Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 26/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1,  art. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2500
law: Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krywow, Sędziowie WSA Piotr Pyszny (spr.), Anna Rotter, Protokolant Specjalista Magdalena Kurpis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2024 r. sprawy ze skargi L. GmbH Sp. z o.o. Oddział w Polsce w R. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 17 listopada 2023 r. nr 0111-KDIB3-2.4018.13.2023.1.MGO UNP: 2095061 w przedmiocie zasad ewidencji i identyfikacji podatników i płatników w zakresie możliwości posługiwania się jednym numerem NIP 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną interpretacją indywidualną z 17 listopada 2023 r., znak 0111-KDIB3-2.4018.13.2023.1.MGO, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej jako organ DKIS) uznał za nieprawidłowe stanowisko L. GmbH Sp. z o.o. Oddział w Polsce (dalej również jako wnioskodawca Oddział Spółki) w zakresie skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego dotyczącego zasad ewidencji i identyfikacji podatników i płatników w zakresie możliwości posługiwania się jednym numerem NIP na potrzeby wszystkich rozliczeń podatkowych w Polsce zagranicznego przedsiębiorcy.

We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Spółka przedstawiła następujący stan faktyczny:

L. Poland GmbH z siedzibą w Republice Federalnej Niemiec (dalej jako Spółka) jest osobą prawną założoną zgodnie z prawem obowiązującym w Niemczech, prowadzącą przede wszystkim działalność w zakresie kucia, prasowania, wytłaczania i walcowania metali, metalurgii proszków, obróbki mechanicznej elementów metalowych (kod PKD 25.62.Z), produkcji narzędzi (kod PKD 25.73.Z) oraz produkcji pozostałych narzędzi mechanicznych (kod PKD 28.49.Z) na terytorium Niemiec. Spółka prowadzi w Polsce działalność gospodarczą za pośrednictwem L. GmbH Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Oddział w Polsce zarejestrowanego w rejestrze przedsiębiorców pod nr KRS [...]. Oddział w Polsce stanowi zakład pracy, tj. zatrudnia pracowników, do których zadań należy świadczenie pracy na rzecz Spółki. W związku z powyższym Oddział Spółki w ramach procesu rejestracji w KRS 5 marca 2020 r. otrzymał nr NIP [...] na potrzeby identyfikacji jako płatnika zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych i składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenia zdrowotne i dokonuje stosownych rozliczeń w tym zakresie przy użyciu ww. numeru.

Wnioskodawca podkreślił, że Oddział nie stanowi odrębnego podmiotu od zagranicznego przedsiębiorcy i może wykonywać działalność tylko i wyłącznie w zakresie przedmiotu działalności zagranicznego przedsiębiorcy. Oddział nie mógłby istnieć bez zagranicznego przedsiębiorcy i stanowi jego część prowadzącą działalność na terytorium Polski w ww. zakresie.

W związku z faktem, że Oddział spełnia definicję tzw. zakładu podatkowego w rozumieniu przepisów polskiej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, jak i umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej między Rzeczpospolitą Polską, a Republiką Federalną Niemiec, Spółka podlega tym samym ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku dochodowym od osób prawnych w Polsce i jest zobowiązana do dokonywania stosownych rozliczeń w tym zakresie. Spółka jest również czynnym podatnikiem VAT w Polsce. Dla obu tych celów wykorzystywany jest numer NIP [...] nadany Spółce dnia 1 czerwca 2020 r.

W konsekwencji w związku z prowadzoną przez zagranicznego przedsiębiorcę działalnością w Polsce zostały nadane dwa numery NIP:

- NIP [...] przyznany podczas rejestracji oddziału w KRS, upubliczniony w jawnym i powszechnie dostępnym rejestrze przedsiębiorców KRS,

- NIP [...] nadany dla celów rozliczeń w zakresie podatku CIT oraz w zakresie podatku VAT. Niniejszy nr NIP widnieje również w wykazie, o którym mowa w art. 96b (tzw. biała lista podatników VAT) ustawy o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1570, dalej jako ustawa o VAT, uptu).

