Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1031/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Artur Adamiec Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. P. K. Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 1771/19 w sprawie ze skargi A. P. K. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 31 lipca 2019 r. nr 2201-IOC.4306.8.2019.MS w przedmiocie cła antydumpingowego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. P. K. Sp. z o.o. w K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 5 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 1771/19 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz.U. 2023 r., poz. 1634 – dalej jako p.p.s.a.) oddalił skargę A. P. K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 31 lipca 2019 r. w przedmiocie cła antydumpingowego. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W skardze kasacyjnej zaskarżano powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania w sprawie nałożenia na skarżącą rozszerzonego cła antydumpingowego ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Jednocześnie wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego w postaci art. 1 ust. 5 w zw. z art. 1. ust. 4 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/271 z dnia 16 lutego 2017 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe, nałożone rozporządzeniem Rady (WE) nr 925/2009 wobec przywozu niektórych rodzajów folii aluminiowej pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, na przywóz nieznacznie zmienionych niektórych rodzajów folii aluminiowej (Dz. U. UE L 40, s. 51 z 2017 r., dalej jako Rozporządzenie 2017/271) poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że w celu uzyskania zwolnienia z ostatecznego cła antydumpingowego w stosunku do towarów przywożonych w okresie od dnia 2 czerwca 2016 r. do dnia 16 lutego 2017 r. niezbędne było stosowanie procedury końcowego przeznaczenia.

Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40).

Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji.

Za podstawę wyroku z 5 lutego 2020 r., I SA/Gd 1771/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przyjął ustalenia faktyczne dokonane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku. Zgłoszeniem celnym z [...] sierpnia 2016 r. objęto procedurą dopuszczenia do obrotu folię aluminiową. Przesyłka została przywieziona z Chin. Do określenia kwoty długu celnego zastosowano stawkę celną erga omnes w wysokości 7,5%. Folia aluminiowa objęta zgłoszeniem celnym w zależności od grubości została zaklasyfikowana odpowiednio do kodów Taric 7607 11 19 95 , 7607 11 19 40 oraz 7607 11 19 30. W dniu przyjęcia przesyłki do wnioskowanej procedury celnej, na podstawie art. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/865 z dnia 31 maja 2016 r. wszczynającego dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 2015/2384 na przywóz niektórych rodzajów folii aluminiowej pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu nieznacznie zmienionych niektórych rodzajów folii aluminiowej z Chińskiej Republiki Ludowej i poddające ten przywóz rejestracji - zgłoszenie podlegało rejestracji.

W dniu 16 lutego 2017 r. wydano rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/271 rozszerzające ostateczne cła antydumpingowe, nałożone rozporządzeniem Rady WE nr 925/2009, wobec przywozu niektórych rodzajów folii aluminiowej pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, na przywóz nieznacznie zmienionych niektórych rodzajów folii aluminiowej. Pismem z dnia 1 sierpnia 2018 r. Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni poinformował spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie kontroli zgłoszenia celnego SAD w celu określenia należnej kwoty cła antydumpingowego z tytułu przywozu na obszar UE towaru klasyfikowanego do kodu TARIC 7607 11 19 40 oraz 7607 11 19 30. Następnie decyzją z dnia 17 grudnia 2018 r. określił kwotę ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 102.730,00 złotych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku decyzją z dnia 31 lipca 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego zawiera jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.

W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 1 ust. 5 w związku z art. 1 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/271 z 16 lutego 2017 r. rozszerzającego cła antydumpingowe, nałożone rozporządzeniem Rady WE nr 925/2009, wobec przywozu niektórych rodzajów folii aluminiowej pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, na przywóz nieznacznie zmienionych niektórych rodzajów folii aluminiowej przez błędną wykładnię i przyjęcie, że do zwolnienia od cła antydumpingowego niezbędne było stosowanie procedury końcowego przeznaczenia.

Odnosząc się do tak skonstruowanego zarzutu naruszenia prawa materialnego w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że autor skargi kasacyjnej nie dostrzegł użytego w art. 1 ust 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/271 z 16 lutego 2017 r. zwrotu "w szczególności". W tym zakresie nasuwa się spostrzeżenie, że wykładania wskazanego przepisu dokonana w skardze kasacyjnej jest zdecydowanie obarczona błędem w procesie wykładni językowej – pars pro toto (ustalenie treści normy prawnej w oparciu o fragment przepisu a nie całą jego treść). Pominięto bowiem użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności".

Jak wynika z podstawowych dyrektyw prawotwórczych, jak i ogólnie przyjętych zasad wykładni dopuszczalne jest objaśnienie znaczenia danego określenia przez przykładowe wyliczenie jego zakresu, wskazując przykładowy charakter wyliczenia przez zastosowanie zwrotu "w szczególności". Taką też konstrukcję zastosowano w art. 1 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/271 z 16 lutego 2017 r. Skoro w tym przepisie, w zdaniu drugim, wskazano, że zwolnienie podlega warunkom ustanowionym w odpowiednich unijnych przepisach celnych dotyczących procedury końcowego przeznaczenia, w szczególności w 254 unijnego kodeksu celnego, oznacza to, że przepis ten został wymieniony jedynie przykładowo, zaś rzeczą podmiotu który zechce skorzystać ze zwolnienia jest dostosowanie się do odpowiednich unijnych przepisów celnych dotyczących procedury końcowego przeznaczenia, a nie tylko i wyłącznie do art. 254 unijnego kodeksu celnego. Wśród tych przepisów, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest również art. 211 u.k.c.

