Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 321/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Marek Sachajko (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 października 2022 r. sygn. akt III SA/Lu 330/22 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. Sp. z o.o. w S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie 1350 (tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: WSA, Sąd pierwszej instancji) wyrokiem 20 października 2022 r., sygn. akt III SA/Lu 330/22, oddalił skargę A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. (dalej: strona, skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej: organ) z [...] kwietnia 2022 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

WSA orzekał w następującym stanie sprawy.

W dniu 31 lipca 2021 r. na terenie drogowego przejścia granicznego w B. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili kontrolę wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środka przewozowego – pojazdu silnikowego marki [...] z naczepą marki [...] o numerach rejestracyjnych [...], którego kierowcą był obywatel [...] M.P., wykonującego przejazd w ramach międzynarodowego przewozu drogowego na rzecz strony skarżącej. Przejazd realizowany był bez ładunku. W wyniku przeprowadzonej kontroli parametrów zewnętrznych pojazdu ustalono, że długość pojazdu wynosi 2453 cm, co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wartości wynoszącej 1650 cm o 803 cm, czyli o 48,67 %. Pozostałe zmierzone parametry zewnętrzne pojazdu nie przekraczały dopuszczalnych wartości.

Zakres i wyniki przeprowadzonych pomiarów opisane zostały w protokole z kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2021 r. Z protokołu wynika również, że pojazd posiadał 8 osi, zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, opony bliźniacze na osi napędowej. Pomiaru nacisków osi nie wykonano. W protokole brak jest informacji odnośnie pomiaru masy całkowitej pojazdu. Pojazd został uznany za nienormatywny, którym przewóz jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, w tym przypadku kategorii III, w świetle regulacji art. 64 i art. 64c ustawy z dnia 29 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2021 r., poz. 450 ze zm., dalej też jako p.r.d.). Kierowca pojazdu nie posiadał zezwolenia III kategorii. Kierowca posiadał i okazał do kontroli zezwolenie kategorii IV. Kierowca odmówił podpisania protokołu kontroli, gdyż nie zgadzał się z jego ustaleniami. Funkcjonariusze przeprowadzili również kontrolę drogową przedmiotowego pojazdu, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2021 r., poz. 919 ze zm.), dalej też jako u.t.d.). W wyniku tej kontroli stwierdzono naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, tj. naruszenie określone w lp. 1.1.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym – niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. - za każdy dokument; oraz naruszenie określone w lp. 10.3.3 załącznika nr 3 do u.t.d.- dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 20%. Na okoliczność tej kontroli sporządzono protokół kontroli drogowej nr [...] z dnia [...] lipca 2021 r. Kierowca kontrolowanego pojazdu odmówił podpisania protokołu kontroli. Organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku ze stwierdzeniem naruszeń przez spółkę przepisów ustawy o transporcie drogowym. Organ ten decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r. nałożył na spółkę - podmiot wykonujący przewóz drogowy - karę pieniężną w kwocie 5.500 zł za stwierdzone naruszenia określone w lp. 1.1.12 i lp.10.3.3 załącznika nr 3 do u.t.d.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2022r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie po rozpatrzeniu odwołania spółki, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia [...] stycznia 2022 r. w przedmiocie nałożenia na spółkę kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z ustawą o transporcie drogowym (w tym m.in. 87 ust. 1 pkt 3 lit. d) i ustawą - Prawo o ruchu drogowym (w tym art. 64) ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Organ ten stwierdził, że zmierzona długość pojazdu członowego, jak i pozostałe jego parametry, w całości "mieściły się" w opisanych w załączniku nr 1 do ustawy - Prawo o ruchu drogowym parametrach zezwolenia kategorii IV. Powyższe nie oznacza, że przejazd jednostki transportowej o parametrach stwierdzonych w trakcie kontroli mógł być realizowany na podstawie okazanego zezwolenia. Stosownie bowiem do art. 64 ust. 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym zezwolenie kategorii III uprawnia do poruszania się pojazdami i drogami określonymi dla zezwolenia kategorii II. Ustawa nie zawiera natomiast zapisu, na podstawie którego zezwolenia innych (wyższych) kategorii uprawniałyby do poruszania się pojazdami i drogami określonymi dla zezwoleń niższych kategorii, w tym, że zezwolenie kategorii IV uprawniałoby do poruszania się pojazdami i drogami określonymi dla zezwolenia kategorii III. Poza tym przepis art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. pozwala na ruch pojazdu nienormatywnego pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, w zależności od przekroczonych parametrów technicznych pojazdu lub zespołu pojazdów. Dlatego przejazd pojazdu nienormatywnego na podstawie zezwolenia kategorii IV nie uprawnia, w ocenie organu odwoławczego, do poruszania się pojazdami i drogami określonymi w zezwoleniu niższych kategorii (III i II). Wyjątek stanowi, jak wskazano zezwolenie kategorii III. Organ odwoławczy podzielił również stanowisko organu I instancji o braku podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie regulacji art. 92c u.t.d. Zdaniem organu odwoławczego spółka nie wykazała, aby zaszły nadzwyczajne zdarzenia, których nie mogła przewidzieć, a które miały wpływ na powstanie stwierdzonego w toku kontroli naruszenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Lublinie spółka zaskarżając decyzję organu odwoławczego w całości wniosła o jej uchylenie, jak również o uchylenie decyzji organu I instancji oraz o umorzenie postępowania administracyjnego. Skarżąca wniosła również o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Sąd ten dokonał analizy stanu prawnego wskazując, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201). Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. w brzmieniu mającym w sprawie zastosowanie podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40000 złotych za każde naruszenie.

Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.). Pod pozycją 1.1.12. załącznika nr 3 do u.t.d. wymienione zostało naruszenie polegające na niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. Kara za powyższe naruszenie została określona w wysokości 500 zł - za każdy dokument. Zgodnie z pozycją 10.3.3. załącznika nr 3 do u.t.d. za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona od 20%, przewidziana została kara pieniężna w wysokości 5000 zł. Sąd wskazał, że na podstawie art. 87 ust. 1 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, dokumenty wymienione w tym przepisie, w tym – wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także, między innymi, zezwolenie na przejazd pojazdu, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach (art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. d u.t.d.). W świetle art. 4 pkt 22 lit. l u.t.d., obowiązki lub warunki przewozu drogowego to również obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Sąd pierwszej instancji wskazał, że przepisy określające dopuszczalne wymiary, masę i naciski osi pojazdu zawarte zostały w ustawie - Prawo o ruchu drogowym i w wydanym na podstawie art. 66 ust. 5 p.r.d. rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm., dalej: rozporządzenie w sprawie warunków technicznych). Zgodnie z art. 62 ust. 4a pkt 1 p.r.d. - długość zespołu 2 pojazdów nie może przekraczać 18,75 m, a 3 pojazdów - 22 m, z wyjątkiem zespołu pojazdów złożonego z pojazdu samochodowego i naczepy, których długość nie może przekraczać 16,5 m. Powtarza to przepis § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w myśl którego długość pojazdu członowego nie może przekraczać 16,50 m.

