Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1018/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k  ust. 4 oraz ałącznik nr 1 pkt 3 lit. c)
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: załącznik nr 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1263
law: Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę  elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej - tekst jednolity
article: art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b) i art 51 ust. 7
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego S. J. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego - działając na podstawie przepisów art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 - dalej: "k.p.a.") oraz art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 260 - dalej także: "u.d.p.") oraz załącznika nr 1 pkt 3 lit. c do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1263), a także art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b i art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 - dalej także: "u.t.d.") - po rozpoznaniu wniosku S.J. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3.000 (trzy tysiące) złotych za wykonywanie przejazdu po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Dnia 29 maja 2012 r., około godziny 15:30, na odcinku autostrady A4 węzeł Kleszczów-węzeł Murckowska, Inspekcja Transportu Drogowego zatrzymała do kontroli kierowany przez skarżącego S.J. zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego marki Mercedes o numerze rejestracyjnym [...] oraz przyczepy marki Wiola o numerze rejestracyjnym [...]. W toku przeprowadzonych czynności kontrolnych ustalono, że w zatrzymanym pojeździe nie znajduje się urządzenie viaBOX służące do uiszczania opłaty elektronicznej. Na podstawie dowodów rejestracyjnych ustalono, że dopuszczalna masa całkowita (DMC) kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła 6.100 kg, w tym pojazdu samochodowego 3.500 kg, zaś przyczepy 2.600 kg.

Ponadto, w toku przedmiotowej kontroli inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego wygenerowali z systemu elektronicznego poboru opłat informację wskazującą na 1 incydent nieuiszczenia opłaty elektronicznej, który - jak wynika z informacji zawartej w przekazanych przez organ odwoławczy aktach administracyjnych - był przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego.

Przebieg powyższej kontroli utrwalono w protokole nr [...] (w aktach administracyjnych).

Mając na względzie wynik powyższej kontroli, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając w imieniu Głównego Inspektora Transportu Drogowego, pismem z dnia 29 maja 2012 r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia na niego kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej. W treści pisma organ pouczył stronę skarżącą o treści przepisu art. 10 k.p.a.

W dniu 6 czerwca 2012 r. do Głównego Inspektor Transportu Drogowego wpłynęło pismo strony skarżącej zawierające dodatkowe wyjaśnienia do protokołu kontroli, w którym skarżący wskazał, iż pracuje dorywczo za granicą, a na terenie Polski przybywa sporadycznie. W związku z tym, strona skarżąca wskazała, że z powodu swojej niewiedzy nie uiściła opłaty elektronicznej. Kierujący pojazdem oświadczył, iż nie posiadał urządzenia viaBOX, bowiem nie był świadomy, że poruszając się zespołem pojazdów, których dopuszczalna masa całkowita przekracza 3.500 kg, zobowiązany jest do uiszczenia opłaty w systemie elektronicznego poboru opłat.

Pismem z dnia 26 września 2012 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie.

W wyniku powyższych ustaleń Główny Inspektor Transportu Drogowego - działając na podstawie art. 104 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz załącznika nr 1 pkt 3 lit. c do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, a także art. 50 pkt 1 lit. j i art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b i ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nałożył na skarżącego S.J. karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zatrzymany zespół pojazdów nie został wyposażony w urządzenie viaBOX służące do pobierania opłaty elektronicznej, w związku z czym niewątpliwym jest, iż skarżący S.J. nie uiścił należnej opłaty. Organ dodał, że w chwili dokonania spornego przejazdu nie istniała możliwość realizacji obowiązku określonego w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.t.d. poza systemem elektronicznego poboru opłat, a więc bez wykorzystania wskazanego urządzenia.

Ustosunkowując się do argumentów strony skarżącej, organ wyjaśnił, że kierujący pojazdami samochodowymi mają obowiązek znać podstawowy zakres przepisów dotyczących dróg publicznych, co bezpośrednio wynika z treści art. 83 Konstytucji RP ("Każdy ma obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej"). Zdaniem organu, brak wiedzy, czy też świadomości w zakresie kategorii dróg i pojazdów objętych obowiązkiem, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., nie może stanowić usprawiedliwienia dla naruszenia przepisów prawa. Ponadto, jak wskazał organ, na gruncie prawa administracyjnego zasadą jest, że ustalając odpowiedzialność nie dokonuje się oceny i nie czyni przedmiotem rozważań kwestii zawinionego działania lub braku winy, stopnia szkodliwości czynu, niezachowania należytej staranności, podjęcia wystarczających środków ostrożności, czy też dopuszczenia się rażącego niedbalstwa. Według organu, dla nałożenia kary administracyjnej wymagane jest za to udowodnienie, że doszło do obiektywnego naruszenia przepisów prawa materialnego.

Jednocześnie organ wskazał, że trudna sytuacja finansowa nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, albowiem ustawodawca nie uzależnił nakładania kar pieniężnych od możliwości finansowych, czy też sytuacji osobistej strony.

Pismem z dnia 24 stycznia 2013 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.

