Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 754/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1, art. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 1999 nr 15 poz 139
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity.
article: art. 13 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1461
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

[...] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agata Tyll - Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi W. M. na uchwałę Rady Gminy Rokietnica z dnia 30 listopada 1999 r. nr XVIII/157/99 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 30 listopada 1999 r. Rada Gminy Rokietnica podjęła uchwałę nr XVIII/157/99 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Kobylniki, rejon ul. Działkowej, Gmina Rokietnica.

Skargę na powyższą uchwałę wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu W. M. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika zarzucając jej:

1) naruszenie art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r., poz. 1461, dalej jako: "u.o.a.n.") w zw. z art. 42 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1465, dalej jako: "u.s.g.") w zw. z art. 8 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 1999 r., poz. 139 ze zm.) przez opublikowanie zawierającego treść normatywną załącznika graficznego do uchwały w formie nieczytelnej i nie pozwalającej na zapoznanie się z jego rzeczywistą treścią (co narusza także art. 2 i art. 88 ust. 1 Konstytucji RP przez uznawanie za obowiązujący akt prawa miejscowego, który nie został należycie opublikowany),

2) naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst. jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 321, dalej jako: "u.d.p.") przez przekroczenie władztwa planistycznego gminy i ograniczenie możliwości wykorzystania nieruchomości w związku z planowaną rozbudową drogi wojewódzkiej - w sytuacji, gdy nieruchomość nie graniczy z drogą wojewódzką (ani nie znajduje się w pobliżu żadnej takiej drogi, która mogłaby być rozbudowana), a "zarezerwowany" pod rozbudowę obszar stanowi niemal 100% powierzchni nieruchomości a nadto przez rozstrzygnięcie w planie miejscowym poza obszarem kompetencji, gdyż minimalna odległość zabudowy od dróg różnych kategorii określona została w u.d.p. i gmina nie posiada kompetencji do odmiennego niż w ustawie regulowania tych kwestii.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o: 1) rozpoznanie skargi na rozprawie; 2) stwierdzenie nieważności planu w zakresie, w jakim odnosi się on do przedmiotowej działki oraz 3) zasądzenie od Rady Gminy na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w Kobylnikach, Gmina Rokietnica, stanowiącej działkę geodezyjną nr [...], ujawnionej w Księdze Wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w S. . W ocenie skarżącego przedmiotowa działka prawdopodobnie objęta jest planem miejscowym zatwierdzonym zaskarżoną uchwałą. Skarżący wyjaśnił, że z uwagi na nieczytelność załącznika graficznego do zaskarżonej uchwały posiłkowo posługuje się pismami z dnia 28 marca 2024 r. oraz 18 kwietnia 2024 r. Wójta Gminy Rokietnica oraz informacjami z portalów mapowych. Na podstawie powyższych dokumentów skarżący wskazał, że powyższa działka znajduje się na terenie przeznaczonym pod stację transformatorową, rozbudowę drogi wojewódzkiej (ul. Szamotulskiej) a nadto posiada wyznaczoną linię zabudowy leżącą poza granicą tej działki. Z uwagi na powyższe skarżący podniósł, że postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w sposób oczywisty rzutują na możliwość budowlanego wykorzystania działki.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości, przeprowadzenie dowodów wskazanych w odpowiedzi na skargę oraz zasądzenie od Skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ powołał się w pierwszej kolejności na treść art. 30 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, zgodnie z którą wójt gminy prowadzi rejestr uchwał w sprawie uchwalenia lub zmiany planu ogólnego i planów miejscowych oraz wniosków o ich sporządzenie lub zmianę, gromadzi materiały z nimi związane oraz odpowiada za przechowywanie ich oryginałów, w tym również uchylonych i nieobowiązujących, natomiast zgodnie z art. 29 ust. 1 powyższej ustawy każdy ma prawo wglądu do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz otrzymania wypisów i wyrysów z planu, po uiszczeniu stosownej opłaty. Jednocześnie organ wskazał, że w świetle art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym przedstawił wojewodzie uchwałę rady gminy wraz z dokumentacją planistyczną w celu oceny zgodności z prawem, która to dokumentacja zawierała rysunek w oryginalnej skali 1:1000. Nadto, kopia uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego została na podstawie powyższego przepisu przekazana wojewodzie, staroście i marszałkowi województwa. Z uwagi na powyższe organ wskazał, że każdy zainteresowany może uzyskać wgląd do obowiązującego planu lub wystąpić o potwierdzoną kopię wraz załącznikami. Jednocześnie organ zaznaczył, że żaden z powyżej wskazanych organów nadzorczych nie zarzucił błędów załącznika do uchwały, wskazując również na ograniczone możliwości techniczne w 1999 r. Mając powyższe na względzie organ uznał zarzut Skarżącego za bezzasadny.