WSA stwierdził, że w wyniku przeprowadzonej kontroli parametrów zewnętrznych skontrolowanego pojazdu członowego ustalono, że długość pojazdu wynosi 2453 cm, co stanowi przekroczenie dopuszczalnej wartości (16,50 m) o 48,67 %. Czynności pomiaru parametrów pojazdu, w tym jego długości zostały udokumentowane w protokole kontroli. WSA stwierdził, że poddany kontroli pojazd członowy był, zgodnie z definicją wyrażoną w art. 2 pkt 35a p.r.d., pojazdem nienormatywnym. Na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-V oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, są określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy (art. 64 ust. 3 p.r.d.). WSA wskazał, że w ramach postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił u producenta naczepy, że skontrolowana naczepa typu [...] posiada 5 sztuk osi i wszystkie z nich są osiami skrętnymi na zawieszeniu pneumatycznym. W myśl zaś art. 64ea p.r.d. w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, kategorii innej niż wymagana albo na podstawie zezwolenia kategorii V z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu lub zespołu pojazdów wskazanymi w tym zezwoleniu, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia. Mając na względzie treść powyższego przepisu i regulacje załącznika nr 3 do u.t.d., w ocenie Sądu pierwszej instancji organy zasadnie uznały, że zachodzą podstawy do nałożenia na skarżącą kary za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym w sytuacji, gdy skarżąca wykonywała przejazd pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia kategorii IV, to jest kategorii innej niż wymagana kategoria III. Wbrew zarzutom podniesionym w skardze, stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji pozostaje w zgodzie z przepisami prawa. Skarżąca posiadała ważne zezwolenie kategorii IV, które w świetle przepisów art. 64ea oraz art. 64c ust. 5 p.r.d. nie mogło zastąpić zezwolenia kategorii III. Tym samym bezpodstawne jest wyrażone w skardze stanowisko, że w treści ustawy Prawo o ruchu drogowym nie ma żadnego wyraźnego zapisu, który wykluczałby wybór zezwolenia kategorii IV w sytuacji, w której pojazd miałby równocześnie parametry adekwatne dla zezwolenia kategorii III, co miałoby uzasadniać dopuszczalność wyboru zezwolenia zgodnie z zasadami obowiązującymi w demokratycznym państwie prawnym. Zdaniem WSA nieuprawnione jest stanowisko skarżącej, że poddany kontroli w dniu [...] lipca 2021 r. pojazd członowy, w którym naczepa była wyposażona w skrętne osie, miał parametry właściwe dla obu kategorii zezwoleń, to jest zezwolenia kategorii III, jak i kategorii IV.

