Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 224/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 180
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 31 stycznia 2024 r. nr 0401-IOA.4802.1.2024 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2023 r. Naczelnik Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w T. nałożył na R. L. (skarżącego) karę pieniężną w wysokości [...] zł, z uwagi na wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego bez oznakowania środka transportu tablicą "ODPADY".

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem strona złożyła odwołanie, wnosząc

o umorzenie zaskarżonej decyzji oraz ponowną analizę sprawy i odstąpienie od nałożenia kary.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej

w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że

podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, stanowią przepisy: ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2022 roku, poz. 180, ze zm.) - dalej również u.o.t.d., ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2022 roku, poz. 699, ze zm.) - dalej ustawa o odpadach oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz.U. z 2016 roku, poz. 1742) - dalej również rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów.

Organ podał, że jak wynika z akt sprawy [...] kwietnia 2022 r. w miejscowości C., funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej poddali kontroli pojazd silnikowy marki [...] nr rej. [...] wraz z przyczepą marki [...] nr rej. [...], kierowany przez R. L.. W wyniku podjętych czynności kontrolnych, stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego przez transportującego odpady bez oznakowania środka transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach. Na powyższą okoliczność sporządzono w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach protokół kontroli drogowej nr [...], z których jeden po przeczytaniu i podpisaniu przekazano kierowcy. Do sporządzonego protokołu z kontroli drogowej, kierujący pojazdem nie wniósł żadnych zastrzeżeń.

Mając na względzie ustalenia dokonane w toku kontroli drogowej oraz biorąc pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, Naczelnik Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w T., decyzją z [...] listopada 2023 r., nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł, z uwagi na wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środka transportu tablicą "ODPADY".

Organ odwoławczy wyjaśnił, że na podstawie zgromadzonych dowodów w sprawie nie ma wątpliwości, że kontrolowanym transportem przewożony był odpad, który zgodnie z wymogami rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, winien być oznakowania tablicą "ODPADY". Z dokumentów bowiem wynika, że przewożone były odpady w postaci opakowań z tektury i papieru zaklasyfikowane do kodu 15 01 01, co zostało potwierdzone treścią okazanych przez kierowcę w trakcie przedmiotowej kontroli drogowej kartami przekazania odpadów w systemie BDO nr [...]; [...]. W związku z powyższym organ stwierdził, że nałożona zaskarżoną decyzją kara pieniężna związana jest z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu, które w niniejszej sprawie bezspornie miało miejsce, gdyż na pojeździe nie stwierdzono umieszczenia tablicy "ODPADY".

Organ odwoławczy podał, że Strona w złożonym odwołaniu wyjaśniła, że tablica najprawdopodobniej odpadła w trakcie jazdy, na co wpływ mogły mieć czynniki atmosferyczne, silny podmuchy wiatru lub też udział osób trzecich oraz, że po zauważeniu tego faktu, została wypisana ręcznie karta z napisem "ODPADY", którą to kierujący zamieścił za szybą auta w kabinie, jednakże w trakcie jazdy nie zauważył, że kartka ta spadła na podłogę kabiny, w związku z czym w trakcie zatrzymywania do kontroli, kontrolujący nie widzieli tego napisu.

Organ przytoczył treść przepisu § 9 ust. 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, z którego wynika, że oznakowanie środków transportu odpadów, powinno być czytelne i trwałe, w tym odporne na warunki atmosferyczne. Tym samym odnosząc się do tłumaczeń strony, że pojazd posiadał zainstalowaną tablicę "ODPADY" jednak tablica ta najprawdopodobniej odpadła w trakcie jazdy ze względu na złe warunki atmosferyczne stwierdził, że uznając wyjaśnienia strony za wiarygodne, to i tak bezsporny w niniejszej sprawie jest fakt, że kontrolowany transport nie został oznakowany zgodnie z wymogami rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, czyli w sposób trwały, w tym odporny na warunki atmosferyczne. Ponadto, oznakowanie tablicą "ODPADY" poza tym, że powinno być czytelne i trwałe, to jeszcze powinno być umieszczone w widocznym miejscu z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni. Obowiązujące przepisy prawa nie tylko zobowiązują do trwałego oznakowania pojazdu tablica "ODPADY", ale również w sposób jasny precyzują, że oznakowanie to powinno być ono umieszczone na zewnątrz pojazdu, tym samym nie przewidują możliwości umieszczenia tablicy wewnątrz pojazdu, czy jak w niniejszej sprawie, ręcznie wypisanej kartki za jego przednią szybą w kabinie pojazdu.

