Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 2820/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.21 ust.2 pkt 4 lit.a
journal: Dz.U. 2021 poz 1858
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska - Matusiak sędzia del. WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 677/22 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 7 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 lipca 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 677/22, oddalił skargę J. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 7 marca 2022 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich.

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, J. K. - dalej jako: "skarżący", wystąpił do Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu służby w Wojsku Polskim w latach 1945-1948.

Organ analizując sprawę wskazał, że w deklaracji członkowskiej ZBOWiD strona wyjaśniła, że w latach 40 ubiegłego wieku pracowała w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w [...] oraz w [...]. Ponadto, wspomniane w życiorysie okoliczności potwierdza również zaświadczenie pochodzące w KWMO w W., z którego wynika, że w okresie od 5 grudnia 1944 r. do 31 grudnia 1947 r. strona pełniła służbę w organach Bezpieczeństwa Publicznego.

Wobec powyższych ustaleń organ uznał, że w sprawie ma zastosowanie art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 1858) – dalej: "ustawa o kombatantach", przy czym zwrócił uwagę, że w zakresie decyzji podejmowanej w oparciu o ww. przepis ustawodawca nie pozostawił żadnej sfery uznania, bowiem znaczący jest tu tylko i wyłącznie element ze sfery faktu - zatrudnienie w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa. Poza tym wyjaśnił, że nawet udowodniony fakt służby w Wojsku Polskim nie mógłby mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia Szefa Urzędu.

Skarżący, kwestionując powyższe ustalenia, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję z dnia 7 marca 2022 r.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu wniósł o jej oddalenie.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za pozbawioną usprawiedliwionych postaw. Jak wskazano w uzasadnieniu, wobec skarżącego znajduje zastosowanie art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o kombatantach. Zgodnie z ww. przepisem uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobom, które pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa, Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. W aktach znajduje się bowiem dokumentacja, z której wynika, że skarżący był zatrudniony w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa że w okresie od 1944 r. do 1947 r.

W oparciu o art. 21 ust. 2 pkt. 4 lit. a ustawy o kombatantach ustawodawca nie pozostawił żadnej sfery uznania, bowiem znaczący jest tu tylko i wyłącznie element ze sfery faktu - zatrudnienie w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa. Wobec tego - zdaniem Sądu meriti - słusznie Szef Urzędu przyjął, że zaszła przesłanka wyłączająca, która nie pozwoliła organowi potwierdzić statusu kombatanta dla skarżącego.

Przesłankę negatywną, skutkującą niemożliwością przyznania uprawnień kombatanckich jak też uzasadniającą obligatoryjne pozbawienie posiadanych uprawnień kombatanckich, stanowi m.in. warunek określony w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy. Przy czym należy zwrócić uwagę, że wyjątek od tej zasady ustanawia art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach, według którego nie stosuje się art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a i b wobec osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane do udzielania im pomocy. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący takie dowody przedstawił.

Z powyższych przepisów prawa wynika zatem, że decyzja administracyjna dotycząca kwestii przyznania/pozbawienia uprawnień kombatanckich ma charakter związany, ponieważ wobec określonych ustaleń organu administracyjnego przepisy obowiązującego prawa nie przewidują żadnego luzu decyzyjnego. Fakt zatrudnienia w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa oznacza konieczność albo odmowy lub pozbawiania jej uprawnień kombatanckich, chyba że taka osoba udowodni, że do ww. służby została skierowana przez organizacje niepodległościowe.

Odnosząc się ponadto do dokumentacji dołączonej do akt Sąd Wojewódzki wyjaśnił, iż żaden przepis ustawy nie umożliwia pozytywnego rozpatrzenia wniosku strony uwzględniając jej sytuację materialną lub zdrowotną. Innymi słowy, niewątpliwie trudna sytuacja materialna lub zdrowotna strony pozostaje w sprawie bez wpływu na rozstrzygnięcie organu. Podobnie – wobec treści art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy - udowodniony fakt służby w Wojsku Polskim również nie wpływa na treść zaskarżonej decyzji.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", orzekł o oddaleniu skargi.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. K. W pierwszej kolejności autor skargi kasacyjnej podniósł zarzut nieważności postępowania, bowiem pełnomocnikiem organu była osoba, która nie mogła występować jako pełnomocnik, a ponadto nie przedłożyła oryginału pełnomocnictwa, lecz jego kserokopię, co powoduje, że zgodnie z art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a. mamy w sprawie do czynienia z nieważnością postępowania. Następnie, zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., 8 K.p.a., 9 K.p.a., 10 K.p.a., 75 K.p.a., 77 § 1 K.p.a., 80 K.p.a., poprzez oddalenie skargi wskutek niedostrzeżenia licznych uchybień organu administracji publicznej polegających na:

