Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1375/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 1 pkt 4, art. 51 ust. 7,
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 107 par. 3, art. 126, art. 8, art. 15
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 października 2023 r. sprawy ze skargi E. B. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 9 listopada 2022 r. nr WINB-WOA.7722.229.2022.AT w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem Nr [...] znak [...] z dnia 30 sierpnia 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej: "organ", "PINB"), działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4, art. 50 ust. 2 w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm., dalej: "Pr.bud.") oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm., dalej "k.p.a."), skierowanym do E.B. (dalej: "Strona", "Skarżąca") wstrzymał od zaraz prowadzenie robót budowlanych na działce nr ew. [...] poł. w [...], gm. [...], wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. Wskazał, iż należy dokonać niezbędnych zabezpieczeń obiektu od zaraz przed wpływem niesprzyjających warunków atmosferycznych oraz w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska. Nadto nałożył obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia oceny technicznej z wykonanych robót budowlanych.

W uzasadnieniu wskazał, iż na skutek pisma, które wpłynęło do organu w dniu 6 czerwca 2022 r., przeprowadzono czynności kontrolne ustalając, że na opisanej wyżej działce usytuowany jest budynek mieszkalny, parterowy, z pustaka żużlowego, dach jednospadowy - w przeważającej części budynku. Strona przedłożyła pozwolenie na budowę Nr [...] z dnia 30 grudnia 1996 r. wydane przez Kierownika Urzędu Rejonowego w Z.

Z przedłożonego opracowania projektowego wynika, że podczas realizacji inwestycji odstąpiono od projektu budowlanego zatwierdzonego ww. pozwoleniem na budowę. Zmieniono kształt dachu (konstrukcję więźby dachowej nad gankiem), zmieniono wymiary ganku - winno być 1,5m x 2,96m, a jest obecnie (z termomodernizacją): 2,24m x 3,00m, wewnątrz wydzielono dwa pomieszczenia zamiast jednego pokoju, wykonano otwór okienny w ścianie południowo-zachodniej, wydzielono odrębne wc z pomieszczenia łazienki. Zmianie uległo usytuowanie szamba. Budynek jest oddalony od ogrodzenia działki sąsiedniej o ok. 2,8m.

Strona oświadczyła, że kierownik budowy zmarł.

W dniu kontroli nie przedstawiono rysunków zamiennych z kwalifikacją wykonanych zmian jako nieistotne, nie przedłożono dziennika budowy.

Następnie organ przywołał brzmienie art. 36a ust. 5 Pr.bud. oraz stwierdził, że Inwestor w trakcie prowadzonych prac dokonał zmiany zagospodarowania działki, która wiąże się ze zwiększeniem obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany, zmieniono charakterystyczne parametry długości lub szerokości w zakresie przekraczającym 2%.

Ponadto w ocenie organu, zasadne jest wstrzymanie robót, bowiem brak nadzoru może prowadzić do wykonania robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi.

Postanowienie zostało doręczone w dniu 19 września 2022 r.

Skarżąca w dniu 23 września 2023 r. złożyła zażalenie na opisane wyżej postanowienie wskazując, że wstrzymanie robót uważa za bezprzedmiotowe, a nałożony obowiązek wykonania oceny technicznej za bezpodstawny. Podniosła zarzuty naruszenia: 1) art. 50 ust. 1 Pr.bud. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie; 2) art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji o wstrzymaniu robót budowlanych; 3) nieprawidłowe oznaczenie stron postępowania; 4) art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 81 c ust. 2 Pr.bud. poprzez nieuzasadnione nałożenie obowiązku wykonania oceny technicznej.

Skarżąca podkreśliła, iż przepis art. 50 ust. 1 Pr.bud. odnosi się wyłącznie do robót aktualnie wykonywanych, zaś w sytuacji, gdy zostały zakończone, bezprzedmiotowe jest wydanie postanowienia o ich wstrzymaniu. Brak jest natomiast prac, które podlegałyby wstrzymaniu. Uzasadnienie decyzji potwierdza fakt, że prace objęte decyzją zostały ukończone. Organ nie wskazał ponadto prac, które wstrzymuje, a postępowanie dowodowe powinno w sposób niebudzący wątpliwości wykazać jakie prace są prowadzone oraz istnienie podstaw do ich wstrzymania.

