Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 623/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 46, art. 124 par. 1, art. 134
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 153
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz asesor WSA Joanna Ziołek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi F. S. spółka cywilna S. M. i D. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 września 2023 r. nr 560500.71.56215.2021-RDZ-B7-ODW-UT w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] września 2023r. ZUS (dalej: "Zakład", "ZUS", "Organ") stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za styczeń 2021r. przez stronę - Firma Handlowo Usługowo [...] spółka cywilna S. M. i D. M. (dalej: "Strona", "Skarżący").

W uzasadnieniu decyzji Organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśnił, że decyzją z [...] kwietnia 2021r. odmówił Skarżącym prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od [...] do [...] stycznia 2021r. Decyzja ta została wysłana na adres spółki wskazany do doręczeń elektronicznych za pośrednictwem PUE i doręczona skutecznie pełnomocnikowi K. S. w dniu [...] maja 2021r. Natomiast wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony w dacie [...] czerwca 2021r., a więc po upływie terminu wskazanego w pouczeniu do decyzji. Termin na wystąpienie do prezesa ZUS z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął [...] maja 2021r. W tej sytuacji, działając na zasadzie art. 15zzzzzn2 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r. poz. 374 ze zm.; dalej: "ustawa o COVID-19"), organ pismem z [...] czerwca 2021r. zawiadomił wnioskodawców o uchybieniu terminu i wyznaczył termin 30 dni na złożenie wniosków o przywrócenie terminu na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W wyznaczonym terminie Skarżący nie złożyli wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za styczeń 2021r.

W związku z powyższym Zakład decyzją z [...] lipca 2021r. stwierdził, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony z uchybieniem terminu.

Decyzja z [...] lipca 2021r. ta została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 3 listopada 2021r., sygn. akt I SA/Bd 605/21.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy w dniu [...] marca 2022r. została wydana decyzja o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za styczeń 2021r. Decyzja ta została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 14 czerwca 2022r., sygn. akt I SA/Bd 290/22.

