Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1255/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 107 § 1, § 3, art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi E. B., J. K. i S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 5 sierpnia 2022 r. nr SKO 4170.16.2022 w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 7 czerwca 2022 r. nr UIB.6220.1.2020; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu na rzecz skarżących: E. B., J. K. i S. P. kwoty po 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi E.B., S.P. i J.K. (dalej: "skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") z dnia 5 sierpnia 2022 r. nr SKO.4170.16.2022 utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy T. (dalej: "Wójt", "organ I instancji") z dnia 7 czerwca 2022 r. nr UIB.6220.1.2020 w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, wydana w następującym stanie sprawy;

Wnioskiem z dnia 27 lutego 2020 r., S. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej również jako: "inwestor") wystąpiła do Wójta o wydanie decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania na realizację przedsięwzięcia: Przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne w procesie granulowania w granulatorze na terenie istniejącej Wytwórni Mas Bitumicznych w G. (dalej w skrócie również: "WMB") na terenie – jak ostatecznie wskazano – działek nr ewid. [...] w miejscowości G., gmina T., województwo [...]. Do wniosku załączono m.in. raport oddziaływania ww. przedsięwzięcia na środowisko.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...], Wójt po uzgodnieniu z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w R. (dalej: "RDOŚ") oraz zasięgnięciu opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. (dalej: "PPIS"), ustalił środowiskowe uwarunkowania na realizację ww. przedsięwzięcia. Decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło ww. decyzję Wójta w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, stwierdzając, że decyzja pierwszoinstancyjna nie zawiera rozważań świadczących o poddaniu weryfikacji raportu oddziaływania na środowisko, odniesień do treści uzyskanych opinii i uzgodnień, a także zgłoszonych w toku postępowania uwag, zarzutów oraz wniosków lokalnej społeczności.

Na skutek powyższej decyzji, Wójt ponownie przeprowadził postępowanie w wyżej opisanej sprawie i po dokonaniu uzgodnień z RDOŚ, Regionalnym Dyrektorem Zarządu Gospodarki Wodnej w R. (dalej: "RDZGW") oraz zasięgnięciu opinii PPIS oraz Regionalnego Dyrektora Zarządu Gospodarki Wodnej w R. (dalej: "RDZGW"), działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.; dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 71 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84 ust. 1 i ust. 2 i art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i 2, ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2373 z późn. zm.; dalej: "u.o.o.ś.") oraz § 3 ust. 1 pkt 39 i pkt 40 lit. a i lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 poz. 1839; dalej w skrócie: "rozporządzenie") wydał decyzję z dnia 7 czerwca 2022 r. nr UIB.6220.1.2020. W rozstrzygnięciu organ wskazał, że ustala środowiskowe uwarunkowania na realizację przedsięwzięcia, polegającego na przetwarzaniu odpadów innych niż niebezpieczne w procesie granulowania w granulatorze na terenie istniejącej WMB w G. na terenie działek nr ewid. [...] w miejscowości G., gmina T., województwo [...], zaś charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji.

W uzasadnieniu organ I instancji przytoczył ustalenia wskazane przez PPIS w opinii nr [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. oraz w postanowieniach RDOŚ z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] i RDZGW z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] uzgadniających warunki realizacji ww. przedsięwzięcia. Nadto ustosunkował się do złożonych w toku postępowania protestów społecznych wskazując, że ich adresaci są właścicielami nieruchomości położonych na terenie całej miejscowości G. W większości są to działki niezabudowane, które nie są położone w sąsiedztwie planowanej inwestycji, zaś sama inwestycja nie będzie oddziaływać bezpośrednio na możliwości korzystania z nieruchomości protestujących. Wójt wskazał, że odziaływanie akustyczne planowanej inwestycji nie przekroczy dopuszczalnych poziomów, tj. 50dB w porze dziennej i 40dB w porze nocnej. Jedynie w fazie realizacji inwestycji, będzie można zaobserwować zwiększone natężenie hałasu. Natomiast na etapie pracy instalacja nie może przekraczać dopuszczalnych poziomów hałasu.