a) braku dokładnej analizy stanu faktycznego i zgromadzonych dowodów w sprawie, a w szczególności braku odniesienia się do faktu, że jedynymi dokumentami potwierdzającymi pracę skarżącego w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w [...] oraz [...] są: deklaracja członkowska ZBOWiD skarżącego oraz zaświadczenie pochodzące z KWMO w W., które to dokumenty są kwestionowane przez skarżącego, w szczególności, że nie zapoznał się on z nimi w trakcie postępowania administracyjnego, bowiem nie przedstawiono mu ich wglądu,

b) błędnym ustaleniu, że skarżący pracował w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w [...] oraz [...] są: deklaracja członkowska ZBOWiD skarżącego oraz zaświadczenie pochodzące z KWMO w W., które to dokumenty są kwestionowane przez skarżącego, w szczególności, że nie zapoznał się on z nimi w trakcie postępowania administracyjnego, bowiem nie przedstawiono mu ich wglądu, w szczególności, że skarżący ma problemy ze wzrokiem,

c) brak ustalenia, że skarżący podjął służbę w Wojsku Polskim,

d) braku zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie, co uniemożliwiło stronie odniesienie się do okoliczności, które były podstawą wydania zaskarżonej decyzji, w sytuacji, gdy organ powołał się jedynie na dwa dokumenty w sprawie, które są kwestionowane przez skarżącego, a ponadto ze względu na jego problemy ze wzrokiem nie zostały przez niego przeanalizowane,

e) nieprzeprowadzeniu dowodów w postaci przesłuchania skarżącego na okoliczności służby w Wojsku Polskim, a także rzekomej pracy w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w [...] oraz [...], co doprowadziło również bo błędnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, że skarżący nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, w sytuacji gdy z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego i przeprowadzenia dowodów wynika, że spełnił on wymogi określone w ustawie o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego,

2. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 104 K.p.a. i 107 § 1 i 3 K.p.a. oraz 11 K.p.a. poprzez oddalenie skargi wskutek niedostrzeżenia licznych uchybień, w szczególności, że skarżący kwestionuje dokumenty znajdują ce się w aktach sprawy dotyczącej jego rzekomej pracy w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w [...] oraz [...],

3. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 104 K.p.a. i 107 § 1 i 3 K.p.a. oraz 11 K.p.a. poprzez oddalenie skargi wskutek niedostrzeżenia licznych uchybień organu m.in. poprzez wydanie decyzji niezawierających wszystkich elementów koniecznych, a w szczególności poprzez brak odniesienia się do wniosków skarżącego,

4. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a poprzez oddalenie skargi, mimo że strona skarżąca przedłożyła wszelkie dokumenty, z których wynika fakt spełnienia przesłanek z ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego,

5. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. art 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez ograniczenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w istocie do przytoczenia stanowiska i poglądów organu drugiej instancji, bez jakiejkolwiek analizy stanu faktycznego w sprawie.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego poprzez wydanie decyzji odmownej, mimo że skarżący spełnia przesłanki do uznania go za kombatanta,

2. art. 21 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 lit. a, b, c i d ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego poprzez błędne ustalenie, że skarżący pracował w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w [...] oraz [...], w sytuacji, gdy skarżący kwestionuje dokumenty zgromadzone w aktach sprawy będące podstawą takiego stwierdzenia, bowiem nie okazano mu ich, a skarżący ma problemy ze wzrokiem,

3. art. 21 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 lit. a, b, c i d ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego poprzez błędne ustalenie, że skarżący spełnia negatywne przesłanki, w sytuacji, gdy skarżący nie pracował w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego.

