Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 224/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 17
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Art. 17
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie WSA Ewa Michna Asesor WSA Marta Kisielowska Protokolant starszy referent Paulina Grojec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2023 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 2 grudnia 2022 r. nr SKO.ŚR/4111/1227/2022 w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Krakowa w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia 18 sierpnia 2022 r. nr [...] ponowienie odmówił przyznania skarżącej M. R. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką A. S.

W uzasadnieniu organ wskazał, że niepełnosprawność matki skarżącej powstała w okresie późniejszym niż wskazano w art. 17 ust 1 b pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a zatem nie została spełniona przesłanka pozwalająca na przyznanie wnioskowanego świadczenia.

W odwołaniu skarżąca nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu I instancji i wniosła o przyznanie przedmiotowego świadczenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 2 grudnia 2022 r. nr SKO.ŚR/4111/1227/2022 uchyliło ww. decyzję z dnia 18 sierpnia 2022 r. w całości i przyznało skarżącej od dnia 1 grudnia 2022 r. świadczenie pielęgnacyjne w kwocie 2119,00 miesięcznie.

W uzasadnieniu Kolegium wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 oraz linię orzeczniczą sądów administracyjnych w Polsce, podkreśliło, że nie jest zasadną odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia z uwagi na datę powstania niepełnosprawności.

SKO wyjaśniło następnie, że skarżąca opiekuje się niezdolną do samodzielnej egzystencji matką A. S. (90 lat), która jest wdową. Jak wynika z wywiadu środowiskowego matka skarżącej jest osobą przewlekle chorą. Cierpi na cukrzycę i niewydolność serca, ma dwie endoprotezy. W kwietniu 2022 r. przeszła zawał prawej półkuli mózgu. Pomoc we wszystkich czynnościach świadczy jej córka, która zamieszkała wraz z matką. Ze złożonego pod odpowiedzialnością karną oświadczenia wynika, iż córka pomaga matce w czynnościach higienicznych jak np. ubieranie i rozbieranie, kąpiel i mycie, zmiana pampersów i wkładek urologicznych, a także przy siadaniu, wstawaniu, zmianie pozycji nóg w leżeniu, oklepywaniu i nacieraniu klatki piersiowej aby pomóc w odkrztuszaniu zalegającej wydzieliny itp. Z uwagi na konieczność sprawowania opieki, skarżąca nie podejmuje zatrudnienia.

Z akt sprawy wynika ponadto, iż skarżąca do końca listopada 2022 r. pobierała świadczenie przedemerytalne, jednak na jej wniosek złożony 7 listopada 2022 r. wypłata świadczenia przedemerytalnego została wstrzymana od 1 grudnia 2022 r. Wobec powyższego, zdaniem Kolegium, przesłanka negatywna związana z pobieraniem przez skarżącą ww. świadczenia, odpadła. W tej sytuacji Kolegium stanęło na stanowisku, że zasadnym jest przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką poczynając od dnia 1 grudnia 2022 r. (tj. od dnia zawieszenia świadczenia przedemerytalnego). Kolegium dodatkowo wyjaśniło, iż nie jest możliwym przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od dnia złożenia wniosku, bowiem do końca listopada 2022 r . skarżąca pobierała świadczenie przedemerytalne. W świetle obowiązujących przepisów prawa, a w szczególności art. 17 ust 5 pkt. 1 nie jest możliwym pobieranie obu tych świadczeń jednocześnie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że zastosowanie dyrektyw wykładni systemowej, funkcjonalnej i celowościowej prowadzi do takiego rozumienia tego przepisu, że osoba opiekująca się osobą niepełnosprawną, może jedynie dokonać wyboru pomiędzy prawem do świadczenia przedemerytalnego a świadczeniem pielęgnacyjnym, bez możliwości ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne w wysokości różnicy pomiędzy jego wysokością określoną właściwymi normami a otrzymywanym świadczeniem przedemerytalnym;

