Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1545/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 82  ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 887
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Janusz Walawski, , Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2018 r. sprawy ze skargi E. O. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r., działając na podstawie 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy poprzedzającą decyzję z dnia [...] maja 2017 r. o odmowie przyznania E. O. emerytury specjalnej w trybie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 887 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji ostatecznej organ wskazał, iż wcześniej E. O. starała się o przyznanie świadczenia emerytalnego w trybie zwykłym oraz w drodze wyjątku. Starania te okazały się nieskuteczne, gdyż nie posiada wymaganego, co najmniej 15-letniego okresu składkowego i nieskładkowego (udowodniony okres składkowy i nieskładkowy to 8 lat i 9 miesięcy, z czego 6 lat i 7 miesięcy to okres składkowy). Natomiast wniosek o przyznanie świadczenia specjalnego zainteresowana motywowała faktem urodzenia jedenaściorga dzieci(z czego dwoje dzieci nie żyje). Sześcioro dzieci w urodziła w czasie trwania studiów i nie przeszkodziło jej to w obronie pracy magisterskiej. E. O. wskazała, iż wychowanie dzieci utrudniło jej podjęcie pracy zawodowej. Nadmieniła, iż jest wszechstronnie uzdolniona artystycznie, szczególnie pasjonuje ją śpiew i jest bardzo sprawna fizycznie. Te cechy rozwinęła u siebie w młodości aktywnie uczestnicząc w działalności sportowych klubów studenckich i te cechy i zamiłowania przekazała swoim dzieciom i wnukom. Osiągnięcia dzieci i wnuków nie wzięły się znikąd, nie są dziełem przypadku, są zasługą wnioskodawczyni. Jej syn K. O. studiuje na Wydziale Wokalnym Uniwersytetu W. Wnuki posiadają osiągnięcia w konkursach muzycznych i sportowych.

Według oświadczenia pełnomocnika wnioskodawczyni – jej małżonka M. O. - dochód rodziny stanowię wyłącznie jego świadczenie emerytalne w wysokości ok. 1400 zł., natomiast E. O. nie pobierała i nie pobiera świadczeń z pomocy socjalnej. We wniosku podniesiono także kwestię trudnej sytuacji zdrowotnej i socjalno-bytowej zainteresowanej.

Do wniosku dołączono dokumenty obrazujące opisaną wyżej sytuację E. O., dyplomy, artykuły prasowe, program przedstawienia, zdjęcia nagród członków swojej rodziny, opinię Dziekana Wydziału Wokalnego Akademii Muzycznej w W. dotyczącą K. O., oraz pismo z dnia [...] kwietnia r. skierowane do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Z informacji (pismo z dnia [...] kwietnia 2017 r.) uzyskanej przez organ od Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w O. – W. E. wynika, że E. O. nie korzystała ze świadczeń z pomocy społecznej w żadnej formie i obecnie nie ubiega się o pomoc z tych środków. W dniu [...] kwietnia 2017 r. E. O. złożyła pisemne oświadczenie, że nie wyraża zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. W swym oświadczeniu z dnia [...] lipca 2017 r. poinformowała, że nie udziela pełnomocnictwa swojemu mężowi M. O. do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w jej sprawie. Z tego względu nie jest możliwe ustalenie sytuacji materialnej, zdrowotnej i rodzinnej E. O.

Od tego rozstrzygnięcia pełnomocnik E. O. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w wyniku którego organ decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. utrzymał w mocy decyzję odmowną.

Prezes Rady Ministrów wskazał, iż ustawodawca pozostawił wyłącznemu uznaniu przez organ, jakie okoliczności uprawniające do nabycia świadczenia specjalnego należy uznać za szczególne. W drodze tez wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt P 38/05 (123/9A/2006) oraz orzecznictwa sądów administracyjnych uznano, iż podstawą uzyskania świadczenia specjalnego przyznawanego przez Prezesa Rady Ministrów w trybie szczególnym są jasno i dokładnie udokumentowane okoliczności wskazujące, że wnioskodawca podczas swojej działalności, np. sportowej, naukowej, społecznej, politycznej, gospodarczej położył wybitne i niepowtarzalne zasługi, a jego obecna sytuacja socjalno-bytowa jest rażąco niesprawiedliwa w odniesieniu do jego dokonań.

