Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 656/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 5b
journal: Dz.U. 2024 poz 497
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 15 października 2024 r. sprawy ze skargi A.K. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 maja 2024 r., nr 370200.71.37.2024.RED w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego uchyla zaskarżone postanowienie


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 maja 2024 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie Oddział w Słupsku utrzymał w mocy postanowienie z dnia 10 kwietnia 2024 r. w sprawie rozpoznania zarzutów wniesionych przez pana A. K. dotyczących: nieistnienia obowiązku tj. obowiązku zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne za grudzień 2014 - art. 33 §2 pkt 1 u.p.e.a., wygaśnięcia obowiązku z tytułu przedawnienia należności z tytułu składek za 12/2014 - art. 33 §2 pkt 5 u.p.e.a. oraz braku wymagalności obowiązku - art. 33 §2 pkt 6 lit. "c" w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. "a" i "b" u.p.e.a..

W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że zgodnie z Centralną Ewidencją i Informacją o Działalności Gospodarczej w okresie od 27.12.2005r. do 31.12.2016r. pan A. K. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą pod nazwą A. z siedzibą w C.

Decyzją z dnia 18 czerwca 2019r. nr 69/19 Prezes ZUS ustalił, że skarżący jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu w okresie od 31.01.2014 r. do 31.01.2015r. Od powyższej decyzji złożył skarżący odwołanie powołując się na fakt zatrudnienia na Słowacji. Sąd Okręgowy w Słupsku wyrokiem z dnia 6 lutego 2020r. sygn. akt V U 1249/19 oddalił to odwołanie. Wyrok ten jest prawomocny od 14 lutego 2020r.. W ocenie organu oznacza to obowiązek skarżącego do opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne.

W dniu 20 stycznia 2021r. skarżący złożył wniosek o ustalenie właściwego ustawodawstwa w zakresie zabezpieczenia społecznego w związku z wykonywaniem pracy najemnej na Słowacji od 01.02.2014r. do 31.01.2015r. i pracy na własny rachunek w Polsce. Z uwagi na wątpliwości czy doszło do realnego zatrudnienia 25 marca 2021r. organ zwrócił się w tej sprawie do instytucji słowackich. Instytucje słowackie wskazały (w tym na podstawie oświadczenia zarządu spółki P. s. r. o. pana J. N.), że spółka nie rozpoczęła właściwego działania i jest w procesie organizacji. Spółka nie zatrudnia nikogo na pełny etat. Osoby, które przyjeżdżają na Słowację w celu wykonywania czynności na rzecz spółki P. s. r. o. podlegają polskiemu systemowi zabezpieczenia społecznego.

Pismem z 13 kwietnia 2021r. organ ustalił, że w stosunku do skarżącego w okresie od 1.02.2014r. do 31.01.2015r. właściwym w zakresie przepisów odnoszących się do zabezpieczenia społecznego jest polskie ustawodawstwo na podstawie art. 11 ust. 3 lit. a) rozporządzenia 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Instytucja słowacka nie wniosła zastrzeżeń. Pismo z dnia 13 kwietnia 2021r. o ustaleniu podlegania ustawodawstwu polskiemu stanowiło załatwienie wniosku skarżącego z dnia 20 stycznia 2021r.

Orzekający organ podkreślił, że bezzasadne jest twierdzenie skarżącego o braku wydania decyzji o ustaleniu właściwego ustawodawstwa, gdyż decyzja z dnia 18 czerwca 2019r. nr 69/19 jest prawomocna, nie zostało wstrzymane jej wykonanie, a w toku postępowania sądowego badane było faktyczne wykonywanie pracy na rzecz podmiotów słowackich.

Wobec ustalenia, że nie zostały opłacone wymagane należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy wszczęte zostało postępowanie w sprawie stwierdzenia zaległości za okres od sierpnia 2014 r. do stycznia 2015 r.. W dniu 20 lipca 2020 r. wydana została decyzja stwierdzającą zadłużenie z tytułu składek za okres od 08/2014 do 01/2015r.

Skarżący złożył od niej odwołanie.

Sąd Okręgowy w Słupsku wyrokiem z dnia 9 grudnia 2020 r. sygn. akt VU 601/20 oddalił odwołanie skarżącego od decyzji określającej zadłużenie z tytułu składek.

Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 28 września 2023 r. sygn. akt III AUa 309/21 oddalił apelację skarżącego od wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 9 grudnia 2020 r. sygn. akt VU 601/20 w sprawie decyzji określającej zadłużenie z tytułu składek. Decyzja określająca zadłużenie z tytułu składek stała się prawomocna w dniu 28 września 2023r. Organ wystawił w dniu 22 lutego 2024 r. tytuły wykonawcze obejmujące nieprzedawnione należności za 12/2014. Tytuł wykonawczy za 12/2014 obejmował należności za:

• ubezpieczenia społeczne 661,62 zł (należność główna) oraz odsetki do dnia wystawienia tytułu i koszty egzekucyjne,

• ubezpieczenie zdrowotne 270,40 zł (należność główna) oraz odsetki do dnia wystawienia tytułu i koszty egzekucyjne,

• Fundusz Pracy 55,07 zł (należność główna) oraz odsetki do dnia wystawienia tytułu i koszty egzekucyjne.

