Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2462/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8 art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 4 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: art. 141  § 4, art. 145 §1 pkt 1 lit c)
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 140 aa ust. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 128
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Irena Wiszniewska-Białecka Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 czerwca 2015 r. sygn. akt III SA/Wr 193/15 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od J. K. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 12 czerwca 2015 r., sygn. akt III SA/Wr 193/15, oddalił skargę J. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych na J. K. i J. K. wspólników spółki cywilnej [...].

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 23 czerwca 2014 r. na drodze na drodze gminnej w L. stwierdzono, że zatrzymany w jej toku dwuosiowy pojazd marki [...], kierowany przez K. W., przekroczył: nacisk osi napędowej o 2,55 t, co stanowi 31,87% oraz DMC o 1,24 t., co stanowi - 6,89%. Ww. pojazdem wykonywano transport drogowy rzeczy – ładunku sypkiego w postaci sypkiego betonu, w imieniu i na rzecz przedsiębiorstwa [...] spółka cywilna. Przebieg czynności kontrolnych – w tym ważenia pojazdu, utrwalono protokołem kontroli. Ustalono również, że podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia organ I instancji wszczął wobec wspólników spółki cywilnej [...], kierując odrębnie do każdego z jej wspólników, tj. J. K. i J. K. zawiadomienie o wszczęciu postępowania.

Decyzją z dnia [...] września 2014 r. organ I instancji, na podstawie art. 140 aa ust. 1 – 3, art. 64 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm., dalej p.r.d.) i art. 104 § 1 k.p.a. nałożył na wspólników ww. spółki cywilnej – J. K. i J. K. karę w wysokości 15.000 zł. Według organu, podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII.

W odwołaniu od powyższej decyzji, oboje wspólnicy spółki cywilnej [...] podnieśli wyłącznie zarzut błędnego ustalenia podmiotu, który był odpowiedzialny za przewóz wykonany w chwili kontroli drogowej. Według odwołujących się, przewóz wykonywał J. K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: [...]. Do odwołania dołączono pismo z 18 września 2014 r. oraz wyjaśnienia J. K. z dnia 22 września 2014 r. a także umowę nieodpłatnego użyczenia skontrolowanego pojazdu zawartą w dniu 17 lutego 2014 r. pomiędzy [...] s.c. a [...] J. K. Ponadto, w piśmie, które wpłynęło do Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) w dniu 25 listopada 2014 r., J. K. złożyła wniosek o przesłuchanie stron postępowania oraz kierowcy na okoliczność działania pod wpływem emocji i wskazania, że odpowiedzialnym za przejazd w dniu 23 czerwca 2014r. jest J. K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] a także przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do odwołania.

Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD), decyzją z [...] stycznia 2015 r. utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (WITD). Organ odwoławczy przedstawił ramy materialnoprawne postępowania. Przywołał brzmienie art. 2 ust. 35a, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 p.r.d., § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 951), art. 41 ust. 1 i ust. 3 ustawy o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 260 ze zm., dalej: u.d.p.). GITD powtórzył, że podczas kontroli stwierdzono przekroczenie DMC pojazdu o 1,24 t (przekroczenie 6,89%) oraz przekroczenie nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu o 31,87 %, tj. 10,55 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę). Organ wskazał, że wobec przekroczenia nacisku na oś o wartość większą niż 20%, dlatego słusznie wymierzono karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych, jak za brak zezwolenia kategorii VII – w pozostałych przypadkach, zgodnie z dyspozycją art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) p.r.d. Ponadto GITD odniósł się do zarzutów podnoszonych przez odwołujących się w toku postępowania, uznając je za bezzasadne. Organ nie dał też wiary twierdzeniom skarżących zawartym w odwołaniu ani dołączonym do niego dokumentom. Według organu odwoławczego, twierdzenia odwołujących się, że przewóz wykonywał J. K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] nie są prawdziwe i zmierzają do uniknięcia odpowiedzialności przez wspólników spółki cywilnej [...]. W tym zakresie GITD przywołał treść zeznań kierowcy, składanych w trakcie kontroli oraz wskazał na treść umowy o dzieło, jaką kierowca ten zawarł ze wspólnikami spółki cywilnej [...] oraz na treść dokumentu wywozowego z przedsiębiorstwa załadowcy. Ponadto GITD stwierdził, że nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 p.r.d. Według organu, odwołujący się nie dostarczyli także takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie ich odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 p.r.d.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu J. K. ponowiła zarzut wadliwego ustalenia stanu faktycznego w zakresie podmiotu wykonującego sporny przewóz w efekcie, czego decyzję skierowano wobec niewłaściwego podmiotu. Skarżąca powtórnie podkreśliła, że w chwili kontroli drogowej przewóz był wykonywany przez J. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] a nie przez spółkę cywilną [...]. Jednocześnie wskazała, że nie kwestionuje ustaleń faktycznym poczynionych w sprawie dotyczących stwierdzonych naruszeń prowadzących do stwierdzenia, że pojazd poddany kontroli był nienormatywny.

