Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 734/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Sędzia WSA Wojciech Rowiński Asesor sądowy WSA Jacek Rejman Protokolant sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2024 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla punkt 2 zaskarżonej decyzji; 2. w pozostałej części skargę oddala; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego T. S. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z 21 marca 2019 r. znak: [...] Burmistrz Gminy P. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego do chowu trzody chlewnej w ilości 1996 stanowisk (279,44 DJP) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na działce o nr ewid, [...], obręb geodezyjny L. , gmina P., powiat s. , zwana dalej "Decyzją Środowiskową".

Pismem z 01 czerwca 2020 r. (a następnie pismami z 05 czerwca 2020 r. oraz z 16 lipca 2020 r.) Stowarzyszenie N. z siedzibą w Z. gm. O. wniosło o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji środowiskowej.

Postanowieniem z 18 marca 2021 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 31 § 2 w zw. z art. 157 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2081, dalej jako: "k.p.a") wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności Decyzji Środowiskowej.

Decyzją z 01 września 2021 r. ([...]) SKO w P. odmówiło stwierdzenia nieważności Decyzji Środowiskowej, uznając, że decyzja ta, wbrew stanowisku Stowarzyszenia, nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ani nie dopatrując się innej podstawy do stwierdzenia nieważności Decyzji Środowiskowej.

Na skutek wniosku Stowarzyszenia o ponowne rozpatrzenie sprawy, SKO - decyzją z 05 listopada 2021 r. ([...]) - umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu wyjaśniło, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności Decyzji Środowiskowej zostało wszczęte z urzędu, a Stowarzyszenie nie zostało dopuszczone do udziału w tym postępowaniu na prawach strony, zatem w świetle art. 127 § 3 k.p.a. nie przysługuje mu prawo wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Skargę na tę decyzję SKO z 05 listopada 2021 r. wniosło Stowarzyszenie, reprezentowane zawodowego pełnomocnika.

Decyzją z 13 stycznia 2022 r. ([...]) SKO uwzględniło skargę Stowarzyszenia w całości i uchyliło decyzję własną z 05 listopada 2021 r.

Postanowieniem z 14 lutego 2022 r. ([...]) SKO uzupełniło ww. decyzje własną z 13 stycznia 2022 r. poprzez:

1) uchylić decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 września 2021 r. - znak [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy P. z dnia 21 marca 2019 r. znak [...] oraz

2) stwierdzić nieważność decyzji Burmistrza Gminy P. z dnia 21 marca 2019 r. znak [...]".

Stosując się do pouczenia zawartego w ww. postanowieniu SKO, skargę na nie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł T. S., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika.

Prawomocnym postanowieniem z 22 czerwca 2022 r. sygn. akt IV SA/Po 277/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę na postanowienie SKO z 14 lutego 2022 r., wyjaśniając w uzasadnieniu, że skarga na wydawane w trybie art. 111 k.p.a. postanowienie w przedmiocie uzupełnienia decyzji jest niedopuszczalna, gdyż takie postanowienie nie należy do żadnej z kategorii postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt 2 i 3 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako: "p.p.s.a.").

Pismem z 07 lipca 2022 r. T. S., reprezentowany przez dotychczasowego pełnomocnika, wniósł skargę na decyzję SKO z 13 stycznia 2022 r. wraz z wnioskiem, z tej samej daty, o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi.

Postanowieniem z 04 października 2022 r. sygn. akt IV SA/Po 533/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przywrócił termin do wniesienia przez T. S. skargi na decyzję SKO z 13 stycznia 2022 r.

Wyrokiem z 07 grudnia 2022 r. WSA w Poznaniu:

1. uchylił zaskarżoną decyzję, uzupełnioną postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 lutego 2022 r. nr [...];

2. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 05 listopada 2021 r. nr [...] oraz

3. rozstrzygnął o kosztach postępowania.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję z dnia 17 lipca 2024 r. nr [...], którą:

1) uchyla w całości własną decyzję z dnia 1 września 2021 r. ([...]) o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy P. z dnia 21 marca 2019 r., znak [...];

2) stwierdza, że wydanie decyzji wymienionej w pkt 1 nie miały charakteru działań całkowicie pozbawionych podstaw prawnych, ani noszących znamiona rażącego naruszenia prawa

3) stwierdza nieważność decyzji Burmistrza Gminy P. z dnia 21 marca 2019 r. znak [...] ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, polegającego na budowie budynku inwentarskiego do chowu trzody chlewnej w ilości 1996 stanowisk (278,44 DJP) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na działce o numerze ewidencyjnym [...], obręb geodezyjny L. , gmina P., powiat s. .

