Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 393/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, , Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2024 r. sprawy ze skargi A. C. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę


UZASADNIENIE

A. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozkaz personalny z dnia [...] grudnia 2023 r. (nr [...]), którym Komendant Główny Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r.

poz. 775 ze zm., dalej jako k.p.a.):

1) w punkcie pierwszym uchylił rozkaz personalny nr [...] Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] października 2023 r. w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r. poz. 171 ze zm.)

z dniem 15 października 2023 r., w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji;

2) w punkcie drugim ustalił nową datę zwolnienia ze służby w Policji na dzień [...] października 2023 r.;

3) w punkcie trzecim w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego Komendant Główny Policji podał m. in., że Naczelnik Wydziału [...] Komendy Stołecznej Policji wnioskiem personalnym z dnia [...] sierpnia 2023 r. zwrócił się do Komendanta Stołecznego Policji o zwolnienie skarżącego policjanta Sekcji Policji Sądowej [...] Wydziału [...] Komendy Stołecznej Policji, ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Wnioskodawca podniósł, że w dniu [...] sierpnia 2023 r. A.C. został zatrzymany przez funkcjonariuszy Komendy Rejonowej Policji W. [...] jako osoba podejrzana o naruszenie czynności narządu ciała dwóch kobiet, następnie w dniu [...] sierpnia 2023 r. osadzony w Policyjnym Pomieszczeniu dla Osób Zatrzymanych Komendy Stołecznej Policji, a w dniu [...] sierpnia 2023 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej dla Z. w W. przedstawił mu dwa zarzuty popełnienia przestępstw z art. 157 § 2 kodeksu karnego (naruszenie czynności ciała i rozstroju zdrowia na czas nie dłuższy niż 7 dni). W ocenie przełożonego właściwego w sprawach osobowych przedstawienie funkcjonariuszowi zarzutów karnych rodzi negatywny wydźwięk społeczny i godzi w dobro służby oraz podważa zaufanie społeczne do całej formacji.

W związku z powyższym rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2023 r. (nr [...]) Komendant Stołeczny Policji, na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych od dnia [...] sierpnia 2023 r. na okres trzech miesięcy. W tym samym dniu organ I instancji poinformował A.C.o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Ponadto organ pouczył policjanta o uprawnieniach i obowiązkach związanych z postępowaniem i wezwał zgodnie z art. 43 ust. 4 ustawy o Policji, do wskazania zakładowej organizacji związkowej, o której mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, w terminie 3 dni od dnia doręczenia wezwania.

Pismem z dnia 6 września 2023 r. Komendant Stołeczny Policji wystąpił do Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów KSP z prośbą o wydanie opinii w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. Związek zawodowy nie udzielił odpowiedzi na powyższe pismo.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Komendant Stołeczny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] października 2023 r. (nr [...]) wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnił A. C. ze służby w Policji z dniem [...] października 2023 r. Rozstrzygnięciu, zgodnie z art. 108 § 1 K.p.a., został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, natomiast zostało ono doręczone skarżącemu w dniu [...] października 2023 r. (art. 44 K.p.a.).

W dniu [...] listopada 2023 r. (data stempla pocztowego) A.C. , działając przez pełnomocnika, złożył odwołanie od rozkazu personalnego Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] października 2023 r., domagając się jego uchylenia w całości i umorzenia postępowania, ewentualnie uchylenia rozkazu personalnego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, a nadto przywrócenie do służby w Policji, na podstawie art. 42 ustawy o Policji.

Odwołujący się zarzucił organowi I instancji naruszenie: art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, art. 25 ust. 1 ustawy o Policji poprzez niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 i § 2, art. 77 § 1, art. 80 § 1 i § 2 i art. 130 § 1 i § 3 pkt 1 w zw. z art. 108 § 1 K.p.a. W uzasadnieniu podniósł m. in., że Komendant Stołeczny Policji nie przeprowadził żądnego postępowania dowodowego na okoliczności zdarzenia, mimo że podnosił on, że w dniu zdarzenia został zaatakowany i pobity.

