i niezaliczenie pierwszej części egzaminu Obwiniony zdenerwował się, zagrażając aktami prawnymi (kodeks karny, Konstytucja), że komisja jest nielegalnie powołana, że będzie się odwoływał żądając protokołu i filmu, że cała rozmowa jest nagrana. (...) wracając z egzaminu znajomy wysłał mi screena z Facebooka, gdzie Obwiniony opisał przebieg egzaminu porównując do cyrku, że instruktorzy piszą prawa na własny użytek. Dostałem również SMS [red. od Obwinionego] jako pogróżki i złe wróżenie. Zachowanie Obwinionego [....] października było podobne do tego z wcześniejszego dnia. Obwiniony w dalszym ciągu żądał wydania protokołu, potwierdzeń na piśmie, nie chciał opuścić sali co utrudniało pracę komisji egzaminacyjnej. (...) Zachowanie Obwinionego w trakcie trwania egzaminu naruszało zasady etyki zawodowej obowiązujące strażaków PSP, między innymi zasada nr 4, która brzmi: [Strażak okazuje należyty szacunek zarówno przełożonym, kolegom, jak i podwładnym]

4) opublikowanie w dniu [....] października 2021 r. na portalu Facebook na profilu st. ogn. J. K. nieuprawnionego wpisu pomawiającego o negatywne działania członków komisji oraz ujawniające tajemnicę pracodawcy, (patrz m.in. zeznania złożone w trakcie rozprawy dyscyplinarnej w dniu [....] października 2022 r. przez st kpt M. Z. (akta sprawy - k. 299-300): (...) wracając z egzaminu znajomy wysłał mi screena z Facebooka, gdzie Obwiniony opisał przebieg egzaminu porównując do cyrku, że instruktorzy piszą prawa na własny użytek. Dostałem również SMS [red. od Obwinionego] jako pogróżki i złe wróżenie.);

5) wystosowanie informacji sms w dniu [....] października 2021 r. skierowanej do st. kpt. M. Z. mającego cechy wywierania wpływu na członka komisji egzaminacyjnej oraz naruszenie jego prywatności, (patrz m.in. zeznania złożone w trakcie rozprawy dyscyplinarnej w dniu [....] października 2022 r. przez st. kpt M. Z. (akta sprawy - k. 299-300): (...) wracając z egzaminu znajomy wysłał mi screena z Facebooka, gdzie Obwiniony opisał przebieg egzaminu porównując do cyrku, że instruktorzy piszą prawa na własny użytek. Dostałem również SMS [red. od Obwinionego] jako pogróżki i złe wróżenie (...).

Zdaniem Sądu należy uznać, że prawidłowe jest stanowisko OKD, iż zeznania świadków potwierdzają zebrany w sprawie materiał dowodowy i wskazują, że opisane powyżej zachowanie Obwinionego naruszało zasady 4 Etyki zawodowej w PSP (Strażak okazuje należny szacunek zarówno przełożonym, kolegom, jak i podwładnym.), zasady 12 (Strażak odpowiedzialnie korzysta z form komunikacji elektronicznej, tak aby nie zdyskredytować swojej formacji w opinii publicznej.), zasady 18 (Strażak dba o zachowanie autorytetu przełożonego i odnosi się do niego z szacunkiem, w szczególności unika wyrażania pochopnych sądów i ocen o nim, a w przypadku niewłaściwego zachowania przełożonego zwraca mu uwagę w odpowiedniej formie.). Powyższe zachowanie miało miejsce podczas pełnienia służby, ma wpływ na to, jak Obwiniony postrzegany jest w środowisku strażackim

W ocenie Sądu podnoszone zarzuty zarówno do orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej jak i Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej nie mogą być uwzględnione.

Zarzut skarżącego w zakresie naruszenia art. 439 § 1 pkt. 7 k.p.k. z uwagi na zachodzącą w treści orzeczenia sprzeczność uniemożliwiającą jego wykonanie, z tego względu, że orzeczono wobec Obwinionego karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, bez wskazania, na jakie stanowisko należy Obwinionego wyznaczyć, co uniemożliwia wykonanie orzeczenia jest bezzasadny.

