Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1877/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 57 § 5, art. 81a § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 896
law: Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia del. WSA Marek Sachajko (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 lipca 2022 r. sygn. akt III SA/Wr 296/21 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia 8 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu; 2. zasądza od K. K. na rzecz Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej - WSA, Sąd pierwszej instancji) wyrokiem z 21 lipca 2022 r. w sprawie ze skargi K. K. (dalej - strona, skarżąca) na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu (dalej - organ) z dnia 8 kwietnia 2021 r. nr 9001-00000003114/21 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej dla producenta rolnego uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 8 lutego 2021 r. nr BP006.8110.90.2020.AK/DM oraz zasądził od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu na rzecz K. K. kwotę 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżąca zwróciła się do Kierownika ARiMR o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi (szkody na powierzchni uprawy w wysokości co najmniej 30% danej uprawy).

Organ I instancji decyzją z 8 lutego 2020 r. odmówił udzielenia pomocy powołując się na obowiązujący w 2019 r. termin składania wniosków o przyznanie pomocy finansowej, przypadający na okres od 3 października 2019 r. do 29 listopada 2019 r. Organ argumentował, że strona złożyła wniosek po terminie ponieważ wniosek strony wpłynął do organu 27 kwietnia 2020 r. Organ wskazał, że strona wniosek nadała drogą pocztową listem zwykłym, a data stempla pocztowego na kopercie zawiera wyłącznie oznaczenie dnia i miesiąca, tj. 28 listopada, natomiast rok pozostaje nieczytelny. A faktyczny wpływ tego wniosku do organu I instancji odnotowano w dniu 27 kwietnia 2020 r. W celu wyjaśnienia okoliczności nadania przez stronę wniosku organ wystąpił do Naczelnika Urzędu Pocztowego nr 14 w Jeleniej Górze. Urząd pocztowy poinformował organ, że nie ma możliwości ustalenia, kiedy przesyłka zwykła (nierejestrowana) została dostarczona do urzędu oddawczego w Jeleniej Górze i przekazana do doręczenia, a listonosz nie pamięta okoliczności doręczenia i przyczyn opóźnienia w doręczeniu. Ponadto z uwagi na nieczytelność stempla na kopercie nie ma również możliwości jednoznacznego ustalenia placówki oddania listu ani autentyczności stempla. Organ I instancji przesłuchał również stronę i świadka (pełnomocnika strony). Wobec poczynionych ustaleń KBP ARiMR wydał decyzję odmawiającą przyznania pomocy finansowej dla producenta rolnego.

W odwołaniu do ww. decyzji strona zarzuciła naruszenie art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 753 ze zm., dalej - k.p.a.), art. 57 § 5 pkt 2 oraz art. 81a § 1 k.p.a. Zdaniem strony organ nie wyjaśnił okoliczności sprawy i bezzasadnie - wobec nieczytelność stempla pocztowego - uznał, że wniosek został złożony po terminie.

Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że termin na złożenie wniosku o udzielenie pomocy finansowej z tytułu szkód w uprawach spowodowanych wystąpieniem w 2019 r. suszy (...) określony został w § 13v ust. 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r. poz. 187 ze zm.). Organ stwierdził, że wniosek strony wpłynął do organu 5 miesięcy po upływie terminu. Organ nie uwzględnił twierdzeń strony, że wniosek nadany został w urzędzie pocztowym 28 listopada 2019 r. ponieważ stempel na kopercie jest nieczytelny, a widoczne jest wyłącznie oznaczenie "28.11"; brak jest natomiast innych dowodów potwierdzających dochowanie przez stronę terminu do złożenia wniosku. Organ wskazał, że po dokonaniu analizy zeznań strony, informacji uzyskanej z Urzędu Pocztowego oraz analizy stempla pocztowego widniejącego na kopercie stwierdził, że chociaż przepisy nie nakładają na stronę obowiązku nadania wniosku przesyłką rejestrowaną (poleconą), to strona z uwagi na znaczenie tej czynności winna była dochować staranności w tym zakresie albowiem jest to jedyny dowód dochowania przez nią terminu. Organ stwierdził też, że zeznania strony oraz świadka nie dostarczyły żadnych precyzyjnych informacji w zakresie nadania przesyłki zawierającej wniosek. W konsekwencji powyższego brak jest podstaw aby odstąpić od dotychczasowego stanowiska organu wskazującego, że jakkolwiek pieczęć pocztowa umieszczona na kopercie nie jest w pełni czytelna, to wniosek wpłynął do organu dopiero 27 kwietnia 2020 r. i jest to jedyna data pewna dotycząca złożenia wniosku. Odnośnie art. 81a § 1 k.p.a. organ II instancji stwierdził, że przepis ten ma zastosowanie w sytuacji, gdy po przeprowadzeniu postępowania dowodowego pozostają wątpliwości co do stanu faktycznego. Zasada ta zdaniem organu nie nakłada obowiązku przyjęcia najkorzystniejszej wersji dla strony lecz wyraża zakaz korzystania z niekorzystnych dla strony domniemań.

