Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 399/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1453
law: Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - tekst jedn.
article: art. 71b ust. 3,5,6; art. 3 pkt 18
journal: Dz.U. 2018 poz 1457
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.
article: art. 6 i 7
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Powiat L. (dalej: "Skarżący" lub "Powiat") jest decyzja Ministra Finansów (dalej: "Minister" lub "organ") z [...] grudnia 2018r. nr [...] , zobowiązująca Powiat do zwrotu nienależnie uzyskanej

kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2014 r. w wysokości 202 556 zł.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

W toku audytu przeprowadzonego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we

Wrocławiu w placówkach oświatowych prowadzonych przez Powiat L. w

zakresie gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część oświatową

subwencji ogólnej, stwierdzono nieprawidłowości w zakresie wykonywania

obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę

naliczenia subwencji na rok 2014.

W sprawozdaniach z przeprowadzonego audytu: z 12 stycznia 2018 r. znak: [...]

i z 7 lutego 2018 r. znak: [...] , wskazano na

nieprawidłowości wynikające z błędów w danych wykazanych w systemie informacji

oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2013 r. przez:

- Zespół Szkół i Placówek Oświatowych w L. – które spowodowały zawyżenie

subwencji na rok 2014 o kwotę 93 736,18 zł,

- Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy [...] w S.

- które spowodowały zawyżenie subwencji na rok 2014 o kwotę 172

681,77 zł.

Wobec powyższego Minister Finansów pismem z 16 listopada 2018 r., zawiadomił

Powiat L. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie

zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014.

Nawiązując do ww. sprawozdań z audytu, Ministerstwo Edukacji Narodowej pismem z

29 listopada 2018 r., poinformowało Ministra Finansów, że wskutek błędów w

wykazanych w systemie informacji oświatowej danych o liczbie uczniów, przez Zespół

Szkół i Placówek Oświatowych w L. oraz Specjalny Ośrodek Szkolno Wychowawczy [....] w S. , Powiat L.

otrzymał w

roku 2014 część oświatową subwencji ogólnej w kwocie wyższej od należnej o 202 556

zł, w wyniku zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych o 38,6314.

W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, Minister Finansów

decyzją z [...] grudnia 2018r. o numerze wskazanym wyżej, zobowiązał Powiat L.

do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2014 r.

w wysokości 202 556 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Minister Edukacji Narodowej, biorąc pod uwagę

zakres zadań oświatowych realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego,

dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2014 między

poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, według algorytmu określonego w

załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 18 grudnia 2013 r. w

sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek

samorządu terytorialnego w roku 2014 (Dz.U. poz. 1687).

Algorytm podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu

terytorialnego na rok 2014 przewidywał m.in. odrębne wagi:

P2 = 1,40 dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim,

niedostosowanych społecznie, z zaburzeniami zachowania, zagrożonych

uzależnieniem, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, z chorobami przewlekłymi

- wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, na podstawie

orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie

oświaty (Dz. U. Nr 173 poz. 1072), dalej: "u.s.o.", oraz dla uczniów szkół podstawowych

specjalnych, gimnazjów specjalnych i szkół ponadgimnazjalnych specjalnych w

młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii -

wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, którzy nie

posiadają orzeczeń, o których mowa w wymienionym art. 71b ust. 3 powołanej ustawy,

P4 = 3,60 dla uczniów niesłyszących i słabosłyszących, z upośledzeniem

umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym (na podstawie orzeczeń, o których

mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o.),

P5 = 9,50 dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim

realizujących obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poprzez uczestnictwo w

zajęciach rewalidacyjno- wychowawczych organizowanych przez szkoły podstawowe i

gimnazja, dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi oraz z autyzmem, w tym

z zespołem Aspergera (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3

u.s.o.),

P7 = 0,082 dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych oraz szkół artystycznych (z

wyłączeniem ogólnokształcących szkół muzycznych I stopnia oraz szkół muzycznych I

stopnia),

P8 = 0,19 dla słuchaczy kolegiów pracowników służb społecznych oraz uczniów szkół

