Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 697/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 2 pkt 1 i 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut (spr.), Sędziowie WSA Paweł Kornacki, Anna Rotter, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 listopada 2021 r. sprawy ze skargi S. N. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...] Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej, po rozpatrzeniu zażalenia S. N. (dalej zwany: strona, zobowiązany lub skarżący), utrzymała w mocy postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej Wydział Abonamentu RTV z [...] r. nr [...] w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. na podstawie tytułu wykonawczego z [...] r. nr [...], tj.: 1) oddalenia zarzutu nieistnienia obowiązku oraz 2) uznania w całości zarzutu braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia.

Jako podstawę prawną postanowienia organ II instancji powołał w szczególności przepisy art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. – dalej zwana: k.p.a.), art. 17 § 1a, art. 18, art. 34 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm. – dalej zwana: u.p.e.a.) w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1689 – dalej zwana: ustawa abonamentowa).

Postanowienia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W sprawie nie jest sporne między stronami, że wierzyciel, tj. Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej, [...] r. wystawiła tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący zaległości w opłatach abonamentowych za używanie odbiornika radiofonicznego/ telewizyjnego za okresy od stycznia 2015 r. do czerwca 2020 r., kierując tenże tytuł do organu egzekucyjnego, tj. Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B., celem prowadzenia egzekucji administracyjnej. Tenże organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...] r. dokonał zajęcia świadczenia wypłacanego przez ZUS, o czym zawiadomił zobowiązanego [...] r., doręczając zobowiązanemu wraz zajęciem odpis tytułu wykonawczego.

Pismem z 4 grudnia 2020 r. zobowiązany wniósł zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, podnosząc nieistnienie obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym oraz brak upomnienia w sprawie wniesienia opłat abonamentowych. Jak argumentował zobowiązany, w 2002 r. wyprowadził się z dotychczas zajmowanego mieszkania i pozostawił odbiornik nowemu nabywcy. Niezależnie od tego wyrejestrował tenże odbiornik, a dowody na tę okoliczność w 2012 r. wyrzucił. Od 2002 r. nie posiada odbiornika RTV; od tego czasu Poczta nie upominała się o opłaty, stąd uważa, że brak jest podstaw do naliczania opłat abonamentowych za okresy od stycznia 2015 r. do czerwca 2020 r. W okresie tym nie posiadał odbiorników RTV.

Pismo to organ egzekucyjny przekazał [...] r. wierzycielowi.

Wierzyciel, postanowieniem z [...] r., uznał zarzut nieistnienia obowiązku za niezasadny i zarzut ten oddalił, natomiast uznał w całości za zasadny zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia zobowiązanemu. Motywując swoje stanowisko powołał w szczególności art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. i wyjaśnił, że ustawa abonamentowa nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych obowiązek ich rejestrowania oraz uiszczania opłaty abonamentowej począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano ich rejestracji. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia z opłat bądź uzyskano prawo do ustawowego zwolnienia.

W stanie faktycznym tej sprawy, jak argumentował wierzyciel, skarżący dokonał zgłoszenia rejestracyjnego na swoje imię i nazwisko poddając adres rejestracji w B.. Na tej podstawie wydana została książeczka opłat abonamentowych. Następnie, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. nr 187, poz. 1342), zobowiązanemu został nadany indywidualny numer identyfikacyjny, który zastąpił książeczkę radiofoniczną wydaną temu zobowiązanemu wcześniej. Zawiadomienie powyższe zostało do zobowiązanego przesłane pismem z [...] r. na adres, którym wierzyciel dysponował (adres rejestracji odbiornika). Organ ten dodał, że w/w rozporządzenie Ministra Transportu zostało uchylone obowiązującym m.in. w latach 2015-2020 rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych/ telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676). Przepisy w/w aktów prawnych zobowiązywały użytkowników odbiorników RTV do niezwłocznego powiadomienia właściwej placówki Poczty Polskiej o zmianie danych użytkownika, w tym o zaprzestaniu użytkowania odbiornika. Skarżący nie powiadomił wierzyciela o zmianie miejsca zamieszkania bądź zaprzestaniu używania odbiornika. Z kolei brak dopełnienia czynności formalno-prawnych w w/w zakresie skutkuje naliczaniem opłat abonamentu, a wierzyciel jest uprawniony do żądania wykonania tego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej. Organ zaznaczył przy tym, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych przypisany jest do osoby, która dokonała rejestracji odbiorników RTV, a nie do adresu rejestracji. Natomiast w przypadku twierdzenia o wyrejestrowaniu odbiornika, zobowiązany winien przedłożyć dowód na tę okoliczność. Dowodu takiego skarżący jednak nie zaoferował, a to na mim spoczywa ciężar wykazania, że do wyrejestrowania odbiornika doszło. Zatem, ponieważ w zasobach Poczty brak dowodu na skuteczne wyrejestrowanie odbiorników RTV przez skarżącego, ani nie zaoferował on dowodu, który taki fakt potwierdziłby, to jest zobowiązany do uregulowania zaległych opłat abonamentowych, co – jak wskazał wierzyciel - zarzut nieistnienia obowiązku czyni bezzasadnym.

