Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1655/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2, art. 43, art. 44 par. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 20 u8st. 2 pkt 1 i 2, art. 22 ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 725
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 10 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 299/20 w sprawie ze sprzeciwu [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 marca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 299/20 oddalił sprzeciw [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] (dalej określanej jako Spółka) od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Prezydent [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółce pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z jednokondygnacyjnym garażem podziemnym, niezbędną infrastrukturą techniczną oraz elementami zagospodarowania terenu, zlokalizowanych na działce nr ew. [...] oraz na części działki nr ew. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...] [...].

M. L. (dalej powoływany jako wnioskodawca) w dniu 14 czerwca 2019 r. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego opisaną wyżej decyzją, jednak Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] odmówił wznowienia postępowania z uwagi na niedochowanie przez wnioskodawcę miesięcznego terminu przewidzianego dla tej czynności.

Zażalenie na to postanowienie do Wojewody Mazowieckiego wniósł wnioskodawca, który przychylił się do zawartej w nim argumentacji i postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Prezydent [...] w toku ponownego rozpatrzenia sprawy najpierw postanowieniem z dnia [...] października 2019 r., nr [...] wznowił przedmiotowe postępowanie, a następnie na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm., obecnie Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.; dalej zwanej K.p.a.) decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] odmówił uchylenia swojej ostatecznej decyzji z dnia [...] stycznia 2019 r.

W wyniku odwołania wnioskodawcy od powyższej decyzji Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., działając w oparciu o art. 138 § 2 K.p.a. w związku art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186, ze zm., obecnie Dz. U. z 2020 r. poz. 1333), uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy omówił zasady wznowienia postępowania administracyjnego, w szczególności koncentrując się na przesłance wznowienia przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., która - w ocenie wnioskodawcy - wystąpiła w niniejszej sprawie. Rozwijając ten wątek organ doszedł do przekonania, że organ pierwszej instancji w sposób niewłaściwy i sprzeczny z przepisami K.p.a. uzasadnił swoje rozstrzygnięcie i pominął merytoryczne odniesienie się do podania wnioskodawcy o wznowienie postępowania.

W pierwszej kolejności, wbrew stanowisku organu pierwszej instancji, Wojewoda uznał, że termin na wniesienie wniosku o wznowienie został w niniejszej sprawie zachowany. W jego ocenie organ nie powinien już analizować, czy został zachowany termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, ponieważ sam fakt wznowienia w niniejszym przypadku świadczy, że termin ten został zachowany. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podał, że pismo wnioskodawcy wpłynęło z uchybieniem terminu do jego wniesienia, a więc nie powinien on wznawiać przedmiotowego postępowania.

W kolejnym fragmencie uzasadnienia stwierdził natomiast, że w niniejszej sprawie niekwestionowany jest status wnioskodawcy jako strony postępowania, przy czym organ pierwszej instancji doręczał wszelką korespondencję na adres znajdujący się w ewidencji gruntów i budynków. Decyzja udzielająca Spółce pozwolenia na budowę skierowana do wnioskodawcy została odebrana przez Ł. Z. w dniu 13 lutego 2019 r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie doprecyzowano jednak, czy powyższą przesyłkę odebrał pełnoletni domownik, sąsiad, czy też dozorca domu. Pomimo tego, że wnioskodawca w toku postępowania wskazywał, że nie otrzymał rozstrzygnięcia o pozwoleniu na budowę, organ pierwszej instancji uznał je za skutecznie doręczone. Organ odwoławczy zauważył także, że była to pierwsza przesyłka skierowana do wnioskodawcy, która została odebrana, a wcześniejsze przesyłki wróciły do organu po powtórnym awizowaniu. W konsekwencji nie zapewniono wnioskodawcy czynnego udziału w postępowaniu. Organ założył bowiem, że dane z ewidencji gruntów są aktualne i nie skonfrontował ich z danymi z innych źródeł. Tymczasem organ prowadził postępowanie z zakresu administracji architektoniczno-budowlanej dotyczące uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, w którym wnioskodawca również był stroną i przedłożył organowi swój aktualny adres, inny niż wynikający z ewidencji gruntów.

