Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2411/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 1 i pkt 2, art. 176 p.p.s.a.
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 5 ust. 4 pkt 8, art. 22 ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 708
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant asystent sędziego Natalia Składanek po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 348/19 w sprawie ze skargi ,,T." Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 28 lutego 2019 r. nr 1401-IOC.48.109.2018.2.BB w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 lipca 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 348/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi T. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 28 lutego 2019 r., nr 1401-IOC.48.109.2018.2.BB, w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu naruszenia ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów: uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach z 24 września 2018 r. znak: 338000-COC1.4108.102.2018.HP ora zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz skarżącej T. Sp. z o.o. w K. 1117 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpił organ administracji, zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie na jego rzecz od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

• art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) w zw. Z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, a także z art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 z późń. zm.) oraz w zw. z art. 22 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli (Dz. U. z 2017 r., poz. 708 z późń. zm.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, że organy podatkowe nie ustaliły w sposób należyty czy wystąpiło naruszenie, o którym mowa w art. 5 ust. 4 pkt 8 ustawy o SENT, a nadto nie zbadały okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w postaci ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, pomimo że z akt sprawy wynika, że organy zbadały czy w niniejszej sprawie zaistniało naruszenie, o którym mowa w art. 5 ust. 4 pkt 8 ustawy o SENT, a także organy ustaliły czy zaistniały przesłanki pozwalające na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Powyższe nieprawidłowe działanie Sądu doprowadziło do uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie.

Naruszenie prawa materialnego, tj.:

• art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r., poz. 708 z późń. zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. uznanie przez Sąd, że powyższa norma prawna może mieć zastosowanie w niniejszej sprawie, w przypadku zaistnienia okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w postaci ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, pomimo że z akt sprawy wynika, że organy zbadały czy w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki określone w powyższej normie prawnej, a w konsekwencji organy prawidłowo ustaliły, że nie ma możliwości odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.

