Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2447/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz postanowienie organu II instancji
Powołane przepisy: article: art. 44 ust. 3
journal: Dz.U. 2011 nr 120 poz 690
law: Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Cezary Kosterna (spr.) Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 5 września 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. Sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1474/16 w sprawie ze skargi W. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wpis do ewidencji producentów i przedsiębiorców wytwarzających wino 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżone postanowienie, 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz W. Sp. z o.o. z siedzibą w K. 920 (dziewięćset dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej przez W. S. G. spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. (dalej: skarżąca lub spółka) jest Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 lutego 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1474/16. Wyrokiem tym została oddalona skarga spółki na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] maja 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] marca 2016 r. odmawiające spółce przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wpis do ewidencji producentów i przedsiębiorców wyrabiających wino z winogron pozyskanych z upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wydając powyższe postanowienie organ działał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 58 § 1 i 59 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2016 poz. 23, dalej: kpa) oraz w zw. z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina (Dz.U. 2014 poz. 1104 ze zm., dalej: ustawa o wyrobie i rozlewie).

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

[...] sierpnia 2014 r. skarżąca złożyła do Prezesa Agencji Rynku Rolnego (dalej: Prezes ARR lub organ I instancji) w oparciu o art. 58 § 2 kpa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wpis do ewidencji producentów i przedsiębiorców wyrabiających wino z winogron pozyskanych z upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wraz z wnioskiem o wpis do ewidencji na rok gospodarczy 2014/2015. Prezes ARR postanowieniem z [...] września 2014 r., wydanym na podstawie art. 61a § 1 kpa, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia ww. wniosku przez skarżącą. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: organ odwoławczy lub Minister), po rozpoznaniu zażalenia na ww. postanowienie Prezesa Agencji Rynku Rolnego, postanowieniem z [...] listopada 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę na postanowienie Ministra prawomocnym wyrokiem z 22 czerwca 2015 r., wydanym w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 384/15 uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie.

Rozpatrując ponownie wniosek strony, Prezes ARR decyzją z [...] listopada 2015 r., wydaną na podstawie art. 105 § 1 kpa, umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wpis do ewidencji producentów i przedsiębiorców wyrabiających wino z winogron pozyskanych z upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przeznaczone do obrotu.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] stycznia 2016 r., po rozpoznaniu odwołania, uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Rozpatrując po raz kolejny wniosek strony z [...] sierpnia 2014 r. Prezes ARR wydał, na podstawie art. 59 § 1 i 2 kpa, postanowienie z 23 marca 2016 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku. Organ I instancji uznał, że termin do złożenia wniosku o wpis do ww. ewidencji jest terminem materialnym, niepodlegającym przywróceniu. Organ wyjaśnił, iż uprawnienie strony obwarowane określonym terminem, do którego może ona wszcząć postępowanie administracyjne, wygasa z upływem przewidzianego terminu. Ponadto organ odniósł się do kwestii spełnienia przez stronę przesłanek z art. 58 § 1 i § 2 kpa, nie znajdując podstaw do przywrócenia terminu.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia na to ostatnie postanowienie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z [...] maja 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych uznał, że złożenie wniosku o wpis do ewidencji zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy o wyrobie i rozlewie, tj. do dnia 15 lipca roku poprzedzającego rok gospodarczy, którego dotyczy składany wniosek, powoduje skutki w zakresie sfery praw i obowiązków wynikających z przepisów ww. ustawy. Złożenie wniosku o wpis do ewidencji w ww. terminie skutkuje uzyskaniem wpisu do ewidencji producentów i przedsiębiorców wyrabiających wino z winogron pozyskanych z upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a co za tym idzie uzyskaniem prawa do wyrobu wina z przeznaczeniem do obrotu w danym roku gospodarczym. Zauważył, że przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 671 ze zm., dalej: rozporządzenie Rady UE 1308/2013) obowiązują wprost, a obowiązkiem państwa członkowskiego jest przyjęcie stosownych rozwiązań na poziomie prawa krajowego gwarantujących przestrzeganie tego prawa na jego terytorium. Mając to na uwadze ustawodawca wprowadził obowiązek uzyskania wpisu do ewidencji na każdy rok gospodarczy (zgodnie z art. 6 lit. d ww. rozporządzenia cyklem produkcji w przypadku rynku wina jest rok gospodarczy), oraz określił na dzień 15 lipca termin, do którego można skutecznie złożyć wniosek o wpis do tej ewidencji. Ww. przepis wskazuje konkretną datę uznaną za ostateczny termin, do którego podmiot zainteresowany wyrobem wina z przeznaczeniem do obrotu w danym roku gospodarczym może złożyć wniosek o wpis do ww. ewidencji, a przepisy ww. ustawy nie zezwalają na możliwość przywrócenia przez organ prowadzący ww. ewidencję (tj. Prezesa ARR) w drodze decyzji administracyjnej uchybionego terminu do złożenia wniosku o wpis do ewidencji.

