Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 434/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1 u.s.u.s; art. 28 ust. 3a u.s.u.s.
journal: Dz.U. 2024 poz 497
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
article: art. 7 k.p.a.; art. 77 par. 1 k.p.a.; art. 80 k.p.a.; art. 107 par. 3 k.p.a.
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151 p.p.s.a.
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2024 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 kwietnia 2024 r. nr UP-242/2024 (480000/71/89376/2024) w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Prezes ZUS, organ) z 4 kwietnia 2024 roku, znak sprawy: 480000/71/89376/2024 (dalej: decyzja), po ponownym rozpatrzeniu sprawy wskutek wniosku J. B. (dalej: strona, skarżąca; wnioskodawczyni), utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej także: organ I instancji) z 22 stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek.

Prezes ZUS wydał zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny tekst jedn. z 2 kwietnia 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.) w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (aktualny tekst jedn. z 26 lutego 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 497, ze zm.; dalej: u.s.u.s.).

W jej uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny i wskazano, że strona skarżąca 7 listopada 2023 r. zwróciła się o umorzenia całości zadłużenia z tytułu składek powołując się na trudną sytuację finansową.

Natomiast po przeanalizowaniu sytuacji materialno - życiowej wnioskodawczyni decyzją z 22 stycznia 2024 r., nr [...] organ pierwszej instancji odmówił umorzenie wnioskowanych należności z tytułu składek. Argumentując to rozstrzygnięcie organ, opierając się na brzmieniu art. 28 ust. 2 i 3"a" u.s.u.s., podkreślił fakt nie wystąpienia przesłanki całkowitej nieściągalności oraz nie wykazania, że ze względu na swój stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych gospodarstwa domowego strony; nie wskazania jednoznacznie, aby powstanie zadłużenia było następstwem szczególnych zdarzeń; nie wykazania, że stan zdrowia lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiły wnioskodawcę możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy 13 lutego 2024 r. (wpływ do organu) za pośrednictwem pełnomocnika A. B. Wyjaśniła, że argumenty o braku podstaw do umorzenia i nie spełnienia warunków są bezzasadne. Zaakcentowała, że jej stan zdrowia nie pozwala na wykonywanie jakiejkolwiek pracy, a wymaga stałego leczenia i zakupu lekarstw oraz prowadzone terapie u lekarzy specjalistów praktycznie w całości pokrywają jej uzyskiwane przychody. Dalej strona argumentowała, że ma odebrany zarząd własny w stosunku do spółki, której skarżąca była mniejszościowym udziałowcem. Tymczasem za wszelkie sprawy, jak wskazywała strona, wynikłe przed datą otwarcia postępowania sanacyjnego odpowiada zarządca masy sanacyjnej i tylko i wyłącznie on jest zobowiązany do wyjaśnienia i rozliczenia obecnej sytuacji.

Natomiast po zapoznaniu się z treścią wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz biorąc pod uwagę analizę materiału dowodowego i jednocześnie ustosunkowując się do argumentów Prezes ZUS zaznaczył, że podejmując w sprawie decyzję Zakład Ubezpieczeń Społecznych oparł rozstrzygnięcie na wnikliwej analizie zebranych w trakcie prowadzonego postępowania dokumentów dołączonych do wniosku o umorzenie należności z tytułu składek, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz dostępnych informacji. W związku z powyższym, po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes ZUS zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, podzielając dotychczasowe stanowisko i argumentację.

Prezes ZUS wskazał, że z przedłożonego przez stronę oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej z 28 listopada 2023 r. (wpływ do ZUS) wynika, że skarżąca:

a. jest rozwódką od [...] r.;

b. nie pracuje zawodowo;

c. pobiera rentę o numerze [...] w wysokości 1.808,47 zł brutto;

d. posiada dochód z tytułu wynajmu w wysokości 200,00 zł;

e. posiada dochód z tytułu alimentów w wysokości 2.000,00 zł;

f. nie pobiera zasiłków/świadczeń z Urzędu Pracy; nie korzysta z pomocy społecznej oraz innych form pomocy;

g. stałe wydatki związane z miesięcznymi opłatami oszacowała na 130,00 zł, z tytułu opłat eksploatacyjnych w wysokości 1.350,00 zł oraz koszty związane z leczeniem w wysokości 700,00 zł;

