Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 369/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2023-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 14 kwietnia 2023 r. nr 406.408/XI/AH/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 14 kwietnia 2023 r. nr 406.408/XI/AH/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku uchyliło decyzję Burmistrza Supraśla z 14 marca 2023 r. nr 5223.13.2023 odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego M.M. w związku z opieką nad żoną, która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, na okres od 1 lutego 2023 r. do bezterminowo w wysokości 2458 zł i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 20 lutego 2023 r. M.M złożył do Burmistrza Supraśla wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad żoną E.M. (ur. [...] czerwca 1965 r.). Do wniosku dołączył m.in. orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności żony z 17 maja 2016 r. Z orzeczenia wynika, że niepełnoprawność istnieje od 1 września 2002 r., a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 15 maja 2006 r. Orzeczenie wydano na stałe. Wnioskodawca dołączył także orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku uznające go za częściowo niezdolnego do pracy do 31 października 2023 r. i przyznające rentę z tego tytułu w wysokości 1111,63 zł.

W dniu 3 marca 2023 r. przeprowadzono rodzinny wywiad środowiskowy oraz dołączono oświadczenie E.M. Z wywiadu wynika, że małżonkowie zamieszkują wraz z dorosłą córką, z którą prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Żona skarżącego cierpi na niewydolność nerek, jest dializowana trzy razy w tygodniu w Białymstoku. W ostatnim czasie uległa wypadkowi w mieszkaniu, wskutek czego doszło do złamania barku i ramienia, złamania odcinka lędźwiowego kręgosłupa i miednicy oraz złamania kości łonowej. Z tego powodu żona strony ma duże problemy z podniesieniem się, poza miejscem zamieszkania porusza się przy pomocy wózka inwalidzkiego. Wnioskodawca, zgodnie z orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS, jest częściowo okresowo niezdolny do pracy po przebytym zawale i operacji wstawienia trzech bajpasów. Ze względu na stan zdrowia małżonkowie nie pracują zawodowo. Trzyosobowa rodzina utrzymuje się z renty chorobowej żony wnioskodawcy i renty wnioskodawcy, zasiłku pielęgnacyjnego pobieranego na żonę strony oraz zasiłku rodzinnego na rzecz pełnoletniej córki. Ze względu na stan zdrowia żona strony wymaga pomocy w codziennych czynnościach i pielęgnacji. Wnioskodawca wykonuje czynności opiekuńcze i pielęgnacyjne wobec żony polegające na: pomocy przy poruszaniu się, całkowitej pomocy przy myciu i higienie osobistej, przygotowywaniu i podawaniu posiłków, całkowitej pomocy przy ubieraniu się, pomocy przy podawaniu leków, całkowitej pomocy przy prowadzeniu gospodarstwa domowego (pranie, sprzątanie, gotowanie, robienie zakupów), całkowitej pomocy przy załatwianiu spraw. Wymienione opieka i czynności wykonywane są w wymiarze 24 godzin dziennie przez 7 dni w tygodniu.

Decyzją z 14 marca 2023 r., wydaną na podstawie art. 2 pkt 2, art. 3 pkt 11, art. 17 ust. 1, ust. 1b, ust. 3, ust. 5 pkt 2 lit. a, art. 20 ust. 3, art. 24 ust. 4, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390, dalej: u.ś.r.), Burmistrz Supraśla odmówił przyznania wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego. Głównym powodem decyzji odmownej uczynił organ pierwszej instancji datę powstania niepełnosprawności żony wnioskodawcy, tj. datę przypadającą po ukończeniu przez nią 18 roku życia, co nie spełnia warunku wynikającego z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Burmistrz wskazał na wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. K 38/13 z 21 października 2014 r., w którym stwierdzono niezgodność art. 17 ust. 1b pkt 1 u.ś.r. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, jednak wskazał, że skoro nie zostały zmienione przepisy w kierunku wskazanym przez Trybunał – pozostają one nadal w mocy. Dlatego, kierując się zasadą praworządności zastosował przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r., co jest zgodne z odpowiedzią jakiej udzielono organowi w tej kwestii z Podlaskim Urzędzie Wojewódzkim Wydziale Polityki Społecznej.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M.M. Wskazał, że jest jedyną osobą, która może sprawować opiekę nad niepełnosprawną żoną.

