Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 626/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1381
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Sędziowie WSA Wojciech Gapiński, Beata Machcińska, Protokolant Dominika Zabielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2017 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: Kolegium) na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej: O.p.), art. 1, art. 17 ust. 1 oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1659 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] nr [...] w sprawie ustalenia p. G.K. (dalej: strona, podatnik) łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 r. w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia na wstępie podano, że organ I instancji podatkiem od nieruchomości opodatkował budynki mieszkalne lub ich części o powierzchni [...] m 2, grunty pozostałe o powierzchni [...] m 2, grunty zadrzewione i zakrzewione o powierzchni [...] ha oraz nieużytki o powierzchni [...] m 2. Z kolei do opodatkowania podatkiem rolnym przyjął grunty rolne zabudowane Br-RIIIb o powierzchni [...] ha, grunty orne klasy IVa o powierzchni [...] ha oraz łąki klasa IV o powierzchni [...] ha.

Dalej Kolegium zacytowało istotne dla niniejszego rozstrzygnięcia przepisy ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 617 ze zm., dalej: "u.p.r."). W tym zakresie podało, że osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego, dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (art. 6 c ust. 1). Obowiązek podatkowy w podatku rolnym ciąży na właścicielu gruntu sklasyfikowanego w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza (art. 1 u.p.r.). Podstawę opodatkowania podatkiem rolnym dla gruntów gospodarstw rolnych stanowi liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego, a dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków (art. 4 u.p.r.) Zgodnie z definicją gospodarstwa rolnego zawartą w art. 2 w związku z art. 1 u.p.r. za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Podatek rolny za rok podatkowy wynosi od 1 ha przeliczeniowego gruntów gospodarstw rolnych równowartość pieniężną 2,5 q żyta, a dla pozostałych gruntów - 5q żyta obliczoną według średniej ceny skupu żyta za 11 kwartałów poprzedzających kwartał poprzedzający rok podatkowy, ustalaną na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" w terminie 20 dni po upływie trzeciego kwartału 20 października roku poprzedzającego rok podatkowy.

Przywołano także przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 716 ze zm., dalej: u.p.o.I.), podając, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty; budynki lub ich części; budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej

(art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.). Podstawę opodatkowania dla gruntów stanowi powierzchnia (art. 4 ust.1 pkt 1 u.p.o.I.), a dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa (art. 4 ust.1 pkt 2 u.p.o.I.). Powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz części kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnie tę pomija się (art. 4 ust. 2 u.p.o.l.). Dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4 — 6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego (art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.I.). Stawki podatku w zależności od rodzaju nieruchomości i ich przeznaczenia ustala rada gminy w drodze uchwały (art. 5 ust. 1 u.p.o.I.). Z opodatkowania podatkiem od nieruchomości wyłączone są użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2 ust. 2 u.p.o.l.).

Dalej organ odwoławczy podał, że zakres podmiotowy w podatku od nieruchomości i podatku rolnym został uregulowany w podobny sposób. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.o.I. i art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.r. podatnikami są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:

1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych,

2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;

3) użytkownikami wieczystymi gruntów;

4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Nieruchomości Rolnych lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

b) jest bez tytułu prawnego.

Jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, to zgodnie z treścią art. 3 ust. 3 u.p.o.I. i art. 3 ust. 2 u.p.r. obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości i podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym. Jeżeli natomiast nieruchomość, obiekt budowlany lub grunt stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (art. 3 ust. 4 u.p.o.I. i art. 3 ust. 5 u.p.r.).

Obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie. Jeżeli obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w ciągu roku, podatek za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał obowiązek (art. 6 ust. 1, ust. 3 i ust. 5 u.p.o.I. oraz art. 6a ust. 1, ust. 3 i ust. 5 u.p.r.).

W stosunku do osób fizycznych obowiązek ten - w myśl art. 6 ust. 7 u.p.o.I. oraz art. 6 a ust. 6 u.p.r. - konkretyzowany jest w drodze konstytutywnej decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości i podatku rolnym. Regulacja z art. 6 c ust. 1 u.p.r. stanowi, że osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym).

Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że w świetle regulacji zawartej w art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.), podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane te mają przy tym walor dokumentu urzędowego i stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone, zaś organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym. Podważenie zawartych w niej zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić tylko w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji publicznej, co potwierdzają przywołane przez organ odwoławczy wyroki NSA oraz WSA w Gliwicach i w Gdańsku.

Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości i podatku rolnym będzie prawidłowa, jeżeli odpowiada wszystkim przesłankom stawianym przez przepisy prawa. Powinna zatem być wydana w oparciu o przywołane wyżej obowiązujące przepisy prawa materialnego, a także w zgodzie z przepisami regulującymi postępowanie podatkowe. Istotą decyzji jest zakończenie postępowania podatkowego poprzez rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty (art. 207 O.p.). W toku tego postępowania organ podatkowy powinien kierować się zasadą prawdy wyrażoną w art. 122 O.p., która zobowiązuje organ podatkowy do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W celu realizacji tej zasady - wedle postanowień art. 187 § 1 O.p. - organ podatkowy do czasu wydania decyzji winien zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Badając stan faktyczny niniejszej sprawy organ odwoławczy ustalił, że postanowieniem z dnia [...] organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. Organ I instancji ustalił, m.in. w oparciu o dane z księgi wieczystej nr [...], z rejestru gruntów i budynków sporządzonego na dzień 20 grudnia 2016 r., decyzji Prezydenta Miasta C. nr [...] z dnia [...] oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], że podatnik jest właścicielem gospodarstwa rolnego obejmującego działki o nr geodezyjnych: [...] o powierzchni [...] ha (obejmującej łąki trwałe o powierzchni [...] ha, nieużytki o powierzchni [...] ha, grunty orne IVa o powierzchni [...] ha), [...] o powierzchni [...] ha (nieużytki), [...] o powierzchni [...] ha (grunty orne Br-RIIIb), [...] o powierzchni [...] ha (grunty orne RIVa), [...] o powierzchni [...] ha (obejmującej łąki trwałe o powierzchni [...] ha i grunty orne RIVa o powierzchni [...] ha), [...] o powierzchni [...] ha (obejmującej łąki trwałe o powierzchni [...] ha i nieużytki o powierzchni [...] ha), [...] o powierzchni [...]ha (obejmującej tereny mieszkaniowe o powierzchni [...] ha i grunty orne Br- RHIb o powierzchni [...] ha) oraz [...] o powierzchni [...] ha (grunty zadrzewione i zakrzewione). Na działce nr [...] znajduje się budynek mieszkalny oraz budynki gospodarcze.

Pismem z dnia [...] organ I instancji wezwał stronę do złożenia korekty informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego za okres od 1 marca 2012 r. do 31 grudnia 2017 r. W dniu [...] podatnik złożył korektę deklaracji za 2017 r., w której wykazał do opodatkowania następujące składniki:

- budynki mieszkalne o powierzchni [...] m 2 ,

- grunty pozostałe o powierzchni [...] m 2,

- grunty orne klasy Illb o powierzchni [...] ha,

- grunty orne klasy IVa o powierzchni [...] ha,

- grunty zadrzewione i zakrzewione o powierzchni [...] ha,

- łąki klasy IV o powierzchni [...] ha,

- nieużytki o powierzchni [...] m 2.

Mając powyższe na uwadze organ podatkowy zaskarżoną decyzją ustalił wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. przyjmując do opodatkowania:

1) w podatku od nieruchomości

- budynki mieszkalne o powierzchni [...] m 2,

- grunty pozostałe o powierzchni [...] m 2,

- grunty zadrzewione i zakrzewione o powierzchni [...] ha,

- nieużytki o powierzchni [...] m 2,

2) w podatku rolnym:

- grunty orne klasy Illb o powierzchni [...] ha,

- grunty orne klasy IVa o powierzchni [...] ha,

- łąki klasy IV o powierzchni [...] ha.