W piśmie procesowym z dnia 16 kwietnia 2024 r. spółka wniosła o oddalenie skargi i zasądzenie od skarżącego na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w przedmiocie naruszenia przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (dalej: ustawa SENT) stwierdził, że decyzja ta nie jest zgodna z prawem, co uzasadniało uchylenie tej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a., jako wydanych z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – najogólniej rzecz ujmując – wynika, że ustalenia faktyczne stanowiące podstawę przypisania skarżącej spółce naruszenia obowiązków określonych w art. 5 ust. 4 pkt 3 i pkt 8 ustawy SENT, a w konsekwencji podstawę nałożenia kary pieniężnej – podobnie, jak i dokonana przez organy administracji publicznej ocena tychże ustaleń – nie mogły być, zdaniem Sądu I instancji, uznane za wystarczające, a co za tym idzie za prawidłowe, jeżeli w relacji do celów wymienionej ustawy oraz określonych nią przesłanek nałożenia oraz odstąpienia od nałożenia kary nie uwzględniają wszystkich okoliczności towarzyszących ujawnieniu nieprawidłowości stwierdzonych w toku kontroli, w tym przyczyn ich zaistnienia oraz istoty nieprawidłowości mającej polegać na nieuzupełnieniu zgłoszenia o numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi (art. 5 ust. 4 pkt 8). W tym względzie Sąd I instancji podniósł (s. 9 – 10 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), że jakkolwiek "[...] nie ma sporu co do tego, iż numer rejestracyjny środka transportu podany w zgłoszeniu był inny niż środka transportu poddanego kontroli", to jednak "[...] wyłączne stwierdzenie tej rozbieżności [...] nie wyczerpuje ustalenia stanu faktycznego, który podlegać winien ocenie z punktu widzenia spełnienia przesłanek do nałożenia, jak i do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie przepisów ustawy o SENT. [...] Spółka w toku postępowania konsekwentnie wskazywała [...] iż pierwotnie w systemie SENT był zgłoszony ciągnik o numerze rejestracyjnym [...] z naczepą [...], który to ciągnik uległ uszkodzeniu i skarżąca podjęła decyzję o zamianie ciągnika z [...] na [...], co o godzinie 22.24 odnotowano w systemie SENT, a wobec braku zgody na przepięcie cystern na terenie zakładu, w którym dokonywano załadunku kierowca był zmuszony opuścić bazę i został zatrzymany do kontroli, która miała miejsce na tej samej ulicy, a podczas kontroli obecne były obydwa ciągniki. Wskazywane [...] okoliczności znajdują potwierdzenie w dowodach znajdujących się w aktach [...]. Z treści zgłoszenia wynika [...], iż było ono modyfikowane w dniu 26 października 2017 r. o godzinie 22.24, zaś z protokołu kontroli [...], iż czynności kontrolne rozpoczęły się o godzinie 22.40. Z treści zgłoszenia SENT wynika także, iż jako adres podmiotu wysyłającego wskazano ul. [...], z protokołu kontroli wynika, iż czynności kontrolne były wykonywane na tej właśnie ulicy. Okoliczności, na które powołuje się Spółka potwierdza też oświadczenie kierującego kontrolowanym pojazdem, wskazujące m.in. na awarię pojazdu i konieczność jego zmiany. W odniesieniu [...] do rozbieżności dotyczącej numeru dokumentu przewozowego [...] organy stwierdziły, iż w zgłoszeniu SENT w polu informacje o towarze zapisano numer dokumentu przewozowego tj. CMR, podczas gdy do kontroli kierowca przedstawił list przewozowy [...]. [...] Analiza zgłoszenia przewozu [...] wskazuje jednak, iż w polu informacje o towarze w miejscu dotyczącym rodzaju dokumentu przewozowego wpisano "List", a w polu zatytułowanym "Komentarz" wpisano Transport nr [...]. Okoliczności te [...] nie zostały uwzględnione w ustaleniach faktycznych i ocenione. Ich prawidłowa ocena mogłaby zaś prowadzić do wniosków odmiennych niż prezentowane w decyzjach organów obu instancji, a wskazujących na naruszenie art. 5 ust. 4 pkt 8 ustawy o SENT. Zawarte w zgłoszeniu przewozu [...] zapisy: "List" i "Transport nr [...]" wskazują bowiem na list przewozowy okazany przez kierowcę podczas kontroli. W tych okolicznościach co najmniej za przedwczesne należy uznać wnioski o naruszeniu art. 5 ust. 4 pkt 8 ustawy o SENT. Mimo, iż podczas kontroli numer rejestracyjny pojazdu kontrolowanego był inny niż wskazano w zgłoszeniu, co formalnie wypełnia dyspozycję art. 22 ust. 2 ustawy o SENT, a zapisy dotyczące dokumentu przewozowego nie były precyzyjne, biorąc pod uwagę cel ustawy, jak również stworzoną przez ustawodawcę możliwość odstąpienia od nałożenia kary organy podatkowe winny zbadać okoliczności wystąpienia niezgodności, w szczególności podnoszone przez Spółkę."

Zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczające, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadniają twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie. Innymi słowy, skarga kasacyjna nie podważa prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, z którego wynika, że kontrolowany przez ten Sąd akt nie jest zgodny z prawem.

W punkcie wyjścia wymaga przypomnienia, że podstawowy charakter skargi kasacyjnej, jako środka zaskarżenia, wynika przede wszystkim z faktu, że umożliwia ona z inicjatywy stron oraz niektórych organów państwowych dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli wyroków wydawanych w pierwszej instancji przez wojewódzkie sądy administracyjne oraz postanowień tych sądów kończących postępowanie w sprawie sądowoadministracyjnej (art. 173 p.p.s.a.), a istotą wywołanego nią postępowania jest weryfikacja, w granicach wyznaczonych stawianymi zarzutami kasacyjnymi, zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania (art. 183 § 1 p.p.s.a.), nie zaś ponowne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie.

