Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 868/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Dobek – Rak Sędzia WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2021 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Wojewody z dnia 24 września 2020 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 512 zł (pięćset dwanaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarga A. na decyzję Wojewody z dnia 24 września 2020 r., nr [..], wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

W dniu 6 sierpnia 2019 r. skarżąca Spółka złożyła w Starostwie Powiatowym wniosek o wydanie pozwolenia na budowę pawilonu handlowo-usługowego wraz z zagospodarowaniem terenu i niezbędną infrastrukturą: zbiornikiem bezodpływowym na wody deszczowe i instalacjami: wodną, kanalizacji deszczowej i sanitarnej, elektroenergetycznymi oraz gazową na działce nr [..]-[..] w miejscowości B., gmina Ż.

Pismem z dnia 30 sierpnia 2019 r. Starosta wezwał skarżącą Spółkę do uzupełnienia braków złożonego wniosku.

Przy piśmie z dnia 17 września 2019 r. skarżąca Spółka: przedstawiła poprawiony w zakresie określenia lokalizacji inwestycji wniosek, w miejsce omyłkowo wpisanej działki nr [..] wpisała działkę nr [..] a odnośnie działki nr [..] wyjaśniła, że pozostaje ona w zakresie opracowania, jako że w jej obrębie planowana jest budowa muru oporowego.

Postanowieniem z dnia 22 października 2019 r. Starosta wezwał skarżącą Spółkę do usunięcia, w terminie 90 dni, nieprawidłowości w przedłożonej do złożonego wniosku dokumentacji, m.in., poprzez: dostarczenie zapewnienia dostawy wody od gestora sieci, zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt. 1 ustawy - Prawo budowlane, wskazując, że w przypadku odmowy uzyskania zapewnienia dostawy wody (którą należy dołączyć do projektu), z uwagi na treść § 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.), należy przedstawić w projekcie architektoniczno-budowlanym inny sposób zaopatrzenia w wodę. Starosta zauważył przy tym, że zgodnie z pismem Spółki Komunalnej z dnia 12 września 2018 r. m.in. teren wnioskowanej działki nie ma możliwości podłączenia się do sieci wodociągowej z uwagi na brak technologicznej możliwości obsługi urządzeń wodociągowych, które mają na celu zapewnienie ciągłości dostawy wody.

W odpowiedzi na powyższe postanowienie, przy piśmie z dnia 20 stycznia 2020 r., skarżąca Spółka złożyła uzupełniony projekt budowlany oraz wyjaśniła, że z projektu usunięty został mur oporowy i że rezygnuje z zamiaru realizacji indywidualnego ujęcia wody na rzecz przyłączenia planowanego obiektu do sieci wodociągowej. Do projektu załączone zostało oświadczenie gestora sieci wodociągowej – Spółki Komunalnej z dnia 9 stycznia 2020 r. o braku możliwości przyłączenia oraz dostawy wody do projektowanej zabudowy na działkach nr [..]-[..] w miejscowości B., ze wskazaniem, że szacuje się, że możliwość przyłączenia przedmiotowego obiektu nastąpi do końca grudnia 2020 r. Ponadto, w piśmie z dnia 3 lutego 2020 r. skarżąca Spółka wskazała, że z oświadczenia Spółki Komunalnej wynika, że szacowany termin przyłączenia do wody nieruchomości objętej wnioskiem ma nastąpić z końcem grudnia 2020 r. a projekt przyłącza wodociągowego zostanie objęty oddzielną procedurą.

Decyzją z dnia 24 lutego 2020 r., nr [..], wydaną na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.), Starosta odmówił zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji: budowa pawilonu handlowo-usługowego (4 lokale handlowo-usługowe na parterze i lokal usługowy typu fitness na piętrze) wraz z zagospodarowaniem terenu (w tym układem drogowym i miejscami postojowymi, pylonem informacyjnym) i niezbędną infrastrukturą: zbiornikiem bezodpływowym na wody deszczowe i instalacjami: wodną, kanalizacji deszczowej i sanitarnej, elektroenergetycznymi oraz gazową, na terenie działki nr [..]-[..] w miejscowości B., gmina Ż.

