Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1490/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 105 par 1 , art 28
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art 97
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Łomnicka Sędziowie: WSA Tadeusz Kiełkowski WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2018 r. sprawy ze skargi K. T., A. S. i R. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 11 września 2017 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 11 września 2017 r. (znak: [...]), na podstawie:

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1, art. 127 § 3, art. 157 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.),

po rozpoznaniu sprawy z wniosku K. T. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 maja 2017 r. (znak: [...]) o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 25 września 2007 r. (znak: [...]) zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina Miasto Z. składającej się z działki ewidencyjnej nr [...] na działkę nr [...] oraz działkę nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia 5 grudnia 2016 r. K. T., działając w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik R. T. i A. S. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 25 września 2007 r. (znak: [...]) zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w obrębie [...] gmina miasto Z. składającej się z dz. ewid. nr [...] na dz. nr [...] oraz dz. nr [...]. W uzasadnieniu wniosku podano, że ostatecznym postanowieniem z dnia 29 września 2016 r. (znak: [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność postanowienia Burmistrza Miasta Z. z dnia 19 maja 2003 r. (znak: [...]) pozytywnie opiniującego wstępny projekt podziału nieruchomości położonych w obrębie [...], gmina Miasto Z., składających się z dz. nr [...] oraz [...]. Nadto podano, że decyzją z dnia 29 września 2016 r. (znak: [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 20 lutego 2004 r. (znak: [...]) orzekającej o zatwierdzeniu podziału nieruchomości położonych w obrębie [...], gmina Miasto Z., składających się z dz. nr [...] oraz [...], na dz. nr [...], [...], [...] i [...]. Tym samym, zdaniem wnioskodawczyni, stwierdzenie nieważności podziału pierwotnego skutkować musiało nieważnością podziałów wtórnych.

Decyzją z dnia 12 maja 2017 r. (znak: [...]) wydaną w stosunku do K. T., Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 25 września 2007 r. (znak: [...]). Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że wnioskodawczyni – jako współwłaścicielka nieruchomości sąsiedniej, która nie posiadała żadnych praw rzeczowych do nieruchomości objętych podziałem zatwierdzonym ww. decyzją Burmistrza Miasta Z. – nie była stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, albowiem zatwierdzony tą decyzją podział nieruchomości nie ingerował w żadne prawa wnioskodawczyni jako współwłaścicielki nieruchomości sąsiedniej.