A.C. wniósł o dopuszczenie dowodów z: 1) wydruku z komunikatora internetowego - na okoliczność tego, że mógł zostać pobity, 2) świadectwa lekarskiego z dnia [...] sierpnia 2023 r. oraz karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia [...] sierpnia 2023 r., na okoliczność uszkodzeń ciała jakich doznał w wyniku zdarzenia z dnia [...] sierpnia 2023 r., 3) znajdujących się w zasobach Policji dokumentów potwierdzających pochwały i nagrody, jakie otrzymał w związku z pełnioną służbą w Policji - na okoliczność nienagannej służby, 4) akt postępowania dyscyplinarnego [...] i akt postępowania karnego o sygn. [...]

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Komendant Główny Policji zaskarżonym rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2023 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił rozkaz personalny organu I instancji w zakresie daty zwolnienia skarżącego ze służby i ustalił nową datę zwolnienia ze służby w Policji ([...] października 2023 r.), w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.

Komendant Główny Policji podkreślił, że podstawą materialnoprawną zwolnienia skarżącego ze służby był art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji odnoszący się do przesłanki "ważnego interesu służby". Organ wyjaśnił zasady stosowania powołanego przepisu i sposób rozumienia wskazanej przesłanki, i uznał, że w tej sprawie zaszły podstawy do zwolnienia skarżącego z Policji. Organ podał, że bezsporne jest, że Prokuratura Rejonowa Z. w W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2023 r. sygn. akt [...]), przedstawiła skarżącemu dwa zarzuty popełnienia przestępstw z art. 157 § 2 Kodeksu karnego w związku ze zdarzeniem z dnia [...] sierpnia 2023 r. przy ul. P. w W..

Komendant Główny Policji powołał się na art. 1 i art. 25 ust. 1 ustawy o Policji i podkreślił, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Stwierdził, że przestępstwa, o popełnienie których podejrzany jest skarżący nie licują z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, o których mowa w rocie ślubowania policjanta. Zachowania funkcjonariusza Policji, które prowadzą do przedstawienia mu zarzutów popełnienia dwóch czynów zabronionych, obydwu stypizowanych w art. 157 § 2 Kodeksu karnego, nie tylko dyskredytuje go jako osobę o nieposzlakowanej opinii, wymaganej przez art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, ale też naraża na szwank dobre imię formacji zobowiązanej do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wymieniony jako osoba, która w życiu zawodowym permanentnie styka się z objawami naruszeń przepisów prawa, nie tylko powinna mieć świadomość tego, jakie są konsekwencje określonego zachowania, ale przede wszystkim, jakie skutki takie działanie wywołuje w sferze publicznej. Powołując się na stanowisko judykatury (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 977/16, z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2318/13, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2013 r. II SA/Wa 422/13) organ podał, że już samo postawienie policjantowi zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego może nasuwać uzasadnione wątpliwości co do zachowania przymiotu osoby o nieposzlakowanej opinii, a tym samym co do spełnienia jednego z obligatoryjnych warunków, jakimi musi wykazać się każdy policjant zainteresowany dalszym pozostaniem w służbie. Poszlaka w języku polskim oznacza podejrzenie, natomiast nieposzlakowany - to osoba nieskazitelna, której nie można nic zarzucić, przypisać. Utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii powoduje nie tylko karalność danej osoby. Taki skutek może również wywoływać znalezienie się określonej osoby w kręgu podejrzeń bądź insynuacji.

W ocenie organu, podejrzenie skarżącego o popełnienie przestępstw z art. 157 § 2 Kodeksu karnego, sprawia, że wymieniony niewątpliwie utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu. Tym samym A.C. nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby w Policji. Okoliczności te uniemożliwiają natomiast pozostawienie wymienionego w służbie. Skarżący, jako policjant był zobowiązany do zapobiegania, wykrywania i ścigania przestępstw - tymczasem sam jest podejrzany o popełnienie przestępstw umyślnych.

