Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 19/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 153, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 33 ust. 1 w związku z art. 79 ust. 1, art. 64 ust. 1, art. 66 ust. 1-6, art. 80
journal: Dz.U. 2022 poz 1029
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
article: art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sądowy Katarzyna Zarychta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2024 r., sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2022 r. [...] A.S. w [...], reprezentowana przez A.O., wystąpiła do Burmistrza [...] o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji pn. "Punkt sortowania i przetwarzania odpadów".

1.1. Burmistrz [...] obwieszczeniem z dnia [...] r. nr [...] zawiadomił strony o wszczętym postępowaniu administracyjnym (art. 49 i 61 § 1 i § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, aktualnie tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, zwanej dalej k.p.a. oraz art. 33 ust. 1 w związku z art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1029, zwanej dalej u.o.o.ś). Zawiadomienie nastąpiło w formie publicznego obwieszczenia poprzez zamieszczenie na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w [...], na tablicy informacyjnej Urzędu Miejskiego w [...] oraz na tablicy ogłoszeń w miejscowości [...].

Następnie, na podstawie z art. 64 ust. 1- pkt 1, 2, 4 oraz art. 77 u.o.o.ś. Burmistrz [...] wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...], Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Polskie oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] o wyrażenie opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla wskazanej inwestycji.

1.2. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] uzgodnił realizację przedsięwzięcia w wariancie wnioskowanym przez inwestora, wskazując jednocześnie konieczność określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymagań wskazanych w uzgodnieniu.

1.3. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie również uzgodnił realizację przedsięwzięcia w wariancie zaproponowanym przez inwestora, wskazując dodatkowe wymagania w szczególności w zakresie ochrony środowiska gruntowo-wodnego.

1.4. Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] pismem z dnia [...] r., nr [...] pozytywnie zaopiniował warunki realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "Punkt sortowania i przetwarzania odpadów" na działce nr [...], obręb [...], gmina [...], którego inwestorem jest [...] A.S.

1.5. Obwieszczeniem z dnia [...] r., nr [...] Burmistrz [...], na podstawie art. 10 § 1 w związku z art. 49 k.p.a. zawiadomił strony postępowania o zgromadzeniu całości materiału dowodowego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla analizowanego przedsięwzięcia oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów. Strony postępowania nie skorzystały z przysługujących im uprawnień.

2. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach Burmistrz [...]:

- w pkt I. uzgodnił realizację przedsięwzięcia pn. "Punkt sortowania i przetwarzania odpadów". Inwestorem dla powyższej inwestycji jest [...] A.S. ul. [...]. Inwestycja realizowana będzie na działce nr [...] obręb [...] gm. [...], powiat [...], województwo [...];

- w pkt II. określił warunki korzystania ze środowiska i wymagania dotyczące ochrony środowiska zgodnie z uzgodnieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], zawartym w postanowieniu z dnia [...] maja 2023 r.;

- w pkt III. określił warunki korzystania ze środowiska i wymagania dotyczące ochrony środowiska zgodnie z uzgodnieniem Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we [...], zawartym w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2023 r.,

- w pkt IV. wskazał, że przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia nie stwierdza się konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś..

- w pkt V. nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

2.1. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, że w wyniku analizy przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wniesionych uzupełnień i wyjaśnień stwierdzono, iż przedmiotowe przedsięwzięcie, zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 2 w zawiązku z § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1839, ze zm.), jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, zatem stanowi planowane przedsięwzięcie określone w art. 59 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś.

Organ I instancji stwierdził, że zgodnie z przedłożoną dokumentacją - raportem oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko opracowanym przez A.O. planowane przedsięwzięcie obejmie przeprowadzenie prac remontowo - budowlanych i rozbiórkowych na terenie objętym przedsięwzięciem. W ramach prac wyburzeniowych inwestor dokona rozbiórki budynku nr 4 i 6, docelowo budynku nr 5. Przy hali posadowiona zostanie hala namiotowa przeznaczona do sortowania odpadów na stołach sortowniczych. Po hali namiotowej odbywał się będzie ruch wózka widłowego dostarczającego na poszczególne stoły sortownicze odpady i odbierającego wysortowane odpady z hali.

Wskazał, że odpady będą transportowane do drugiej hali namiotowej, z której po zbelowaniu transportowane będą na place magazynowe. W miejscu budynku nr 5 zostanie wykonana druga hala namiotowa, w której prowadzony będzie proces sortowania odpadów z wykorzystaniem sortowni mechanicznej. Oprócz sortowni w hali znajdzie się belownica oraz młyn do mielenia odpadów. Inwestor zaprojektował następujący obieg odpadów: przyjęcie odpadów w żółtych workach (zbiórka selektywna "u źródła") (odpady magazynowane będą na placu nr 1), następnie odpady te w celu zmniejszenia ich objętości zostaną skompaktowane za pomocą belownicy. Zbelowane odpady transportowane będą za pomocą wózka widłowego na place nr 2 i 3. Z placów tych wózkami widłowymi będą dostarczane do hali sortowania ręcznego na stołach sortowniczych i na podajnik taśmowy sortowni mechanicznej. Odpady przesortowane transportowane będą na place magazynowe nr 4 (papier i metal), 5 (odpady z tworzyw sztucznych podzielone na 8 kategorii) i balast na plac nr 6. Część balastu zostanie rozdrobniona w młynie. Planowane przedsięwzięcie ma na celu zbieranie i przetwarzanie odpadów. Wnioskodawca zakłada zbieranie odpadów o kodach [...] w ilości [...]Mg/rok. W wyniku realizacji przedsięwzięcia w instalacji do przetwarzania odpadów o maksymalnej wydajności [...] Mg/dobę będą przetwarzane odpady o kodach [...] w łącznej ilości nie więcej niż [...] Mg/rok, Instalacja ta będzie instalacją do przetwarzania odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2022, poz. 699, ze zm.).Docelowo w procesie przetwarzania w instalacji będzie zachodził proces odzysku odpadów [...] zgodnie z ustawą o odpadach. Łączna ilość przetwarzania odpadów w procesie [...] wyniesie nie więcej niż [...] Mg/rok, w tym średniodobowo [...] Mg. Instalacja będzie eksploatowana około 300 dni w roku od 7 do 17 (od poniedziałku do soboty).