Natomiast za zasadny uznał organ zarzut braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Wierzyciel wyjaśnił, że egzekucja może zostać skutecznie wszczęta dopiero po tym, jak prześle zobowiązanemu pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte po upływie 7 dni od doręczenia tego upomnienia. W tej sprawie wierzyciel wysłał upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku, jednak na niewłaściwy adres, a zatem nie doszło do jego doręczenia, co zgłoszony zarzut czyni trafnym. W konsekwencji, jak wskazał organ, zaistniały podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. W efekcie zobowiązanemu przysługuje zwrot kosztów upomnienia, opłaty komorniczej oraz kosztów egzekucyjnych.

W zażaleniu na w/w postanowienie skarżący wniósł o:

1. zwrot wyegzekwowanych środków,

2. wycofanie tytułu wykonawczego z egzekucji z uwagi na:

- nieistnienie obowiązku,

- niedostarczenie zobowiązanemu nadanego indywidualnego numeru identyfikacyjnego,

- brak dokumentów na podstawie których Poczta Polska wysunęła roszczenie wobec skarżącego,

- brak doręczenia zobowiązanemu upomnienia,

- skierowanie wniosku o egzekucję z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu skarżący uzasadnił stawiane zarzuty, w tym powtórzył wcześniej prezentowane argumenty odnośnie wyrejestrowania odbiornika RTV w 2002 r. i wyprowadzenia się z wcześniej zajmowanego lokalu oraz pozostawienia w nim użytkowanego odbiornika. Zaznaczył, że od 2002 r. nie użytkuje odbiornika RTV.

Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej postanowieniem ostatecznym z [...] r. utrzymała w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Uzasadniając swoje stanowisko powtórzyła argumenty podniesione poprzednio w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. W szczególności podniosła, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy abonamentowej, za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Fakt używania odbiornika obligował posiadacza do zgłoszenia tego Poczcie Polskiej, tj. rejestracji, a dalej do wnoszenia opłat za korzystanie z odbiornika oraz zgłaszania zmian mających wpływ na dokonaną rejestrację (np. aktualizację danych adresowych, wyrejestrowanie odbiorników, zgłoszenie uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych). W związku z tym, że skarżący dokonał zgłoszenia rejestracyjnego i był abonentem, wierzyciel zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, przyporządkował indywidualny numer identyfikacyjny ([...]), przesyłając abonentowi stosowne zawiadomienie pismem z [...] r. na adres, jakim Poczta Polska S.A. dysponowała (adres rejestracji odbiornika). Zwrotu tej korespondencji do nadawcy nie odnotowano. Jak zaznaczył wierzyciel, w/w rozporządzenie nie anulowało wcześniej zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, a jedynie zastąpiło dotychczasowe książeczki opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Organ dodał, że dla skuteczności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego wystarczające było wysłanie do abonenta stosownej przesyłki i warunek ten został spełniony,

W kwestii zarzutów strony dot. zmiany miejsca zamieszkania oraz nieposiadania odbiornika RTV, organ wyjaśnił, że rejestracja odbiorników radiofonicznych/ telewizyjnych przypisana jest do abonenta, a nie do adresu zamieszkania. W przypadku zmiany miejsca zamieszkania abonent zobowiązany był zgłosić ten fakt w placówce pocztowej i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe, zaś jeśli nie posiada odbiorników powinien dopełnić formalności ich wyrejestrowania. To na abonencie spoczywał obowiązek powiadomienia Poczty Polskiej S.A. o wszelkich zmianach mających wpływ na zgłoszoną rejestrację odbiorników. Obowiązki w tym zakresie regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Łączności z 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338), a następnie § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 22 lipca 2005 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 141, poz. 1190), czy wreszcie § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Obecnie reguluje tę kwestię § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676). Jak podkreślił wierzyciel, Poczta Polska nie posiada dokumentu potwierdzającego fakt wyrejestrowania odbiorników przez zobowiązanego w odniesieniu do okresów od stycznia 2015 r. do czerwca 2020 r.

