Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 297/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-08-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a §1 pkt 3
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki, Asesor WSA Grzegorz Potiopa (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Aleksandra Milczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 20 marca 2024 r. nr 1001-IEW-1.4261.2.2024.5.U09.RW w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości wraz z odsetkami za zwłokę za 2014 rok 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi M. F. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 20 marca 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej także: DIAS), po rozpatrzeniu odwołania A. T. (dalej także: Strona lub Skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty z 6 grudnia 2023 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości za 2014 rok w kwocie należności głównej 18.580,91 zł wraz odsetkami za zwłokę.

Jak wynika z zaskarżonej decyzji w dniu 20 stycznia 2023 r. do Drugiego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty wpłynął wniosek Strony, dotyczący umorzenia zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-39) za 2014 rok w wysokości 19.703,63 zł wraz odsetkami za zwłokę, objętej układem ratalnym, którego udzielono decyzją z 20 lipca 2022 r.

W uzasadnieniu wniesionego podania Skarżąca przedstawiła swoją sytuację osobistą i finansową, i na podstawie przytoczonego zestawienia osiąganych dochodów oraz ponoszonych wydatków w skali miesiąca wywiodła twierdzenie, że nie jest w stanie spłacać rat w wysokości oznaczonej w ww. decyzji ratalnej, w szczególności Strona nie jest w stanie spłacić ostatniej raty wyznaczonej tą decyzją.

W rezultacie przeprowadzonego postępowania podatkowego Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty decyzją z dnia 20 lutego 2023 r. wydał decyzję, którą odmówił Skarżącej udzielenia żądanej ulgi.

Od decyzji z dnia 13 marca 2023 r. Strona wniosła odwołanie.

W trakcie powyższego postępowania odwoławczego dotyczącego Strona złożyła do Drugiego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty wniosek o rozłożenie na raty spłaty zaległości podatkowej objętej zaskarżoną decyzją. Wniosek ten rozpatrzono pozytywnie i decyzją z dnia 4 sierpnia 2023 r. udzielono Skarżącej wnioskowanej ulgi.

Postępowanie odwoławcze w sprawie umorzenia przedmiotowej zaległości podatkowej zakończyło się decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 10 sierpnia 2023 r., mocą której uchylono w całości decyzję z 20 lutego 2023 r. oraz przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, celem przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Wydając to rozstrzygnięcie zobowiązano organ pierwszej instancji do dokonania oceny wymagalności zobowiązania oraz ustalenia w niebudzący wątpliwości sposób zakresu przedmiotowego postępowania, tj. wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wymagalnych w dacie wszczęcia postępowania.

Ponownie rozpoznając sprawę Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty, stosownie do zaleceń organu odwoławczego, w pierwszej kolejności zgromadził materiał dowodowy pozwalający ustalić, czy wystąpiły okoliczności tamujące bieg terminu przedawnienia zobowiązania będącego przedmiotem sprawy.

W oparciu o ten materiał organ pierwszej instancji stwierdził, że zobowiązanie Skarżącej się nie przedawniło. Następnie, zgodnie ze wskazaniem zawartym w decyzji z 10 sierpnia 2023 r., pismem z 17 października 2023 r. wezwano Stronę do:

a) wskazania kwoty żądanego umorzenia;

b) złożenia aktualnego oświadczenia o stanie majątkowym - według załączonego wzoru;

c) przedstawienia nieruchomościach oraz prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej, i rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego;

d) przedłożenia innych informacji i dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności dotyczących stanu zdrowia, korzystania ze świadczeń z zakresu pomocy społecznej oraz posiadania ewentualnych innych wierzycieli.

W odpowiedzi na to wezwanie złożyła do Drugiego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty pisemne wyjaśnienia, w których zakres zgłoszonego żądania umorzenia Strona ograniczyła do wysokości należności podatkowych pozostających do uregulowania na 17 października 2023 r. Skarżąca przekazała także do organu podatkowego uzupełnione - według stanu na 27 października 2023 r. - oświadczenie o stanie majątkowym oraz formularz ORD-HZ.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania podatkowego, decyzją z 6 grudnia 2023 r. organ pierwszej instancji odmówił Skarżącej udzielenia żądanej ulgi.

Odwołanie od tej decyzji Strona wniosła z zachowaniem ustawowego terminu.

Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 20 marca 2024 r. DIAS utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 30 listopada 2023 r.

DIAS doszedł do przekonania, że w przypadku Skarżącej nie zostały spełnione przesłanki ważnego interesu podatnika ani obiektywnie rozumianego interesu publicznego.

