Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 323/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 108 ust. 2 pkt 2, ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 742
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kosowska, Sędzia WSA Anna Strzelec, , po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. A. na decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego w Lublinie z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2024 r., nr [...], Rektor Uniwersytetu Medycznego w Lublinie (dalej jako "rektor" albo "organ") skreślił z listy studentów M. A. (dalej jako "skarżący"), studenta V roku programu arabskiego kierunku lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.

W podstawie prawnej decyzji rektor wskazał art. 108 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r., poz. 742 z późn. zm.) oraz § 39 ust. 2 pkt 2 w związku z § 39 ust. 5 Regulaminu Studiów Uniwersytetu Medycznego w Lublinie stanowiącego załącznik do Uchwały Nr 255/2023 Senatu Uniwersytetu Medycznego w Lublinie z 26 kwietnia 2023 r. (dalej jako "Regulamin") w związku z § 4 Zarządzenia Nr 8/2022 Rektora Uniwersytetu Medycznego w Lublinie z 17 stycznia 2022 r. w sprawie podziału roku akademickiego 2022/2023.

W uzasadnieniu decyzji rektor wskazał, że M. A. rozpoczął studia w Uniwersytecie Medycznym w roku akademickim 2011/2012. Decyzją nr [...] z [...] października 2015 r. skarżący został skreślony z listy studentów z powodu niezaliczenia powtarzanego przedmiotu. Następnie skarżący uzyskał zgodę na wznowienie studiów na Uniwersytecie Medycznym w roku akademickim 2015/2016. W semestrze letnim roku akademickiego 2015/2016 skarżący nie uzyskał zaliczenia z przedmiotu patomorfologia II. Decyzją z [...] października 2016 r. udzielono skarżącemu zgody na powtarzanie wyżej wymienionego przedmiotu z obowiązkiem zaliczenia niezdanego przedmiotu w semestrze zimowym roku akademickiego 2016/2017. Skarżący nie uzyskał zaliczenia w wyznaczonym terminie, przedstawiając w dniu 2 lutego 2017 r. zaświadczenie lekarskie i zwrócił się z prośbą o możliwość 30-dniowego warunkowego przedłużenia terminu na zaliczenie przedmiotu. Skarżący uzyskał możliwość 30-dniowego warunkowego przedłużenia terminu na zaliczenie przedmiotu patomorfologia II do dnia 14 marca 2017 r. Następnie skarżący 2 marca 2017 r. złożył zaświadczenie lekarskie na okres od 1 do 31 marca 2017 r. i kolejne w dniu 31 marca 2017 r. na okres od 1 do 30 kwietnia 2017 r. oraz podanie o urlop od 1 kwietnia do 31 sierpnia 2017 r. Student otrzymał zgodę na urlop we wskazanym okresie w dniu 4 kwietnia 2017 r.

Następnie skarżący w dniu 6 września 2017 r. otrzymał zgodę na urlop na semestr zimowy roku akademickiego 2017/2018 do dnia 18 lutego 2018 r., na podstawie wniosku złożonego w dniu 31 sierpnia 2018 r.

W dniach 13 lutego 2018 r. i 21 lutego 2018 r. skarżący zwrócił się o możliwość wznowienia studiów oraz o możliwość podejścia do egzaminu z przedmiotu patomorfologia II w semestrze letnim roku akademickiego 2017/2018, na co wyrażono zgodę.

Skarżący podszedł do egzaminu z patomorfologii II w dniu 20 kwietnia 2018 r. i uzyskał ocenę 2,0. Następnie podszedł do I terminu poprawkowego w dniu 18 maja 2018 r. i również uzyskał ocenę 2,0. Skarżący nie podszedł do II terminu poprawkowego i od kwietnia 2018 r. przedstawiał zaświadczenia lekarskie dotyczące zwolnienia z zajęć. Kolejne zaświadczenie lekarskie zostało złożone 29 maja 2023 r. i wskazywało na okres od 1 maja do 30 lipca 2023 r.

