Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 660/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 7, art 77, art 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kaja Angerman, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2010 r. po wznowieniu postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2009 r. sygn. akt IV SA/WA 1790/09 po rozpoznaniu sprawy ze skargi I. F. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. zmienia wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2009 r. sygn. akt IV SA/WA 1790/09 w ten sposób, że uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...]; II. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz skarżącego I. F. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], którą nie stwierdził nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu nr [...] z dnia [...] maja 1948 r. o przejściu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. Fabryka W. oraz orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] kwietnia 1949 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa: Fabryka W., w części dotyczącej nieruchomości położonych w K., przy ul. [...] o łącznej powierzchni 1007 m2, objętych lwh [...] (parcela nr [...] o powierzchni 666 m2) oraz lwh [...] (parcele: nr [...] o powierzchni 223 m2 i nr [...] o powierzchni 118 m2) - stanowiących własność J. T. oraz sukcesorów I. T.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. Minister Gospodarki wskazał, że prawną podstawą wydania orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu nr [...] z dnia [...] maja 1948 r., dotyczącego przedsiębiorstwa pn. Fabryka W. był art. 3 ust. 1 i 5 oraz art. 6 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej z dnia 3 stycznia 1946 r. (Dz. U. Nr 3, poz. 17, ze zm.), natomiast kryterium kwalifikującym przedmiotowe przedsiębiorstwo do przejęcia na własność Państwa, na podstawie ustawy nacjonalizacyjnej (art. 3 ust. 1 lit. B) była zdolność zatrudnienia, więcej niż 50 pracowników przy produkcji na jedną zmianę.

Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ wskazał, iż przez "zdolność zatrudnienia", o której mowa w art. 3 ust. 1 lit. B ustawy nacjonalizacyjnej należy rozumieć "rzeczywistą zdolność zatrudnienia" w danym przedsiębiorstwie na dzień 5 lutego 1946 r., przy uwzględnieniu pełnego parku maszynowego, znajdującego się na wyposażeniu tego przedsiębiorstwa w tej dacie, niezależnie od tytułu własności do niego.

Ponieważ art. 3 ust. 1 lit. B in fine ustawy nacjonalizacyjnej wskazuje, iż rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu

postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. Nr 16, poz. 62, ze zm.) dopuszcza możliwość podwyższenia dolnej granicy 50 - pracowników w przemyśle niepowszedniego użytku, bądź mało zmechanizowanym, bądź o charakterze pionierskim i sezonowym, a § 1 przedmiotowego rozporządzenia stwierdza że: dolną granicą zdolności zatrudnienia przewidzianą w art. 3 ust. 1 lit. B ustawy z dnia 3 stycznia 1946 o przejściu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. R.P. nr 3 poz. 17) podwyższa się w następujących rodzajach przedsiębiorstw: A 9) w wytwórniach zabawek, instrumentów muzycznych, galanterii i wyrobów artystycznych - do 100 pracowników na jedną zmianę, to pod takim kątem organ rozpatrzył niniejszą sprawę.

Ustalając charakter produkcji znacjonalizowanego przedsiębiorstwa, w oparciu o liczne dokumenty, stanowiące dowód w sprawie organ wskazał, że Fabryka W. produkowała metalowe wyroby szewskie z blachy, z drutu: guziki metalowe do spodni i ubrań z blachy żelaznej i cynkowej, lakierowane lub galwanizowane, sprzączki i haki do ubrań męskich, klamerki i gwoździe do kufrów i toreb, sprzączki drabinkowe do śniegowców, kółka i haki do obuwia, guziki zatrzaskowe. Taki charakter produkcji, w ocenie organu, nie pozwalał zakwalifikować przedsiębiorstwa, jako podpadającego pod przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1946 r. o podwyższeniu dolnej granicy zdolności zatrudnienia przejmowanych na własność Państwa przedsiębiorstw w przemysłach wyrobów niepowszechnego użytku, bądź mało zmechanizowanych, bądź o charakterze pionierskim i sezonowym (Dz. U. Nr 2, poz. 7).