W uzasadnieniu wskazano na stan faktyczny sprawy i wydane uprzednio orzeczenia. Następnie, odnosząc się do meritum sprawy wskazano, że Kolegium postanowiło poddać ponownej wnikliwej analizie wszystkie pisma procesowe złożone przez Stowarzyszenie N. z siedzibą w Z. , oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 września 2021 nr [...], a także decyzję Burmistrza Gminy P. z dnia 21 marca 2019 r. znak: [...] ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego do chowu trzody chlewnej w ilości 1996 stanowisk (279,44 DJP) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na działce o numerze ewidencyjnym [...], obręb geodezyjny L. , gmina P., jak również pozostałe dokumenty stanowiące akta sprawy, w tym w szczególności stanowisko RDOŚ w P., wyrażone w piśmie z dnia 7 lipca 2021 r., znak: [...] W rezultacie tego Samorządowe Kolegium Odwoławcze doszło do wniosku, że zarzut wydania przez Burmistrza Gminy P. w dniu 21 marca 2019 r. decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego do chowu trzody chlewnej w ilości 1996 stanowisk (279,44 DJP) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na działce o numerze ewidencyjnym [...], obręb geodezyjny L. , gmina P., powiat s. z rażącym naruszeniem prawa jest zasadny, choć nie wszystkie wskazane w pismach pełnomocników Stowarzyszenia N. zarzuty rażącego naruszenia prawa zasługują na uwzględnienie.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego na uwzględnienie zasługiwał zarzut naruszenia przez Burmistrza Gminy P., przy wydawaniu decyzji z dnia 21 marca 2019 r. znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach przepisu § 2 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016, poz. 71). Maksymalna możliwa obsada inwentarza zdaniem organu, to nie obsada, jaką deklaruje wnioskodawca o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, lecz obsada potencjalnie możliwa w świetle przepisów powszechnie obowiązującego prawa, a więc maksymalna obsada, na jaką pozwalają przepisy powszechnie obowiązującego prawa. Maksymalna obsada obiektu inwentarskiego deklarowana przez wnioskodawcę o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia nie ma tu żadnego znaczenia. Organ wskazał, że co do tej kwestii panuje zgodna i jednolita linia orzecznicza sądów administracyjnych, do której odwoływali się pełnomocnicy Stowarzyszenia N.. Ze względu na charakterystykę przedsięwzięcia zawartą we wniosku oraz w załącznikach do wniosku, w tym zwłaszcza w operacie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, należy zgodzić się ze stanowiskiem wszystkich pełnomocników Stowarzyszenia N., że podana przez wnioskodawcę wielkość budynku inwentarskiego pozwala - bez naruszenia przepisów prawa krajowego - prowadzić w projektowanym budynku inwentarskim produkcję na istotnie większą skalę, niż podana przez wnioskodawcę/inwestora. Burmistrz Gminy P., przyjmując za wnioskodawcą/inwestorem, że w projektowanym obiekcie będzie prowadzona produkcja zwierzęca w postaci chowu trzody chlewnej w wielkości do 1996 stanowisk (279,44 DJP), w sytuacji, gdy ze względu na wielkość planowanego budynku inwentarskiego inwestor/wnioskodawca, a także każdy ewentualny jego następca prawny, mógłby prowadzić w tym obiekcie produkcję rzędu nie 1996, lecz 2490 tuczników, bez naruszania powszechnie obowiązującego prawa: tak krajowego, jak i unijnego. SKO wskazało, że organ I instancji umożliwił niesłusznie potencjalnemu producentowi rolnemu prowadzenie produkcji na skalę większą od deklarowanej, a przy tym na skalę, która nie była brana pod uwagę ani podczas szacowania wpływu tego przedsięwzięcia na środowisko, a więc przy sporządzaniu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, ani w postępowaniu prowadzonym z udziałem społeczeństwa. Powyższa potencjalna i zgodna z powszechnie obowiązującym prawem, możliwość prowadzenia w projektowanym obiekcie inwentarskim produkcji zwierzęcej w zakresie chowu trzody chlewnej, nie została w ogóle poddana przez Burmistrza Gminy P. ocenie pod kątem jej znaczenia dla środowiska w zakresie określonym w art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023, poz. 1094 ze zm.).

Zdaniem Kolegium - w istocie rzeczy Burmistrz Gminy P. nie określił w swej decyzji wymogów wskazanych w art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w jej brzmieniu obowiązującym w dniu wydania przez Burmistrza Gminy P. kwestionowanej decyzji środowiskowej (Dz. U. 2018 r., poz. 2081). Ocena parametrów wskazanych w cytowanym przepisie, w wersji przeprowadzonej przez Burmistrza Gminy P. jest iluzoryczna i pozorna z tego powodu, że - jak już wskazano - przyprowadzono ją przy błędnym założeniu, że wskaźnik DJP można określać według deklaracji wnioskodawcy, a nie według przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Burmistrz Gminy P. nie poddał bowiem ocenie, ani analizie, ani w konsekwencji nie określił bezpośredniego i pośredniego wpływu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko oraz ludność, w tym ich zdrowie i warunki życia, albowiem nie poddał ocenie, ani analizie, a w konsekwencji nie określił oddziaływania, jakie może generować przedsięwzięcie polegające na chowie trzody chlewnej w obiekcie, według parametrów tego obiektu, określonych we wniosku. Burmistrz Gminy P. w swej decyzji z dnia 21 marca 2019 r. poddał bowiem ocenie, analizie oraz określił bezpośredni i pośredni wpływu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko oraz ludność, w tym ich zdrowie i warunki życia przy błędnym założeniu, że w planowanym obiekcie nie można prowadzić chowu trzody chlewnej w większych rozmiarach, niż zadeklarowane przez inwestora - wnioskodawcę o wydanie kwestionowanej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dopatrzyło się natomiast, by zaskarżona decyzja Burmistrza Gminy P. została wydana z rażącym naruszeniem przepisów art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b) oraz ust. 2 pkt 2). Jednakże, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, samo naruszenie § 2 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016, poz. 71) oraz art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a) i art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b) i c) stanowią przesłanki wystarczające do stwierdzenia, że decyzja Burmistrza Gminy P. z dnia 21 marca 2019 r. znak: [...] o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego do chowu trzody chlewnej w ilości 1996 stanowisk (279,44 DJP) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, przewidzianego do realizacji na działce o numerze ewidencyjnym [...], obręb L., gmina P., powiat s. , została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Na marginesie tylko organ zauważył, że określona w osnowie tej decyzji "infrastruktura techniczna" nie ma bliżej określonej treści. Nie wiadomo więc na co zezwolił wnioskodawcy/inwestorowi Burmistrz Gminy P.. Zwrot "urządzenia infrastruktury technicznej" ma ustalone znaczenie. Znaczenie tego zwrotu zostało ujęte w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021, poz. 1899) w formę definicji legalnej. Zgodnie z tą ustawową definicją, przez urządzenia infrastruktury technicznej rozumieć należy: drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewody lub urządzenia wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze, elektryczne, gazowe i telekomunikacyjne. Analizując wniosek o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, wnioskodawca/inwestor nie zwracał się do Burmistrza Gminy P. o określenie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji tego rodzaju przedsięwzięć.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył inwestor T. S. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika. Powyższej decyzji zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego - tj. § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że maksymalna obsada inwentarza to wartość potencjalnie możliwa do osiągnięcia, biorąc pod uwagę jedynie teoretyczne możliwości obiektu, pomijając przy tym rzeczywiste założenia produkcyjne inwestora oraz obowiązek dostosowania hodowli do przepisów dotyczących dobrostanu zwierząt, w szczególności rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej, ignorując te przepisy, Organ nie uwzględnił, że minimalne normy powierzchni dla zwierząt mogą być przez inwestora zwiększane, co wpływa na faktyczną obsadę inwentarza. Organ nie wziął pod uwagę, że inwestor ma prawo, a nawet obowiązek, zapewnienia odpowiednich warunków bytowych. Zamiast ocenić przedsięwzięcie w kontekście rzeczywistych założeń projektowych, w tym technologii hodowli oraz przewidywanych rozmiarów hodowli, SKO w P. dokonało kwalifikacji w oparciu o teoretyczne możliwości obiektu. Tymczasem rozporządzenie nakazuje uwzględnienie wszystkich aspektów technicznych, produkcyjnych oraz przepisów o dobrostanie, co powinno prowadzić do ustalenia faktycznej, a nie potencjalnej maksymalnej obsady zwierząt.