4. art. 21 ust. 1 i ust. 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego poprzez brak ustalenia (w przypadku ustalenia, że skarżący faktycznie świadczył pracę w UBP), że skarżący świadczył tam pracę jedynie celem pomocy.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o

- uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, a następnie uwzględnienie skargi na decyzję i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania,

- zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania za pierwszą i drugą instancję,

- rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym,

- przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi kasacyjnej na okoliczność stanu zdrowia skarżącego oraz pełnienia przez niego służby w Wojsku Polskim.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej szerzej umotywowano zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 151 P.p.s.a. w zw. z art 141 § 4 P.p.s.a. oraz art. 133 § 1 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 182 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z kolei według art. 182 § 3 P.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, a strona przeciwna nie przedstawiła odmiennych wniosków procesowych, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez NSA, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W pierwszej kolejności, odnosząc się do zarzutu nieważności postępowania bowiem pełnomocnikiem organu była osoba, która nie mogła występować jako pełnomocnik wskazać należy, że jest on niezasadny, gdyż w postępowaniu przed Sądem Wojewódzkim skarżącego reprezentował pełnomocnik z urzędu adw. P. P., wyznaczony w dniu 6 czerwca 2022 r. przez Okręgową Radę Adwokacką w Warszawie.

Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Skarga kasacyjna, będąca szczególnym pismem procesowym, tj. wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, powinna zawierać stosownie do art. 176 § 1 pkt 2 i art. 174 P.p.s.a. nie tylko przytoczenie podstaw kasacyjnych, ale i ich uzasadnienie. Mimo że przepisy P.p.s.a. nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych.

Naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wykazaniem na czym polegało wadliwe odczytanie przez sąd I instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącego, rozumienia naruszonego przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji).

Z kolei dla spełnienia wymogu z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną, określoną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny (zob. np. wyrok NSA z 5 listopada 2019 r., II FSK 3864/17).

Pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej lub odniesienie się do nich w sposób pobieżny skutkuje brakiem możliwości zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez wojewódzki sąd administracyjny, czy działające w sprawie organy administracji. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków, jak i zakresu zaskarżenia.

Poczynienie powyższych uwag na temat uzasadnienia zarzutów skargi kasacyjnej było konieczne ze względu na konstrukcję rozpoznawanej skargi kasacyjnej. Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna w znacznej mierze nie spełnia bowiem tak określonych wymogów.

W ocenianej skardze kasacyjnej zawarto zarzuty naruszenia szeregu przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Niezbędna konkretyzacja zarzutów nie została jednakże przedstawiona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Po pierwsze treść uzasadnienia skargi kasacyjnej nie odnosi się w żaden sposób do wskazanych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego. Po drugie w sprawie nie miały zastosowania przepisy art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. b, c i d ustawy o kombatantach, ponieważ zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a tej ustawy. Skoro więc ww. przepisy nie były w sprawie stosowane to tym samym nie mogło dojść do ich naruszenia.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że przedmiotem kontroli Sądu Wojewódzkiego była decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, który na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a w zw. z art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach, odmówił skarżącemu przyznania uprawnień kombatanckich. Jak wynika z treści pierwszego z powołanych przepisów uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944-1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Jak bezsprzecznie wynika z akt sprawy w deklaracji członkowskiej ZBOWiD skarżący wyjaśnił, że w latach 40 ubiegłego wieku pracował w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w [...] oraz w [...]. Powyższe potwierdza również zaświadczenie pochodzące z KWMO w W., z którego wynika, że w okresie od dnia 5 grudnia 1944 r. do dnia 31 grudnia 1947 r. skarżący pełnił służbę w organach Bezpieczeństwa Publicznego. Tym samym uznać należy, że zarówno organ administracji, jak i Sąd pierwszej instancji trafnie podniosły, iż wskazane wyżej okoliczności powodują, że skarżący nie spełnia ustawowej przesłanki do uznania go za kombatanta, a zatem w sprawie nie doszło do naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy. Przepis art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a uniemożliwia bowiem uzyskanie uprawnień kombatanckich przez osoby w nim wskazane, z kolei przepis art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a nakłada na organ obowiązek pozbawienia uprawnień kombatanckich uzyskanych z innych tytułów. Już bowiem sam fakt zatrudnienia osoby w Urzędzie Bezpieczeństwa w latach 1945 - 1956, bez względu na jej rolę w tym organie, obliguje organ do nieprzyznania takiej osobie lub pozbawienia wcześniej przyznanych uprawnień kombatanckich z wszelkich tytułów (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 września 1999 r., sygn. K. 11/99, OTK ZU z 1999 r. Nr 6, poz. 116, uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 21 października 2002 r., ONSA 2003 r., nr 2, poz. 42).

W tej sytuacji, powoływanie się przez skarżącego na okoliczność służby w Wojsku Polskim w latach 1945-1948 nie mogło odnieść zamierzonego skutku uchylenia zaskarżonej decyzji. Jedyną bowiem okolicznością ekskulpującą osoby zatrudnione w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1945-1956 jest, zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach, przedłożenie dowodu, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje zostały zwerbowane w celu udzielenia im pomocy. Skarżący takiego dowodu, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, nie przedłożył.

Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, Sąd pierwszej instancji, wydając zaskarżony wyrok, nie naruszył art. 151 w zw. z art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a. Sąd dokonał bowiem kontroli decyzji Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stanowiącej przedmiot skargi, kierując się oceną jej legalności sformułowaną w kontekście znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów prawa oraz materiału dowodowego zgromadzonego przez organ administracji w toku przeprowadzonego postępowania. Nie zachodzą przy tym warunki, by uznać, że Sąd, orzekając w kontrolowanej sprawie, wykroczył poza jej granice, bądź uznał się za związany zarzutami i wnioskami skargi. Wypowiedzi dotyczącej przesłanek przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia towarzyszą, rozważania Sądu I instancji i choć w istocie nie są one zbyt obszerne, to w wystarczającym zakresie odnoszą się do uwarunkowań faktycznych i prawnych sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego o przyznanie mu uprawnień kombatanckich. Treść uzasadnienia wyroku, spełniając wymagania określone w art. 141 § 4 P.p.s.a., potwierdza, że Sąd pierwszej instancji zawarł w nim wyjaśnienie, z którego jednoznacznie wynika, dlaczego zaskarżona decyzja winna być uznana za zgodną z prawem, a także, jakie powody uniemożliwiają podzielenie odmiennego stanowiska wyrażanego w toku postępowania przez skarżącego. Ustanowiona powołanym przepisem zasada wyjaśnienia przez sąd administracyjny podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie oznacza, że sąd ten ma obowiązek szczegółowego odnoszenia się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich podnoszonych przez stronę postępowania zarzutów i wspierających je argumentów. Ewentualne zaniechanie wypowiedzenia się odnośnie określonych kwestii, tak jak i nieprawidłowe ich rozważenie, oddziałują na wynik sprawy wyłącznie wtedy, gdy kwestionowane w skardze kasacyjnej działanie Sądu może mieć wpływ na wydane rozstrzygnięcie. W zakresie przedmiotowej sprawy takie okoliczności nie wystąpiły.

W sprawie nie doszło również do naruszenia wskazanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów K.p.a. Sąd Wojewódzki nie stosuje wprost przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, stąd też jego związanie tymi przepisami sprowadza się do obowiązku sformułowania oceny prawnej, czy proces podjęcia decyzji stosowania prawa przez organ administracji był prawidłowy. Nie budzi wątpliwości, że sformułowanie tej oceny wymaga odpowiedzi na szereg pytań, pytań takich samych jak te, na które musi odpowiedzieć organ administracji bezpośrednio stosujący te przepisy. To nie wojewódzki sąd administracyjny stosuje te przepisy, lecz posługuje się nimi jedynie, jako matrycą porównawczą, w celu ustalenia, czy postępowanie organu w tym zakresie jest zgodne z ustalonym porządkiem prawnym. W uzasadnieniu kontrolowanego wyroku Sąd pierwszej instancji dał wyraz swojej argumentacji odnosząc się do całokształtu sprawy i zgromadzonego przez organy administracyjne materiału dowodowego. Uchybienie przez Sąd przepisom regulującym postępowanie organów administracji publicznej ma charakter pośredni i wynikać może jedynie z uchybienia przez ten Sąd przepisom P.p.s.a. Oznacza to, że procedując wojewódzki sąd administracyjny nie stosuje przepisów K.p.a., lecz kontroluje, czy postępowanie organów odpowiadało tym przepisom. W konsekwencji brak naruszeniem przez Sąd pierwszej instancji odpowiednich przepisów postępowania sądowoadministracyjnego powoduje nieskuteczność zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów K.p.a.

Odnosząc się końcowo do wniosku zawartego w skardze kasacyjnej o przeprowadzenie dowodu z załączonych do tej skargi dokumentów wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny zasadniczo nie prowadzi postępowania dowodowego, co wynika z faktu związania tego Sądu granicami skargi kasacyjnej. W postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną NSA ocenia wyłącznie prawidłowość działania sądu administracyjnego pierwszej instancji w granicach podstaw kasacyjnych. Wprawdzie przepis art. 106 § 3 P.p.s.a. przewiduje możliwość uzupełnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym materiału dowodowego przez dopuszczenie dowodu z dokumentów, lecz ta instytucja ma zastosowanie przed sądem pierwszej instancji (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 847/16, LEX nr 2118270).

Ze wskazanych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.