Minister powołał się na tezę nr 12, przyjętą na posiedzeniu plenarnym w dniu 3 i 4 lutego 1948 r. przez Główną Komisję do spraw Upaństwowienia Przedsiębiorstwa, zgodnie z którą guziki są wyrobami powszechnego użytku. Dalej Minister wywiódł, iż z uwagi na charakter produkcji znacjonalizowanego przedsiębiorstwa, nie może być ono podciągnięte ani pod przemysł mało zmechanizowany (produkcja wyłącznie na maszynach), ani pod przemysł wyrobów niepowszechnego użytku (guziki blaszane, oczka do butów), nie jest również przedsiębiorstwem sezonowym ani pionierskim. Przedsiębiorstwo posiadało ogółem 121 maszyn produkujących seryjnie i automatycznie drobne wyroby metalowe powszechnego użytku, zatrudnionych przy produkcji było ponad 50 pracowników na jedną zmianę, wobec czego podpadało pod przepis art. 3 ust. 1 lit. B ustawy nacjonalizacyjnej z dnia 3 stycznia 1946 r., nie zaś rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 19 grudnia 1946 r. Ponadto przedsiębiorstwo Fabryka W. produkowało wyroby powszechnego użytku, a asortyment produkowanych wyrobów pozwalał na prowadzenie produkcji przez cały rok, a nie sezonowo.

Powyższe pozwoliło stwierdzić organowi, że przedsiębiorstwo Fabryka W. nie należało do przemysłu galanteryjnego, w rozumieniu § 1 lit. A pkt 9 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 1946 r. Dlatego w odniesieniu do przedmiotowego przedsiębiorstwa należało przyjąć kryterium nacjonalizacji określone w art. 3 ust. 1 lit. B ustawy nacjonalizacyjnej (więcej niż 50 pracowników przy produkcji na jedną zmianę).

Minister Gospodarki, jako wiarygodny dowód w sprawie uznał opinię biegłego W.T., w której sposób ustalenia zdolności zatrudnienia ocenił jako spójny i logiczny. Biegły uwzględnił wskazany w materiałach źródłowych park maszynowy (główne maszyny i urządzenia) i oparł swe ustalenia na faktycznie istniejącym stanie przedsiębiorstwa w dniu 5 lutego 1946 r.

W rym stanie rzeczy stwierdzono, że przedsiębiorstwo Fabryka W. w K. posiadało zdolność zatrudnienia, w dniu 5 lutego 1946 r., przy produkcji na jednej zmianie powyżej 50 pracowników, tym samym zostało spełnione kryterium nacjonalizacyjne, wskazane w art. 3 ust. 1 lit. B ustawy nacjonalizacyjnej, a zatem będące przedmiotem oceny - orzeczenie nr 30 Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 24 maja 1948 r. - nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Minister Gospodarki uznał również, że orzeczenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] kwietnia 1949 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa Fabryka W. w części dotyczącej nieruchomości położonych w K., przy ul. [...] o łącznej powierzchni 1007 m2, objętych lwh [...] (parcela nr [...]o powierzchni 666 m2) oraz lwh [...] (parcele: nr [...] o powierzchni 223 m2 i nr [...] o powierzchni 118 m2) - stanowiących własność J.T. oraz sukcesorów I. T. nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Minister wskazał, iż z całokształtu materiału dowodowego wynika, iż nieruchomości położone w K., przy ul. [...] o łącznej powierzchni 1007 m2, objęte lwh [...] (parcela nr [...] o powierzchni 666 m2) oraz lwh [...] (parcele: nr [...] o powierzchni 223 m2 i nr [...] o powierzchni 118 m2)

posiadały w dacie wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej charakter przemysłowy, związany z działalnością znacjonalizowanej fabryki – funkcjonującej w zlokalizowanych na tych nieruchomościach budynkach.

W dniu 25 września 2009 r. (data stempla pocztowego) I. F. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] sierpnia 2009 r. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 1 lit B ustawy nacjonalizacyjnej oraz § 1 Lit A rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1946 r. o podwyższeniu dolnej granicy zdolności zatrudnienia przejmowanych na własność Państwa przedsiębiorstw w przemysłach wyrobów niepowszechnego użytku, bądź mało zmechanizowanych, bądź o charakterze pionierskim i sezonowym poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do niewłaściwego zastosowania w sprawie, co doprowadziło w konsekwencji do odmówienia stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji.

Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego prowadzące do przyjęcia przez organ za prawdziwe błędnych ustaleń faktycznych oraz załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego. Naruszenie art. 77 kpa poprzez nierozpoznanie w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego i nie uwzględnienie opinii rzeczoznawcy Z. K. i opinii inż. L. G. oraz naruszenie art. 107 § 3 kpa i art. 156 § 1 pkt 1 kpa.

Minister Gospodarki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 grudnia 2009 r. wydanym w sprawie sygn. akt IVSA/Wa 1790/09, po rozpoznaniu skargi I. F. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] sierpnia 2009 r. skargę oddalił.

I. F. skargą z dnia 20 kwietnia 2010 r. (data stempla pocztowego) wniósł o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2009 r. wydanym w sprawie sygn. akt IVSA/Wa 1790/09.

Skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2009 r. sygn. akt IVSA/Wa 1790/09, uchylenie powyższego wyroku i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przewidzianych.

W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania sądowego, skarżący podniósł, iż postępowanie, które toczyło się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie dotknięte jest nieważnością, z uwagi na to, że skarżący pozbawiony został w nim możliwości działania. Skarżący wskazał, iż wypowiedział pełnomocnictwo swojemu pełnomocnikowi adwokatowi S. B., który o fakcie tym powiadomił Sąd przed wyznaczeniem terminu rozprawy. Zgodnie z art. 41 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym. Sąd posiadał wiedzę o wypowiedzeniu pełnomocnictwa w dniu 30 listopada 2009 r. Pomimo posiadanej przez Sąd wiedzy, iż skarżący w dalszej części postępowania występuje bez pełnomocnika, Sąd nie zawiadomił strony o wyznaczeniu terminu rozprawy, jak również o terminie ogłoszenia wyroku. Sąd nie przesłał stronie również odpisu odpowiedzi na skargę, pomimo zwrócenia tego odpisu Sądowi przez adwokata S. B.

W konsekwencji, naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 67 § 1 oraz art. 69 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pozbawiło skarżącego możliwości działania w toku postępowania sądowego zakończonego wyrokiem tego Sądu z dnia 30 grudnia 2009 r. sygn. akt IVSA/Wa 1790/09. Powyższe w ocenie skarżącego uzasadnia wznowienie tego postępowania na podstawie art. 271 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarżący wskazał również, iż o fakcie wydania wyroku oraz jego treści dowiedział się w dniu 21 stycznia 2010 r., gdy miało miejsce badanie akt postępowania przez pełnomocnika substytucyjnego, aplikant M. B.

Minister Gospodarki w piśmie procesowym z dnia 1 czerwca 2010 r. (złożonym na rozprawie w dniu 2 czerwca 2010 r.) wniósł o odrzucenie skargi o wznowienie postępowania jako niedopuszczalnej. Organ wskazał, że wyrok w niniejszej sprawie został wydany w dniu 30 grudnia 2009 r. Skarżący dowiedział się o treści wyroku w dniu 21 stycznia 2010 r., tj. jeszcze przed jego uprawomocnieniem się, które nastąpiło w dniu 30 stycznia 2010 r. Zatem skarżący nie może żądać wznowienia postępowania, gdyż mógł usunąć wadliwość postępowania poprzez złożenie środka odwoławczego jakim jest skarga kasacyjna. Wprawdzie skarżącemu upłynął termin do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, od złożenia którego zależy dopuszczalność skargi kasacyjnej, jednakże powyższy fakt stanowiłby podstawę do złożenia wniosku