Na etapie eksploatacji oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko będzie wynikało z emisji hałasu ze źródeł punktowych: (hale na których prowadzone będzie przetwarzanie odpadów) oraz transport samochodów dostawczych transportujących odpady i wózków widłowych. Po szczegółowej analizie inwestycji w zakresie jej wpływu na klimat akustyczny, w tym przedstawionej symulacji rozprzestrzeniania hałasu ze zidentyfikowanych ww. źródeł wykazano, że działalność projektowanego przedsięwzięcia nie przekroczy dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku w porze dnia, na terenach podlegających ochronie akustycznej (działka o numerze ewidencyjnym [...] obręb [..]), określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 112). Przedsięwzięcie będzie powodować emisję substancji zanieczyszczających do powietrza atmosferycznego, której źródłem będzie niezorganizowana emisja spalin z pojazdów poruszających się po terenie przedsięwzięcia (w tym wózków widłowych). Przedmiotowe hale ogrzewane będą wyłącznie z wykorzystaniem energii elektrycznej, pochodzącej w głównej mierze z projektowanej instalacji fotowoltaicznej o mocy [...] i powierzchni [...] ha.

Obliczenia rozprzestrzeniania zanieczyszczeń w powietrzu wykonano zgodnie z metodyką zawartą w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r. Nr 16, poz. 87).

2.2. Organ I instancji wskazał, że po szczegółowej analizie inwestycji w zakresie jej wpływu na powietrze atmosferyczne, w tym przedstawionego prognozowania rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń powietrza, działalność projektowanego przedsięwzięcia nie będzie uciążliwa po względem zanieczyszczenia powietrza - nie będzie powodować przekroczeń dopuszczalnych poziomów substancji poza terenem do którego inwestor posiada tytuł prawny. Woda do celów socjalnych i porządkowych pobierana będzie z istniejącego ujęcia. Na terenie przedsięwzięcia powstawać będą ścieki bytowe, które odprowadzane będą do trzech projektowanych zbiorników bezodpływowych. Inwestor w przedłożonych uzupełnieniach do raportu oświadczył, że eksploatacja przedsięwzięcia nie będzie powodowała powstawania ścieków przemysłowych. Wody opadowe i roztopowe pochodzące z połaci dachowych - umownie czyste odprowadzane będą powierzchniowo do gruntu. Z kolei wody z powierzchni utwardzonych po podczyszczeniu w separatorze substancji ropopochodnych odprowadzane będą do istniejących zbiorników wodnych. W celu ochrony środowiska wodno-gruntowego w decyzji nałożono obowiązek utwardzenia placu do magazynowania odpadów. Boksy do magazynowania odpadów wyposażone będą w zadaszenia, ponadto nałożono obowiązek wyposażenia kontenerów i pojemników do magazynowania odpadów w zamknięcia lub osłony. Prócz tego miejsca magazynowania odpadów wykonane będą w sposób uniemożliwiający napływ wody do boksów oraz wypłynięcia ewentualnych odcieków poza boks. Dodatkowo inwestor jest zobligowany do przestrzegania wymagań dotyczących właściwego magazynowania odpadów określonych przepisami prawa, m.in.: w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Zastosowany sposób rozwiązania gospodarki wodno-ściekowej zapewni ochronę wód powierzchniowych i podziemnych.

2.3. Organ I instancji zaznaczył, że przedsięwzięcie nie jest zlokalizowane w granicach obszarów wymagających specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt oraz ich siedlisk oraz siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszarach sieci Natura 2000 i nie będzie oddziaływać na gatunki i siedliska tam chronione oraz nie spowoduje fragmentacji obszarów. Najbliżej położonym obszarem objętym ochroną na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 916, ze zm.), w stosunku do planowanej inwestycji jest obszar Natura 2000 [...] oddalony o ok. [...] m od granic inwestycji.

Inwestycja ta zlokalizowana jest poza obszarem projektowanych korytarzy ekologicznych, których granice są obecnie aktualizowane, weryfikowane i ustalane w oparciu o dane, których dysponentem jest Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska.

W ramach planowanej inwestycji woda wykorzystywana będzie do celów socjalno- bytowych w ilości ok. 1700 m3/rok. Woda będzie pobierana z własnego, istniejącego na terenie Zakładu ujęcia wody podziemnej. Na pobór wód podziemnych, zgodnie z ustawą Prawo wodne Inwestor zamierza uzyskać pozwolenie wodno prawne. W budynku hydroforni zostanie zainstalowana stacja uzdatniania wody. Woda poddawana będzie procesowi odżelaziania i odmanganianie za pomocą filtrów. Filtry będą regularnie płukane. Wody popłuczne z płukania filtrów odprowadzane będą do odstojników, a po odstaniu i po procesie koagulacji, który pozwoli na uzyskanie przez ww. wody parametrów zgodnych z przepisami odrębnymi, odprowadzane będą do istniejących zbiorników wodnych (stawów), na podstawie stosownego pozwolenia wodnoprawnego. Zużyte filtry i zawiesina z odstojnika będą przekazywane do unieszkodliwienia jako odpad. Do celów technologicznych woda nie będzie używana. Mycie paneli fotowoltaicznych będzie zlecane firmom zewnętrznym, które jednocześnie będą zobowiązane do zagospodarowania zużytych do mycia wód.

Zapotrzebowanie na wodę do celów przeciwpożarowych realizowane będzie z ujęcia wód podziemnych oraz z istniejących na terenie Zakładu stawów, w których m.in. retencjonowana będzie woda opadowa lub roztopowa. Ścieki bytowe (ok. 1699 m3/rok) odprowadzane będą do trzech bezodpływowych zbiorników na ścieki o pojemności 10 m3 każdy, a następnie za pomocą wozów asenizacyjnych wywożone będą do oczyszczalni ścieków. Place do składowania odpadów przeznaczonych do przetwarzania i przetworzonych będą placami zadaszonymi, w związku z czym nie przewiduje się powstawania ścieków przemysłowych w postaci odcieków zmagazynowanych odpadów. Wody opadowe lub roztopowe z terenów utwardzonych Zakładu będą zbierane systemem kanalizacyjnym i kierowane do separatora substancji ropopochodnych oraz osadnika zawiesin mineralnych, a następnie będą kierowane do istniejących zbiorników wodnych (stawów).