Zdaniem organu drugiej instancji sytuacja Strony nie spełnia przesłanki ważnego interesu podatnika w stopniu uzasadniającym zastosowanie najdalej idącej ulgi w spłacie zaległości podatkowej, tj. całkowitego jej umorzenia.

Także w kontekście interesu publicznego DIAS nie dostrzegł w przypadku podstaw Skarżącej do udzielenia wnioskowanej ulgi. Interes publiczny wymaga bowiem, żeby należne podatki były rzetelnie wykazywane i płacone w ustawowych terminach. Powszechny obowiązek podatkowy służy zapewnieniu stałych wpływów do budżetu, które przeznaczane są następnie na zaspokojenie różnych potrzeb ogólnospołecznych.

Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję DIAS z dnia 20 marca 2024 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 67a §1 pkt 3 O.p. przez przyjęcie, iż brak możliwości finansowych oraz jej stan zdrowia nie stanowią przesłanki ważnego interesu podatnika wskazanej we wskazanym wyżej przepisie.

Skarżąca zauważyła, że w orzecznictwie sądowym, jak również w piśmiennictwie przyjmuje się, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika, zaś za zastosowaniem ulgi powinny w zasadzie przemawiać nadzwyczajne, losowe i niezależne od podatnika okoliczności, na skutek których nie jest on w stanie uregulować zaległości podatkowej (por. wyrok NSA z 19 sierpnia 2010 r., IIFSK 619/09, CBOSA; B. Zdaniem Strony powyższe okoliczności zaistniały w jej przypadku. W postępowaniu dowodowym prowadzonym przed organami podatkowymi udowodniła ona, że nie jest w stanie zarówno ze względu na swoje relatywnie niskie dochody jak i ze względu na stan zdrowia uregulować swoich zobowiązań podatkowych w całości.

Okoliczności powyższe są niezależne od Strony i obiektywnie uzasadnione. Skarżąca wykazała, że w jej przypadku zaistniał stan znacznego obniżenia zdolności płatniczych skutkujących brakiem możliwości uregulowania należności podatkowych. Strona stanu tego nie jest w stanie zmienić poprzez uzyskanie dodatkowych dochodów, na skutek podjęcia pracy zarobkowej.

W ocenie Skarżącej nietrafnym pozostaje także pogląd organów administracji, iż powinna ona zaskarżyć swojego syna o alimenty i tym samym znaleźć źródło uregulowania swoich zobowiązań.

W związku z powyższym Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy, kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej także: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 P.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu.

W myśl natomiast art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Tytułem wstępu podkreślić należy, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008 r. sygn. akt II FSK 1665/06 – dostępny, podobnie jak inne orzeczenia powołane poniżej, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie, oceniając stan faktyczny wywiedziony przez organy, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej (organy podatkowe), albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem obowiązujących organ podatkowy reguł procedury administracyjnej.

Zdaniem Sądu, z akt niniejszej sprawy wynika, że organy podatkowe uwzględniając wynikający z art. 122 O.p. obowiązek podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy materialnej wyrażoną w art. 122 O.p., zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, oceny wyprowadzone na jego podstawie w sposób należyty wypełniają obowiązki płynące z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w dyspozycji art. 122, art. 187 § 1 O.p., jak też z zasady swobodnej oceny dowodów unormowanej w art. 191 O.p. W następstwie tak prowadzonych czynności, ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny, przywołany dla potrzeb niniejszego uzasadnienia w formie argumentów organu odwoławczego, stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.

Zaskarżoną decyzją z dnia 20 marca 2024 r. DIAS podzielił ocenę wywiedzioną przez organ I instancji i mając na uwadze przepis art. 67a § 1 pkt 3 O.p., utrzymując w mocy decyzję tegoż organu o odmowie umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości za 2014 rok w kwocie należności głównej 18.580,91 zł wraz odsetkami za zwłokę.

Przedmiotem sporu jest ocena zasadności żądanie umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości za 2014 rok, wynikającej ze złożonej przez Stronę w dniu 3 marca 2020 r. korekty deklaracji PIT-39.

Stosownie do wspomnianego przepisu art. 67a § 1 pkt 3 O.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W myśl art. 67a § 2 O.p., umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa.

