Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 606/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2024-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.104 par.1, art.189a par.1, par.2, art.189b, art.189d, art.189i
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. w Białymstoku na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 14 sierpnia 2024 r. nr 2001-IOC.4355.14.2024 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

Zaskarżoną decyzją z dnia 14 sierpnia 2024 r. nr 2001-IOC.4355.14.2024 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej powoływany jako: DIAS, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku (dalej powoływany jako: organ I instancji, Naczelnik PUCS) z dnia 18 kwietnia 2024 r. nr 318000-COC1.4227.61.2023.JG, nakładającą na [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej powoływana jako: skarżąca, Spółka) karę pieniężną w wysokości 256.000,00 zł za naruszenie polegające na niedopełnieniu obowiązku zamrożenia środków finansowych, funduszy i zasobów gospodarczych lub zakazu udostępniania środków finansowych, funduszy i zasobów gospodarczych, określonego w art. 2 rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014 z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz.U. UE L nr 78 z dnia 17 marca 2014 r., dalej jako: "rozporządzenie 269/2014") oraz niezastosowanie się do zakazu świadomego i celowego udziału w działaniach, których celem lub skutkiem jest ominięcie stosowania środków określonych w art. 2 rozporządzenia 269/2014 wobec podmiotu wpisanego na krajową listę sankcyjną ([...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. przy ul. P.) poprzez zgłoszenie do procedury wywozu towarów według zgłoszenia celnego MRN nr [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r.

W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał podstawy decyzji organu I instancji. Jak wyjaśniono, na podstawie danych zawartych w systemie AES ustalono, że eksporter – skarżąca mająca siedzibę w B przy ul. P., w dniu 26 sierpnia 2023 r., działając przez przedstawiciela bezpośredniego Agencję Celną A I A z siedzibą w B przy ul. O., dokonała zgłoszenia celnego towaru w postaci artykułów spożywczych i przemysłowych do procedury wywozu. W zgłoszeniu celnym zarejestrowanym pod pozycją MRN nr [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r. zadeklarowano, że odbiorcą przedmiotowego towaru jest C. G. [...] z siedzibą w N w R. Do przedmiotowego zgłoszenia celnego załączono fakturę proforma nr [...] z 30 czerwca 2023 r. określającą wartość zgłaszanych do wywozu towarów, dokument przewozowy CMR oraz upoważnienie do dokonania odpraw celnych. Zgodnie z deklaracją eksportera wywóz towaru miał nastąpić się w formie przesyłek kurierskich.

Na podstawie przeprowadzonej weryfikacji przyjętego zgłoszenia celnego, Naczelnik PUCS ustalił, że objęty procedurą wywozu towar na podstawie ww. zgłoszenia celnego został zgłoszony przez eksportera - skarżącą (poprzednia nazwa [...] [...] Sp. z o.o.), której wspólnikiem posiadającym początkowo 70% udziałów i prezesem zarządu była S K, będąca również udziałowcem spółki [...] [...], która została wpisana decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr DPP-TPZ.0272.27/2023(2) z dnia 29 maja 2023 r. na listę, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz.U. z 2024 r. poz. 507, dalej jako: "ustawa sankcyjna"). Zgodnie z powyższą decyzją wobec spółki [...] [...] zastosowano m.in. zamrożenie środków finansowych i zasobów gospodarczych w rozumieniu rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014 z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających, będących własnością, pozostających w posiadaniu, pozostających w faktycznym władaniu lub pod kontrolą ww. podmiotu, w pełnym zakresie. Powyższa decyzja została zamieszczona w Biuletynie Informacji Publicznej i zaczęła obowiązywać od dnia 30 maja 2023 r.

Ze względu na stwierdzenie istniejących powiązań pomiędzy skarżącą Spółką, a spółką [...] [...] organ celny odmówił zwolnienia do procedury wywozu zgłoszonego towaru. Pismem z dnia 15 listopada 2023 r. nr 318000-COC1.4227.61.2023.EM Naczelnik PUCS zawiadomił eksportera o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia zakazu określonego w art. 6 ust. 1 ustawy sankcyjnej. Ponadto wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy karę pieniężną nakłada naczelnik urzędu celno-skarbowego w drodze decyzji administracyjnej w wysokości do 20.000.000 zł.

Do akt sprawy włączona została dokumentacja dotycząca sytuacji finansowej firmy z postępowania prowadzonego przez Naczelnika PUCS pod nr 318000-COC1.4227.56.2023.EM w sprawie nałożenia na ten podmiot kary pieniężnej oraz korespondencja organu z Drugim Urzędem Skarbowym w Białymstoku dotycząca sytuacji finansowej eksportera. Po przeprowadzeniu postępowania, pismem z dnia 20 lutego 2024 r. organ zawiadomił stronę o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, zaś w dniu 18 kwietnia 2024 r. Naczelnik PUCS wydał wskazaną na wstępie decyzję.

Po opisaniu podstaw zaskarżonej decyzji DIAS wyjaśnił, że stwierdzono istniejące zależności i powiązania pomiędzy eksporterem w niniejszej sprawie - skarżącą (poprzednia nazwa [...] [...] sp. z o.o.), a podmiotem wpisanym na listę sankcyjną – [...] [...] Sp. z o.o.

Wskazano, że zgodnie z decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr DPP-TPZ.0272.27/2023(2) z dnia 29 maja 2023 r. w stosunku do podmiotu [...] [...] Sp. z o.o. zastosowano:

a) zamrożenie środków finansowych i zasobów gospodarczych w rozumieniu rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014 z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającym, będących własnością, pozostających w posiadaniu, pozostających w faktycznym władaniu lub pod kontrolą podmiotu w pełnym zakresie,

b) zakaz udostępniania podmiotowi lub na jego rzecz – bezpośrednio lub pośrednio – jakichkolwiek środków finansowych lub zasobów gospodarczych w rozumieniu rozporządzenia 269/2014,

c) zakaz świadomego i umyślnego udziału w działaniach, których celem lub skutkiem jest ominięcie środków wskazanych w lit. a i b,

d) wykluczenie z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursu prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych.

Wyjaśniono, że decyzja ta została wydana po rozpatrzeniu wniosku Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Wskazano w nim, że Spółka [...] [...] została zarejestrowana w Polsce [...] grudnia 2021 r. i prowadzi działalność w branży kurierskiej. Podmiot posiada powiązania gospodarcze z niemieckim podmiotem [...] [...] GmbH, który z kolei posiada natomiast relacje osobowe z rosyjskim podmiotem [...] [...], funkcjonującym w branży kurierskiej na terenie Federacji Rosyjskiej oraz innych krajach byłej Wspólnoty Niepodległych Państw. Właścicielami [...] [...] są obywatele rosyjscy L G, V P, E Y, W uzasadnieniu wniosku wskazano, że nałożenie sankcji na spółkę [...] [...] Sp. z o.o. przyczyni się do bezpośredniego zmniejszenia zysków ww. firmy, a tym samym bezpośrednio wpłynie na ograniczenie funduszy transferowych do podmiotów nadrzędnych ulokowanych na terenie Federacji Rosyjskiej. Decyzja została zamieszczona w Biuletynie Informacji Publicznej i zaczęła obowiązywać od dnia 30 maja 2023 r.

