Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 418/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 80b, art. 80x, art. 140ma, art. 140n
journal: Dz.U. 2022 poz 988
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
article: art. 3, art. 134, art. 145, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 189d, art. 189f
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Asesor WSA Anna Dębowska (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2023 r. sprawy ze skargi Ł. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 18 kwietnia 2023 r. nr KO.4114.28.2023 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 18 kwietnia 2023 r., nr KO.4114.28.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach uchyliło w całości decyzję Starosty Kutnowskiego z 13 lutego 2023 r., znak: KM.5411.17.8.2023.MT o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł i orzekło o nałożeniu na Ł.C. prowadzącego działalność gospodarczą C.,[...] administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł z tytułu naruszenia obowiązku prowadzenia wykazu pojazdów używanych przez siebie w ruchu drogowym z wykorzystaniem profesjonalnego dowodu rejestracyjnego i zalegalizowanych tablic rejestracyjnych w systemie teleinformatycznym obsługującym centralną ewidencję pojazdów.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji podniósł, że decyzją z 13 lutego 2023 r. organ pierwszej instancji, po przeprowadzeniu postępowania wszczętego z urzędu w sprawie naruszenia obowiązku prowadzenia wykazu pojazdów używanych przez siebie w ruchu drogowym z wykorzystaniem profesjonalnego dowodu rejestracyjnego i zalegalizowanych tablic rejestracyjnych w systemie teleinformatycznym obsługującym centralną ewidencję pojazdów, nałożył karę pieniężną w wysokości 5 000 zł.

Organ pierwszej instancji wskazał, że 23 listopada 2022 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek skarżącego dotyczący rozliczenia decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów z 4 października 2021 r.

Wobec braku odpowiedzi na wezwanie dotyczące braku danych w Centralnej Ewidencji Pojazdów, organ 5 stycznia 2023 r. wszczął z urzędu postępowanie.

W odpowiedzi na powyższe skarżący wyjaśnił, że nie był świadomy o obowiązku jaki został nałożony na mocy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 988 ze zm.).

Organ pierwszej instancji stwierdził, że kara jest nakładana obligatoryjnie.

W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. wyrażające się w pominięciu w sprawie kluczowej okoliczności faktycznej, że skarżący podczas wydawania mu blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych i zalegalizowanych profesjonalnych tablic rejestracyjnych dopytywał się w urzędzie organu pierwszej instancji o obowiązki z tym związane, a w odpowiedzi nie tylko nie wspomniano o obowiązku prowadzenia wykazu pojazdów używanych w ruchu drogowym przy wykorzystaniu tych dowodów i tablic, ale zapewniano, że sytuacja nie uległa zmianie, na co wskazywało również to, że przez kilka lat bez problemu wydawano decyzje o profesjonalnej rejestracji pojazdów, a odmowa nastąpiła dopiero wraz z zajęciem się tymi sprawami przez innego pracownika w Wydziale Komunikacji i Transportu;

2. art. 8 k.p.a. poprzez postępowanie organu pierwszej instancji, które w sposób oczywisty podważało zaufanie do władzy publicznej, skoro pracownik organu pierwszej instancji poinformował skarżącego tylko o obowiązku ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej pojazdów wykorzystywanych do testów oraz rocznego rozliczenia wydanych profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, rozliczał skarżącego tylko z tych obowiązków; Wydawaniem kolejnych decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów organ pierwszej instancji utwierdzał skarżącego, że nie ma innych obowiązków. Pracownik organu wprost zapewniał, że sytuacja nie uległa zmianie, a wraz z pojawieniem się na tym stanowisku innego pracownika w Wydziale Komunikacji i Transportu skarżący został poinformowany o niewykonywaniu obowiązku zgłoszeniowego w centralnej ewidencji pojazdów, z czego wyciągnięto niekorzystne konsekwencje z poważnymi skutkami dla prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej;