Zaskarżoną decyzją z 14 kwietnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. SKO przywołało brzmienie art. 17 ust. 1 oraz art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r. stwierdzając, że osią sporu w sprawie było ustalenie, czy na gruncie obecnie obowiązujących przepisów, w kontekście wydanego przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 21 października 2014 r. w sprawie o sygn. akt K 38/13, odwołującemu przysługuje świadczenie pielęgnacyjne pomimo że niepełnosprawność osoby objętej jego opieką (żony) powstała później niż do ukończenia 18 roku życia, o czym stanowi art. 17 ust. 1b u.ś.r. Zdaniem Kolegium, ww. wyrok Trybunału nie wywołuje skutku w postaci utraty mocy obowiązującej zakwestionowanej normy, jednak powoduje konieczność takiej wykładni przepisu, aby jej wynik nie był sprzeczny ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego (wskazało wyrok NSA w sprawie I OSK 1614/16). Niesprzeczność ta zostanie osiągnięta tylko przy przyjęciu, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego w odniesieniu do art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest więc stwierdzenie, że opiekunowie dorosłych osób niepełnosprawnych muszą być przez ustawodawcę traktowani jako podmioty należące do tej samej kategorii. Zatem warunek wieku powstania niepełnosprawności nie może być brany pod uwagę. W konsekwencji decyzja organu pierwszej instancji oparta na przepisie art. 17 ust. 1b u.ś.r., a więc wydana z pominięciem ww. wyroku Trybunału, jest nieprawidłowa w tym zakresie.

Odnośnie kwestii pobierania przez skarżącego renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy Kolegium wskazało na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r., SK 2/17, którym nie wyeliminowano z obrotu prawnego przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. wykluczającego możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobom pobierającym rentę. W wyroku tym wywiedziono, że użyte w ww. przepisie pojęcie "renty" jest ogólne, dlatego uznać należy, że ustawodawca miał na myśli zarówno rentę z tytułu całkowitej ale też częściowej niezdolności do pracy. Stąd przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wnioskodawcom mającym ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest możliwe w takich samych warunkach jak w przypadku osób pobierających emerytury, tzn. jest uzależnione od zawieszenia prawa do renty lub emerytury. Zdaniem Kolegium w ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzono, że nie ma ustawowych przeciwwskazań do tego, aby osoba która ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy podejmowała zatrudnienie. Wobec takich osób ustawodawca przewidział jedynie mechanizm zapobiegający pobieraniu przez nie świadczenia (tj. renty). Mechanizm ten polega na zmniejszeniu lub zawieszeniu renty w przypadku osiągnięcia określonego przychodu, według zasad wynikających z art. 103-106 ustawy emerytalno-rentowej. Z wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynika więc, zdaniem Kolegium, że osoba spełniająca warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i pobierająca rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy powinna mieć możliwość dokonania wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego. Stanowisko takie poparte jest jednolitą linią orzeczniczą sądów administracyjnych. Zdaniem SKO osoba, która spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, ma prawo wybrać jedno z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia w niższej wysokości. Wybór ten może być zrealizowany przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do renty na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zawieszenie prawa do renty skutkować będzie wstrzymaniem jej wypłaty poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, a w sytuacji rezygnacji z renty nastąpi to od miesiąca, w którym skarżący przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty świadczenia rentowego. Dlatego, zdaniem Kolegium,

w przedmiotowej sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania z uwzględnieniem powyższego stanowiska. Końcowo SKO wskazało, że nie budzi wątpliwości obowiązek alimentacyjny męża względem żony, który to obowiązek wyprzedza obowiązek wstępnych i zstępnych. Nie budzi wątpliwości fakt niepełnosprawności żony skarżącego, a także zakres i wymiar sprawowanej nad nią przez stronę opieki.

Sprzeciw od powyższej decyzji kasacyjnej wniósł M.M. Decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r., którego postać bezpośrednio wpłynęła na treść rozstrzygnięcia - organ pominął derogacyjny skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17 w postaci eliminacji niekonstytucyjnej treści normatywnej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r. i oparł decyzję na fakcie pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy przez skarżącego, podczas gdy zgodnie z powołanym wyżej wyrokiem osoby pobierające rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy mają prawo uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach ogólnych,

- art. 6 i art. 8 k.p.a. przez uzależnienie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od rezygnacji skarżącego z pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, co w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17 powoduje powstanie całkowitej sprzeczności z zasadą praworządności i zasadą pogłębiana zaufania obywateli do organów Państwa.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji SKO i orzeczenie co do istoty sprawy przez przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jak wywiódł, należy mieć na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17. Wynika z niego, że wyłączenie przez ustawodawcę możliwości uzyskania przez opiekuna-rencistę świadczenia pielęgnacyjnego, a przez to również obarczenie rodziny osoby niepełnosprawnej kosztami związanymi z opieką nad osobą niepełnosprawną oraz pozbawienie w tym zakresie niepełnosprawnego członka rodziny pomocy socjalnej, stanowi nieproporcjonalne i nieuzasadnione różnicowanie. Brak jest podstaw do wykluczenia z pobierania świadczenia osób, które nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną z tego tylko względu, że mają one przyznane prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, lub świadczenia pieniężnego przyznanego na zasadach określonych w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia.