W dniu 6 września 2023 r. skarżący poinformował uczelnię wiadomością elektroniczną, że miał nawrót choroby oraz przesłał zaświadczenie lekarskie datowane na 31 sierpnia 2023 r., stwierdzające, że wdrożono farmakologię, ale bez wskazania żadnych dat mogących usprawiedliwiać ewentualne nieobecności. W związku z powyższym, 22 września 2023 r. w protokole elektronicznym dla II terminu poprawkowego z przedmiotu patomorfologia II wpisano skarżącemu nieobecność. W związku z brakiem usprawiedliwienia, nieobecność ta została, zgodnie z § 32 ust. 6 Regulaminu studiów, zamieniona na ocenę 2,0. Kolejne złożone przez pana studenta zaświadczenie lekarskie obejmowało okres od 2 października do 2 listopada 2023 r.

Rektor wskazał, że 3 listopada 2023 r. złożono zaświadczenia lekarskie z 27 października 2023 r. na okres od 2 listopada do 31 grudnia 2023 r. oraz kolejne zaświadczające, że z uwagi na stan psychiczny, pacjent nie jest w stanie podejmować decyzji w sprawie uczelni, jednak bez wskazania dat obowiązywania tego zaświadczenia.

W związku z tym, że nie wpłynęło właściwe podanie studenta ani zaświadczenie lekarskie obejmujące okres sesji poprawkowej tj. od 1 do 22 września 2023 r., podczas której student powinien uzyskać zaliczenie powtarzanego przedmiotu patomorfologia, zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie skreślenia skarżącego z listy studentów V roku studiów Uniwersytetu Medycznego w Lublinie z powodu niezaliczenia powtarzanego przedmiotu.

Organ wskazał, że w świetle przepisów ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz postanowień regulaminu, student może być skreślony z listy studentów w przypadku braków postępów w nauce. Zgodnie z § 39 ust. 5 regulaminu, za brak postępów w nauce uważa się niezaliczenie powtarzanego przedmiotu.

Odnosząc się do sprawy rektor stwierdził, że student był zobowiązany uzyskać zaliczenie z powtarzanego przedmiotu w semestrze letnim roku akademickiego 2022/2023. Powinien uzyskać to zaliczenie nie później niż do ostatniego dnia sesji poprawkowej, czyli do 22 września 2023 r., zgodnie z § 4 Zarządzenia Nr 8/2022 Rektora Uniwersytetu Medycznego w Lublinie z dnia 17 stycznia 2022 r. w sprawie podziału roku akademickiego 2022/2023. Student tego obowiązku nie dopełnił. Organ ustalił, że skarżący wykorzystał wszystkie możliwości zaliczenia przedmiotu patomorfologia II w roku akademickim 2015/2016, a następnie w ramach powtarzania tegoż przedmiotu w roku akademickim 2017/2018, skarżący podszedł do egzaminu z patomorfologii II oraz do I terminu poprawkowego, nie uzyskał jednak pozytywnej oceny. Organ wyjaśnił, że skarżący powinien był uzyskać zaliczenie z powtarzanego przedmiotu patomorfologia II w ramach II terminu poprawkowego w semestrze letnim roku akademickiego 2022/2023. Skarżący jednak nie podszedł do zaliczenia i nie przedstawił odpowiedniego zaświadczenia lekarskiego w celu usprawiedliwienia nieobecności. Rektor podkreślił, że z powtarzanego przedmiotu patomorfologia II w trzech terminach skarżący ma wpisaną ocenę niedostateczną i nie przysługuje mu już prawo zaliczenia wyżej wymienionego przedmiotu w innym terminie. Regulamin studiów nie przewiduje dwukrotnego powtarzania tego samego niezaliczonego przedmiotu, a skarżący nie spełnił wymagań warunkujących kontynuowanie studiów.

Odnosząc się do treści zaświadczeń lekarskich złożonych w toku postępowania administracyjnego oraz pism składanych przez pełnomocnika strony, organ stwierdził, że skarżący przedstawił zaświadczenia lekarskie usprawiedliwiające okresy od 1 maja do 30 lipca 2023 r., od 2 października do 2 listopada 2023 r., od 2 listopada do 31 grudnia 2023 r. oraz od 1 stycznia do 29 lutego 2024 r. Student nie przedstawił natomiast zaświadczenia lekarskiego na okres od 1 sierpnia do 1 października 2023 r., w tym za okres obejmujący czas trwania sesji poprawkowej od 1 września 2023 r. do 22 września 2023 r., zgodnie z § 4 Zarządzenia Nr 8/2022 Rektora Uniwersytetu Medycznego w Lublinie z dnia 17 stycznia 2022 r. w sprawie podziału roku akademickiego 2022/2023, podczas której student powinien uzyskać zaliczenie z powtarzanego przedmiotu patomorfologia II. Skarżący mimo przekazania stosownych informacji przez pracownika dziekanatu, jak również przesłania linku do strony ze wzorem podania, nie złożył też wniosku o urlop zdrowotny.