ponadgimnazjalnych prowadzących kształcenie zawodowe, w tym na realizację

praktycznej nauki zawodu, a także dla uczniów liceów profilowanych i uczniów szkół

specjalnych przysposabiających do pracy dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w

stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczniów z niepełnosprawnościami

sprzężonymi (waga nie obejmuje uczniów szkół artystycznych),

P37 = 6,500 dla wychowanków specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych,

specjalnych ośrodków wychowawczych i młodzieżowych ośrodków wychowawczych,

którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach,

P44 = 0,030 dla placówek realizujących zadania pozaszkolne, w tym umożliwiających

realizację obowiązku nauki w formach pozaszkolnych, według rzeczywistej liczby

uczniów w szkołach zlokalizowanych na terenie powiatu i prowadzonych lub

dotowanych przez jednostki samorządu terytorialnego,

w odniesieniu do których - ustalone w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał

dowodowy - błędy w danych wykazanych przez niektóre szkoły i placówki oświatowe

prowadzone/dotowane przez Powiat L. w systemie informacji oświatowej, według

stanu na dzień 30 września 2013 r., spowodowały zawyżenie liczby uczniów

przeliczeniowych, uwzględnionej do wyliczenia wysokości otrzymanej przez tę

jednostkę części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2014. Minister podkreślił, że

podstawę naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na 2014 r. dla

poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego stanowiły m.in. dane statystyczne

dotyczące liczby uczniów i wychowanków (dzieci i młodzieży) w roku szkolnym

2013/2014 wykazane przez szkoły i placówki oświatowe w systemie informacji

oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2013 r. i dzień 10 października 2013 r.,

zweryfikowane przez organy prowadzące/dotujące szkoły i placówki oświatowe.

Organ wskazał, że kwota części oświatowej subwencji ogólnej w roku 2014

przypadająca na 1 ucznia przeliczeniowego w skali ogólnokrajowej (tzw. finansowy

standard A) została wyliczona jednolicie dla wszystkich jednostek samorządu

terytorialnego i wynosiła 5 243,3096 zł w stosunku rocznym. Ponadto dla

poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego określono indywidualny wskaźnik

korygujący Di, który dla Powiatu L. wyniósł 0,9409101234.

Tym samym, co podkreślił organ, nieprawidłowości w zastosowaniu odpowiednich wag

przy naliczaniu należnej jednostce samorządu terytorialnego na dany rok budżetowy

części oświatowej subwencji ogólnej, są skutkiem błędów w danych wykazanych w

odpowiednich tabelach systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30

września i 1 października roku poprzedzającego rok budżetowy, uwzględnianych w

kalkulacji subwencji oświatowej. Zatem uczniowie i wychowankowie nieposiadający

odpowiednich orzeczeń albo posiadający orzeczenia dotyczące np. innego etapu

kształcenia albo wydane po dniu sprawozdawczym (tu: 30 września 2013 r.), o których

mowa w cyt. wyżej art. 71 b ust. 3 u.s.o., przy naliczaniu części oświatowej subwencji

ogólnej – nie mogli być przeliczani dodatkowymi wagami, których zastosowanie jest

uwarunkowane posiadaniem takiego dokumentu.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Minister ustalił, że w nw.

szkołach i placówkach oświatowych doszło do nieprawidłowości w zakresie wykazania

w systemie informacji oświatowej danych - według stanu na dzień 30 września 2013 r. -

stanowiących podstawę naliczenia kwoty uzyskanej przez Powiat L. na rok 2014

części oświatowej subwencji ogólnej:

1) Specjalna Szkoła Przysposabiająca do Pracy funkcjonująca w Zespole Szkól i

Placówek Oświatowych w L.- zawyżono liczbę uczniów o 1, wykazując ucznia

posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nr [....] z 27

kwietnia 2010 r., w którym nie wskazano co najmniej dwóch niepełnosprawności.

