Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 257/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 4 pkt 22, art. 7a, art. 14 ust. 1, art. 92a, art. 92b, art. 92c
journal: Dz.U. 2022 poz 2201
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Dnia 26 lipca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Marzenna Kosewska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (sprawozdawca) Protokolant: sekretarz sądowy Ewa Chybowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2023 roku sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. w [...] na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia 27 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 27 lutego 2023 r. (nr jak w sentencji wyroku) Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) po rozpatrzeniu odwołania Ł. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] (dalej: skarżący/strona) od decyzji W. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: [...]WITD) z 27 sierpnia 2021 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wys. 20 000 zł, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył karę pieniężną w wysokości 20 000 zł.

Podstawę prawną decyzji stanowiły przepisy art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 22, art. 7a, art. 14 ust. 1, art. 92a, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm., dalej: u.t.d.), l.p. 1.5, l.p. 5.2.1, l.p. 5.2.2, l.p. 5.2.3, l.p. 5.5.1, l.p. 5.5.2, l.p. 5.5.3, l.p. 5.6.1, l.p. 5.6.2, l.p. 5.11.1, l.p. 5.11.2, l.p. 5.11.3, l.p. 5.1.1, l.p. 5.1.2, l.p. 5.1.3, l.p. 5.4.1, l.p. 5.4.2, l.p. 5.7.1, l.p. 5.7.2, l.p. 5.8.1, l.p. 5.8.2, l.p. 6.1.5, l.p. 6.2.1, l.p. 6.3.3, l.p. 6.3.16, l.p. 6.3.17, l.p. 6.3.18, l.p. 9.1 załącznika nr 3 u.t.d., a także przepisy art. 4, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 ust. 5 lit. a, art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), art. 23, art. 27, art. 32, art. 33, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r. (Dz. Urz. UE.L Nr 60, str. 1), art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz z kart kierowców (Dz. Urz. UE.L z dnia 2 lipca 2010 r.) oraz art. 71, art. 81 i art. 82 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988, ze zm.).

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w wyniku stwierdzenia przez [...]WITD naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego przez podmiot wykonujący przewóz drogowy.

[...]WITD w dniach 31.05.-22.06.2021 r. przeprowadził kontrolę w siedzibie firmy strony (w P. przy ul. [...]) w zakresie zgodności wykonywania działalności gospodarczej oraz przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 u.t.d. Zakresem kontroli objęto okres 31.05.2020r.-31.05.2021r. Pobrano dokumentację związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą, wykresówki oraz dane cyfrowe z kart kierowców i tachografów cyfrowych. Ustalono, że przedsiębiorca wykonuje transport drogowy na podstawie zezwolenia nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego wydanego przez Starostę [...] z ważnością do 2.01.2042 r. oraz licencji wspólnotowej nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, ważnej do 11.04.2021 r.

W wyniku analizy zgromadzonych dokumentów, w protokole kontroli z 22 czerwca 2021 r. nr [...] stwierdził wystąpienie 58 naruszeń o których mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., wyszczególnionych w l.p. 1.5, l.p. 5.2.1, l.p. 5.2.2, l.p. 5.2.3, l.p. 5.5.1, l.p. 5.5.2, l.p. 5.5.3, l.p. 5.6.1, l.p. 5.6.2, l.p. 5.11.1, l.p. 5.11.2, l.p. 5.11.3, l.p. 5.1.1, l.p. 5.1.2, l.p. 5.1.3, l.p. 5.4.1, l.p. 5.4.2, l.p. 5.7.1, l.p. 5.7.2, l.p. 5.8.1, l.p. 5.8.2, l.p. 6.1.5, l.p. 6.2.1, l.p. 6.3.3, l.p. 6.3.16, l.p. 6.3.17, l.p. 6.3.18, l.p. 9.1 załącznika nr 3 u.t.d. Naruszenia obejmowały:

- niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie,

- przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone: - o czas do mniej niż 1 godziny; - o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin,

- skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego: - o czas do 1 godziny; - za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin i 30 minut; - za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin i 30 minut,

- niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku: - skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas do 1 godziny; - skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin,

- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: - o czas do mniej niż 30 minut; - o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut; - za każde rozpoczęte 30 minut od godziny i 30 minut,

- przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin: - o czas powyżej 15 minut do mniej niż 1 godziny; - o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin; - za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin,

- przekroczenie maksymalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu: - o czas do mniej niż 10 godzin; - o czas od 10 godzin do mniej niż 15 godzin,

- skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej: - o czas do 1 godziny; - o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin,

- skrócenie regularnego okresu odpoczynku tygodniowego, jeżeli jego skrócenie nie jest dozwolone: - o czas do 3 godzin; - o czas powyżej 3 godzin do 9 godzin,

- wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie,

- niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi,

- posługiwanie się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną kartą,

- nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego - za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy,

- naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę,

- naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu - za każdy pojazd,

- wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd.

Przedsiębiorca nie wniósł zastrzeżeń do protokołu kontroli.

W wyniku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w zakresie ww. naruszeń, ta w piśmie z 29.06.2021 r. wyjaśniła w zakresie niezgłoszenie organowi zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie (lp. 1 protokołu), że w odniesieniu do trzech pojazdów o nr rej. [...], [...], [...] zostały złożone dokumenty do Biura do Spraw Transportu Międzynarodowego przy GITD (dalej: BTM). Brak wskazanych pojazdów w zestawieniu pojazdów zgłoszonych do licencji może świadczyć o ich wcześniejszym wykreśleniu. Z kolei w odniesieniu do naruszenia polegającego na nieudostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego (lp. 55 protokołu) strona wyjaśniła, że za odczytywanie danych z kart kierowców oraz tachografów cyfrowych odpowiedzialna była zewnętrzna firma, która nie wywiązała się z warunków umowy. Z tych względów strona wniosła o umorzenie postępowania w sprawie stwierdzonych naruszeń.

