Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 974/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 200 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 574
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
article: art. 54 par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak Protokolant sekretarz sądowy Dominika Matuszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2024 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii z dnia [...] kwietnia 2023 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia na studia uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Rektor Uniwersytetu [...] w T. decyzją z dnia [...] kwietnia 2023 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000) w związku z art. 200 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r. poz. 574, dalej powoływana jako ustawa), uchwały Nr [...] Senatu [...] z dnia [...] maja 2021 r. w sprawie warunków i trybu rekrutacji kandydatów do Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu [...] w T. (Biuletyn Prawny [...] 2021, poz. 210), Uchwały Nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] w T. z dnia [...] stycznia 2022 r. zmieniającej Uchwałę nr [...] Senatu [...] z dnia [...] maja 2021 r. w sprawie warunków i trybu rekrutacji kandydatów do Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu [...] w T. (dalej powoływana jako Uchwała Nr [...] ) oraz załącznika nr 1 do Uchwały Nr [...] Senatu [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. w sprawie warunków i trybu rekrutacji kandydatów do Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych [...] w T., dalej "Ramy", po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o przyjęcie do Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych wniesionego dnia [...] sierpnia 2022 r. przez P. P. (dalej określany jako Skarżący) od decyzji Rektora wydanej z upoważnienia przez Dyrektora Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych o nieprzyjęciu na studia do Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych z [...] lipca 2022 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Rektor wskazał, że [...] sierpnia 2022 r. wpłynął wniosek Skarżącego z [...] sierpnia 2022 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę decyzji o nieprzyjęciu na studia w Szkole Doktorskiej Nauk Społecznych wydanej w dniu [...] lipca 2022 r.

Zgodnie z art. 200 ust. 1 ustawy, do szkoły doktorskiej może być przyjęta osoba, która posiada tytuł zawodowy magistra, magistra inżyniera albo równorzędny, natomiast w § 3 pkt 1 i pkt 2 Uchwały Nr [...] określono zasady uczestnictwa w rekrutacji, i tak: do szkoły doktorskiej może być przyjęta osoba, która ukończyła studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie i posiada tytuł magistra lub równorzędny, bądź jest beneficjentem programu "[...]", albo uzyskała licencjat i złożyła oświadczenie, że przed wpisaniem na listę doktorantów uzyska tytuł magistra lub równorzędny oraz wykazuje predyspozycje do pracy naukowo-badawczej, zdolności i możliwości czasowe i organizacyjne oraz poziom wiedzy, który pozwala zakładać, że jest w stanie przygotować i obronić w ciągu czterech lat rozprawę doktorską.

W świetle art. 200 ust. 2 ustawy oraz § 6 ust. 1 Uchwały Nr [...] rekrutacyjne postępowanie kwalifikacyjne do Szkoły Doktorskiej ma charakter konkursowy, natomiast regulacja wskazana w § 4 Uchwały Nr [...] uwzględnia jego etapy, na które składają się: "rejestracja na studia w formie elektronicznej na stronie internetowej [...], obsługiwanej przez system Internetowej Rejestracji Kandydatów (zwany dalej systemem IRK), złożenie wymaganych dokumentów, złożenie deklaracji o wyborze Szkoły, postępowanie kwalifikacyjne, ustalenie listy rankingowej, ogłoszenie listy osób wpisanych na listę doktorantów". O wszczęciu postępowania kwalifikacyjnego decyduje spełnienie warunków określonych § 5 ust. 1 i 2 Uchwały Nr [...], a więc przedłożenie wymaganych dokumentów w terminie określonym w Zarządzeniu nr [...] Rektora z dnia [...] marca 2022 r. w sprawie limitu podstawowych miejsc stypendialnych oraz harmonogramu postępowania rekrutacyjnego na Uniwersytecie [...] w T. w roku akademickim 2022/2023 do Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych.