Powyższa nieprawidłowość spowodowała niesłuszne przeliczenie jednego ucznia wagą

P5 zamiast wagą P4,

2) Szkoła Podstawowa Specjalna w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym [....] w S., wykazano:

- ucznia, który posiadał orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nr [....] z

29 czerwca 2010 r. wydane na czas edukacji wczesnoszkolnej z uwagi na upośledzenie

umysłowe w stopniu lekkim (co odpowiadało wadze P2), jako ucznia z

niepełnosprawnościami sprzężonymi - upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim i

niepełnosprawnością ruchową, co spowodowało niesłuszne przeliczenie jednego ucznia

wagą P5 zamiast wagą P2,

- ucznia, który posiadał orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nr [....] z

19 sierpnia 2008 r. wydane na czas nauki w szkole podstawowej z uwagi na

upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym (co odpowiadało wadze P4), jako

ucznia z niepełnosprawnościami sprzężonymi - upośledzeniem umysłowym w stopniu

umiarkowanym i autyzmem, co spowodowało niesłuszne przeliczenie jednego ucznia

wagą P5 zamiast wagą P4,

- ucznia, który posiadał orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...] z 22

marca 2011 r. wydane na czas edukacji wczesnoszkolnej z uwagi na upośledzenie

umysłowe w stopniu umiarkowanym (co odpowiadało wadze P4), jako ucznia z

niepełnosprawnościami sprzężonymi - upośledzeniem umysłowym w stopniu

umiarkowanym i niepełnosprawnością ruchową, co spowodowało niesłuszne

przeliczenie jednego ucznia wagą P5 zamiast wagą P4.

Ww. uczniowie - według stanu na dzień 30 września 2013 r. - powinni być wykazani w

tabeli NP2 jako uczniowie z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego o

orzeczonej jednej niepełnosprawności, wymagający stosowania specjalnej organizacji

nauki i metod pracy,

3) Gimnazjum Specjalne w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym [...] w S. - wykazano ucznia, który

posiadał orzeczenie o

potrzebie kształcenia specjalnego nr [...] z 26 sierpnia 2010 r. wydane na czas

nauki w gimnazjum z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu znacznym (co

odpowiadało wadze P4), jako ucznia z niepełnosprawnościami sprzężonymi -

upośledzeniem umysłowym w stopniu znacznym i niepełnosprawnością mchową, co

spowodowało niesłuszne przeliczenie jednego ucznia wagą P5 zamiast wagą P4.

Uczeń ten - według stanu na dzień 30 września 2013 r. - powinien być wykazany w

tabeli NP2 jako uczniowie z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego o

orzeczonej jednej niepełnosprawności, wymagający stosowania specjalnej organizacji

nauki i metod pracy. Ww. orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nie zawierało

bowiem wskazania niepełnosprawności sprzężonych odpowiadających definicji tego

pojęcia określonej w cyt. wyżej art. 3 pkt 18 ustawy o systemie oświaty,

4) Zasadnicza Szkoła Zawodowa Specjalna w Specjalnym Ośrodku Szkolno Wychowawczym [....] w S. – w

tabeli NP2 wykazano

ucznia, który według stanu na dzień 30 września 2013 r., nie był uczniem tej szkoły.

Spowodowało to zawyżenie o 1 liczby uczniów ogółem oraz liczby uczniów

przeliczonych wagami: P2, P7, P8 i P44,

5) Grupy wychowawcze w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym [...] w S. - wykazano wychowanka,

co odpowiadało wadze P37,

podczas gdy - według stanu na dzień 30 września 2013 r. - nie był on wychowankiem

ośrodka.

W związku z ww. nieprawidłowościami w zakresie wykazania danych w systemie

informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2013 r., zawyżono liczbę

uczniów przeliczeniowych o 38,6314, a w konsekwencji zawyżono o 202 556 zł część

oświatową subwencji ogólnej uzyskaną na rok 2014 przez Powiat L. .