Wojewódzki Sąd Administracyjnego we Wrocławiu (WSA), na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2016.718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę. Według Sądu I instancji, stan faktyczny sprawy ustalono w sposób prawidłowy, a organ – wbrew zarzutom strony - nie naruszył art. art. 77 § 1 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 81 k.p.a. WSA podkreślił, że w tej sprawie skarżąca nie podważa, iż w chwili kontroli drogowej wykonywano przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, natomiast sporną kwestię stanowi ustalenie czy ten przewóz był wykonywany przez J. K. i J. K., jako wspólników spółki cywilnej [...], czy też przewóz był wykonywany przez przedsiębiorcę J. K. [...]. Zdaniem Sądu I instancji, organ prawidłowo ustalił, że sporny przewóz był wykonywany przez J. K. i J. K., jako wspólników spółki cywilnej [...]. W tym zakresie WSA wskazał na to, że organ oparł się na zeznaniach kierowcy, który bez żadnych uwag podpisał protokół z przesłuchania a był pouczony o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Kierowca wyraźnie określił, że wiózł towar (suchy beton) nieważonym samochodem do przedsiębiorstwa [...]. Według Sądu, istotną okolicznością w sprawie jest również fakt, że kierowca ujawnił również umowę o dzieło, na podstawie której prowadził pojazd w dniu 23 czerwca 2014 r., zawartą pomiędzy nim a wspólnikami spółki cywilnej "[...]". W § 4 tej umowy strony określiły terminy wykonania dzieła począwszy od 9 czerwca 2014r. a skończywszy na 24 czerwca 2014 r. Dodatkowo WSA podkreślił, że skarżąca w trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji nie kwestionowała dokonanych przez ten organ ustaleń, pomimo ustanowienia przez nią pełnomocnika do działania w jej imieniu w postępowaniu administracyjnym. Sąd podkreślił, że do czasu wydania decyzji przez WITD strony nie wnosiły żadnych zastrzeżeń do zebranego w sprawie materiału dowodowego, pomimo prawidłowego zawiadomienia ich o takiej możliwości. Dopiero 29 września 2014r. zostały ujawnione pisemne wyjaśnienia J. K., wspólnika spółki cywilnej [...], zgodnie z którymi bierze on całą odpowiedzialność za ujawnione i niekwestionowane nieprawidłowości na siebie, jako prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą [...]. Dopiero wówczas J. K. dołączył umowę nieodpłatnego użyczenia spornego pojazdu przez niego, jako przedsiębiorcę i wyjaśnił, że kierowca wykonywał zlecenie na jego rzecz. Sąd I instancji zaznaczył, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji (nadanym na poczcie w dniu 29 września 2014 r.) wspólnicy spółki [...] bardzo ogólnikowo kwestionują ustalony przez organy stan faktyczny sprawy, a dopiero w dniu 15 listopada 2014 r. skarżąca J. K. złożyła wnioski dowodowe, mające wykazać, że podmiotem odpowiedzialnym za sporny przewóz był przedsiębiorca J. K. działający pod firmą "[...]", a nie wspólnicy spółki cywilnej [...] (wniosek o przesłuchanie kierowcy oraz wspólników spółki cywilnej [...] a także przeprowadzenie dowodu z dokumentów; kopii umowy użyczenia pojazdu, dokumentów przewozowych i oświadczenia J. K. z dnia 22 września 2014 r.). Przy czym odnosząc się do zarzutu skargi, że GITD formalnie nie odniósł się do ww. dowodów, WSA stwierdził, że naruszenie art. 123 k.p.a. nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ organowi odwoławczemu znane były stanowiska w sprawie zawnioskowanych przez stronę świadków. Sąd zauważył, że GITD w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustosunkował się do zeznań kierowcy składanych w dniu zdarzenia, co jest bardzo istotne przy ocenie ich wiarygodności Ponadto organ odwoławczy odniósł się również do pisemnych wyjaśnień J. K., które były znane organowi wcześniej, zostały bowiem dostarczone osobiście do organu I instancji w dniu 29 września 2014 r., podobnie jak treść umowy o nieodpłatne użyczenie pojazdu. GITD ustosunkował się również do dokumentu wywozowego przedsiębiorstwa załadowcy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, WSA uznał za niezasadny podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 81 k.p.a..