Uwzględniając istotę oraz funkcje skargi kasacyjnej za uzasadnione należałoby więc uznać oczekiwanie odnośnie do czytelność formułowanego w niej komunikatu, co jest istotne z tego powodu, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym wniesieniem tego pisma (jak w przypadku skargi czy też zażalenia), ale także z jego treścią (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/17).

W związku z tym, ocena zasadności, a co za tym idzie skuteczności zarzutów zmierzających do podważenia zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie można pomijać znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. oraz określonych tymi przepisami prawa koniecznych wymogów, którym w relacji do celu, o którym mowa była powyżej – co ponownie należy zaakcentować – powinny odpowiadać stawiane na ich podstawie zarzuty oraz korespondujące z nimi ich uzasadnienie (por. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15 oraz wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15 oraz wyroki NSA z dnia: 11 października 2022 r., sygn. akt II GSK 581/19; 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt II FSK 187/20; 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18; 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09), a w tym kontekście, że wobec znaczenia konsekwencji wynikających zasady dyspozycyjności – o której mowa była na wstępie – Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać granic zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, albowiem te wyznaczają zarzuty skargi kasacyjnej, a nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków, uzupełnianie, konkretyzowanie, uściślanie lub interpretowanie niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych, czy też nadawanie im innego znaczenia niż wynika to z ich treści i towarzyszącej im argumentacji, czy też stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych i domniemywanie tym samym intencji wnoszącego skargę kasacyjną (zob. np. wyroki NSA z dnia: 6 maja 2021 r., sygn. akt I GSK 1542/20; 29 października 2020 r. sygn. akt I GSK 285/18; 16 lipca 2020 r. sygn. akt I GSK 611/20; 4 grudnia 2019 r. sygn. II FSK 2031/18; akt 17 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1695/13).

Z perspektywy przedstawionych uwag wprowadzających – których przypomnienie było konieczne – należało stwierdzić, że skarga kasacyjna oraz stawiane w niej zarzuty nie mogą odnieść skutku oczekiwanego przez skarżący kasacyjnie organ, a to wobec deficytów konstrukcji oraz uzasadnienia tychże zarzutów.

Zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie podważa bowiem zarzut naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy – Ordynacja podatkowa w związku z art. 22 ust. 2 i ust. 3 ustawy SENT "[...] poprzez błędne przyjęcie, że organy [...] nie ustaliły w sposób należyty czy wystąpiło naruszenie, o którym mowa w art. 5 ust. 4 pkt 8 ustawy o SENT, a nadto nie zbadały okoliczności, pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w postaci ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, pomimo że z akt sprawy wynika, że organy zbadały czy [...] zaistniało naruszenie, o którym mowa w art. 5 ust. 4 pkt 8 ustawy o SENT, a także [...] czy zaistniały przesłanki pozwalające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej [...]" (tiret pierwsze petitum skargi kasacyjnej), ani też zarzut naruszenia art. 22 ust. 3 ustawy SENT "[...] poprzez jego niewłaściwe zastosowanie tj. uznanie [...], że powyższa norma może mieć zastosowanie w [...] sprawie, w przypadku zaistnienia okoliczności, pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w postaci ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, pomimo że z akt sprawy wynika, że organy zbadały czy [...] zaistniały przesłanki określone w powyższej normie prawnej, a w konsekwencji [...] prawidłowo ustaliły, że nie ma możliwości odstąpienia od nałożenia kary [...]" (tiret drugie petitum skargi kasacyjnej).

Tak postawione zarzuty kasacyjne nie mogą odnieść skutku oczekiwanego przez skarżący kasacyjnie organ.

Zwłaszcza, gdy w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy – Ordynacja podatkowa w związku z art. 22 ust. 3 ustawy SENT podnieść, że jego konstrukcja wskazuje – zdaje się wskazywać – że intencją skarżącego kasacyjnie organu jest zarówno kwestionowanie prawidłowości ustaleń przyjętych za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie – w tym prawidłowości ich oceny przez Sąd I instancji – jak i prawidłowości zastosowania prawa materialnego, co miałoby polegać na naruszeniu (przez niewłaściwe zastosowanie) przepisów art. 22 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 5 ust. 4 pkt 8 ustawy SENT.