h. prowadzi gospodarstwo domowe z córkami P. B. oraz W. B.;

i. w stosunku do spółki, której jest wspólnikiem prowadzone jest postępowanie sanacyjne (przy czym prognoza poprawy sytuacji materialnej jest możliwa do ustalenia po zakończeniu postępowania sanacyjnego);

j. nie jest w stanie podjąć pracy zarobkowej ze względu na stan zdrowia;

k. na sytuację ekonomiczną Spółki "G.", której była wspólnikiem miały wpływ warunki atmosferyczne (tzn. brak zim, opadów śniegu od 2015 r. i ocieplenie klimatu; firma zaprzestała sprzedaży soli drogowej, a koszty stałe były na tym samym poziomie).

Dodatkowo w celu rozpatrzenia sprawy korzystano z informacji wygenerowanych z Kompleksowego Systemu Informatycznego ZUS oraz rejestrów centralnych: (A) Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej; (B) Krajowego Rejestru Sądowego; (C) Centralnej Ewidencji Pojazdów; (D) Bazy Danych Ksiąg Wieczystych.

Z przeprowadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) ustaleń wynikało, że skarżąca:

a. jest wspólnikiem Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowo Produkcyjnego "G." A. B., J. B. Spółka jawna w restrukturyzacji; (przy czym Sąd Rejonowy w G. otworzył postępowanie restrukturyzacyjne, które nadal trwa; restrukturyzacja umożliwia dłużnikowi wyjście z trudnej sytuacji finansowej i prowadzenie w dalszym ciągu działalności gospodarczej;

b. pobiera rentę rodzinną z tytułu niezdolności do pracy w kwocie 2.228,19 zł brutto (2.027,65 zł netto);

c. jest współwłaścicielką na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej majątkowej lokalu niemieszkalnego (garażu) o pow. 20,5 m2 położonego w S. przy ul. [...];

d. nie widnieje jako właścicielka żadnego pojazdu;

e. ma dwie córki (P. B. i W. B.), które posiadają po 50 udziałów w N. sp. z o.o. oraz są wspólnikami N. sp. z o.o. sp.k.

f. w związku z prowadzonym postępowaniem sanacyjnym 20 grudnia 2023 r. skierowano zapytanie o doradcy restrukturyzacyjnego z wnioskiem o podanie informacji, jaki majątek wszedł w skład masy sanacyjnej – w odpowiedzi 22 grudnia 2023 r. do ZUS wpłynął skan spisu inwentarza, z którego wynika, że w skład masy sanacyjnej weszła nieruchomość zapisana w KW [...].

Celem rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku organ dokonał analizy zgromadzonego w materiału dowodowego w oparciu o przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek (w tym składki, odsetki za zwłokę, koszty upomnienia, opłata dodatkowa) mogą być umarzane tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności. Przypadki wystąpienia całkowitej nieściągalności zostały określone w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. Całkowita nieściągalność występuje, gdy:

1. zobowiązany zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2. sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2022 r., poz. 1520 ze zm.),

3. nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383),

4. nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a. wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,4b. nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym.

4c. ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe,

5. naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

6. jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Przytoczone powyżej przypadki stanowią zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że występuje całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że:

1. przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. nie wystąpiła z przyczyn oczywistych,

2. przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4b i 4c u.s.u.s. nie zachodzą, ponieważ nie pozyskano żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że:

a. sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe,

b. nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

c. nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

d. ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy - Prawo upadłościowe;

3. nie zachodzi przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. – ponieważ skarżąca nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej; strona jest wspólnikiem Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowo Produkcyjnego "G." A. B., J. B. Spółka jawna w restrukturyzacji;

4. nie zachodzi kryterium braku majątku z którego można prowadzić egzekucję, ponieważ strona posiada dochód w postaci świadczenia rentowego oraz jest właścicielką (na prawach wspólności majątkowej małżeńskiej) nieruchomości o numerze [...];

5. przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. nie zachodzi, ponieważ wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie strona wnosi, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym - zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 5 stycznia 2021 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia doręczanego zobowiązanemu przed wszczęciem egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2021 r., poz. 67) wysokość kosztów upomnienia wynosi 16,00 zł;

6. przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. nie zachodzi, gdyż Naczelnik Urzędu Skarbowego lub Komornik Sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

7. przesłanka opisana w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. nie zachodzi - nie jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne; wobec zadłużenia na koncie strony jest prowadzone postępowanie egzekucyjne przez Dyrektora ZUS Oddziału w Z.