Pismem z dnia 29 maja 2017 r. K. T. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 25 września 2007 r. (znak: [...]).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po szczegółowym zapoznaniu się z aktami sprawy wskazało, że przedmiotowy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczył sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 maja 2017 r. (znak: [...]) o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 25 września 2007 r. (znak: [...]) zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w obrębie [...] gmina Miasto Z. składającej się z dz. ewid. nr [...] na dz. nr [...] oraz dz. nr [...]. W następstwie ponownego rozpatrzenia niniejszej sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, orzekające w zmienionym składzie, podało, iż nie znalazło podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia zawartego w decyzji własnej z dnia 12 maja 2017 r. (znak: [...]). Kolegium w pełni podzieliło przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu ww. decyzji uznając ją za prawidłową i znajdującą oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Na wstępie wyjaśniono, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest odrębnym postępowaniem, które rządzi się swoimi prawami, przy czym podobnie jak i inne postępowania, tj. prowadzone w trybie zwykłym lub nadzwyczajne, wymaga ono od organu administracyjnego ustalenia, czy z wnioskiem inicjującym postępowanie wystąpiła strona postępowania, a więc określony podmiot posiadający interes prawny. Podkreślono bowiem, powołując się na treść art. 28 k.p.a., że złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji obliguje organ wyższego stopnia do ustalenia, czy pod względem formalnoprawnym (m.in. podmiotowym) taki wniosek kwalifikuje się do merytorycznego rozpoznania. W tym zakresie nadmieniono, że zgłoszone w niniejszej sprawie żądanie stwierdzenia nieważności dotyczyło ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, zaś w myśl art. 97 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 z późn. zm.), podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Mając na uwadze powyższe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na utrwalone stanowisko sądów administracyjnych zaznaczyło, że w postępowaniu podziałowym interes prawny ma właściciel danej nieruchomości, a także użytkownik wieczysty tej nieruchomości oraz osoby, którym przysługuje ograniczone prawo rzeczowe do tej działki, jeśli wykażą swój interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., a w związku z tym podkreślono, że interesu prawnego nie można wyprowadzić ani z tytułu prawa własności, czy użytkowania wieczystego sąsiednich działek, ani innych tytułów do nieruchomości. Zwrócono również uwagę, że od ww. zasady można odstąpić wyłącznie, gdy w postępowaniu podziałowym organ dokonujący podziału ingeruje swoimi działaniami w wykonywanie prawa własności właścicieli działek sąsiadujących z działką podlegającą podziałowi, co ma miejsce, np. gdy podział pozbawia ich dostępu do drogi publicznej. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, przywołany pogląd dotyczący strony postępowania podziałowego znajdzie także zastosowanie na gruncie spraw, których przedmiotem jest weryfikacja – w trybach nadzwyczajnych uregulowanych w przepisach k.p.a. – ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, w tym w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności takiej decyzji. W tym zakresie Kolegium podkreśliło, że warunkiem przeprowadzenia weryfikacji decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 25 września 2007 r. (znak: [...]) zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina Miasto Z. składającej się z dz. ewid. nr [...] na dz. nr [...] oraz dz. nr [...], pod kątem przesłanek stwierdzenia nieważności określonych w art. 156 § 1 k.p.a. było uprzednie ustalenie, że wnioskodawczyni K. T. posiadała interes prawny w tak zgłoszonym żądaniu. W tym zakresie Kolegium uznało za prawidłowe ustalenia faktyczne przedstawione w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 maja 2017 r. (znak: [...]), z których wynikało, że przed złożeniem wniosku z dnia 5 grudnia 2016 r. wnioskodawczyni K. T. już dwukrotnie występowała do tego organu z identycznym żądaniem. Mając na uwadze powyższe wskazano, że w wyniku rozpatrzenia wniosku K. T. z dnia 28 czerwca 2010 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 25 września 2007 r. (znak: [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu 14 lutego 2011 r. (znak: [...]) wydało decyzję o umorzeniu wszczętego postępowania, która wobec jej niezaskarżenia stała się decyzją ostateczną. Organ podkreślił przy tym, że wyłączną przyczyną umorzenia tamtego postępowania nieważnościowego było ustalenie, iż wnioskodawczyni nie przysługiwał przymiot strony w zgłoszonym żądaniu stwierdzenia nieważności ww. decyzji Burmistrza Miasta Z., albowiem zatwierdzony tą decyzją podział nieruchomości nie ingerował w żadne prawa wnioskodawczyni jako współwłaścicielki nieruchomości sąsiedniej. Następnie podniesiono, że w wyniku rozpatrzenia