Następnie Sąd I instancji stwierdził, że prawidłowo poczynione zostały ustalenia, iż skontrolowany pojazd skarżących przekraczał parametry w zakresie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu oraz przekroczył dopuszczalną masę całkowitą a także, że karę nałożono w prawidłowej wysokości. W podsumowaniu zaś wskazał, że w ocenie WSA, organy w toku postępowania zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła J. K. – wspólnik spółki cywilnej [...], reprezentowana przez radcę prawnego.

Zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzuciła:

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 1 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na całkowitym braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionego przez skarżącą w skardze zarzutu pkt. 4 tiret 3, tj. "naruszenia zasad swobody oceny dowodów poprzez niezrozumiale powołanie się na dokument załadowcy, którego literalna treść w żaden sposób nie potwierdza tezy organu o odpowiedzialności obu wspólników spółki cywilnej, a wręcz świadczy przeciwnie", a także nieustosunkowanie się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku do tego zarzutu;

2) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz art. 8, 77 i 80 k.p.a. poprzez załatwienie sprawy administracyjnej przez wydanie wyroku opartego na błędnie ustalonym stanie faktycznym sankcjonując w ten sposób naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, przede wszystkim art. 7 k.p.a., ale także innych przepisów tego Kodeksu normujących sposób dochodzenia do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy tj. art. 8, 77 oraz art. 80 k.p.a. dokonanych przez organy prowadzące postępowanie w pierwszej instancji i postępowanie odwoławcze;

3) art. 1 § p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 9 oraz art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji braku stwierdzenia nieważności decyzji organów I i II instancji w stosunku do J. K., jako osoby nieposiadającej statusu strony, pomimo iż w toku postępowania administracyjnego nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, co doprowadziło do ustalenia stanu faktycznego na błędnie zinterpretowanych, niekompletnych dowodach, tj.

a) nieprawidłowym ustaleniu, że z treści zawartych w dokumencie przewozowym informacji wynika, że przejazd był wykonywany przez skarżącą podczas, gdy wynika z niego wprost, że był wykonywany przez [...] K. J.;

b) nieprawidłowym ustaleniu, że K. W. wykonywał przejazd na rzecz skarżącej, podczas, gdy z protokołu zeznań świadka wynika wprost, że nie był zatrudniony na umowę o dzieło u skarżącej, a wykonywał pracę na rzecz [...] K. J., i to ten przedsiębiorca dokonywał przejazdu,

c) pominięciu faktu, że K. W. był jednocześnie zatrudniony na umowy zlecenia zarówno w spółce cywilnej [...] s.c., jak i w [...] K. J.,

d) pominięciu faktu, że [...] s.c. oraz [...] K. J., prowadzą działalność gospodarczą pod tym samym adresem, tj. w miejscu, do którego zaplanowany był przejazd i w wyniku tego błędne uznanie, że z zeznań świadka wynika jednoznacznie, iż przejazd był kierowany tylko do jednej z tych firm, czego skutkiem był brak prawidłowego ustalenia, jaki podmiot wykonywał przejazd pojazdem w dniu 23 czerwca 2014 r.

4) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 tej ustawy wobec nieprzedstawienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku takich ustaleń i dowodów, jakie mogłyby przemawiać za oddaleniem skargi szczególnie wobec całkowicie dowolnego ustalenia przez organ II instancji, że dokument przewozowy, zeznania świadka K. W. stanowią dowód na odpowiedzialność skarżącej, podczas, gdy dowody te prowadzą ewidentnie odmiennych wniosków;

5) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz art. 8, 77 i 80 k.p.a., poprzez przekroczenie granic prawa do oceny dowodów, w tym poprzez pozostawienie poza rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę i pominięcie istotnych dla sprawy materiałów dowodowych oraz dokonanie ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego poprzez nadanie szczególnej wagi dowodom zgromadzonym w dniu zdarzenia i odmówienie wiary innym dowodom bez podania jakichkolwiek racji, a z tego względu jedynie, że zostały one złożone na dalszych etapach postępowania;

6) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art.134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz art. 8, 77 i 80 k.p.a., poprzez przekroczenie granic prawa do oceny dowodów, w tym ich oceny w sposób zgodny z doświadczeniem życiowym i zasadami logiki poprzez przyjęcie, że stanowisko skarżącej oraz wspólnika spółki [...] s.c. J. K. miało na celu uniknięcie odpowiedzialności przez wspólników spółki cywilnej [...] s.c., podczas, gdy J. K. był wspólnikiem [...] s.c. J. K., J. K. w dniu zdarzenia;

7) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz art.77, art. 80 k.p.a., polegające na oddaleniu zamiast uwzględnienia skargi, a w konsekwencji braku stwierdzenia nieważności decyzji organów I i II instancji, pomimo iż nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, tj. pominięto dowody z wyjaśnień skarżącej, oświadczeń świadka J. K. i ponownych zeznań K. W. przy dowolnej interpretacji innych dokumentów zgromadzonych w sprawie.

Skutkiem powyższych naruszeń był brak prawidłowego ustalenia, jaki podmiot wykonywał przejazd pojazdem w chwili kontroli. Błędne ustalenie, że przejazd wykonywany był przez oboje wspólników spółki cywilnej [...] doprowadziło do wydania decyzji wobec skarżącej, która na gruncie art. 140 aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. nie miała przymiotu strony. Tym samym, naruszenie ww. przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy. Konsekwencją dokonanych naruszeń powinno być uwzględnienie skargi przez Sąd, a w dalszej kolejności stwierdzenie nieważności decyzji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Obowiązek badania z urzędu decyzji administracyjnej w aspekcie występowania przyczyn określonych w art. 156 § 1 k.p.a. wyprzedzać powinien badanie legalności decyzji w pozostałym zakresie.

Ewentualnie, na wypadek niepodzielenia stanowiska skarżącej, iż powyższe zarzuty uzasadniają uwzględnienie skargi z uwagi na nieważność decyzji objętej wyrokiem Sądu, uznanie, że ww. naruszenia przepisów postępowania prowadzą, jako mające istotny wpływ na wynik sprawy, do uwzględnienia skargi, a w konsekwencji uchylenia decyzji i umorzenia postępowania na podstawie art. 140 aa ust. 4 1b p.r.d. w zw. z art. 145 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. z uwagi na to, że skarżąca powierzając pojazd i wykonanie przewozu J. K. nie miała wpływu na powstanie naruszenia.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Ponadto strona wniosła o wstrzymanie, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., wykonania w całości zaskarżonej decyzji Głównego inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2015 r.

Organ nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 20 października 2015 r. oddalił wniosek J. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej i nie dostrzegając przesłanek nieważności postępowania przed Sądem I instancji (v. art. 183 § 1 i 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjna J. K. nie zasługuje na uwzględnienie.

Przystępując do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej zgłoszonych wyłącznie w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy na wstępie podkreślić, że stanowią one w istocie powtórzenie zarzutów zgłoszonych w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Sporną kwestię stanowi ustalenie, czy w chwili kontroli drogowej w dniu 23 czerwca 2014 r. przewóz był wykonywany przez J. K. i J. K., jako wspólników spółki cywilnej [...], czy też przewóz ten był wykonywany przez przedsiębiorcę J. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą J. K. [...], co ma zasadnicze znaczenie dla oceny prawidłowości skierowania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej do J. K. i J. K., jako wspólników spółki cywilnej [...]. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania szczegółowo opisane w petitum skargi kasacyjnej odnoszą się do prawidłowości oceny postępowania dowodowego przeprowadzonego w tym zakresie przez organy administracji publicznej. Istota tych zarzutów sprowadza się do twierdzenia, że Sąd I instancji w ocenie legalności zaskarżonej decyzji naruszył art. 7, art. 8 art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gdyż nie rozważył wnikliwie, czy organ tych przepisów nie naruszył przy wydaniu decyzji. Według autora skargi kasacyjnej wskazane przez niego w uzasadnieniu tej skargi dowody, które zostały zgromadzone w aktach sprawy, potwierdzają trafność powyższych zarzutów.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawione zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie.

