Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 688/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 24, 17
journal: Dz.U. 2023 poz 1772
law: Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Protokolant: Zastępca Kierownika Sekretariatu Krzysztof Erbel po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 września 2024 r. sprawy ze skargi P. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 24 lipca 2023 r. nr SKO 4502.91.2023 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku z tytułu wykorzystania niektórych źródeł ciepła oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi P. F. (dalej: skarżący) jest decyzja Samorządowego kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: SKO, organ odwoławczy) z dnia 24 lipca 2023 r. nr SKO 4502.91.2023 utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta Oława (dalej: Burmistrz, organ pierwszej instancji) z dnia 20 czerwca 2023 r. nr GKM.602.6.190.2022) odmawiającą przyznania dodatku z tytułu wykorzystania niektórych źródeł ciepła.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący w dniu 2 listopada 2022 r. złożył wniosek o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystania niektórych źródeł ciepła (dalej: "dodatek dla gospodarstw domowych"). We wniosku podał, że gospodarstwo domowe skarżącego jest jednoosobowe, wniosek dotyczy mieszkania socjalnego położonego w O. "ul. [...]" mieszkanie nr [...], głównym źródłem ciepła gospodarstwa domowego jest kocioł olejowy zasilany olejem opałowym.

W aktach sprawy administracyjnej zalegają dwie deklaracje 9 z 23 czerwca 2022 r. oraz z 11 lipca 2022 r.) dotyczące źródeł ciepła i źródeł spalania ciepła złożone do CEEB przez zarządzającego i dotyczące budynku wielorodzinnego w O. przy "ul.[...]" z liczbą lokali [...].

Decyzją z 29 grudnia 2022 r. wydaną na podstawie art. 24 ust. 8 i 26 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. z 2021 r., poz. 1967 ze zm.; dalej: "ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła") Burmistrz odmówił przyznania dodatku dla gospodarstw domowych ze względu na zakup paliwa po niższej cenie niż cena zakupionego paliwa stałego od przedsiębiorcy, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 2022 o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców niektórych paliw stałych w związku z sytuacją na rynku tych paliw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1477 i 1692). Ustalił, że źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego skarżącego jest wspólna dla całego budynku wielorodzinnego kotłownia zasilana olejem opałowym, którego cena zakupu za 1GJ w zakończonym sezonie grzewczym 2021 r. jest niższa od progu cenowego dofinansowania, o którym mowa w ustawie o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1967).

Decyzją z 22 lutego 2023 r. SKO uchyliło decyzję Burmistrza i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazało, że ze złożonych przez zarządcę budynku dla adresu skarżącego deklaracji CEEB wynikają inne dane niż przyjęte w decyzji Burmistrza i nakazało ustalić w drodze wywiadu środowiskowego rzeczywistą liczbę kotłów zainstalowanych i eksploatowanych w tym budynku. Wskazało ponadto na uchylenie z dniem 12 sierpnia 2022 r. przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 2022 o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców niektórych paliw stałych w związku z sytuacją na rynku tych paliw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1477 i 1692) wobec wejścia w życie ustawy o dodatku węglowym (Dz.U. z 2022 r., poz. 1692), a w aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających zakup paliwa dla gospodarstwa domowego skarżącego od podmiotu i w cenie wskazanych ww. przepisem. Wyjaśniło również, że podana w decyzji Burmistrza cena wytwarzania ciepła wiąże się z rekompensatą dla przedsiębiorstw energetycznych, podczas gdy przedmiotem postępowania jest dodatek dla gospodarstw domowych dla źródła ciepła – kotła olejowego.

Po ponownym postępowaniu decyzją z 20 czerwca 2023 r. wydaną na podstawie art. 24 ust. 26 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła Burmistrz odmówił przyznania dodatku dla gospodarstw domowych. Ustalił, że w budynku, w którym znajduje gospodarstwo domowe skarżącego, jest kotłownia olejowa, z której pobierane jest ciepło do poszczególnych lokali mieszkalnych, a lokale te nie posiadają indywidualnego ogrzewania. Stwierdził ponadto, że ze względu na art. 24 ust. 8 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła dodatek nie może być przyznany, ponieważ dla gospodarstwa domowego skarżącego nie zakupiono paliwa stałego ani po cenie nie wyższej niż 996, 60 zł brutto za tonę, ani od przedsiębiorcy wykonującego działalność gospodarczą w zakresie wprowadzania do obrotu paliw wpisanego do Centralnego Rejestru Podmiotów Akcyzowych.