Abstrahując już nawet od tego, że zarzuty oparte na podstawie z pkt 2 art. 174 p.p.s.a. – a na tej właśnie podstawie został postawiony wskazany zarzut kasacyjny – nie mogą służyć wykazaniu naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, nie sposób jest nie zwrócić uwagi na to, że logika konstrukcji zarzutów skargi kasacyjnej sprowadza się – co stanowi ich wspólny mianownik – do przeciwstawiania stanowisku Sądu I instancji "tezy", że "[...] z akt sprawy wynika, że organy zbadały czy [...] zaistniało naruszenie, o którym mowa w art. 5 ust. 4 pkt 8 ustawy o SENT, a także [...] czy zaistniały przesłanki pozwalające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej [...]." (tiret pierwsze petitum skargi kasacyjnej) oraz "tezy", że "z akt sprawy wynika, że organy zbadały czy [...] zaistniały przesłanki określone w powyższej normie prawnej, a w konsekwencji [...] prawidłowo ustaliły, że nie ma możliwości odstąpienia od nałożenia kary [...]" (tiret drugie petitum skargi kasacyjnej).

Przywołane "tezy" organu administracji oraz eksponowane na ich gruncie twierdzenie, że wbrew temu co przyjął Sąd I instancji z akt sprawy miałyby wynikać biegunowo odmienne okoliczności oraz wnioski – "[...] pomimo że akt sprawy wynika [...]" – nie dość, że sama w sobie jest enigmatyczna – albowiem nie odwołuje się do żadnego, w tym zwłaszcza istotnego, zdaniem organu administracji, elementu akt sprawy, lecz w ogólności do "akt sprawy" – to towarzyszy jej nie mniej enigmatyczne uzasadnienie. Argumentacja prezentowana w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie jest bowiem uporządkowana w zakresie, w jakim za uzasadnione należałoby uznać oczekiwanie odnośnie do potrzeby korespondowania podnoszonych zarzutów naruszenia prawa z ich uzasadnieniem, a więc innymi słowy oczekiwanie odnośnie do potrzeby powiązania konkretnego zarzutu z konkretnymi argumentami stanowiącymi jego uzasadnienie.

Z uzasadnienia skargi kasacyjnej – w którym skarżący kasacyjnie organ odwołuje się do przepisów ustawy SENT (w tym również art. 5 ust. 4 oraz art. 22), do ustanowionych na jej gruncie obowiązków adresowanych do przewoźnika, a ponadto do treści kompetencji orzeczniczych organów administracji publicznej w zakresie odnoszącym się do nakładania kar pieniężnych oraz zasad nakładania i zasad odstępowania od ich nakładania, a także do przykładów z orzecznictwa sądowoadministracyjnego, lecz bez jednoczesnego wyjaśnienia oraz wykazania jego adekwatności, a co za tym idzie przydatności w rozpatrywanej sprawie (zob. s. 3 – 11 skargi kasacyjnej) – nie wynika bowiem, z jakich powodów i dlaczego za nieuzasadnioną należałoby uznać ocenę o wydaniu zaskarżonej decyzji – oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia 24 września 2018 r. – z naruszeniem przepisów art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy – Ordynacja podatkowa. W relacji do wynikających z tych przepisów prawa wzorów działania adresowanych do organów administracji publicznej skarżący kasacyjnie organ nawet ich nie przywołuje i co więcej nawet nie twierdzi, że uczynił im zadość, a w tym kontekście nie wyjaśnia na czym miałoby polegać ich naruszenie przez Sąd I instancji, jako wzorców kontroli legalności zaskarżone decyzji, co w konsekwencji miałoby prowadzić do wniosku o niezasadnym przypisaniu organom administracji naruszenia wymienionych przepisów postępowania w rozpatrywanej sprawie.

