Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 753/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2023-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 164
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 3, art. 7, art. 10 ust. 3, art. 22 ust. 3, art. 26 ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 1857
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.
article: art. 67a § 1, art. 210 § 1 pkt 4 i 6
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2023 r. sprawy ze skargi D.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2022 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania D.B. od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego nr [...] z dnia [...] lipca 2022 r. nakładającej na D.B. karę pieniężną w kwocie 20.000 zł za naruszenie obowiązku dokonania zgłoszenia w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu ! instancji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa {Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 i ze zm., dalej jako – o.p.), art. 22 ust. 1 pkt w związku z art. 7 ust. 1, art. 26 ust. 1, ust. 2 i ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2021 r. poz, 1857 ze zm., dalej jako – ustawa SENT).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu [...] marca 2018 r. o godz. 09:50, na drodze krajowej w pobliżu byłego przejścia granicznego PL/DE, upoważnieni funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej zatrzymali do kontroli drogowej zestaw pojazdów o numerach rejestracyjnych [...], którym przewożony był towar w pojemnikach typu mauzer. Kierowca zestawu przedstawił do kontroli następujące dokumenty dotyczące przewożonego towaru:

• międzynarodowy samochodowy list przewozowy CMR nr [...] wystawiony w miejscowości [...] (Niemcy) w dniu [...] marca 2018r.,

• dokumenty rejestracyjne środków transportu,

• dokument "Wagenschein" nr [...] wystawiony w dniu [...] marca 2018 r.,

• dokument "Certificate of Analysis" wystawiony w dniu [...] marca 2018 r.,

• wypis z licencji nr [...]

oraz numer referencyjny zgłoszenia przewozu [...].

Na podstawie zapisów z listu przewozowego CMR nr [...] kontrolujący ustalili, że wyżej wymienionym zestawem pojazdów przewożony był z Niemiec do Bułgarii przez terytorium Polski towar o nazwie handlowej CREANSEPAR 90 objęty pozycją CN 27101991, o masie brutto 22 740 kg i objętości 27 175 I. Przewoźnikiem towaru był D.B., prowadzący w dacie kontroli działalność pod nazwą "D D.B.". Transport objęty był zgłoszeniem przewozu o numerze referencyjnym [...], którego rejestracja nastąpiła [...] marca 2018 r. o godz. 09:51:58, tj. już po zatrzymaniu zestawu przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej na drodze krajowej w pobliżu byłego przejścia granicznego w [...]. Funkcjonariusze Celno-Skarbowi rozpoczęli kontrolę [...] marca 2018 r.ogodz. 09:50.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego (dalej jako - NUCS) wszczął z urzędu wobec postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w trybie art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy SENT, w związku z naruszeniem przepisu art. 8 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy, polegającym na braku aktualizacji danych w zgłoszeniu przewozu [...].

NUCS decyzją nr [...] z dnia [...] października 2019 r. i nałożył na D.B. karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako -DIAS) decyzją nr [...] z dnia [...] października 2020 ruchylił powyższą decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

Postanowieniem z [...] maja 2021 r. organ l instancji poinformował stronę o uzupełnieniu materiału dowodowego o dokumenty dotyczące jej sytuacji ekonomicznej tj. pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] października 2020 r., pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z [...] listopada 2020 r.

Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2022 r. NUCS na podstawie art. 208 § 1 o.p. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Organ stwierdził, że w sprawie nie miała miejsce sytuacja, o której mowa w art. 8 ust. 1 ustawy SENT, skutkująca nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł., w trybie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy. Decyzja stała się ostateczna 12 marca 2022 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ponowna analiza akt sprawy wykazała, że przewoźnik dokonał zgłoszenia przewozu nr [...] po rozpoczęciu kontroli drogowej. Ustalenia te zobligowały organ do przeprowadzenia odrębnego postępowania, wobec czego NUCS wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w trybie art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy SENT, w związku z naruszeniem przepisu art. 7 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy polegającym na niedokonaniu przez przewoźnika przed rozpoczęciem przewozu przez terytorium kraju zgłoszenia w rejestrze towaru o nazwie handlowej CREANSEPAR 90 w ilości 27 175 I, przewożonego z Niemiec do Bułgarii zestawem pojazdów o numerach rejestracyjnych [...].

Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2022 r. NUCS nałożył na D.B. karę pieniężną w wysokości 20.000 zł za niewykonanie obowiązku przesłania do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenia i uzyskania numeru referencyjnego dla tego zgłoszenia.

Od powyższej decyzji strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła odwołanie zarzucając:

1. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść decyzji:

a) art. 191 o.p. w zw. z art. 122 o.p. w zw. z art. 187 § 1 o.p. poprzez nie dążenie do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów przyjmując, że niecelowe jest w przedmiotowej sprawie przyznanie Odwołującemu ulgi w postaci odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i nie leży to w interesie publicznym, nie zaistniały żadne wyjątkowe okoliczności, żeby traktować Odwołującego odmiennie od innych podatników,

b) art. 121 o.p. poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych i nie traktowanie równo interesów podatnika i Skarbu Państwa oraz rozstrzyganie materialnoprawnych wątpliwości na niekorzyść podatnika;

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy było to uzasadnione z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny.