Funkcjonowanie dwóch numerów NIP w ramach tego samego podmiotu może wzbudzać uzasadnione wątpliwości po stronie zewnętrznych kontrahentów, sprawdzających aktualne odpisy z KRS, w którym ujawniony jest nr NIP dla celów PIT/ZUS, a także weryfikujących tzw. białą listę podatników VAT, w której ujawniony jest nr NIP dla celów VAT/CIT, co z kolei może być źródłem potencjalnych błędów w procesie fakturowania.

W oparciu o tak przedstawiony stan faktyczny Oddział zadał następujące pytania:

- Czy na potrzeby wszystkich rozliczeń podatkowych w Polsce zagranicznego przedsiębiorcy (tj. rozliczeń z tytułu pełnienia funkcji płatnika, jak też podatnika) Wnioskodawca może występować wyłącznie pod pierwotnie przyznanym numerem NIP [...],

- W przypadku odpowiedzi twierdzącej na ww. pytanie, czy nr NIP [...] powinien być stosowany od momentu uzyskania pozytywnej interpretacji indywidualnej?

Przedstawiając własne stanowisko w sprawie Spółka przywołała art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 649, dalej: ustawa o uczestnictwie), zgodnie z którym oddział to wyodrębniona i samodzielna organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywana przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności.

W ocenie skarżącego Oddziału, podmiot zagraniczny, prowadzący działalność na terytorium Polski w formie oddziału, traktowany jest jako jeden podmiot - przedsiębiorca zagraniczny. Podmiotem prowadzącym działalność w Polsce pozostaje, pomimo utworzenia i funkcjonowania oddziału w Polsce, przedsiębiorca zagraniczny. Dochody wykazywane przez Oddział pozostają dochodami zagranicznego przedsiębiorcy. Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2500, dalej: ustawa o NIP) - osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu. Jednocześnie należy wskazać, że stosowanie do ust. 2 i 3 powyższego artykułu ustawy o NIP, obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają również inne podmioty niż wymienione w ust. 1, jeżeli na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami oraz płatnicy podatków/składek ubezpieczeniowych.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o NIP, podatnicy, z zastrzeżeniem ust. 2a, są obowiązani do dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego do naczelnika urzędu skarbowego albo organu właściwego na podstawie odrębnych przepisów. Zgłoszenia identyfikacyjnego dokonuje się jednokrotnie, bez względu na rodzaj oraz liczbę opłacanych przez podatnika podatków, formę opodatkowania, liczbę oraz rodzaje prowadzonej działalności gospodarczej oraz liczbę prowadzonych przedsiębiorstw. Na podstawie powołanych przepisów skarżąca stwierdziła, że zagraniczny przedsiębiorca powinien dokonać zgłoszenia rejestracyjnego jednokrotnie. Ponadto, z perspektywy przepisów ustawy o CiT podatnikiem jest m.in. zagraniczny przedsiębiorca prowadzący działalność w Polsce w formie oddziału. Intencją ustawodawcy było ustanowienie zasady, że w ramach jednego podmiotu zgłoszenie identyfikacyjne w celu nadania NIP powinno być dokonywane tylko jednokrotnie.

Zdaniem Wnioskodawcy posiadanie Oddziału i zatrudnianie przez niego pracowników jest możliwe tylko i wyłącznie dzięki zagranicznemu przedsiębiorcy i stanowi de facto zatrudnienie ich przez zagranicznego przedsiębiorcę prowadzącego działalność w formie oddziału, co oznacza konieczność wywiązywania się z obowiązków przewidzianych dla płatnika w ramach jednego i tego samego podmiotu. W konsekwencji fakt bycia płatnikiem w przypadku tego samego podmiotu, który na mocy odrębnych przepisów jest podatnikiem nie powinno prowadzić do obowiązku posiadania odrębnych numerów NIP. Skoro Oddział i jednostka macierzysta stanowią jeden podmiot prawa i Oddział nie posiada osobowości prawnej ani zdolności prawnej, lecz korzysta w tym zakresie ze zdolności jednostki macierzystej (zagranicznego przedsiębiorcy), podmiot ten powinien być uprawniony do posługiwania się jednym numerem NIP dla całokształtu rozliczeń podatkowych w Polsce tj. niezależnie od rodzaju, liczby, formy opodatkowania, czy też liczby/rodzaju prowadzonej działalności, a także bez względu na to, czy występuje w roli płatnika, czy podatnika.

Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Wnioskodawcy, należy wysnuć wniosek, że dla potrzeb wszystkich rozliczeń podatkowych w Polsce, Wnioskodawca jest uprawniony występować pod jednym numerem NIP. Najbardziej właściwym rozwiązaniem będzie posługiwanie się numerem NIP [...] nadanym wcześniej w procesie rejestracji Oddziału zagranicznego przedsiębiorcy do KRS, aby zachować ciągłość i spójność rozliczeń związanych z całokształtem działalności prowadzonej przez zagranicznego przedsiębiorcę w Polsce.

W konsekwencji Oddział zwrócił uwagę na art. 8c ust. 2 pkt 1 ustawy o NIP, zgodnie z którym naczelnik urzędu skarbowego unieważnia z urzędu, w drodze decyzji, NIP nadany podmiotowi, w przypadku wielokrotnego nadania NIP, biorąc pod uwagę interes prawny i gospodarczy podmiotu. Omawiana regulacja odnosi się wprost do podmiotu, a nie roli pełnionej przez dany podmiot (tj. występowania w charakterze podatnika, czy płatnika). Tym samym ww. przepis stanowi dodatkową regulację, z której jednoznacznie wynika, że jeden podmiot nie może posiadać dwóch identyfikatorów podatkowych NIP.

Dodatkowo wnioskodawca wskazał, że posługiwanie się jednym numerem NIP w celu dokonywania wszystkich rozliczeń podatkowych nie będzie w żaden sposób negatywnie wpływać na dokonywane rozliczenia - w szczególności, nie spowoduje to w żadnym stopniu uszczerbku dla rozliczeń publicznoprawnych. Co więcej takie podejście ułatwiłoby rozliczenia z kontrahentami i wyeliminowało ewentualne pomyłki.

Zdaniem Oddziału, w przypadku wydania twierdzącej odpowiedzi na pytanie 1 Wnioskodawcy powinno przysługiwać prawo do posługiwania się od daty wydania interpretacji tylko i wyłącznie numerem NIP [...] z racji tego, że jest to nr NIP nadany w ramach tego samego podmiotu i w konsekwencji powinien być stosowany niezależnie od rodzaju dokonywanych rozliczeń, czy też pełnionej funkcji podatnika, czy płatnika. Zaistnieją wówczas przesłanki do unieważnienia z urzędu numeru NIP [...] i wydania w tym zakresie stosownej decyzji z uwzględnieniem interesu prawnego i gospodarczego podmiotu.

W dalszej części uzasadnienia Oddział powołał liczne orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdzające prawidłowość zaprezentowanego stanowiska. Zwrócił również uwagę na konieczność zachowania jednolitości interpretacyjnej organu i sądów administracyjnych.

Organ uznał przedstawione stanowisko Oddziału za nieprawidłowe.

Uzasadniając swoje stanowisko DKIS stwierdził, że podmiot zagraniczny, prowadzący działalność na terytorium Polski w formie oddziału, traktowany jest jako jeden podmiot - przedsiębiorca zagraniczny. Rejestracja tego oddziału jest jednoznaczna z rejestracją przedsiębiorcy zagranicznego. Oddział posiada więc jedynie samodzielność organizacyjną (jest wydzielony ze struktur firmy macierzystej), natomiast nie posiada możliwości prowadzenia działalności gospodarczej we własnym imieniu i na własny rachunek, zaś prowadzona działalność stanowi jedynie część działalności gospodarczej przedsiębiorcy zagranicznego. Podmiotem prowadzącym działalność w Polsce pozostaje, pomimo utworzenia i funkcjonowania oddziału w Polsce, przedsiębiorca zagraniczny. W kontekście posiadanej podmiotowości prawnej, należy stwierdzić, że oddział nie jest odrębnym podmiotem w stosunku do jednostki macierzystej, lecz jest jej częścią.

Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy o NIP, osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu. Zgodnie z art. 2 ust. 2 i 3 tej ustawy, obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają również inne podmioty niż wymienione w ust. 1, jeżeli na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, oraz płatnicy podatków. Obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają także podmioty będące, na podstawie odrębnych ustaw, płatnikami składek ubezpieczeniowych.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 cyt. Ustawy podatnicy, z zastrzeżeniem ust. 2a, są obowiązani do dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego do naczelnika urzędu skarbowego albo organu właściwego na podstawie odrębnych przepisów. Zgłoszenia identyfikacyjnego dokonuje się jednokrotnie, bez względu na rodzaj oraz liczbę opłacanych przez podatnika podatków, formę opodatkowania, liczbę oraz rodzaje prowadzonej działalności gospodarczej oraz liczbę prowadzonych przedsiębiorstw.