Zwróciła także uwagę, że organ powinien uzasadnić jakiego rodzaju zagrożenie nadzór stwierdził, na czym ono polega i z czego wynika. Nie może to być zagrożenie abstrakcyjne, hipotetyczne.

Wskazała, że nieprawidłowo organ oznaczył strony postępowania, a decyzja została doręczona także do R.P., który nie jest stroną postępowania. Skarżąca nie podzieliła twierdzenia organu, że zmiana zagospodarowania działki wiąże się ze zwiększeniem obszaru oddziaływania obiektu poza działkę. Organ w uzasadnieniu wskazał jedynie na odległość budynku od granicy nieruchomości sąsiedniej, przy czym błędnie dokonał analizy odległości budynku od granicy nieruchomości sąsiedniej uwzględniając warstwy izolacji termicznej oraz tynku o grubości w sumie ponad 22 cm i uzyskał wynik 2,8 m, mimo że ściana nośna nieocieplona i bez otworów okiennych znajduje się ponad 3 m od granicy działki. Budynek istnieje od dawna, decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana w 1996 roku, a ocieplona jest połowa powierzchni przedmiotowej ściany. W powołaniu na § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2285 z późn. zm.), wskazała, że nieruchomość sąsiednia nie znajduje się w obszarze oddziaływania budynku i nie sposób wskazać interesu prawnego R.P. w tym postępowaniu.

W odniesieniu do nałożonego obowiązku przedstawienia oceny technicznej z wykonanych robót budowlanych podkreśliła, że obowiązek ten może zostać nałożony, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości, a więc nie jakiekolwiek wątpliwości, ale o charakterze kwalifikowanym. Stosując przepis art. 81c ust. 2 Pr.bud., który ma charakter szczególny i który stanowi podstawę do nałożenia na stronę określonych obowiązków, w tym także finansowych, nie można dokonywać jego wykładni rozszerzającej. Organ był zatem obowiązany do wykazania istnienia uzasadnionych wątpliwości w konkretnym stanie faktycznym. Przerzucenie na stronę kosztów ustalenia stanu technicznego budynku powinno być wykorzystywane tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie rozstrzygnąć powstałych wątpliwości. Zdaniem Strony organy nie wykazały w żaden sposób istnienia wątpliwości, których nie byłyby w stanie rozstrzygnąć we własnym zakresie.

Końcowo zwróciła uwagę, że brak prawidłowego uzasadnienia i w wyniku tego bezpodstawne żądania oceny technicznej oznacza naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. i art. 81 c ust. 2 Pr.bud. i może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Po rozpoznaniu zażalenia, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej: "ŚWINB"), na postawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 Pr.bud., postanowieniem z dnia 9 listopada 2022 r. nr WINB-WOA.7722.229.2022.AT, utrzymał zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji w całości w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności przedstawił aktualny stan sprawy, przywołał normatywną podstawę rozstrzygnięcia oraz wyjaśnił, iż w art. 51 Pr.bud. ustawodawca zawarł procedurę określaną jako naprawcza, zwrócił uwagę na treść art. 50 ust. 4 Pr.bud., którym ustawodawca przewidział maksymalny dwumiesięczny termin mocy wiążącej postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, o ile w tym terminie nie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1 Pr. bud. W powołaniu na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że art. 50 ust. 1 Pr.bud. znajduje zastosowanie jedynie do robót budowlanych "wykonywanych" (realizowanych), jeśli budowa obiektu została zakończona, bezprzedmiotowe jest postępowanie i wydanie postanowienia na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 Pr.bud. o wstrzymaniu robót budowlanych. Odnotował także spoczywający na organach obowiązek wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności poprzez ustalenie zakresu prac wykonanych nieprawidłowo oraz ustalenia czy w konkretnym przypadku faktycznie doszło do wykonania robót budowlanych w sposób istotnie odstępujący od przepisów prawa.