o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarżący w piśmie z dnia 5 maja 2010 r. zatytułowanym "uzupełnienie skargi" zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejściu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej poprzez błędne przyjęcie, że nacjonalizacja obejmowała także majątek nie należący do przejmowanego przedsiębiorstwa. Art. 6 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej nie dawał podstaw do przejmowania na własność Państwa razem z przedsiębiorstwem nieruchomości stanowiących własność osoby trzeciej, nawet jeżeli były z nim funkcjonalnie związane. Przejęcie określonych składników majątkowych objętych protokołem zdawczo-odbiorczym wymagało ustalenia, że stanowią one majątek przedsiębiorstwa. Skarżący wskazał, iż w toku postępowania nacjonalizacyjnego nie dopełniono obowiązków wynikających z § 75 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa, co doprowadziło do przejęcia majątku nie należącego do spółki. Na podstawie ustawy nacjonalizacyjnej przechodziły na własność Państwa te składniki przedsiębiorstwa, które wymienione są w art. 40 Kodeksu Handlowego z 1934 r. Art. 6 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej nie daje podstaw do stwierdzenia, że Państwo stawało się właścicielem tych nieruchomości, które nie stanowiły własności przedsiębiorstwa, lecz osoby trzeciej. Nieruchomość położona w K. przy ul. [...] nie należała do znacjonalizowanej spółki, a stanowiła mienie osób trzecich, zatem nie mogła zostać przejęta przez Państwo.

Powołując się na dokumenty rejestrowe spółki "Fabryka W." znajdujące się w aktach administracyjnych, skarżący wskazał, że spółka ta była spółką jawną w rozumieniu Kodeksu Handlowego. Jako odrębny podmiot prawa posiadający zdolność prawną spółka jawna mogła posiadać własny majątek, na który składały się aktywa wniesione tytułem wkładów oraz nabyte w toku działalności spółki. Majątek spółki był majątkiem odrębnym od majątku wspólników. W toku nacjonalizacji Fabryki W. doszło do przejęcia przez Państwo nie należącej do spółki, nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] składającej się z parcel katastralnych 1 kat.: nr [...], [...], [...], których wyłącznymi właścicielami byli J. i I. T. Nieruchomość ta została

nabyta przez J. i I. T. na podstawie kontraktu kupna - sprzedaży z dnia [...] kwietnia 1935 Rep. [...], jak również dekretu przyznania spadku Sądu Grodzkiego w K. z dnia [...] czerwca 1935 r. sygn: [...]. Z dokumentów tych wynika, iż nieruchomość została nabyta nie w imieniu spółki i nie na jej rzecz, lecz jako prywatna własność J. i I. T., W aktach sprawy brak też dowodów na to, by któryś z właścicieli wniósł tę nieruchomość jako wkład do spółki.

Skarżący podniósł również, iż na odpisie orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] kwietnia 1949 r., który znajduje się w aktach postępowania administracyjnego, przy księdze wieczystej Kw nr [...] gm. kat. P., jak również w posiadaniu skarżącego, brak jest podpisu osoby reprezentującej organ, co powoduje jego nieważność.

Skarżący zarzucił również nieważność przeprowadzonego postępowania administracyjnego z uwagi na to, że przedmiotowa spółka – wobec braku likwidacji – formalnie nadal istnieje i nie była reprezentowana w toku postępowania przed Ministrem Gospodarki.

Minister Gospodarki w piśmie procesowym z dnia 1 czerwca 2010 r. (złożonym na rozprawie w dniu 2 czerwca 2010 r.) wskazał, iż w trakcie prowadzonego postępowania nie kwestionował faktu, iż nieruchomość położona w K. przy ul. K. stanowiła własność J. T. oraz sukcesorów I. T., a nie spółki będącej właścicielem przedsiębiorstwa. Jednakże, organ ustalił, iż w dacie wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej nieruchomość ta posiadała charakter przemysłowy, związany z działalnością znacjonalizowanego przedsiębiorstwa - funkcjonującego w zlokalizowanym m. in. na tej parceli budynku, dlatego też organ uznał, iż orzeczenie o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego, w części dotyczącej tej nieruchomości nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 2 czerwca 2010 r. w sprawie sygn. akt IVSA/Wa 660/10 postanowił wznowić postępowanie sądowe zakończone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie o sygnaturze akt IVSA/Wa 1790/09.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd badając dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2009 r. wydanym w sprawie sygn. akt IVSA/Wa 1790/09 uznał, iż zasługuje ona na uwzględnienie.

Stosownie do art. 271 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności m.in. w przypadku, gdy strona wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania, nie można jednak żądać wznowienia na tej podstawie, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała.