Odnosząc się do ustawy o PIT organ wskazał, że przewiduje ona dwa tryby zapłaty/poboru podatków, tj. po pierwsze, samoobliczenie i zapłatę podatku przez podatnika, a po drugie, obliczenie i pobór podatku przez płatnika. Stosownie zaś do art. 32 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zakłady pracy będące osobami fizycznymi, osobami prawnymi oraz jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej są obowiązane jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, z pracy nakładczej lub ze spółdzielczego stosunku pracy, z zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego wypłacanych przez zakłady pracy lub z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej wypłacanej w spółdzielniach pracy. Przy czym "zakładem pracy" danego podatnika jest osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, z którą łączy podatnika jeden ze stosunków prawnych wskazanych w omawianych przepisach (m.in. stosunek pracy).

Organ wywiódł dalej, że podmiot zagraniczny prowadzący działalność na terytorium Polski w formie oddziału, zarejestrowany dla potrzeb podatku CIT oraz podatku VAT, traktowany jest jako jeden podmiot - przedsiębiorca zagraniczny. W konsekwencji jednak braku oddzielnej podmiotowości prawnej oddziału, to zagraniczny przedsiębiorca prowadzący działalność w Polsce jest podatnikiem CIT jak i podatnikiem VAT. Podatnikiem CIT i VAT nie jest oddział, a jego jednostka macierzysta działająca w Polsce w ramach położonego na jej terytorium oddziału.

W związku z powyższym, w wyniku utworzenia Oddziału w Polsce nie dochodzi do powstania nowego, odrębnego od Spółki macierzystej podatnika podatku CIT/podatnika podatku VAT. Podmiotem identyfikowanym na podstawie numeru identyfikacji podatkowej jest Spółka (jednostka macierzysta). Tym samym jest ona obowiązana do podawania swojego numeru identyfikacji podatkowej na wszelkich dokumentach związanych z wykonywaniem zobowiązań podatkowych.

Natomiast art. 2 ust. 2 ustawy o NIP wskazuje, że obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają również płatnicy. Obowiązek odrębnej rejestracji Oddziału jako płatnika, tj. na potrzeby płacenia zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wynika właśnie z tego przepisu. Oddział jako strona umów o pracę ze swoimi pracownikami, w konsekwencji płatnik zaliczek na PIT oraz składek ubezpieczeniowych, podlega odrębnemu obowiązkowi ewidencyjnemu i wymogowi nadania numeru NIP.

W konsekwencji Oddział nie może, w związku z prowadzoną w Polsce działalnością przez zagranicznego przedsiębiorcę, posługiwać się dla wszystkich rozliczeń tylko i wyłącznie jednym NIP, gdyż identyfikator ten został nadany wyłącznie dla celów rozliczeń jako płatnik zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składek ubezpieczeniowych i zdrowotnych. Zatem stanowisko wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1 jest nieprawidłowe.

W związku z udzieleniem negatywnej odpowiedzi na pytanie oznaczone we wniosku nr 1, przy warunkowej formule pytania nr 2, DKIS nie udzielił odpowiedzi na to pytanie.

W skardze wniesionej do tutejszego Sądu skarżący zarzucił interpretacji:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 5 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 2 i 3 oraz art. 7 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, poprzez błędną wykładnię dokonaną przez DKIS skutkującą uznaniem, iż na gruncie przedstawionego we wniosku stanu faktycznego Oddział podlega odrębnemu od jednostki macierzystej (zagranicznego przedsiębiorcy) obowiązkowi ewidencyjnemu oraz, że dla celów rozliczania Jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych oraz składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne pracowników Oddział musi posiadać własny, odrębny od zagranicznego przedsiębiorcy nr NIP podczas gdy posiadanie przez Oddział numeru NIP odrębnego od numeru NIP przedsiębiorcy zagranicznego godzi w zasadę jednokrotności rejestracji,

- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 14c § 1 i § 2 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2383, dalej: OP) poprzez nieuwzględnienie w zaskarżonej interpretacji indywidualnej utrwalonej linii orzeczniczej Sądów administracyjnych w przedmiotowym zakresie.

