Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 271/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-08-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 3 sierpnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel Protokolant St. sekr. sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2023 roku sprawy ze skargi X. S.A z siedzibą w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 lutego 2023 roku Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB), decyzją z dnia 20 lutego 2023 r. (znak: [...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania X S.A z siedzibą w W. (dalej jako Skarżąca), od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej: PINB) z dnia 26 listopada 2021 r. Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazu rozbiórki utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości.

W dniu 4 lutego 2020 r. do PINB wpłynęło pismo zawierające prośbę o podjęcie czynności wyjaśniających legalność powstania wolno stojącego urządzenia reklamowego, posadowionego na nieruchomości przy skrzyżowaniu ul. [...] i [...] w P..

PINB ustalił, że przedmiotowy nośnik reklamowy zlokalizowany jest na działce nr [...], arkusz nr [...], obręb G., położonej przy ul. [...] w P., a obiekt ten wybudowano w okresie 2008 - 2010 r., najprawdopodobniej w 2009 r. Właścicielami działki są Państwo A. i T. K., a na nieruchomości obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "S. – część A" w P., przyjęty uchwałą Rady Miasta [...] z dnia 22 listopada 2016 r., nr [...], publ. Dz. Urz. Woj. Wlkp. z dnia 2.12. 2016r., poz. 7473.

W dniu 5 maja 2020r. PINB zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] z prośbą o udzielenie informacji, czy na posadowienie przedmiotowego urządzenia reklamowego inwestor uzyskał pozwolenie na budowę. Pismem z dnia 12 maja 2020 r. (znak: [...]) Prezydent Miasta [...] poinformował PINB, że nie posiada żadnej dokumentacji związanej z przedmiotowym nośnikiem reklamowym.

W dniu 3 grudnia 2020 r. PINB przeprowadził czynności kontrolne na posesji przy ul. [...] w P., podczas których stwierdził, że na działce nr [...], arkusz nr [...], obręb G. zlokalizowane jest wolno stojące, trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe o następującej konstrukcji: betonowa stopa fundamentowa, ustawiona na powierzchni gruntu, słup stalowy o przekroju kołowym, zamocowany do ww. stopy fundamentowej, tablica reklamowa zamocowana na ww. słupie, o wymiarach 6m x 3m, wraz z pomostem roboczym u dołu tablicy oraz dwiema lampami na wysięgnikach, zamocowanych do ww. pomostu. Wysokość urządzenia reklamowego do spodu tablicy reklamowej wynosi około 4,5m.

Na podstawie powyższej kontroli oraz wyjaśnień pełnomocnika X S.A., adw. A. K., PINB postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2021 r. nr [...] wstrzymał Skarżącej budowę spornego urządzenia reklamowego oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację tego obiektu budowlanego wraz z informacją o konieczności uiszczenia opłaty legalizacyjnej, a także o zasadach obliczenia tej opłaty.

Pełnomocnik Skarżącej pismem z dnia 27 maja 2021 r. (w wymaganym terminie) złożył wniosek o legalizację przedmiotowego urządzenia reklamowego. PINB postanowieniem z dnia 19 lipca 2021 r., nr [...] nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie 90 dni od dnia doręczenia postanowienia. W wyznaczonym terminie inwestor nie przedłożył żadnego z wymaganych niezbędnych dokumentów.

Wobec powyższego, PINB, działając na podstawie art.. 49e pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333) w związku z art. 104 k.p.a., decyzją z dnia 26 listopada 2021r. Nr [...], (znak: [...]) nakazał Skarżącej rozbiórkę wolno stojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego, wybudowanego na nieruchomości przy ul. [...] w P. (dz. nr [...], ark. Nr [...], obręb G.).

W dnu 8 grudnia 2021 r. odwołanie od ww. decyzji w ustawowym terminie wniosła Skarżąca. Z ww. odwołania wynikało, że przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym [...] (dalej: SKO) toczy się postępowanie zażaleniowe w związku z postanowieniem Prezydenta Miasta [...] z dnia 21 października 2021 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia z wniosku Skarżącej o zgodności inwestycji tj. wolno stojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego, wybudowanego na nieruchomości przy ul. [...] w P. (dz. nr [...], ark. Nr [...], obręb G.) z miejscowym planem.

Pismami z dnia 21 stycznia 2022 r., z 16 marca 2022r. oraz z 24 czerwca 2022r. WINB zwracał się do SKO o udzielenie informacji, czy zakończyło się postępowanie zażaleniowe na postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 21.10.2021 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia z wniosku Skarżącej o zgodności inwestycji tj. wolno stojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego, wybudowanego na nieruchomości przy ul. [...] w P. (dz. nr [...], ark. Nr [...], obręb G.) z miejscowym planem.