Sąd zauważa, że zgodnie art. 117 ust. 1 ustawy o PSP karami dyscyplinarnymi są następujące: upomnienie, nagana, wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe, obniżenie stopnia oraz wydalenie ze służby. Katalog kar w postępowaniu dyscyplinarnym ma charakter zamknięty. W zaistniałym stanie faktycznym, w ocenie Sądu, OKD zasadnie stwierdziła, że kara wymierzona przez Komisję Dyscyplinarną jest w pełni uzasadniona.

Zasady wykonania kary dyscyplinarnej zostały wskazane w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 listopada 1997 r. w sprawie szczegółowej organizacji komisji dyscyplinarnych oraz szczegółowych zasad wykonywania kar dyscyplinarnych wobec strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 1997 r., Nr 144, poz. 968). Zgodnie z § 4 pkt 1 tego rozporządzenia karę wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe wykonuje przełożony dyscyplinarny strażaka. W § 6 rozporządzenie to wskazuje, że karę wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe wykonuje się wobec strażaków mianowanych na stanowisko służbowe przez przeniesienie na niższe stanowisko. Zgodnie z art. 120 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej przełożonym dyscyplinarnym jest właściwy przełożony uprawniony do mianowania lub powołania. W wypadku Obwinionego przełożonym tym zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy o PSP jest Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w G.. Przywołany powyżej przepis określa też, że komendant miejski PSP jest organem kompetentnym do przeniesienia strażaka na inne stanowisko służbowe, także na niższe. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna określa formę tego przeniesienia jako decyzję administracyjną, bowiem ust. 2 tego artykułu wskazuje, że od decyzji, o których mowa w ust, 1, strażakowi służy odwołanie do wyższego przełożonego. Tym samym, zaznaczenia wymaga, że nie jest to rozstrzygnięcie nie podlegające dalszej kontroli. Bowiem strażakowi przysługuje odwołanie instancyjne do właściwego komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, a później skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz ewentualnie skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tak więc kryteria przeniesienia na niższe stanowisko służbowe określa przepis art. 20 ustawy o PSP, w myśl którego, mianowanie lub powołanie strażaka na określone stanowisko służbowe w Państwowej Straży Pożarnej jest uzależnione od posiadanego wykształcenia, kwalifikacji oraz stażu służby albo pracy (ust. 1) i stanowiska służbowe dzieli się na oficerskie, aspiranckie, podoficerskie i szeregowe (ust. 2). Zatem to właściwy przełożony służbowy, a nie organ dyscyplinarny, winien określić dla funkcjonariusza niższe stanowisko służbowe, bowiem - siłą rzeczy - komisja dyscyplinarna nie posiada żadnych możliwości oraz kompetencji do analizowania i oceny potrzeb oraz możliwości kadrowych w i jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1463/15, LEX nr 2043229).

Wobec czego Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej biorąc pod uwagę treść rozporządzenia z dnia [....] stycznia 2020 r. w sprawie stanowisk służbowych w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. poz. 280) wykonując ostateczne orzeczenie dyscyplinarne, uwzględniając strukturę organizacyjną jednostki, własne potrzeby, konieczność zachowania ciągłości służby, a także kwalifikacje służbowe strażaka, dokonuje przeniesienia na niższe stanowisko służbowe. Wskazanie takiego stanowiska expressis verbis przez komisję dyscyplinarną byłoby przekroczeniem kompetencji i wykraczałoby poza granice wskazane w art. 117 ust. 1 ustawy o PSP.

Należy zauważyć, że odnośnie zarzutu, dotyczącego obrazy przepisów prawa materialnego, tj. art. § 4. ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie szczegółowej organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1319) oraz wydanych na jego podstawie Zasad Organizacji Ratownictwa Wodnego w Krajowym Systemie Ratowniczo - Gaśniczym, zatwierdzonych przez Komendanta Głównego PSP (...) Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym PSP nie jest w tym zakresie upoważniona do kreowania rozstrzygnięć. Przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżonym orzeczeniem nie była ocena pracy komisji egzaminacyjnej w trakcie egzaminów dla kandydatów na szkolenie nurków instruktorów, które odbywały się w B. w dniach [....] i [....] października 2021 r., tym samym część zarzutu 2. wyartykułowanego w ppkt 1 nie podlega rozpatrzeniu w niniejszym postępowaniu.