Na gruncie tej sprawy przypomnienia wymaga, że dopiero po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej, wspólnicy spółki cywilnej [...] podjęli próbę podważenia ustaleń organu, co do tego, że sporny przewóz wykonywany był w imieniu i na rzecz spółki cywilnej [...]. Ustalenia te organ poczynił na podstawie zeznań kierującego pojazdem K. W. złożonych podczas kontroli drogowej oraz dokumentów przedstawionych przez tego kierowcę w trakcie tej kontroli mianowicie: zlecenia dostawy betonu sypkiego wystawionego przez firmę T. z L.; wypisu Nr [...] z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne wystawionego dla przedsiębiorcy [...] sp. c. J. K., J. K.; orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy; zaświadczenia lekarskiego, że K. W. jest zdolny do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy w spółce cywilnej [...], umowy o dzieło zawartej pomiędzy [...] sp. c. J. K., J. K. a K. W. polegającego na wykonywaniu transportu samochodem ciężarowym od 9 czerwca 2014 r. do 24 czerwca 2014 r.; dowodu rejestracyjnego skontrolowanego pojazdu, w którym widnieją dane współwłaścicieli pojazdu: J. K. oraz J. K. Wypada zauważyć, na co zasadnie zwrócił uwagę również WSA we Wrocławiu, że organ I instancji zawiadomił każdego ze wspólników spółki cywilnej [...] zarówno o wszczęciu jak i o zakończeniu postępowania oraz pouczył o możliwości przedstawienia swojego stanowiska w sprawie i ewentualnych wniosków dowodowych, jeszcze przed wydaniem decyzji z [...] września 2014 r. Pomimo że dodatkowo, na żądanie S. B. - pełnomocnika ustanowionego przez J. K., organ pierwszej instancji udzielił informacji w trybie art. 9.k.p.a. o stanie sprawy i grożącej odpowiedzialności administracyjnej, wspólnicy nie skorzystali ze swojego prawa i nie przedstawili żadnych argumentów i dowodów na to, że sporny transport był wykonywany przez J. K. w ramach przedsiębiorstwa [...]. Dopiero w toku postępowania odwoławczego, J. K. w piśmie złożonym do organu 29 września 2014 r. przedstawił swoje stanowisko w sprawie oraz umowę z dnia 17 lutego 2014 r. nieodpłatnego użyczenia na rzecz [...], pojazdu ciężarowego poddanego kontroli drogowej w niniejszej sprawie. Następnie, w odwołaniu wspólnicy [...] zakwestionowali zasadność wydania decyzji wobec obojga wspólników w istocie nie podając konkretnych argumentów w tym zakresie, co wynika bezpośrednio z treści tego odwołania. Dopiero w dniu 15 listopada 2014 r. J. K. złożyła formalnie wnioski dowodowe (niesporne). Należy zauważyć, że również dowody przedstawione w toku postępowania odwoławczego GITD uczynił przedmiotem swoich rozważań a Sąd I instancji poddał kontroli prawidłowość wniosków wyciągniętych przez organ odwoławczy, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. To, że organ odwoławczy nie uwzględnił żądania strony przeprowadzenia wnioskowanych dowodów w żadnym razie nie może być z góry uznane za błędne. Wbrew bowiem zarzutom skarżącej kasacyjnie organ nie uczynił bowiem tego ze względu na to, że dowód był spóźniony, (co byłoby - co do zasady - działaniem wadliwym), ale z przyczyn merytorycznych. Tę kwestię omówił WSA w zaskarżonym wyroku a zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie (v. pkt 7 petitum skargi kasacyjnej) nie podważają prawidłowości stanowiska Sądu I instancji. Należy przy tym podkreślić, że nie jest błędem organu dokonanie oceny wagi poszczególnych dowodów zgromadzonych w sprawie biorąc pod uwagę rodzaj przeprowadzonego dowodu. W sprawie poddanej kontroli sądowoadministracyjnej organ dał prymat dowodom zebranym w początkowej fazie postępowania w szczególności, gdy chodzi o dowód z zeznań świadka – kierowcy wykonującego sporny przejazd. Sąd I instancji zaakceptował taki sposób działania organu wskazując, że ocena tych zeznań, złożonych przez kierowcę w toku kontroli na drodze, po uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań ma walor szczególny. Z tym stanowiskiem należy się zgodzić, a ponieważ ocena tego dowodu (zeznań świadka K. W.) została dokonana w świetle pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie, trudno uczynić Sądowi I instancji zarzut wybiórczej oceny materiału sprawy. Trudno też zgodzić się z argumentem skarżącej kasacyjnie, że nieprzedstawienie stanowiska strony jeszcze przed decyzją organu I instancji wynikało z faktu, że J. K. nie spodziewała się, iż z zebranego materiału dowodowego można wyciągnąć wniosek, że przewóz wykonywała spółka cywilna [...], a nie przedsiębiorca J. K. ([...]) – v. str. 12 uzasadnienia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że co prawda na stronie nie ciąży obowiązek korzystania