Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1858/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Lucyna Staniszewska (spr.), Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2024 r. sprawy ze skargi I. G. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Przedmiotem skargi jest uchwała nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] (dalej: ,,Zarząd Dzielnicy’’, ,,Organ’’) z dnia [...] lipca 2023 r. odmawiająca zakwalifikowania wniosku I. G. (dalej: ,,Skarżąca’’) do udzielenia pomocy mieszkaniowej.

II. Zaskarżona uchwała zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

1. Pani I. G. dnia [...] marca 2021 r. wystąpiła z wnioskiem o pomoc mieszkaniową z córką A. J. (ur. 2013 r.) i synem A. J. (ur. 2019 r.).

Zainteresowana zamieszkuje wraz z dziećmi w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], składającym się z dwóch pokoi i kuchni o powierzchni użytkowej 37,40 m2, w tym o powierzchni mieszkalnej 24,40 m2, położonym na VII piętrze w budynku z windą. Najemcą lokalu była babka Skarżącej, która zmarła [...] października 2020 r., umowa najmu była zawarta [...] października 2018 r. na czas nieokreślony, a do wspólnego zamieszkiwania upoważniony byt wuj Skarżącej. Po śmierci babki w wyniku regulacji tytułu prawnego do tego lokalu uprawnienia najemcy zostały potwierdzone wujowi Skarżącej.

Skarżąca wraz z dziećmi po rozstaniu się z partnerem w październiku 2020 r. przeprowadziła się do lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Wuj Skarżącej, zmarł [...] lutego 2021 r. i nie zdążył dopełnić formalności związanych ze zgłoszeniem Skarżącej i jej dzieci do wspólnego zamieszkiwania. Skarżąca wraz z dziećmi zajmują lokal nr [...] przy ul. [...] w [...] bez tytułu prawnego. Na koncie lokalu nie ma zaległości w opłatach za jego użytkowanie, ponieważ Skarżąca płaci odszkodowanie za bezumowne zajmowanie tego mieszkania. Do opłat od [...] marca 2021 r. zgłoszone są 3 osoby, tj. Skarżąca oraz dwoje jej dzieci.

Skarżąca od urodzenia zameldowana była w domu przy ul. [...] nr [...] w [...] - Dzielnica [...]. Właścicielką domu była jednak osoba niespokrewniona ze Skarżącą. Babka Skarżącej zamieszkiwała w tym domu wraz z rodziną i miała nabyć tę nieruchomość, ale budynek uległ spaleniu. Rodzinie babki został przydzielony lokal zastępczy nr [...] przy [...] ul. [...] w [...]. Według oświadczenia Skarżąca zamieszkiwała tam do 2011 r. Budynek w 2011 r. został przekazany dawnym właścicielom. Z oświadczenia właściciel tego lokalu przeniósł babkę Skarżącej wraz z rodziną z lokalu nr [...], znajdującego się na parterze, do lokalu nr [...] w którym Skarżąca zamieszkiwała od 2011 r. do 2013 r. Lokal nr [...] został przeznaczony na lokal usługowy.

Według oświadczenia Skarżąca od 2013 r. do 2021 r. zamieszkiwała u swojego partnera (ojca dzieci) w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], Dzielnica [...]. Jednakże była tam zameldowana od 2013 r. Z oświadczenia wynika, że lokal byt własnością byłego partnera Skarżącej i został przez niego sprzedany po wyprowadzeniu się Skarżącej z dziećmi. Skarżąca wraz z dziećmi wymeldowała się z tego lokalu [...] kwietnia 2022 r. Obecnie nie posiada stałego ani czasowego adresu zameldowania. W lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] nie ma osób zameldowanych.

Według oświadczenia rodzice Skarżącej mieszkają w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], gdzie zainteresowana była zameldowana od [...] lutego 1991 r. do [...] grudnia 2013 r. Skarżąca wskazała, że nie może wrócić do rodziców, ponieważ mieszkanie jest zadłużone, jej matka choruje na [...], a ojciec nadużywa alkoholu.

W badanym okresie wnioskodawczyni utrzymywała się z działalności gospodarczej, świadczenia 500 + na dzieci oraz alimentów zasądzonych na siebie i dobrowolnych alimentów wypłacanych na swoje dzieci, a średni dochód gospodarstwa domowego zainteresowanej wynosił wówczas [...] zł.

