Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SAB/Gl 105/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6337 Zatrudnianie cudzoziemców
658
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 37
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi N. M. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie zatrudniania cudzoziemców 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2) zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem, 3) w pozostałym zakresie skargę oddala, 4) zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z 15 marca 2023 r. N.M. (dalej: Skarżąca) reprezentowana przez pełnomocnika adwokata M.H. (dalej: Pełnomocnik Skarżącej) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Wojewody Śląskiego (dalej: Wojewoda, organ) w sprawie rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy domagając się:

1) zobowiązania Wojewody do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego decyzji w sprawie w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi,

2) dokonania kontroli bezczynności Wojewody w kontekście postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga,

3) na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U z 2011 r. Nr34, poz. 173) w związku z art 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczenia, czy bezczynność w przedmiotowym postępowaniu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu,

4) wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a w połowicznej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a,

5) zasądzenie od Skarbu Państwa dla Skarżącej odszkodowania w wysokości 10 000 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych) tytułem rekompensaty za naruszenie prawa do rozpoznania jego sprawy w rozsądnym terminie,

6) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Z akt sprawy wynika, że Skarżąca złożyła 1 marca 2022 r. w Wydziale Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców [...] Urzędu Wojewódzkiego, stosowny wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce , na podstawie pobytu z cudzoziemcem. Następnie 28 sierpnia 2022r. Pełnomocnik Skarżącej informując Wojewodę [...] o zmianie adresu zamieszkania i pracodawcy, przekazał aktualne dokumenty oraz zwrócił się o przekazanie sprawy do Wojewody.

Pismem z 8 listopada 2022 r. (data wpływu 18 listopada 2022 r.) Wojewoda [...] przekazał Wojewodzie, zgodnie z właściwością miejscową, wniosek Skarżącej z 1 marca 2022 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i wykonywanie pacy wraz z dołączonymi do niego dokumentami.

Następnie 9 stycznia 2023 r. (data wpływu 11 stycznia 2023 r.) pisemnie Pełnomocnik Skarżącej złożył na podstawie art. 37 k.p.a. ponaglenie adresowane do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem Wojewody Śląskiego w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie. Na podstawie art. 100c ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 103 z późn. zm., dalej; u.o.p.o.U.) ponaglenie nie zostało przekazane do organu wyższego stopnia.

Skargę na bezczynność Wojewody Pełnomocnik Skarżącej wniósł pismem z 15 marca 2023 r. (data wpływu 20 marca 2023 r.). Podniósł w nim, skarga została złożona więcej niż 14 dni od dnia otrzymania ponaglenia przez Wojewodę, a pomimo tego nie wydał on stosownego aktu administracyjnego. Oznacza to, że od dnia złożenia wniosek Skarżącej nie został rozpoznany. Wojewoda nie poinformował o przyczynie zwłoki i nie wyznaczył nowego terminu na załatwienie sprawy, zgodnie z art. 36 § 1 i 2 k.p.a. Podkreślił, że Skarżąca w żaden sposób nie przyczyniła się do bezczynności Wojewody. Tak długie oczekiwanie na wydanie decyzji administracyjnej to niewątpliwie rażące naruszenie prawa, które niewątpliwie podważa zaufane jednostki do organów administracji publicznej oraz trudno je pogodzić z regułami, na podstawie których funkcjonuje demokratyczne państwo prawa.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podał, że wbrew twierdzeniom Pełnomocnika Skarżącej wniosek złożony do Wojewody [...] nie dotyczy wydania zezwolenia na pobyt czasowy z cudzoziemcem, lecz zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Na żadnym etapie postępowania Skarżąca nie poinformowała organu o zmianie celu pobytu, tym samym nie wyraziła zmiany swojego żądania. Wskazał także na regulacje art. 112a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 519 z póżn. zm.) regulującym termin wydania decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i stanowiącym lex specialis w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazał także na przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy określające inne niż w k.p.a. terminy załatwiania spraw zezwoleń na pobyt cudzoziemcom. W ocenie Wojewody skoro z woli ustawodawcy zawieszony został bieg terminów na załatwianie spraw we wnioskowanym w sprawie zakresie i w prowadzone zostało wyłącznie stosowania w określonym w tym przepisie czasie przepisów o bezczynności - to tym samym bezzasadny jest sformułowany przez pełnomocnika Skarżącej zarzut bezczynności.

