Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 91/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 17  ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędziowie : SWSA Janusz Kasprzycki SWSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 2 listopada 2022 r. znak SKO.NP/4115/352/2022 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z dnia 2 listopada 2022 r., znak: SKO.NP/4115/352/2022, działając na podstawie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej: "k.p.a.") i art. 17, art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 615 ze zm., dalej: "u.ś.r.") oraz art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 570) i § 1 pkt 6 lit c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925), po rozpatrzeniu odwołania M. R. od decyzji Burmistrza R. z dnia 1 września 2022 r. znak: [...] o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym bratem A. G. w okresie od 1.04.2022 r. do 31.07.2024 r. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Decyzją z dnia 1 września 2022 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 104 i art. 107 k.p.a. (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. ) w zw. z art. 32 ust. 2 oraz art. 2 pkt 2, art. 3 pkt 21 lit. a, art. 17, art. 20 ust. 3, art. 24 ust. 1, 2, 4 u.ś.r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 615), rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 poz. 1466), Burmistrz R. odmówił przyznania M. R. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad bratem A. G. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji stwierdził, że w świetle nieuchylonego przez Trybunał Konstytucyjny art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, albowiem znaczny stopień niepełnosprawności datuje się u A. G. od 26 lutego 2019 r., tj. od 57. roku życia.

Działając na skutek odwołania M. R., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wydało opisaną na wstępie decyzję z dnia 2 listopada 2022 r., którą utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy najpierw przypomniał, że decyzją z dnia 1 czerwca 2022 r., znak: [...], odmownie załatwiono wniosek M. R. z dnia 19 kwietnia 2022 r. o świadczenie pielęgnacyjne na brata A. G., a następnie wskutek odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z dnia 6 lipca 2022 r., znak: SKO.NP/4115/240/2022, orzekło kasatoryjnie. Organ odwoławczy stwierdził wówczas nieuwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, i brak oceny bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nawet w niewielkim zakresie a koniecznością sprawowania stałej opieki (nie wskazano dotychczasowego przebiegu zatrudnienia, nie wyjaśniono, kto i w jakim zakresie sprawował opiekę w okresie między powstaniem niepełnosprawności w stopniu znacznym w 2019 r. a wystąpieniem o przyznanie świadczenia w 2022 r.). Wskazano również na zasadność sporządzenia opinii dotyczącej sprawności psychofizycznej albo oceny samoobsługi wg skali Barthel, przeprowadzenia pełnego wywiadu środowiskowego dotyczącego sytuacji materialno-bytowej rodziny, zbadania historii wniosków o przyznanie świadczeń rodzinnych, a także dołączenia orzeczenia o niepełnosprawności siostry.

Następnie organ odwoławczy przytoczył art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 1b, art. 17 ust. 5 i stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Z zebranego w sprawie materiału wynika, że wnioskodawczyni zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad bratem A. G., legitymującym się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w T. z dnia 4 lipca 2019 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności przyznanym do 31 lipca 2024 r. ze stwierdzeniem, że niepełnosprawność istnieje od 26 lutego 2019 r., natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 16 maja 2019 r. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie jest rolnikiem lub małżonkiem albo domownikiem rolnika. Z ustaleń wywiadu środowiskowego wynika, że pęknięcie tętniaka kilka lat temu spowodowało u A. G. całkowity niedowład lewej strony (brak części czaszki, niedowidzenie w oku). A. G. mieszka w domu z M. G. (matka z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności) i J. J. (siostra z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności), natomiast aktualnie pomocy i opieki udziela mu mieszkająca w pobliżu M. R. (siostra), która utrzymuje higienę, myje, zmienia pampersy, przygotowuje posiłki i pomaga w ich przyjmowaniu, robi zakupy, sprząta, pierze, kupuje leki i kontroluje ich przyjmowanie, umawia wizyty lekarskie i zawozi na nie, organizuje czas wolny. Pozostawienie A. G. bez pomocy mogłoby zagrażać jego zdrowiu lub życiu i dlatego M. R. – jako jedyna osoba zdolna do właściwej i pełnej opieki nad bratem poruszającym się na wózku i niezdolnym do samoobsługi – nie może podjąć zatrudnienia nawet w niewielkim zakresie. W ramach ponownie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że M. R. choruje na choroby przewlekłe i mieszka z mężem oraz synami (dochód rodziny stanowi renta rodzinna w wysokości 1370,43 zł). Większość czasu w ciągu dnia spędza u brata, natomiast stara się na krótki czas wracać do swojego domu (aby uporządkować bieżące sprawy) oraz na noc. Pismem z dnia 8 sierpnia 2022 r. pełnomocnik wnioskodawczyni wskazał, że brat jest osobą sparaliżowaną, schorowaną, wymagającą stałej opieki, niepotrafiącą poradzić sobie z najłatwiejszymi czynnościami życia codziennego, leżącą (wymaga masowania i oklepywania w celu uniknięcia odleżyn i odparzeń), pampersowaną oraz ma usunięte jedno oko. Co prawda potrafi samodzielnie spożyć posiłek, niemniej jednak wcześniej należy posiłek przygotować i odpowiednio go pokroić. Wnioskodawczyni w ciągu dnia wykonuje wszelkie niezbędne czynności, a w nocy pozostaje w dyspozycji względem brata. Wnioskodawczyni jest osobą młodą, zdrową i gotową do podjęcia pracy, ale zakres sprawowanej przez nią opieki wyklucza zatrudnienie. Z dołączonej do akt sprawy oceny wg skali opartej na skali Barthel wynika, że brat potrzebuje pomocy w przygotowywaniu posiłków i korzystaniu z toalety, a w pozostałym zakresie jest zależny (25 punktów). Jedynym przedłożonym dokumentem potwierdzającym dotychczasową aktywność zawodową wnioskodawczyni jest decyzja z dnia 3 marca 2021 r. o przyznaniu renty rodzinnej.