W skardze wniesionej do WSA we Wrocławiu strona zaskarżyła w całości decyzję organu II instancji wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę, organ drugiej instancji wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał że skarga jest uzasadniona. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd ten stwierdził, że decyzje organów naruszają prawo w stopniu skutkującym koniecznością ich uchylenia. W ocenie Sądu przyjęte przez organy podstawy faktyczne rozstrzygnięcia i podjęte przez te organy wnioski są nieuprawnione. Organ nie uwzględnił wszystkich poczynionych ustaleń i nieprawidłowo uznał, że w sprawie nie znajduje zastosowanie art. 81a § 1 k.p.a. WSA wskazał, że z akt sprawy wynika, że w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono stan faktyczny, z którego wynika, że: 1) strona złożyła wniosek o udzielenie pomocy finansowej w związku ze szkodami powstałymi w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi (szkody na powierzchni uprawy w wysokości co najmniej 30% danej uprawy); 2) wniosek zgodnie z przepisami należało złożyć w okresie od 3 października 2019 r. do 29 listopada 2019 r. Przepisy nie przewidywały żadnych szczególnych wymogów, co do sposobu udokumentowania złożenia wniosku, w tym nie nakazywały w przypadku złożenia drogą pocztową formy listu poleconego (przesyłki rejestrowanej); 3) wniosek do organu I instancji wpłynął 27 kwietnia 2020 r.; 4) stempel pocztowy na kopercie jest nieczytelny co do roku nadania, ale jest czytelny co do dnia i miesiąca, tj. 28 listopada; 5) według stanowiska strony dochowała ona terminu na złożenie wniosku; 6) według informacji z Urzędu Pocztowego w Jeleniej Górze nie ma możliwości ustalenia ani placówki oddania listu ani czasu nadania ani przekazania listu do doręczenia (listonosz nie pamięta okoliczności doręczenia i przyczyn opóźnienia), ani autentyczności stempla na kopercie.