W dalszej kolejności organ odwoławczy przywołał ustalenia poczynione w toku czynności kontrolnych przez PINB. Zdaniem organu odwoławczego realizowane przez Inwestora roboty budowlane w sposób istotny odbiegają od zatwierdzonego projektu budowlanego. W ramach prowadzonej inwestycji, przystąpiono do realizacji elementów, których nie przewiduje zatwierdzony projekt budowlany

W ocenie organu odwoławczego za bezsporne należy uznać, że Inwestor w trakcie prowadzonych prac budowlanych dokonał zmiany zagospodarowania działki, co wiąże się ze zwiększeniem obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany, zmieniono charakterystyczne parametry długości lub szerokości w zakresie przekraczającym 2%.

W odniesieniu do zarzutów zażalenia podał, że Strona oświadczyła, iż budowa jest w trakcie realizacji, zatem chybiony pozostaje podniesiony zarzut bezprzedmiotowości wydanego postanowienia. Natomiast interes prawny właściciela nieruchomości sąsiedniej ustalany jest na podstawie art. 28 k.p.a., dlatego też P.P. jest stroną niniejszego postępowania.

Postanowienie zostało doręczone w dniu 2 grudnia 2022 r.

Z rozstrzygnięciem nie zgodziła się Skarżąca wnosząc w dniu 15 grudnia 2022 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

W ocenie Skarżącej organ odwoławczy odniósł się w sposób lakoniczny do podniesionych w zażaleniu zarzutów, całkowicie ignorując argumentację Strony. Ponadto przytoczone w uzasadnieniu przepisy prawne i orzecznictwo sądowe zostały zinterpretowane w sposób nieprawidłowy, co doprowadziło do wydania wadliwego rozstrzygnięcia.

Skarżąca nie zgodziła się zarówno z postanowieniem o wstrzymaniu robót jak również z nałożeniem obowiązku przedstawienia oceny technicznej. W uzasadnieniu podtrzymała argumentację zawartą w uzasadnieniu zażalenia. Oświadczyła, że wszystkie prace budowlane zostały wykonane ponad 20 lat temu. Skarżąca nie podzieliła stanowiska organu odwoławczego, że zmiana zagospodarowania działki wiąże się ze zwiększeniem obszaru oddziaływania obiektu poza działkę. Ponownie podkreśliła, że organ błędnie ustalił odległość budynku od granicy, oraz błędnie przyznał status strony właścicielowi nieruchomości sąsiedniej. Podtrzymała również argumentacje co do bezpodstawnego żądania przedstawienia oceny technicznej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z uzasadnieniem jak w treści zaskarżonego postanowienia.

W uzupełnieniu skargi Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 50 ust. 2 pkt 2 Pr.bud. poprzez jego niezastosowanie oraz wniosła o orzeczenie, że postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Podała, że organ nie wskazał w postanowieniu zakresu prac zabezpieczających. W tej części zdaniem Skarżącej postanowienie nie jest zrozumiałe. Zauważyła także, że organ wstrzymał wszystkie prace budowalne nie zważając na prowadzoną budowę wiat na przedmiotowej działce, o czym organ dowiedział się w toku przeprowadzonej kontroli w dniu 11 lipca 2022 r.

Postanowieniem z dnia 5 lipca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach sygn. II SA/Gl 87/23 przywrócił Skarżącej termin do uzupełnienia braku formalnego skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2).

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.

Istotą niniejszej sprawy jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 9 listopada 2022 r. nr WINB-WOA.7722.229.2022.AT, którym utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji – Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. Nr [...] z dnia 30 sierpnia 2022 r. w przedmiocie wstrzymania prowadzenie robót budowlanych oraz nałożenia obowiązku przedstawienia oceny technicznej.

Kontrolując zaskarżone postanowienie w tak zakreślonych granicach kognicji sądów administracyjnych oraz przyczyn wzruszania orzeczeń organów administracji publicznej, Sąd dopatrzył się naruszeń prawa uzasadniających zastosowanie kompetencji kasatoryjnych.

Podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w szczególności art. 50 tej ustawy. Zgodnie z brzmieniem ust. 1 przywołanej regulacji w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach.

W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych należy: podać przyczynę wstrzymania robót, ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń (ust. 2). W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz (ust. 3). Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1 (ust. 4). Na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych służy zażalenie (ust. 5).

