Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 125/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art.75§1, art.78§1, art.80
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art.3 ust.1 pkt 2,3,5,21,34, art.17 ust.1, art.18, art.25, art.26,art.26a, art.43 ust.1 pkt 4 lit.a, art.43 ust.2 pkt 5 lit.a, art.103 ust.1, art.128
journal: Dz.U. 2022 poz 699
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
article: art.101c ust.1, art.101e ust.1, art.188 ust.2b pkt 6
journal: Dz.U. 2022 poz 2556
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Dyka-Tarnowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi Z. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] (dalej organ I instancji, Burmistrz), na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej k.p.a.) w zw. z art. art. 26 ust. 2 i 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 699 ze zm.; dalej u.o.) oraz rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. z 2020 r., poz. 10; dalej r.k.o.):

1. nakazał Z. T., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą PHU [...], jako posiadaczowi odpadów magazynowanych na działce o nr ewid. [...], obręb [...], gmina [...], usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, to jest z działki o nr ewid. [...], obręb [...], gmina [...].

2. określił rodzaje (kody) odpadów objętych powyższym obowiązkiem, tj.:

- z grupy 16 - odpady nieujęte w innych grupach: 16 01 03;

- z grupy 19 - odpady z instalacji i urządzeń służących zagospodarowaniu odpadów, z oczyszczalni ścieków oraz z uzdatniania wody pitnej i wody do celów przemysłowych: 19 12 12;

- z grupy 20 - odpady komunalne łącznie z frakcjami gromadzonymi selektywnie: 20 03 99.

3. ustalił, że wykonanie obowiązku, o którym mowa w pkt. 1 decyzji, nastąpi

w nieprzekraczanym terminie 18 miesięcy od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.

4. określił następujący sposób usunięcia odpadów: wykonanie decyzji nastąpi przez usunięcie odpadów opisanych w pkt 2 decyzji z terenu działki o nr ewid. [...], obręb ewid. [...] i ich transport do miejsca składowania lub unieszkodliwienia; odpady mogą zostać przekazane jedynie podmiotowi posiadającemu wymagane przepisami prawa zezwolenia.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że pismem z [...] r. Prokuratura Okręgowa w [...] wystąpiła do Burmistrza o wszczęcie postępowania w sprawie wydania decyzji nakazującej posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca przeznaczonego do ich składowania lub magazynowania na działce o nr ewid. [...], obręb[...]. Wnioskodawca wskazał w uzasadnieniu, że Prokuratura Okręgowa w [...] prowadzi postępowanie przygotowawcze sygn. akt [...], w toku którego uzyskano opinię biegłego sądowego z zakresu ochrony środowiska, a w toku oględzin powyższej działki, przeprowadzonych w dniu [...] r., ujawniono odpady.

Pismem z dnia [...] r. Burmistrz zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nakazania usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania i magazynowania, to jest działki o nr ewid. [...] obręb [...].

W toku postępowania ustalono, że aktualnym właścicielem działki nr ewid. [...], obręb [...] jest K. T.

Postanowieniem z [...] r. Burmistrz dopuścił jako dowód w sprawie opinię biegłego sądowego M. K. z zakresu ochrony środowiska, z której wynika, że biegły w dniu [...] r. dokonał nalotu dronem na nieruchomość o nr ewid. [...], ponieważ uznano, że odpady ulegające biodegradacji będą wydzielać ciepło podczas przemian biologicznych. Dokonane działania potwierdziły przyjęte przez biegłego założenie i pozwoliły na wytypowanie miejsc potencjalnego zalegania odpadów. Biegły K. dokonywał oględziny wykonując wykopy koparką kołową w [...] r., a w roku [...] koparką gąsienicową. Ze względu na zasięg koparki w [...] r. niektóre wykopy zakończono na głębokości 5 m mimo stwierdzenia niewystępowania jeszcze gruntu rodzimego. Pomimo użycia wówczas wiertnicy z Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] ze względu na strukturę zalęgających odpadów, która znacząco utrudniała prowadzenie odwiertu tylko w pojedynczych przypadkach udało się "przebić" przez warstwę odpadów do gruntu rodzimego. Wszystkie czynności były fotografowane przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji we [...]. Oględzin dokonywano łącznie przez 33 dni w roku [...]oraz [...] przy udziale funkcjonariuszy KPP we[...], WIOŚ, Urzędu Miasta i Gminy [...], Okręgowego Urzędu Górniczego, Straży Miejskiej we [...], Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w [...] oraz biegłego z zakresu ochrony środowiska i geodety. Zgodnie z przedłożoną opinią na działce o nr ewid. [...], obręb ewid. [...], biegły stwierdził występowanie odpadów o kodach: 16 01 03, 19 12 12 i 20 03 99.

W dniu [...] r. pracownicy Urzędu Miasta i Gminy [...] przeprowadzili oględziny działki nr ewid. [...] stwierdzając, że działka na znacznej części stanowi zagłębienie, jest porośnięta roślinnością trzcinowatą, pozostała część działki pokryta jest roślinnością krzewiastą, na tej części brak odpadów użytkownika.

Zaświadczeniem z [...] r., znak: [...], Starosta [...] przedłożył informację dotyczącą kolejnych właścicieli nieruchomości gruntowej o nr ewid. [...], obręb ewid. [...]. Z powyższego zaświadczenia wynika, że do [...] r. właścicielem przedmiotowej [...] r. do dnia dzisiejszego – K. T..

Pismem z [...] r., znak: [...] Marszałek Województwa [...] poinformował, że nie wydał decyzji administracyjnej w zakresie gospodarowania odpadami na terenie działki m.in. [...] obręb[...], gmina[...].

Pismem z dnia [...] r. znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że na działce o nr ewid. [...] obręb[...], jest możliwe magazynowanie odpadów po spełnieniu regulacji prawnych zawartych w ustawie o odpadach.

W dniu [...] r. odbyło się przesłuchanie K. T., który zeznał, że wiedział, iż na nieruchomości nr [...], obręb [...] jest "magazyn" odpadów i odpady są tam zmagazynowane chwilowo. Równocześnie świadek zeznał, że nie wie w jakich okolicznościach pojawiły się odpady. K. T. zeznał, że nie wyrażał zgody na przywiezienie odpadów i sam ich nie przywoził. Świadek nie wie również na czyje polecenie odpady zostały przywiezione i nie wie jakiego rodzaju odpady znajdują się na nieruchomości. Na pytanie, czy ma zamiar usunąć odpady świadek odpowiedział, że będą one wywiezione przez [...], właściciela odpadów.

W dniu [...] r. odbyła się rozprawa administracyjna, w której udział wzięli przedstawiciele Burmistrza, K. T., A. T. – pełnomocnika Z. T., B. T., E. K.. W trakcie rozprawy administracyjnej ustalono, że Z. T. prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą jest posiadaczem odpadów, które zostały zdeponowane na działce o nr ewid. [...], obręb [...]. Wskazano również, że [...] chce podjąć się usunięcia odpadów i zwrócenie ich właścicielowi, czyli [...].

Pismem z [...] r., znak: [...], powiadomiono strony postępowania, iż na podstawie art. 28 k.p.a. Z. T. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą PHD [...] bierze udział w toczącym się postępowaniu na prawach strony.

W dniu [...] r. wpłynęły oświadczenia Z. T. z [...] r. informujące, że jest on posiadaczem czasowo zmagazynowanych odpadów na działce o nr ewid. [...], obręb ewid. [...], gm. [...]. W oświadczeniach Z.T. zobowiązał się do usunięcia odpadów przez firmę [...], czasowo magazynowanych, znajdujących się na działce nr [...], obręb[...], których właścicielem jest firma [...] sp. z o.o., w terminie 18 miesięcy.

W dniu [...] r. A. T. złożyła pismo o nieuwzględnianie przy procedowaniu w niniejszej sprawie opinii biegłego M. K. i wskazała, że biegły ten podlega wyłączeniu z uwagi na fakt prowadzenia działalności konkurencyjnej w stosunku do działalności podejrzanego Z. T., co potwierdza wątpliwość w odniesieniu do jego bezstronności. Dodatkowo, do pisma dołączono: dokumentację w postaci protokołu kontroli z [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska z [...] r., protokół

z Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej z [...] r. oraz protokół ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w [...] z [...] r., które potwierdzają faktyczne funkcjonowanie spółki [...].

W piśmie z [...] r. znak: [...] z [...] r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że według stanu na dzień [...] r. w rejestrze historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi nie figuruje obszar nieruchomości o numerze ewidencyjnym [...], obręb [...]. Jednocześnie wskazano, że informacje o ewentualnych postępowaniach prowadzonych przed wpisaniem lub po wykreśleniu danej nieruchomości z/do powyższego rejestru posiada Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...].