Różnica między kwotą zawyżenia subwencji skalkulowaną przez Izbę Administracji

Skarbowej we Wrocławiu (266 417,95 zł), a kwotą skalkulowaną w przeprowadzonym

postępowaniu administracyjnym (202 556 zł) wynika z:

- uznania za prawidłowe, zakwestionowanego w postępowaniu audytowym, wykazania

w systemie informacji oświatowej przez Specjalną Szkołę Podstawową dla Dzieci

Upośledzonych Umysłowo w Stopniu Umiarkowanym i Znacznym funkcjonującą w

Zespole Szkół i Placówek Oświatowych w L. , w tabeli NP 1: Uczniowie z więcej niż

jedną niepełnosprawnością posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia

specjalnego, wymagający stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, ucznia

posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...] z 8 czerwca

2006 r. z uwagi na niepełnosprawności sprzężone (sentencja orzeczenia), bez

wskazania co najmniej 2 niepełnosprawności,

- uwzględnienia zwiększenia o jednego ucznia - w związku z nieprawidłowością

stwierdzoną w odniesieniu do Specjalnej Szkoły Przysposabiającej do Pracy

funkcjonującej w Zespole Szkól I Placówek Oświatowych w L.- liczby uczniów

przeliczonych wagą P4, czego nie uwzględnił w swojej kalkulacji organ audytujący,

- weryfikacji wskaźnika korygującego Di w związku ze zmniejszeniem liczby uczniów

szkół dla młodzieży ogółem oraz liczby uczniów szkół zlokalizowanych na terenach

wiejskich, ustalonych na podstawie danych systemu informacji oświatowej dla

bazowego roku szkolnego według stanu na dzień 30 września 2013 r. i dzień 10

października 2013 r. - z 0,9409101234 do 0,9408754130.

Minister uznał, że kwotę 202 556 zł, stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą części

oświatowej subwencji ogólnej otrzymaną w roku 2014 przez Powiat L. , a kwotą

ustaloną w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, należy uznać za kwotę

nienależną, podlegającą zwrotowi do budżetu państwa.

Na powyższą decyzję Powiat L. , złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości

oraz zasądzenie organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów

zastępstwa procesowego. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia:

1) przepisów prawa materialnego poprzez błędną interpretację i wynikające z niej

niewłaściwe zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 listopada 2003 r. o

dochodach jednostek samorządu terytorialnego polegające na niewłaściwym ustaleniu

kwoty subwencji należnej za rok 2014, co miało decydujący wpływ na sposób ustalenia i

wyliczenia kwoty nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej

podlegającej zwrotowi;

2) przepisów postępowania, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a to w

szczególności art. 7 K.p.a., czego skutkiem było przyjęcie przez organ orzekający w

sprawie, iż uczniowie wskazani w materiale dowodowym, stanowiącym podstawę

rozstrzygnięcia i powołanym w przedmiotowej decyzji nie spełniały warunków do

wykazania w systemie informacji oświatowej a tym samym do uwzględniania przy

kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej przy wagach dla uczniów ze specjalnymi

potrzebami edukacyjnymi, co stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz

zasady uwzględniania interesu publicznego i słusznego interesu obywateli,

3) przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik

sprawy, tj. przepisów art. 6, art. 7 w zw. z art. 107 K.p.a. poprzez naruszenie zasady

legalności oraz przestrzegania prawa w postępowaniu administracyjnym, w tym przez

brak wskazania w podstawie prawnej decyzji przepisu prawa stanowiącego podstawę

rozstrzygnięcia decyzji co do jej istoty oraz brak uzasadnienia prawnego i faktycznego

decyzji.

Wnoszący skargę podkreślił, że środki z przyznanej subwencji oświatowej w całości

były przeznaczone na realizację zadań oświatowych oraz zaspokojenie specjalnych

potrzeb edukacyjnych uczniów niepełnosprawnych. Uzyskana subwencja na rok

szkolny 2013/2014 została w pełni przeznaczona na realizację zadań statutowych szkół

i placówek oświatowych. W ocenie Skarżącego nieprecyzyjne lub niewłaściwe

sformułowanie niepełnosprawności sprzężonej dziecka objętego edukacją nie

umniejszają wagi schorzeń, którymi obciążeni są uczniowie.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami

administracyjnymi (tj. Dz.U. 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a", sądy

administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki

określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego

jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to

znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i

zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na

uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów

prawa materialnego, zaś w działaniach Ministra Finansów nie sposób dopatrzyć się

uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji.