Wnosząc o uchylenie spornej decyzji i umorzenie postępowania, skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. Strona skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja jest bezprzedmiotowa, gdyż w oparciu o stan faktyczny będący jej przedmiotem, została już wydana decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...]

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że analiza obydwu decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. (tj. spornej decyzji nr [...] oraz decyzji nr [...]), prowadzi do wniosku, że nałożone kary pieniężne dotyczą przejazdu tym samym odcinkiem w tym samym dniu (a więc przejazdu w dniu 29 maja 2012 r. odcinkiem autostrady A4 węzeł Kleszczów-węzeł Murckowska), jednak o różnych godzinach, tj. o godzinie 13:30 i o godzinie 15:30 (w niniejszej sprawie).

Mając na względzie powyższe, strona skarżąca uznała, że skoro za przejazd przez węzeł pobierana jest jednokrotnie opłata elektroniczna, to nie ma racjonalnego powodu, by za przejazd przez węzeł bez uiszczenia opłaty elektronicznej nakładać karę na kierowcę dwukrotnie. W ocenie strony skarżącej, takie postępowanie jest absurdalne i rażąco niezgodne z racjonalną wykładnią obowiązujących w tym zakresie przepisów.

W konsekwencji, skarżący uznał, że kara nałożona za przejazd w dniu 29 maja 2012 r. odcinkiem autostrady A4 węzeł Kleszczów-węzeł Murckowska o godzinie 15:30 jest nieuzasadniona, a postepowanie w sprawie kary jest bezprzedmiotowe.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r. wydaną w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3.000 złotych za wykonywanie przejazdu po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego, mając na względzie zarówno treść art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., jak również wyniki dotychczasowego postępowania dowodowego - uznał, iż w spornej decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. prawidłowo ustalono stan faktyczny. Organ stwierdził, że z całokształtu zebranego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że kontrolowany zespół pojazdów, niewyposażony w urządzenie viaBOX służące do poboru opłaty elektronicznej, poruszał się w dniu 29 maja 2012 r. o godz. 15.30 po odcinku autostrady A4, wyszczególnionym w załączniku nr 1 pkt 3 lit. c do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich i odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Zdaniem organu, z akt sprawy wynika w sposób ewidentny, że za kontrolowany przejazd, stwierdzony w czasie kontroli mobilnej, nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.

Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej, w ramach których strona podniosła, że została dwukrotnie ukarana za to samo naruszenie, a mianowicie za przejazd tym samym odcinkiem drogi, w tym samym dniu, organ wyjaśnił, że z protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] maja 2012 r., na podstawie którego została wydana zaskarżona decyzja, w sposób niebudzący wynika, iż kierujący ww. zespołem pojazdów dnia 29 maja 2012 r. dwukrotnie nie uiścił opłaty elektronicznej za przejazdy po następujących odcinkach dróg krajowych:

a) naruszenie dokonane w dniu 29 maja 2012 r. o godz. 13.23 - zarejestrowane przez bramownicę kontrolną nr A04_0131,5_PEF_0(32), jako incydent o numerze ewidencyjnym ER 2012150409820003206, znajdującą się na autostradzie A4 na odcinku Zgorzelec (granica państwowa) - węzeł Bielany Wrocławskie, wskazanym w załączniku nr 1 pkt 3 lit. a do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej,

b) naruszenie dokonane w dniu 29 maja 2012 r. o godz. 15:30, bezpośrednio potwierdzone przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego dokonujących kontroli przy użyciu skanera kontrolnego znajdującego się na wyposażeniu mobilnej jednostki kontrolnej, którzy zatrzymali w tej dacie skarżącego kierowcę prowadzącego zespół pojazdów po autostradzie A4 na odcinku węzeł Kleszczów - węzeł Murckowska, wskazanym w załączniku nr 1 pkt 3 lit. c do cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r.

W tym miejscu organ nadmienił, że w decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., nakładającej na skarżącego karę pieniężną z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd płatnym odcinkiem autostrady A4 w dniu 29 maja 2012 r. o godz. 13:23, co zostało zarejestrowane przez bramownicę kontrolną nr A04_131,5_PEF_0(32), dopuszczono się oczywistej omyłki pisarskiej w zakresie podania nazwy odcinka drogi płatnej, na którym zarejestrowano przedmiotowe naruszenie. Mianowicie, jak zauważył organ, bramownica o wskazanym powyżej numerze znajduje się na autostradzie A4 na odcinku Zgorzelec (granica państwowa) - węzeł Bielany Wrocławskie, nie zaś jak pierwotnie omyłkowo wskazano odcinek tejże drogi o nazwie węzeł Kleszczów - węzeł Murckowska. Organ poinformował, że wspomniana omyłka została, na podstawie art. art. 113 § 1 k.p.a., sprostowana stosownym postanowieniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że każdy z przejazdów, opisanych w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] maja 2012 r., stanowi odrębną indywidualną sprawę administracyjną wymagającą rozstrzygnięcia w drodze osobnej decyzji administracyjnej (art. 1 pkt 1 k.p.a.), a więc stanowi odrębną podstawę do nałożenia kary pieniężnej. W ocenie organu, nie ulega wątpliwości, że każdy z powyższych przejazdów stanowi odrębne naruszenie. W związku z powyższym, organ uznał, że należało wyodrębnić tyle spraw administracyjnych, ile w protokole kontroli stwierdzono przejazdów, za które nie uiszczono opłat elektronicznych, albowiem każdy z nich stanowi podstawę do wydania odrębnej decyzji o nałożeniu kary w wysokości 3.000 złotych. Organ zauważył, że przejazdy, które stanowiły podstawę nałożenia kar pieniężnych, zostały wyodrębnione z uwzględnieniem następujących okoliczności:

- z uwagi na dzień popełnienia naruszenia,

- z uwagi na pokonanie innego odcinka drogi krajowej, za który istniej obowiązek uiszczania opłaty elektronicznej, a także

- z uwagi na czas popełnienia naruszenia.

Według organu, odmienność którejkolwiek z powyższych przesłanek przesądza o fakcie dokonania odrębnego przejazdu, za który pobierana jest odrębna opłata elektroniczna. Powyższe okoliczności świadczą o dokonaniu odrębnego naruszenia przez kierującego pojazdem, które polega na naruszeniu obowiązku w innym stanie faktycznym, co do miejsca (inny odcinek) lub czasu, a zatem stanowi odrębną indywidualną sprawę administracyjną, która powinna zostać załatwiona osobną decyzją administracyjną. Organ wskazał, że z przyjętym w tym przedmiocie stanowiskiem organu zgodził się również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia 27 lutego 2013 r., wydanym w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 688/12, uznał, że "(...) każdy zarejestrowany zapis ewidencyjny (obraz pojazdu) wskazujący na naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej powinien stanowić odrębną podstawę do wszczynania postępowań administracyjnych z art. 13k u.d.p.".

Wnioskując a contrario w odniesieniu do poglądu wyrażonego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 427/13), w którym WSA uznał, że "(...) skoro za przejazd konkretnym odcinkiem drogi jest naliczana jedna opłata elektroniczna, to za brak wniesienia tej opłaty za przejazd tym samym konkretnym odcinkiem drogi w tym samym dniu, może zostać naliczona tylko jedna kara pieniężna w podanej przez przepis art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych wysokości", Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, iż powyższa reguła nie znajduje zastosowania w niniejszym przypadku, gdyż skarżący został ukarany za nieuiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd dwoma odcinkami drogi krajowej, zdefiniowanych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.

Organ uznał, że aby wymagana opłata elektroniczna za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej została pobrana w prawidłowy sposób, każdy kierujący jest zobowiązany posiadać w pojeździe wymagane urządzenie, stosownie do treści art. 13i ust. 3 u.d.p. Zatem - jak wskazał organ - w sytuacji, gdy kierujący pojazdem po płatnym odcinku drogi krajowej nie będzie posiadał wymaganego urządzenia albo naruszy obowiązek zawarty w art. 13i ust. 4a i ust. 4b u.d.p., winna być na niego nałożona kara pieniężna w wysokości 3.000 złotych określona przepisami ustawy o drogach publicznych.

Ustosunkowując się do argumentów strony skarżącej odwołujących się do braku umyślności w naruszeniu regulacji dotyczących obowiązku ponoszenia opłaty elektronicznej, a także nieznajomości przez kierującego stosownych regulacji, organ wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. Zdaniem organu, w niniejszym stanie faktycznym przesłanką odpowiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Organ podkreślił jednocześnie, że na gruncie prawa administracyjnego zasadą jest, iż odpowiedzialność ogranicza się do ustalenia, czy doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego skutkującego nałożeniem kary administracyjno-prawnej. Według organu, do odpowiedzialności administracyjnej wystarczy jedynie, że organ stwierdzi naruszenie przepisu prawa materialnego obligującego go do wydania decyzji, w której określi karę administracyjną. Odpowiedzialność administracyjna skonstruowana jest na zasadzie ryzyka i oznacza, że nieważne jest, czy podmiot, który ma być ukarany zawinił, czy też po prostu nastąpiło określone zdarzenie. Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że z analizy zgromadzonego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że stwierdzone w toku kontroli naruszenie spowodowane było brakiem urządzenia służącego do poboru opłaty elektronicznej w kontrolowanym pojeździe, co stanowi okoliczność zależną od skarżącego. Organ uznał, że obowiązek posiadania urządzenia do poboru opłat elektronicznych jest obowiązkiem o charakterze bezwzględnym, gdyż obecnie nie jest możliwe uiszczenie opłaty elektronicznej w inny sposób. Zdaniem organu, wspomniane urządzenie powinno znajdować się w pojeździe podczas wykonywania przejazdu na drodze, za której przejazd opłata się należy.

Konkludując, Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że strona skarżąca, wykonując przejazd w ustalonym powyżej stanie faktycznym, była obowiązana do uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., a skoro obowiązku tego kierujący pojazdem nie dopełnił, zaszła podstawa do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3.000 złotych.