Przedstawione powyżej stanowisko znajduje bezpośrednie potwierdzenie w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 lipca 2020 r., C-391/19 Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej gdzie stwierdzono, że unijny kodeks celny opiera się na systemie zgłoszeniowym (zob. podobnie wyrok z dnia 15 września 2011 r., DP grup, C-138/10, EU:C:2011:587, pkt 33, 34) w celu ograniczenia do minimum formalności i kontroli celnych przy jednoczesnym zapobieganiu nadużyciom finansowym lub nieprawidłowościom mogącym spowodować szkodę w budżecie Unii. To ze względu na znaczenie, jakie dla prawidłowego funkcjonowania unii celnej mają owe uprzednie zgłoszenia, unijny kodeks celny w art. 15 nakłada na zgłaszających obowiązek dostarczenia prawidłowych i kompletnych informacji. Co się tyczy procedury końcowego przeznaczenia, przewidzianej w art. 254 unijnego kodeksu celnego, pozwala ona na dopuszczenie towarów do obrotu z zastosowaniem zwolnienia z cła lub z zastosowaniem obniżonej stawki celnej ze względu na ich szczególne przeznaczenie. Opiera się ona na systemie uprzedniego pozwolenia, które wydawane jest na wniosek składany przez zainteresowane podmioty, zgodnie z art. 211 i 254 unijnego kodeksu celnego. Stosownie do art. 172 rozporządzenia delegowanego 2015/2446 pozwolenie, w razie jego udzielenia, zaczyna obowiązywać najwcześniej w dniu przyjęcia wniosku. Jedynie w drodze odstępstwa, gdy zachodzą "wyjątkowe okoliczności", ust. 2 tego artykułu przewiduje, że pozwolenie może zacząć obowiązywać przed dniem przyjęcia wniosku. Dodatkowo, art. 1 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego 2017/271 przewiduje, że ten sam system uprzedniego pozwolenia na zastosowanie procedury końcowego przeznaczenia stosuje się w odniesieniu do wniosków o zwolnienie z cła antydumpingowego dotyczących przywozu niektórych rodzajów folii aluminiowej z przeznaczeniem do użytku innego niż domowy. Rozporządzenie to zatem nie tylko stanowi, że przepisy prawa celnego nadal znajdują zastosowanie, ale ponadto uzależnia zwolnienie z cła antydumpingowego od spełnienia warunków dotyczących zastosowania procedury końcowego przeznaczenia przewidzianej w art. 254 unijnego kodeksu celnego. Następnie, co się tyczy okoliczności, że towaru użyto w celach zwolnionych z cła antydumpingowego, należy zauważyć, że zgodnie z art. 1 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego 2017/271 produkt taki jak będący przedmiotem postępowania głównego jest zwolniony z [rozszerzonego] cła antydumpingowego, jeśli jest on przywożony z innym przeznaczeniem niż do zastosowań jako folia aluminiowa do użytku domowego, o ile przestrzegane są przepisy celne dotyczące procedury końcowego przeznaczenia, w szczególności art. 254 unijnego kodeksu celnego. W konsekwencji, choć przeznaczenie towarów stanowi podstawę zwolnienia z cła antydumpingowego, nie może ono uzasadniać naruszenia przez importera procedury wniosku o zwolnienie z cła antydumpingowego ustanowionej przez to rozporządzenie.

Zważywszy na wykładnię przedstawioną przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz TSUE należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie naruszył prawa materialnego prezentując stanowisko, zgodnie z którym, przywóz z Chińskiej Republiki Ludowej na podstawie zgłoszenia celnego z dnia [...] sierpnia 2016 r. folii aluminiowej sklasyfikowanej do kodu TARIC 7607 11 19 40 oraz 7607 11 19 30, podlegających rejestracji, pomimo wykazania przeznaczenia towaru do innego zastosowania aniżeli użytek domowy, nie może podlegać zwolnieniu z ostatecznego cła antydumpingowego na podstawie art. 1 ust. 5 w zw. z ust. 4 Rozporządzenia wykonawczego nr 2017/271, z uwagi na brak dysponowania przez skarżącą pozwoleniem na skorzystanie z procedury końcowego przeznaczenia. Tym samym zasadnym było określenie ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 30% od wartości zgłoszonego towaru. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że organy dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę wydanych decyzji, co zostało prawidłowo ocenione w ramach zaskarżonego wyroku. W świetle powyższego za pozbawiony usprawiedliwionej podstawy należało uznać zarzut naruszenia art. 1 ust. 4 i 5 rozporządzenia nr 2017/271.

Z tych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 6 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).