Organ skonstatował zatem, że ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji powinien przyznać rację wnioskodawcy i uznać podany przez niego termin o dowiedzeniu się o decyzji o pozwoleniu na budowę. Jednocześnie, skoro wnioskodawca niewątpliwie jest stroną w przedmiotowym postępowaniu i nie brał czynnego udziału w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę bez własnej winy, to z tego względu zaistniała przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

Od powyższej decyzji sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Spółka domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. Argumentując zasadność wniesionego sprzeciwu Spółka podniosła, że przesyłka zawierająca decyzję ostateczną została skutecznie doręczona wnioskodawcy pod adresem dostępnym w ewidencji gruntów w dniu 13 lutego 2019 r., natomiast wniosek o wznowienie postępowania został złożony w dniu 14 czerwca 2019 r., zatem z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a.

W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając sprzeciw powołał art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., dalej określanej P.p.s.a.) i wyjaśnił, że przepis ten wyznacza granice kontroli decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Spod kontroli sądowej sprawowanej w tym trybie wyłączona jest zatem możliwość oceny problematyki prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Zdaniem Sądu, w świetle wskazanych kryteriów, okoliczności sprawy uzasadniały uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Jednocześnie Sąd wytknął organowi odwoławczemu, że wbrew jego opinii, także po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, organ ma prawo badać, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a., a w przypadku ustalenia, że termin ten nie został dochowany, organ winien umorzyć wznowione postępowanie. Niezależnie od powyższego, Sąd przychylił się jednak do dokonanej przez niego oceny, że doręczenie z dniem 13 lutego 2019 r. decyzji udzielającej Spółce pozwolenia na budowę nie zostało dokonane w sposób prawidłowy.

W tym kontekście Sąd zwrócił uwagę na dwie zasadnicze kwestie. Stwierdził, że przesyłka zawierająca decyzję z dnia [...] stycznia 2019 r. została wysłana na adres wnioskodawcy widniejący w ewidencji gruntów i budynków. Organ pierwszej instancji przypisał zatem ewidencji rolę głównego, o ile nie jedynego, źródła informacji oraz zwiększoną, wręcz wiążącą moc. Zdaniem Sądu zapatrywanie to nie znajduje jednak żadnego uzasadnienia normatywnego. Rozwijając tę myśl Sąd stwierdził, że pomimo treści art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2019 r. poz. 725, ze zm., obecnie Dz.U. z 2020 r. poz. 276, ze zm.; dalej zwanej ustawą o ewidencji) zgodnie z którym w ewidencji gruntów i budynków wskazuje się właścicieli nieruchomości oraz ich miejsce pobytu stałego, to nie następuje to dla potrzeb postępowań administracyjnych dotyczących nieruchomości. Przepis ten nie ma na celu stworzenia katalogu danych adresowych, do którego organ administracji publicznej mogłyby sięgnąć ustalając adresy stron postępowań.

Sąd stwierdził także, że doręczenie wnioskodawcy decyzji ostatecznej w dniu 13 lutego 2019 r., nie wypełnia dyspozycji zarówno art. 43 K.p.a., jak też art. 44 K.p.a. Sąd omówił oba wskazane tryby doręczania pism i stwierdził, że z informacji umieszczonej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej decyzję z dnia [...] stycznia 2019 r. skierowanej do wnioskodawcy wynika, że z powodu niemożności doręczenia jej do rąk adresata, przesyłkę pozostawiono na okres czternastu dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym [...] w dniu 31 stycznia 2019 r. Następna informacja nie dotyczy jednak ponownego awizowania zgodnie z art. 44 § 3 K.p.a., lecz wskazuje, że przesyłkę doręczono w dniu 13 lutego 2019 r. dorosłemu domownikowi Ł. Z. Sąd zwrócił przy tym uwagę, na brak wyjaśnienia okoliczności tego doręczenia, które możliwe byłoby tylko w placówce pocztowej po przedstawieniu stosownego pełnomocnictwa umożliwiającego odbiór przesyłki dla wnioskodawcy przez Ł. Z..

Mając na uwadze powyższe Sąd przyjął za organem odwoławczym, że w niniejszej sprawie termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania został zachowany, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy uzasadnia wydanie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.

Z tych powodów Sąd pierwszej instancji oddalił sprzeciw na podstawie art. 151a § 2 P.p.s.a.

Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniosła skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając go w całości. Skarga kasacyjna zawiera dwa zarzuty procesowe.