2. Wniosek Skarżącej o pomoc mieszkaniową został rozpatrzony w oparciu o obowiązujące od 31 lipca 2023 r. przepisy uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta i odmówiono jej kwalifikacji do udzielenia pomocy mieszkaniowej.

W uzasadnieniu Organ powołał się na z § 4 uchwały, wskazujący, że pomoc mieszkaniowa może być udzielana osobom, które spełniają kryteria określone w § 5 (tzw. kryterium dochodowe) oraz w § 7 ust. 1 (tzw. kryterium powierzchniowe).

Obowiązujący wówczas przepis § 7 ust. 1 uchwały stanowił, że przez warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy uznawało się sytuację, w której gospodarstwo domowe zamieszkiwało w lokalu, którego powierzchnia mieszkalna wynosiła nie więcej niż 7 m2 w przypadku zamieszkiwania w tym lokalu 1 osoby, powiększone o dodatkowe 6 m2 na każdą kolejną zamieszkującą w tym lokalu osobę, (...).

Organ wskazał, że zgodnie z § 32 ust. 1 pkt 3 uchwały, wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniając zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela. Natomiast zgodnie z § 32 ust. 8 uchwały niezłożenie oświadczeń i dokumentów w wyznaczonym terminie umożliwiających przeprowadzenie analizy, potwierdzenie w nich nieprawdy, jak również dodatkowe informacje uzyskane w toku analizy, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej.

Zebrane w sprawie dokumenty i informacje w ocenie Organu wskazują, że kryteria zawarte w przepisach uchwały nie zostały spełnione i zachodzą przesłanki do odmowy udzielenia pomocy mieszkaniowej, ponieważ w miejscu zamieszkania Skarżącej przekroczone jest kryterium powierzchniowe, które w przypadku zamieszkiwania w lokalu 3 osób wynosi 19 m2. Natomiast powierzchnia mieszkalna lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] wynosi 24,40 m2.

III. 1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2023 r. Skarżąca zarzuciła Zarządowi Dzielnicy [...] "naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 3 ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającą na tym, że nie przesłuchano skarżących.

Skarżąca podnosi w swojej skardze, że Zarząd dzielnicy w nie wziął pod uwagę art. 7 ust. 4 Uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r., który stwierdza, że jeśli wnioskodawca w związku z warunkami mieszkaniowymi znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej i byłoby to zgodne z zasadami współżycia społecznego, zarząd dzielnicy na podstawie analizy i oceny sytuacji życiowej i majątkowej wnioskodawcy może postanowić o zwolnieniu z warunków, o których mowa w ust. 1, czyli z warunków dotyczących kryterium metrażowego.

Jednocześnie w uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że warunki przyznawania lokali socjalnych określa ustawa o ochronie praw lokatorów z dnia 21 czerwca 2001 r. w której w art. 23 ust. 2 ustalone są jedynie dwa kryteria udzielenia pomocy mieszkaniowej w postaci najmu socjalnego: brak tytułu prawnego do innego lokalu i spełnianie kryterium dochodowego. Wprowadzanie przez Zarząd Dzielnicy innych wymogów i kryteriów jest więc niezgodne z w/w zapisem ustawy. Skarżąca podkreśliła, że ma pod swoją opieką małoletnie dzieci a zatem konstytucyjnym obowiązkiem Gminy, wynikającym wprost z art. 75 Konstytucji RP jest zapewnienie realizacji potrzeb mieszkaniowych, czego Zarząd Dzielnicy uporczywie odmawia, nie uznając prawa Skarżącej do starania się o lokal z zasobu mieszkaniowego [...].

2. W odpowiedzi na skargę Organ podniósł, że postępowania dotyczące najmu lokalu nie są postepowaniami administracyjnymi, nie kończą się wydaniem decyzji administracyjnej, zatem w postępowaniach prowadzonych w sprawach najmu lokali, nie obowiązują przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, 803), która normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych.