O rodzaju odpowiedniej kategorii zezwolenia decydują wymiary, masa i naciski osi pojazdów nienormatywnych, co wynika z treści art. 64 ust. 3 p.r.d. oraz treści tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy, a także formularza wniosku o wydanie zezwolenia stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2021 r. w sprawie zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 212). W tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do p.r.d. określone są także drogi, po których pojazdy posiadające stosowne zezwolenie mogą się poruszać. WSA wskazał, że pojazd został skontrolowany na drodze krajowej gdyż stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1376 ze zm.) drogi dojazdowe do ogólnodostępnych przejść granicznych obsługujących ruch osobowy i towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów) lub wyłącznie ruch towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów) – zalicza się do dróg krajowych, które są drogami publicznymi w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy. WSA stwierdził ponadto, że art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. d u.t.d. stanowi, iż podczas wykonywania przewozu drogowego rzeczy kierowca pojazdu samochodowego, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. zezwolenie na przejazd pojazdu, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach. W konsekwencji zatem uprawnione było uznanie przez organ, że okazane do kontroli zezwolenie kategorii IV, nie było zezwoleniem odpowiednim w rozumieniu art. 64ust. 1 pkt 1 p.r.d. Jak wyjaśniono już wyżej, poza wyjątkiem przewidzianym w art. 64c ust. 5 p.r.d., posiadanie zezwolenia innej kategorii, także wyższej niż wymagana, oznacza, że podmiot nie legitymuje się zezwoleniem, bowiem art. 64ea p.r.d. wyraźnie wskazuje, że taki przejazd uznaje się za wykonywany bez zezwolenia. W świetle powyższych rozważań bezpodstawne są sformułowane w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Wydając zaskarżoną decyzją organ dokonał bowiem prawidłowej wykładni przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, w tym załącznika nr 1 do tej ustawy i z tej analizy wyprowadził trafne wnioski, że w okolicznościach sprawy odpowiednim i wymaganym zezwoleniem było zezwolenie kategorii III. Pozostaje poza sporem, że kierujący pojazdem nie został wyposażony przez stronę skarżącą w zezwolenie tej kategorii. WSA wskazał, że dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona ponad 20% stanowi penalizowane przez ustawodawcę naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, sankcjonowane karą w wysokości 5000 zł (lp. 10.3.3. załącznika nr 3 do u.t.d.). Z kolei pod lp. 1.1.12. załącznika nr 3 do u.t.d. za niewyposażenie kierowcy w zezwolenie na przejazd pojazdu, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach przewidziana została kara w wysokości 500 zł. Nałożona na stronę skarżącą kara w łącznej kwocie 5.500 zł jest zgodna z przepisami w tym także z treścią art. 92a ust. 1 u.t.d. WSA stwierdził, że nieuprawniony jest też zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP i wyrażonej w tym przepisie zasady demokratycznego państwa prawnego, gdyż kara została nałożona na spółkę w oparciu o prawidłowo zastosowane przepisy ustawy o transporcie drogowym w związku z treścią przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Trafnie również stwierdzono w zaskarżonej decyzji, że spółka w toku postępowania nie wykazała okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Zdaniem WSA przepisy art. 92c ust. 1 pkt 2 i 3 u.t.d. nie znajdowały zastosowania w niniejszej sprawie. Z kolei art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., jako stanowiący wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz, musi być interpretowany ściśle. WSA wskazał, że spółka ani w skardze, ani w trakcie postępowania administracyjnego nie powołała żadnych okoliczności, które mogłyby zwolnić ją z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia. WSA stwierdził, że na uwzględnienie nie zasługiwały również podniesione w skardze zarzuty naruszenia w kontrolowanym postępowaniu przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W ocenie WSA organ ustalił stan faktyczny prawidłowo, uwzględniając wszystkie przeprowadzone w sprawie dowody, wyjaśnił zasady dokonania pomiaru długości pojazdu, opisał także cechy przyrządu użytego do pomiaru. W uzasadnieniu decyzji organ zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. wskazał dowody, na których się oparł. Uzasadnienie prawne decyzji zawiera szczegółowe wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W konkluzji WSA uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa i z tego powodu skargę spółki oddalił.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła strona zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. w zakresie załącznika nr 1 (dotyczącego zezwolenia kategorii IV) w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 1, art. 64c ust. 5, art. 64ea ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym, poprzez błędną ich wykładnię przejawiającą się ustaleniem znaczenia pierwszej z naruszonych norm w zupełnym oderwaniu od jej zapisu poczynionego przez ustawodawcę i zignorowaniu w procesie odkodowywania tego przepisu ogólnych reguł znaczeniowych języka polskiego, co daje się zamknąć stwierdzeniem o przeprowadzeniu wykładni tego przepisu (wers 4 zał. nr 1 do p.r.d.) sprzecznie z prawem, jak również znajdującej wyraz w twierdzeniach zgodnie z którymi w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym o parametrach adekwatnych równocześnie dla dwóch kategorii zezwoleń wymienionych w załączniku nr 1 do p.r.d. przewoźnik zobowiązany jest uzyskać i posiadać dokument niższej kategorii nawet w sytuacji, kiedy nie ma możliwości wykonania przejazdu na podstawie zezwolenia niższej kategorii ze względu na rodzaj dróg po których jest on wykonywany,

- przepisu prawa materialnego, tj. art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez niewłaściwe zastosowanie przejawiające się naruszeniem zapisanej w nim zasady demokratycznego państwa prawnego, przejawiające się na gruncie niniejszej sprawy nałożeniem kary za stan faktyczny nieobjęty żadnym, sformułowanym w sposób wyraźny w przepisach zakazem:

- przepisu prawa materialnego, tj. art. 8 ustawy z dnia 6 marca 2018r. - Prawo przedsiębiorców, przez niewłaściwe jego zastosowanie, przejawiające się nieuwzględnieniem zadekretowanej w nim normy w toku oceny legalności działania organów administracji wobec podmiotu administrowanego znajdujące wyraz w uznaniu, iż nałożona na skarżącą kasacyjnie spółkę sankcja ma związek z naruszeniem zakazu sformułowanego w przepisach prawa.