Pismem z [...] r. znak; [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] poinformował, że nieruchomość położona na działce o nr ewid. [...], obręb ewid. [...], gmina[...], nie widnieje w rejestrze historycznych zanieczyszczeń ziemi oraz rejestrze bezpośrednich zagrożeń szkodą w środowisku i szkód w środowisku, które są prowadzone przez GDOŚ przy współudziale RDOŚ. Jednocześnie wskazano, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie prowadził postępowań z zakresu szkód w środowisku/historycznych zanieczyszczeń ziemi dot. ww. nieruchomości.

Pismem z [...] r. znak: [...] Urząd Marszałkowski Województwa [...] poinformował, że na działce o nr ewid. [...] obręb[...], gmina[...], występuje udokumentowane złoże kruszywa naturalnego "[...]", dla którego Marszałek Województwa [...] wydał dwie decyzje: z [...] r, znak: [...] udzielająca koncesji na wydobycie kopaliny oraz z [...] r., [...], wygaszająca koncesję na wydobycie kopaliny. Jednocześnie w piśmie wskazano, że w dokumentacji powyższego postępowania, brak jest informacji dotyczącej występowania odpadów na przedmiotowej nieruchomości.

Pismem z [...] r. znak: [...] Starostwo Powiatowe w [...] poinformowało organ I instancji, że zgodnie z obowiązującą na dzień przedmiotowego pisma decyzją zezwalającą [...] sp. z o.o. na zbieranie odpadów z [...] r. (znak: [...]), zmienioną [...] oraz zmienioną [...] r. (znak: [...]),[...] sp. z o.o. ma wskazane miejsce zbierania odpadów na terenie segmentu magazynowego w miejscowości [...]., gmina [...] przy ulicy [...] oraz miejsce magazynowania (zbieranych) odpadów również na terenie wydzielonej części zakładu na terenie segmentu magazynowego w miejscowości [...]., gmina [...] przy ul. [...].

Starosta [...] pismem z [...] r. znak: [...] poinformował, że nieruchomość o nr ewid. [...] obręb[...], nie znajduje się w wykazie potencjalnych historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi oraz że nie wpłynęło żadne zgłoszenie dokonane na podstawie art. 101e ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1973 r. ; dalej jako u.p.o.ś.) dot. stwierdzenia istnienia potencjalnego historycznego zanieczyszczenia powierzchni ziemi na powyższej działce, które potwierdziłoby takie zanieczyszczenie tego terenu przed dniem [...] r. Pismem z [...] r. znak: [...] Starosta [...] wskazał, że nie jest w posiadaniu dokumentów, na podstawie których można byłoby stwierdzić, że w latach [...] na nieruchomości nr [...], obręb [...] znajdowało się "dzikie" składowisko odpadów. W piśmie wskazano również, że dla działki o numerze ewidencyjnym[...], obręb ewid. [...], nie wydał decyzji administracyjnej w zakresie ustalającym kierunek, termin i osobę zobowiązaną do przeprowadzenia rekultywacji "dzikiego" wysypiska śmieci. Jednocześnie, Starosta [...] decyzją z [...] r., znak: [...] zobowiązał Z. T., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą PHU [...], do rekultywacji w kierunku rolnym z zagospodarowaniem poprzez uprawy rolne gruntów przekształconych po wydobyciu kruszywa naturalnego.

Postanowieniem z [...] r., organ I instancji dopuścił jako dowód

w postępowaniu opinię biegłego z zakresu ochrony środowiska z [...] dr hab. inż. R. P. prof. ZUT złożoną w toku śledztwa [...] prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w [...] oraz pismo z Prokuratury Okręgowej w [...] z [...] r. znak: [...]. Pismem z dnia [...] r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] poinformował Burmistrza, że dowodem na nielegalne magazynowanie odpadów są opinie biegłych z zakresu ochrony środowiska sporządzone w toku postępowania przygotowawczego. Prokuratura nie posiada jakichkolwiek uchwał i porozumień pochodzących od [...] sp. z o.o. stanowiących tytuły prawne do gruntów, jak również oświadczeń o przyjęciu odpowiedzialności za te odpady, a Z. T. przebywa w areszcie od [...] r.

Pismem z [...] r. [...] WIOŚ w [...] poinformował organ I instancji, że w jego ocenie brak jest podstaw do stwierdzenia możliwości magazynowania odpadów, które są lub były gospodarowane przez [...] sp. z o.o., m.in. na działce nr ewid. [...] w [...]. Działka ta nie została wskazana w decyzjach zezwalających na zbieranie i przetwarzanie odpadów przez tę spółkę.

Pismem z [...] r. Starosta [...] poinformował organ I instancji, że udzielał zezwoleń w zakresie gospodarowania odpadami [...]. Starosta nie wydał jednak żadnego zezwolenia w zakresie wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów wyżej wymienionemu przedsiębiorcy na nieruchomości o nr. ewid. [...] w [...].

W pismach procesowych skierowanych do organu I instancji, pełnomocnik Z. T. zarzuciła, że biegły M. K., który sporządzał jako biegły opinię na zlecenie Prokuratury Okręgowej w [...], podlega wyłączeniu z postępowania z uwagi na to, że prowadzi on działalności konkurencyjną w stosunku do Z. T.. Pełnomocnik wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu ochrony środowiska, z przesłuchania świadków M. K., W. Ś., T. L. i L. Ż. na fakty czasowego i legalnego magazynowania odpadów na powyższej działce, rodzaju, charakteru, ilości oraz procesu, jakimi mają zostać poddane te odpady i dochowania przez stronę wymogów formalnych poprzedzających zmagazynowanie odpadów oraz istnienia odpadów historycznych na tej działce. Pełnomocnik wniosła również o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji stanowiącej dowody rzeczowe zabezpieczone postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w [...] z przesłuchania Z. T..

Postanowieniem z [...] r. organ I instancji dopuścił dowody w postaci protokołów przesłuchania ww. świadków w postępowaniu przygotowawczym oraz o niedopuszczeniu pozostałych dowodów. W ocenie organu I instancji, dowody wnioskowane przez pełnomocnika strony mają na celu jedynie przedłużenie postępowania.

Na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego organ I instnacji wskazał, że Z.T. będący również udziałowcem [...] sp. z o.o. przywiózł odpady oraz je zdeponował na działce o nr ewid. [...] obręb ewid. [...], do czego przyznał się w toku prowadzonego postępowania. Zostało to również potwierdzone przez pełnomocnika strony. Organ dokonał sprawdzenia informacji zawartych w systemie BDO - Baza Danych o Produktach i Opakowaniach oraz o Gospodarce Odpadami prowadzonym przez Marszałka Województwa [...]. Zgodnie z danymi z BDO, PHU [...] posiada decyzje Starosty [...] na zbieranie odpadów: z [...] r., znak: [...], z[...], znak: [...] i z [...] r., znak: [...].

Z posiadanych decyzji administracyjnych wynika, że zezwolenie Starosty [...] na przetwarzanie odpadów z [...] r. dotyczy odpadów o kodzie 02 07 99 - inne niewymienione odpady (zużyta ziemia okrzemkowa z procesu filtracji). W zezwoleniu wskazano, że działką, na której będzie prowadzona działalność, jest działka o nr ewid. [...] obręb ewid. [...]. Decyzja ta została wygaszona decyzją Starosty [...] z [...] r. znak: [...] na wniosek PHU [...]. Ponadto Z. T. posiada również zezwolenie na odzysk odpadów o kodzie 19 12 09 w procesie R15 (przetwarzanie odpadów w celu ich przygotowania do odzysku), w tym recyklingu poprzez kruszenie odpadów w kruszarce stacjonarnej. Właściciel odpadów - spółka W sp. z o.o. - posiada zezwolenie zintegrowane Starosty [...] z którego wynika, że odpady, których właścicielem jest spółka mogą być magazynowane wyłącznie na terenie zakładu w [...].

Organ I instancji nie podzielił stanowiska pełnomocnika strony dotyczącego istnienia na działce odpadów historycznych. W tym zakresie Burmistrz Miasta i Gminy [...] wziął pod uwagę oświadczenia złożone przez W. Ś., M. K., L. Ż. oraz T. L. jednak nie uznał, że stanowią dowód, iż na działce o nr ewid. [...] obręb [...] w chwili przed rozpoczęciem magazynowania przez PHU [...] znajdowały się odpady historyczne. Przedłożone zeznania świadków dotyczą informacji ogólnych na temat prowadzonej gospodarki odpadami w latach ubiegłych. Ponadto w protokole

z rozprawy głównej z dnia [...] r. przed Sądem Okręgowym w [...] (przedłożonym przez pełnomocnika) Z. T. wyjaśnił, że kupił [...] działek, na których znajdowały się nielegalne wysypiska śmieci, z czego [...] zrekultywował. Ostatnią działką przeznaczona do rekultywacji jest działka o nr ewid. [...] obręb[...]. Tym samym w chwili rozpoczęcia magazynowania odpadów przez PHU [...] w [...] r na działkach nie było odpadów historycznych.