ze swoich uprawnień procesowych, jednakże przy podjęciu decyzji odnośnie tego czy ujawni - szeroko rzecz ujmując - dowody potwierdzające jej wersję wydarzeń, strona powinna mieć na uwadze, że organ nie ma obowiązku poszukiwać dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności leżących w interesie strony. Nie można zgodzić się z tezą postawioną przez skarżącą kasacyjnie, że dowód w postaci zlecenia dostawy betonu sypkiego wystawionego przez firmę T. został wadliwie oceniony przez organ, jako świadczący o tym, że przewóz był wykonywany przez spółkę [...], której wspólnikiem jest skarżąca, co następnie zostało zaakceptowane przez WSA we Wrocławiu, podczas gdy – zdaniem strony – z tego dokumentu wynika wprost, że przejazd był wykonywany przez [...] K. J. Tak samo krytycznie należy ocenić kategoryczne stwierdzenie autora skargi kasacyjnej, jakoby z protokołu zeznań kierowcy wprost wynika, że K. W. nie był zatrudniony na umowę o dzieło w spółce cywilnej [...], a wykonywał pracę na rzecz [...] J. K. Zgadzając się z akcentowaną przez autora skargi okolicznością, że na dokumencie wystawionym przez firmę T. widnieje w rubryce odbiorca – [...] K. J., w żadnym razie nie można podzielić stanowiska skarżącej kasacyjnie, że z powyższej okoliczności trzeba wyprowadzić wniosek, że i sporny przewóz był wykonywany przez ten podmiot gospodarczy, tj. [...]. Pomijając nawet, że wymieniony dowód zlecenia dostawy nie jest listem przewozowym w rozumieniu przepisów ustawy z 15 listopada 2015 r. Prawo przewozowe (Dz.U.2015.915 t.j.) należy zauważyć, że wzmiankowany dokument jest tylko jednym z szeregu dowodów zgromadzonych w sprawie, podlegających ocenie w ramach swobodnej oceny dowodów. Podobnie zresztą jak zeznania świadka K. W. Wypada podkreślić, że skarżąca kasacyjnie oraz jej wspólnik J. K. nie przedstawili w toku niniejszego postępowania administracyjnego żadnego dowodu na potwierdzenie konsekwentnie prezentowanej tezy, że kierującego pojazdem w chwili kontroli zatrudniał również J. K. w ramach prowadzonej przez siebie działalności [...]. Z kolei należy podkreślić, że wyposażenie kierowcy w dokumenty wymagane do wykonywania przewozu na potrzeby własne - w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (na dzień kontroli w brzmieniu opubl. w Dz.U. 2013.1414 t.j.) odnoszące się wyłącznie do spółki cywilnej [...], wzmacnia stanowisko organu, a w ślad za nim Sądu I instancji, że sporny przejazd był wykonywany w imieniu i na rzecz tejże spółki ([...]). Nie można też podzielić poglądu strony, że organ a następnie WSA we Wrocławiu z zeznań K. W. powinni wysnuć jedyny trafny wniosek, że w chwili kontroli kierujący pojazdem nie był zatrudniony przez spółkę cywilną [...]. Powyższy wniosek strona wywodzi ze stwierdzenia wpisanego w protokole przesłuchania kierowcy W. wskazując, iż kierowca ten zeznał, że "Szef chciał trzy kubiki suchego betonu" a więc, zdaniem skarżącej kasacyjnie, w sposób oczywisty kierowca miał na myśli mężczyznę a nie kobietę (v. str. 7 uzasadnienia skargi kasacyjnej). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, również ten argument mający uzasadnić nietrafność oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie ustalenia podmiotu wykonującego transport nie jest zasadny. Wystarczy już tylko wskazać, że zarówno w spółce [...], jak i w [...], J. K. mógł być określany mianem "szefa", a więc choćby z tego powodu przytoczone zeznania nie świadczą wprost - jak tego chce skarżąca kasacyjnie - że polecenie przywiezienia towaru z firmy T. zostało wydane przez J. K. działającego, jako właściciel firmy [...]. Dlatego niezbędnym było wykazanie powyższej okoliczności innymi dowodami, czego jednak na gruncie rozpatrywanej sprawy zarówno skarżąca kasacyjnie, jak i obecny uczestnik postępowania – J. K. zaniechali. Tym samym, prawidłowo Sąd I instancji uczynił akceptując ocenę organu odnośnie do materiału dowodowego w postaci zeznań ww. świadka K. W. oraz wyjaśnień J. K. z 29 września 2014 r., jako świadczącego o tym, że przewóz był wykonywany przez spółkę [...]