Organ odwoławczy dodał, że doprowadzenie do sytuacji przez funkcjonariusza Policji, kiedy nie pamięta on wydarzeń z określonego okresu z powodu znajdowania się w stanie nietrzeźwości, należy ocenić jako wysoce naganne. Podkreślił, że A.C. zarówno podczas zatrzymania jak i w toku postępowania administracyjnego twierdził, że nie wie jak znalazł się w rejonie ul. P.

w W. Co więcej nie pamięta również rzekomego pobicia, twierdzi natomiast, że charakter jego obrażeń wskazuje na to że został pobity. Również pełnomocnik funkcjonariusza wskazuje, że trudno jest przesądzić, która z wersji wydarzeń jest miarodajna. Zdaniem Komendanta Głównego Policji funkcjonariusz doprowadzający do przedstawienia mu zarzutów w postępowaniu karnym, nie potrafiąc się również przyczynić do wyjaśnienia okoliczności zdarzenia, niewątpliwie nie zdaje sobie sprawy ze swoich obowiązków wynikających z pragmatyki służbowej albo świadomie te obowiązki lekceważy.

Komendant Główny Policji podał, że art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie uzależnia możliwości zwolnienia policjanta ze służby od wyniku postępowania karnego, a zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o ten przepis pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie w sprawie karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia. Postępowanie administracyjne rządzi się własnymi zasadami i regułami wynikającymi z ustawy o Policji i Kodeksu postępowania administracyjnego. O ile zatem wątpliwości w zakresie odpowiedzialności karnej lub dyscyplinarnej winny być rozstrzygane na korzyść podejrzanego lub obwinionego, o tyle te same wątpliwości mogą stanowić podstawę do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania dotyczącego zwolnienia ze służby w Policji, ze względu na jej ważny interes, co też nastąpiło w omawianej sprawie.

Odnosząc się do odwołania skarżącego, organ II instancji wyjaśnił, że w postępowaniu w sprawie zwolnienia ze służby w Policji, organ administracyjny, w przeciwieństwie do postępowania karnego, nie dąży do ustalenia, czy w istocie przestępstwo miało miejsce oraz nie dokonuje oceny prawnokarnej dowodów stanowiących podstawę wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutu popełnienia danego przestępstwa. Czynności te zastrzeżone są wyłącznie dla organów ustawowo powołanych do ścigania przestępstw. Dokonywanie przez organy Policji w toku postępowania administracyjnego oceny zasadności przedstawionych skarżącemu zarzutów, czy też rozstrzyganie o jego winie lub niewinności, nie jest i nie byłoby uprawnione. Udowodnienie faktu popełnienia przez podejrzanego zarzucanych mu czynów, należy bowiem wyłącznie do organów ustawowo powołanych do ścigania przestępstw i następuje w ramach prowadzonego w konkretnej sprawie postępowania karnego. Natomiast ocena dowodów mających uzasadniać popełnienie przestępstwa należy do organów wymiaru sprawiedliwości - właściwego sądu. Organy Policji są natomiast zobligowane do uwzględnienia w toku postępowania administracyjnego samego faktu podejrzenia policjanta o popełnienie wskazanego wyżej przestępstwa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2008 r. sygn. I OSK 1738/07 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2016 r. sygn. II SA/Wa 924/16).

W kontekście powyższego organ nie zgodził się z odwołującym, że Komendant Stołeczny Policji naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie dokonał oceny dowodów z zachowaniem reguł określonych w K.p.a., a okoliczności sprawy zostały prawidłowo ustalone i rozważone w sposób niezbędny dla jej rozstrzygnięcia z punktu widzenia przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Jednocześnie Komendant Główny Policji podkreślił, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są do gromadzenia tylko takich dowodów, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a decydują o tym przepisy prawa materialnego, a nie subiektywne przekonanie strony postępowania.

Odnosząc się do zawartego w odwołaniu żądania przywrócenia skarżącego do służby w Policji, Komendant Główny Policji odwołał się do art. 42 ust. 1 ustawy o Policji i wyjaśnił, że przywrócenie do służby ma miejsce wówczas, gdy ostateczna decyzja o zwolnieniu ze służby zostanie uchylona albo stwierdzona jej nieważności, a nie wówczas gdy decyzja jest weryfikowana w administracyjnym toku instancji.