W wyniku rozpatrzenia odwołania zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z 20 czerwca 2023 r. Wskazało, że sytuacja na rynku paliw spowodowała wprowadzenie do systemu prawnego dwóch odrębnych świadczeń, powiązanych z centralną ewidencja emisyjności budynków (CEEB), a skarżący ubiega się o świadczenie w postaci dodatku do gospodarstw domowych z tytułu wykorzystania niektórych źródeł ciepła na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. z 2023 r, poz. 1772). Ustaliło, że dla budynku, w którym znajduje się gospodarstwo domowe skarżącego, jest kotłownia olejowa, z której pobierane jest ciepło do [...] lokali mieszkalnych i które nie posiadają indywidualnego ogrzewania., co skarżący potwierdził w odwołaniu. W konsekwencji stwierdziło, że źródłem ciepła w lokalu mieszkalnym skarżącego jest wspólna kotłownia olejowa w budynku wielorodzinnym, co nie spełnia warunków przyznania dodatku dla gospodarstw domowych, o których mowa w art. 24 ust. 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła. Wyjaśniło przy tym, że wspólnocie mieszkaniowej, którą tworzą mieszkańcy tego budynku, służy natomiast – po spełnieniu ustawowo określonych warunków - rekompensata w związku ze wzrostem ceny za dostarczane ciepło.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza. Argumentował, że w budynku, w którym położone jest mieszkanie skarżącego, jest wspólna dla [...] mieszkań kotłownia na olej opałowy i zgodnie z ustawą z 22 czerwca 2023 r. należy się skarżącemu dodatek dla niektórych źródeł ciepła w tym olej opałowy. Wskazał, że opłaty za centralne ogrzewanie i ciepła wodę co roku są wyższe i nie rozumie, dlaczego odmówiono mu pomocy.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.

Ustanowiony w ramach pomocy prawnej pełnomocnik z urzędu – adwokat - pismem procesowym z dnia 29 lutego 2024 r. uzupełnił skargę wnosząc o; 1) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza; 2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, albowiem nie zostały one opłacone w całości ani w części. Powołując się na przepisy art. 24 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła wskazał, że w przypadku gdy pod jednym adresem zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Na jedną kotłownię/jeden kocioł olejowy może przypaść nawet kilka dodatków dla gospodarstw domowych. Przepisy są bowiem tak skonstruowane, że nie stanowią o dodatku na pojedynczą instalację grzewczą, lecz na gospodarstwo domowe. Dodatkowo członkowie wspólnoty mieszkaniowej z mocy samego prawa korzystają z preferencyjnej ceny wytwarzania ciepła z rekompensatą, a ustawodawca nie przewidział możliwości kierowania się w tym przypadku uznaniowością. Skarżący kwalifikuje się do przyznania dodatku, o którym mowa w art. 24 ww. ustawy także ze względu na cel tej ustawy, tj. wsparcie finansowe i ochrona szerokiej grupy gospodarstw domowych, w tym także najuboższej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Kontrola legalności dotyczy decyzji o odmowie przyznania dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystania niektórych źródeł ciepła.

W sprawie nie jest kwestionowane, że lokal mieszkalny skarżącego jest położony w budynku wielorodzinnym ([...] mieszkań), a źródłem ogrzewania wszystkich lokali jest wspólna kotłownia zasilana olejem opałowym. Jest też bezsporne, że skarżący złożył wniosek o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystania niektórych źródeł ciepła w dniu 2 listopada 2022 r.

Zdaniem organu odwoławczego, dodatek dla gospodarstw domowych nie przysługuje skarżącemu, ponieważ nie został spełniony warunek z art. 24 ust. 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła, tj. gospodarstwo domowe skarżącego nie jest wyposażone w indywidualny kocioł olejowy ogrzewający lokal mieszkalny skarżącego.

Wedle skarżącego, spełnione są przesłanki przyznania ww. dodatku, ponieważ przysługuje on na gospodarstwo domowe, a nie na instalację grzewczą.

Zagadnieniem spornym jest prawo skarżącego do wypłaty dodatku dla gospodarstw domowych w sytuacji, gdy głównym źródłem ciepła lokalu, w którym zamieszkuje skarżący, jest kocioł olejowy wspólny dla wszystkich lokali w budynku wielorodzinnym.

Skarga nie jest uzasadniona.

Podstawę materialnoprawną w sprawie stanowią przepisy ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła.

Zgodnie z art. 1 ustawodawca przewidział trzy rodzaje świadczeń: rekompensata, dodatek dla gospodarstw domowych oraz dodatek dla pomiotów wrażliwych.

W sprawie niewątpliwie skarżący złożył wniosek o dodatek dla gospodarstw domowych.

Zgodnie z 24 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, w przypadku gdy głównym źródłem ciepła gospodarstwa domowego jest:

1) kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia albo piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane peletem drzewnym, drewnem kawałkowym lub innym rodzajem biomasy, albo

2) kocioł gazowy zasilany skroplonym gazem LPG, albo

3) kocioł olejowy

- zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576 i 1967), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.

Na podstawie ust. 2 przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się:

1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo

2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe).

Według treści ust. 3 dodatek dla gospodarstw domowych wypłaca się na wniosek osoby, o której mowa w ust. 2.

Z przytoczonych przepisów wynika, że dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje osobie w gospodarstwie domowym oraz ma na celu przyznanie wsparcia dla odbiorców ciepła wykorzystujących indywidualne źródła ciepła, co wynika z uzasadnienia projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła (druk sejmowy nr 2543 IX kadencji Sejmu).

W sprawie głównym źródłem ciepła gospodarstwa domowego skarżącego jest kotłownia w budynku wielorodzinnym, co w sprawie wyklucza przyznanie dodatku dla gospodarstw domowych.

Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił w całości.