Jak wynika z akt sądowych sprawy sygnatura IVSA/Wa 1790/09, skargę z dnia 25 września 2009 r. (data stempla pocztowego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] sierpnia 2009 r. złożył I. F. reprezentowany przez pełnomocnika adwokata S. B. Pełnomocnictwo z dnia 2 marca 2009 r. udzielone adwokatowi S. B. przez I. F. znajduje się w aktach administracyjnych i obejmuje umocowanie do reprezentowania mandanta w postępowaniu przed Ministrem Gospodarki w sprawie sygn. [...] oraz we wszystkich dalszych instancjach w tej sprawie.

Zarządzeniem z dnia 17 listopada 2009 r. w sprawie sygn. akt IVSA/Wa 1790/09 został wyznaczony termin rozprawy na dzień 16 grudnia 2009 r. Zawiadomienie o rozprawie wyznaczonej na dzień 16 grudnia 2009 r. zostało wysłane pełnomocnikowi skarżącego adwokatowi S. B. w dniu 18 listopada 2009 r. i doręczone w dniu 25 listopada 2009 r. Pismem z dnia 25 listopada 2009 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 30 listopada 2009 r., adwokat S. B. poinformował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie o wypowiedzeniu mu pełnomocnictwa przez skarżącego, i że nie jest już pełnomocnikiem I. F. Jednocześnie zwrócony został do Sądu przesłany przy zawiadomieniu z dnia 18 listopada 2009 r. odpis odpowiedzi na skargę.

Stosownie do art. 42 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym.

Sąd został powiadomiony o wypowiedzeniu przez I. F. pełnomocnictwa adwokatowi S.B. w dniu 30 listopada 2009 r.. W tej sytuacji w dniu rozprawy wyznaczonej na dzień 16 grudnia 2009 r. adwokat S. B. nie był już pełnomocnikiem skarżącego. Jednocześnie skarżący nie był powiadomiony o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 16 grudnia 2009 r. Pomimo to, w protokole rozprawy w dniu 16 grudnia 2009 r. odnotowano, iż skarżący nie stawił się – zawiadomienie o terminie rozprawy doręczone prawidłowo. W ocenie Sądu, uznanie skarżącego za prawidłowo zawiadomionego o terminie rozprawy w dniu 16 grudnia 2009 r. odbyło się z naruszeniem art. 42 § 1, art. 67 § 1, art. 69, art. 109 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co w konsekwencji pozbawiło skarżącego możności działania w postępowaniu sądowym zakończonym wyrokiem z dnia 30 grudnia 2009 r. sygn. akt IVSA/Wa 1790/09.

W ocenie Sądu, nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że przed uprawomocnieniem się wyroku z dnia 30 grudnia 2009 r., co nastąpiło w dniu 30 stycznia 2010 r., niemożność działania skarżącego ustała, co w przedmiotowej sprawie skutkuje niedopuszczalnością skargi o wznowienie postępowania. W skardze o wznowienie postępowania skarżący wskazał, iż o wyroku z dnia 30 grudnia 2009 r. dowiedział się 21 stycznia 2010 r. W dniu tym wyrok z dnia 30 grudnia 2009 r. nie był jeszcze prawomocny, jednakże skarżący nie mógł wnieść od niego skargi kasacyjnej, co pozwoliłoby mu usunąć istniejącą wadliwość postępowania, gdyż upłynął mu termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia. Stosownie do treści art. 141 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Jednocześnie skargę kasacyjną może wnieść strona po doręczeniu jej odpisu orzeczenia z uzasadnieniem – art. 173 § 2 w/w ustawy.

Skoro skarżący nie mógł wnieść od wyroku z dnia 30 grudnia 2009 r. skargi kasacyjnej w trybie zwykłym, to nie można przyjąć, że ustała niemożność jego działania w postępowaniu sądowym przed uprawomocnieniem się orzeczenia.

Możliwość skorzystania ze szczególnego środka procesowego, jakim w tej sytuacji byłby wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, nie może być oceniana jako ustanie niemożności działania strony, skoro skuteczność takiego wniosku podlega ocenie Sądu.

Sąd rozpoznając skargę w postępowaniu wznowieniowym uznał, że jest ona zasadna, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są uzasadnione.

Postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu nr [...] z dnia [...] maja 1948 r. o przejściu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. Fabryka W. oraz orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] kwietnia 1949 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa: Fabryka W., w części dotyczącej nieruchomości położonych w K., przy ul. [...] o łącznej powierzchni 1007 m2, objętych lwh [...] (parcela nr [...] o powierzchni 666 m2) oraz lwh [...] (parcele: nr 1553 o powierzchni 223 m2 i nr [...] o powierzchni 118 m2) - stanowiących własność J. T. oraz sukcesorów I. T. zostało wszczęte na wniosek I. F.

W stosunku do orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu nr [...] z dnia [...] maja 1948 r., wnioskodawca podniósł, iż przedsiębiorstwo Fabryka W. nie spełniało kryteriów nacjonalizacji, określonych w art. 3 ust. 1 lit. B ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17, ze zm.), gdyż nie zatrudniało przy produkcji 50 pracowników na jednej zmianie.

Wnioskodawca podniósł również, że nieruchomość położona w K. przy ul. [...], na której zlokalizowane było przedsiębiorstwo Fabryka W. , nie stanowiło własności znacjonalizowanego przedsiębiorstwa. Tym samym nieruchomość ta, jako własność osób trzecich, tj. J. T. i I. T. nie podlegała nacjonalizacji.

Jak wynika z dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania nacjonalizacyjnego, przedsiębiorstwo Fabryka W. stanowiło w tym czasie współwłasność J. T., K. T. i G. T.

Formą prawną pod jaką funkcjonowało to przedsiębiorstwo była spółka jawna. Pierwotnymi wspólnikami spółki byli J. T., I. T. i R. T. R. T. zmarła 20 lipca 1934 r. Sąd Grodzki cywilny

w K. Oddział II, dnia [...] czerwca 1935 r. sygn. [...], po przeprowadzeniu postępowania spadkowego stwierdził, że spadek po R. T. nabył jej syn I.T.

I. T. zmarł 13 września 1942 r. Sąd Grodzki O.I.3. w K. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 1947 r. Lcz. [...] stwierdził, że spadek po I. T. nabyła Zona K. T. w ¼ części i córka G. T. w ¾ częściach.

I. F. składając wniosek wylegitymował się postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. Wydział I Cywilny z dnia [...] marca 1994 r. sygn. akt [...], z którego wynika, że spadek po J. T. zmarłym w K. w dniu 22 sierpnia 1949 r. nabyła bratanica G.F. w całości. Spadek po K. T. ostatnio zamieszkałej w I. i tam zmarłej w dniu 21 sierpnia 1961 r., w odniesieniu do nieruchomości położonej w P. nabyła córka G. F. w całości. Spadek po G. F. zd. T. ostatnio zamieszkałej w I. i tam zmarłej w dniu 11 lutego 1984 r., w odniesieniu do nieruchomości położonej w P. nabył syn I. F. w całości.

Z powyższego wynika, że I. F. jest następcą prawnym G. F. z domu T., K. T. i J. T. Jednakże następstwo to ograniczone jest do nieruchomości położonych w P. Nie jest on natomiast następcą prawnym tych osób co do pozostałego majątku, w tym w stosunku do przedsiębiorstwa Fabryka W. , którego J. T., K. T. i G. T. byli ostatnimi współwłaścicielami.

W ocenie Sądu, wbrew stanowisku organu, I. F. nie wykazał swojego interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu nr [...] z dnia [...] maja 1948 r. o przejściu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. Fabryka W.K.

Zgodnie z art. 28 kpa stroną może być każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój obowiązek bądź interes prawny. O tym, czy interes będący treścią żądania określonego podmiotu ma charakter prawny, decyduje treść obowiązujących w zakresie przedmiotu żądania przepisów prawa materialnego. A zatem interes prawny do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra

Przemysłu i Handlu nr [...] z dnia [...] maja 1948 r. posiada jedynie właściciel znacjonalizowanego przedsiębiorstwa, którym wnioskodawca nie jest. Interes prawny ewentualnie wynikający z prawa do nieruchomości przy ul. [...] w K. nie legitymuje I. F. do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r., gdyż nieruchomość ta nie była przedmiotem tego orzeczenia. Przedmiotem przejęcia na własność Państwa na podstawie orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. było przedsiębiorstwo. Samo orzeczenie nie wymieniało składników majątkowych przedsiębiorstwa. W § 6b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. Nr 16, poz. 62) zostały określone elementy jakie powinno zawierać orzeczenie o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa. Należy do nich nazwa przedsiębiorstwa, jego przedmiot, położenie, wskazanie podstawy prawnej przejęcia i podmiotu na rzecz którego przejęcie następuje. Z orzeczenia nacjonalizacyjnego nie wynikało natomiast, czy jego zakresem objęta jest nieruchomość, na której przedsiębiorstwo działało, a co do której wnioskodawca podnosi, że nie stanowiła własności znacjonalizowanego przedsiębiorstwa. Wnioskodawca nie będąc następcą prawnym współwłaścicieli przedsiębiorstwa Fabryka W. w zakresie dotyczącym tego przedsiębiorstwa, nie ma interesu prawnego w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego.

Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nie stwierdził nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] kwietnia 1949 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa Fabryka W., w części dotyczącej nieruchomości położonych w K., przy ul. [...] o łącznej powierzchni 1007 m2, objętych lwh [...] (parcela nr [...] o powierzchni 666 m2) oraz lwh [...] (parcele: nr [...] o powierzchni 223 m2 i nr [...] o powierzchni 118 m2) - stanowiących własność J. T. oraz sukcesorów I. T.

W stosunku do w/w nieruchomości I.F. podniósł, iż nie stanowiły one własności przedsiębiorstwa Fabryka W., a stanowiły własność prywatną J. T. i I.T.

Należy uznać, iż I. F., jako następca prawny J. T. i I. T. w odniesieniu do nieruchomości położonych w P., posiada interes prawny, a tym samym legitymację do wystąpienia o stwierdzenie nieważności orzeczenia zatwierdzającego protokół zdawczo-odbiorczy znacjonalizowanego przedsiębiorstwa w części dotyczącej w/w nieruchomości.

I.F. nie jest natomiast legitymowany, tak jak przyjął to organ, do reprezentowania byłych współwłaścicieli przedsiębiorstwa Fabryka W., w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] kwietnia 1949 r. w części dotyczącej nieruchomości położonych w K., przy ul. [...], gdyż nie jest ich następcą prawnym w zakresie samego przedsiębiorstwa.

Wobec powyższego należy uznać, iż postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] kwietnia 1949 r. zostało przeprowadzone z pominięciem podmiotu reprezentującego byłych współwłaścicieli znacjonalizowanego przedsiębiorstwa. Organ ustalił, że przedsiębiorstwo Fabryka W. posiadało formę prawną spółki jawnej. W 1942 r. zmarł wspólnik I.T. Zgodnie z art. 112 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks Handlowy (Dz. U. Nr 57, poz. 502) rozwiązanie spółki jawnej następowało na skutek śmierci wspólnika. Organ ustali, czy w związku ze śmiercią I. T. doszło do rozwiązania spółki, czy też nadal istniała z jego spadkobiercami. Pomocne byłyby tu zapisy umowy spółki, ale również ocena sytuacji prawnej spółki po śmierci wspólniczki R. T. Organ ustali, czy przedsiębiorstwo Fabryka W. nadal wpisane jest w rejestrze handlowym, czy zostało z niego wykreślone. Jeżeli tak jak podnosi skarżący, spółka pod firmą Fabryka W. nie została wykreślona z rejestru handlowego, to nadal istnieje jako podmiot prawny i w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] kwietnia 1949 r. w części dotyczącej nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] może być reprezentowana np. przez ustanowionego przez sąd kuratora.

Skarżący podniósł również zarzut braku podpisu właściwego organu pod orzeczeniem Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] kwietnia 1949 r. co wymaga wyjaśnienia w toku postępowania administracyjnego.

Wobec uchybień przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w którym nie brały udziału wszystkie uprawnione podmioty, ocena merytoryczna odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] kwietnia 1949 r. w części dotyczącej nieruchomości położonej w K., przy ul. [...] jest przedwczesna.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1pkt 1 lit. a, b, c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w/w ustawy.