W powyższej sprawie taka okoliczność nie występuje.

Świadczenia specjalne mogą być przyznane osobie znajdującej się w trudnej sytuacji bytowej, o ile w sprawie występują też inne okoliczności, wskazujące na jej szczególny charakter. Mogą to być wybitne zasługi wnioskodawcy, które muszą być obiektywne oraz szczególne, a więc jednostkowe, wyjątkowe mające znaczenie dla całej Polski.

E. O. nie udokumentowała zasług o wymaganym charakterze.

Nie kwestionując wkładu wnioskodawczyni w wychowaniu dzieci, należy zauważyć, że podnoszone okoliczności nie mają charakteru wyjątkowego i jednostkowego. Gdyby przyjąć punkt widzenia wnioskodawczyni za prawidłowy, wówczas należałoby przyznać świadczenia specjalne wszystkim osobom, które przyczyniły się do wszechstronnego rozwoju swoich dzieci czy podopiecznych. Władza rodzicielska powinna być wykonywana tak jak tego wymaga dobro dziecka, dlatego nie można przyjąć - za przesłankę do przyznania świadczenia specjalnego - wychowywania dzieci i rozwijanie ich zdolności i zainteresowań. Taka wykładnia omawianego przepisu spowodowałaby utratę wyjątkowego charakteru świadczeń przyznawanych przez Prezesa Rady Ministrów, tym samym czyniąc je świadczeniami typowo rekompensacyjnymi dla wszystkich rodziców i opiekunów. Ocena taka stanowiłaby również odejście od obowiązujących zasad przyznawania świadczeń w szczególnych przypadkach. Rodzice bowiem są obowiązani troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój swoich dzieci i przygotowywać je do pracy dla dobra społeczeństwa, odpowiednio do ich uzdolnień.

Świadczenia specjalne nie są świadczeniami zastępczymi, np. w przypadku odmowy przyznania przez ZUS lub Prezesa ZUS świadczeń, lub gdy ich wysokość nie zaspokaja potrzeb świadczeniobiorców. Należy przy tym zauważyć, że świadczenia specjalne przyznawane przez Prezesa Rady Ministrów na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych podlegają innym regulacjom prawnym aniżeli renty i emerytury z ubezpieczenia społecznego i stanowią odrębne obciążenie budżetu państwa.

Sam sposób finansowania świadczenia specjalnego przemawia za jego wyjątkowym i szczególnym charakterem. Wysokość okresów składkowych i nieskładkowych nie stanowi przesłanki do przyznawania świadczeń w trybie omawianego przepisu. Prezes Rady Ministrów nie ingeruje w sprawy, które należą do kompetencji innych organów, w tym przypadku do ZUS.

Drugą przesłanką mogącą mieć wpływ na przyznanie przez Prezesa Rady Ministrów świadczenia specjalnego jest wystąpienie szczególnego zdarzenia losowego - czyli takiego zdarzenia, które można uznać za nadzwyczajne, tzn. posiadające element wyjątkowości.

Zebrany materiał dowodowy nie wskazuje by sytuacja socjalno-bytowa wnioskodawczym była wynikiem takich właśnie zdarzeń.

Samo powoływanie się na trudną sytuację materialną związaną ze złym stanem zdrowia nie jest dostatecznym powodem do przyznania świadczenia specjalnego. Świadczenia specjalne przyznawane przez Prezesa Rady Ministrów są świadczeniami przyznawanymi w sytuacjach nadzwyczajnych a nie powszechnych. Świadczenia te nie stanowią formy odszkodowania czy też zadośćuczynienia za doznane krzywdy czy cierpienia. Decyzja wnioskodawczyni o nie podejmowaniu aktywności zawodowej w związku z wychowywaniem dzieci, była jej indywidualną decyzją rodzącą określone skutki w sferze ubezpieczeń.