Ponadto w załączniku nr 1 do decyzji zatytułowanym "charakterystyka przedsięwzięcia" wskazano, że planowane przedsięwzięcie będzie polegało na przetwarzaniu odpadów destruktu asfaltowego oraz odpadów betonu w procesie granulowania w mobilnym granulatorze na terenie funkcjonującej Wytwórni Mas Bitumicznych w miejscowości G. na ww. działkach. Etap realizacji przedsięwzięcia będzie obejmował m.in. transport i montaż urządzeń na terenie istniejącej Wytwórni Mas Bitumicznych. W bezpośrednim otoczeniu planowanej inwestycji znajdują się od północy - tereny przemysłowe Fabryki [...] S.A., od wschodu - tereny przemysłowe ww. Fabryki oraz dalej tereny leśne, od południa - droga gminna, dalej tereny użytkowane rolniczo, od zachodu - tereny istniejącej Wytwórni Mas Bitumicznych i dalej tereny o charakterze rolniczym. Najbliższa zabudowa mieszkaniowa ma charakter jednorodzinny i zlokalizowana jest w kierunku południowym w odległości ponad 650 m od planowanej inwestycji. Zaznaczono, że w ramach realizacji przedsięwzięcia nie będą prowadzone żadne prace budowlane ani ziemne poza montażem nowego zbiornika na wypełniacz w istniejącej instalacji Wytwórni Mieszanek Asfaltowych, a przedsięwzięcie polegać będzie na przywiezieniu na teren zakładu instalacji mobilnego granulatora i prowadzeniu w nim przetwarzania odpadów. Instalacja granulatora stanowić będzie samodzielne urządzenie, a istniejąca instalacja do wyrobu mas bitumicznych nie zmieni swojej lokalizacji. W trakcie eksploatacji planowanego przedsięwzięcia emisja zanieczyszczeń do powietrza będzie związana m. in. ze: spalaniem oleju napędowego w silniku granulatora, procesem granulowania odpadów, napełnianiem zbiornika magazynowego wypełniacza oraz spalaniem paliw w silnikach pojazdów poruszających się po terenie zadania. W związku z realizacją zadania, źródłem hałasu będzie praca linii do granulacji (mobilnego granulatora) o równoważnym poziomie mocy akustycznej równym ok. 108 dB(A). Urządzenie to zlokalizowane będzie w pobliżu zasieków destruktu asfaltowego na działce ewid. nr [...]. Natężenie ruchu pojazdów po terenie WMB uwzględnione zostało na poziomie średnio ok. 5 pojazdów/godzinę (6 w przypadku emitorów modelujących drogi poruszania się pojazdów osobowych) oraz 4 przejazdów ładowarki/godzinę. Po realizacji przedsięwzięcia, w fazie eksploatacji, prowadzona będzie dotychczasowa działalność polegająca na produkcji mieszanek mineralno-asfaltowych na potrzeby budowy dróg, do czego wykorzystywana będzie istniejąca instalacja rozbudowana o nowy zbiornik (silos) na pył (wypełniacz).

Od powyższej decyzji tożsame w swej treści odwołania wnieśli J.K., B.K., S.P. oraz E.B. Zaskarżyli w nich również postanowienia RDZGW i RDOŚ uzgadniające warunki realizacji przedsięwzięcia.