Aprobując to rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji ustalając podstawę opodatkowania podatkiem nieruchomości i podatkiem rolnym prawidłowo przyjął do wymiaru tych podatków wartości podane w ewidencji gruntów, na które składały się m.in. budynki mieszkalne lub ich części o powierzchni

[...] m 2 oraz grunty pozostałe o powierzchni [...] m 2. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy nie wynika przy tym, aby odwołujący dokonywał zmian w ewidencji gruntów, do czego jest uprawniony. Skoro zatem organ I instancji oparł się na zapisach ewidencji gruntów i budynków oraz przyjął do podstawy opodatkowania wynikające z niej powierzchnie, ponadto miał na uwadze składniki nieruchomości zadeklarowane przez podatnika w złożonej informacji podatkowej, to nie sposób uznać, że zaskarżona decyzja jest błędna.

Organ odwoławczy za bezzasadne uznał twierdzenie podatnika, jakoby podatek od budynku mieszkalnego miał wynosić 0,75 zł, a od gruntów pozostałych 0,47 zł. Wskazane przez podatnika stawki, w myśl uchwały nr [...] Rady Miasta C. z dnia [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Miasta C. (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2015 r., poz. [...]) ustalone bowiem zostały odpowiednio dla 1 m 2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych lub ich części (0,75 zł za 1 m 2 powierzchni użytkowej budynku) i 1 m 2 powierzchni gruntów pozostałych (0,47 zł za 1 m 2 powierzchni gruntu). Skoro zaś, jak wynika z ewidencji gruntów i budynków oraz złożonej przez podatnika deklaracji, powierzchnia budynku mieszkalnego podatnika wynosi [...] m 2, to podatek tytułem tego przedmiotu opodatkowania wynosi [...] zł ([...] x 0,75 = [...]). Z kolei podatek od gruntów pozostałych o powierzchni [...] m 2 wynosi [...] zł ([...] x 0,47 = [...]).

Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w tej części, w jakiej została wydana poza granicami mocy prawa art. 6 ust. 1 punkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 617 z późn. zm.) i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 716 z późn. zm.).

Wobec powyższego skarżący wniósł o wydanie wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zmieniającego wysokość należnego podatku wyznaczonego zgodnie z przedstawionymi na str. 2 skargi wzorami i wyliczeniami. Podniósł że "Miasto C. zawyżyło podatek rolny 94,39 zł-65,84zł = 28,55 zł"

i wniósł o "wydanie wyroku, że należny podatek za przedmiotową nieruchomość za 2016 r. wynosi ogółem 26,87 zł + 106,16 zł + 65,84 zł + 0,47 zł + 0,75 zł = 200,09 zł. Słownie: dwieście złotych dziewięć groszy. Po zaokrągleniu 200,00 złotych". Zwrócił się także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego prawem przewidzianych.

W uzasadnieniu skargi w tabeli nr 1 (na str. 3 skargi) skarżący przedstawił dowody na ustalanie podatków za pomocą czterech metod. W metodzie pierwszej przyjęto, że ustawodawca ustanawia maksymalną wartość podatku, która jest podatkiem ryczałtowym i płacą go wszyscy w jednakowej wysokości. W metodzie drugiej uwzględniono, że ustawodawca ustanawia ustawową stawkę podatku, którą mnoży się razy podstawę opodatkowania i należny podatek jest wyliczany, jak w wierszu nr 6 tabeli nr 1. W metodzie trzeciej oparto się na założeniu, że ustawodawca ustanawia podatek rolny w ten sposób, że ustanawia ustawową podstawę opodatkowania (hektar przeliczeniowy) oraz maksymalną wartość podatku w równowartości kwintali żyta. Z kolei w metodzie czwartej przyjęto, że ustawodawca ustanawia podatek w ten sposób, że ustanawia ustawową maksymalną wartość podatku oraz maksymalną stawkę podatku, wyrażoną w złotych na jednostkę podstawy opodatkowania, która w przypadku powierzchni wyrażonej w metrach kwadratowych jest wielkością fizyczną.

Dalej skarżący odwołał się do art. 7, art. 2 i art. 9 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i zarzucił, że organ odwoławczy zastosował stawkę podatku o wartości bezwzględnej siedemdziesiąt pięć setnych złotego na metr kwadratowy, to jest większej od ustawowej, która wynosi pięćdziesiąt jeden setnych złotego na metr kwadratowy. Powoduje to, że decyzja została wydana poza granicami prawa art. 5 ust.1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l.