Następnie ZUS wydał zaskarżoną decyzję z [...] września 2023r., w której wskazał, że wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności za styczeń 2021r. został wniesiony drogą elektroniczną w ramach Platformy Usług Elektronicznych PUE. Wniosek został podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym i wysłany przez pełnomocnika Strony - K. S.. ZUS wskazał, że zgodnie z art. 39 i art. 391 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych. Pisma doręcza się stronie lub innemu uczestnikowi postępowania na adres do doręczeń elektronicznych wpisany do bazy adresów elektronicznych, o której mowa w art. 25 ustawy z 18 listopada 2020r. o doręczeniach elektronicznych, a w przypadku pełnomocnika – na adres do doręczeń elektronicznych wskazany w podaniu albo na adres do doręczeń elektronicznych powiązany z kwalifikowaną usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego, za pomocą której wniesiono podanie, jeżeli adres do doręczeń elektronicznych strony lub innego uczestnika postępowania nie został wpisany do bazy adresów elektronicznych. W przypadku doręczenia w trybie art. 39 §1 k.p.a. do ustalenia daty doręczenia korespondencji stosuje się art. 42 ustawy z 18 listopada 2020r. o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. z 2020r. poz. 2320 ze zm.; dalej: "u.d.e."). W przypadku doręczenia korespondencji przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego korespondencja jest doręczona w chwili odebrania korespondencji wskazanej w dowodzie otrzymania. Kwalifikowany dostawca usług zaufania (PUE ZUS) świadczący kwalifikowaną usługę rejestrowanego doręczenia elektronicznego wystawia dowody wysłania i dowody otrzymania zgodnie ze standardem, o którym mowa w art. 26a ustawy z 5 września 2016r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej (Dz.U. z 2020r. poz. 1173: dalej: "ustawa o usługach zaufania"). ZUS wyjaśnił, że z uwagi na powyższe uregulowania decyzja z [...] kwietnia 2021r. o odmowie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za styczeń 2021r. została wysłana za pośrednictwem PUE na adres wskazany do doręczeń elektronicznych i uznana za skutecznie doręczoną pełnomocnikowi w dacie [...] maja 2021r. W ocenie organu prawidłowe doręczenie decyzji z [...] kwietnia 2021r. potwierdza zgromadzona w sprawie dokumentacja. Do obsługi emisji dokumentów w formie elektronicznej Zakład wykorzystuje wewnętrzną aplikację ZUS EPWD. Decyzja w formie elektronicznej została zaewidencjonowana w aplikacji ZUS EPWD pod identyfikatorem nr [...]. Dokument ten został podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym przez uprawnionego pracownika Zakładu i skierowany do emisji za pośrednictwem PUE ZUS. Dla potrzeb elektronicznej emisji dokumentu o identyfikatorze nr [...] aplikacja ZUS EPWD nadała dokumentowi o numerze [...] odrębny identyfikator emisji tj. numer [...]. Zgodnie z UPD – Poświadczeniem wystawionym przez platformę PUE (Identyfikator Poświadczenia: [...]) pierwsze zawiadomienie o przesyłce zostało skierowane na PUE [...] kwietnia 2021r. o godzinie 8:40:34. Z uwagi na brak odbioru przesyłki drugie zawiadomienie o przesyłce zostało skierowane [...] maja 2021r. o godzinie 5:05:07. Przesyłka zawierająca decyzję Zakładu z [...] kwietnia 2021r. została odebrana [...] maja 2021r. Tym samym czternastodniowy termin na wystąpienie do Prezesa Zakładu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy upływał [...] maja 2021r. Natomiast wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z obowiązku opłacenia składki za styczeń 2021r. został złożony [...] czerwca 2021r., a zatem po upływie terminu wskazanego w pouczeniu.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się Strona, która w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy (dalej także: "WSA w Bydgoszczy") domaga się merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za styczeń 2021r., ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji do ponownego rozpoznania przez ZUS. Zaskarżając decyzję w całości Skarżący zarzucili błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę decyzji, a polegający na uznaniu, iż Skarżący uchybili terminowi na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za styczeń 2021r., który w ocenie ZUS upłynął w dniu [...] maja 2021r., gdy tymczasem korespondencja w formie elektronicznej nie była przez Stronę odbierana, a wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli w dniu [...] czerwca 2021r., czyli zaledwie 2 dni po tym, jak w Oddziale ZUS w A. K. w dniu [...] maja 2021r. otrzymali po raz pierwszy informację o decyzji odmownej. Nadto, zdaniem Strony, ZUS nie wykazał zgodnie z zaleceniami Sądu prawidłowości trybu doręczenia decyzji. Skarżący zarzucili sprzeczność zaskarżonej decyzji z wcześniej wydaną inną decyzją ZUS z [...] czerwca 2023r. o przywróceniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za listopad 2020r. przy podobnym stanie faktycznym. Skarżący podnieśli również zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez nieuwzględnienie w decyzji ZUS przepisów o szczególnym trybie przywracania terminu uregulowanym w art. 15zzzzzn1 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o COVID-19, który określał regulację stanowiącą dodatkową ochronę prawną dla stron postępowania administracyjnego w przypadku niedochowania terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, zastrzeżoną dla terminów uchybionych w czasie trwania epidemii. W później wydanej decyzji z [...] września 2023r. stwierdzającej uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie ze składek za styczeń 2021r. nie zastosowano tych szczególnych przepisów, a nawet nie wskazano przyczyny ich niezastosowania.

W związku z powyższymi zarzutami Skarżący wnieśli o zwrócenie się do ZUS o akta sprawy, w której znajduje się decyzja z [...] czerwca 2023r. o przywróceniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za listopad 2020r. i przeprowadzenie dowodu z tej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie a zaskarżona decyzja podlega uchyleniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r. poz. 1634; dalej: "p.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 §1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną.

Kontrolą Sądu w niniejszej sprawie została objęta decyzja ZUS z [...] września 2023r. nr [...] stwierdzająca uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za styczeń 2021r.

Zauważyć należy, że sprawa procedowania przez ZUS w sprawie wniosku Strony o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za styczeń 2021r. była już dwukrotnie przedmiotem oceny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy. Wyrokiem z [...] listopada 2021r., sygn. akt I SA/Bd 605/21, tut. Sąd uchylił decyzję z [...] lipca 2021r. (znajdującą się na k. 21-22 akt administracyjnych). Po ponownym rozpoznaniu sprawy Organ wydał decyzję z [...] marca 2022r. (k. 50-52 akt administracyjnych), która również została uchylona przez tut. Sąd wyrokiem z [...] czerwca 2022r., sygn. akt I SA/Bd 290/22.

Ocenami wyrażonymi w ww. wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Organ i Sąd rozpoznający niniejszą sprawę są związani stosownie do art. 153 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawne uległy zmianie. W świetle tego przepisu ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.