W odniesieniu do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ wskazał, że nie ma żadnych wątpliwości, że działka nr [...] w Kobylnikach jest nim objęta. Jednocześnie organ podkreślił, że obowiązujący plan dostępny jest dla każdego zainteresowanego w gminnym Systemie Informacji Przestrzennej od 2015 r., a od 2024 r. dostępny jest do przeglądania i pobrania w formie zgeoreferowanego rastra skan w wysokiej rozdzielczości, z odniesieniem do aktualnych podziałów geodezyjnych, który można analizować w zestawieniu z szeregiem innych danych przestrzennych udostępnianych w centralnej ewidencji zbiorów i usług danych przestrzennych. Ponadto organ wyjaśnił, że kompetencja publikacji uchwały nie leży w kompetencjach gminy.

Organ podkreślił, że procedura opracowania projektu planu rozpoczęta została na podstawie art. 12 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1994 r., Nr 89 poz. 415) oraz uchwały Nr XXII/135/96 Rady Gminy Rokietnica z dnia 7 listopada 1996 r. w sprawie przystąpienia do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Rokietnica w miejscowościach: Kiekrz, Rokietnica, Kobylniki. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt powyższej ustawy przesłano zawiadomiono m.in. Dyrekcję Okręgowej Dróg Publicznych, która pismem z dn. 21 listopada 1997 r. poinformowała, że tereny położone w Kobylnikach położone są przy następujących drogach:

I. Drogi krajowe:

- nr 184 Poznań – Szamotuły

II. Drogi wojewódzkie:

- nr 32 221 Sady – Kiekrz

- nr 32 204 Złotkowo-Rokietnica-Tarnowo Podgórne.

Wskazano w nim jednocześnie, że przy lokalizowaniu obiektów budowlanych na terenach sąsiadujących z powyższymi drogami należy m.in. uwzględnić strefę uciążliwości tych dróg dla stałych użytkowników sąsiadujących obszarów. Odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni negatywnego oddziaływania związanego z ruchem drogowym, które należy uwzględniać w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, wskazano dla obiektów przeznaczonych na pobyt ludzi na 30 m dla obiektów jednokondygnacyjnych i 40 m dla wielokondygnacyjnych, a dla obiektów nieprzeznaczonych na pobyt ludzi na 25 m.

Z kolei dla dróg wojewódzkich przenoszących małe natężenie ruchu strefa uciążliwości zamyka się w granicach pasa drogowego, natomiast obiekty należy lokalizować w odległości 20 m.

Jednocześnie organ podkreślił, że pismami z dnia 10 lipca 1998 r. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 4 Zarząd Gminy wystąpił o uzgodnienie projektu planu zarówno do Wojewody Wielkopolskiego w zakresie zgodności z zadaniami rządowymi wpisanymi do rejestru województwa oraz z Dyrekcją Okręgowa Dróg Publicznych.

Ostatecznie projekt planu z wskazanym poszerzeniami ul. Szamotulskiej uzgodniony został przez Zarząd Dróg Wojewódzkich w Poznaniu w dniu 24 września 1999 r. W trakcie prowadzonych uzgodnień Zarząd Dróg Powiatowych w piśmie z dnia 17 grudnia 1998 r. wskazał, że droga wojewódzka nr 184 jest drogą o bardzo dużym natężeniu ruchu.