Uzasadniając wydaną decyzję Starosta wskazał, że zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. W przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołów mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Jeżeli pozwolenie na budowę dotyczy wybranych obiektów lub zespołów obiektów, inwestor jest zobowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 43 ust. 3 pkt 1, dla całego zamierzenia budowlanego. O ile jednak zamierzeniem budowlanym jest budowa obiektu budowlanego, jakim jest budynek, pozwolenie na budowę powinno objąć całe zamierzenie, w tym instalacje i urządzenia budowlane zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. W ocenie Starosty, planowana inwestycja - pawilon handlowo-usługowy nie może zaś funkcjonować bez dostawy wody, stosownie do treści § 26 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.). Z kolei, w przypadku odmowy uzyskania zapewnienia dostawy wody należy przedstawić w projekcie architektoniczno-budowlanym inny sposób zaopatrzenia w wodę. Skarżąca Spółka zrezygnowała zaś z własnego ujęcia wody i nie przedstawiła, pomimo wystosowanego wezwania, zapewnienia dostawy wody od gestora sieci, zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt. 1 ustawy - Prawo budowlane. Ponadto, z pisma Spółki Komunalnej z dnia 12 września 2018 r. wynika, że m.in. teren wnioskowanej działki nie ma możliwości podłączenia się do sieci wodociągowej z uwagi na brak technologicznej możliwości obsługi urządzeń wodociągowych, które mają na celu zapewnienie ciągłości dostawy wody. Tym samym, skarżąca Spółka uzyskała odmowę wydania warunków technicznych przyłączenia do sieci wodociągowej a w projekcie budowlanym nie wskazała innego sposobu poboru wody dla zaplanowanej inwestycji. Z kolei, brak w projekcie budowlanym budowy sieci wodociągowej wraz z przyłączem do projektowanego obiektu lub innych alternatywnych źródeł poboru wody (indywidualne ujęcie) należy rozpatrywać w kategorii niekompletności projektu, co musi skutkować odmową zatwierdzenia projektu budowlanego.

Od decyzji Starosty skarżąca Spółka wniosła odwołanie, podnosząc, że ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 443), zmienione zostało brzmienie art. 34 ust. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, który stanowił uprzednio w lit. a, że projekt budowlany powinien zawierać oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła i gazu, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych itp. W następstwie tego, organ nie może żądać przedłożenia takich dokumentów.

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 24 września 2020 r. Wojewoda: uchylił zaskarżoną decyzję w całości (punkt 1 decyzji) oraz odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na pawilonu handlowo-usługowego (4 lokale handlowo-usługowe na parterze i lokal usługowy typu fitness na piętrze) wraz z zagospodarowaniem terenu w tym układem drogowym i miejscami postojowymi, pylonem informacyjnym) i niezbędną infrastrukturą: zbiornikiem bezodpływowym na wody deszczowe i instalacjami: wodną, kanalizacji deszczowej i sanitarnej, elektroenergetycznymi oraz gazową na działce nr [..]-[..] w miejscowości B., gmina Ż.

Uzasadniając wydaną decyzję, Wojewoda wskazał, że skarżąca Spółka zamierza wybudować pawilon handlowo-usługowy, w którym na parterze zaplanowano 4 lokale handlowo-usługowe, a na poziomie 1 kondygnacji lokal usługowy typu fitness. W ramach inwestycji przewidziano również realizację niezbędnej infrastruktury związanej z funkcjonowaniem obiektu, czyli: układ drogowy, miejsca postojowe, zbiornik bezodpływowy na wody deszczowe, instalacje: wody, kanalizacji deszczowej i sanitarnej, elektroenergetyczną oraz gazową. Kwestią sporną okazała sprawa zapewnienia dostaw wody. Docelowo założono, iż woda dostarczona będzie z biegnącego w drodze gminnej wodociągu, niemniej z załączonych do akt sprawy pism Spółki Komunalnej wynika, iż gestor sieci nie jest w stanie zapewnić dostaw wody. Co prawda, w rzeczonej drodze gminnej biegnie wodociąg, niemniej na obecną chwilę brak jest technologicznych możliwości obsługi urządzeń wodociągowych, które mają na celu zapewnienie ciągłości dostaw wody. Podłączenie do istniejących sieci kolejnych nieruchomości spowoduje, iż nie zostanie zachowany minimalny poziom świadczonych usług, w szczególności zabraknie wymaganych zdolności produkcyjnych ujęcia, stacji uzdatniania wody oraz zdolności dostawczych istniejących układów dystrybucji wody. Jednocześnie gestor sieci oświadczył, iż szacuje, że możliwość przyłączenia nieruchomości inwestycyjnej do wody będzie możliwa do końca grudnia 2020 r., jako że wymaga to uruchomienia nowej stacji uzdatniania wody.

