Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 644/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2024 poz 1267
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140mb pkt 2, art. 140n ust. 1, 2a, 4 i 6
journal: Dz.U. 2023 poz 1047
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
article: art. 31ia
journal: Dz.U. 2023 poz 1327
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j.)
article: art. 61 par. 1 i 4, art. 189f par. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 października 2024 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 12 czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie na rzecz skarżącego M. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 26 stycznia 2024 r., nr [...] (znak: [...]) Starosta [...] (dalej: "Starosta", "organ I instancji") nałożył na M. M. i M. M. (dalej także: "strona") karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia Starosty o nabyciu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], o numerze identyfikacyjnym [...], w terminie 60 dni od dnia jego nabycia, tj. uchybienia art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 12 lipca 2021 r. M. M. i M. M. nabyli zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ww. pojazd marki [...]. Powyższe obligowało ich do dokonania zawiadomienia Starosty o nabyciu przedmiotowego pojazdu w terminie 60 dni od daty nabycia, tj. do dnia 18 września 2021 r. Obowiązku tego w wymaganym terminie strona nie dopełniła. Wobec powyższego organ I instancji uznał, że zasadne jest nałożenie na stronę kary za stwierdzone naruszenie w wysokości [...] zł.

M. i M. M. odwołali się od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie odstąpienie od nałożenia kary administracyjnej, motywując powyższe zarzutami naruszenia przepisów:

1. art. 6 w zw. z art. 61 § 1 K.p.a. w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 140mb ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia niektórych skutków kradzieży tożsamości poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej;

2. art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym przez wydanie decyzji przy błędnym ustaleniu, że zaktualizował się po stronie nabywców obowiązek poinformowania o zmianie struktury właścicielskiej pojazdu;

3. art. 189f § 1 K.p.a. poprzez niezastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej pomimo zaistnienia ku temu przesłanek.

Decyzją z dnia 12 czerwca 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "Kolegium", "organ II instancji", "organ odwoławczy") utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że kwestionowana decyzja organu I instancji wydana została w oparciu o art. 140 mb pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047, dalej: "p.r.d."), zgodnie z którym kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł, w uwzględnieniu jego brzmienia obowiązującego w stanie prawnym do dnia 31 grudnia 2023 r., mocą przepisu art. 14 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia skutków kradzieży tożsamości (Dz. U. z 2023 r., poz. 1394 t. j.), który wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2024 r. (art. 26 pkt 8).

Zgodnie z przepisem art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, w jej przepisie art. 31ia ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych termin ten wydłużono do 60 dni.

Organ II instancji wskazał, że ww. 60-dniowy termin rozpoczął swój bieg w niniejszej sprawie w dniu 13 lipca 2021 r. Termin ten oblicza się według ogólnych reguł zawartych w art. 57 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "K.p.a"). Przedmiotowa kara pieniężna nakładana jest przez starostę w drodze decyzji administracyjnej. Ustalając jej wysokość uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy (art. 140n ust. 1, ust. 2a i ust. 4 p.r.d.). Do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140m-140mb, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (art. 140n ust. 6).

Kolegium wyjaśniło, że z akt sprawy wynika, że w dniu 12 lipca 2021 r. B. S.A. w W. złożył oświadczenie o zwrotnym przeniesieniu udziału w prawie własności pojazdu marki [...] o numerze identyfikacyjnym podwozia/nadwozia: [...] w wysokości 49/100 na rzecz M. M. i M. M.. Strona zawiadomiła Starostę o nabyciu pojazdu w dniu 10 lutego 2022 r. Termin zawiadomienia o powyższym fakcie upłynął w dniu 10 września 2021 r.

W konsekwencji powyższego zasadne było, zdaniem organu odwoławczego, uznanie niedopełnienia ustawowego obowiązku w terminie przepisanym, a konsekwentnie nałożenie na stronę kary pieniężnej, o której mowa w art. 140mb pkt 2 p.r.d.

Ustalając wysokość przedmiotowej kary organ działa w ramach uznania administracyjnego, którego granice wyznaczają przesłanki wymiaru kary określone w art. 140n ust. 4 ww. ustawy. Kara pieniężna nałożona na stronę w kwocie [...]zł mieści się w przedziale określonym w art. 140 mb pkt 2 p.r.d. (kara ta wymierzana jest bowiem w wysokości od 200 do 1000 zł). Organ I instancji ustalając wysokość nałożonej kary pieniężnej w kwocie [...]zł, a więc w dolnej granicy jej wysokości, uwzględnił, zdaniem Kolegium, powołane kryteria.