Organ I instancji po zawiadomieniu strony o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o możliwości wniesienia w terminie 7 dni dodatkowych wyjaśnień decyzją z 27 sierpnia 2021 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wys. 20 000 zł.

Odnosząc się do wyjaśnień strony w zakresie niezgłoszenia w terminie zmian danych dotyczących trzech pojazdów organ wskazał, że w toku kontroli pozyskano informację z Biura ds. Transportu Międzynarodowego (dalej: BTM), zgodnie z którą na dzień 31.05.2021 r. przedsiębiorca nie zgłosił zmian dotyczących zbycia pojazdów o nr rej. [...], [...], [...] Przedsiębiorca nie przedstawiał żadnych dowodów potwierdzających dokonanie zmian w ustawowym terminie. Co do wyjaśnień strony dotyczących nieokazania danych cyfrowych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego organ wyjaśnił, że odpowiedzialność za niesczytanie i nieprzechowywanie danych cyfrowych ponosi przedsiębiorca wykonujący transport drogowy, a nie zewnętrzny podmiot, który świadczy usługi przedsiębiorcy na podstawie umowy. Rolą przedsiębiorcy jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz pracę zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

[...]WITD wskazał, że na podstawie dokumentacji uzyskanej w toku kontroli oraz przy uwzględnieniu oświadczeń przedsiębiorcy przyjął, iż w przedsiębiorstwie było zatrudnionych średnio 23 kierowców przed dniem rozpoczęcia kontroli. Za naruszenia stwierdzone w toku kontroli organ obliczył karę łączną w wysokości 98.650 zł, przy czym w związku z art. 92a ust. 1 i 5 pkt 2 u.t.d. wysokość kary została ograniczona do 20.000 zł.

W odwołaniu od decyzji strona wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu strona ponownie podważyła ustalenia kontroli jak w piśmie z 29 czerwca 2021 r.

GITD uchylając zaskarżoną decyzję w całości i nakładając karę pieniężną w wysokości 20.000 zł (jak wskazano na wstępie) powołał się na treść art. 92a ust. 1, 5 i 7 u.t.d. Stwierdził następnie, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 K.p.a., ponieważ kary pieniężne nakładane są w ramach postępowania stosownie do art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść tych przepisów w powiązaniu z zał. nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za wyszczególnione naruszenia przepisów. Organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. Zastosowania nie znajdują również art. 189e oraz art. 189f k.p.a., regulujące przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia, gdyż w u.t.d. wskazane przesłanki odrębnie uregulowano w art. 92c ust. 1 pkt 1, a w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku – w art. 92b ust. 1.

GITD przyjął korzystną dla strony interpretację naliczania kar pieniężnych z tytułu naruszenia norm czasu pracy w zakresie naruszeń wyszczególnionych w l.p. 5 załącznika 3 u.t.d. bazującą na językowej wykładni wskazanych przepisów, która skutkuje brakiem sumowania kar, gdy wymiar czasowy stwierdzonego w trakcie kontroli naruszenia wypełnia hipotezę przewidzianą w kilku punktach. GITD dokonał ponownego naliczenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.2, lp. 5.5, lp. 5.6, lp. 5.11, lp. 5.1, lp. 5.4, lp. 5.7 oraz lp. 5.8 załącznika nr 3 do u.t.d. i nałożył stosowną do ustalonego stanu faktycznego, niższą karę pieniężną. W zakresie pozostałych naruszeń GITD przychylił się do ustaleń i stanowiska organu I instancji. Łączna kara za stwierdzone naruszenia wyniosła 95.150 zł, lecz z uwagi na art. 92a ust. 5 pkt 2 u.t.d., ograniczono ją do 20 000 zł.

Odnosząc się do zarzutów odwołania w zakresie wcześniejszego wykreślenia 3 pojazdów zgłoszonych do licencji organ II instancji powołał się na pozyskane w toku kontroli pismo z 27 maja 2021 r. z BTM, z którego wynika, że przedsiębiorca nie zgłosił do licencji zmian w postaci zbycia wspomnianych pojazdów. Strona nie okazała też dowodów potwierdzających dokonanie zgłoszenia w wymaganym terminie. Co do zarzutów dotyczących naruszenia l.p. 6.3.16 załącznika 3 u.t.d. GITD wskazał, że obowiązkiem przewoźnika drogowego jest zapewnienie wczytywania i przechowywania danych cyfrowych z kart kierowców oraz tachografów cyfrowych, na co wskazuje treść art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Tym samym, dla przypisania przedsiębiorcy odpowiedzialności z l.p. 6.3.16 bez znaczenia jest scedowanie przez przewoźnika obowiązków w tym zakresie na inny podmiot.