Wyjaśniając powód przedłużonego procedowania nad złożonym wnioskiem o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy Wojewoda podał, że wpływa do niego od kilku lat ogromna, stale powiększająca się liczba wniosków pobytowych, powodująca znaczące zwiększenie obłożenia pracą poszczególnych pracowników zaangażowanych w prowadzenie postępowań administracyjnych. Dodatkowo wpływ na przedłużenie czasu załatwiania spraw miał wprowadzony w dniu 14 marca 2020 r. na terenie Rzeczypospolitej Polskiej stan zagrożenia epidemicznego, który następnie zastąpiony został w dniu 16 maja 2022 r. obowiązującym do nadal stanem zagrożenia epidemicznego. Ta nadzwyczajna dla funkcjonowania społeczeństwa i Państwa sytuacja przekładała się na wzrost absencji chorobowych pracowników, powstanie zaległości (m.in. w związku z zawieszeniem bezpośredniej obsługi petentów), a tym samym wydłużenie czasu procedowania w prowadzonych sprawach. Istotny wpływ na terminowość załatwiania wniosków miał też masowy napływ do Polski osób uciekających przed wojną na Ukrainie i znaczne zaangażowanie pracowników Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach w udzielanie pomocy obywatelom Ukrainy.

Poza tym, nawiązując do twierdzeń Pełnomocnika Skarżącej co do rażącego naruszenia prawa, a także żądań wymierzenia organowi grzywny, czy też przyznania sumy pieniężnej Wojewoda zauważył, że w związku z opóźnieniem w procedowaniu sprawy, rozpoczęciu postępowania i wydaniu decyzji cudzoziemiec, będący obywatelem Ukrainy, nie odniósł żadnej szkody, a czas procedowania nad jego wnioskiem nie wpływa na sytuację pobytową w Polsce i prawo wykonywania pracy, na potwierdzenie czego podał stosowne regulacje prawne.

Do dnia wydania wyroku do Sądu nie wpłynął akt potwierdzający załatwienie sprawy z wniosku strony Skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Gliwicach zważył, co następuje

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm. dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z kolei według art. 53 § 2b p.p.s.a. wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest jej poprzedzenie ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Na gruncie art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:

1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność),

2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).

Stosownie do brzmienia art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności,

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa,

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Sąd na podstawie akt administracyjnych przedłożonych do sprawy ustalił następujący tok postępowania.

Wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce, na podstawie pobytu z cudzoziemcem Skarżąca złożyła 1 marca 2022 w Wydziale Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców [...] Urzędu Wojewódzkiego.

Jako datę ostatniego wjazdu do Polski należy przyjąć 21 styczeń 2022 (dane z paszportu Skarżącej, data podana we wniosku).

Następnie, wobec zmiany właściwości organu, pismem z 8 listopada 2022 r. wniosek Skarżącej został przekazany Wojewodzie.

Pismem z 9 stycznia 2023 r. pełnomocnik Skarżącej złożył ponaglenie (karta nr 73 akt administracyjnych), a wobec braku dalszego działania Wojewody pismem z 15 marca 2023 r. skargę na bezczynność.

Jak wynika z powyższego wniosek Skarżącej, który otrzymał Wojewoda 18 listopada 2022 r. nie był w ogóle przez niego procedowany. Pomimo informacji zawartych w odpowiedzi na skargę, że cyt. "Wniosek obarczony jest brakami formalnymi, które do tej pory nie zostały usunięte, a część dokumentów, złożonych przez skarżącą nie ma związku ze sprawą albo z uwagi na postać kserokopii nie może stanowić dowodu w prowadzonym postępowaniu administracyjnym" Skarżąca działająca przez Pełnomocnika nie została wezwana do ich usunięcia. W sprawie jej wniosku Wojewoda nie podjął żadnych czynności.

Ponadto nie uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z treści art. 36 § 1 k.p.a., zaniechał bowiem zawiadomienia Strony o przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, jednocześnie nie zostały wypełnione pozostałe obowiązki w zakresie podania przyczyny zwłoki, wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia. Nie zyskuje akceptacji bierna postawa organu przyjmowana przez kilka miesięcy oraz zaniechanie uczynienia zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 36 § 1 k.p.a.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko WSA w Warszawie wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 lipca 2021 r. VII SAB/Wa 41/21, zgodnie z którym dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie niewydania stosownego aktu lub niepodjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z wydaniem decyzji, a w szczególności czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Istotne bowiem jest, że organ dopuszcza się zwłoki w rozpatrzeniu wniosku, a jego procedowanie wydłuża czas oczekiwania przez stronę na rozstrzygnięcie sprawy. Natomiast okoliczności, które powodują zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę zasadności skargi na bezczynność w tym sensie, że Sąd zobowiązany jest je ocenić przy jednoczesnym stwierdzeniu, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa czy też nie.