Stan faktyczny został, zdaniem Sądu, ustalony przez organ w sposób prawidłowy.

Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi ocena zasadności zwrotu przez

Skarżącego nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2014

r. w wysokości 202 556 zł.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek

samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1530 ze zm.), dalej: "u.d.j.s.t.", w

przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa

subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów

publicznych, w drodze decyzji:

1) zmniejsza o odpowiednią kwotę część oświatową subwencji ogólnej w zakresie

subwencji na rok budżetowy oraz potrąca z kolejnej raty nienależnie otrzymaną kwotę,

wynikającą ze zmniejszenia tej części subwencji, a jeżeli nienależnie otrzymana kwota

jest wyższa od jednej raty - wstrzymuje przekazywanie rat, bądź gdy nienależnie

otrzymana kwota jest wyższa od kwoty pozostałej do przekazania do końca roku

budżetowego - wstrzymuje przekazywanie rat i zobowiązuje do zwrotu pozostałej części

nienależnej kwoty części subwencji;

2) zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta

dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za

lata poprzedzające rok budżetowy.

Jak już podkreślono wcześniej, Minister Finansów w zaskarżonej decyzji orzekł o

zwrocie nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014

w wysokości 202 556 zł, w związku z tym, że nastąpiło nieprawidłowe jej naliczenie na

skutek zawyżenia liczby uczniów, w poszczególnych wagach.

Podział części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2014 między poszczególne

jednostki samorządu terytorialnego, został dokonany przez Ministra Edukacji Narodowej

według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji

Narodowej z 18 grudnia 2013 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej

subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2014 (Dz. U. poz.

1687), dalej: "rozporządzenie z dnia 18 grudnia 2013 r.", na podstawie bazy danych o

liczbie uczniów (wychowanków) wykazanych w Systemie Informacji Oświatowej (dalej:

"SIO") według stanu na dzień 30 września i 10 października 2013 r.

Algorytm, na podstawie którego dokonano podziału części oświatowej na rok 2014,

przewidywał m.in. wagi: P2, P4, P5, P7, P8, P37, P44. Jednocześnie algorytm

przewidywał odrębne wagi dla niepełnosprawnych uczniów, którą mogli być przeliczeni

wyłącznie uczniowie, którzy posiadali aktualne na dzień sprawozdawczy orzeczenia

lub opinie poradni psychologiczno-pedagogicznych o potrzebie kształcenia

specjalnego, o treści odpowiadającej opisom i wymogom wskazanych wag, o których

mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o.

W związku z tym, że część oświatowa subwencji ogólnej na 2014 r. ustalana jest na

podstawie danych według stanu na dzień 30 września 2013 r., warunków do

uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej nie spełniali

uczniowie, którzy według stanu na dzień 30 września 2013 r. nie posiadali aktualnych

orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego.

Sąd podziela stanowisko organu, że podstawę do wykazywania uczniów objętych

kształceniem specjalnym w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30

września 2013 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej na rok

2014, stanowiły opinie oraz orzeczenia publicznej poradni psychologicznopedagogicznej, w tym poradni

specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego

zgodnie z rodzajem niepełnosprawności określonej w orzeczeniu wymagającej

stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy.

Zgodnie z art. 71b ust 1 zdanie pierwsze u.s.o., kształceniem specjalnym obejmuje się

dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a tej ustawy, wymagające stosowania

specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Art. 71b ust. 3 tej ustawy stanowi, że opinie o

potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie

kształcenia specjalnego, albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania

przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjnowychowawczych,

organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły

orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w

tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego

określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju

niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego. Natomiast ust. 3a tego

przepisu stanowi, że opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, o

których mowa w ust. 3, mogą również wydawać zespoły opiniujące działające w

niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach

specjalistycznych, założonych zgodnie z art. 82 oraz zatrudniających pracowników

posiadających kwalifikacje określone dla pracowników publicznych poradni

psychologiczno-pedagogicznych.