Wojewoda wyjaśnił przy tym, że rzeczywiście od dnia 28 czerwca 2015 r. (dnia wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw) ustawodawca zniósł obowiązek dołączania do projektu budowlanego oświadczeń właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła i gazu oraz o warunkach przyłączenia do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych. Dlatego też, w toku postępowania przed właściwym organem administracji architektoniczno-budowlanej poza zainteresowaniem tego organu pozostają kwestie związane z wydaniem warunków przyłączenia, czy zawarciem umowy przyłączenie. Niemniej jednak, zgodnie z § 26 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, działka budowlana, przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciepłowniczej. Natomiast, zgodnie z § 26 ust. 3 rozporządzenia, w razie braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej działka, o której mowa w ust. 1, może być wykorzystana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody. Z powołanych przepisów, zdaniem Wojewody, wynika, że do czasu powstania sieci wodociągowej, jak też w sytuacji, gdy istnieje co prawda sieć wodociągowa, ale nie można podłączyć do niej danej nieruchomości, jej właściciel powinien wykonać indywidualne ujęcie wody. W innym przypadku działka nie może być zabudowana budynkiem przeznaczonym na pobyt ludzi. Dlatego w sytuacji, jak w niniejszej sprawie, gdy z akt sprawy jasno wynika, że obecnie nie ma możliwości podłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej, natomiast inwestor nie zamierza realizować indywidualnego ujęcia wody, wydanie pozwolenia na budowę obiektu będącego budynkiem przeznaczonym na pobyt ludzi nie jest dopuszczalne.

Jednocześnie, Wojewoda wskazał, że stosownie do treści art. 33 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego i to nawet wówczas, gdy niektóre roboty budowlane objęte tym projektem mogłyby być wykonywane na podstawie zgłoszenia. Zgodnie zaś z treścią art. 3 pkt 1a i 9 ustawy - Prawo budowlane przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, zaś przez urządzenia budowlane - urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Z kolei, przepis § 11 ust. 2 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego wymaga, aby opis techniczny określał rozwiązania zasadniczych elementów wyposażenia budowlano - instalacyjnego, zapewniające użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem, w szczególności instalacji i urządzeń budowlanych: sanitarnych, grzewczych, wentylacyjnych, klimatyzacyjnych, gazowych, elektrycznych, telekomunikacyjnych, piorunochronnych, a także sposób powiązania instalacji obiektu budowlanego z sieciami zewnętrznymi i punkty pomiarowe, założenia przyjęte do obliczeń instalacji oraz podstawowe wyniki tych obliczeń, z uzasadnieniem doboru, rodzaju i wielkości urządzeń budowlanych. Z powyższych unormowań, zdaniem Wojewody, wynika, że w niniejszej sprawie inwestor winien wnioskować o zatwierdzenie projektu budowlanego obejmującego całe przedsięwzięcie, a przynajmniej taką część, która pozwoli mu samodzielnie funkcjonować. Natomiast, zatwierdzenie projektu budowlanego w formie, jaką proponuje inwestor, czyli wyrażenie akceptacji dla sytuacji, w której bezsporne pozostaje, że na dzień wydania pozwolenia na budowę inwestycja nie będzie miała zapewnionej dostawy wody, należy uznać za niedopuszczalne.

