Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1079/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 170
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w R. na decyzję Górnośląskiego [...] S.A. w K. z dnia 16 października 2023 r. nr ZK/024/430W/2023 w przedmiocie informacji publicznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Górnośląskiego [...] S.A. w K. z dnia 18 września 2023 r. nr [...], 2) zasądza od Górnośląskiego [...] S.A. w K. na rzecz strony skarżącej 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Górnośląskie [...] S.A. (dalej: Spółka, G [...]) rozstrzygnięciem z 16 października 2023 r. nr ZK/024/430W/23, podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w rozstrzygnięciu z 18 września 2023 r. i odmówiło Przedsiębiorstwu [...] Sp. z o.o. w R. (dalej: strona, skarżąca) udostępnienia informacji publicznej żądanej we wniosku z 29 stycznia 2021 r.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia G [...] powołało art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz.U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej: u.d.i.p.) w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2022 r. poz. 1233 ze zm., dalej: u.z.n.k.).

Z akt administracyjnych wynika, że 29 stycznia 2021 r. strona wystąpiła z wnioskiem do G [...] o udostepnienie informacji publicznej w zakresie podstaw ustalania ceny 1 m3 wody, w postaci wszelkich dokumentów, w tym analiz, opinii, uchwał organów oraz opisu metodologii ustalenia tej ceny. Wniosek został złożony w związku z doręczonym stronie aneksem nr [...] do umowy zawartej 26 lutego 2007 r. na dostawę wody.

W odpowiedzi na wniosek rozstrzygnięciem z 15 lutego 2021 r. G [...] wskazało, że wszelkie dokumenty żądane przez stronę stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, nie tylko ze względu na charakter organizacyjny i wewnętrzny, ale również z powodu ich obiektywnej wartości gospodarczej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy rozstrzygnięciem z 12 marca 2021 r. G [...] podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.

Wyrokiem z 18 października 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 604/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględnił skargę strony i uchylił rozstrzygnięcie z 12 marca 2021 r. oraz z 15 lutego 2021 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że doszło w sprawie do naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 1 ust. 1 w zw. z art. 4 w zw. z art. 6 u.d.i.p. poprzez uznanie, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, a Spółka nie jest podmiotem zobligowanym do ich udostępnienia. Doszło również do uchybienia przepisom postępowania, a tj.: art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez nienależyte uzasadnienie rozstrzygnięcia w zakresie objęcia danych tajemnicą przedsiębiorcy.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 lipca 2023 r. sygn. akt III OSK 604/22 oddalił skargę kasacyjną G [...], nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.

Po otrzymaniu prawomocnego wyroku NSA, G [...] ponownie rozpatrzyło wniosek skarżącej i rozstrzygnięciem z 18 września 2023 r. odmówiło udostępnienia wnioskowanych informacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w zakresie: szczegółowej kalkulacji ceny wody za 1 m3, metodologii ustalania kosztu jednostkowego sprzedaży wody oraz wysokości marży generowanej przez Spółkę.

Rozpoznając wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaskarżonym rozstrzygnięciem z 16 października 2023 r. G [...] podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Spółka wskazała, że wnioskowana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 2 u.z.n.k., zatem niepodlega udostępnieniu. Zdaniem Spółki art. 11 ust. 2 u.z.n.k. nie definiuje posiadania przez poszczególne informacje wartości gospodarczej wyłącznie w odniesieniu do ujawnienia ich podmiotom konkurencyjnym. Wartość gospodarczą posiadają także informacje, które same w sobie nie przedstawiają wartości rynkowej, a mimo to przedsiębiorca posiada uzasadniony interes gospodarczy w ich nieujawnianiu. Istota tajemnicy przedsiębiorstwa tkwi w jej gospodarczej użyteczności i wartości, ze względu na którą przedsiębiorca chce zachować poufność. Każde ujawnienie tych informacji może narazić ich posiadacza na ich rozpowszechnienie, a tym samym wpłynąć na rynkową wartość danego przedsiębiorstwa, tak w interesie majątkowym, jak i niemajątkowym (np. informacje mogące wpłynąć na renomę). Zaś informacje w zakresie: szczegółowej kalkulacji ceny wody za 1 m3, metodologii ustalania kosztu jednostkowego sprzedaży wody, wysokości marży generowanej przez Spółkę, stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa.