Zgodnie z treścią § 3 ust. 1 Ram, w stadium pierwszym postępowania kwalifikacyjnego Komisja Kwalifikacyjna dokonuje analizy przedstawianych przez kandydatów dokumentów. Ustęp 2 stanowi, że dokumentację należy składać w formie przyjętej i ogłoszonej w danym naborze przez Szkołę Doktorską Nauk Społecznych. W naborze 2022 przyjęto formę elektroniczną, datą wpływu dla dokumentów nadsyłanych drogą elektroniczną była data nadesłania wiadomości mailowej od kandydata, na uzupełnienie dokumentów każdy kandydat miał czas do [...] lipca 2022 r.

W § 5 ust. 1 Ram uwzględniono katalog dokumentów niezbędnych do wszczęcia postępowania kwalifikacyjnego, co stanowi podstawę do analizy, a następnie oceny sylwetki kandydata w pierwszym stadium kwalifikacji. Przede wszystkim ocenie podlegają wskazane przez Kandydata w CV osiągnięcia lub kwalifikacje. Zgodnie z § 5 ust. 2 Ram, "Życiorys naukowy, poza standardowymi informacjami o ścieżce edukacyjnej kandydata, winien zawierać wykazy osiągnięć w dotychczasowej pracy studenckiej, organizacyjnej i naukowej (1) wykaz publikacji; 2) wykaz wystąpień konferencyjnych oraz 3) wykaz działań naukowych, organizacyjnych i społecznych i otrzymanych nagród/kompetencji naukowych, które nie mieszczą się w zakresie dwóch poprzednich wykazów). Należy w nich wskazać, odpowiednio, nie więcej niż trzy najważniejsze zdaniem kandydata publikacje, nie więcej niż trzy najważniejsze zdaniem kandydata wystąpienia z referatem/posterem na konferencjach/zjazdach naukowych i nie więcej niż trzy najważniejsze zdaniem kandydata działania organizacyjne, społeczne, naukowe/inne kompetencje naukowe/nagrody. Preferowane przez Komisję osiągnięcia powinny być osiągnięciami w dziedzinie nauk społecznych. Punkty przyznawane są tylko za te z osiągnięć, które zostały uzyskane/zrealizowane w ciągu ostatnich 8 lat licząc od momentu postępowania kwalifikacyjnego, w którym aktualnie bierze udział Kandydat". Nadliczbowe publikacje, wystąpienia czy jakiekolwiek inne osiągnięcia wykazywane dodatkowo nie podlegają punktacji. Komisja w swojej ocenie pod uwagę bierze pisemną opinię opiekuna pracy magisterskiej lub innego samodzielnego pracownika naukowego, która powinna zawierać charakterystykę wyników badań Kandydata uzyskanych w pracy magisterskiej oraz co najistotniejsze ocenę przedkładanego projektu oraz ocenę predyspozycji kandydata do pracy naukowo-badawczej.

Drugim stadium postępowania kwalifikacyjnego jest rozmowa. Na mocy § 4 Ram przeprowadzana jest w odniesieniu do dotychczasowej aktywności Kandydata na podstawie przedłożonego CV oraz projektu prac badawczych stanowiących podstawę rozprawy doktorskiej. Ubiegający się o przyjęcie do Szkoły Doktorskiej, zgodnie z treścią § 5 ust. 1 pkt 3 Ram, podczas rozmowy kwalifikacyjnej dokonuje prezentacji szczegółów projektu, podczas której Komisja może zadawać pytania.

Zasady punktacji uregulowano w § 6 Ram postępowania kwalifikacyjnego, zgodnie z którym członkowie Komisji Kwalifikacyjnej, po analizie dokumentacji i wysłuchaniu Kandydatów w trakcie rozmowy kwalifikacyjnej mogą przyznać od 0 do 100 punktów każdemu z Kandydatów: do 50 punktów w stadium pierwszym - analizie dokumentacji i do 50 punktów w stadium drugim - rozmowie kwalifikacyjnej. W przypadku analizy dokumentacji członkowie Komisji Kwalifikacyjnej przyznają do 30 punktów za przedstawione w toku postępowania publikacje i do 20 punktów za inne przedstawione w dokumentacji osiągnięcia Kandydata, w tym: konferencje, inne aktywności naukowo-badawcze. Uśredniona punktacja członków Komisji z każdego stadium jest następnie sumowana. Suma uzyskanych punktów decyduje o miejscu na liście rankingowej. Na listę doktorantów nie może zostać wpisana osoba, która uzyskała mniej niż 50 punktów w całym postępowaniu kwalifikacyjnym lub taka, która uzyskała w którymkolwiek z dwóch stadiów tego postępowania, analizie dokumentów lub rozmowie kwalifikacyjnej mniej niż 5 punktów.

