Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1947/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 6 pkt 14, art. 8 ust. 1, 3 i 4,art. 39 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80, art. 138 pra. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5 i art. 106 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 233 par. 1
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) sędzia NSA Barbara Adamiak sędzia NSA Monika Nowicka Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Kamińska po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Lu 69/12 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.

Decyzją z dnia [...] października 2011 r., Nr [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Bychawie – działając z upoważnienia Burmistrza Bychawy – odmówił przyznania J. S. zasiłku celowego ze środków pomocy społecznej.

Wnioskiem z dnia 26 września 2011 r. J. S. zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej w Bychawie o przyznanie jej zasiłku celowego na zakup żywności. W dniu 10 października 2011 r. organ I instancji przeprowadził wywiad środowiskowy, podczas którego ustalił, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką H. P., a dochód ich rodziny – na który składa się emerytura H. P. w wysokości 821,35 zł oraz przyznany J. S. dodatek mieszkaniowy w wysokości 168,72 zł – wynosi 990,07 zł. Kwota ta stanowi – jak wskazał organ – 141% kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej i uprawnia do uzyskania pomocy w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił jednak przyznania stronie żądanego przez nią wsparcia, wskazując, że pomoc taka (w formie świadczenia pieniężnego na zakup żywności w wysokości 100 zł miesięcznie, przyznanego na okres od 1 września 2011 r. do 31 grudnia 2011 r.), została jej udzielona na mocy decyzji z dnia [...] września 2011 r., wydanej w odrębnej sprawie, co – biorąc pod uwagę brak przesłanek, które uzasadniałyby zwiększenie tej pomocy oraz ograniczone możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej – wykluczyło możliwość uwzględnienia wniosku J. S. J. S. wniosła od powyższej decyzji odwołanie, w którym stwierdziła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., Nr [...] – zaskarżoną w niniejszej sprawie – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie po rozpatrzeniu odwołania J. S. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Kolegium wskazało, że wprawdzie organ I instancji prawidłowo ustalił, iż dochód J. S. przekracza kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy społecznej, jednak – mając tę okoliczność na uwadze – powinien był rozpatrzyć możliwość przyznania stronie zasiłku celowego na podstawie art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Przepis ten daje bowiem możliwość przyznania świadczenia pomimo niespełnienia kryterium dochodowego. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż nierozpoznanie sprawy pod kątem możliwości przyznania specjalnego zasiłku celowego powoduje, iż konieczne jest uchylenie decyzji organu I instancji i ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten organ, również w tym (pominiętym) aspekcie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. S. podniosła, że wbrew stanowisku organów, nie prowadzi wspólnego gospodarstwa wraz z matką, ponieważ samodzielnie podejmuje decyzje dotyczące jej codziennego egzystowania. Jednopokojowe mieszkanie, które zamieszkuje razem z matką jest przedzielone regałem i meblościanką, tworząc dwie odrębne części. Skarżąca ponadto stwierdziła, że zastosowanie w niniejszej sprawie powinny mieć przepisy uchwały Rady Miasta podwyższające kryterium dochodowe ze 150% do 175% kryterium określonego w ustawie o pomocy społecznej. Podniosła również, że wywiady środowiskowe w jej sprawach są nieprawidłowo przeprowadzane, a działania organów prowadzą do "wykluczenia społecznego i finansowego" jej osoby oraz uniemożliwienia jej "godnego życia".

Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że w niniejszej sprawie nie można zarzucić organowi odwoławczemu naruszenia przy rozstrzyganiu wniosku skarżącej obowiązujących przepisów, w stopniu, który uzasadniałby uwzględnienie skargi. Sąd zaaprobował stanowisko SKO, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem prawa co czyniło koniecznym jej uchylenie. Natomiast brak jest podstaw, by kwestionować stanowisko organów, zgodnie z którym skarżąca wraz z matką prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Z treści przeprowadzonego przez organ I instancji w dniu 10 października 2011 r. wywiadu środowiskowego wynika, że J. S. mieszka na stałe z matką w jej mieszkaniu składającym się z 1 pokoju, kuchni i łazienki, pozostając na jej utrzymaniu. Ze względu na zły stan zdrowia H. P., skarżąca pomaga jej w codziennych czynnościach.