Pismem z dnia 21 lipca 2022r. (znak: [...]) SKO przekazało do WINB postanowienie z dnia 25.04.2022r. (znak: [...]), którym uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 21 października 2021 r. (znak: [...]) w całości przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Postanowieniem z dnia 28 lipca 2022r. (znak: [...]) WINB zawiesił postępowanie odwoławcze do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, czyli rozpatrzenia wniosku Skarżącej o wydanie zaświadczenia o zgodności omawianej inwestycji z miejscowym planem.

Prezydent Miasta [...] pismem z dnia 1 sierpnia 2022 r. poinformował WINB, że postanowieniem z dnia 30 maja 2022 r. (znak: [...]) odmówił wydania Skarżącej zaświadczenia o zgodności inwestycji tj. wolno stojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego, wybudowanego na nieruchomości przy ul. [...] w P. (dz. nr [...], ark. Nr [...], obręb G.) z miejscowym planem.

SKO postanowieniem z dnia 12 października 2021 r. (znak: [...]) utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 30 maja 2022 r. (znak: [...]).

Wobec powyższego postanowieniem z dnia 9 stycznia 2023 r. (znak: [...]) WINB postanowieniem z dnia 28 lipca 2022 r. znak: [...] podjął zawieszone postępowanie.

WINB, po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej, decyzją z dnia 20 lutego 2023r. (znak: [...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia 26 listopada 2021 r. Nr [...] (znak: [...]).

W uzasadnieniu decyzji WINB wskazał, że – zgodnie z generalną zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2021r. poz. 2351 z późn. zm.; dalej: Prawo budowlane) – "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.".

Organ wskazał, iż według art. 3 pkt 3 Prawo budowlane, pod pojęciem budowli należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne etc.

Organ zauważył, że zgodnie z art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c) Prawo budowlane "nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonanie robót budowlanych polegających na: instalowaniu: tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym". Organ zwrócił również uwagę na fakt, iż – zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 stycznia 2022 r., (sygn. akt: II SA/Gd 468/21), "aby tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe mogło zostać uznane za budowlę, musi być wolno stojące trwale związane z gruntem.". Jak zauważył organ, jednocześnie Sąd wskazał, że "zawarte w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c p.b. pojęcie ' instalowanie odnosi się do wykonania robót budowlanych polegających na umocowaniu (połączeniu, złączeniu) jakiegoś elementu do istniejącej już konstrukcji nośnej.".

Organ wskazał, iż przedmiotowy obiekt jest trwale związany z gruntem posiada betonową stopę fundamentową, ustawioną na powierzchni gruntu, słup stalowy o przekroju kołowym, zamocowany do ww. stopy fundamentowej, tablica reklamowa zamocowana na ww. słupie, o wymiarach 6m x 3m, wraz z pomostem roboczym u dołu tablicy oraz dwiema lampami na wysięgnikach, zamocowanych do ww. pomostu. Wysokość urządzenia reklamowego do spodu tablicy reklamowej wynosi około 4,5m. Mając na uwadze powyższe inwestor przed wykonaniem takiego urządzenia winien uzyskać decyzję pozwolenia na budowę, bowiem na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowanie art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c) Prawo budowlane.

Zdaniem organu z akt sprawy jednoznacznie wynika, że na powyższą inwestycję nie udzielono pozwolenia na budowę, w związku z czym organ I instancji rozpoczął postępowanie legalizacyjne.

Inwestor w ustawowym terminie (podanie z dnia 27 maja 2021r.) złożył wniosek o legalizację przedmiotowego urządzenia reklamowego, jednakże Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia 30 maja 2022r. (znak: [...]) odmówił Skarżącej wydania zaświadczenia o zgodności inwestycji tj. wolno stojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego, wybudowanego na nieruchomości przy ul. [...] w P. (dz. nr [...], ark. Nr [...], obręb G.) z miejscowym planem z uwagi na fakt, iż "budowa wolno stojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "S. - część A w P.". SKO postanowieniem z dnia 12 października 2021 r. (znak: Nr [...]) utrzymało w mocy ww. postanowienie Prezydenta Miasta [...].

W ocenie WINB organ I instancji prawidłowo umożliwił inwestorowi przystąpienie do procesu legalizacyjnego, a wobec braku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, PINB prawidłowo zastosował art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego i nakazał rozbiórkę.