Odnosząc się do treści zaświadczeń złożonych przy piśmie pełnomocnika skarżącego z 29 stycznia 2024 r., do którego załączono 4 zaświadczenia lekarskie: dwa zaświadczenia datowane na 27 października 2023 r. na okres od 2 listopada do 31 grudnia 2023 r. oraz zaświadczające, że z uwagi na stan psychiczny, pacjent nie jest w stanie podejmować decyzji w sprawie uczelni bez wskazania dat obowiązywania tego zaświadczenia, zaświadczenie z 5 stycznia 2024 r., wskazujące rozpoznanie choroby bez wskazania dat obowiązywania oraz zaświadczenie z 10 stycznia 2024 r. na okres od 1 stycznia do 29 lutego 2024 r., rektor stwierdził, że nie obejmują one czasu trwania sesji poprawkowej w semestrze letnim od 1 września 2023 r. do 22 września 2023 r.

Organ stwierdził, że biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym dotychczasowy tok studiów studenta, należy przyznać prymat interesowi społecznemu i wydać decyzję o skreśleniu studenta z listy studentów z przyczyn wskazanych w art. 108 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. A. zaskarżył decyzję Rektora UM w Lublinie w całości, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) art. 108 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, poprzez błędne przyjęcie, że skarżący spełnił przesłanki warunkujące skreślenie z listy studentów;

b) § 39 ust. 2 pkt 2 oraz § 39 ust. 5 regulaminu, poprzez błędne przyjęcie, że skarżący spełnił przesłanki warunkujące uznanie jego braków postępu w nauce.

Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a." w związku z art. 8 i art. 9 k.p.a., z uwagi na brak właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, które przejawia się w braku uzasadnienia decyzji w zakresie wskazania braku postępów w nauce skarżącego w sytuacji, gdy skarżący w całym tym okresie przebywał na zwolnieniu lekarskim;

b) art. 7, art. 8 k.p.a., art. 77 § i art. 80 k.p.a., poprzez błędne ustalenie, że skarżący nie zaliczył powtarzanego przedmiotu;

c) art. 8 w związku z art. 11 k.p.a. poprzez "całkowite pominięcie wpływu planowanej inwestycji ..." – zarzut nie dotyczy postępowania w sprawie niniejszej

W odpowiedzi na skargę Rektor UM wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem skargi jest decyzja Rektora Uniwersytetu Medycznego w Lublinie o skreśleniu skarżącego z listy studentów.

Jako podstawę podjęcia decyzji o skreśleniu skarżącego z listy studentów organ wskazał art. 108 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "ustawa" lub "ustawa o szkolnictwie wyższym" oraz z § 39 ust. 2 pkt 2 w zw. z ust. 5 regulaminu studiów Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, stanowiącego złącznik do uchwały Senatu Uniwersytetu Medycznego w Lublinie Nr 255/2023 z dnia 26 kwietnia 2023 roku, powoływanego dalej jako "regulamin" lub "regulamin studiów". w związku z § 4 Zarządzenia Nr 8/2022 Rektora Uniwersytetu Medycznego w Lublinie z 17 stycznia 2022 r. w sprawie podziału roku akademickiego 2022/2023.

Wprawdzie skarżący rozpoczął studia w 2011 r., a zatem pod rządem ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183, z późn. zm.) i dwukrotnie je w okresie obowiązywania tej ustawy wznawiał, zastosowanie w sprawie mieć będzie jednak ustawa z 2018 r.

Zgodnie bowiem z art. 276 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669), tylko postępowania w sprawie skreślenia studenta z listy studentów w przypadkach, o których mowa w art. 190 ust. 1 i 2 ustawy z 2005 r., wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy z 2018 r. i niezakończone przed dniem wejścia w życie regulaminów studiów, uchwalonych na podstawie przepisów nowej ustawy, zgodnie z art. 263 ust. 1, prowadzi się na zasadach dotychczasowych.