Zatem postępowanie egzekucyjne, które nadal jest w toku, wyklucza zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Dopóki postępowanie toczy się nie można definitywnie stwierdzić bezskuteczności egzekucji. Ponieważ wobec strony nie zachodzą przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek uniemożliwiło to pozytywne rozstrzygnięcie wniosku w żądanym zakresie na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Zgodnie z art. 28 ust. 3"a" u.s.u.s. w związku z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365; dalej rozporządzenie), należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć wskazane należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie ich opłacić, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1. gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2. poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3. przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie występują przesłanki umorzenia określone w cytowanym rozporządzeniu oraz art. 28 ust. 3a u.s.u.s.

Jednocześnie Prezes ZUS podkreślił, że decydując się na założenie działalności gospodarczej należy być świadomym obowiązków opłacenia należnych składek z tytułu prowadzenia działalności za każdy miesiąc kalendarzowy w ustawowo określonych terminach. Obowiązek ten istnieje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności, aż do dnia zaprzestania jej wykonywania, niezależnie od osiąganych przychodów, a nawet w przypadku poniesienia strat, czy pojawiających się w trakcie działalności różnych problemów. Obligatoryjność opłacania składek dotyczy wszystkich płatników składek.

Wystąpienie przesłanki, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia dotyczącej stanu zdrowia uwarunkowane jest nie tylko istnieniem przewlekłej choroby zobowiązanego lub członka jego rodziny, ale także skutkiem choroby w postaci pozbawienia takiej osoby możliwości uzyskania dochodu.

Prezes ZUS wskazał, że w toku postępowania strona przedłożyła dokumentację, z której wynika, że rozpoznano u skarżącej nowotwór złośliwy sutka, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne oraz depresyjne o złożonej etiologii. Przy czym skarżąca legitymuje się orzeczeniem nr [...] z 14 czerwca 2022 r., z którego wynika, że jest częściowo niezdolna do pracy do 30 czerwca 2025 r.

Organ dalej argumentował, że przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny może stanowić przesłankę umorzenia należności z tytułu składek tylko wtedy, gdy pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Następnie wskazano, że organ podchodzi ze zrozumieniem do problemów zdrowotnych skarżącej. Zauważono jednak, że strona jest aktywna zawodowo (jest wspólnikiem spółki jawnej) i pobiera świadczenie rentowe. Prezes ZUS zaznaczył, że przedmiotowe świadczenie jest stałym dochodem i może stanowić źródło sukcesywnej spłaty zadłużenia na rzecz ZUS. Natomiast stan zdrowia, w ocenie organu, nie wyklucza definitywnie strony z rynku pracy, ponieważ została orzeczona częściowa i czasowa niezdolność do pracy.

Natomiast ograniczone możliwości płatnicze, podnoszone jako jeden z głównych argumentów, nie mogą być uznane za przesłankę wystarczającą do umorzenia zaległości we wnioskowanym zakresie. Przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nie odnosi się do subiektywnego odczucia dłużnika o dolegliwości z powodu konieczności zapłacenia zaległych należności, lecz oznacza obiektywną, wyjątkową sytuację, która zagraża podstawowemu bytowi zobowiązanego lub jego rodziny. Każda osoba przejściowo może wykazać, że znajduje się w trudnej sytuacji lecz ZUS jest obowiązany w sposób dokładny i racjonalny ocenić sytuację i podjąć decyzję, czy uznaje ją za przesłankę do zastosowania umorzenia należności, czy też nie.

Podsumowując Prezes ZUS skonstatował, że strona uzyskuje łączny dochód na poziomie 4.227,65 zł [2.027,56 zł netto (świadczenie rentowe) + 2.000 zł (alimenty) + 200 zł (dochód z tytułu wynajmu)].