Na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do urządzenia wodnego, zgodnie z ustawą Prawo wodne inwestor uzyska pozwolenie wodnoprawne. Wody opadowe lub roztopowe z dachów budynków, hal i wiat odprowadzane będą na tereny biologicznie czynne w obrębie działki inwestora, bez szkody dla terenów sąsiednich. Odpady inne niż niebezpieczne, niezwiązane z procesem technologicznym, na terenie Zakładu będą magazynowane selektywnie, w sposób zabezpieczający przed dostępem osób niepowołanych i niepowodujący zagrożenia dla środowiska gruntowowodnego, w wydzielonych i opisanych miejscach.

Odpady niebezpieczne, niezwiązane z procesem technologicznym, magazynowane będą selektywnie w zamkniętych, szczelnych i oznakowanych pojemnikach lub innych opakowaniach odpornych na działanie składników umieszczanych w nich odpadów, zlokalizowanych w wyznaczonym miejscu o utwardzonym podłożu, zabezpieczonych przed rozwiewaniem, pyleniem, wpływem opadów atmosferycznych i dostępem osób postronnych. Wyżej wymienione odpady przekazywane będą wyspecjalizowanym podmiotom gospodarczym posiadającym zezwolenia na gospodarowanie poszczególnymi typami odpadów.

2.4. Organ I instancji podał, że projektowana inwestycja zlokalizowana jest w obszarze zlewni jednostki planistycznej gospodarowania wodami “jednolitej części wód powierzchniowych (JCWP) – [...]. Zgodnie z zapisami Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...] (Dz. U. z [...]) JCWP została wyznaczona jako naturalna część wód o złym stanie, zagrożona nieosiągnięciem celu środowiskowego, jakim jest dobry stan ekologiczny; zapewnienie drożności cieku dla migracji ichtiofauny o ile jest monitorowany wskaźnik diadromiczny D; zapewnienie drożności cieku według wymagań gatunków chronionych oraz stan chemiczny: dla złagodzonych wskaźników [benzo(a)piren(w)] poniżej stanu dobrego, dla pozostałych wskaźników - stan dobry. Dla JCWP określono odstępstwo - odroczenie w czasie terminu osiągnięcia celu środowiskowego do 2027 r. substancje priorytetowe wprowadzone dyrektywą 2013/39/UE - do 2039 r. ze względu na inne warunki naturalne (dopływ z innej JCWP; procesy biochemiczne; procesy fizykochemiczne; zanieczyszczenia z przeszłości).

Ponadto dla przedmiotowej JCWP ustalono odstępstwo polegające na ustaleniu mniej rygorystycznego celu środowiskowego w zakresie benzo(a)pirenu występującego w wodzie, ze względu na potrzebę społeczno-ekonomiczną zaspokajaną przez źródło presji antropogenicznej, determinującej na stan wód w stopniu zagrażającym osiągnięciu celów środowiskowych oraz brak alternatywnego sposobu zaspokojenia potrzeby społeczno- ekonomicznej. Przedmiotowy obszar inwestycji znajduje się w obrębie jednolitej części wód podziemnych (JCWPd) nr [...] o kodzie [...] która charakteryzuje się dobrym stanem ilościowym i dobrym stanem chemicznym. JCWPd została oceniona jako niezagrożona nieosiągnięciem celu środowiskowego, jakim jest dobry stan chemiczny i dobry stan ilościowy.

Planowana inwestycja znajduje się w obszarze Głównego Zbiornika Wód Podziemnych (GZWP) nr [...]. Inwestycja znajduje się poza obszarami narażonymi na niebezpieczeństwo powodzi. Teren inwestycji nie znajduje się w obrębie strefy ochronnej ujęcia wód, będącej w ewidencji Wód Polskich oraz nie znajduje się w granicach obszarowych form ochrony przyrody. W bezpośrednim sąsiedztwie działki inwestycyjnej znajduje się Obszar Natura [...] oraz Obszar chronionego krajobrazu [..].

3. Od powyższej decyzji Stowarzyszenie, reprezentowane przez radcę prawego, wniosło odwołanie, zarzucając jej naruszenie:

- art. 7, 7a, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez wybiórcze potraktowanie zebranego w sprawie materiału, ustalenie niezgodnego z rzeczywistością stanu faktycznego i wydanie decyzji szkodliwej dla środowiska,

- art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84, art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 1 u.o.o.ś. poprzez ich zastosowanie i wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia pn. "Punkt sortowania i przetwarzania odpadów" realizowanej na działce nr [...], obręb [...], gm. [...], powiat [...], województwo [...],

- art. 108 § 1 k.p.a. poprzez nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji, gdy strona nie udowodniła, że doszło do trudnej sytuacji wnioskodawcy.

4. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

4.1. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie, wnioskiem, który wpłynął do organu I instancji w dniu 13 grudnia 2022 r. inwestor wystąpił do Burmistrza [...] o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn: "Punkt sortowania i przetwarzania odpadów". Dalej, że wniosek został następnie zmodyfikowany pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r.

W związku z tym, że planowane przedsięwzięcie zaliczone zostało do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko konieczne okazało się przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym uzgodnienie warunków planowanego przedsięwzięcia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w [...]., dalej: "RDOŚ" i Dyrektorem Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich we [...], dalej "DRZGWWP" (art. 77 ust. 1 pkt 1 i 4 u.o.o.ś.).

Jak podał organ niezbędne było również zasięgnięcie opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], dalej "PPIS" (art. 77 ust. 1 pkt 2 u.o.o.ś.). Procedura uzgodnieniowa oraz opiniująca, o której mowa w art. 71 ust. 1 u.o.o.ś. została przeprowadzona. Postanowieniem z dnia [...] r. DRZWWP uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia pn. "Punkt sortowania i przetwarzania odpadów" położonego na działce nr [...], obręb [...], gmina [...] i określił warunki realizacji przedsięwzięcia. Opinią z dnia [...] maja 2023r., PPIS pozytywnie zaopiniował w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych realizację przedsięwzięcia, a postanowieniem z dnia [...] maja 2023r., RDOŚ postanowił uzgodnić warunki realizacji przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji.