GITD nie znalazł podstaw do wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenia na podstawie przepisów egzoneracyjnych art. 92b oraz 92c u.t.d. Wyjaśnił, że ciężar dowodu spoczywa na przedsiębiorcy, ponieważ to on wywodzi z art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. skutki prawne. Powoływanie się przez skarżącego na okoliczności przewidziane w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wymaga wykazania szczególnych okoliczności. Skarżący nie wykazał, aby zaszły okoliczności dające podstawy do zastosowania ww. przepisu, a w konsekwencji do wyłączenia odpowiedzialności. Kontrola wykazała, że strona dopuściła się wielokrotnych naruszeń przepisów regulujących zasady prowadzenia działalności w zakresie przewozów drogowych. Brak jest więc podstaw do uznania dobrej organizacji prowadzonego przedsiębiorstwa, czy braku wpływu na powstanie naruszeń.

[...] sp. z o.o. w [...] w skardze skierowanej do tutejszego Sądu na powyższą decyzję GITD zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7, art. 77, art. 78, art. 80 art. 84, art. 107 K.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie wyrażającej się bezpodstawnym przyjęciem, iż skarżąca wykonywała przewóz drogowy pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie oraz doszło do niewłaściwej obsługi lub odłączenia homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi; organ nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego, skoro powyższe zarzuty organu były kwestionowane przez stronę oraz umożliwił ewentualne skonfrontowanie strony z wywodami z opinii w przypadku gdyby była ona niepełna lub zawierała treści niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym), a nadto brak wydania postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodu, wydanie decyzji jedynie w oparciu o ustalenia zebrane w toku kontroli i nieuwzględnienie wniosków dowodowych złożonych przez stronę, wydanie decyzji w oparciu o dowody zdobyte w sposób niezgodny z obowiązującymi procedurami prawnymi, w toku kontroli drogowej udokumentowanej protokołem kontroli,

- art. 92c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego według norm przepisanych. Jednocześnie wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W ślad za skargą pełnomocnik strony skierował pismo informujące o przekształceniu działalności przedsiębiorcy [...] w spółkę pod nazwą [...] sp. z o.o. z dniem 29 października 2021 r.

W odpowiedzi GITD wniósł o oddalenie skargi, powołując się na stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z 2 maja 2023 r. wydanym na podstawie art. 93 ust. 2 u.t.d. GITD wstrzymał z urzędu wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 Ppsa), skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd we wskazanym trybie i według wskazanych powyżej zasad kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że jest ona prawidłowa i nie narusza przepisów prawa.

Przedmiotem skargi jest decyzja GITD z 27 lutego 2023 r. nakładająca na Ł. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] jako podmiot wykonujący przewóz drogowy karę pieniężną w łącznej kwocie 20.000 zł za stwierdzone w wyniku kontroli przeprowadzonej przez [...]WITD w dniach 31.05.-22.06.2021 r. w siedzibie przedsiębiorstwa w zakresie zgodności wykonywania działalności gospodarczej oraz przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 u.t.d.

Zważywszy, że skargę na ww. decyzję wniosła Styku Transport sp. z o.o. powstała z dniem 29 października 2021 r. w wyniku przekształcenia indywidualnej działalności gospodarczej prowadzonej przez Ł. S. pod ww. firmą (informacja wynikająca z pisma z 29.10.2021 r. – k. 16 akty sądowych) wymaga wyjaśnienia, czy i dlaczego należało uznać, że skarżąca spółka posiada legitymację skargową w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 50 § 1 ab initio P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. O interesie prawnym w rozumieniu komentowanego przepisu mówimy wtedy, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. O tym więc, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes prawny, decyduje przepis prawa. Najczęściej będą to przepisy prawa materialnego; jednakże mogą to być również przepisy procesowe lub ustrojowe (podobnie B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, 2007, s. 424–425). Od wykazania związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej uzależnione więc jest uprawnienie do złożenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 listopada 2004 r., sygn. akt I OSK 919/04 (publ.OSP 2005/11, poz. 128, z glosą W. Chróścielewskiego, OSP 2005/11, s. 579 i n.) również uznał, że istoty interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawną. W powołanym wyroku wyjaśniono ponadto, że może to być norma należąca do każdej dziedziny prawa (nie tylko prawa administracyjnego), na podstawie której określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków bądź "żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego praw lub obowiązków".

W związku z powyższym wskazać należy, że możliwość przekształcenia przez przedsiębiorcę prowadzonej we własnym imieniu działalności gospodarczej w spółkę kapitałową, na zasadach określonych w ustawie Kodeks spółek handlowych, ustanowił art. 13a ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2021 r., poz. 2168 ze zm.) wprowadzony ustawą z dnia 25 marca 2011 r. o ograniczeniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 106, poz. 622 ze zm.), która to ustawa zmieniła również m.in. Kodeks spółek handlowych (K.s.h.), dodając w dziale III K.s.h. art. 551 § 5 współbrzmiący treściowo z art. 13a u.s.w.d.g. oraz rozdział 6 pt. Przekształcenie przedsiębiorcy w spółkę kapitałową. Jak stanowi art. 551 § 5 K.s.h. przedsiębiorca będący osobą fizyczną wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 i 2105 oraz z 2022 r. poz. 24 i 974) - (przedsiębiorca przekształcany) może przekształcić formę prowadzonej działalności w jednoosobową spółkę kapitałową (spółkę przekształconą) (przekształcenie przedsiębiorcy w spółkę kapitałową). Już tylko sama nazwa ustawy wyjaśnia ratio legis wprowadzenia tej nowej instytucji prawnej jako mającej uprościć procedurę związaną z zamknięciem dotychczasowej działalności prowadzonej w oparciu o wpis do ewidencji działalności gospodarczej i skrócić drogę do kontynuowania działalności w innej formie prawnej, co znajduje zresztą wyraz w uzasadnieniu projektu powołanej ustawy o ograniczeniu barier (...). Ponadto, zgodnie z art. 5842 § 1 K.s.h. spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki przedsiębiorcy przekształcanego.