Ponadto Spółka na rynku konkuruje z innymi podmiotami świadczącymi działalność w zakresie poboru i dostaw wody (własne ujęcia oraz infrastruktura) i nie można mówić o monopolu i nadużywaniu przez Spółkę pozycji dominującej w relacjach prawno-gospodarczych z klientami. Kalkulując ceny wody Spółka dokonuje pełnej analizy kosztów amortyzacji, zużycia materiałów i energii, usług obcych, podatków i opłat, wynagrodzeń i świadczeń pracowniczych oraz pozostałych kosztów działalności operacyjnej w celu uzyskania najdokładniejszych informacji o niezbędnych do poniesienia kosztach. Powyższe dane, pozwalają Spółce na optymalne planowanie kosztów, zapewniając jednocześnie jej bezpieczne funkcjonowanie, a także na pokrycie kosztów utrzymania w ciągłej gotowości systemu zaopatrzenia, przy zachowaniu najwyższych parametrów jakości wody. Wnioskowane informacje nie mają też charakteru informacji historycznych, albowiem sposób kalkulacji ceny wody, metodologia ustalania kosztu jednostkowego sprzedaży wody oraz wysokość marży Spółki nie uległy zmianie bądź nastąpiło to w stopniu marginalnym.

Spółka podjęła też niezbędne działania celem zachowania poufności wnioskowanych informacji poprzez:

1) uchwalenie Regulaminu ochrony informacji poufnych w G [...];

2) oznaczenie wnioskowanych informacji klauzulą "Tajemnica przedsiębiorstwa";

3) prowadzenie Rejestru głównego informacji poufnych stanowiących "Tajemnicę przedsiębiorstwa" G [...] (Załącznik nr 3 Regulaminu), w którym to rejestrze znajdują się wnioskowane informacje;

4) konieczność udzielenia przez Zarząd Spółki upoważnienia pracownikom do dostępu do informacji poufnych Spółki oraz podpisania zobowiązania przez pracownika do zachowania poufności tych informacji;

5) zawarcie w Regulaminie postanowienia ograniczającego krąg pracowników, którym udostępniane są dane informacje; § 6 ust. 2 Regulaminu stanowi, że informacje mogą zostać udostępnione wyłącznie w zakresie niezbędnym do wykonywania pracy na danym stanowisku.

Spółka wskazała, że powyższe dokumenty zostały przedłożone do rozstrzygnięcia.

Ponadto Spółka stwierdziła, że strona nie jest uprawniona do żądania udostępnienia wnioskowanych informacji, gdyż na mocy art. 2 ust. 1 u.d.i.p. do tego rodzaju żądania uprawnione są wyłącznie osoby fizyczne lub podmioty prawa prywatnego. Wnioskodawca jest spółką z o.o., w której jedynym wspólnikiem jest miasto R., zatem jest podmiotem prawa publicznego, a contrario, nie jest podmiotem prawa prywatnego, który może być uprawniony do wnioskowania przedmiotowych informacji.

W skardze do sądu administracyjnego strona wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia z 16 października 2023 r. oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia z 18 września 2023 r., zarzucajac naruszenie przepisów:

1) art. 1 ust. 1, art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 2, art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 61 ust. 1 i art. 61 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. poprzez nieudostępnienie informacji, stanowiących informacje publiczne, w wyniku błędnego uznania, że stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa;

2) art. 2 ust. 1 u.d.i.p. poprzez błędną ocenę, że skarżąca nie jest uprawniona do uzyskiwania informacji w trybie u.d.i.p.

W uzasadnieniu skargi strona zarzuciła, że G [...] nie wykazała, na czym obiektywnie polega realna wartość gospodarcza informacji objętych wnioskiem skarżącej. W obu rozstrzygnięciach G [...] ograniczyła się do twierdzenia, że informacje objęte wnioskiem dotyczą szeroko rozumianego gospodarowania przez Spółkę jej mieniem, stanowią informacje posiadające wartość gospodarczą dla Spółki.