DIAS wskazał, że [...] [...] spółka z o.o. została założona 30 listopada 2021 r. przez S K, która objęła w posiadanie 100 udziałów o łącznej wartości 5 000 zł. Zgodnie z wpisem do KRS dokonanym w dniu 15 marca 2022 r. do spółki przystąpił wspólnik – U P i objął 50 udziałów o łącznej wartości 2.500 zł. Początkowo spółka posiadała siedzibę w B przy ul. O, a następnie przy ul. P. Z informacji zawartych w Dziale 3 KRS wynika, że przedmiotem przeważającej działalności przedsiębiorcy była pozostała działalność pocztowa i kurierska, a jako pozostałą działalność podmiotu wskazano m. in. magazynowanie i działalność usługową wspomagającą transport, działalność usługową związaną z przeprowadzkami oraz handel detaliczny i hurtowy. W KRS w dniu 15 czerwca 2023 r. odnotowano zawieszenie wykonywania działalności przez ww. przedsiębiorcę.

Następnie U P i Y Z umową z dnia 15 lutego 2023 r. założyli [...] PL spółkę z o.o. i objęli po 50 udziałów w spółce, której kapitał zakładowy wynosił 10.000 zł. Na podstawie informacji zawartych w KRS nr [...] ustalono, że Y Z zbyła swoje udziały na rzecz drugiego wspólnika, co potwierdza dokonany w dniu 7 listopada 2023 r. wpis. Jako siedzibę spółki w KRS wskazano B, ul O. Jako przeważającą działalność przedsiębiorcy wskazano pozostałą działalność pocztową i kurierską, a jako działalność pozostałą wpisano handel hurtowy i detaliczny oraz działalność usługową wspomagającą transport lądowy. W KRS w dniu 12 września 2023 r. odnotowano zawieszenie wykonywani działalności przez podmiot.

Na podstawie informacji zawartych na stronie internetowej spółki [...] PL ([...]) stwierdzono, że podmiot oferuje swoim klientom dostawy towarów z Polski na B i pośrednictwo w zakupie towarów w europejskich i polskich sklepach internetowych. Deklaruje wysyłkę z Polski na B do dogodnego dla klienta punktu odbioru firmy kurierskiej [...] informując, że zamówienie można śledzić na każdym etapie jego przemieszczania się. W danych zawartych na stronie internetowej w zakładce "kontakty" widnieje firma [...] [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. przy ul. O. Z informacji zawartych w KRS nr [...] wynika, że ww. spółka powstała na podstawie umowy zawartej dnia 6 lipca 2023 r. z kapitałem zakładowym wynoszącym 10.000 zł i wszystkie udziały w niej objęła Y Z. Na podstawie wpisu w KRS z dnia 7 listopada 2023 r. zauważono, że [...] udziałów w spółce objęła N S. Jako przeważającą działalność przedsiębiorcy wskazano pozostałą działalność pocztową i kurierską, a jako działalność pozostałą wpisano handel hurtowy i detaliczny oraz działalność usługową wspomagającą transport lądowy.

Ustalono, że będąca wspólnikiem spółki [...] z siedzibą w B przy ul. P. S. K. umową z dnia 22 marca 2023 r. wspólnie z A. K założyli spółkę [...] Sp. z o.o. obejmując odpowiednio po 70 i 30 udziałów o łącznej wartości 10.000 zł. Dokonaną w dniu 10 lipca 2023 r. zmianą umowy spółki wszystkie udziały w spółce objął A K. Wpisem z dnia 23 listopada 2023 r. jako nowego wspólnika spółki posiadającego 10 udziałów o łącznej wartości 1000 zł uwidoczniono A S. Na podstawie informacji zawartych w KRS nr [...] stwierdzono, że spółka początkowo posiadała swoją siedzibę w B. przy ul. W. lok. [...], a następnie zgodnie z wpisem z dnia 2 czerwca 2023 r. w B. przy ul. P. W Dziale 3 KRS jako przeważającą działalność przedsiębiorcy wskazano pozostałą działalność pocztową i kurierską, a jako działalność pozostałą wpisano handel hurtowy i detaliczny, transport drogowy towarów, działalność usługową związaną z przeprowadzkami oraz magazynowanie i działalność usługową wspomagającą transport. Tym samym wpisem dokonanym w dniu 27 lipca 2023 r., którym dokonano zmiany wspólników spółki, dokonano jednocześnie zmiany nazwy skarżącej Spółki. Na podstawie zapisów zawartych w KRS stwierdzono, że spółka nie dokonała zawieszenia działalności.

Zwrócono uwagę, że w związku z zawarciem małżeństwa w dniu [...] lutego 2024 r. S K zmieniła nazwisko na K. Zaś jej mąż A K objął 90 udziałów o łącznej wartości 4.500 zł. w istniejącej od 25 października 2022 r. spółce W W G Sp. z o.o. (co odzwierciedla wpis w KRS nr [...] z dnia 13 grudnia 2023 r.), prowadzącej działalność w zakresie transportu drogowego towarów, pozostałego transportu lądowego pasażerskiego oraz sprzedaży hurtowej i detalicznej prowadzonej przez domy sprzedaży wysyłkowej lub internet.

Na podstawie oceny danych z KRS organ odwoławczy stwierdził, że wspólnicy spółki [...] (S K i U P) wpisanej na krajową listę sankcyjną decyzją MSWiA z dnia 29 maja 2023 r. w okresie prowadzonego przez MSWiA postępowania o dokonanie wpisu zakładali kolejne spółki lub przystępowali do już istniejących i prowadzili nieprzerwanie ten sam rodzaj działalności gospodarczej, co podmiot objęty wpisem na listę sankcyjną, prowadząc tę działalność pod tym samym adresem, co spółka [...]. Z informacji pozyskanych z dostępnych baz danych zgłoszeń celnych organ ustalił, że w przypadku odmowy zwolnienia do procedury wywozu towarów zgłaszanych przez eksportera [...] Sp. z o.o. te same towary były następnie zgłaszane do wywozu przez spółkę [...], która zmieniła nazwę na [...] [...] Sp. z o.o. Przykładowo sytuacja taka miała miejsce w przypadku weryfikacji przez organ celny zgłoszenia celnego do procedury wywozu złożonego przez eksportera [...] [...] Sp. z o.o. MRN nr [...] z dnia 21 czerwca 2023 r., do którego załączono fakturę proforma nr [...] z dnia 19 czerwca 2023 r. Po odmowie zwolnienia towarów objętych ww. zgłoszeniem celnym do wnioskowanej procedury wywozu zostały one następnie zgłoszone do wywozu przez [...] według zgłoszenia celnego MRN nr [...], w którym wskazano ten sam numer faktury oraz listu przewozowego. Powyższe wskazuje zdaniem DIAS na świadomy i umyślny udział skarżącej (poprzednia nazwa [...]) w działaniach w celu ominięcia środków ograniczających nałożonych na spółkę [...].