Zdaniem WSA przeprowadzone postępowanie nie usunęło wątpliwości dotyczących daty stempla pocztowego i okoliczności doręczenia przesyłki dopiero w kwietniu 2020r. Sąd ten wskazał, że stempel pocztowy jest nieczytelny co do roku nadania, ale jak słusznie wskazała strona, mając na uwadze czytelny dzień i miesiąc nadania – "28 listopada" oraz datę wpływu przesyłki do organu (27 kwietnia 2020 r.), nie można przyjąć, że przesyłka nadana została w 2018 r. (sprawa dotyczy bowiem pomocy na 2019 r.), jak również nadania przesyłki w 2020 r. WSA uznał, że organ nie podważył autentyczności stempla pocztowego, a listonosz nie pamięta okoliczności doręczenia i przyczyn opóźnienia w doręczeniu przesyłki. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie - wbrew twierdzeniu organu - wystąpiły podstawy do zastosowania art. 81a § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. WSA wskazał, że celem art. 81a § 1 k.p.a. jest przeciwdziałanie przyjmowaniu przez organ wersji niekorzystnej dla strony w sytuacji, w której w sprawie są co najmniej dwie zasadniczo sprzeczne, ale równie prawdopodobne w realiach danej sprawy, możliwe wersje stanu faktycznego. Jednocześnie zastosowanie art. 81a § 1 k.p.a. jest dopuszczalne w sytuacji, w której po zebraniu wszelkiego dostępnego materiału dowodowego stan faktyczny sprawy będzie niejednoznaczny i budzący wątpliwości. Przesłanka niedających się usunąć wątpliwości występuje zatem, gdy nie ma dowodów i nie ma możliwości ich uzyskania. Wbrew zatem twierdzeniu organu w sytuacji gdy nie ma i nie może być jednoznacznych dowodów (i to takich, które w danej sprawie mogą być wymagane), a na podstawie zebranego materiału możliwe są dwie (czy więcej) prawdopodobnych wersji zdarzeń – organ jest zobligowany wybrać taką, która jest najbardziej korzystna dla strony. Pogląd organu, że gdy stan dowodów nie pozwala na ustalenie faktów, z ww. przepisu wynika dla organu jedynie zakaz dokonywania niekorzystnych domniemań jest tym samym nieprawidłowe. WSA stwierdził, że w sprawie zostały przeprowadzone możliwe do przeprowadzenia i dopuszczalne dowody, które nie doprowadziły do jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego. Nadto nie ma podstaw aby wywodzić negatywne dla strony skutki z faktu braku nadania wniosku listem poleconym (przesyłką rejestrowaną). Przepisy prawa nie przewidywały bowiem żadnych szczególnych wymogów, co do złożenia wniosku. Strona natomiast powołuje się na dochowanie terminu do złożenia wniosku. WSA stwierdził, że na podstawie dokonanych ustaleń uprawnione i w jednakowym stopniu prawdopodobne są dwie wersje przebiegu zdarzeń. Jedna, że strona dochowała terminu, ponieważ na stemplu jest widoczny dzień i miesiąc nadania, a strona twierdzi że termin zachowała oraz druga wskazująca, że wniosek został nadany z uchybieniem terminu, stempel jest nieczytelny co do roku, a wniosek wpłynął do organu po upływie terminu do jego złożenia. Tak zaistniałe i niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego – daty nadania wniosku zgodnie z art. 81a § 1 k.p.a. organ winien rozstrzygnąć na korzyść strony. WSA wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ zobowiązany będzie uwzględnić stanowisko wynikające z zapadłego wyroku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ. W skardze kasacyjnej organ zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 81 a § 1 w związku z art. 7a § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiły podstawy do zastosowania art. 81 a § 1 k.p.a. wyrażające się w tym, że organ w postępowaniu w sprawie przyznania pomocy finansowej winien zaistniałe i niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego tj. daty nadania wniosku pomocowego rozstrzygnąć na korzyść strony, podczas gdy w ocenie skarżącego organu art. 81 a § 1 k.p.a. nie ma zastosowania, gdyż zasada niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony znajduje zastosowanie jedynie w postępowaniach administracyjnych, których przedmiotem jest nałożenie na stronę obowiązku lub ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia , a nie w postępowaniu o przyznanie uprawnienia.

Organ w konkluzji środka zaskarżenia wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Ponadto wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej bez przeprowadzania rozprawy oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Strona nie złożyła odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na podstawie kasacyjnej określonej w art.174 pkt 2 p.p.s.a. tj. naruszeniu prawa procesowego, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie organ zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 81 a § 1 w związku z art. 7a § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiły podstawy do zastosowania art. 81 a § 1 k.p.a. gdyż postępowanie prowadzone przez organ dotyczy przyznania stronie uprawnienia w postaci pomocy finansowej.

Dokonując analizy ww. zarzutu wskazanego w skardze kasacyjnej należy wskazać, że zarzut ten jest zasadny. Zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzut naruszenia przepisów postępowania może odnieść zamierzony przez skarżącego kasacyjnie skutek, jeżeli zostanie wykazane, że podnoszone naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny, dokonując analizy zarzutu zawartego w petitum skargi kasacyjnej, przedstawi na wstępie rozważań zasady postępowania organu w sprawach pomocy finansowej. Podstawę normatywną w tym zakresie stanowi art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR zgodnie z którym, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81 k.p.a. (por. wyrok NSA z 23 września 2022 r., I GSK 3186/18, LEX nr 3426506). Tak więc wprowadzone na podstawie powyższego atu normatywnego zasady postępowania w przedmiocie przyznania pomocy finansowej dla producenta rolnego modyfikują zasady ogólnego postępowania administracyjnego, unormowanego w k.p.a.