W toku przeprowadzonej weryfikacji Komisja Kwalifikacyjna powołana w celu przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego stwierdziła, że złożone przez Skarżącego dokumenty są kompletne. Komisja dokonała oceny dokumentacji przedłożonej przez Kandydata zgodnie z zasadami oraz kryteriami zawartymi zarówno w Uchwale Nr [...], jak i Ramach postępowania kwalifikacyjnego, dopuszczającymi przyznanie do łącznie 50 punktów w analizie dokumentacji, tj. łącznie do 30 punktów za maksymalnie 3 przedłożone publikacje oraz łącznie do 20 punktów za maksymalnie 3 zaświadczenia o udziale w konferencjach oraz za maksymalnie 3 certyfikaty lub zaświadczenia potwierdzające inne osiągnięcia i kwalifikacje.

Za przedłożone załączniki Komisja przyznała łącznie 10 punktów, tj. 5 punktów za dyplom ukończenia studiów podyplomowych PAN (wydany w 2014 r.) oraz 5 punktów za świadectwo ukończenia studiów podyplomowych TSW (wydane w 2014 r.), natomiast pozostałe dokumenty przedłożone przez Kandydata, tj. publikacje, wystąpienia konferencyjne stanowiły potwierdzenie osiągnięć uzyskanych lub zrealizowanych przed ośmioma laty, w związku z tym Komisja, działając na podstawie § 5 ust. 2 i w myśl zasady "punkty przyznawane są tylko za te z osiągnięć, które zostały uzyskane/zrealizowane w ciągu ostatnich 8 lat licząc od momentu postępowania kwalifikacyjnego, w którym aktualnie bierze udział kandydat", nie przyznała punktacji. Skarżący kwestionuje ocenę, stawiając zarzut wielokrotnego uczestnictwa w "zjazdach naukowo-seminaryjnych". Według organu przedstawiane przez Skarżącego zastrzeżenia nie stanowią zasadnej argumentacji, bowiem regulacje wewnętrzne wyraźnie wskazują, że poza standardowymi informacjami o ścieżce edukacyjnej kandydat powinien załączyć wykaz wystąpień konferencyjnych, sama "dyskusja" czy zadawanie pytań podczas zjazdu wystąpieniem nie jest. Wobec powyższego zarzuty należy uznać za całkowicie bezzasadne i nie zasługujące na uwzględnienie.

Skarżący w pierwszym stadium postępowania kwalifikacyjnego uzyskał wynik 10 punktów. W stadium drugim przeprowadzono rozmowę kwalifikacyjną, która dotyczyła projektu badań stanowiących podstawę rozprawy doktorskiej oraz sylwetki naukowej Kandydata. Na 50 możliwych punktów Komisja przyznała Skarżącemu 11. Komisja Kwalifikacyjna stwierdziła co następuje: "Kandydat przedstawił projekt badawczy dotyczący reaktywacji Kolegiów ds. Wykroczeń w miejsce sądowego wymiaru sprawiedliwości w sprawach o wykroczenia. Swój pomysł badawczy oparł o własne spostrzeżenia dotyczące sytuacji w sądownictwie. Komisja oceniła przygotowanie Kandydata do prowadzenia działalności badawczej jako niewystarczające. Kandydat nie przedstawił do oceny publikacji naukowych ani certyfikatów potwierdzających uczestnictwo w konferencjach naukowych. Przedstawione dokumenty koncentrują się wokół ukończonych studiów podyplomowych. Rozmowa z Kandydatem ujawniła brak spójnej koncepcji przeprowadzenia badań oraz niedostatki wiedzy Kandydata w zakresie standardów badań naukowych. Kandydat nie odniósł się do kwestii zgodności z konstytucją swojego pomysłu dot. reaktywacji kolegiów".

