Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 378/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 146 § 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa i odmowy jej uchylenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K. B. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak: [...] z dnia [...] września 2016 r. po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego na wniosek [...], w sprawie zakończonej ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012r. znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2012r. znak: [...] zatwierdzającą projekt budowlany dla legalizacji budowy gazociągu wysokiego ciśnienia DN 250 [...]-[...], inwestycji pod nazwą "Doprowadzenie gazu do EC [...], wersja II, etap zrealizowanego przez Inwestora: [...] S.A. Oddział w [...], ul. [...], na działkach obejmujących nieruchomości ewidencyjnych gruntów podanych w w/w decyzji oraz nakładającą obowiązek uzyskania decyzji pozwolenia na użytkowanie gazociągu wysokiego ciśnienia DN 250, [...]- [...] wersja II, etap II, stwierdził, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012r. znak: [...] została wydana z naruszeniem prawa, lecz nie podlega uchyleniu gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej.

We wniosku o wznowienie [...] wskazał przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, tj. brak udziału w postępowaniu strony.

Po dokonaniu oceny powyższego wniosku w świetle formalnych przesłanek, wymaganych do wznowienia treścią art. 145 § 1, art. 147 i 148 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...], na podstawie art. 145 1 pkt 4 Kpa, wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012r, znak: [...], a następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. znak: [...] odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] listopada 2012 r. znak: [...].

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013 r. znak: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 2272/13 uchylił zaskarżoną w/w decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak: [...]. Od powyższego wyroku [...] złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wyrokiem z dnia 30 marca 2016 r. sygn. akt II OSK 2120/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 2272/13 oraz oddalił skargę [...] S.A. Oddział w [...].

W uzasadnieniu wyroku sąd stwierdził, że przedwcześnie dokonano oceny, że nie zaistniała przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa a przymiot strony został przez organ pierwszej instancji wadliwie oceniony. Kwestia przymiotu strony była przedmiotem oceny Sądu w wyroku z dnia 17 grudnia 2001 w sprawie SA/Rz 912/00 i ta kwestia nie została oceniona przez organ I instancji.

Rozpatrując ponownie sprawę w trybie wznowieniowym z uwzględnieniem stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2016 r. sygn.. akt II OSK 2120/14 i ta [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że [...] posiadał interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu legalizacyjnym, dotyczącym gazociągu, jako właściciel obiektów znajdujących się na działce nr ew. [...] w [...].

W związku z powyższym zaistniała przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa i organ przystąpił do rozpoznania sprawy co do istoty.

Organ ustalił, że roboty budowlane inwestor rozpoczął w oparciu o nieostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę a więc w warunkach samowoli budowlanej w świetle przepisu art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 w brzmieniu obowiązującym na datę budowy gazociągu.

W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego zasadnie prowadził postępowanie legalizacyjne po uchyleniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie gazociągu i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 27 października 2014 r. w sprawie SA/Rz 127/03.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2009r. znak[...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], w oparciu o przepis art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie gazociągu wysokiego ciśnienia GN 250 [...]-[...] wersja II etap II wykonanych przez inwestora: [...] S.A. w [...], Regionalny Oddział Przesyłu w [...], ul. [...] oraz nałożył obowiązek przedłożenia dokumentów i opracowań niezbędnych do jego legalizacji w wyznaczonym terminie Następnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r., znak: [...] organ I instancji przedłużył inwestorowi termin przedłożenia dokumentów nałożonych w/w postanowieniem do 31 lipca 2010 r. Wymagane dokumenty zostały przedłożone przez inwestora w dniu 27lipca 2010 r. Organ I instancji w związku z przedłożeniem niekompletnych dokumentów postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. znak: [...] wezwał inwestora do uzupełnienia przedłożonego projektu budowlanego dla legalizacji budowy gazociągu. Projekt ten został uzupełniony przez zobowiązanego.

