Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SAB/Wa 35/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Wroczyński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 10 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Inicjatywa B. na bezczynność Dyrektora Zakładu Usług Komunalnych w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Dyrektor Zakładu Usług Komunalnych w B. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku Stowarzyszenia Inicjatywa B. z dnia 31 stycznia 2023 roku w zakresie punktów 2, 3, 4, 5; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Dyrektora Zakładu Usług Komunalnych w B. na rzecz Stowarzyszenia Inicjatywa B. kwotę 100 zł (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z 31 stycznia 2023 r. Stowarzyszenie Inicjatywa B. (dalej jako "wnioskodawca", "Stowarzyszenie" lub "skarżący") złożyło na podstawie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., dalej jako: "u.d.i.p.") do Dyrektora Zakładu Usług Komunalnych w B. (dalej także jako "organ" lub "Dyrektor ZUK") wniosek o udostępnienie następującej informacji publicznej:

Zestawienie wydatków na doraźną naprawę nawierzchni dróg i chodników za rok 2022 z podziałem na Miasto i Gminę B. oraz z podziałem na działania wykonywane przez ZUK i przez firmy zewnętrzne.

Zestawienie obecnego parku maszyn (pojazdy, maszyny, urządzenia wykluczając te biurowe będących w posiadaniu w ZUK w roku 2022 w podziale na nazwę maszyny/pojazdu/urządzenia i rok produkcji (w przypadku braku roku produkcji proszę

o podanie roku zakupu).

Zestawienie wydatków na narzędzia służące do utrzymania czystości, utrzymania terenów zielonych na terenie miasta i gminy dla pracowników ZUK w 2022 roku

w podziale na rodzaj narzędzia, ilość i kwotę.

W nawiązaniu do odpowiedzi na wniosek o informację publiczną z dnia 23.11.2022 roku znak: [...] punkt 1 proszę o przedstawienie podstawy prawnej na wybranie (poprzez załączoną notatkę) firmy do dostarczenia 15 sztuk donic.

5. Wydatki całkowite poniesione w związku z zakupem i przygotowaniem 90 sztuk donic wraz pełnymi kosztami, czyli m.in. z roboczogodzinami pracowników, kosztami paliwa, roślinami, ziemią i pielęgnacją.

6. Zestawienie ilości awarii oświetlenia ulicznego w 2022 roku wraz z wydatkami za ich naprawę i wymianę.

Jednocześnie wnioskodawca wniósł o przesłanie wskazanych informacji drogą elektroniczną na adres [...]@gmail.com wraz z załączonymi skanami dokumentów lub pocztą tradycyjną na adres Stowarzyszenia podany we wniosku.

Pismem z 9 lutego 2023 r. Dyrektor ZUK poinformował Stowarzyszenie, że

z uwagi na obszerny zakres informacji do przygotowania, odpowiedzi na ww. pytania zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. zostaną udzielone w terminie dwóch miesięcy od dnia złożenia wniosku.

Pismem z 30 marca 2023 r. znak: [...], organ w związku

z otrzymanym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej z 31 stycznia 2023 r. udzielił odpowiedzi o następującej treści: Ad 1. Wydatki bezpośrednie związane z doraźną naprawą dróg i chodników

w roku 2022 1. Zakład Usług Komunalnych w B.:

- zakup materiałów do remontów dróg wraz z transportem (np. kruszywo, żwir, masa asfaltowa, piach) - 54 817,63 zł - materiały budowlane (rury do przepustów, zaprawy) - 5 200,00 zł 2. Remonty dróg prowadzone przez firmy zewnętrzne 110 686,22 zł w tym: - remont przepustu drogowego w miejscowości W. - 6 027,00 zł - cząstkowe remonty dróg miejscowości K. i S. - 56 625,26 zł - remont drogi gminnej w m S. - 5 844,96 zł - remont mostu na rzece P.w B. - 36 900,00 zł Ad 2. Zakład Usług Komunalnych /Gmina B. po konsultacji oraz zgodnie