Z powyższych ustaleń organów jednoznacznie wynika, że pomiędzy skarżącą a jej matką istnieje ścisła więź, nie tylko rodzinna, ale też więź gospodarcza oraz ekonomiczna, która decyduje o ich wspólnym gospodarowaniu. W istniejących warunkach lokalowych nie da się w żaden sposób wyodrębnić gospodarstwa matki i córki, a zatem niemożliwym jest – jak twierdzi J. S. – odrębne gospodarowanie. Mieszkanie i wszystkie znajdujące się w nim sprzęty służą do użytku dwóch osób. Skarżąca nie może prowadzić jednoosobowego gospodarstwa także dlatego, że nie posiada wystarczających własnych środków na utrzymanie, z uwagi na to, że jej jedyny dochód stanowi dodatek mieszkaniowy w wysokości 168,72 zł. Ze znajdującej się w aktach sprawy decyzji przyznającej to świadczenie wynika ponadto, że jego znaczna część w kwocie 99,54 zł wypłacana jest na rachunek bankowy zarządcy budynku, w którym mieszka skarżąca. Powyższe wskazuje, że przeważająca część wydatków rodziny pokrywana jest z emerytury matki skarżącej. Wspólne zamieszkiwanie, niemalże w całości finansowane z dochodu tylko jednej osoby zawsze będzie oznaczać wspólne gospodarowanie. Powyższe stanowisko potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1060/11, oddalając skargę kasacyjną wniesioną przez J. S. w innym postępowaniu, a ostatnio także w wyroku z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1947/11.

Mając na uwadze prawidłowość ustaleń dotyczących wspólnego gospodarowania skarżącej i jej matki, Sąd pierwszej instancji uznał za słuszne stanowisko organów, że dochód rodziny skarżącej przekracza kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, które dla dwuosobowej rodziny wynosi 702 zł.

Ponadto, powoływana przez skarżącą uchwała Rady Miejskiej w Bychawie z dnia 7 lutego 2008 r. w sprawie podwyższenia kryterium uprawniającego do pomocy w formie dożywiania (Dz.Urz. Woj. Lub. Nr 42, poz. 1314) nie dotyczy przyznania świadczenia będącego przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, to jest zasiłku celowego, gdyż odnosi się ona do świadczeń przyznawanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. Nr 25, poz. 186 ze zm.).

Jako prawidłowe ocenił Sąd stanowisko Kolegium, że decyzja organu pierwszej instancji naruszała prawo, gdyż przekroczenie kryterium dochodowego przez stronę zobowiązywało organ do rozpatrzenia sprawy na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej i ustalenie, czy nie zachodzą przesłanki do przyznania zasiłku specjalnego.

Wydaną przez organ odwoławczy decyzję kasacyjną, powodującą konieczność ponownego rozpoznania sprawy Sąd uznał za korzystną dla strony i zgodną z prawem, a skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W skardze kasacyjnej, J. S. zaskarżyła powyższy wyrok w całości zarzucając:

1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. przez:

– błędne ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie, że skarżąca nie jest osobą samodzielnie gospodarującą, a także że pomiędzy nią a matką istnieje ścisła więź nie tylko rodzinna, ale również gospodarcza i ekonomiczna, która decyduje o wspólnym gospodarowaniu, świadczenie pomocy matce wyklucza stan zdrowia skarżącej, która sama wymaga pomocy innych osób, a matką zajmuje się opiekun, skarżąca gotuje posiłki wyłącznie dla siebie, posiada własne dochody, co determinuje sposób określenia dochodu istotnego dla ustalenia prawa do wnioskowanego zasiłku okresowego,

– przyjęcie jako podstawy odmowy przyznania zasiłku celowego innej niż wysokość dochodu, wynikająca z przyznania zasiłku na dożywianie,

– pominięcie przy ocenie dowodów okoliczności stanu zdrowia skarżącej i jej matki, mających znaczenie w sprawie;

2) naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. przez wydanie decyzji kasacyjnej bez podjęcia próby uzupełnienia materiału dowodowego na podstawie art. 136 k.p.a.;

3) naruszenie art. 106 § 3, art. 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. przez przekształcenie zasady swobodnej oceny dowodów w dowolność przez stwierdzenie, że skarżąca pomaga matce, podczas gdy matka ma opiekuna, a skarżąca jako osoba o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności sama wymaga pomocy innych osób.