Postępowanie w sprawie skreślenia skarżącego z listy studentów zostało wszczęte w 2023 r. (zawiadomienie z 21 grudnia 2023 r. – k. 278 i 279 akt adm.), a więc w okresie obowiązywania ustawy z 2018 r. oraz regulaminu studiów uchwalonego 26 kwietnia 2023 r.

Wskazany przez organ art. 108 ust. 2 pkt 2 ustawy stanowi, że student może być skreślony z listy studentów w przypadku stwierdzenia braku postępów w nauce. Ustawa nie precyzuje, jakie przypadki uznawane są brak postępów w nauce.

Odpowiednikiem przepisów ustawy dotyczących skreślenia z listy studentów jest § 39 regulaminu studiów. Zgodnie z § 39 ust. 2 pkt 2 regulaminu, dziekan na podstawie upoważnienia rektora może skreślić studenta z listy studentów w przypadku stwierdzenia braku postępów w nauce. Jednocześnie § 39 ust. 5 regulaminu precyzuje, że za brak postępu w nauce uważa się niezaliczenie powtarzanego przedmiotu.

Podstawą skr4ślenia skarżącego z listy studentów było niezaliczenie powtarzanego przedmiotu.

Z akt sprawy wynika, że skarżący rozpoczął studia na Uniwersytecie Medycznym w Lublinie w 2011 r., na kierunku lekarskim (studia w języku angielskim, noszące obecnie nazwę "program arabski"). W 2015 r. skarżący został skreślony z listy studentów z powodu niezaliczenia powtarzanego przedmiotu. Następnie skarżący uzyskał zgodę na wznowienie studiów na Uniwersytecie Medycznym w roku akademickim 2015/2016. W semestrze letnim roku akademickiego 2015/2016 skarżący nie uzyskał zaliczenia z przedmiotu patomorfologia. Decyzją z 24 października 2016 r. udzielono skarżącemu zgody na powtarzanie przedmiotu patomorfologia II z obowiązkiem zaliczenia niezdanego przedmiotu w semestrze zimowym roku akademickiego 2016/2017. Skarżący nie uzyskał zaliczenia w wyznaczonym terminie, przedstawiając w dniu 2 lutego 2017 r. zaświadczenie lekarskie. W dniu 2 marca 2017 r. skarżący złożył zaświadczenie lekarskie na okres od 1 do 31 marca 2017 r. i kolejne w dniu 31 marca 2017 r. na okres od 1 do 30 kwietnia 2017 r., a następnie złożył podanie o urlop od 1 kwietnia do 31 sierpnia 2017 r. i otrzymał zgodę na urlop we wskazanym okresie. Kolejny urlop udzielony został skarżącemu na semestr zimowy roku akademickiego 2017/2018, do dnia 18 lutego 2018 r.

W lutym 2018 r. skarżący zwrócił się o możliwość wznowienia studiów oraz o możliwość podejścia do egzaminu z przedmiotu patomorfologia w semestrze letnim roku akademickiego 2017/2018, na co wyrażono zgodę.

Skarżący podszedł do egzaminu z patomorfologii w dniu 20 kwietnia 2018 r. i uzyskał ocenę 2,0. Następnie podszedł do pierwszego terminu poprawkowego w dniu 18 maja 2018 r. i również uzyskał ocenę 2,0. Do drugiego terminu poprawkowego skarżący już nie podszedł i od kwietnia 2018 r. przedstawiał systematycznie zaświadczenia lekarskie dotyczące zwolnienia z zajęć w 2018 r., 2020 r., 2021 r., 2022 i 2023 r. Zaświadczenie lekarskie złożone 29 maja 2023 r. wskazywało okres zwolnienia z zajęć od 1 maja do 30 lipca 2023 r.

