Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 10/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 200 ust. 1 i 3, art. 207 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1842
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity
article: art. 7, art. 24 par. 1 pkt 5, art. 25, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 127 par. 3, art. 145 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b i c
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Asesor WSA Adam Osik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 marca 2024 r. sprawy ze skargi H. O. na decyzję Rektora Uniwersytetu Pomorskiego w Słupsku z dnia 7 listopada 2023 r. w przedmiocie stypendium doktoranckiego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu Pomorskiego w Słupsku na rzecz skarżącej H. O. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 11 października 2023 r., nr AP/2023/24/1, wydaną na podstawie art. 200 ust. 1 i 3 oraz art. 207 ust. 1, 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1842 ze zm.), art. 286 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. wprowadzającej ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. 2018 r. poz. 1669), § 12 - § 16 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2017 r. poz. 1696), art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu Postępowania Administracyjnego (Dz.U. 2018 poz. 2096, ze zm.) oraz § 4, § 6 i § 9 Regulaminu przyznawania stypendium doktoranckiego (Zarządzenie Rektora Akademii Pomorskiej w Słupsku nr R.021.123.20 z dnia 17 września 2020 r.), Rektor Uniwersytetu Pomorskiego w Słupsku postanowił nie przyznać H. O. w roku akademickim 2022//23 stypendium doktoranckiego.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w dniu 12 października 2022 r. H. O. złożyła wniosek o przyznanie stypendium doktoranckiego. Zgodnie z treścią złożonego wniosku stypendium doktoranckie miałoby być przyznane w przedłużonym okresie studiów na szósty rok studiów doktoranckich.

Zgodnie z Regulaminem studiów III stopnia obowiązującym w Uniwersytecie Pomorskim w Słupsku - studia doktoranckie w trybie stacjonarnym trwają 4 lata, co wynika z § 37 ust. 1 Regulaminu III stopnia, zgodnie z którym studia doktoranckie trwają nie krócej niż 2 lata i nie dłużej niż 4 lata. Doktorant studiów doktoranckich może ubiegać się o stypendium doktoranckie w okresie 4-letnich studiów doktoranckich, co wynika z § 37 ust. 1 Regulaminu III stopnia.

Wnioskodawczyni otrzymywała stypendium doktoranckie w latach 2019/20, 2020/21, 2021/22, a w roku akademickim 2018/19 zwiększone stypendium doktoranckie z dotacji projakościowej.

Stypendium doktoranckie przedłużono o 1 rok ponad 4 lata czyli w 5-tym roku studiów. Zgodnie z § 4 ust. 5 Regulaminu przyznawania stypendium doktoranckiego w uzasadnionych przypadkach, w okresie przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich, o których mowa w Regulaminie Studiów Doktoranckich, Rektor uczelni może przyznać słuchaczowi stacjonarnych studiów doktoranckich stypendium doktoranckie w tym okresie.

Przyznanie stypendium doktoranckiego na przedłużony okres studiów o ponad 1 rok - 5 rok jest przypadkiem szczególnym i wnioskodawczyni skorzystała już z takiej możliwości. Stypendium doktoranckie nie może stanowić źródła dochodu osoby składającej wniosek o jego przyznanie ponad okres 4-letnich studiów doktoranckich, tylko ma charakter wspomagania finansowego doktoranta w okresie 4-letnich studiów doktoranckich.

Regulacja zawarta w Regulaminie studiów doktoranckich o możliwości przyznania stypendium doktoranckiego w przedłużonym okresie ponad 4 lata jest przypadkiem szczególnym, jak stanowi Regulamin, wymagającym szczególnego uzasadnienia, przy czym to uzasadnienie musi mieścić się w szczególnym przypadku, czego wnioskodawczyni nie ujęła, a to powoduje, że organ nie mógł uwzględnić wniosku jako zasługującego na uwzględnienie.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy H. O. wskazała, że do wniosku o przedłużenie studiów doktoranckich załączyła opinię promotora w związku z koniecznością prowadzenia długoterminowych badań naukowych. Strona otrzymała zgodę na przedłużenie studiów doktoranckich do prowadzenia tych badań. Przedłużenie okresu odbywania studiów doktoranckich, w przypadkach uzasadnionych koniecznością prowadzenia długotrwałych badań naukowych, jest uzasadnionym przypadkiem do złożenia wniosku o stypendium doktoranckie. Nie ma w Regulaminie studiów doktoranckich, czy w Regulaminie przyznawania stypendium doktoranckiego, wymogu szczegółowego uzasadnienia. Wniosek o przyznanie stypendium doktoranckiego nie zawiera wymogu szczególnego uzasadnienia. Komisja zaopiniowała przedłożony jej wniosek o stypendium doktoranckie. Nie został zakwalifikowany jako posiadający braki formalne, gdyż strona zostałaby wezwana do ich uzupełnienia.