W ocenie Sądu zgodnie z zasadami uzyskiwania stopnia nurka instruktora w PSP określonymi w "Zasadach Organizacji Ratownictwa Wodnego w Krajowym Systemie Ratowniczo Gaśniczym" zatwierdzonych przez Zastępcę Komendanta (akta w załączniku nr 11 "Zasady uzyskiwania stopnia nurka instruktora w Państwowej Straży Pożarnej" w ust. 8 pkt 1 lit g wskazano, że część praktyczna egzaminu dla kandydatów na szkolenie nurków instruktorów składa się z dwóch cyklów nurkowych następujących po sobie w ciągu dwóch dni, przy czym część pierwsza egzaminu praktycznego składa się z elementów, podczas których należy) wydobyć na powierzchnię z głębokości 20 metrów nieprzytomnego nurka z prędkością wynurzania 10 m/min i zatrzymania się na 5 metrach przez 1 minutę. Takie zasady obowiązują podczas egzaminu i kwestionowanie ich w tym czasie nie jest uprawnione.

"Zasady Organizacji Ratownictwa Wodnego w Krajowym Systemie Ratowniczo- Gaśniczym" w załączniku nr 11 pt. "Zasady uzyskiwania stopnia nurka instruktora w Państwowej Straży Pożarnej" w pkt 10 wskazują, że "wyposażenie sprzętowe kandydata na nurka - instruktora powinno być adekwatne do wyposażenia na szkolenie nurka". Wyposażenie na szkolenie nurka zostało określone w "Programie szkolenia specjalistycznego w zakresie nurka" zatwierdzonym przez Komendanta Głównego PSP [....] maja 2021 r., tj. w Załączniku 2 "Wykaz sprzętu nurkowego wymaganego od kandydata na szkolenie", i składa się ono z następujących elementów:

"1) Skafander suchy membranowy zintegrowany lub osobno, rękawice suche, oraz ocieplacz wraz z bielizną.

2) Maska pełnotwarzowa przystosowana do łączności podwodnej wyposażona w zawór umożliwiający oddychanie powietrzem atmosferycznym.

3) Oświetlenie podwodne (latarka oświetlająca pole pracy umożliwiająca jednocześnie pracę dwoma rękoma + latarka zapasowa).

4) Sprzęt ABC (płetwy przystosowane do skafandra suchego - pasek/sprężyna).

5) Obciążenie balastowe umożliwiające jego regulację.

6) Dwa przyrządy do cięcia (nóż nurkowy, sekator itp.).

7) Automat oddechowy spełniający normę EN - 250 (zimna woda) - 2 kpi oraz z min. jeden manometr, przewód do KR-W i przewód skafandra suchego.

8) Przyrządy pomiarowe (komputer nurkowy, tabele dekompresyjne; kompas nurkowy mocowany na rękę).

9) Urządzenie ratunkowa - wypornościowe z możliwością mocowania dwóch butli nurkowych, umożliwiająca wydobycie nurka z głębokości 30 m.

10) Dwie butle nurkowe połączone separatorem, o zapasie powietrza min. 40001.

11) Zestaw karabinków (karabinki alpinistyczne aluminiowe zakręcane lub karabinki tłokowe dwustronne) do mocowania wyposażenia indywidualnego i innego sprzętu — min. 3 szt.

12) Górna uprząż (piersiowa).

13) Bojka dekompresyjna, kołowrotek z linką długości min. 40 m.

14) Pojemnik na sprzęt nurkowy (Torba sprzętowa, skrzynia itp.).

15) Dresy, zimowa czapka, obuwie sportowe, strój na basen, klapki na basen.

16) Kamizelka asekuracyjna".

Obwiniony, mimo że był zobowiązany w/wym. zasadami zatwierdzonymi przez Komendanta Głównego PSP i jego Zastępcę obowiązującymi w czasie rzeczonego egzaminu, tj. w dniach [....] i [....] października 2021 r., wbrew pkt 1, 2 i 7 Załącznika nr 2 do "Programu szkolenia specjalistycznego w zakresie nurka" nie posiadał sprzętu (maski pełnotwarzowej z modułem łączności, kaptura neoprenowego oraz węża do skafandra suchego) wymaganego na podstawie załączniku nr 11 pkt 10 "Zasad Organizacji Ratownictwa Wodnego w Krajowym Systemie Ratowniczo-Gaśniczym".

Tym samym przedmiotowy zarzut jest niezasadny.