W ocenie Komendanta Głównego Policji, organ I instancji słusznie nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Organ I instancji nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Policja jest jedną z instytucji o szczególnej roli i zhierarchizowanej strukturze, wymagającą skutecznego i prawidłowego działania. Roli swej nie może wypełniać w przypadku, gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy tej służby z przyczyn pozamerytorycznych nie mogą pełnić.

Końcowo organ odwoławczy podał, że Komendant Stołeczny Policji wystąpił do organizacji związkowej wskazanej przez stronę o zajęcie stanowiska w kwestii zwolnienia A.C. ze służby w Policji. Organizacja nie zajęła jednak stanowiska w wymaganym w art. 43 ust. 4 ustawy o Policji terminie, ani w toku całego postępowania. Wobec powyższego zwolnienie A.C. mogło nastąpić pomimo braku opinii organizacji związkowej.

Z tym rozstrzygnięciem skarżący nie zgodził się i reprezentowany przez pełnomocnika wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia zaskarżonego rozkazu personalnego w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, a nadto zobowiązania organu do wydania w określonym terminie decyzji wraz ze wskazaniem sposobu załatwienia rozstrzygnięcia sprawy i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

A.C. zarzucił, że rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z [...] grudnia 2023 r. (nr [...]) został wydany z naruszeniem:

1) art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji przez jego niewłaściwe zastosowanie i zwolnienie skarżącego ze służby mimo niezaistnienia przesłanki "ważnego interesu służby";

2) art. 25 ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwą wykładnię i zastosowanie i przyjęcie, że utracił nieposzlakowaną opinię, mimo że nie zbadano i nie zweryfikowano "alternatywnej wersji zdarzenia", na którą się powołuje;

3) art. 6 K.p.a. poprzez niezasadne zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji;

4) art. 7 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie z urzędu i na wniosek strony okoliczności mających znaczenie dla oceny ważnego interesu służby jako przesłanki zwolnienia ze służby;

5) art. 8 § 1 i § 2 K.p.a., poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej;

6) art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 § 1 i § 2 K.p.a, poprzez nieuwzględnienie jego wniosków dowodowych, mimo że miały one znaczenie dla rozstrzygnięcia

i "fragmentaryczne" jedynie zebranie dowodów, a w konsekwencji niepełną ocenę stanu faktycznego sprawy w kontekście zaistnienia przesłanki ważnego interesu służby;

7) art. 130 § 1 i § 3 pkt 1 w zw. z art. 108 § 1 K.p.a. poprzez nieuzasadnione nadanie zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności;

8) art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy rozkazu personalnego organu I instancji;

9) art. 138 § 1 pkt 2 i 3 w zw. z art. 108 § 1 K.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji orangu I instancji i nieprzekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania, względnie umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił krótko stan faktyczny sprawy i podkreślił, że zaskarżony rozkaz personalny został wydany z pominięciem materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu karnym oraz dyscyplinarnym, a nadto wniosków złożonych przez niego w toku postępowania administracyjnego, w tym m. in. wydruku z jednego z portali społecznościowych, z którego wynika, że w dniu zdarzenia napadnięto i pobito młodego mężczyznę. Zdaniem skarżącego organy pominęły, że uszkodzenia jego ciała w momencie zatrzymania (liczne zasinienia) wskazują, że obrażeń tych nie mógł doznać w wyniku zwykłego obezwładnienia, a w konsekwencji był osobą nie tylko niewinną, ale poszkodowaną. W tej sytuacji, jego zwolnienie ze służby było przedwczesne. Ważny interes służby to również ochrona funkcjonariuszy Policji przez powierzchownymi, niepełnymi, krzywdzącymi ocenami, często formułowanymi przez społeczeństwo za pośrednictwem środków masowego przekazu.

Skarżący podkreślił, że został zwolniony ze służby "w oparciu o podstawę najmniej skonkretyzowaną, która może być rozumiana bardzo szeroko", mimo że okoliczności sprawy są niejasne. Sytuacja w jakiej znalazł się i fakt, że w wolnym czasie spożywał alkohol, nie mogą uzasadnić same w sobie konieczności ochrony dobra służby w Policji poprzez jego zwolnienie ze służby.