Dalej DIAS wskazał, że zasady systemu monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, jak i odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym i kolejowym przewozem towarów podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, kierującego środkiem transportu oraz podmiotów dokonujących obrotu paliwami określa ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowegoi kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi. Ustawa ta nakłada na podmioty przewożące tzw. towary wrażliwe na i przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, obowiązek dokonania zgłoszenia takiego przewozu do elektronicznego rejestru oraz jego uzupełniania i aktualizacji. Określa ona również odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, kierującego środkiem transportu oraz sankcje za naruszenie warunków przewozu. W myśl art. 26 ust. 5 ww. ustawy w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Ustawodawca w art. 7 ust. 1 ustawy SENT określił, że w przypadku przewozu towarów z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego przez terytorium kraju, przewoźnik jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju przesłać do rejestru zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia.

W art. 2 pkt 8 ustawodawca wskazał, że przewoźnik to osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, prowadząca działalność gospodarczą, wykonująca przewóz towarów.Za stwierdzone podczas kontroli transportu towaru wrażliwego naruszenie przepisów ustawy SENT ustawodawca przewidział sankcje.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 1 w przypadku niedokonania zgłoszenia przez przewoźnika nakłada się na przewoźnika karę pieniężną w wysokości 20 000 zł.

Jak wskazał ustawodawca w art. 22 ust.3w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na j wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo ust. 2. z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Zgodnie z art. 26 ust. 3 organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: nie stanowi pomocy publicznej, albo stanowi pomoc de minimis, albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 ww. ustawy.

Organ wyjaśnił, że istota monitorowania przewozu towarów wrażliwych, opiera się na prawidłowej rejestracji przewozów w systemie SENT. Uzupełnienie wszystkich danych w systemie, daje właściwym organom pełną możliwość dokonywania zdalnych analiz, monitorowania oraz przeprowadzania skutecznych kontroli, które nie ograniczają się wyłącznie do sprawdzania pojazdów na drodze krajowej. Precyzyjne zarejestrowanie wszystkich danych w systemie umożliwia prawidłową identyfikację podmiotów i rodzaju wykonywanego przewozu.Przedmiotem monitorowania przewozu towarów są towary określane, jako "wrażliwe" i należące do grupy najwyższego ryzyka w kraju ze względu na naruszenia przepisów prawa podatkowego oraz negatywny wpływ na konkurencję. Do tego katalogu należy m.in. towar o nazwie handlowej CREANSEPAR 90, klasyfikowany do kodu CN 27101991, o masie brutto 22 740 kg.

Przewóz towarów podlega kontroli, o której mowa w art. 13 ww. ustawy, polegającej na sprawdzeniu przestrzegania obowiązków w zakresie: dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia; zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym; posiadania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie albo dokumentu, o którym mowa w art. 3 ust. 7. Kontrola obejmuje weryfikację danych zawartych w dokumentach okazywanych przez kierującego środkiem transportu oraz dokonanie oględzin towaru, w tym pobranie próbki towaru. Uprawnionymi do przeprowadzania kontroli przewozu towarów są funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej (art. 13 ust. 3 omawianej ustawy).

NUCS ustalił, że skoro [...] marca 2018 r. o godz. 9:50 na drodze krajowej, w pobliżu byłego przejścia granicznego PL/DE, upoważnieni funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej zatrzymali do kontroli drogowej zestaw pojazdów o numerach rejestracyjnych [...], a zgłoszenie przewozu o numerze referencyjnym [...] przewoźnik zarejestrował [...] marca 2018 r. o godz. 09:51:58, to nie dopełnił on obowiązku zgłoszenia przewozu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy SENT przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju. W wyniku rozpoznania sprawy, jak również po przeprowadzeniu postępowania w zakresie możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, NUCS nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 20 000 zł.

W ocenie organu odwoławczego organ I instancji zasadnie uznał, że zaistniały przesłanki do wszczęcia postępowania w oraz do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy SENT.

Z akt sprawy wynika, że [...] marca 2018 r. o godz. 09:50, na drodze krajowej w pobliżu byłego przejścia granicznego PL/DE, upoważnieni funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej zatrzymali do kontroli drogowej zestaw pojazdów o numerach rejestracyjnych [...], którym przewożony był z Niemiec, przez terytorium Polski, do odbiorcy w Bułgarii, towar o nazwie handlowej CREANSEPAR 90, objęty pozycją CN 27101991, o masie brutto 22 740 kg. Towar ten podlegał obowiązkowi monitorowania na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy SENT. Transport objęty był zgłoszeniem przewozu o numerze referencyjnym [...], którego rejestracja nastąpiła w dniu [...] marca 2018 r. o godz. 09:51:58, tj. już po zatrzymaniu zestawu przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej na drodze krajowej. Późniejsze zarejestrowanie zgłoszenia transportu nie zwalnia z odpowiedzialności, bowiem przepisy ustawy SENT nie przewidują w takiej sytuacji automatycznego wygaśnięcia podstawy do stosowania sankcji. Odpowiedzialność za dokonywanie poszczególnych czynności w rejestrze zgłoszeń, ponoszą podmioty gospodarcze wymienione w ustawie SENT. Wszelkie skutki złej realizacji obowiązków ustawowych, obciążają podmiot obowiązany do realizacji tych obowiązków, w tym przypadku przewoźnika. System kar z uwagi na sposób ich wymierzania, jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty. Kara jest wysoka, tak by niedopełnienie obowiązku rejestracji, uzupełniania i aktualizacji wpisów było dla podmiotów nieopłacalne. Ustawa w żaden sposób nie przewiduje stopniowania kar w zależności do stopnia zawinienia. Przepisy ustawy o monitorowaniu drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, nie wyłączają z odpowiedzialności podmiotów zobowiązanych nawet za drobne uchybienia, które popełnione zostały wskutek nieświadomego działania, czy omyłki.