W związku z powyższym dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z [...] września 2023r. w pierwszej kolejności należało poddać ocenie, czy w postępowaniu zakończonym jej wydaniem, ZUS, stosownie do art. 153 p.p.s.a., wykonał wiążące wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W tym miejscu przypomnieć należy, że w wyroku z 3 listopada 2021r., sygn. akt I SA/Bd 605/21, WSA w Bydgoszczy wskazał, że w sprawie, której przedmiotem jest stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zasadnicze znaczenie ma ustalenie czy decyzja odmawiająca stronie prawa do zwolnienia z obowiązku uiszczania składek (z [...] kwietnia 2021r.) została prawidłowo doręczona, a tym samym, czy weszła do obrotu prawnego i otworzyła skutecznie termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd stwierdził również, że "w aktach administracyjnych brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających wypełnienie przez organ obowiązków związanych z doręczaniem pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej". Ponadto Sąd wskazał na nieprawidłową formę rozstrzygnięcia organu, tj. wydanie decyzji zamiast postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu, co naruszało art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021r., poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a.").

Następnie w wyroku z 14 czerwca 2022r., sygn. akt I SA/Bd 290/22 WSA w Bydgoszczy wskazał, że "w poprzednio wydanym wyroku Sąd polecił uzupełnienie akt administracyjnych o dokument, w oparciu o który możliwe będzie wykazanie faktu doręczenia decyzji z [...] kwietnia 2021r. o odmowie prawa zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek. To zalecenie Sądu nie zostało wykonane. (...) Wskazany dokument nie został włączony do akt". Ponadto Sąd stwierdził w uzasadnieniu wyroku, że zdaniem Organu o doręczeniu decyzji z [...] kwietnia 2021r. w dniu [...] maja 2021r. świadczy UPD – Urzędowe Poświadczenie Doręczenia wystawione przez platformę PUE ZUS o identyfikatorze: [...], stanowiące załącznik do odpowiedzi na skargę w sprawie I SA/Bd 605/21. Sąd zauważył jednak, że analiza treści tego potwierdzenia wskazuje, że dotyczy ono dokumentu o identyfikatorze: [...]. Z kolei z dokumentu "Dane podpisu elektronicznego" z karty 7 akt administracyjnych wynika, że dotyczy ono pisma o identyfikatorze: [...]. Jako podpisująca jest w nim również wskazana inna osoba, niż wskazana w treści decyzji jako osoba działająca z upoważnienia Prezesa ZUS. Powyższe niezgodności, wobec braku wyjaśnień organu w tym zakresie, w dalszym ciągu nie pozwalają na jednoznaczne, pozbawione wątpliwości, przyjęcie, że doszło do prawidłowego doręczenia decyzji Zakładu z [...] kwietnia 2021r., a tym samym do uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd w uzasadnieniu wyroku stwierdził również, że organ w istocie rzeczy nie usunął uchybień, na które zwrócił uwagę Sąd rozpoznając skargę od decyzji z [...] lipca 2021r. (w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 605/21 WSA w Bydgoszczy). Ponadto Sąd wskazał na konieczność wyjaśnienia przyczyn odstąpienia od doręczenia pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej w toku postępowania mimo braku w aktach rezygnacji z tej formy doręczeń, o której mowa w art. 391 §1d k.p.a. (w brzmieniu do 5 października 2021r.). Podsumowując, Sąd zalecił Organowi uzupełnienie materiału dowodowego (jak Sąd zalecił w wyroku w sprawie I SA/Bd 605/21) o dokumenty pozwalające wykazanie, w sposób niebudzący wątpliwości, faktu doręczenia decyzji z [...] kwietnia 2021r.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę ZUS wydając zaskarżoną decyzję z [...] września 2023r. nie wykonał wiążących wytycznych sformułowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z 3 listopada 2021r., sygn. akt I SA/Bd 605/21 oraz w wyroku z 14 czerwca 2022r., sygn. akt I SA/Bd 290/22. W aktach sprawy nadal:

1. Brak jest wyjaśnienia Organu w przedmiocie rozbieżności podanych informacji w zakresie podpisów pod decyzją z [...] kwietnia 2021r. W decyzji tej wskazano, że została ona podpisana przez działającego z upoważnienia Prezesa ZUS Kierownika Wydziału T. H. (k. 6 akt administracyjnych). Tymczasem znajdujące się na k. 7 akt administracyjnych "Dane podpisu elektronicznego" dla dokumentu o identyfikatorze nr [...] wskazują na złożenie podpisu przez E. S. – L. . Niezgodność danych dla dokumentu pod identyfikatorem nr [...] budzi wątpliwości co do dokonania prawidłowego doręczenia decyzji z [...] kwietnia 2021r. a w konsekwencji ustalenia przez Organ daty stanowiącej początek biegu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie Sądu bowiem skutek doręczenia następuje wyłącznie w przypadku przesłania stronie kompletnego rozstrzygnięcia organu, zawierającego podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu organu. Tymczasem przedłożone w aktach postępowania administracyjnego dokumenty nie potwierdzają powyższej okoliczności w sposób nie budzący wątpliwości.