Skarżący kasacyjnie organ kwestionuje zasadność zastosowania w sprawie art. 81 a § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że art. 81 a § 1 k.p.a. nie znajduje zastosowania w będącej przedmiotem kontroli judykacyjnej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że przepis art. 81a § 1 k.p.a., statuujący obowiązek rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony, nie uchylił obowiązków organu procesowego w zakresie zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i wszechstronnej jego oceny. W ogólnym postępowaniu administracyjnym pozostaje on nadal związany nakazami wynikającymi z art. 7 czy 77 § 1 k.p.a. Do kumulatywnie ujętych przesłanek rozstrzygania wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony ustawodawca zaliczył: 1) przedmiot sprawy, którym ma być nałożenie obowiązku lub odebranie bądź ograniczenie uprawnienia; oraz 2) istnienie w sprawie niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego. Przepis art. 81a § 1 k.p.a. nie odnosi się do nich. W tym przypadku chodzi tylko o luki w ustaleniach faktów głównych czy to na skutek braku dowodów, czy to niemożności dokonania ich jednoznacznej oceny. Sens zasady in dubio pro reo polega na nieobciążaniu strony skutkami zaniechań organu procesowego bądź też niezależnymi od organu niedostatkami postępowania dowodowego. Zasada ta nieodłącznie wiąże się z przyjętą w postępowaniu koncepcją ciężaru dowodu oraz spoczywającym na organach administracji obowiązkiem dowodzenia ze względu na potrzebę ochrony interesu publicznego (por. J. Wegner [w:] Z. Kmieciak, M. Wojtuń, J. Wegner, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2023, art. 81(a), LEXel.; Z. Kmieciak, glosa do wyroku NSA z 18 stycznia 1988 r., III SA 964/87). Celem art. 81a § 1 k.p.a. jest przeciwdziałanie przyjmowaniu przez organ wersji niekorzystnej dla strony w sytuacji, w której w sprawie są co najmniej dwie zasadniczo sprzeczne, ale równie prawdopodobne w realiach danej sprawy, możliwe wersje stanu faktycznego. Celem tego przepisu nie jest natomiast uchylanie się strony od odpowiedzialności administracyjnej poprzez wykazanie zaistnienia w sprawie jakichkolwiek wątpliwości, pomimo tego, że zebrany materiał dowodowy, oceniony zgodnie z art. 80 k.p.a., pozwala na przyjęcie w sposób stanowczy, że zaszły okoliczności opisane w hipotezie relewantnej normy prawa materialnego (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2021 r., II GSK 2194/21, LEX nr 3340142; wyrok NSA z 25 maja 2020 r. sygn. akt II OSK 3031/19 LEX nr 3072130).