Organ wskazał, że z wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej Ministerstwa Rozwoju i Technologii wynika, że od [...] lutego 2010 r. do [...] marca 2020 r. skarżący prowadził działalność gospodarczą pod firmą "D D.B.", której przedmiotem był "transport drogowy towarów" (kod 49.41.Z). Jako profesjonalny przewoźnik skarżący powinien dysponować niezbędną wiedzą na temat regulacji prawnych dotyczących dziedziny podjętej działalności i mieć świadomość grożących mu sankcji. Naruszenie przepisów w sprawie nie powstało na skutek działania siły wyższej, niedokonanie zgłoszenia jest wynikiem braku dołożenia przez należytej staranności w prowadzonej działalności gospodarczej.

Stosowne zgłoszenie przewoźnik miał obowiązek przesłać do rejestru przed rozpoczęciem przewozu, tj. przed przekroczeniem granicy RP. W rozpatrywanej sprawie funkcjonariusze celno-skarbowi przeprowadzili kontrolę środka przewozowego po przekroczeniu granicy RP, w momencie przekroczenia granicy przewoźnik miał obowiązek posiadać już nadany numer referencyjny dla zgłoszenia przewozu towarów objętych monitorowaniem.

Organ podniósł, że instytucja odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej mieści się w ramach tzw. "uznania administracyjnego" i musi być poparta wystąpieniem szczególnie ważnych, uzasadnionych i obiektywnych kryteriów, a zwolnienie z kary jest uzasadnione w sytuacjach szczególnych i wyjątkowych, na które podatnik nie miał wpływu i które były niezależne od sposobu jego postępowania.Ponowna analiza zgromadzonych w sprawie dokumentów nie doprowadziła organ do stwierdzenia istnienia obiektywnych przesłanek, które przemawiałyby za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej, co prowadzi do konieczności utrzymania decyzji organu I instancji w mocy.

Z zebranego sprawie materiału dowodowego wynika, że:

• w dniu kontroli, tj. [...] marca 2018 r. skarżący był doświadczonym przedsiębiorcą, ponieważ prowadził działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego towarów od [...] lutego 2010 r. (zakończył ją prowadzić [...] marca 2020 r.),

• nie figuruje jako płatnik składek na ubezpieczenia społeczne, a rozliczenie konta płatnika na dzień [...] listopada 2020 r. nie wykazuje zaległości w tym zakresie (pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z [...] listopada 2020 r.),

• jako podatnik skarżący posiada zaległość podatkową z tytułu niezapłaconego podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 589.285,29 zł, których egzekucja została aktualnie umorzona ze względu na jej bezskuteczność

• zostały na skarżącego nałożone kary pieniężne w łącznej kwocie 40.000,00 zł, których egzekucja została również umorzona ze względu na jej bezskuteczność.

Zdaniem organu realizując umowę przewozu towaru musiał skarżący musiał się liczyć się z możliwością wystąpienia zdarzeń od niego niezależnych i powinien w taki sposób podjąć i prowadzić działalność gospodarczą, aby te ryzyka eliminować lub minimalizować. Zaistniały stan faktyczny w sprawie, bez wątpienia, nie jest skutkiem ponadprzeciętnych i losowychokoliczności, a konieczność prawidłowego wypełniania obowiązków nałożonych na podstawie ustawy SENT, powinna być skarżącemu znana.Dolegliwość wynikająca z zapłaty kary jest oczywista, jednakże sama w sobie nie stanowi o ważnym interesie przedsiębiorcy, uzasadniającym odstąpienie od jej nałożenia.

Odnośnie odstąpienia od nałożenia kary organ wskazał, że ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Będzie to utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku. Ważny interes podatnika utożsamiany jest również z sytuacją, gdy nie jest on w stanie uregulować zobowiązania podatkowego bez zagrożenia dla egzystencji, a więc o istnieniu ważnego interesu podatnika decydują zobiektywizowane kryteria na podstawie, których organ podatkowy rozstrzyga o odstąpieniu od nałożenia kary. Ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o wypełnieniu dyspozycji odstępstwa. Takie odstępstwo od nałożenia kary pieniężnej jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie kar, a nie zaś zwalnianie z tego obowiązku. W ocenie organu w sprawie za odstąpieniem od nałożenia kary nie przemawia "ważny interes strony". Wprawdzie skarżący nie wywiązuje się ze wszystkich zobowiązań finansowych, w tym również tych wobec Skarbu Państwa, jednak ważnego interesu strony nie można ograniczać wyłącznie do interesu ekonomicznego. W sprawie nie zachodziły sytuacje nadzwyczajne czy zdarzenia losowe, które takie odstąpienie by uzasadniały. Organ podzielił stanowisko, że kryterium "ważnego interesu podatnika" co do zasady wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa, które w żaden sposób nie mogą zostać zaspokojone bez doraźnej i pomocy ze strony organów skarbowych (wyrok WSA w Kielcach z 20 kwietnia 2017 r., sygn. tISA/Ke 33/17).Za odstąpieniem od nałożenia sankcji nie przemawia również interes publiczny. W tymbowiem interesie leży powszechne i prawidłowe stosowanie prawa przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw towarów wrażliwych. Przyjęte rozwiązania służą prawidłowej realizacji obrotu towarowego i chronią legalny handel takimi towarami. Każdy zatem z podmiotów tego łańcucha jest obowiązany w trakcie całej trasy umożliwić lokalizację pojazdu wraz z towarem. W interesie publicznym leży, by system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, a przede wszystkim by podmioty zajmujące się przewozem towarów objętych systemem monitorowania dochowywały należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków. W interesie publicznym jest to, by zastosowana sankcja spełniła swoje funkcje prewencyjne (wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. 14.10.2021 r., sygn. akt II SA/Go 667/21).