Na gruncie niniejszej sprawy, na dzień rozpoznawania zażalenia przez organ odwoławczy (tj. 9 listopada 2022 r.) nie upłynął termin, o którym mowa w art. 50 ust. 4 Pr.bud., który rozpoczął bieg z dniem doręczenia Skarżącej postanowienia organu pierwszej instancji w dniu 19 września 2022 r., stąd też uzasadnione było merytoryczne jego rozpoznanie.

Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 50 Pr.bud. ma charakter postanowienia zabezpieczającego w interesie publicznym. Postanowienie takie ma na celu zatrzymanie budowy do czasu spełnienia warunków umożliwiających jej kontynuację. Stosuje się go w razie innych robót budowlanych, których nie można zakwalifikować jako samowoli budowlanej realizowanej w warunkach braku pozwolenia na budowę albo zgłoszenia budowlanego (zob. A. Plucińska-Filipowicz (red.), T. Filipowicz, M. Wincenciak w: M. Wierzbowski (red.), K. Buliński, A. Despot-Mładanowicz, A. Kosicki, M. Rypina, K. Wincenciak-Pruszyńska, Prawo budowlane. Komentarz, Lex el. 2023).

Zgodnie z prezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, zgłoszenie wykonania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyklucza twierdzenie, że roboty budowlane były wykonywane w warunkach uzasadniających stosowanie art. 48 Pr.bud., chyba że zamiarem inwestora było obejście prawa polegające na wystąpieniu ze zgłoszeniem robót budowlanych, chociaż wiedział on, że zgłaszana inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 maja 2011 r. sygn. II OSK 443/10, z dnia 12 lutego 2008 r. sygn. II OSK 604/06, z dnia 28 kwietnia 2004 r. sygn. OSK 108/04). Podkreślić należy, że inaczej rzecz się przedstawia, gdy dokonano zgłoszenia i zrealizowano zamierzenie wykraczające poza zakres zgłoszenia bądź zrealizowano roboty budowlane inne niż w dokonanym zgłoszeniu. Jeżeli bowiem zakres prac realizowanych jest różny od przedmiotu i zakresu określonego w zgłoszeniu, to uzasadnione jest zastosowanie art. 48 Pr.bud. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2011 r. sygn. II OSK 900/10).

Na gruncie rozpoznawanej sprawy, szczególnej uwagi wymaga jeszcze jedna kwestia. Mianowicie, zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą i poglądami doktryny prawa, wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 Pr.bud. może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy są one wykonywane w dacie wydania postanowienia. Jeśli zaś roboty już zostały zrealizowane, to zastosowanie znajdzie art. 51 ust. 7 Pr.bud. W takiej sytuacji nie wydaje się postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych (zob. A. Plucińska-Filipowicz (red.), T. Filipowicz, M. Wincenciak w: M. Wierzbowski (red.), K. Buliński, A. Despot-Mładanowicz, A. Kosicki, M. Rypina, K. Wincenciak-Pruszyńska, Prawo budowlane. Komentarz, Lex el. 2023; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 października 2007 r. sygn. II OSK 629/07, z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. II OSK 1106/10, z dnia 4 czerwca 2007 r. sygn. II OSK 861/06). Podkreślenia bowiem wymaga, że art. 50 ust. 1 Pr.bud. stanowi o wstrzymaniu postanowieniem prowadzenia robót budowlanych "wykonywanych". Przepis ten ma zastosowanie w sytuacjach określonych w ust. 1 pkt 1-4 jednakże tylko wtedy, gdy roboty budowlane są aktualnie wykonywane (realizowane). W sytuacji zaś kiedy roboty budowlane nie były wykonywane, bezprzedmiotowe jest wydanie postanowienia na podstawie art. 50 ust. 1 Pr.bud. o wstrzymaniu robót budowlanych. Brak jest bowiem prac, które podlegałyby wstrzymaniu. Wstrzymanie robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 Pr.bud. może mieć zatem miejsce jedynie w sytuacji, gdy roboty te są wykonywane w dacie wydania postanowienia o ich wstrzymaniu.

Z przepisu art. 51 ust. 7 Pr.bud. wynika, że jeżeli postępowanie dotyczy robót budowlanych już zakończonych, a wykonanych w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Pr.bud., wtedy organy nie wydają postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 Pr.bud., lecz rozstrzygają sprawę na podstawie art. 51 ust. 1 cytowanej ustawy, stosując jednocześnie art. 51 ust. 7 Pr.bud.