Stąd też – zwłaszcza, gdy odwołać się do znaczenia konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, o których była mowa na wstępie – deficyty uzasadnienia skargi kasacyjnej nie mogą nie pozostawać bez wpływu na wniosek o braku zasadności, przede wszystkim zaś braku skuteczności zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy – Ordynacja podatkowa, jako wzorców kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika bowiem – co trzeba podkreślić w rekapitulacji przedstawionych argumentów – aby skarżący kasacyjnie organ podjął jakąkolwiek merytoryczną polemikę z przywołanym powyżej in extenso stanowiskiem Sądu I instancji, a w tym kontekście, aby w relacji do tego stanowiska wyjaśnił i wykazał na czym miałaby polegać wadliwość oceny tego Sądu, z której – najogólniej rzecz ujmując – wynika, że ustalenia faktyczne stanowiące podstawę przypisania skarżącej spółce naruszenia obowiązków określonych w art. 5 ust. 4 pkt 3 i pkt 8 ustawy SENT, a w konsekwencji podstawę nałożenia kary pieniężnej – podobnie, jak i ocena tychże ustaleń – nie mogły być uznane za wystarczające, a co za tym idzie za prawidłowe, jeżeli w relacji do celów wymienionej ustawy oraz określonych nią przesłanek nakładania oraz odstępowania od nałożenia kary (art. 22 ust. 3) nie uwzględniają wszystkich okoliczności towarzyszących ujawnieniu nieprawidłowości stwierdzonych w toku kontroli, w tym przyczyn ich zaistnienia oraz istoty nieprawidłowości mającej polegać nieuzupełnieniu zgłoszenia o numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi (art. 5 ust. 4 pkt 8).

Co do zasady tożsame – gdy chodzi o istotę – deficyty konstrukcji oraz uzasadnienia nie pozostają bez wpływu na wniosek o braku zasadności, przede wszystkim zaś braku skuteczności zarzutów zmierzających do wykazania naruszenia przepisów art. 5 ust. 4 pkt 8 oraz art. 22 ust. 3 ustawy SENT przez ich niewłaściwe zastosowanie.

Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa wymaga bowiem – co stanowi konieczny warunek jego rozpatrzenia oraz merytorycznej oceny – wykazania i wyjaśnienia, jak dany konkretny przepis prawa powinien być stosowany ze względu na ustalony stan faktyczny sprawy albo dlaczego, ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być w sprawie zastosowany, co innymi słowy polega na zarzuceniu błędu subsumcji (niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego przez sąd administracyjny, rozumiane jest więc, jako sytuacja polegająca albo na bezzasadnym tolerowaniu błędu subsumcji popełnionego przez organ administracyjny, albo wręcz przeciwnie, na bezzasadnym zarzuceniu organowi popełnienia takiego błędu).

Uwzględniając powyższe oraz ponownie odwołując się do znaczenia konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną trzeba stwierdzić, że ani konstrukcja, ani też uzasadnienie zarzucanego naruszenia przepisów art. 5 ust. 4 pkt 8 oraz art. 22 ust. 3 ustawy SENT nie czynią zadość wymogom, które stanowią konieczny i niezbędny warunek ich merytorycznej oceny, co nie pozostaje bez wpływu na wniosek, że nie mogą one odnieść skutku oczekiwanego przez skarżący kasacyjnie organ.

Tym bardziej, gdy w odniesieniu do "uzasadnienia" zarzucanego naruszenia art. 5 ust. 4 pkt 8 ustawy SENT podnieść, że ogranicza się ono do stwierdzenia, że "Nie można również zgodzić się z Sądem, że przedwcześnie stwierdzono naruszenie [...]. Analiza zgłoszenia przewozu wskazuje, iż nie został wpisany numer dokumentu przewozowego, a jedynie pojawia się wpis "CMR". [...] nie mają w tym zakresie żadnego znaczenia zapisy w rubryce "Komentarz" [...]" (s. 10 – 11 skargi kasacyjnej).