W decyzji DIAS wziął pod uwagę przepisy działu IVa ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej jako: "k.p.a."). Zdaniem organu odwoławczego waga i okoliczności naruszenia prawa w przedmiotowej sprawie są znaczne. Skarżąca, będąc powiązaną ze spółką [...], w dalszym ciągu prowadził działalność gospodarczą w takim samym zakresie, jak podmiot objęty sankcjami wpisany na listę sankcyjną, czyniąc to w sposób celowy i świadomy. Założenie przez wspólnika spółki [...] kolejnego podmiotu gospodarczego, który prowadzi identyczną działalność pod tym samym adresem co podmiot sankcyjny wyraźnie wskazuje na chęć ominięcia ustanowionych zakazów i czerpania korzyści majątkowych z prowadzonej działalności. Jednak pomimo tych zakazów S K, w okresie obowiązywania nałożonych na spółkę [...] [...] sankcji, za pośrednictwem nowej spółki – skarżącej realizowała taką samą działalność. Natomiast przekształcenia własnościowe w skarżącej Spółce oraz zmiana jej pierwotnej nazwy ([...] [...] Sp. z o.o.) miały na celu ukrycie zależności z podmiotem wpisanym na krajową listę sankcyjną. Tym samym strona dopuściła się czynności stanowiących obejście zakazów nałożonych na spółkę [...] [...], czyniąc to w sposób świadomy i celowy. Podkreślono, że celem nałożenia na spółkę [...] [...] sankcji było bezpośrednie zmniejszenie zysków firmy rosyjskiej i ograniczenie transferu funduszy do podmiotów ulokowanych w R. Okoliczność kontynuowania działalności, takiej jaką prowadziła spółka [...] [...] poprzez dokonywanie zgłoszeń celnych do procedury wywozu miała wpływ na osiągnięcie większych zysków przez rosyjskich kontrahentów (eksporter dokonał jeszcze innych zgłoszeń wywozowych, które są przedmiotem odrębnego postępowania). Egzekwowanie przepisów dotyczących sankcji nałożonych na Rosję w związku z agresją na Ukrainę stanowi zdaniem DIAS ważny interes publiczny, bowiem jest istotnym elementem wspólnotowej polityki gospodarczej wymierzonej w działania Rosji.

Odnośnie przesłanki częstotliwości naruszania zakazu oraz uprzedniego ukarania , w następstwie którego ma być nałożona kara organ odwoławczy podniósł, że niniejsze postępowanie nie jest jedynym postępowaniem dotyczącym obejścia ustanowionych sankcji wobec spółki [...] [...]. Równolegle prowadzone są postępowania administracyjne zakończone decyzjami Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku nr 318000-COC1.4227.56.2023.AB z dnia 5 kwietnia 2024 r. oraz nr 318000-COC1.4227.57.2023.EM/JG z dnia 23 kwietnia 2024 r. nakładającymi na eksportera – skarżącą, administracyjne kary pieniężne za naruszenie polegające na niedopełnieniu obowiązku zamrożenia środków finansowych, funduszy lub zasobów gospodarczych lub zakazu udostępniania środków finansowych , funduszy lub zasobów gospodarczych określonego w art. 2 rozporządzenia 269/2014 oraz niezastosowanie się do zakazu świadomego i celowego udziału w działaniach, których celem lub skutkiem jest ominięcie stosowania środków określonych w art. 2 rozporządzenia 269/2014 wobec [...] [...] Sp. z o.o. Działania strony postępowania zdaniem DIAS cechowała umyślność mająca na celu ukrycie powiązań personalnych i gospodarczych z podmiotem sankcyjnym, aby możliwe było prowadzenie identycznej działalności gospodarczej, jaką prowadził podmiot, któremu zamrożone zostały środki finansowe i zasoby gospodarcze.

W kwestii przesłanki dotyczącej sposobu zachowania się strony w celu usunięcia skutków naruszenia prawa należy wskazać, że po przeprowadzeniu weryfikacji przedmiotowego zgłoszenia celnego do procedury wywozu skarżąca, pomimo umieszczenia na krajowej liście sankcyjnej powiązanej z nim spółki [...] [...] systematycznie dokonywała wywozów towarów do Rosji deklarowanych jako przesyłki kurierskie. Dokonywała więc takich samych czynności, z powodu których na powiązany z nim podmiot nałożono sankcje.

Uwzględniając przesłankę dotyczącą uwarunkowań osobistych podniesiono, że eksporter, działający przez profesjonalnego przedstawiciela celnego powinien znać i przestrzegać obowiązujące przepisy, zwłaszcza te dotyczące obostrzeń wynikających z prawa wspólnotowego i krajowego w handlu z Rosją. Ponadto zauważyć należy, że spółka [...] [...] (następnie [...] [...]) została założona w marcu 2023 r., niemniej S K posiadała duże doświadczenie w dokonywaniu zgłoszeń celnych wywozowych do Rosji prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą [...] [...]. Ponadto jako udziałowiec spółki [...] [...] powinna zdaniem DIAS posiadać wiedzę odnośnie umieszczenia tego podmiotu na liście sankcyjnej.

Uwzględniając przesłanki wynikające z art. 189d k.p.a., w trakcie ustalenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej organy przeanalizowały sytuację finansowa Spółki. Dokonano jej na podstawie analizy informacji przekazanych przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku, z których wynika, że podmiot ten nie posiadał zaległości w organie podatkowym, nie było prowadzone w stosunku do niego postępowanie egzekucyjne oraz nie występował z wnioskiem o przyznanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Natomiast na podstawie danych z systemu POLTAX przeanalizowana została sytuacja finansowa podmiotu poprzez zestawienie uzyskanych rocznych dochodów oraz poniesionych strat. Ustalono, że spółka w okresie od 22 marca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. osiągnęła przychody w wysokości 181.140,03 zł. Po uwzględnieniu kosztów uzyskania przychodów w wysokości 1.005.850,57 zł wykazała stratę wynoszącą 824.710,54 zł. Po analizie tych danych DIAS zauważył, że w ciągu kilku miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej spółka wykazała niewspółmiernie wysokie koszty uzyskania przychodu oraz stratę, zważywszy na fakt, że rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej nie uzasadnia poniesienia tak dużych nakładów.

Na podstawie dokonanej analizy przesłanek wynikających z art. 189d k.p.a., uwzględniając sytuację finansową spółki [...] [...] ustalono wysokość administracyjnej kary pieniężnej na kwotę 256.801,00 zł, co stanowi równowartość wartości statystycznej towaru ujętego w przedmiotowym zgłoszeniu celnym. W ocenie organu odwoławczego waga naruszenia prawa w przedmiotowej sprawie nie jest znikoma. Zdaniem DIAS waga popełnionego naruszenia prawa jest znaczna, mając na względzie cel wprowadzonych środków ograniczających w konsekwencji zbrojnej napaści Rosji na Ukrainę.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Spółka reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając naruszenie:

I. przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności w celu ustalenia dokładnego stanu faktycznego, jak też bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interes obywateli,

b) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie dokonania w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,

c) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy, co poskutkowało błędnym uznaniem:

(-) jakoby w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do nałożenia przez organ kary pieniężnej podczas gdy nie doszło do wskazywanego przez organ naruszenia, które miałoby polegać na niedopełnieniu obowiązku zamrożenia środków finansowych, funduszy lub zasobów gospodarczych określonego w art. 2 rozporządzenia 269/2014 oraz niestosowanie się do zakazu świadomego i celowego udziału w działaniach, których celem lub skutkiem miałoby być ominięcie stosowania środków określonych w art. 2 rozporządzenia 269/2014 wobec podmiotu wpisanego na listę, o której mowa w art. 1 ustawy z 13 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę i służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (dalej jako: "Ustawa sankcyjna") , tj. naruszenie określne w art. 6 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 wskazanej ustawy poprzez zgłoszenie do procedury wywozu towarów objętych wymienionym w decyzji zgłoszeniem - w sytuacji kiedy działalność spółki nie narusza powołanych zakazów, ukarana spółka nie jest gospodarczo powiązana ze spółką [...] [...] Sp. z o.o., a ponadto samo zgłoszenie do procedury wywozów nie stanowi naruszenia powołanych zakazów, zaś innych przesłanek organ nie ustalił ani nie uczynił podstawą rozstrzygnięcia decyzji,

(-) rzekomych powiązań gospodarczych pomiędzy Spółką. a zupełnie inną spółką [...] [...] Sp. z o.o. wpisaną na tzw. listę sankcyjną, poprzez osobę S K w sytuacji kiedy wskazana osoba nie jest wpisana na żadną listę sankcyjną, i współpraca z nią nie jest w żaden sposób sankcjonowana, jak też w sytuacji kiedy S K niezwłocznie zaprzestała współpracy ze spółką czyniąc zadość oczekiwaniom organu,