Warunkiem ubiegania się o przyznanie stypendium doktoranckiego w okresie przedłużenia studiów doktoranckich jest: 1) terminowe zrealizowanie obowiązków wynikających z programu studiów doktoranckich, na latach studiów poprzedzających przedłużenie, 2) uzyskanie bardzo dobrych wyników z egzaminów objętych programem studiów doktoranckich.

Regulamin nie czyni ograniczenia takiej możliwości do oznaczonej liczby lub czasu trwania przedłużeń - zatem pobieranie stypendium dopuszczalne jest podczas całego okresu przedłużenia pod warunkiem spełnienia wspomnianych przeze mnie kryteriów, które strona spełniła.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Rektor Uniwersytetu Pomorskiego w Słupsku, decyzją z dnia 7 listopada 2023 r. poinformował skarżącą, że w świetle § 4 ust. 5 Regulaminu przyznawania stypendium doktoranckiego, decyzją Rektora stypendium doktoranckie może być przyznane tylko w I roku przedłużenia, o czym został poinformowany kierownik studiów doktoranckich dnia 20 września 2022 r. Wnioskodawczyni otrzymała stypendium doktoranckie podczas przedłużenia studiów w roku akademickim 2021/22. Komisja doktorancka na posiedzeniu w dniu 26 października 2022 r. nie zaopiniowała wniosku strony pozytywnie, a pozostawiła wniosek bez rozpatrzenia. W związku z powyższym organ podtrzymał decyzję o nieprzyznaniu stypendium doktoranckiego.

W skardze na powyższą decyzję H. O. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz zwrot kosztów postępowania.

Skarżąca podniosła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. akt III SAB/Gd 105/23 zobowiązał Rektora Akademii Pomorskiej w Słupsku do załatwienia wniosku skarżącej o przyznanie stypendium doktoranckiego.

Zdaniem skarżącej błędne jest stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, w którym organ wskazuje, że stypendium doktoranckie może być przyznane tylko w I roku przedłużenia. Ponadto decyzja nie odnosi się treści odwołania wniesionego przez skarżącą, które było imiennie skierowane do Rektora.

Skarżąca podniosła, że z aktów wewnętrznych, Regulaminu przyznawania stypendium doktoranckiego oraz Regulaminu studiów III stopnia, wynika, że w chwili składania wniosku o przyznanie stypendium nie obowiązywały żadne przepisy wyłączające możliwość otrzymania stypendium doktoranckiego na przedłużeniu. Wręcz przeciwnie, uprawnienie to ma swoją podstawę bezpośrednio w postanowieniach Regulaminu przyznawania stypendium doktoranckiego. W przepisach tych nie zostało wyszczególnione w żaden sposób, by stypendium doktoranckie mogły otrzymywać tylko te osoby, które jeszcze nie były na przedłużeniu z powodów naukowych. Dodała, że w związku z sytuacją pandemiczną wystąpiły liczne przeszkody w prowadzeniu długotrwałych badań naukowych, m.in. został ograniczony dostęp do infrastruktury badawczej, bibliotek i archiwów, nastąpiły utrudnienia w zakresie prowadzenia badań naukowych opartych na kontakcie bezpośrednim, a także pojawiły się utrudnienia w mobilności krajowej, w tym w odbywaniu kwerend. Zaistniałe okoliczności wpłynęły na znaczne wydłużenie pracy nad rozprawą doktorską, z przyczyn niezależnych od doktoranta.