2. naruszenie przepisów postępowania - tj.:

1) art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie poprzez:

a) nieprzeprowadzenie szczegółowej analizy technologii hodowli zaproponowanej przez inwestora, co jest kluczowe dla prawidłowego ustalenia maksymalnej obsady inwentarza, zlekceważenie tych aspektów doprowadziło do błędnej oceny możliwości produkcyjnych i warunków bytowych zwierząt,

b) nieprzeprowadzenie wszechstronnej analizy całokształtu sprawy w zakresie ustalenia maksymalnej obsady inwentarza w oparciu o rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich,

c) nieprzeprowadzenie z urzędu dodatkowych dowodów, które pozwoliłyby na pełne i rzetelne ustalenie stanu faktycznego, w tym dokonanie szczegółowych wyliczeń aby ustalić maksymalną możliwą obsadę inwentarza; Organ mógł powołać biegłego, aby właściwie ocenić możliwości produkcyjne i zgodność z przepisami dotyczącymi dobrostanu zwierząt.

W związku z powyższymi zarzutami Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że organ nie dokonał rozpatrzenia niniejszej sprawy w oparciu o rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej.

Zdaniem Skarżącego obliczanie maksymalnej obsady zwierząt nie możne być oderwane od stanu faktycznego, tj. od rodzaju i rozmiaru zwierząt, sposobu hodowli i wymogów utrzymania ich dobrostanu. Dokonując wykładni § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko należy uwzględnić normy zawarte w przepisach szczególnych dotyczące dobrostanu zwierząt, w tym te określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej. Organ w swojej decyzji pomija istotny fakt, że przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi określają minimalne normy powierzchni dla różnych rodzajów zwierząt i systemów ich utrzymywania. Normy te mają na celu zapewnienie zwierzętom minimalnych warunków bytowych, jednak nie oznacza to, że inwestor nie ma prawa do zapewnienia lepszych warunków, czyli zwiększenia przestrzeni na zwierzęta ponad wymagane minimum. Obliczanie maksymalnej obsady inwentarza bez uwzględnienia założeń produkcyjnych inwestora oraz specyfiki projektowanej technologii hodowli stanowi błąd w interpretacji przepisów prawa.

Dalej wskazano, że organ zarzucił Burmistrzowi Gminy P., że jego decyzja przyznaje inwestorowi możliwość prowadzenia produkcji na skalę o 1/4 większą od deklarowanej, co miałoby stanowić rażące naruszenie prawa. Takie twierdzenie jest nieuzasadnione. Burmistrz, wydając Decyzję Środowiskową, oparł się na danych przedstawionych przez inwestora, które zgodnie z prawem uwzględniały specyfikę planowanej hodowli, w tym rodzaj zwierząt, sposób ich utrzymania oraz wymogi dotyczące dobrostanu. SKO nie uwzględniło faktu, że inwestor ma obowiązek planowania hodowli w sposób zgodny z przepisami prawa, ale jednocześnie uwzględniający specyficzne potrzeby i założenia produkcyjne, które mogą przewidywać lepsze warunki dla zwierząt niż minimalnie wymagane. Twierdzenie, że decyzja Burmistrza została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ nie oparto jej na teoretycznie maksymalnej możliwej obsadzie inwentarza, jest błędne i prowadzi do nieprawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

Skarżący stanął na stanowisku, że dokonując kwalifikacji przedsięwzięcia na podstawie § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r. poz. 71) należy mieć na uwadze, że przy obliczaniu maksymalnej możliwej obsady inwentarza konieczne jest uwzględnienie założeń projektowych dotyczących rodzaju hodowanych zwierząt i sposobu hodowli, tak, aby uwzględnić przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dia których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz.U. z 2010 r. Nr 56, poz. 344). Tymczasem, wydając zaskarżone orzeczenie organ w ogóle nie odniósł się do Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich. Nie uwzględnił przyjętych tam norm a kierował się wyłącznie czysto teoretycznym założeniem, że inwestor mógłby prowadzić w obiekcie produkcję rzędu nie 1996, lecz 2490 tuczników. Organ nie wskazał na jakiej podstawie powyższe szacuje, nie przedstawił szczegółowych wyliczeń a był do tego zobowiązany zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2017 r. II OSK 95/17, w którym Sąd wskazał, że należy uwzględniać maksymalną możliwą obsadę inwentarza, którą winien ustalić organ.