W oparciu o ww. przepis i treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r. o sygn. akt SK 2/17 Kolegium wywiodło, że osoba, która spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, ma prawo do dokonania wyboru jednego z tych świadczeń poprzez rezygnację z pobierania świadczenia w niższej wysokości. Skoro zaś skarżący posiada ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy i ubiega się o świadczenie pielęgnacyjne, to powinien dokonać wyboru, tzn. jeśli wybiera świadczenie pielęgnacyjne (a na to wskazuje sprawa niniejsza) powinien zrezygnować z renty. W ocenie organu drugiej instancji przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r. należy odczytywać literalnie, co skutkuje koniecznością przeprowadzenie ponownego postępowania przez organ pierwszej instancji z uwzględnieniem powyższego stanowiska

W obowiązujących w dacie wydawania zaskarżonej decyzji przepisach (mowa o ich literalnym brzmieniu) brak jest regulacji - która odnosi się do osób spełniających przesłanki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego a pobierających rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy - uzależniającej przyznanie im tego świadczenia od skutecznej rezygnacji z renty. Nie ma również regulacji przewidującej zasadę przyznawania wnioskodawcy świadczenia o najwyższej kwotowo wysokości (np. świadczenia pielęgnacyjnego) z równoczesnym zawieszeniem prawa do niższego kwotowo świadczenia (np. renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy), czy też wstrzymaniem wypłaty niższego kwotowo świadczenia.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest obecnie pogląd, zgodnie z którym zawieszenie prawa do emerytury eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r. w postaci posiadania prawa do emerytury wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (zob. m.in. wyroki NSA z 18 czerwca 2020 r., I OSK 254/20, I OSK 2375/19, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednak powyższe stanowisko nie odnosi się do okoliczności niniejszej sprawy. Skarżący ma bowiem ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy a nie prawo do emerytury.

Ustalony w sprawie niniejszej stan faktyczny wpisuje się natomiast w kontekst prawny objęty skutkami wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17 (OTK ZU A/2019, poz. 36, Dz.U. z 2019 r. poz. 1257). Trybunał Konstytucyjny orzekł, w pkt I, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, zaś w punkcie II, że przepis wymieniony w części I, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższy wyrok opublikowany został 8 lipca 2019r. w związku z czym od 9 stycznia 2020 r. norma prawna wyrażona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r. musi być odczytywana w ten sposób, że zawarte w niej wyłączenie przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego osobom posiadającym ustalone prawo do wskazanych w tym przepisie świadczeń nie obejmuje sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Zestawienie treści art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r. i sentencji wyroku o sygn. akt SK 2/17 nie pozostawia w tym zakresie żadnych wątpliwości. Zgodnie zaś z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, a skutkiem prawnym stwierdzenia niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją RP jest utrata mocy obowiązującej tego aktu. Z powszechnego charakteru wyroków Trybunału Konstytucyjnego, o którym mowa w art. 190 ust. 1 Konstytucji RP i utraty mocy obowiązującej zaskarżonego przepisu (art. 190 ust. 3 Konstytucji RP) wynika, że możliwość rozstrzygnięcia sprawy z pominięciem derogowanego przepisu odnosi się zasadniczo do wszystkich spraw, w których niekonstytucyjny przepis był podstawą orzeczenia o prawach osób uprawnionych, bez względu na to kto i w jakim trybie zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z odpowiednim żądaniem.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17 odroczył też utratę mocy obowiązującej uznanego za niekonstytucyjny przepisu o 6 miesięcy uznając, że wydanie orzeczenia stwierdzającego niezgodność zaskarżonego przepisu z Konstytucją RP będzie skutkowało koniecznością poczynienia przez Skarb Państwa znacznych nakładów, które nie zostały ujęte w obowiązującej ustawie budżetowej. W ocenie bowiem Trybunału, w związku z utratą mocy obowiązującej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r., potencjalnie nieodzowna stać się miała wypłata świadczenia pielęgnacyjnego osobom znajdującym się w tożsamej sytuacji jak skarżący. Jednak pomimo upływu wskazanego wyżej terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, prawodawca nie wprowadził w u.ś.r. jakichkolwiek regulacji ograniczających wysokość świadczenia pielęgnacyjnego dla osób sprawujących opiekę, a mających ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Przyjąć zatem należy, że z uwagi na brak jakiegokolwiek innego niż art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r. przepisu szczególnego regulującego sytuację prawną osób sprawujących opiekę, które mają ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy - w zakresie przysługiwania im uprawnienia do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, jak też wobec braku przepisów uzależniających przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od sytuacji majątkowej osoby uprawnionej, względnie braku osiągania przez nią dochodów ze źródeł innych niż zatrudnienie lub inna praca zarobkowa bądź źródła wskazane w art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r. - osoby mające ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy mogą uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach ogólnych, to jest po spełnieniu wymogów wynikających z art. 17 ust. 1 u.ś.r. (zob. wyrok NSA z 11 sierpnia 2022 r., I OSK 2052/21). Sąd w sprawie niniejszej ten pogląd podziela.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest w swej sentencji jednoznaczny. Wyraźnie wskazuje, że utraciła moc regulacja czyniąca prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy (opiekuna) negatywną przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Innymi słowy, uprawniony do takiej renty ma po prostu prawo do ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Za taki stan rzeczy ponosi odpowiedzialność prawodawca. Po wydaniu ww. wyroku nie wprowadzono bowiem ustawowych rozwiązań regulujących specyficzny status opiekunów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego posiadających jednocześnie rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Należy więc przyjąć, że obecnie uprawnienia takich osób wynikają wprost z zestawienia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r. z sentencją wyroku o sygn. akt SK 2/17.