Odnosząc się do możliwości umorzenia postępowania, o które wnioskował skarżący organ odwoławczy wyjaśnił, że regulacja prawna zawarta w art. 92c ust. 1

pkt 1 u.o.t.d., ma wyjątkowy charakter i znajduje zastosowanie jedynie w takim przypadku, gdy okoliczności sprawy i dowody wyraźnie wskazują, że przedsiębiorca nie miał jakiegokolwiek wpływu na powstanie naruszenia, a samo naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które nie są typowe i których przedsiębiorca przy dołożeniu należytej staranności w zakresie organizacji pracy przedsiębiorstwa nie mógł przewidzieć. Zatem okolicznościami, o których mowa ww. przepisie mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych.

Ponadto w świetle przepisów u.o.t.d., podmiot zajmujący się przemieszczaniem odpadów nie odpowiada na zasadzie winy, ale za fakt naruszenia prawa, tj. brak stosownego oznakowania pojazdu podczas wykonywania transportu drogowego odpadów. Odpowiedzialność przewidziana przepisem art. 92a ust. 1 u.o.t.d. ma charakter obiektywny, co oznacza, że dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co w niniejszej sprawie bezspornie wystąpiło. Organ podkreślił, że aby uwolnić się od odpowiedzialności, podmiot wykonujący przewóz musi wykazać okoliczności wskazujące, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć i tylko wówczas postępowania w sprawie nałożenia kary nie wszczyna się, a wszczęte umarza. Strona, jako profesjonalista świadczący usługi przewozu rzeczy, powinna przed rozpoczęciem przewozu upewnić się czy środek transportu został oznakowany właściwe oraz czy oznakowanie pojazdu zostało na nim umieszczone w sposób trwały, w tym odporny na warunki atmosferyczne, czego wymagają przepisy prawa. Podobnej kontroli pojazd powinien być poddany po każdej przerwie czy postoju w trakcie przewozu, również po każdym załadunku czy doładunku towaru, aby móc stwierdzić, czy nie doszło do utraty tablicy, np. w wyniku okoliczności wskazanych przez stronę w odwołaniu, czyli z powodu awarii, uszkodzenia przez siłę wyższą jaką są złe warunki atmosferyczne czy kradzieży, zważywszy, że tablice rejestracyjne środka przewozowego, mimo iż przebywały w tych samych warunkach atmosferycznych oraz w momencie załadunku towaru i jego transportu, pozostawały na swoim miejscu podczas kontroli, co widać na załączonej dokumentacji zdjęciowej.

Skoro strona działając osobiście, nie dołożyła należytej staranności przy przygotowaniu środka transportu służącego do przewozu odpadów, to zdaniem organu nie można mówić o braku jej odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia, a przede wszystkim nie można w niniejszej sprawie twierdzić, że strona nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć. Przyjmując nawet, że w chwili rozpoczęcia transportu, tj. zgodnie z wygenerowanym potwierdzeniem w systemie BDO [...] kwietnia 2022 r. o godz. [...] i [...], pojazd posiadał oznakowanie tablicą "ODPADY", nie zwalnia to strony z odpowiedzialności za brak prawidłowego oznakowania transportu w trakcie późniejszej kontroli, którą przeprowadzono tego samego dania o godz. [...]. Organ odwoławczy wyjaśnił, że nie zwalnia skarżącego z odpowiedzialności za naruszenie przepisu również fakt, że kierując pojazdem po zauważeniu, że odpadła tablica "ODPADY", ręcznie napisał kartkę z napisem "ODPADY" i umieścił ją w kabinie pojazdu za szybą, co w efekcie i tak spowodowało brak oznakowania pojazdu, w związku z tym, że kartka spadła na podłogę kabiny i była niewidoczna w trakcie kontroli drogowej. Organ wyjaśnił, że nawet gdyby do takiego oznakowania pojazdu doszło, to i tak umieszczenie kartki z napisem "ODPADY" za przednią szybą pojazdu, nie jest zgodne z przepisami rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, z tego względu, że oznakowanie nie zostało umieszczone w widocznym miejscu z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni.