Dodatkowo, według ugruntowanego już stanowiska w orzecznictwie trudności kadrowe organu administracji publicznej ani też znaczny wpływ spraw nie stanowią usprawiedliwienia dla prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, bez skoncentrowania postępowania dowodowego w jak najkrótszym czasie niezbędnym do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, nie stanowią też tzw. przyczyny "niezależnej od organu" w rozumieniu art. 35 § 5 k.p.a. Jak słusznie wskazał NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 lipca 2019 r. II OSK 1233/19, "braki kadrowe oraz duży wpływ spraw do organu wymagających ich załatwienia w drodze decyzji administracyjnej nie stanowią usprawiedliwionego uzasadnienia zwłoki w rozpoznaniu sprawy administracyjnej. Okoliczności te wiążą się z niedochowaniem przez organ należytej staranności w zabezpieczeniu dostatecznej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw administracyjnych i odpowiedniego zorganizowania postępowania administracyjnego, obejmującego również egzekwowanie od pracowników obowiązków w takim okresie, aby wydanie decyzji kończącej postępowanie prowadzone przez organ nastąpiło w rozsądnym terminie". Terminy przewidziane dla załatwienia sprawy administracyjnej obowiązują i organy administracji publicznej pozostają nimi związane (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 lipca 2021 r. sygn. akt III SAB/Gd 17/21).

Mając na względzie opisane wyżej podstawy prawne, ramy czasowe podejmowania czynności oraz opisaną postawę organu, Sąd doszedł do przekonania, że organ nie dotrzymując terminów załatwienia sprawy oraz nie zachowując przy tym obowiązku poinformowania Strony określonego w art. 36 § 1 k.p.a., bez żadnej wątpliwości dopuścił się bezczynności, która w okolicznościach niniejszej sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszenia prawa, stąd też Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Nie oznacza to jednak, że okoliczności te nie mogą być brane pod uwagę przy ocenie, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wzrost ilości spraw do załatwienia, przy jednoczesnych brakach kadrowych musiał, w ocenie Sądu, skutkować opóźnieniami w ich rozpoznaniu. Są to obiektywne trudności, które powodują przedłużenie toczących się postępowań i nie mogą one umykać z pola widzenia przy ocenie działań Wojewody. Sąd wziął pod uwagę również sytuację epidemiologiczną w kraju, jak i konfliktu zbrojnego, co wiązało się z napływem uchodźców do Polski i zwiększoną ilością obowiązków organu. Wobec tego w ocenie Sądu bezczynność nie miała rażącego charakteru, o czym orzeczono w pkt I wyroku. Sąd miał na względzie, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W sprawie Sąd takiego zachowania po stronie Wojewody się nie dopatrzył. Stan bezczynności nie trwał szczególnie długo, a organ wskazał na okoliczności, które wpłynęły na przekroczenie terminu załatwienia wniosku strony.

W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, iż przepis art. 112a ustawy o cudzoziemcach stosownie do którego decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni, a termin ten obliczany jest zgodnie z ust. 2 tego przepisu. W ocenie Sądu wskazana regulacja pozostaje jednak bez wpływu na ocenę bezczynności Wojewody. Od dnia wpływu wniosku Skarżącej w dniu 18 listopada 2022 r. Wojewoda nie wykonał jakiejkolwiek czynności mającej zmierzać do załatwienia sprawy. Oznacza to więc, że termin jej załatwienia określony w art. 35 k.p.a. został przekroczony, uzasadniając wydane w sprawie rozstrzygnięcie.

Zwrócenia uwagi wymaga, iż zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, datę wszczęcia postępowania na żądanie strony wniesione drogą elektroniczną reguluje natomiast art. 61 § 3a k.p.a. W przypadku, gdy wniosek zawiera braki organ winien wezwać do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania - art. 64 § 2 k.p.a., a dniem wszczęcia postępowania pozostanie dzień złożenia wniosku do organu, nie zaś dzień uzupełnienia braków na żądanie organu (por. wyrok WSA w Łodzi z 28 lipca 2021 r., sygn. akt III SAB/Łd 3/21, M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex el. 2021, podobnie: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 24 września 2008 r. II SAB/Ol 24/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 lutego 2021 r. VII SA/Wa 1885/20). Jednocześnie będzie to początek biegu terminu do załatwienia sprawy przez organ, o którym mowa w art. 35 k.p.a. Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu, w przypadku określonym w art. 64 § 2, organ zobowiązany jest do wezwania wnoszącego w celu usunięcia określonego braku, a jeżeli brak zostanie konwalidowany, przyjmuje się fikcję, że podanie nie było dotknięte brakiem od chwili wniesienia. Oznacza to, że datą wszczęcia postępowania w przypadku, gdy żądanie załatwienia sprawy zawiera braki formalne, będzie dzień wniesienia podania, a nie dzień uzupełnienia jego braków (A. Skóra, P. Kardasz w: M. Karpiuk (red.), P. Krzykowski (red.), A. Skóra (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex el. 2020).

