Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 182/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3,  art. 48 ust. 1,  art. 48 ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi J. B. (B.) na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 12 grudnia 2023 r. nr WINB-WOA.7722.250.2023.KC w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia 13 października 2023 r. nr [...], 2. zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz skarżącego 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej – Wojewódzki Inspektor, organ odwoławczy) postanowieniem z dnia 12 grudnia 2023 r. nr WINB-WOA.7722.250.2023.KC, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm. – dalej k.p.a.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 81, art. 83 ust. 2 i art. 84 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm. – dalej u.p.b.), po rozpoznaniu zażalenia J. B. (dalej – Skarżący, Inwestor), utrzymał w mocy postanowienie nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. (dalej – organ I instancji, Powiatowy Inspektor) z dnia 13 października 2023 r. znak [...], którym:

1) zobowiązał Skarżącego - jako inwestora robót budowlanych oraz właściciela nieruchomości - do wstrzymania budowy agregatu prądotwórczego, zrealizowanej w K., przy ul. [...], na działce nr [...];

2) poinformował, że zgodnie z art. 48a u.p.b. inwestor może złożyć wniosek o legalizację samowolnie wykonanych robót budowlanych, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia lub od dnia, w którym postanowienie to stanie się ostateczne;

3) poinformował, iż w przypadku złożenia wniosku o legalizację, w drodze odrębnego postanowienia wydanego w oparciu o art. 49 ust. 2a u.p.b. zostanie ustalona opłata legalizacyjna - wyliczona zgodnie z art. 49d ust. 1 pkt 1 u.p.d. - na podstawie art. 59f u.p.b., jako iloczyn stawki opłaty (w tym przypadku pięćdziesięciokrotnie podwyższonej), współczynnika kategorii obiektu budowlanego, oraz współczynnika wielkości obiektu budowlanego.

Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Po przeprowadzeniu czynności kontrolnych, Powiatowy Inspektor pismem z dnia 9 września 2022 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie budowy agregatu prądotwórczego zlokalizowanego na działce nr [...] w K. przy ul. [...].

Następnie organ I instancji postanowieniem nr [...] z dnia 9 września 2022 r. zobowiązał Skarżącego do wstrzymania robót budowlanych budowy agregatu prądotwórczego, a także poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację samowolnie wykonanych robót budowlanych i sposobie ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej. Wskutek zażalenia Skarżącego, Wojewódzki Inspektor postanowieniem z dnia 14 lipca 2023 r. uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wydanie rozstrzygnięcia kasatoryjnego uzasadnił potrzebą dokonania zakwalifikowania agregatu do jednego z rodzajów obiektu budowlanego, przy uwzględnieniu jego funkcji i przeznaczenia.

W toku dalszego postępowania Powiatowy Inspektor postanowieniem z dnia 13 października 2023 r. ponownie wstrzymał roboty budowlane polegające na budowie agregatu prądotwórczego, a także poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację samowolnie wykonanych robót budowlanych i sposobie ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej. W uzasadnieniu stwierdzono, że niezależnie od tego, czy generator zostałby zakwalifikowany jako budowla czy urządzenie budowlane, jego budowa (montaż, instalacja) wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Dlatego też – zdaniem organu I instancji – Inwestor działał w sferze samowoli budowlanej. Jej doprowadzenie do zgodności z prawem wymaga zastosowania procedury legalizacyjnej wskazanej w przepisach art. 48 – art. 49e u.p.b.

W zażaleniu z dnia 23 października 2023 r. pełnomocnik Skarżącego zakwestionował rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:

1) art. 48 ust. 1 u.p.b. w związku z art. 3 pkt 1, 3 i 9 u.p.b. w związku z art. 28 oraz art. 29 u.p.b. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że montaż agregatu prądotwórczego marki [...] o mocy 120 kW polegający na postawieniu urządzenia na nawierzchni z kostki brukowej wykonanej wiele lat temu, wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, bez względu na zakwalifikowanie tego agregatu jako wolnostojącego urządzenia technicznego lub urządzenia budowlanego z uwagi na to, że jest to urządzenie mogące powodować pewne uciążliwości dla otoczenia, podczas gdy wskazane przepisy art. 28 oraz art. 29 i nast. w sposób jasny i klarowny wskazują, że roboty budowlane co do zasady wymagają pozwolenia na budowę, za wyjątkiem tych robót które wymagają zgłoszenia;

2) art. 3 pkt 1 i 3 u.p.b. poprzez ponowne zakwalifikowanie agregatu jako wolnostojącego urządzenia technicznego, zbliżonego do "małego przydomowego wiatraka", podczas gdy wolnostojące urządzenie techniczne jako budowla jest przykładem obiektu budowlanego i musi (z definicji) być wzniesione z użyciem wyrobów budowlanych, podczas gdy agregat prądotwórczy jest maszyną, kupowaną "w całości", nawet bez potrzeby montażu na miejscu dostawy.

Wojewódzki Inspektor postanowieniem z dnia 12 grudnia 2023 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia 13 października 2023 r. W motywach postanowienia, po przedstawieniu przebiegu sprawy i istoty postępowania legalizacyjnego wskazano, że spór koncentruje się na kwalifikacji obiektu w postaci agregatu prądotwórczego. Zajmując się tym problemem zwrócono uwagę, że przedmiotowy agregat jest podłączony do instalacji elektrycznej budynków restauracyjno-hotelowych i służy jako awaryjne zasilanie w przypadku spadków napięcia sieci zewnętrznej. Zatem – jak twierdzi organ odwoławczy - energia ta nie jest niezbędna dla zachowania ciągłości jakichś procesów technologicznych, ani zapewnienia bezpieczeństwa zdrowia czy życia ludzi, a niewielkie przerwy w jej dostawie nie uniemożliwiają prawidłowego użytkowania budynków restauracyjnych i części hotelowej. Nie jest więc - zgodnie z art. 3 pkt 9 u.p.b. - urządzeniem niezbędnym do funkcjonowania istniejących obiektów budowlanych. Z tego też względu uznał, że prawidłowo organ I instancji przyjął, iż w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z wolno stojącym urządzeniem technicznym, przy czym zaznaczono, że agregat prądotwórczy, co do zasady nie może funkcjonować bez fundamentu, a to ze względu na konieczność zachowania stabilnych warunków pracy. Organ odwoławczy uznał, że utwardzenie działki kostką brukową jest co do zasady zwolnione z konieczności uzyskania stosownych zgód prawnobudowlanych. Niemniej jednak utwardzenie to, w momencie usytuowania na nim agregatu, zaczęło pełnić funkcję fundamentu dla tego obiektu. Z uwagi zatem na fakt, iż agregat jest urządzeniem technicznym, umieszczonym na odpowiednio przygotowanym podłożu, tj. fundamencie, powstała jedna całość techniczno - użytkowa będącą budowlą, o której mowa w art. 3 pkt 3 u.p.b. Wyjaśniono jednocześnie, że całość techniczno - użytkową to połączenie poszczególnych elementów w taki sposób, aby zgodnie z wymogami techniki nadawały się one do określonego użytku, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce. Według Inspektora Wojewódzkiego, tego rodzaju konstrukcje podlegają reglamentacji ustawy Prawo budowlane i wymagają zgodnie z generalną zasadą wyrażoną w art. 28 u.p.b. uzyskania pozwolenia na budowę. Niedopełnienie zaś tego obowiązku wiąże się z konsekwencjami wynikającymi z treści art. 48 u.p.b.

W skardze z dnia 17 stycznia 2024 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik Inwestora kwestionując postanowienie Wojewódzkiego Inspektora zarzucił mu naruszenie:

1) przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 138 § 1 w związku z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji, podczas gdy w świetle okoliczności sprawy należało uchylić zaskarżone postanowienie i umorzyć postępowanie w całości;

b) art. 7 i art. 77 § 1 w związku z art. 75 § 1 i art. 84 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie dopuszczenia z urzędu i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność, czy agregat prądotwórczy posadowiony na posadzce betonowej istniejącej uprzednio i powstałej bez związku z posadowieniem na niej agregatu prądotwórczego, stanowi obiekt budowlany, w szczególności, czy został wykonany z wyrobów budowlanych;

c) art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz uznanie, że przenośny agregat prądotwórczy, posadowiony na istniejącej posadzce betonowej stanowi obiekt budowlany, podczas gdy organ administracji publicznej winien dążyć do wyjaśnienia postępowania z uwzględnieniem interesu obywateli, zbierając materiał wyczerpująco, co doprowadziłoby do poznania faktu, iż agregat ma charakter przenośny i nie został wykonany z wyrobów budowlanych;

2) przepisów prawa materialnego, a to: art. 3 pkt 1, 3 i 9 u.p.b. w związku z art. art. 48 ust. 1 u.p.b. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że postawienie przenośnego agregatu prądotwórczego marki [...] o mocy 120 kW na nawierzchni z kostki brukowej wykonanej wiele lat temu, wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż stanowi obiekt budowlany w kategorii wolnostojącego urządzenia technicznego dla którego działania niezbędny jest fundament, które to urządzenie może powodować uciążliwość dla otoczenia i z tego względu wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, podczas gdy przenośny agregat prądotwórczy marki [...] nie spełnia przesłanek definicji urządzenia budowlanego ani wolnostojącego urządzenia technicznego, jak również nie jest innego rodzaju obiektem budowlanym, którego realizacja wymagałaby uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż nie został wykonany z wyrobów budowlanych, a ponadto prawo budowlane nie wyróżnia na podstawie powołanych przepisów sytuacji, w której jakakolwiek konstrukcja, czy też stan faktyczny wymagałyby uzyskania pozwolenia na budowę ze względu na potencjalną uciążliwość.

Wobec tych zarzutów pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano po pierwsze – sprawa dotyczy przenośnego agregatu, który został umieszczony na utwardzeniu wykonanym z kostki betonowej kilka lat temu. Zakupiono go w całości, jako jedno urządzenie, które nie jest wykonane z wyrobów budowlanych. Jak wskazał pełnomocnik – po drugie – organ nie zajął się kwestią, czy agregat został wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzania Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzające do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG. Po trzecie – pełnomocnik powołał się na wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2017 r. o sygn. akt II FSK 789/15, z którego wywiódł, że nie może być uznany za budowlę lub urządzenie budowlane obiekt, który nie jest wymieniony wprost w przepisach Prawa budowlanego i nie jest do tych obiektów nawet podobny. Po czwarte – posadowienie agregatu trwało paręnaście minut, a organy wymagają dla tej inwestycji uzyskania pozwolenia, które wiąże się z koniecznością wykonania i zatwierdzenia projektu budowlanego, zatrudnienia kierownika robót, umieszczenia tablicy, prowadzenia dziennika. Z drugiej strony – jak zaznaczył pełnomocnik - nakaz rozbiórki będzie polegał na przeniesieniu agregatu. I choć organ rozpoznający zażalenie nie chciał się zmierzyć z tym zagadnieniem, to problem sposobu ewentualnej rozbiórki i całkowitego braku jej racjonalności będzie istniał nadal.

Organ odwoławczy w odpowiedziach na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należało, że skarga zasługują na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora z dnia 17 listopada 2023 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych dotyczących posadowienia na kostce brukowej agregatu prądotwórczego. Spór natomiast koncentruje się wokół tego, czy obiekt ten jest wolnostojącym urządzeniem technicznym. Rozstrzygnięcie tej kwestii jest istotne dla sprawy, ponieważ determinuje ona stanowisko co do tego, czy obiekt wymagał pozwolenia na budowę (zgłoszenia jego budowy), czy też nie. W dalszej kolejności przekłada się to bezpośrednio na zasadność wydania postanowienia, o którym mowa w art. 48 ust. 1 u.p.b.

Przystępując do rozważań wskazać należy, że materialnoprawną podstawą wydanych postanowień był art. 48 ust. 1 u.p.b., który stanowi, że organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Podkreślić należy, że postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (art. 48 ust. 5 u.p.b.). W samym postanowieniu o wstrzymaniu budowy – zgodnie z art. 48 ust. 3 u.p.b. - informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.

W świetle przywołanych przepisów stwierdzić należy, że postanowienie o wstrzymaniu budowy otwiera postępowanie w sprawie legalizacji samowoli budowalnej, określając jedynie ramy tego postępowania. Na tym etapie postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego ma obowiązek jedynie zbadać, czy doszło do samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 ust. 1 u.p.b., tj. ustalić, czy budowany lub wybudowany obiekt budowlany wymagał uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia oraz, czy takie pozwolenie lub zgłoszenie zostało pozyskane przed rozpoczęciem realizacji inwestycji lub też nie został wniesiony sprzeciw do zgłoszenia. Ponadto na tym etapie istnieje obowiązek organu pouczenia inwestora o możliwości legalizacji samowolnie realizowanego lub wykonanego obiektu budowalnego lub jego części, o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej i o zasadach jej obliczenia. Postanowienie o wstrzymaniu budowy nie kończy postępowania legalizacyjnego i nie załatwia co do istoty kwestii legalizacji samowoli budowlanej.

Podkreślić należy, że postanowienie o wstrzymaniu budowy nie przesądza o legalizacji samowoli budowlanej. Kwestia ta rozstrzygana jest na kolejnym etapie postępowania legalizacyjnego, do którego niezbędny jest wniosek o legalizację złożony przez inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego (art. 48a ust. 1 u.p.b.).

Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że zasadniczą kwestią dla przyjęcia wystąpienia samowoli budowlanej jest ustalenie z jakiego rodzaju obiektem budowlanym mamy do czynienia. Wiedza w tej materii dopiero pozwala organowi nadzoru budowlanego na ocenę, czy budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia budowy, o którym mowa w art. 30 u.p.b.

W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy przyjął, że sporny obiekt to wolnostojące urządzenie techniczne, które w myśl art. 3 pkt 3 u.p.b. stanowi budowlę. Do wniosku takiego doszedł poprzez wykluczenie jego kwalifikacji jako urządzenia budowlanego. Stwierdził bowiem, że budynki znajdujące się na działce inwestora posiadają już niezbędne do prawidłowego użytkowania urządzenia budowlane. Agregat nie jest zatem, zgodnie z art. 3 pkt 9 u.p.b., urządzeniem niezbędnym do funkcjonowania istniejących obiektów budowlanych, a służy wyłącznie wyeliminowaniu ewentualnych przerw w dostawach energii elektrycznej. Uznał ponadto, że agregat jest częścią instalacji wewnętrznej obiektu jakim jest restauracja, ale nie oznacza to, że nie stanowi on obiektu budowlanego. Podniósł bowiem, że nie jest to instalacja (przebiegającą na zewnątrz) wskazana w art. 3 pkt 1 u.p.b., będącą częścią obiektu budowlanego zapewniającą możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.

Ustawa Prawo budowlane w myśl art. 1 normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. Wywieść stąd należy, że w zakresie przedmiotowym regulacji tego aktu znajdują się kwestie dotyczące m.in. budowy obiektów budowlanych. Pojęcie obiektu budowlanego zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 1 u.p.b. Stanowi on, że jest to budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. W dalszych punktach art. 3 u.p.b. wyjaśniono znaczenie pojęcia budynku (pkt 2), budowli (pkt 3) i obiektu małej architektury (pkt 4).

Organy zakwalifikowały sporny agregat do budowli, a konkretnie jako wolnostojące urządzenie techniczne. Według definicji legalnej budowli jest to każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, morskich turbin wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

Prawo budowlane nie precyzuje znaczenia "wolnostojącego urządzenia technicznego". Ustalenia jego zakresu należy rozpocząć od wyjaśnienia słowa "wolnostojący". W potocznej mowie oznacza ono w odniesieniu do budynku - niepołączony żadną ze ścian z innymi budynkami (zob. Słownik języka polskiego PWN sjp.pwn.pl). Z kolei językowe znaczenie słowa "urządzenie" to: 1) przedmiot o złożonej konstrukcji, wykonujący lub ułatwiający określoną pracę (zob. Wielki słownik języka polskiego – wsjp.pl), 2) mechanizm lub zespół mechanizmów, służący do wykonania określonych czynności (zob. Słownik języka polskiego PWN sjp.pwn.pl). Dokonując zestawienia tych znaczeń przyjąć należy, że wolnostojące urządzenie techniczne to samodzielny w sensie funkcjonalnym i użytkowym, w tym niepołączony z innym obiektem budowlanym, mechanizm służący określonym działaniom/czynnościom.

Tytułem porządku zauważyć należy, że pojęcie urządzeń technicznych pojawia się w ustawie z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1622), gdzie jest rozumiane jako urządzenia, które mogą stwarzać zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz mienia i środowiska wskutek: a) rozprężenia cieczy lub gazów znajdujących się pod ciśnieniem różnym od atmosferycznego, b) wyzwolenia energii potencjalnej lub kinetycznej przy przemieszczaniu ludzi lub ładunków w ograniczonym zasięgu, c) rozprzestrzeniania się materiałów niebezpiecznych podczas ich magazynowania lub transportu. Definicja ta ze względu na specyfikę zakresu regulacji tego aktu prawnego, który dotyczy tylko pewnej kategorii urządzeń, nie może znaleźć zastosowania na gruncie Prawa budowlanego.

W kontekście dotychczas poczynionych uwag bez wątpienia agregat prądotwórczy jest urządzeniem technicznym w potocznym tego słowa znaczeniu. Pod wątpliwość poddać należy jednak to, czy ma on charakter wolnostojący. Dla stwierdzenie tej cechy nie jest wystarczające tylko i wyłącznie jego ulokowanie poza obiektem budowlanym. Rozważyć bowiem należy jego samodzielność pod względem funkcjonalnym i użytkowym. Tymczasem agregat prądotwórczy nie wytwarza energii elektrycznej dla zaspokojenia własnych potrzeb, lecz dla zasilenia urządzeń bądź instalacji zewnętrznych. Tak jest i w rozpatrywanym przypadku, gdzie sporne urządzenie jest połączone z instalacją elektryczną zespołu budynków restauracyjno-hotelowym.

Ponadto podkreślić należy – a co nie zostało wzięte pod uwagę przez organy nadzoru budowlanego – że, obiekt budowlany, a więc i budowla, musi być wzniesiony przy użyciu wyrobów budowlanych. Trudno doszukiwać się, aby agregat jako urządzenie techniczne zakupione jako całość, wykonany był z wyrobów budowlanych.

Wyrób budowlany zdefiniowany został w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1213) poprzez odesłanie do art. 2 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiające zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylające dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz.U. UE. L. z 2011 r. Nr 88, str. 5 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem "wyrób budowlany" oznacza każdy wyrób lub zestaw wyprodukowany i wprowadzony do obrotu w celu trwałego wbudowania w obiektach budowlanych lub ich częściach, którego właściwości wpływają na właściwości użytkowe obiektów budowlanych w stosunku do podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych.

Wyrazić zatem należy stanowisko, że organy nadzoru budowlanego w toku postępowania nie wykazały, aby agregat prądotwórczy zlokalizowany na nieruchomości Inwestora jest – wzniesionym przy użyciu wyrobów budowlanych - wolnostojącym urządzeniem technicznym, a w konsekwencji, że jest to budowla w rozumieniu art. 3 pkt 3 u.p.b. Ustalenie to uzasadnia stanowisko, że organ przedwcześnie zastosował art. 48 ust. 1 u.p.b. i wydał postanowienie o wstrzymaniu budowy.

Powyższe przemawia za tym, że zasadnym jest również zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Mianowicie w myśl art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z zasadą prawdy obiektywnej skorelowany jest art. 77 § 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ administracji winien ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ weźmie pod uwagę powyższe rozważania. W szczególności winien dokonać ustalenia charakteru spornego obiektu, aby możliwym było stwierdzenie, czy jego realizacja winna być poprzedzona uzyskaniem pozwolenia na budowę lub dokonaniem zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 u.p.b. Dopiero po ustaleniu prawidłowego stanu faktycznego Powiatowy Inspektor rozważy, czy doszło do samowoli budowalnej, a tym samym czy zachodzą podstawy do wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy. Stanowisko swe uargumentuje w uzasadnieniu sporządzonym w zgodzie ze wzorcem zawartym w art. 107 § 3 k.p.a.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.) uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jej postanowienie organu I instancji.

O kosztach postępowania w kwocie 597 zł orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zaliczając do nich uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie adwokata w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.) oraz uiszczoną opłatę skarbową w wysokości 17 zł.

Na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.