Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 135/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 - 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 135/24 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 marca 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Michał Niedźwiedź, Sędziowie: WSA Grzegorz Klimek, WSA Urszula Zięba (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w dniu 14 marca 2024 r., sprawy ze skargi J. P., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, z dnia 9 listopada 2023 r. nr [...], [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, , , skargę oddala., ,


UZASADNIENIE

Pismem z 18 lipca 2023 r. J.P., zastępowana przez adwokata X.Y., wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 3 marca 2023 r., którą określono jej kwotę dotacji podlegającą zwrotowi do budżetu Gminy Miejskiej Kraków w łącznej wysokości 383 055 zł. Jednocześnie pełnomocnik złożyła odwołanie od tej decyzji. Strona wniosła także o dopuszczenie dowodu z dokumentów - zaświadczenia lekarskiego z 13 lipca 2023 r. wystawionego przez specjalistę-psychiatrę na okoliczność pogorszonego jej stanu zdrowia psychicznego, powodującego znaczne ograniczenie jej wydolności w zakresie prowadzenia działalności zawodowej, społecznej, jak i osobistej, co skutkowało brakiem możliwości złożenia odwołania w stosownym terminie.

Podkreślono, że o braku winy zainteresowanego w zachowaniu terminu można mówić tylko i wyłącznie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężania przeszkody, która była niezależna od osoby zainteresowanej. Zdaniem Wnioskodawcy w niniejszej sprawie zostały łącznie spełnione wszystkie przesłanki do przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji z 3 marca 2023 roku. Podkreślono, że wW. - z uwagi na swój stan zdrowia - pozostaje pod opieką Specjalistycznego Gabinetu Psychiatrii i Psychoterapii, lecząc się pod kierunkiem specjalisty z zakresu psychiatrii. Rozpoznano u niej przewlekle pogorszony stan zdrowia psychicznego, który nasilił się w sposób znaczący w ostatnich miesiącach. Okoliczność ta ma niebagatelne znaczenie dla kwestii odnoszącej się do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Jak wynika bowiem z zaświadczenia z dnia 13 lipca 2023 r., okoliczności związane ze stanem zdrowia psychicznego J.P., w znaczny sposób ograniczają jej wydolność w obszarze aktywności zawodowej, społecznej oraz osobistej. Okoliczność ta zaś w sposób wyraźny wskazuje, że nie była ona w stanie do złożenia odwołania od ww. decyzji Prezydenta Miasta Krakowa. Zdaniem pełnomocnika nie bez znaczenia w tym miejscu pozostaje również to, że z uwagi właśnie na ten swój stan zdrowia, ustanowiła ona nieprofesjonalnego pełnomocnika. Pełnomocnik ten pomimo tego zaniechał dokonania jakiejkolwiek czynności w tym zakresie. Okoliczność ta ma niezwykle istotne znaczenie z punktu widzenia rozpoznania przedmiotowego wniosku. Dobitnie bowiem wskazuje, że Skarżąca, mając świadomość swoich problemów natury psychicznej, dochowała wszelkich niezbędnych czynności na gruncie przedmiotowej sprawy. Winę zaś za skutki braku złożenia w terminie odwołania, wynikają z braku ustanowienia na gruncie przedmiotowej sprawy profesjonalnego pełnomocnika. Ustanowiony bowiem nieprofesjonalny pełnomocnik całkowicie zignorował fakt wydania takiej decyzji, co skutkowało osiągnięciem przez nią przymiotu ostateczności. Podkreślono, że stan psychiczny Wnioskodawczyni w tym czasie de facto uniemożliwiał jej prawidłowe funkcjonowanie w codziennym życiu. Pełnomocnik podała, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że za przykład choroby wyczerpującej przesłankę braku winy, mogą być uznane zachodzące u strony zaburzenia neuropsychologiczne czy depresja. Niewątpliwie - zdaniem pełnomocnika - z taką sytuacją mamy do czynienia na gruncie przedmiotowej sprawy. Końcowo Wnioskodawca podał, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania ustała w dniu 13 lipca 2023 r. Jak wynika bowiem z przywołanego powyżej zaświadczenia, aktualny stan zdrowia Strony, spowodowany modyfikacją leczenia, wskazuje na poprawę jej funkcjonowania.

Postanowieniem z 9 listopada 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie odmówiło J.P. przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji PMK z 3 marca 2023 r.

Kolegium wskazało, że ww. decyzja została doręczona pełnomocnikowi Skarżącej – R.P. w dniu 8 marca 2023 r.

Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu, SKO w Krakowie zacytowało art. 58, art. 59 §2, art. 32 i art. 33 §3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej "k.p.a.", jak również art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz. U. z 2022 r. poz. 541 ze zm.). Odnosząc się do okoliczności podanych we wniosku, dotyczących ustanowienia nieprofesjonalnego pełnomocnika, organ podał, że w postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje przymus adwokacko-radcowski. SKO podkreśliło, że k.p.a. nie wskazuje, że ustanowiony pełnomocnik powinien posiadać szczególne umiejętności, czy też zajmować się zawodowo reprezentowaniem strony w postępowaniu administracyjnym. Zaznaczyło także, że odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Organ zwrócił uwagę, że ustanowienie pełnomocnika oraz jego wybór jest uprawnieniem strony i to ona decyduje czy z tego uprawnienia skorzysta.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, Kolegium zaznaczyło, że niezachowanie terminu przez pełnomocnika procesowego musi być traktowane jako zaniechanie samej strony, która nie może twierdzić, że za działania pełnomocnika nie ponosi odpowiedzialności. Zatem zawinienie pełnomocnika strony w uchybieniu terminu nie uzasadnia przywrócenia terminu. SKO stanęło na stanowisku, że Strona reprezentowana przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu pomocy. Oznacza to, że w konsekwencji ponosi również odpowiedzialność związaną z wyborem pełnomocnika oraz skutkami jego działań i zaniechań. W sprawie, wobec faktu, iż Strona ustanowiła pełnomocnika, okoliczności podnoszone w złożonym wniosku związane z jej stanem zdrowia psychicznego, które w znaczny sposób ograniczają jej wydolność w obszarze aktywności zawodowej, społecznej oraz osobistej, tak że nie mogła sama złożyć odwołania, w ocenie SKO, nie mogą stanowić podstawy do przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 3 marca 2023 r. Kolegium podało także, że z urzędu jest mu wiadome, że w innych sprawach Skarżąca ustanowiła w czerwcu i sierpniu 2022 r. pełnomocnika - adwokata X.Y. Wobec powyższego, twierdzenia pełnomocnika Strony, że uwagi na stan zdrowia Skarżąca ustanowiła nieprofesjonalnego pełnomocnika, który całkowicie zignorował fakt wydania ww. decyzji, co skutkowało osiągnięciem przez nią przymiotu ostateczności, nie uprawdopodobniają, że uchybienie w złożeniu odwołania nastąpiło bez jej winy. Kolegium zauważyło, że pełnomocnictwo dla R.P. zostało opublikowane w CEIDG w dniu 29 lipca 2022 r., zatem w okresie kiedy w innych sprawach dotyczących też zwrotu pobranych dotacji został przez Stronę ustanowiony profesjonalny pełnomocnik. Nie można zatem przyjąć, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania ustała w dniu 13 lipca 2023 r., gdyż Strona przed tym dniem podejmowała działania związane z prowadzoną działalnością. W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że podnoszone okoliczności nie świadczą o zaistnieniu sytuacji wyjątkowej, uzasadniającej przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Zdaniem SKO, negatywne zaniedbania oraz uchybienia, których dopuścił się pełnomocnik w niniejszej sprawie obciążają Stronę, która ponosi ryzyko wadliwego działania ustanowionego pełnomocnika. Skarżąca nie uprawdopodobniła zatem braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania.

W skierowanej do WSA w Krakowie skardze na postanowienie SKO z 9 listopada 2023 r. Skarżąca reprezentowana przez ww. adwokata, zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez nieprzywrócenie terminu do złożenia odwołania, podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy zostały spełnione wszystkie ustawowe przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu, a Skarżąca uprawdopodobniła, że nie ze swojej winy uchybiła terminowi do złożenia odwołania od decyzji PMK. Z uwagi na stan zdrowia i leczenie psychiatryczne nie była bowiem w stanie zajmować się sprawami zawodowymi oraz skutecznie odebrać decyzji i złożyć odwołania, a nadto nieprofesjonalny pełnomocnik poinformował Skarżącą o doręczeniu mu decyzji już po jej uprawomocnieniu, tj. gdy stan zdrowia Strony uległ poprawie z uwagi na modyfikację leczenia (tj. 13 lipca 2023 r.). W ocenie pełnomocnika Skarżącej, stanowisko Kolegium, w którym wskazano na ustanowienie jej pełnomocnikiem w innych sprawach, dowodzi tylko słuszności argumentacji Strony. Skoro bowiem Skarżąca zleciła obecnie ją reprezentującej adwokat do prowadzenia wszystkie swoje sprawy, a nie zleciła tej, to znaczy, że nie miała o niej jakiejkolwiek wiedzy. Jeśli zaś wiedzę miała, a sprawy nie zleciła i obecnie dużym wysiłkiem zmierza do przywrócenia terminu i możliwości poddania decyzji ocenie w toku instancji, oznacza, że jej stan psychiczny wówczas nie pozwalał na rozsądną ocenę sytuacji. Niezależnie zatem od przyjętej hipotezy obie uzasadniają uwzględnienie wniosku, a w konsekwencji skargi.

