Postanowienie WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 737/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 4, art. 53 par. 2, art. 58 par. 1 pkt 2, art. 146 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi B. C. na czynność Burmistrza Miasta Puck z dnia 6 lipca 2023 r., nr OŚ.4464.4.2023.MP w przedmiocie organizacji dowozu niepełnosprawnego dziecka do właściwej placówki oświatowej postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej B. C. kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

W dniu 28 grudnia 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga B. C. na "czynność Burmistrza Miasta Puck z dnia 6 lipca 2023 r., 13 lipca 2023 r. i 7 listopada 2023 r."

Skarżąca zaznaczyła, że wnosi skargę na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, z późn. zm. dalej jako "p.p.s.a."), który stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy obejmuje orzekanie w sprawach skargi na inne niż decyzje i postanowienia czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Nawiązując do treści art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a. skarżąca wniosła w skardze o stwierdzenie bezskuteczności czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. oraz uznanie przez Sąd uprawnienia skarżącej do zorganizowania przez Gminę Puck dowozu jej córki do Terapeutycznego Punktu Przedszkolnego w R. (inna forma wychowania przedszkolnego, z której córka skarżącej korzystała począwszy od lipca 2023 r.), względnie uznania zwrotu ponoszonych kosztów dowozu z uwzględnieniem dwukrotnego pokonywania w ciągu dnia trasy przejazdu pomiędzy miejscem zamieszkania rodziny w P. a punktem przedszkolnym w R. Strona wniosła ponadto o zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów postępowania oraz na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Skarga (opatrzona w swojej treści datą 15 grudnia 2023 r.) została wniesiona przez stronę w dniu 20 grudnia 2023 r. poprzez jej osobiste złożenie w siedzibie organu, to jest w Biurze Obsługi Klienta Urzędu Miasta Puck (dowód: adnotacja urzędu na pierwszej stronie skargi – k. 2 akt sprawy oraz pismo informacyjne Burmistrza Miasta Puck z dnia 20 lutego 2024 r. – k. 61 i 66 akt sprawy).

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta Puck wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że nie kwestionuje, że córka skarżącej posiada orzeczenie o niepełnosprawności i orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, a miasto ma obowiązek organizowania bezpłatnego transportu do najbliższego przedszkola, czy placówki, które umożliwiają dziecku realizację obowiązku przedszkolnego zgodnie z treścią orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, co nie zawsze oznacza najbliższą placówkę w rozumieniu geograficznym. Stronie wielokrotnie wskazywano jednak, że organ nie ma obowiązku zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka do przedszkola w innej oddalonej miejscowości, zgodnie z wyborem skarżącej, w sytuacji gdy istnieją bliżej położone placówki, w tym w P., które mogą zapewnić prawidłowe kształcenie córki skarżącej, w tym dysponują możliwościami zapewniania kompleksowej opieki nad dzieckiem w spektrum autyzmu.

Jak wynika z akt sprawy, B. C. zawarła w dniu 30 czerwca 2023 r. umowę z Terapeutycznym Punktem Przedszkolnym w R. o świadczenie usług przedszkola względem córki na okres od dnia 1 lipca 2023 r. do ukończenia przez dziecko edukacji przedszkolnej.

Następnie w dniu 3 lipca 2023 r. B. C. złożyła w Urzędzie Miasta Puck wniosek "o dofinansowanie dowozu niepełnosprawnego dziecka, zorganizowanie dowozu niepełnosprawnego dziecka".

Rozpoznając przedmiotowy wniosek, Burmistrz Miasta Puck wystosował do B. C. pismo z dnia 6 lipca 2023 r. (nr OŚ.4464.4.2023.MP) oznaczone jako "dotyczące dowozu ucznia niepełnosprawnego do właściwej placówki oświatowej". Organ wskazał w piśmie, że zgodnie z art. 32 ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 900; dalej jako "Prawo oświatowe") obowiązkiem gminy jest zapewnienie niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym na podstawie art. 31 ust. 2 Prawa oświatowego (to jest, tak jak w przypadku córki skarżącej, dzieciom starszym z odroczonym obowiązkiem szkolnym) bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu wyłącznie do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego. Wobec powyższego, organ zaoferował skarżącej dowóz dziecka do jednej z placówek na terenie miasta P., które zapewniają - w ocenie organu - profesjonalną opiekę dzieciom niepełnosprawnym, to jest do Niepublicznego Przedszkola [...] w P. oraz Pierwszego Przedszkola Integracyjnego w P.

Pismo z dnia 6 lipca 2023 r. (nr OŚ.4464.4.2023.MP) zostało odebrane przez B. C. osobiście w dniu 11 lipca 2023 r. Niezależnie od tego ww. pismo zostało doręczone wnioskodawczyni także za pośrednictwem poczty w dniu 18 lipca 2023 r.