W piśmie z dnia 13 lutego 2014 r. skarżący S.J. , działając za pośrednictwem organu, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r., a także o stwierdzenie nieważności postanowienia wydanego przez ten organ w dniu [...] stycznia 2014 r. w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki w decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] - skarżący zarzucił organowi:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art 13k ust. 1 w zw. z art. 13ha ust. 1 ustawy o drogach publicznych w zw. z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek elektronicznych, a także wydanego na podstawie powyższego rozporządzenia załącznika nr 1, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy.

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 10 § 1 k.p.a. - poprzez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, co w konsekwencji mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła na wstępie, iż nie można w drodze postanowienia o sprostowaniu oczywistego błędu pisarskiego dokonywać merytorycznych zmian w treści decyzji. Strona skarżąca, powołując się na wyrok NSA z dnia 20 lutego 2001 r., sygn. akt IV SA 2746/98 (ONSA z 2002 r., Nr 2, poz.77) - stwierdziła w konsekwencji, że niedopuszczalne jest obejmowanie instytucją i sprostowania omyłek popełnionych przez organ administracji publicznej w określeniu okoliczności mogących rzutować na ocenę legalności decyzji kończącej konkretne postępowanie. Według skarżącego, nie ulega wątpliwości, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. w sprawie sprostowania decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] (dotyczącej przejazdu z godziny 13:23), organ wkroczył w merytoryczną warstwę rozstrzygnięcia, która dotyczyła wskazania odcinka drogi krajowej, po którym miał poruszać się skarżący, a za które to działanie nałożono na niego karę. Zdaniem strony skarżącej, wskazanie odcinka, po którym poruszać miał się kontrolowany pojazd, stanowi materialnoprawną podstawę decyzji. W ocenie strony, zmiana wskazania takiego odcinka, w drodze postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej, stanowi niewątpliwie zmianę w warstwie merytorycznej decyzji. W konsekwencji, zdaniem skarżącego, takie działanie organu oznacza ingerencję w treść ostatecznej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] (dotyczącej przejazdu z godziny 13:23), co z kolei stanowi naruszenie art. 16 § 1 k.p.a. Skarżący uznał, że skutkiem powyższego naruszenia jest nieważność postanowienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r. w sprawie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki w decyzji nr [...].

Mając na względzie powyższe, strona skarżąca wskazała, że pomimo, iż decyzja będąca przedmiotem niniejszej skargi utrzymuje w mocy decyzję nr [...] (dotyczącą przejazdu z godziny 15:30), orzeczenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wymaga uwzględnienia faktu wadliwego sprostowania (a właściwie zmiany) decyzji dotyczącej przejazdu z godziny 13:23.

Skarżący zarzucił, że merytoryczna ingerencja w decyzję ostateczną postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. stanowi naruszenie art. 15 § 1 k.p.a., przez co uzasadnionym jest wniosek, oparty o przepis art. 135 p.p.s.a., aby stwierdzić nieważności ww. postanowienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego wydane w sprawie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji tego organu nr [...] Zdaniem skarżącego, stwierdzenie nieważności ww. postanowienia aktualizuje z kolei zasadność stwierdzenia, zgodnie z którym istnienie dwóch decyzji dotyczących przejazdu przez odcinek węzeł Kleszczów - węzeł Murckowska w dniu 29 maja 2012 r. nie może się ostać.

Powołując się na treść przepisu art. 13k ust. 1 u.d.p., skarżący uznał, że rozstrzygnięcie sprawy uzależnione jest od odpowiedzi na pytanie, czy użyte w powyższym przepisie określenie "za przejazd po drodze krajowej" oznacza, iż za jeden przejazd przez dany odcinek można nałożyć karę dwukrotnie, przykładowo w dwóch różnych punktach tego samego odcinka. W tej sytuacji, strona skarżąca wskazując na brzmienie zarówno przepisu art. 13ha ust. 1 cyt. ustawy, jak i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek elektronicznych, podniosła, że skoro za przejazd przez węzeł pobierana jest jednokrotnie opłata elektroniczna, to nie ma racjonalnego powodu, by za przejazd przez węzeł bez uiszczenia opłaty nakładać karę na kierowcę dwukrotnie. Zdaniem skarżącego, inna interpretacja powyższych przepisów prowadzić będzie do wniosków absurdalnych, wszak kara na skarżącego poruszającego się po odcinku węzeł Kleszczów - węzeł Murckowska mogłaby być nakładana przykładowo co 50 m, lecz takie postępowanie byłoby absurdalne i rażąco niezgodne z racjonalną wykładnią przytoczonych przepisów.

Mając na względzie powyższe, skarżący uznał, że przy założeniu, iż postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej jest nieważne, w obrocie pozostają dwie ostateczne decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego, obydwie dotyczące poruszania się skarżącego po odcinku węzeł Kleszczów - węzeł Murckowska. W tej sytuacji, jak zauważył skarżący, nałożenie na niego kary za poruszanie się po ww. odcinku o godzinie 13:23 eliminuje możliwość nałożenia kary za poruszanie się po wskazanym powyżej odcinku o godzinie 15:30.

W konsekwencji, strona skarżąca uznała, że decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] (dotycząca przejazdu z godziny 15:30), jak również utrzymująca ją w mocy decyzja tego organu winny ulec uchyleniu. Według skarżącego, jedyną decyzją, która winna pozostać w mocy jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] (dotycząca przejazdu z godziny 13:23), w brzmieniu sprzed wydania postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej.