. Strona zarzuca również, że pominięto w sprawie, iż [...] s.c. oraz [...] J. K. prowadzą działalność gospodarczą pod tym samym adresem tj. w miejscu, do którego był zaplanowany przejazd (v. pkt 3 d) petitum skargi kasacyjnej). Odnosząc się do tego zarzutu należy stwierdzić, że faktycznie, zbieżność adresów wykonywania ww. działalności wynika z dokumentu CEDiG znajdującego się aktach sprawy. Tym niemniej, skoro logiczny ciąg dowodów wskazuje na to, że sporny przejazd wykonywała spółka cywilna [...], to przewóz towaru do wspólnego miejsca wykonywania działalności gospodarczej przez spółkę cywilną [...] oraz [...] J. K. nie może stanowić dostatecznego argumentu na rzecz przyjęcia za trafne, stanowisko skarżącej kasacyjnie, że organ nie rozważył całego materiału dowodowego w sprawie, czego nie dostrzegł Sąd I instancji. Należy również zauważyć, że Sąd I instancji ocenił także stanowisko organu odnośnie do dowodu w postaci umowy nieodpłatnego użyczenia pojazdu. Pomimo, że w niniejszej skardze kasacyjnej strona nie odnosi się do tej oceny wprost i nie formułuje argumentów związanych z tym konkretnie dowodem, to uwzględniając, że zarzut kasacyjny dotyczy pominięcia materiału dowodowego złożonego w toku postępowania odwoławczego (a niewątpliwie powyższa umowa po raz pierwszy została złożona do organu po wydaniu decyzji z [...] września 2014 r.) należy również dokonać oceny stanowiska Sądu I instancji, co do tego dokumentu. W tym zakresie należy stwierdzić, że wbrew zarzutom strony, powyższy dowód nie został pominięty. Organ odwoławczy odniósł się do tej umowy, co opisał Sąd I instancji w motywach zaskarżonego wyroku trafnie w podsumowaniu wskazując, że brak wydania formalnego postanowienia o dopuszczeniu dowodu z tego dokumentu nie narusza art. 123 k.p.a. w stopniu, o jakim mowa w art. 145 §1 pkt 1 lit c) p.p.s.a., skoro organ odniósł się do tego dowodu w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny podnosi, że odmienna od woli skarżącej kasacyjnie ocena przez organ materiału dowodowego zebranego w sprawie nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania administracyjnego zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego. Należy zauważyć, że o zakwestionowaniu stanowiska skarżącej kasacyjnie, iż sporny przejazd wykonywała spółka cywilna [...] nie zadecydowały nielogiczne wnioski, wynikające z błędnie zinterpretowanych, zdaniem strony, poszczególnych dowodów zgromadzonych w sprawie, ale suma tych wniosków. To analiza wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów, rozpatrywanych we wzajemnej łączności, a nie oddzielnie, tworzyła logiczny obraz sytuacji, dając podstawę do stwierdzenia, że sporny przejazd był wykonywany przez spółkę cywilną [...], a w konsekwencji uznania, że -zaskarżona decyzja powinna zostać skierowana wobec jej wspólników tj. J. K. i J. K. Naczelny Sąd Administracyjny podnosi przy tym, że organ oceniając fakty wynikające z zebranego materiału dowodowego korzysta z zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażonej w art. 80 k.p.a. Zapatrywanie organu nie może być jednak dowolne, arbitralne, przeczące regułom logiki, zweryfikowanym prawom naukowym lub przeprowadzonym już w danej sprawie dowodom (por. A. Wiktorowska, w: Postępowanie administracyjne – ogólne, podatkowe, egzekucyjne i przed sądami administracyjnymi, red. M. Wierzbowski, Warszawa 2012, s. 122). Wnioskowanie organu w niniejszej sprawie spełnia to zastrzeżenie, co potwierdzić można na podstawie uzasadnień zaskarżonej decyzji i decyzją ją poprzedzającej. Znajduje się w nich argumentacja i wyjaśnienie wnioskowania organu na podstawie zebranych dowodów, układające się w logiczną całość. To pozwoliło Sądowi pierwszej instancji wykluczyć dowolności ustaleń organu, w zakresie podmiotu wykonującego sporny przewóz. Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Powtórzyć należy, że w niniejszej sprawie organ uzasadnił dostatecznie, dlaczego przyjął, że przewóz wykonywała spółka cywilna [...] a nie przedsiębiorca [...] J. K., co w efekcie słusznie doprowadziło do wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej wobec wspólników spółki cywilnej [...] za stwierdzone (i niepodważane w toku postępowania) naruszenia przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Według sądu kasacyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo poddał kontroli zgromadzone w sprawie materiały, dochodząc do podzielanego przez skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosku, że postępowanie w sprawie doprowadziło do jednoznacznych wniosków odnośnie do podmiotu wykonującego przewóz w chwili kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 23 czerwca 2014 r. Uwzględniając powyższe nie można też podzielić poglądu wnoszącej skargę kasacyjną, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak rozpoznania i dokonania oceny prawnej zarzutu pkt 4 tiret 3 podniesionego w skardze do WSA (pkt 1 petitum skargi kasacyjnej) oraz w sposób opisany w punkcie 4 petitum skargi kasacyjnej, skoro skutecznie została obalona teza skarżącej kasacyjnie, że "dokument przewozowy" i zeznania świadka K. W. prowadzą do ewidentnie odmiennych wniosków niż wywiódł je organ.