Pierwszy zarzut podniósł naruszenie art. 64e P.p.s.a. polegające na niezasadnym rozszerzeniu oceny przesłanek wydania decyzji przez organ odwoławczy poza kryterium określone przez art. 138 § 2 K.p.a.

Z kolei drugi zarzut odniesiono do art. 151a § 2 P.p.s.a. przez oddalenie sprzeciwu od decyzji organu odwoławczego wydanej niezgodnie z art. 138 § 2 K.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W oparciu o te podstawy kasacyjne pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor przypomniał stan faktyczny sprawy w szczególności akcentując zasadność stanowiska wyrażonego w toku postępowania administracyjnego przez Prezydenta [...].

Odnosząc się zaś do kwestionowanego przez Spółkę wyroku pełnomocnik stwierdził, że Sąd pierwszej instancji, pomimo poczynionych przez niego uwag, bardzo daleko wniknął w istotę sporu, a w szczególności w ocenę stanu faktycznego, tj. prawidłowości doręczania korespondencji wnioskodawcy. W tym kontekście wyraził pogląd, że w sprawie nie miało miejsca doręczenie w trybie art. 44 § 4 K.p.a., lecz art. 43 K.p.a. Doręczenie decyzji o pozwoleniu na budowę nastąpiło na ręce dorosłego domownika, który pokwitował odbiór przesyłki, co w myśl ostatnio wskazanego przepisu oznacza, że podjął się oddania pisma adresatowi. Nie jest wymagane, aby domownik ten umieszczał na zwrotnym potwierdzeniu odbioru specjalne oświadczenie, że zobowiązuje się przekazać korespondencję adresatowi, i to w dniu, kiedy sam ją odebrał od listonosza. Z kolei tylko odbiór przesyłki na poczcie wymaga przedstawienia pełnomocnictwa.

Ponadto pełnomocnik podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko, że wnioskodawca powinien był zaktualizować swój adres w ewidencji gruntów i budynków. Organ nie ma bowiem obowiązku poszukiwania w aktach zakończonych spraw adresów podawanych w tych postępowaniach przez strony. Nie miał też żadnych powodów sądzić, że nie nastąpiło prawidłowe doręczenie decyzji. W ocenie pełnomocnika bezprzedmiotowe są zatem rozważania organu odwoławczego oraz Sądu na temat zasadności korzystania z adresów właścicieli nieruchomości zamieszczonych w ewidencji gruntów i budynków.

W dalszej części uzasadnienia pełnomocnik odniósł się do zasadności wydania przez organ decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. i odesłania sprawy do ponownego rozpatrzenia wskazując, że Sąd nie rozważył tego aspektu sprawy należycie. Przedmiotem postępowania odwoławczego i sprzeciwu w niniejszej sprawie jest postępowanie nadzwyczajne prowadzone w trybie wznowienia, a nie sprawa pozwolenia na budowę. Jego zdaniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił sprzeciw od decyzji organu drugiej instancji wydanej w trybie wznowienia posługując się argumentacją dotyczącą sprawy pozwolenia na budowę. Jednocześnie, poza krytyką sposobu doręczania korespondencji urzędowej w postępowaniu o pozwolenie na budowę, nie odniósł się do sprawy którą rozpatrywał, czyli sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej wydanej w trybie wznowienia postępowania. Tym samym Sąd nie ocenił prawidłowości "odesłania" sprawy przez organ odwoławczy do ponownego zbadania przez organ pierwszej instancji, lecz "istotę sporu" o prawidłowość doręczenia decyzji administracyjnej w innym postępowaniu niż to, którego dotyczył sprzeciw. W tym kontekście autor skargi kasacyjnej powołał orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące zakresu sądowej kontroli decyzji kasatoryjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przed przystąpieniem do rozpoznania skargi kasacyjnej stwierdzić wypada, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie wymienione w § 2 tego przepisu przesłanki nieważności postępowania sądowego. Oznacza to, że kontrola instancyjna orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego sprawowana jest w ramach zakreślonych przez podstawy kasacyjne, wskazane i uzasadnione w skardze kasacyjnej.

Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.

Przedmiotem kontroli dokonanej w zaskarżonym wyroku była decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Z kolei według art. 64a i art. 64e P.p.s.a. od takiej decyzji strona niezadowolona z jej treści może wnieść sprzeciw, a sąd rozpoznając sprzeciw ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., ale - co nie budzi wątpliwości w orzecznictwie - czyni to w świetle przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie. Brzmienie tego przepisu nie wyłącza również kompetencji sądu do oceny prawidłowości wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie eliminuje stosowania art. 134 § 1 P.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 132/19, ONSAiWSA 2020, Nr 2, poz.19).

Powyższe uwagi są istotne z punktu widzenia pierwszego z podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Spółka upatruje bowiem naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 64e P.p.s.a. w zbyt szerokim rozpoznaniu sprawy, zbadaniu jej istoty poprzez skontrolowanie ustalonego przez organ stanu faktycznego, a dotyczącego doręczenia wnioskodawcy decyzji w sprawie pozwolenia na budowę, która zakończyła postępowanie. Tymczasem skuteczność tego doręczenia jest kwestią kluczową dla oceny zachowania przez wnioskodawcę terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Przyjęcie przez organ pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie doszło do przekroczenia miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 2 K.p.a., stało się wszak przyczyną uchylenia tego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, który wyraził w tym zakresie odmienne stanowisko.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji miał pełne podstawy do podzielenia poglądu organu odwoławczego w zakresie dostrzeżonych uchybień organu pierwszej instancji, które doprowadziły do wydania przez niego decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., w konsekwencji do oddalenia sprzeciwu Spółki.

Wnioskodawca jako podstawę wznowienia postępowania powołał art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., w myśl którego postępowanie wznawia się, jeżeli strona bez własnej winy nie brała w nim udziału. Stwierdził jednocześnie, że organ pierwszej instancji nie doręczył mu decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania, a o fakcie jej wydania dowiedział się w dniu 17 maja 2019 r. "w ramach udzielonej mu przez Burmistrza Dzielnicy [...] [...] informacji publicznej".

Stwierdzić trzeba, że w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną udzielającą Spółce pozwolenia na budowę, organ pierwszej instancji adres wnioskodawcy, jak sam przyznał, ustalił na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków. Tymczasem, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, w postępowaniu administracyjnym do obowiązków organu należy ustalenie nie fikcyjnego, lecz rzeczywistego adresu strony, na podstawie wszelkich dostępnych informacji, nie tylko tych zamieszczonych w ewidencji gruntów i budynków. W art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o ewidencji wskazuje się właścicieli nieruchomości oraz ich miejsce pobytu stałego, lecz nie oznacza to, że następuje to dla potrzeb postępowań administracyjnych. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3137/18 (Lex nr 2785923) przepis ten nie ma na celu stworzenia katalogu danych adresowych, do którego organ administracji publicznej mógłby sięgnąć ustalając adresy stron postępowań. Podczas tych ustaleń można z tych danych skorzystać, ale wedle takich samych reguł jak ze wszystkich innych materiałów, czyli w szczególności z zachowaniem niezbędnego krytycyzmu, zakładającego konieczność sprawdzenia ich aktualności i prawdziwości poprzez skonfrontowanie ich z treścią innych rejestrów urzędowych czy dokumentów w razie jakichkolwiek wątpliwości w analizowanej materii. Organ pierwszej instancji i pełnomocnik Spółki, przywiązują nadmierną wagę do faktu, że wnioskodawca nie dopełnił wynikającego z tego przepisu obowiązku zgłoszenia staroście prowadzącemu ewidencję gruntów i budynków zmiany danych objętych ewidencją, czyli swojego aktualnego adresu. Okoliczność ta nie wywołuje natomiast na gruncie postępowania administracyjnego następstw prawnych, polegających na domniemaniu prawidłowości adresu strony ujawnionego w ewidencji, co do którego nie dokonano zgłoszenia aktualizacyjnego, i wynikającej z niego skuteczności doręczenia na ten adres. Przepis art. 22 ust. 2 ustawy o ewidencji nie zmienia ustanowionej w art. 41 K.p.a. reguły, zgodnie z którą w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu (§ 1) oraz że w razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (§ 2).