(-) orzeczeniem kary w rażąco zawyżonej wysokości 256.801,00 zł - w sytuacji kiedy kapitał zakładowy Skarżącej opiewa zaledwie na 5.000 zł, zaś nałożona kara w sposób oczywisty jest niewspółmierna do stopnia ewentualnego naruszenia i możliwości jej zapłaty przez skarżącą, a wprost zmierza do całkowitego zlikwidowania i usunięcia podmiotu z rynku, wbrew celowi do jakiego kara pieniężna została zgodnie z przepisami zastrzeżona,

(-) ustalenie kary w rażąco zawyżonej wysokości, zważywszy, iż obejmuje ona wyłącznie działanie, które miało polegać na samym tylko "zgłoszeniu do procedury wywozów" objętych wymienionymi w decyzji zgłoszeniami - a w związku z tym pominięcie, iż podstawa faktyczna przyjęta przez organ do wymierzenia kary wskazuje wręcz na znikomą wagę ewentualnego naruszenia co stanowi przesłankę do całkowitego odstąpienia od jej wymierzenia,

(-) pominięcie, iż skarżąca dokonała oficjalnego zgłoszenia towaru do wywozu, nie ukrywając ani rodzaju towaru ani szczegółów transportu, uzyskując tym samym w oficjalnym i legalnym trybie zgodę właściwych organów na wykonanie przewozu, a zatem nieuprawnione jest w chwili obecnej obciążanie skarżącej karami pieniężnymi skoro ten sam organ przedstawił skarżącej akceptację i potwierdzenie iż dokonanie transportu w opisanych w uzasadnieniu decyzji okolicznościach na datę zgłoszenia został uznany za w pełni prawidłowy i legalny, nie pozostający w sprzeczności z przepisami - tym bardziej, iż jak wskazał organ ten sam transport ale dokonany przez inną firmę został przez organ uznany za niedopuszczalny i w związku z tym organ odmówił zgody na jego wykonanie.

d) art. 8 k.p.a. poprzez nierówne traktowanie skarżącej i obciążenie skarżącej karami w sytuacji, kiedy dużo większe podmioty nieprzerwanie współpracując z Federacją Rosyjską oraz Białorusią (jak: sieci sklepów [...], [...] [...], czy koncerny i marki [...], [...], [...] oraz wiele innych), nie spotykając się z sankcjonowaniem swojej działalności, gdzie tymczasem skala i rozmiar działalności prowadzonej przez skarżącą jest znikoma względem choćby kilku wymienionych podmiotów, którym jednak z powodu pozycji na rynku nie wprowadza się zakazów ani nie obciąża karami, w przeciwieństwie do niewielkich podmiotów jakim jest skarżąca,

e) art. 189d k.p.a. poprzez naruszenie dyrektyw wymiaru kary, w tym zwłaszcza wskazanie przez organ, że "towary sankcyjne (4 pozycje) zadeklarowane w zgłoszeniu celnym MRN [...] stanowiły jedynie 2% ogólnej liczby pozycji zgłoszenia (239 pozycji) ustalono karę pieniężną w wysokości 2% wartości towaru zgłoszonego do procedury wywozu tj. 5800 zł" — a tym samym jest równa wartości towarów kara została ustalona "łącznie poprzez wzięcie pod uwagę wartości przewożonego towaru (inne przesłanki organ powołał tylko pobieżnie i nie wykazał ich wpływu na wysokość wymierzonej kary) w sytuacji kiedy przepis nie przewiduje takiej przesłanki, zaś art. 189d k.p.a. odnosi się co najwyżej do ewentualnej "wysokości korzyści którą strona osiągnęła, lub straty której uniknęła" — gdzie ewentualna "korzyść" winna wyrażać się co najwyżej w wartości oczekiwanego wynagrodzenia za dokonanie przewozu (a nie w wartości przesyłek kurierskich), zaś niezależnie od tego przewóz został prawidłowo zgłoszony zatem skarżąca działała w dobrej wierze, umożliwiając organom podjęcie stosownej reakcji w przypadku ustalenia,

f) art. 189d k.p.a. poprzez naruszenie dyrektyw wymiaru kary, w tym zwłaszcza pominięcie przy jej ustalaniu, iż skarżąca poniosła już i tak dotkliwą dolegliwość wyrażającą się w fakcie, iż cały towar wraz z przewożonym samochodem został zarekwirowany i skarżąca nie ma obecnie wiedzy co się z nim obecnie dzieje,

g) art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary administracyjnej w sytuacji kiedy waga przyjętego za podstawę nałożenia kary ewentualnego naruszenia jest znikoma,

II. przepisów prawa materialnego tj.:

a) art. 6 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy sankcyjnej – poprzez uznanie, jakoby zaistniało naruszenie powołanych przepisów - w sytuacji kiedy samo dokonanie zgłoszenia towaru do przewozu nie wypełnia znamion wymienionych w przepisie naruszeń,

b) art. 6 ust. 2 ustawy sankcyjnej poprzez nałożenie na skarżącą kary pieniężnej, i to w kwocie rażąco zawyżonej, "nieusprawiedliwionej okolicznościami sprawy, właściwościami i postawą skarżącej, ani przesłankami wymiary wysokości kary,

c) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji kiedy zaistniały podstawy do jej uchylenia i umorzenia postępowania, względnie zaś zmiany.

W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że organ wyciągnął nieprawidłowe wnioski co do rzekomych powiązań gospodarczych skarżącej z zupełnie inną spółką [...] [...] Sp. z o.o. wpisaną na tzw. listę sankcyjną sugerując się wyłącznie jej nazwą. Zarzucił organowi, że ten dokonał powiązań spółek poprzez ustalenie, że historycznie w obu podmiotach występowała jako wspólnik S K, która nie jest wpisana na żadną listę sankcyjną i współpraca z nią nie jest w żaden sposób sankcjonowana.

Ponadto podano, że nałożona kara przekracza 100% wartości towaru ustalonej przez organ. Organ samowolnie i arbitralnie przyjął kryterium nieprzewidziane ustawą jako jedyne kryterium ustalenia wysokości nałożonej kary pieniężnej. Zauważono, że skarżąca działała jako firma kurierska. W związku z tym towary, których wartość oszacował organ nie stanowią ani nie stanowiły własności skarżącej. Ewentualną korzyścią o którą można by w tym kontekście rozważać, byłoby ewentualne wynagrodzenie skarżącej za przewóz. Organ jednak nie poczynił w tym zakresie jakichkolwiek ustaleń. Należy jednak wskazać, iż tak rozumiana korzyść, byłaby określona na kwotę niewspółmiernie niższą, od tej jaką ustalił organ w oparciu o wartość przesyłek kurierskich. Zdaniem strony skarżącej kara nałożona w zaskarżonej decyzji w kwocie 256.801 zł jest rażąco zawyżona i krzywdząca dla skarżącej, nieadekwatna do stopnia naruszenia i narusza podstawowe dyrektywy jej wymiaru.

W oparciu o podniesione zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika PUCS, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w skrócie "p.u.s.a."), sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów wydawanych przez organy administracji publicznej. Z przepisu art. 1 p.u.s.a. wynika, że sądowoadministracyjna kontrola administracji publicznej zawsze powinna uwzględniać trzy aspekty, a mianowicie: 1) ocenę zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym; b) ocenę dochowania wymaganej procedury; c) ocenę respektowania reguł kompetencji. Kontrola ta polega więc na wszechstronnym zbadaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, a sąd powinien poddać szczególnie gruntownej ocenie i analizie te wszystkie aspekty sprawy, w odniesieniu do których istnieją wątpliwości, a ustalenia organów są odmienne od wniosków i twierdzeń strony. Należy również dodać, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024, poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a.")).