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu Pomorskiego w Słupsku wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Organ wyjaśnił nadto, że z uwagi na bardzo dużą liczbę osób - ok. 40-tu, które ubiegały się o przyznanie stypendium doktoranckiego na drugim roku przedłużenia studiów doktoranckich ponad normalny czas studiów (które trwają cztery lata), tj. o przyznanie stypendium w 6-tym roku studiów doktoranckich, pismem z dnia 20 września 2022 r. (w aktach sprawy skarżącej) Prorektor ds. Studentów dr hab. D. G., prof. AP, poinformowała Kierownika Studiów Doktoranckich, iż "Zgodnie z § 1 p. 6 Regulaminu przyznawania stypendium doktoranckiego, w roku akademickim 2022/23 wniosek o stypendium doktoranckie i projakościowe mogą składać osoby, które nie korzystały z przedłużenia studiów doktoranckich ze względów naukowych". Żadna z osób, które przedłużyły studia doktoranckie w roku akademickim 2022/23 po raz drugi nie otrzymała stypendium doktoranckiego. Wobec powyższego H. O. nie była uprawniona do składania wniosków, jak również nie była uprawniona do stypendium doktoranckiego i projakościowego, w ramach przedłużenia studiów doktoranckich na szósty rok studiowania, przy czym w podobnej sytuacji było ok. 40 osób.

Z grupy ok. 40 osób nieuprawnionych do składania wniosku o stypendium doktoranckie i projakościowe 5 osób wraz ze skarżącą złożyło wniosek do Komisji Doktoranckiej o przyznanie stypendium doktoranckiego i projakościowego.

Z uwagi na stanowisko Prorektor ds. Studentów dr hab. D. G., prof. AP, wyrażone w ww. piśmie, Komisja Doktorancka na posiedzeniu w dniu 26 października 2022 r. nie uwzględniła w rankingu 5-ciu osób w tym skarżącej z przyczyn opisanych w protokole Komisji Doktoranckiej na str. 2, przy czym w zakresie skarżącej Komisja Doktorancka nie rozpoznała tego wniosku z uwagi na rozporządzenie rektorskie z dnia 20 września 2022 r. dotyczące składania wniosków o przyznanie stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2022/2023 jedynie przez osoby, które przed tym rokiem nie korzystały z przedłużenia studiów doktoranckich. Wymienione osoby, nieuwzględnione w rankingu protokołu Komisji Doktoranckiej, korzystały już z takiego przedłużenia w wymiarze 1 roku i otrzymywały stypendium doktoranckie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona przez Sąd, w tak zakreślonych granicach, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że została ona podjęta z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a.

Postępowanie administracyjne objęte w niniejszej sprawie kontrolą Sądu dotyczyło odmowy przyznania skarżącej stypendium doktoranckiego w przedłużonym okresie studiów doktoranckich.

Materialną podstawę prawną rozstrzygnięcia podjętego w tym przedmiocie stanowiły przepisy ustawy 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1842 ze zm.) – dalej jako: "p.s.w." oraz przepisy Regulaminu przyznawania stypendium doktoranckiego przyjętego Zarządzeniem Rektora Akademii Pomorskiej w Słupsku nr R.021.123.20 z dnia 17 września 2020 r.

Ponadto do postępowania w sprawie wydania zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 207 ust. 1 i 2 p.s.w., znajdowały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Przyznanie stypendium doktoranckiego jest sprawą indywidualną rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej, a w zakresie tych spraw ustawodawca w żadnym zakresie nie wyłączył stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 200 ust. 1 p.s.w. uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie. Zgodnie z art. 200 ust. 3 p.s.w. decyzję o przyznaniu stypendium doktoranckiego, okresie jego pobierania oraz wysokości podejmuje w uczelni rektor, a w jednostce naukowej – jej dyrektor.

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w razie wystąpienia w sprawie jednej z przesłanek wznowieniowych, określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, sąd administracyjny jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.

Zgodnie z kolei z treścią art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 k.p.a.

W świetle art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.

W myśl art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 k.p.a. W świetle natomiast art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.

Należy, że art. 24 k.p.a. łącznie z art. 25 k.p.a., regulują kwestie wyłączenia pracownika organu administracji publicznej oraz wyłączenia organu od załatwienia sprawy, stwarzając przy tym warunki do bezstronnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez pracownika organu administracji.

Uregulowanie to ma na celu uniknięcie sytuacji, w której dana osoba, działając z upoważnienia piastuna funkcji organu, dwukrotnie bierze udział w wydaniu rozstrzygnięcia. Pracownik, który raz już uczestniczył w czynnościach procesowych, ma przez to ugruntowane poglądy zarówno na stan faktyczny, jak i na sposób rozstrzygnięcia sprawy, co z kolei może budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i obiektywizmu.