W odpowiedzi na zarzut obrazy przepisów postępowania, mającej wpływ na treść orzeczenia w zakresie naruszenia:

- art. 313 § 2 k.p.k. poprzez niedokładne określenie zarzucanych Obwinionemu czynów a także ograniczenie się do wskazania czasokresu poprzez wpisanie [w dniach [....] i [....] października], podczas gdy dokładne określenie zarzutów wymaga wskazania dokładnie, kiedy, gdzie, w jaki sposób, jakimi środkami Obwiniony popełnił zarzucany mu czyn (...)

- art. 413 § 1 pkt 6) oraz art. 413 § 2 k.p.k. poprzez niewskazanie przepisu prawa materialnego - zawartego w ustawie o PSP, który jako odpowiednio stosowany zapis o " ustawie karnej " zastosowano wobec Obwinionego, a także niedokładne określenie przypisanych Obwinionemu czynów polegające na powieleniu niedokładnych zapisów zawartych we wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego oraz niekonkretnego rozstrzygnięcia o karze poprzez niewskazanie na jakie niższe stanowisko wyznacza się utrudniło odniesienie się do zarzutów i polemikę z nimi, uniemożliwiło rozważenie podniesienia zarzutu rażącej niewspółmierności kary wobec jej nieokreślenia, a także będzie stanowiło poważne utrudnienie dla prawidłowej kontroli instancyjnej,

- art. 424 § 1 k.p.k. poprzez niewskazanie podstaw faktycznych ani niewyjaśnienie podstaw prawnych orzeczenia, a ograniczenie się jedynie do opisowych tez odnoszących się do zarzucanych Obwinionemu czynów, w znacznej mierze stanowiących powtórzenie tez zawartych we wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, co uniemożliwia polemikę z oskarżeniem a także co najmniej znacznie utrudnia kontrolę instancyjną.

W ocenie Sądu powołane zarzuty są niezasadne, bowiem ustawa o Państwowej Straży Pożarnej w rozdziale 11 dotyczącym odpowiedzialności dyscyplinarnej strażaków nie określa, jakie elementy powinno zawierać orzeczenie, wskazuje jedynie, że w sprawach nieuregulowanych w mniejszym rozdziale, w zakresie postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 124n ustawy). W świetle art. 413 § 1 pkt 4 k.p.k. w zw. art. 124n ustawy o Państwowej Straży Pożarnej przyjąć należy, że każdy wyrok powinien zawierać przytoczenie opisu i kwalifikacji prawnej czynu, którego popełnienie oskarżyciel zarzucił oskarżonemu. Ponadto zgodnie z § 2 ww. przepisu wyrok skazujący (a więc również orzeczenie komisji dyscyplinarnej pierwszej instancji o wymierzeniu kary dyscyplinarnej) powinno zawierać dokładne określenie czynu przypisanego obwinionemu oraz jego kwalifikację prawną, a także rozstrzygnięcie co do kary.

Wskazany w art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. zwrot "dokładne określenie przypisanego oskarżonemu czynu" oznacza, że opis czynu powinien wskazywać czas, miejsce, sposób i okoliczności popełnienia, w tym wypadku deliktu dyscyplinarnego oraz jego skutki. W ocenie Sądu opis czynu przypisanego Obwinionemu był dokładnie, tak jak to możliwe w realiach danej sprawy, dokonany przez pryzmat przepisów ustawy, które wyczerpał on swoim zachowaniem.

Zdaniem Sądu orzeczenia zawierają wszystkie wymagane prawem elementy:

1. dokładne określenie czynu przypisanego obwinionemu (w rażący sposób naruszył przepisy prawa, obowiązki służbowe, dyscyplinę służbową oraz zasady etyki zawodowej, a także treść roty ślubowania) oraz jego kwalifikację prawną (art. 30 i art. 115 ust. 1 ustawy o PSP - wskazane odpowiednio na str. 5 i 2 zaskarżonego orzeczenia) wskazującą czas (w dniach 27 i 28października 2021 r.), miejsce (w Ośrodku Szkolenia Państwowej Straży Pożarnej Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w S. w B.), okoliczności popełnienia deliktu dyscyplinarnego (w trakcie egzaminów dla kandydatów na szkolenie nurków instruktorów) oraz jego skutki / sposób popełnienia poprzez:

1) wywieranie wpływu na członków komisji egzaminacyjnej uczestniczących w egzaminach w celu uzyskania korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, podjęcia negatywnych działań zmierzających do bezprawnego i bezpodstawnego przerwania egzaminów, wprowadzającego dezorganizację w trakcie ich trwania, w celu uzyskania korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia,

2) nieprzygotowanie się do udziału w egzaminie przez braki w sprzęcie i wyposażeniu

3) rażące niezachowanie należytego szacunku wobec wyższych stopniem funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej - członków komisji egzaminacyjnej, a także innych kandydatów do egzaminu,

4) opublikowanie w dniu [....] października 2021 r. na portalu Facebook na profilu st. ogn. J. K. nieuprawnionego wpisu pomawiającego o negatywne działania członków komisji oraz ujawniające tajemnicę pracodawcy,

5) wystosowanie informacji sms w dniu [....] października 2021 r. skierowanej do st. kpi. M. Z. mającego cechy wywierania wpływu na członka komisji egzaminacyjnej oraz naruszenie jego prywatności,

- rozstrzygnięcie co do kary (wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe na podstawie art. 115 ust. 1 w zw. z art. 117 ust. 1 pkt 3 ustawy o PSP).

W ocenie Sądu organ odniósł się kwestii kar w postępowaniu dyscyplinarnym. Zgodnie z art. 117 ust. 1 ustawy o PSP katalog kar w postępowaniu dyscyplinarnym ma charakter zamknięty.

Zdaniem Sądu, jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, wybór rodzaju kary dyscyplinarnej ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ dyscyplinarny ma swobodę wyboru tej kary, przy czym jej wybór musi zostać należycie uzasadniony i poprzedzony przeprowadzeniem właściwego postępowania dyscyplinarnego, w którym prawidłowo ustalono stan faktyczny sprawy okoliczności naruszenia dyscypliny służbowej bądź zasad etyki funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej, oraz wzięto pod uwagę wszystkie okoliczności, które powinny mieć wpływ na rodzaj kary, zarówno na jej zaostrzenie jak i złagodzenie.

W ocenie Sądu organ wyjaśnił, z jakich powodów zastosował w/wym. karę - wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe. Kara, w opisanej sytuacji prawnej, jest współmierna do stopnia społecznej szkodliwości czynu przypisanego Obwinionemu i spełnia zadania w zakresie społecznego oddziaływania oraz cele indywidualno- prewencyjne, a nadto jest wynikiem trafnej oceny okoliczności przedmiotowych i podmiotowych sprawy oraz nie przekracza stopnia zawinienia sprawcy, a jej wymiar uwzględnia wszystkie okoliczności zarówno obciążające, jak i przemawiające na korzyść oskarżonego. Jest dostosowana do indywidualnych potrzeb resocjalizacyjnych i wychowawczych, uwzględnia także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej strażaków oraz stwarza realne możliwości osiągnięcia korzystnych efektów poprawczych poprzez wyrobienie u Obwinionego poczucia odpowiedzialności i poszanowania prawa.

W pozostałym zakresie Sąd podziela stanowisko Organów.

Należy zauważyć, że Skarżący nie wskazał na czym jej zdaniem polega "niewzięcie pod uwagę całokształtu, okoliczności ujawnionych w toku postępowania, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a następnie dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału, wbrew zasadom logicznego rozumowania,", w związku z powyższym OKD zasadnie twierdzi, że nie mogła odnieść się do tego zarzutu.

Zdaniem Sądu zarzut, że Komisja Dyscyplinarna pominęła "wysłuchania głosów Obwinionego i jego obrońcy, mimo złożenia wniosków o zniesienie terminu rozprawy co samo w sobie wskazuje na pominięcie dowodu z wyjaśnień Obwinionego oraz wszelkich innych dowodów jest niezasadny". Obwiniony był na wszystkie terminy rozpraw I instancji wzywany - na żaden się nie stawił.