2. Brak jest wyjaśnienia przyczyn odstąpienia od doręczenia pism, w tym zaskarżonej decyzji, za pomocą środków komunikacji elektronicznej w toku postępowania mimo braku w aktach rezygnacji z tej formy doręczeń, o której mowa w art. 391 §1d k.p.a.

3. Brak jest rozstrzygnięcia Organu w prawidłowej formie postanowienia zamiast decyzji.

4. Brak jest potwierdzenia w sposób zgodny z przepisami powszechnie obowiązującego prawa kiedy termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpoczął swój bieg, a w konsekwencji czy Strona uchybiła temu terminowi. W decyzji z [...] września 2023r. Zakład podał, że decyzja z [...] kwietnia 2021r. została uznana za doręczoną pełnomocnikowi Strony w dniu [...] maja 2021r. Organ w zaskarżonej decyzji zawarł wyjaśnienia dotyczące emisji dokumentów w formie elektronicznej przez ZUS (k. 84 verte akt administracyjnych). Organ wskazał bowiem, że: "Dla potrzeb elektronicznej emisji dokumentu o identyfikatorze nr [...] aplikacja ZUS EPWD nadała dokumentowi nr [...] odrębny identyfikator emisji, tj. [...]. Zgodnie z UPD - Poświadczeniem wystawionym przez platformę PUE (Identyfikator Poświadczenia: [...] pierwsze zawiadomienie o przesyłce zostało skierowane na PUE [...] kwietnia 2021r. o godz. 8:40:34. Z uwagi na brak odbioru przesyłki drugie zawiadomienie o przesyłce zostało skierowane [...] maja 2021r. o godz. 5:05:07. Przesyłka zawierająca decyzję Zakładu z [...] kwietnia 2021r., numer sprawy [...] została odebrana [...] maja 2021r." W ocenie Sądu jednak wyjaśnienia te nie usuwają powstałych w sprawie wątpliwości w kwestii wskazanej w pkt 1 powyżej, iż pismo o identyfikatorze nr [...] podpisała inna osoba niż osoba wymieniona w treści decyzji z [...] kwietnia 2021 r. jako działająca z upoważnienia Prezesa ZUS (k. 6-7 akt administracyjnych). Tymczasem doręczenie rozstrzygnięcia organu powinno obejmować rozstrzygnięcie kompletne, tj. zawierające m.in. podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania (por. art. 107 §1 pkt 8 k.p.a. odnośnie do decyzji oraz znajdujący zastosowanie w niniejszej sprawie art. 124 §1 k.p.a. odnośnie do postanowień).

Sąd wyjaśnia przy tym, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i oceny daty dokonania doręczenia decyzji z [...] kwietnia 2021r. znaczenie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji z [...] kwietnia 2021r. (czyli tekst tej ustawy opublikowany w Dz.U. z 2021r. poz. 735). W myśl art. 46 §4 ówcześnie obowiązującego Kodeksu postępowania administracyjnego, w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ administracji publicznej przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające:

1) wskazanie, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego,

2) wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma,

3) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób.

Zgodnie z art. 46 §3 ówcześnie obowiązującego Kodeksu postępowania administracyjnego w przypadku doręczenia pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej doręczenie jest skuteczne, jeżeli adresat potwierdzi odbiór pisma w sposób, o którym mowa w §4 pkt 3. Natomiast w przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego w podany wyżej sposób, organ administracji publicznej po upływie siedmiu dni, licząc od wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma (§5). W przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od przesłania pierwszego zawiadomienia (§6).