Burmistrz pokreślił, że kody odpadów wskazane w sentencji decyzji ustalił na podstawie opinii biegłych, a także wizji przeprowadzonych w toku postępowania. Organ I instancji nie podzielił stanowiska pełnomocnik strony, iż biegły M. K., którego opinia została uznana za dowód w prowadzonym postępowaniu sporządzona na zlecenie Prokuratury Okręgowej w [...], powinien stosownie do art. 24 § 1 k.p.a. podlegać wyłączeniu z uwagi na fakt prowadzenia działalności konkurencyjnej w stosunku do działalności Z. T. Pełnomocnik nie wykazał, aby pomiędzy wyżej wymienionym biegłym i stroną zachodziły przesłanki wyłączenia. Fakt, że oba podmioty prowadzą stosunkowo zbliżoną lub nawet zbieżną działalność nie jest podstawą do wyłączenia biegłego z postępowania.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Z. T. zarzucając naruszenie przepisów postępowania oraz błąd w ustaleniach faktycznych, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania w całości, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Odwołanie od tej decyzji wniósł również Prokurator Okręgowy w [...], który zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. przez niewyczerpujące zebranie przez organ materiału dowodowego i nieustalenie, które ze zgromadzonych odpadów pochodzą z zagranicy, a w konsekwencji czy w stosunku do wszystkich odpadów zachodzą przesłanki do wydania przez organ decyzji o jakiej mowa w art. 26 ust. 2 i ust. 6 u.o., podczas gdy z opinii biegłego M. K. wynika, że przynajmniej ich część została sprowadzona spoza granic Polski.

W uzupełnieniu odwołania (pismo z [...] r.) pełnomocnik Z. T. wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów z postępowania karnego na okoliczności odmowy udostępnienia akt sprawy i braku powiązania Z. T. z odpadami transgranicznymi, przeprowadzenie dowodu z opinii pisemnej biegłego z zakresu inżynierii sanitarnej i ochrony środowiska, w celu ustalenia czy zastosowanie komunalnych osadów ściekowych w takiej formie w jakiej odkrył to biegły R. P., było szkodliwe czy nieszkodliwe dla życia i/lub zdrowia człowieka, fauny, flory, zagrożenia dla wód podziemnych, powierzchniowych, powierzchni gleby oraz jaki mogłoby mieć potencjalny wpływ na czynniki środowiska, faktycznego wpływu na życie i zdrowie człowieka znajdujących się na działkach objętych zarzutem odpadów, czy i jaki wpływ ma okres gromadzenia odpadów na ww. działkach, czy w przedmiotowej sprawie ma znaczenie ilość zgromadzonych odpadów, ile to mogło trwać i czy taka ilość odpadów mogła w istotny sposób negatywnie oddziaływać na wody powierzchniowe i podziemne, czy istnieje możliwość stwierdzenia, że na działkach objętych zarzutem znajdowały się odpady historyczne, a przede wszystkim czy odpady historyczne mogły mieć wpływ na powyższe okoliczności.

Decyzją z dnia [...] r. [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 5, pkt 21 i pkt 34, art. 25 ust. 1-4 i art. 26 ust. 1 i 2 u.o., art. 2 pkt 34 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 190, str. 1 – dalej r.p.o.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W pierwszej części uzasadnienia Kolegium przytoczyło treść art. 26, art. 3 ust. 1 pkt 2 i 6, art. 41, art. 25 ust. 3 oraz art. 43 ust. 1 pkt 4 u.o., przywołało orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące problematyki rozpoznawanej w przedmiotowej sprawie oraz ustalenia poczynione w sprawie.

Następnie wskazało, że procedura administracyjna nie przewiduje odpowiednika kontratypu działania w stanie wyższej konieczności, przewidzianego

w prawie karnym czy cywilnym. Poza tym, nawet gdyby strona posiadała zezwolenia umożliwiające legalne magazynowanie odpadów na działkach w [...] (a tak nie jest), to zgodnie z treścią art. 25 ust. 4 u.o., odpady, z wyjątkiem odpadów przeznaczonych do składowania, mogą być magazynowane, jeżeli konieczność magazynowania wynika z procesów technologicznych lub organizacyjnych i nie przekracza terminów uzasadnionych zastosowaniem tych procesów, nie dłużej jednak niż przez 3 lata. Tymczasem z okoliczności sprawy wynika, że odpady zostały zwiezione na działkę nr [...] w [...] r., a zatem termin końcowy ich dozwolonego magazynowania upłynął w 2021 r., więc również z tego względu odpady te są obecnie magazynowane nielegalnie. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego, odpady zwożone do [...]były od razu zasypywane i mieszane z ziemią (często w nocy po ich wyładunku), co przeczy twierdzeniom strony o zamiarze ich magazynowania i późniejszego przetworzenia. Strona nie przedstawiła tytułu prawnego do powyższej działki, co jest również warunkiem legalnego magazynowania odpadów (art. 25 ust. 4 u.o.). W kontekście chociażby zapisów rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla magazynowania odpadów (Dz.U. poz. 1742), Kolegium przyjęło, że wspomniana działka nie była i nie jest w żaden sposób przystosowana do magazynowania odpadów, w związku z czym ich obecność tam stwarza zagrożenie dla środowiska. Z powyższego w ocenie organu odwoławczego wynika, że działka o nr ewid. [...] nie jest miejscem przeznaczonym do składowania i magazynowania, a ujawnione tam odpady powinny zostać bezzwłocznie usunięte z tego terenu.

Zdaniem organu odwoławczego kwestia podmiotu zobowiązanego do usunięcia nielegalnie składowanych odpadów (posiadacza odpadów) w zasadzie nie budzi wątpliwości. W aktach sprawy znajdują się bowiem pisemne oświadczenia złożone przez Z. T., z którego wynika, że to on zwiózł odpady na działkę w [...]; Z.T. złożył również pisemne zobowiązania do usunięcia tych odpadów w terminie 18 miesięcy od uprawomocnienia decyzji nakazującej usunięcie odpadów.

Niezależnie od tego pełnomocnik strony potwierdziła w swoich pismach procesowych, że odpady zostały zwiezione do [...] przez Z. T. w związku z zagrożeniami istniejącymi w miejscu dotychczasowego magazynowania odpadów przez [...] sp. z o.o. Słusznie zatem organ I instancji przyjął, że

w rozpatrywanej sprawie podmiotem zobowiązanym do usunięcia odpadów - adresatem decyzji, o której mowa w art. 26 ust. 2 u.o. powinien być Z. T. Mając na względzie znaczną ilość odpadów ujawnionych na powyższych działkach, termin 18-miesięczny wyznaczony przez organ I instancji do usunięcia odpadów (liczony od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna) jest w ocenie Kolegium terminem odpowiednim. Jak wyżej wskazano, taki termin usunięcia odpadów zaproponował również Z. T.

Organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie usunięcia odpadów ujawnionych na działkach o nr ewid. [...] w [...] jest Burmistrz Miasta i Gminy [...]. W świetle powyższego Kolegium przyjęło, że spełnione zostały wszystkie przesłanki przewidziane w art. 26 ust. 2 u.o., uzasadniające nakazanie Z. T. usunięcie odpadów ujawnionych na działce o nr ewid. [...] w [...]. Decyzja organu I instancji odpowiada zatem prawu.

W odwołaniu i pismach procesowych pełnomocnik strony wskazał na występowanie na terenie [...] "dzikich" wysypisk śmieci i historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi. Jednakże w ocenie Kolegium, zebrany materiał dowodowy wskazuje, że na działce nr ewid. [...] nie było odpadów składowanych przed 2018 r. Z wyjaśnień Z. T., złożonych w toku rozprawy przed Sądem Okręgowym w [...] w sprawie sygn. akt [...], wynika, że bezsprzecznie "dzikie" wysypiska śmieci istniały na działkach nr [...] i [...]; strona również sama składowała odpady na działce nr [...] w oparciu o posiadane zezwolenia (częściowo wygaszone). Natomiast spośród ok. [...] działek należących do strony, na których znajdowały wcześniej się śmieci, [...] działek zostało zrekultywowanych w kierunku rolnym i leśnym, wyniki tej rekultywacji zostały zaakceptowane przez organ, a posadzone tam drzewa mają od [...] do [...] lat. Jeżeli zatem na ww. działkach znajdowały się "dzikie" wysypiska śmieci, to zostały one usunięte przez stronę przed rozpoczęciem zwożenia odpadów należących do [...] sp. z o.o., co wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie.