Kryterium "ważnego interesu podatnika" wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa. O istnieniu ważnego interesu podatnika nie decyduje subiektywne przekonanie podatnika, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny. Ważny interes podatnika należy rozumieć jako względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Trudna sytuacja majątkowa może być uznana za ważny interes podatnika, jednakże nie może być mowy o automatyzmie, który powodowałby, że każda trudna sytuacja materialna skutkowałaby zawsze udzieleniem wnioskowanej ulgi. Ważny interes podatnika musi charakteryzować się nieprzewidywalnością i niezależnością od sposobu postępowania podatnika (vide. wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II GSK 1000/09; wyrok WSA w Łodzi z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 230/21).

Z kolei nakaz uwzględnienia "interesu publicznego" oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa. Rozstrzygnięcie przez organ podatkowy czy w określonym stanie faktycznym istnieje przesłanka interesu publicznego wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach. Jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości. Drugą zaś wyjątek od tej zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Tak więc organ podatkowy w każdej konkretnej sprawie powinien (w rozumieniu obowiązku) ustalić co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego - dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi. Oczywiście bywają sytuacje, w których sam rachunek ekonomiczny przemawia za zastosowaniem ulgi podatkowej (np. nie ma możliwości ściągnięcia podatku w pełnej wysokości, a sytuacja ekonomiczna podatnika wyklucza możliwość radykalnej poprawy jego kondycji finansowej w dającym się przewidzieć okresie). Dokonując ważenia obu tych wartości, organ podatkowy uwzględnia rzecz jasna także inne dyrektywy wspólne dla całego społeczeństwa jak przede wszystkim: sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa. Nie można więc pojęcia interesu publicznego ograniczać wyłącznie do konieczności respektowania zasad równości i powszechności opodatkowania (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 21 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Lu 125/21).

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie wyjaśniona została sytuacja Skarżącej oraz wskazane zostały wyraźnie powody zajętego stanowiska i wydanego rozstrzygnięcia.

Jak wynika z akt sprawy, organy podatkowe dążyły do ustalenia sytuacji materialnej, finansowej i rodzinnej podatnika. W związku z powyższym pismem z 17 października 2023 r. wezwano Stronę do:

a) wskazania kwoty żądanego umorzenia;

b) złożenia aktualnego oświadczenia o stanie majątkowym - według załączonego wzoru;

c) przedstawienia nieruchomościach oraz prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej, i rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego;

d) przedłożenia innych informacji i dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności dotyczących stanu zdrowia, korzystania ze świadczeń z zakresu pomocy społecznej oraz posiadania ewentualnych innych wierzycieli.

W odpowiedzi na to wezwanie Strona złożyła do Drugiego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty pisemne wyjaśnienia, w których zakres zgłoszonego żądania umorzenia ograniczyła do wysokości należności podatkowych pozostających do uregulowania na dzień 17 października 2023 r. Strona przekazała także do organu podatkowego uzupełnione - według stanu na 27 października 2023 r. - oświadczenie o stanie majątkowym oraz formularz ORD-HZ.

Sąd zatem stwierdza, że DIAS w zaskarżonej decyzji doszedł do prawidłowych wniosków, że według stanu na 27 października 2023 r. stałe wydatki miesięczne Strony nie przewyższają osiąganych dochodów (karta nr 78-74 akt administracyjnych). Porównanie kwoty wykazanego w oświadczeniu dochodu miesięcznego z kwotami zadeklarowanymi w rubryce "Wydatki ponoszone na bieżące utrzymanie" daje wynik dodatni. Skarżąca dysponuje stałym dochodem z emerytury, który podlega corocznej waloryzacji oraz przysługuje jej również dodatkowe roczne świadczenie pieniężne: tzw. trzynasta emerytura - w wysokości najniższej emerytury (na podstawie ustawy z dnia 9 stycznia 2020 roku o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów, tj. Dz. U. z 2021 roku poz. 1808). Skarżąca również nie wskazywała, że w związku z ratalną spłatą posiadanej zaległości podatkowej jest zmuszona do korzystania z pomocy instytucji wsparcia społecznego, czy socjalnego. Zgromadzony materiał dowodowy, w tym złożone oświadczenie o stanie majątkowym, nie wskazuje również na to, żeby w związku ze swoją sytuacją finansową Strona posiadała zaległości w opłatach bieżących. Nie można zatem uznać, że spłata zaległości podatkowej w systemie ratalnym stanowi zagrożenie dla podstaw egzystencji Skarżącej).

Sąd stwierdza dalej, że DIAS prawidłowo ustalił wystąpienie w sprawie przesłanki "ważnego interesu strony". Prawidłowo również stwierdził brak wystąpienia w sprawie umorzenia zaległości podatkowej przesłanki w postaci "interesu publicznego". Sąd podziela w tym zakresie argumentację organu, stąd jej powielanie w tym miejscu nie jest konieczne.