Skarżacy wniśoł o przeprowadzenie dowodow z :

1) wydruku z komunikatora internetowego (zalaczonego do odwołania) na okoliczność istnienia wersji zdarzeń wedle której funkcjonariusz mógł zostać pobity;

2) świadectwa lekarskiego z dnia [...] sierpnia 2023 r. (w aktach sprawy dyscyplinarnej [...]- w posiadaniu Policji) – na okoliczność uszkodzeń ciała jakich doznał A.C. w wyniku zdarzenia z dnia [...] sierpnia 2023 r;

3) karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia [...] sierpnia 2023 r., (w aktach sprawy dyscyplinarnej [...]) na okoliczność uszkodzeń i obrażeń ciała jakich doznał A.C. w wyniku zdarzenia z dnia [...] sierpnia 2023 r.;

4) znajdujących się aktach Policji dokumentów potwierdzających pochwały i nagrody jakie stały się udziałem A.C. w związku z pełnioną służbą Policji - na okoliczność nienagannej jego służby.

Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przepis art. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, będący podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozkazu personalnego, stanowi, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby.

Rozkaz personalny w sprawie zwolnienia policjanta ze służby z uwagi na ważny interes służby, jest podejmowany przez właściwego przełożonego, w ramach uznania administracyjnego. Oczywiście uznanie administracyjne nie pozwala na dowolne działanie organu administracji publicznej i rozstrzyganie na podstawie przesłanek niemających obiektywnego uzasadnienia. W sprawie takiej jak niniejsza, organ musi więc ustalić (rozważyć) proporcje między interesem społecznym, rozumianym jako interes służby a słusznym interesem strony. Z kolei Sąd kontrolując decyzję uznaniową jest obowiązany zbadać, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności.

Jak już powiedziano, przywołany art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji mówi o możliwości zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Choć prawodawca w ustawie o Policji nie określił, co należy rozumieć przez pojęcie "ważny interes służby", to jednak nie powinno budzić wątpliwości, że chodzi tu o dobro interesu służby, rozumianego jako interes społeczny. Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Ustawodawca dostrzega zatem potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku.

W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że konieczność zwolnienia policjanta ze służby w omawianym trybie może wynikać z różnych okoliczności i zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawienie policjanta w służbie nie jest możliwe.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, przesłanka zwolnienia ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby została wystarczająco przez organy wykazana. Organy obu instancji w pisemnych motywach swoich decyzji wyjaśniły powody, dla których uznały, że w sprawie wystąpił ważny interes służby uzasadniający rozwiązanie ze skarżącym stosunku służbowego. Zwolnienie skarżącego ze służby w Policji było podyktowane ważnym interesem formacji (troską o jej wizerunek) i motywowane, jak wynika z zaskarżonego rozkazu, utratą przez A.C. przymiotu nieposzlakowanej opinii, która jest wymagana od każdego funkcjonariusza (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji).

Trafnie przy tym organy obu instancji zwróciły uwagę na rodzaj i zakres zadań, które ustawodawca powierzył Policji. Przypomnieć jeszcze raz należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji jest ona umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Realizacja tak ważkich zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych. Ponadto służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Jak słusznie podkreślał organ, każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć więc także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednakże nie ma ona charakteru bezwzględnego i nie sięga ona tak daleko, jak tego oczekuje skarżący. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do sprawnego funkcjonowania wszystkich komórek organizacyjnych oraz do budowania autorytetu państwa

i zaufania obywateli do jego organów.

Na powyższe wielokrotnie zwracał uwagę Trybunał Konstytucyjny (por. wyrok z dnia 19 października 2004 r. K 1/04, OTK-A 2004/9/93, Lex nr 127308). Trybunał w swych orzeczeniach wskazywał na to, że nieuczciwość i brak wiarygodności osób realizujących służbę publiczną szkodzi zaufaniu publicznemu i podważa autorytet Państwa.