SKO w P. zdaniem Skarżącego, mając obowiązek rzetelnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), nie przeprowadziło szczegółowej analizy technologii hodowli zaproponowanej przez inwestora. Ta technologia, obejmująca między innymi sposób utrzymania zwierząt, rodzaj stosowanej paszy, system wentylacji oraz organizację przestrzeni w budynku inwentarskim, ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego ustalenia maksymalnej obsady inwentarza. Zlekceważenie tych aspektów przez SKO doprowadziło do błędnej oceny możliwości produkcyjnych planowanego przedsięwzięcia oraz warunków bytowych zwierząt. Organ, opierając się na teoretycznych maksymalnych możliwościach budynku, a nie na rzeczywistych założeniach technologicznych przedstawionych przez inwestora, nie uwzględnił istotnych różnic wynikających z planowanej technologii hodowli. W konsekwencji doszło do nieprawidłowego ustalenia potencjalnej skali przedsięwzięcia, co miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy. SKO naruszyło obowiązek wszechstronnego rozpatrzenia sprawy, wynikający z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewłaściwe zbadanie kwestii maksymalnej obsady inwentarza w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. Należy nadmienić, że rozporządzenie to określa wymagania dotyczące dobrostanu zwierząt gospodarskich, w tym minimalne normy powierzchni dla różnych rodzajów zwierząt, oraz zasady ich utrzymania. Organ nie uwzględnił, że inwestor ma prawo (a nawet obowiązek) do zapewnienia zwierzętom warunków lepszych niż minimalne. SKO w P., zgodnie z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., miało obowiązek dokładnego wyjaśnienia wszelkich okoliczności istotnych dla sprawy. Organ zaniechał jednak przeprowadzenia z urzędu dodatkowych dowodów, które byłyby niezbędne do pełnego i rzetelnego ustalenia stanu faktycznego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w treści wydanej przez siebie zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 20 listopada 2024 r. pełnomocnik skarżącego wnosił i wywodził jak w skardze. Pełnomocnik dodatkowo oświadczył, że przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa w sprawie wymagań i sposobów postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt określają jedynie minimalne powierzchnie kojców dla zwierząt, w związku z tym możliwe jest przyjęcie większej powierzchni dla tych zwierząt. Nie można z tego wywodzić, że skoro inwestor zadeklarował taką większą powierzchnię kojców, w związku z tym określoną liczbę zwierząt, to będzie ich hodował więcej niż sam zadeklarował. Inwestor wskazał taką ilość hodowanych zwierząt, która nie wymaga wystąpienia o pozwolenie zintegrowane. Skarżący osobiście dodatkowo wyjaśnia, że aktualnie zakończył 12 cykli hodowlanych i w związku z tym można zweryfikować w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, że przestrzega wymagań jakie zostały określone w decyzji środowiskowej.

Pełnomocnik Stowarzyszenia wnosił o oddalenie skargi i podkreślił, że podstawą do ustalenia maksymalnej możliwej obsady zwierząt w planowanym przedsięwzięciu powinny być minimalne powierzchnie kojca, które określa § 24 ust. 3 pkt 2 lit. f rozporządzenia Ministra Rolnictwa z 15 lutego 2010 roku.

Sąd oddalił wniosek dowodowy uczestnika postępowania – Stowarzyszenia N. o dopuszczenie dowodu z ekspertyzy dotyczącej podstawowych błędów w Raporcie oceny oddziaływania na środowisko, znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się niezasadna, choć Sąd dopatrzył się uchybienia skutkującego uchyleniem punktu 2 zaskarżonej decyzji.

W tym miejscu Sąd wskazuje, że uzasadnienie wyroku z dnia 04 grudnia 2024 r. należało sporządzić w całości z urzędu stosując odpowiednio stanowisko wskazane w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów NSA z dnia 11 grudnia 2006 r. (sygn. akt I FPS 3/06, dostępna: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r. poz. 2081, dalej jako: "u.u.i.o.ś.") wraz z aktami wykonawczymi, w świetle przepisów postępowania ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000, dalej jako: "k.p.a.")

W tym miejscu Sąd podkreśla, że w sprawie wydane zostały już prawomocne rozstrzygnięcia WSA w Poznaniu, zwłaszcza wyrok z 07 grudnia 2022 r. (sygn. akt IV SA/Po [...]). W myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W świetle cytowanego art. 153 p.p.s.a. zarówno organ administracji publicznej rozpoznający sprawę, jak i wojewódzki sąd administracyjny, są, co do zasady, związani wskazaniami czy też oceną prawną wyrażonymi we wcześniejszym, prawomocnym wyroku. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (zob. wyrok NSA z 10 stycznia 2023 r., III OSK 6503/21, LEX nr 3477755).

Prawomocnym wyrokiem z dnia 7 grudnia 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 533/22 WSA w Poznaniu:

1. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 13 stycznia 2022 r., uzupełnioną postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 lutego 2022 r., nr [...];

2. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 05 listopada 2021 r., nr [...] oraz

3. rozstrzygnął o kosztach postępowania sądowego.

Sąd wskazał, że decyzja nie zawierała wymaganego istotnego elementu rozstrzygnięcia, jakim jest stwierdzenie przez organ wydający decyzję autokontrolną, czy korygowane nią "działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa". Ponadto Sąd stwierdził, że niezależnie od tego decyzja ta jest obarczona inną jeszcze wadą - zasadnie wytkniętą w piśmie procesowym pełnomocnika Skarżącego z 24 listopada 2022 r. - polegającą na wydaniu decyzji autokontrolnej z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a.