Kolegium wskazało, że przez ocenę oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, której dokonuje organ przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, należy rozumieć postępowanie obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu (art. 3 ust. 1 pkt 8 u.o.o.ś.). Wskazało także, że tryb przeprowadzania postępowania z udziałem społeczeństwa określają przepisy art. 29-38 u.o.o.ś.

Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że przez podanie informacji do publicznej wiadomości rozumie się:

a) udostępnienie informacji na stronie Biuletynu Informacji Publicznej, organu właściwego w sprawie,

b) ogłoszenie informacji, w sposób zwyczajowo przyjęty, w siedzibie organu właściwego w sprawie,

c) ogłoszenie informacji przez obwieszczenie w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia, a w przypadku projektu dokumentu wymagającego udziału społeczeństwa - w prasie o odpowiednim do rodzaju dokumentu zasięgu,

d) w przypadku gdy siedziba organu właściwego w sprawie mieści się na terenie innej gminy niż gmina właściwa miejscowo ze względu na przedmiot postępowania - także przez ogłoszenie w prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości lub miejscowościach właściwych ze względu na przedmiot postępowania.

Sposób wnoszenia uwag i wniosków określa art. 34 i 35 u.o.o.ś. Po zebraniu uwag i wniosków organ obowiązany jest do ich rozpatrzenia (co nie jest równoznaczne z koniecznością wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uwzględniającą wszystkie zgłoszone uwagi i wnioski) i odniesienia się do nich w uzasadnieniu do decyzji. Z przeprowadzonym postępowaniem z udziałem społeczeństwa wiąże się też konieczność podania przez organ do publicznej wiadomości informacji o wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i o możliwości zapoznania się z jej treścią.

4.2. Mając powyższe na względzie Kolegium stwierdziło, że organ I instancji dokonał podania do publicznej wiadomości, informacji o których mowa w art. 33 ust. 1 u.o.o.ś. w sposób zgodny z art. 3 ust. 1 piet 11 u.o.o.ś. co oznacza, że został spełniony obowiązek zapewnienia udziału społeczeństwa w tym postępowaniu. Zaznaczyło także, że Burmistrz [...] stosownie do art. 85 ust. 3 u.o.o.ś. podał do publicznej wiadomości informację o wydaniu decyzji z dnia [...].

Organ odwoławczy wskazał, że przez ocenę oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, której dokonuje organ przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, należy rozumieć postępowanie obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu (art. 3 ust. 1 pkt 8 u.o.o.ś.).

W myśl art. 62 ust. 1 u.o.o.ś. w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na: środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, krajobraz, w tym krajobraz kulturowy, wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-ca, dostępność do złóż kopalin ryzyko wystąpienia poważnych awarii oraz katastrof naturalnych i budowlanych, możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; wymagany zakres monitoringu. Ocena oddziaływania na środowisko jest etapem prowadzącym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i pozwala organowi jedynie zorientować się, jakie ewentualnie zagrożenia dla środowiska mogą wystąpić.

Ustalenie w decyzji o środowiskowej warunków, pod którymi może zostać zrealizowana planowana inwestycja, nie przesądza jeszcze o jej faktycznej realizacji. Określa jedynie kształt inwestycji z punktu widzenia wymogów ochrony środowiska, dopuszcza jej realizację w wariancie dla środowiska najkorzystniejszym. Dopiero na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego, tj. w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania przestrzennego (jeśli na danym terenie nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego) i o udzielenie pozwolenia na budowę - następuje konkretyzacja i materializacja warunków określonych w decyzji środowiskowej. Innymi słowy, decyzja środowiskowa statuuje ograniczenia realizacji przedsięwzięcia konieczne ze względu na wymogi ochrony środowiska w różnych jego aspektach.

4.3. Kolegium podkreśliło, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko stanowi zasadniczy dokument, w oparciu o który dokonuje się oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Podlega on kontroli organu zgodnie z art. 77 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a.

Organ odwoławczy wskazał na zapisy znajdującego się w aktach sprawy raportu wraz z jego uzupełnieniami. Zaznaczył, że w raporcie dokonano analizy oddziaływania wariantów przedsięwzięcia. Ujęto przedstawienie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w trakcie realizacji i eksploatacji i likwidacji, w tym m.in. oddziaływanie na klimat akustyczny, wpływ na powierzchnię ziemi, oddziaływanie na wody podziemne i powierzchniowe, oddziaływanie ze względu na gospodarkę odpadami i ściekami, oddziaływanie na powietrze atmosferyczne, oddziaływanie na klimat, oddziaływanie na krajobraz, oddziaływanie na ludzi, oddziaływanie na zabytki i inne dobra materialne. Przedstawiono również możliwe sytuacje awaryjne, oddziaływanie transgraniczne, skumulowane.

Kolegium stwierdziło, że z dokonanej analizy oddziaływania wariantów przedsięwzięcia w zakresie czynników oddziaływania wynika, że zaproponowany wariant inwestorski jest wariantem najkorzystniejszym dla środowiska. W przekonaniu Kolegium zaproponowany w raporcie racjonalny wariant alternatywny nie ma charakteru abstrakcyjnego czy też teoretycznego. Zdaniem organu decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest rozstrzygnięciem związanym, a jej treść jest uzależniona od spełnienia ściśle określonych przesłanek. Z dyspozycji art. 81 u.o.o.ś. wynika bowiem, że ustawodawca określił precyzyjnie katalog okoliczności uzasadniających odmowę określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia. W przypadku braku zaistnienia tych przesłanek organ właściwy do wydania decyzji jest co do zasady zobligowany do wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia. W opinii Kolegium z powyższą sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Nadto, w ocenie organu odwoławczego, zaskarżona decyzja w swej sentencji zawiera ponadto wszystkie niezbędne elementy, wyszczególnione w art. 82 ust. 1 u.o.o.ś.