Zatem skoro wierzyciel nie dysponuje dokumentem potwierdzającym dopełnienie przez skarżącego formalności przewidzianych prawem związanych z wyrejestrowaniem odbiornika RTV, a przy tym skarżący nie dysponuje dowodem na tę okoliczność, to brak jest podstaw do przyjęcia, że zaistniały okoliczności znoszące powstały uprzednio obowiązek uiszczenia opłat abonamentowych. W konsekwencji zarzut nieistnienia obowiązku uznał organ II instancji za nieuzasadniony.

Za trafne uznał też rozstrzygnięcie organu I instancji w kwestii uwzględnienia zarzutu braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Organ II instancji wyjaśnił, że egzekucja może zostać skutecznie wszczęta dopiero po tym, jak prześle zobowiązanemu pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, przy czym postępowanie egzekucyjne może być wszczęte po upływie 7 dni od doręczenia tego upomnienia. W tej sprawie wierzyciel wysłał upomnienie zawierające wezwanie dłużnika do wykonania obowiązku, jednak na niewłaściwy adres, a zatem nie doszło do jego doręczenia, co uzasadniało umorzenie postępowania egzekucyjnego. To oznacza, że zobowiązanemu przysługuje zwrot kosztów upomnienia, opłaty komorniczej oraz kosztów egzekucyjnych. Nie przysługuje jednak zwrot należności abonamentowej, która jest wymagalna.

Organ II instancji, odnosząc się także do pozostałych kwestii objętych zażaleniem, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.

W skardze na powyższe postanowienie strona przedstawiła przebieg dotychczasowego postępowania i stwierdziła, że stanowisko Poczty Polskiej dot. obowiązku uiszczenia abonamentu za okresy objęte tytułem wykonawczym jest błędne. Przede wszystkim, jak podniósł skarżący:

- Poczta niezasadnie przyjęła, że brak dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie odbiornika w 2002 r. oznacza, że do wyrejestrowania nie doszło,

- Poczta niezasadnie przyjęła, że nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego w 2008 r. i powiadomienie o tym abonenta dopiero [...]r. jest zgodne z prawem.

- Poczta świadomie naruszyła art. 15 u.p.e.a. zlecając egzekucję bez uprzedniego doręczenia upomnienia zobowiązanemu.

Do skargi oraz pisma uzupełniającego z 22 kwietnia 2021 r., skarżący załączył kserokopie korespondencji prowadzonej z wierzycielem oraz organem egzekucyjnym w sprawie przedmiotowej egzekucji.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić trzeba, że sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej zwana: p.p.s.a.).

Skarga jest niezasadna.

Określając ramy prawne sprawy wskazać trzeba na art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r., zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest nieistnienie obowiązku. Z kolei w myśl art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane.

W myśl art. 33 § 4 w/w ustawy, zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.

Stosownie do art. 34 § 1 i 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (...); 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej (...).

W realiach rozpoznawanej sprawy, w części w której doszło do oddalenia zarzutu w kwestii nieistnienia obowiązku, spór między stronami sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy na skarżącym spoczywa objęty w/w tytułem wykonawczym obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej. Skarżący bowiem podniósł zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty opłat abonamentowych, tj. zarzut z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Argumentował, że w okresach, które wskazuje opisany na wstępie tytuł wykonawczy, nie posiadał odbiornika radiofonicznego/ telewizyjnego i za te okresy obowiązek na nim nie ciąży, zaś wierzyciel nie wykazał, aby stan faktyczny był przeciwny, niż wskazuje skarżący. Organ natomiast twierdzi, że zarzuty strony zbadał i ustalił, że brak jest dowodu na wyrejestrowanie odbiornika RTV uprzednio zarejestrowanego i na skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia należności z tytułu opłat abonamentowych objętych tym tytułem wykonawczym.

