Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 359/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
Hasła tematyczne: Koncesje
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 140
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 18 ust. 1 w zw. z art. 6 pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 70 poz 473
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda (spr.), Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 lipca 2010r. przy udziale Prokuratora Prokuratury [...] delegowanego do Prokuratury [...] – B. R. spraw ze skarg M. B. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego: z dnia [...] r.: - nr [...], - nr [...] - nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczących zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych I uchyla zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. o Nr [...], Nr [...], Nr [...] i poprzedzające je decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. o Nr [...], Nr [...], Nr [...], II stwierdza, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu, III zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M. B. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Decyzjami nr [...], [...] i [...] Burmistrz Miasta i Gminy wydał M. B. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5 % zawartości alkoholu oraz piwa, powyżej 4,5 do 18 %, oraz powyżej 18 % zawartości alkoholu, przeznaczonych do sprzedaży w sklepie spożywczo – przemysłowym przy ul. [...] w [...], na okres od [...] r. do

[...] r.

Wnioskiem z dnia [...] r. Z. M. – B., wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności wskazanych wyżej decyzji twierdząc, że jest właścicielem lokalu w którym M. B. prowadzi obecnie sklep i w którym sprzedaje m. in. napoje alkoholowe. Wnioskodawca oświadczył, że jako właściciel przedmiotowego lokalu nie wyrażał zgody na swobodne dysponowanie nim przez M. B., w tym na prowadzenie działalności polegającej na sprzedaży napojów alkoholowych. Dlatego uważa, że decyzje nr [...], [...] i [...] wydane przez Burmistrza Miasta i Gminy wydane zostały z naruszeniem prawa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po wszczęciu na żądanie Z. M. – B. postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności, decyzjami z dnia [...] r. stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy i tak decyzją nr [...] stwierdziło nieważność decyzji nr [...], decyzją nr [...] stwierdziło nieważność decyzji nr [...], a decyzją nr [...] stwierdziło nieważność decyzji nr [...]. Wszystkie trzy decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego zostały wydane na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 kpa oraz art. 18 ust. 1 w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473). Z uzasadnienia tych decyzji wynika, że zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych wydane przez Burmistrza Miasta i Gminy M. B. wydano z rażącym naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, bowiem wnioskodawca do wniosku o wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych nie dołączył dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych. Kolegium wskazało, że M. B. składając wniosek o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, powołał się na umowę użyczenia gruntu z dnia [...] r. zawartą między Spółką A. , a Z. M. – B. Kolegium zauważyło, że umowa ta została zawarta pomiędzy właścicielem gruntu i stroną już nie istniejącą w chwili wydania zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych tj. spółką cywilną, ponieważ dnia [...] r. umowa spółki została wypowiedziana. Dlatego też dnia [...] r. M. B. uzyskał nowy wpis do ewidencji działalności gospodarczej jako przedsiębiorca prowadzący działalność wielobranżową "B." – M. B. W tej sytuacji Kolegium uznało, że M. B. nie legitymuje się tytułem prawnym do przedmiotowego lokalu, a Burmistrz Miasta i Gminy wydając zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych nie zbadał, czy wskazany w załącznikach do wniosku tytuł prawny do lokalu w którym ma nastąpić sprzedaż napojów alkoholowych, rzeczywiście istnieje. W tej sytuacji Burmistrz Miasta i Gminy, wydając decyzje zezwalające na sprzedaż napojów alkoholowych w tym lokalu, naruszył przepis art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy.

We wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy pełnomocnik M. B. wskazał, że decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego rażąco naruszają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 28 kpa poprzez uznanie, że Z. M. – B. posiada status strony w tych postępowaniach, mimo, iż takiego statusu osoba ta nie posiada, a także naruszają art. 157 § 3 kpa, ponieważ decyzje Burmistrza Miasta i Gminy nr [...], [...] i [...] z [...] r. były decyzjami ostatecznymi w dacie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności przez Z. M.–B. i w tych postępowaniach nie posiadał on przymiotu strony. Ponadto, z sentencji decyzji wynika, że postępowania w sprawie zostały wszczęte na wniosek Z. M. – B., tj. strony, natomiast z kontekstu uzasadnień decyzji wynika, że zostały one wydane po wszczęciu postępowania z urzędu. Według pełnomocnika M. B., decyzje te naruszają również szereg przepisów prawa cywilnego materialnego, a uchybienia te doprowadziły organ do zupełnie błędnego przyjęcia, że M. B. nie posiada tytułu prawnego do lokalu w którym prowadzi działalność gospodarczą.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzjami z dnia [...] r. nr [...], [...] i [...], wydanymi na podstawie art. 127 § 3, art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 kpa, utrzymało w mocy własne decyzje. Uzasadniając decyzje organ ten podniósł, że po ponownym przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalił, że z księgi wieczystej nr [...] wynika, iż sporną nieruchomość stanowi działka gruntu nr [...] o pow. [...] m2, która została zabudowana budynkiem pawilonu handlowego o pow. [...] m2 i powierzchni użytkowej [...] m2. Pawilon handlowy został ujawniony w Kw nr [...] w dniu [...] r. Jako właściciele nieruchomości widnieją Z. J. M. – B. i jego żona D. B., na prawie wspólności ustawowej. Prawo własności tej nieruchomości osoby te nabyły na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] r. Umowa użyczenia z dnia [...] r. na którą powołuje się M. B., dotyczy gruntu o pow. [...] m2 (działka nr [...]) położonego w [...] przy ul. [...], który w dacie zawarcia umowy użyczenia nie był zabudowany. Nadto umowa ta zawarta była pomiędzy wspólnikami spółki cywilnej, która w dniu złożenia wniosku o zezwolenie była rozwiązana, a wnioski o wydanie zezwoleń składał M. B. jako przedsiębiorca prowadzący działalność wielobranżową "B." – M. B. W odniesieniu do zarzutów podnoszonych przez pełnomocnika strony we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Kolegium uznało, że Z. M. – B. jest stroną tego postępowania ponieważ, ma interes prawny w sprawie dotyczącej udzielenia M. B. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, gdyż jest on właścicielem przedmiotowego pawilonu handlowego, a M. B. powołując się na rzekomy tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości, ubiegał się o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w tym lokalu.

Za niezasadne SKO uznało zarzuty M. B., że decyzje z dnia

[...] r. stwierdzające nieważność zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych naruszają art. 157 § 3 kpa z tego powodu, że decyzje Burmistrza Miasta i Gminy były decyzjami ostatecznymi w dacie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności przez osobę, która nie posiada przymiotu strony, dlatego SKO powinno wydać decyzje odmawiające wszczęcia postępowań w tych sprawach. Przepis art. 157 § 3 kpa, na który powołuje się przedsiębiorca, stanowi jedynie, iż odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Kolegium zauważyło, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji na podstawie art. 157 § 3 kpa może nastąpić jedynie wówczas, gdy wszczęcie i prowadzenie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Zdaniem SKO, Z. M. –B. powinien być stroną postępowania dotyczącego wydania M. B. zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, a jego legitymacja procesowa do zainicjowania postępowań w sprawie nieważności tych decyzji na podstawie art. 157 § 3 kpa nie budzi wątpliwości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy nakłada na wnioskodawcę obowiązek dołączenia do wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych. Organ gminy przed wydaniem zezwolenia nie zbadał, czy wskazany przez wnioskodawcę tytuł prawny do lokalu rzeczywiście istnieje i znajduje odpowiednie umocowanie.

Kolegium ponownie zaprezentowało stanowisko, iż nie można przyjąć, że umowa użyczenia z dnia [...] r., zawarta między Z. M. – B. a Spółką A., po rozwiązaniu umowy spółki cywilnej w [...]r., automatycznie przekształcona została w umowę użyczenia zawartą między Z. M. – B., a M. B. O przyjęciu takiego stanowiska nie może decydować okoliczność, że z dniem 1 stycznia 2001 r., tj. wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, spółki cywilne nie mogły być przedsiębiorcami. Zmiana stanu prawnego spowodowała, że z dniem [...] r. M. B. zarejestrował samodzielnie działalność gospodarczą. Nie można przyjąć, że umowa taka została zawarta, jak to wskazuje we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy pełnomocnik przedsiębiorcy "per facta concludentia", tym bardziej, że przeciwny takiemu stanowi rzeczy cały czas był Z. M. – B., czemu dał wyraz w swoich oświadczeniach kierowanych do M. B. Oświadczeniami tymi były np. rozwiązanie umowy spółki, wezwanie do rozliczenia spółki. Zdaniem Kolegium, istotna dla sprawy jest okoliczność, że Z. M. – B. wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] z powództwem o eksmisję M. B. z lokalu handlowego przy ul. [...] w [...]. Okoliczności te w sposób nie budzący wątpliwości wskazują, że zamiarem Z. M. – B. było zaprzestanie i zerwanie jakiejkolwiek współpracy z M. B., które przybrało postać rozwiązania wiążących te strony umów. Przy czym Kolegium wskazało, że w rozpoznawanej sprawie nie ustalało rzeczywistego istnienia, bądź nieistnienia prawa określonego rodzaju którejś ze stron do przedmiotowej nieruchomości na gruncie przepisów prawa cywilnego, oraz wynikającej z tej kwestii konieczności dokonania wzajemnych rozliczeń. Rozstrzygnięcie dokonywane było wyłącznie na potrzeby toczącego się postępowania administracyjnego w sprawie o wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych.