3. art. 9 k.p.a. polegające na wprowadzeniu skarżącego w błąd, że poza ubezpieczeniem od odpowiedzialności cywilnej pojazdów wykorzystywanych do testów i zdawaniem do rozliczenia profesjonalnych dowodów rejestracyjnych nie ciążą na nim inne obowiązki, co naruszało obowiązek organu do należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych kształtujących jej prawa i obowiązki;

4. art. 107 § 3 oraz art. 11 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do całej argumentacji skarżącego wskazującej na nieziszczenie się przesłanek nałożenia kary na podstawie art. 140ma ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Organ drugiej instancji wydając zaskarżoną decyzję za bezsporne uznał, że decyzją z 4 października 2021 r. Starosta Kutnowski, po rozpatrzeniu wniosku skarżącego, wyraził zgodę na profesjonalną rejestrację pojazdów. Przedsiębiorca uchybił wymogom określonym w art. 80x ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Organ drugiej instancji odnosząc się do argumentacji skarżącego podniósł, że ustawą z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustawy (Dz. U. z 2018 r. poz. 79 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa zmieniająca", do ustawy Prawo o ruchu drogowym został dodany art. 80x. Zgodnie z art. 10 ustawy zmieniającej ustawa wchodzi w życie po upływie 18 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt 17 w zakresie art. 80x, który wchodzi w życie po upływie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia przez ministra właściwego do spraw informatyzacji informacji, o której mowa w art. 7, w Dzienniku Urzędowym Ministra Cyfryzacji. 10 maja 2021 r. Minister Cyfryzacji wydał komunikat w sprawie możliwości prowadzenia wykazu, o którym mowa w art. 80x ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w systemie teleinformatycznym obsługującym centralną ewidencję pojazdów: "Podmiot uprawniony, który uzyskał decyzję o profesjonalnej rejestracji pojazdów jest obowiązany prowadzić wykaz, o którym mowa w art. 80x ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450) w systemie teleinformatycznym obsługującym centralną ewidencję pojazdów od dnia 11 lipca 2021 r.". Według organu drugiej instancji w powyższego wynika że w dniu wydania przez Starostę Kutnowskiego decyzji z 4 października 2021 r. skarżący winien stosować art. 80x ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Organ drugiej instancji stwierdził, że mając na uwadze treść art. 189d k.p.a. jak i art. 189f k.p.a. nie znajduje podstaw do odstąpienia od nałożenia kary. Niezależnie od wielkości przedsiębiorstwa, każde z nich traktowane jest w obrocie gospodarczym jak profesjonalista. Każdy przedsiębiorca powinien znać przepisy, .które związane są z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą.

Według art. 355 § 2 k.c. należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności. Należyta staranność określana przy uwzględnieniu zawodowego charakteru prowadzonej działalności gospodarczej uzasadnia zwiększone oczekiwania co do umiejętności, wiedzy, skrupulatności i rzetelności, zapobiegliwości i zdolności przewidywania. Obejmuje także znajomość obowiązującego prawa oraz następstw z niego wynikających w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Tak więc zarzut o niepoinformowaniu skarżącego przez pracowników organu pierwszej instancji o obowiązku wynikającym z art. 80x ustawy Prawo o ruchu drogowym nie może mieć wpływu na wynik podjętego rozstrzygnięcia. Administracyjne kary pieniężne są to środki mające na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków na rzecz państwa, mają bowiem, przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Przez zapowiedź negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w wypadku naruszenia obowiązków określonych w ustawie albo w decyzji administracyjnej, motywują adresatów do wykonywania ustawowych obowiązków. Treść art. 140ma ustawy Prawo o ruchu drogowym wskazuje na obligatoryjny charakter nałożenia kary przy wystąpieniu przesłanek w nim wskazanych.

Organ drugiej instancji wyjaśnił, że przyczyną uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenia co do istoty sprawy było, że organ pierwszej instancji nie wskazał podmiotu, na który została nałożona administracyjna kara pieniężna.