Za niesłuszne Wojewoda uznał twierdzenie inwestora, iż podstawą odmowy udzielenia pozwolenia na budowę było niedostarczenie oświadczenia gestora sieci o możliwości podłączenia projektowanego obiektu do sieci wodociągowej. Zgodnie z pkt 4 postanowienia Starosty z dnia 22 października 2019 r. inwestor miał wykazać, w jaki sposób zapewniony będzie dostęp do wody dla projektowanej inwestycji. Starosta był w posiadaniu pisma Spółki Komunalnej z dnia 12 września 2018 r., w którym stwierdzono brak możliwości do podłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej. Tym samym, mając na uwadze zacytowane powyżej wytyczne § 26 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jak również brzmienie art. 35 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego, które zobowiązuje organy architektoniczno-budowlane do dokonania sprawdzenia projektu zagospodarowania terenu z przepisami, w tym przepisami budowlanymi, organ zażądał przedstawienia zapewnienia dostawy wody od gestora sieci, względnie przedstawienia w projekcie rozwiązania alternatywnego. Inwestor się z tego obowiązku nie wywiązał.

Jednocześnie, Wojewoda zauważył, że Starosta wydał zaskarżone rozstrzygnięcie w stosunku do inwestycji na działkach [..]-[..], podczas, gdy poprawiony w trakcie postępowania pierwszoinstancyjnego projekt budowlany obejmuje nieruchomości [..]-[..]. Pominięta w rozstrzygnięciu działka [..] od początku była w zakresie inwestycji i znajduje się we wniosku inwestora o udzielenie pozwolenia na budowę. Natomiast, działka [..], która również początkowo objęta była wnioskiem, w trakcie dokonywania poprawek została z obszaru inwestycji usunięta, jako że inwestor zrezygnował z budowy zjazdu na drogę powiatową oraz muru oporowego, co było pierwotnym założeniem. Z uwagi na to, Wojewoda uchylił decyzję Starosty z dnia 24 lutego 2020 r. i ponownie orzekł o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę, ze wskazaniem, że inwestycja obejmuje działki [..]-[..] w miejscowości B., gmina Ż.

We wniesionej do Sądu skardze na powyższą decyzję skarżąca Spółka wniosła o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji, zarzucając, że decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 33 ust. 2, art. 34 i art. 35 ustawy – Prawo budowlane. Spółka podkreśliła przy tym, że obecnie organ architektoniczno – budowlany nie jest uprawniony do odmowy wydania pozwolenia na budowę w oparciu o żądanie przedłożenia oświadczenia przedsiębiorstw wodociągowego. Obowiązek uzyskania dla budynku zaopatrzenia w wodę będzie warunkiem wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie a nie decyzji o pozwoleniu na budowę. Do czasu zakończenia budowy i oddania budynku do użytkowania inwestor ma czas na zapewnienie dostawy wody do budynku. Inwestor świadomie podjął decyzję o przystąpieniu do budowy biorąc na siebie ryzyko możliwości przyłączenia do sieci wodociągowej w przyszłości, pod koniec 2020 r. Dlatego też, przedłożony projekt jest kompletny – zawiera projekt instalacji wodociągowej zasilanej z sieci.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz podkreślając, że podstawą odmowy udzielenia pozwolenia na budowę w niniejszej sprawie było naruszenie § 26 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz § 11 ust. 2 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.

Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że decyzja Wojewody z dnia 24 września 2020 r. wydana została z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji przepis art. 35 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane stanowi, że:

1. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:

1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:

a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,

b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,

c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie:

a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

b) informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b,

c) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego,

d) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;

4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych oraz aktualność zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

Stosownie przy tym do treści art. 35 ust. 3 tej ustawy w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia a jak wyjaśnia przepis art. 35 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja o pozwoleniu na budowę nie ma bowiem charakteru uznaniowego. Organ nie może zatem odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany spełnia wymagania określone w art. 35 ust. 1 a inwestor dopełnił czynności wymienionych w art. 32 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane.