Skargę na opisane wyżej decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

wniósł, reprezentowany przez pełnomocnika, M. B. Zarzucił wydanie decyzji z naruszeniem:

- art. 28 kpa przez przyjęcie, że w sprawie wydania zezwoleń na sprzedaż alkoholu przez M. B., Z. M. – B. przysługuje atrybut strony,

- art. 156 § 1 kpa przez przyjęcie, że udzielenie trzech zezwoleń M. B. przez Burmistrza Miasta i Gminy na sprzedaż alkoholu w sklepie spożywczo – przemysłowym w [...] przy ul. [...] stanowi rażące naruszenie prawa,

- art. 107 § 3 kpa przez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazania dowodów na jakich organ się oparł, dlaczego pominął dowody wskazane przez skarżącego, a innym dowodom odmówił wiarygodności tj. w odniesieniu do ustalenia, że Z. M. – B. nie zamierzał użyczyć przedmiotowego lokalu M. B. po rozwiązaniu spółki cywilnej, oraz że umowa użyczenia nie mogła nastąpić per facta concludentia, a także że M. B. i Z. M. – B. nie łączył żaden węzeł obligacyjny, w oparciu o który M. B. posiada tytuł prawny do przedmiotowego lokalu,

- art. 6 i 7 kpa przez dokonanie ustalenia wbrew obowiązującym przepisom prawa

tj. art. 860, art. 875 § 1, art. 710 i art. 716 kc, iż zawarta przez skarżącego M. B. jako wspólnika spółki cywilnej umowa użyczenia z dnia [...] r., działki gruntu numer [...] położonej w [...] przy ul. [...] została rozwiązana w chwili i w związku z rozwiązaniem umowy spółki cywilnej z dnia [...] r., ustalenie że M. B. nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu pomimo istnienia w tym zakresie sporu zawisłego przed sądem powszechnym, ustalenie nieistnienia prawa M. B. do przedmiotowego lokalu, mimo, iż sprawa taka należy wyłącznie do sądu powszechnego.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokami z dnia [...]r. sygn. akt [...], [...] i [...] oddalił skargi M. B. W uzasadnieniach wyroków Sąd wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze oceniając wnioski Z. M.-B. o stwierdzenie nieważności wydanych zezwoleń zasadnie ustaliło, iż wnioskodawca był uprawniony do zainicjowania postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy. Sąd zaakceptował ustalenia faktyczne organu, zgodnie z którymi Z. M.-B., jako współwłaściciel spornej działki o pow. [...] m2 oraz lokalu handlowego położonego na tej działce, nie wyraził zgody na dysponowanie lokalem. Nie uczyniła tego też jego żona będąca współwłaścicielką spornej nieruchomości. Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że dokumenty przedstawione przez M. B. mające świadczyć o tytule prawnym do nieruchomości, wystawione były na nie istniejącą już spółkę, a także fakt toczenia się postępowania o eksmisję skarżącego ze spornego lokalu.