Art. 71b ust. 5 u.s.o. zobowiązuje starostę właściwego ze względu na miejsce

zamieszkania dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego

do zapewnia mu, na wniosek rodziców, odpowiedniej formy kształcenia, uwzględniając

rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego z zastrzeżeniem

ust. 5a. Ust. 5a art. 71b u.s.o. stanowi, że jeżeli orzeczenie o potrzebie kształcenia

specjalnego zaleca kształcenie dziecka odpowiednio w przedszkolu specjalnym albo w

przedszkolu, szkole podstawowej lub gimnazjum, ogólnodostępnych lub integracyjnych,

odpowiednią formę kształcenia, na wniosek rodziców, zapewnia jednostka samorządu

terytorialnego właściwa ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, do której zadań

własnych należy prowadzenie przedszkoli lub szkół.

Na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 71b ust. 6 u.s.o., Minister

Edukacji Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 18 września 2008 r. w sprawie

orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych

poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U. Nr 173 poz. 1072), dalej:

"rozporządzenie z dnia 18 września 2008 r.", w którym między innymi zostały określone

wzory orzeczeń. Ustalony wzór orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego

wymagał, by zespół orzekający określił z uwagi na jaki rodzaj zaburzeń i odchyleń

rozwojowych dziecka, wymagających stosowania specjalnej nauki i metod pracy

zachodzi potrzeba kształcenia specjalnego. Zespoły orzekające mogły więc wskazać

jako przyczynę uzasadniającą kształcenie specjalne niepełnosprawność sprzężoną lub

dwie niepełnosprawności, z których każda wymagała specjalnej organizacji nauki i

odrębnych metod pracy dydaktycznej dostosowanych do indywidualnych potrzeb i

możliwości psychofizycznych ucznia.

Konsekwencją uregulowań ustawowych dotyczących kształcenia specjalnego są zapisy

przyjęte w algorytmie podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2014.

Po rozpoznaniu sprawy Sąd podziela stanowisko organu, iż wykazanie przez:

- Specjalną Szkołę Przysposabiającą do Pracy funkcjonującą w Zespole Szkół i

Placówek Oświatowych w L. , ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie

kształcenia specjalnego z 27 kwietnia 2010 r., w którym nie wskazano co najmniej

dwóch niepełnosprawności, spowodowało zawyżenie liczby uczniów o 1

(nieuzasadnione przeliczenie ucznia wagą P5 zamiast wagą P4). Oceny tej nie zmienia

podnoszona w skardze przez Skarżącego okoliczność, iż w dniu 28 lipca 2014 r.

Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w C. wydała

postanowienie o sprostowaniu pomyłki w orzeczeniu nr [....] o potrzebie

kształcenia specjalnego, w aktach sprawy brak tego postanowienia.

- Szkołę Podstawową Specjalną w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym [....] w S. uczniów, którzy

powinni być wykazani w tabeli

NP2 jako uczniowie z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego o orzeczonej

jednej niepełnosprawności, wymagający stosowania specjalnej organizacji nauki i

metod pracy, tj. ucznia, który posiadał orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego:

z 29 czerwca 2010 r. wydane na czas edukacji wczesnoszkolnej z uwagi na

upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim, jako ucznia z niepełnosprawnościami

sprzężonymi - upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim i niepełnosprawnością

ruchową, spowodowało niesłuszne przeliczenie ucznia wagą P5 zamiast wagą P2,

z 19 sierpnia 2008 r. wydane na czas nauki w szkole podstawowej z uwagi na

upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym, jako ucznia z

niepełnosprawnościami sprzężonymi - upośledzeniem umysłowym w stopniu

umiarkowanym i autyzmem, spowodowało niesłuszne przeliczenie jednego/wagą P5

zamiast wagą P4. Oceny tej nie zmienia Oceny tej nie zmienia podnoszona w skardze

przez Skarżącego okoliczność, iż w dniu 21 października 2014 r. Powiatowy Ośrodek