28 marca 2023 r. skargę na ww. decyzję WINB złożyła Skarżąca. Decyzji zarzucono naruszenie - art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 81 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez przeprowadzenie niepełnej, pobieżnej oraz niewyczerpującej analizy zebranego materiału dowodowego polegającej na oparciu rozstrzygnięcia na ustaleniach kontroli przeprowadzonej przez nieuprawnionych pracowników organu administracji, co do rzekomego trwałego związania urządzenia reklamowego z gruntem - nadto poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu opinii biegłego z dziedziny budownictwa w tym przedmiocie, w konsekwencji zastosowanie błędnej procedury legalizacyjnej.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej jej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. nr [...] z dnia 26 listopada 2021r., oraz zasądzenie od organu administracji publicznej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w kwocie 480 zł oraz opłaty skarbowej w kwocie 17 zł. Nadto Skarżąca wniosła na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. o wstrzymanie przez organ administracji wykonania zaskarżonej decyzji w całości, ponieważ wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować będzie nieodwracalnymi skutkami prawnymi w postaci rozbiórki obiektu budowlanego, czyniąc przedmiotowe postępowanie przed sadem administracyjnym bezprzedmiotowym, a także skutkując nieodwracalna szkoda po stronie właściciela obiektu budowlanego, którym jest skarżący.

Skarżąca zakwestionowała ustalenia kontroli ze względu na fakt, że kontrola ta została przeprowadzona niezgodnie z prawem bez uprawnień biegłych z dziedziny budownictwa. Skarżąca podniosła, iż w trakcie przeprowadzonej kontroli dokonano bezpodstawnych ustaleń co do rzekomego trwałego związania z gruntem urządzenia reklamowego. Według Skarżącej przedmiotowa tablica reklamowa zamontowana jest na betonowym fundamencie, który nie jest trwale związany z gruntem, a znajduje się na jego powierzchni i jest przenośny. Stąd też zamontowanie na nim tablicy reklamowej nie wymaga – zdaniem Skarżącej – decyzji o pozwoleniu na budowę, a jedynie zgłoszenia. Na tej podstawie Skarżąca stwierdziła, iż organ administracji zastosował w przedmiotowej sprawie błędną procedurę legalizacyjną, co skutkować powinno jej powtórzeniem już w prawidłowej formie. Co więcej, zdaniem Skarżącej ustalenie braku trwałego związania z gruntem wymaga wiadomości specjalnych a nie jedynie powołania się na wrażenia wzrokowe organu administracji i orzecznictwo sądów administracyjnych. Dlatego też organ administracji zobowiązany był z urzędu przeprowadzić dowód z opinii biegłego z dziedziny budownictwa na okoliczność ustalenia czy tablica reklamowa będąca przedmiotem niniejszego postępowania jest trwale związana z gruntem.

WINB , postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2023 r., wstrzymał na wniosek Skarżącej wykonanie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia z dnia 20 lutego 2023 r. (znak: [...]) w całości.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259, zwanej dalej - p.p.s.a.) wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na rozprawie, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 22 czerwca 2023 r.

Kontrolą Sądu w niniejszej sprawie objęta była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 lutego 2023 r. (znak: [...]), który działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania X S.A z siedzibą w W. (dalej jako Skarżąca), od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej: PINB) z dnia 26 listopada 2021 r. Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazu rozbiórki utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm., dalej jako Prawo Budowlane).

Zgodnie z art. 3 ust. 3 Prawa Budowlanego, ilekroć w ustawie jest mowa o budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, morskich turbin wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową;

Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa Budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Z kolei art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c Prawa Budowlanego, stanowi, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Tymczasem w świetle art. 48 ust. 1 Prawa Budowlanego, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu od tego zgłoszenia.

Skarżąca, kwestionując legalność zapadłego nakazu rozbiórki, czyni zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa proceduralnego, wskazując, iż stwierdzenie trwałości związania przedmiotowego nośnika reklamowego z gruntem wymaga dysponowania wiedzą specjalistyczną, której organ nie posiadał. W konsekwencji Skarżąca zarzuca organowi bezpodstawną kwalifikację omawianej tablicy reklamowej jako budowli.

Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia aby argumentacja skarżącej podważała ustalenia i ocenę prawną orzekających w sprawie organów. Nie ulega wątpliwości, że objęty postępowaniem obiekt jest urządzeniem reklamowym, a nawet w tym celu został wzniesiony. Samo to stwierdzenie nie wyczerpuje jednak wskazanej wyżej definicji budowli z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Konieczne jest bowiem, by był to obiekt wolno stojący i trwale związany z gruntem. Urządzenie, którego dotyczy sprawa nie przylega do innych obiektów, a więc jest wolno stojące. Należy zatem ustalić, czy powyższe urządzenie jest trwale związane z gruntem.