Sąd pierwszej instancji wskazał, iż ocena tego, czy osoba inicjująca postępowanie w trybie art. 157 § 2 k.p.a. ma przymiot strony, jest trudna do wykazania, jeżeli okoliczność ta nie jest rozważana w powiązaniu z przepisem prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zdaniem Sądu I instancji Z. M.-B. zasadnie wyprowadzał swój interes prawny do zainicjowania postępowań nadzwyczajnych z prawa własności do lokalu, w którym skarżący prowadził sprzedaż alkoholu, podnosząc jednocześnie zarzut braku tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu po stronie skarżącego, a zadaniem organu było wyjaśnienie tego w trybie właściwym (art. 157 § 3 kpa). Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji uznał, że w zaskarżonych decyzjach nie doszło do naruszenia przepisu art. 28 k.p.a. Zgodnie z art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi do wniosku o wydanie zezwolenia należy dołączyć m.in. dokument potwierdzający tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych. Sąd wskazał, że tytułem prawnym do lokalu może być zarówno tytuł o charakterze prawnorzeczowym, jak i obligacyjnym. Umowa użyczenia z dnia [...] r. zawarta między Z. M.-B. a spółką cywilną nie potwierdzała jednak tytułu prawnego M. B. do pawilonu handlowego, w którym miałaby być prowadzona sprzedaż napojów alkoholowych, gdyż dotyczyła niezabudowanej wówczas nieruchomości, działki gruntu. Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, iż tytuł prawny do lokalu wywodzi z tejże umowy, następnie per facta concludentia przekształconej w umowę użyczenia zawartą między współwłaścicielem nieruchomości a skarżącym prowadzącym działalności gospodarczą we własnym imieniu Sąd uznał, że powyższe nie może zastąpić wymogu ustawowego, polegającego na obowiązku dołączenia do wniosku o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych dokumentu potwierdzającego tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu. Dokumentem takim nie było oświadczenie pełnomocnika skarżącego zawarte w piśmie z dnia [...] r. zawierające wyjaśnienia do wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu. W ocenie Sądu I instancji powoływanie się przez M. B. na wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] r. w sprawie o wydanie lokalu, którym Sąd ten oddalił powództwo Z. M.-B., a Sąd Okręgowy wyrokiem z [...] r. oddalił apelację, nie miało znaczenia dla sprawy, ponieważ to na dzień składania wniosków o wydanie zezwoleń M. B. miał wykazać się dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do przedmiotowego lokalu.

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skarg kasacyjnych wniesionych przez M. B., uchylił zaskarżone wyroki i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. W uzasadnieniu wyroków stwierdził, że z uzasadnienia wyroków nie wynikają przyczyny, dla których Sąd I instancji przyjął, że doszło do pozytywnej weryfikacji istnienia po stronie współwłaściciela nieruchomości interesu prawnego

w wyeliminowaniu w trybie nadzwyczajnym decyzji zezwalającej na sprzedaż alkoholu, w pawilonie sklepowym położonym na tej nieruchomości. Zaniechanie to nie pozwoliło na dokonanie kontroli instancyjnej orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nie ma jednoznacznych i uniwersalnych zasad w zakresie posiadania przymiotu strony i interesu prawnego na tle art. 28 kpa, które by można zastosować automatycznie w każdej sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, o czym dobitnie świadczy orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do art. 157 § 2 kpa. Kwestie te należy rozważyć indywidualnie przy przyjęciu kryterium ewentualnych skutków stwierdzenia nieważności decyzji dla praw i obowiązków podmiotu domagającego się stwierdzenia nieważności decyzji. Jeżeli interes prawny wywodzony jest z praw właścicielskich, to niezbędnym jest odniesienie się do konkretnych okoliczności konkretnej sprawy i zbadanie, jakie prawa właściciela naruszają uprawnienia wynikające z decyzji zezwalającej na sprzedaż alkoholu.

Dla prawidłowego wyprowadzenia interesu prawnego właściciela nieruchomości, na której usytuowany jest pawilon wskazany w zezwoleniach jako miejsce sprzedaży napojów alkoholowych, wymagało rozważenia, czy wyeliminowanie z obrotu decyzji zezwalających na sprzedaż alkoholu wpłynie na przedstawiony zakres uprawnień współwłaściciela nieruchomości. Rozważania te winny zostać zawarte w uzasadnieniu orzeczenia Sądu I instancji przy uwzględnieniu wyroków zapadłych pomiędzy stronami w sprawie z powództwa Z. M.-B. o nakazanie M. B. opróżnienie, opuszczenie i wydanie pawilonu handlowego, położonego na nieruchomości powoda. Wprawdzie orzeczenia sądów powszechnych zapadły po wydaniu zaskarżonych decyzji, niemniej były znane Sądowi I instancji i miały doniosłe znaczenie dla oceny kompletności ustaleń organu, którego działanie zaskarżono.

Prokurator Prokuratury [...] delegowany do Prokuratury [...], wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzji wydanych przez ten organ w I instancji.

Na rozprawie w dniu 22 lipca 2010 r. Sąd postanowieniami wydanymi na postawie art. 111 § 2 p.p.s.a., połączył sprawy o sygn. II SA/Sz 447/10 i II SA/Sz 448/10 ze sprawą o sygn. II SA/Sz 359/10 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2020 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności

z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę, rozstrzygniętą decyzją ostateczną, z punktu widzenia legalności, zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego, prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm, zwanej dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia następuje wtedy , gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonych trzech decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności trzech decyzji zezwalających M. B. na sprzedaż napojów alkoholowych w pierwszej kolejności wzgląd należy mieć na to, iż niniejsze skargi były już przedmiotem oceny dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 10 marca 2010 r. sygn. akt II GSK 433/09,II GSK 434/09, II GSK435/09. Zgodnie zaś z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawy zostały przekazane, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tych sprawach przez Naczelny Sąd Administracyjny. Na podstawie tego przepisu sąd, któremu sprawa została przekazana jest związany oceną prawną zarzutów dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku uchylającym wyrok sądu I instancji. Oznacza to, że dalsze rozważania na temat zaskarżonych decyzji muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko Sądu wyższej instancji.