Przedłożenie żądanego projektu budowlanego jest niezbędne dla przeprowadzenia dalszego etapu procedury legalizacyjnej zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane polegającego na sprawdzeniu tego projektu, ustaleniu opłaty legalizacyjnej i wydaniu decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego, o której mowa w art. 49 ust. 4 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, o której mowa w art. 49 ust. 4 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Organ stwierdził że z materiału dowodowego w sprawie wynikało, że zgodnie z powyższym przepisem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zbadał przedłożony projekt, a następnie postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [...] ustalił i nałożył opłatę legalizacyjną, która została wniesiona w wymaganym terminie.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego również dokonał sprawdzenia przedłożonego projektu w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i stwierdził, że przedłożony przez inwestora [...] S.A. Oddział w [...], ul. [...] projekt budowlany budowy gazociągu wysokiego ciśnienia DN250 [...] – [...] został sporządzony przez osoby legitymujące się odpowiednimi uprawnieniami, zawiera oświadczenia projektantów o zgodności tego projektu z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projekt zawiera wyodrębniony projekt zagospodarowania terenu sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych wraz z jego opisem, informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, wyszczególnienie robót już wykonanych wraz z oceną prawidłowości ich wykonania oraz opis robót pozostałych do wykonania. Projekt budowlany jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, natomiast projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi dotyczącymi sieci gazowych. W związku z tym, w ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego należało uznać, iż powyższy projekt jest kompletny i spełnia wymogi ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. Nr 120, poz. 1133 z późn. zm.).

Organ wyjaśnił, że projekt budowlany dla legalizacji budowy gazociągu został opracowany w oparciu o przepisy wykonawcze obowiązujące w dacie opracowania projektu oraz obowiązujące w dacie legalizacji przedmiotowej samowoli tj. w oparciu o przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 200lr. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. nr 97, poz. 1055).

Powyższe rozporządzenie wprowadziło strefy kontrolowane o szerokości, których linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu i wynosi dla gazociągu wysokiego ciśnienia o średnicy DN150 do DN 300 odległość 6,0 m czyli po 3,0 m na każdą stronę. Organ stwierdził, że z akt sprawy a dokładnie z projektu budowlanego budowy gazociągu wynika, że maksymalne ciśnienie robocze gazociągu wynosi 4,5 MPa i gazociąg ten został i zakwalifikowany do pierwszej klasy lokalizacji zgodnie z wymaganiami jakie zawiera w/w rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe. Zgodnie z wrysowaną w projekcie zagospodarowania terenu trasą gazociągu wysokiego ciśnienia DN 250 wraz ze strefą kontrolowaną wynoszącą 6 m wynika, że w strefie tej nie znajdują się żadne kubaturowe obiekty budowlane jak również altana wnioskodawcy. Altana położona w ogródku działkowym nr [...] na terenie ogrodów działkowych usytuowanych na działce nr ewid. [...] w [...] znajduje się poza strefą kontrolowaną gazociągu ustanowioną w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 30 z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe. Gazociąg wysokiego ciśnienia DN 250 przebiega przez działkę, którą użytkuje [...] w odległości ok. 3, 0 m od altany stanowiącej własność wnioskodawcy.

Organ zaznaczył, że ponadto zaprojektowana strefa kontrolowana gazociągu wysokiego ciśnienia DN 250 zlokalizowana jest na całej długości wewnątrz strefy ochronnej (15 m na stronę) istniejącego od ok. 1942 r. gazociągu wysokiego ciśnienia DN 100/80 zasilającego [...] w [...] co znacznie redukuje możliwy, negatywny wpływ przedmiotowego gazociągu na środowisk.

Organ podkreślił, że poza tym [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie w sprawie altany ogrodowej położonej w ogródku działkowym nr [...] na terenie ogrodów działkowych usytuowanych na działce nr ewid. [...] w [...], zlokalizowanej w odległości od 1,35 m do 1,94 od osi istniejącego od 1942 r. gazociągu wysokiego ciśnienia DN 80/100.

W sprawie tej orzekał Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 11 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 2061/11 wskazał, że nie można stwierdzić zagrożenia ludzi lub mienia w rozumieniu art. 50-51 Prawa budowlanego wynikającego faktu usytuowania obiektu altany w strefie ochronnej, istniejącego od 1942 r. gazociągu wysokiego ciśnienia DN 80/100 w sytuacji gdy w dacie budowy altany nie było przepisów, które obligowałyby inwestorów obiektów budowlanych do ich sytuowania w określonej odległości od gazociągu.