W zakresie podstawy kasacyjnej sformułowanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. strona zarzuciła wyrokowi WSA mające wpływ na wynik sprawy naruszenie:

- przepisu prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez niezastosowanie w sprawie w związku z naruszeniem przez organy obu instancji zaangażowane w postępowanie administracyjne prowadzone na jej gruncie wskazanych powyżej przepisów materialnych,

- przepisu prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez niezastosowanie w sprawie w związku z naruszeniem przez organy obu instancji zaangażowane w postępowanie administracyjne prowadzone na jej gruncie normy proceduralnej tj. art. 7a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, jak również o uchylenie decyzji organów I i II instancji lub alternatywnie - o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oraz o zasądzenie kosztów sądowych w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto kasator zrzekł się rozpoznania sprawy na rozprawie i wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zarówno z treści art. 183 § 1, art. 174 oraz art. 176 p.p.s.a. wynika, że do strony wnoszącej skargę kasacyjną należy takie zredagowanie tego środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska Sądu pierwszej instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten Sąd rozważone czy ocenione.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nieważność postępowania w ujęciu art. 183 § 2 p.p.s.a. nie występowała. Kontrola kasacyjna zaskarżonego wyroku może być zatem dokonana wyłącznie w zakresie zdeterminowanym podstawami, na których została oparta skarga kasacyjna. Skarga kasacyjna jest bowiem środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym, a jej granice wyznaczone są przez podstawy i wnioski. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zatem uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego w jego całokształcie.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że normatywne wzorce strukturalne skargi kasacyjnej zostały zawarte w art. 176 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem skarga kasacyjna powinna zawierać: 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany (art. 176 § 1. p.p.s.a.). Ponadto, poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy (art. 176 § 2 p.p.s.a.).

Skargę kasacyjną zgodnie z art. 174 p.p.s.a. można oprzeć (a) na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz (b) na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawa prawna skargi kasacyjnej polegająca na naruszeniu przepisów postępowania powinna zatem zawierać wskazania, w jakiej postaci przejawia się naruszenie prawa procesowego oraz uprawdopodobnienie istnienia potencjalnego związku przyczynowego między uchybieniem procesowym a rozstrzygnięciem sprawy. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zarzuty kasacyjne oraz ich uzasadnienie nieodpowiadające wskazanym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności (por. wyrok NSA z 22.06.2023 r., III FSK 1402/22, LEX nr 3594628).

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna skarżącego oparta została na obu podstawach kasacyjnych unormowanych w art. 174 p.p.s.a. Zasadniczo istotą stanowiska skarżącej nie jest kwestionowanie ustaleń faktycznych, lecz ocena prawna tych ustaleń. Podkreślić należy, że strona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazała, że "parametry jednostki transportowej poddanej sprawdzeniu nie są kwestionowane przez kasatora".

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że z analizy akt administracyjnych oraz sądowych wynika, że przedmiotem decyzji organów w niniejszej sprawie było nałożenie na spółkę, a więc podmiot wykonujący przewóz drogowy - kary pieniężnej w łącznej wysokości 5500 zł za stwierdzone przez organy dwa naruszenia, określone w lp. 1.1.12 i lp.10.3.3 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2022, poz. 2201). Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy kwestii prawidłowości stanowiska WSA, który - jak wynika z uzasadnienia wyroku tego Sądu - kontrolując zgodność z prawem decyzji organów w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym stwierdził, że decyzje te są prawidłowe, a organy administracji publicznej prawidłowo przyjęły, że zaistniały podstawy normatywne do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w łącznej wysokości 5500 zł za:

a) dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 20% (zachowanie to stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym sankcjonowane karą w wysokości 5.000 zł; lp. 10.3.3. załącznika nr 3 do u.t.d.); oraz

b) niewyposażenie kierowcy w zezwolenie na przejazd pojazdu, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach (zachowanie to stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym sankcjonowane karą w wysokości 500 zł; lp. 1.1.12. załącznika nr 3 do u.t.d.).