W oparciu o te zarzut skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej interpretacji i zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Sporne zagadnienie materialnoprawne – sprowadzające się do pytania: czy dla potrzeb rozliczeń podatkowych w Polsce, wnioskodawca działając w formie oddziału może występować pod numerem NIP nadanemu podmiotowi zagranicznemu - było już przedmiotem orzeczeń sądów administracyjnych, jak chociażby w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 1773/09, 31 stycznia 2020 r., sygn. akt II FSK 509/18, czy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 18 października 2017 r., sygn. akt I SA/Łd 644/17. Przedstawioną w tych orzeczeniach argumentację Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela i częściowo posłuży się nią w niniejszym uzasadnieniu.

Dla rozstrzygnięcia owego sporu konieczna jest interpretacja przepisów art. 2 i art. 5 ust. 1 ustawy o NIP.

Zgodnie z art. 2 w/w ustawy, osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu (ust. 1). Obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają również inne podmioty niż wymienione w ust. 1, jeżeli na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, oraz płatnicy podatków (ust. 2). Obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają także podmioty będące, na podstawie odrębnych ustaw, płatnikami składek ubezpieczeniowych (ust. 3). Obowiązkowi ewidencyjnemu nie podlegają podatnicy, którzy uzyskali numer identyfikacyjny na podstawie art. 132 ust. 5 oraz art. 134a ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (ust. 4).

Uwzględniając wymogi wykładni systemowej wewnętrznej należy stwierdzić, że na gruncie ustawy o NIP ustawodawca rozróżnia dwie kategorie podmiotów: (1) osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które są podatnikami na podstawie innych ustaw oraz inne podmioty, które także na mocy odrębnych ustaw mają przypisany status podatnika, a obok tej grupy (2) płatników podatków, którym odrębne ustawy prawa nie nadają statusu podatnika. Rozróżnienie powyższych kategorii wynika z redakcji art. 2, gdzie w ust. 2 spójnik "oraz" oddziela "płatników podatków" od kategorii "innych podmiotów" będących podatnikami, których odesłanie do ust. 1 w/w. przepisu łączy w jedną kategorię z podmiotami wymienionymi w tymże ustępie.

Wniosek taki wspiera wykładnia systemowa wewnętrzna, bowiem art. 2 ust. 2 ustawy o NIP należy odczytać w świetle art. 6 tejże ustawy, gdzie ustawodawca literalnie rozróżnia kategorię "podatników" i "płatników podatków, niepodlegających obowiązkowi ewidencyjnemu jako podatnicy". Należy mieć przy tym na względzie, że w/w. przepis reguluje moment dokonania przez podmioty objęte obowiązkiem ewidencyjnym zgłoszenia identyfikacyjnego. Tym samym o ile w art. 2 ustawy o NIP ustawodawca określił zakres podmiotowy obowiązku ewidencyjnego poprzez wskazanie podmiotów, którym na mocy analizowanej ustawy należy nadać NIP, to o podziale tych podmiotów na określone kategorie można wnioskować z treści art. 6 ustawy, który konkretyzuje kto i kiedy jest zobowiązany dokonać stosowanego zgłoszenia ewidencyjnego. Przepis ten nie pozostawia wątpliwości, że ustawodawca różnicuje podmioty objęte obowiązkiem podatkowym na "podatników" i "płatników podatków", którym nie można przepisać statusu podatnika. Ponadto, art. 1 ustawy o NIP wyraźnie różnicuje kategorie podmiotów objętych mocą ustawy, tj. podatników i płatników podatków, a także składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne. Zatem zakres podmiotowy ustawy o NIP, uregulowany w art. 1 i art. 2 tej ustawy, obejmuje dwie odrębne kategorie podmiotów: (1) podatników jakichkolwiek podatków oraz (2) płatników jakichkolwiek podatków lub składek na ubezpieczenie społeczne oraz zdrowotne, którzy na mocy odrębnych przepisów nie są podatnikami