Uwzględniając powyższy wyrok, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że przedmiotowy gazociąg wysokiego ciśnienia DN 250 przebiegający przez działkę użytkowaną przez wnioskodawcę w zbliżeniu do położonej tam altany ogrodowej nie stanowi realnego zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi lub mienia.

W świetle powyższych ustaleń organ stwierdził, że nie można uchylić decyzji gdyż co prawda decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...] została wydana z naruszeniem prawa, ale obecnie po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego zapadłaby taka sama decyzja tj. zatwierdzająca projekt budowlany dla legalizacji budowy gazociągu wysokiego ciśnienia DN 250 [...]-[...], inwestycji pod nazwą "Doprowadzenie gazu do EC [...], wersja II, etap II" zrealizowanego przez Inwestora: [...] S.A. Oddział w [...], ul. [...], na działkach obejmujących nieruchomości o nr ewidencyjnych gruntów podanych w w/w decyzji oraz nakładająca obowiązek uzyskania decyzji pozwolenia na użytkowanie gazociągu wysokiego ciśnienia DN 250, [...] – [...] wersja II, etap II.

Po rozpatrzeniu odwołania [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak: [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy wskazał, że przedłożony projekt budowlany był zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, spełniał wymogi ustawy Prawo budowlane oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego ( Dz. U. Nr 120, poz. 1133, z późn. zm.).

Ponadto projekt ten nie naruszał przepisów Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 97, poz. 1055) – obowiązujących w dacie legalizacji przedmiotowej inwestycji i opracowania projektu. Zgodnie z 9 ust. 6 lit. b ww. rozporządzenia Szerokość stref kontrolowanych, których linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, powinna wynosić dla gazociągów podwyższonego średniego ciśnienia i gazociągów wysokiego ciśnienia, o średnicy nominalnej oznaczonej symbolem "DN": powyżej DN 150 do DN 300 włącznie - 6 m.

Zgodnie z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. przez strefę kontrolowaną należy rozumieć obszar wyznaczony po obu stronach osi gazociągu, w którym operator sieci gazowej podejmuje czynności w celu zapobieżenia działalności mogącej mieć negatywny wpływ na trwałość i prawidłową eksploatacją gazociągu. W strefie tej nie można wznosić budynków, urządzeń stałych składów i magazynów, sadzić drzew oraz nie powinna być podejmowana żadna działalność mogąca zaszkodzić trwałości gazociągu.

Z akt sprawy wynika, że w strefie kontrolowanej przedmiotowego gazociągu nie występują kubaturowe obiekty budowlane. Należy zatem stwierdzić, że altana należąca do [...], położona na terenie ogródków działkowych usytuowanych na działce nr [...] w [...] znajduje się poza strefą kontrolowaną gazociągu. Organ stwierdził w związku z powyższym, że przedmiotowy gazociąg, przebiegający przez działkę użytkowaną przez [...], na której zlokalizowana jest altana ogrodowa, nie stanowi realnego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia i prawidłowo zatem organ powiatowy na podstawie art. 49 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa budowlanego zatwierdził przedłożony projekt budowlany legalizacji gazociągu i nałożył na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także decyzji ją poprzedzającej.

Decyzjom organu zarzucił:

1) Naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a to:

- § 89 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe, przez zalegalizowanie samowolnie wybudowany w 1999 r. gazociąg w oparciu o przepisy Rozporządzenia, pomimo, że § 89 tego Rozporządzenia stanowi: Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do gazociągów, stacji gazowych, punktów redukcyjnych, tłoczni i magazynów gazu wybudowanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia i dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę, a więc w sposób jednoznaczny nie przewiduje możliwości legalizacji samowoli budowlanej powstałej przed datą wejścia w życie Rozporządzenia.