powtórnego wniosku K. T. z dnia 3 marca 2011 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu 8 sierpnia 2012 r. wydało postanowienie (znak: [...]) o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 25 września 2007 r. (znak: [...]), z uwagi na istnienie w obrocie prawnym ww. ostatecznej decyzji umarzającej z dnia 14 lutego 2011 r. (znak: [...]). Dodano, że postanowienie to było przedmiotem wniosku K. T. o ponowne rozpatrzenie sprawy, w wyniku rozpatrzenia, którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze – postanowieniem z dnia 17 maja 2012 r. (znak: [...]) – orzekło o utrzymaniu go w mocy. Z kolei wskazano także, że skarga złożona przez wnioskodawczynię na powyższe postanowienie została prawomocnie oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 listopada 2012 r. (sygn. akt II SA/Kr 1218/12), który m.in. potwierdził brak istnienia po stronie wnioskodawczyni legitymacji procesowej w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Burmistrza Miasta Z.. Tym samym, zdaniem składu orzekającego Samorządowego Kolegium Odwoławczego rozpatrującego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, ocenę legitymacji procesowej wnioskodawczyni w zgłoszonym ponownie żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 25 września 2007 r. (znak: [...]) przedstawioną w uzasadnieniu decyzji tego organu z dnia 12 maja 2017 r. (znak: [...]), należało uznać za prawidłową, a w konsekwencji należało przyjąć, że aktualne pozostawało stanowisko wyrażone w tej kwestii m.in. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ww. wyroku z dnia 7 listopada 2012 r. Ponadto Kolegium wskazało, że okolicznością bezsporną było, że wnioskodawczyni pozostawała współwłaścicielką nieruchomości składającej się z dz. nr [...] i [...] położonej w obrębie ewid[...] Miasta Z. objętej księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Z.. W ocenie organu, nie ulegało też wątpliwości, że ww. nieruchomość bezpośrednio sąsiadowała z dawną dz. nr [...] stanowiącą przedmiot podziału zatwierdzonego decyzją Burmistrza Miasta Z. z dnia 25 września 2007 r. (znak: [...]). Podniesiono przy tym, że nieruchomość składająca się z dz. nr [...], a następnie nieruchomości powstałe w wyniku jej podziału, tak w dacie orzekania przez Burmistrza Miasta Z., jak i obecnie stanowiła i stanowi własność podmiotów innych niż wnioskodawczyni. W szczególności podkreślono, że na dzień orzekania przez Burmistrza Miasta Z. dz. nr [...] stanowiła własność R. P., natomiast obecnie powstałe w wyniku jej podziału dz. nr [...] i [...] stanowią własność osób prawnych, tj. odpowiednio [...] Sp. z o.o. z siedzibą w R. oraz [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w R.. Dodano także, że wnioskodawczyni nie przysługiwały i nie przysługują żadne ograniczone prawa rzeczowe do ww. nieruchomości. Jednocześnie Kolegium podzieliło również stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji z dnia 12 maja 2017 r. (znak: [...]), zgodnie z którym nie miał wpływu na ocenę legitymacji procesowej wnioskodawczyni fakt wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 20 lutego 2004 r. (znak: [...]) orzekającej o zatwierdzeniu podziału nieruchomości położonych w obrębie [...] gmina Miasto Z., składających się z dz. nr [...] oraz [...], na dz. nr [...], [...], [...] i [...]. W ocenie Kolegium, fakt ten nie wpływał bowiem na zakres praw rzeczowych poszczególnych osób i podmiotów do nieruchomości powstałych w wyniku podziału dz. nr [...], a tym samym należało uznać, że okoliczność ta nie miała znaczenia dla oceny interesu prawnego poszczególnych osób w ewentualnym postępowaniu mającym za przedmiot stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej podział tej działki. Podobnie według Kolegium, bez znaczenia dla oceny interesu prawnego wnioskodawczyni pozostawał podniesiony we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy fakt wydania przez Sąd Rejonowy w Z. prawomocnego wyroku z dnia 17 lutego 2015 r. (sygn. akt [...] którym stwierdzono nieważność umowy zamiany nieruchomości zawartej w dniu 25 czerwca 2004 r. (Rep. A Nr [...]) m.in. z udziałem wnioskodawczyni, której przedmiotem była zamiana pomiędzy stronami tej umowy dz. nr [...] i [...]. Zaznaczono bowiem, że dz. nr [...], której dotyczył podział zatwierdzony decyzją z dnia 25 września 2007 r. (znak: [...]) w żadnym zakresie nie stanowiła przedmiotu tej umowy, stąd też fakt jej unieważnienia nie miał żadnego znaczenia w sprawie. W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że wnioskodawczyni nie przysługiwała legitymacja procesowa w zgłoszonym żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 25 września 2007 r. (znak: [...]), a w związku z tym wszczęte na jej wniosek postępowanie nadzwyczajne należało umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. – bez dokonywania merytorycznej weryfikacji tej decyzji pod kątem przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. – co w ocenie organu prawidłowo uczyniło Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając decyzję z dnia 12 maja 2017 r. (znak: [...]).