Zdaniem sądu z treści art. 5 ustawy o NIP, można wywieść zasadę jednokrotności zgłoszenia identyfikacyjnego. Zgłoszenia identyfikacyjnego dokonuje się jednokrotnie, co literalnie wynika z ust. 1 tegoż przepisu ustawy o NIP, który stanowi, że "podatnicy obowiązani są do dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego; zgłoszenia identyfikacyjnego dokonuje się jednokrotnie, bez względu na rodzaj oraz liczbę opłacanych przez podatnika podatków, formę opodatkowania, liczbę oraz rodzaje prowadzonej działalności gospodarczej oraz liczbę prowadzonych przedsiębiorstw". Na mocy art.5 ust. 6 tej ustawy, odnosi on się także do płatników podatków i płatników składek ubezpieczeniowych. Konsekwencją tak skonstruowanej przez ustawodawcę regulacji jest to, że dany podmiot, będący podatnikiem lub płatnikiem, tylko jednokrotnie dokonuje zgłoszenia identyfikacyjnego, którego następstwem jest nadanie NIP. Zgłoszenie takie jest realizacją obowiązku ewidencyjnego, którym dany podmiot jest objęty na mocy ustawy o NIP.

Zakres podmiotowy tejże ustawy obejmuje dany podmiot na mocy art. 2 wówczas, gdy jest on albo podatnikiem jakiekolwiek podatku, albo płatnikiem, który nie ma statusu podatnika. Dany podmiot dokonuje zgłoszenia jednokrotnie, jeżeli należy do jednej z dwóch w/w. kategorii. W ustawie o NIP brak jest podstaw do przyjęcia, że dany podmiot, będący jednocześnie podatnikiem jakiegokolwiek podatku oraz płatnikiem podatku lub składek wskazanych w art. 2 ust. 3 ustawy, jest zobowiązany do podwójnego zgłoszenia ewidencyjnego, a tym samym do posiadania dwóch NIP.

Wręcz przeciwnie, przyjęcie odmiennego stanowiska godziłoby w dyspozycję normy zawartej w art. 5 ust. 1 ustawy o NIP. Nie można przypisać oddziałowi spółki odrębnej podmiotowości prawnej, która mogłaby być podstawą do samodzielnego zatrudniania pracowników. Jeżeli w rozpoznawanej sprawie odział spółki zatrudnia pracowników, to wchodzi w stosunek pracy korzystając z podmiotowości prawnej spółki jako takiej.

Zarówno więc literalne brzmienie art. 1, art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 6 cyt. ustawy we wzajemnej relacji, jak i zasady logicznego rozumowania nie pozwalają na przyjęcie, że "oddział spółki jest odrębnym płatnikiem i musi podlegać odrębnemu obowiązkowi ewidencyjnemu" (zarzut 1 skargi kasacyjnej). Prawodawca bowiem nie przewidział w omawianej regulacji odrębności podatkowej oddziału – tak jak chce tego organ.

W wyroku z 14 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 584/11 wyrażony został też pogląd, że brak jest zasadnego argumentu funkcjonalnego, aby sprawowanie kontroli podatkowej na działalnością gospodarczą Spółki wymaga nadania odrębnego NIP dla jej oddziału.

W konsekwencji rację ma skarżący twierdząc, że powstanie oddziału i zatrudnienie przez niego pracowników, czyli de facto zatrudnienie ich przez spółkę, bez wątpienia związane jest z obowiązkiem bycia podatnikiem. Przymiot bycia płatnikiem, w przypadku podmiotu, który na mocy odrębnych przepisów jest już podatnikiem, nie jest związany z obowiązkiem ponownego zgłoszenia ewidencyjnego i starania się o drugi NIP – co wynika z wykładni art. 2 i literalnego odczytania art. 5 ust. 1 ustawy o NIP.

W konsekwencji Sąd uchylił zaskarżoną interpretację na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 – dalej jako ppsa). Ponownie wydając interpretację organ uwzględni przedstawioną wyżej wykładnię prawa materialnego. Nadto udzieli odpowiedzi na postawione we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej drugie pytanie.

W punkcie drugim sentencji Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania na podstawie art. 200 i art. 205 ppsa. Na zasądzoną kwotę składa się uiszczony wpis od skargi oraz koszty zastępstwa procesowego ustalone na podstawie § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.