Przedmiotem i istotą niniejszego postępowania jest kara pieniężna nałożona w związku z dokonaniem przez stronę zgłoszenia celnego do procedury wywozu towaru w postaci artykułów spożywczych i przemysłowych, deklarowanych jako przesyłki kurierskie, co stanowiło zdaniem organów ominięcie stosowania środków określonych w art. 2 rozporządzenia rozporządzenie Rady (UE) nr 269/2014 w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających wobec podmiotu wpisanego na listę, o której mowa w art. 1 ustawy z 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego. Rozporządzenie Rady (UE) nr 269/2014 w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających wprowadziło sankcje dotyczące zamrażania środków finansowych i gospodarczych osób fizycznych, prawnych, podmiotów lub organów wspierających materialnie lub finansowo działania, które podważają integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażają. Zgodnie z art. 1 lit. e ww. rozporządzenia "zamrożenie zasobów gospodarczych" oznacza uniemożliwienie wykorzystania zasobów gospodarczych do uzyskiwania środków finansowych, towarów lub usług w jakikolwiek sposób, między innymi poprzez ich sprzedaż, wynajem lub obciążenie hipoteką. Zgodnie zaś z art. 1 lit. f ww. rozporządzenia "zamrożenie środków finansowych" oznacza zapobieganie wszelkim ruchom tych środków finansowych, ich przekazywaniu, zmianom, wykorzystaniu, udostępnianiu lub dokonywaniu nimi transakcji w jakikolwiek sposób, który powodowałby jakąkolwiek zmianę ich wielkości, wartości, lokalizacji, własności, posiadania, charakteru, przeznaczenia lub dowolną inną zmianę, która umożliwiłaby korzystanie z nich, w tym zarządzanie portfelem. W art. 2 rozporządzenia zostały wprowadzone środki ograniczające, polegające na zamrożeniu wszystkich środków finansowych i zasobów gospodarczych będących własnością, pozostające w posiadaniu, w faktycznym władaniu łub pod kontrolą wymienionych w załączniku osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów łub powiązanych z nimi osób fizycznych łub prawnych, podmiotów lub organów. W przepisie tym wprowadzono ponadto zakaz udostępniania wymienionym w załączniku osobom fizycznym lub prawnym, podmiotom lub organom ani powiązanym z nimi osobom fizycznym lub prawnym, podmiotom lub organom, ani też na ich rzecz - bezpośrednio lub pośrednio - żadnych środków finansowych ani zasobów gospodarczych. Natomiast art. 9 rozporządzenia zakazuje świadomego i umyślnego udziału w działaniach, których celem lub skutkiem jest ominięcie środków, o których mowa w art. 2. Zastosowanie sankcji za naruszenie obowiązków i zakazów określonych w rozporządzeniu nr 269/2014 z dnia 17 marca 2014 r. wynika bezpośrednio z ich treści. Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 1 ww. rozporządzenia państwa członkowskie przyjmują przepisy określające sankcje mające zastosowanie w przypadkach naruszeń przepisów niniejszego rozporządzenia oraz przyjmują wszelkie środki niezbędne do zapewnienia ich stosowania. Zgodnie z treścią tego przepisu przewidziane sankcje muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Państwa członkowskie zostały zatem zobowiązane do przyjęcia przepisów o zastosowaniu sankcji na gruncie swojego ustawodawstwa. Polski ustawodawca wybrał rozwiązanie w postaci administracyjnej kary pieniężnej. Kara za naruszenie wprowadzonych rozporządzeniem Rady (UE) nr 269/2014 z dnia 17 marca 2014 r. środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie została określona w przepisach krajowych. Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 129 z późn. zm.) wprowadziła możliwość stosowania środków ograniczających określonych m.in. w rozporządzeniu Rady (UE) nr 269/2014 w stosunku do osób i podmiotów umieszczonych na tworzonej na gruncie prawa krajowego liście osób łub podmiotów, odrębnej od załącznika I do ww. rozporządzenia. Zgodnie z art. 1 ww. ustawy w celu przeciwdziałania wspieraniu agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę rozpoczętej w dniu 24 lutego 2022 r., wobec osób i podmiotów wpisanych na listę, o której mowa w art. 2, stosuje się: 1. odpowiednio środki określone w art. 2 ust. 1-3 rozporządzenia Rady (WE) nr 765/2006 z dnia 18 maja 2006 r. dotyczącego środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy (Dz. Urz. UE L 134 z 20.05.2006, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem 765/2006", na zasadach określonych w tym rozporządzeniu, z wyłączeniem art. 1fb, art. 1fc i art. 7 i 9, odpowiednio środki określone w art. 2 i art. 9 rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014 z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz. Urz. UE L 78 z 17.03.2014, Str. 6, z późn. zm.4), zwanego dalej "rozporządzeniem 269/2014", na zasadach określonych w tym rozporządzeniu, z wyłączeniem art. 8, art. 12 i art. 16 dotyczących wykluczenia z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursu prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1129,1598, 2054 i 2269 oraz z 2022 r. poz. 25); wpisu do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, o którym mowa w art. 434 ustawy ż dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. ż 2021 r. poz. 2354 oraz z 2022 r. poz. 91, 583, 830 i 835). W myśl art. 2 ustawy lista osób i podmiotów, wobec których są stosowane środki, o których mowa w art. 1, zwana dalej "listą", jest prowadzona przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Lista jest publikowana w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Lista zawiera oznaczenie osoby lub podmiotu, wobec których stosuje się środki, o których mowa w art. 1, wraz z rozstrzygnięciem, który z tych środków ma do nich zastosowanie. Przepis art. 6 ust. 1 ww. ustawy stanowi zaś, że osoba lub podmiot, które w stosunku do osoby lub podmiotu wpisanych na listę: 1) nie dopełniają obowiązku zamrożenia środków finansowych, funduszy lub zasobów gospodarczych lub zakazu udostępniania środków finansowych, funduszy lub zasobów gospodarczych, określonego w art. 2 ust. 1 lub 2 rozporządzenia 765/2006 lub art. 2 rozporządzenia 269/2014, 2) nie dopełniają obowiązku niezwłocznego przekazywania informacji, wymaganych na podstawie art. 4 ust. 2 lub art. 5 rozporządzenia 765/2006 lub na podstawie art. 7 ust. 1 lub art. 8 rozporządzenia 269/2014, 3) nie stosują się do zakazu świadomego i celowego udziału w działaniach, których celem lub skutkiem jest ominięcie stosowania środków określonych w art. 2 ust. 1 lub 2 rozporządzenia 765/2006 lub art. 2 rozporządzenia 269/2014 - podlegają karze pieniężnej. W ust. 2 powyższego artykułu wskazano, że karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada naczelnik urzędu celno-skarbowego, w drodze decyzji, w wysokości do 20 000 000 zł. Odnośnie zaś zasad nakładania administracyjnych kar pieniężnych w niniejsze sprawie zastosowano przepisy działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że w dniu 26.06.2023 r. eksporter – [...] [...] Sp. z o.o. działając przez przedstawiciela bezpośredniego - agencję celną [...] [...] [...] dokonał zgłoszenia celnego towaru w postaci artykułów spożywczych i przemysłowych do procedury wywozu. W zgłoszeniu celnym zadeklarowano, że odbiorcą przedmiotowego towaru jest [...] [...] [...] z siedzibą w N w Rosji. Towary objęte powyższym zgłoszeniem celnym zostały wywiezione z obszaru celnego Unii Europejskiej przez zadeklarowane w przedmiotowym zgłoszeniu litewskie drogowe przejście graniczne, co potwierdzają dane zawarte w elektronicznym systemie obsługi zgłoszeń celnych wywozowych AES. W związku z przeprowadzoną weryfikacją przyjętego zgłoszenia celnego, organ celny stwierdził istniejące zależności i powiązania pomiędzy eksporterem w niniejszej sprawie -spółką [...] [...] (poprzednia nazwa [...] sp. z o.o.), a podmiotem wpisanym na listę sankcyjną – [...] [...] Sp. z o.o. Zgodnie z decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr DPPTPZ.0272.27/2023(2) z dnia 29.05.2023 r. w stosunku do podmiotu [...] [...] Sp. z o.o. zastosowano: a) zamrożenie środków finansowych i zasobów gospodarczych w rozumieniu rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014 z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającym, będących własnością, pozostających w posiadaniu, pozostających w faktycznym władaniu lub pod kontrolą podmiotu w pełnym zakresie, b) zakaz udostępniania podmiotowi lub na jego rzecz - bezpośrednio lub pośrednio - jakichkolwiek środków finansowych lub zasobów gospodarczych w rozumieniu rozporządzenia 269/2014, c) zakaz świadomego i umyślnego udziału w działaniach, których celem lub skutkiem jest ominięcie środków wskazanych w lit. a i b, d) wykluczenie z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursu prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych. Powyższa decyzja została wydana po rozpatrzeniu wniosku Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Wskazano w nim, że Spółka [...] [...] została zarejestrowana w Polsce 2 grudnia 2021 r. i prowadzi działalność w branży kurierskiej. Podmiot posiada powiązania gospodarcze z niemieckim podmiotem [...] [...] GmbH. Powołana niemiecka spółka posiada natomiast relacje osobowe z rosyjskim podmiotem [...] [...], który funkcjonuje w branży kurierskiej na terenie Federacji Rosyjskiej oraz innych krajach byłej Wspólnoty Niepodległych Państw. Właścicielami [...] [...] są obywatele rosyjscy L G, V P E Y. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że nałożenie sankcji na spółkę [...] [...] Sp. z o.o. przyczyni się do bezpośredniego zmniejszenia zysków ww. firmy, a tym samym bezpośrednio wpłynie na ograniczenie funduszy transferowych do podmiotów nadrzędnych ulokowanych na terenie Federacji Rosyjskiej. Decyzja została zamieszczona w Biuletynie Informacji Publicznej i zaczęła obowiązywać od dnia 30.05.2023 r. w stosunku do podmiotu [...] [...]. Naczelnik Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego prowadził postępowania administracyjne dotyczące nałożenia na ten podmiot kar pieniężnych w związku z dokonaniem po wpisaniu na listę sankcyjną prowadzoną przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zgłoszeń celnych do procedury wywozu towarów w postaci artykułów spożywczych i przemysłowych deklarowanych jako przesyłki kurierskie. Po rozpatrzeniu odwołań od tych rozstrzygnięć Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał je w mocy. Pełnomocnik podmiotu [...] [...] nie wniósł w tych sprawach skarg do sądu administracyjnego na decyzje organu II instancji. W zaskarżonej decyzji natomiast, na podstawie analizy danych z Krajowych Rejestrów Sądowych wykazano, że wspólnicy spółki [...] [...] (Pani S K i Pan U P) wpisanej na krajową listę sankcyjną decyzją MSWiA z dnia 29.05.2023 r. w okresie prowadzonego przez MSWiA postępowania o dokonanie wpisu zakładali kolejne spółki lub przystępowali do już istniejących i prowadzili nieprzerwanie ten sam rodzaj działalności gospodarczej, co podmiot objęty wpisem na listę sankcyjną, prowadząc tę działalność pod tym samym adresem, co spółka [...] [...]. Z informacji pozyskanych z dostępnych baz danych zgłoszeń celnych organ zasadnie ustalił, że w przypadku odmowy zwolnienia do procedury wywozu towarów zgłaszanych przez eksportera [...] [...] Sp. z o.o. te same towary były następnie zgłaszane do wywozu przez spółkę [...], która zmieniła nazwę na [...] [...] Sp. z o.o. Przykładowo sytuacja taka miała miejsce w przypadku weryfikacji przez organ celny zgłoszenia celnego do procedury wywozu złożonego przez eksportera [...] Sp. z o.o. MRN nr [...] z dnia 21.06.2023 r., do którego załączono fakturę proforma nr [...] z dnia 19.06.2023 r. Po odmowie zwolnienia towarów objętych ww. zgłoszeniem celnym do wnioskowanej procedury wywozu zostały one następnie zgłoszone do wywozu przez [...] [...] według zgłoszenia celnego MRN nr [...], w którym wskazano ten sam numer faktury oraz listu przewozowego. Powyższe wskazuje zatem na świadomy i umyślny udział spółki [...] [...] (poprzednia nazwa [...] [...]) w działaniach mających na celu ominięcie środków ograniczających nałożonych na spółkę [...] [...]. Uprawnione jest zatem twierdzenie, że wpisanie spółki [...] [...] na listę sankcyjną nie odniosło zamierzonego skutku. Osoby tworzące tę spółkę Pani S K i Pan U P utworzyli nowe spółki (jedną nawet z podobną nazwą [...] [...]), przystąpili do już istniejących lub przekazali swoje udziały współmałżonkom, aby nadal prowadzić działalność gospodarczą w tej samej branży i przysparzać korzyści majątkowych rosyjskiemu podmiotowi [...] [...] realizując przesyłki za pośrednictwem sieci SDEK. Zdaniem Sądu tworzenie kolejnych spółek, ich przekształcenia własnościowe miały na celu ukrycie powiązań personalnych i gospodarczych z podmiotem wpisanym na listę sankcyjną. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że spółka [...] [...] dokonując zgłoszenia celnego towarów do procedury wywozu kontynuowała taką samą działalność, z powodu której podmiot [...] [...] Sp. z o.o. został umieszczony na liście sankcyjnej. Zatem działalność eksportera bez wątpienia stanowiła obejście nałożonych sankcji na podmiot, który zgodnie z decyzją MSWiA nie mógł już prowadzić działalności gospodarczej. Dokonując przedmiotowego zgłoszenia celnego eksporter nie zastosował się do ograniczeń wynikających z zawartego w art. 6 ust. 1 pkt. 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego zakazu świadomego i celowego udziału w działaniach, których celem lub skutkiem było ominięcie stosowania środków określonych w art. 2 rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014 wobec podmiotu wpisanego na krajową listę sankcyjną. W związku z powyższym zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego nie zasługuje na uwzględnienie.