Skargę na ww. decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżący T. T., A. S. i R. T., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. art. 28 k.p.a., poprzez przyjęcie, że skarżący nie spełniają wymogu bycia stroną i posiadania interesu prawnego w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej,

2. art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 2 k.p.a., poprzez nieprzyjęcie, że zaskarżone decyzje cechuje wysokie prawdopodobieństwo naruszenia ww. normy, co powinno skutkować wszczęciem i rozstrzygnięciem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z urzędu.

W uzasadnieniu skargi skarżący szczegółowo rozwinęli podniesione zarzuty, powołując na ich poparcie orzecznictwo sądów administracyjnych oraz stanowisko doktryny.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skarg A. S. i R. T. z uwagi na ich niedopuszczalność oraz o oddalenie skargi K. T., podtrzymując w tym zakresie stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm. – dalej jako: p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu.

Sąd jednak podkreśla w tym miejscu, że w świetle zaś art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 września 2017 r., którą organ po rozpoznaniu sprawy z wniosku K. T. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 maja 2017 r. o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 25 września 2007 r. (znak: [...]) zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina Miasto Z. składającej się z działki ewidencyjnej nr [...] na działkę nr [...] oraz działkę nr [...].

Skarga nie jest uzasadniona i jako taka podlega oddaleniu.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Krakowie złożyła K. T. działająca w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik A. S. i R. T.. Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie art. 28 K.p.a. poprzez przyjęcie, że nie spełniają wymogów bycia stroną i posiadania interesu prawnego w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej oraz naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 2 k.p.a. przez przyjęcie, że zaskarżone decyzje cechuje wysokie prawdopodobieństwo naruszenia ww. norm, co winno skutkować wszczęciem i rozstrzygnięciem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z urzędu. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 12 maja 2017 r., jak również o zasądzenie kosztów postępowania.

Na samym początku Sąd wyjaśnia, że skarga została oddalona, jednakże z inną, odmienną argumentacją wobec A. S. i R. T. a inną wobec skarżącej K. T.. W tym miejscu Sąd wyjaśnia dlaczego, z jakich powodów została oddalona skarga A. S. i R. T..

W pierwszej kolejności zauważyć należy, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 września 2017 r. oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia 12 maja 2017 r. stanowią rozstrzygnięcia o charakterze procesowym, będące wynikiem oceny przez organ legitymacji procesowej tylko i wyłącznie K. T.. Wskazać również należy, że w stosunku do każdego ze skarżących zostały wydane odrębne analogiczne decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W tym stanie rzeczy, skargi złożone na ww. decyzję przez A. S. oraz R. T. zostały oddalone z tego względu, że zdaniem Sądu ww. skarżący nie posiadają interesu prawnego uzasadniającego udział w postępowaniu sądowym dotyczącym legitymacji, zdolności procesowej K. T. do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 25 września 2007 r. zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina Miasto Z. składającej się z działki ewidencyjnej nr [...] na działkę nr [...] oraz działkę nr [...]. Z uwagi na to, że Sąd jednak dokonał w okolicznościach sprawy szczegółowej analizy i kontroli interesu prawnego A. S. i R. T. do zaskarżenia do Sądu ww. decyzji SKO, Sąd postanowił z tego względu skargę oddalić, a nie odrzucić.

Trzeba w tym miejscu dodatkowo wyjaśnić, że kontrolowana decyzja nie była do nich kierowana a jednocześnie każdy ze skarżących jest adresatem decyzji rozstrzygającej indywidualnie wobec każdego z nich, ich zdolność do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 25 września 2007 r. zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina Miasto Z. składającej się z działki ewidencyjnej nr [...] na działkę nr [...] oraz działkę nr [...].

Od tego miejsca Sąd ustosunkowuje się tylko i wyłącznie do skargi K. T. i wyjaśnia z jakich powodów została oddalona.

Kontrolowane decyzje SKO zostały wydane w związku z wnioskowanym przez skarżącą wszczęciem nieważnościowego trybu nadzwyczajnego wobec ww. decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 25 września 2007 r. zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina Miasto Z. składającej się z działki ewidencyjnej nr [...] na działkę nr [...] oraz działkę nr [...].