W wyniku rozpoznania wniesionych odwołań, SKO opisaną na wstępie decyzją z dnia 5 sierpnia 2022 r. nr SKO 4170.16.2022, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 71 w zw. z art. 77 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy na wstępie przedstawił charakterystykę przedsięwzięcia. Wskazał, że zamierzenie zalicza się do grupy przedsięwzięć wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 47, § 3 ust. 1 pkt 20, pkt 34 i pkt 83 lit. b oraz § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia. Na obszarze Gminy T. dla obszaru inwestycyjnego nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jak również Gmina nie przystąpiła do jego opracowania. W ramach przedsięwzięcia zainstalowane mają zostać granulator oraz zbiornik na wypełniacz. Obecnie powierzchnia zakładu wynosi ok 2,77 ha. Realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia prowadzona będzie na istniejącej instalacji. Aktualnie na terenie objętym przedsięwzięciem prowadzona jest produkcja mieszanek mineralno-asfaltowych przy użyciu instalacji o wydajności maksymalnej 160 Mg/h. Faza realizacji przedsięwzięcia ograniczać się będzie do przywiezienia i zamontowania nowego zbiornika na wypełniacz, w istniejącej instalacji do produkcji mas asfaltowych oraz przywiezienia mobilnego granulatora na teren funkcjonującego zakładu Wytwórni Mas Bitumicznych.

Na terenie przedsięwzięcia odpady będą poddawane procesom odzysku R5 (recykling lub odzysk innych materiałów nieorganicznych) i R13 (magazynowanie odpadów poprzedzające którykolwiek z procesów wymienionych w pozycji R1-R12, z wyjątkiem wstępnego magazynowania u wytwórcy odpadów), zgodnie z załącznikiem nr 1 do z ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. 2021 r., poz. 779 ze zm.). W istniejącej wytwórni mas bitumicznych przetwarzane będą odpady inne niż niebezpieczne w ilości do 30 000 Mg rocznie o kodach zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. z 2020 r. poz. 10), tj.: 17 01 81 - odpady z remontów i przebudowy dróg, 17 03 02 - mieszanki bitumiczne inne niż wymienione w 17 03 01.

Na terenie zakładu znajdować się będą pojemniki zawierające sorbent. W przypadku wystąpienia wycieku substancji ropopochodnych zostanie on zabezpieczony i usunięty za pomocą środków absorbujących. Zanieczyszczony sorbent będzie następnie magazynowany w szczelnym, oznaczonym pojemniku, po czym zostanie przekazany do zagospodarowania lub utylizacji firmie posiadającej odpowiednie zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie tego typu odpadu. Miejsca magazynowania odpadów będą zabezpieczone przed czynnikami atmosferycznymi, np. przy użyciu wodoszczelnych plandek. Asfalt będzie magazynowany w specjalistycznych, przeznaczonych do tego celu zbiornikach podgrzewanych elektrycznie i zapewniających odpowiednią temperaturę dla procesu przetwarzania. System magazynowania i wykorzystania bitumu będzie każdorazowo przed rozpoczęciem pracy poddawany kontroli stanu technicznego oraz szczelności.

Kolegium przeanalizowało następnie ustalenia poczynione w treści Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Opierając się na powyższym, organ wskazał, że w fazie realizacji przedsięwzięcia planowane oddziaływanie w zakresie akustycznym będzie oddziaływaniem tymczasowym i ustanie po zakończeniu fazy realizacji. Ze względu na bardzo ograniczony etap realizacji przedsięwzięcia, polegający na przywiezieniu na teren Wytwórni Mas Asfaltowych nowego zbiornika na wypełniacz oraz granulatora, oddziaływanie na klimat akustyczny będzie nieznaczące. Z kolei w odniesieniu do fazy eksploatacji wskazano, że wyniki obliczeń propagacji hałasu z terenu przedsięwzięcia wskazują na brak występowania przekroczeń wartości dopuszczalnej hałasu na terenach chronionych akustycznie w trakcie pracy instalacji, w związku z czym nie zachodzi konieczność stosowania działań minimalizujących oddziaływanie przedsięwzięcia na klimat akustyczny.