W ocenie organu odwoławczego takich wyjątkowych okoliczności w sprawie nie było. To że skarżący nie wywiązał się z obowiązku zarejestrowania przewozu we właściwym czasie świadczy o braku należytej staranności przy wykonywaniu obowiązków. Zadaniem przewoźnika jest pełnienie nadzoru nad wykonywanym transportem. Nadzór ten, w przypadku transportu "towarów wrażliwych" rozciąga się na dbałość o terminowe i prawidłowe rejestrowanie zgłoszeń SENT.W świetle powyższego, po przeanalizowaniu akt sprawy organ nie znalazłprzesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, zarówno ze względu na ważny interes przewoźnika, jak i interes publiczny

Nie jest prawdą, że zaistniała sytuacja, a mianowicie ok. 2 minutowa różnica pomiędzy rejestracją zgłoszenia przewozu, a zatrzymaniem pojazdu do kontroli nie stanowi wystarczającej przesłanki do nałożenia kary pieniężnej na podstawie ustawy o SENT.Bez znaczenia jest również prezentowana w odwołaniu okoliczność, że uchybienie to miało charakter drugorzędny, niemogący powodować jakichkolwiek uszczupleń, ani narażenia po stronie Skarbu Państwa. Transport towarów wrażliwych po terytorium kraju, tu: towaru o kodzie CN 27101991, objęty jest szczególnym nadzorem, a zachowanie skarżącego niewątpliwie nadzór ten utrudniało, a nawet uniemożliwiało. Przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia zasad systemu monitorowania drogowego przewozu towarów wrażliwych. Zostały one ukształtowane tak, że przewidują sankcje pieniężne za sam obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów. Kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym są zatem obligatoryjne i niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu.

Od powyższej decyzji DIAS z dnia [...].10.2022 r.nr [...] D.B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę. Decyzji tej skarżący zarzucił:

Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji, mianowicie:

art. 191 o.p. w zw. z art. 122 o.p. w zw. z art. 187 § 1 o.p. poprzez nie dążenie do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów przyjmując, że niecelowe jest w przedmiotowej sprawie przyznanie Skarżącemu ulgi w postaci odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i nie leży to w interesie publicznym,

art. 121 o.p. poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych i nie traktowanie równo interesów podatnika i Skarbu Państwa oraz rozstrzyganie materialnoprawnych wątpliwości na niekorzyść podatnika;

Naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 22 ust. 3 i 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez ich niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy było to uzasadnione z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, o wstrzymanie jej wykonania w całości, o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych oraz o zwolnienie z kosztów sądowych.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że organ podatkowy uzasadniając poczynione ustalenia oparł się na wyprowadzonych przez siebie nielogicznych wnioskach, które pozostają w całkowitej sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego, a zatem dokonał oceny materiału dowodowego w sposób całkowicie dowolny, w sposób, który niejako pasował mu dla udowodnienia przyjętej przez siebie tezy o świadomym nie dokonaniu zgłoszenia przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju. Organ podatkowy uznał, że Skarżący nie dopełnił ustawowego obowiązku albowiem rejestracji zgłoszenia dokonano w dniu [...].03.2018 r. godz. 9:51:58, już po tym jak kontrolowany zespół pojazdów został zatrzymany na terenie kraju do kontroli drogowej w tym samym dniu o godz. 9:50. Tymczasem doszło do ewidentnego niezawinionego błędu. Ewidentnie przedmiotowy błąd musiał być związany z zakłóceniami systemu, bowiem wcześniej taka sytuacja nie miała miejsca. Skarżący wysyłał mnóstwo zgłoszeń SENT w miesiącu. Jednakże organ wskazał, że nie ma możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Nie można jednak zgodzić się ze stanowiskiem organu, że w opisanym przypadku, mając na względzie wiele prawidłowo wypełnianych zgłoszeń, należy nałożyć na Skarżącego karę pieniężną na podstawie ustawy SENT, a tym samym wydać rozstrzygnięcie całkowicie sprzeczne z celami ustawy. Zaistniała sytuacja, a mianowicie ok. 2 minutowa różnica pomiędzy rejestracją zgłoszenia przewozu a zatrzymaniem pojazdu do kontroli nie stanowi wystarczającej przesłanki do nałożenia kary pieniężnej na podstawie ustawy o SENT. Uchybienie to miało charakter drugorzędny, niemogący powodować jakichkolwiek uszczupleń, ani narażenia po stronie Skarbu Państwa. Transport towaru miał miejsce, zgłoszenie zostało dokonane. Zaistniała sytuacja jest na tyle usprawiedliwiona szczególnymi okolicznościami, że uzasadnia udzielenie wnioskowanej ulgi. Odwołujący nie jest bowiem nierzetelnym przewoźnikiem, który wykorzystywał transport do realizacji nielegalnych przewozów "towarów wrażliwych." Należy zaistniałą sytuację oceniać zatem przez pryzmat ilości wysłanych, właściwie uzupełnionych zgłoszeń SENT, okoliczność dobrego prosperowania przedsiębiorcy i liczby osób przez niego zatrudnianych. Te okoliczności zostały jednakże niesłusznie pominięte przez organ.Organ podatkowy pominął istotną kwestię, że okolicznością stanowiącą ważny interes przewoźnika może być możliwość pogorszenia jego sytuacji ekonomicznej. Ustalenia organu są całkowicie dowolne, nie można się z nimi zgodzić. Na de okoliczności przedmiotowe) sprawy, pomoc w postaci odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej udzielona Skarżącemu nie zakłóciłaby i nie groziłaby zakłóceniem konkurencji, nie można traktować jej jako sprzyjanie niektórym przedsiębiorcom (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25.02.2022 r., II GSK 13/22, LEX nr 3317789). Przepisy dotyczące odpowiedzialności za naruszenie obowiązków związanych z przewozem drogowym zostały skierowane do nierzetelnych przewoźników w celu ograniczenia możliwości wykorzystywania transportu do realizacji nielegalnych przewozów "towarów wrażliwych". W żadnym razie nie można za taki podmiot uznać Skarżącego. Należy zwrócić bowiem uwagę na całokształt działania Skarżącego, na ilość miesięcznie wysyłanych zgłoszeń SENT. Jednorazowe potknięcie nie powinno być tak surowo karane. Lekko opóźnione zgłoszenie było ewidentnym błędem technicznym lub ludzkim niezawinionym. W przypadku Skarżącego nie może być mowy o przewoźniku nierzetelnym, celowo nie dokonującym zgłoszenia bądź nagminnie wysyłającym nieuzupełnione zgłoszenia SENT, czy podającym dane przewożonego towaru nie pokrywające się z danymi zawartymi w zgłoszeniu. O zakłóceniu konkurencji lub takim zagrożeniu poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom można byłoby mówić w przypadku, gdyby Skarżący nagminnie wysyłał nieuzupełnione o wymagane dane zgłoszenia SENT, wielokrotnie nie dokonywałaby zgłoszeń czy częstokroć dochodziłoby do okoliczności, że rodzaj, ilość, masa lub objętość towaru przewożonego nie pokrywałaby się z danymi zawartymi w zgłoszeniu. O 2 minuty opóźnione zgłoszenie SENT przez przewoźnika było przypadkiem, mając na względzie ilość wysyłanych zgłoszeń SENT od momentu rozpoczęcia monitorowania drogowego przewozu towarów, najprawdopodobniej spowodowanym błędem technicznym lub ludzkim niezawinionym. Zdaniem przedsiębiorcy odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej jest uzasadnione ważnym interesem przewoźnika, a odstąpienie od niej nie stanowi pomocy publicznej. To oznacza, że organ nie dążył do wyjaśnienia stanu faktycznego, przyjmując, że niecelowe jest przyznanie skarżącemu ulgi w postaci odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej naruszył art. 22 ust. 3 ustawy o SENT i art. 121 § 1 oraz art. 187 § 1 O.p. Skarżący wskazał, że obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej; a nałożenie na niego kary w wysokości 20.000 zł może skutkować koniecznością złożenia przez niego wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. W interesie państwa nie leży doprowadzanie przedsiębiorców do upadłości, ale dyscyplinowanie ich w zakresie przestrzegania przepisów prawa. Należy mieć na względzie, iż przepisy dotyczące odpowiedzialności za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów zostały skierowane do nierzetelnych przewoźników w celu ograniczenia możliwości wykorzystania transportu do realizacji nielegalnych przewozów "towarów wrażliwych." W żadnym razie nie można uznać za taki podmiot Skarżącego biorąc pod uwagę historię jej zgłoszeń SENT. Skoro ustawodawca przewiduje możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na przesłankę interesu publicznego, to niedopuszczalnym jest ogólne stwierdzenie, że nie można odstąpić od nałożenia kary, gdyż nie leży w interesie publicznym takie działanie, bez wskazania przy tym konkretnych argumentów, odnoszących się do realiów rozpatrywanej sprawy. Wykluczenie, co do zasady, odstąpienia od nałożenia kary z powodu braku interesu publicznego w sytuacji, gdy przepis ustawy możliwość taką przewiduje, jest naruszeniem zasad ogólnych przewidzianych w Ordynacji podatkowej oraz prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisu art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Stanowisko organu, wykluczające z zasady możliwość stwierdzenia interesu publicznego w odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej, narusza przepis art. 22 ust. 3 ustawy SENT, a ponadto godzi w zasadę legalizmu oraz zasadę zaufania do organu podatkowego, wyrażone w art. 120 i 121 § 1 o.p., a także w zawartą w art. 187 § 1 o.p. zasadę oficjalności postępowania dowodowego. W toku postępowania nie traktowano równo interesów podatnika i Skarbu Państwa, a także rozstrzygnięto materialnoprawne wątpliwości na niekorzyść podatnika.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej jako p.p.s.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.). Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli miało lub mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 p.p.s.a. Ponadto, zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję z uwzględnieniem powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że odpowiada ona prawu, a zarzuty skargi nie są zasadne.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja DIAS z dnia [...] października 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję NUCS z dnia [...] lipca 2022 r. . nakładającą na Skarżącego (przewoźnika) karę pieniężną w wysokości 20.000 zł za niedokonanie zgłoszenia przewozu towaru objętego systemem monitorowania.