Zdaniem skarżącego skoro Kolegium nie ustaliło podatku żadną z czterech wspomnianych wyżej metod (co skarżący przedstawił w wyliczeniach zawartych na str. 4 skargi), to zaskarżoną decyzję wydano bez podstawy prawnej i poza granicami prawa.

W ocenie strony skarżącej w podatku rolnym są dwa błędy rachunkowe, co powoduje konieczność zmiany decyzji, natomiast podatek od powierzchni mieszkalnych i powierzchni gruntów jest naliczany bez podstawy prawa, to jest nielegalnie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia 28 sierpnia 2017 r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko, postawił organowi odwoławczemu szereg pytań przedstawionych na str. 1-2). Wraz z pismem skarżący przesłał 13 załączników, w których wyraził swoje poglądy dotyczące w szczególności stosowania prawa, istoty opodatkowania

i sposobów naliczania podatków

Na rozprawie w dniu 6 września 2017 r. skarżący podtrzymał skargę i wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Przedstawił dodatkowe wyjaśnienia dotyczące wspomnianych wyżej załączników nr 1 i nr 6 i wskazał, że gdyby organ odwoławczy wykazał, że podatek mieści się pomiędzy punktem zero a punktem P dopuszczalnym nie zaskarżyłby tej decyzji, ustalenie podatku ponad P dopuszczalne stanowi bowiem naruszenie prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).

Zauważenia także wymaga, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.

Poddanym kontroli Sądu w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem z dnia [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] w sprawie ustalenia skarżącemu łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 r. w kwocie [...] zł.

Decyzja ustalająca wobec tego samego skarżącego wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r. była już przedmiotem orzekania tut. Sądu w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 320/15, dostępnym, podobnie jak pozostałe powoływane przez Sąd orzeczenia sądów administracyjnych w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W poniższych rozważaniach Sąd posłuży się zatem po części argumentacją przedstawioną w tym orzeczeniu, którą w pełni podziela.

W niniejszej sprawie skarżący nie neguje samej zasady obciążenia go łącznym zobowiązaniem pieniężnym (tj. podatkiem od nieruchomości oraz podatkiem rolnym). Kwestionuje natomiast wartość tego zobowiązania przedstawiając właściwe, jego zdaniem, sposoby wyliczenia podatku od nieruchomości i podatku rolnego, wykazując, że organ ich nie zastosował. W ocenie skarżącego należny podatek za przedmiotową nieruchomość za 2016 r. wynosi ogółem 200,09 zł, po zaokrągleniu – 200 zł.

Kontrolę legalności zaskarżonej decyzji rozpocząć należy od przytoczenia przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie.

Regulacja zawarta w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. wskazuje, że podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

1) grunty;

2) budynki lub ich części;

3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Natomiast w myśl art. 4 ust. 1 u.p.o.l. podstawę opodatkowania stanowi:

1) dla gruntów - powierzchnia;

2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa;

3) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego.

Na mocy art. 5 ust. 1 u.p.o.l. rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki te (na mocy obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 5 sierpnia 2015 r w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych w 2016 r. (M.P. 2015.735) nie mogły w 2016 r. przekroczyć rocznie:

1) od gruntów:

a) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków - 0,89 od 1 m 2 powierzchni,

c) pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego - 0,47 zł od 1 m 2 powierzchni;

2) od budynków lub ich części:

a) mieszkalnych - 0,75 zł od 1 m 2 powierzchni użytkowej,

b) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej – 22,86 zł od 1 m 2 powierzchni użytkowej,

c) zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym – 10,68 zł od 1 m 2 powierzchni użytkowej,

d) związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, zajętych przez podmioty udzielające tych świadczeń - 4,65 zł od 1 m 2 powierzchni użytkowej,

e) pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego – 7,68 zł od 1 m 2 powierzchni użytkowej;

3) od budowli - 2% ich wartości określonej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 3-7.

Natomiast obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku (art. 6 ust. 1 ww. ustawy). Podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Podatek jest płatny w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminach: do dnia 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego (art. 6 ust. 7 u.p.o.l.).