W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że okoliczności wskazane przez skarżącego, że tablica odpadła najprawdopodobniej w trakcie jazdy, jak również umieszczenie kartki z napisem wewnątrz pojazdu, z całą stanowczością nie spełniają przesłanek wskazanych w art. 92c u.o.t.d.. Organ podkreślił, że strona nie tylko nie udowodniła podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa, tj. że dołożyła należytej staranności organizując pracę i nie miała wpływu na naruszenia, a stwierdzone naruszenie było skutkiem zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć, ale również nie wykazała braku winy, co było jej powinnością, aby uwolnić się od odpowiedzialności za naruszenie przepisów u.o.t.d..

Organ nie uwzględnił także zarzutu dotyczącego wysokości nałożonej kary

i wyjaśnił, że wymierzanie kar pieniężnych na podstawie u.o.t.d., nie przewiduje możliwości ich miarkowania, ani organom, ani Sądowi. Zgodnie bowiem z treścią załącznika nr 3 do u.o.t.d., pozycja 4.8 określa wysokość kary pieniężnej grożącej podmiotowi wykonującemu przewóz drogowy, za wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach

w wysokości [...] zł. Taryfikacyjny charakter kar przewidziany u.o.t.d. sprawia, że konsekwencją ustalenia w przypadku naruszenia prawa, jest nałożenie na podmiot kary w ustalonej, sztywnej wysokości.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skarżący złożył skargę do tut. Sądu. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy zarówno okoliczności sprawy jak również dowody wskazują, że skarżący jako podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, które nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć, w wyniku czego organ bezpodstawnie nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł. W związku z tym skarżący wniósł o uchylenie tej decyzji i umorzenie postępowania lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji nierzetelne zbadanie oraz ocenę zaistniałego stanu faktycznego, niewłaściwą subsumpcję tego stanu faktycznego do stanu prawnego oraz błędne przyporządkowanie stanu faktycznego pod ogólną normę prawną, które spowodowało nietrafną ocenę i tym samym skutkowało niezasadnym nałożeniem kary. Skarżący zarzucił organowi także naruszenie art. 10 § 1, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz art. 93 ust. 3 w związku z art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy

o transporcie drogowym. Podkreślił, że uniemożliwiono mu jako stronie czynny udział

w postępowaniu i wypowiedzenie się w sprawie przed wydaniem decyzji, a także wadliwe zebrano dowody celem ustalenia, czy miał wpływ na powstanie naruszenia. Zdaniem skarżącego organy naruszyły art. 92c ust. 1 pkt 1 oraz art. 92a ustawy o transporcie drogowym. Ponadto, w ocenie strony organy naruszyły przesłanki wynikające z trwającego stanu epidemii w Polsce. Skarżący zwrócił także uwagę na treść przepisu art. 189c k.p.a.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Na wstępie należy podać, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2024r., poz. 340 ze zm.) dalej: "ustawa COVID-19". Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Strona została poinformowana o dostępie do informacji o sprawie w wykazie spraw sądowych e-Wokanda pod wskazanym adresem internetowym oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w terminie 10 dni od dnia doręczenia pisma.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz. 340 ze zm. – dalej: jako "p.p.s.a.") – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa, w stopniu skutkującym koniecznością jej uchylenia.

Z ustaleń w sprawie wynika, że [...] kwietnia 2022 r. w miejscowości C., funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej poddali kontroli pojazd silnikowy marki [...] nr rej. [...] wraz z przyczepą marki [...] nr rej. [...], kierowany przez R. L.. W wyniku podjętych czynności kontrolnych, stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego przez transportującego odpady bez oznakowania środka transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach. Przebieg i ustalenia z przeprowadzonej kontroli zostały zawarte w protokole kontroli drogowej nr [...] (k. 2-4 akt adm.). Do sporządzonego protokołu z kontroli drogowej kierujący pojazdem nie wniósł żadnych zastrzeżeń.