W niniejszej sprawie, Starosta odmówił skarżącej Spółce udzielenia pozwolenia na budowę dla wnioskowanej inwestycji, wskazując, że złożony przez inwestora projekt jest niekompletny, albowiem inwestor nie dostarczył zapewnienia dostawy wody od gestora sieci a także nie przedstawił w projekcie budowlanym innego sposobu zaopatrzenia w wodę. Z kolei, Wojewoda odmówił skarżącej Spółce udzielenia pozwolenia na budowę dla wnioskowanej inwestycji, wskazując, że nie spełnia ona warunku określonego w § 26 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, albowiem obecnie nie ma możliwości podłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej a inwestor nie zamierza realizować indywidualnego ujęcia wody. Ponadto, zdaniem Wojewody, przedłożony przez skarżącą Spółkę projekt budowlany nie spełnia warunku określonego w § 11 ust. 2 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, ponieważ opis techniczny nie określa sposobu powiązania instalacji obiektu budowlanego z sieciami zewnętrznymi.

Dokonana przez orzekające w sprawie organy ocena nie zasługuje na akceptację w świetle obowiązujących przepisów prawa.

Wyjaśnić bowiem na wstępie należy, że niewątpliwie przepis art. 33 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane zawiera zasadę, iż pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. Jednakże, wbrew stanowisku Wojewody, od zasady tej są wyjątki, o czym świadczy dalsza część tego przepisu, na którą powołuje się Wojewoda, stanowiąca, że w przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Jeżeli pozwolenie na budowę dotyczy wybranych obiektów lub zespołu obiektów, inwestor jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1, dla całego zamierzenia budowlanego. Taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie, jako że inwestor nie przewidział etapowania inwestycji. Stąd też powoływanie się przez Wojewodę na ten przepis nie było zasadne.

W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma natomiast okoliczność, że za wyjątki, o których mowa w przepisie art. 33 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, należy też uznać sposób realizacji przyłączy, regulowany przepisem art. 29a ustawy – Prawo budowlane (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 września 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 1543/19, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyłącza nie muszą być objęte decyzją o pozwoleniu na budowę zasadniczego obiektu (zob. NSA w wyroku z dnia 18 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 896/12, LEX nr 1358525). Zgodnie bowiem z treścią art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy – Prawo budowlane nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę budowa przyłączy: a) elektroenergetycznych, b) wodociągowych, c) kanalizacyjnych, d) gazowych, e) cieplnych, f) telekomunikacyjnych - z zastrzeżeniem art. 29a. Wybór przez inwestora trybu realizacji przyłączy (elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych) na podstawie art. 29a Prawa budowlanego dokonuje się bez ingerencji organów architektoniczno – budowlanych (zob. wyrok NSA z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2920/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, przyłącze wodociągowe nie musi być objęte wnioskiem o pozwolenie na budowę obiektu głównego i może zostać wykonane odrębnie na podstawie zgłoszenia, co też, jak wynika z pisma z dnia 3 lutego 2020 r., skarżąca Spółka zamierzała właśnie zrobić. W piśmie tym wskazano bowiem, że projekt przyłącza wodociągowego zostanie objęty oddzielną procedurą, a czego orzekające w sprawie organy nie uwzględniły.

Ponadto, powołany przez Wojewodę § 11 ust. 2 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego nie obowiązuje od 18 września 2020 r. Mimo to, zgodnie z obowiązującym od dnia 19 września 2020 r. § 15 ust. 2 pkt 11 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2020 r., poz. 1609) część rysunkowa projektu zagospodarowania działki lub terenu określa układ sieci i urządzeń uzbrojenia terenu, przedstawiony z przyłączami do odpowiednich sieci zewnętrznych i wewnętrznych oraz urządzeń budowlanych, w tym: wodociągowych, ujęć wody ze strefami ochronnymi, cieplnych, gazowych i kanalizacyjnych lub służących do oczyszczania ścieków, oraz określający sposób odprowadzania wód opadowych, z podaniem niezbędnych spadków, przekrojów przewodów oraz charakterystycznych rzędnych, wymiarów i odległości, wraz z usytuowaniem przyłączy, urządzeń i punktów pomiarowych - w przypadku objęcia ich zakresem projektu. Jednakże, w sytuacji, gdy inwestor zamierza projekt przyłącza wodociągowego objąć oddzielną procedurą nie ma obowiązku spełniania wymogu tego przepisu w projekcie dotyczącym obiektu głównego. Jak bowiem jasno wskazuje przepis § 15 ust. 2 pkt 11 rozporządzenia układ sieci wodociągowej powinien być zawarty w części rysunkowej projektu zagospodarowania działki lub terenu tylko w sytuacji objęcia go zakresem projektu, co w niniejszej sprawie nie zostało wyjaśnione.