Jak wynika z akt administracyjnych, organ w dniu 11 lipca 2022 r. dokonał czynności kontrolnych oraz stwierdził m.in., "że odstąpiono od projektu poprzez zmianę kształtu dachu nad gankiem, ganek uległ zmianie tj. wymiary ganku powinny być 1,5m x 2,96m, a jest z termomodernizacją 3,24m x 3,00m", "budynek oddalony od ogrodzenia działki wnioskującego o ok. 2,8m" (protokół oględzin karta nr 4 akt administracyjnych).

W treści zażalenia, Skarżąca podkreślała natomiast okoliczność braku realizowanych prac, które podlegałyby wstrzymaniu. Nadto zdaniem Skarżącej uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji potwierdza fakt, że prace objęte decyzją zostały ukończone. W odniesieniu do wskazanego zarzutu organ odwoławczy powołał się jedynie na zawarty w protokole oględzin zapis w brzmieniu "inwestorka oświadcza, że budowa jest w realizacji" (protokół oględzin, karta nr 4 akt administracyjnych). Nie odniósł się natomiast do pozostałego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który miałby potwierdzać przyjęte stanowisko, że wskazane roboty nie zostały zakończone, pomimo że była to kwestia mająca istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Jak już bowiem wyjaśniono, wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 Pr.bud. może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy są one wykonywane w dacie wydania postanowienia. Jeśli roboty już zostały zrealizowane, to powinien mieć zastosowanie art. 51 ust. 7 tej ustawy.

Organ odwoławczy pominął również odniesienie się do kwestii błędnego ustalenia przez organ pierwszej instancji odległości budynku od granicy, oraz związanym z tym pominięciem rozważenia zapisu § 9 warunków technicznych. Podobnie nie odniósł się także do zarzutu związanego z zasadnością przedstawienia oceny technicznej.

Odnotowania wymaga, iż podniesiona przez stronę skarżącą argumentacja w środku zaskarżenia obliguje organ odwoławczy nie tylko do rozważenia jej zasadności, ale i odniesienia się do niej w uzasadnieniu. Brak odniesienia się do kwestii mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia może stanowić o nierozpoznaniu sprawy w jej całokształcie.

Powyższe stało się podstawą do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Nie budziło bowiem wątpliwości Sądu, że w sprawie doszło do naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Przepis ten wyraźnie nakazuje, by organ podał i omówił w uzasadnieniu decyzji istotne dla rozstrzygnięcia fakty i dowody. Natomiast niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, w tym nieodniesienie się do istotnej argumentacji podnoszonej przez stronę, narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Ponadto organ winien tak prowadzić postępowanie, by pogłębiać zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), co w przypadku organu odwoławczego koresponduje z wynikającą z art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania.

Na marginesie Sąd sygnalizuje, że wskazane przez organy orzekające w sprawie istotne odstąpienia, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 Pr.bud., a których stwierdzenie warunkuje wydanie przedmiotowego postanowienia, nie poddają się kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie przedłożonych akt administracyjnych. W aktach pozostaje bowiem wyłącznie szkic wykonany w toku przeprowadzonej kontroli (częściowo nieczytelny, karta nr 4a akt administracyjnych), brak natomiast jakiejkolwiek dokumentacji projektowej, z którą wskazane odstąpienia należałoby porównać opierając decyzję o przesłankę z pkt 4 przepisu art. 50 ust. 1 cyt. ustawy.

Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni wskazania wynikające wprost z niniejszego uzasadnienia, dokona analizy zasadności podniesionej przez Skarżącą okoliczności wykonania robót budowlanych przed wydaniem postanowienia w przedmiocie wstrzymania robót w kontekście wskazanych wyżej rozważań dotyczących podstawy normatywnej rozstrzygnięcia opartego o treść art. 50 ust. 1 Pr.bud., a także pozostałych zarzutów podniesionych w zażaleniu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania zasądzając na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 100,00 zł (pkt 2 sentencji), na które składa się uiszczony wpis sądowy.

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na treść art. 119 pkt 3 p.p.s.a., stosownie do którego sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty.

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.