Spółka zaskarżyła postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła wadliwe – jej zdaniem – uznanie art. 29 ust. 3 ustawy o wyrobie i rozlewie za niepodlegający przywróceniu termin prawa materialnego., oraz wadliwą ocenę, że w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu. .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016 poz. 718 ze zm., dalej: ppsa).

Uzasadniając wyrok WSA powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2011 r. sygn. akt II GSK 497/10, gdzie wskazano, że przy rozstrzyganiu, czy dany termin ma charakter materialny czy procesowy, decydujące znaczenie ma skutek upływu terminu. Jeżeli skutek ten polega na wygaśnięciu prawa podmiotowego lub na niemożności jego realizacji, termin ma charakter materialnoprawny. Materialnoprawny charakter mają zatem terminy wyznaczające okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków podmiotu w formie konkretyzacji norm prawa materialnego, na przykład poprzez wydanie decyzji lub bezpośrednio z mocy prawa. Uchybienie terminu prawa materialnego wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym.

W ocenie WSA Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi słusznie uznał, iż termin określony w art. 29 ust. 3 ustawy o wyrobie i rozlewie jest terminem prawa materialnego. Graniczny termin złożenia wniosku o wpis został określony przez konkretny dzień kalendarzowy tj. do 15 lipca roku poprzedzającego rok gospodarczy, którego dotyczy składany wniosek. Upływ tego terminu wiąże się z brakiem możliwości wydania przez organ decyzji o wpisie do ewidencji, a tym samym wygaśnięciem prawa strony do wyrobu wina z winogron pozyskanych z upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przeznaczonego do wprowadzenia do obrotu, albowiem działalność ta wymaga uzyskania wpisu do ewidencji producentów i przedsiębiorców wyrabiających wino z winogron pozyskanych z upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym przekroczenie terminu określonego w art. 29 ust. 3 ustawy o wyrobie i rozlewie skutkowało wygaśnięciem praw o charakterze materialnoprawnym. W ocenie WSA terminy prawa materialnego, co do zasady, są nieprzywracalne. Przywrócenie terminu jest jednak dopuszczalne, gdy taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin, jednakże ustawa o wyrobie i rozlewie nie przewiduje możliwości przywrócenia terminu złożenia wniosku o wpis do ewidencji. WSA uznał w tej sytuacji za zbędne rozważania organów na temat przesłanek przywrócenia terminu określonych w art. 58 kpa, skoro termin do złożenia wniosku o wpis do ewidencji, o którym mowa w art. 29 ust. 3 ustawy o wyrobie i rozlewie jest terminem materialnoprawnym i nie podlega przywróceniu.

W ocenie WSA organ nie dokonał interpretacji przepisu art. 29 ust. 3 ustawy o wyrobie i rozlewie na niekorzyść skarżącej ograniczając swobodę działalności gospodarczej, czy też naruszając wspólnotową zasadę proporcjonalności.