Strona zaakcentowała, że majątek G [...] stanowi mienie publiczne. Spółka jest monopolistą, gdyż nie wskazała żadnej firmy, z którą miałaby konkurować ani obszaru, na którym konkurowanie to miałoby zachodzić. Spółka w autoprezentacji na stronie internetowej podała, że dostarcza wodę dla ok. [...]% mieszkańców województwa [...] oraz zaopatruje w wodę obszar o powierzchni około [...] km2, t.j.: [...] gmin województwa [...] oraz [...] gminy województwa [...] (ponad [...] miliona mieszkańców [...]).

Zdaniem skarżącej nie ma znaczenia w sprawie fakt, czy i na ile udostępnienie informacji o sposobie kalkulacji ceny wody w roku 2021 r. wpływa na udostępnienie informacji o metodologii cen ustalanych obecnie.

Skarżąca wskazała też, że G [...] nie udowodniło, że żądane informacje mają charakter informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa. Argumentacja G [...] w tym zakresie została oparta wyłącznie na treści § 4 Regulaminu ochrony informacji poufnych oraz wyrażeniu stanowiska, że informacje objęte wnioskiem zostały oznaczone klauzulą "Tajemnica przedsiębiorstwa". Zważywszy, że Regulamin nie został przez G [...] ujawniony, stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu jest nieweryfikowalne. Zdaniem skarżącej działania G [...] w zakresie ochrony informacji są nakierowane, aby wnioskowanych informacji skarżącej nie udzielić. Świadczy o tym dołączone do zaskarżonej decyzji upoważnienie do dostępu do tajemnicy przedsiębiorstwa G [...] dla jednego pracownika udzielone 18 września 2023 r., t.j. w dacie wydania rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udzielenia skarżącej informacji publicznej. Także składający się z jednej pozycji rejestr główny informacji poufnych G [...] nie mógł powstać wcześniej niż w dniu wydania decyzji, na co wskazuje umieszczenie w nim daty 18 września 2023 r. jako daty zgłoszenia do tego rejestru. Skarżąca zwróciła także uwagę, że żaden z dołączonych do zaskarżonej decyzji dokumentów nie zawiera wskazania funkcji osoby, która potwierdziła zgłoszenie pracownika Spółki do rejestru informacji poufnych i udzieliła upoważnienia do dostępu do informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa G [...].

Skarżąca zauważyła, że jako spółka prawa handlowego nie jest zaliczana do jednostek sektora finansów publicznych (art. 9 pkt 14 ustawy o finansach publicznych), świadczy usługi, które wpisują się w wykonywanie zadania własnego Miasta w sferze zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków, nie działa jak organ administracji publicznej i nie jest wyposażona we władztwo publiczne. Oznacza to, że skarżąca jest podmiotem uprawnionym do żądania informacji w trybie u.d.i.p.

W odpowiedzi na skargę G [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.) wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogłoby ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność w przypadku określonym w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie przy tym z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w tak określonym zakresie kognicji, Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, które spowodowało konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli sądowej jest rozstrzygnięcie G [...] z 16 października 2023 r. utrzymujące w mocy własne rozstrzygnięcie z 18 września 2023 r. odmawiające udostępnienia informacji publicznej.

Sprawa była już oceniana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który wyrokiem z 18 października 2023 r. sygn. akt III SA/Gl 604/21 uchylił poprzednie rozstrzygnięcie G [...] z 12 marca 2021 r. oraz poprzedzające go rozstrzygnięcie z 15 lutego 2022 r.

Kasacja G [...] od tego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z 14 lipca 2023 r. sygn. akt III OSK 604/22.

W tym miejscu wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. "Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby". Wskazany przepis dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu tym orzeczeniem określonych podmiotów. Podmiotami tymi są przede wszystkim strony postępowania oraz sąd, który wydał orzeczenie, a także inne sądy i inne organy państwowe. Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 2543/98; wszystkie wymienione w uzasadnieniu wyroki są dostępne w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do organów administracyjnych – a także sądów – oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Dlatego też w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r. I CKN 169/98 OSP 2001 z. 4, poz. 63).

Oceniając legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, uwzględnić należy także treść art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie sądu oceną prawną oznacza, że orzeczenie sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika nie tylko z sentencji orzeczenia, ale również z jego uzasadnienia (por.: wyrok NSA z 27 sierpnia 2004 r. sygn. akt FSK 349/2004). Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie.