Nie zasługuje również na uwzględnienie podnoszony przez pełnomocnika strony zarzut naruszenia art. 6 ust. 2 ww. ustawy poprzez nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w kwocie rażąco zawyżonej, nieusprawiedliwionej okolicznościami sprawy, właściwościami i postawą skarżącej ani przesłankami wymiaru wysokości kary. Zauważyć należy, że ustawodawca w art. 6 ust 2 ww. ustawy, w których przewidziano wysokość nakładanej przez naczelnika urzędu celno-skarbowego administracyjnej kary pieniężnej określił jedynie jej górną wysokość wynoszącą 20 000 000 zł. Ustawodawca nie wskazał sposobu ani metod ustalania wysokości kary pieniężnej w poszczególnych przypadkach. Nie określił też kryteriów, którymi winien posłużyć się organ w celu ustalenia konkretnej kwoty nakładanej kary. Ustanawiając przepisy o wysokości nakładanych kar pieniężnych krajowy ustawodawca uwzględnił wskazane w art. 15 rozporządzenia Rady (UE) 269/2014 cele przewidzianych sankcji, które powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Zatem organowi wymierzającemu administracyjną karę pieniężną pozostawił pewien rodzaj swobody w określeniu wysokości nakładanej kary, tak aby w wyniku jej nałożenia zostały osiągnięte cele wprowadzonych sankcji. Zauważyć jednak należy, że organ w zakresie ustalania wysokości nakładanej kary nie posiada nieograniczonej dowolności, bowiem w ramach prowadzonego postępowania i podejmowanych czynności zobowiązany jest do uwzględniania określonych w art. 189 k.p.a. okoliczności mających wpływ na wysokość wymierzanej kary pieniężnej. W przedmiotowej sprawie przy ustalaniu wysokości nakładanej kary organy obu instancji uwzględniły wagę i okoliczności naruszenia prawa, częstotliwość naruszania sankcji, umyślność i świadomość podejmowanych działań, stopień przyczynienia się do powstania naruszenia, zachowanie strony w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa oraz wartość towarów zgłoszonych do procedury wywozu. Ustalając wysokość nałożonej kary pieniężnej organ celny dysponował jedynie wartością zgłaszanych do procedury wywozu towarów i odniesienie się do wysokości korzyści, które spółka osiągnęła nie było w tej sprawie możliwe, na co słusznie wskazał organ. Pomimo podjętych przez organ działań strona nie przedstawiła żadnych wiarygodnych dokumentów poświadczających osiągnięte korzyści lub poniesione straty z tytułu dokonanego zgłoszenia celnego. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie prawidłowo również zastosowano regulacje dotyczące nakładania administracyjnych kar pieniężnych określone w dziale IVa Kodeksu postępowania administracyjnego. W zaskarżonej decyzji organ odniósł się do wszystkich przesłanek mających wpływ na ustalenie wysokości administracyjnej kary pieniężnej nałożonej na eksportera. Uwzględniając przesłanki wynikające z art. 189d Kodeksu postępowania administracyjnego, w trakcie ustalenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej przeanalizowana została sytuacja finansowa spółki [...] [...]. Dokonano jej na podstawie analizy informacji przekazanych przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku, z których wynika, że podmiot ten nie posiadał zaległości w organie podatkowym, nie było prowadzone w stosunku do niego postępowanie egzekucyjne oraz nie występował z wnioskiem o przyznanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Natomiast na podstawie danych z systemu POLTAX przeanalizowana została sytuacja finansowa podmiotu poprzez zestawienie uzyskanych rocznych dochodów oraz poniesionych strat. Ustalono, że spółka w okresie od 22.03.2023 r. do 31.12.2023 r. osiągnęła przychody w wysokości 181.140,03 zł. Po uwzględnieniu kosztów uzyskania przychodów w wysokości 1.005.850,57 zł wykazała stratę wynoszącą 824.710,54 zł. Analiza powyższych danych prowadzi jednak do wniosku, że w ciągu kilku miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej spółka wykazała niewspółmiernie wysokie koszty uzyskania przychodu oraz stratę, natomiast zdaniem Sądu rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej nie uzasadnia poniesienia tak dużych nakładów.