Organ podkreślił także, iż świadczenie specjalne nie ma charakteru świadczenia socjalnego i nie zależy wyłącznie od potrzeb osoby o nie się ubiegającej, nawet w sytuacji, gdy potrzeby te byłyby w pełni uzasadnione. Działania z tego zakresu wykonują odpowiednio powołane do tego instytucje, posiadające szereg mechanizmów pomocy zarówno finansowej, rzeczowej, jak i usługowej. Osoby znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej mają możliwość ubiegania się o inne rodzaje wsparcia, w szczególności przewidziane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 930, ze zm.). Ponadto obowiązek pomocy rodzicom przez dorosłe dzieci wynika nie tylko z norm moralnych, ale i prawnych - przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zaś rodzice i dzieci są obowiązani do wzajemnego szacunku i wspierania się.

Wyrażając szacunek dla wnioskodawczym jako matki i babci należy uznać, że po ustaleniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, organ przyjął, iż okoliczności wskazane we wniosku nie przesądzają o przyznaniu E. O. emerytury specjalnej.

E. O. (w której imieniu wystąpił jej pełnomocnik i małżonek – M. O.) w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zakwestionowała powyższą decyzję Prezesa Rady Ministrów.

Skarżąca argumentowała, iż udokumentowała zasługi o wymaganym charakterze (zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych), ale w uzasadnieniu decyzji zostały one całkowicie pominięte.

Małżonkowie E. i M. O. mają 20-cioro wnucząt i dwuletnią prawnuczkę. Najmłodsza córka i dwóch najmłodszych synów nie założyło jeszcze własnych rodzin. Każde z nich deklaruje, że chce mieć dzieci - rodzina się powiększy. W aktualnej sytuacji demograficznej, wyżej przedstawiona sytuacja spełnia przytoczony przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów warunek aby zasługi wnioskodawcy miały "znaczenie dla całej Polski".

W uzasadnieniu odmownej decyzji zostały całkowicie pominięte dokładnie udokumentowane wybitne i niepowtarzalne zasługi E. O. w kształtowaniu ambicji dzieci i wnuków, w dziedzinie sportu. E. O. zawsze interesowały sporty ekstremalne. Trzeci syn – M. jest sobowtórem wybitnego amerykańskiego karateki - [...]. Jest do niego podobny z wyglądu, ale także pod względem ogromnej sprawności fizycznej. We wniosku opisano jaki wpływ na ukształtowanie w dzieciństwie skłonności M. miała jego matka. M. był np. angażowany w trudnych do wykonania fragmentach filmu reklamowego [...] nawiązującego do [...]. M. wprowadził w tematykę sztuk walki swojego syna S., gdy ten nie miał jeszcze pięciu lat. S. w tym roku, w grudniu kończy [...] lat. Jest bardzo utytułowanym zawodnikiem w O. Klubie Sztuk Walki - [...]. Jest wielokrotnym Mistrzem Polski Juniorów w karate, kilkukrotnym Mistrzem Europy w karate, zdobywcą złotych medali na turniejach w kilku stolicach Europy, w tym parokrotnie w B. na Mistrzostwach [...], w K., w M. na [...], w B. i R. W ubiegłym roku na Mistrzostwach Świata w [...], w [...], zdobył brązowy medal. Przed nim było tylko dwóch [...]. W tym roku na wiosnę na Mistrzostwach Świata w karate, które odbyły się w R., zdobył złoty medal, puchar i tytuł Mistrza Świata Juniorów. Ważne jest oddziaływanie S. O. na młodszych, znacznie mniej utytułowanych kolegów klubowych. Młodszy kolega S. na tych samych Mistrzostwach Świata w R. zdobył w swojej kategorii wiekowej także tytułu Mistrza Świata. W narodowym sporcie [...] - karate Polacy wkrótce mogą zajmować znaczącą pozycję.