Oddziaływanie na powietrze atmosferyczne w trakcie realizacji przedsięwzięcia będzie miało charakter krótkotrwały. Emisje niezorganizowane w trakcie realizacji będą pochodziły głównie ze spalania paliw w silnikach maszyn. Wszystkie oddziaływania będą miały charakter chwilowy. Analiza oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została skumulowana z oddziaływaniem całego zakładu WMA G. Obliczenia pozwalają stwierdzić, że po realizacji przedsięwzięcia nie będzie dochodziło do przekraczania standardów jakości środowiska, ponieważ stężenia będące efektem emisji z przedmiotowej instalacji nie przekraczają samodzielnie standardów jakości powietrza bez odniesienia do tła zanieczyszczeń. Zauważono również, że oddziaływanie zakładu na powietrze atmosferyczne nie jest znaczące ze względu na rodzaj stosowanego paliwa oraz fakt ograniczania emisji pyłu zawieszonego poprzez wykorzystywanie urządzeń odpylających.

Organ odwoławczy przytoczył również ustalenia organów uzgadniających oraz opiniujących planowane przedsięwzięcie. Wskazano w nich, że w bezpośrednim sąsiedztwie przedsięwzięcia brak jest terenów chronionych pod względem akustycznym. Z analizy akustycznej wynika, że izolinie o wartości 50/40 dB (A), będące granicami normatywnego oddziaływania dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w porze dziennej/nocnej nie wychodzą swoim zasięgiem na tereny chronione akustycznie. Z kolei obliczenia rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w powietrzu, uwzględniające źródła emisji zanieczyszczeń do powietrza zarówno istniejące, jak i projektowane nie wykazały przekroczeń dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń powietrza. Realizacja przedsięwzięcia nie wpłynie również na funkcjonowanie korytarza ekologicznego – Korytarza Południowego (KPd-6A). planowane przedsięwzięcie nie będzie także negatywnie wpływało na zmiany klimatu, jak również nie koliduje z obiektami i obszarami zabytkowymi. Eksploatacja przedsięwzięcia nie wymaga ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania. Teren zamierzenia znajduje się poza terenami narażonymi na niebezpieczeństwo wystąpienia powodzi oraz w bezpośrednim sąsiedztwie strefy ochrony bezpośredniej wyznaczonej dla dwóch studni. Realizacja przedsięwzięcia nie wiąże się również ze zwiększeniem ilości powstających na terenie przedsięwzięcia wód opadowych i roztopowych. Omawiane zamierzenie nie będzie powodować oddziaływania o charakterze transgranicznym na środowisko.

Dalej Kolegium wskazało, że w toku postępowania Raport został uzupełniony przez inwestora, a organ I instancji o prowadzonym postępowaniu powiadomił społeczeństwo w drodze obwieszczenia. Następnie organ zaznaczył, że działki odwołujących się nie graniczą bezpośrednio z działkami inwestycyjnymi. Działka J.K. nr [...] położna jest w stosunku do najbliższej działki inwestycyjnej w odległości ok. 54 m; działka B.K. nr [...] - w odległości 11 m; działka S.P. nr [...] - w odległości 105 m; działka E.B. nr [...] - w odległości 170 m. Jednakże organ uznał, że opisane działki odwołujących się znajdują się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia (rozprzestrzenianie się pyłów), które to oddziaływanie może wprowadzić ograniczenia w rolniczym zagospodarowaniu tych nieruchomości, zgodnie z ich aktualnym przeznaczeniem.

Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy nie dopatrzył się żadnej z negatywnych przesłanek do odmowy ustalenia środowiskowych warunków realizacji przedmiotowej inwestycji. Podkreślił, że takiej przesłanki nie stanowią protesty społeczne. Zwrócił również uwagę na szczególną rolę opinii PPIS oraz uzgodnień RDOŚ i PGW Wody Polskie pozyskanych w toku postępowania, zaznaczając, że są to organy państwowe, a co za tym idzie obiektywne i bezstronne, posiadające specjalistyczną wiedzę fachową pozwalającą na dokonanie prawidłowej oceny planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Stanowiska obu organów uzgadniających Kolegium oceniło jako właściwe, pełne i uwzględniające obowiązujące rozwiązania prawne w tym przedmiocie.