Organ wyjaśnił, że stosownie do treści art. 18 ust. 2 pkt 5 powyżej wskazanej ustawy, właścicieli gruntów zawiadomiono o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu, możliwości wniesienia protestu przez każdego kto kwestionuje ustalenia planu (na podstawie art. 23 ustawy) oraz możliwości wniesienia zarzutu przez każdego, którego interes prywatny lub uprawniania zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie planu (na podstawie art. 24 ustawy). Właściciel takiego zarzutu ani protestu nie złożył.

Organ również wyjaśnił, że procedura planu miejscowego była dwukrotnie przedmiotem postępowania ze skarg osoby indywidualnej, które zostały oddalone.

Organ podniósł, że na dzień opracowania planu właścicielem dz. [...], z której wydzielona została [...], była inna osoba. Obecny właściciel nabył działkę w 2019 r., a więc pod obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który nie dopuszcza zabudowy w bezpośrednim sąsiedztwie ul. Szamotulskiej. Zaświadczenie nr [...] z dnia 19 grudnia 2019 r. wydane dla działki [...] celem przedłożenia w kancelarii notarialnej wskazuje przeznaczenie zarówno pod teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej istniejącej i przewidzianej do realizacji w etapie I (IM) a także pod teren drogi wojewódzkiej KDW i teren stacji transformatorowych (EE). Dla działki nr [...] wydany również został wypis i wyrys pismem Wójta Gminy Rokietnica nr [...] z dnia 10-12-2019 r. zawierający rysunek obowiązującego planu w skali 1:1000.

Jednocześnie organ podkreślił, że z działki o nr ewid. [...] decyzją Wójta Gminy Rokietnica nr [...] z dnia 27 stycznia 2023 r. wydzielono działkę nr [...] i [...] na podstawie art. 93 ust 3, art. 95 ust 7, art.97 ust. 1 i 2 i art. 99 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm.) w celu wydzielenia działki niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Pozostała z podziału działka nr [...] to działka bez prawa zabudowy, co wynika z prawomocnego, obowiązującego planu miejscowego.

Uchwałą Nr XXII/425/20 Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia 28 września 2020 r. w sprawie: pozbawienia kategorii odcinka drogi wojewódzkiej nr 184 Wronki - Ostroróg - Szamotuły - Przeźmierowo o przebiegu od skrzyżowania z drogą ekspresową Sil /węzeł Poznań Napachanie/ do skrzyżowania z drogą powiatową nr 2405P /Przeźmierowo, ul. Rynkowa/ droga wojewódzka nr 184 w miejscowości Kobylniki pozbawiona została kategorii drogi wojewódzkiej i zgodnie z art. 10 ust 5a ustawy o drogach publicznych zaliczona została do kategorii drogi powiatowej.

W związku z powyższym, zmianami w pozostałym układzie komunikacyjnym a także w związku ze złożonymi wnioskami o zmianę obowiązującego planu miejscowego Gmina przystąpiła uchwałą Nr X/75/2024 Rady Gminy Rokietnica z dnia 30 września 2024 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości Kobylniki w rejonie ul. Szamotulskiej, ul. Działkowej i ul. Sadowej do Zachodniej Obwodnicy Poznania.

Zdaniem organu gmina nie przekroczyła władztwa planistycznego, a standardy dokumentacji planistycznej w odniesieniu do zaskarżonej uchwały zostały spełnione. Organ podkreślił, że przyjęty plan w dacie jego uchwalenia był adekwatny i proporcjonalny do celów, jakie mają być osiągnięte w zakresie ewentualnej ingerencji w prawo własności. Jednocześnie organ wskazał, że cele te z upływem czasu zmieniają się, na co organ reaguje, wprowadzając zmiany zgodnie z brzmieniem art. 27 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1130) tj.: zmiana planu ogólnego lub planu miejscowego następuje w takim trybie, w jakim są one uchwalane.

Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 19 listopada 2024 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty skargi oraz wyjaśnił, że skarżący w dacie nabycia działki wiedział o jej przeznaczeniu, jednakże później powziął wątpliwości, co do jej przeznaczenia. Pełnomocnik na pytanie Sądu wyjaśnił, że nie reprezentował skarżącego w postępowaniu dotyczącym podziału działki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przed wniesieniem przedmiotowej skargi skarżący spełnił warunek formalny, jakim było wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. Również sama skarga została wniesiona w terminie przewidzianym przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.