5. Na powyższą decyzję Stowarzyszenie, reprezentowane przez radcę prawego, wniosło skargę zarzucając jej:

1) naruszenie przepisów postępowania, to jest:

a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w

utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza [...], w sytuacji gdy istniały przesłanki do jej uchylenia;

b) art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewywiązanie się przez SKO z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności przez: niezebranie całego oraz nierozpatrzenie już zebranego materiału dowodowego i niedokonanie wszechstronnej całościowej oceny, co finalnie doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji, która jest szkodliwa dla środowiska;

c) art. 108 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i uznanie, iż decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] r. powinien zostać nadany rygor natychmiastowej wykonalności, w sytuacji gdy nie udowodniono, iż wnioskodawca znalazł się w trudnej sytuacji;

d) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niezapewnienie stronom udziału w postępowaniu;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:

a) art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84, art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 1 u.o.o.ś. poprzez ich zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia pn.: "Punkt sortowania i przetwarzania odpadów" realizowanej na działce [...], obręb [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...].

5.1. Wobec podniesionych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie w całości decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] r., a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Nadto skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez organ, a w przypadku nie wstrzymania wykonania decyzji, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w środowisku.

5.2. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła m.in., że organ uniemożliwił Organizacji zapoznanie się z całością materiału dowodowego, gdyż poinformował pełnomocnika Stowarzyszenia o wydanej decyzji dopiero dnia 13 września 2023 r. nie przekazując jej treści na stronie BIP pomimo takiego obowiązku wynikającego z u.o.o.ś. Organ II instancji nieprawidłowo utrzymał w mocy decyzję Burmistrza [...], w sytuacji gdy istniały przesłanki do jej uchylenia, gdyż jest ona szkodliwa dla środowiska. Zdaniem skarżącej organ powinien zastosować art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Nadto organ II instancji nieprawidłowo zastosował art. 108 § 1 k.p.a. Decyzja Burmistrza stała się podstawą o wnioskowanie innych decyzji, skutkiem czego może dojść do realizacji przedsięwzięcia, które zawsze może zagrażać środowisku. Ponadto nie udowodniono, iż wnioskodawca znalazł się w trudnej sytuacji.

5.3. Skarżąca stwierdziła także, że organ I instancji uniemożliwił stronom zapoznanie się z całością materiału dowodowego, gdyż o wniosku wnioskodawcy z dnia [...] lipca 2023 r. wszystkie strony dowiedziały się dopiero z uzasadnienia decyzji.

W ocenie skarżącej organ II instancji pominął także sprzeczne dane wynikające z raportu tj.:

- przy określeniu ilości wytworzonych ścieków pojawia się konieczność korzystania z separatora (punkt 1.7), ale już w pkt 21 (s. 4 decyzji) organ pisze o separatorze i osadniku zawiesin mineralnych - wygląda to tak jakby organ dał najpierw mniejsze wymogi, a następnie bezrefleksyjnie przepisał wymogi RZGW w żaden sposób tego nie uzasadniając,

- zatrudnionych ma być przy przedsięwzięciu 96 osób + 6 przy pracy biurowej - nigdzie tymczasem w decyzji nie napisano w jaki sposób te osoby miałyby się dostawać do pracy np. jeżeli samochodami to gdzie jest miejsce parkingowe dla nich? Gdzie są przebieralnie? Gdzie mają być magazyny odzieży roboczej (czystej) i pojemniki na odzież brudną? W jaki sposób ma się odbywać czyszczenie pracowników i ich ubrań? Jaka jest ilość zmian - czy będzie to system jednozmianowy (wtedy ponad 100 osób na raz będzie pracować) czy system np. 3 zmianowy (wtedy ponad 30 osób na zmianę i praca również w porze nocnej co nie jest uwzględnione przy hałasie i emisji z maszyn) itp.?

- z raportu i decyzji wynika, że powstaną odpady palne ale w żaden sposób nie jest opisane w którym miejscu instalacji powstaną, gdzie będą magazynowe i w jaki sposób przechowywane - ma to szczególne znaczenie biorąc pod uwagę ostatnie pożary w miejscach składowania odpadów,

- w aktach sprawy brak jest wykazu stron postępowania, a tym samym nie wiadomo, czy osoby które zmarły w trakcie trwania postępowania pozostawiły spadkobierców - Zgodnie z przyjętym orzecznictwem, niezależnie od ilości stron postępowania organ administracji musi ustalić wszystkie strony postępowania. Skarżąca stwierdziła, że nie sposób także uznać, iż organ II instancji oparł się na ustaleniach organu I instancji z uwagi na fakt, iż w decyzji organu I instancji także brak prawidłowego określenia stron postępowania;

- organ źle określił inwestora - zgodnie z przyjętym w orzecznictwie Sądów Administracyjnych poglądem stroną postępowania administracyjnego nie może być firma osoby fizycznej. W zaistniałym stanie faktycznym adresatem decyzji, a więc stroną postępowania jest A.S.;

- z uwagi na kody zbieranych odpadów (odpady komunalne) zastosowanie w niniejszym postępowaniu ma rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 czerwca 2009 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi - zgodnie z § 4 ww. rozporządzenia wnioskodawca musi zapewnić dla pracowników mających bezpośredni kontakt z odpadami komunalnymi tj. związanych z sortowanie i przetwarzaniem odpadów, możliwość korzystania z oddzielnych pomieszczeń i urządzeń higieniczno-sanitarnych tj. szatni przepustowej, pomieszczenia z natryskami, ustępu i jadalni. Nic z tych rzeczy nie jest opisane w raporcie a nawet w odpowiedzi na pytania Urzędu - nie wzięto w ogóle pod uwagę zużycia wody przez ponad 90 osób skoro muszą obowiązkowo korzystać z prysznica.

5.4. Nadto skarżąca podniosła, że SKO wydało w dniu [...] r. decyzję nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Starosty zezwalającej na zbieranie i przetwarzanie odpadów właśnie na podstawie zaskarżonej decyzji środowiskowej. Co istotne SKO zrobiło to z urzędu co, zdaniem skarżącej, najlepiej świadczy o bezcelowym nadawaniu rygoru natychmiastowej wykonalności na decyzję środowiskową.

6. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Dodatkowo, odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.o.o.ś., Kolegium stwierdziło, że nie ma racji skarżący twierdząc, że brak jest wyjaśnień w zakresie odpadów palnych, bowiem z raportu wynika, że odpady po odsianiu drobnej frakcji na sicie wibracyjnym stanowiące odpad o kodzie [...](odpady palne, paliwo alternatywne) trafiają do "big bagów", które następnie są transportowane do podajnika belownicy, w której są belowane i składowane na placu magazynowym, na którym oczekują na transport. Natomiast odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku wykazu stron w aktach sprawy Kolegium stwierdziło, że powyższe pozostaje bez znaczenia dla niniejszej sprawy, ponieważ z załączonej do wniosku z dnia [...] grudnia 2022 r. mapie przedstawiającej zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia wynika, że liczba stron przekracza 10. W związku z powyższym, zgodnie z art. 74 ust. 1 pkt 1a u.o.o.ś. nie wymaga się dołączenia dokumentu, o którym mowa w ust. 1 pkt 6.

7. W piśmie z dnia [...] lutego 2024 r. strona skarżąca, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z załączonych dokumentów na fakt błędów popełnionych przez organ I instancji w decyzji oraz błędów w raporcie oddziaływania na środowisko. Do ww. wniosku załączono opinię dr A.K. Strona skarżąca podniosła, że organy nie wzięły pod uwagę m.in. skumulowanego oddziaływania farmy fotowoltaicznej, na którą organ wydał decyzję w 2019 r. nowej farmy objętej zaskarżoną decyzją. Nie wzięto także pod uwagę budowy nowego zjazdu z drogi krajowej [...] chociaż jest o tym mowa w raporcie. Nie uzgodniono również decyzji z Marszałkiem Województwa.

8. W piśmie z dnia [...] marca 2023 r. organ ustosunkowując się do wskazanego pisma strony wskazał, że procedował w sprawie biorąc pod uwagę przekazane przez organ I instancji dokumenty, z których nie wynikało, że w sąsiedztwie ani prognozowanym zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji znajdują się przedsięwzięcia realizowane, zrealizowane lub planowane, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Tym samym Kolegium nie posiadało wiedzy o wydanej dnia [...] r. przez Burmistrza Miasta i Gminy [...], decyzji nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach, znak [...] dot. "budowy instalacji fotowoltaicznej na terenie działki o nr ewid. [...] obręb ewidencyjny [...], gmina [...]".

Odnosząc się do kwestii braku uwzględnienia budowy nowego zjazdu z drogi krajowej [...] pomimo, że mowa jest o nim w raporcie, Kolegium podało, że wynikający z raportu rodzaj i skala przedsięwzięcia nie obejmował budowy zjazdu z drogi krajowej [...], a w raporcie jest o nim mowa jedynie w aspekcie planowanego dojazdu pojazdów do nieruchomości. Kolegium stwierdziło, że na etapie oceny środowiskowej przedsięwzięcia zaproponowane rozwiązania podlegają ocenie jedynie z punktu widzenia oddziaływania inwestycji. Konkretna lokalizacja dojazdu (i odpowiadającego mu zjazdu z drogi publicznej), konkretyzowana będzie dopiero na dalszych etapach procesu inwestycyjnego (pozwolenia na budowę, ewentualnie decyzji w sprawie lokalizacji zjazdu z drogi publicznej). Tam też sformułowane zostaną precyzyjne rozwiązania techniczno-projektowe.

Odnośnie braku udziału Marszałka Województwa w postępowaniu Kolegium wyjaśniło, że w niniejszej sprawie nie analizowano kwestii uzyskania opinii organu właściwego do wydania pozwolenia zintegrowanego na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, jeżeli planowane przedsięwzięcie kwalifikowane jest jako instalacja, o której mowa w art. 201 ust. 1 tej ustawy. Z kolei co do kwestii niezgodności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z wnioskiem o jej wydanie organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie, wnioskiem, który wpłynął do organu I instancji w dniu 13 grudnia 2022r. inwestor wystąpił do Burmistrza [...] o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na: "Punkt sortowania i przetwarzania odpadów", natomiast wiosek został następnie zmodyfikowany pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r. i w związku z tym planowane przedsięwzięcie zaliczone zostało do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

9. Postanowieniem z dnia 7 marca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

10. Podczas rozprawy przeprowadzonej w dniu 8 maja 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. postanowił:

1) dopuścić dowód z decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] r., nr [...] o ustaleniu środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji fotowoltaicznej na terenie działki o nr. ewid. [...], obręb [...], gmina [...] oraz załącznika graficznego do tej decyzji (k. 40 - 44 akt sądowych);

2) oddalić wniosek zawarty w piśmie procesowym pełnomocnika skarżącego Stowarzyszenia z dnia [...] lutego 2024 r. o dopuszczenie dowodu z opinii A.K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

11. Zgodnie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) - powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy skarg na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej i który nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie.

12. Pierwszą kwestią wymagającą rozważenia był interes prawny skarżącego Stowarzyszenia w niniejszym postępowaniu sądowym (legitymacja skargowa). Stosownie do przepisu art. 44 ust. 1 u.o.o.ś. organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony, jeżeli prowadzą działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania. Przepisu art. 31 § 4 k.p.a. nie stosuje się.

Organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony (ust. 2 art. 44 u.o.o.ś.).

Organizacji ekologicznej służy również skarga do sądu administracyjnego od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa (ust. 3 art. 44 u.o.o.ś.)

13. Przepis art. 44 ust. 3 u.o.o.ś. stanowi zatem lex specialis wobec art. 50 § 1 p.p.s.a. Jego specyfika polega przede wszystkim na rozszerzeniu uprawnień procesowych przysługujących tej specyficznej kategorii organizacji społecznych, jaką są organizacje ekologiczne (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2016 r., II OSK 2010/14; wszystkie powołanie w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia są dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

Celami skarżącego Stowarzyszenia są m.in.: ochrona dóbr naturalnych w okolicach miejscowości [...]; działania na rzecz ochrony środowiska naturalnego oraz dziedzictwa przyrodniczego; przeciwdziałanie nadmiernej eksploatacji gospodarczej terenów położonych w okolicach miejscowości [...] (§ 5 pkt 2-4 Statutu).