W okolicznościach tej sprawy nie budzi wątpliwości, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2023 r. sygn. akt [...] Prokurator Prokuratury Rejonowej W. Z. w W. przedstawił skarżącemu zarzuty popełnienia dwóch przestępstw z art. 157 § 2 Kodeksu karnego tj. naruszenia czynności narządu ciała na czas nie dłuższy niż 7 dni. W postanowieniu wskazano, że A.C. w dniu [...] sierpnia 2023 r. przy ul. P. w W., uderzył O.N. pięścią w podbródek, powodując u niej ranę śluzówki wewnętrznej strony policzka po stronie lewej, a nadto szarpnął A. L. za głowę i pchnął w krzaki, upadając na nią, czym spowodował u niej obrzęk i zasinienie kolana lewego.

W ocenie Sądu, w takich okolicznościach uprawniona była (nie wykraczająca poza granice uznaniowości) ocena organu wystąpienia przesłanek stwierdzenia, że szybkie usunięcie funkcjonariusza z szeregów Policji - niezależnie od ostatecznego wyniku sprawy - jest w interesie służby. W odbiorze społecznym nie powinne bowiem być zatrudnione w Policji osoby, którym postawiono tego rodzaju poważne zarzuty.

Wskazane okoliczności nie przesądzają oczywiście, czy skarżący jest w istocie winny zarzucanych mu czynów. Jak trafnie zauważa organ - wedle ugruntowanych poglądów judykatury, które podziela Sąd - zwolnienie ze służby przez wzgląd na jej ważny interes, wobec postawienia określonych zarzutów, nie narusza zasady domniemanie niewinności. Samo zwolnienie pozostaje bowiem w związku z sytuacją, w jakiej znalazł się określony funkcjonariusz, wobec postawienia mu konkretnych zarzutów, nie zaś z ustaleniem popełnienia konkretnych przestępstw.

Zauważyć także należy, że w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 października 2004 r. K 1/04 wskazywano, że istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych nie może – mimo niezakończonego jeszcze postępowania karnego – pozbawiać właściwych organów możliwości stosowania wobec funkcjonariuszy publicznych innych, pozakarnych dolegliwości. Takie środki prawne nie są tożsame ze stosowaniem sankcji karnych. Z uwagi na karnoprawną zasadę domniemania niewinności nie jest dopuszczalne jedynie uznanie winy i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem w sprawie karnej. Jednakże takich konstytucyjnych gwarancji nie można rozciągać na inne procedury ustawowe, których celem nie jest wymierzenie sankcji karnych. Zasada domniemania niewinności nie może być bowiem rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie

z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego.

Również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 2318/13 wyraził pogląd, że zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które

w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. W takich przypadkach, nawet zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej, możliwe jest ograniczenie dostępu określonych osób do służby publicznej, a także wykluczenie konkretnej osoby z grona funkcjonariuszy publicznych.

W tej sprawie organ wyjaśnił prawidłowo skarżącemu, że w danym postępowaniu nie jest dopuszczalne niejako dublowanie czynności wyjaśniających w sprawie karnej - ustalenie czy funkcjonariusz faktycznie popełnił zarzucone mu czyny. Organ w istocie przypisuje funkcjonariuszowi wyłącznie odpowiedzialność za to, że wykreował określoną sytuację - uczestniczył w zdarzeniach, które stanowiły przesłankę postawienia mu poważnych zarzutów, niezależnie od ostatecznej oceny jego postępowania, która zostanie sformułowana w ramach stosownej procedury karnej.

Sądy administracyjne wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślały, że policjant, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu, traci przymiot "nieposzlakowanej opinii". "Poszlaka" w języku polskim to podejrzenie, przesłanka przemawiająca za określoną interpretacją jakiegoś zjawiska czy jakiejś sytuacji, natomiast "nieposzlakowany" to ten, któremu nie można nic zarzucić, przypisać – nieskazitelny. Powyższe pojęcie odnosi się zarówno do sfery życia zawodowego, jak i prywatnego. Utraty przymiotu nieposzlakowanej opinii nie powoduje wyłącznie karalność danej osoby. Taki skutek może również wywoływać znalezienie się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Zatem samo podejrzenie o popełnienie przestępstwa świadczy o niespełnieniu wymogu nieskazitelnej postawy moralnej, która determinuje możliwość pełnienia służby publicznej (por. wyroki NSA: z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2318/13; z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 1715/13; z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07).