Tego rodzaju "argumentacji" nie sposób jest skutecznie przeciwstawić stanowisku Sądu I instancji, który w odniesieniu do rozbieżności dotyczącej numeru dokumentu przewozowego – polegających na tym, że w zgłoszeniu SENT w polu informacje o towarze wpisano numer dokumentu przewozowego tj. CMR, zaś do kontroli kierowca przedstawił list przewozowy [...] – stwierdził, że [...] "Analiza zgłoszenia przewozu [...] wskazuje jednak, iż w polu informacje o towarze w miejscu dotyczącym rodzaju dokumentu przewozowego wpisano "List", a w polu zatytułowanym "Komentarz" wpisano Transport nr [...]. Okoliczności te [...] nie zostały uwzględnione w ustaleniach faktycznych i ocenione. Ich prawidłowa ocena mogłaby zaś prowadzić do wniosków odmiennych niż prezentowane w decyzjach organów obu instancji, a wskazujących na naruszenie art. 5 ust. 4 pkt 8 ustawy o SENT. Zawarte w zgłoszeniu przewozu [...] zapisy: "List" i "Transport nr [...]" wskazują bowiem na list przewozowy okazany przez kierowcę podczas kontroli.", a w konsekwencji, że "W tych okolicznościach co najmniej za przedwczesne należy uznać wnioski o naruszeniu art. 5 ust. 4 pkt 8 ustawy o SENT".

Przywołanym ocenom oraz formułowanym na ich podstawie wnioskom – które niezależnie od tych wskazanych przez Sąd I instancji nie powinny również wykluczać potrzeby rozważenia możliwości stosowania art. 22 ust. 3 ustawy SENT – nie sposób jest odmówić racji. Zwłaszcza, gdy – i abstrahując już nawet od deficytów stanowiska skarżącego kasacyjnie organu w omawianym zakresie – za nie mniej uzasadniony należałoby uznać i ten wniosek, że wobec celów przywołanej ustawy ukierunkowanych są na pełne monitorowanie przewozu towarów wrażliwych, rodzaj i charakter przypisanej stronie nieprawidłowości w zakresie odnoszącym się do adresowanego do przewoźnika obowiązku, o których stanowi przepis art. 5 ust. 4 pkt 8 tej ustawy, z całą pewnością nie uniemożliwiał realizacji tychże celów.

Podobnie, jak i nie uniemożliwiało realizacji celów ustawy SENT stwierdzenie nieprawidłowości polegającej na tym, że numer rejestracyjny środka transportu podany w zgłoszeniu był inny niż numer rejestracyjny środka transportu poddanego kontroli. W tym bowiem kontekście przypomnienia wymaga – czego skarżący kasacyjnie organ również nie kwestionuje – że pierwotnie zgłoszony do systemu SENT ciągnik o nr rej. [...] z naczepą [...] uległ uszkodzeniu, co skutkowało jego zamianą na ciągnik o nr rej. [...], co o godzinie 22:24 odnotowano w systemie SENT, zaś wobec braku zgody na przepięcie cystern na terenie zakładu, w którym dokonywano załadunku, kierowca pojazdu opuścił bazę po czym został zatrzymany do kontroli, która rozpoczęła się o godzinie 22:40 i była wykonywana na ul. [...], a mianowicie w miejscu korespondującym ze wskazanym w zgłoszeniu SENT adresem podmiotu wysyłającego – ul. [...] – w więc innymi słowy i trywialnie rzecz ujmując tuż "za bramą" zakładu (bazy) podmiotu wysyłającego.

Zaistniała w przywołanych okolicznościach niezgodność nr rej. środka transportu nie uniemożliwiała – jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć – realizacji celów ustawy SENT. Co więcej, okoliczności zaistnienia tej niezgodności w relacji do miejsca i czasu jej stwierdzenia (22.40) oraz czasu zgłoszenia do systemu SENT zmiany ciągnika na ciągnik o nr rej. [...] (22:24) tym bardziej – jak nie mniej zasadnie należałoby przyjąć podzielając w tej mierze stanowisko Sądu i instancji – uzasadniały potrzebę rozważenie zaistniałej sytuacji z punktu widzenia treści oraz funkcji art. 22 ust. 3 ustawy SENT.