Należy zauważyć, że jeżeli skuteczność określonej aktywności procesowej (w przedmiotowej sprawie - skuteczność złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej) uzależniona jest - między innymi - od zrealizowania tej czynności w przewidzianym przepisami prawa terminie, to kluczowego znaczenia nabierają regulacje dotyczące określenia tego terminu. W okolicznościach niniejszej sprawy znajduje zastosowanie reguła normatywna zawarta w art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. zgodnie z którą termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Zastosowanie tej reguły wymaga z kolei wyjaśnienia terminu "nadanie". Zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 896 z późn. zm.) poprzez "nadanie" rozumie się: polecenie doręczenia przesyłki pocztowej lub kwoty pieniężnej określonej w przekazie pocztowym oraz przekazania druku bezadresowego zgodnie z umową oświadczenie usługi pocztowej. Zawarcie umowy o świadczenie usługi pocztowej następuje zaś w szczególności przez przyjęcie przez operatora pocztowego przesyłki pocztowej do przemieszczenia i doręczenia (art. 15 ust. 1 pkt 1 Prawa pocztowego). W niniejszej sprawie nie była nadana przesyłka rejestrowana, a więc nie znajduje zastosowania zasada z art. 17 Prawa pocztowego zgodnie z którą potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej wydane przez operatora wyznaczonego oraz wydruk potwierdzenia nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego pobrane samodzielnie z systemu teleinformatycznego operatora wyznaczonego służącego do nadawania rejestrowanych przesyłek pocztowych mają moc dokumentów urzędowych. Przymiot przesyłki rejestrowej ma zaś przesyłka pocztowa przyjęta za pokwitowaniem przyjęcia i doręczana za pokwitowaniem odbioru (art. 3 pkt 23 Prawa pocztowego). Natomiast przez przesyłkę listową rozumieć należy przesyłkę pocztową z korespondencją lub druk, z wyłączeniem przesyłek reklamowych (art. 3 pkt 20 Prawa pocztowego). Przesyłka pocztowa jest to rzecz opatrzona oznaczeniem adresata i adresem, przedłożoną do przyjęcia lub przyjętą przez operatora pocztowego w celu przemieszczenia i doręczenia adresatowi (art. 3 pkt 21 Prawa pocztowego). Z powyższego wynika, że nadanie przesyłki zawierającej wniosek w placówce pocztowej (tj. operatora wyznaczonego w rozumieniu Prawa pocztowego) jest równoznaczne ze złożeniem wniosku ("termin uważa się za zachowany" - art. 57 § 5 k.p.a.). Potwierdzenie przyjęcia przesyłki do przemieszczenia i doręczenia przez operatora wyznaczonego (art. 3 pkt 13 Prawa pocztowego) jest konkludentne z zawarciem umowy o świadczenie usługi pocztowej i z nadaniem przesyłki w rozumieniu art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 8 ustawy z 2012 r. - Prawo pocztowe (por. wyrok NSA z 30 czerwca 2020 r., I GSK 495/20, LEX nr 3048007). Zgodnie art. 3 pkt 8 ustawy z 2012 r. - Prawo pocztowe przez nadanie należy rozumieć polecenie doręczenia przesyłki pocztowej zgodnie z umową o świadczenie usługi pocztowej. Data wynikająca z datownika urzędu pocztowego stwarza domniemanie zgodności ze stanem faktycznym; jednak nie wyklucza dowodzenia przez zainteresowaną stronę, że tego rodzaju przesyłka została nadana w placówce pocztowej w innym dniu. Kwestia sposobu przyjmowania i realizacji wysyłki pocztowej oraz zasad przekazywania należności za usługi pocztowe pozostaje w gestii stosownego porozumienia operatora pocztowego i korzystającego z usług pocztowych (nadawcy) (por. postanowienie SN z 21 września 2021 r., I CZ 57/21, LEX nr 3412927).

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że istota problemu w będącej przedmiotem kontroli judykacyjnej sprawie dotyczy problematyki terminu nadania przez stronę - producenta rolnego pisma zawierającego wniosek w przedmiocie przyznania pomocy finansowej, jak również prawidłowości doręczenia powyższego pisma (wniosku) organowi, zgodnie z wyżej opisanymi regułami normatywnymi zawartymi zarówno w wyżej przedstawionych przepisach k.p.a., jak również w przepisach ustawy - Prawo pocztowe. Przedmiot sprawy, biorąc pod uwagę powyższe rozważania, nie dotyczy ewentualnego zastosowania w niniejszej sprawie przez organ art. 81a § 1 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien na podstawie ww. przepisów o terminach, doręczeniach oraz usługach pocztowych dokonać ponownej kompleksowej kontroli judykacyjnej niniejszej sprawy. Podkreślić należy, że przepisy te, biorąc pod uwagę treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji, pozostały poza obszarem jakichkolwiek rozważań tego Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien w ponownie prowadzonym postępowaniu mieć na uwadze wyżej opisane podstawy normatywne wskazujące, że w tej kategorii spraw, w zakresie zasad postępowania obowiązek ciężaru dowodowego został przesunięty na beneficjenta (m.in. wyłączono zastosowanie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 81 k.p.a.). Jednakże nie został wyłączony w niniejszych sprawach przepis art. 6 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny, ponownie rozpoznając sprawę, zobowiązany będzie do analizy prawidłowości czynności podjętych przez organy w kontrolowanej judykacyjnie sprawie. Dokonując tej analizy Sąd pierwszej instancji zobowiązany będzie, zgodnie z zasadami unormowanymi m.in. w art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a., do oceny m.in. procedury zastosowanej przez organy, jak i oceny podstaw prawnych oraz twierdzeń zawartych w uzasadnieniach decyzji (a więc także w zakresie prawidłowości doręczenia i określenia terminu złożenia wniosku), a także dokona analizy materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej z perspektywy m.in. art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. (w wersji znajdującej zastosowanie w niniejszej sprawie) oraz ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.

O kosztach Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku i zasądził od K. K. na rzecz Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu 340 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.