Prawidłowa jest ocena organu, że dalsze pozostawanie skarżącego w służbie nie byłoby zgodne z interesem Policji, jako instytucji zaufania publicznego. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd osoby egzekwujące przestrzeganie prawa same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Winny to być zatem osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące zasady współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania (art. 27 ust. 1 ustawy o Policji). Osoby te muszą więc znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, że by miały łamać prawo (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 314/13).

W świetle powyższych okoliczności, w ocenie Sądu, organy Policji miały podstawy do przyjęcia, że funkcjonariusz utracił przymiot nieposzlakowanej opinii, a w konsekwencji, że rozwiązanie z nim stosunku służbowego z uwagi na ważny interes służby było uprawnione. W związku z tym interes skarżącego nie mógł zyskać przewagi nad dobrem Policji. Za pozbawione zatem racji należało uznać zarzuty sprowadzające się do naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a w szczególności do zastosowania tego przepisu z naruszeniem zasady domniemania niewinności.

Wyjaśnić także należy, iż zgodnie z art. 78 § 1 K.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. W myśl art. 78 § 2 K.p.a. organ może nie uwzględnić żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba, że mają one znaczenie dla sprawy.

Zdaniem Sądu, organ prawidłowo uznał, że okoliczności, które miałyby zostać ustalone za pomocą wnioskowanych dowodów, pozostają irrelewantne dla rozstrzygnięcia sprawy. I choć wydawać mogłoby się to niesprawiedliwie to jednak w sposób prawidłowy organ wyjaśniał stronie, że dokonywanie przez organy Policji w toku postępowania administracyjnego oceny zasadności przedstawionych skarżącemu zarzutów, czy też rozstrzyganie o jego winie lub niewinności, nie leży w ich kompetencjach. Udowodnienie faktu popełnienia przez podejrzanego zarzucanych mu czynów, należy bowiem wyłącznie do organów ustawowo powołanych do ścigania przestępstw.

Sąd rozpoznający sprawę niniejszą podziela podgląd zaprezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2017 r. o sygn. akt I OSK 1607/16, że żaden organ prowadzący postępowanie nie ma obowiązku przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Nie może pominąć jedynie wskazywanych środków dowodowych, gdy nie zostały wyjaśnione sporne fakty mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Tylko nieustalenie okoliczności mających takie znaczenie dla sprawy można uznawać za naruszenie reguł procedowania, które mogłyby mieć wpływ na treść ustaleń faktycznych, a w konsekwencji na treść orzeczenia kończącego postępowanie w danej sprawie. W tej sprawie podstawą zwolnienia skarżącego ze służby był art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji odnoszący się do przesłanki ważnego interesu służby. Organy obu instancji w sposób wystraczający wyjaśniły jak należy rozumieć wskazaną przesłankę i odniosły to do niniejszej sprawy. Już bowiem samo podejrzenie skarżącego o popełnienie przestępstw z art. 157 § 2 Kodeksu karnego sprawiło, że utracił on przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu, a w konsekwencji nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią. Poglądy w tym zakresie, zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego, Sąd w pełni podziela. W konsekwencji nie doszło w tym zakresie do naruszenia przepisów postępowania odnoszących się do żądań strony w zakresie przeprowadzenia dowodu.

W ocenie Sądu uzasadnione było też nadanie rozkazowi personalnemu o zwolnieniu skarżącego ze służby rygoru natychmiastowej wykonalności. Przepis art. 108 K.p.a. stanowi, że decyzji "może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności", a wobec tego organ w ramach tzw. uznania administracyjnego, w zależności od okoliczności sprawy, rozstrzyga w kwestii natychmiastowego wdrożenia decyzji w życie. Powołany przepis określa także przesłanki nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Omawiany rygor może być nadany decyzji w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla ochrony wartości wskazanych w art. 108 § 1 K.p.a. Niezwłoczne wdrożenie decyzji w życie będzie "niezbędne" wówczas, gdy nie można się obejść w danym czasie i istniejącej sytuacji bez natychmiastowego wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym. Organ administracji działa wobec tego w sytuacji, która ma znamiona stanu nagłej konieczności administracyjnej (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 8. Wydanie. Wydawnictw C.H. Beck, str. 524).