Sąd nie miał również wątpliwości, że skarżący jest uprawniony do wniesienia przedmiotowej skargi, a jego legitymacja wynika z posiadanego prawa własności nieruchomości na obszarze przyjętego planu miejscowego. Co prawda, skarżący nabył nieruchomość już po wejściu w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jednakże obowiązujący plan wprowadza na jego działce określone uwarunkowania i ograniczenia odnoszące prawa zabudowy. Plan zatem nie tylko wpływa na interes prawny właściciela, ale i go obiektywnie narusza. W odniesieniu do skarżącego jest więc niepodważalnie spełniona przesłanka z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, gdyż okolicznością niekwestionowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych pozostaje, że o naruszeniu interesu prawnego lub uprawnienia można mówić wtedy, gdy w wyniku wprowadzenia planu nastąpiła zmiana przeznaczenia albo uwarunkowań dotyczących działki należącej do strony skarżącej, co niewątpliwie miało miejsce w niniejszej sprawie.

Równocześnie podkreślenia wymaga, że rozstrzyganie przez sąd dotyczy tych części planu miejscowego, których ustalenia pozostają w związku z indywidualnym interesem podmiotu skarżącego i powodują dla niego następstwa w postaci ograniczenia bądź pozbawienia konkretnych uprawnień właścicielskich do danej nieruchomości. Wobec powyższego merytoryczna kontrola zaskarżonego aktu dokonywana jest w granicach wyznaczonych prawną ochroną przysługującą skarżącemu mającemu tytuł prawny do oznaczonej nieruchomości objętej planem, natomiast uwzględnienie skargi powinno zasadniczo skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały w części wyznaczonej indywidualnym interesem skarżącego. Natomiast kontrola uchwały podjętej w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powinna być dokonana w szerszym zakresie o tyle, o ile łączy się z naruszeniem interesu prawnego skarżącego, a więc obejmować kwestie związane z prawidłowością procedury planistycznej.

Dokonując w pierwszej kolejności oceny procedury planistycznej poprzedzającej przyjęcie planu miejscowego wskazać należy, że oceniając nadesłane, co warte podkreślenia, kompletne i uporządkowane akta planistyczne, Sąd uznał, że przeprowadzona procedura planistyczna była prawidłowa, a poszczególne czynności określone w ustawie o zagospodarowaniu przestrzennym zostały dopełnione. Już tylko na marginesie Sąd zauważa, że kwestia prawidłowości procedury był przedmiotem sądowej kontroli w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego o/z w Poznaniu z dnia 26 sierpnia 1999 r., sygn. akt II SA/Po 446/99.

Jak wskazuje analiza wniesionej skargi istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy uchwała weszła w życie – co w ocenie skarżącego związane jest z brakiem czytelności opublikowanej części graficznej uchwały – oraz, czy ograniczenia w zakresie możliwości zabudowy działki nr [...] były dopuszczalne.

Odnosząc się do pierwszego zarzutu Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym organ przedstawił wojewodzie uchwałę Rady Gminy wraz z dokumentacją planistyczną w celu oceny zgodności z prawem, która to dokumentacja zawierała rysunek w oryginalnej skali 1:1000. Nadto, kopia uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego została na podstawie powyższego przepisu przekazana wojewodzie, staroście i marszałkowi województwa. Na tej podstawie Wojewoda opublikował miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, wraz z załącznikiem graficznym, nie wnosząc do niego zastrzeżeń.

W tym miejscu należy zauważyć, że ocenie Sądu podlega jedynie działanie organu w ramach procedury planistycznej. Po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwała (wraz z załącznikiem) została przekazana organowi nadzoru (Wojewodzie). Oznacza to, że spełnione zostały wymogi przewidziane ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym i nie można mówić o naruszeniu procedury planistycznej, a tylko zasadność takiego zarzutu przesądzałaby o ewentualnej nieważności planu. Jeżeli, w ocenie skarżącego, nie doszło do prawidłowej publikacji planu, to ewentualna wadliwości w powyższym zakresie dotyczy działania Wojewody i może skutkować przyjęciem, że plan nie obowiązuje, natomiast nie może przesądzać o jego wadliwości.