W.S. G. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zaskarżyła omówiony wyrok w całości skargą kasacyjną. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji, a w przypadku uznania, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona – o uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz utrzymanego tym postanowieniem w mocy postanowienia Prezesa Agencji Rynku Rolnego, oraz o zobowiązanie Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi do wydania postanowienia o przywróceniu terminu. Wniosła też o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

W skardze kasacyjnej zarzucono zaskarżonemu wyrokowi:

A. Naruszenie prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 134 § 1 ppsa w zw. z art. 58 § 1 kpa poprzez brak rozpoznania przez Sąd I instancji zarzutów podniesionych w skardze dotyczących naruszenia art. 58 kpa, oraz naruszenie wspólnotowej zasady proporcjonalności poprzez bezpodstawne uchylenie się od oceny zasadności skargi z punktu widzenia przepisów prawa unijnego, oraz zaniechanie rozważenia kwestii przywrócenia terminu w oparciu o art. 58 kpa;

2) art. 141 § 4 ppsa poprzez zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia;

B. Naruszenie prawa materialnego, a to:

1) Art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich w zw. z art. 58 kpa poprzez przyjęcie, iż termin przewidziany w art. 29 ust. 3 ww. ustawy nie podlega przywróceniu i w konsekwencji uznanie, iż brak jest podstaw do przywrócenia terminu na podstawie art. 58 kpa, podczas gdy prawidłowa wykładnia przedmiotowej normy prawnej prowadzi do wniosku, iż termin ten ma charakter wyłącznie instrukcyjny;

2) Naruszenie wspólnotowej zasady proporcjonalności poprzez dokonanie takiej wykładni art. 29 ust. 3 ustawy o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, która prowadzi do zastosowania nadmiernych środków w stosunku do uchybienia w postaci braku możliwości uzyskania wpisu w ewidencji, pomimo że ustawa wyraźnie skutku takiego nie przewiduje, i co jednocześnie powoduje ograniczenie swobody przepływu towarów i usług.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie oraz o zasadzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu, które jednak w sprawie nie wystąpiły. Z postawionych w skardze kasacyjnych zarzutów, które oparte zostały na obydwu podstawach określonych w art. 174 ppsa wynika, że skarżąca kwestionuje prawidłowość stanowiska Sądu I instancji (a wcześniej Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi) co do tego, że określony w art. 29 ust 3 ustawy o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich termin 15 lipca roku poprzedzającego rok gospodarczy, którego dotyczy wniosek o wpis do ewidencji producentów i przedsiębiorców wyrabiających wino z winogron pozyskanych z upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej, jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu na podstawie art. 58 i art. 59 kpa. Zdaniem skarżącej jest to termin procesowy podlegający przywróceniu.

Komplementarny charakter zarzutów skargi kasacyjnej uzasadnia potrzebę łącznego ich rozpoznania. Zarzuty te są uzasadnione w tym zakresie, w jakim zmierzają do wykazania, że wymieniony wyżej termin do zgłoszenia wniosku o wpisanie do rejestru jest terminem procesowym podlegającym przywróceniu na podstawie art. 58 i 59 kpa przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 58 § 1 i § 2 kpa.

U podstaw zaskarżonego wyroku i postanowienia Ministra stoi wadliwe podejście do wykładni art. 29 ust. 3 ustawy o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich. Należy przy tym zgodzić się z organem odwoławczym i Sądem I instancji, że terminy prawa materialnego nie podlegają przywróceniu. Jednak będący przedmiotem sporu termin nie jest terminem prawa materialnego, lecz terminem procesowym.