W skardze na powyższą decyzję Ł.C. wniósł o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie od organu administracji zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił mogące mieć istotny wpływ na jej treść naruszenie:

1. art. 7 oraz art. 77 § 1 w związku z art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego dotyczącego wpływu organu pierwszej instancji na niewykonanie przez skarżącego obowiązku prowadzenia wykazu pojazdów używanych w ruchu drogowym przy wykorzystaniu profesjonalnych dowodów rejestracyjnych i zalegalizowanych profesjonalnych tablic rejestracyjnych;

2. naruszenie art. 11 oraz art. 107 § 3 w związku z art. 8 oraz art. 9 k.p.a. poprzez nieprzedstawienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakichkolwiek argumentów, które przemawiałyby za nałożeniem na skarżącego kary:

- w świetle zachowania się organu pierwszej instancji polegającego na poinformowaniu skarżącego przez pracownika organu pierwszej instancji tylko o obowiązkach ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej pojazdów wykorzystywanych do testów oraz rocznego rozliczania wydawanych profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, początkowym rozliczaniu skarżącego przez organ pierwszej instancji tylko właśnie z tych obowiązków i wydawaniu kolejnych decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów, nawet bezpośrednim zapewnianiu przez pracownika organu pierwszej instancji, że w kwestii obowiązków związanych z wydawaniem profesjonalnych dowodów rejestracyjnych sytuacja nie uległa zmianie;

- oraz z punktu widzenia dalszych konsekwencji wydania takiej decyzji polegających przede wszystkim na zablokowaniu na okres dwóch lat możliwości ubiegania się przez Ł.C. o wydanie decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów niezbędnej do kontynuowania prowadzonej od 2008 r. działalności polegającej na sprzedaży samochodów kempingowych;

3. art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 w związku z art. 140, art. 136 § 1, art. 15, art. 8 oraz art. 9 k.p.a. poprzez odstąpienie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach od powtórnego merytorycznego rozpoznania sprawy w zakresie ustalenia wpływu postępowania organu pierwszej instancji na niewykonanie przez skarżącego obowiązku prowadzenia wykazu pojazdów używanych w ruchu drogowym przy wykorzystaniu profesjonalnych dowodów rejestracyjnych i zalegalizowanych profesjonalnych tablic rejestracyjnych;

4. art. 189f § 1 pkt 1 i § 3 k.p.a. przez ich niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej;

5. art. 139 k.p.a. poprzez wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach decyzji na niekorzyść odwołującego się, albowiem zaskarżona decyzja nie zawierała w sentencji wskazania podmiotu, na który została nałożona administracyjna kara pieniężna.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

6 listopada 2023 r. skarżący złożył pismo, w którym wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów:

- postanowienia Starosty Kutnowskiego z 13 lutego 2023 r., nr KM.5411.18.01.2023.MT na fakt odmówienia przez Starostę Kutnowskiego wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów z powołaniem się na postępowanie w sprawie KM.5411.17.8.2023.MT, w którym tego samego dnia (a więc 13 lutego 2023 r.) wydał decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł, co wskazuje, że wbrew stanowisku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach, skarżący nie może obecnie uzyskać decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów;

- podsumowania miesięcznych rejestrów sprzedaży VAT skarżącego z okresu od marca 2022 r. do września 2023 r. na fakt, że spadek sprzedaży w działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego zbiegł się z pozbawieniem najpierw decyzją Starosty Kutnowskiego z 13 lutego 2023 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł i następnie taką decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z 18 kwietnia 2023 r., możliwości oferowania potencjalnym nabywcom jazdy próbnej samochodów kempingowych i przemieszczania samochodów kempingowych pomiędzy swoimi zakładami handlowymi oraz targami;

- inwentaryzacji towarów w działalności gospodarczej skarżącego z 30 września 2023 r. na fakt, że na skutek decyzji Starosty Kutnowskiego z 13 lutego 2023 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł i następnie takiej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z 18 kwietnia 2023 r., nie mógł oferować potencjalnym nabywcom jazdy próbnej oraz przemieszczać samochodów, posiadał aż 116 niesprzedanych samochodów i przyczep kempingowych;