Skarżące Stowarzyszenie realizuje swoje cele w szczególności poprzez: uczestnictwo w postępowaniach inwestycyjnych, które mogą oddziaływać na środowisko naturalne w okolicach miejscowości [...] oraz na innych obszarach; inicjowanie lub uczestnictwo w postępowaniach administracyjnych i sądowych związanych z realizacją inwestycji oddziaływujących na środowisko naturalne w okolicach miejscowości [...] oraz na innych obszarach kraju, w tym także poprzez reprezentowanie w tych sprawach interesów członków stowarzyszenia oraz mieszkańców (§ 6 pkt 10 i 11 Statutu).

Strona skarżąca działa w niniejszej sprawie w zakresie swej statutowej działalności tym samym posiada legitymację do wniesienia skargi. Co więcej, strona skarżąca prowadząc swoją działalność od 2013 r. spełnia też wymóg określony w art. 44 ust. 1 u.o.o.ś., którą to kwestię organ winien także ocenić w zaskarżonej decyzji, a czego nie uczynił. Uchybienie to, z uwagi na powyższe ustalenia pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy.

14. Jeśli chodzi o kwestie merytoryczne z akt sprawy wynika, że planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, którego realizacja, zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś., wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Stosownie do przepisu § 2 ust.1 pkt 47 rozporządzenia do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje do przetwarzania w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach odpadów inne niż wymienione w pkt 41 i 46, w tym składowiska odpadów inne niż wymienione w pkt 41, mogące przyjmować odpady w ilości nie mniejszej niż 10 t na dobę lub o całkowitej pojemności nie mniejszej niż 25 000 t, z wyłączeniem instalacji do wytwarzania biogazu rolniczego w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii.

Nadto w § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia wskazano, że do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia polegające na rozbudowie, przebudowie lub montażu przedsięwzięć realizowanych lub zrealizowanych wymienionych w § 3 ust. 1, jeżeli ta rozbudowa, przebudowa lub montaż spowoduje osiągnięcie progów określonych w ust. 1, o ile zostały one określone. Jak słusznie przy tym zauważył organ odwoławczy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową. Oznacza to, że organ właściwy do wydania tej decyzji jest zobligowany wydać tę decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami ustawy (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2019 r., II OSK 2114/17).

Stosownie do treści art. 80 u.o.o.ś. jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:

1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;

2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;

3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;

4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

15. Mając na uwadze te przepisy stwierdzić należy, że kluczowym elementem ustaleń i materiału dowodowego sprawy jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Nadmienić należy, że zgodnie z art. 77 ust. 2 pkt 2 u.o.o.ś. organ występujący o uzgodnienie lub opinię, o których mowa w ust. 1, przedkłada organowi opiniującemu raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Zakres treści raportu wyznacza art. 66 ust. 1 – 6 u.o.o.ś. i raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać m.in. informacje na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem (art. 66 ust. 3 b u.o.o.ś.)

Zakres przedmiotowy oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko musi uwzględniać powiązania z innymi przedsięwzięciami, a w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć usytuowanych na obszarze, na który będzie oddziaływać dane przedsięwzięcie, stąd odpowiednie informacje w tym zakresie powinny być zawarte w raporcie (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017 r., II OSK 1683/15).

Raport jest dokumentem prywatnym, a zawarte w nim stwierdzenia podlegają ocenie jak każdy dowód w sprawie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie jest sprawdzenie zawartości raportu w kontekście spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2016 r., II OSK 2151/14).

Zgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. organ jest zobligowany do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W związku z tym organ musi samodzielnie ocenić raport, a wyniki tej oceny winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2017 r., II OSK 2584/15).

16. Dokonując oceny raportu złożonego w niniejszej sprawie organy pominęły jednak to, że nie zawiera on informacji, że Burmistrz [...] w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...] o ustaleniu środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji fotowoltaicznej na terenie działki sąsiedniej o nr ewid. [...], obręb [...], gmina [...] (a zatem w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia) oraz oceny czy to przedsięwzięcie może prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. Informacje te organ I instancji posiadać winien z urzędu, bowiem on wydał obie decyzje i powinna być ona rozważona w decyzji.

To ustalenie wynika z przedstawionej przez skarżące Stowarzyszenie decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] r. nr [...] o ustaleniu środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji fotowoltaicznej na terenie działki o nr. ewid. [...], obręb [...], gmina [...] oraz załącznika graficznego do tej decyzji, z której sąd dopuścił, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., dowód na rozprawie w dniu 8 maja 2024 r.

W ocenie Sądu brak dostrzeżenia przez organy, że złożony przez stronę raport zawiera braki w ww. zakresie oraz, że organy opiniujące, o których mowa w art. 77 ust. 1 i art. 64 ust. 1 u.o.o.ś. wydając pozytywne opinie/uzgodnienia dla planowanego przedsięwzięcia, bazując na przedłożonym raporcie, także - jak wynika z uzasadnień tych opinii - nie oceniły wpływu sąsiedniego przedsięwzięcia na ewentualną kumulację oddziaływań stanowi o naruszeniu art. 66 ust. 3b oraz art. 80 § 1 pkt 1 i 2 u.o.o.ś. oraz art. 64 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 w zw. z art. 63 ust. 1 u.o.o.ś, które to naruszenia co najmniej mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie bowiem do treści art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b u.o.o.ś. obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie kryteria wskazane w tym przepisie, w tym: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem: powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem.

Natomiast w art. 64 ust. 1 u.o.o.ś. określono, że postanowienie, o którym mowa w art. 63 ust. 1 tej ustawy, wydaje się po zasięgnięciu opinii:

1) regionalnego dyrektora ochrony środowiska;

2) organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3a, 10-19 i 21-29, oraz uchwały, o której mowa w art. 72 ust. 1b;

3) organu właściwego do wydania pozwolenia zintegrowanego na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, jeżeli planowane przedsięwzięcie kwalifikowane jest jako instalacja, o której mowa w art. 201 ust. 1 tej ustawy;

4) organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne.