Tak więc przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie nie jest kwestia prawidłowości stanowiska WSA, dotyczącego kontroli judykacyjnej w zakresie zgodności z prawem decyzji organów w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym w wysokości 5000 zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii III. Sprawa powyższa była przedmiotem badania dokonywanego zarówno przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (sygn. akt III SA/Lu 331/22), jak również, w wyniku złożonej przez stronę skargi kasacyjnej, przez Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt II GSK 300/23). Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 grudnia 2023 r. oddalił skargę kasacyjną strony.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że odrębne, a także różne zakresy normowania ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy – Prawo o ruchu drogowym – co jasno i wyraźnie wynika z zestawienia ich przepisów – nie mogą pozostawać bez wpływu na wniosek, że ustawy te realizują odrębne cele oraz chronią inne dobra i interesy prawne. Na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym administracyjnej karze pieniężnej podlega wykonywanie przewozu drogowego lub innych czynności związanych z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego – które polega, między innymi, na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna m.in. długość czy też masa całkowita została przekroczona. Natomiast na gruncie ustawy – Prawo o ruchu drogowym, kara pieniężna – której wysokość, jest determinowana kategorią zezwolenia, którym nie legitymuje się podmiot wykonujący przejazd – jest nakładana za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia. Zatem, w przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd takim pojazdem i naruszenia norm, m.in. w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego wszczynane są dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów wskazanych ustaw. W opisanych okolicznościach powstają dwie niezależne sprawy administracyjne, załatwiane dwiema odrębnymi decyzjami (por. wyrok NSA z 23 listopada 2021r., sygn. akt II GSK 1667/21; wyrok NSA z 15 września 2022r., sygn. akt II GSK 689/21).

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wyżej przedstawione zarzuty zarówno o charakterze materialnoprawnym, jak i procesowym, jak wynika zarówno z treści petitum skargi kasacyjnej strony z dnia 17 stycznia 2023r., jak i jej uzasadnienia są prawie tożsame z zarzutami skargi kasacyjnej złożonej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 20 października 2022 r. (sygn. akt III SA/Lu 331/22). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarówno powyższe zarzuty, jak i ich uzasadnienie są - z powyższych powodów - błędne gdyż nie dotyczą przedmiotu sprawy administracyjnej, kontrolowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który wyrokiem z 20 października 2022 r. oddalił skargę strony (sygn. akt III SA/Lu 330/22). Z treści petitum skargi kasacyjnej wynika, że skarżąca kasacyjnie, w zakresie pierwszej podstawy kasacyjnej unormowanej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzuca WSA naruszenie przepisów prawa materialnego tj. w zakresie załącznika nr 1 (dotyczącego zezwolenia kategorii IV) w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 1, art. 64c ust. 5, art. 64ea ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym poprzez błędną ich wykładnię; art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 8 ustawy z dnia 6 marca 2018r. - Prawo przedsiębiorców przez niewłaściwe zastosowanie. Nie są natomiast kwestionowane przez kasatora zastosowane przez organy, następnie kontrolowane przez WSA, przepisy ustawy o transporcie drogowym. Natomiast w ramach podstawy kasacyjnej unormowanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono Sądowi I instancji naruszenie (a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., jak i (b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7a k.p.a. Także z uzasadnienia powyższych zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że skarżąca kasacyjnie zarzuca przede wszystkim Sądowi pierwszej instancji nieprawidłową kontrolę działalności organów administracji publicznej zarówno z perspektywy materialnoprawnej, jaki procesowej jednakże w aspekcie niewłaściwego przedmiotu postępowania, a mianowicie ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że przedmiot postępowania administracyjnego (zgodnie z treścią: postanowienia Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia [...] września 2021 r., decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia [...] stycznia 2022 r. czy też decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] kwietnia 2022r.), który podlegał kontroli Sądu pierwszej instancji obejmuje dwa naruszenia, określone w lp. 1.1.12 i lp.10.3.3 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2022, poz. 2201).

Tak więc Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty zarówno materialne, jak i procesowe sformułowane zostały w sposób wadliwy.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w niniejszej sprawie skarga kasacyjna strony wobec powyżej wymienionych deficytów, zarówno w zakresie zarzutów formalnoprawnych, jak i materialnoprawnych, a dotyczących zarówno określenia podstaw prawnych, jak i uzasadnienia skargi kasacyjnej, powoduje, że nie spełnia normatywnych wymogów wskazanych w p.p.s.a. dla tego typu środka zaskarżenia, w konsekwencji uniemożliwiając Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. W związku z powyższym skarga kasacyjna podlega oddaleniu.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i zasądził od A. Sp. z o.o. w S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie 1350 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.