W odpowiedzi na pismo organu z dnia 6 lipca 2023 r., B. C. złożyła w Urzędzie Miasta Puck w dniu 11 lipca 2023 r. pismo, w którym ponownie zwróciła się do organu o rozważenie dowozu dziecka do Terapeutycznego Punktu Przedszkolnego w R. Wskazała, że córka uczęszczała przez 3 lata do Pierwszego Przedszkola Integracyjnego w P., które nie było dla niej odpowiednie i gdzie nie miała właściwej opieki. Następnie uczęszczała do Przedszkola Integracyjnego we W., gdzie funkcjonująca grupa okazała się również nieodpowiednia. B. C. wskazała, że chciała wtedy przenieść córkę do drugiego wskazywanego przez organ przedszkola, to jest Niepublicznego Przedszkola [...] w P., ale córki nie przyjęto do wybranej placówki. Od lipca 2023 r. córka skarżącej zaczęła uczęszczać do Terapeutycznego Punktu Przedszkolnego w R., gdzie się odnalazła i gdzie będzie jej zapewniona właściwa opieka. W ocenie B. C. w P., ani w pobliżu, nie ma żadnego placówki wychowania przedszkolnego, w której dziecko mogłoby się dostatecznie rozwijać.

W odpowiedzi, w piśmie z dnia 13 lipca 2023 r. (nr OŚ.4464.4.2023.MP) Burmistrz Miasta Puck wskazał stronie, że podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 6 lipca 2023 r. (nr OŚ.4464.4.2023.MP) w związku z wyczerpaniem możliwości organu w tej sprawie. Stronie zaproponowano poszukiwanie dodatkowego wsparcia w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w P., który posiada większe możliwości prawne w udzielaniu pomocy osobom niepełnosprawnym, Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w P., która często posiada wiedzę na temat ewentualnych programów, z których można pozyskać dofinansowanie dla dzieci niepełnosprawnych, czy w Pomorskim Urzędzie Wojewódzkim, który prowadzi programy wsparcia dla osób niepełnosprawnych i ich rodzin.

Pismo z dnia 13 lipca 2023 r. zostało doręczone stronie za pośrednictwem poczty w dniu 18 lipca 2023 r.

W dniu 2 listopada 2023 r. B. C. złożyła w Urzędzie Miasta Puck trzecie pismo, w którym wskazała, że w nawiązaniu do swojego wniosku z dnia 3 lipca 2023 r. oraz w związku z treścią orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego córki prosi o zorganizowanie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu lub o zwrot kosztów przejazdu dziecka do Terapeutycznego Punktu Przedszkolnego w R. W ocenie strony na terenie P. nie ma placówki, umożliwiającej realizację wytycznych zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego jej córki.

W odpowiedzi, Burmistrz Miasta Puck w piśmie z dnia 7 listopada 2023 r. (nr OŚ.4464.4.2023.MP) ponownie poinformował stronę, że art. 32 ust. 6 ustawy Prawo oświatowe obliguje gminę do jasno określonych obowiązków, a więc do dowozu dziecka do najbliższego przedszkola. Organ wskazał, że w tej sprawie, uwzględniając treść orzeczenia, na które powołuje się strona, najbliższym przedszkolem, o którym mowa w art. 32 ust. 6 ustawy Prawo oświatowe, jest Pierwsze Niepubliczne Przedszkole [...] w P. oraz Pierwsze Przedszkole Integracyjne w P. Stronę poinformowano, że od 1 stycznia 2024 r. swoją działalność w mieście P. rozpocznie także nowe przedszkole specjalne, to jest Przedszkole Specjalne [...].

Pismo z dnia 7 listopada 2023 r. zostało doręczone stronie za pośrednictwem poczty w dniu 10 listopada 2023 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Postępowanie przed sądami administracyjnymi w tym warunki dopuszczalności skargi i termin jej wniesienia, reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, z późn. zm.; dalej jako "p.p.s.a.").

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest podgląd, że odmowa zapewnienia uczniom dojazdu do placówki oświatowej jest czynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem jest ona zaskarżalna do sądu administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe Sąd uwzględnił, że zaskarżona w niniejszej sprawie czynność Burmistrza Miasta Pucka z dnia 6 lipca 2023 r. (nr OŚ.4464.4.2023.MP) w przedmiocie organizacji dowozu niepełnosprawnego dziecka do właściwej placówki oświatowej (podjęta na skutek wniosku B. C. z dnia 3 lipca 2023 r.) została podjęta w przedmiocie podlegającym kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., co prawidłowo wskazano też w skardze.