Składając wniosek o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji, skarżąca jako nowe okoliczności sprawy przemawiające za zasadnością jej wniosku wskazuje: 1) fakt wydania przez Sąd Rejonowy w Z. prawomocnego wyroku z dnia 17 lutego 2015 r. (sygn. [...] którym stwierdzono nieważność umowy zamiany nieruchomości zawartej w dniu 25 czerwca 2004 r. (Rep. A Nr [...]) m.in. z udziałem wnioskodawczyni, której przedmiotem była zamiana pomiędzy stronami tej umowy dz. nr [...] i [...]; 2) fakt, że ostatecznym postanowieniem z dnia 29 września 2016 r. (znak: [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność postanowienia Burmistrza Miasta Z. z dnia 19 maja 2003 r. (znak: [...]) pozytywnie opiniującego wstępny projekt podziału nieruchomości położonych w obrębie [...] gmina Miasto Z., składających się z dz. nr [...] oraz [...]; 3) fakt, że decyzją z dnia 29 września 2016 r. (znak: [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 20 lutego 2004 r. (znak: [...]) orzekającej o zatwierdzeniu podziału nieruchomości położonych w obrębie [...], gmina Miasto Z., składających się z dz. nr [...] oraz [...], na dz. nr [...], [...], [...] i [...]. Tym samym, zdaniem skarżącej, stwierdzenie nieważności podziału pierwotnego skutkować musiało nieważnością podziałów wtórnych.

W myśl art. 97 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, Dz.U.2004.261.2603 t.j., w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania kwestionowanej decyzji podziałowej:

"1. Podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny.

1a. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć następujące dokumenty:

1) stwierdzające tytuł prawny do nieruchomości;

2) wypis i wyrys z katastru nieruchomości;

3) decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli była wydana przed dniem złożenia wniosku o podział, obowiązującą w dniu złożenia wniosku;

4) wstępny projekt podziału, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95;

5) protokół z przyjęcia granic nieruchomości;

6) wykaz zmian gruntowych;

7) wykaz synchronizacyjny, jeżeli oznaczenie działek gruntu w katastrze nieruchomości jest inne niż w księdze wieczystej;

8) mapę z projektem podziału.

1b. Jeżeli jest wymagane wyrażenie opinii, o której mowa w art. 93 ust. 4 i 5, dokumenty wymienione w ust. 1a pkt 5-8 dołącza się do wniosku o podział nieruchomości po uzyskaniu pozytywnej opinii. Dokumenty te powinny być przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Jeżeli nieruchomość jest przedmiotem współwłasności lub współużytkowania wieczystego, podziału można dokonać na wniosek wszystkich współwłaścicieli albo współużytkowników wieczystych. Przepis art. 199 Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio. Nie dotyczy to podziału, o którym orzeka sąd".

Artykuł 28 k.p.a. stanowi, że: "Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". W myśl art. 105 k.p.a.: § 1. Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części".

W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności stroną jest każda strona postępowania, w którym wydano wadliwą decyzję, a także osoba, która nie jest stroną, ale decyzja została do niej skierowana. Ponadto należy stwierdzić, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Zasadne wydaje się przytoczenie wyroku NSA z 2 marca 2007 r., II OSK 347/06, gdzie podniesiono, że "nie ma jednoznacznych i uniwersalnych zasad w zakresie posiadania przymiotu strony i interesu prawnego na tle art. 28 kpa, które by można zastosować automatycznie w każdej sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Nie zawsze bowiem osoba, która miała przymiot strony w postępowaniu zwykłym, musi mieć ten przymiot w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji i odwrotnie. W każdej sprawie te kwestie należy rozważyć indywidualnie, odpowiadając sobie na pytanie, jakiego interesu prawnego, czy faktycznego, mogłyby dotyczyć skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji, to powinni też wyjaśnić skarżący, jako wnioskujący o stwierdzenie nieważności decyzji".

Jednocześnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowały się pewne zasady odnoszące się do pojęcia strony postępowania poddziałowego, które znajdują odpowiednie zastosowanie w odniesieniu do pojęcia strony postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2017 r. I OSK 1160/17 , którego stanowisko skład obecnie orzekający podziela: "Uprawnienie do określania geodezyjnego kształtu nieruchomości poprzez jej podział jest uprawnieniem immanentnie związanym z prawem własności. Podział nieruchomości wpływa bowiem w istotny sposób na możliwość zagospodarowania nieruchomości, zbycia jak również kształtuje jej wartość. To uprawnienie może być w postępowaniu podziałowym ograniczone jedynie na mocy wyraźnego przepisu (np. podział z urzędu nieruchomości niezbędnej na cel publiczny). Podstawowe znaczenie w przypadku dokonywania podziału nieruchomości na wniosek należy wobec tego przypisać interesowi prawnemu, jakim powinien dysponować wnioskodawca, który jeżeli jest jednocześnie wyłącznym właścicielem nieruchomości, jest też jedyną stroną tego postępowania. Żądanie wznowienia postępowania przez osobę, która nie jest właścicielem nieruchomości wymaga wykazania przez taką osobę interesu prawnego, a nie faktycznego. Interes ten wymaga istnienia związku między sytuacją oznaczonego podmiotu a określoną normą prawną. Więź ta ma charakter realny, konkretny i indywidualny. Nie wystarczy samo powiązanie o charakterze hipotetycznym, potencjalnym bądź też ogólnym, nieskierowanym bezpośrednio do oznaczonej osoby. Omawiany związek wymaga zatem wskazania określonej normy prawnej, która oddziaływałaby wprost na prawa i obowiązki osoby domagającej się działania albo zaniechania organu administracji publicznej". Idąc dalej w rozwijaniu tematyki pojęcia strony postępowania podziałowego, trzeba także wskazać, że w myśl podglądów zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 kwietnia 2017 r., II SAB/Po 15/17, które także podziela Sąd I instancji: "1. Podstawowe znaczenie w przypadku dokonywania podziału nieruchomości na wniosek należy przypisać interesowi prawnemu, jakim powinien dysponować wnioskodawca. Interes ten wymaga istnienia związku między sytuacją oznaczonego podmiotu a określoną normą prawną. Więź ta ma charakter realny, konkretny i indywidualny. Nie wystarczy samo powiązanie o charakterze hipotetycznym, potencjalnym bądź też ogólnym, nieskierowanym bezpośrednio do oznaczonej osoby. Omawiany związek wymaga zatem wskazania określonej normy prawnej, która oddziaływałaby wprost na prawa i obowiązki osoby domagającej się działania albo zaniechania organu administracji publicznej. 2. Od interesu prawnego należy przy tym odróżnić interes faktyczny, rozumiany jako zainteresowanie przebiegiem lub rezultatem procedury administracyjnej. W tym ostatnim przypadku podmiot nie jest w stanie wskazać normy prawnej, która powodowałaby powstanie związku charakterystycznego dla interesu prawnego. 3. Właściciele nieruchomości sąsiednich, o ile nie dysponują tytułem prawnym do nieruchomości dzielonej, nie mają co do zasady interesu prawnego. Konsekwentnie zatem nie przysługuje im także przymiot strony postępowania. Wyjątek od tej reguły zachodzi jedynie w przypadku, gdy podział nieruchomości mógłby w jakiś sposób wpływać na sferę prawną właścicieli nieruchomości sąsiednich, powodując np. utratę dostępu do drogi publicznej".

Sąd I instancji podziela stanowisko SKO, które jest w sposób oczywisty zgodne z prawem, że warunkiem przeprowadzenia weryfikacji decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 25 września 2007 r. zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w obrębie [...] gmina Miasto Z. składającej się z dz. ewid. nr [...] na dz. nr [...] oraz dz. nr [...], pod kątem przesłanek stwierdzenia nieważności określonych w art. 156 § 1 k.p.a. - jest uprzednie ustalenie przez organ, że wnioskodawczyni K. T. posiada interes prawny w tak zgłoszonym żądaniu.