Dodatkowo Sąd stwierdził, że umarzając postępowanie odwoławcze decyzją z 05 listopada 2021 r. skład orzekający SKO niezasadnie przyjął, że z uwagi na niewydanie formalnego postanowienia o dopuszczeniu Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, Stowarzyszenie nie było stroną tego postępowania, zakończonego w pierwszej instancji wydaniem decyzji SKO z 01 września 2021 r., oraz że nie było legitymowane do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie tej sprawy.

Sąd wskazał, że na obecnym etapie rozpoznania sprawy administracyjnej, z uwagi na charakter i skutki wyżej wytkniętych uchybień, jakich dopuściło się SKO przy wydaniu zaskarżonej decyzji autokontrolnej z 13 stycznia 2022 r. (przede wszystkim niewłaściwy skład orzekający) oraz poprzedzającej ją decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze (nierozpoznanie meritum sprawy), ustosunkowanie się przez Sąd do pozostałych zarzutów i twierdzeń skargi byłoby przedwczesne.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę przyjmuje zatem, że Sąd w sprawie IV SA/Po 533/22 nie wypowiedział się odnośnie kwestii merytorycznych w przedmiocie stwierdzenia nieważności Decyzji Środowiskowej, a jedynie kwestii formalnych związanych ze skargą, na wydaną w trybie autokontroli, decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego (decyzja z 13 stycznia 2022 r.), przy czym na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylił także decyzję poddaną autokontroli, tj. z dnia 05 listopada 2021 r.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Kolegium, zgodnie z zaleceniami Sądu, uznało jako stronę postępowania Stowarzyszenie N. z siedzibą w Z. . W związku z powyższym rozstrzygnięciem WSA w Poznaniu, słusznie przyjęło SKO, że nastąpił powrót sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy P. z dnia 21 marca 2019 r. znak: [...] do etapu złożenia przez Stowarzyszenie N. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdzenia nieważności - po wydaniu przez Kolegium w dniu

1 września 2021 r. decyzji, nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności Decyzji Środowiskowej. SKO w P. rozpatrzyło, zatem wniosek Stowarzyszenia o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności Decyzji Środowiskowej i wydało zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję z 17 lipca 2024 r.

Co istotne, zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja z 17 lipca 2024 r. nie została wydana w trybie autokontroli o jakim stanowi art. 54 § 3 p.p.s.a., gdyż decyzja wydana w tym trybie została uchylona wyrokiem WSA z 7 grudnia 2022 r., a także uchylona została poprzedzająca ją decyzja z 5 listopada 2021 r. W ocenie Sądu brak było, zatem podstaw do rozstrzygnięcia w punkcie 2 zaskarżonej decyzji odnoszącego się do stwierdzenia organu, jednoczenie gdy uwzględnia skargę w trybie autokontroli, że działanie nie miało charakteru całkowicie pozbawionego podstaw prawnych, ani noszącego znamiona rażącego naruszenia prawa. Organ nie zawarł żadnego uzasadnienia rozstrzygnięcia w punkcie 2 decyzji, zatem Sąd w istocie domniemywał odniesienie się do art. 54 § 3 zd. 3 p.p.s.a. W myśl przepisu art. 54 § 3 p.p.s.a. "Organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio.". Zaskarżona decyzja z 17 lipca 2024 r. została wydana na skutek rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia 1 września 2021 r. o odmowie stwierdzenia nieważności Decyzji Środowiskowej, nie stanowiła więc decyzji autokontrolnej wydanej na skutek wniesienia skargi do WSA, bo to postępowanie zostało już zakończone wyrokiem z 7 grudnia 2022 r. Także z przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności: art. 156 k.p.a. i nast. nie wynika obowiązek zawarcia w decyzji powyższego rozstrzygnięcia w przypadku orzeczenia o stwierdzeniu nieważności decyzji ostatecznej. W sprawie nie zaistniał przypadek, o jakim mowa w art. 158 § 2 k.p.a. Sąd dostrzega zawiły charakter sprawy i odniesienie się organu do zaleceń Sądu wskazanych w sprawie o sygn. IV SA/Po 533/22 wprost do ponownie prowadzonego postępowania. W tym stanie rzeczy Sąd uznał za zasadne uchylić punkt 2 zaskarżonej decyzji, jak orzekł w pkt 1 sentencji wyroku.

Odnosząc się w tym miejscu do wniosku Stowarzyszenia zgłoszonego w piśmie procesowym z 13 listopada 2024 r. o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu uzupełniającego w celu wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie - z ekspertyzy dotyczącej podstawowych błędów w Raporcie o oddziaływaniu na środowisko, Sąd wskazuje, że brak było przesłanek uzasadniających przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego z przedłożonej Ekspertyzy z 29 maja 2020 r. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że jest to - pozbawiona podpisu jej autora - kserokopia właściwej Ekspertyzy, która znajduje się w aktach administracyjnych sprawy. Sąd podkreśla, że zgodnie z treścią art. 133 § 1 p.p.s.a. rozpoznał niniejszą sprawę na podstawie całokształtu akt sprawy: akt administracyjnych i sądowych, jeżeli mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ma jedynie uzupełniający charakter, na co wskazuje w sposób jednoznaczny brzmienie przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające tylko z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przy czym, w orzecznictwie sądowym zgodny jest pogląd, że przed sądem administracyjnym nie przeprowadza się dowodu z opinii biegłego, czy ekspertyzy na podstawie 106 § 3 p.p.s.a. w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego. Możliwość przeprowadzenia przez sąd administracyjny uzupełniającego dowodu z dokumentu w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może bowiem służyć zastępowaniu organu w obowiązku ustalenia stanu faktycznego sprawy, lecz ocenie, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, weryfikacji jego kompletności oraz prawidłowości opartych na nich ustaleń organu administracji publicznej w zakresie stanu faktycznego (wyr. NSA z 30.03.2021 r., II FSK 3216/18, CBOSA). Z tych względów Sąd wniosek dowodowy na postawie art. 106 § 3 p.p.s.a. oddalił.