Z kolei, jak słusznie zauważył skarżący, organ I instancji nie miał podstaw do stwierdzenia, że przedłożony przez skarżącą Spółkę projekt budowlany jest niekompletny z uwagi na to, że inwestor nie dostarczył zapewnienia dostawy wody od gestora sieci a także nie przedstawił w projekcie budowlanym innego sposobu zaopatrzenia w wodę.

Ustawa – Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym na dzień orzekania, nie zawiera przepisu, który wymagałby od inwestora dołączenia do wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego, czy też do samego projektu budowlanego zapewnienia dostawy wody od gestora sieci albo do przedstawienia w projekcie budowlanym innego sposobu zaopatrzenia w wodę. Wyjaśnić bowiem należy, że z dniem 28 czerwca 2015 r. zmienione zostało brzmienie art. 34 ust. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, który stanowił uprzednio, że projekt budowlany powinien zawierać: a) oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła i gazu, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych oraz dróg lądowych; b) oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą publiczną zgodnie z przepisami o drogach publicznych. Zapisy te zostały uchylone, a w ich miejsce przyjęto, że projekt budowlany powinien zawierać stosownie do potrzeb – w przypadku drogi krajowej lub wojewódzkiej, oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą, zgodnie z przepisami o drogach publicznych. W uzasadnieniu wprowadzonej zmiany ustawodawca wskazał (druk sejmowy VII 2710 pkt 9), że wymagania dotyczące podłączenia działki budowlanej do sieci, w tym drogowej, zawierają przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ponadto wymagania te są określane i weryfikowane na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy (zaś w przypadku obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - ustalane w tym planie). Spełnienie przez projektowaną inwestycję wymagań określonych w powołanym rozporządzeniu obecnie weryfikowane jest zaś na etapie oddawania obiektu budowlanego do użytkowania. Nie ma zatem potrzeby, aby na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej weryfikował możliwość przyłączenia do sieci, leży to bowiem w interesie inwestora. Uzyskiwanie warunków przyłączenia do sieci jest czynnością spoza sfery prawa administracyjnego odbywającą się między inwestorem a gestorem sieci. Ponadto, w przypadku gdy warunki przyłączenia do sieci są wymagane dla dokonania innej czynności w ramach sporządzania projektu budowlanego (np. uzgodnienia projektu przez rzeczoznawcę ds. ochrony przeciwpożarowej), nie będzie przeszkód, aby inwestor uzyskał warunki przyłączenia na zasadach obowiązujących obecnie, tj. w drodze pozaadministracyjnej czynności między inwestorem (projektantem) a dostawcą mediów.