W dniu 6 września 2023 r. skarżący poinformował uczelnię wiadomością elektroniczną, że miał nawrót choroby oraz przesłał zaświadczenie lekarskie datowane na 31 sierpnia 2023 r., stwierdzające, że wdrożono farmakoterapię. Zaświadczenie to nie wskazuje okresu niezdolności do zajęć. Z tego względu nieobecność na drugim terminie poprawkowym została zamieniona na ocenę 2,0. Kolejne złożone przez skarżącego zaświadczenie lekarskie obejmowało okres od 2 października do 2 listopada 2023 r., a następne, złożone 3 listopada 2023 r. (datowane na 27 października 2023 r.) obejmowało okres od 2 listopada do 31 grudnia 2023 r. Ponadto skarżący złożył jeszcze jedno zaświadczenie wystawione 27 października 2023 r. stwierdzające, że z uwagi na stan psychiczny, pacjent nie jest w stanie podejmować decyzji w sprawie uczelni. Zaświadczenie nie wskazuje okresu, w którym istniałaby niezdolność do podjęcia decyzji.

W świetle przedstawionych okoliczności faktycznych nie ulega wątpliwości, że skarżący nie stawił się na drugim terminie poprawkowym egzaminu z przedmiotu patomorfologia (trzecim terminie egzaminu) i nie złożył zaświadczenia lekarskiego, stwierdzającego niezdolność do zajęć w okresie sesji poprawkowej, która – jak wynika z zarządzenia nr 8/2022 Rektora Uniwersytetu Medycznego w Lublinie z 17 stycznia 2022 r. w sprawie podziału roku akademickiego 2022/2023, wyznaczona była w okresie od 1 do 21 września 2023 r.

Zgodnie z § 32 ust. 6 Regulaminu studiów, niezgłoszenie się na egzamin powoduje wpis w protokole "nieobecny (nob)". Student ma prawo usprawiedliwienia nieobecności. Zgodnie z powołanym przepisem, usprawiedliwienie powinno być złożone lub przesłane do dziekanatu w terminie trzech dni od terminu egzaminu. W przypadku braku usprawiedliwienia dziekan wpisuje ocenę niedostateczną i student traci termin egzaminu. W przypadku usprawiedliwienia nieobecności egzaminator wyznacza nowy termin egzaminu.

Jak wskazano wyżej, skarżący przedstawiał zwolnienia lekarskie z zajęć przez kilka kolejnych lat, nie przedstawił jednak zaświadczenia obejmującego okres sesji poprawkowej trwającej od 1 do 21 września 2023 r., w szczególności zaś usprawiedliwienia nieobecności na egzaminie poprawkowym (drugim terminie egzaminu poprawkowego). Skoro skarżący nie stawił się na egzaminie poprawkowym i nie przedłożył w terminie 3 dni usprawiedliwienia, prawidłowo wpisana została w dniu 22 września 2023 r. ocena niedostateczna z egzaminu z przedmiotu patomorfologia (§ 32 ust. 6 Regulaminu).

Z akt sprawy wynika, że skarżący złożył wprawdzie kolejne zaświadczenie lekarskie, ale dotyczyło ono okresu od 2 października do 2 listopada 2023 r. Nie mogło zatem stanowić usprawiedliwienia nieobecności w okresie od 1 do 21 września 2023 r. Dodać również należy, że z zaświadczenia z 31 sierpnia 2023 r. nie wynika, by skarżący był niezdolny do zajęć na uczelni. Zawarte w zaświadczeniu stwierdzenie: "Stan psychiczny pacjenta może wpływać na poczucie osłabienia funkcji poznawczych" wskazuje jedynie na możliwość odczuwania przez skarżącego osłabienia funkcji poznawczych. Stan ten nie został jednak uznany przez lekarza za wykluczający udział skarżącego w zajęciach i egzaminach. Całkowicie zatem gołosłowne jest twierdzenie skarżącego, że przedstawił zaświadczenie lekarskie stwierdzające zwolnienie z zajęć w okresie sesji poprawkowej.

Skarżący kwestionuje ustalenie, że nie zaliczył przedmiotu patomorfologia, co w świetle przedstawionych wyżej okoliczności jest całkowicie bezpodstawne. Skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dowodów, mogących podważyć ustalenia organu w tym zakresie.

Nie ulega wątpliwości, że skreślenie z listy studentów jest daleko idącą i dotkliwą sankcją, organ obowiązany jest zatem szczegółowo i wnikliwie przeprowadzić postępowanie dowodowe, zebrać wyczerpująco materiał dowodowy i wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że student dopuścił się naruszenia nałożonych na niego obowiązków i spełnione zostały przesłanki skreślenia z listy studentów, określone w ustawie i regulaminie studiów. Z uwagi na to, że decyzja podejmowana na podstawie art. 108 ust. 2 ustawy jest decyzją uznaniową, organ powinien wyważyć także interes społeczny i słuszny interes studenta.