Wg złożonego oświadczenie strona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córkami W. B. oraz P. B., przy czym strona nie podała dochodu córek.

ZUS zaznaczył, że dokonując rozeznania sytuacji finansowej klienta każdorazowo zobligowany jest do analizy dochodów osiąganych w rodzinie na podstawie minimum socjalnego. Minimum socjalne wyznacza kwotę, która jest niezbędna gospodarstwu domowemu w celu zapewnienia odpowiednich warunków do odtworzenia sił życiowych i utrzymania więzi społecznych. Ustalone 10 listopada 2023 r. na podstawie danych z GUS przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych w III kwartale 2023 r. dla trzyosobowego gospodarstwa pracowniczego wynosi 4.635,04 zł.

Stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem strona oszacowała natomiast na kwotę 2.180 zł [w tym: z tytułu miesięcznych opłat w wysokości 130 zł; z tytułu opłat eksploatacyjnych w wysokości 1.350 zł oraz koszty związane z leczeniem w wysokości 700 zł]. Obowiązkiem wierzyciela jest przede wszystkim poszukiwanie możliwości odzyskania zaległych należności, możliwość ich umarzania przewidziana jest bowiem dla przypadków szczególnie trudnych. Dlatego jeśli organ dostrzega jakiekolwiek możliwości egzekwowania długu, choćby w dalszej perspektywie czasowej, to podjęcie w ramach uznania administracyjnego negatywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia, nie może być uważane za dowolne. Bowiem instytucja umorzenia służy wsparciu osób w zupełnie wyjątkowych okolicznościach związanych ze skrajną biedą, nieprzewidzianymi wypadkami losowymi czy innymi, niemożliwymi do przewidzenia zdarzeniami, w sytuacji gdy status materialny trwale nie rokuje w kontekście spłaty zadłużenia. Umorzenie należności może być uzasadnione jedynie okolicznościami o charakterze obiektywnym, wyjątkowym i trwałym. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie takie okoliczności nie zachodzą. Bowiem względy społeczne wymagają, aby zobowiązanie publicznoprawne było realizowane, a płatnik nie był pochopnie z niego zwalniany.

Organ podkreślił, że zgromadził materiał dowodowy, a następnie dokonał oceny, która stała się podstawą do merytorycznego rozstrzygnięcia zgodnie z art. 77 k.p.a. Ocena dowodów dokonana przez organ, a prowadząca do rozstrzygnięcia negatywnego dla strony, nie jest oceną dowolną, ale podjętą zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów określoną w art. 80 k.p.a. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w prowadzonym postępowaniu badał sprawę (stan faktyczny), swoją ocenę opierając na przekonywających podstawach, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Podczas gromadzenia materiału dowodowego, jak dalej wskazano, z urzędu organ I instancji dążył do zbadania wszystkich istotnych okoliczności sprawy i do wyjaśnienia rzeczywistych treści stosunków faktycznych i prawnych. Stan faktyczny, jak argumentował organ, został w pełni wyjaśniony i w prawidłowy sposób dokonano jego oceny prawnej.

Konkludując i biorąc pod uwagę przeanalizowany materiał dowodowy oraz publicznoprawny charakter należności z tytułu składek, Prezes ZUS nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji z 22 stycznia 2024 r. nr [...].

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (WSA w Gliwicach). W skardze zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci:

1. art. 28 ust. 1 u.s.u.s. w zw. z art. 28 ust. 3"a" u.s.u.s. przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na odmowie umorzenia składek przez organ pomimo ziszczenia się przesłanek ustawowych i oparcia decyzji uznaniowej na dowolnych kryteriach;

2. art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1-3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r., nr 141, poz. 1365) przez jego niezastosowanie, podczas gdy z materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym z materiału dowodowego dotyczącego sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącej, w szczególności choroby nowotworowej skarżącej, wynika, iż w sprawie zaistniały przesłanki w pełni uzasadniające umorzenie należności;

oraz przepisów procesowych, a mianowicie:

3. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wszechstronnego postępowania dowodowego, braku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w tym zakresie, w jakim ustalenia wymagało, czy w przypadku skarżącej ziściły się przesłanki umorzenia należności, określone w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 - 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r., nr 141, poz. 1365).