Tym samym, niewątpliwie § 26 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stanowi, że działka budowlana przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciepłowniczej, a dla budynków wymienionych w § 56 - także telekomunikacyjnej (ust. 1). W razie braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej działka, o której mowa w ust. 1, może być wykorzystana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, a także zastosowania zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków, jeżeli ich ilość nie przekracza 5 m3 na dobę. Jeżeli ilość ścieków jest większa od 5 m3, to ich gromadzenie lub oczyszczanie wymaga pozytywnej opinii właściwego terenowo inspektora ochrony środowiska (ust. 3). Jednakże, spełnienie przez projektowaną inwestycję wymagań określonych w § 26 ust. 1 i 3 weryfikowane jest dopiero na etapie oddawania obiektu budowlanego do użytkowania, czego Wojewoda nie wziął pod uwagę. Tym samym, brak było podstaw do badania przez Wojewodę na tym etapie postępowania, czy złożony przez inwestora projekt spełnia wymagania powołanego przepisu § 26 ust. 1 i 3 rozporządzenia. Dlatego też, załączone do projektu oświadczenie gestora sieci wodociągowej – Spółki Komunalnej z dnia 9 stycznia 2020 r. nie mogło być podstawą odmowy udzielenia skarżącej Spółce pozwolenia na budowę. Na marginesie jedynie wskazać należy, że z powołanego pisma, wbrew stanowisku orzekających w sprawie organów, nie wynika niemożność przyłączenia inwestycji do sieci wodociągowej a wręcz przeciwnie, pismo to wskazuje, że możliwość przyłączenia nastąpi do końca grudnia 2020 r. Co więcej, organ odwoławczy w uzasadnieniu wydanej decyzji stwierdził, że w drodze gminnej biegnie wodociąg a oświadczenie gestora sieci o możliwość przyłączenia nieruchomości inwestycyjnej do wody do końca grudnia 2020 r. związane jest z koniecznością uruchomienia nowej stacji uzdatniania wody. Nadto wskazać należy, że obowiązujący dla terenu inwestycji miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla części wsi B. oraz fragmentu wsi M., gmina Ż., uchwalony przez Radę Miejską uchwałą nr XLVII/566/2017 z dnia 12 grudnia 2017 r. w § 18 ust. 2 pkt 1 lit. a stanowi, że w zakresie zaopatrzenia w wodę obowiązuje zaopatrzenie w wodę poprzez rozbudowę istniejącego systemu wodociągowego.

Powyższe świadczy o tym, że rozpoznając wniosek skarżącej Spółki Wojewoda naruszył przepis art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. a w konsekwencji również art. 35 ust. 1 i 3 ustawy – Prawo budowlane.

Przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nakładają na organy administracji obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej i podejmowania rozstrzygnięcia na podstawie wszechstronnie wyjaśnionego stanu faktycznego, przy zastosowaniu wszelkich koniecznych środków dowodowych, z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Z kolei, wyrażona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów obliguje organ administracji do poddania analizie całego materiału dowodowego i rozpatrzenia wszystkich dowodów w ich wzajemnym powiązaniu (por. wyrok NSA z dnia 30 marca 1988 r., sygn. akt SA/Po 1495/87, niepubl.), co innymi słowy oznacza, że wniosek dotyczący okoliczności faktycznych powinien być oparty na rozpoznaniu wszystkich dowodów w sprawie, zaś oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodności i mocy dowodów) organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, chyba że chodzi o dowody dotyczące okoliczności niemających znaczenia dla sprawy lub niespornych. Podkreślić przy tym należy, że wskazane powyżej zasady znajdują zastosowanie na wszystkich etapach postępowania administracyjnego. Wobec tego, powinny być stosowane także w postępowaniu odwoławczym, którego nie można sprowadzać jedynie do kontroli decyzji organu pierwszej instancji. Rolą organu odwoławczego, wynikającą wprost z określonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, jest bowiem ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy. Skuteczne wniesienie odwołania przenosi zatem na ten organ kompetencję do przeprowadzenia samodzielnych ustaleń faktycznych i dokonania na ich podstawie ponownej oceny z zastosowaniem odpowiednich przepisów prawa. Obowiązkiem organu odwoławczego jest rozpatrzenie sprawy tak, jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

W związku z tym Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uchylił decyzję Wojewody z dnia 24 września 2020 r., o czym orzekł w punkcie 1 wyroku.

Sąd wskazuje przy tym, że podczas ponownego rozpoznawania sprawy, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., należy uwzględnić ocenę prawną wyrażoną powyżej.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł z kolei w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, do czego uprawniony był stosownie do treści art. 119 pkt 2 p.p.s.a., albowiem skarżąca Spółka złożyła wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym a pozostałe strony nie zażądały przeprowadzenia rozparawy.