Komisja Kwalifikacyjna w stadium pierwszym przyznała 10 punktów oraz 11 punktów w stadium drugim postępowania kwalifikacyjnego. Po zsumowaniu wynik wyniósł 21 punktów. Wynik ten jest niższy niż minimalny 50 punktów uprawniający do przyjęcia do Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych.

Ponadto przedstawiane przez Skarżącego wnioski nie stanowią rzeczowej, jasnej i przejrzystej argumentacji, do której można by się odnieść. Wobec braku możliwości zrozumienia większości zarzutów stawianych decyzji trudno jest się do nich ustosunkować. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i rozpatrzony pozwala na stwierdzenie, że pierwsza decyzja została wydana właściwie i w oparciu o stosowne regulacje obowiązujące w Uczelni.

Skargę na ww. decyzję złożył Skarżący, zarzucając, że wbrew twierdzeniom w niej zawartym spełniał kryteria do przyjęcia go Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek z innych powodów niż w niej wskazane.

Wskazać należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej powoływana jako "ppsa"), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Zgodnie z art. 133 § 1 cyt. ustawy, sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (...). Pod pojęciem "akt sprawy" należy rozumieć materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami, tj. w postępowaniu zakończonym zaskarżonym aktem lub czynnością (zob.: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. Komentarz, Warszawa 2005, s. 425). W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że akta administracyjne, o których mowa w art. 54 § 2 ppsa, przesyłane do kontroli sądowej wraz ze skargą, winny zawierać wszystkie dokumenty obrazujące kolejne czynności formalne i merytoryczne, wykonywane przez organy prowadzące postępowanie w rozstrzyganej sprawie. Akta przedkładane sądowi winny zawierać komplety oryginalnych dokumentów ułożonych chronologicznie, złączonych i ponumerowanych, wyposażonych w kartę przeglądową, czyli "spis treści". Akta winny zawierać oryginały wszystkich dokumentów stanowiących dowody w sprawie, w tym także formalnych. Niespełnienie tych wymagań skutkuje tym, że sąd, nie będąc w stanie wyjaśnić nasuwających się wątpliwości, nie może uznać za udowodnione okoliczności, na które powołuje się organ administracji (por. wyrok WSA w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 2170/07, LEX nr 355205; wyrok WSA we Wrocławiu w sprawie III SA/Wr 306/18, LEX nr 2593310; wyrok WSA w Rzeszowie w sprawie I SA/Rz 400/18, LEX nr 2517902).

Tymczasem akta administracyjne nie zawierały kompletu dokumentów, w szczególności brak było załączników, które złożył Skarżący we wniosku o przyjęcie go do szkoły doktorskiej. Sąd w związku z tym wezwał organ o nadesłanie tych dokumentów, co nie spotkało się z żadną reakcją. Biorąc pod uwagę mające zastosowanie w sprawie, wskazane przez organ przepisy wewnętrzne regulujące zasady przyznawania punktacji, nie była możliwa ocena przez Sąd, czy wskazana przez organ punktacja była prawidłowa. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić trzeba, że z uwagi na brak możliwości oceny zaskarżonej decyzji z powodu braku kompletu akt, konieczne było jej uchylenie, w związku z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775). Przedwczesne byłoby zatem odnoszenie się przez Sąd do wszystkich argumentów skargi, ponieważ może to nastąpić dopiero po dołączeniu do akt sprawy całej dokumentacji złożonej przez Skarżącego w związku ze złożonym wnioskiem o przyjęcie go do Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych – [...]. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa orzeczono jak w sentencji.

Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query.