W odpowiedzi natomiast na zarzut niewłaściwego zastosowania przez Sąd I instancji art. 22 ust. 3 ustawy SENT, jako wzorca kontroli legalności zaskarżonej decyzji w punkcie wyjścia podkreślenia wymaga – co znajduje swoje potwierdzenie w argumencie z systematyki wewnętrznej art. 22 tej ustawy oraz konwencji językowej, którą na jego gruncie operuje ustawodawca podkreślenia – że przedmiotem regulacji zawartej w ust. 3 art. 22 jest kolejny – w relacji do opisanego w ust. 1 – 2 – i zarazem obligatoryjny etap postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, a ponadto, że kompetencje organu administracji kształtowane tym przepisem prawa zostały oparte na konstrukcji uznania administracyjnego, albowiem w warunkach nim określonych "organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej", zaś same warunki oraz dyrektywy korzystania z tak określonej kompetencji zostały opisane przy wykorzystaniu zwrotów oraz pojęć niedookreślonych i nieostrych – "uzasadniony przypadek", "ważny interes przewoźnika", "interes publiczny". Konsekwencją powyższego jest to, że na regulowanym ust. 3 art. 22 ustawy SENT etapie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, organowi administracji publicznej pozostawiono "luz decyzyjny", jak określa się to w opisie wyboru konsekwencji prawnych normy prawa materialnego w decyzyjnym modelu stosowania prawa, a etap postępowania prowadzonego na podstawie wymienionego przepisu prawa w relacji do etapu poprzedzającego (o którym mowa w ust. 1 – 2) służy sprawdzeniu, bo taki jest jego cel, czy – co trzeba podkreślić, albowiem skarżący kasacyjnie organ nie uwzględnia tego w dostatecznym stopniu – w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej.

Podejmowany w takich warunkach akt stosowania prawa, w którego rezultacie nie musi, ale może dojść do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, w relacji do niedookreślonych (nieostrych) pojęć "uzasadnionego przypadku", "ważnego interesu przewoźnika", "interesu publicznego" – jako rezultatów działań (racjonalnego) prawodawcy, który świadomie posługując się określonymi środkami techniki prawodawczej zmierza w ten sposób do realizacji zamierzonych celów – wiąże się więc z potrzebą zajęcia jednoznacznego i zindywidualizowanego okolicznościami rozpatrywanego przypadku stanowiska wobec tychże pojęć. Mianowicie, stanowiska zawierającego uargumentowaną i wiążącą propozycję jego (ich) rozumienia na gruncie – co ponownie trzeba podkreślić – rozpatrywanego przypadku, co innymi słowy wiąże się z kwalifikowaniem lub oceną określonych faktów (zdarzeń, zachowań, zjawisk), jako podpadających albo niepodpadających pod daną normę prawną oraz, jako objętych albo nieobjętych zakresem normowania i zastosowania danej normy prawnej.

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że skarga kasacyjna nie podważa prawidłowości podejścia Sądu I instancji, ani w zakresie odnoszącym się do rozumienia art. 22 ust. 3 ustawy SENT, ani też do jego zastosowania w okolicznościach stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, jako wzorca kontroli legalności zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na argumentację prezentowaną w uzasadnieniu skargi kasacyjnej – która, o czym była już mowa powyżej, wobec wysokiego stopnia jej ogólności nie może być uznana za zasadną, a co za tym idzie przydatną dla podważenia zgodności z prawem zaskarżonego wyroku w omawianym zakresie – trzeba przede wszystkim podkreślić, że jeżeli z konwencji językowej stosowanej dla potrzeb redakcji wypowiedzi normatywnej zawartej w ust. 3 art. 22 ustawy SENT, wprost i jednoznacznie wynika, że ważny interes przewoźnika lub interes publiczny ma być rozpatrywany w relacji do danego przypadku, który musi być przy tym uzasadniony, a więc innymi słowy, że odstąpienie od nałożenia sankcji administracyjnej jest motywowane przypadkiem uzasadnionym jego okolicznościami oraz relacją w jakiej pozostaje do ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, to za uprawniony należy uznać wniosek, że ocena odnośnie do zaktualizowania się przesłanki "przypadku uzasadnionego" (ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym), nie może pomijać tego koniecznego aspektu oceny, który wiąże się z potrzebą rozpoznawania omawianej przesłanki po pierwsze relacji do celów ustawy SENT, zaś po drugie – co ponownie trzeba zaakcentować – w relacji do okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy.