Niezależnie od powyższego, skarżący zarzucił organowi, że brak poinformowania go o możliwości zapoznania się z aktami stanowi naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. Skarżący uznał, że winien w szczególności wypowiedzieć się co do postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej wydanego w granicach niniejszej sprawy.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, odpowiadając na zarzuty strony skarżącej - wskazał, że z protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. wynika bezsprzecznie, że kierujący pojazdem dwukrotnie nie uiścił opłaty elektronicznej za przejazdy zarejestrowane przez bramownice kontrolne A04_0330,8_TF_0(51) oraz A04_0131,5_PEF_0(32). Organ zauważył, że w decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], nakładającej karę pieniężną za przejazd odcinkiem autostrady A4 w dniu 29 maja 2012 r. o godz. 13:23 dopuszczono się oczywistej omyłki w zakresie podania nazwy odcinka drogi płatnej, na którym zarejestrowano naruszenie. Organ wskazał, że bramownica o numerze A04_131,5_PEF_0(32) znajduje się na odcinku Zgorzelec - węzeł Bielany Wrocławskie, nie zaś, jak pierwotnie omyłkowo wskazano, na odcinku Kleszczów - węzeł Murckowska. Omyłka ta została sprostowana postanowieniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego na podstawie przepisu art. 113 § 1 k.p.a.

Odnosząc się z kolei do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia przez organ przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezapewnienie jej czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, organ uznał, że jest on niezasadny, albowiem wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 29 maja 2012 r. strona skarżąca została pouczona o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań, zapoznania się z aktami sprawy oraz składania dodatkowych wyjaśnień i dokumentów. Ponadto, organ wskazał, że strona skarżąca, podnosząc zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., ma obowiązek wykazać istnienie związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. wyrok NSA z dnia 15 maja 2003 r., sygn. akt I SA/Gd 199/00). Według organu, nie każde bowiem naruszenie prawa procesowego skutkuje uchyleniem decyzji administracyjnej, lecz tylko takie, które realnie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Organ uznał, że strona musi wykazać, że konkretne naruszenie uniemożliwiło jej podjęcie danej czynności procesowej, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie (por. wyrok NSA z dnia 2 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1316/08).

Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - w toku postępowania zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z przedmiotową sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.), opierając swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku postępowania, dokonując jego wszechstronnej oceny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej także: "p.p.s.a.").

W świetle powyższego należy stwierdzić, że analizowana pod tym kątem skarga S.J. zasługuje na uwzględnienie, albowiem Główny Inspektor Transportu Drogowego, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r., a także poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] , nakładającą na skarżącego kierowcę karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej - dopuścił się naruszenia przepisów prawa.

Zdaniem Sądu, Główny Inspektor Transportu Drogowego, wydając obie sporne decyzje administracyjne, dopuścił się naruszenia przepisów art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. - polegającego przede wszystkim na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, jak również na dokonaniu dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej, a w konsekwencji powyższych uchybień - naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa.

Z przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych wynika, że korzystających z dróg publicznych zobowiązani są do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej (opłaty elektronicznej). Opłata ta, w myśl art. 13ha ust. 1 u.d.p., jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Natomiast jej wysokość ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki tej opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu, według art. 13ha ust. 2 u.d.p.

Należy podkreślić, że przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych przewidują możliwość uiszczenia opłaty elektronicznej jedynie w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i (art. 13hc ust. 1 u.d.p.). Zasadą jest, że pobranie opłaty następuje poprzez urządzenie na potrzeby pobierania tych opłat instalowane w pojeździe samochodowym (tzw. viaBOX). Obowiązek oferowania takowego urządzenia spoczywa na podmiotach pobierających opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru, zgodnie z art. 13i ust. 3 u.d.p.

Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a u.d.p., jest obowiązany do: włączenia urządzenia podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę (pkt 1); wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu (pkt 2); używania urządzenia zgodnie z przeznaczeniem (pkt 3).

Zasady wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania reguluje wydane na podstawie art. 40a ust. 5 u.d.p. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego (Dz. U. Nr 91, poz. 524).

Zgodnie z treścią art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych. Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 i 2, nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 13l ust. 1 (art. 13k ust. 4 u.d.p.).

W myśl przepisu art. 13l ust. 1 pkt 2 u.d.p., do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarżący S.J. , kierując zespołem pojazdów składającym się z pojazdu samochodowego marki Mercedes o numerze rejestracyjnym [...] oraz przyczepy marki Wiola o numerze rejestracyjnym [...], a więc zespołem pojazdów, którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 t, poruszał się w dniu 29 maja 2012 r., około godziny 15:30, po drodze krajowej (autostradzie) A4 na odcinku węzeł Kleszczów-węzeł Murckowska, wyszczególnionym w załączniku nr 1 pkt 3 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Z akt sprawy wynika bezspornie, że opłata elektroniczna nie została uiszczona, albowiem kontrolowany pojazd nie był wyposażony w urządzenie pokładowe viaBOX.