Do 15 czerwca 2005 r. problematykę opłat abonamentowych oraz obowiązku rejestracji odbiorników regulowały przepisy ustawy z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2004 r. nr 253, poz. 2531 ze zm.). Ustawodawca połączył w tej ustawie (art. 48 i art. 49) obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie ustawa z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2005 r. nr 157, poz. 1314 ze zm.), a wobec braku uregulowań intertemporalnych i mając na uwadze zasadę bezpośredniego działania prawa, uznać należy, że ustawodawca ustanowił w tym akcie prawnym obowiązek ponoszenia opłat w stosunku do osób, które dokonały rejestracji odbiorników RTV w okresie od wejścia w życie ustawy oraz osób, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 2 tej ustawy domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.

Do 1 stycznia 2014 r. kwestię rejestracji odbiorników regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187 poz. 1342). Zgodnie z § 5 ust. 2 tego rozporządzenia, operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia jego wejścia w życie z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając stosowne zawiadomienie.

Jeżeli więc w dniu wejścia w życie powyższego rozporządzenia (a więc w grudniu 2007 r.) skarżący był zarejestrowanym abonentem RTV, to w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy operator publiczny musiał nadać indywidualny numer identyfikacyjny i następnie przesłać do niego zawiadomienie w tej sprawie. Z upływem tego terminu dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej przestawały stanowić dowód zarejestrowania odbiornika (§ 5 ust. 1 rozporządzenia). W § 3 w/w rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r. wskazano, że dowodem zarejestrowania odbiorników (z zastrzeżeniem § 5 przytoczonego powyżej) jest: 1) wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 2 lub 2) zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników RTV, o którym mowa w § 2 ust. 4.

Z akt sprawy przedstawionych Sądowi wynika, że skarżący dokonał rejestracji odbiorników RTV przed 2008 r. Potwierdza to sam skarżący, któremu została wydana imienna książeczka opłat abonamentowych. Następnie, [...] r., nadany został indywidualny numer identyfikacyjny użytkownika odbiorników RTV.

W powyższym zakresie wskazać trzeba, że według stanowiska wierzyciela, Poczty Polskiej S.A., w zasobach rejestrowych tej jednostki nie został odnotowany fakt wyrejestrowania odbiornika przez zobowiązanego. Także skarżący nie zaoferował dowodu na wyrejestrowanie odbiornika, choć twierdzi, że dokonał tego w 2002 r. Skarżący twierdzi konsekwentnie, że powodem nieistnienia obowiązku w okresie od stycznia 2015 r. do czerwca 2020 r. jest nieposiadanie odbiornika, a więc jego nieużytkowanie (oczywiście także wyrejestrowanie w 2002 r.).

W tej sytuacji podnieść trzeba, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika i trwa do czasu jego wyrejestrowania. Dodać trzeba, że w sytuacji, gdy dokonanie rejestracji odbiornika RTV nie jest w sprawie sporne, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać wyrejestrowanie odbiornika (zob.: wyroki tut. Sądu w sprawach o sygn. akt I SA/Gl 650/14, I SA/Gl 518/14, I SA/Gl 376/13). Innymi słowy, zobowiązany, podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), powinien przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje (zob. wyrok NSA z 20 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 928/18). Na zobowiązanym ciąży bowiem obowiązek zaoferowania dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych (zob. wyrok NSA z 8 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 837/18). Regulacja dotycząca opłat abonamentowych, która obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika, nakazuje przechowywać dokument jego wyrejestrowania przez okres, w jakim wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych opłat (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 7 października 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 481/15).

W tej sprawie skarżący twierdzi, że w okresach objętych tytułem wykonawczym nie posiadał i nie używał odbiornika RTV. Skoro jednak wcześniej dokonał rejestracji odbiornika i następie zaprzestał jego użytkowania (wyzbył się), to winien dokonać jego wyrejestrowania. Obligowały do tego przepisy § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1376), wydanego na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy abonamentowej, wcześniej § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, a jeszcze wcześniej § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. nr 141, poz. 1190), czy wreszcie § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338).

Jak to już Sąd zaznaczył, obowiązek uiszczania opłat abonamentowych przypisany jest do osoby, która dokonała rejestracji odbiorników RTV, a nie do adresu rejestracji. Powyższe powoduje, że argumenty skarżącego o zmianie miejsca zamieszkania nie mogły zostać uwzględnione, zważywszy, że o zmianie tej skarżący nie powiadomił wierzyciela mając taki obowiązek.