W rozpoznawanej sprawie, nadanie zaskarżonemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności uwzględnia ważny interes służby przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, której szczególna rola

i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i sprawnego działania. Te właśnie przesłanki uczyniły zasadnym niezwłoczne rozwiązanie ze skarżącym stosunku służbowego, w sytuacji gdy skarżący prezentował zachowania o charakterze uniemożliwiającym kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów.

Oceniając, czy w rozpoznawanej sprawie organy Policji zachowały warunki do wydania decyzji uznaniowej, należy stwierdzić, że słuszny interes skarżącego (art. 7 K.p.a.) nie stoi w sprzeczności z podjętym rozstrzygnięciem, zaś argumentacja funkcjonariusza, kwestionująca rozkaz, nie góruje nad interesem służby (interesem społecznym). Organy kierowały się bowiem dobrem służby i przez ten pryzmat oceniany był słuszny interes skarżącego. Podejmując decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby organy wyjaśniły, że w sprawie przeszkodą do uwzględnienia słusznego interesu funkcjonariusza był interes społeczny, tzn. dobro Policji, któremu to interesowi ustawodawca dał normatywny wyraz w treści art. 25 ustawy o Policji, stawiając wymóg, aby funkcjonariusze tworzący tę służbę mieli nieposzlakowaną opinię. Zwolnienie ze służby nastąpiło z powodu utraty przez skarżącego przymiotów niezbędnych do wykonywania obowiązków funkcjonariusza Policji oraz ze względu na potrzebę dbałości o społeczny wizerunek formacji. Relewantne okoliczności faktyczne zostały zatem ustalone w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.

Zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 § 1 K.p.a.). Przepisy te znajdują doprecyzowanie m.in. w art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać

i rozpatrzyć cały materiał dowodowy; istotny jest także art. 80 K.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało przeprowadzone w zgodzie z obowiązującymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym także w zgodzie z art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 80 K.p.a. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniono właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane.

Wyjaśnić też należy, że Sąd nie uwzględnił zawartego w skardze wniosku dowodowego. Zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 dalej, jako: P.p.s.a.) sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W ocenie Sądu w sprawie nie było istotnych wątpliwości, które miałyby być wyjaśnione przy pomocy dowodu ze wskazanych dokumentów. Jak już wielokrotnie podkreślano, zwolnienie skarżącego ze służby w Policji pozostaje bowiem w związku z sytuacją, w jakiej znalazł się funkcjonariusz, wobec postawienia mu konkretnych zarzutów, nie zaś z ustaleniem popełnienia konkretnych przestępstw. Nie jest rolą ani organów Policji, ani tym bardziej sądu administracyjnego, ustalanie okoliczności związanych ze zdarzeniem z dnia [...] sierpnia 2023 r., czy przesądzanie o winie czy niewinności skarżącego.

Podsumowując stwierdzić należy, że zaskarżony rozkaz personalny odpowiada prawu. Organ zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy istotny dla podjęcia rozstrzygnięcia, prawidłowo rozważył interes społeczny (interes służby) względem słusznego interesu skarżącego oraz w sposób przekonujący wyjaśnił przesłanki podjętej decyzji. Organ kierował się przy tym dobrem służby i przez ten pryzmat dokonał oceny słusznego interesu skarżącego podejmując rozstrzygnięcie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Sąd kontrolując zaskarżone orzeczenie w zakresie wykraczającym poza granice wyznaczone zarzutami skargi (art. 134 § 1 P.p.s.a.), stwierdził, że nie ma podstaw do jego uchylenia lub orzeczenia o jego nieważności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny byłby zobowiązany uwzględnić z urzędu.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 powołanej ustawy procesowej, orzekł jak w sentencji wyroku.