E. O., w grudniu tego roku kończy [...] lat, ale jej zaangażowanie w sprawy dzieci nie zmieniło się. W dniu [...] sierpnia 2017 r. była umówiona z synem K. na stacji [...]. Przyjechała pociągiem z [...] i miała przesiąść się na pociąg do O. W momencie wysiadania z pociągu zobaczyła K., który na nią czekał na peronie i wpadła między pociąg a peron, roztrzaskując sobie nogę w kolanie i kostce. E. O. już nie pracuje i ma ubezpieczenie tylko w oparciu o emeryturę małżonka.

Dlatego odmówienie przyznania emerytury specjalnej jest decyzją wyjątkowo krzywdzącą.

W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W dodatkowym piśmie z dnia 16 października 2017 r. pełnomocnik skarżącej podniósł, iż organ przytacza wielką ilość aktów prawnych nie wiążących się ściśle z tematem, a nie próbuje podważyć bezspornych zasług E. O. i ich niepowtarzalności, co według Trybunału Konstytucyjnego stanowi główny warunek przyznawania żądanego świadczenia. Skarżąca w pismach złożonych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów ukazała swoje działania jako matki, która swoim przykładem ukierunkowywała swoje dzieci i wnuki, i powodowała ich wybitne osiągnięcia np. w dziedzinie sportu.

E. O. nie pasowała do przyjętego w PRL modelu rodziny wielodzietnej - kojarzonej i traktowanej jako rodzina patologiczna. Skoro sprawowała opiekę nad kilkorgiem dzieci nie mogła podjąć pracy zawodowej, zwłaszcza że uważano, że miejsce w przedszkolu dla naszych dzieci nie jest potrzebne. Te przytoczone fakty świadczą o ogromnej sile jej charakteru, o niepowtarzalności zachowań i zasługach widocznych także w zachowaniach wnuków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka, co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Poddana takim rygorom orzeczniczym skarga nie jest zasadna.

Przyznanie świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 887 ze zm.) jest możliwe w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Przepis ten nie precyzuje warunków, jakie powinny być spełnione, aby renta lub emerytura mogła być przyznana w trybie tego przepisu. Przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczeń specjalnych sytuacja bytowa wnioskodawcy brana jest pod uwagę, jednak nie stanowi jedynego kryterium przyznawania tych świadczeń.

Świadczenie specjalne może być przyznane osobie znajdującej się w trudnej sytuacji bytowej, o ile w sprawie występują też inne okoliczności - wskazujące na jej szczególny charakter. Mogą to być wybitne zasługi wnioskodawcy, które muszą być obiektywne oraz szczególne, a więc jednostkowe, wyjątkowe, mające znaczenie dla całej Polski, a nie tylko dla małej lokalnej społeczności, jak również mogą to być szczególne zdarzenia losowe, które również muszą być wyjątkowe.

Zasada przyznawanie świadczenia specjalnego z uwagi na kryterium wybitnych zasług została potwierdzona przez wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt P 38/05 (123/9A/2006) oraz liczne orzecznictwo sądów administracyjnych.

Mimo, iż podejmowane przez Prezesa Rady Ministrów decyzje w tych sprawach mają charakter uznaniowy, to jednak uznanie to nie ma w pełni charakteru dowolnego, ale jest ograniczone wypracowanymi w praktyce orzeczniczej jasno określonymi kryteriami oraz zasadami Kodeksu postepowania administracyjnego.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Prezes Rady Ministrów prawidłowo zastosował wskazany wyżej przepis ustawy i w sposób bardzo skrupulatny i wszechstronny wyjaśnił dlaczego, zgodnie z przedstawionymi wyżej kryteriami, zainteresowana nie spełnia przesłanek do przyznania jej świadczenia specjalnego.