Jednocześnie organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania, stwierdzając, że stanowisko odwołujących się ogranicza się do polemiki z wnioskami raportu i organów. Strony nie przedstawiły jakichkolwiek środków dowodowych (np. opinii biegłych, własnego raportu o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko) uzasadniających przestawione w odwołaniach tezy. Ponadto po analizie akt sprawy SKO uznało, że udział społeczeństwa w postępowaniu został zapewniony. W ocenie Kolegium postępowanie wyjaśniające zostało przez organy przeprowadzone w sposób prawidłowy, wyjaśniono wszystkie istotne okoliczności sprawy, uzasadnienie decyzji jest przekonujące (oceniono w nim także składane przez mieszkańców protesty oraz sprzeciwy), a wobec tego zarzuty naruszeń przepisów postępowania nie są zasadne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skarżący E.B., S.P. oraz J.K. zarzucili naruszenie:

1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 156 pkt 2 k.p.a. oraz w zw. z art. 59 ust.1 pkt 1 oraz art. 80 u.o.o.ś. oraz § 2 pkt 47 rozporządzenia, poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej z rażącym naruszeniem prawa polegającym na nieprzeprowadzeniu przez organ oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia i w konsekwencji wydaniu decyzji na podstawie art. 84 u.o.o.ś.,

2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 82 i art. 85 ust. 2 u.o.o.ś. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na braku zastosowania przez organ I instancji prawidłowej podstawy prawnej decyzji i w konsekwencji braku sporządzenia przez ten organ prawidłowego rozstrzygnięcia oraz uzasadnienia decyzji zgodnie z przepisami prawa,

3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. art. 10 k.p.a., polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji w związku z brakiem zawiadomienia przez ten organ stron postępowania o złożonych przez inwestora uzupełnieniach do Raportu o oddziaływaniu na środowisko wskutek wezwań organów uzgadniających i w konsekwencji brakiem możliwości zapoznania się przez strony postępowania z uzupełnieniami do Raportu złożonymi przez inwestora organom uzgadniającym pismem z dnia 28 września 2021 r. oraz w dniu 17 lutego 2022 r.,

4. art. 7, art. 77 oraz art. 109 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3a oraz ust. 4 u.o.o.ś. i art. 31 § 1 K.p.a., polegające na braku wskazania w zaskarżonej decyzji, w jakim charakterze występuje Sołtys wsi G. w postępowaniu odwoławczym, w związku z doręczeniem mu decyzji,

5. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności poprzez:

( brak zbadania czy organ I instancji orzekał w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy w sprawie, w tym w oparciu o uzupełnienia do Raportu o oddziaływaniu na środowisko, w sytuacji gdy społeczeństwo oraz strony postępowania w trakcie prowadzonego postępowania i w związku zakończeniem postępowania dowodowego w sprawie przez organ I instancji nie mogły zapoznać się z uzupełnieniami do Raportu, z uwagi na ich brak w aktach sprawy organu I instancji;

( brak zbadania powiązań przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami i przyjęcie błędnej oceny przedstawionej w Raporcie oddziaływania na środowisko;

( brak zbadania i przyjęcie błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego poprzez uznanie, że podane wskaźniki stężeń substancji w powietrzu w Raporcie o oddziaływaniu na środowisko, nie przekroczą maksymalnego poziomu substancji w powietrzu w czasie fazy realizacji oraz eksploatacji przedsięwzięcia i ustalenie, że pomimo przekroczenia wskazanych wartości maksymalnych poziomu substancji w powietrzu dla obszarów poza terenem inwestycji ich poziom nie będzie nadmierny,

( brak zbadania i przyjęcie błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego poprzez całkowite zdeprecjonowanie znaczenia tych wartości maksymalnych dla poziomu hałasu wskazanych w regulacji art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.o.o.ś. w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku i ustalenie, że pomimo przekroczenia wskazanych wartości maksymalnych poziomu hałasu w dzień i nocy dla obszarów poza terenem inwestycji, ich poziom nie będzie nadmierny.