- art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. a ustawy poprzez błędną jego wykładnię polegającą na

pominięciu celów ustawy i norm konstytucyjnych, w tym niezastosowanie art. 32

(zasada równości wobec prawa), art. 69 (prawa osób niepełnosprawnych) i art. 71

ust. 1 (zasada dobra rodziny) w zw. z art. 2 (zasada demokratycznego państwa

prawnego) Konstytucji, przez co decyzja odmawiająca w całości świadczenia

pielęgnacyjnego za okres przed 1 grudnia 2022 r., pomimo pobierania w tym czasie świadczenia przedemerytalnego w znacznie mniejszej niż świadczenie

pielęgnacyjne wysokości, wydana została z naruszeniem podstawowych zasad

konstytucyjnych;

- art. 17 ust. 3d ustawy poprzez błędną jego wykładnię i niezasadne przyjęcie, iż

świadczenie pielęgnacyjne może być regulowane wyłącznie w kwocie wynikającej z ustawy, a nie może być uiszczane jako różnica pomiędzy jego wysokością określoną właściwymi normami a innym otrzymywanym świadczeniem (tu: świadczenie przedemerytalne), lecz w kwocie łącznej nie wyższej niż ustawowa wysokość świadczenia pielęgnacyjnego;

- art. 79a k.p.a. i art. 9 k.p.a. - poprzez ich zastosowanie dopiero na etapie

rozpoznawania sprawy przez SKO (tj. pismo SKO z dnia 21 października 2022 r.), a zatem po upływie wielu miesięcy od chwili wszczęcia postępowania i dopiero na tym etapie poinformowanie jej o tym, iż winna złożyć wniosek o zawieszenie

świadczenia przedemerytalnego, co umożliwi jej otrzymanie świadczenia

pielęgnacyjnego - czego zaniechanie doprowadziło do odmowy przyznania tego

świadczenia w całości za wskazany okres (tj. od dnia złożenia wniosku do dnia

zawieszenia prawa do świadczenia przedemerytalnego).

Mając na uwadze wskazane zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za

okres od dnia złożenia wniosku o jego przyznanie do dnia 30 listopada 2022 r. w wysokości różnicy pomiędzy jego wysokością określoną właściwymi normami a otrzymywanym przez nią w tym okresie świadczeniem przedemerytalnym, ewentualnie zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia złożenia wniosku o jego przyznanie do dnia 30 listopada 2022 r. w pełnej wysokości ze zobowiązaniem organu przyznającego to świadczenie i organu przyznającego świadczenie przedemerytalne do rozliczenia tych świadczeń w ten sposób, by finalnie wypłacić świadczenie pielęgnacyjne w wysokości różnicy pomiędzy jego wysokością określoną właściwymi normami a otrzymywanym w tym okresie świadczeniem przedemerytalnym. Ponadto skarżąca

wniosła o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów

zastępstwa adwokackiego, w wysokości wedle norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują, m.in. wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) dalej - p.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie ma jednak obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja SKO w Krakowie uchylająca w całości decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 18 sierpnia 2022 r. i przyznająca skarżącej od dnia 1 grudnia 2022 r. świadczenie pielęgnacyjne w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.

Z uwagi na okoliczność, że skarżąca nie kwestionuje zaskarżonej decyzji w zakresie zasadności przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a jedynie w zakresie daty początkowej jego przyznania, domagając się ustalenia tego prawa od dnia złożenia wniosku, ocena Sądu dotyczy prawidłowości wydania przedmiotowej decyzji w tej części, w której świadczenie pielęgnacyjne przyznane zostało od dnia 1 grudnia 2022 r. Kolegium przyjęło bowiem, że od tej daty, tj. od dnia zawieszenia świadczenia przedemerytalnego ustała jedyna przesłanka negatywna uniemożliwiająca przyznanie wnioskowanego świadczenia.