Należy także zwrócić uwagę, że w sprawie nie mogły znaleźć zastosowania regulacje z art. 100c ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2022 r. poz. 583 z późn. zm.), które weszły w życie w dniu 15 kwietnia 2022 r. na podstawie ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 830). Wynika to z precyzyjnie określonego zakresu podmiotowego tej ustawy, wyznaczonego w jej art. 1 ust. 1 i 2. Według art. 1 ust 1 wymienionej ustaw, określa ona szczególne zasady zalegalizowania pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, oraz obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie – o czym stanowi art. 2 ust. 1 w/w ustawy - jeżeli obywatel Ukrainy, o którym mowa w art. 1 ust. 1, przybył legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia określonego w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 i deklaruje zamiar pozostania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jego pobyt na tym terytorium uznaje się za legalny do dnia 4 marca 2024 r. Za legalny uznaje się także pobyt dziecka urodzonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez matkę, która jest osobą określoną w zdaniu pierwszym, w okresie dotyczącym matki.

Z akt sprawy wynika bowiem, że Skarżąca, chociaż jest obywatelem Ukrainy, przybyła na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 21 stycznia 2022 r., a więc przed wybuchem konfliktu zbrojnego. Skarżąca wnioskując o zezwolenie na pobyt czasowy w Polsce zasadnie miała prawo oczekiwać, że jej wniosek zostanie rozpatrzony na zasadach i w terminach wynikających z obowiązującego ją prawa.

Sąd orzekający w sprawie podziela w tym zakresie przedstawione stanowisko przez WSA we Wrocławiu w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 lipca 2022 r. II SAB/Wr 813/22, w zbliżonym stanie faktycznym sprawy, oraz wywód odnoszący się do naruszenia przez organ zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności zasady praworządności, zawartej w art. 6 k.p.a., mającej walor zasady konstytucyjnej (art. 7 Konstytucji RP), zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), czy zasady zaufania uczestników postępowania do prowadzącego je organu.

Sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy zainicjowanej wnioskiem Skarżącej w terminie 14 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku).

W odniesieniu natomiast do wniosków skargi w zakresie środków w postaci przyznania Skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości 10 000 zł oraz wymierzenia Wojewodzie grzywny w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 k.p.a. podkreślenia wymaga, że wymienione środki mają charakter fakultatywny a ich stosowanie pozostawiono uznaniu Sądu. W tym zakresie ocenie podlegają konkretne okoliczności danej sprawy. Co do wniosku o przyznanie sumy pieniężnej, Sąd zważył, iż w doktrynie podkreśla się, że instytucja ta ma na celu wzmocnienie instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania i pełni funkcję prewencyjną (M. Jagielska, J. Jagielski, M. Grzywacz, R. Stankiewicz, Wymierzenie grzywny lub zasądzenie sumy pieniężnej na rzecz skarżącego w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2017, s. 636). Jej celem jest m.in. zdyscyplinowanie organu i zapobieżenie w przyszłości tego rodzaju naruszeniom przez organ, przy czym zasądzona kwota pełni także funkcję kompensacyjną za czas nieuzasadnionego oczekiwania na działanie organu i poniesione w związku z tym konsekwencje braku należytego (terminowego) działania organu w sprawie (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 lipca 2021 r., III SAB/Gd 17/21). Przyznanie wspomnianej sumy ma przede wszystkim na celu spełnienie funkcji zarówno odszkodowawczej, jak również uczynić zadość krzywdzie, jaką strona poniosła na skutek (mówiąc ogólnie) wadliwie działającej administracji publicznej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2021 r. I OSK 1322/19). Przyznanie stronie sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 czerwca 2021 r. I SAB/Wr 425/21). Uwzględniając czas oczekiwania Skarżącej na działanie Wojewody zważając równocześnie, iż Skarżąca nie przedstawiła w skardze żadnych okoliczności uzasadniających przyznanie żądanej sumy pieniężnej w ujęciu jej funkcji kompensacyjnej, Sąd uznał te żądanie za nieuzasadnione i w tym zakresie skargę oddalił.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 597,00 zł (pkt 4 sentencji wyroku), na które składa się: uiszczony wpis sądowy w wysokości 100,00 zł, oplata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł, wynagrodzenie pełnomocnika strony będącego adwokatem ustalone na podstawie § 14 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1800).

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na mocy art. 149 § 1, § 1a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, oddalając skargę w pozostałym zakresie.