W kontrolowanej sprawie jest bezsprzeczne, że nieruchomość składająca się z dz. nr [...], a następnie nieruchomości powstałe w wyniku jej podziału, tak w dacie orzekania przez Burmistrza Miasta Z., jak i obecnie stanowiła i stanowi własność podmiotów innych niż wnioskodawczyni. W szczególności, na dzień orzekania przez Burmistrza Miasta Z. dz. nr [...] podlegająca kwestionowanemu podziałowi stanowiła własność R. P., natomiast na dzień wydania kontrolowanych decyzji SKO powstałe w wyniku jej podziału: dz. nr [...] i [...]; stanowią własność osób prawnych, tj. odpowiednio [...] Sp. z o.o. z siedzibą w R. oraz S. H. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w R.. Skarżąca nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym prowadzącym do wydania ww. decyzji podziałowej.

Co istotne dla oceny dokonanej przez Sąd, w obrocie prawnym dalej funkcjonuje, co potwierdził na rozprawie w dniu 15 marca 2018 r. w WSA w Krakowie pełnomocnik skarżącej, postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z 20 listopada 2001 r., sygn. akt l Ns [...] wraz z odpisem ugody zawartej przez strony tego postępowania. Budynek posadowiony na nieruchomości obejmującej działki nr [...] i [...], z której wydzielono m.in. działki nr [...] i dz. nr [...], o której jest mowa w postanowieniu - nie pozostaje we współwłasności K. T. i R. P., gdyż jego współwłasność została odpowiednio wcześniej zniesiona, o czym świadczy dołączone do akt sprawy postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z 20 listopada 2001 r., sygn. akt [...] wraz z odpisem ugody zawartej przez strony tego postępowania. Mając na uwadze powyżej wskazane przepisy prawne a także okoliczności kontrolowanej sprawy Sąd stwierdza, że kontrolowana decyzja SKO jest zgodna z powszechnym porządkiem prawnym a zarzuty i argumentacja skargi nie są uzasadnione brzmieniem obowiązującego prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest ustalenie, czy skarżąca spełnia atrybuty strony postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, czyli innymi słowy czy posiada interes sprawy wynikający z systemu powszechnie obowiązującego prawa, uprawniający ją do żądania stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji podziałowej.

Poproszony o doprecyzowanie na rozprawie administracyjnej w dniu 15 marca 2018 r. w WSA w Krakowie tego na czym polega i z czego wywodzi skarżąca interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji – pełnomocnik skarżącej K. T. stwierdził, że na tym, iż "dalsze podziały zmierzają do zniesienia współwłasności zabudowanej nieruchomości". Pogląd ten koresponduje ze stanowiskiem skarżącej zawartym w skardze i prezentowanym w postępowaniu administracyjnym.

W ocenie Sądu I instancji trafne i zgodne z treści art. 28 k.p.a. jest stanowisko SKO wyrażone w uzasadnieniu decyzji z dnia 12 maja 2017 r., zgodnie z którym nie miał wpływu na pozytywną ocenę legitymacji procesowej wnioskodawczyni fakt wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 20 lutego 2004 r. orzekającej o zatwierdzeniu podziału nieruchomości położonych w obrębie [...], gmina Miasto Z., składających się z dz. nr [...] oraz [...], na dz. nr [...], [...], [...] i [...]. W przekonaniu Sądu okoliczność ta nie wpływa bowiem na podmiotowy zakres praw rzeczowych poszczególnych osób i podmiotów do nieruchomości powstałych w wyniku podziału dz. nr [...], a tym samym należało uznać, że okoliczność ta nie miała znaczenia dla oceny interesu prawnego poszczególnych osób w ewentualnym postępowaniu mającym za przedmiot stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej podział tej działki. Innymi słowy, ta okoliczność sama w sobie nie uprawnia samoistnie skarżącej do skutecznego żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dot. podziału działki nr [...], gdyż nie dotyczy jej praw rzeczowych. Tak samo, zdaniem Sądu I instancji, bez znaczenia dla oceny interesu prawnego wnioskodawczyni pozostawał podniesiony we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy fakt wydania przez Sąd Rejonowy w Z. prawomocnego wyroku z dnia 17 lutego 2015 r. (sygn. akt [...] którym stwierdzono nieważność umowy zamiany nieruchomości zawartej w dniu 25 czerwca 2004 r. (Rep. A Nr [...]) m.in. z udziałem wnioskodawczyni, której przedmiotem była zamiana pomiędzy stronami tej umowy dz. nr [...] i [...]. Dla tej oceny istotny jest fakt, że dz. nr [...], której dotyczył podział zatwierdzony decyzją z dnia 25 września 2007 r. (znak: [...]) w żadnym zakresie nie stanowiła przedmiotu tej umowy, stąd też fakt jej unieważnienia nie miał żadnego znaczenia w sprawie. Z powyższego wynika, że skarżąca K. T. nie wykazuje atrybutów strony postępowania legitymizujących ją do żądania i udziału w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji podziałowej, a zatem organ prawidłowo zastosował w sprawie art. 105 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu, nie jest wystarczającym argumentem do wszczęcia postępowania nieważnościowego na wniosek określonego podmiotu prawa sama hipotetyczna wadliwość aktu administracyjnego potencjalnie kwalifikująca go do stwierdzenia nieważności. Wnioskujący podmiot powinien bowiem uprzednio posiadać/spełniać atrybuty strony kwalifikujące go do skutecznego złożenia wniosku. W przypadku skarżącej K. T., skarżąca nie wskazała normy prawnej, z której skutecznie wywiodłaby posiadanie w kontrolowanej sprawie realnego, konkretnego i indywidualnego interesu prawnego odzwierciadlającego istnienie związku między sytuacją skarżącej a określoną normą prawną – na tle praw i obowiązków wynikających z przedmiotowej decyzji podziałowej, której stwierdzenia nieważności się domaga. Interesem tym nie jest, w ocenie Sądu, także przeciwdziałanie istnieniu w obiegu prawnym kwestionowanej decyzji podziałowej, gdyż jak stwierdza pełnomocnik skarżącej "dalsze podziały zmierzają do zniesienia współwłasności zabudowanej nieruchomości"