Materialnoprawną podstawą wydania ww. decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 615 ze zm.). Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W myśl art. 17 ust. 1b ustawy, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Zgodnie z kolei z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli: 1) osoba sprawująca opiekę: a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

Sądowi znane jest orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak też wojewódzkich sądów administracyjnych, w przedmiocie wykładni przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Przy wykładni ww. dostrzeżono potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. wynikami wykładni celowościowej i funkcjonalnej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 2392/19 i z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20, wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. powinna uwzględniać kontekst historyczny pojawienia się tego przepisu w systemie prawa. W dacie uchwalenia ustawy o świadczeniach rodzinnych (2003 r.) wysokość ówczesnego świadczenia pielęgnacyjnego i wysokość innych świadczeń pozbawiających prawa do świadczenia pielęgnacyjnego były niższe niż najniższa emerytura. Tym samym wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, którego celem jest zrekompensowanie danej osobie strat, jakie ponosi w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, było uzasadnione i zgodne z systemem aksjologicznym wyrażonym w Konstytucji RP. Ta relacja ekonomiczna przedmiotowych świadczeń utrzymywała się do maja 2014 r., kiedy to świadczenie pielęgnacyjne wzrosło do 800 zł i stało się nieznacznie wyższe od najniższej emerytury, a następnie było waloryzowane i obecnie jest już ponad dwukrotnie wyższe od najniższej emerytury. Odczytanie znaczenia przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w obecnych realiach, jako pozbawiającego w całości świadczenia pielęgnacyjnego także opiekuna otrzymującego świadczenie znacznie niższe, pozostaje zdaniem NSA w sprzeczności z wynikami wykładni systemowej, celowościowej oraz funkcjonalnej. Dlatego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany był pogląd, że w takiej sytuacji organ powinien przyznać świadczenie pielęgnacyjne w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy wysokością tego świadczenia i pobieraną emeryturą (por. wyroki NSA z 28 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 757/19; z 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 2392/19; z 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1546/19). Jednakże w późniejszym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury (netto) pozostawałaby w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 u.ś.r, który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego jednoznacznie określa kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki (por. wyroki NSA: z 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2375/20; z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20; z 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 764/20; z 24 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 650/20). Praktyka taka, niezależnie od trudności co do ustalenia jej podstawy prawnej, spowodowałaby dalsze wątpliwości co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania, np. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe (por. wyroki WSA: w Poznaniu z 13 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 824/19 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z 20 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1265/19).

Powyższe przemawia za rozwiązaniem polegającym na umożliwieniu osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub np. przedemerytalnego. Możliwym jest bowiem przyznanie osobom spełniającym warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego i pobierającym świadczenie przedemerytalne świadczenia pielęgnacyjnego jedynie w pełnej wysokości określonej w art. 17 ust. 3 u.ś.r., pod warunkiem dokonania przez osobę uprawnioną wyboru jednego z tych świadczeń. Nie gwarantowałaby bowiem zasady równości taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., która umożliwiałaby przyznanie osobom pobierającym świadczenie przedemerytalne dodatkowo świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości. Zauważyć przy tym należy, że w wyroku z dnia 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2375/19 Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, iż w przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 u.ś.r. gdzie wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów – przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną – także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1251; powoływanej dalej jako "u.e.r.f.u.s."), zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Przepisy każdej z ustaw regulują zbieg świadczeń przyznawanych na podstawie tych ustaw, ewentualnie wyraźnie wskazanych przepisów (por. art. 27 ust. 5 pkt 5 u.ś.r., czy art. 96 u.e.r.f.u.s.) wypłacanych przez organy określone w każdej z tych ustaw. Jedynym jednak przepisem dotyczącym zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i świadczenia przedemerytalnego, przyznawanych i wypłacanych przez różne organy, jest przywoływany wyżej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Biorąc pod uwagę wyrażoną w art. 8 ust. 2 Konstytucji RP zasadę bezpośredniego stosowania jej przepisów, dokonując prokonstytucyjnej wykładni przepisów omawianej ustawy w kontekście realizacji zasad: równości wobec prawa (art. 32 ust. 1) i sprawiedliwości społecznej (art. 2) obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 zdanie drugie) i osobom niepełnosprawnym (art. 69), Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyroku uznał, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę (rentę), winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń poprzez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie świadczenia przedemerytalnego. Wybór może zrealizować poprzez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do świadczenia przedemerytalnego.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji ze świadczenia przedemerytalnego od miesiąca, w którym strona uzyska decyzję o wstrzymaniu wypłaty tego świadczenia i przedstawi ją organowi. Sformułowanie "ustala się" można utożsamiać z "przyznaje się" tylko wtedy, gdy w miesiącu złożenia wniosku spełnione są wszystkie przesłanki pozytywne i nie występują przesłanki negatywne do uwzględnienia wniosku. Skoro zaś nie jest możliwe kumulatywne pobieranie zarówno świadczenia pielęgnacyjnego, jak i świadczenia przedemerytalnego, to warunkiem przyznania nowego świadczenia jest zawieszenie wypłaty uprzedniego. Okres, na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, nie jest determinowany bowiem wyłącznie datą wpływu wniosku, ale jest też uzależniony od terminu przysługiwania dotychczasowego uprawnienia (por. wyrok NSA z 19 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 209/21). Wskazać należy zatem, że ustalając od kiedy wnioskodawcy przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, organ stosuje art. 24 ust. 2 u.ś.r., ale dokonując wykładni tego przepisu, należy uwzględnić brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo m.in. świadczenia przedemerytalnego. Dopiero więc od momentu zawieszenia wypłaty świadczenia przedemerytalnego wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne mogło zostać przyznane.