Dyrektor Oddziału ZUS w Słupsku dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u Naczelnika Urzędu Skarbowego w Chojnicach. Tytuł i zajęcie rachunku bankowego pan A. K. otrzymał w dniu 7 marca 2024r. Należności za 12/2014 objęte ww. tytułami wykonawczymi zostały zapłacone przez dłużnika zajętej wierzytelności pieniężnej (NUS w Chojnicach) w dniu 27.02.2024r.; łączna przekazana suma wynosiła 2343,73zł, w tym na: należność główną 987,39zł, odsetki 856,02zł, koszty egzekucyjne 491,32zł ( w tym opłata manipulacyjna 300zł, opłata egzekucyjna 182,05zł, wydatki egzekucyjne 6,27zł).

Skarżący w piśmie z 6 marca 2024 r. wniósł zarzuty wobec prowadzonego postępowania egzekucyjnego podnosząc nieistnienie obowiązku oraz brak wymagalności obowiązku.

Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2024 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie Oddział w Słupsku powyżej wymienione zarzuty uznał za bezzasadne.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 18 kwietnia 2024 r. skarżący wskazał, że:

• brak jest podstaw do wszczynania postępowania egzekucyjnego bowiem nie doszło do prawomocnego ustalenia właściwego ustawodawstwa w zakresie podlegania ubezpieczeniom społecznym za grudzień 2014;

• brak było postaw do określenia wysokości zadłużenia za 12/2014 do czasu ustalenia ustawodawstwa właściwego;

• doszło do przedawnienia należności objętych postępowaniem egzekucyjnym.

Postanowieniem z dnia 24 maja 2024 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie Oddział w Słupsku utrzymał w mocy postanowienie z dnia 10 kwietnia 2024 r. w sprawie rozpoznania zarzutów wniesionych przez pana A. K. dotyczących: nieistnienia obowiązku tj. obowiązku zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne za okres od 12/2014 - art. 33 §2 pkt 1 u.p.e.a., wygaśnięcia obowiązku z tytułu przedawnienia należności z tytułu składek za grudzień 2014 - art. 33 §2 pkt 1 u.p.e.a., zarzut wygaśnięcia obowiązku z tytułu przedawnienia – art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. oraz braku wymagalności obowiązku - art. 33 §2 pkt 6 lit. "c" w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. "a" i "b" u.p.e.a..

Organ wskazał, że nie znalazł podstaw do uchylenia postanowienia z 10 kwietnia 2024r., gdyż decyzje, zarówno ustalająca obowiązek podlegania, jak i decyzja stanowiąca podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego zostały wydane, są wykonalne, zawierają wymagane konstytutywne elementy oraz zostały doręczone. Na wniosek skarżącego toczyły się postępowania przed sądami powszechnymi, w których twierdzenia skarżącego nie zostały uwzględnione. W ocenie organu należności objęte tytułem wykonawczym za 12/2014 w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie były przedawnione, nie zostały w całości spłacone w toku postępowania egzekucyjnego oraz nie zostały umorzone.

We wniesionej skardze pan A. K. zarzucił naruszenie przepisów postępowania - art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. przez pominięcie faktu, iż organ rentowy nie wydał w stosunku do niego decyzji nakładającej obowiązek podlegania ubezpieczeniu społecznemu na terytorium Polski, gdyż nie jest to decyzja tożsama z decyzją ustalającą ustawodawstwo właściwe) oraz prawa materialnego- art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1 , art. 13 pkt 4 , art. 46 ust. 1 w zw. z art. 32 i art. 83 ust. 1 w zw. z art. 68 ust. 1 pkt la ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , gdyż kwestia objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym nie została rozstrzygnięta. W piśmie z dnia 8 lipca 2024r. stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę skarżący podtrzymał sygnalizowany w uzasadnieniu skargi zarzut nieuwzględnienia upływu terminu przedawnienia należności za grudzień 2014r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych orzeczeń z prawem.

Najdalej idącym zarzutem zgłoszonym w rozpoznawanej sprawie jest zarzut przedawnienia. Należy wskazać, że przedmiotem zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego jest postępowanie w granicach tytułu wykonawczego z dnia 12 lutego 2024 r. obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za grudzień 2014 r..

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ stwierdził, że tytuły wykonawcze obejmują nieprzedawnione należności za wskazany okres składkowy. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło w związku z zajęciem rachunku bankowego w P1. w dniu 29 lutego 2024 r. Wskazano również, że po wszczęciu postępowania egzekucyjnego w dniu doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego zaistniała "kolejna przesłanka zawieszająca" wynikająca z art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z uwagi, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od pierwszego dnia miesiąca, w którym nastąpiło podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności do ostatniego dnia miesiąca, w którym zakończono potrącenia lub do dnia zakończenia postępowania. Postępowanie egzekucyjne zakończyło się w dniu 27 lutego 2024 r. wyegzekwowaniem należności.

Pełne stanowisko organu w przedmiocie zawieszenia biegu przedawnienia zostało przedstawione w odpowiedzi na skargę. Argumentacja organu nie sanuje braków uzasadnienia tej kwestii w zaskarżonym postanowieniu. Treść odpowiedzi na skargę została prawidłowo odczytana przez skarżącego jako odwołująca się do art. 24 ust. 5b cytowanej ustawy. Sąd podziela pogląd skarżącego, że przepis ten zawiera zamknięty katalog postępowań, których prowadzenie skutecznie zawiesza bieg terminu przedawnienia. Ponownie rozpoznając sprawę organ zgromadzi dokumenty istotne dla ustalenia biegu terminu przedawniania i dokona oceny zawartego w aktach sprawy materiału dowodowego w celu ustalenia, czy nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia wskazując prawne podstawy zajętego stanowiska.

Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) orzekł jak w wyroku.