z sugestią Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nie udziela informacji

w przedmiotowym zakresie. Ad 3. Zakład Usług Komunalnych nie prowadzi uszczegółowienia § 4210, w którym między innymi zawierają się wskazane zakupy. Całość wydatków dotyczących utrzymania czystości i utrzymania terenów zielonych wyniosła w 2022 roku 35.327,66 złotych. Ad 4. Zakup zrealizowano na podstawie ustawy o finansach publicznych. Ad 5. Zakład Usług Komunalnych w B. nie poniósł żadnych wydatków związanych z zakupem 90 sztuk donic betonowych. Natomiast wykonanie nasadzeń roślin i ustawienie donic na terenie miasta wykonane zostało w ramach statutowego zakresu obowiązków Zakładu jako utrzymanie i pielęgnacja terenów zielonych oraz wykonanie i konserwacja dekoracji roślinnej Gminy. Ad 6. W 2022 roku zostało zgłoszonych 188 awarii oświetlenia ulicznego. Koszt wyniósł 50 184,00 zł brutto

Pismem z 2 maja 2023 r. Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Usług Komunalnych w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wskutek bezczynności organu zarzuciło naruszenie:

art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,

art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., dalej jako: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieprawidłowym, gdyż tylko częściowym, zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 u.d.i.p. w zakresie, w jakim odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji, poprzez jego niezastosowanie skutkujące brakiem wydania decyzji administracyjnej w przypadku ograniczenia prawa do informacji publicznej.

art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. w zakresie nieuzasadnionego wydłużenia terminu na udzielenie odpowiedzi na wniosek o informację publiczną.

W związku z powyższym skarżący wniósł o:

1) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z 31 stycznia 2023 r. w zakresie nieudostępnionych informacji publicznych tj.

- w nieudzieleniu odpowiedzi do punktu 2 wniosku o informację publiczną, powołując się na bliżej nieokreślone konsultacje z Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego, oraz braku wydania decyzji administracyjnej w tym zakresie.

- braku udzielenia odpowiedzi do punktu 3 wniosku powołując się brak szczegółowych danych, mimo, że jednostka publiczna prowadzi księgowość i fakturuje każdy zakup narzędzi niezbędnych do wykonywania swoich zadań publicznych.

- braku udzielenia odpowiedzi do punktu 4 wniosku powołując się ogólnikowo na ustawę o finansach publicznych, co nie stanowi odpowiedzi na pytanie. Zakup wykonano na podstawie notatki bez przedstawienia dowodów na wykonanie badania rynku przed zakupem. Zgodnie z zapisami ustawy o finansach publicznych zakup a tym samym odpowiedź powinna zachowywać zasady jawności i przejrzystości finansów publicznych oraz celowego i racjonalnego wydatkowania publicznego.

- udzielenie niepełnej i wymijającej odpowiedzi do punktu 5 wniosku, odnosząc się tylko zakresu zadań wykonywanych przez Zakład Usług Komunalnych. Stoimy na stanowisku, że wykonywanie prac związanych z realizacją programu "M. dla klimatu", w przypadku Zakładu Usług Komunalnych niesie za sobą dodatkowe obciążenia finansowe w związku z wykonaniem zadania, a co za tym idzie uznajemy za zasadne przedstawienie całości kosztów publicznych przy realizacji.

2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w dniu 31 marca 2023 r. została mu udostępniona informacja publiczna w zakresie w załączonym do skargi dokumencie

o nazwie [...] Inicjatywa. W odniesieniu do pytań o numerach 2, 3, 4 i 5 informacja publiczna nie została udostępniona. Doszło więc tylko do częściowego udostępnienia informacji publicznej. Termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., po 14 dniach od złożenia wniosku

i został przedłużony o ustawowe 60 dni. Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, udzielił wyłącznie częściowej odpowiedzi. W związku z czym w odniesieniu do tej części wniosku, która nie została zrealizowana, organ pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. To zaś czyni niniejszą skargę zasadną i konieczną.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty skargi za niezasadne. Odnosząc się do punktu 2 wniosku, dodatkowo poinformował, że otrzymał ustną informację, iż w okresie panującej sytuacji za naszą wschodnią granicą należy powstrzymać się od ujawniania stanu parku maszynowego naszej jednostki.