Podnosząc powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także o zwrot kosztów postępowania od organu na swoją rzecz według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że choruje na nowotwór złośliwy sutka, a także zaburzenia depresyjne oraz zaburzenia obsesyjno-kompulsywne. Wraz z wnioskiem o umorzenie należności zostało także złożone orzeczenie o częściowej niezdolności do pracy do 30 czerwca 2025 r. Następnie strona argumentowała, że w związku z otworzeniem postępowania restukturyzacyjnego, nie osiąga z tytułu pozostawania wspólnikiem spółki żadnych dochodów. Zarząd został bowiem powierzony zarządcy masy sanacyjnej, natomiast majątek spółki podlega sprzedaży w celu uzyskania środków na zaspokojenie wierzycieli.

Konieczne jest wskazanie, jak dalej podnosiła strona w uzasadnieniu skargi, że pobierana renta rodzinna z tytułu niezdolności do pracy (2.027,65 zł netto) oraz posiadanie przez nią dochody z tytułu alimentów (2.000,00 zł) oraz z tytułu najmu (200,00 zł) stanowią całość osiąganego dochodu - 4.227,65 zł. Co zostało wskazane w przedłożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, miesięcznie wydatki z tytułu opłat - 130,00 zł, z tytułu opłat eksploatacyjnych w wysokości 1.350,00 zł oraz koszty związane z leczeniem w wysokości 700,00 zł, wynoszą tymczasem 2.180,00 zł. Na dzień składania ww. oświadczenia, pozostawiało to do dyspozycji skarżącej kwotę 2.047,65 zł, która zostaje przeznaczona na zakupy spożywcze, zakup odzieży czy produktów higienicznych.

Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę z 23 maja 2024 r. wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty za bezpodstawne. Zaznaczono, że w ustalonym stanie faktycznym sprawy podjęcie decyzji o umorzeniu należności byłoby, w ocenie organu, przedwczesne i nieuzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (aktualny tekst jedn. z 19 sierpnia 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny tekst jedn. z 23 maja 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przy rozstrzyganiu spraw Sąd nie kieruje się zasadami słuszności, sprawiedliwości społecznej, wyjątkowymi, w ocenie strony skarżącej, okolicznościami, które miałyby uzasadniać niezastosowania jakiegoś przepisu prawa, bądź interpretację sprzeczną z treścią przepisu.

Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom zarzucić naruszenia przepisów prawa.

Na początku rozważań wskazać trzeba, że za podstawę wyroku Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, albowiem nie stwierdził naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy zasadnie odmówiły stronie umorzenia wnioskowanych należności z tytułu składek zusowskich w ustalonym stanie faktycznym tej sprawy.

Rozpoznając merytorycznie niniejszą sprawę, należy przytoczyć przepisy prawne dotyczące przesłanek całkowitej nieściągalności. Art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. stanowi, że należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z 6 maja 2004 r., II UZP 6/04, Legalis nr 62933 Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że: "Przepis art. 28 ust. 2 ustawy o u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. »uznania administracyjnego«, co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone".

Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie stwierdzono całkowitej nieściągalności należności wobec skarżącej.

Natomiast w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Jednakże dotyczy to wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Przesłanki umorzenia należności zawiera przepis art. 28 ust. 3"a" u.s.u.s. oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, w których jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez stronę zobowiązaną, że:

a. opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

b. poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

c. przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Skarżąca w tym zakresie odwołała się do własnej, ciężkiej sytuacji zdrowotnej (choroba), a także finansowej. Podkreślenia jednak wymaga, że decyzje podejmowane na podstawie art. 28 ust. 3"a" u.s.u.s w związku z § 3 rozporządzenia także mają charakter uznaniowy. Również i w tych sytuacjach prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje ZUS do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście, gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu. Podkreślić należy, że przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nie odnosi się do subiektywnego odczucia dłużnika o dolegliwości z powodu konieczności zapłacenia zaległych należności, lecz oznacza obiektywną, wyjątkową sytuację, która zagraża podstawowemu bytowi zobowiązanego lub jego rodziny. Nie odnosi się więc ona do kłopotów finansowych, z uwagi na to, że każdy człowiek indywidualnie, w ramach przysługującej mu samodzielności podejmowania decyzji, organizuje swoje sprawy zawodowe i osobiste.