Stosownie do treści art. 7 ust. 1 ustawy o SENT, w przypadku przewozu towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. Przepis ten określa obowiązki rejestracyjne przewoźnika w przypadku przewozu towarów przez terytorium kraju (RP), jeżeli zaczyna się on i kończy w innym państwie członkowskim lub trzecim (tzw. tranzyt). W myśl art. 10 ust. 3 kierujący, w momencie rozpoczęcia przewozu towaru, jest obowiązany posiadać numer referencyjny zgłoszenia, ewentualnie dokument zastępujący zgłoszenie i potwierdzenie przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie albo dokument, o którym mowa w art. 3 ust. 7.

Z ustaleń poczynionych przez organy obu instancji wynika, że w dniu [...] marca 2018 r. o godz. 09:50, na drodze krajowej w pobliżu byłego przejścia granicznego w [...], upoważnieni funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej zatrzymali do kontroli drogowej zestaw pojazdów o numerach rejestracyjnych [...], którym przewożony był z Niemiec do Bułgarii przez terytorium Polski towar o nazwie handlowej CREANSEPAR 90 objęty pozycją CN 27101991, o masie brutto 22 740 kg i objętości 27 175 I. Kierowca zestawu przedstawił do kontroli dokumenty dotyczące przewożonego towaruoraz numer referencyjny zgłoszenia przewozu [...]. Przewoźnikiem towaru był D.B., prowadzący w dacie kontroli działalność pod nazwą "D D.B.". Transport objęty był zgłoszeniem przewozu o numerze referencyjnym [...], którego rejestracja nastąpiła [...] marca 2018 r. o godz. 09:51:58, tj. już po zatrzymaniu zestawu przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej na drodze krajowej. Opisywany przewóz towaru podlegał przepisom ustawy SENT, dotyczył bowiem towaru wymienionego w jej art. 3 ust. 2 pkt 1 lit.b, którego masa brutto przekraczała 500 kg. Ponieważ towar ten przewożono z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium innego państwa członkowskiego, przewoźnik stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy SENT zobowiązany był przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. Ustalenia poczynione w sprawie bezsprzecznie wykazały, że skarżący, prowadzący działalność gospodarczą w zakresie przewozu towarów, był przewoźnikiem w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy SENT, zobowiązanym do dokonania zgłoszenia i uzyskania numeru referencyjnego dla wykonywanego przewozu. Zaistniały zatem przesłanki merytoryczne uzasadniające nałożenie na skarżącego kwestionowanej przez niego kary pieniężnej. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza bowiem jednoznacznie, że kontrolowany przewóz wykonywany był z terytorium Niemiec na terytorium Bułgarii, a więc podlegał obowiązkowi zgłoszenia o jakim mowa w art. 7 ust. 1 ustawy SENT. Jednakże przewoźnik takiego zgłoszenia przed rozpoczęciem przewozu nie dokonał.

W ocenie Sądu zarzuty i argumentacja zawarte w skardze nie podważają zgodności z prawem i prawidłowości zaskarżonej decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. Na uwzględnienie nie zasługują podniesione zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Treść art. 7 ustawy SENT nie pozostawia bowiem swobody decydowania o terminie dokonania zgłoszenia w rejestrze zgłoszeń. Przewoźnik ma obowiązek przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju dokonać zgłoszenia i uzyskać numer referencyjny dla takiego zgłoszenia. Ponieważ tego nie uczynił, organ prawidłowo zastosował opisywaną regulację. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego przeprowadzona zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego doprowadziła organ do trafnej konkluzji, że skarżącego jako przewoźnika obciążały obowiązki określone w ustawie SENT, których nie dopełnił. Dowody zostały zebrane w sposób wyczerpujący, obiektywny, z zachowaniem zasady swobodnej ich oceny, lecz nie noszącej znamion dowolności, co czyni zadość zasadom wynikającym z art. 187 § 1 oraz art. 191 o.p. Wszechstronnej analizy sprawy dowodzą też uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji obu instancji (art. 210 § 1 pkt 4 i 6 o.p.). Jednocześnie skarżący nie przedstawił dowodów, które uzasadniałyby odmienne ustalenia, w szczególności możliwość odstąpienia od ukarania. Powyższe świadczy o trafności argumentacji organu, zawartej w zaskarżonej decyzji.

W rozpatrywanej sprawie nie było również podstaw do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, z uwagi na wystąpienie przypadku uzasadnionego ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, co czyni niezasadnym zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 22 ust. 3 i art. 26 ust. 3 tej ustawy.Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, iż przepisy ustawy o SENT, m.in. jej art. 22 ust. 1, stanowiący materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, mają charakter bezwzględnie obowiązujący i przewidują co do zasady obligatoryjną sankcję za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów. Do jej zastosowania wystarczające jest samo popełnienie stypizowanego przez przepis prawa materialnego czynu, bez względu na winę podmiotu odpowiedzialnego lub osób działających w jego imieniu lub na jego rzecz. Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej uzasadnione jest jedynie w przypadkach spowodowanych czynnikami nadzwyczajnymi, na które przewoźnik nie miał wpływu i które są od niego niezależne. Oznacza to, iż z instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie można czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z obowiązku jej uiszczenia.

Zgodnie z przywołanym art. 22 ust. 3 ustawy SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2a, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Z kolei w myśl art. 26 ust. 3 organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:

1) nie stanowi pomocy publicznej albo

2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo

3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust.