Dalej wskazać trzeba - uwzględniając przedstawione wyżej regulacje prawne – że Poczta Polska Wydział Abonamentu RTV wydała zawiadomienie z [...] r. o nadaniu skarżącemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, przesyłając je jednocześnie na adres skarżącego. Wystawiła również skarżącemu imienne blankiety umożliwiające dokonanie zapłaty za użytkowanie odbiorników, co potwierdzają włączone do akt duplikaty. Poczta Polska nie odnotowała zwrotu przesyłki listowej zawierającej w/w zawiadomienie, co pozwoliło na przyjęcie, że zostało ono skutecznie przesłane skarżącemu. W kwestii skuteczności zawiadomienia o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/ telewizyjnych, Sąd podziela w zakresie skutków przesłania w/w zawiadomienia ugruntowane już stanowisko wyrażane m.in. w wyrokach: tut. Sądu z 15 października 2014 r. sygn. akt I SA/GI 518/14, 11 lutego 2021 r. sygn. I SA/Gl 1588/20, jak również Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 czerwca 2016 r. sygn. akt II GSK 913/15, czy też 20 listopada 2020 r. II FSK 1877/18. Zdaniem Sądu, w stanie prawnym mającym zastosowanie do tej sprawy, dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora pocztowego zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia, skoro w/w rozporządzenie Ministra Transportu z 25 września 2007 r. (§ 5 ust. 2) stanowi o obowiązku przesłania zawiadomienia o nadaniu numeru, a nie jego doręczenia. Z kolei przesłanie tego zawiadomienia na adres wcześniej zgłoszony (podczas rejestracji odbiornika) nie może być skutecznie podważone z tego względu, że abonent zmienił miejsce zamieszkania, skoro o zmianie tej nie powiadomił wierzyciela mimo istnienia takiego obowiązku.

Podsumowując, ponieważ skarżący zarejestrował odbiornik RTV, zaś akta sprawy nie zawierają dowodu potwierdzającego, że powiadomił Pocztę Polską o jego wyrejestrowaniu w odniesieniu do okresu objętego przedmiotowym w sprawie tytułem wykonawczym, należało przyjąć, że ciąży na nim z mocy prawa obowiązek uiszczania opłat abonamentowych przez cały okres, od czasu rejestracji odbiorników – w zakresie objętym tytułem wykonawczym wskazanym na wstępie. Obowiązek ten trwa bowiem od zarejestrowania odbiornika RTV do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Przez cały ten czas istnieje domniemanie, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika (art. 2 ust. 2 ustawy abonamentowej).

Wszystko to powoduje, że bezzasadny okazał się zarzut nieistnienia obowiązku z uwagi na wyrejestrowanie oraz nieposiadanie odbiornika RTV (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.).

Sąd podzielił także stanowisko organu w kwestii uwzględnienia zarzutu braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Przypomnieć trzeba, że stosownie do art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane. Z powyższej regulacji wynika, że co do zasady postępowanie egzekucyjne nie może być wszczęte bez wcześniejszego doręczenia upomnienia; stanowi ono obligatoryjny element postępowania egzekucyjnego, bez którego egzekucja administracyjna nie może być skutecznie wszczęta i prowadzona zob. art. 15 ust. 1 u.p.e.a.). Skoro więc w tej sprawie zobowiązanemu nie zostało przesłane na właściwy adres pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, to tym samym nie doszło do jego skutecznego doręczenia, co uzasadniało zarzut z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. Konsekwencją tego było umorzenie postępowania egzekucyjnego, o czym orzekł organ na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Wystąpiła bowiem przeszkoda formalna wykluczająca możliwość prowadzenia egzekucji.

Zgodnie z art. 59 § 6 u.p.e.a., w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej m.in. w § 1 pkt 7 art. 59 pozostają w mocy skutki związane z zastosowaniem środka egzekucyjnego. Zatem umorzenie postępowania egzekucyjnego nie spowodowało uchylenia skutków zastosowanego środka z art. 1a pkt 12 u.p.e.a., w tym m.in. w związku z egzekucją ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego.

W tych okolicznościach organ trafnie wyjaśnił, że wniosek o zwrot należności objętych tytułem wykonawczym nie może być rozpatrzony pozytywnie. Sąd podzielił stanowisko, że na podstawie art. 59 § 6 w zw. z § 1 pkt 7 art. 59 u.p.e.a., pozostają w mocy skutki związane z zastosowaniem środka egzekucyjnego.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że rozstrzygnięcie wierzyciela jest prawidłowe co do nie uznania zarzutu nieistnienia obowiązku oraz uznania zarzutu niedoręczenia zobowiązanemu upomnienia, stąd mając to na względzie - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę oddalił.