Przepis art. 24 ust. 1 ustawy o odpadach stanowi, że transport odpadów odbywa się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą powodować odpady, w tym zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 7. Z kolei z ust. 6 art. 24 ustawy o odpadach wynika, że środki transportu odpadów są oznakowane w sposób zgodny z przepisami wydanymi na podstawie ust. 7. Przepis § 9 rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów wskazuje natomiast, że środki transportu odpadów stanowiące pojazd albo zespół pojazdów w rozumieniu ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oznacza się tablicą: 1) koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości; 2) na której umieszcza się napis "ODPADY" naniesiony wielkimi literami koloru czarnego o wysokości minimum 100 mm i szerokości linii minimum 15 mm (ust. 1). Jeżeli ze względu na wielkość lub konstrukcję środka transportu brakuje na nim powierzchni do umieszczenia tablicy o wymiarach określonych w ust. 1 pkt 1, dopuszcza się zmniejszenie: 1) wymiaru tablicy do minimum 300 mm szerokości i minimum 120 mm wysokości; 2) wysokości napisu "ODPADY" do minimum 80 mm i szerokości linii do minimum 12 mm (ust. 2). Oznakowanie umieszcza się w widocznym miejscu z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni (ust. 3). Oznakowanie powinno być czytelne i trwałe, w tym odporne na warunki atmosferyczne (ust. 4).

Materialnoprawną podstawę ustalenia odpowiedzialności skarżącego stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 u.o.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5.000 złotych do 40.000 złotych za każde naruszenie (ust. 1). Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych (ust. 3). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 7).

Stosownie do treści lp. 4.8 załącznika nr 3 do u.o.t.d., wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach jest zagrożone karą pieniężną w wysokości 10.000zł.

Skarżący jest podmiotem wykonującym przewóz drogowy rzeczy, stosownie do wypisu nr [...] z zezwolenia nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, wydanego przez Starostę Ś..

Przytoczone regulacje wskazują na obowiązek odpowiedniego oznakowania środków transportu wykorzystywanych do przewozu odpadów. Odpowiednie oznaczenie pojazdu ma na celu, z jednej strony ujawnienie pojazdu objętego kontrolą na podstawie przepisów o transporcie drogowym, jako przewożącego odpady, z drugiej natomiast jest istotne, z uwagi na właściwości odpadów i ich wpływ na środowisko oraz bezpieczeństwo życia i zdrowia ludzi.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym dokumentacja fotograficzna wskazują, że przewóz dotyczył transportu odpadów objętego obowiązkiem odpowiedniego oznaczenia środka transportu (odpady o kodzie 15 01 01 - opakowania z papieru i tektury). Zespół pojazdów podczas kontroli nie był oznakowany tablicą wymaganą przy przewozie odpadów, tj. tablicą z napisem "ODPADY". Zatem transport był wykonywany z naruszeniem przepisów art. 24 ust. 6 ustawy o odpadach i przepisów wskazanego rozporządzenia. W sprawie zaistniały więc przesłanki do nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 oraz lp. 4.8 załącznika nr 3 do u.o.t.d.

W skardze podniesiono, że w wyniku oddziaływania warunków atmosferycznych całkowicie niezależnych od skarżącego tablica z napisem "ODPADY" została utracona w trakcie transportu. Skarżący zarzucił organowi niezastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.o.t.d. Zgodnie z tym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Jak podnosi się w orzecznictwie, obie wymienione w nim okoliczności muszą wystąpić łącznie, tzn. "okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewóz lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia", a zarazem "naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć". Konieczność wystąpienia obu przesłanek - dla uwolnienia od odpowiedzialności - jest akceptowana w orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2020 r., II GSK 1025/20).

Zgodzić się więc należy ze stanowiskiem organu, że skarżący, jako podmiot profesjonalnie świadczący usługi przewozu rzeczy, powinien przed rozpoczęciem przewozu upewnić się czy środek transportu został oznakowany właściwe oraz czy oznakowanie pojazdu zostało na nim umieszczone w sposób trwały, w tym odporny na warunki atmosferyczne, czego wymagają przepisy prawa. Są to podstawowe obowiązki przewoźnika. Podobnej kontroli pojazd powinien być poddany po każdej przerwie czy postoju w trakcie przewozu, również po każdym załadunku czy doładunku towaru, aby móc stwierdzić, czy nie doszło do utraty tablicy, w wyniku okoliczności sugerowanych przez stronę, czyli np. z powodu awarii, uszkodzenia w następstwie działania siły wyższej, spowodowanej złymi warunkami atmosferycznymi bądź kradzieżą. Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 17 czerwca 2021 r., II GSK 1189/18, że przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.o.t.d. odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie.