Wskazując na powyższe, wniesiono o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że skarżąca i jej matka nie pozostają w faktycznym związku, o jakim mowa w art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej. Faktyczny związek oznacza codzienne współdziałanie osób zmierzające do lepszego zaspokojenia ich potrzeb bytowych, w tym mieszkaniowych, żywnościowych i polegających na zapewnieniu dochodu stanowiącego źródło utrzymania. Żaden z wymienionych elementów nie stanowi o faktycznym związku skarżącej z jej matką. Wszystkie natomiast charakteryzują związek matki skarżącej z opiekującym się nią jej synem T. S. Wspólne zamieszkiwanie z osobą spokrewnioną nie wyklucza prowadzenia oddzielnego gospodarstwa domowego. Skarżąca gotuje posiłki wyłącznie dla siebie, podczas gdy matka otrzymuje obiady ze stołówki. Matka ma opiekuna S. P. i to opiekun, a nie skarżąca – pomaga jej w codziennych czynnościach. Świadczenie takiej pomocy przez skarżącą uniemożliwia jej stan zdrowia, to znaczy niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym wymagająca pomocy innych osób oraz napady padaczkowe. Z opiekunem matka uzgadnia codziennie utrzymanie czystości, robienie zakupów, przyrządzanie posiłków. Z tytułu sprawowanej opieki opiekun S. P. otrzymuje dochód w postaci świadczenia pielęgnacyjnego. Ta okoliczność również świadczy o tym, że gospodarstwa matki i córki są oddzielne. Pominięcie sytuacji skarżącej miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ jej dochodem jest dodatek mieszkaniowy w kwocie 168,72 zł miesięcznie, którym opłaca czynsz za mieszkanie w kwocie 163 zł i energię elektryczną według ryczałtu za jedną osobę. Ponieważ ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji były błędne, przesądziły o uznaniu skarżącej za wspólnie gospodarującą z matką. Ponadto stan zdrowia skarżącej uniemożliwia sprawowanie opieki nad matką i wykonywanie prac domowych.

Nie można również podzielić stanowiska Sądu pierwszej instancji, że pomoc przyznana skarżącej inną decyzją, a dotyczącą świadczenia na zakup żywności w wysokości 100 zł miesięcznie, czyni niemożliwym uwzględnienie jej żądania o przyznanie zasiłku celowego. Ograniczenie takie nie wynika ani z przepisów ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", ani z przepisów ustawy o pomocy społecznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły. Rozpoznając sprawę w granicach skargi akcyjnej Sąd odwoławczy nie uznał za zasadne podniesionych w niej zarzutów naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Wniosek skarżącej o przyznanie zasiłku celowego organ pierwszej instancji rozpoznał na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.

Przepis ten przewiduje możliwość przyznania zasiłku celowego w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej.

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy (w brzmieniu na dzień wydania zaskarżonej decyzji) – prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91 przysługuje:

1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej",

2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie",

3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny"

– przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2–15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.

Jak wynika z ustaleń Sądu pierwszej instancji, znajdujących potwierdzenie w aktach sprawy, na dochód rodziny skarżącej składa się emerytura matki w wysokości 821,35 zł oraz dodatek mieszkaniowy w wysokości 168,72 zł, co stanowi łącznie kwotę 990,07 zł i przekracza kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.

Zasadnie Sąd uznał, że skarżąca, zamieszkująca jednopokojowe mieszkanie z matką, prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe. Z przepisu art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej wynika, że osoby spokrewnione ze sobą w myśl przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowią "rodzinę" w rozumieniu ustawy, o ile wspólnie zamieszkują i gospodarują, a także pozostają w związku faktycznym. Faktyczny związek, o jakim mowa w powołanym przepisie, oznacza codzienne współdziałanie osób zmierzające do lepszego zaspokojenia ich potrzeb bytowych, w tym mieszkaniowych, żywnościowych i polegających na zapewnieniu dochodu stanowiącego źródło utrzymania (zarobkowych). Wspólne zamieszkiwanie jest przesłanką uznania za rodzinę osób zamieszkujących ze sobą, jeżeli równocześnie z tym zamieszkiwaniem występuje element wspólnego gospodarowania. Polega ono na dzieleniu lokalu mieszkalnego w sposób pozwalający stwierdzić, że koncentruje się w nim aktywność życiowa osoby zamieszkującej. Wspólne gospodarowanie opiera się zaś na podziale zadań związanych z właściwym prowadzeniem gospodarstwa domowego, a także – jeżeli występuje w funkcjonalnym związku z tym gospodarstwem – gospodarstwa rolnego (W. Maciejko w: W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, Warszawa 2010, s. 72–73).

Wspólnie gospodarować, znaczy zatem wspólnie prowadzić gospodarstwo domowe. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 lutego 1996 r. (sygn. akt II URN 56/95) stwierdził, iż "cechami charakterystycznymi dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego może być udział i wzajemna ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi, a wszystko dodatkowo uzupełnione cechami stałości, które tego typu sytuację charakteryzują." Pojęcie wspólnego gospodarowania nie oznacza zatem wyłącznie, tak jak to starała się wykazać skarżąca, przyczyniania się do funkcjonowania wspólnoty poprzez wykonywanie na jej rzecz jakichkolwiek czynności, współdecydowania o przeznaczeniu dochodu rodziny oraz wykonywania czynności związanych z codziennymi zajęciami. Istotną cechą wspólnego gospodarowania jest również pozostawanie na utrzymaniu osoby, z którą takie gospodarstwo się tworzy.