- wydruk zdjęć z 12 września 2023 r. placów handlowych skarżącego w K., W., P. oraz miejscowości M. koło G. z zalegającymi samochodami kempingowymi na fakt niesprzedania przez skarżącego samochodów kempingowych w okresie pozbawienia możliwości zaoferowania potencjalnym nabywcom jazdy próbnej;

- odpis faktury VAT nr 32/2023 z 4 lipca 2023 r. na kwotę 1 968 zł, nr 35/2023 z 17 lipca 2023 r. na kwotę 3 321,00 zł, nr 811/2023 z 9 sierpnia 2023 r. na kwotę 2 460 zł, nr 372/2023 z 9 sierpnia 2023 r. na kwotę 8 610,00 zł na fakt korzystania przez skarżącego z usług transportowych przy przemieszczaniu samochodów kempingowych będącej następstwem wydania przez Starostę Kutnowskiego decyzji z 13 lutego 2023 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł i następnie takiej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach 18 kwietnia 2023 r., z którą przepisy prawa wiążą dwuletni zakaz korzystania z profesjonalnych dowodów rejestracyjnych;

- wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej danych na fakt prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży samochodów i przyczep kempingowych w K., W., P. i miejscowości M. koło G., co wskazuje, że posiadanie przez skarżącego profesjonalnych dowodów rejestracyjnych ma istotne znaczenie dla tej działalności, musiał zdawać sobie z tego sprawę, pozostawał w związku z tym w ciągłym kontakcie z pracownikami organu pierwszej instancji, przez których jednak został wprowadzony w błąd odnośnie obowiązków związanych z takimi dowodami rejestracyjnymi.

Na rozprawie 7 listopada 2023 r. sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", przeprowadził dowody uzupełniające z dokumentów załączonych do pisma wniesionego 6 listopada 2023 r. przez skarżącego.

Na rozprawie 7 listopada 2023 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że popiera skargę. Skarżący prowadzi firmę, w której zatrudnia 13 osób, w tym kilka osób w biurze. Skarżący nie zaskarżył postanowienia Starosty Kutnowskiego z 13 lutego 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania załączonego do pisma z 6 listopada 2023 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym jednak zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż przepis ten dotyczy skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających). Odnotować również należy, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Ze wskazanych powyżej przepisów wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa uzasadniającego jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Przede wszystkim podkreślić należy, że przedmiotem zaskarżonej decyzji jest nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za naruszenie polegające na uchybieniu obowiązkowi określonemu w art. 80x ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym prowadzenia wykazu pojazdów używanych przez siebie w ruchu drogowym z wykorzystaniem profesjonalnego dowodu rejestracyjnego i zalegalizowanych profesjonalnych tablic (tablicy) rejestracyjnych w systemie teleinformatycznym obsługującym centralną ewidencję pojazdów, a nie wydanie decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów.

Jak stanowi art. 80x ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym podmiot uprawniony, który uzyskał decyzję o profesjonalnej rejestracji pojazdów, jest obowiązany prowadzić wykaz pojazdów używanych przez siebie w ruchu drogowym z wykorzystaniem profesjonalnego dowodu rejestracyjnego i zalegalizowanych profesjonalnych tablic (tablicy) rejestracyjnych w systemie teleinformatycznym obsługującym centralną ewidencję pojazdów. Podmiot uprawniony zamieszcza w wykazie pojazdów, o którym mowa w ust. 1, dane, o których mowa w art. 80b ust. 1 pkt 8b, wypełniając blankiet profesjonalnego dowodu rejestracyjnego, przed zawarciem przez ten podmiot umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (art. 80x ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Podmiot uprawniony może zamieścić w wykazie pojazdów, o którym mowa w ust. 1, dane, o których mowa w art. 80b ust. 1 pkt 8b lit. a, przed wypełnieniem przez ten podmiot blankietu profesjonalnego dowodu rejestracyjnego (art. 80x ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym).