Objęte postępowaniem urządzenie charakteryzuje się następującą konstrukcją: 1) betonowa stopa fundamentowa ustawiona na powierzchni gruntu; 2) słup stalowy o przekroju kołowym, zamocowany do ww. stopy fundamentowej; 3) tablica reklamowa o wymiarach 6m x 3m, zamocowana na ww. słupie; 4) pomost roboczy u dołu tablicy oraz dwie lampy na wysięgnikach zamocowane do pomostu. Wysokość urządzenia reklamowego do spodu tablicy reklamowej wynosi ok. 4,5 m.

Skarżąca twierdzi, że przedmiotowa tablica reklamowa zamontowana jest na betonowym fundamencie, który nie jest trwale związany z gruntem, a znajduje się na jego powierzchni i jest przenośny, stąd też zamontowanie na nim tablicy reklamowej nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę. Co więcej, Skarżąca podnosi, iż ustalenie trwałego związania z gruntem wymaga wiadomości specjalnych a nie jedynie powołania się na wrażenia wzrokowe organu administracji i orzecznictwo sądów administracyjnych, dlatego organ był zobowiązany z urzędu przeprowadzić dowód z opinii biegłego z dziedziny budownictwa na okoliczność ustalenia, czy tablica reklamowa będąca przedmiotem niniejszego postępowania jest trwale związana z gruntem.

Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku z 27 kwietnia 2022 r., sygn. II OSK 1225/19, zauważył, że "cecha ‘trwałego związania z gruntem’ sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie, czy przemieszczenie na inne miejsce (por. wyrok NSA z 4 lutego 2014 r., II FSK 317/12, CBOSA.nsa.gov.pl). Co więcej, NSA wskazało, że o tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (por. wyrok NSA z 20 sierpnia 2020 r., II OSK 1630/18, LEX nr 3075984). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie zgadza się z taką oceną. O tym więc, czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to, czy wielkość tego urządzenia i jego konstrukcja zapewniają mu stabilne usytuowanie na powierzchni gruntu zdolne przeciwdziałać czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie.

Należy wskazać, iż wielkość oraz konstrukcja przedmiotowego urządzenia, składającego się z tablicy reklamowej o wielkości 6m x 3 m, stalowego słupa oraz betonowej stopy fundamentowej zapewnia takie usytuowanie. Z tego względu należy przyjąć, że organy nadzoru budowlanego zasadnie uznały, że przedmiotowy baner, mimo że nie posiada fundamentu stale zakopanego w gruncie to zastosowana technologia przesądza o uznaniu poczynań inwestora za realizację wolnostojącego obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem.

Odnosząc się do zarzutu, że organ dokonał błędnej analizy zebranego materiału dowodowego w wyniku niepowołania biegłego z dziedziny budownictwa należy wskazać, iż dowód z opinii biegłego z założenia ma umożliwić organowi procesowemu skorzystanie z fachowej pomocy, ilekroć rozstrzygnięcie sprawy wymaga "wiadomości specjalnych". Biegły może stanowić też "wsparcie" dla organu w takich ustaleniach, które wymagają wiedzy fachowej. Chodzi tu o wiedzę wykraczającą poza zakres wiadomości właściwych ogółowi osób inteligentnych i ogólnie wykształconych. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie ustalenie, czy przedmiotowe urządzenie jest trwale związane z gruntem nie wymagało powołania biegłego z dziedziny budownictwa, gdyż - jak zauważył organ - wielkość oraz konstrukcja omawianego urządzenia, zapewniając stabilne usytuowanie urządzenia na powierzchni gruntu zdolne przeciwdziałać czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie, są wystarczającymi przesłankami by uznać omawiane urządzenie za trwale związane z gruntem.

Mając na względzie powyższe należało uznać, że kwalifikacja spornego urządzenia reklamowego, wbrew zarzutom skargi została dokonana w sposób zgodny i odpowiadający treści art. 3 pkt 3. W związku z brakiem uzyskania stosownego pozwolenia na budowę organ był uprawniony do wdrożenia postępowania określonego w art. 48 wskazanej ustawy. Wobec braku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w wymaganym terminie, spowodowanego odmową wydania zaświadczenia przez Prezydenta Miasta [...] zaświadczenia o zgodności przedmiotowej inwestycji z miejscowym planem, organ był uprawniony, a nawet zobowiązany, do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę urządzenia reklamowego na podstawie art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego. Nie mają więc podstaw zarzuty naruszenia norm prawa materialnego.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia wskazanych w skardze przepisów procedury administracyjnej. Nie są bowiem trafne zarzuty niepełnej i niewyczerpującej analizy zebranego materiału dowodowego.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić, o czym Sąd orzekł na wstępie.