Podstawę opodatkowania dla budynków lub ich części stanowi ich powierzchnia użytkowa wyrażona w metrach kwadratowych. Przy ustalaniu powierzchni gruntów na potrzeby podatku od nieruchomości brane są pod uwagę dane wynikające z ewidencji gruntów, prowadzonej dla konkretnej miejscowości. Powierzchnię gruntów stanowiących podstawę opodatkowania podatnik jest zobowiązany wykazać w informacji (osoby fizyczne) lub deklaracji (osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej). Dane tam zawarte są podstawą do wyliczenia kwoty podatku od danego gruntu. Organ podatkowy może kwestionować te dane dopiero po stwierdzeniu ich niezgodności z zapisami w ewidencji gruntów. Organ podatkowy nie może odstąpić od żądania złożenia przez podatnika informacji lub deklaracji czy skorygowania danych tam zawartych i od razu opierać się na danych wynikających z ewidencji gruntów. Jeżeli podatnik nie złoży informacji lub deklaracji lub też nie zechce skorygować danych tam zamieszczonych, organ podatkowy w ramach postępowania podatkowego może dokonać wymiaru lub określić zaległość na podstawie danych z ewidencji gruntów (por. L. Etel Komentarz do art. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych; Lex).

Natomiast w przypadku opodatkowania gruntów podatkiem rolnym zastosowanie mają następujące regulacje:

- art. 1 u.p.r. – opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza,

- art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.r. – podatnikami podatku rolnego są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami gruntów,

- art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.r. – podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi:

1) dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego;

2) dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków.

Podatek rolny za rok podatkowy wynosi:

1) od 1 ha przeliczeniowego gruntów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 - równowartość pieniężną 2,5 q żyta,

2) od 1 ha gruntów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 - równowartość pieniężną 5 q żyta

- obliczone według średniej ceny skupu żyta za 11 kwartałów poprzedzających kwartał poprzedzający rok podatkowy (art. 6 ust. 1 u.p.r.).

Podstawę opodatkowania dla gruntów gospodarstw rolnych stanowi liczba hektarów przeliczeniowych, a dla gruntów rolnych niespełniających normy obszarowej gospodarstwa rolnego - liczba hektarów fizycznych wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. Przyjęcie tych dwóch rodzajów ustalania podstawy opodatkowania wynika z objęcia podatkiem rolnym wszystkich użytków rolnych i gruntów zadrzewionych i zakrzewionych na użytkach rolnych. Grunty stanowiące gospodarstwo rolne są przeliczane na hektary przeliczeniowe według wskaźników zawartych w tabeli, natomiast pozostałe grunty rolne podlegają opodatkowaniu na podstawie ich powierzchni w hektarach fizycznych, wynikającej z ewidencji gruntów i budynków. Podstawą opodatkowania podatkiem rolnym jest liczba hektarów przeliczeniowych, stanowiących specyficzną jednostkę powierzchni gospodarstwa rolnego. Przedmiotem podatku rolnego są grunty gospodarstwa, a więc określony majątek, a podstawą opodatkowania - liczba hektarów, będąca swoistą miarą dochodowości gospodarstwa (por. L. Etel Komentarz do art. 4 ustawy o podatku rolnym; Lex).

Zgodnie natomiast z art. 21 ust. 1 p.g.k. podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Podkreślenia wymaga, że "dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. i zgodnie z treścią tego przepisu, stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji" (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Ke 411/11, LEX nr 1125394). Ponadto "ewidencja gruntów i budynków, o której mowa w art. 21 ust. 1 p.g.k., nie może stanowić przedmiotu merytorycznej oceny sądów administracyjnych w sprawie podatkowej, w której do sądu pierwszej instancji nie zostały, bo nie mogły zostać zaskarżone, odrębne od podatkowych akty lub czynności z zakresu prowadzenia wymienionej ewidencji" (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2511/10, LEX nr 1216646).