Dane podlegające obowiązkowi zamieszczenia w wykazie to dane o pojazdach używanych przez podmiot uprawniony w ruchu drogowym z wykorzystaniem profesjonalnych dowodów rejestracyjnych i dane o profesjonalnych dowodach rejestracyjnych (art. 80b ust. 1 pkt 8b lit. a i b ustawy Prawo o ruchu drogowym).

Przepis art. 140ma ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi natomiast, że podmiot uprawniony, który nie prowadzi wykazu, o którym mowa w art. 80x ust. 1, podlega karze pieniężnej w wysokości 5 000 zł.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że 4 października 2021 r. Starosta Kutnowski na wniosek skarżącego wydał decyzję o profesjonalnej rejestracji pojazdów, zaś skarżący uchybił obowiązkowi przewidzianemu w art. 80x ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Konsekwencją uchybienia temu obowiązkowi jest zastosowanie normy art. 140ma ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

W ocenie sądu uprawnione jest stanowisko organów obu instancji, że w przypadku kary przewidzianej w ostatnio przywołanym rozważyć należało możliwość zastosowania art. 189f k.p.a.

Zgodnie z 189f § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.

W przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: 1) usunięcie naruszenia prawa lub 2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia (art. 189f § 2 k.p.a.). Organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia (art. 189f § 3 k.p.a.).

Przepis art. 189f k.p.a. zawarty jest w dziale IVa Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 189a § 2 pkt 1-6 k.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:

1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,

2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,

3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,

4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,

5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,

6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej – przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.

Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje zatem pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa Kodeksu postępowania administracyjnego.

Jednakże w przypadku kary pieniężnej, o której mowa w art. 140ma ustawy Prawo o ruchu drogowym, wymieniona ustawa ani też dział III Ordynacji podatkowej, do której odsyła art. 140n ust. 6 p.r.d., nie przewidują możliwości odstąpienia od nałożenia kary.

Tym samym okoliczności sprawy podlegały ocenie z punktu widzenia przepisu art. 187f k.p.a., w szczególności zaś § 1 pkt 1 tego artykułu, przewidującego odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.

Zauważyć należy, że ustawodawca nie wskazał okoliczności, którymi organ powinien się kierować oceniając czy waga naruszenia prawa jest znikoma.

Jak podkreśla się w orzecznictwie, zasadne jest poszukiwanie kryteriów wagi naruszenia (znikomości naruszenia) w skutkach w obrębie dóbr chronionych normą sankcjonowaną. Każdorazowo należy oceniać przede wszystkim chronione prawem wartości i dobra, w odniesieniu do których rozważana jest skala ich naruszenia. W takim znaczeniu znikomość odnosi się do stopnia ingerencji w dobro chronione prawnie, za które ma być wymierzona sankcja (por. wyrok NSA z 17 marca 2022 r., I OSK 1110/21 i powołane tam poglądy doktryny, wyrok NSA z 8 września 2022 r., II GSK 744/19, a także wyrok WSA w Warszawie z 13 lipca 2020 r., IV SA/Wa 2666/19.).

W okolicznościach niniejszej sprawy na mocy art. 140ma ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym kara pieniężna w ustalonej stałej wysokości 5 000 zł jest nakładana na podmiot uprawniony, który wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi nie prowadzi wykazu, o którym mowa w art. 80x ust. 1, tj. wykazu zawierającego dane o pojazdach używanych przez podmiot uprawniony w ruchu drogowym z wykorzystaniem profesjonalnych dowodów rejestracyjnych i dane o profesjonalnych dowodach rejestracyjnych.

Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej, którą to ustawą wprowadzono do ustawy Prawo o ruchu drogowym instytucję profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, przepis art. 140ma powinien służyć legalnemu i bezpiecznemu użytkowaniu pojazdów w ruchu drogowym z nową formą profesjonalnej rejestracji pojazdów, przy jednoczesnym zagwarantowaniu ponoszenia odpowiedzialności przez te podmioty.