- Art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, przez niezastosowanie art. 48 ust 1 pomimo, iż inwestor nie wywiązał się z obowiązku przewidzianego w art. 48 ust 3, nie przedstawił w wyznaczonym /przedłużonym/ terminie dokumentacji określonej przez pkt 1,2

2) Naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez

- niewłaściwe zrelacjonowanie stanowisk stron i wynikające z tego błędne ustalenie przebiegu sprawy, co za skutkowało pominięciem faktu, że Inwestor zaczął tworzenie i ubieganie się o niektóre dokumenty dopiero po 31 lipca 2010 r., a więc po terminie, przedłużanym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r., znak : [...], co za skutkowało nie zastosowaniem przez PINB w [...] sankcji wynikających z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

- wydanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] postanowienia z dnia [...] maja 2009 r., znak: [...], którym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wstrzymał prowadzenie robot budowlanych przy budowie gazociągu, który był już w użytkowaniu od ponad dziewięciu lat. Działanie takie należy traktować jako obejście zapisu § 89 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe celem zalegalizowanie gazociągu w oparciu o to Rozporządzenie.

- wydanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. znak [...] "legalizującej" samowolnie wybudowany gazociąg, które nastąpiło z pominięciem fundamentalnego faktu, że w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2000 r., znak [...] uchylająca decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 1999 r. nr [...] o pozwoleniu na użytkowanie gazociągu z powodu między innymi kolizyjnego, zagrażającego bezpieczeństwu przebiegu gazociągu względem istniejących obiektów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2014 r poz. 1647 z późn. zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm. ) zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy – wówczas w zależności od rodzaju naruszenia sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżone decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga została uwzględniona, ponieważ zaskarżone decyzja narusza przepisy postępowania.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej skończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w której ją wydano, było dotknięte wadą przewidzianą (między innymi) w art 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera postępowanie, w którym właściwy organ rozpatruje ponownie sprawę zakończoną decyzją ostateczną badając, czy przyczyna wznowienia nie wpłynęła na treść decyzji. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania kończy się decyzją, przy czym po przeprowadzeniu postępowania określonego w art 149 § 2 kpa mogą zapaść jedynie rozstrzygnięcia wyczerpująco wymienione w art, 151 § 1 i § 2 K.p.a.

Po myśli art. 151 § 2 kpa., który stanowił podstawę wydania decyzji, w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Zgodnie natomiast z art. 146 § 2Kpa, który również stanowił postawę wydania decyzji, nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

W niniejszej sprawie skarżący – żądał wznowienia postępowania na podstawie art 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. U podstaw tej przesłanki wznowienia postępowania leży naruszenie zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Oznacza to, że w ponownie prowadzonym (po wznowieniu) postępowaniu, organy administracji publicznej są obowiązane zagwarantować stronie możliwość obrony jej praw i interesów w toczącym się postępowaniu. Odmowa uchylenia decyzji w postępowaniu o wznowienie postępowania może nastąpić tylko wówczas, gdy organ po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia. Odmowa uchylenia decyzji, orzeczona z powołaniem się na art. 146 § 2 k.p.a., wymaga przekonującego wykazania, że w sprawie mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej. Rozstrzygnięcie jednak co do istoty sprawy we wznowionym postępowaniu z powołaniem się na art. 146 § 2 k.p.a. nie może nastąpić przy jednostronnej tylko ocenie sprawy. Zgodnie z podstawową zasadą postępowania administracyjnego, w każdej sprawie w toku postępowania organy orzekające podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwiają sprawę mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony (art. 7 k.p.a.). Jeżeli strona bez własnej winy nie uczestniczyła w postępowaniu i w tym postępowaniu nie były rozważane również jej interesy, we wznowionym postępowaniu organ nie może zastosować art 146 § 2 k.p.a. bez rozważenia słusznego interesu strony nie kolidującego z interesem społecznym (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 1988 r. IV SA 540/88, ONSA 1988/2/90, por. B. Adamiak, (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck Warszawa 1996, s. 644).