W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie organ szczegółowo i wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko i wykazał, że przesłanki skreślenia z listy studentów zostały spełnione. Nie przekroczył także granic uznania administracyjnego.

Zgodnie z art. 75 ust. 1 ustawy, organizację studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów. W obowiązującym na Uniwersytecie Medycznym w Lublinie regulaminie zasady i tryb zaliczania semestru/roku studiów określone zostały w rozdziale IV (§ 26 – § 41).

W przepisach regulaminu określone zostały jednoznacznie okresy, terminy i warunki zaliczenia semestru/roku, egzaminy lub zaliczenia z oceną oraz zaliczenia bez oceny, nieobecności na zajęciach, warunki przystąpienia do egzaminu, oceny stosowane na egzaminach i zaliczeniach, osoby egzaminatorów oraz przeprowadzających zaliczenie przedmiotu, sposób uzyskania Informacji o uzyskanych wynikach egzaminów i zaliczeń, terminy odbywania egzaminów i liczba egzaminów w czasie jednej sesji, zasady podawania studentom informacji o formie egzaminu i zakresie wymagań wraz z podaniem zagadnień egzaminacyjnych, prawo do zdawania egzaminu poprawkowego z każdego niezdanego przedmiotu/modułu w przypadku uzyskania na egzaminie oceny niedostatecznej, zasady przeprowadzania egzaminu komisyjnego, zasady wpisu na kolejny rok/semestr studiów, decyzje wydawane przez dziekana w stosunku do studenta, który nie zaliczył semestru/roku studiów lub nie spełnił innych wymagań warunkujących kontynuowanie studiów, zasady wyrażania zgody na warunkowy wpis na następny semestr studiów, powtarzanie jednego lub większej liczby przedmiotów, obowiązek uiszczenia opłaty, tryb i przesłanki skreślania z listy studentów, ponowne przyjęcie na studia.

Zgodnie z § 32 ust. 8 regulaminu, w przypadku uzyskania na egzaminie oceny niedostatecznej studentowi przysługuje prawo do zdawania egzaminu poprawkowego z każdego niezdanego przedmiotu/modułu. W przypadku ponownego uzyskania oceny niedostatecznej student może skorzystać z drugiego egzaminu poprawkowego, który może odbyć się w dotychczasowym trybie lub w formie egzaminu komisyjnego, jeśli zajdą przesłanki określone w § 33 ust. 1. Termin drugiego egzaminu poprawkowego może przypadać w okresie sesji lub w terminie określonym w § 35 ust. 2.

Skarżący miał możliwość zdawania egzaminu poprawkowego z przedmiotu patomorfologia w sesji poprawkowej roku akademickiego 2022/2023, z możliwości tej jednak nie skorzystał. Podkreślić należy, że skarżący powtarzał ten przedmiot. Decyzją z 24 października 2016 r. udzielono bowiem skarżącemu zgody na powtarzanie przedmiotu patomorfologia z obowiązkiem zaliczenia niezdanego przedmiotu w semestrze zimowym roku akademickiego 2016/2017. Skarżący nie zaliczył tego przedmiotu we wskazanym terminie ze względów zdrowotnych. Uzyskał jednak zgodę na zdawanie egzaminu z przedmiotu patomorfologia w semestrze letnim roku akademickiego 2017/2018. Niestety nie zdał egzaminu ani w pierwszym, ani w drugim terminie, będącym pierwszym terminem poprawkowym. Jak już o tym była mowa, do trzeciego terminu (drugiego terminu poprawkowego) skarżący w ogóle nie podszedł.

Zgodnie z § 39 ust. 2 pkt 2 regulaminu, dziekan na podstawie upoważnienia Rektora może skreślić studenta z listy studentów w przypadku stwierdzenia braku postępów w nauce. Zgodnie natomiast z § 39 ust. 5 regulaminu, za brak postępu w nauce uważa się niezaliczenie powtarzanego przedmiotu.