Reguła wyłączenia ma zastosowanie także do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zatem także do sytuacji, w której pracownik naczelnego organu administracji publicznej brał udział w wydaniu przez ten organ decyzji zaskarżonej do tego samego organu wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 13/09, przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania jedynie do osoby piastującej funkcję ministra, w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a. Należy zatem a contrario przyjąć, na podstawie rozważań zawartych w przedmiotowej uchwale, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma zastosowanie w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a., w przypadku, gdy funkcję organu wykonuje upoważniony pracownik organu, który wydał decyzję objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przy czym pogląd wyrażony w powyższej uchwale ma zastosowanie również do innych jednoosobowych organów administracji.

W sytuacji, w której decyzje w I i II instancji wydane byłyby przez Rektora Uniwersytetu Pomorskiego w Słupsku, to art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie miałby zastosowania.

Tymczasem obie wydane w sprawie decyzje podpisane zostały przez działającą z upoważnienia Rektora Prorektor ds. Studentów dr hab. D. G., prof. UP.

Tak udzielone upoważnienie wywiera ten skutek, że zmienia się osoba wykonująca kompetencję organu do podejmowania czynności w prawnych formach, z tym że upoważniony pracownik nie staje się przez to organem administracyjnym - nosicielem kompetencji, lecz pełni - w granicach określonych w upoważnieniu - jedynie funkcję tego organu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 2010 r., sygn. akt I OZ 722/10, z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1554/12; wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu są dostępne na: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Udzielenie przedstawicielstwa administracyjnego jest czynnością o charakterze wewnętrznym i nie powoduje utraty przez organ udzielający upoważnienia kompetencji do wydawania decyzji administracyjnych w tym zakresie, gdyż podmiot upoważniony działa w tym zakresie w imieniu organu i na jego odpowiedzialność (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2021 r., sygn. akt I OSK 1563/11).

Stosownie do powyższego, uwzględniając upoważnienie udzielone przez Rektora, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wznowienia postępowania, o którym mowa art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.

Osobą, której nie dotyczy zakaz ponownego rozpatrzenia sprawy przez tę samą osobę jest wyłącznie piastun funkcji ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a.

Pracownik organu upoważniony do działania w imieniu ministra, w żadnym wypadku nie może być natomiast uznany za osobę piastującą funkcję ministra, która nie podlegałaby wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a.

Nie ulega bowiem wątpliwości, że pojęcie pracownika organu administracji publicznej w rozumieniu art. 24 § 1 k.p.a. ma szeroki zakres znaczeniowy, który obejmuje również upoważnionego do działania w imieniu ministra podsekretarza stanu w ministerstwie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2019 r., sygn. akt I OSK 51/18 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 582/17 oraz powołane tam orzecznictwo).

Reasumując, wydanie zaskarżonej decyzji na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez tę samą osobę upoważnioną do działania w imieniu Rektora, która brała udział w wydaniu wcześniejszej decyzji, stanowi istotne naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. i jest podstawą do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 36/10), która uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.

Dodać należy, że decyzja objęta kontrolą w niniejszej sprawie ma charakter uznaniowy co oznacza, że właściwy organ uczelni orzekając w konkretnej sprawie może, a nie musi przyznać stypendium doktoranckiego. Wybór taki nie może być jednak dowolny i musi wynikać z wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych danej sprawy, odzwierciedlonego następnie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych jest z kolei ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to wyłączna kompetencja organu administracji. Kontrola Sądu obejmuje natomiast zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, czy ustalone okoliczności faktyczne zostały poddane wnikliwiej i rzetelnej ocenie oraz, czy nie zaistniały uchybienia w zakresie kompetencji organów wydających decyzję.

Przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkującego koniecznością uchylenia tejże decyzji również na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Stwierdzić należy, że jakkolwiek organy uczelni działają w granicach przyznanej uczelniom autonomii, to podejmując władcze rozstrzygnięcia indywidualne zobowiązane są do przestrzegania przepisów procedury administracyjnej, w zakresie w jakim przepisy te nie podlegają wyłączeniu na podstawie ustawy.

Wydanie decyzji w przedmiocie przyznania stypendium doktoranckiego ma charakter fakultatywny i uznaniowy, co jednak nie oznacza, że decyzja taka polega na zupełnej dowolności działania organu. W przypadku decyzji uznaniowych na organie ciąży obowiązek dokładnego zebrania i rozważenia materiału dowodowego oraz przekonującego uzasadnienia przyjętego rozstrzygnięcia.