Jak już wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 lipca 2017 r. sygn. akt II GSK 793/13 (dotyczącym kwestii charakteru terminu określonego w art. 44 ust. 3 ustawy o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich), o charakterze terminu, to jest o tym, czy stanowi on termin prawa materialnego, czy też prawa procesowego przesądza cel, jakiemu dany termin służy. Gdy celem tym jest kształtowanie praw i obowiązków podmiotów w ramach stosunku prawnego wyznaczonego przepisami prawa materialnego, terminy, po których upływie następuje wygaśnięcie praw lub obowiązków materialnoprawnych albo niemożność uzyskania takich praw lub nałożenia obowiązków, mają charakter terminów prawa materialnego. Terminy wyznaczone do dokonania czynności procesowych są natomiast terminami prawa procesowego. Kryterium skutku prawnego uchybienia terminu determinowanego celem jego ustanowienia na gruncie konkretnego przepisu zamieszczonego w konkretnych akcie normatywnym, ma więc podstawowe znaczenie. Operując więc - jako podstawowym - kryterium skutku prawnego uchybienia terminu, na podstawie którego przeprowadzany jest zasadniczy podział na terminy materialne i terminy procesowe, w doktrynie prawa oraz w judykaturze konsekwentnie przyjmuje się, że terminem materialnym jest okres, w którym nastąpić może ukształtowanie praw lub obowiązków podmiotu w formie autorytatywnej konkretyzacji norm prawa materialnego lub bezpośrednio z mocy prawa. Upływ takiego terminu wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia lub ograniczenia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym lub wywołuje skutek prawny materialnej trwałości ukształtowanych praw przez wyłączenie dopuszczalności uchylenia (zmiany) decyzji lub wyłączenie dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji. W takiej sytuacji stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany, co skutkuje brakiem przedmiotu postępowania administracyjnego, a w konsekwencji brakiem przesłanek do jego wszczęcia. Wobec zaś postępowania już wszczętego skutkuje jego umorzeniem, jako bezprzedmiotowego. Nadanie przez ustawodawcę ustanowionemu przez niego terminowi charakteru materialnoprawnego zmierza więc do ukształtowania w określonym czasie pewnej konkretnej sytuacji prawnej, której po jego upływie nie można zmienić, a bezpośrednim celem ustanawiania tego rodzaju terminów jest zapewnienie stabilności stosunków prawnych. W literaturze przedmiotu w zakresie odnoszącym się do ustalenia wszystkich konsekwencji płynących z faktu ustanowienia terminu materialnoprawnego na gruncie regulacji należącej do gałęzi prawa administracyjnego zwraca się jednocześnie uwagę na to, że w prawie administracyjnym chodzi nie tylko o wygaśnięcie prawa podmiotowego lub niemożność jego realizacji przez jednostkę na skutek upływu terminu, lecz również – w związku z tym, że normy prawa administracyjnego nadają organom administracji publicznej prawo dokonywania czynności prawnych w ramach przyznanych im kompetencji - o brak możliwości realizacji kompetencji przez organ administracji w sytuacji upływu materialnoprawnego terminu do jej wykonania. Konkretyzacja normy prawnej nie jest więc dopuszczalna w przypadku upływu określonego dla niej i wyraźnie powiązanego z nią materialnego terminu ustanowionego w adresowanym do organu administracji publicznej przepisie kompetencyjnym (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Glosa do wyroku NSA z dnia 26 stycznia 1993 r., sygn. akt II SA 930/92, "Radca Prawny" 1993, nr 3, s. 80). Terminem procesowym jest zaś okres do dokonania czynności procesowej przez podmioty postępowania, tj. przez strony lub uczestników postępowania. Termin procesowy wywołuje więc skutki w płaszczyźnie procesowej uzależniając skuteczność czynności procesowych od jego zachowania. Jego uchybienie skutkuje bezskutecznością czynności procesowej. W przypadku terminów procesowych możliwe jest przeciwdziałanie negatywnym skutkom jego uchybienia poprzez wniosek o jego przywrócenie.

Ustawa o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich nawiązuje do rozporządzenia Rady UE 1308/2013. Rozporządzenie to w art. 6 d ustanawia okresy gospodarcze dla sektora win od 1 sierpnia do 31 lipca roku następnego. Z kolei z art. 145 ust. 1 tego rozporządzenia wynika, że państwa członkowskie prowadzą rejestr winnic, który zawiera aktualne informacje na temat potencjału produkcyjnego. Z art. 28 ustawy o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich wynika wymóg uzyskania wpisu do ewidencji producentów i przedsiębiorców wyrabiających wino z winogron pozyskanych z uprawy winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei art. 29 tej ustawy określa procedurę dokonywania wpisów i skreśleń z określonej w art. 28 ewidencji, przy czym art. 30 ust. 3 stanowi, że Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka wydaje decyzje o wpisie do ewidencji i skreśleniu z ewidencji. Ani przepisy wymienionej ustawy, ani rozporządzenia Rady UE 1308/2013 nie wiążą z upływem terminu określonego w art. 29 ust. 3 ustawy o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich skutku materialnoprawnego. Przepisy art. 28-31 ustawy o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich ustanawiają procedurę wpisywania i skreślania z ewidencji. Procedura uzyskania wpisu zapoczątkowana zostaje czynnością procesową w postaci wniosku o wpis do ewidencji składanego przez zainteresowanego przedsiębiorcę – stronę wszczętego wnioskiem postępowania. To, że termin do złożenia wniosku jest terminem określonym ustawowo, a nie wyznaczonym przez organ nie wpływa na jego procesowy charakter.