Odnosząc się do podniesionego w złożonej skardze zarzutu naruszenia art. 198d k.p.a. poprzez naruszenie dyrektywy wymiaru kary i ustalenie jej wysokości na podstawie wartości przewożonego towaru, w sytuacji gdy przepis art. 189d pkt. 6 odnosi się do "wysokości korzyści, którą strona osiągnęła łub straty, której uniknęła", należy zauważyć, że określając wymiar nałożonej administracyjnej kary pieniężnej organ zastosował jedyne wymierne kryterium - wartość statystyczną towarów podlegających sankcjom. Podkreślić również należy, że tożsamy zarzut podnoszony był w toku postępowania odwoławczego, w związku z czym reprezentujący stronę pełnomocnik został wezwany do przedłożenia wszelkich dokumentów potwierdzających wysokość wynagrodzenia spółki za usługę przewozu przesyłek objętych sankcjami. Mając na uwadze fakt, że pełnomocnik strony nie przedłożył żadnych wiarygodnych dokumentów poświadczających wysokość uzyskanego lub planowanego zysku ze zgłoszonego wywozu niemożliwe było zastosowanie wskazanego przez niego w piśmie z dnia 03.06.2024 r. sposobu skalkulowania wysokości planowanego zysku na podstawie ogólnie dostępnych informacji zawartych na stronach internetowych spedytorów. Zauważyć należy, że eksporter w przedmiotowej sprawie nie realizował samodzielnie wywozu i nie może być traktowany jako spedytor. W przedmiotowej procedurze wywozu korzystał z usług przewoźnika - spedytora, którym zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy dokumentem CMR [...] było przedsiębiorstwo T C A N ul. G. [...] [...] lok. [...], P. Mając powyższe na uwadze niezrozumiałym jest, że w sytuacji sporządzenia dokumentu przewozowego eksporter nie jest w stanie określić wysokości kosztów tego konkretnego transportu. Podkreślić należy też, że pełnomocnik strony w złożonym piśmie nie podaje organowi korzyści jakie uzyskuje eksporter z tytułu wywozu towarów. Zauważyć również należy, że prezentowany w toku postępowania przez pełnomocnika strony sposób ustalenia wysokości kary pieniężnej na podstawie informacji internetowych o wynagrodzeniu spedytorów jest nieuzasadniony, bowiem złożone w przedmiotowej sprawie zgłoszenie eksportowe nie nosi cech realizowania dostaw kurierskich. Wywożone towary nie stanowią przesyłek nadawanych przez osoby fizyczne lub podmioty do odbiorców w kraju trzecim. Z załączonych do zgłoszenia celnego dokumentów - głównie faktury nr [...] z dnia [...].06.2023 r. wynika, że eksporter posiada szczegółową wiedzę na temat wywożonych towarów (rodzaju, kodu Nomenklatury scalonej, ilości i wartości). Nie są to dane, które z reguły są w posiadaniu firmy kurierskiej, która informacje o towarze czerpie jedynie z deklaracji nadawcy. Natomiast dane zawarte w znajdującej się w aktach sprawy fakturze wskazują na udział eksportera w sprzedaży internetowej, z którego uzyskiwał zapewne zyski w postaci marży ze sprzedaży internetowych towarów. Niezrozumiały jest zarzut pełnomocnika strony dotyczący nieustalenia przez organ prowadzący postępowanie co się stało z towarem będącym przedmiotem niniejszego postępowania. Podkreślić należy, że w wyniku weryfikacji przyjętego przez organ zgłoszenia celnego odmówiono zwolnienia towaru nim objętego do wnioskowanej procedury wywozu, a zatem organ celny nie zezwolił na dalsze realizowanie procedury wywozu w celu faktycznego wyprowadzenia towaru. Natomiast wiedzę co się stało z towarem będącym przedmiotem postępowania niewątpliwie posiada sam eksporter.