Wskazywane przez skarżącą tragiczne zdarzenia losowe jakie ją spotkały (śmierć dwójki dzieci) oraz rozliczne sukcesy jej dzieci i wnuków nie mogą stanowić wystarczającej podstawy dla przyznania świadczenia specjalnego, albowiem okoliczności te oraz dokonania skarżącej w dziedzinie bardzo dobrego wychowania swoich dzieci oraz wnuków nie stanowią przesłanki, uznanej w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (wyrok z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt P 38/05 ) oraz orzecznictwie sądów administracyjnych jako okoliczności szczególnych i wyjątkowych oraz mających istotne znaczenie dla całej Polski.

Organ jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dostrzegają ogromny trud i poświęcenie ze strony skarżącej dla należyte wychowanie dwóch pokoleń (dzieci i wnuków). Trud ten i starania skarżącej stanowiły z pewnością znaczny jej wkład w sukcesy jej dzieci oraz wnuków. Jednakże są to przede wszystkim sukcesy dzieci i wnuków skarżącej, a nie bezpośrednio jej sukcesy.

Podstawą uzyskania świadczenia specjalnego przyznawanego przez Prezesa Rady Ministrów w trybie szczególnym są jasno i dokładnie udokumentowane okoliczności wskazujące, że wnioskodawca podczas swojej działalności, np. sportowej, naukowej, społecznej, politycznej, gospodarczej położył wybitne i niepowtarzalne zasługi, a jego obecna sytuacja socjalno-bytowa jest rażąco niesprawiedliwa w odniesieniu do jego dokonań. Zatem przesłankami do oceny czy dokonania były szczególnych i wyjątkowych oraz mających istotne znaczenie dla całej Polski, są dokonania będące bezpośrednią zasługą osoby wnioskującej o przyznanie świadczenia specjalnego.

Dlatego w tego typu sprawach, organ nie jest uprawniony do badania sukcesów dzieci i wnuków skarżącej, albowiem zasługi te i sukcesy nie dotyczą jej bezpośrednio, ale pośrednio.

Trafna jest zatem konstatacja organu, zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż nie kwestionując wkładu wnioskodawczyni w wychowaniu dzieci, należy zauważyć, że podnoszone okoliczności nie mają charakteru wyjątkowego i jednostkowego. Gdyby przyjąć punkt widzenia wnioskodawczyni za prawidłowy, wówczas należałoby przyznać świadczenia specjalne wszystkim osobom, które przyczyniły się do wszechstronnego rozwoju swoich dzieci czy podopiecznych. Władza rodzicielska powinna być wykonywana tak jak tego wymaga dobro dziecka, dlatego nie można przyjąć - za przesłankę do przyznania świadczenia specjalnego - wychowywania dzieci i rozwijanie ich zdolności i zainteresowań. Taka wykładnia omawianego przepisu spowodowałaby utratę wyjątkowego charakteru świadczeń przyznawanych przez Prezesa Rady Ministrów, tym samym czyniąc je świadczeniami typowo rekompensacyjnymi dla wszystkich rodziców i opiekunów. Ocena taka stanowiłaby również odejście od obowiązujących zasad przyznawania świadczeń w szczególnych przypadkach. Rodzice bowiem są obowiązani troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój swoich dzieci i przygotowywać je do pracy dla dobra społeczeństwa, odpowiednio do ich uzdolnień.

Z tych też względów zarzut skargi o braku odniesienia się organu do zasług i osiągnięć dzieci oraz wnuków skarżącej nie może być zasadny, albowiem jego uwzględnienie prowadziłoby do akceptowania badania okoliczności bezpośrednio nieistotnych dla przepisu art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Okoliczności bezpośrednio nie związanych z dokonaniami sportowymi czy artystycznymi skarżącej.