Należy mieć na uwadze, że zaskarżona decyzja dotyczy nałożenia kary administracyjnej na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. Ten zaś przepis adresowany jest do podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Takim zaś podmiotem był Ł. S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...], jak i jest aktualnie [...] sp. z o.o.

Na gruncie powołanych przepisów stwierdzić zatem należy, że [...] sp. z o.o. jako powstała w wyniku przekształcenia działalności gospodarczej prowadzonej przez Ł. S., na którego nałożono przedmiotową administracyjną karę pieniężną w kwocie 20.000 zł, posiada interes prawny do wniesienia skargi w niniejszej sprawie.

Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że zakresem kontroli w wyniku której stwierdzono naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego WITD objął okres od 31.05.2020 r. do 31.05.2021 r.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 4 pkt 22, art. 92a 1 1, 5 i 7 u.t.d. oraz lp. 5.1.1, Ip. 5.2. lp. 5.2.3, lp. 5.4.1, lp. 5.5.1, lp. 5.5.2, lp. 5.6.1, lp. 5.7.1, lp. 5.7.2, lp. 5.11.1, lp. 5.11.3, lp. 6.3.3 i lp. 9.1 załącznika nr 3 do utd, art. 4, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 ust. 5 lit. a, art. 12 rozporządzenia nr 561/2006, art. 71, art. 81 i art. 82 P.r.d. oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.

Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. określa, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40.000 złotych za każde naruszenie. W myśl art. 92a ust. 5 utd suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, nie może przekroczyć:

1) 15.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

2) 20.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 10 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

3) 25.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 50 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

4) 30.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej większej niż 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

5) 40.000 złotych - dla podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym;

6) 100.000 złotych - dla przedsiębiorcy prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób.

Według art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,

2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10

- załącznika nr 3 do ustawy.

Co prawnie relewantne z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy określone w powołanym art. 92a ust. 1 u.t.d. pojęcie "obowiązków lub warunków przewozu drogowego" posiada definicję legalną zawartą w art. 4 pkt 22 u.t.d. Przepis ten określa, że "obowiązki lub warunki przewozu drogowego" to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz m.in.:

a) rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań oraz zmieniającego dyrektywy 64/432/EWG i 93/119/WE oraz rozporządzenie (WE) nr 1255/97 (Dz. Urz. UE L 3 z 05.01.2005, str. 1, z późn. zm.),

b) rozporządzenia (WE) nr 561/2006,

g) rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz. Urz. UE L 168 z 02.07.2010, str. 16),

h) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem (UE) nr 165/2014", lub aktów wykonawczych do rozporządzenia (UE) nr 165/2014;

l) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym,

p) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1412),

x) wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego.

Wysokość kar za poszczególne naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego określa zaś załącznik nr 3 do utd.

W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo zastosował powyższe przepisy prawa materialnego, nie uchybiając przy tym zasadom postępowania administracyjnego, w szczególności dotyczącym prowadzenia postępowania wyjaśniającego.

Nie sposób podzielić zarzutu skargi jakoby organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 77, art. 78, art. 80, art. 84 i art. 107 K.p.a.) poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego i jego dowolną ocenę wyrażającą się bezpodstawnym przyjęciem, że strona skarżąca wykonywała przewóz drogowy pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony i poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie oraz doszło do niewłaściwej obsługi lub odłączenia homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Jak zarzuca skarżąca organ nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego w sytuacji, gdy stanowisko organu było kwestionowane przez stronę, tym samym uniemożliwiające skonfrontowanie stanowiska skarżącej z opinią biegłego.

Zważyć należy, że przepis lp. 6.1.5. załącznika nr 3 do u.t.d. przewiduje karę w kwocie 1000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie. Stosownie do art. 23 ust. 1 rozporządzenia 165/2014 tachografy poddaje się regularnym przeglądom wykonywanym przez zatwierdzone warsztaty. Przeglądy te przeprowadza się przynajmniej raz na dwa lata. W myśl art. 23 ust. 3 tegoż rozporządzenia warsztaty przeprowadzające przeglądy sporządzają protokół przeglądu, w przypadkach gdy konieczne było usunięcie nieprawidłowego działania tachografu, bez względu na to czy nastąpiło to w efekcie przeglądu okresowego, czy przeglądu przeprowadzonego na konkretne żądanie właściwego organu krajowego. Prowadzą oni wykaz wszystkich sporządzonych protokołów przeglądu. Protokoły przeglądu są przechowywane co najmniej przez dwa lata od czasu sporządzenia protokołu. Państwa członkowskie decydują, czy protokoły przeglądu mają być w tym okresie przechowywane, czy przesyłane właściwemu organowi. Jeżeli warsztat, który sporządził protokoły, przechowuje takie protokoły przeglądu, na żądanie właściwego organu udostępnia protokoły przeglądu i kalibracji wykonanych w tym okresie (art. 23 ust. 4 rozporządzenia 165/2014). Równocześnie zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 1 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/799 z dnia 18 marca 2016 r. w sprawie wykonania rozporządzenia nr 165/2014 (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985 r.) tachografy inne niż tachografy inteligentne muszą nadal spełniać, jeśli chodzi o ich budowę, sprawdzanie, instalację, kontrolę, użytkowanie i naprawę, wymogi zawarte w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 165/2014 albo w załączniku IB do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, stosownie do przypadku. Według załącznika IB, rozdział VI, pkt 4, wymaganie 256 rozporządzenia nr 3821/85 przeglądy okresowe urządzeń zainstalowanych w pojazdach przeprowadza się po każdej naprawie urządzenia, lub po jakiejkolwiek zmianie współczynnika charakterystycznego pojazdu lub skutecznego obwodu tocznego opon, lub gdy czas UTC urządzenia różni się od czasu UTC o więcej niż 20 minut, lub przy zmianie numeru VRN i przynajmniej raz w okresie dwóch lat (24 miesięcy) od ostatniej kontroli. Zgodnie zaś z wymaganiem 258 ww. załącznika w ramach przeglądu okresowego wykonuje się kalibrację. Wymaganie 248 pkt 1, rozdział VI załącznika IB do rozporządzenia 3821/85 określa, że następnym krokiem po instalacji jest kalibracja. Podczas pierwszej kalibracji wprowadzenie numeru rejestracyjnego pojazdu (VRN) nie jest konieczne, jeżeli nie jest on znany uprawnionemu warsztatowi mającemu przeprowadzić kalibrację. W tej sytuacji, i tylko wtedy, właściciel pojazdu może wprowadzić VRN, używając swojej karty firmowej przed rozpoczęciem korzystania z pojazdu w zakresie objętym rozporządzeniem nr 561/2006. Każda aktualizacja lub potwierdzenie tego wprowadzenia są możliwe jedynie przy użyciu karty warsztatowej.