W związku z tym pełnomocnik wniosła o: wyznaczenie rozprawy celem rozpoznania przedmiotowej skargi, "uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zobowiązanie Organu do wydania w terminie 14 dni decyzji o przywróceniu terminu do złożenia odwołania" i zasądzenie kosztów postępowania.

Odpowiadając na skargę, SKO w Krakowie wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych względów Sąd nie uwzględnił wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Skarga jest niezasadna.

Sąd podziela oceny prawne sformułowane w zaskarżonym postanowieniu SKO, a dotyczące tego, że Skarżąca nie uprawdopodobniła, że do uchybienia terminu doszło bez jego winy.

Jak stanowi art. 58 §1-3 k.p.a. w razie uchybienia terminowi należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przywrócenie terminu do złożenia ww. prośby jest niedopuszczalne.

Z treści powołanego przepisu wynika, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność przy dokonywaniu czynności procesowych oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niej niezależna. W orzecznictwie wskazuje się, że przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania danej czynności istotne jest rozróżnienie samej przeszkody od okoliczności wskazujących na brak po stronie wnioskodawcy winy w uchybieniu terminowi, tj. okoliczności, które świadczą o tym, że wnioskodawca dołożył należytej staranności, aby mimo zaistnienia danej przeszkody dokonać czynności w stosownym terminie. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie (wyrok NSA z dnia 5 września 2018 r., sygn. akt II FSK 2052/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym dla przyjęcia, że strona ponosi winę w uchybieniu terminowi wystarczy stwierdzenie, że strona dopuściła się nawet najlżejszego niedbalstwa. Sąd stwierdza, że w rozpoznanej sprawie kluczowe znaczenie ma okoliczność, że Skarżąca była reprezentowana przez pełnomocnika, a podana we wniosku przyczyna uchybienia terminowi (choroba) dotyczyła bezpośrednio strony. Sąd zaznacza, że nie było żadnych obiektywnych przeszkód –a przynajmniej Skarżąca takich przeszkód nie wskazuje - aby odwołanie zostało wniesione w terminie przez pełnomocnika. W postępowaniu administracyjnym działania i zaniechania pełnomocnika odnoszą bezpośredni skutek dla strony. Tak więc zaniechanie wniesienia odwołania przez pełnomocnika obciąża Skarżącą - mocodawczynię. Jest przy tym bez znaczenia czy pełnomocnik jest profesjonalistą. W związku z tym wszelka argumentacja skargi odnosząca się do faktu, że Skarżąca działała przez pełnomocnika, który nie był profesjonalistą, nie mogło odnieść zamierzonego przez Stronę skutku w postaci wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się natomiast do argumentacji Strony, iż z uwagi na chorobę nie ustanowiła w sprawie profesjonalnego pełnomocnika, Sąd podziela także i w tym zakresie ocenę Kolegium, które wykazało, że w innych sprawach dotyczących zwrotu dotacji, w podobnym okresie czasu, Skarżąca – mimo choroby – ustanowiła pełnomocnikiem adwokata i skorzystała z jego pomocy. Tak więc również w sprawie, która zakończyła się wydaniem przez Prezydenta Miasta Krakowa decyzji z 3 marca 2023 r., mogła ona zdecydować się na skorzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Sąd podkreśla, że żaden przepis prawa nie wiąże z wyborem przez stronę nieprofesjonalnego pełnomocnika obniżenia progu minimalnej staranności, jakiej należy oczekiwać od strony lub jej pełnomocnika. Negatywne konsekwencje niezłożenia zatem przez pełnomocnika odwołania obciążają Skarżącą.

Należy więc zgodzić się z Kolegium, że okoliczności podnoszone przez Skarżącą dotyczące jej choroby oraz nieprawidłowego działania ustanowionego pełnomocnika, nie uzasadniają przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, co czyni zarzuty skargi chybionymi. Podjęte przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie rozstrzygnięcie jest zatem prawidłowe.

W świetle powyższych uwag, Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie narusza prawa. W związku z tym, działając w oparciu o treść art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi.