Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 256/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d, ust. 2c
journal: Dz.U. 2023 poz 1752
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędzia WSA Anna Strzelec Protokolant: Asystent Sędziego Katarzyna Sugier po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2023 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 24 marca 2023 r. nr IGK-II.7221.1.1.2023.PN w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 24 marca 2023 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. S. (dalej jako "skarżący" lub "strona"), Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty Janowskiego z dnia 7 grudnia 2022 r. nr [...], odmawiającą aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Pismem z dnia 30 czerwca 2022 r. skarżący A. S. zwrócił się do Starosty Janowskiego o podjęcie działań w sprawie jego działki ewidencyjnej oznaczonej nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...] K. G., jednostce ewidencyjnej D. . Po dwukrotnej wymianie korespondencji ze stroną w przedmiocie jednoznacznego sprecyzowania treści żądania, A. S. pismem z dnia 30 sierpnia 2022 r. zażądał przywrócenia przebiegu granic swojej działki o nr [...] z działkami sąsiednimi o nr [...] i [...], do stanu jaki obowiązywał przed przeprowadzeniem modernizacji ewidencji gruntów i budynków w 2013 r. Oczekiwał od organu ewidencyjnego wykazania w ewidencji gruntów i budynków prawidłowego przebiegu granic swojej działki, jaki to stan wynika z dokumentacji archiwalnej.

W treści wniosku skarżący zakwestionował prawidłowość zmiany dokonanej w ewidencji gruntów i budynków na skutek przeprowadzonej modernizacji. Wskazał, że ustalona, podczas prac związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków na mapie granica pomiędzy działką jego i sąsiada jest nieprawidłowa. Zabrano mu część jego działki – tą część gdzie sąsiad pobudował stodołę. Ponadto stara studnia powinna znajdować się na jego nieruchomości, a nie na gruncie sąsiada. Skarżący wniósł o dokonanie w ewidencji gruntów i budynków zmiany polegającej na przywróceniu przebiegu granicy ewidencyjnej pomiędzy działką nr [...] z działkami sąsiednimi o nr [...] i [...], sprzed dokonanej ostatnio zmiany, wskazując, że stare mapy prawidłowo obrazują przebieg granicy jego działki.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Starosta Janowski decyzją z dnia 7 grudnia 2022 r. znak: [...], odmówił aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu granicy działki nr [...] z działkami nr [...] i [...], zgodnie z wnioskiem skarżącego.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że zarządzeniem nr 64/2013 z dnia 30 grudnia 2013 r. zlecił przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze obrębu ewidencyjnego [...] jednostce ewidencyjnej D. . Projekt operatu opisowo-kartograficznego powstałego w trakcie prac modernizacyjnych podlegał wyłożeniu na okres 15 dni roboczych od 16 marca do 3 kwietnia 2015 r. Z czynności związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków sporządzony został operat techniczny zaewidencjonowany w dniu 10 lipca 2015 r. w zasobie Starostwa Powiatowego w Janowie Lubelskim pod nr [...] Informację o tym, że dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stały się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji, Starosta Janowski ogłosił w dzienniku Urzędowym Województwa Lubelskiego (ogłoszenie z dnia 22 lipca 2015 poz. 2430) oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie Starostwa (ogłoszenie Nr 3/2015).

A. S. zgłaszał zarówno uwagi, jak i zarzuty do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym. W związku z tym Starosta Janowski zwrócił się do wykonawcy prac modernizacyjnych o ponowną weryfikację oraz sporządzenie w ramach rękojmi nowej dokumentacji, w celu usunięcia wad dotyczących danych ujawnionych w bazie danych ewidencyjnych. Sporządzona dokumentacja została w dniu 7 stycznia 2020 r. przyjęta do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznej pod numerem [...] Na podstawie tej dokumentacji geodezyjnej Starosta Janowski dnia 31 stycznia 2020 r. wydał decyzję administracyjną znak: [...], która stała się ostateczna w dniu 25 lutego 2020 r. Zmiana polegała na zastąpieniu danych powstałych w procesie modernizacji ujawnionych w operacie ewidencji gruntów i budynków nowymi danymi, zgodnie z nową dokumentacją.

W opisanych okolicznościach organ pierwszej instancji uznał, że nie zachodzą podstawy do wprowadzenia w ewidencji gruntów i budynków zmian objętych wnioskiem skarżącego. Starosta Janowski wskazał, że żądając określonych we wniosku zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu granicy działki nr [...] z działkami nr [...] i [...], skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów wykonanych zgodnie z obowiązującymi przepisami, mogących wpłynąć na aktualizację granicy ewidencyjnej.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że dokonał powtórnej analizy dokumentacji sporządzonej na potrzeby postępowania modernizacyjnego. Wykonawca tych prac stwierdził, że właściwe jest ustalenie przebiegu granic na gruncie i zgodnie ze sporządzonym protokołem granicznym w dniu 10 grudnia 2018 r., została przeprowadzona procedura ustalenia przebiegu granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi o nr [...], [...], [...] i [...]. Wszystkie granice zostały ustalone na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania. A. S. obecny w trakcie ustalenia granic nie złożył oświadczenia do protokołu granicznego. Zgodnie z tymi danymi, działkę ewidencyjną nr [...] wydzielono za pomocą linii granicznej, określoną przez punkty nr [...], [...].[...].[...]. [...]. [...]. Wszystkie punkty graniczne przyjęły błąd położenia punktu na poziomie BPP -1. Następnie w oparciu o nowo sporządzoną dokumentację została wydana w dniu 31 stycznia 2020 r. decyzja administracyjna, rozstrzygająca zgłoszony zarzut dotyczący przebiegu granic działki o nr [...]. W dniu 17 września 2021 r. została dokonana zmiana w ewidencji gruntów i budynków na podstawie powyższej decyzji i załączonego operatu technicznego. W celu uzupełnienia materiału dowodowego Starosta Janowski, na wniosek organu drugiej instancji, nadesłał aktualne wpisy ewidencyjne w zakresie granic działki nr [...]. Organ odwoławczy zestawił ze sobą aktualne współrzędne z operatu technicznego o nr [...] z przesłanymi danymi od Starosty Janowskiego. Mając do dyspozycji dane, o których mowa powyżej, ustalono, że operat z rozpatrzenia zarzutu do działki nr [...], jak i tabela z aktualnymi wpisami ewidencyjnymi wykazuje numeryczny opis granic działki nr [...] poprzez następujące punkty graniczne: [...], [...], [...], [...], [...], [...] - w nawiasach znajdują się nr punktów zastosowane w operacie o nr [...], natomiast pozostałe numery punktów stanowią ich odpowiedniki. W ramach porównania powyższych danych organ odwoławczy uznał, że są one zbieżne ze sobą. co wyklucza istnienie błędu oczywistego i potwierdza, że ewidencja gruntów i budynków w zakresie granic działki nr [...], jest utrzymywana w stanie aktualności, czyli zgodnie z dokumentacją źródłową, jaką jest operat o nr [...]

Organ odwoławczy podkreślił, że na wniosek strony można wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany danych objętych tą ewidencją wynikające z nowych zdarzeń, a nie korygować wpisy na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów. Jednakże, mimo skierowanego do strony na podstawie art. 79a k.p.a. pouczenia o możliwości załatwienia wniosku niezgodnie z żądaniem w sytuacji nieprzedstawienia przez zainteresowanego odpowiedniej dokumentacji potwierdzającej zasadność jego żądania, skarżący nie przedstawił odpowiedniej dokumentacji, która potwierdzałaby zasadność dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków.

W konsekwencji organ odwoławczy uznał za zasadną odmowę aktualizacji ewidencji gruntów i budynków zgodnie z wnioskiem skarżącego. Organ wyjaśnił, że Starosta Janowski biorąc pod uwagę dane wynikające z zdarzenia ewidencyjnego, jakim było sporządzenie operatu nr [...] i wydanie na tej podstawie decyzji z dnia 31 stycznia 2020 r. oraz brak nowej dokumentacji przedstawionej przez stronę, nie miał możliwości uwzględnienia wniosku skarżącego w całości. Dokonana przez organy obu instancji analiza wszystkich dokumentów wykazała, że operat ewidencyjny w zakresie przebiegu granic pomiędzy działkami nr [...] z działkami oznaczonymi nr [...] i nr [...] utrzymywany jest w stanie aktualności, to jest zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, a dane ujawnione w tym operacie mają oparcie w przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej. Ponadto nie wykryto błędnych informacji, które byłyby podstawą do aktualizacji danych przez Starostę Janowskiego w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Dowody, na które powołuje się strona, przedstawiają stan archiwalny, który w żadnym przypadku nie może zostać uznany za przesłankę do aktualizacji danych ewidencyjnych. Przepisy posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji, a nie jej prostowania, a usuwanie błędów lub pomyłek w ewidencji w ramach jej aktualizacji nie jest wyłączone pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja ma odzwierciedlać a nie tworzyć. Dokumentem urzędowym stanowiącym podstawę wpisu do ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu przedmiotowych granic jest aktualnie operat nr [...] Wpisy w ewidencji są zgodne ze wskazaną dokumentacją geodezyjną, zatem w tym zakresie nie można stwierdzić, że są wpisami błędnymi.

Organ odwoławczy zauważył, że żądanie skarżącego dotyczy przywrócenia w ewidencji gruntów i budynków stanu archiwalnego, wykazanego w ewidencji przed ujawnieniem danych aktualnie wykazanych. Skoro skarżący nie udokumentował swojego żądania żadnym nowym zdarzeniem prawnym, mimo zawiadomienia stosownie do art. 79a k.p.a., a organ nie stwierdził oczywistego błędu, to nie zachodziły podstawy do przyjęcia w ramach aktualizacji danych, które nie zawierają się w żadnej nowej dokumentacji.

W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy uprawniał do wydania decyzji odmawiającej aktualizacji ewidencji gruntów. W ocenie organu, analiza wniosku skarżącego oraz podnoszonych przez stronę okoliczności faktycznych wskazuje, że skarżący domaga się w istocie załatwienia sprawy, która nie mieści się w kompetencjach organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków. Postępowanie ewidencyjne służy ewidencjonowaniu bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach, ma przy tym wyłącznie charakter informacyjny. Innymi słowy, wpis zmian do ewidencji gruntów ma charakter wtórny w stosunku do stanu prawnego i nie może kształtować nowego stanu prawnego. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością.

W skardze wniesionej na decyzję Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego skarżący A. S. zarzucił zaskarżonej decyzji, że zapisy w ewidencji gruntów i budynków nie odpowiadają faktycznemu przebiegowi granic pomiędzy działkami nr [...], [...], [...], a zatem nie odpowiadają stanowi faktycznemu na gruncie. Organ II instancji dokonał jedynie porównania punktów granicznych ww. działek zamiast przeprowadzić oględziny na gruncie, aby zweryfikować faktyczny przebieg granic. Zdaniem skarżącego takie oględziny pozwoliłyby na jednoznaczne określenie przebiegu granic pomiędzy przedmiotowymi działkami. Ponadto zdaniem skarżącego wprawdzie organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wyjaśnił, że zarzuty złożone podczas trwającej modernizacji zostały przez Starostę Janowskiego uwzględnione, przez co została wydana decyzja administracyjna w tym przedmiocie, to jednak A. S. uważa, że w ewidencji gruntów i budynków znajduje się zupełnie inny stan, niż jaki został zatwierdzony decyzją o uwzględnieniu zarzutów.

Powołując się na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Po przeprowadzeniu według wskazanych reguł kontroli zaskarżonej decyzji Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie odmowy dokonania aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, w zakresie przebiegu granic pomiędzy działką o nr [...] z działkami sąsiednimi o nr [...], [...], położonymi w obrębie ewidencyjnym K. G., jednostce ewidencyjnej D. , Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia prawa, o którym mowa w przytoczonych wyżej przepisach.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1752 z późn. zm.), dalej jako "p.g.k.".

Przepis art. 2 pkt 8 p.g.k. definiuje ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) jako system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. W odniesieniu do gruntów, ewidencja zawiera dane dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1 p.g.k.). Wskazuje ona także właściciela lub władającego gruntem (art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.k.). Podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2 zd. 1 p.g.k.).

Stosownie do art. 24 ust. 2a p.g.k. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:

1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:

a) przepisów prawa,

b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,

c) materiałów zasobu,

d) wykrycia błędnych informacji;

2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje, zgodnie z art. 24 ust. 2b ustawy:

1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b;

2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c p.g.k.).

Aktualnie sposób zakładania i prowadzenia ewidencji oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych określone są w rozporządzeniu Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r., poz. 1390 z późn. zm., dalej powoływane jako "rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków").

Stosownie do § 30 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie zakładania, modernizacji albo bieżącej aktualizacji ewidencji wykazuje się na podstawie:

1) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej na potrzeby:

a) postępowania rozgraniczeniowego,

b) postępowania w sprawie scalenia lub wymiany gruntów,

c) postępowania w sprawie scalenia i podziału nieruchomości,

d) postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,

e) podziału nieruchomości,

f) wznowienia znaków granicznych, wyznaczenia punktów granicznych lub ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych;

2) innych materiałów zasobu dotyczących przebiegu granic;

3) dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji.

Z powołanych przepisów wynika, że istotą ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z jej nazwą, jest ewidencjonowanie, czyli spisywanie istniejącego stanu prawnego gruntu lub budynku. Ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzygając sporów o prawo, nie nadając ani nie ujmując praw. Deklaratoryjny charakter wpisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków oznacza, że nie kształtuje ona nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 kwietnia 2015 r., sygn. I OSK 1718/13). Kompetencje organów ewidencyjnych sprowadzają się zatem do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian. Wynika to z istoty ewidencji gruntów i budynków, która mając charakter techniczno-deklaratoryjny rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 27 października 1998 r., sygn. II SA 1094/98, z 18

Aktualizacja ewidencji polega na wprowadzeniu nowych informacji, wynikających z dokumentów źródłowych. Aktualizacja obejmuje również prostowanie błędnych wpisów mających charakter oczywistych omyłek.

Aktualizacji danych ewidencyjnych ma sformalizowany charakter i przede wszystkim obejmuje wymianę (uaktualnienie) danych ewidencyjnych polegającą na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych.

W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że na wniosek strony można wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany nieaktualnych już danych, objętych tą ewidencją, wynikające z nowych zdarzeń prawnych. Nie jest natomiast dopuszczalne korygowanie wpisów na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów. Wynika to z treści przywołanego wyżej przepisu art. 22 ust. 2 p.g.k. Jednocześnie objęte wnioskiem zainteresowanego podmiotu zmiany nieaktualnych danych ewidencyjnych powinny być udokumentowane przez wnioskodawcę, co wynika z art. 24 ust. 2b lit. h p.g.k. W przypadku nieprzedstawienia przez wnioskodawcę dokumentów uzasadniających wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów, wniosek o dokonanie zmiany nie może być uwzględniony. Natomiast powtórna ocena dokumentów archiwalnych możliwa jest tylko w ramach postępowania prowadzonego z urzędu, nie zaś postępowania wszczynanego na wniosek podmiotu ewidencyjnego (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 28 czerwca 2018 r., sygn. III SA/Lu 246/18, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 5 lutego 2020 r., sygn. III SA/Lu 630/19, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 9 września 2021 r., sygn. II SA/Rz 768/21 oraz z 12 lipca 2016 r., sygn. II SA/Rz 1541/15, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 31 sierpnia 2017 r., sygn. II SA/Sz 689/17). Aktualizacja ewidencji przez usunięcie stwierdzonego błędu może dotyczyć tylko i wyłącznie błędów oczywistych, czyli takich, które można dostrzec z łatwością, a więc bez konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 sierpnia 2022 r., sygn. I OSK 1118/19).

Jednolite jest stanowisko, że postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Wpisy w ewidencji stanu prawnego nieruchomości dokonywane są w oparciu o aktualne dokumenty, takie jak: odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń organów administracji oraz sądów, a także aktów notarialnych. Oznacza to, że za pomocą regulacji Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie można kwestionować, czy ustalać stanu faktycznego i prawnego nieruchomości. W żadnym razie rolą ewidencji nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych, a więc dotyczących kwestii przysługiwania prawa własności i jego zasięgu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 maja 2008 r., sygn. I OSK 719/07 oraz z 24 lutego 2016 r., sygn. I OSK 1377/14). Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Temu bowiem służą tego rodzaju postępowania jak: rozgraniczenie, uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, czy powództwo o ustalenie albo o ochronę własności. Natomiast organy ewidencyjne są jedynie uprawnione do badania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadnym jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów.

Jak wskazuje się też w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, aktualizacja ewidencji gruntów, która najczęściej dokonywana jest w związku z nowymi zdarzeniami prawnymi uzasadniającymi dokonanie nowych wpisów, może również polegać na dokonaniu nowego wpisu celem wyeliminowania danych błędnych. Możliwość aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów celem wyeliminowania danych błędnych przewiduje art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d p.g.k., zgodnie z którym informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu jeżeli zmiany tych informacji wynikają z wykrycia błędnych informacji. Dokonywanie zmian w ewidencji gruntów i budynków przez korygowanie błędów nie jest zatem wyłączone, jeżeli pozostaje to w zgodzie ze stanem prawnym, który ewidencja ma odzwierciedlać, a nie tworzyć (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 sierpnia 2019 r., sygn. I OSK 2749/17).

Kontrolowane przez Sąd postępowanie zakończone decyzją odmawiającą aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu granic pomiędzy działką o nr [...] z działkami sąsiednimi o nr [...], [...], położonymi w obrębie ewidencyjnym [...] było postępowaniem prowadzonym na wniosek. Nie budzi też wątpliwości, że skarżący w toku tego postępowania nie przedstawił dokumentów uzasadniających potrzebę aktualizacji dotychczasowych danych ewidencyjnych w związku z nowymi zdarzeniami prawnymi, to jest zdarzeniami następczymi w stosunku do stanu już ujawnionego w ewidencji i nie powoływał się na wystąpienie takich zdarzeń.

Skarżący zarzucał natomiast, że na skutek wyznaczenia nowych granic jego działka się zmniejszyła i jest węższa od działek sąsiednich, uważa też, że budynek obory został przez sąsiada pobudowany na jego działce, granica pomiędzy jego działką a działkami nr [...] i [...] nie przebiega prawidłowo gdyż przecina starą studnię a ta powinna być w całości na jego działce. Jego zdaniem geodeci powinni na miejscu pokazać mu jak według starych map powinna przebiegać granica bo tylko te mapy prawidłowo wskazywały granice z sąsiednimi nieruchomościami. Z twierdzeń skarżącego wynika nadto, że granice pomiędzy działkami na mapie powstałej w trakcie modernizacji odbiegają od stanu faktycznego i rzeczywistych granic pomiędzy działkami. Istnieje zatem sprzeczność pomiędzy treścią decyzji z 31 stycznia 2020 r., a zapisami w ewidencji gruntów i budynków.

W ocenie Sądu zasadne jest jednak stanowisko organów obu instancji, że w stanie faktycznym sprawy zachodziły podstawy do wydania na podstawie art. 24 ust. 2c p.g.k. decyzji odmawiającej aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków zgodnie z wnioskiem skarżącego.

Punktem wyjścia do dokonania przez organ ewidencyjny oceny, czy istniały podstawy do dokonania wnioskowanych przez skarżących zmian był, jak trafnie przyjął Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, stan odzwierciedlony w operacie ewidencji gruntów i budynków po przeprowadzonej w 2013-2015 roku modernizacji ewidencji gruntów i budynków oraz ostatecznej decyzji Starosty Janowskiego z dnia 31 stycznia 2020 r.

Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że wykonawca prac geodezyjnych związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, w odpowiedzi na zarzuty zgłoszone przez skarżącego do przeprowadzonej modernizacji, zawiadomił Starostę, że informacja zawarta w ewidencji gruntów i budynków może zawierać błędy w zakresie granicy działki oznaczonej nr [...] ponieważ, nie wynika ona z treści żadnych dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji oraz ze stanu faktycznego na gruncie. W związku z tym wykonawca prac geodezyjnych w dniu 10 grudnia 2018 r. ustalił granice pomiędzy stronami w terenie, co zostało utrwalone w opracowaniu geodezyjnym i kartograficznym, przyjętym do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 7 stycznia 2020 r. i oznaczonym [...] 18. W trakcie ustalania przebiegu granic pomiędzy działkami ewidencyjnymi nr [...], [...], [...] strony biorące udział w tym postępowaniu nie zaakceptowały tych granic. W związku z powyższym granice zostały oznaczone jako sporne, pozwalał na to obowiązujący w tym czasie § 39 ust. 8 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 poz.393). W decyzji wydanej w trybie art. 24a ust. 10 p.g.k. Starosta zaznaczył, że granice mogą podlegać ponownemu ustaleniu lecz należało by je ustalić w innym postępowaniu tj. poprzez rozgraniczenie nieruchomości.

Wbrew zarzutom skarżącego, w okolicznościach sprawy nie zachodziły podstawy do dokonania postulowanych we wniosku zmian w ewidencji gruntów w zakresie położenia granicy działki A. S. w stosunku do działek sąsiadów, gdyż postępowanie administracyjne w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków nie służy weryfikacji przebiegu przedmiotowych granic na podstawie faktycznego ich stanu na gruncie. Wskazać należy, że wszelkie spory zaistniałe w wyniku przeprowadzonych zmian ewidencyjnych dotyczące zasięgu prawa własności nie wyłączają podjęcia właściwych czynności w celu uzyskania przed sądem powszechnym stosownego orzeczenia, które potwierdzałoby prawa do gruntów konkretnych osób w konkretnych granicach. Orzeczenie takie stanowiłoby podstawę dokonania wpisu w ewidencji gruntów. Jeśli skarżący kwestionuje przebieg granic, to ma prawo w tym zakresie przeprowadzić odrębne postępowania np. o rozgraniczenie, którego wynik, jeśli potwierdziłby zarzuty co do nieprawidłowości wpisów w ewidencji w tym zakresie stanowiłyby podstawę do dokonania zmian w ewidencji. W tej zaś sytuacji, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę uznać należy, że powstały spór graniczny winien być rozstrzygnięty w postępowaniu rozgraniczeniowym, a nie w postępowaniu administracyjnym dotyczącym aktualizacji ewidencji gruntów i budynków (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 sierpnia 2019 r., sygn. I OSK 2749/17).

Zdaniem Sądu prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że mógł on jedynie podjąć czynności weryfikujące, czy obecnie wykazany w bazie ewidencji gruntów i budynków stan granic pomiędzy działkami nr [...] a nr [...] i [...], zgodny jest dokumentacją geodezyjną, stanowiącą obecnie podstawę aktualizacji ujawnionych granic przedmiotowych działek. Ustalono, iż obecnie w ewidencji gruntów i budynków negowanej przez A. S. przebieg granic działki nr [...] z granicami działek sąsiednich oznaczonych nr [...] i [...], wykazany jest zgodnie z operatem technicznym z rozpatrzenia złożonych zarzutów co do przebiegu granic działki nr [...], zaewidencjonowanym pod nr [...] Z operatu tego wynika, że granice działki ewidencyjnej nr [...] wyznaczone zostały puntami nr [...], [...].[...].[...], [...], [...]. Punkty graniczne pomierzono z błędem średnim nieprzekraczającym 0,10 m, (został im nadany atrybut BPP-1), co umożliwiło obliczenie pola pow. działki nr [...] zgodnie z § 62 rozporządzenia z 2001r. Wszystkie punkty graniczne przyjęły błąd położenia punktu na poziomie BPP -1. Dokumentacją ta przyjętą została do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i stanowiła podstawę wydania decyzji przez Starostę Janowskiego w dnia 31 stycznia 2020 r. nr [...] Podkreślić jednak trzeba, że skarżący w toku tego postępowania ograniczył się do tylko do obecności na gruncie w trakcie czynności wykonywanych przez geodetę , nie złożył żadnych wyjaśnień co do przebiegu granicy i z własnej inicjatywy nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie stanowiska zajętego w zarzutach do modernizacji, a tym samym podważenia stanowiska geodety i organów. Decyzja ta stała się ostateczna, skarżący nie zakwestionował operatu technicznego, sporządzonego przez wykonawcę prac geodezyjnych związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków na podstawie protokołu ustalania przebiegu granic pomiędzy działkami ewidencyjnymi nr [...], [...], [...].

Organ drugiej instancji rozpoznając w sprawie niniejszej odwołanie skarżącego pozyskał dodatkowy materiał dowodowy, aktualne współrzędne wskazanych powyżej punktów granicznych działki skarżącego. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że współrzędne te są zgodne ze współrzędnymi pochodzącymi z dokumentacji źródłowej, tj. z operatu modernizacyjnego nr [...] Podzielić zatem należy stanowisko organu, że ewidencja nie zawiera błędnych informacji, o charakterze oczywistych omyłek, które uzasadniałyby aktualizację zgodnie z wnioskiem skarżącego. Nie ma też obecnie podstaw do przyjęcia, że dokonanie aktualizacji ewidencji zgodnie z wnioskiem skarżącego mogłoby być uzasadnione aktualnym stanem prawnym. Skarżący nie wykazał, że aktualna mapa ewidencyjna (powstała w wyniku modernizacji ewidencji) błędnie, tj. niezgodnie z dotychczasową mapą przedstawia przebieg granicy jego działki z działkami sąsiednimi. Niewątpliwie zaś skarżący, kwestionując prawidłowość ustalenia tych granic przez uprawnionego geodetę, miał możliwość dowodzenia, że operat zawiera jakieś błędy. Skoro skarżący nie starał się poprzeć swoich twierdzeń jakimikolwiek dowodami, to nie można zasadnie zarzucić organom naruszenia art. 7, 8, 11, 77 § 1 i art. 80 kpa przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tym bardziej, że organy próbowały wyjaśnić ww. kwestię gromadząc samodzielnie dowody.

Odnosząc się zaś do zarzutu skarżącego o zmniejszeniu powierzchni jego działki oznaczonej nr [...] to zważyć należy, że powierzchnia działki obliczona została na podstawie współrzędnych punktów granicznych uzyskanych z pomiaru w terenie wykonanego podczas ustalenia granic działek. Zmiana powierzchni działki, która nastąpiła w wyniku przeprowadzenia modernizacji ewidencji gruntów i budynków, wynika z zastosowania nowych dokładniejszych technologii pomiarów oraz precyzyjniejszego wykazania powierzchni przedmiotowych działek. Skarżący w decyzji Starosty Janowskiego z dnia 31 stycznia 2020 r. był o tym poinformowany i nie zgłaszał jakiekolwiek zastrzeżenia do tej decyzji.

Rozpatrując kolejny zarzut skarżącego dotyczący pobudowania na jego gruncie budynku przez sąsiada, to wydając decyzję Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego i Starosta Janowski nie stosowały przepisów prawa budowlanego, bowiem nie znajdują one zastosowania do prawnej kwalifikacji sprawy w zakresie aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego [...], jednostki ewidencyjnej D. dotyczących granic działki nr [...].

Zarzuty skarżącego co do nieprawidłowości w zakresie danych ujawnionych w ewidencji są ogólnikowe, nieprecyzyjne i sprowadzają się do kwestionowania istniejących wpisów jako niezgodnych z wyobrażeniem skarżącego o przebiegu granic jego działki. Skarżący domaga się wprawdzie przesunięcia punktów granicznych, nie wskazuje jednak żadnego dowodu, z którego wynikałoby, że rzeczywiście przebieg granicy powinien być tak określony, jak tego domaga się skarżący. Należało również zgodzić się z organem odwoławczym, że wnioskujący o dokonanie zmian nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających, aby po dacie zdarzeń prawnych, w oparciu o które zostały w operacie ewidencyjnym ujawnione aktualne wpisy dotyczące przedmiotowej działki, nastąpiły jakiekolwiek zdarzenia świadczące o zmianach danych dotyczących jego działki i działek sąsiednich, które podlegają ujawnieniu w operacie ewidencji gruntów i budynków. Skarżący nie przedstawił też żadnych dokumentów z daty późniejszej, niż data powstania dokumentów będących podstawą modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Tym samym organ nie miał podstaw prawnych do wprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego zmian.

Wskazać przy tym należy, że organ administracji w postępowaniu o dokonanie zmian nie może samodzielnie ustalać i rozstrzygać o zasięgu prawa własności. Spór co do przebiegu granic przedmiotowej działki, co jeszcze raz należy podkreślić, może być rozstrzygnięta w postępowaniu o rozgraniczenie, a nie w postępowaniu ewidencyjnym.

Podsumowując, zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zdaniem Sądu, postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w sposób umożliwiający stronie skarżącej udział w czynnościach organów, materiał dowodowy został zebrany w sposób umożliwiający jego szczegółową ocenę i odniesienie się do przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji są rzeczowe, szczegółowe i zrozumiałe. Organy odniosły się wyczerpująco i prawidłowo do wszystkich zarzutów skarżącego. Z powyższych przyczyn zarzuty skargi okazały się niezasadne, a skarga nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, ani też naruszenia przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji wyroku.