W momencie otrzymania skargi, podjął decyzję o udzieleniu odpowiedzi na przedmiotowe zapytanie. Wobec czego w dniu 17 maja 2023 r. przedmiotowa informacja została udostępniona wnioskodawcy.

Odnośnie zapytania nr 3 Dyrektor ZUK wskazał, że odpowiedź na to zapytanie była udzielona prawidłowo. Rachunkowość finansowa zakładu prowadzona jest

w zgodzie z jednolitymi zasadami ustalonymi w ustawie o rachunkowości,

z uwzględnieniem szczególnych zasad określonych w ustawie o Finansach publicznych oraz w rozporządzeniu Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego, pozwalającymi prowadzić czytelną i rzetelną księgowość budżetową. Szczegółowość danych ma ułatwiać sporządzanie wszelkich sprawozdań finansowo- budżetowych. W zgodzie z ww. przepisami wszelkie wydatki na narzędzia służące do utrzymania czystości i utrzymania terenów zielonych znajdują się zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych w § 4210 "Zakup materiałów i wyposażenia" na koncie kosztowym 401 "Zużycie materiałów i energii". Analityka wskazanego konta w sferze dbałości jednostki o czystość i zieleń na terenie miasta i gminy B., podzielona jest na następujące zadania:

- zakup środków BHP,

- zakup paliwa do pojazdów i urządzeń,

- zakup narzędzi i wyposażenia (z danych tego konta skorzystano do udzielenia odpowiedzi na pytanie nr 3)

- zakup art. eksploatacyjnych,

- zakup rękawiczek ochronnych dla pracowników,

- zakup do nasadzeń

i zawiera kwoty wydatków w poszczególnych grupach, a nie ilość zakupionych grabi, łopat, motyk i mioteł. Są to narzędzia drobne i nie stanowią majątku jednostki.

Odnośnie zapytania nr 4 organ stwierdził, że odpowiedź na zapytanie była udzielona prawidłowo. Wydatek na zakup donic wyniósł 8 880,00 złotych. Uwzględniając kwotę wydatku jako podstawę prawną zakupu zastosowano ustawę

o finansach publicznych z wyłączeniem stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych oraz z wyłączeniem zasad udzielania zamówień publicznych w Urzędzie Miasta i Gminy w B. oraz jednostkach organizacyjnych Gminy B.dla zamówień o wartości mniejszej niż 130.000,00 zł. ( § 2 ust. 12). Na potwierdzenie powyższego organ załączył zarządzenie Nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy B. w sprawie zasad udzielania zamówień publicznych w Urzędzie Miasta

i Gminy w B.oraz jednostkach organizacyjnych Gminy B. dla zamówień o wartości mniejszej niż 130.000,00 zł. Odnośnie zapytania nr 5 organ również stwierdził, że odpowiedź na zapytanie była udzielona prawidłowo. Całkowity koszt zakupu donic, krzewów, ziemi do nasadzeń oraz keramzytu został poniesiony przez Gminę B.. Zakład Usług Komunalnych jako jednostka gminna wskazana we wniosku o dofinansowanie ww. zadania wykonał nasadzenia krzewów i ustawił donice na terenie miasta. Zakres wykonanych prac zawiera się w Statucie Zakładu. Jako że pracownicy zakładu wykonują w ciągu dnia zadania obejmujące pełny zakres działalności statutowej nie prowadzi się rejestru roboczogodzin przeznaczonych na konkretne zadanie. Organ załączył przy tym Statut Zakładu Usług Komunalnych w B.oraz wniosek o dofinansowanie zadania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy

w trybie uproszczonym zważył co następuje:

W myśl art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym nie jest wymagana. Z uwagi na to, że przedmiotem złożonej skargi jest bezczynność organu - Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w pkt 1 – 4a. Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwieniu sprawy.

Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie

i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym

w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności.

Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności),

a dopiero później, iż obowiązku tego – w nakazanym terminie – organ nie wypełnia.

Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl § 1a tego przepisu, sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oznacza to, że celem skargi na bezczynność organu administracji, jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy powołanej już wyżej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.

Ustawodawca w przepisie art. 6 ust. 1 u.d.i.p. dokonał przykładowego wyliczenia, jaka informacja stanowi informację publiczną.

W orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się w związku z tym, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych,

a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów i danych.

Trafnie zauważył skarżący, że w myśl art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna o majątku, którym dysponują podmioty określone w art. 4 ust. 1 ww. ustawy. Pojęcie majątku rozumiane powinno być w sposób szeroki, to jest z uwzględnieniem zarówno aktywów, jak i pasywów występujących po stronie danego podmiotu. Informacja powinna obejmować wskazanie majątku

z podziałem na majątek trwały i obrotowy, ze szczególnym uwzględnieniem danych

o nieruchomościach, ruchomościach oraz innych prawach majątkowych i prawach na dobrach niematerialnych. Z kolei art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. wskazuje na konieczność udostępnienia informacji odnoszących się do majątku publicznego. Majątkiem publicznym w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy będzie majątek, który niezależnie od charakteru podmiotu będącego właścicielem zostaje w sposób prawny przeznaczony do użytku publicznego, w zakresie pełnego lub ograniczonego korzystania, regulowanego na podstawie lub z wyłączeniem prawa administracyjnego. Innymi słowy, udostępnieniu podlegają informacje o wszelkiego rodzaju nieruchomościach (grunty, budynki, budowle oraz inne naniesienia), ruchomościach (środki transportu, urządzenia), innych składnikach majątku, tj. prawach autorskich, know-how itp., jak również dochodach własnych, środkach pochodzących ze wsparcia zewnętrznego, w tym dotacjach i subwencjach (por. M. Bednarczyk, M. Jabłoński, K. Wygoda, Biuletyn Informacji Publicznej, s. 186-187). Zgodnie zaś z treścią art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. h u.d.i.p., udostępnieniu podlega także informacja o ciężarach publicznych. Brak sprecyzowania przez ustawodawcę terminu "ciężar publiczny" powoduje znaczne trudności w prawidłowym wskazaniu jego zakresu znaczeniowego. Niemniej jednak

w literaturze przyjmuje się, że ciężarami są wszelkie jednostronne, przymusowe

i bezzwrotne obciążenia nakładane na jednostki, pobierane w celu zrealizowania określonych ustawowo celów administracji publicznej. Mogą mieć one zarówno charakter osobisty, jak i rzeczowy. Ich realizacja polega zazwyczaj na dostarczeniu określonego dobra niezbędnego do osiągnięcia celu wskazanego

w ustawie, np. świadczenia rzeczowe, podatki, opłaty itp. (por. M. Bednarczyk, Obowiązek bezwnioskowego udostępniania informacji publicznej, s. 299-300). Każda powyższa informacja, której nie udostępniła jednostka publiczna powinna być zatem traktowana jako informacja publiczna zgodnie z powyższym wywodem, zatem odmowa jej udostępnienia, tym bardziej, że bez przedstawienia podstawy prawnej, jest całkowicie nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 w pkt 4 u.d.i.p. udostępnieniu podlega także informacja publiczna m.in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych,

w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii, ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto walor informacji publicznej posiada treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego takim organem, związanych z nimi bezpośrednio poprzez ich wytworzenie bądź też przez nie niewytworzonych, lecz używanych przy realizacji przewidzianych prawem zadań.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego,

a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że żądane przez skarżącego informacje wskazane we wniosku stanowią informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p.,

a Dyrektor ZUK jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia. Spełniony więc został zarówno zakres przedmiotowy i podmiotowy wniosku skarżącego. Do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie pozostaje zaś, czy miała miejsce bezczynność organu w udostępnieniu żądanej przez skarżącego informacji publicznej.