W tej sytuacji należy stwierdzić, że organ drugiej instancji dokonał błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r. zrównując sytuację prawną skarżącego – mającego przyznane prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy - z sytuacją prawną osób ubiegających się o świadczenie pielęgnacyjne mających przyznane prawo do emerytury. Skoro zaś skarżący może pobierać zarówno świadczenie pielęgnacyjne jak i rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy – to nie ma powodu aby miał dokonywać wyboru, a tym samym nie wystąpiły przesłanki wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Zwłaszcza że z akt sprawy (wywiadu środowiskowego, dołączonego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności E.M., jej oświadczenia o zakresie sprawowanej przez męża opieki), co przyznaje Kolegium wprost w ostatnim akapicie swojej decyzji, nie budzi wątpliwości ustalony przez organ pierwszej instancji stan faktyczny, tj. niepełnosprawność żony skarżącego a także zakres i wymiar sprawowanej nad nią przez skarżącego opieki. W tym więc zakresie uzupełnienie postępowania wyjaśniającego nie jest konieczne. Zresztą te okoliczności nie były wskazywane przez Kolegium jako przesłanki wydania decyzji kasacyjnej.

Natomiast Kolegium trafnie oceniło kwestię braku podstaw do zastosowania w sprawie niniejszej przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia (pkt 1) lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia (pkt 2). SKO słusznie wywiodło, że w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. w sprawie o sygn. akt K 38/13 (w którym zakwestionowano różnicowanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności) nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana wyrokiem za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. SKO uznało, że wydana w sprawie decyzja organu pierwszej instancji, z pominięciem wpływu wyroku Trybunału na treść art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest błędna. Pogląd ten sąd w pełni podziela, jednak błąd organu pierwszej instancji w tym zakresie nie uzasadniał sam w sobie wydania decyzji kasacyjnej w postępowaniu odwoławczym.

Reasumując, mając na względzie brak wątpliwości odnośnie ustalonego stanu faktycznego w zakresie istnienia stopnia niepełnosprawności żony skarżącej i zakresu sprawowanej nad nią przez skarżącego opieki (24 h przez 7 dni w tygodniu, vide: wywiad środowiskowy) wykluczającej podjęcie przez niego zatrudnienia, przy ponownym rozstrzyganiu sprawy organ odwoławczy - stosownie do przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.) - uwzględni ocenę prawną sądu wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku i wyda stosowne rozstrzygnięcie merytoryczne. Organ weźmie pod uwagę prawidłową wykładnię przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r. zaprezentowaną w niniejszym uzasadnieniu.

Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. sąd uchylił zaskarżoną decyzję.