6. art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 142 k.p.a., poprzez brak pełnej kontroli postanowień organów uzgadniających w ramach postępowania odwoławczego.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie o uchylenie tych decyzji. Ponadto wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli między innymi, że w przedmiotowym postępowaniu Wójt nie przeprowadził obligatoryjnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - w treści rozstrzygnięcia organu I Instancji nie wskazano, że decyzja została wydana po przeprowadzeniu oceny. Wskazali, że w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej brak jest odniesienia do wymogów wynikających z art. 85 ust. 2 u.o.o.ś., a uzasadnienie sprowadza się do przytoczenia uzasadnień organów uzgadniających i opiniujących przedsięwzięcie. Skarżący nie zgodzili się również z twierdzeniem Kolegium, że organ I instancji informował strony postępowania oraz społeczeństwo o wezwaniach organów uzgadniających do uzupełnienia Raportu oraz o jego uzupełnieniu. Zaznaczyli, że takich zawiadomień nie ma stronie internetowej BIP Urzędu Gminy T. Zwrócili również uwagę na fakt powiązania przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, a w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Nadto nadmienili, że w Raporcie o oddziaływaniu na środowisko nie wskazano wprost, że źródłem zanieczyszczeń powietrza obok emisji gazów cieplarnianych jest emisja pyłów zawieszonych związanych z istniejącym i planowanym przedsięwzięciem, które podobnie jak gazy cieplarnianie mogą mieć wpływ na klimat i jakość powietrza.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z dnia 28 lutego 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu wniosku skarżących, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności

z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki

w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Opisaną kontrolę sąd dokonuje w określonej kolejności; najpierw sprawdza się czy występują podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, a dopiero gdy ich nie ma – czy nastąpiły naruszenia prawa procesowego, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Dopiero gdy sąd nie stwierdzi ww uchybień może przystąpić do zbadania zgodności skarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego.

W niniejszej sprawie Sąd nie mógł przejść do drugiego i trzeciego etapu kontroli, gdyż stwierdził podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji organów obydwu instancji. W rozstrzygnięciu decyzji organu I instancji, wbrew jego brzmieniu, nie zostały bowiem ustalone warunki realizacji przedsięwzięcia, co rażąco narusza art. 82 ust. 1 u.o.o.ś. Zgodnie z tym przepisem w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ:

1) określa:

a) rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia; w przypadku inwestycji w zakresie terminalu oraz strategicznej inwestycji w sektorze naftowym, miejsce realizacji przedsięwzięcia określa się za pomocą mapy w skali zapewniającej czytelność przedstawionych danych, z zaznaczonym przewidywanym terenem, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, stanowiącej załącznik do decyzji,

b) istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich,

c) wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1, w szczególności w projekcie zagospodarowania działki lub terenu lub projekcie architektoniczno-budowlanym, w przypadku decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14, 18, 23, 26 i 27,

d) wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska,

e) wymogi w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko,

f) gotowość instalacji do wychwytywania dwutlenku węgla w przypadku instalacji do spalania paliw w celu wytwarzania energii elektrycznej, o elektrycznej mocy znamionowej nie mniejszej niż 300 MW;

2) w przypadku gdy z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika potrzeba:

a) wykonania kompensacji przyrodniczej - stwierdza konieczność wykonania tej kompensacji,

b) unikania, zapobiegania, ograniczania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - nakłada obowiązek tych działań,

c) monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - nakłada obowiązek monitorowania, określając jego zakres, termin i obowiązki co do przedłożenia informacji o jego wynikach regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska, organowi wydającemu decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach oraz, gdy jest to uzasadnione, wskazuje inne organy, którym należy przedłożyć wyniki, spośród następujących:

– wójt, burmistrz lub prezydent miasta,

– starosta,

– marszałek województwa,

– wojewódzki inspektor ochrony środowiska;

3) w przypadku, o którym mowa w art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, stwierdza konieczność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania;

4) przedstawia stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, z zastrzeżeniem pkt 4a i 4b; nie dotyczy to inwestycji w zakresie terminalu;

4a) nakłada obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę dla inwestycji w zakresie budowy obiektu energetyki jądrowej lub inwestycji jej towarzyszącej, o których mowa w ustawie z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących;

4b) może nałożyć obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na prace przygotowawcze, o którym mowa w:

ustawie z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących,

b) ustawie z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym;

5) może nałożyć na wnioskodawcę obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej, określając jej zakres i termin przedstawienia oraz wskazując inne organy, którym także należy ją przedstawić;

6) w przypadku stwierdzenia konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania - nakłada obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej, określając jej zakres i termin przedstawienia oraz wskazując inne organy, którym także należy ją przedstawić.