W konsekwencji decyzja w przedmiocie stypendium doktoranckiego jest poddana szczególnym rygorom w zakresie uzasadnienia, które powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Z uzasadnienia decyzji powinno wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. W przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony organ powinien natomiast wykazać, że nie mógł inaczej orzec z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne.

Tymczasem, w niniejszej sprawie okoliczności faktyczne stanowiące podstawę podjętego rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji zostały opisane w sposób bardzo lakoniczny, w szczególności bez niezbędnego odniesienia się do argumentacji zawartej w treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie zostały rozważone okoliczności dotyczące przedłużenia skarżącej studiów doktoranckich, uzyskanej opinii promotora, czy przedłożonych wraz z wnioskiem publikacji.

Powyższe oznacza, że organ wydając decyzję nie rozważył w sposób prawidłowy i wyczerpujący okoliczności faktycznych i nie rozpoznał sprawy w jej całokształcie. W konsekwencji, w ocenie Sądu, naruszył również przepisy art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny w wpływ na wynik sprawy, a zaskarżone rozstrzygniecie uznać należało za dowolne.

Zgodnie z ogólną zasadą prawdy obiektywnej określoną w art. 7 k.p.a. organy administracji, w toku prowadzonego postępowania, powinny podejmować z urzędu lub na wniosek strony wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada z kolei na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który zgodnie z art. 80 k.p.a. w całości powinien być podstawą dokonywanej przez organ oceny. W myśl zasady ustalonej w art. 8 k.p.a. organy administracji zobowiązane są przy tym prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, co wyraża się m.in. w podejmowaniu czynności zmierzających do dokonania wyczerpującej oceny w tym, w zakresie postępowania odwoławczego, także w odniesieniu do okoliczności powoływanych w dowołaniu. Zasada ta wiąże się z zasadą przekonywania sformułowaną w art. 11 k.p.a., zgodnie z którą organy powinny wyjaśniać zasadność przesłanek, jakimi kierują się przy załatwieniu sprawy. W odniesieniu do tej zasady, jak również zasady wynikającej z art. 8 k.p.a. doniosłą rolę pełni uzasadnienie decyzji, które nie może być sformułowane ogólnikowo i powinno dokładnie wyjaśniać przyczyny dokonanej przez organ oceny, a w przypadku postępowania odwoławczego powinno także służyć przekonaniu strony odwołującej do tego, że jej stanowisko zostało wzięte pod uwagę i rozważone w kontekście wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Powinno ono zatem dokładnie wyjaśniać przyczyny dokonanej przez organ oceny. Nabiera ono przy tym szczególnego znaczenia w przypadku decyzji uznaniowej. W przypadku, gdy prawo materialne pozostawia rozstrzygnięcie organu uznaniu administracyjnemu, czyli umożliwia wybór rodzaju rozstrzygnięcia, działanie organu musi polegać na wykazaniu w sposób szczegółowy i przekonujący, że w sprawie należało wydać takie, a nie inne rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego. Brak prawidłowego uzasadnienia decyzji uznaniowej uniemożliwia – w przypadku jej zaskarżenia – ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu prawem działania w ramach uznania oraz, czy podjęte rozstrzygnięcie nie wykracza poza te granice i nie jest rozstrzygnięciem dowolnym. Daje również podstawę do postawienia organom skutecznego zarzutu naruszenia zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz wadliwie sporządzonego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a.), a więc dowolności (arbitralności) rozstrzygnięcia.

Reasumując Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, jak również, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji, doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazane naruszenia były tego rodzaju, że uniemożliwiły Sądowi dokonanie oceny merytorycznej podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, a tym samym odniesienie się do zarzutów skargi.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają się do ponownego rozpoznania sprawy, wywołanej wnioskiem skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie prawidłowo zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego, zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, w tym zasad dotyczących wyłączenia pracownika organu.

Mając na uwadze powyższe, wobec wykazanych naruszeń, Sąd w pkt. 1. sentencji wyroku - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt. 2. sentencji wyroku Sąd postanowił natomiast o zasądzeniu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, na które składa się wpis od skargi w kwocie 200 zł.