Wyjaśnić przy tym należy, że dokonując analizy akt sprawy, Sąd stwierdził, że kolejne, kierowane do skarżącej pisma, to jest pismo Burmistrza Miasta Puck z dnia 13 lipca 2023 r. (nr OŚ.4464.4.2023.MP) oraz pismo Burmistrza Miasta Puck z dnia 7 listopada 2023 r. (nr OŚ.4464.4.2023.MP) nie posiadają cech odrębnych czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Z treści wskazanych pism wynika, że mają one wyłącznie charakter informacyjny i odnoszą się to tej samej sprawy, którą organ zakończył rozstrzygnięciem o prawach skarżącej poprzez czynność podjętą w dniu 6 lipca 2023 r. (nr OŚ.4464.4.2023.MP). Pisma organu z dnia 13 lipca 2023 r. i z dnia 7 listopada 2023 r. były oznaczone tożsamym numerem sprawy (każdorazowo nr OŚ.4464.4.2023.MP). W ich treści w istocie wskazano, że organ w dalszym ciągu podtrzymując dotychczasowe stanowisko w tej sprawie, nie widzi podstaw do uznania wskazywanego przez skarżącą we wniosku Terapeutycznego Punktu Przedszkolnego w R. za placówkę najbliższą w rozumieniu art. 32 ust. 6 Prawa oświatowego. W sprawie zaproponowano skarżącej poprzez dokonaną czynność z dnia 6 lipca 2023 r. dowóz dziecka do jednej z placówek na terenie miasta P., to jest Niepublicznego Przedszkola [...] w P. oraz Pierwszego Przedszkola Integracyjnego w P. W piśmie z dnia 13 lipca 2023 r. organ wskazał, że podtrzymuje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 6 lipca 2023 r. W piśmie z dnia 7 lipca 2023 r. również podtrzymano stanowisko w sprawie, to jest że najbliższym przedszkolem w rozumieniu art. 32 ust. 6 Prawa oświatowego jest Niepubliczne Przedszkole [...] w P. oraz Pierwsze Przedszkole Integracyjne w P. Wskazano także, że styczniu 2024 r. w P. powstanie także nowe przedszkole specjalne.

Dokonanie przez stronę w postępowaniu sądowym czynności po upływie terminu, stosownie do art. 85 p.p.s.a., powoduje, że czynność jest bezskuteczna. Warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi jest zatem ustalenie, że została ona wniesiona w terminie przewidzianym dla dokonania tej czynności.

Wniesienie skargi po upływie terminu do jej wniesienia obliguje Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zdaniem Sądu sytuacja taka zaistniała w przedmiotowej sprawie.

Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.

Jak wynika z akt administracyjnych, pismo Burmistrza Miasta Pucka z dnia 6 lipca 2023 r. (nr OŚ.4464.4.2023.MP) wskazujące skarżącej, że obowiązkiem gminy jest zapewnienie niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym na podstawie art. 31 ust. 2 Prawa oświatowego (to jest z odroczonym obowiązkiem szkolnym) bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu wyłącznie do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego – zostało osobiście odebrane przez B. C. w dniu 11 lipca 2023 r. Okoliczność tę potwierdza poczyniona na oryginale pisma adnotacja skarżącej o treści "Odebrałam 11.07.2023 r." i odręczny podpis skarżącej. Zapoznanie się przez skarżącą z ww. pismem w dniu 11 lipca 2023 r. dodatkowo potwierdza złożenie przez skarżącą do organu w tej samej dacie, to jest w dniu 11 lipca 2023 r. "odpowiedzi na pismo z dnia 6.07.2023 r. nr OŚ.4464.4.2023.MP".

Od dnia 11 lipca 2023 r., kiedy strona dowiedziała się o czynności, rozpoczął się zatem bieg 30-dniowego terminu do wniesienia skargi, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. Termin ten upłynął z końcem dnia 10 sierpnia 2023 r. Skarżąca wniosła natomiast skargę do tutejszego Sądu dopiero w dniu 20 grudnia 2023 r. (dowód: adnotacja urzędu na pierwszej stronie skargi – k. 2 akt sprawy oraz pismo informacyjne Burmistrza Miasta Puck z dnia 20 lutego 2024 r. – k. 61 i 66 akt sprawy).

Wobec powyższego Sąd stwierdził, że skarga została wniesiona ze znacznym (4-miesięcznym) uchybieniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności procesowej.

Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że skarga jest spóźniona w stopniu i w okolicznościach, które nie przemawiają, zdaniem Sądu, za możliwością uznania, że strona spóźniła się z wniesieniem skargi bez swojej winy.