Tym samym, zasadniczy problem występujący w niniejszej sprawie sprowadzający się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że organ administracyjny przeprowadził w sposób prawidłowy postępowanie dowodowe, celem wyjaśnienia, kto w chwili kontroli wykonywał sporny przejazd, wymaga udzielenia odpowiedzi twierdzącej.

Podsumowując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że WSA dokonał prawidłowej oceny postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy obu instancji. Organy te dokonały niewadliwych ustaleń w zakresie stanowiącym podstawę wydania decyzji, zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, a jego ocena nie narusza granic swobodnej oceny dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że organy zrealizowały nałożony na nie obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej poprzez wyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego, a następnie jego pełne rozpatrzenie. Poza zakresem zainteresowania organów nie pozostała żadna okoliczność, która mogłaby stanowić o zaniechaniu podjęcia czynności zmierzających do pełnego zgromadzenia materiału dowodowego, o skutku stanowiącym o jej wadliwości. WSA we Wrocławiu prawidłowo, w ślad za organem, uznał za udowodnioną okoliczność wykonywania w chwili kontroli drogowej przewozu suchego betonu przez spółkę cywilną [...]. W efekcie, słusznie adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 140 aa ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, byli oboje wspólnicy spółki cywilnej [...], tj. J. K. oraz J. K.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 1800 złotych stanowiących wynagrodzenie radcy prawnego, reprezentującego organ przed NSA, który wniósł o zasądzenie tych kosztów podczas rozprawy w dniu 17 maja 2017 r. orzeczono na podstawie art. 209 w związku z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 490) w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804) w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U.2016.1667).