Na wstępie wyjaśnić należy, że przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności

w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109).

Wskazać należy, że zgodnie z art. 13 u.d.i.p. adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej obowiązany jest co do zasady udostępnić informację publiczną

w formie czynności materialno-technicznej, gdy jest jej dysponentem (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.) oraz nie zachodzą przesłanki wyłączające możliwość jej udostępnienia, określone w art. 5 ust. 1 - 2a u.d.i.p., bądź odmówić udostępnienia informacji publicznej z powodu ograniczeń wymienionych w art. 5 ust. 1 - 2a u.d.i.p. stosownie do treści art. 16 ust. 1 u.d.i.p., czego dokonuje w formie decyzji administracyjnej.

Zaznaczenia przy tym wymaga, że organ winien podjąć ww. działania

w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Brak podjęcia przez podmiot obowiązany któregokolwiek z ww. działań, uzasadnia podniesienie zarzutu bezczynności.

Jak wynika z akt sprawy, organ dopuścił się bezczynności w powyższym zakresie, albowiem przedmiotowy wniosek skarżącego w zakresie punktów 2, 3, 4, 5 nie został załatwiony w przewidzianych w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. terminach, biegnących od dnia jego otrzymania przez podmiot zobowiązany. Wniosek został skutecznie doręczony organowi w dniu 1 lutego 2023 r. Termin 14 dni na załatwienie przedmiotowego wniosku upłynął więc 15 lutego 2023 r. Organ, pismem z 9 lutego 2023 r. poinformował wnioskodawcę, że odpowiedzi na za zadane we wniosku pytania,

z uwagi na obszerny zakres informacji do przygotowania, zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., zostaną udzielone w terminie dwóch miesięcy.

W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, pomimo że organ wydłużył maksymalnie termin do udostępnienia przedmiotowych informacji,

w piśmie z 30 marca 2023 r. udzielił pełnej odpowiedzi jedynie na pytania nr 1 i 6, niepełnej i niewystarczającej odpowiedzi na pytania nr 3 i 5, lakonicznej na pytanie nr 4, zaś na pytanie nr 2 w ogóle nie udzielił odpowiedzi. Wyczerpująca odpowiedź na pytania nr 3, 4 i 5 została udzielona przez organ dopiero w odpowiedzi na skargę, a na pytanie nr 2 w piśmie z 16 maja 2023 r. o czym organ wspomniał odpowiadając na skargę w dniu 17 maja 2023 r., czyli już po wniesieniu skargi do tutejszego Sądu.

Powyższe oznacza, że organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego w zakresie punktów 2, 3, 4 i 5. Brak było więc, zgodnie z żądaniem organu, podstaw do oddalenia skargi. Skoro zaś skarżący, wprawdzie z uchybieniem ustawowych terminów o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., otrzymał jednak ostatecznie wszystkie żądane informacje publiczne, brak jest więc również podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku z 31 stycznia 2023 r. bowiem stan bezczynności ustał. Sąd badając zasadność skargi na bezczynność czyni to bowiem według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia.

Z powyższych względów uzasadnione było zaś stwierdzenie przez Sąd zaistniałej bezczynności na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym orzeczono

w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

Stwierdzając stan bezczynności organu Sąd uznał w punkcie drugim sentencji wyroku, że bezczynność ta nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi bowiem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W judykaturze przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan,

w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo

w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA). Podkreśla się również, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie

w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być szczególnie znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie

w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (por. wyrok NSA z 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA).

Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała jednak miejsca.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzekł jak

w punktach 1 - 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi (100 złotych) Sąd postanowił na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a. - jak w punkcie 3 sentencji wyroku.