Także fakt urodzenia i wychowania tak licznego potomstwa nie może stanowić zasługi ocenianej na gruncie zasad art. 82 ust. 1 ustawy, albowiem jest to wybór skarżącej, rodzący dla jej sposobu życia określone konsekwencje i wyrzeczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podtrzymuje zasadność argumentacji organu, iż świadczenia specjalne nie są świadczeniami zastępczymi, np. w przypadku odmowy przyznania przez ZUS lub Prezesa ZUS świadczeń, lub gdy ich wysokość nie zaspokaja potrzeb świadczeniobiorców. Świadczenia opisane w art. 82 ust. 1 omawianej ustawy podlegają innym regulacjom prawnym aniżeli renty i emerytury z ubezpieczenia społecznego i stanowią odrębne obciążenie budżetu państwa. Sam sposób finansowania świadczenia specjalnego przemawia za jego wyjątkowym i szczególnym charakterem. Dlatego wysokość okresów składkowych i nieskładkowych nie stanowi przesłanki do przyznawania świadczeń w trybie omawianego przepisu, jak i Prezes RM nie bada przyczyn, dla których zainteresowany nie mógł nabyć danych świadczeń ubezpieczeniowych w trybie zwykłym. Prezes Rady Ministrów nie ingeruje w sprawy, które należą do kompetencji innych organów, w tym przypadku do ZUS albo Prezesa ZUS.

Samo powoływanie się na trudną sytuację materialną oraz związaną ze złym stanem zdrowia nie jest dostatecznym powodem do przyznania świadczenia specjalnego. Świadczenia specjalne przyznawane przez Prezesa Rady Ministrów są świadczeniami przyznawanymi w sytuacjach nadzwyczajnych (z uwagi na ściśle określone w art. 82 ust. 1 wypracowane w orzecznictwie okoliczności) a nie powszechnych. Świadczenia te nie stanowią formy odszkodowania czy też zadośćuczynienia za doznane krzywdy czy cierpienia.

Świadczenie specjalne nie ma charakteru świadczenia socjalnego i nie zależy wyłącznie od potrzeb osoby o nie się ubiegającej, nawet w sytuacji, gdy potrzeby te byłyby w pełni uzasadnione. Działania z tego zakresu wykonują odpowiednio powołane do tego instytucje, posiadające szereg mechanizmów pomocy zarówno finansowej, rzeczowej, jak i usługowej. Osoby znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej mają możliwość ubiegania się o inne rodzaje wsparcia, w szczególności przewidziane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 930, ze zm.). Skarżąca powinna o takie świadczenia się ubiegać, skoro znajduje się w niedostatku oraz jej stan zdrowia jest zły. Rezygnowanie z prawa ubiegania się o takie świadczenia nie jest tu zasadne.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w niniejszej sprawie nie zachodzi również druga przesłanka mogącą mieć wpływ na przyznanie przez Prezesa Rady Ministrów świadczenia specjalnego -wystąpienie szczególnego zdarzenia losowego - czyli takiego zdarzenia, które można uznać za nadzwyczajne, tzn. posiadające element wyjątkowości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dostrzega tragedie, których doznała skarżąca – śmierć dwojga dzieci i okoliczności zdarzeniom tym towarzyszące, stan zdrowia skarżącej oraz niedostatek. Jednakże nie są to losowe zdarzenia o charakterze szczególnych, które nagle dotykają swoim tragizmem większą część społeczeństwa.

W niniejszej sprawie zaskarżona decyzji oraz decyzja ja poprzedzająca nie noszą cech dowolności, zaś organ prawidłowo zastosował subsumpcje art. 82 ust. 1 ustawy, czego dowodem jest dogłębna argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Z tych też względów chybione są zarzuty skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organ przy podejmowaniu powyższych decyzji, które mogłoby stanowić o stwierdzeniu ich nieważności albo o ich uchyleniu i dlatego, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.