Właściciele ww. działki nie dokonali również zgłoszeń zanieczyszczenia ziemi na podstawie art. 101 e u.p.o.ś. Świadkowie M.K i L.Ż., których protokoły przesłuchania znajdują się w aktach zeznali, że w przeszłości odpady na terenie [...] składowane były na działce nr [...]. Zeznania tych świadków, podobnie jak zeznania świadków T.L. i W.Ś nie potwierdzają, aby na działce objętej zaskarżoną decyzją występowały zanieczyszczenia historyczne.

W ocenie Kolegium wskazane wyżej okoliczności potwierdzają zatem jednoznacznie, że odpady na działce nr ewid. [...] w [...] zostały zwiezione na ten teren w okresie ostatnich kilku lat.

Kolegium stwierdziło, że organy administracji mają obowiązek podejmować czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy, nie zaś wszelkie czynności, o których przeprowadzenie postuluje strona postępowania. To, czy dany dowód zostanie przeprowadzony, zależy od oceny przydatności tego dowodu dla wyjaśnienia okoliczności sprawy, co do których organ ma wątpliwości. Tym samym Kolegium nie podzieliło zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych zgłoszonego w odwołaniu przez pełnomocnika Z. T. Nieuzasadnione zdaniem SKO są również zgłoszone w odwołaniu zarzuty naruszenia przepisów postępowania, wynikające z faktu częściowego oparcia zaskarżonego rozstrzygnięcia na dowodach zebranych w toku postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową

w [...]. Kolegium wskazało na ugruntowane stanowisko orzecznictwa

i doktryny, potwierdzające dopuszczalność wykorzystania dowodów z postępowania karnego w postępowaniu administracyjnym, co nie zwalnia organu administracji

z obowiązku samodzielnego, wnikliwego i rzetelnego rozpatrzenia sprawy oraz ewentualnego uzupełnienia materiałów sprawy o własne dowody. Organ prowadzący postępowanie administracyjne nie jest związany zasadą bezpośredniości rozumianą jako obowiązek oparcia ustaleń faktycznych na bezpośrednio przeprowadzonych dowodach i może oprzeć swoje rozstrzygnięcie na dowodzie z zeznań świadka czy wyjaśnień podejrzanego (oskarżonego) utrwalonych przez inny organ procesowy

w innym postępowaniu. Organ I instancji był zatem uprawniony do oparcia swojego rozstrzygnięcia na dowodach przeprowadzonych w toku postępowania przygotowawczego, w tym również do wykorzystania dla potrzeb dowodowych opinii biegłych powołanych przez Prokuraturę Okręgową w [...] m.in. do oceny rodzaju odpadów zgromadzonych na działkach w [...].

W ocenie Kolegium organ I instancji nie mógł naruszyć art. 84 § 2 w zw. z art. 24 § 1 pkt 1 i 6 k.p.a., albowiem organ w toku postępowania administracyjnego nie zwracał się do biegłych o wydanie opinii, a jedynie przeprowadził dowód z dokumentu - opinii biegłych sporządzonych dla potrzeb postępowania karnego. Stąd też obszerne rozważania pełnomocnika odwołującego, dotyczące podstaw wyłączenia z postępowania biegłego M. K. SKO uznało za bezprzedmiotowe dla sprawy.

Odnosząc się do odwołania Prokuratora Okręgowego w [...] Kolegium podało - powołując się na przepisy ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2020 r. poz. 1792 ze zm. – u.m.p.o.) - że sporne odpady te nie zostały przewiezione w ramach międzynarodowego przemieszczania odpadów, a zatem w warunkach określonych w r.p.o. i tym samym w sprawie nie mają zastosowania przepisy u.m.p.o., w tym art. 25 tej ustawy określający skutki nielegalnego przemieszczenia odpadów i stanowiący podstawę decyzji wydawanych przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. W tej sytuacji zarzut Prokuratora, dotyczący w istocie wydania przez organ I instancji decyzji zastrzeżonej do właściwości Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, nie znajduje uzasadnienia.

Skargę na powyższą decyzję Kolegium wniósł Z. T., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który zaskarżonej decyzji zarzucił:

I. Naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 84 § 1 k.p.a. przez jego błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że realizację dyspozycji wynikającej z cyt. przepisu stanowi posłużenie się - pod potrzeby prowadzonego postępowania administracyjnego - dowodem

z dokumentu będącego w istocie opinią biegłego sporządzona pod potrzeby innego postępowania, postępowania karnego znajdującego się w fazie postępowania przygotowawczego, podczas gdy prawidłowa analiza stanu prawnego, w tym w szczególności prawidłowa wykładnia cyt. przepisu prowadzi do przyjęcia, iż by dowód przeprowadzony w postępowaniu administracyjnym uznawać za dowód z opinii biegłego konieczne jest, by był to dowód powołany

i przeprowadzony przez organ administracyjny prowadzący postępowanie administracyjne;

2. art. 84 § 2 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 1 i 6 k.p.a. przez jego niezastosowanie pomimo istnienia przesłanek do jego zastosowania;

3. art. 10 § 1 k.p.a. przez niezapewnienie stronie – Z. T. – czynnego udziału w postępowaniu przed organem administracyjnym, wyrażające się

w szczególności w nieprzeprowadzeniu dowodu z przesłuchania wnioskowanych przez stronę świadków z zapewnieniem stronie czynnego udziału w tak przeprowadzanych czynnościach;

4. art. 78 § 1 k.p.a. przez nieuwzględnienie wniosków dowodowych, których przeprowadzenie mogłoby się przyczynić do kompleksowego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, w tym w szczególności w zakresie wnioskowanych osobowych wniosków dowodowych;

5. art. 75 § 1 i 2 k.p.a. przez przeprowadzenie dowodu nieznanego ustawie, tj. zeznań świadków złożonych w toku postępowania karnego i w formie oświadczeń, podczas, gdy procedura administracyjna przewiduje wyłącznie dowód z przesłuchania świadka (który to dowód winien być przeprowadzony bezpośrednio przez organ prowadzący postępowanie). Bezsprzecznie w świetle powyższych faktów wniosek pełnomocnika o dopuszczenie dowodu z opinii nowego biegłego, pełna dokumentacja poświadczająca legalność i celowość zmagazynowania odpadów na działce nr [...] w m. [...] mająca kolosalne znaczenie dla rozstrzygnięcia, przesłuchanie Z. T. jako właściciela firmy [...], który przejął odpowiedzialność za prawidłowe zmagazynowanie odpadów należących do [...] sp. z o. o. oraz wymienionych świadków ma niepodważalne znaczenie dla wyjaśnienia sprawy;

6. art. 77 § 1 k.p.a. przez niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie

w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;

7. art. 79 § 1 i 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie wyrażające się

w nieprzeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego oraz dowodu z zeznań

i oświadczeń świadków złożonych pod potrzeby innego postępowania (karnego), co w konsekwencji uniemożliwiło stronie bezpośredni udział w tak przeprowadzanych dowodach;

8. art. 81a § 1 k.p.a. przez jego niezastosowanie i nieuprawnione, nieznajdujące odzwierciedlenia w stanie faktycznym i prawnym przyjęcie, iż na działkach objętych postępowaniem nie występowały odpady/zanieczyszczenia historyczne z uwagi na to, iż strona nie złożyła wniosku w trybie art. 101e ust. 1 u.p.o.ś., podczas gdy okoliczność ta - niezależnie od postępowania, o którym mowa wyżej - winna być przez organ ustalona niezależnie.

II. Błąd w ustaleniach faktycznych, który to błąd był istotny i miał wpływ na wydane rozstrzygniecie, a polegający na przyjęciu, iż:

1. na działkach objętych postępowaniem nie występują odpady/zanieczyszczenia historyczne, podczas gdy obecność odpadów historycznych na działce nr ewid. [...] potwierdzają zeznania złożone przez świadków: L. Ż. z [...] r., T. L. z [...] r., W. Ś. dnia z [...] r., M. K. z [...] r.;

2. na działkach objętych postępowaniem nie występują odpady/ zanieczyszczenia historyczne, podczas gdy sporządzenie dokumentacji inwentaryzującej ilość "dzikich wysypisk" potwierdzają zeznania L. Ż. z dnia [...] r. i M. K. z dnia [...] r. - pracowników gminy [...] ;

3. na działkach objętych postępowaniem nie występują odpady/zanieczyszczenia historyczne, podczas gdy zgodnie z zapisami "Raportu o stanie środowiska w województwie w 1999 r." sporządzonym przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w [...] (Biblioteka Monitoringu Środowiska, 2000 r.) na terenie województwa (utworzonego w [...] r.) istniało ok. [...] "dzikich wysypisk" wiejskich i ok. [...] wylewisk, a tylko [...] wysypiska komunalne z których: [...] sztuki posiadały częściowo uregulowaną sytuację formalno - prawną, [...] sztuk nie posiadało uregulowanej sytuacji formalno - prawnej, a [...] sztuk miało ją uregulowaną w ówcześnie obowiązujących przepisach;

4. na działkach objętych postępowaniem nie występują odpady/zanieczyszczenia historyczne, podczas gdy Z. T. na rozprawie głównej przed Sadem Okręgowym Wydział Karny w [...] w dniu [...] r. zeznał, iż w akcie notarialnym/ch zakupu gruntów był zapis, że grunty były wysypiskami śmieci.