W uzasadnieniach wyroków z dnia 10 marca 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z uzasadnień wyroków sądu I instancji nie wynikają przyczyny, dla których sąd ten przyjął, że doszło do pozytywnej weryfikacji istnienia po stronie współwłaściciela nieruchomości interesu prawnego w wyeliminowaniu w trybie nadzwyczajnym decyzji zezwalających na sprzedaż alkoholu w pawilonie sklepowym, położonym na tej nieruchomości.

Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

W niniejszej sprawie postępowanie nie zostało wszczęte z urzędu, lecz na wniosek Z. M.-B., właściciela nieruchomości, na której znajduje się pawilon sklepowy. Skuteczność tego postępowania z punktu widzenia realizacji celu, jaki zamierza osiągnąć Z. M. - B. uzależniona jest od przesądzenia kwestii w zakresie posiadania przez niego przymiotu strony w tym postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak wskazał w uzasadnieniach wyroków Naczelny Sąd Administracyjny, nie ma jednoznacznych i uniwersalnych zasad z zakresie posiadania przymiotu strony i interesu prawnego na tle art. 28 k.p.a., które by można zastosować w każdej sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Kwestie te należy rozważyć indywidualnie przy przyjęciu kryterium ewentualnych skutków stwierdzenia nieważności decyzji dla praw i obowiązków podmiotu domagającego się stwierdzenia nieważności decyzji. Jeżeli interes prawny wywodzony jest z praw właścicielskich niezbędnym jest odniesienie się do konkretnych okoliczności konkretnej sprawy i zbadanie, jakie prawa właściciela naruszają uprawnienia wynikające z decyzji zezwalających na sprzedaż alkoholu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że Z. M. – B., figurujący w księdze wieczystej jako współwłaściciel nieruchomości, posiada interes prawny w określeniu sposobu użytkowania i korzystania z nieruchomości.

Zgodnie z art. 140 k.c. w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać

z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa,

w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.

Dla prawidłowego wyprowadzenia interesu prawnego właściciela nieruchomości, na której usytuowany jest pawilon, wskazany w zezwoleniach , jako miejsce sprzedaży napojów alkoholowych, wymaga rozważenia, czy wyeliminowanie z obrotu decyzji zezwalających na sprzedaż alkoholu wpłynie na zakres uprawnień Z. M. –B., współwłaściciela nieruchomości. Na nieruchomości przy ul. [...] w [...] usytuowany jest sklep spożywczo – przemysłowy, a zezwolenia na sprzedaż alkoholu dotyczą produktu będącego jednym z wielu asortymentów oferowanych do sprzedaży w tej placówce handlowej. Dlatego organ winien przy ponownym rozpoznaniu sprawy rozważyć , czy wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji zezwalających na sprzedaż napojów alkoholowych wpłynie na uprawnienia właścicielskie Z. M. – B. określone w art. 140 k.c.

Dla kompletności ustaleń organu w zakresie interesu prawnego Z. M.-B. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji zezwalających na sprzedaż alkoholu istotne znaczenie ma wyrok Sądu Rejowego

w [...] z dnia [...] r. sygn. akt [...] oddalający powództwo Z. M. – B. przeciwko M. B. o eksmisję z pawilonu handlowego położonego w [...] przy ul. [...] oraz wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] r. sygn. akt [...]. oddalający apelację powoda, które zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, winny zostać wzięte pod rozwagę przez Sąd I instancji. Orzeczenia te zostały podjęte po wydaniu zaskarżonych decyzji, jednak znane są Sądowi i mają doniosłe znaczenie dla oceny ustaleń organu, którego działanie zaskarżono. Dlatego winny one również być rozważone przy ustaleniu interesu prawnego Z. M.-B. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji zezwalających na sprzedaż napojów alkoholowych.

Pozostałe zarzuty skargi należy uznać za przedwczesne, bowiem organ, uwzględniając powyższe rozważania, winien ponownie ustalić, czy skarżącemu przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 157 § 2 k.p.a.

Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżone decyzje zostały wydane

z naruszeniem przepisów postępowania , mającym istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art.135, art. 152, art. 200 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.