Niezależnie od powyższego Sąd wskazuje, że obowiązujące w dacie publikacji planu miejscowego nie zawierały obostrzeń dotyczących warunków formalnych dotyczących załączników graficznych. W powyższym zakresie prawidłowo wskazano w odpowiedzi na skargę, że w dacie publikacji – 1999 r. – istniały ograniczone możliwości techniczne w zakresie publikacji aktów planistycznych.

Idąc dalej, wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 30 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, zgodnie z którą wójt gminy prowadzi rejestr uchwał w sprawie uchwalenia lub zmiany planu ogólnego i planów miejscowych oraz wniosków o ich sporządzenie lub zmianę, gromadzi materiały z nimi związane oraz odpowiada za przechowywanie ich oryginałów, w tym również uchylonych i nieobowiązujących, natomiast zgodnie z art. 29 ust. 1 powyższej ustawy każdy ma prawo wglądu do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz otrzymania wypisów i wyrysów z planu, po uiszczeniu stosownej opłaty. Oznacza to, że dostęp do załącznika graficznego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest zapewniony, a skarżący miał możliwość ustalenia przeznaczenia swojej działki (czego miał również świadomość, nabywając własność nieruchomości już po wejściu w życie planu miejscowego).

Finalnie, wskazać należy, że obowiązujący plan dostępny jest dla każdego zainteresowanego w gminnym Systemie Informacji Przestrzennej od 2015 r., a od 2024 r. dostępny jest do przeglądania i pobrania w wysokiej rozdzielczości.

Przechodząc do ograniczeń w zakresie możliwości zabudowy działki nr [...] zauważyć należy, że ocena powyższa może dotyczyć jedynie stanu faktycznego obowiązującego w dacie wejścia w życie planu miejscowego. Oznacza to, że podnoszone argumenty dotyczące pozbawienia odcinka drogi wojewódzkiej nr 184 Wronki - Ostroróg - Szamotuły - Przeźmierowo o przebiegu od skrzyżowania z drogą ekspresową S11 (węzeł Poznań Napachanie) do skrzyżowania z drogą powiatową nr 2405P (Przeźmierowo, ul. Rynkowa) kategorii drogi wojewódzkiej i zaliczeniu jej do kategorii drogi powiatowej, nie mogły zostać wzięte przez Sąd pod uwagę. Są to zmiany stanu faktycznego, które nie mogą wpływać na ocenę uchwalonego 25 lat temu planu miejscowego. Ewentualna nieważność aktu planistycznego oceniana jest na dzień jego wejścia w życie, a nie na podstawie zmian, które zostały dokonane w tak długim okresie czasu. W powyższym zakresie zauważyć należy, że uchwałą Nr X/75/2024 Rady Gminy Rokietnica z dnia 30 września 2024 r. przystąpiła do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości Kobylniki w rejonie ul. Szamotulskiej, ul. Działkowej i ul. Sadowej do Zachodniej Obwodnicy Poznania, i zapewne w akcie tym odzwierciedlenie znajdą nowe okoliczności faktyczne.