Mając na względzie powołane przepisy organy ITD w wyniku kontroli prawidłowo ustaliły, że tachografu marki [...] typ. [...] o nr fabr. [...] z zatwierdzeniem typu e50002 zamontowanego w pojeździe marki [...] nr rej. [...] nie poddano kolejnemu przeglądowi okresowemu lub badaniu w wymaganym terminie po jego przeglądzie wykonanym 16.05.2019 r. Stwierdzono, że termin kolejnego przeglądu okresowego tachografu minął 16.05.2021 r., a wykonano go 19.05.2021 r. Tymczasem pojazdem tym 17.05.2021 r. wyjechano w trasę międzynarodową i wykonywano do 19.05.2021 r. transport drogowy bez ważnego przeglądu. Powyższe ustalenia GITD oparł na zapisach w tachografie oraz danych z systemu poboru opłat. Oznacza to, że prawidłowo stwierdzono, iż pojazdem o nr rej. [...] przedsiębiorca wykonywał przewóz drogowy bez ważnego przeglądu/kalibracji tachografu cyfrowego. Prawidłowo zatem wymierzono z tego tytułu karę w kwocie 1.000 zł.

W ocenie Sądu GITD nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania uznając, że zachodzą przesłanki do nałożenia kary z tego samego jak wyżej tytułu w związku z niepoddaniem kolejnemu przeglądowi okresowemu lub badaniu w wymaganym terminie tachografu marki [...] typ [...] nr fabr. [...] (z zatwierdzeniem typu e50002) zamontowanego w pojeździe marki [...] o nr rej. obecnie [...] (zm. 23.04.2020 r., poprzednio [...]) nr VIN [...] Kalibracji tego tachografu co do zmiany nr rej. dokonano 29.05.2021 r., tj. po upływie 1 roku i 1 miesiąca od zmiany nr rej. pojazdu. Jak wynika z dokumentów przewozowych i danych cyfrowych w okresie od 23 kwietnia 2020 r. do 29 maja 2021 r. skarżący wykonywał przewozy drogowe pojazdem, którego tachograf nie został poddany wymaganej kalibracji ze względu na zmianę numeru rejestracyjnego pojazdu. Kalibracja oznacza bowiem aktualizację lub potwierdzenie parametrów pojazdu przechowywanych w pamięci danych. Parametry pojazdu obejmują zaś identyfikację pojazdu tj. m.in. numery VRN (ang. Vehicle Registration Number – numer rejestracyjny pojazdu), jak określa to załącznik IB do rozporządzenia Rady (EWG) nr [...].