Organ wskazał, że zgodnie z zasadami wyrażonymi w Konstytucji RP w art. 7 "Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa" oraz w art. 75 "Władze publiczne prowadzą politykę sprzyjająca zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, w szczególności przeciwdziałają bezdomności, wspierają rozwój budownictwa socjalnego oraz popierają działania obywateli zmierzające do uzyskania własnego mieszkania." Natomiast upoważnienie dla rady gminy do uchwalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy zawiera art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 725), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy ustawodawca określił co w szczególności winny zawierać takie zasady czy kryteria. Organ odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 marca 2011 r. (sygn. akt III SA/Kr 23/10), w którym wskazano, że analiza treści poszczególnych punktów przykładowo wymienionych w art. 21 ust. 3 ustawy prowadzi do wniosku, że na ich podstawie rada gminy nie tylko może, ale wręcz musi na ich podstawie sformułować takie kryteria przyznania lokalu do najmu.

Organ odniósł się jednocześnie do stanowiska zajętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 listopada 2021 r. (sygn. akt Il Sa/Wa 2804/21), w którym wskazano, że w myśl art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy rada gminy uchwala zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasady i kryteria wynajmowania lokali (...). Kierując się tą podstawą prawną Rada m.st. Warszawy podjęła w dniu 5 grudnia 2019 r. stosowną uchwałę, w której określiła szczegółowe zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. W konsekwencji, nie ulega wątpliwości, że osoby kwalifikowane do najmu lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy muszą spełniać określone w tej uchwale kryteria.

Organ podkreślił, że realizując zadania ustawowe Rada Miasta Stołecznego Warszawy podjęła uchwałę nr XXIII/669/2019 z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, która stanowi akt prawa miejscowego zawierający przepisy będące zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Tym samym rada gminy jest upoważniona do wprowadzenia m.in. kryterium powierzchniowego, dochodowego oraz obligujących m.in. do poddania analizie zamieszkiwanie wnioskodawców i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela.

Wobec powyższego Organ za błędne uznał twierdzenie Skarżącej, że wprowadzenie przez Zarząd Dzielnicy [...] innych wymogów i kryteriów dotyczących pomocy mieszkaniowej realizowanej w ramach mieszkaniowego zasobu Miasta jest niezgodne z zapisem art. 23 ust. 2 ustawy.

Jednocześnie za błędne Organ uznał stwierdzenie Skarżącej, że Zarząd Dzielnicy [...] uporczywie odmawia, nie uznając prawa Skarżącej do starania się o lokal z mieszkaniowego zasobu [...], gdyż Zarząd Dzielnicy [...] nie kwestionował prawa Skarżącej do ubiegania się o lokal z mieszkaniowego zasobu, a sprawa mieszkaniowa Skarżącej została rozpatrzona na podstawie wówczas obowiązujących przepisów. Należy zwrócić szczególną uwagę, że każdy może wystąpić z wnioskiem o pomoc mieszkaniową w formie najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...], jednak do zakwalifikowania do realizacji sprawy mieszkaniowej i umieszczenia osoby w rejestrze gospodarstw domowych oczekujących na pomoc mieszkaniową z zasobu [...], konieczne jest spełnienie wszystkich kryteriów wynikających z uchwały, w tym m.in. kryterium dochodowego i powierzchniowego (§ 7 ust. 1 uchwały) oraz obligujących m.in. do poddania analizie zamieszkiwanie wnioskodawców i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela (§ 32 ust. 1 pkt 3 uchwały). Natomiast zgodnie z § 32 ust. 8 uchwały niezłożenie oświadczeń i dokumentów w wyznaczonym terminie umożliwiających przeprowadzenie analizy, potwierdzenie w nich nieprawdy, jak również dodatkowe informacje uzyskane w toku analizy, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej.

Zarząd Dzielnicy [...] wskazał, że przed podjęciem uchwały o odmowie zakwalifikowania do realizacji wniosku zainteresowanej dołożył wszelkich starań, aby zebrać niezbędne do rozpatrzenia sprawy mieszkaniowej dokumenty, a następnie szczegółowo i wnikliwie przeanalizować sytuację życiową Skarżącej, w tym sytuację mieszkaniową, rodziną, zdrowotną i finansową.