Powołany przepis w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania sądu pierwszej instancji, który nie posiada już, na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego swobody w zakresie wykładni prawa. Zasada ta obowiązuje także organ orzekający, który będąc związany wykładnią prawa w sprawie nie może odstąpić ani od oceny prawnej, ani też od wskazań co do dalszego postępowania.

W świetle wyroku NSA z 14 lipca 2023 r. sygn. akt III OSK 604/22 oraz wyroku WSA z 18 października 2023 r. sygn. akt III SA/Gl 604/21, należy stwierdzić, że G [...] nie tylko nie zastosowało się w pełni do zawartych w nim dyrektyw, ale zignorowało ocenę prawną w nim zawartą.

Po pierwsze stwierdzić przyjdzie, że z przywołanych orzeczeń sądów wynika, że G [...] co do zasady jest zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.

Zgodnie z danymi zamieszczonymi w Biuletynie Informacji Publicznej [...]% akcji G [...] stanowi własność Województwa [...]. G [...] jest zatem podmiotem, którego głównym akcjonariuszem jest jednostka samorządu terytorialnego. A skoro tak, to jest podmiotem dysponującym majątkiem komunalnym w rozumieniu art. 61 Konstytucji RP.

Na str. 7 uzasadnienia wyroku WSA wyraził pogląd, że art. 4 ust. 1 u.d.i.p. posługując się pojęciem podmiotów wykonujących zadania publiczne wskazuje, że to zadanie, które dany podmiot realizuje determinuje obowiązki w zakresie informacji publicznej. Nie ulega wątpliwości, że zaopatrywanie w wodę należy do zadań gminy i to skarżąca, jako spółka komunalna to zadanie wypełnia. Niemniej jednak skarżąca jest w stanie zapewnić realizację tego zadania poprzez nabywanie wody od G [...] Mając na uwadze stan faktyczny istniejący na obszarze działania skarżącej, to skarżąca nie ma możliwości nabycia wody od dostawcy innego niż G [...]. Skarżąca nie posiada bowiem własnego ujęcia wody. Z kolei infrastruktura, jaką dysponuje G [...] pozwala na zaspokojenie potrzeb finalnych nabywców wody, którą skarżąca dostarcza swoim klientom.

Sąd zwrócił również uwagę, że G [...] powstała w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego i od razu była wyposażona w infrastrukturę niezbędną do pozyskiwania i uzdatniania wody, którą następnie sprzedaje przedsiębiorstwom wodociągowym na terenie [...]. Ci zaś tę wodę sprzedają obiorcom indywidualnym w oparciu o przepisy ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 2028). Zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków jest zadaniem własnym gminy (art. 3 ustawy), która je realizuje poprzez utworzoną spółkę komunalną – skarżącą w niniejszej sprawie. Oznacza to, że spółka G [...] jest głównym dostawcą wody do przedsiębiorstw wodociągowych.

WSA uznał również, że woda stanowi dobro publiczne, a obrót tą wodą i jej cena stanowi sprawę publiczną. W konsekwencji sposób ustalenia ceny wody również stanowi sprawę publiczną i podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p.

W tym stanie rzeczy przesądzone zostało, że sposób ustalenia ceny 1 m3 winien być poddany kontroli społecznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z kolei skarżąca jest podmiotem, który takich informacji może żądać.

Sąd na str. 9-11 uzasadnienia wyroku nakreślił organowi obowiązujący stan prawny sprawy poprzez wskazanie przepisów prawa znajdujących zastosowanie w sprawie, jak również pokazał kierunek dalszego postępowania.

W szczególności Sąd przywołał uzasadnienie wyroku NSA z 1 sierpnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2335/17, gdzie NSA wskazał, że wskazanie konkretnej podstawy i zakresu "utajnienia" danej informacji jest konieczne ze względu na specyficzny charakter objęcia ochroną tajemnicy przedsiębiorcy. Kontrola sądowa w tym zakresie nie może być iluzoryczna, a w związku z tym musi być ona w zasadzie prowadzona na podstawie dokumentów źródłowych. W takich przypadkach organ musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Dopiero taka argumentacja organu, w połączeniu z udostępnionymi sądowi administracyjnemu materiałami źródłowymi, umożliwia temu sądowi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia danej informacji publicznej.