Równocześnie zważyć należy, iż rozważania zawarte w skardze odnoszące się do powyższego naruszenia (określonego w lp. 6.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.) odwołujące się do treści art. 32 i art. 38 rozporządzenia nr 165/2014 oraz regulacji lp. 6.1.3 zał. nr 3 do u.t.d. jest o tyle niezrozumiałe, że organy ITD nie nałożyły na stronę kary za podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu. Przepis art. 32 rozporządzenia nr 165/2014 reguluje zagadnienia dotyczące prawidłowości użytkowania tachografów przez przedsiębiorstwa transportowe i kierowców. Z kolei zgodnie z art. 38 tegoż rozporządzenia nadaje funkcjonariuszom służb kontrolnych uprawnienia do korzystania ze sprzętu (kart kontrolnych i innych narzędzi) umożliwiających dostęp do danych zapisanych w tachografach i na kartach do tachografu, do skierowania pojazdu do zatwierdzonego warsztatu w celu przeprowadzenia dodatkowych badań służących ustaleniu w szczególności, czy tachograf działa poprawnie lub prawidłowo rejestruje i przechowuje dane, i czy poprawne są parametry kalibracji, do polecenia zatwierdzonym warsztatom przeprowadzenia ww. badania, jak również do kontrolowania tachografów i kart kierowcy, które znajdują się w pomieszczeniach przedsiębiorstw podczas przeprowadzania kontroli na miejscu. Z przepisów tych ani zresztą z żadnych innych przepisów powszechnie obowiązujących nie wynika, aby dodatkowe badania tachografu były konieczne dla uznania, iż w danym przypadku doszło do deliktu administracyjnego ujętego w lp. 6.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. polegającego na wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie. Zwłaszcza jeżeli ustalenia poczynione w wyniku kontroli wykazują w sposób jednoznaczny zaistnienie objętych tym naruszeniem okoliczności faktycznych - nie powodując jedynie podejrzenia o dokonanie manipulacji - sięgnięcie po uprawnienia wynikające z art. 38 ust. 2 rozporządzenia 165/2014 staje się zbędne. W niniejszej sprawie takie okoliczności już na skutek samej tylko kontroli wykazano, co Sąd przedstawił powyżej. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że również przepis art. 26 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o tachografach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 900 ze zm.) wskazuje, że podmiot uprawniony do kontroli na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4-6 i 6 u.t.d. ustawy o transporcie drogowym może skierować pojazd do warsztatu, w celu przeprowadzenia badań, o których mowa w art. 38 ust. 2 i 3 rozporządzenia (UE) nr 165/2014, i doprowadzenia do prawidłowego działania badanego tachografu. Zatem i z tego przepisu wynika, że skierowanie tachografu do badania wyspecjalizowanemu warsztatowi jest jedynie uprawnieniem, a nie obowiązkiem podmiotu uprawnionemu do kontroli. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że protokół kontroli ma walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. Korzysta on z domniemania wiarygodności stwierdzonych w nim ustaleń, a tym samym protokół kontroli i załączone doń dokumenty, które stały się podstawą wniosków pokontrolnych stanowią wystarczającą podstawę do ustalenia stanu faktycznego w sprawie i nałożenia kary pieniężnej na stronę. To stronę obciąża dowód, że ustalenia zawarte w tym protokole nie oddają rzeczywistego stanu sprawy. Podważenie ustaleń protokołu kontroli, jako dokumentu urzędowego – stosownie do art. 76 § 3 K.p.a. – wymaga przedstawienia przez stronę stosownych dowodów skutecznie kwestionujących ustalenia i wniosku organu. O ile bowiem na organach ciąży obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez stronę przepisów u.t.d., to bez przedstawienia przez stronę dowodów mogących podważać ustalenia organu nie jest możliwe przyjęcie twierdzeń co do braku podstaw uznania odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 756/16, dostępny j.w.).

Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skarżącej nieprzeprowadzenia przez organy ITD dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia, czy doszło do wykonywania przez nią przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie Sąd pragnie wskazać na treść art. 84 § 1 K.p.a. Stanowi on, iż gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Z przepisu tego wynika jasno, że ustawodawca pozostawia organowi możliwość, a nie nakłada nań obowiązku, przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego i to tylko wówczas, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Biorąc jednak pod uwagę, że na podstawie art. 38 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 upoważnionym funkcjonariuszom służb kontrolnych udostępnia się wystarczający sprzęt i nadaje się odpowiednie uprawnienia, aby umożliwić im wykonywanie ich obowiązków dotyczących badania prawidłowości użytkowania tachografów przez przedsiębiorstwa transportowe i kierowców, Sąd stoi na stanowisku, że wobec zebranego w sprawie materiału dowodowego w omawianym zakresie (lp. 6.1.5 zał. nr 3 do u.t.d.) brak było konieczności posiłkowania się dowodem z opinii biegłego. Ponadto, co istotne, skarżący w żaden sposób nie wskazał, dlaczego jego zdaniem ustalenia organów poparte zebranym materiałem dowodowym w zakresie naruszeń polegających na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdami wyposażonym w tachografy, które nie zostały sprawdzone lub poddane przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie wymagały wiedzy specjalistycznej.

Sąd nie podzielił również zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania prowadzącego do błędnego uznania, że skarżący dopuścił się naruszenia, o którym mowa w lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę. Wymaga wyjaśnienia, że przepis art. 14 ust. 1 u.t.d. nakłada na przewoźnika drogowego obowiązek zgłaszania na piśmie organowi, który udzielił licencji, wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 7a nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Jak stanowi art. 7a u.t.d. chodzi m.in. o zmiany dotyczące określenia rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego (ust. 2 pkt 6), czy wykazu pojazdów zawierającego następujące informacje: 1) markę, typ; 2) rodzaj/przeznaczenie; 3) numer rejestracyjny; 3a) kraj rejestracji; 4) numer VIN; 5) wskazanie rodzaju tytułu prawnego do dysponowania pojazdem (ust. 7 u.t.d.).

Tymczasem jak ustaliły organy orzekające na podstawie kontrolowanych w przedsiębiorstwie skarżącego dokumentów (wykazu pojazdów, kopii dowodów rejestracyjnych, faktur i wykazu pojazdów zgłoszonych do licencji wspólnotowej otrzymany z BTM przy GITD) w omawianym zakresie strona dopuściła się 6 naruszeń skutkujących wymierzeniem 6 kar po 800 zł każda.

Po pierwsze stwierdzono, że pojazd marki [...] o nr rej. obecnie [...] (poprzednio [...]) zgłoszono do licencji 8.08.2018 r. z nr rej. [...], a 13.04.2021 r. zgodnie z dowodem rejestracyjnym pojazdu został zmieniony nr rej. pojazdu na [...], lecz dopiero 27.05.2021 r. przedsiębiorca zgłosił organowi wydającemu licencję powyższą zmianę.