W sytuacji zatem, gdy strona nie brała udziału w dotychczasowym postępowaniu, konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania co do istoty sprawy istnieje dlatego, aby stwierdzić, czy organ orzekający wydał prawidłową decyzję, uwzględniającą słuszne interesy stron w granicach dopuszczonych przez prawo. Przypomnieć należy, iż postępowanie administracyjne przeprowadzone przed wydaniem przez organ administracji publicznej decyzji powinno zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nakładają na organ administracji obowiązek zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy jak i stosowania norm prawa materialnego. Oczywistym jest, że obowiązki wynikające z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. dotyczą także postępowania wznowieniowego.

Podstawą prawną decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. w przedmiocie odmowy uchylenia własnej decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. był przepis art. 151 § 2 k.p.a. w związku z wystąpieniem przesłanki z art. 146 § 2 k.p.a.

Organ prawidłowo przeprowadził postępowanie co do przyczyn wznowienia (tzn. co do tego czy wnioskodawca posiada przymiot strony i czy powinien być mu zapewniony udział w postępowaniu legalizacyjnym). Wobec ustalenia, że wnioskodawcy przysługuje przymiot strony, bo posiada on interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. organ prawidłowo stwierdził przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

To ustalenie zobowiązywało organ pierwszej instancji do przeprowadzenia postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Wydając natomiast decyzję w sprawie co do istoty sprawy organ powinien stosować przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie orzekania (W. Chróścielewski JP. Tarno Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi Warszawa 2009 s. 183) i na tej podstawie dokonać oceny, czy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 k.p.a.).

Rzeczą organu było więc wykazanie, że gdyby nawet uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. z powodów procesowych (tu brak udziału strony w postępowaniu), które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia to podjęte nowe rozstrzygnięcie byłoby tożsame z rozstrzygnięciem dotychczasowym, które jest zgodne z prawem materialnym.

Organ w uzasadnieniu decyzji stwierdzającej wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa musi wykazać, że wadliwość procesowa nie wpłynęła na prawidłowość merytorycznego rozstrzygnięcia. Oznacza to konieczność przeprowadzenia postępowania w zakresie przepisów materialnych mających zastosowanie w sprawie.

Gazociąg będący przedmiotem postępowania legalizacyjnego przebiega m.in. po działce nr [...] w bliskim sąsiedztwie altany skarżącego wg jego oświadczenia w odległości 3 m.

Powyższe oznacza, że może wystąpić kolizja w związku z koniecznością określenia strefy ochronnej gazociągu. Zarówno w warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe, obowiązujących w dacie budowy gazociągu (rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r.), jak i w dacie legalizacji decyzją z dnia [...] listopada 2012 r.(rozporządzenie Ministra Gospodarki z 30 lipca 2001 r.) przewidziane były strefy, w których obowiązywały określone zakazy w tym przede wszystkim zakaz realizowania obiektów budowlanych.

Ma to niewątpliwie znaczenie dla właścicieli obiektów, które zostały zrealizowane w zgodzie z obowiązującym w dacie budowy prawem, ale w zbliżeniu do gazociągu zrealizowanego w ramach samowoli budowlanej. Przeprowadzając postępowanie po wznowieniu co do rozstrzygnięcia istoty sprawy nie może ujść uwadze organów, że w postępowaniu legalizacyjnym organ winien brać pod uwagę przepisy obowiązujące w dacie legalizacji inwestycji ( wyrok NSA z 30 marca 2016 r. II OSK 2120/14).

Zważywszy, że jak to wyżej wskazano istotą wznowionego postępowania i uchylenia decyzji dotychczasowej jest powrót sprawy do zwykłego postępowania w którym należy stosować przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie orzekania.

Zarówno decyzja organu pierwszej jak i drugiej instancji zostały wydane w czasie obowiązywania rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r., poz. 640) i te przepisy wykonawcze powinny mieć zastosowanie w postępowaniu wznowieniowym.

Organ powinien bowiem mieć na względzie, że w razie stwierdzenia podstawy do uchylenia decyzji wymienionej w art. 145 § 1 k.p.a. może uchylić decyzję ostateczną i wydać nową decyzję rozstrzygającą co do istoty sprawy z zastosowaniem przepisów obowiązujących na dzień wydania decyzji w postępowaniu wznowieniowym.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i a oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.