Ustawa o szkolnictwie wyższym jako przesłankę skreślenia wskazuje ogólnie brak postępów w nauce. Niedookreślona przesłanka braku postępów w nauce wymieniona w art. 108 ust. 2 pkt 2 ustawy sprecyzowana została w regulaminie studiów w § 39 ust. 5 przez wskazanie niezaliczenia powtarzanego przedmiotu jako przyczyny stwierdzenia braku postępów w nauce. Nie ulega wątpliwości, że takie doprecyzowanie pojęcia niedookreślonego w akcie prawa zakładowego, jakim jest regulamin studiów nie jest sprzeczne z ustawą o szkolnictwie wyższym. Senat uczelni miał zatem prawo sprecyzować w regulaminie studiów, jakie przypadki uznaje się za brak postępów w nauce.

Jak wskazano wyżej, decyzja o skreśleniu z listy studentów na podstawie art. 108 ust. 2 i § 39 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 39 ust. 5 regulaminu studiów jest decyzją uznaniową.

Z uznaniem administracyjnym mamy do czynienia, gdy ustawodawca daje organowi możliwość wyboru konsekwencji prawnych. W doktrynie (por. J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Warszawa 2018, s. 409 i nast.) podkreśla się, że wybór ten jednak nie jest zupełnie dowolny i swobodny, ale ograniczony przez ustawodawcę w samej normie wprowadzającej uznanie. Przyjmuje się, że w przypadku wprowadzenia uznania administracyjnego organ podejmuje decyzje nie tylko na podstawie ustawy, ale także uwzględnia zasady celowości, sprawiedliwości oraz szczególne cechy stanu faktycznego. Podkreśla się jednocześnie, że skoro prawo daje organowi administracji możliwość wyboru, to każdy wybór mieszczący się w ramach tego upoważnienia jest zgodny z prawem i on sam nie może być z zasady zakwestionowany przez sąd administracyjny. Kontrolując akty uznaniowe, sąd administracyjny może więc tylko badać, czy nie zostały przekroczone granice uznania i czy podjęte rozstrzygnięcie nie było dowolne.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowano szereg reguł dotyczących kontroli decyzji uznaniowej. Szczególnie podkreśla się znaczenie kontroli zgodności decyzji uznaniowej z art. 7 k.p.a. oraz z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołanie się przez organ administracji na interes społeczny wymaga wskazania, na czym polega interes społeczny w konkretnej sytuacji i dlaczego przemawia przeciwko załatwieniu sprawy zgodnie z wnioskiem strony.

Kontroli sądu podlega samo uzasadnienie aktu uznaniowego z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną. Ocenie sądu nie podlegają natomiast kryteria słuszności, czy celowości podjętego rozstrzygnięcia (por. wyroki NSA: z 20 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 130/10 i z 6 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK1981/14).

W ocenie sądu w niniejszej sprawie organ prawidłowo ustalił, że spełniona została przesłanka skreślenia skarżącego z listy studentów i jednocześnie wystarczająco uzasadnił swoje stanowisko co do wyboru konsekwencji prawnych stwierdzenia braku postępów w nauce przejawiających się w tym konkretnym przypadku jako niezaliczenie powtarzanego przedmiotu.

Rozważając możliwość wyboru innego rozstrzygnięcia organ podkreślił, iż nie znalazł podstaw do odstąpienia od wydania decyzji. Przy wydawaniu decyzji miał na uwadze wskazany przez ustawodawcę interes społeczny. Organ uznał, że interesem społecznym w jest umożliwienie kontynuacji kształcenia studentom, którzy w co najmniej minimalnym stopniu opanowali wymagania stawiane programem studiów. Podkreślił, że zawód lekarza jest zawodem zaufania publicznego, co oznacza, że osoba wykonująca zawód zaufania publicznego musi spełniać określone warunki, w szczególności zaś posiadać powinna odpowiednie kwalifikacje zawodowe, które są jednym z czynników stanowiącym rękojmię prawidłowego wykonywania tego zawodu.

Zgodzić się należy z organem, że wykonywanie czynności zawodowych zdecydowanie wymaga profesjonalnego przygotowania, a uniwersytet jest zobowiązany wobec społeczeństwa w pierwszym rzędzie zagwarantować kształcenie na takim poziomie, który zapewni właściwą jakość wykształcenia swoich absolwentów.