Z kolei, jak ustalono na podstawie faktury nr [...] zgłoszony do licencji 8.08.2018 r. pojazd marki [...] o nr rej. [...] został sprzedany w czerwcu 2020 r., lecz do 27.05.2021 r. strona nie zgłosiła jego zbycia, a więc zmiany danych, właściwemu organowi. Analogicznie rzecz się ma z pojazdem marki [...] o nr rej. [...] zgłoszonym do licencji 8.08.2018 r. Zgodnie z fakturą [...] został on 18.04.2019 r. sprzedany, lecz do 27.05.2021 r. przedsiębiorca nie zgłosił tego faktu organowi wydającemu licencję.

Rację miał też GITD uznając, że karę z omawianego tytułu należało nałożyć na stronę w związku z niezgłoszeniem organowi oddania w użyczenie innemu podmiotowi pojazdu marki [...] o nr rej. [...], który był zgłoszony do licencji od 8.08.2018 r. Ów pojazd zgodnie z umową użyczenia [...] z 7.04.2020 r. został oddany w użyczenie innemu podmiotowi, a do 27.05.2021 r. zmiany tej dotyczącej wykazu wykorzystywanych do wykonywania transportu drogowego pojazdów przedsiębiorca nie zgłosił.

Podobne naruszenie stwierdzono słusznie odnośnie pojazdów marki [...] o nr rej. [...] oraz [...] Z danych cyfrowych z tachografów okazanych do kontroli wynika, że owe pojazdy są użytkowany przez przedsiębiorcę odpowiednio od 3.02.2021 r. (pojazd o nr rej. [...]) i od 14.05.2021 r. (pojazd o nr rej. [...]), lecz do 27.05.2021 r. strona nie zgłosiła organowi wydającemu licencję tychże zmian odnoszących się w rzeczywistości do włączenia do taboru kolejnych pojazdów (w wyniku zakupu, wypożyczenia czy leasingu).

Odnośnie powyższych naruszeń Sąd wskazuje, że w świetle przepisów art. 14 ust. 1 w zw. z art. 7a u.t.d. oraz lp. 1.5 zał. nr 3 do ut.d. bez znaczenia jest, czy niezgłoszenie przez przedsiębiorcę omawianych zmian miało charakter umyślny. Skoro powołane przepisy nakładają obowiązek zgłaszania wspomnianych zmian danych przewoźnika drogowego organowi, który wydał licencję, niedopełnienie tego obowiązku jako obiektywne zaniechanie, skutkuje koniecznością nałożenia kary administracyjnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 w zw. z ust. 3 i 7 oraz lp. 1.5. zał. nr 3 do u.t.d. W tym wypadku wyłączenie odpowiedzialności przewoźnika może nastąpić na podstawie art. 92c u.t.d. Ów przepis stanowi w ust. 1, że Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Na tle tej regulacji w judykaturze sądów administracyjnych przyjmuje się, że uwolnienie się od odpowiedzialności za naruszenie warunków przewozu może mieć miejsce w sytuacjach nadzwyczajnych, niespodziewanych, wyjątkowych, których profesjonalny podmiot zarządzający transportem przy zachowaniu należytej staranności i przezorności, nie był w stanie racjonalnie przewidzieć, przy czym ową miarę staranności należy oceniać biorąc pod uwagę specyfikę działalności transportowej, wysokie wymagania stawiane w związku z prowadzeniem tej działalności, w szczególności wyznaczonym zarządzającym transportem (por. wyrok NSA z 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 203/20, dostępny w internetowej bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W szczególności, dla zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: brak wpływu przewoźnika na powstanie naruszenia oraz wystąpienie naruszenia wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Okolicznościami, o których mowa art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć (por. wyrok NSA z 11 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 364/20, dostępny jak wyżej). W niniejszej sprawie nie sposób uznać, by strona przedstawiła okoliczności i dowody wskazujące, by nie miała wpływu na powstałe naruszenia. Wprawdzie w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazała, że w dniu otrzymania zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli w przedsiębiorstwie zalogowała się na stronie info kiosk BTM, a na wydruku zestawienia pojazdów zgłoszonych do licencji nie znajdowały się pojazdy o nr rej. [...], [...] o [...], co jej zdaniem może oznaczać, że zostały wcześniej wykreślone, to trafnie GITD w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że podczas kontroli [...]WITD pozyskał pisemną informację z BTM przy GITD z 27.05.2021 r., która jednoznacznie wskazywała, że na ten dzień strona nie zgłosiła do posiadanej licencji zmian w postaci zbycia wskazanych pojazdów. Co równie istotne przedsiębiorca w toku kontroli, jak i później w trakcie postępowania administracyjnego nie okazał jakichkolwiek dowodów potwierdzających, że zgłosił owe zmiany w wymaganym terminie, jak i by ich niezgłoszenie go nie obciążało.