Wspomniana ewidencja gruntów i budynków (zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne) obejmuje dla gruntów: dane dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Dopóki zatem w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Prezydenta Miasta C. (co potwierdzają znajdujące się w aktach administracyjnych wypisy z rejestru gruntów) zawarte będą dane dotyczące rodzaju i powierzchni nieruchomości, których właścicielem jest skarżący, to – niezależnie od zarzutów skargi – takie powierzchnie gruntów podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości lub podatkiem rolnym według stawki określonej:

- dla podatku od nieruchomości uchwałą Rady Miejskiej w C. z dnia [...] Nr [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Miasta C. (Dz. Urz. Woj. Śl. z 4 grudnia 2015 r., poz.[...]),

- dla podatku rolnego Komunikatem Prezesa GUS z dnia 19 października 2015 r. w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów poprzedzających kwartał poprzedzający rok podatkowy 2015 (M.P. 2015 r., poz. 1025).

Kwestionowanie danych dotyczących prawa powierzchni bądź klasy gruntów, może odbywać się tylko i wyłącznie w odrębnym postępowaniu i dopóki to nie nastąpi, dopóty nie można skutecznie zarzucać organom podatkowym błędnych ustaleń, co do powierzchni gruntu czy też jego klasy.

W wymienionych wyżej przepisach ustawodawca wskazał sposób wyliczenia wysokości podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego.

W niniejszej sprawie organ I instancji na podstawie załączonej do akt informacji o gruntach i nieruchomościach złożonej przez podatnika oraz załączonego do akt sprawy wypisu z rejestru gruntów opodatkował

1) podatkiem od nieruchomości:

- budynki mieszkalne o powierzchni [...] m 2,

- grunty pozostałe o powierzchni [...] m 2,

a grunty zadrzewione i zakrzewione o powierzchni [...] ha i nieużytki o powierzchni [...] m 2 uznał za zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.

2) podatkiem rolnym:

- grunty orne klasy Illb o powierzchni [...] ha,

- grunty orne klasy IVa o powierzchni [...] ha,

- łąki klasy IV o powierzchni [...] ha.

Przyjęta przez organ I instancji podstawa opodatkowania w zakresie podatku od gruntów uwzględnia powierzchnie i klasy gruntów określone w ewidencji gruntów. Podkreślenia jednak wymaga, że wartość podatku rolnego wyliczono z naruszeniem art. 4 u.p.r. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.r. podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi:

1) dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego;

2) dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków.

W niniejszej sprawie organy obu instancji dostrzegły, że skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego obejmującego działki o nr geodezyjnych: [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] (pomyłko oznaczając nr tej ostatniej działki jako [...]). Wskazując podstawę opodatkowania podatkiem rolnym w decyzji organu I instancji podano powierzchnię gruntów w hektarach fizycznych i w hektarach przeliczeniowych, jednakże za podstawę wyliczenia podatku przyjęto powierzchnię hektarów fizycznych. W tabeli na str. 2 decyzji pierwszoinstancyjnej w ostatniej rubryce uwzględniono iloczyn hektarów fizycznych

i przemnożonej przez 2,5 stawki wynikającej z Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 października 2015 r. w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów poprzedzających rok podatkowy 2016 r. (M.P. z 2015 r., poz. 1025), przy czym wartość wyliczona dla pozycji pierwszej została pomyłkowo wpisana w rubryce drugiej, a wartość dla pozycji drugiej ujęta w rubryce pierwszej. Ogólna wartość ustalonego podatku rolnego jest sumą wartości uzyskanych z uwzględnieniem hektarów fizycznych.

Zacytowany wyżej art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.r. stanowi, że podstawę opodatkowania podatkiem rolnym dla gruntów gospodarstw rolnych stanowi liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego.

W niniejszej sprawie łączna suma hektarów fizycznych wynosi [...] ha, a suma hektarów przeliczeniowych – [...] ha. W ustalonym łącznym zobowiązaniu pieniężnym uwzględniono podatek rolny w kwocie [...] zł, stanowiący iloczyn łącznej powierzchni hektarów fizycznych i stawki opodatkowania. Wykazane naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.r. miało zatem niewątpliwie wpływ na wynik postępowania.

Sąd nie dopatrzył się natomiast naruszenia przepisów dotyczących opodatkowania podatkiem od nieruchomości i błędów w zakresie wyliczenia tego podatku, którym zasadnie opodatkowano budynek mieszkalny oraz grunty pozostałe.

W tym stanie rzeczy, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, zobowiązując właściwy organ do uwzględnienia powyższej argumentacji.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł, obejmującą uiszczony wpis sądowy od skargi.