Jeżeli chodzi o samą prawidłowość ustalenia nieprzekraczalnej linii zabudowy – w ten sposób, że ma ona mieć miejsce w odległości 30 m od planowanej drogi, zauważyć należy, że jak zasadnie wywiedziono w odpowiedzi na skargę, w ramach procedury opracowania projektu planu Dyrekcja Okręgowa Dróg Publicznych pismem z dnia 21 listopada 1997 r. wskazała, że przy lokalizowaniu obiektów budowlanych na terenach sąsiadujących z powyższymi drogami wojewódzkimi należy m.in. uwzględnić strefę uciążliwości tych dróg dla stałych użytkowników sąsiadujących obszarów. Odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni negatywnego oddziaływania związanego z ruchem drogowym, które należy uwzględniać w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, wskazano dla obiektów przeznaczonych na pobyt ludzi na 30 m dla obiektów jednokondygnacyjnych i 40 m dla wielokondygnacyjnych, a dla obiektów nieprzeznaczonych na pobyt ludzi na 25 m. Pismami z dnia 10 lipca 1998 r. Zarząd Gminy wystąpił o uzgodnienie projektu planu zarówno do Wojewody Wielkopolskiego w zakresie zgodności z zadaniami rządowymi wpisanymi do rejestru województwa oraz z Dyrekcją Okręgowa Dróg Publicznych, a projekt planu z wskazanym poszerzeniami ul. Szamotulskiej uzgodniony został przez Zarząd Dróg Wojewódzkich w Poznaniu w dniu 24 września 1999 r. W trakcie prowadzonych uzgodnień Zarząd Dróg Powiatowych w piśmie z dnia 17 grudnia 1998 r. wskazał, że droga wojewódzka nr 184 jest drogą o bardzo dużym natężeniu ruchu.

W tym miejscy Sąd zauważa, że przepis art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, obowiązujący w dacie podjęcia planu miejscowego, wskazywał, że obiekty budowlane przy drogach powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni co najmniej w odległościach w nim wskazanych. Nie był więc to przepis, który w sposób związany wiązałby organy planistyczne. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 listopada 2023 r., sygn. akt II OSK 1557/22, zawarte w treści art. 43 ust. 1 u.d.p. zastrzeżenie "co najmniej" nie może być uznane za zbędne czy pozbawione znaczenia. Zwrot ten jednoznacznie wskazuje, że w przepisie tym określono odległości minimalne. Oznacza on, że organom administracji publicznej przyznano pewien luz decyzyjny, polegający na możliwości przyjęcia, iż celowe jest usytuowanie obiektu w odległości większej niż minimalna od zewnętrznej krawędzi jezdni, oczywiście, jeżeli przemawiają za tym względy bezpieczeństwa w ruchu drogowym odniesione do właściwości obiektu i jego zwykłej eksploatacji.

Konsekwentnie, w ocenie Sądu dopuszczalne było ustalenie w planie miejscowym nieprzekraczalnej linii zabudowy w odległości 30 m. Tego typu rozstrzygnięcie mieściło się bowiem w ramach władztwa planistycznego gminy, a jak wyżej wskazano, nie było arbitralne, gdyż zostało w pierwszej kolejności uzgodnione z organami odpowiadającymi za bezpieczeństwo ruchu i miało na celu ochronę przed uciążliwym ruchem drogowym.

Równocześnie oceniając zarzut uniemożliwienia obecnie zagospodarowania działki przez skarżącego, uwzględnić należało ewentualne naruszenie zasady władztwa planistycznego i zasady proporcjonalności w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w 1999 r. Tutaj nie bez znaczenie pozostaje fakt, że w dacie wejścia w życie planu miejscowego działka nr [...] nie istniała. Dopiero decyzją Wójta Gminy Rokietnica nr [...] z dnia 27 stycznia 2023 r. podzielono działkę o nr ewid. [...] na działki nr [...] i [...], w celu wydzielenia działki niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. W wyniku dokonanego podziału powstała działka nr [...], która stanowi działkę bez prawa zabudowy. Nie można więc przyjąć, aby w odniesieniu do powyższej działki doszło, w dacie uchwalenia planu miejscowego, do naruszenie zasad uchwalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, gdyż po pierwsze, działka powyższa wówczas nie istniała, a po drugie, wprowadzone wówczas ograniczenia nie wykluczały możliwość jakiejkolwiek zabudowy na działce nr [...] i były akceptowane przez ówczesnego właściciela działki. Innymi słowy, fakt że obecnie – nowo powstała działka, która została wyodrębniona niezależnie od zapisów planu miejscowego – nie może być zabudowana, nie stanowił argumentu przemawiającego za stwierdzeniem nieważności planu miejscowego z 1999 r. Niemożność zabudowy działki stanowi bowiem konsekwencję działań skarżącego, a nie organów planistycznych.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.