Poradnictwa Psychologiczno-Pedagogicznego i Doradztwa Metodycznego w

P. wydał postanowienie o sprostowaniu pomyłki w orzeczeniu nr [....] o

potrzebie kształcenia specjalnego, w aktach sprawy brak tego postanowienia.

z 22 marca 2011 r. wydane na czas edukacji wczesnoszkolnej z uwagi na upośledzenie

umysłowe w stopniu umiarkowanym, jako ucznia z niepełnosprawnościami sprzężonymi

- upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym i niepełnosprawnością ruchową,

spowodowało niesłuszne przeliczenie jednego ucznia wagą P5 zamiast wagą P4.

Oceny tej nie zmienia podnoszona w skardze przez Skarżącego okoliczność, iż w dniu

21 października 2014 r. Powiatowy Ośrodek Poradnictwa PsychologicznoPedagogicznego i Doradztwa

Metodycznego w P. wydał postanowienie o

sprostowaniu pomyłki w orzeczeniu nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego, w

aktach sprawy brak tego postanowienia.

- Gimnazjum Specjalne w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym [...] w S. ucznia, który powinien być

wykazany w tabeli NP2 jako

uczeń z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego o orzeczonej jednej

niepełnosprawności, wymagający stosowania specjalnej organizacji nauki i metod

pracy. Uczeń ten posiadał orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z 26 sierpnia

2010 r. wydane na czas nauki w gimnazjum z uwagi na upośledzenie umysłowe w

stopniu znacznym i nie zawierało wskazania niepełnosprawności sprzężonych

odpowiadających definicji tego pojęcia określonej w cyt. wyżej art. 3 pkt 18 u.s.o.

Wykazanie go jako ucznia z niepełnosprawnościami sprzężonymi - upośledzeniem

umysłowym w stopniu znacznym i niepełnosprawnością ruchową, spowodowało

niesłuszne przeliczenie wagą P5 zamiast wagą P4.

- Zasadniczą Szkołę Zawodową Specjalną w Specjalnym Ośrodku SzkolnoWychowawczym [....] w S. ucznia,

podczas gdy na

dzień 30 września 2013 r. nie był on uczniem tej szkoły, co spowodowało zawyżenie o

1 liczby uczniów ogółem oraz liczby uczniów przeliczonych wagami: P2, P7, P8 i P44.

- Grupy wychowawcze w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym [...] w S. wychowanka, co

odpowiadało wadze P37, podczas gdy na

dzień 30 września 2013 r. nie był on wychowankiem ośrodka.

Wskazane wyżej nieprawidłowości spowodowały zawyżenie liczby uczniów

przeliczeniowych o 38,6314.

W ocenie Sądu nie znajdują również uzasadnienia zarzuty skargi dotyczące wykładni

pojęcia "wychowanka" młodzieżowego ośrodka wychowawczego. Słusznie organ

zakwestionował wykazywanie w systemie informacji oświatowej jako wychowanków

młodzieżowego ośrodka wychowawczego oraz jako uczniów działających przy nim

szkół, osób, które według stanu na dzień 30 września 2013 r. nie przebywały w tym

ośrodku oraz wykazanie jako korzystających z zakwaterowania w młodzieżowych

ośrodkach wychowawczych wychowanków, którzy z zakwaterowania nie korzystali.

Sąd wskazuje, że do listopada 2018 r. istniały rozbieżności w orzecznictwie sądów

administracyjnych. W części orzeczeń sądy uznały, że wystarczające jest samo

skierowanie do ośrodka (por. m.in. wyrok NSA z 21 listopada 2017 r. sygn. akt II GSK

2125/17), a w części, że konieczne jest aby nieletni faktycznie znaleźli się w ośrodku co

najmniej w dniu 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy. Obecnie, po

rozstrzygnięciu jednolicie tych spraw przez Naczelny Sąd Administracyjny w szeregu

wyrokach zapadłych m.in. w dniach 15 i 16 listopada 2018 r. (patrz m.in. I GSK 2423/18,

I GSK 2999/18, I GSK 1155/18 i inne – dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl), ta kwestia

nie budzi już żadnych wątpliwości.