5. pełnomocnik strony w dniu [...] r. przedłożył do akt sprawy oświadczenia M. K., W. Ś. I T. L., którzy w sposób jednoznaczny potwierdzili, iż na działce oznaczonej nr ewid. [...] istniało dzikie wysypisko śmieci lokalnie nazywane "pod lasem", na które to wysypisko większość mieszkańców wywoziła śmieci;

6. właściciel [...] oświadczył, że jest posiadaczem odpadów zgromadzonych na działkach nr ewid. [...], zobowiązał się do ich usunięcia, dostarczenia ich do instalacji mającej za zadanie ich zagospodarowanie, a fakt istnienia takiej instalacji został potwierdzony dokumentami kontroli instalacji (protokół kontroli WIOŚ z [...] r. nr [...], protokół kontroli Państwowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej z [...] r. nr [...], protokołem kontroli Państwowej Straży Pożarnej z [...] nr [...]. Wszystkie te dokumenty potwierdzają możliwości techniczne i organizacyjne gwarantujące prawidłowe zagospodarowanie odpadów,

7. na działkach objętych postępowaniem nie występują odpady/zanieczyszczenia historyczne, podczas gdy odpowiedź otrzymana od Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska dotycząca wpisania terenu tej nieruchomości do rejestru historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi z dnia

[...] r. znak [...] nie wyklucza istnienia zanieczyszczania, mimo braku wpisu do rejestru: "należy zaznaczyć, że nie oznacza to, iż jest to teren wolny od zanieczyszczeń";

8. na działkach objętych postępowaniem nie występują odpady/zanieczyszczenia historyczne, podczas gdy niezrozumiały w kontekście prowadzonego postępowania jest fakt wysłania wniosku do Starosty [...] o udzielenie informacji dotyczącej istnienia na terenie tej nieruchomości "dzikiego wysypiska", zwłaszcza, że likwidacją dzikich wysypisk zajmuje się gmina. Potwierdza to art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r. poz. 250) który stanowi, że gminy są odpowiedzialne za gospodarowanie odpadami komunalnymi znajdującymi się na ich terenach. Pod pojęciem likwidacji dzikich wysypisk rozumie się czynności związane z usunięciem ze wskazanego miejsca odpadów komunalnych, gruzu i odpadów poremontowych, odpadów wielkogabarytowych, odpadów zielonych, odpadów stanowiących pozostałości po sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, odpadów stanowiących pozostałości po pojazdach samochodowych, opon i innych nieczystości oraz wywóz odpadów do zagospodarowania, zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami. Obowiązek likwidacji przez gminę "dzikich wysypisk" wynika z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r, o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446);

9. kompetencyjne wątpliwości nasuwa fakt zwrócenia się do Starosty z zapytaniem, czy [...] sp. z o. o. miało prawne możliwości przetransportowania odpadów zgromadzonych na terenie spółki i magazynowania ich na terenie innej nieruchomości, innej gminy, niż wskazana w decyzjach obowiązujących spółkę [...] (pozwolenie zintegrowane z dnia [...] r. znak: [...] zmienione dnia [...] r. znak [...], oraz decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów z dnia [...] r. znak: [...] zmienionej dnia [...] r. znak: [...] ). Zapisy decyzji wydanych dla [...] sp. z o. o. jednoznacznie określają miejsca magazynowania odpadów na terenie instalacji [...]. Nie przewidują magazynowania odpadów w innych miejscach już chociażby z przyczyn techniczno-organizacyjnych warunkujących proces technologiczny. Jednakże pozwolenia te nie zabraniają przekazania odpadów innemu podmiotowi pod warunkiem posiadania przez niego stosownych decyzji

w zakresie gospodarki odpadami. Obie strony winny okazać się również niezbędnymi dokumentami obowiązującymi w przypadku gospodarowania odpadami – karty ewidencji odpadów, karty przekazania odpadów, BDO). Podkreślenia wymaga fakt, iż to nie [...] sp. z o. o. prowadziło transport tych odpadów, a zleciło firmie posiadającej uprawnienia do tego rodzaju działalności, cedując na nią odpowiedzialność za prawidłowe ich zmagazynowanie a po upływie okresu organizacyjnych warunkujących proces ustawowego (3 lat) dostarczenia do instalacji celem przetworzenia. W związku z powyższym zapytanie Starosty [...] o możliwości transportowania odpadów przez [...]sp. z o. o. w ramach posiadanych decyzji na działkę oznaczona nr ewid. [...] położoną w [...] jest co najmniej dyskusyjne;

10. błędnym ustaleniu, iż odpady zmagazynowane, na objętych niniejszym postępowaniem działkach nie mogą podlegać procesowi, czasowego magazynowania odpadów, podczas gdy [...] r. pełnomocnik nadesłał pismo kierowane do Sądu Apelacyjnego Wydział Karny [...] szczegółowo wyjaśniające mechanizm umieszczenia odpadów w procesie magazynowania na działkach położonych w m. [...], między innymi działki nr ewid. [...]. Mechanizm przekazania odpowiedzialności za odpady został szczegółowo opisany, przytoczono dowody potwierdzające jego legalność, zeznania świadków potwierdzające istnienie na terenie [...] "dzikich wysypisk" gromadzących odpady historyczne.

11. korespondencja z C. G. wątpliwości budzi sformułowanie pytania nr 3 i pytania nr 8. W pytaniu nr 3 użyto sformułowania, "nieformalne składowisko odpadów", które nie widnieje w nomenklaturze dotyczącej gospodarki odpadami, składowiskiem może być jedynie obiekt posiadający uregulowaną sytuację formalno - prawną. Wszystkie pozostałe są "dzikimi wysypiskami", natomiast w pytaniu nr 8 organ sugeruje odpowiedź "odpady niebezpieczne" mogące znajdować się na działce o nr ewid. [...]. C. G. nie posiada kompetencji i wystarczającej wiedzy aby klasyfikować odpady jako niebezpieczne lub inne niż niebezpieczne;

12. przyjęcie w sprawie jako dowód (dnia [...] r.) pisma Prokuratury Okręgowej w [...] z dnia [...] r. znak [...] zawierającego w ocenie organu istotne dla sprawy informacje, świadczy dobitnie o niezrozumieniu zarówno przez organ jak i przez prokuraturę pojęcia określonego jako magazynowanie odpadów. Jest to pojęcie ustawowe, zawarte w art. 3 ust. 1 pkt. 5, art. 25 ust. 1, 2, 3, 4 u.o.

13. odpowiedź Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia

[...] r. również potwierdza brak możliwości magazynowania odpadów należących do [...] sp. z o. o. na terenie nieruchomości położonych; w m. [...], co jest zgodne z prawdą i potwierdza stanowisko Starosty [...]; 14. niezależnie od zarzutu naruszenia przepisu art. 84 § 1 k.p.a. dopuszczenie jako dowód z opinii biegłego R. P. jest co najmniej wątpliwe z uwagi na fakt, iż opinia ta nie opiera się na analizach laboratoryjnych potwierdzających dokonanie szkody w środowisku a na subiektywnej ocenie biegłego podjętej na podstawie przeprowadzonych wizji terenowych wraz z wykonaniem prac odkrywkowych na nieruchomościach położonych w m. [...];

15. zgodnie z pismem Starosty [...] z dnia [...] r. znak [...] Burmistrz każdorazowo otrzymywał decyzje wydane dla [...], co potwierdzają kopie decyzji nadesłane przez Starostę [...], gdzie w każdej decyzji w rozdzielniku "Do wiadomości" adresatem jest między innymi Burmistrz. W związku z tym, iż organ zwracał się do Starosty o nadesłanie kopii decyzji, które winny być w jego posiadaniu, rodzi to wątpliwości czy takiemu samemu zagubieniu nie uległa dokumentacja dotycząca "dzikich wysypisk" gminnych opracowana w latach 1995 - 2000, o której mówi co najmniej dwóch świadków,

16. zgodnie z decyzją usunięciu ulec mają odpady o kodach 16 01 03, 16 01 19, 16 01 22, 17 02 01, 17 02 02, 17 02 03, 17 04 11, 19 01 12, 19 08 05, 19 12 04, 20 01 01, 20 01 02, 20 01 08,20 01 10, 20 01 11, 20 01 39, 20 04 40, 20 03 99.