Sąd dokonał analizy akt przedmiotowej sprawy i nie stwierdził podstaw do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Sąd uwzględnił w szczególności, że strona nie złożyła w przedmiotowej sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, ani też nie wskazała w żaden sposób z jakich względów składa skargę z tak znacznym - kilku miesięcznym - opóźnieniem. Z treści skargi w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że skarżąca wiedziała, że skarga, którą wnosi dotyczy czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a którą można kwestionować właśnie w drodze skargi do sądu administracyjnego. Skarżąca orientowała się w przepisach ustawy p.p.s.a. na tyle, że prawidłowo sformułowała odnoszące się do czynności z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. - kierowane do Sądu żądania mające umocowanie w podstawie z art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a., to jest wniosła o stwierdzenie bezskuteczności czynności oraz o uznanie jej uprawnienia wynikającego z przepisów Prawa oświatowego. W tych okolicznościach trudno, zdaniem Sądu, przyjąć, aby ewentualne niezorientowanie się strony co do tego jaki ustawa p.p.s.a. przewiduje tryb i termin do wniesienia skargi na czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., nastąpiło bez winy strony. Ponieważ przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. przewiduje wyjątkową możliwość rozpoznania przez Sąd spóźnionej skargi pod warunkiem braku winy strony w uchybieniu terminu, strona składając skargę, co do której obiektywnie musiała mieć świadomość, że jest spóźniona, niewątpliwie powinna wskazać Sądowi jakie przyczyny zdecydowały o tak znacznym spóźnieniu w dokonaniu czynności. Takich wyjaśnień ani kierowej do Sądu prośby o uznanie braku winy w uchybieniu terminu w skardze nie zawarto. Strona nie wystąpiła także z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na zasadach ogólnych.

Sąd odnotował ponadto, że organ w piśmie z dnia 6 lipca 2023 r. wyraźnie poinformował stronę o podjętej w jej sprawie czynności, to jest w jaki sposób rozpoznał wniosek strony z dnia 3 lipca 2023 r. o organizację dowozu do Terapeutycznego Punktu Przedszkolnego w R., oferując stronie też dowóz do innych placówek na terenie miasta P. Co istotne, w czasie gdy termin do złożenia skargi na tą czynność jeszcze nie upłynął, strona poprzez pismo z dnia 13 lipca 2023 r. została też dodatkowo przez organ poinformowana, że zakończył on procedowanie w sprawie poprzez czynność podjętą w dniu 6 lipca 2023 r. Podkreślania wymaga, że organ nie jest zobowiązany do pouczania strony o prawie wniesienia skargi do Sądu w przypadku czynności. Niezależnie od tego, poprzez wystosowane do niej pismo z dnia 13 lipca 2023 r., strona została, w ocenie Sądu, de facto poinformowana, że zaskarżenie czynności nie podlega już weryfikacji organu administracji, który podjął zaskarżoną czynność i obiektywnie mogła samodzielnie podjąć kroki w celu ustalenia jaki jest właściwy tryb zaskarżenia czynności dotyczącej organizacji niepełnosprawnego dziecka do przedszkola. Jak wskazano wyżej założyć zaś trzeba, że skarżąca, najpóźniej wnosząc skargę w dniu 20 grudnia 2023 r. miała świadomość, że kwestionuje czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Pomimo tego strona nie wystąpiła o przywróceni terminu ani o rozpoznanie przez Sąd spóźnionej skargi. Wniesienie skargi nastąpiło też nawet po upływie 30 dni liczonych od kiedy strona zapoznała się z ostaniem wystosowanym do niej pismem organu w sprawie (pismo organu z dnia 7 listopada 2023 r., doręczone stronie w dniu 10 listopada 2023 r.).

Jedynie na marginesie dostrzec w tym zakresie można, że nawet gdyby każde z wystosowanych do strony pism Burmistrza Miasta Pucka (każdorazowo o tożsamym numerze sprawy OŚ.4464.4.2023.MP) potraktować jako odrębną czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., nie mogło by to wpłynąć na stwierdzenie terminowości wniesienia skargi. Pismo z dnia 13 lipca 2023 r., zostało odebrane przez skarżącą w dniu 18 lipca 2023 r. (termin do wniesienia skargi upływałby w dniu 17 sierpnia 2023 r.), a pismo z dnia 7 listopada 2023 r. zostało odebrane przez stronę w dniu 10 listopada 2023 r. (termin do wniesienia skargi upływałby w dniu 11 grudnia 2023 r.).

Uwagi te poczynione zostały jedynie na marginesie, ponieważ Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości, że na skutek wniosku skarżącej z dnia 3 lipca 2023 r. organ podjął jedną czynność rozstrzygającą o prawach skarżącej, to jest czynność z dnia 6 lipca 2023 r. (nr OŚ.4464.4.2023.MP).

Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na zasadzie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. art. 53 § 2 p.p.s.a. - obowiązany był wniesioną w tej sprawie skargę odrzucić, o czym orzekł jak w punkcie 1 postanowienia.

Sąd orzekł o zwrocie kwoty 200 zł, uiszczonej tytułem wpisu od skargi, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w świetle którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis w przypadku pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy (pkt 2 postanowienia).