Zasady wymiany informacji, w tym doręczania dokumentów drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy e-PUAP, określają przepisy ustawy z 17 lutego 2005r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2021r. poz. 670; dalej: "ustawa o informatyzacji"). Według art. 3 pkt 20 ustawy o informatyzacji urzędowe poświadczenie odbioru to dane elektroniczne powiązane z dokumentem elektronicznym doręczonym podmiotowi publicznemu lub przez niego doręczanym w sposób zapewniający rozpoznawalność późniejszych zmian dokonanych w tych danych, określające:

a) pełną nazwę podmiotu publicznego, któremu doręczono dokument elektroniczny lub który doręcza dokument,

b) datę i godzinę wprowadzenia albo przeniesienia dokumentu elektronicznego do systemu teleinformatycznego podmiotu publicznego - w odniesieniu do dokumentu doręczanego podmiotowi publicznemu,

c) datę i godzinę podpisania urzędowego poświadczenia odbioru przez adresata z użyciem mechanizmów, o których mowa w art. 20a ust. 1 albo 2 - w odniesieniu do dokumentu doręczanego przez podmiot publiczny,

d) datę i godzinę wytworzenia urzędowego poświadczenia odbioru.

Urzędowe poświadczenie odbioru jest wspólnym określeniem dla urzędowego poświadczenia przedłożenia (UPP, do którego odnosi się art. 3 pkt 20 lit. b i urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD, do którego z kolei odnosi się art. 3 pkt 20 lit. c ustawy o informatyzacji).

Dla porządku podać również należy, że stosownie do art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, Organ naruszył art. 153 p.p.s.a. oraz art. 46, art. 124 §1, art. 134 k.p.a.

W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można bowiem jednoznacznie i z pełnym przekonaniem stwierdzić, w jakiej dacie decyzja organu I instancji z [...] kwietnia 2021r. została doręczona - brak jest bowiem w aktach sprawy jednoznacznego i nie budzącego wątpliwości potwierdzenia doręczenia Stronie kompletnej decyzji. W związku z brakiem ustalenia tej daty, nie jest możliwe stwierdzenie czy Strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy a w konsekwencji dokonanie oceny, czy zaskarżone rozstrzygnięcie Organu stwierdzające to uchybienie było prawidłowe.

Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji z uwagi na błąd procesowy mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji niecelowe stało się odnoszenie merytorycznie do pozostałych zarzutów skargi.

Podsumowując, Organ wypowie się na temat dostrzeżonych przez Sąd rozbieżności pomiędzy danymi osoby podpisującej decyzję z potwierdzenia podpisu z k. 7 akt administracyjnych a danymi pracownika wskazanymi w decyzji z [...] kwietnia 2021r. (k. 6 akt administracyjnych). Organ wyjaśni również przyczyny i podstawy prawne lub faktyczne mające potwierdzenie w aktach sprawy, które uzasadniają stosowanie przez Zakład różnych form doręczania korespondencji Stronie. Organ uzupełni materiał dowodowy o dokumenty pozwalające na wykazanie - w sposób niebudzący wątpliwości - faktu doręczenia decyzji z [...] kwietnia 2021r., i dopiero wówczas ponownie oceni kwestię uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w adekwatnym dla okoliczności sprawy stanie prawnym. W przypadku niewykazania (braku możliwości wykazania), że kompletna decyzja z [...] kwietnia 2021r. została doręczona zgodnie z przepisami art. 46 Kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu wówczas obowiązującym, Organ doręczy prawidłowo tę decyzję. W takiej sytuacji (tj. ponownego doręczenia decyzji z [...] kwietnia 2021r.) termin do wniesienia środka zaskarżenia będzie biegł na nowo od daty skutecznego jej doręczenia a Strona będzie miała prawo do ponownego zaskarżenia decyzji z [...] kwietnia 2021r. Ponadto rozpoznając ponownie sprawę Organ zastosuje odpowiednie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące formy podejmowanych przez ZUS rozstrzygnięć.

Sąd oddalił wniosek dowodowy Strony zawarty w skardze uznając, iż nie zostały spełnione określone w art. 106 §3 p.p.s.a. przesłanki. Stosownie bowiem do tego przepisu sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Objęty wnioskiem dowodowym dokument nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy, gdyż zmierzał do wykazania okoliczności znajdującej się poza jej zakresem. Ponadto przeprowadzenie dowodu z dokumentu nie było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Wniosek o rozpoznanie sprawy w tym trybie złożył Organ (k. 13 akt sądowych), na co zgodę wyrazili Skarżący (k. 37 akt sądowych). W związku z treścią art. 119 pkt 2 p.p.s.a. zaistniały podstawy do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl

J. Ziołek J. Szulc H. Adamczewska - Wasilewicz