Odpady o kodach 20 03 99 i 19 12 04 są tożsame z odpadami stwierdzonymi w opinii biegłego M. K., która ostatecznie nie została wykluczona jako dowód w sprawie.

Odpady o kodach: 20 01 01, 20 01 02, 20 01 08, 20 01 10, 20 01 11, 20 01 39, 20 01 40, 19 01 12, 19 08 05, 17 02 01, 17 02 02, 17 02 03, 17 04 11, 16 01 03, 16 01 19, 16 01 22 są tożsame z odpadami stwierdzonymi w opinii biegłego R. P.

Na podstawie tak sformułowanych zarzuty strona skarżąca wniosła

o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, ewentualnie uchylenie decyzji organu II instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Jednocześnie strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z postanowienia Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego przy OIRP [...] z [...] r. uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności biegłego M. K.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i odniósł się do jej zarzutów.

Na rozprawie sądowej, która odbyła się w dniu [...] r. pełnomocnik skarżącego wniósł i wywiódł jak w skardze, uzupełniająco wskazał, iż skarżący jest udziałowcem firmy [...], która posiada zezwolenie zintegrowane między innymi na przetwarzanie odpadów, dlatego strona skarżąca uważa, iż była uprawniona do czasowego magazynowania odpadów i nie była wymagana odrębna decyzja. Zwraca również uwagę, iż nieruchomości tej spółki znajdują się po sąsiedzku

z nieruchomościami, na których były czasowo magazynowane odpady objęte zaskarżoną decyzją. Rzeczywiście upłynął w [...] roku okres trzyletniego czasowego magazynowania odpadów, jednakże skarżący zwracał się do Prokuratury Okręgowej, czy odpady zgromadzone na nieruchomościach może usunąć, czy też są dowodem w sprawie karnej, jednakże nie uzyskał na to żadnej odpowiedzi do dzisiaj, stąd też nie podejmował żadnych działań w odniesieniu do tych odpadów. Pełnomocnik zwraca uwagę, iż toczy się ciągle postępowanie dyscyplinarne dotyczące naruszenia zasad konkurencyjności przez biegłego M. K., jednakże nie został mu przedstawiony zarzut, gdyż nie stawił się na wezwanie Rzecznika Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], przy czym pełnomocnik twierdzi, że Rzecznik Dyscyplinarny zamierza postawić biegłemu zarzuty. Pełnomocnik skarżącego wskazuje również, iż z zeznań Burmistrza L. Ż. wynika, iż były rejestry historycznych zanieczyszczeń nieruchomości prowadzone przez Gminę [...].

Prokurator wniósł o oddalenie skargi. To czy odpady stanowiły dowód rzeczowy nie mógł się wypowiedzieć, gdyż nie prowadził tej sprawy, natomiast powinna wypowiedzieć się w tym zakresie pełnomocnik skarżącego, o ile te odpady stanowiły dowód w sprawie to powinien skarżący otrzymać postanowienie

w przedmiocie uznania tych odpadów za dowód rzeczowy. Ponadto zwrócił uwagę, że niewątpliwie celem skarżącego nie było czasowe magazynowanie tych odpadów, jeśli zważy się na sposób w jaki były one składowane. Podkreślił również, iż

z wypowiedzi pełnomocnika jednoznacznie wynika, że biegły nie ma postawionych zarzutów, zresztą w ocenie Prokuratury, podważenie opinii byłoby możliwe w sytuacji skazania biegłego.

Pełnomocnik skarżącego oświadczył, że odpady rzeczywiście nie zostały zaliczone w poczet dowodów w sprawie, ale jedynie sama działka. Pełnomocnik wniósł o zakreślenie 3-dniowego terminu dla przedłożenia dowodów świadczących

o tym, iż strona skarżąca występowała do Prokuratury o zajęcie stanowiska

w przedmiocie odpadów.

Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Gorzowie Wlkp. oddalił wniosek dowodowy zawarty w skardze oraz wniosek pełnomocnika skarżącego o zakreślenie terminu do przedłożenia dowodów świadczących o tym, iż strona skarżąca występowała do Prokuratury o zajęcie stanowiska w przedmiocie odpadów. Sąd uznał bowiem, że przeprowadzenie wnioskowanych dowodów nie jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Ponadto dowód dołączony do skargi powstał już po wydaniu zaskarżonej decyzji,

a sąd administracyjny orzeka na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili wydawania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przeprowadzonej pod względem legalności była w niniejszej sprawie opisana powyżej decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy we [...] nakazującą skarżącemu usunięcie odpadów, szczegółowo w niej określonych za pomocą kodów wynikających z r.k.o,

z działki nr, [...] położonej w obrębie [...], gm. [...] w terminie [...] miesięcy od dnia kiedy decyzja stała się ostateczna.

Podstawę materialną powyższych decyzji stanowił art. 26 u.o. Zgodnie z tym przepisem posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (ust. 1). Z zastrzeżeniem art. 26a, w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej

z gospodarką odpadami (ust. 2). Nakaz usunięcia odpadów, o którym mowa w ust. 2, z terenów zamkniętych oraz z nieruchomości, którymi gmina włada jako władający powierzchnią ziemi, a niebędących w posiadaniu innego podmiotu - wydaje właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska (ust. 3). Decyzję, o której mowa w ust. 2, wydaje się w stosunku do wszystkich posiadaczy odpadów odpowiedzialnych za gospodarowanie odpadami, o których mowa w ust. 1. Za wykonanie obowiązków wskazanych w decyzji posiadacze odpadów odpowiedzialni są solidarnie (ust. 3a).

W decyzji, o której mowa w ust. 2, określa się w szczególności: 1) termin usunięcia odpadów; 2) rodzaj odpadów; 3) sposób usunięcia odpadów (ust. 6). Z cytowanej regulacji wynika, że przesłanki wydania decyzji o usunięciu odpadów zostały określone w art. 26 ust. 1 u.o. Stanowi je składowanie lub magazynowanie odpadów w miejscach na ten cel nieprzeznaczonych. Pojęcie magazynowania odpadów zostało zdefiniowane w art. 3 ust. 1 pkt 5 u.o. Przepis ten stanowi, że przez magazynowanie odpadów rozumie się czasowe przechowywanie odpadów obejmujące: a) wstępne magazynowanie odpadów przez ich wytwórcę, b) tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów, c) magazynowanie odpadów przez prowadzącego przetwarzanie odpadów. Artykuł 25 u.o. zawiera warunki dopuszczalnego magazynowania odpadów, które posiadacz odpadów musi spełnić, aby legalnie prowadzić tę czynność. Ustęp 1 tego artykułu stanowi, że magazynowanie odpadów odbywa się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia

i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne

i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą powodować te odpady, w tym zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 7. Magazynowanie odpadów odbywa się na terenie, do którego posiadacz odpadów ma tytuł prawny (ust. 2). Magazynowanie odpadów jest prowadzone wyłącznie w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów (ust. 3). Odpady, z wyjątkiem przeznaczonych do składowania, mogą być magazynowane, jeżeli konieczność magazynowania wynika z procesów technologicznych lub organizacyjnych i nie przekracza terminów uzasadnionych zastosowaniem tych procesów, nie dłużej jednak niż przez 3 lata (ust. 4). Odpady przeznaczone do składowania mogą być magazynowane wyłącznie w celu zebrania odpowiedniej ilości tych odpadów do transportu na składowisko odpadów, nie dłużej jednak niż przez rok (ust. 5). Okresy magazynowania odpadów, o którym mowa w ust. 4 i 5, są liczone łącznie dla wszystkich kolejnych posiadaczy tych odpadów (ust. 6). Z powołanych przepisów wynika, że magazynowanie odpadów jest zawsze prowadzone w ramach pierwotnego ich wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów (art. 25 ust. 3 u.o.). Nie jest ono zatem autonomiczną formą gospodarowania odpadami i zawsze stanowi część większego procesu - wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów. Dopuszczalność magazynowania odpadów w danym miejscu powinna wynikać z posiadanego zezwolenia na wymienione uprzednio formy gospodarki odpadami, co wynika wprost z art. 43 ust. 1 pkt 4 lit. a) i art. 43 ust. 2 pkt 5 lit. a) u.o. oraz art. 188 ust. 2b pkt 6 u.p.o.ś. (por. wyrok WSA w Białymstoku z 30 stycznia 2024 r., II SA/Bk 918/23, wyrok WSA w Krakowie z 22 września 2016 r., II SA/Kr 748/16, D. Danecka, W. Radecki, U.o. Komentarz, wyd. VI, WKP 2022, t. do art. 26). Pojęcie składowania odpadów nie zostało natomiast zdefiniowane ani

w u.p.o.ś., ani w przepisach u.o. Możliwe jednak jest ustalenie znaczenia tego pojęcia przez sięgnięcie do przepisów u.o. dotyczących opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów w zakresie poszczególnych czynności względem odpadów. Mianowicie jak stanowi art. 3 ust. 1 pkt 3 u.o. przez gospodarkę odpadami rozumie się wytwarzanie odpadów i gospodarowanie odpadami. Gospodarowanie odpadami (art. 3 ust. 1 pkt 2 u.o.) obejmuje natomiast czynności zbierania, transportu lub przetwarzania odpadów, w tym sortowania, wraz

z nadzorem nad wymienionymi działaniami (...). Przetwarzanie (art. 3 ust. 1 pkt 21 u.o.) obejmuje zaś procesy odzysku lub unieszkodliwiania, w tym przygotowanie poprzedzające odzysk lub unieszkodliwianie. Zbieranie odpadów (art. 3 ust. 1 pkt 34 u.o.) to z kolei gromadzenie odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania, w tym wstępne sortowanie nieprowadzące do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i niepowodujące zmiany klasyfikacji odpadów oraz tymczasowe magazynowanie odpadów. Magazynowanie odpadów (art. 3 ust. 1 pkt 5 u.o.) to - jak wspomniano już powyżej - czasowe przechowywanie odpadów obejmujące wstępne magazynowanie odpadów przez ich wytwórcę, tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów, magazynowanie odpadów przez prowadzącego przetwarzanie odpadów. Co istotne w art. 17 ust. 1 u.o. wskazuje się hierarchię sposobów postępowania z odpadami. Wskazano w kolejności od najbardziej pożądanego sposobu do najmniej pożądanego następujące czynności: zapobieganie powstawaniu odpadów, przygotowywanie do ponownego użycia, recykling, inne procesy odzysku, unieszkodliwianie. W art. 18 u.o. ustawodawca wskazuje, jakimi przesłankami powinno się kierować, stosując tę hierarchię. W ust. 6 tego przepisu podaje się, że składowane powinny być wyłącznie te odpady, których unieszkodliwienie w inny sposób było niemożliwe z przyczyn, o których mowa w ust. 3 (tzn. poddaniu procesom odzysku). Mając na uwadze przywołane regulacje, uzasadniona jest konkluzja, że składowanie odpadów oznacza nieograniczone czasowo umiejscowienie odpadów

w danym miejscu, a więc ich pozostawienia o trwałym charakterze z uwagi na brak woli ich przetworzenia w jakikolwiek sposób. Relację między składowaniem odpadów a ich przetwarzaniem należy więc określić jako alternatywę rozłączną, tzn. jeżeli ma miejsce składowanie odpadów to nie ma miejsca ich przetwarzanie przez odzysk lub unieszkodliwianie w rozumieniu art. 18 ust. 5 u.o. (por. wyrok WSA w Lublinie z 29 czerwca 2023 r., II SA/Lu 156/23). W art. 103 ust. 1 u.o. ustawodawca wskazał trzy miejsca, w których odpady mogą być składowane. W żadnym innym miejscu odpady nie mogą być legalnie składowane (por. D. Danecka, W. Radecki, op.cit., t. do art. 103). Te trzy miejsca to: 1) składowisko odpadów, tj. zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 25 u.o. obiekt budowlany przeznaczony do składowania odpadów; składowisko odpadów jest jednocześnie instalacją w rozumieniu u.p.o.ś.; 2) podziemne składowisko odpadów, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze; 3) obiekt unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, o którym mowa w ustawie z dnia 10 lipca 2008 r. o odpadach wydobywczych . Stosownie do art. 128 u.o zarządzający składowiskiem odpadów może rozpocząć działalność polegającą na prowadzeniu składowiska odpadów po uzyskaniu kolejno: 1) pozwolenia zintegrowanego albo zezwolenia na przetwarzanie odpadów; 2) pozwolenia na użytkowanie składowiska odpadów; 3) decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów. W zezwoleniu na przetworzenie odpadów wskazuje miejsce przetwarzania i magazynowania odpadów (art. 43 ust. 2 pkt 3 i 5 lit. a u.o.). Analogicznie jest w przypadku pozwolenia zintegrowanego (art. 188 ust. 2b w zw. z art. 211 ust. 1 u.p.o.ś.). W kontrolowanej sprawie nie ulega wątpliwości, w świetle zgormadzonego materiału w postaci pism od właściwych organów, że ani skarżący, ani też spółka [...], od której pochodziły stwierdzone odpady, nie legitymowali się wymienionymi powyżej pozwoleniami na prowadzenie składowiska albo wytwarzanie, zbieranie lub przetwarzanie odpadów, uprawniającymi do ich składowania lub magazynowania na działce nr [...], w obrębie [...], gm. [...]. W konsekwencji w sposób uprawniony organy obu instancji uznały, że mamy do czynienia odpadami znajdującymi się w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania w światle przywołanych przepisów. Odmienne stanowisko skarżącego w tym zakresie wskazujące, iż wystarczający jest jedynie tytuł prawny do nieruchomości, aby móc magazynować na nich odpady, oparte jest jedynie na treści art. 25 ust. 2 u.o., a pomija dyspozycję art. 25 ust. 3 u.o. Podkreślenia wymaga w tym miejscu - jak słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji oraz Prokurator na rozprawie - że sposób w jaki postępowano z odpadami (zasypywanie i mieszanie z ziemią), przeczy twierdzeniom skarżącego o zamiarze ich czasowego magazynowania i późniejszego przetworzenia.

Ponadto - jak już wskazano powyżej - magazynowanie odpadów jest dopuszczalne nie dłużej niż przez okres 3 lat (art. 25 ust. 4 u.o.), a w przypadku odpadów przeznaczonych do składowania nie dłużej niż przez 1 rok (art. 25 ust. 5 u.o.). W kontrolowanej sprawie nie ulega wątpliwości, że okresy te minęły, jeśli się zważy, iż nielegalne zwiezienie odpadów na działce nr [...] miało miejsce w [...] r. To, że skarżący został tymczasowo aresztowany nie stanowi okoliczności, która mogła przerwać bieg powyższych terminów. Podobnie argumentacja podniesiona na rozprawie wskazująca na wątpliwość skarżącego, czy w związku z toczącym postępowaniem karnym może dysponować tymi odpadami. Zważyć bowiem należy, iż – jak sam przyznał pełnomocnik strony skarżącej - odpady stwierdzone na działce nr [...] nie zostały zaliczone w poczet dowodów wspomnianego postępowania. Przy czym podkreślić należy, iż powyższa argumentacja jedynie dodatkowo umacnia stanowisko organów o spełnieniu przesłanki z art. 26 ust. 1 u.o. uzasadniającej nałożenie na skarżącego obowiązku usunięcia odpadów. Zasadniczą bowiem podstawą obciążenia skarżącego wspomnianym obowiązkiem było to, iż odpady bez wymienionych powyżej pozwoleń nie mogły być ani magazynowane, ani składowane na działce wymienionej w decyzji organu I instancji, a takie nie zostały wydane. Stąd też nie było potrzeby uwzględnienia wniosku dowodowego odnoszącego do tej okoliczności zgłoszonego na rozprawie. Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organy przepisów postępowania, którego efektem były ustalenia przyjęte za podstawę faktyczną wydanej decyzji. Generalnie zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego, kierunkowanego zasadami określonymi w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., determinują normy prawa materialnego, bowiem to te normy przesądzają

o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych dla rozstrzygnięcia.

W postępowaniu wyjaśniającym należy zatem uwzględnić specyfikę danej sprawy - inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Organ powinien zatem w sposób adekwatny do potrzeb ustalić stan faktyczny i nie pozostawić żadnych niewyjaśnionych istotnych dla sprawy okoliczności. Dokonana natomiast przez organ ocena zgromadzonego materiału powinna zostać przeprowadzona zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), a motywy którymi kierował się organ powinny zostać szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu do wydanej decyzji.

Zdaniem sądu organy przeprowadzając postępowanie wyjaśniające powyższych zasad nie naruszyły. Ustaliły bowiem i przedstawiły wszystkie istotne do rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Jak trafnie podkreślił to w uzasadnieniu decyzji organ II instancji, dla wydania nakazu usunięcia odpadów konieczne było bowiem wyjaśnienie trzech zasadniczych kwestii: istnienie odpadów w rozumieniu wskazanej wyżej ustawy, ich składowanie lub magazynowanie w miejscu do tego nieprzeznaczonym oraz ustalenie ich posiadacza.