Bez wątpienia obowiązek prowadzenia wykazu pojazdów używanych przez siebie w ruchu drogowym z wykorzystaniem profesjonalnego dowodu rejestracyjnego i zalegalizowanych profesjonalnych tablic (tablicy) rejestracyjnych w systemie teleinformatycznym obsługującym centralną ewidencję pojazdów, służy właśnie zapewnieniu legalnego użytkowania pojazdów z użyciem profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, a także niewątpliwie sprawowaniu w tym zakresie realnej kontroli przez organy państwa.

Przy ocenie znikomego naruszenia prawa należy mieć na uwadze okoliczność popełnienia deliktu administracyjnego przez podmiot profesjonalny – prowadzący działalność gospodarczą. W stosunku do takich podmiotów wyższe wymagania związane są z zawodowym charakterem ich działalności. Podmiot taki musi mieć świadomość obowiązków, jakie nakładają na niego przepisy prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 września 2022 r., II GSK 744/19).

Prawidłowo organ drugiej instancji wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na wydany na podstawie art. 7 ustawy zmieniającej komunikat Ministra Cyfryzacji z 10 maja 2021 r. o tym, że podmiot uprawniony, który uzyskał decyzję o profesjonalnej rejestracji pojazdów, jest obowiązany prowadzić wykaz, o którym mowa w art. 80x ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w systemie teleinformatycznym obsługującym centralną ewidencję pojazdów od dnia 11 lipca 2021 r. Komunikat ten został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Ministra Cyfryzacji z 11 maja 2021 r. pod poz. 5, a więc jeszcze przed wydaniem decyzji z 4 października 2021 r. o profesjonalnej rejestracji pojazdów (prawie pięć miesięcy wcześniej). Sama ustawa zmieniająca została opublikowana z Dzienniku Ustaw z 10 stycznia 2018 r. Skarżący jeszcze przed wydaniem 4 października 2021 r. decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów miał zatem wystarczająco dużo czasu i możliwość zapoznania się nie tylko z treścią tego komunikatu, ale też przepisów ustawy zmieniającej. Podkreślić należy, że z oświadczenia pełnomocnika skarżącego złożonego na rozprawie 7 listopada 2023 r., skargi oraz wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że skarżący prowadzi działalność od 2008 r. i zatrudnia 13 osób, w tym kilka w biurze. Skarżący posiada zatem odpowiednie doświadczenie w prowadzeniu działalności gospodarczej i powinien znać wynikające z przepisów prawa obowiązki.

Nie ma wobec tego żadnego znaczenia, czy skarżący rzeczywiście nie został poinformowany przez pracownika organu o ciążącym na nim obowiązku prowadzenia wykazu, o którym mowa w art. 80x ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w systemie teleinformatycznym obsługującym centralną ewidencję pojazdów lub czy otrzymał błędne informacje. Twierdzenia skarżącego nie zostały poza tym poparte żadnymi dowodami mogącymi świadczyć o tym, że rzeczywiście został wprowadzony w błąd przez pracowników organu.

Jednocześnie należy podnieść, że w toku postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji skarżący nie powołał się na jakiekolwiek konkretne okoliczności przemawiające za znikomym charakterem naruszenia prawa. Nie usunął naruszenia.