Wobec powyższego zarzuty skargi w tym zakresie należy uznać za nieuzasadnione.

Należy stwierdzić, że organ zasadnie przyjął, iż zgodnie z algorytmem podziału części

oświatowej subwencji ogólnej między jednostki samorządu terytorialnego na 2014 rok

mogli być uwzględnieni jedynie nieletni wykazani w Systemie Informacji Oświatowej,

którzy według stanu na 30 września 2013 r. byli zakwaterowani i przebywali w

Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym.

Zatem Minister Finansów prawidłowo ustalił, że część oświatowa subwencji

ogólnej dla Skarżącego została nieprawidłowo skalkulowana z uwzględnieniem

zawyżonej liczby uczniów przy wagach P2, P4, P5, P7, P8, P37, P44. Jednocześnie

organ szczegółowo wskazał nieprawidłowości w zakresie przypisania określonemu

uczniowi wagi.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów, Sąd stwierdza, że nie mają one

usprawiedliwionych podstaw. Jak wykazano wyżej organ nie naruszył art. 37 ust. 1

u.d.j.s.t., przepisów rozporządzenia w sprawie sposobu podziału części oświatowej

subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2014, a także innych

wskazywanych w skardze przepisów prawa.

Sąd podkreśla, że podstawą zaliczenia do określonej grupy niepełnosprawności jest

wyłącznie aktualne orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, określające formy

tego kształcenia z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności czy zaburzenia. Żaden

inny dowód nie uprawnia jednostki samorządu terytorialnego do uzyskania dopłat

subwencyjnych objętego sporną w sprawie wagą, z tytułu kształcenia uczniów

niepełnosprawnych zatem w przypadku braku właściwego orzeczenia zespołu

orzekającego działającego w poradni psychologiczno-pedagogicznej nie było możliwe

zaliczenie ucznia do wyżej wymienionych wag.

W systemie informacji oświatowej należy wykazywać faktyczną liczbę uczniów, w tym

uczniów posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, które stanowią

podstawę nie tylko do wykazania ich w ww. systemie dla celów naliczenia części

oświatowej subwencji ogólnej, ale też stanowią podstawę dla dyrektorów

szkół/placówek do zorganizowania kształcenia specjalnego stosownie do określonych w

nich metod i form kształcenia ze względu na posiadane przez ucznia

niepełnosprawności. W przypadku, kiedy orzeczenie traci swoją ważność nie ma

możliwości zaspokojenia przez szkołę potrzeb edukacyjnych i rozwojowych ucznia

niepełnosprawnego, bowiem mogą one być zupełnie inne, niż te wskazane w

orzeczeniu już nieobowiązującym.

Należy również podkreślić, że powoływane w skardze postanowienia dotyczące

sprostowania pomyłek w niektórych ww. orzeczeniach o potrzebie kształcenia

specjalnego nie zostały przedstawione przez Skarżącego. Z akt sprawy wynika

również, że Skarżący nie skorzystał z uprawnienia do zapoznania się z aktami sprawy i

wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych.

Ze wskazanych wyżej powodów zasadnym było skorygowanie przez Ministra

Finansów wysokości otrzymanej przez Skarżącego części subwencji oświatowej.

Wbrew zarzutom skargi, zaskarżona decyzja nie narusza określonych w art. 6 i art. 7

K.p.a., zasady praworządności oraz słusznego interesu obywateli. Dokonana przez Sąd

analiza akt administracyjnych oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do

wniosku, że organ orzekający w niniejszej sprawie podjął wszelkie niezbędne czynności

w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrał i w sposób wyczerpujący

rozpatrzył cały materiał dowodowy.

Rozstrzygnięcie organu stanowi wynik wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz

rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a uzasadnienie faktyczne

decyzji, zgodnie z treścią art. 107 § 3 K.p.a. zawiera wskazanie faktów, które organ

uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których

innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W uzasadnieniu prawnym

wyjaśniono podstawy prawne decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.