Oceniając rozpatrywaną sprawę pod wyżej wskazywanym kątem Prezes ZUS, powołując się na zebrany w sprawie (z urzędu i na wniosek strony) materiał dowodowy, zasadnie stwierdził, że wykazane przez skarżącą trudności nie cechują się trwałym lub wyjątkowym charakterem. Jakkolwiek dostrzegając chorobę strony (nowotwór złośliwy sutka; zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne oraz depresyjne) zasadnie dostrzeżono, że strona legitymuje się orzeczeniem nr [...] z 14 czerwca 2022 r., które dotyczy jedynie częściowej niezdolności do pracy. Dodać należy, że orzeczenie to zostało wydane po przeprowadzeniu bezpośredniego badania i dokonaniu analizy przedstawionej dokumentacji medycznej, w tym dokumentacji z przebiegu leczenia, zaświadczeń o stanie zdrowia wystawionych przez lekarzy z 17 i 19 maja 2022 r., a także przy uwzględnieniu wyników badań dodatkowych. Strona, jak wskazano w uzasadnieniu tego orzeczenia, stawiała się przy tym na badaniach kontrolnych, bez cech wznowy procesu nowotworowego.

Z tego prawidłowo natomiast organ wyprowadził wniosek, że okoliczność taka nie eliminuje skarżącą (w aktualnej sytuacji) z rynku pracy, ponieważ została orzeczona jedynie częściowa i czasowa niezdolność do pracy. Nie wykazała przy tym strona, aby sprawowała opiekę nad przewlekle chorym członkiem rodziny. Tym samym Prezes ZUS nie przekroczył granic uznania administracyjnego, na którym oparta jest konstrukcja art. 28 u.s.u.s. Zgodzić należy się ze stanowiskiem organu i jego oceną wyrażoną w zaskarżonej decyzji, że w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne istotne jest ustalenie całkowitej nieściągalności tych należności, przy czym ta nieściągalność musi być ujmowana w znaczeniu jakie nadają temu terminowi przepisy prawa, a więc art. 28 u.s.u.s. Taka sytuacja nie występuje natomiast w rozpoznawanej sprawie.

Z analizy finansowej organu wynikało, że źródła dochodu pozwalają na zaspakajanie niezbędnych potrzeb bytowych. Co więcej, z akt administracyjnych sprawy nie wynikało, aby skarżąca poczyniła jakiekolwiek kroki w kierunku uzyskiwania dodatkowego dochodu, pozwalającego na systematyczne spłacanie zaległości wobec ZUS. Ustalono również, że strona ma obecnie 53 lata, a także wykształcenie wyższe (ekonomiczne), co przy wyżej opisanym stanie zdrowia nie wyklucza skarżącą z rynku pracy. Dlatego też nie można podzielić argumentacji strony prezentowanej w uzasadnieniu skargi, aby jej aktualny stan zdrowia nie pozwalał jej na podjęcie jakiegokolwiek pracy. Wobec powyższego prawidłowa była zatem kwalifikacja prawna okoliczności dokonana przez organ, który wskazał konkretne elementy stanu faktycznego i wyciągnął z nich wniosek, iż nie zostały spełnione wskazane wyżej przesłanki umorzenia należności składkowych. Wobec powyższego Sąd nie mógł uwzględnić postawionych zarzutów. Ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono, mieszczą się w ramach prawem przewidzianych tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego. Umorzenie bowiem zaległości zusowskich osobie posiadającej stałe środki dochodu stałoby także w sprzeczności z interesem społecznym. Instytucja ta została przewidziana dla przypadków beznadziejnych, pozbawionych szansy na jakiekolwiek uzyskanie dochodu umożliwiającego spłatę zaległości.