Jak wynika z ustaleń Sądu I instancji, skarżąca mieszka z matką w lokalu składającym się z jednego pokoju, kuchni i łazienki. Matka skarżącej jest osobą w podeszłym wieku o znacznym stopniu niepełnosprawności, wymagającą opieki. Skarżąca jest natomiast osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, legitymującą się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, mogącą pracować tylko w warunkach pracy chronionej. Matka skarżącej ma dochód w postaci emerytury w kwocie 821,35 zł, natomiast skarżąca otrzymuje dodatek mieszkaniowy w wysokości 168,72 zł. Ponadto, co istotne, Sąd trafnie przyjął, że skarżąca pozostaje na utrzymaniu matki, gdyż poza dodatkiem mieszkaniowym nie ma stałych własnych dochodów, które pokryłyby wydatki związane z zaspakajaniem podstawowych potrzeb życiowych (żywność, leki, odzież, środki czystości). Należy w takiej sytuacji podzielić pogląd Sądu, że skarżąca nie może prowadzić odrębnego od matki gospodarstwa domowego także z tego względu, że nie posiada własnych dochodów na jego utrzymanie. Wbrew twierdzeniom skarżącej dla uznania, że prowadzi ona odrębne gospodarstwo domowe nie jest wystarczająca okoliczność otrzymywania przez nią dodatku mieszkaniowego w kwocie 168,72 zł, gdyż taki dochód nie jest wystarczający do samodzielnego utrzymania się, tym bardziej że z tej kwoty tylko 69,18 zł wypłacane jest do rąk własnych skarżącej. Skarżąca sama też dodatkowo przyznała w skardze kasacyjnej, że dzieli czynsz i inne opłaty razem z matką. W świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego prawidłowa była zatem ocena, że warunki mieszkaniowe oraz zależność finansowa istniejąca między skarżącą i jej matką stwarzają obiektywnie stan wskazujący na to, że prowadzą one wspólne gospodarstwo domowe. Odmienne przekonanie skarżącej oraz fakt sprawowania opieki nad matką przez S. P. pobierającego świadczenie pielęgnacyjne, nie wykluczają stwierdzenia, że skarżąca i jej matka prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Nie ma natomiast istotnego znaczenia pomoc świadczona przez syna H. P. W konsekwencji należało uznać, że przyjęta w sprawie niniejszej przez organy administracji publicznej w tym zakresie faktyczna podstawa rozstrzygnięć ustalona została z uwzględnieniem wymogów wynikających z przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.

Prawidłowo natomiast Sąd pierwszej instancji zaaprobował stanowisko Kolegium, że wadą postępowania pierwszoinstancyjnego było pominięcie możliwości przyznania stronie zasiłku celowego specjalnego na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten w szczególnie uzasadnionych przypadkach przewiduje możliwość przyznania zasiłku celowego osobie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe.

Rozpoznanie wniosku skarżącej na zupełnie innej podstawie prawnej wymagało uchylenia zaskarżonej decyzji pierwszej instancji, ponownego rozpoznania sprawy i przeprowadzenia postępowania w znacznej części. Zastosowanie przepisu art. 138 § 2 k.p.a. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie naruszało więc prawa, stanowiło dla skarżącej gwarancje procesowe i było rozstrzygnięciem korzystnym dla niej. Z powyższych względów zarzut naruszenia przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za pozbawiony podstaw.

Dalsza część zarzutu opartego na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wskazuje na naruszenie art. 106 § 3 i art. 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c., przez przekształcenie zasady swobodnej oceny dowodów w dowolną. Również i ten zarzut nie mógł odnieść zamierzonego skutku, gdyż akta sprawy zawierające pisma procesowe skarżącej, a także protokół rozprawy z dnia 6 marca 2012 r. wskazują, że J. S. ani osobiście, ani przez pełnomocnika z urzędu, nie składała żadnych wniosków dowodowych. Wobec tego, przy dostatecznie zgromadzonym materiale dowodowym i przy braku stosownych wniosków, Sąd nie mógł naruszyć art. 106 § 3 p.p.s.a. W konsekwencji, niemożliwym było naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., który to przepis nie ma zastosowania do oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu, administracyjnym. Powołanie w tym zakresie przepisu art. 5 p.p.s.a., który stanowi o wyłączeniu kognicji sądów administracyjnych, nie znajduje żadnego uzasadnienia w tej sprawie.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.