Przeprowadzone postępowanie wykazało, że w miejscu zamieszkania wnioskodawczyni przekroczone jest kryterium powierzchniowe przewidziane uchwałą, które w przypadku zamieszkiwania w lokalu 3 osób wynosiło wówczas 19 m2. Natomiast powierzchnia mieszkalna lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] wynosi 24,40 m2. Zainteresowana nie przedłożyła żadnych dokumentów świadczących o tym, że w związku z warunkami mieszkaniowymi pozostawała w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej czy społecznej. W sprawie nie mógł zatem mieć zastosowania § 7 ust. 4 uchwały który stanowi, że zarząd dzielnicy na podstawie analizy i oceny sytuacji życiowej i majątkowej wnioskodawcy może postanowić o zwolnieniu z kryterium powierzchniowego, jeżeli wnioskodawca w związku z warunkami mieszkaniowymi znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej, lub społecznej i byłoby to zgodne z zasadami współżycia społecznego.

Organ podkreślił, że bezspornym jest również, że Skarżąca wraz z dziećmi zajęła bez zgody jego właściciela, tj. miasta [...], lokal nr [...] przy ul. [...] w [...] i nie posiada do niego tytułu prawnego. Zainteresowana dopiero [...] marca 2021 r., a zatem już po śmierci najemcy, która nastąpiła [...] lutego 2021 r., w Zakładzie Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] [...] "[...]" (ul. [...] w [...]), zgłosiła siebie i dzieci do zamieszkiwania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. W związku z powzięciem informacji o bezprawnym zajęciu lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] pismem z [...] marca 2021 r. Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] [...] "[...]" wezwał Skarżącą do niezwłocznego wydania przedmiotowego lokalu w terminie 14 dni od daty otrzymania niniejszego pisma. Jednocześnie poinformowano Skarżącą, że w przypadku braku realizacji niniejszego wezwania sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania sądowego.

Organ zwrócił uwagę, że w tych okolicznościach, po przeprowadzeniu wnikliwej analizy tej sprawy, nie miał podstaw prawnych do odstąpienia od tzw. kryterium powierzchniowego. Podkreślił, że tożsame stanowisko w kwestii odstąpienia od stosowania kryterium powierzchniowego zostało wyartykułowane w przytoczonych orzeczeniach. Sąd wskazał również, że zastosowanie takiego odstępstwa jest zasadne w wyjątkowych sytuacjach np. występowania choroby, która swoim nasileniem sprawia wyjątkowe trudności w prowadzeniu spraw życiowych, a warunki mieszkaniowe wnioskodawcy dodatkowo je potęgują. W przedmiotowej sprawie nie wykazano związku między warunkami mieszkaniowymi, a problemami zdrowotnymi, społecznymi czy rodzinnymi Skarżącej.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zakwalifikowanie do realizacji wniosku Skarżącej z pominięciem postanowień uchwały (§ 7 ust. 1, § 32 ust. 1 pkt 3), byłoby niezgodne z przepisami obowiązującego prawa.

IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, zwana dalej: p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy, w której wydano zaskarżoną decyzję i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

2. Oceniając dopuszczalność skargi na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia z dnia [...] lipca 2023 r. odmawiająca zakwalifikowania Skarżącej do udzielenia pomocy mieszkaniowej wskazać należy, że podstawę prawną jej wydania stanowiły m.in. przepisy uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r., która - jako prawo miejscowe - określa zasady, na jakich są wynajmowane mieszkańcom Warszawy lokale znajdujące się w dyspozycji Miasta. Spełnienie przez osobę wnioskującą o pomoc mieszkaniową określonych w tej uchwale wymagań prowadzi do umieszczenia jej kandydatury na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego. W takiej sytuacji przedmiotem uchwały organu wykonawczego jednostki samorządu gminnego (jej jednostki pomocniczej) jest zakwalifikowanie i umieszczenie osoby ubiegającej się o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy na liście osób oczekujących na najem lokalu. Uchwała ta, nie będąca decyzją administracyjną, a aktem organu jednostki samorządu terytorialnego, innym niż akt prawa miejscowego, jest aktem z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.) i kończy pierwszy etap postępowania, obowiązującego przy udzielaniu pomocy mieszkaniowej przez gminę. Działanie organu wykonawczego jednostki samorządowej (w tym wypadku zarządu dzielnicy), nie stanowi więc oferty zawarcia umowy najmu ani negocjacji i nie ma charakteru cywilnoprawnego, a ma charakter administracyjnoprawny. Uchwała taka rozstrzyga bowiem o tym, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Dopiero po skierowaniu przez zarząd dzielnicy do zawarcia umowy najmu lokalu, następuje drugi etap postępowania, w którym osoba wnioskująca zawiera z zarządcą nieruchomości umowę najmu konkretnego lokalu. Ten etap, którego zakończeniem jest zawarcie umowy, ma już charakter cywilnoprawny.

3. Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała z dnia [...] lipca 2023 r. o odmowie zakwalifikowania Skarżącej do udzielenia pomocy mieszkaniowej z zasobu [...] rozstrzyga kwestię możliwości udzielenia pomocy w zakresie zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Uchwała ta podlega zatem kognicji sądu administracyjnego.

4. W postępowaniu zakończonym zaskarżoną uchwałą nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wydawania decyzji administracyjnych, niemniej jednak w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2021 r. o ochronie praw lokatorów (Dz. U. z 2022 r., poz. 172 ze zm.) ustawodawca określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej. Nie można zatem stwierdzić, że podstawowe standardy określone zasadami ogólnymi Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania do postępowania zakończonego wydaniem aktu z zakresu administracji publicznej. W szczególności zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 K.p.a. pozostaje w korelacji z § 32 ust. 1 uchwały nr XXIII/669/2019 m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r., który nakazuje organowi poddać wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową szczegółowej analizie uwzględniającej przesłanki określone w punktach 1 - 6.

5. W ocenie Sądu, wniosek Skarżącej został prawidłowo rozpatrzony w oparciu o przepisy ww. uchwały. Organ ustalił bowiem wszystkie okoliczności faktyczne kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie § 4 w związku z § 7 ust. 1 i § § 32 ust. 1 pkt 3, § 32 ust. 8 uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r., w oparciu o stan prawny obowiązujący do 1 sierpnia 2023 r. Sprawa została wszczęta i zakończona przed wejściem w życie uchwały Nr LXXXI/2692/2023 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 25 maja 2023 r. zmieniająca uchwałę w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, która weszła w życie z dniem 1 sierpnia 2023 r.

6. W świetle ww. przepisów pomoc mieszkaniowa jest kierowana do osób zamieszkujących na terenie Warszawy, które spełniają zarówno kryterium powierzchniowe, jak i dochodowe, o ile nie zachodzą inne przesłanki wynikające z zapisów uchwały, mające wpływ na rozstrzygnięcie wniosku. O rodzaju udzielonej pomocy (najem socjalny, najem lokalu na czas nieoznaczony) decyduje osiągany dochód. Informacje uzyskane w toku analizy mogą stanowić podstawę do odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej.

W niniejszej sprawie organ odmówił zakwalifikowania skarżącej do udzielenia pomocy mieszkaniowej z uwagi na niespełnienie kryterium powierzchniowego, które w przypadku zamieszkiwania w lokalu 3 osób wynosi 19 m2. Natomiast powierzchnia mieszkalna lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] wynosi 24,40 m2.

Przepis § 7 ust. 1 uchwały Nr XXIII/669/2019, w wersji mającej zastosowanie w niniejszej sprawie, stanowił natomiast, że przez warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy uznaje się sytuację, w której gospodarstwo domowe zamieszkuje w lokalu, którego powierzchnia mieszkalna wynosi nie więcej niż 7 m2 w przypadku zamieszkiwania w tym lokalu 1 osoby, powiększone o dodatkowe 6 m2 na każdą kolejną zamieszkującą w tym lokalu osobę.

W lokalu zamieszkiwanym przez Skarżącą kryterium powierzchniowe zostało przekroczone. Już po wydaniu zaskarżonej uchwały weszła w życie norma podwyższająca kryterium powierzchniowej dla trzyosobowego gospodarstwa domowego wynosi obecnie 20 m2 zgodnie z brzmieniem §7 ust. 1 pkt 2) uchwała w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Nawet zatem po zmianie przepisów norma jednak jest w przypadku Skarżącej przekroczona.