W ocenie Sądu, Prezes ZUS w przedmiotowej sprawie prawidłowo, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wynikającą z art. 80 k.p.a. dokonały oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego obrazującego tak sytuację majątkową jak i zdrowotną i rodzinną skarżącej. W tym zakresie organ oparł się na oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym skarżącej oraz dostępnych rejestrach centralnych, w szczególności CEiIDG, Centralnej Ewidencji Pojazdów oraz Bazy Danych Ksiąg Wieczystych. Następnie organ rozważał dokumentację przedstawioną w toku postępowania administracyjnego przez stronę (m.in. dokumentację medyczną, w tym orzeczenie nr [...] z 14 czerwca 2022 r.). Na tej podstawie Prezes ZUS zasadnie przyjął, że względem skarżącej nie zachodzą żadne przesłanki wymienione w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. wskazujące na całkowitą nieściągalność, w szczególności określoną w pkt 3, bowiem skarżąca posiada stały dochód w postaci świadczenia rentowego, alimentów, czy z tytułu najmu oraz ma następców prawnych. Nie można zatem przyjąć, jak oczekiwała tego skarżąca, że organ nie dokonał rozważania i oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji niezasadnie odmówił jej przyznania wnioskowanej ulgi.

Brak było również podstaw do uznania zasadności zarzutu z pkt 2"a" petitum skargi, a mianowicie naruszenia przez organ art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich przewidzianych prawem czynności niezbędnych do zebrania całego materiału dowodowego, w szczególności bez wyjaśnień skarżącego w zakresie kosztów utrzymania, mimo iż istniała możliwość wezwania skarżącego do osobistego stawienia się czy wezwania do przedłożenia niezbędnej dokumentacji. W tym zakresie podkreślić przede wszystkim należy, że ustanowiona w art. 7 k.p.a. i doprecyzowana w art. 77 § 1 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jednakże w postępowaniu w przedmiocie umorzenia należności składkowych na podstawie przepisów art. 28 ust. 1-3 u.s.u.s. i ust. 3"a" u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia, ZUS nie jest co do zasady obciążony obowiązkiem zbierania dowodów na okoliczność istnienia wspomnianych w tych przepisach przesłanek (m.in.: wyrok NSA z 13 marca 2024 r., I GSK 239/23, LEX nr 3705628; wyrok NSA z 17 lutego 2015 r., II GSK 2317/13, LEX nr 1772231). W świetle art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia, to ubiegający się o umorzenie należności z tytułu ubezpieczeń społecznych ma wykazać, że ze względu na stan majątkowy, sytuację rodzinną oraz zdrowotną nie jest w stanie opłacić tych należności, gdyż pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Skoro zobowiązany ma wykazać spełnienie przesłanek będących podstawą dla organu do wydania decyzji o umorzeniu składek to oznacza, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na nim jako wnioskodawcy (por. wyroki NSA: z 2 kwietnia 2014 r., II GSK 157/13, LEX nr 1485492; z 13 marca 2014 r., II GSK 31/13, LEX nr 1488104; z 13 marca 2013 r., II GSK 2132/11, LEX nr 1296028). Wynika to przede wszystkim z faktu, że umarzanie należności z tytułu składek jest wyjątkiem od zasady obowiązku ich opłacania. Ponadto to stronie znane są okoliczności, które uniemożliwiają jej uregulowanie zaległości (por. wyrok NSA z 14 marca 2012 r., II GSK 149/11, Legalis nr 2844051). Na organie zaś, zgodnie z art. 80 k.p.a., spoczywa obowiązek dokonania oceny stanu faktycznego na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dostarczonego przez wnioskującego o umorzenie.

W okolicznościach rozważanej sprawy strona oświadczyła, że prowadzi gospodarstwo domowe z córkami W. B. oraz P. B., które są wspólnikami w N. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością oraz N. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa. Rozpoznając sprawę organ dostrzegł, że córki skarżącej mają 24 lata, oraz są obecnie wspólnikami spółki, dlatego też one również powinny partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Zdaniem Sądu brak wskazania przez stronę w treści oświadczenia wysokości dochodu jaki osiągają osoby prowadzące ze skarżącą wspólnie gospodarstwo domowe obciąża stronę wnioskującą o zastosowanie ulgi. Mając na uwadze wyżej wskazane rozważania trzeba uznać, że ustalenia co do sytuacji rodzinnej i możliwości finansowej skarżącej zawarte w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a następnie powtórzone w treści odpowiedzi na skargę (w tym, argumentacja organu odwołująca się do treści art. 87 ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, tj. z 7 grudnia 2023 r., Dz.U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.) za prawidłowe.