G [...] nie zastosowało się do wskazanych wymogów. Słusznie wskazała strona skarżąca w skardze, że G [...] nie udowodniło, że żądane informacje mają charakter informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa. G [...] nie ujawniło Regulaminu ochrony informacji poufnych ani stronie ani Sądowi. Dołączone do rozstrzygnięć dokumenty są fragmentaryczne i nie sposób z nich wywieść kiedy został uchwalony Regulamin, jaki jest zakres chronionych informacji poufnych.

W tym stanie rzeczy skoro organ nie przedstawił Sądowi dokumentacji pozwalającej na analizę zasadności zastrzeżenia poufności żądanych przez skarżącego dokumentów, twierdzenia zawarte w zaskarżonych rozstrzygnięciach są gołosłowne i nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy, zatem nie poddają się ocenie Sądu. Stopień ogólności twierdzeń zawartych w zaskarżonej decyzji sprawia, że uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a.

Funkcją uzasadnienia jest przekonanie strony i Sądu o zgodności rozstrzygnięcia z prawem i wyjaśnienie – szczególnie, gdy decyzja jest dla strony niekorzystna – dlaczego niemożliwe było wydanie decyzji, jakiej domagała się strona. Musi to być jednak wywód weryfikowalny i możliwy do oceny przez samą stronę, a jeśli stoi temu na przeszkodzie tajemnica przedsiębiorcy – co najmniej przez Sąd orzekający, który musi mieć możliwość zbadania zasadności zastrzeżenia informacji jako objętych tajemnicą.

Wskazanym wymogom Spółka nie sprostała.

Jeszcze raz wskazać trzeba, że kontrola sądowa w zakresie odmowy udzielenia informacji publicznej z uwagi na treść art. 5 ust. 2 u.d.i.p. nie może być iluzoryczna, a w związku z tym musi być prowadzona na podstawie dokumentów źródłowych. W takich przypadkach organ musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Dopiero taka argumentacja organu w połączeniu z udostępnionymi sądowi materiałami źródłowymi umożliwi temu sądowi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia danej informacji publicznej.

Odmawiając skarżącemu po raz kolejny udzielenia informacji publicznej G [...] nie przedstawiło w sposób wyczerpujący motywów rozstrzygnięcia. Przede wszystkim skupiło się na zagadnieniach związanych z wykładnią tajemnicy przedsiębiorcy, jak również powołało orzecznictwo sądów administracyjnych i powszechnych związanych z tym pojęciem. Zaniechało jednak uzupełnienia akt administracyjnych o wskazane w wyroku WSA z 18 października 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 604/21 dokumenty, które pozwalałyby zweryfikować trafność prezentowanego dotychczas stanowiska. To oznacza, że twierdzenia zawarte w uzasadnieniu decyzji nie mają żadnego odniesienia do przedłożonego materiału dowodowego.

Podsumowując, naruszenie art. 153 i art. 170 p.p.s.a. spowodowało naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. W tym stanie rzeczy wobec braku dokumentów źródłowych odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi wymyka się spod kontroli Sądu.

Wskazać przy tym należy, że ewentualne przedstawienie sądowi administracyjnemu dokumentów źródłowych, które zdaniem organu stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, nie oznacza, że dokumenty te zostaną udostępnione do wglądu także stronie skarżącej w ramach prawa przeglądania akt sprawy w sądzie. W przypadku, w którym istota sporu sprowadza się do odmowy udostępnienia konkretnych dokumentów (w ramach żądania udostępnienia informacji publicznej), dokumenty takie nie podlegają udostępnieniu zainteresowanemu w trakcie postępowania sądowego. W przeciwnym razie sądowa kontrola byłaby w istocie zbędna w sensie faktycznym (zainteresowany uzyskałby bowiem dostęp do dokumentów przed rozstrzygnięciem zasadności swojej skargi). Aby zapobiec takim sytuacjom, organ przekazując utajnioną dokumentację do sądu administracyjnego, powinien zastrzec, że zawiera ona dane objęte wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, co do których nastąpiła odmowa ich udostępnienia.

Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz 135 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Spółka uwzględni ocenę prawną i wskazania Sądu zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.

O kosztach postępowania w kwocie 697 zł orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zaliczając do nich uiszczony w wysokości 200 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.) oraz uiszczoną opłatę sądową w kwocie 17 zł