Za nietrafiony uznać również należy zarzut pełnomocnika strony orzeczenia kary w rażąco zawyżonej wysokości 256.801,00 zł, w sytuacji gdy kapitał zakładowy spółki opiewa na kwotę 5.000,00 zł, a nałożona kara jest niewspółmierna do ewentualnego naruszenia prawa oraz możliwości jej zapłaty. Zauważyć w tym miejscu należy, że pełnomocnik strony w skardze błędnie określił wysokość kapitału zakładowego spółki. Zgodnie bowiem z KRS wynosi on 10.000 zł. Ponadto wysokość kapitału zakładowego spółki nie ma związku z zakresem prowadzonej przez nią działalności, wysokością osiąganych obrotów i zysków oraz nie obrazuje jej sytuacji finansowej. Stąd też organ przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej zasadnie nie odnosił jej wysokości do posiadanego przez spółkę kapitału zakładowego. Precyzując zarzut orzeczenia kary w rażąco zawyżonej wysokości pełnomocnik strony wskazał też, że wszystkie środki spółki zostały zamrożone. Twierdzenie takie jest niezasadne, bowiem na podmiot [...] [...] Sp. z o.o. nie zostały nałożone środki ograniczające polegające na zamrożeniu środków finansowych i zasobów gospodarczych. Ponadto, jak wynika z danych prezentowanych w systemie POLTAX spółka w 2024 r. (do czerwca 2024 r.) prowadziła działalność gospodarczą, o czym świadczą gromadzone w systemie deklaracje VAT 7. Z uwagi na powyższe podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 189d k.p.a. odnoszące się do wysokości ustalonej administracyjnej kary pieniężnej są niezasadne.

Za niezasadny uznać również należy podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., bowiem, zdaniem pełnomocnika strony, waga naruszenia prawa była znikoma. Zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Odstąpienie od nałożenia kary w myśl art. 189f § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wymaga wystąpienia jednocześnie dwóch przesłanek, tj. znikomej wagi naruszenia i zaprzestania naruszania prawa. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie waga popełnionego naruszenia nie była znikoma. Wprost przeciwnie, waga tego naruszenia była znacząca i mająca istotny wpływ na wymiar kary. Podejmowanym przez eksportera działaniom towarzyszyła świadomość nałożonych na podmiot [...][...] sankcji. Nie można bowiem Pani S K działającej w spółce [...] [...] oraz w spółce [...] [...] przypisać niewiedzy o nałożonych na podmiot decyzją MSWiA środkach ograniczających. Ponadto ze względu na cel wprowadzonych środków ograniczających w konsekwencji zbrojnej napaści Rosji na Ukrainę, należy stwierdzić, że społeczna waga naruszenia prawa jest niewątpliwie znaczna. Odnośnie zaś przesłanki zaprzestania naruszania prawa wskazanej w art. 189f § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego podkreślić należy, że eksporter pomimo umieszczenia na liście sankcyjnej powiązanego z nim podmiotu [...] [...]Sp. z o.o. w sposób nieprzerwany prowadził taką samą działalność gospodarczą dokonując zgłoszeń celnych wywozowych towarów do Rosji, a co za tym idzie obchodził sankcje nałożone na ww. podmiot, czyniąc je nieskutecznymi. W ocenie Sądu podniesione w złożonej skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych również nie zasługują na uwzględnienie. W toku prowadzonego postępowania, kierując się zasadą praworządności określoną w art. 7 k.p.a. organ celny podjął wszelkie czynności niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli. W prowadzonym postępowaniu organ kierował się zasadami określonymi w art. 8 k.p.a., tj. zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zgodnie zaś z art. 10 § 1 ww. ustawy stronie został zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania oraz umożliwiono jej przed wydaniem decyzji wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zauważyć jednak należy, że pomimo udziału w sprawie pełnomocnika strony i jego aktywnego uczestnictwa w prowadzonym postępowaniu odwoławczym nie zostały przedłożone żadne dowody na poparcie jego twierdzeń, zwłaszcza w zakresie kwestionowania ustalenia przez organ wysokości nałożonej kary administracyjnej. Udzielone zaś w tej kwestii wyjaśnienia (na wezwanie organu) nie były wiarygodne i nie mogły zostały zostać uwzględnione, co słusznie podkreślał organ w wydanych decyzjach. Materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania dawał podstawy do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organ podjął wszelkie możliwe działania w celu zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego, który został ponadto uzupełniony w toku postępowania odwoławczego. W tym miejscu należy zauważyć, że strona nie wykazała żadnej inicjatywy w gromadzeniu materiału dowodowego, choć to na niej spoczywa ciężar dowodzenia okoliczności przedmiotowego wywozu w kontekście stosowania ograniczeń w wywozie towarów do Rosji.

Za nieuzasadniony należy uznać podnoszony przez pełnomocnika strony zarzut, że organ dokonał pominięcia, iż skarżąca dokonała oficjalnego zgłoszenia towaru do wywozu, nie ukrywając ani rodzaju towaru, ani szczegółów transportu, uzyskując tym samym w oficjalnym i legalnym trybie zgodę właściwych organów na wykonanie przewozu. Zauważyć należy, że przedmiotowe zgłoszenie celne nie było poddane weryfikacji organu przed zwolnieniem towaru do procedury wywozu. Zwolnienie do procedury nie oznaczało akceptacji organu i uznania zgłoszenia za prawidłowe, a wywozu za legalny i zgodny z obowiązującymi przepisami. Zauważyć należy także, że weryfikacja zgłoszenia celnego zarówno przed zwolnieniem towaru, jak i po jego zwolnieniu nie jest obligatoryjna, jest wręcz wyjątkiem, a nie zasadą. W stosunku do drugiego zgłoszenia celnego eksportera dokonanego w tym samym dniu o nr MRN [...] organ podjął weryfikację zgłoszenia przed zwolnieniem towaru do wnioskowanej procedury i z uwagi na wyniki przeprowadzonej weryfikacji odmówił zwolnienia towaru do wywozu z powodu obowiązujących sankcji. W stosunku do przedmiotowego zgłoszenia celnego organ dopiero po fizycznym wywiezieniu towaru poza obszar celny UE podjął weryfikację zgłoszenia. Jako dowód dopuszczono wszystko, co mogło się przyczynić do wyjaśnienia sprawy. Zebrane dowody pozwoliły na ustalenie stanu faktycznego stanowiącego przedmiot rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. Ocena okoliczności sprawy dokonana została na podstawie całego zgromadzonego materiału dowodowego zgodnie z normami prawa procesowego. Tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając na uwadze zasadę określoną w art. 77 § 1 k.p.a. organ celny zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz wyjaśnił przesłanki, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji, wskazał fakty, które uznał za udowodnione oraz dowody, na których się oparł. Zakres przeprowadzonego postępowania dowodowego był wystarczający do ustalenia okoliczności faktycznych niniejszej sprawy. Wyjaśnić również należy, że zgodnie z art. 7 k.p.a., który wyraża zasadę prawdy obiektywnej, organ uprawniony jest do swobodnej oceny zgromadzonych dowodów. Powyższa zasada uprawnia organ do ustalania prawdy obiektywnej według swej wiedzy, doświadczenia oraz przekonania o wartości dowodowej poszczególnych środków dowodowych. Obowiązek rozpatrzenia wszystkich dowodów nie wyklucza swobodnej oceny dowodów i co za tym idzie, przyznania poszczególnym dowodom różnej mocy dowodowej. Zasada swobodnej oceny dowodów nie oznacza, rzecz jasna, nieograniczonej dowolności w wartościowaniu dowodów i ich selekcji. Jednakże organ uprawniony jest do wyboru faktów, które uznał za udowodnione w trakcie prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego, zgodnie z normami i zasadami prawa procesowego, jednocześnie odnosząc się do okoliczności, którym nie dał wiary.

Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł o oddaleniu skargi w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935).