W niniejszej sprawie w dniu 15 listopada 2022 r. została wydana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzja znak [...] o wstrzymaniu wypłaty świadczenia przedemerytalnego od najbliższego terminu płatności świadczenia, począwszy od należności za miesiąc grudzień 2022 r. Powyższa decyzja wyeliminowała negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w postaci posiadania ustalonego prawa do świadczenia przedemerytalnego.

W świetle powyższych wywodów, zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy należało uznać za niezasadne.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 79a k.p.a. i art. 9 k.p.a. wyjaśnić należy, że organy administracji publicznej powinny poinformować stronę o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie prawa do świadczenia emerytalno-rentowego i pouczyć o uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jego wypłaty, dopiero wówczas, gdy postępowanie z wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wykaże, że zachodzą przesłanki umożliwiające uwzględnienie wniosku i jedyną przeszkodą jest pobieranie powyższego świadczenia emerytalno-rentowego. Wówczas, o ile strona doprowadzi do zawieszenia, np. prawa do emerytury, możliwe będzie płynne przejście osoby uprawnionej z systemu świadczeń emerytalnych do systemu świadczeń rodzinnych. Konieczna jest taka organizacja działań organu przyznającego świadczenia rodzinne, w koordynacji z organem emerytalno-rentowym, aby nie pozostawić osoby uprawnionej bez należnego jej (niezbędnego dla życia) świadczenia nawet przez krótki czas (por. wyrok NSA z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20). Jak wynika z akt niniejszej sprawy, dopiero na etapie postępowania odwoławczego Kolegium stanęło na stanowisku, że zasadnym byłoby przyznanie skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, jednakże skarżąca powinna dokonać wyboru jednego ze świadczeń, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy, przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego. Wobec tego w piśmie z dnia 21 października 2022 r. zwróciło się do skarżącej z informacją o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie świadczenia przedemerytalnego oraz o uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jego wypłaty (k. 73 a.a.). Następnie, po zawieszeniu na wniosek skarżącej z 7 listopada 2022 r. prawa do wypłaty świadczenia przedemerytalnego SKO orzekło o przyznaniu wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od 1 grudnia 2022 r. W konsekwencji nie można zarzucić organowi odwoławczemu naruszenia ww. przepisów postępowania. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który powinien znać utrwaloną już linię orzeczniczą sądów administracyjnych, z której wynika, że koniecznym warunkiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest zawieszenie prawa do świadczenia emerytalno-rentowego.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.