W tak ustalonym stanie faktycznym organ odwoławczy w pierwszej kolejności zgodził się z zarzutem odwołania dotyczącym nieuwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. Następnie stwierdził, że decyzja odpowiada prawu, albowiem nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy między rezygnacją z pracy lub niepodejmowaniem zatrudnienia przez wnioskodawczynię a koniecznością sprawowania stałej opieki nad jej bratem. Niepełnosprawność w stopniu znacznym u brata istnieje od 16 maja 2019 r., a wnioskodawczyni wystąpiła z wnioskiem 14 kwietnia 2022 r. (po prawie trzech latach). Wnioskodawczyni była wzywana o przedłożenie dokumentów potwierdzających jakąkolwiek aktywność zawodową, a jej pełnomocnik deklarował ich przedłożenie. Mimo to dokumenty nie zostały przedłożone. W dalszej kolejności organ odwoławczy stwierdził, że istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy był także zakres wykonywanych czynności opiekuńczych, które w jego ocenie mają charakter typowych czynności codziennych i chociaż w znacznym stopniu ograniczają, to jednak nie uniemożliwiają w sposób zupełny podjęcia aktywności zawodowej. Z akt sprawy wynika, że opiekun i osoba wymagająca opieki mieszkają oddzielnie, a zatem opieka nie jest sprawowana ciągle i całodobowo.

Pismem z dnia 6 grudnia 2022 r. M. R. złożyła skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy przez dokonanie błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., tj. zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej, a w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaną opieką, podczas gdy związek taki istnieje, oraz że zakres opieki nie spełnia wymagań powołanego przepisu, podczas gdy w rozumieniu tego przepisu osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej; 2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. przez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki skarżącej nad bratem, co skutkowało brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwolniło organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i pozwalających na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, o zobowiązanie organów obu instancji do przyjęcia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Sądu wydanym w niniejszej sprawie, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie podtrzymało swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że zachodzą podstawy do pozbawienia jej mocy wiążącej. Na zasadzie art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił także decyzję organu pierwszej instancji.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. oświadczeniach rodzinnych (obecnie t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390, dalej "ustawa") świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Wedle art. 17 ust. 1a ustawy osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W myśl art. 17 ust. 1b świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Z kolei art. 17 ust. 5 ustawy stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli: 1) osoba sprawująca opiekę: a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 2) osoba wymagająca opieki: a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu; 3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury; (...) 5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

W niniejszej sprawie organ I instancji wskazał, jako jedyną przeszkodę do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, powstanie niepełnosprawności u osoby, nad którą jest sprawowana opieka, po 25 roku życia (art. 17 ust. 1b ustawy). Tę przeszkodę trafnie zweryfikował organ odwoławczy, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (K 38/13, Dz. U. z 2014 r. poz. 1443). Organ odwoławczy prawidłowo wywiódł, że kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Nie jest zatem dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Sąd nie podzielił natomiast oceny organu odwoławczego co do tego, że w świetle zebranego materiału dowodowego niepodejmowanie zatrudnienia przez skarżącą nie ma związku z koniecznością sprawowania opieki nad bratem, ani co do tego, że zakres opieki sprawowanej przez skarżącą nie spełnia wymagań określonych w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Gdy chodzi o te kwestie, zdaniem Sądu, bardziej przekonujące i zasadniczo prawidłowe jest stanowisko organu pierwszej instancji – Burmistrza R.