Wskazywana współwłasność nie istnieje w świetle postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z 20 listopada 2001 r., sygn. akt l [...] wraz z odpisem ugody zawartej przez strony tego postępowania. Z kolei interesy faktyczne skarżącej nie mogą przy tym sytuować jej na stronę przedmiotowego postępowania.

To stwierdzenie Sądu I instancji, nie oznacza, że w obiektywnym porządku prawnym ustawodawca nie przewidział mechanizmu działania na okoliczność kiedy w obiegu prawnym znajduje się taka kwalifikowanie wadliwa decyzja administracyjna a żaden podmiot uprawniony nie występuje z wnioskiem. Ta teza nie oznacza także, że ustawodawca nie przewidział odpowiednich mechanizmów/instytucji prawnych na wypadek, kiedy właściwy organ nie podejmuje z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności kwalifikowanie wadliwej decyzji. Te kwestie jednak wychodzą poza zakres kontrolowanej sprawy, gdyż zagadnieniem "spornym" w kontrolowanej sprawie jest kwestia, czy skarżąca spełnia atrybuty art. 28 k.p.a., aby móc skutecznie żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 25 września 2007 r. zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w obrębie [...] gmina Miasto Z. składającej się z dz. ewid. nr [...] na dz. nr [...] oraz dz. nr [...]. Kontrolowana decyzja nie dotyczy działania organu z urzędu w sprawie stwierdzenia nieważności i materialnej oceny ww. decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 25 września 2007 r. zatwierdzającej podział, zatem ten zakres skargi, w którym skarżąca domaga się oceny i wypowiedzi Sądu w przedmiocie powinności wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie z urzędu wychodzi poza zakres kontrolowanej sprawy i Sąd do tego zarzutu i argumentacji skargi nie może się wypowiedzieć, gdyż wyszedłby poza granice kontrolowanej sprawy.

W wyniku powyższych ustaleń, Sąd I instancji podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że wnioskodawczyni nie przysługuje legitymacja procesowa w zgłoszonym żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 25 września 2007 r. W związku z tym wszczęte na jej wniosek postępowanie nadzwyczajne należało umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. – bez dokonywania merytorycznej weryfikacji tej decyzji pod kątem przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a.

Mając na uwadze wszystkie powyżej przedstawione okoliczności stanu faktycznego i prawnego kontrolowanej sprawy i wyrażone oceny, Sąd postanowił działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić skargę.