Przechodząc dalej wskazać należy, że przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., decydują trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz skutki, które wywołuje kwestionowana decyzja (zob. szerzej M. Jaśkowska, komentarz do art. 156, (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, LEX 2018). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, tj. gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 1994 r., III ARN 13/94, OSN 1994, Nr 3, poz. 36; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 lipca 1994 r., V SA 535/94, ONSA 1995, Nr 2, poz. 91). Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest wyraźne wykazanie, jaki konkretny przepis został naruszony i dlaczego naruszenie to organ ocenił jako rażące (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 1992 r. V SA 86/92, ONSA 1993/1/23). Dokonując konkluzji powyższych wywodów należy podkreślić, że nie każde naruszenie prawa będzie stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności wydanej decyzji. Tylko rażące naruszenie prawa może skutkować wydaniem rozstrzygnięcia o stwierdzeniu nieważności decyzji administracyjnej.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie SKO w P. słusznie uznało, że zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z 21 marca 2019 r. znak: [...], którą Burmistrz Gminy P. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego do chowu trzody chlewnej w ilości 1996 stanowisk (279,44 DJP) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na działce o nr ewid, [...], obręb geodezyjny L. , gmina P., powiat s. . W efekcie zasadnie również wyeliminowało z obrotu prawnego swoją decyzję z dnia 1 września 2021 r.

o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy P. z dnia

21 marca 2019 r.

Sąd w pełni podziela argumentację organu przedstawioną w sposób wyczerpujący w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kontrolowana na wniosek Stowarzyszenia w trybie postępowania nieważnościowego decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach okazała się obarczona wadą opisaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., uzasadniającą jej wyeliminowanie przez stwierdzenie nieważności.

W odniesieniu do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że okazały się one niezasadne.

Dla porządku wskazać należy, że Burmistrz Gminy P. decyzja z 21 maca 2019 R. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego do chowu trzody chlewnej w ilości 1996 stanowisk (279,44 DJP) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na działce nr [...], obr. L. , gm. P., powiat s. .

Zgodnie z art. 71 ust. 1 u.u.i.o.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (ust. 2). Postępowanie to nie jest jednak celem samym w sobie, ale ma służyć ocenie ewentualnych następstw dla środowiska wynikających z realizacji konkretnego przedsięwzięcia. Decyzja środowiskowa ma bowiem określać środowiskowe uwarunkowania realizacji danego przedsięwzięcia, dotyczy zatem konkretnych stron i konkretnego przedsięwzięcia.

W sprawie istotne znaczenie mają przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 56, poz. 344 z późn. zm., dalej "rozporządzenie w sprawie zwierząt gospodarskich") oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71, dalej "rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć"), dla których przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko może być wymagane.

W niniejszej sprawie wydanie decyzji środowiskowej okazało się konieczne z uwagi na rozmiar i charakter przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego do chowu trzody chlewnej w ilości 279,44 DJP, zatem przekraczającej 210 DJP, co wymagało zakwalifikowania projektowanego przedsięwzięcia do mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć).

Żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy P. z dnia 21 marca 2019 r. słusznie oparto na przesłance z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jako rażąco naruszone przy wydawaniu przez Burmistrza Gminy P. ww. decyzji środowiskowej, wskazano: § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć oraz § 24 ust. 3 pkt 2 lit. f rozporządzenia w sprawie zwierząt gospodarskich w powiązaniu z odpowiednimi przepisami u.u.i.o.ś.

Przepis § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć jednoznacznie stanowi, że do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się chów lub hodowla zwierząt innych niż wymienione w lit. a w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP - przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę zwierząt, a współczynniki przeliczeniowe sztuk zwierząt na DJP są określone w załączniku do rozporządzenia. Kluczowe znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma sformułowane w powyższym przepisie pojęcie "DJP" oraz wyraźne wskazanie w tym przepisie, że za liczbę DJP przyjmuje się "maksymalną możliwą obsadę inwentarza".

Powyższe oznacza, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć, przy obliczaniu DJP dla danej inwestycji nie jest istotna obsada deklarowana przez inwestora, gdyż dla oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko należy uwzględniać maksymalną możliwą obsadę inwentarza, którą winien ustalić organ. Konieczne jest obliczenie, w oparciu o wielkość budowanego obiektu, ile maksymalnie zwierząt może on pomieścić uwzględniając technologię i charakter przedsięwzięcia. Tymczasem w niniejszej sprawie organ I instancji nie dokonał samodzielnych ustaleń w tym zakresie zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć, tylko poprzestał na deklarowanej przez wnioskodawcę maksymalnej obsadzie wskazanej we wniosku o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia i następnie wskazanej w Raporcie oddziaływania na środowisko (str. 12 Raportu).