Zatem za uzasadniony należało uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji i organ odwoławczy art. 29 ust. 3 ustawy o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich w zw. z art. 58 kpa poprzez przyjęcie, że termin określony art.2 9 ust. 3 ww. ustawy nie podlega przywróceniu.

Trafność zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 ppsa w zw. z art. 58 § 1 kpa jest konsekwencją zasadności zarzutu dotyczącego wadliwego uznania przez Sąd I instancji i Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi terminu określonego w art. 29 ust. 3 ustawy o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich za termin prawa materialnego niepodlegający przywróceniu.

Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa. Uzasadnienie wyroku odpowiada wymogom tego przepisu, zawiera wszystkie przewidziane tam elementy konstrukcyjne. Jest wystarczające, by wyrok poddawał się kontroli instancyjnej. O naruszeniu tego przepisu nie przesądza to, że wyrok ze wskazanych wyżej przyczyn był wadliwy. Skoro WSA przyjął błędnie, że sporny termin jest nieprzywracalnym terminem prawa materialnego, to logiczną konsekwencja był brak rozważania spełnienia przesłanek przywrócenia terminu.

Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia wspólnotowej zasady proporcjonalności, przez brak odniesienia go do konkretnych przepisów prawa, a zatem i bez wskazania czy chodzi o naruszenie przepisu przez błędną wykładnię czy niewłaściwe zastosowanie, uniemożliwia ustosunkowanie się do niego.

Mimo nietrafności części zarzutów, skarga zasługiwała na uwzględnienie. Ponieważ podstawą wydania postanowienia przez organ odwoławczy było jedynie wyżej wskazane błędne uznanie spornego terminu za termin prawa materialnego, zatem należało uznać za sprawę dostatecznie wyjaśnioną w zakresie pozwalającym na uchylenie zaskarżonego postanowienia. Organ ponownie rozpatrując sprawę będzie zobowiązany rozpatrzeć sprawę w zakresie dotyczącym tego, czy zostały spełnione wymienione w art. 58 § 1 kpa przesłanki do przywrócenia terminu, które przecież były oceniane przez organ I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie może jednak zastępować organów i Sądu I instancji w zakresie oceny spełnienia warunków przywrócenia terminu, skoro spełnienie tych warunków nie było wcześniej ani przez organ odwoławczy, ani przez Sąd I instancji oceniane, a zatem istota sprawy nie została dostatecznie wyjaśniona. Nie istnieje też podstawa prawna do bezpośredniego zobowiązania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do wydania postanowienia o przywróceniu terminu. Jak wynika z art. 145 a § 1 ppsa, w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub pkt 2 ppsa, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji lub rozstrzygnięcia, chyba że rozstrzygniecie pozostawiono uznaniu organu. Tak więc już to, że kwestia spełnienia warunków do przywrócenia terminu określonych w art. 58 § 1 kpa podlega uznaniu organu (ocenie co do braku winy w uchybieniu terminu) stanowi przeszkodę do zastosowania art. 145 a ppsa, co mimo zasadności skargi nie pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na zadośćuczynienie wnioskowi o zobowiązanie Ministra do wydania postanowienia o przywróceniu terminu.

Biorąc to wszystko pod uwagę należało na podstawie art. 188 ppsa uchylić zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, wpis od skargi kasacyjnej, opłatę za sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, orzeczono na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 ppsa i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2015 poz. 1804 ze zm.).