Nie można również tracić z pola widzenia, że przed Prezydentem [...] toczyło się wcześniej postępowanie dotyczące ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, którego wnioskodawca także był stroną. W toku tego postępowania wnioskodawca poinformował zaś organ o zmianie swojego miejsca pobytu, a podany adres był inny niż uwidoczniony w ewidencji gruntów i budynków. Tymczasem na dalszym etapie procesu inwestycyjnego w postępowaniu zakończonym decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu Spółce pozwolenia na budowę tej samej inwestycji, organ doręczał wszelką korespondencję, także wspomnianą decyzję, na adres ustalony przez siebie wyłącznie na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Przesyłki te wracały do organu po wcześniejszym podwójnym awizowaniu, stosownie do dyspozycji art. 44 § 4 K.p.a., z wyjątkiem przesyłki zawierającej decyzję z dnia [...] stycznia 2019 r., o czym będzie jeszcze mowa.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w takiej sytuacji organ winien był podjąć próbę ustalenia rzeczywistego adresu strony, na podstawie wszelkich dostępnych informacji, w szczególności, że dysponował przecież aktami administracyjnymi dotyczącymi sprawy o ustalenie warunków zabudowy z podanym przez wnioskodawcę adresem ([...], ul. [...]). Podkreślenia wymaga, że w świetle art. 41 K.p.a. można uznać skuteczność doręczenia pod nieaktualnym adresem strony tylko pod takim warunkiem, że strona wie o toczącym się postępowaniu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 973/15, Lex nr 2301681). Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie.

Niezależnie od powyższego, nawet gdyby przyznać rację organowi pierwszej instancji, że wnioskodawca nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku zawiadomienia o zmianie adresu, a ten na który wysłano decyzję o pozwoleniu na budowę byłby prawidłowy, to także w tej sytuacji, doręczenie przesyłki okazałoby się nieskuteczne. Z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki pod adresem: [...], ul. [...] wynika, że w dniu 31 stycznia 2019 r. pozostawiono ją na okres siedmiu dni w Urzędzie Pocztowym [...], a zawiadomienie o tym fakcie umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Przesyłka ta została awizowana powtórnie w dniu 8 lutego 2019 r. Z podanych informacji wynika zatem, że doręczyciel podjął próbę tzw. doręczenia zastępczego, przewidzianego w art. 44 K.p.a. Niemniej jednak, z tego samego zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika jednocześnie, że przesyłkę skierowaną do wnioskodawcy odebrał w dniu 13 lutego 2020 r. Ł. Z., co potwierdził własnoręcznym podpisem. Fakt przekazania wspomnianej osobie przesyłki doręczający odnotował jako doręczenie pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu, nie precyzując przy tym kogo dotyczy. Tym samym uznać należy, zgodnie z dokonaną adnotacją, że doręczenia dokonano także w trybie przewidzianym w art. 43 K.p.a. Nieścisłości wynikające ze zwrotnego potwierdzenia obioru, wykluczają uznanie, że doszło do skutecznego doręczenia wnioskodawcy decyzji z dnia [...] stycznia 2019 r., a tym samym uchybienia przez niego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Skoro organ pierwszej instancji, po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. odmówił uchylenia własnej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, właśnie z uwagi na przekroczenie przez wnioskodawcę miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, to w konsekwencji nie przeprowadził postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Zgodnie zaś z art. 149 § 2 K.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania tak co do przyczyn wznowienia, jak i rozstrzygnięcia istoty sprawy. W rozpoznawanej sprawie organem właściwym, zgodnie z art. 150 § 1 K.p.a., jest Prezydent [...]. W tych okolicznościach organ odwoławczy był zobowiązany na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Słusznie uznał bowiem, że wniosek o wznowienie postępowania wnioskodawca złożył w przewidzianym dla tej czynności terminie, a jako strona postępowania nie brał w nim czynnego udziału bez własnej winy. W związku z tym, organ ponownie rozpatrując sprawę we wznowionym postępowaniu powinien ją rozpoznać w całokształcie odnosząc się także do zarzutów wnioskodawcy.

Rozważania powyższe prowadzą do wniosku, że postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenie wymienionych w niej przepisów okazały się nieuzasadnione.

Mając to na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, wobec braku podstaw branych pod uwagę z urzędu, oddalił skargę kasacyjną zgodnie z art. 184 P.p.s.a. Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, do czego upoważnia art. 182 § 2a P.p.s.a.