Organ administracji publicznej, jakim jest Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie może swobodnie dysponować swoją wierzytelnością, a musi czynić to na zasadach i w sposób przewidziany w przepisach prawa. Umorzenie powyższych należności traktowane jest jako instytucja o wyjątkowym charakterze i jako taka nie może być swobodnie stosowana, a jedynie po zaistnieniu konkretnie wskazanych prze ustawodawcę przesłanek umorzenia. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym, takowe nie zaistniały w rozpatrywanej sprawie. Strona nie podnosi, aby obecnie jej brakowało środków na pokrycie bieżących opłat, a jedynie argumentuje, że ewentualne prowadzenie egzekucji z uzyskiwanych przez nią dochodów naraziłoby ją na konieczność ograniczenia wizyt lekarskich oraz trudności z finansowaniem leczenia farmakologicznego. Z drugiej jednak strony skarżąca sama dodaje, że na koszty związane z leczeniem przeznacza kwotę 700 zł, a zostaje jej do dyspozycji kwota nieco ponad 2.000 zł, którą przeznacza na wyżywienie, odzież, czy zakup produktów higienicznych. Z aktualnej sytuacji finansowej nie wynika zatem, aby istniała obawa ograniczenia, czy w ogóle pozbawienia skarżącej możliwości leczenia ze względu na stan zdrowia, gdyby prowadzona była egzekucja należności. Strona skarżąca deklaruje przy tym stałe dochody (pobiera świadczenie rentowe, alimenty, najem), a przy tym prowadzi gospodarstwo domowe z dorosłymi córkami. Niezależnie od tego o czym mowa powyżej wskazać jeszcze trzeba, że w przypadku ewentualnej egzekucji kierowanej przeciwko stronie obowiązkiem organu egzekucyjnego będzie przestrzeganie zasady poszanowania minimum egzystencji wynikającej z art. 8 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym (tj. z 23 października 2023 r., Dz.U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm.).

Przy tym z treści orzeczenie nr [...] z 14 czerwca 2022 r. nie wynika po pierwsze, aby stan zdrowia skarżącej ulegał pogorszeniu (co mogłoby powodować potrzebę zwiększenia kosztów jej leczenia), ani też aby skarżąca w ogóle pozbawiona była możliwości podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobowej (dlatego też orzeczono o częściowej i czasowej niezdolność do pracy, a nie całkowitej). Orzeczenie to znajduje się w aktach administracyjnych i zostało wydane przez lekarza orzecznika ZUS. Strona nie zakwestionowała, aby zawarte w nim ustalenia faktyczne dotyczącej jej aktualnego stanu zdrowia były oczywiście inne, aniżeli w nim stwierdzone. Także opinie lekarskie (zaświadczenia) na które powołuje się skarżąca w toku postępowania administracyjnego wskazują na czasową niezdolność do pracy. Nie wynika z nich poza tym aby skarżąca była osobą całkowicie niezdolną do pracy, jak również niezdolną do samodzielnej egzystencji. Wszystko to oznacza, że organ podjął właściwe rozstrzygnięcie. W związku z tym nie można mieć również na uwadze przekroczenia granic uznania administracyjnego na którym oparta jest konstrukcja zarówno art. 28 u.s.u.s. jak § 3 rozporządzenia.

Prezes ZUS ustosunkowując się do zarzutów podnoszonych przez stronę obszernie przedstawił okoliczności faktyczne i prawne przedmiotowej sprawy, uzasadniając swoje stanowisko, czym wypełnił obowiązek wynikający z art. 107 § 3 k.p.a. Skład orzekający Sądu w całości podziela wyrażone poglądy, które znajdują oparcie w zebranym materiale dowodowym.

Sąd zwraca jednocześnie uwagę, że wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany w razie zaistnienia zmiany sytuacji zdrowotnej lub bytowej zainteresowanej i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub utraty źródeł dochodów skarżąca może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ administracji. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej.

W tym stanie sprawy, mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne, uznając za chybione zarzuty skargi i stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.