Z uwagi na charakter normy art. 140ma ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który wiąże nałożenie kary z samym nieprowadzeniem wykazu, o którym mowa w art. 80x ust. 1, a także mając na względzie opisany wyżej cel regulacji o charakterze prewencyjnym, nie można również uznać, by za znikomą wagą naruszenia miały przemawiać obecnie podnoszone przez skarżącego okoliczności takie jak odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów, spadek sprzedaży w działalności gospodarczej, czy brak możliwości oferowania potencjalnym nabywcom jazdy próbnej i przemieszczania samochodów. Jak zresztą wynika z oświadczenia pełnomocnika skarżącego złożonego na rozprawie 7 listopada 2023 r., to sam skarżący nie skorzystał nawet z możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie Starosty Kutnowskiego z 13 lutego 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o profesjonalnej rejestracji. Zaznaczyć trzeba, że sam spadek sprzedaży może być spowodowany jakimikolwiek innymi przyczynami niż brak możliwości skorzystania z jazdy próbnej. Jego przyczyną może być, np. spadek popytu na tego rodzaju pojazdy (skarżący oferuje samochody specjalne campingowe), spadek siły nabywczej, czy zmiana zachowań i preferencji konsumentów, nasycenie rynku, itd. Nie każdy kupujący korzysta z możliwości jazdy próbnej i nie każdy korzystający z takiej możliwości dokonuje potem zakupu. Możliwość skorzystania z jazdy próbnej oferowanej potencjalnym klientom może zatem jedynie wspierać sprzedaż pojazdu, a nie ją warunkować. Przemieszczanie pojazdów przy wykorzystaniu środków transportu również nie jest wystarczające do uznania, że wyłączną tego przyczyną jest brak możliwości korzystania z dobrodziejstw profesjonalnej rejestracji. Przedłożone przez skarżącego dokumenty, załączone do pisma wniesionego 6 listopada 2023 r., nie przemawiają zatem za uznaniem, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa. Podkreślić należy, że nie ma znaczenia to, czy skarżący na skutek naruszenia odniósł korzyść majątkową, czy nie, czy zaniechał naruszenia i czy już zapisał się na szkolenie po ukończeniu, którego może uzyskać dostęp do bazy CEPIK oraz dokonywać wpisów rejestracyjnych.

W uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej wyjaśniono, że wejście w życie projektowanej ustawy spowoduje ograniczenie obciążeń administracyjnych, ułatwi mikro, małym i średnim przedsiębiorcom prowadzenie działalności gospodarczej i skróci czas prowadzenia czynności administracyjnych związanych z czasową rejestracją pojazdów. Zakładając, że obecna czasowa rejestracja jednego pojazdu zajmuje wnioskodawcy szacunkowo 1 h czasu spędzonego na czynnościach urzędowych w organie rejestrującym pojazdy, to przy założeniu rejestracji 100 pojazdów rocznie oznacza to 100 wizyt i 100 h dla 1 przedsiębiorcy. W wyniku wprowadzenia profesjonalnej rejestracji pojazdów, umożliwiającej podmiotom uprawnionym wykonywanie jazd testowych bez konieczności rejestracji każdego testowanego pojazdu odrębnie, przedsiębiorca otrzyma 100 blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych przy jednej wizycie w urzędzie. Przyjmuje się, że wynikające z tego oszczędności czasowe dla przedsiębiorcy wynosić będą 97 h (przy założeniu trwania załatwiania w urzędzie formalności związanych z profesjonalną rejestracją szacunkowo ok. 3 h). Jednocześnie analiza oddziaływania projektowanej regulacji na podmioty uprawnione wykazała, że podmioty te, korzystając z projektowanej profesjonalnej rejestracji pojazdów zamiast z czasowej rejestracji z wydanym pozwoleniem czasowym dla każdego pojazdu odrębnie, uzyskają wymierne skutki finansowe w postaci zmniejszonych wydatków związanych z uzyskaniem decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów i czasowym użytkowaniem testowanych pojazdów w ruchu drogowym.

Zatem instytucja profesjonalnej rejestracji pojazdu i zawarte w tym zakresie regulacje miały także na celu istotne korzyści, zarówno organizacyjne, jak i finansowe, po stronie prowadzących działalność gospodarczą podmiotów uprawnionych. Korzystając z tych regulacji profesjonalne podmioty, do których wyłącznie były one skierowane, powinny zapoznać się z obowiązującymi w tym zakresie przepisami i przestrzegać wszelkich związanych z tym obowiązków. Skarżący tym obowiązkom niewątpliwie uchybił.

Z tych wszystkich względów uznać należało, że zarzuty skargi są bezzasadne, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

d.j.