Akcentowana przez organ odwoławczy okoliczność, że niepełnosprawność w stopniu znacznym A. G. istnieje od 6 maja 2019 r., a skarżąca wystąpiła o przyznanie świadczenia po upływie trzech lat, tudzież okoliczność, że skarżąca nie wykazała uprzedniej aktywności zawodowej – nie pozwalają w realiach niniejszej sprawy na zanegowanie związku przyczynowego między brakiem zatrudnienia skarżącej a koniecznością sprawowania opieki nad bratem. W tym kontekście wypada podkreślić, że na równi z rezygnacją z zatrudnienia należy traktować jego niepodejmowanie. Skarżąca, zważywszy na jej wiek i stan zdrowia, obiektywnie ma możliwość podjęcia pracy i jako wiarogodne jawi się twierdzenie, że – gdyby nie zachodziła konieczność opieki na bratem – z tej możliwości by skorzystała.

Gdy chodzi o zakres czynności opiekuńczych, to z ustaleń poczynionych podczas wywiadu środowiskowego oraz ze złożonych w toku postępowania oświadczeń wynika w szczególności, że A. G. z powodu przebytego pęknięcia tętniaka doznał niedowładu lewej strony ciała, jest osobą sparaliżowaną, leżącą, pampersowaną, ma usunięte jedno oko. W skali Barthel A. G. uzyskał 25 punków. W ramach sprawowanej opieki nad bratem skarżąca m. in. pomaga mu w czynnościach higienicznych i samoobsługowych (np. kąpiel, zmiana pampersów), przygotowuje posiłki, dawkuje i podaje leki, sprząta, pierze, umawia wizyty lekarskie, robi zakupy, załatwia sprawy urzędowe.

Generalnie zgodzić się należy z organem odwoławczym co do tego, że orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności samo przez się nie wyklucza ani nie znosi powinności badania – w kontekście przesłanki związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki – jaki jest zakres czynności opiekuńczych faktycznie wykonywanych przez wnioskodawcę i czy w okolicznościach danej sprawy rzeczywiście uniemożliwia on podjęcie zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Hipotetycznie rzecz ujmując, zanegowanie wspomnianego związku może się zasadzać w szczególności na wykazaniu, że osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne nie sprawuje opieki nad osobą niepełnosprawną należycie albo sprawuje tę opiekę tylko częściowo, tj. wespół z innymi osobami. Jednak poczynione w niniejszej sprawie ustalenia na to nie wskazują. Zdaniem Sądu, nie podstaw do kwestionowania okoliczności, że opiekę nad bratem A. G. sprawuje właśnie skarżąca, że czyni to należycie, w pełnym zakresie, zasadniczo bez udziału innych osób (M. G. i J. J. są osobami niepełnosprawnymi w stopniu znacznym i same wymagają opieki). Zdaniem Sądu, okoliczność, że skarżąca udaje się na noc do własnego domu, nie odbiera sprawowanej przez nią opiece nad bratem charakteru stałego i długotrwałego. Organ pierwszej instancji – Burmistrz R. – zasadnie podkreślił przy tym, że sytuacja skarżącej jest "wręcz dramatyczna", gdyż w istocie sprawuje ona opiekę nad trzema niepełnosprawnymi osobami.

Ustalenia organu odwoławczego co do braku związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia przez skarżącą a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym bratem oraz co do tego, że opieka świadczona przez skarżącą nie spełnia wymagań określonych w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych – nie znajdują uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym i tym samym zostały poczynione nieprawidłowo. Wskazywane przez organ odwoławczy w tym kontekście okoliczności, zdaniem Sądu, nie pozwalają na poczynienie takich ustaleń w obliczu ogółu uwarunkowań niniejszej sprawy. Stan faktyczny nie został zatem ustalony przez organ odwoławczy zgodnie z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., wobec czego doszło do mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia tych przepisów.

Ponownie rozpatrując sprawę, organ rozważy – w oparciu o zebrany dotychczas względnie, jeżeli uzna to za potrzebne, uzupełniony materiał dowodowy – kwestię spełnienia przez skarżącą przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, z uwzględnieniem oceny prawnej sformułowanej w niniejszym wyroku, przyjmując w szczególności, że nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia sformułowanego przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącej wniosku o zasądzenie kosztów "postępowania administracyjnego". O kosztach postępowania administracyjnego traktuje dział IX kodeksu postępowania administracyjnego – koszty te nie są natomiast objęte hipotezą art. 200 ani art. 205 p.p.s.a., wobec czego Sąd nie jest władny o nich orzekać. Z kolei wniosek o przyznanie kosztów postępowania sądowego nie został złożony ani też nie zachodzą okoliczności opisane w art. 210 § 2 p.p.s.a.