Dalej wskazać należy, że przepis § 24 ust. 3 pkt 2 lit. f rozporządzenia w sprawie zwierząt gospodarskich stanowi: "Powierzchnia kojca, o którym mowa w § 19 ust. 1, w przeliczeniu na jedną sztukę powinna wynosić, w przypadku utrzymywania grupowo: warchlaków i tuczników o masie ciała powyżej 85 do 110 kg - co najmniej 0,65 m2". Natomiast zgodnie z § 19 ust. 1 tego samego rozporządzenia, kojec to wydzielona część obiektu inwentarskiego, wewnątrz której utrzymywane są świnie, wskazało, że: w przypadku tuczników o masie ciała od 85 do 110 kg, minimalna powierzchnia w kojcu na jedno takie zwierzę musi wynosić co najmniej 0,65 m2. Tym samym maksymalna możliwa liczba zwierząt w kojcu, to liczba całkowita, stanowiąca iloraz powierzchni kojca podzielonej przez 0,65 m2, a nie liczba wskazana przez wnioskodawcę. Takie stanowisko, które podziela także Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, prezentuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 4 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 95/17; z 30 sierpnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2738/17; z 18 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 308/22; CBOSA).

W ramach przedsięwzięcia zaplanowano budowę budynku inwentarskiego do chowu trzody chlewnej wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce o nr ewid. [...], w miejscowości L., gmina P. o całkowitej powierzchni hodowlanej w budynku nie większej niż 1.618,32 m˛. W chlewni prowadzony będzie tucz warchlaków o wadze początkowej ok. 25 - 30 kg do tucznika o wadze ok. 110 kg. Czas tuczu wynosił będzie ok. 110 dni (3 cykle produkcyjne w roku z przerwami na zabiegi czyszcząco-dezynfekujące). Chów będzie odbywał się na betonowych rusztach w systemie bezściółkowym, dlatego wytwarzanym nawozem naturalnym będzie gnojowica, która odprowadzana będzie w sposób naturalny do zbiornika zamkniętego zlokalizowanego pod budynkiem (str. 12 – 14 Raportu). Utrzymanie zwierząt inwestor zaplanował na powierzchni 0,81 m˛ na sztukę zwierzęcia o wadze do 110 kg. Maksymalna obsada inwentarza według oświadczenia inwestora wynosić będzie 1996 szt. tuczników (279,44 DJP). Przewidywana powierzchnia hodowlana w zaprojektowanym budynku wynosić ma nie więcej niż 1618,32 m2 - 46 kojców o powierzchni ok. 34,05 m2 każdy oraz 2 kojce o powierzchni 26,01 m˛ każdy. W projektowanym budynku oprócz kojców przewidziana jeszcze tylko powierzchnie korytarzy komunikacyjnych (69,2 m˛). Wbrew temu co podnosi skarżący nie budzi wątpliwości technologia hodowli zaproponowana przez inwestora, jej charakterystyka i specyfika, co pozwala jednoznacznie określić maksymalne możliwości i potencjalną skalę przedsięwzięcia. Przywołane przez skarżącego orzeczenie NSA z 13 czerwca 2023 r. sygn. akt II OSK 1994/20 i wyrażone w nim stanowisko Sądu nie mogło zatem odnieść się do okoliczności niniejszej sprawy, albowiem wydane zostało w innym stanie faktycznym sprawy. W sprawie o sygn. akt II OSK 1994/20 organy nieprawidłowo zastosowały rozporządzenie z 15 lutego 2010 r., które także przewiduje wielkości kojców dla loch. Przy czym, inwestycja przewidywała zamiar inwestora hodowli loch, a organ zastosował powierzchnie kojców z rozporządzenia jak dla tuczników.

Słusznie przyjęło zatem SKO w zaskarżonej decyzji, że organ I instancji uznał, że wymiary powierzchni hodowlanej, na której będą utrzymywane zwierzęta, w wariancie podanym przez inwestora, wprawdzie będą spełniały wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, ale zostały nieprawidłowo ocenione w ramach oceny oddziaływania na środowisko, do czego organ był zobowiązany w postępowaniu o środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. Stanowisko Burmistrza ostatecznie okazało się niezgodne z prawidłowym zastosowaniem przepisów rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć oraz utrzymywania zwierząt gospodarskich na gruncie Decyzji Środowiskowej (zob. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 95/17; z dnia 30 sierpnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2738/19; z dnia 18 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 308/22; WSA w Szczecinie z dnia 13 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 232/24; WSA w Poznaniu z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Po 481/23, dostępne CBOSA). Na skutek przyjęcia przez Burmistrza obsady zadeklarowanej przez inwestora nie została określona maksymalna możliwa obsada zwierząt dla projektowanego przedsięwzięcia, a organ I instancji wydając Decyzję Środowiskową nie zweryfikował danych podanych przez inwestora w tym zakresie do czego był zobowiązany zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć. Nadto powyższe stanowisko nie pozostaje w kolizji z § 24 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie zwierząt gospodarskich. Skoro bowiem § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć nakazuje określać maksymalną możliwą obsadę inwentarza (tuczników w niniejszej sprawie) to Burmistrz winien ją ustalić przyjmując minimalne powierzchnie kojców wymagane rozporządzeniem w sprawie zwierząt gospodarskich (dla tuczników do 110 kg - co najmniej 0,65 m˛). Tymczasem do oceny w niniejszej sprawie przyjął powierzchnie kojców wskazane przez inwestora, tj. 0,81 m˛.

Zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a u.u.i.o.ś. w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz ludzi, w tym zdrowie i warunki życia ludzi. Ocena parametrów wskazanych w cytowanym przepisie, w wersji przeprowadzonej przez Burmistrza Gminy P. jest iluzoryczna i pozorna z tego powodu, że - jak już wskazano - przyprowadzono ją przy błędnym założeniu, że wskaźnik DJP można określać według deklaracji wnioskodawcy, a nie według przepisów powszechnie obowiązującego prawa - jak tego wymagał przepis § 2 pkt 51 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć w zw. z § 24 ust. 3 pkt 2 lit. f rozporządzenia w sprawie zwierząt gospodarskich. Burmistrz Gminy P. nie poddał bowiem ocenie, ani analizie, ani w konsekwencji nie określił bezpośredniego i pośredniego wpływu przedmiotowego przedsięwzięcia w jego maksymalnym potencjale i możliwościach produkcyjnych na środowisko, we wszystkich ocenianych aspektach, oraz na ludność, w tym ich zdrowie i warunki życia, albowiem nie poddał ocenie, ani analizie, a w konsekwencji nie określił realnego i maksymalnie możliwego oddziaływania, jakie może generować przedsięwzięcie polegające na tuczu trzody chlewnej w obiekcie, o przewidzianych w Raporcie parametrach. Burmistrz Gminy P. w swej decyzji z dnia 21 marca 2019 r. poddał bowiem ocenie, analizie oraz określił bezpośredni i pośredni wpływu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko oraz ludność, przy błędnym założeniu, że w planowanym obiekcie nie można prowadzić chowu trzody chlewnej w większych rozmiarach, niż zadeklarowane przez inwestora, a możliwych z uwagi na parametry obiektu. Tymczasem w świetle wniosku o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia oraz z dołączonego do wniosku Raportu oddziaływania na środowisko oczywiste jest, że w projektowanym obiekcie możliwe jest prowadzenie chowu trzody chlewnej na skalę większą w stosunku do skali zadeklarowanej przez wnioskodawcę i przyjętej przez Burmistrza Gminy P.. Przy maksymalnej obsadzie 48 kojców, po 34,05 m˛ każdy i minimalnej powierzchni kojca 0,65 m˛ daje to 2.496 tuczników, co stanowi 349,44 DJP (k. 288 akt adm. I inst.)

Słusznie wskazywało SKO, że znaczenie skali produkcji zadeklarowanej przez wnioskodawcę oraz możliwej do realizacji w świetle obowiązujących w Polsce przepisów prawnych, przejawia się nie tylko w znacznie większym oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko (powietrze, gleby, wody powierzchniowe i podziemne, klimat akustyczny), oraz ludność, w tym ich zdrowie i warunki życia, ale także w tym, że w przypadku uwzględnienia przez Burmistrza Gminy P. wielkości produkcji trzody chlewnej potencjalnie możliwej w przedmiotowym budynku chlewni, inwestor musiałby uzyskać dla tego przedsięwzięcia zezwolenie zintegrowane (art. 201 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, Dz.U. z 2020 r. poz. 1219 ze zm. oraz pkt 8 Załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości, Dz.U. poz. 1169). Natomiast przyjęcie przez Burmistrza Gminy P. wielkości produkcji trzody chlewnej w przedmiotowym budynku chlewni zadeklarowanej przez inwestora (wnioskodawcę kwestionowanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach), pozwoliło temu inwestorowi na uniknięcie wymogu uzyskania zezwolenia zintegrowanego.

Zgodnie natomiast z treścią art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b i lit. c ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ określa: istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich oraz wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1, w szczególności w projekcie zagospodarowania działki lub terenu lub projekcie architektoniczno-budowlanym.

Uczynienie zadość wymogom określonym w cytowanych przepisach ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w wymaganym prawem zakresie nie było możliwe w sytuacji, gdy parametry projektowanego przedsięwzięcia zostały określone w sposób sprzeczny z wymogami wynikającymi z § 2 pkt 51 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć oraz § 25 ust. 3 pkt 2 lit. f rozporządzenia w sprawie zwierząt gospodarskich.

W konsekwencji przyjęcia przez Burmistrza Gminy P. danych dotyczących wielkości produkcji w projektowanym obiekcie najpierw według treści wniosku o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, a następnie według treści Raportu oddziaływania na środowisko, sporządzonego na zamówienie inwestora, i w końcu bezrefleksyjnie przeniesionych do decyzji z dnia

21 marca 2019 r. o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, w istocie skutkowało tym, że decyzja ta została wydana bez wymaganego przez ustawodawcę określenia potencjalnego jej oddziaływania na środowisko oraz prawidłowego określenia jej elementów wskazanych w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b i c. w zw. z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a u.u.i.ś.o., § 2 pkt 51 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć oraz § 25 ust. 3 pkt 2 lit. f rozporządzenia w sprawie zwierząt gospodarskich, co stanowi naruszenie prawa, którego stopień Sąd uznał za rażący, wypełniający dyspozycję art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Przy czym, Sąd nie podważa, że celem inwestora było zwiększenie dobrostanu zwierząt. Nie wpływa to jednak na stanowisko Sądu, że oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko należy dokonywać dla maksymalnej możliwej obsady inwentarza w odniesieniu do parametrów projektowanego obiektu inwentarskiego. Jakie wielkości kojców inwestor zastosuje w praktyce, kierując się m.in. dobrostanem zwierząt, pozostaje kwestią niezależną i wtórną wobec decyzji środowiskowej. Tak samo odnieść należy się do deklaracji skarżącego, że w toku realizacji przedsięwzięcia przestrzega on ilości zwierząt zgodnie z liczbą DJP wskazaną w Decyzji Środowiskowej. Nieprzestrzeganie bowiem ilości zwierząt zadeklarowanych do Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa wiąże się z oddzielną kwestią odpowiedzialności uregulowanej w przepisach odrębnych, co nie ma znaczenia dla oceny rażącego naruszenia prawa w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach konkretnego przedsięwzięcia skarżącego.

Niezasadne, więc okazały się zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przez SKO przepisu prawa materialnego - § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć i przepisów postępowania art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.

Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w tym zakresie, jak orzekł w pkt 2 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 p.p.s.a., obejmujących zwrot od organu na rzecz Skarżącego wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 480 zł, równoważnego minimalnej stawce za czynności radcy prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.), a także zwrot uiszczonego wpisu (200 zł) i opłaty od pełnomocnictwa (17 zł), jak w punkcie 3 wyroku.