W ocenie Sądu brak jest również podstaw do uwzględnienia zarzutu skarżącej naruszenia przez GITD przepisu art. 92c u.t.d. Po pierwsze wskazać należy, że strona skarżąca nie wskazała, która z trzech wymienionych w art. 92 ust. 1 pkt 1-3 u.t.d. przesłanek jej zdanie ziściła się. Biorąc zaś pod uwagę, że strona w odwołaniu podniosła, że to zewnętrzna firma ponosi odpowiedzialność za brak odczytu cyfrowych danych z kart kierowców oraz z tachografów cyfrowych, przyjąć należy, że skarżąca zmierza do zwolnienia się z odpowiedzialności wskazując, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć (art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.). Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że aby móc uznać, że przesłanka ta zachodzi przedsiębiorca winien udowodnić, że dołożył należytej staranności, tj. uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, organizując przewóz i jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Innymi słowy ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. skutki prawne prowadzącego do zwolnienia z odpowiedzialności za zaistniałe naruszenie przepisów prawa. Tymczasem strona skarżąca poza wskazaniem w odwołaniu i uprzednio w piśmie procesowym 29 czerwca 2021 r., że to zewnętrzny podmiot odpowiadał za brak odczytu cyfrowych danych z kart kierowców oraz z tachografów cyfrowych nie wykazała, by faktycznie niezależne od niej okoliczności lub nadzwyczajne zdarzenia doprowadziły do naruszenia prawa. Jak ustalono naruszenia przedsiębiorcy obejmowały:

- niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie,

- przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone: - o czas do mniej niż 1 godziny; - o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin,

- skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego: - o czas do 1 godziny; - za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin i 30 minut; - za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin i 30 minut,

- niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku: - skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas do 1 godziny; - skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin,

- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: - o czas do mniej niż 30 minut; - o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut; - za każde rozpoczęte 30 minut od godziny i 30 minut,

- przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin: - o czas powyżej 15 minut do mniej niż 1 godziny; - o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin; - za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin,

- przekroczenie maksymalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu: - o czas do mniej niż 10 godzin; - o czas od 10 godzin do mniej niż 15 godzin,

- skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej: - o czas do 1 godziny; - o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin,

- skrócenie regularnego okresu odpoczynku tygodniowego, jeżeli jego skrócenie nie jest dozwolone: - o czas do 3 godzin; - o czas powyżej 3 godzin do 9 godzin,

- wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie,

- niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi,

- posługiwanie się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną kartą,

- nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego - za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy,

- naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę,

- naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu - za każdy pojazd,

- wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd.

W ocenie Sądu w sprawie do naruszenia doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć. Wszystkie okoliczności sprawy były takimi, na które strona, należycie kontrolując i nadzorując kierowców, miała wpływ i mogła je przewidzieć. Zwrócić należy uwagę, że zasadnicza większość stwierdzonych w wyniku kontroli w przedsiębiorstwie naruszeń dotyczyła czasu pracy kierowców, w tym odpoczynku i przerw, jak również posługiwania się kartami kierowcy i tachografami.

Jak wynika z art. 10 ust. 2 rozporządzenia nr (WE) nr 561/2006 Parlamentru Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L z 2006 r. poz. 102, s. 1) przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, o których mowa w ust. 1 w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. W myśl art. 10 ust. 3 rozporządzenia nr 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim.

Z kolei stosownie do przepisu art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za zapewnienie, by ich kierowcy byli właściwie wyszkoleni i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów, zarówno cyfrowych, jak i analogowych, przeprowadzają regularne kontrole, by zapewnić właściwe użytkowanie tachografów przez swoich kierowców i nie udzielają kierowcom żadnych bezpośrednich ani pośrednich zachęt, które mogłyby skłaniać ich do niewłaściwego używania tachografów. Ponadto, zgodnie z art. 33 ust. 2 ww. rozporządzenia przedsiębiorstwa transportowe przechowują wykresówki i wydruki, w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 35, w porządku chronologicznym oraz w czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydają ich kopie zainteresowanym kierowcom na ich wniosek. Wykresówki, wydruki oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za naruszenia niniejszego rozporządzenia popełnione przez swoich kierowców lub kierowców będących w ich dyspozycji. Państwa członkowskie mogą jednak uzależnić taką odpowiedzialność od naruszenia przez przedsiębiorstwo transportowe ust. 1 akapit pierwszy niniejszego artykułu i art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.

Mając na względzie powołane przepisy oraz stwierdzone przez organy ITD naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego w zakresie czasu pracy kierowców, w tym odpoczynku i przerw (lp. 5.1, 5.2, 5.4, 5.5, 5.6, 5.7 zał. nr 3 do u.t.d.) oraz w zakresie posługiwania się tachografem lub kartą kierowcy (lp. 6.1.5, 6.2.1, 6.3.3, 6.3.16, 6.3.17, 6.3.18 zał. nr 3 do u.t.d.) stwierdzić należy, że niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., powinna być wykazana przez przewoźnika przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności. To bowiem przedsiębiorca musi kontrolować na bieżąco, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń. Wpływ ten przejawia się m.in. w możliwości prowadzenia odpowiednich szkoleń, dokonywaniu kontroli oraz zatrudniania odpowiednich osób. Na przedsiębiorcy ciąży obowiązek ustalenia, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń i to jego obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub działań świadomych tych osób, konsekwencją których jest poniesienie odpowiedzialności finansowej. W niniejszej sprawie, co słusznie podkreśliły organy żadnych takich obiektywnych, nieprzewidywalnych, nadzwyczajnych okoliczności skarżąca nie wykazała.

Reasumując Sąd uznał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli prawidłowo nałożono na stronę karę pieniężną w kwocie 20.000 zł, pomimo, iż suma kar za poszczególne naruszenia była znacznie wyższa – wynosiła 95.150 zł. Wzięto pod uwagę ustalenia potwierdzone w protokole kontroli, że w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli przedsiębiorca zatrudniał 21 kierowców.

Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.