Zaistniała w przywołanych powyżej okolicznościach stanu faktycznego niezgodność nr rej. środka transportu podobnie, jak i – dyskusyjna – rozbieżność dotycząca numeru dokumentu przewozowego, nie mogły być uznane za pozbawione prawnie istotnego znaczenia i pomijane przez organ administracji publicznej.

Jeżeli bowiem, (przypadek) uzasadniony, to między innymi, (przypadek) logiczny, zrozumiały, słuszny, usprawiedliwiony, zasadny, odpowiedni, właściwy, racjonalny, rozsądny oraz sensowny, to za uprawniony należy uznać wniosek, że ocena odnośnie do zaktualizowania się przesłanki "przypadku uzasadnionego" (ważnym interesem podmiotu, wobec którego toczy się postępowanie lub interesem publicznym), nie dość, że nie może ograniczać się do aspektu dotyczącego kondycji finansowej (ekonomicznej) wymienionego podmiotu, to również nie może pomijać tego koniecznego aspektu oceny, który wiąże się z potrzebą rozpoznania omawianej przesłanki, a mianowicie przypadku uzasadnionego interesem publicznym, w relacji do rzeczywistych celów ustawy SENT, którymi nie są cele fiskalne, oraz – co po raz kolejny trzeba podkreślić – w relacji do okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, a w tym kontekście z potrzebą uwzględniania konsekwencji wynikających z zasady proporcjonalności, zwłaszcza w tym jej aspekcie, który odnosi się do tzw. przesłanki niezbędności, której źródłem – w relacji do istoty oraz przedmiotu rozpatrywanej sprawy – jest art. 2 Konstytucji RP. Tym samym, ocena odnośnie do celowości nałożenia kary administracyjnej oraz ocena odnośnie do braku interesu publicznego w odstąpieniu od jej nałożenia musi uwzględniać zdecydowanie szerszą perspektywę i nie może ograniczać się do motywowania jej – jako wiodącym – argumentem odnoszącym się do oceny kondycji finansowej (ekonomicznej) podmiotu, wobec którego toczy się postępowanie, czy też argumentacją mającą sugerować, że odstąpieniu od nałożenia kary miałyby sprzeciwiać się cele ustawy SENT.

Zaistniała w przywołanych powyżej okolicznościach stanu faktycznego niezgodność nr rej. środka transportu podobnie, jak i – dyskusyjna – rozbieżność dotycząca numeru dokumentu przewozowego, nie powodowały żadnego ryzyka braku realizacji celów deklarowanych przez ustawodawcę, co wobec przedstawionego rozumienia art. 22 ust. 3 ustawy SENT prowadzi do wniosku, że do zbioru stanów faktycznych objętych zakresem jego normowania należałoby również zaliczyć – albowiem nie sprzeciwia się temu interes publiczny, a przemawia za tym ważny interes przewoźnika motywowany uzasadnionym przypadkiem (w przedstawionym powyżej tego rozumieniu) – przywołane powyżej fakty, których prawnie istotne znaczenie w sprawie słusznie podkreślił Sąd I instancji, a których niezasadnie i błędnie nie rozważyły, ani też nie uwzględniły organy administracji publicznej.

W rekapitulacji wszystkich przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że skarga kasacyjna, jako niezasadna, podlegała oddaleniu, albowiem jej zarzuty nie podważyły zgodności z prawem zaskarżonego wyroku.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.