Mając na względzie zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy, Sąd ex officio uznał, że materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie przedstawia pełnych danych, które pozwoliłyby na jednoznaczne stwierdzenie, czy strona skarżąca została prawidłowo ukarana za nieuiszczenie opłaty elektronicznej za sporny przejazd wskazanym powyżej odcinkiem drogi krajowej. Zdaniem Sądu, w toku postępowania poprzedzającego wydanie obu spornych decyzji administracyjnych o nałożeniu kary pieniężnej, organ winien był wyjaśnić w sposób niebudzący wątpliwości wszystkie istotne okoliczności, które uzasadniałyby nałożenie na skarżącego kierowcę kary pieniężnej za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej, a w szczególności zobowiązany był - niezależnie od zarzutów strony skarżącej - uzyskać niebudzące wątpliwości dowody w zakresie wywiązania się przez zarządcę danego odcinka drogi krajowej z obowiązku odpowiedniego jej oznakowania.

W ocenie Sądu, należy wskazać bowiem, że w dotychczasowym orzecznictwie zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyjmuje się, że organ Inspekcji Transportu Drogowego, jako organ administracji publicznej, prowadząc postępowanie administracyjne w tego typu sprawach, nie może pominąć w swoich rozważaniach kwestii ustalenia odpowiedniego oznakowania drogi krajowej przez właściwe organy administracji publicznej.

Należy zauważyć, że na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 13ha ust. 6 u.d.p., w dniu 22 marca 2011 r. zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, opłatę elektroniczną pobiera się na drogach krajowych lub ich odcinkach klasy A i S oraz klasy GP i G - określonych w załączniku nr 1 i 2 do tego rozporządzenia.

Z kolei, rozporządzenie Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. Nr 170, poz. 1393 ze zm. - dalej także: "rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów drogowych"), wydane na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm. - dalej także: "P.r.d."), określa znaki i sygnały drogowe obowiązujące w ruchu drogowym, ich znaczenie i zakres obowiązywania. Konkretne znaczenie znaku, z wyjątkiem znaków ostrzegawczych, wynika z treści danego znaku lub objaśnienia zawartego w treści rozporządzenia. Zgodnie z § 1 ust. 4 w związku z § 2 ust. 4 rozporządzenia w sprawie znaków i sygnałów drogowych, napis lub symbol umieszczony na tabliczce pod znakiem drogowym stanowi integralną część znaku. Natomiast stosownie do § 65 ust. 3 tego rozporządzenia, umieszczona pod znakiem E-l 5a, E-l 5c albo E-l 5d tabliczka T-34 oznacza, że za przejazd odcinkiem drogi publicznej tak oznaczonym pobiera się opłatę elektroniczną. Przepis ten został dodany przez § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 9 czerwca 2011 r. (Dz. U. Nr 124, poz. 705) zmieniającego rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów drogowych z dniem 30 czerwca 2011 r. Na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 7 ust. 3 P.r.d., uwzględniając konieczność zapewnienia czytelności i zrozumiałości znaków i sygnałów drogowych dla uczestników ruchu drogowego, Minister Infrastruktury rozporządzeniem z 3 lipca 2003 r. określił szczegółowe warunki techniczne dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. Nr 220, poz. 2181). Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 czerwca 2011 r. (Dz. U. Nr 124, poz. 702) zmieniającym powyższe rozporządzenie, ustalono, że tabliczkę T-34 umieszcza się na drogach krajowych objętych systemem elektronicznej opłaty drogowej pod znakiem z numerem autostrady E - 15c, drogi ekspresowej E - 15d lub innej drogi krajowej E - 15a, występującym samodzielnie (§ 6.3.7.9.).

Należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 sierpnia 2013 r., wydanym w sprawie sygn. akt II GSK 1467/12 (podobnie także: NSA /w:/ wyrok z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1434/12), przywołując wskazaną regulację zauważył, że z przedstawionych unormowań wynika zobowiązanie zarządców dróg do oznakowania dróg, na których pobierana jest opłata elektroniczna, tabliczkami T-34. Według NSA, "znaki kierunku i miejscowości wraz z tabliczką T-34 stanowią dla użytkowników dróg informację, na jakiej drodze się znajdują i czy za przejazd tą drogą pobierana jest opłata elektroniczna. Znaki te jednocześnie umożliwiają uczestnikom ruchu podjąć decyzję co do wyboru drogi, płatnej bądź bezpłatnej. Oznacza to, że znak drogowy w postaci tabliczki T-34 wskazuje odcinek drogi, na którym pobierana jest opłata. Przejazd po drodze oznaczonej znakiem T-34 bez uiszczenia stosownej opłaty elektronicznej stanowi naruszenie treści tego znaku. W konsekwencji należy uznać, że obok funkcji informacyjnej znak T-34 zawiera zakaz poruszania się po drodze krajowej bez opłaty, a zatem łączy w swojej treści zarówno funkcję informacji, jak i zakazu lub zobowiązania do określonego zachowania.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, znaki i sygnały drogowe wyrażają ostrzeżenia, zakazy, nakazy lub informacje. Wykładnia językowa cytowanego przepisu nie daje podstaw do kwestionowania rozwiązania polegającego na połączeniu w treści znaku kilku funkcji. Wymienione w tym przepisie funkcje znaków zostały ujęte w postaci alternatywy zwykłej, co oznacza, że znak może pełnić kilka funkcji w nim określonych. Za taką wykładnią przepisu art. 7 ust. 1 prawa o ruchu drogowym opowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 stycznia 2004 r. sygn. akt P9/03. Zdaniem Trybunału pogląd, że poszczególne kategorie znaków drogowych wymienione w treści art. 7 ust. 1 ustawy wykluczają się nie jest uzasadniony. Językowa wykładnia treści tego przepisu nie wyklucza funkcjonowania znaków drogowych łączących w swojej treści kilka funkcji, np. informacji i zakazu. Jeżeli bowiem zastanowić się nad rolą normatywną znaków drogowych, to regułą jest konstruowanie treści określonych nakazów czy zakazów postępowania w oparciu nie o jeden (i to realizujący tylko jedną funkcję) znak drogowy, ale o kilka z nich, wzajemnie się uzupełniających. Trybunał wskazał na przykłady znaków informacyjnych, które także służyć mogą do dekodowania norm nakazujących lub zakazujących, a których treść wcale tego rodzaju zakazów lub nakazów expressis verbis nie wyraża (np. znak informujący o początku pasa ruchu dla autobusów, znak początek pasa ruchu powolnego)".