W ocenie Sądu organy prawidłowo określiły adresata decyzji ustalając w toku postępowania, że to skarżący było posiadaczem odpadów. Wynika to jednoznacznie ze znajdujących się w aktach oświadczeń skarżącego i jego pełnomocnika zobowiązującego się jednocześnie do usunięcia odpadów. Przy czym trafnie organy uznały, iż na objętej kontrolowanym postępowaniem działce nie było tzw. historycznych zanieczyszczeń, wskazując w tym zakresie na zeznania K.T., wyjaśnienia skarżącego oraz okoliczność, uprzedniego prowadzenia na tej działce działalności w postaci wydobycia żwiru, braku wpisu tych zanieczyszczeń do rejestru, o którym mowa w art. 101c ust. 1 u.p.o.ś. i braku wcześniejszego zgłoszenia przez skarżącego tych zanieczyszczeń stosownie do art. 101e ust. 1 u.p.o.ś. Przywoływane w skardze (pkt II. 5) oświadczenia świadków, nie zostały dołączone do pisma z [...] stycznia 2022r. Znajdują się wprawdzie w aktach, ale nie odnoszą się one do działki nr [...].

Również inne okoliczności, które były istotne dla sprawy zostały przez organy (w szczególności Kolegium) szczegółowo podane wraz z oceną w uzasadnieniu kontrolowanych decyzji, a to że zostało im nadane odmienne znaczenie przy rozstrzygnięciu sprawy niż chce tego strona nie podważa ich trafności. Zarzuty podniesione w odwołaniu, głównie proceduralne skonstruowane są w ten sposób, że strona skarżąca wybiera jakieś fragmenty stanu faktycznego z całego kontekstu sprawy i dokonuje ich własnej oceny formułując twierdzenia nie wynikające

z przeprowadzonych dowodów, zresztą część z nich odnosi się bardziej do sprawy karnej i kwestii winy, niż niniejszej sprawy administracyjnej. Postępowanie prowadzone w sprawie karnej to odrębne postępowanie, gdzie odpowiedzialność oparta jest na zasadzie winy, a jego celem jest ukaranie sprawcy czynu zabronionego. Natomiast odpowiedzialność administracyjna wynika już

z samego faktu składowania/magazynowania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym i ma na celu doprowadzenie do ich usunięcia, aby zapobiec zagrożeniu stwarzanemu przez odpady. W odpowiedzialności administracyjnoprawnej za składowanie odpadów w miejscach do tego nieprzeznaczonych chodzi o to, aby w jak najszybszy sposób, niezwłocznie, doprowadzić do ich usunięcia, czyli przywrócenia stanu bezpieczeństwa dla środowiska. Zdaniem sądu w materiale dowodowym nie ma też sprzeczności, które podnosi strona, co dotyczy tak kwalifikacji odpadów, jak i bezprawnego składowania/magazynowania i posiadacza. Co wymaga podkreślenia to przede wszystkim skarżący potwierdził te okoliczności. W tym kontekście należy zatem ocenić późniejsze twierdzenia i zarzuty strony podnoszone na etapie odwołania i skargi do sądu. W związku z tym zarzuty w tym zakresie, a następnie podjęte działania prawne noszą w istocie znamiona taktyki procesowej, mającej na celu uniknięcia przez skarżącego odpowiedzialności. Powyższej oceny nie mogły zmienić przedkładane oświadczenia i zeznania mieszkańców okolicznych wsi, które organ odwoławczy szczegółowo i prawidłowo ocenił nie naruszając granic swobodnej oceny dowodów zgodnie z art. 80 k.p.a.

W konsekwencji nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia dalszego postępowania dowodowego w tym zakresie, w żądanym przez skarżącego kierunku. Należy też zwrócić uwagę, że ocena materiału dowodowego niniejszej sprawy nie może być oderwana od materiału dowodowego znajdującego się w aktach innych, podobnych spraw prowadzonych z udziałem skarżącego (por. sprawy II SA/Go 66/24 II SA/Go 67/24, II SA/Go 68/24, II SA/Go 121/24, II SA/Go 122/24, II SA/Go 123/25, II SA/Go 124/24). Zbieżność stanu faktycznego – okoliczności istotnych dla oceny takich kwestii jak pochodzenie odpadów, wcześniejsze działania i twierdzenia strony oraz skala zjawiska potwierdzają wskazany wyżej wniosek organu, że odpady nie miały charakteru "historycznego" i są rezultatem bezprawnego działania strony.

Sąd nie podziela zarzutów skargi, że dopuszczenie i ocenienie przez organ dowodów prowadzonych w innych postępowaniach (karnych) – opinii biegłego M. K. (opinia biegłego R. P. – nie odnosi się do działki nr [...]) i zeznań świadków, jako naruszenie zasady bezpośredniości należy kwalifikować jako naruszenie przepisów postępowania co najmniej mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Przepisy k.p.a. wbrew poglądowi skarżącego, nie statuują bowiem obowiązku bezpośredniości prowadzenia przez organ dowodów, w takim rozumieniu, jak przyjmuje się to w procedurach jurysdykcyjnych karnych lub cywilnych. Zgodnie bowiem z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W tym też aspekcie postępowanie dowodowe kierunkuje zasada koncentracji korespondująca z wymogiem ekonomiki procesowej postępowania administracyjnego, zgodnie z którym "należy zaoszczędzić czasu tak organowi, jak i stronom, obniżać koszty postępowania oraz umożliwiać organowi bezpośrednie i szybkie zapoznanie się z całokształtem sprawy i wydanie aktualnego rozstrzygnięcia" (por. R. Suwaj, Judycjalizacja postępowania administracyjnego, Warszawa 2009, s. 203–206). W orzecznictwie sądów administracyjnych (tak na gruncie k.p.a., jak i ordynacji podatkowej) aprobuje się zatem dopuszczanie dowodów z dokumentów pozyskanych w ramach innych postępowań. Jest też to honorowane w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (por. wyrok TSUE z dnia 16 października 2019 r. C-189/18, wydany w sprawie Glencore). Organy oceniły cały zebrany materiał dowodowy i ustaliły fakty z niego wynikające w sposób przekonywujący i wyczerpujący wskazując z jakich powodów i w oparciu o które środki dowodowe poczyniono ustalenia. W odniesieniu do opinii biegłego M. K., sporządzonej na zlecenie Prokuratury Okręgowej w [...], Kolegium trafnie uznało ją za wiarygodną i wyczerpującą. Pozwala ona bowiem zarówno na stwierdzenie, iż na działce nr [...] w [...] zostały zgromadzone odpady, jak i na określenie rodzajów tych odpadów. W szczególności sąd nie podziela stanowiska strony, że powody wskazane w odwołaniu i skardze uzasadniały konieczność wyłączenia wspomnianego biegłego. Kolegium trafnie zwraca tu uwagę, że strona podnosząc "formalny" zarzut nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w niniejszym postępowaniu administracyjnym, nie sformułowała merytorycznych uwag co do co do treści opinii biegłego wydanej w sprawie karnej. Dla zgodnego z prawem rozstrzygnięcia sprawy nie było konieczne dokładne ustalenie jaka ilość odpadów (przemieszanych i zakopanych w ziemi) odpowiada jakiemu kodowi (do tego potrzebne było ich wydobycie i dokładna analiza), lecz stwierdzenie, że są one odpadami i jakiego są rodzaju, co nie nasuwa żadnych wątpliwości. Dlatego to, co skarżący podnosi kwestionując opinię nie jest istotne dla wyniku niniejszej sprawy.

Natomiast przy ocenie możliwości przeprowadzenia dowodów pochodzących z innych spraw istotne jest to, czy organy zapewniły stronie postępowania realizację jej praw procesowych, zwłaszcza prawa do aktywnego udziału w postępowaniu oraz obrony jej stanowiska w sprawie. To w ocenie sądu zostało w pełni zagwarantowane, a nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącego było uzasadnione. Przepis art. 78 § 1 k.p.a. stanowi bowiem, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, to jednak wynikające z tego przepisu uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu przez stronę podlega ograniczeniu pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania (por. wyroki NSA z 30 sierpnia 2018 r. II GSK 1397/2018 oraz z 29 listopada 2022 r.,

I OSK 3622/19). W kontrolowanym postępowaniu organy (w szczególności Kolegium) wykazały, że uwzględnienie wniosków dowodowych skarżącego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w postępowaniu administracyjnym oraz dowodu z zeznań świadków nie było niezbędne dla poczynienia ustaleń istotnych dla sprawy. Konsekwencją prawidłowości prowadzenia postępowania wyjaśniającego

i ustaleń faktycznych w sprawie była kwalifikacja materialnoprawna, która jest zgodna z prawem. W sprawie sąd nie stwierdził również innych naruszeń prawa (materialnego i proceduralnego), które obligowałyby go do uchylenia zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśnia wszelkie kwestie istotne dla sprawy i opowiada wymogom kodeksowym. Zachowano też wszelkie gwarancje proceduralne. Z tych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.).