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż pojęcie "ważnego interesu" strony w należy interpretować analogicznie do "ważnego interesu podatnika", którym ustawodawca posługuje się na gruncie art. 67a § 1 o.p. Pojęcia tego nie należy ograniczać jedynie do sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu. Ważny interes podatnika (przewoźnika) to również sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania itp. (wyrok NSA z 18 maja 2020 r., II GSK 220/20, orzeczenia.nsa.gov.pl), przy czym wymaga to wykazania konkretnych okoliczności, w tym m.in. sytuacji ekonomicznej przedsiębiorcy, uniemożliwiającej wywiązanie się z ciążących na niej obowiązków. Ponadto decyzja o odstąpieniu od wymierzenia kary ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet zaistnienie ustawowych przesłanek nie przesądza o obowiązku zastosowania tej instytucji, a jedynie stwarza organowi taką możliwość.

Z ustaleń poczynionych przez organ wynika, iż skarżący nie posiada zaległości w opłacaniu składek ZUS, obecnie nie figuruje jako płatnik składek, nie posiada zaległości podatkowych, których wierzycielem jest Naczelnik Urzędu Skarbowego, posiada natomiast zaległości podatkowe z tytułu podatku VAT w łącznej kwocie 589.285,29 zł, jednakże z uwagi na bezskuteczność egzekucji postępowanie zostało umorzone, posiada zaległości podatkowe z tytułu kar pieniężnych, jednakże z uwagi na bezskuteczność egzekucji postępowanie to również zostało umorzone. Poza tym Naczelnik Urzędu Skarbowego nie posiada informacji o czynnościach majątkowych za lata 2016-2019, nie odnotował też faktu złożenia wniosków o przyznanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych w latach 2016-2019 oraz wniosków ulgowych związanych ze szczególnymi instrumentami wsparcia przedsiębiorców w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-COV-2.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę akceptuje prezentowane w orzecznictwie stanowisko, w myśl którego odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej zawsze leży w interesie strony postępowania, prowadząc do zmniejszenia jej obciążeń finansowych, bądź spożytkowania środków z nałożonej kary na inne cele strony (wyrok NSA z 12 marca 2020 r., II GSK 1464/19). Nie jest to jednak równoważne z przesłanką "ważnego interesu" w rozumieniu art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Obowiązkiem każdego obywatela jest przestrzeganie norm prawnych, a konsekwencją ich naruszenia jest właśnie nałożenie kary. Kara pieniężna wiąże się z wypełnieniem nałożonych przez ustawodawcę wymogów, ważnych z punktu widzenia właściwego funkcjonowania życia społecznego. Zasadą jest uiszczanie należności publicznych, w tym kar, a odstąpienie od nich stanowi wyjątek i powinno być uzasadnione szczególnymi okolicznościami, które realnie zagrażają bytowi osoby wnioskującej. Należy zatem unikać sytuacji, w której odstąpienie od kary stawiałoby stronę w uprzywilejowanej sytuacji w stosunku do innych podmiotów, znajdujących się w podobnej lub gorszej sytuacji.

Wskazać przyjdzie, że przesłankę "interesu publicznego" scharakteryzowano w orzecznictwie jako "dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korekta błędnych decyzji itp.". Z jednej strony w interesie publicznym leży, by system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, bez możliwości omijania go, a także by podmioty zajmujące się przewozem towarów objętych systemem monitorowania dochowywały należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 28 lipca 2021 r., II SA/Go 467/21). Udzielanie pomocy w jakiejkolwiek formie nie może przy tym stanowić zakłócenia konkurencji na rynku poprzez sprzyjanie tylko niektórym przedsiębiorcom, stawianie ich w pozycji uprzywilejowanej względem innych podmiotów i prowadzić do zachwiania zasady proporcjonalności oraz równości wobec prawa. Z drugiej natomiast strony wprowadzenie przesłanki interesu publicznego do omawianej ustawy oznacza, że ustawodawca przewidział sytuacje, w których odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej będzie zbieżne z tym interesem. Ustalenie przez orzekający w takiej sprawie organ kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach. Jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest płacenie należności w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy zastosowanie ulgi). Dokonując "ważenia" obu wartości organ powinien uwzględnić także inne dyrektywy, wspólne dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa itp. Interes publiczny sprowadza się również do przeciwdziałania sytuacjom, gdy dokonanie zapłaty kary pieniężnej spowodowałoby takie pogorszenie sytuacji ekonomicznej podmiotu, że na skutek zapłaty kary stałby się beneficjentem pomocy publicznej. Efekt przysporzenia do budżetu państwa na skutek uiszczenia kary byłby zatem pozorny. W interesie publicznym leży zatem, aby dłużnicy publicznoprawni przestrzegali przepisów prawa i ponosili ich konsekwencje, ale nie w taki sposób, że konsekwencje te prowadziłyby do sięgania po pomoc publiczną (por. wyroki NSA z 27 lutego 2013 r., II FSK 1351/11, z 28 sierpnia 2019 r., II GSK 360/19, z 22 stycznia 2020 r., II GSK 629/19). W tym znaczeniu dopuszczenie przez ustawodawcę możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym oznacza, że rezygnacja z dochodzenia takich należności będzie zbieżna z tym interesem.