Czyniąc te rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w konsekwencji, że umieszczona pod znakiem drogowym tabliczka T-34 konkretyzuje obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd odcinkiem drogi publicznej tak oznaczonym. NSA uznał, że brak odpowiedniej informacji o płatnym odcinki drogi, uniemożliwia użytkownikowi drogi zorientowanie się, na jakiej drodze się znajduje i dokonanie odpowiedniego wyboru pomiędzy drogą płatną, a alternatywną drogą bezpłatną. Korzystającego w takiej sytuacji z drogi płatnej, nieoznaczonej tabliczką T-34, nie można obciążać odpowiedzialnością za nieuiszczenie opłaty i wymierzać kary pieniężnej. Aczkolwiek prawo administracyjne ujemne konsekwencje wiąże z faktem obiektywnego naruszenia prawa, jednak zgodnie ze standardami demokratycznego państwa prawa i zaufania do jego organów, nie do zaakceptowania jest sytuacja, gdy korzystającemu z drogi publicznej i stosującemu się do dyrektyw płynących ze znaków drogowych, wymierzana jest kara pieniężna, stanowiąca w istocie konsekwencję niedopełnienia obowiązku odpowiedniego oznakowania drogi przez właściwe organy administracji.

Zdaniem Sądu, podkreślić należy, że przepis art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. funkcjonuje w określonym otoczeniu prawnym, zatem jego znaczenie powinno być odczytywane w łączności z innymi przepisami i celami, jakie ustawodawca chciał osiągnąć określoną regulacją prawną.

Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów, zatem niezgodna z art. 2 Konstytucji RP jest wykładnia tego przepisu, która sankcję administracyjną nakłada na podmiot, który nie naruszył swoim zachowaniem dyrektywy postępowania wynikającej z norm prawnych określających zasady ruchu na drogach publicznych. Wyrażona w powołanym art. 2 Konstytucji RP zasada demokratycznego państwa prawnego opiera się, zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, na pewności prawa, a więc takim zespole cech przysługujących prawu, które zapewniają jednostce bezpieczeństwo prawne; umożliwiają jej decydowanie o swoim postępowaniu w oparciu o pełną znajomość przesłanek działania organów państwowych oraz konsekwencji prawnych, jakie ich działania mogą pociągnąć za sobą. Jednostka winna mieć możliwość określenia zarówno konsekwencji poszczególnych zachowań i zdarzeń na gruncie obowiązującego w danym momencie stanu prawnego, jak też oczekiwać, że prawodawca nie zmieni ich w sposób arbitralny. Bezpieczeństwo prawne jednostki związane z pewnością prawa umożliwia więc przewidywalność działań organów państwa, a także prognozowanie działań własnych (wyrok z 14 czerwca 2000 r., sygn. P 3/00, OTK ZU nr 5/2000, poz. 138). W tej sytuacji, nie można poprawnie stosować ww. art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. bez przeprowadzenia wykładni systemowej tego przepisu. System prawa jest logiczną zorganizowaną całością o wspólnych wartościach. Znaczenia przepisów prawnych nie można dochodzić w oderwaniu od innych przepisów zawartych w określonym akcie prawnym, a także innych aktach prawnych należących do danej gałęzi prawa, czy też całego porządku prawnego. W ramach wykładni systemowej zewnętrznej punktem wyjścia jest Konstytucja RP. Zgodnie z regułami wynikającymi z art. 2 Konstytucji, warunkiem zastosowania sankcji administracyjnej z art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. jest doprowadzenie do stanu zgodnego z zasadami państwa prawa poprzez odpowiednie oznakowanie drogi tak, aby korzystający z dróg publicznych mieli świadomość ciążącego na nich obowiązku (por. cyt. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1467/12).