Trafnie podnosi organ, że uczelnia odpowiada za jakość kształcenia zgodnie ze standardami kształcenia, o których mowa w art. 68 ustawy o szkolnictwie wyższym. Nie ulega wątpliwości, że poziom wykształcenia studentów leży w interesie społecznym i interes ten wymaga przejęcia przez uczelnię odpowiedzialności za jakość wykształcenia absolwentów i przygotowanie ich do wykonywania zawodu lekarza. W świetle powyższego zarzut skarżącego, że "organ nie rozważył zastosowania wobec skarżącego żadnej innej kary" jest całkowicie nieuzasadniony. Zauważyć należy, że skarżący już kilkakrotnie od 2015 r. usiłował zaliczyć ten przedmiot. Uczelnia umożliwiła skarżącemu nie tylko powtarzanie przedmiotu, ale także dalsze studiowanie. Uwzględniała stan zdrowia skarżącego, usprawiedliwiając jego nieobecności przez kilka lat i udzielając urlopu zdrowotnego. Należy podkreślić, że skarżący, który rozpoczął studia w 2011 r., został skreślony z listy studentów nie po raz pierwszy.

Skarżący nie wykorzystał danej mu szansy długoletniego studiowania. Nie zaliczył powtarzanego przedmiotu, nie przedstawił usprawiedliwienia nieobecności Zgodzić się należy zatem ze stanowiskiem organu, że skarżący nie dołożył należytej staranności w zakresie wypełniania jego obowiązków jako studenta.

W skardze podniósł skarżący zarzut, że organ podważa zwolnienie lekarskie skarżącego. Zarzut ten jest całkowicie bezpodstawny. Od ponad siedmiu lat organ uwzględnia przedkładane przez skarżącego zwolnienia lekarskie i usprawiedliwia nieobecności. Wbrew temu, co twierdzi skarżący, żadne zwolnienie lekarskie z zajęć na okres od 1 go 30 września 2023 r. nie zostało złożone i nie było przedmiotem oceny organu, co szczegółowo wyjaśniono wyżej. Organ nie miał zatem żadnych podstaw do usprawiedliwienia nieobecności skarżącego na drugim terminie egzaminu poprawkowego. Nie dysponował także dokumentacją lekarską skarżącego, pozwalającą na ocenę jego stanu zdrowia. Zauważyć należy, że od października 2023 r. skarżący przedstawia zaświadczenia lekarskie, wystawione przez lekarza świadczącego usługi w miejscu wezwania, które nie wskazują rozpoznania.

Skarżący powołał się w skardze na fakt, że nigdy nie otrzymał żadnej kary w czasie studiów, ani upomnienia mogącego świadczyć, że jego zachowanie jest nieprawidłowe. Nie są to okoliczności, które wskazywałaby na istnienie słusznego interesu skarżącego, który organ powinien wziąć pod uwagę. Skarżący nie wypełniał swoich obowiązków wynikających z ustawy o szkolnictwie wyższym i regulaminu studiów. Zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym, student jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i przepisami obowiązującymi w uczelni. Zgodnie natomiast z art. 107 ust. 2 ustawy, student jest obowiązany w szczególności do:

1) uczestniczenia w zajęciach zgodnie z regulaminem studiów;

2) składania egzaminów, odbywania praktyk zawodowych i spełniania innych wymagań przewidzianych w programie studiów.

Niestawienie się na drugi termin poprawkowy egzaminu i nieprzedstawienie zwolnienia lekarskiego usprawiedliwiającego niestawiennictwo, zgodnie z postanowieniami regulaminu, stanowi naruszenie podstawowych obowiązków studenta.

W ocenie sądu organ przeprowadził prawidłowo postępowanie, zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności faktyczne i prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego. Zaskarżona decyzja odpowiada wymogom art. 107 § 1 i 3 k.p.a., zawiera bowiem wszystkie wskazane w tym przepisie elementy oraz wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Zarzut naruszenia art. 8 w związku z art. 11 k.p.a. poprzez "całkowite pominięcie wpływu planowanej inwestycji na bezpośrednie sąsiedztwo..." nie dotyczy postępowania w sprawie niniejszej.

Z tych wszystkich względów, uznając, że brak podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935).

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie wniosek o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym został zgłoszony przez organ w doręczonej skarżącemu odpowiedzi na skargę, a skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.