W ocenie Sądu, organy obu instancji, wartościując i oceniając podstawy ewentualnego odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Rozstrzygnięcie w tym zakresie nie nosi cech dowolności, bowiem organy w sposób prawidłowy i wyczerpujący przeanalizowały i oceniły kwestię wystąpienia przesłanek interesu publicznego oraz ważnego interesu strony jako okoliczności uzasadniających ewentualne odstąpienie od nałożenia kary, zaś wynik tej analizy i oceny, prowadzący do odmowy zastosowania tej instytucji, należy uznać za zgodny z prawem. Podobnie na uwzględnienie nie zasługuje argument jakoby wystąpienie interesu publicznego powinno być łączone z ustalaniem sytuacji, w jakiej doszło do uszczuplenia należności budżetu państwa wskutek zachowania podmiotu dopuszczającego się naruszenia przepisów ustawy SENT. Istota odpowiedzialności za naruszenia przepisów tej ustawy polega na karaniu także za uchybienia formalne, natomiast dla odstąpienia od ukarania z uwagi na interes publiczny muszą wystąpić inne, poza formalnym charakterem naruszenia, okoliczności uzasadniające przyjęcie, że mimo naruszenia, w sytuacji tego konkretnego podmiotu, nie pozostawałoby w interesie publicznym jego ukaranie. Z akt sprawy powinno wynikać, że istnieją podstawy do uwzględnienia takich szczególnych okoliczności uzasadniających rozważenie odstąpienia od ukarania z uwagi na interes publiczny, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Organy orzekające w sprawie zasadnie uznały zatem, że skoro skarżący w sposób nie budzący wątpliwości zaniechał zgłoszenia w odpowiednim terminie przewozu towaru do rejestru systemu SENT, to zastosowanie przewidzianej przepisami ulgi byłoby nie tylko niezgodne z zasadą zaufania do organów podatkowych, ale nie uwzględniałoby wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, jak konstytucyjna zasada równego traktowania wszystkich podmiotów przez organy państwowe.

Jednocześnie również skarżący nie przedstawił żadnych dowodów czy okoliczności świadczących o wystąpieniu sytuacji nadzwyczajnej, niezależnej od niego, uniemożliwiającej wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku i uiszczenie wymierzonej kary. Nie udokumentował i nie wykazał wystąpienia przesłanek ważnego interesu strony ani interesu publicznego w rozumieniu art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Takich okoliczności skarżący w sprawie nie dowiódł, a jego argumentacja sprowadza się jedynie do kwestionowania ustaleń organów w tym zakresie. Ponadto jako profesjonalny przewoźnik, powinien on posiadać rozeznanie co do obowiązków, jakie w tym zakresie nakłada na niego ustawa, zaś odstępstwa od nałożenia kary nie mogą stanowić okoliczności związanych z brakiem rzetelności i staranności w realizacji tych obowiązków. Wymierzona w niniejszej sprawie kara pieniężna nie jest konsekwencją omyłki, ale braku dokonania samego zgłoszenia w systemie SENT. Okoliczności sprawy w żadnej mierze nie potwierdzają tego, aby powstało ono w związku ze szczególnymi, nadzwyczajnymi zdarzeniami, niezależnymi od skarżącego, ale przeciwnie - stanowiło ono konsekwencję jego zaniechania. Jak wynika z art. 11 ust. 1 ustawy SENT, numer referencyjny jest ważny przez 10 dni od dnia jego nadania. To oznacza, że ustawodawca dał podmiotom dokonującym zgłoszeń możliwość dokonywania ich przed planowanym transportem. W tej sytuacji argumentacja podniesiona w skardze nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zdaniem Sądu w badanej sprawie organy orzekające w sprawie trafnie wywiodły, iż nałożenie na skarżącego kary pieniężnej było wynikiem jego własnego zachowania, którego konsekwencje, dochowując staranności wymaganej przy prowadzeniu działalności gospodarczej w zakresie transportu określonych grup towarów, mógł on przewidzieć. Za nieuprawnione należy też uznać stanowisko, że organ będzie z urzędu poszukiwał wszelkich dowodów, uzasadniających odstąpienie od kary, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona wykazuje bierną postawę i nie podaje okoliczności potwierdzających jej ważny interes lub interes publiczny.W realiach niniejszej sprawy zauważyć trzeba, że omawiane tu naruszenie przez skarżącego przepisów ustawy SENT nie jest jego pierwszym tego rodzaju naruszeniem tej ustawy. Sądowi wiadome jest z urzędu, że podczas kontroli przeprowadzonych przez funkcjonariuszy Służby Celno - Skarbowej w dniu [...] kwietnia 2018 r. stwierdzono wykonywanie przez D.B. przewozów bez uprzedniego uzyskania numeru referencyjnego SENT (por. sprawy sygn. akt II SA/Go 764/22 i sygn. akt II SA/Go 54/23). Okoliczność ta musi być brana pod uwagę przy ocenie zarówno ważnego interesu przewoźnika jak i interesu publicznego w odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej.

W rozpatrywanej sprawie ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie dała podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Organy poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne, wywiodły z nich prawidłowe wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego, omówiły ich treść oraz prawidłowo je zastosowały, czemu dały wyraz w zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności nie było podstaw do przyjęcia, aby organy gromadziły i rozpatrywały materiał dowodowy w sposób wybiórczy czy nieobiektywny, zaś dokonana ocena dowodów nie nosi znamion dowolności. Nie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187§ 1 czy art. 191 o.p. Natomiast okoliczność, że organy na podstawie ustalonego stanu faktycznego nie znalazły podstaw do przyjęcia zaistnienia przesłanki ważnego interesu skarżącego czy interesu publicznego, nie może przesądzać o niewłaściwie i błędnie ustalonym stanie faktycznym. W sprawie zostały zastosowane właściwe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 210 §4 o.p.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.

-----------------------

Strona 2 z 16

Strona 3 z 16