17. W sprawie organ I instancji, na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 oraz art. 77 u.o.o.ś., wystąpił do wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]. Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] o wyrażenie opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla wskazanej inwestycji. Pomimo, iż - jak wynika, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji - w wyniku analizy przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wniesionych uzupełnień i wyjaśnień stwierdzono, iż przedmiotowe przedsięwzięcie, zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 2 w związku z § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1839, ze zm.), jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, zatem stanowi przedsięwzięcie określone w art. 59 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś., tj. mogące zawsze oddziaływać na środowisko, stwierdzić należy, że organy opiniujące mając wiedzę o sąsiedniej inwestycji, mogłyby określić w swych uzgodnieniach konieczność uwzględnienia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dodatkowych wymagań mających na celu ochronę środowiska, jeśli by uznały, że może wystąpić kumulacja oddziaływań.

Zgodnie z zasadami prewencji i przezorności, przy dokonywaniu wykładni art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b u.o.o.ś. należy uwzględnić, że skumulowane oddziaływania mogą powodować zmiany w środowisku, będące konsekwencją wpływu danego rodzaju przedsięwzięcia w połączeniu z innymi istniejącymi lub planowanymi przedsięwzięciami. Analizując potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, należy uwzględnić skalę, czas trwania oraz intensywność oddziaływania danego przedsięwzięcia w powiązaniu z innymi. Chodzi zatem o oddziaływania, które mają powtarzalny i trwały charakter oraz występują przez dłuższy czas. Ocena skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, o której mowa w art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, powinna uwzględniać identyfikację potencjalnych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko z innymi przedsięwzięciami oraz zastosowanie instrumentów prawnych, które będą stosowane w ramach realizacji przedsięwzięcia w celu uniknięcia, minimalizacji bądź redukcji oddziaływań (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2018 r., II OSK 820/16).

18. Wskazać należy, że ustawa nie wymaga by kumulacji podlegały wyłącznie przedsięwzięcia powiązane technologicznie lub nie - skumulowanie dotyczy bowiem oddziaływań, a nie przedsięwzięć, które są ich źródłem (zob. wyroki NSA z 10 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 1165/17 oraz z 15 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1847/17; także K. Gruszecki, Ograniczenia prawne w realizacji inwestycji w związku z wyznaczeniem obszarów Natura 2000, ZNSA 2011, nr 2, s. 34-46). Sąd nie ma (i nie może mieć) takiej wiedzy specjalistycznej, by ocenić kumulację w sprawie. Jest to kwestia specjalistyczna, wymagająca rozważenia w raporcie i oceny wyspecjalizowanych organów (opiniujących, uzgodnieniowych) nawet jeśli prima facie wydaje się, że takiej kumulacji ze względu na rodzajowo odmienne przedsięwzięcia (sortowanie i przetwarzanie odpadów oraz farma fotowoltaiczna) może nie być. Z uwagi na funkcje i ustrojowy zakres kontroli sądowoadministracyjnej ta kwestia nie może być rozstrzygana samodzielnie przez sąd na etapie skargowym.

To istotne uchybienie powoduje, że przeprowadzone przez organy postępowanie w niniejszej sprawie naruszyło zasady postępowania określone w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z powołanymi wyżej przepisami prawa materialnego, w taki sposób, że co najmniej mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

19. W tej sytuacji odnoszenie się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze jest przedwczesne, bowiem dokonanie oceny kumulacji może spowodować zmianę treści raportu także w odniesieniu do podnoszonych przez skarżące Stowarzyszenie kwestii, w tym tych, które zostały zawarte w piśmie procesowym strony z dnia [...] lutego 2024 r. Te okoliczności w kontekście potencjalnej kumulacji muszą być zatem przedmiotem ponownego opiniowania (opinie wymagają zatem poszerzenia w tym zakresie, po przedstawieniu przez inwestora uzupełnionego raportu).

Stąd też niezależnie od stopnia trafności pozostałych zarzutów strony skarżącej nie można ich na tym etapie stanowczo rozstrzygnąć. Sąd może jedynie odnieść się do zarzutu dotyczącego naruszenia prawa (pominięcia) innych uczestników postępowania (s. 5 skargi). Zarzut ten jest niezasadny, gdyż jak stwierdzono wyżej regulowana przepisami szczególnymi procedura publicznego powiadomienia stron została w sprawie dochowana. Nadto zarzut ten wykracza poza interes prawny Stowarzyszenia, gdyż dotyczy innych podmiotów.

20. Oddalenie wniosku dowodowego strony skarżącej – z "prywatnej" opinii A.K. (załączonego do pisma procesowego z dnia 6 lutego 2024 r.) znajduje uzasadnienie w treści art. 106 § 3 p.p.s.a., którego wykładnia, w praktyce orzeczniczej, nie zezwala na przeprowadzaniu na etapie sądowym dowodów z opinii biegłych. Nie ma to jednak żadnego znaczenia dla strony, gdyż wskazane wyżej uchybienie powoduje, że treść tej opinii (będącej w istocie stanowiskiem prawnym strony) powinna być przedmiotem analizy organów w ponowionym postępowaniu.

21. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt I wyroku).

O zwrocie kosztów postępowania (pkt II wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składa się uiszczony przez stronę skarżącą wpis od skargi w kwocie 200 zł oraz wynagrodzenie dla reprezentującego stronę skarżącą pełnomocnika, określone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1964) w kwocie 480 zł wraz opłatą skarbową od dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

Ponownie rozpoznając sprawę organy winny, uwzględniając przedstawione wyżej stanowisko Sądu, uzupełnić materiał dowodowy w sprawie zwracając się do wnioskodawcy o uzupełnienie raportu w kwestii oceny kumulacji oddziaływań planowanego przedsięwzięcia z przedsięwzięciem sąsiednim oraz zwrócić się do organów uzgadniająco-opiniujących, o których mowa w art. 64 ust. 1 i art. 77 ust. 1 u.o.o.ś. o wydanie opinii uwzględniających pominiętą w przedstawionym raporcie kwestię i na podstawie uzupełnionego materiału dowodowego (raportu i opinii organów) rozpoznać ponownie wniosek inwestora.