Zgodnie z art. 124b ust. 1 i ust. 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej Komisja dyscyplinarna wydaje orzeczenie po przeprowadzeniu rozprawy oraz po wysłuchaniu głosów rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego lub jego obrońcy, a nieusprawiedliwione niestawiennictwo rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego lub jego obrońcy nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 117 § 2 a k.p.k. w zw. z art. 124n ustawy o PSP o usprawiedliwionym niestawiennictwie można mówić tylko w kontekście usprawiedliwienia niestawiennictwa z powodu choroby poprzez przedstawienie zaświadczenia potwierdzającego niemożność stawienia się na wezwanie lub zawiadomienie organu prowadzącego postępowanie, wystawionego przez lekarza sądowego, co w przypadku rozpatrywanej sprawy nie miało miejsca. Zatem zarzut strony skarżącej w tym zakresie, jest bezpodstawny.

Zdaniem Sądu orzeczenie zarówno w zakresie rozstrzygnięcia jak i uzasadnienia odpowiada prawu.

W sprawie niekwestionowane jest że Obwiniony będąc ratownikiem specjalistą w Jednostce Ratowniczo – Gaśniczej nr 2 Gdańsk Śródmieście Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w G., w ramach obowiązków służbowych w dniach [....] i [....] października 2021 r. przystąpił do egzaminu dla kandydatów na szkolenie nurków instruktorów.

W ocenie Sądu niewątpliwym jest, iż w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, OKD prawidłowo uznał, że Skarżący w rażący sposób naruszył przepisy prawa, obowiązki służbowe, dyscyplinę służbową oraz powołane zasady etyki zawodowej, a także treść roty ślubowania złożonego w trakcie egzaminów dla kandydatów na szkolenie nurków instruktorów, które odbywały się w Bornym Sulinowie w dniach [....] i [....] października 2021 r.

Skarżący dopuszczając się wyżej opisanych czynów nie przestrzegał prawa, podważył autorytet Państwowej Straży Pożarnej, swoim zachowaniem uderzył w honor, godność i dobre imię służby, co nie może znaleźć akceptacji w szeregach Państwowej Straży Pożarnej.

W ocenie Sądu wina Obwinionego nie budzi wątpliwości.

Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna w sposób szczegółowy i wystarczający rozważyła wymiar kary, jasno to uzasadniając i uwzględniając w swej ocenie specyfikę służby w Państwowej Straży Pożarnej, charakter zadań wykonywanych przez Skarżącego, zasady etyki zawodowej funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej oraz normy wynikające ze złożonego przez strażaka ślubowania.

Sąd wskazuje, że pełnienie służby w Państwowej Straży Pożarnej jest uzależnione od posiadania określonych cech o charakterze osobistym. Państwowa Straż Pożarna przyjęła określony model polityki personalnej, której nieodzownym elementem jest właściwa postawa moralna. Stanowi symbol pełnej akcesji do cieszącej się społecznym prestiżem służby, a także wzmacnia świadomość własnej tożsamości zawodowej. Akt ślubowania odgrywa rolę swoistej inicjacji, na mocy której składający ślubowanie podejmuje się wykonywać godnie i rzetelnie swoje służbowe obowiązki. W ceremonii ślubowania gotowość spełnienia zawodowych oczekiwań i aspiracji łączy się z powagą należną branej na siebie odpowiedzialności za sprawy, których się ślubujący podejmuje. Złożenie ślubowania ma dwa wymiary: normatywny i symboliczny. W sensie normatywnym jest przewidzianym przez prawodawcę niezbędnym formalnym warunkiem rozpoczęcia wykonywania określonych czynności zawodowych w ramach określonej służby (formacji mundurowej). W wymiarze symbolicznym jest ona wejściem w inną rzeczywistość społeczno-zawodową. Składając rotę ślubowania strażak zobowiązuje się do przestrzegania prawa, dyscypliny służbowej oraz wykonywania poleceń przełożonych, a także do strzeżenia honoru, godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegania zasad etyki zawodowej.

Zdaniem Sądu, wymierzona Skarżącemu kara, mająca w zasadzie charakter wyłącznie dyscyplinujący, w obliczu wagi popełnionego przez niego czynu, nie została określona w sposób dowolny, lecz została wykazana jej konieczność w myśl zasady uznania administracyjnego. Jak wynika bowiem z zajętego w tym zakresie przez OKD stanowiska, ustalone zostały istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, przeprowadzono dowody służące ustaleniu stanu faktycznego (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.), oceniono zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 80 k.p.a.), a uzasadniając swoje rozstrzygnięcie OKD dochowała warunków określonych treścią art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.