7. Sąd nie może podzielić zarzutu Skarżącej związanego z naruszeniem art. 23 ust. 2 Ustawa o ochronie praw lokatorów z dnia 21 czerwca 2001 r. w którym ustalone są jedynie dwa kryteria udzielania pomocy mieszkaniowej w postaci najmu socjalnego: brak tytułu prawnego do innego lokalu i spełnianie kryterium dochodowego, ponieważ przedmiotem sprawy nie był najem socjalny a najem mieszkania z zasobów gminy. W przypadku tego drugiego, to miasto [...] na podstawie aktu prawa miejscowego wydanego w oparciu o podstawę prawną z art. 21 ustawy o ochronie praw lokatorów decyduje o szczegółowych kryteriach wyboru osób, z którymi gmina zawrze umowy najmu mieszkań komunalnych. Wykonywanie kompetencji do podjęcia uchwały, o której mowa w art. 21 ustawy, musi być bezwzględnie podporządkowane wartościom ustalonym dla takich uchwał w art. 4 ustawy. Gmina realizuje przede wszystkim zasadę racjonalnego wydatkowania środków publicznych, która nakazuje wydatkować je w sposób celowy i oszczędny dla uzyskania najlepszego efektu z poniesionych nakładów.

Brzmienie § 7 ust. 1 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy nie stoją w sprzeczności z treścią art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. 725), ani też nie narusza przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawa o ochronie praw lokatorów, nakładając na gminy obowiązek zaspokajania potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej, jednocześnie nadała im uprawnienia do własnych rozstrzygnięć. Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 tej ustawy do zadań własnych gminy o charakterze obligatoryjnym należy zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach. Z kolei zgodnie z art. 21 ust. 3 w/w ustawy gmina w uchwale regulującej zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład gminnego zasobu mieszkaniowego może określić m.in. wysokość dochodu uzasadniającego oddanie w najem lokalu oraz szczegółowo dookreślić, które osoby uważa za osoby o "niezaspokojonych potrzebach mieszkaniowych".

8. W ocenie Sądu, należy zgodzić się z organem, że w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie zachodziły uzasadnione przesłanki, o których mowa w § 7 ust. 4 uchwały Nr XXIII/669/2019 do zwolnienia Skarżącej z warunku powierzchniowego, o którym mowa w § 7 ust. 1 tej uchwały. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika bowiem, aby skarżąca w związku z warunkami mieszkaniowymi znajdowała się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej, czy też finansowej.

9. Zaznaczyć przy tym należy że to skarżąca ubiegając się o przyznanie pomocy mieszkaniowej zobowiązana była przedstawić organowi wszystkie informacje oraz udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu, niezbędne do ustalenia stanu faktycznego w sprawie, w tym te wskazujące, że w związku z warunkami mieszkaniowymi znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej. Spoczywający na organie obowiązek poddania wniosku o przyznanie pomocy mieszkaniowej szczegółowej analizie nie oznacza bowiem, że strona może zachowywać się biernie w toku postępowania zainicjowanego jej wnioskiem, co powoduje, że również na stronie ubiegającej się o przyznanie pomocy mieszkaniowej spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, z których wywodzi ona dla siebie określone, korzystne skutki prawne.

10. Sam fakt, że Skarżąca bezumownie korzysta z lokalu [...] przy ul. [...] w [...] nie powoduje, że spełnia ona kryterium powierzchniowe, albowiem w dacie podjęcia uchwały zamieszkiwała we wskazanym lokalu.

Biorąc powyższe pod uwagę, brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona uchwała odmawiająca zakwalifikowania Skarżącej do udzielenia pomocy mieszkaniowej została wydana z naruszeniem prawa. Organ prawidłowo odmówił zakwalifikowania skarżącej do udzielenia pomocy mieszkaniowej w sytuacji, gdy skarżąca nie spełniła kryterium powierzchniowego określonego w § 7 ust. 1 uchwały Nr XXIII/669/2019, a jednocześnie nie zaszły przesłanki do odstąpienia od tego kryterium wskazane w ust. 2-4 tego paragrafu.

Jednocześnie należy zaznaczyć, że wydanie przez organ zaskarżonej uchwały nie pozbawia skarżącej możliwości ubiegania się o przyznanie pomocy mieszkaniowej w przypadku zmiany okoliczności faktycznych skutkujących spełnieniem kryteriów określonych w uchwale Nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy. Co oznacza, że Skarżąca może ponownie wystąpić z wnioskiem o zakwalifikowanie jej do udzielenia pomocy mieszkaniowej gdy przestanie zamieszkiwać w ww. lokalu.

11. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.