Tymczasem Wójt w decyzji z dnia 7 czerwca 2022 r. zawarł rozstrzygnięcie następującej treści: "ustalam środowiskowe uwarunkowania na realizację przedsięwzięcia polegającego na: "Przetwarzanie odpadów inne niż niebezpieczne w procesie granulowania w granulatorze na terenie istniejącej WNB w G. na terenie działek nr ewid. [...] w miejscowości G., gmina T., województwo [...]".

Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załączniki do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia".

Istotnie – załącznik nr 1 do decyzji stanowi, zgodnie z art. 82 ust. 3 u.o.o.ś., charakterystyka przedsięwzięcia. Po wyżej cytowanym "rozstrzygnięciu" w decyzji I instancji zamieszczone zostało uzasadnienie, w którym to zawarto szczegółowe warunki realizacji przedsięwzięcia wynikające m.in. z opinii Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P., uzgodnienia dokonanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w R. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2021 r. oraz uzgodnienia dokonanego przez Regionalnego Dyrektora Zarządu Gospodarki Wodnej w R. postanowieniem z dnia [...] marca 2022 r.

Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać m.in. rozstrzygnięcie i uzasadnienie faktyczne i prawne. Stosownie zaś do art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Analiza decyzji I instancji prowadzi do jednoznacznej oceny, że wyżej cytowane jej rozstrzygnięcie w zestawieniu z przepisem art. 82 ust. 1 pkt 1) lit. b, pkt 2) lit. b) u.o.o.ś. nie zawiera ww obligatoryjnych elementów, mimo że w uzasadnieniu dość szczegółowo je przytoczono. To przytoczenie nie sanuje jednak w żaden sposób powyższego braku. Uzasadnienie ma pełnić funkcję wyjaśniającą odnoszącą się do samego rozstrzygnięcia decyzji a w niniejszej sprawie nie ustalono konkretnych warunków realizacji przedsięwzięcia, które potem mogłoby być egzekwowane od inwestora. Uzasadnienie decyzji nie zastępuje samego rozstrzygnięcia. Ono ma je wyjaśniać w aspekcie faktycznym i prawnym. Z art. 85 ust. 2 u.o.o.ś. wynika z kolei co powinno zawierać uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie z tym przepisem: uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać:

1) w przypadku gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko:

a) informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa,

b) informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione:

– ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

– uzgodnienia i opinie organów, o których mowa w art. 77 ust. 1,

– wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone,

c) uzasadnienie stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4;

2) w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Brak rozstrzygnięcia decyzji, w którym określone zostałyby istotne warunki realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, mimo że takowe wynikają z dokonanych w sprawie uzgodnień (o charakterze wiążącym) i opinii z właściwymi organami współdziałającymi, rażąco narusza przepis art. 82 ust. 1 pkt 1) lit. b) i c), pkt 2) lit. b) u.o.o.ś. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co w świetle art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. obligowało Sąd do stwierdzenia nieważności decyzji organów obydwu instancji stosownie do art. 135 P.p.s.a. SKO utrzymało bowiem w mocy decyzję dotkniętą ww wadą, co również w tych okolicznościach stanowi rażące naruszenie prawa.

Wobec stwierdzenia wad dających podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji obydwu instancji jakiekolwiek odniesienie się do zarzutów skargi byłoby przedwczesne.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a., zasądzając na rzecz każdego ze skarżących zwrot uiszczonych przez nich wpisów od skargi.