W niniejszej sprawie organ administracji, stosując wobec skarżącego sankcję administracyjną z art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., naruszył przepisy procedury administracyjnej, albowiem uznając - co do zasady - za prawnie obojętną dla nałożenia kary pieniężnej na podstawie tego przepisu okoliczność właściwego oznakowania drogi, po której poruszał się zespół pojazdów kierowany przez skarżącego - jako drogi płatnej, nie dokonał jakichkolwiek ustaleń, czy droga ta (odcinek drogi) była oznaczona zgodnie z wymogami ustalonymi w ww. przepisach aktów wykonawczych do ustawy o drogach publicznych i ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

Aczkolwiek, skarżący korzystając z odcinka drogi publicznej wymienionej w ww. rozporządzeniu z 22 marca 2011 r., wykonywał przejazd zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i z tego tytułu był bezwzględnie zobowiązany do poniesienia opłaty, jednak w realiach tej sprawy okoliczność ta nie przesądza jeszcze sama w sobie o zgodności z prawem decyzji nakładającej na skarżącego karę pieniężną za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Obowiązkiem organu jest bowiem ustalenie, czy odcinek drogi, po której poruszał się kierowany przez skarżącego zespół pojazdów (w tym wjazd na ten odcinek), był w dniu kontroli należycie oznakowany, zgodnie z ww. regulacją prawną, jako droga płatna.

Zdaniem Sądu, organ Inspekcji Transportu Drogowego nie może się ograniczyć się do odnotowania obowiązku skarżącego w zakresie znajomości przepisów dotyczących dróg publicznych (w tym kategorii dróg i ponoszenia opłaty elektronicznej), skoro usprawiedliwieniem dla ich naruszenia jest brak stosownego oznakowania drogi, jako płatnej, za wjazd na którą to drogę należy uiścić opłatę elektroniczną. Kwestia ta (oznakowania drogi) nie została w sprawie w jakikolwiek sposób wyjaśniona, albowiem zarówno w decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r., jak i decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. brak ustaleń na temat oznakowania drogi, zaś organ poprzestaje wyłącznie na ustaleniach co do niewyposażenia kontrolowanego pojazdu w urządzenie viaBOX.

Warto zauważyć, że w wyroku z dnia 23 listopada 1994 r, sygn. akt III ARN 55/94, OSNAPiUS z 1995 nr 7, poz. 83, Sąd Najwyższy podkreślił, że: "(...) Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.)".

Tym samym organ administracji, rozstrzygając w niniejszej sprawie, dopuścił się naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa, która znajduje zastosowanie również do postępowania administracyjnego, którego stroną jest obywatel państwa obcego.

Według Sądu, naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej mogło mieć w tej sytuacji istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc niewątpliwie stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny obu spornych decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

W tej sytuacji - zdaniem Sądu - brak wszechstronnego odniesienia się przez organ administracji publicznej do powyżej wskazanej kwestii związanej z prawidłowym oznakowaniem stosownego odcinka drogi krajowej, jako kwestii mającej niewątpliwie istotne znaczenie dla oceny legalności zastosowanej kary administracyjnej, nie pozwala sądowi administracyjnemu na pełne skontrolowanie legalności obu spornych decyzji.

W ocenie Sądu, aby zaskarżone rozstrzygnięcia Głównego Inspektora Transportu Drogowego ocenić w sposób prawidłowy, trzeba dysponować stanowiskiem tego organu zawierającym precyzyjne odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) dotyczących podstaw zastosowania sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej w wysokości 3.000 złotych z tytułu przejazdu po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

Należy zauważyć bowiem, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt administracyjny pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ rozstrzygający sprawę.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że uzasadnienie zarówno zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r., jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. - nie spełnia wymogów przewidzianych przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem uzasadnienia tych spornych rozstrzygnięć, pomijając zupełnie kwestię związaną z prawidłowym oznakowaniem drogi, nie zawierają pełnych wyjaśnień okoliczności, które winny być wzięte pod uwagę przez organ Inspekcji Transportu Drogowego przy wydawaniu decyzji o nałożeniu wspomnianej kary pieniężnej.

Wobec powyższego, należy - zdaniem Sądu - uznać, że Główny Inspektor Transportu Drogowego, orzekając w niniejszej sprawie, niezależnie od uchybienia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., dopuścił się w toku postępowania administracyjnego istotnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa, wyrażonej w przepisie art. 8 k.p.a.

Z zasady tej wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności (art. 6 k.p.a.). Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku tak ukształtowanego postępowania mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Warto zauważyć w tym miejscu, że Naczelny Sąd Administracyjny już w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84 (ONSA z 1984 r., nr 2, poz. 117), wyraźnie podkreślił, iż w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Ponadto, w ocenie Sądu, zasada wynikająca z przepisu art. 8 k.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody.

Wobec powyższego, Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r. winny być uchylone, jako wydane z istotnym naruszeniem przepisów postępowania.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obie sporne decyzje administracyjne, działając w tym zakresie na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że uchylone decyzje nie będą podlegać wykonaniu do daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Zasądzając od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego kwotę 120 złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a.