Nie ulega bowiem wątpliwości, że ulga podatkowa jest instytucją o charakterze nadzwyczajnym (wyjątkowym). To rozwiązanie normatywne można bowiem sklasyfikować jako unormowanie służące korygowaniu skutku urzeczywistnienia przez podatnika podatkowego stanu faktycznego, uzasadnione względami słuszności i celowości. Jak wiadomo, powinność podatkowa (obowiązek podatkowy) podatnika jest efektem urzeczywistnienia przez ten podmiot podatkowego stanu faktycznego, ukształtowanego w ustawie podatkowej (por. art. 217 Konstytucji RP oraz art. 4-6 O.p.). Ponieważ zaś ustawodawca nie jest w stanie nadać normie podatkowoprawnej takiej treści, że powstałe zobowiązanie podatkowe jest dogodne dla każdego podatnika, w ogólnym prawie podatkowym stworzono instytucje służące modyfikowaniu przez organ podatkowy treści powinności publicznoprawnej ciążącej na podmiocie obowiązanym z tytułu podatku. Są to m.in. instytucje: 1) odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia zapłaty podatku na raty; 2) odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek; 3) umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowej, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej (art. 67a § 1 pkt 1-3 O.p.).

Sąd ponownie zwraca uwagę, że przyznanie każdej z ww. ulg jest wyjątkiem od zasady. Dodatkowo: umorzenie zaległości podatkowej zajmuje w tej grupie szczególne miejsce. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym przyznanie ulgi w postaci umorzenia należności publicznoprawnych powinno być rozpatrywane po wyczerpaniu możliwości uregulowania zobowiązania podatkowego innymi sposobami. Umorzenie takich należności oznaczałoby bowiem całkowitą i nieodwracalną rezygnację Skarbu Państwa z należnych mu środków. Zatem podejmując decyzję o umorzeniu należności organ podatkowy musi mieć pewność, iż wszelkie próby odzyskania należnych Skarbowi Państwa zobowiązań, również w trybie egzekucji administracyjnej, okażą się bezskuteczne i nie ma żadnych szans na uregulowanie przez podatnika zaległych zobowiązań. Umorzenie zaległości podatkowej jest więc środkiem ostatecznym (por. np. wyrok WSA w Gdańsku z 25 stycznia 2022 r., I SA/Gd 1137/21).

Sąd zwraca również, że w rozpoznawanej sprawie Strona zainicjowała również postępowanie o udzielenie innej ulgi podatkowej, tj. wniosek o zmianę poprzedniej decyzji w zakresie rozłożenia zaległości podatkowej na raty. Wszystkie należności ratalne Skarżąca realizowała w terminie, co potwierdził organ podatkowy.

Powyższe wskazuje, że sama Skarżąca, od wszczęcia do zakończenia postępowania w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej, a także na etapie postępowania sądowego, widziała możliwość dalszego regulowania zaległości podatkowej – tyle tylko, że po prawidłowym, adekwatnym do jego możliwości płatniczych, ukształtowaniu realizacji rat.

W tym stanie rzeczy, Sąd stwierdza, że DIAS prawidłowo uznał, że aktualnie nie zostały jeszcze wyczerpane wszelkie możliwości wykonania przedmiotowego zobowiązania podatkowego. Sąd podziela pogląd, że umorzenie zaległości podatkowej Skarżącej byłoby aktualnie przedwczesne.

Tym bardziej, że Strona deklarowała i deklaruje jednoczesne spłacanie zobowiązań prywatnoprawnych. Sąd podkreśla, że zobowiązania cywilnoprawne (np. kredyty, pożyczki) nie mogą mieć charakteru priorytetowego wobec obowiązku zapłaty zaległości podatkowych.

Na koniec Sąd zauważa, że także analiza poszczególnych okoliczności podnoszonych przez Skarżącą na uzasadnienie żądania umorzenia zaległości podatkowej nie prowadzi do podważenia stanowiska organu, zajętego w zaskarżonej decyzji.

Zasadnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zaległość podatkowa objęta wnioskiem Strony dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. Zadłużenie to nie powstało zatem w sposób nagły, niezawiniony i niezależny od działań, lecz stanowi rezultat jej suwerennej decyzji, co do sposobu rozdysponowania uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości środków finansowych. Specyfiką dochodu ze sprzedaży nieruchomości jest jego jednorazowy i dodatkowy charakter - nie stanowi on zwykłego źródła utrzymania. Zatem sposób uzyskania tego typu dochodu pozwala na terminowe uregulowanie należności podatkowych i obowiązek ich zapłaty nie powoduje zagrożenia egzystencji podatnika. Słusznie zatem DIAS stwierdził, że okolicznością wystarczającą do umorzenia zaległości ze wskazanego tytułu nie mogą być bieżące problemy finansowe ani procesy inflacyjne, zwłaszcza, gdy - tak jak w sytuacji Strony - obiektywna ocena sytuacji finansowej wskazuje na to, że sygnalizowane czynniki nie wykluczają spłaty posiadanej zaległości podatkowej. Zwłaszcza, że Skarżąca w oświadczeniu o stanie majątkowym osoby fizycznej wskazała, że majątek nieruchomy Strony obejmuje:

- mieszkanie spółdzielcze własnościowe o powierzchni 42,42 m2 położone w Ł. przy ul. [...], dla którego nie założono księgi wieczystej;

- mieszkanie własne o powierzchni 39,85 m2 położone w Ł. przy ul. [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta o nr [...] (zgodnie z jej Działem IV brak obciążeń hipotecznych na tej nieruchomości).

Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że w zaskarżonej decyzji nie negowano problemów zdrowotnych Strony. Wyjaśniono jednak, w oparciu o ujawnioną przez stronę strukturę dochodów i wydatków miesięcznych (w której wydatki związane z ochroną zdrowia stanowią ok. 14% jej dochodu), że brak jest podstaw do przyjęcia, że jej sytuacja zdrowotna oddziałuje na jej bieżące możliwości finansowe w stopniu uniemożliwiającym spłatę posiadanej zaległości podatkowej nawet w trybie ratalnym. Twierdzenie takie wywiedziono z faktu, że mimo podnoszonych trudności Skarżąca terminowo realizuje poszczególne układy ratalne, wynikające z kolejnych decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty (strona 9 zaskarżonej decyzji).

W rezultacie zaksięgowania wpłat dokonanych przez nią tytułem kolejnych rat ujętych w decyzji z 4 sierpnia 2023 r., którą w dacie orzekania przez organy obu instancji objęta była (i pozostaje także na dzień wniesienia skargi) przedmiotowa zaległość, oraz poprzedzającej ją decyzji ratalnej z 20 lipca 2022 n, zaległość ta - od 20 stycznia 2023 r. do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy uległa redukcji do poziomu 18.113,11 zł (kwota należności głównej), tj. o 1.029,16 zł, w porównaniu do stanu na dzień wszczęcia postępowania. Co więcej, w związku z kontynuacją spłaty ratalnej po wydaniu decyzji ostatecznej w administracyjnym toku instancji, zaległość podatkowa Skarżącej uległa dalszej redukcji - do kwoty 17.925,99 zł (kwota należności głównej).

Ustosunkowując się do zarzutu niesłusznego dopatrywania się przez organ odwoławczy możliwości pozyskania przez zobowiązaną dodatkowych środków finansowych od syna (w związku z ustawowym obowiązkiem alimentacji wynikającym z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), Sąd stwierdza, że w zaskarżonej decyzji nie powołano tego rodzaju argumentacji. Argumentację taką powołano w decyzji organu pierwszej instancji (na stronie 10) i - choć Skarżąca się z nią nie zgadza - to nie można odmówić jej słuszności.

Sąd jednocześnie zauważa, powołany dla poparcia skargi wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 sierpnia 2010 r. o sygn. akt II FSK 619/09 stwierdził prawidłowość kwestionowanego w badanej sprawie, niekorzystnego dla Strony, stanowiska organów podatkowych oraz sądu pierwszej instancji. Tym sam powoływane się w skardze na ten wyrok nie może odnieść zamierzonego skutku.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że chociaż wynik przeprowadzonego postępowania nie jest zgodny z oczekiwaniami Skarżącej, w badanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, ani też stanowiącego materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia przepisu art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Materiał dowodowy został zebrany w zgodzie z przepisami postępowania i w aspekcie przesłanek "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego", czemu dano wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dokonując wyczerpującej analizy sytuacji skarżącego w kontekście tych przesłanek. Natomiast Skarżąca nie wykazała wystąpienia takich okoliczności nadzwyczajnych, niezależnych od niego, które by uzasadniały konieczność umorzenia wnioskowanej zaległości podatkowej.

W tym stanie sprawy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, i działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 P.p.s.a., określając ich wysokość na podstawie § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 763).

mko