Oceny tej nie zmienia argumentacja skarżącego, że rozpoczynając przejazd pojazd posiadał zainstalowaną tablicę "ODPADY", lecz tablica ta najprawdopodobniej odpadła w trakcie jazdy ze względu na złe warunki atmosferyczne. Należy podać, że w trakcie kontroli strona nie podnosiła tych okoliczności. Nadto, dokumentacja zdjęciowa i przebieg kontroli, nie ujawniły, aby pojazd doznał uszkodzeń w związku ze złymi warunkami atmosferycznymi lub działaniami osób trzecich np. naruszenia bądź rozerwania plandeki, zerwania lub utraty tablic rejestracyjnych itp. Podobnie bez znaczenia dla oceny sprawy jest podnoszona przed organem argumentacja, że w związku z utratą tablicy "ODPADY", za szybą została umieszczona kartka z takim napisem, która spadła podczas jazdy na podłogę i nie była widoczna podczas kontroli.

Podane okoliczności nie świadczą o tym, że skarżący dochował należytej staranności, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, Oznakowanie transportu odpadów powinno być trwałe i odporne na warunki atmosferyczne. Środek transportu musi być wyposażony w taką tablicą na całej trasie przewozu odpadów. Dokumentacja fotograficzna zawarta w aktach sprawy wskazuje jednoznacznie, że w trakcie kontroli pojazd nie miał wymaganych prawem oznaczeń (k. 17 akt adm.).

Skarżącemu zapewniono czynny udział na każdym etapie postępowania, wezwano do przedstawienia szczegółowych informacji i dokumentów świadczących o ewentualnym istnieniu okoliczności potwierdzających fakt wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika (k. 36-37 akt adm.). Wyznaczano także termin do zapoznania się z całością zgromadzeniu materiału dowodowego przed wydaniem decyzji przez organy obu instancji (k. 39 i 61-62 akt adm.). Realizując wniosek strony organ pierwszej instancji udostępnił także skarżącemu komplet akt sprawy (k. 49-50 akt adm.). W ocenie składu orzekającego organ nie naruszył więc art. 10 § 1 k.p.a., a także art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz art. 93 ust. 3 w związku z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.o.t.d. Zgromadzone w sprawie dowody stanowiły materiał wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Dowody te zostały poddane ocenie zgodnej z zasadą swobodnej oceny dowodów. Skarżący nie wykazał istnienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność przewoźnika, o jakich mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.o.t.d. Nie ziściły się więc podstawy do wydania decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej.

Na zakończenie, odnosząc się do przytoczonego w skardze przepisu art. 189e k.p.a., należy podać, że stanowi on, iż w przypadku gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, strona nie podlega ukaraniu. Użyte w nim określenie "strona nie podlega ukaraniu" należy rozumieć w ten sposób, że organ administracyjny nie nakłada na osobę obowiązaną (adresata zakazu) administracyjnej kary pieniężnej. Zwrócić przy tym trzeba uwagę, że zakres stosowania przepisów Działu IVa k.p.a. (Administracyjne kary pieniężne) wyznacza art. 189a, stanowiąc w § 1, że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu. W § 2 stanowi on jednocześnie, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej – przepisów wymienionego działu w tym zakresie nie stosuje się. Z powyższego jednoznacznie wynika, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy tego działu nie mają zastosowania, a nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach działu IVa, to jest, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach wymienionego działu, co oznacza, że jeżeli zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis działu IVa nie ma zastosowania (zob. A. Wróbel, art. 189a kpa, t. 7, w: Komentarz aktualizowany do Kpa, LEX/el. 2021). Z tego powodu, w sprawie nie znajduje zastosowania art. 189e k.p.a.

W konsekwencji powyższego, z uwagi na brak naruszenia przez organ przepisów prawa w sposób określony w art. 145 § 1 p.p.s.a. i niewystąpienie innych wad zaskarżonej decyzji skutkujących koniecznością jej uchylenia, Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.

H. Adamczewska-Wasilewicz J. Szulc J. Ziołek