Kolegium podzieliło ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji, ocenę podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary, jak i ogólny wywód związany z kwestią odpowiedzialności administracyjno-prawnej z tytułu niewykonania w terminie obowiązku zawiadomienia o nabyciu (zbyciu) pojazdu. Ustawodawca penalizując brak zawiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu w ustawowym terminie miał na celu skłonienie właścicieli pojazdów do podjęcia działań istotnych dla aktualizacji ewidencji pojazdów. Zastosowana regulacja, w świetle motywów jej wprowadzenia, przyczynić się winna do poprawy przestrzegania przez właścicieli pojazdów obowiązku złożenia wniosku o rejestrację, wyrejestrowanie pojazdu w określonym terminie czy też ustawowego terminu zawiadomienia o nabyciu, zbyciu pojazdu czy zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym, a w konsekwencji wpłynąć również na poprawę warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjność danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów prowadzonej przez ministra do spraw informatyzacji.

W ocenie Kolegium, wymierzona stronie kara administracyjna czyni zadość dyrektywom jej wymiaru określonym w ustawie Prawo o ruchu drogowym i K.p.a. Przede wszystkim w postępowaniu nie stwierdzono: aby na skutek popełnienia deliktu administracyjnego strona osiągnęła korzyść majątkową; nie popełniła wcześniej podobnych deliktów; interes społeczny nie został istotnie naruszony - a naruszenie to zostało finalnie naprawione. W tym stanie sprawy zasadne jest wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej w dolnych granicach jej zagrożenia określonego w art. 140mb p.r.d., tj. w kwocie [...]zł. Wymierzenie kary w takiej wysokości będzie adekwatne do stopnia naruszenia przez stronę ciążącego na niej obowiązku. Przy pozostawionej przez ustawodawcę swobodzie decyzyjnej w zakresie wymiaru kary w granicach określonych w przepisach prawa, organ I instancji realizując przyznane mu kompetencje umotywował swoje racje, dlatego też zyskały aprobatę przedstawione argumenty, co do zasadności wymierzenia kary w dolnej granicy jej wymiaru.

Jednocześnie, zdaniem organu II instancji, powyższe okoliczności nie uzasadniają zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary w oparciu o art. 189f § 1 K.p.a. Obowiązek zawiadomienia w terminie nieprzekraczającym 30 (60) dni właściwego organu administracji publicznej o nabyciu lub zbyciu pojazdu wynikający z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. nie jest bowiem nowym obowiązkiem, albowiem norma zawierająca ów obowiązek konstytuuje tenże począwszy od 1998 r., tj. od dnia wejścia w życie ustawy Prawo o ruchu drogowym. Jedynie od dnia 1 stycznia 2020 r. obowiązuje przepis art. 140 mb pkt 2 p.r.d. przewidujący za niewypełnienie tegoż obowiązku administracyjną karę pieniężną w wysokości od 200 do 1000 zł. Dodatkowo, ustawodawca wydłużył okres zawiadomienia o nabyciu/zbyciu pojazdu do 60 dni. W ocenie Kolegium, strona miała zapewniony wystarczająco długi okres czasu dla realizacji ustawowego obowiązku, a mimo to nie zmieściła się w tym okresie, nie wskazując uzasadnionych przyczyn tego stanu rzeczy. Przepis art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., wprowadzający możliwość odstąpienia od wymierzania kary nie może być stosowany w celu obchodzenia ustawy, a instytucja ta znajduje zastosowanie wyłącznie do sytuacji obiektywnie uniemożliwiających zachowanie się zgodnie z przepisem. Z taką przeszkodą nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium nie podzieliło stanowiska strony co do posiadania statusu właściciela pojazdu przed dniem 12 lipca 2021 r. Według strony, od dnia 11 czerwca 2015 r. M. i M. M. pozostawali współwłaścicielami przedmiotowego samochodu w udziale 51/100 wraz z B. S.A. w W. w udziale 49/100, mocą umowy przewłaszczenia dla zabezpieczenia kredytu. Z chwilą zatem przeniesienia własności udziału należącego do Banku, strona stała się wyłącznymi właścicielami pojazdu. Zdaniem organu odwoławczego, niewątpliwie zmienił się stan prawny pojazdu, co wymagało zawiadomienia o nabyciu udziału w prawie własności pojazdu, niezależnie od faktu, że wcześniej przysługiwał im już tytuł współwłaścicieli pojazdu. Udział w prawie własności określa zakres uprawnienia współwłaściciela do rozporządzania i dysponowania przedmiotem własności i niewątpliwie determinuje jego sferę prawną, nie pozostając obojętnym dla ujawnienia tej sfery w ewidencjach i rejestrach. Każda zmiana w tym zakresie niewątpliwie wymaga zmiany w ewidencji pojazdu, niezależnie od faktu, że w ewidencji tej ujawniona jest strona, jako współwłaściciele samochodu. Celem prowadzonej ewidencji jest ujawnienie aktualnego stanu prawnego pojazdu, a ten uległ zmianie po nabyciu przez stronę udziału w prawie własności pojazdu w części 51/100 od B. S. A. w W.. Z tych to powodów zaszła konieczność zawiadomienie Starosty o nabyciu na wyłączną własność przedmiotowego pojazdu, a usankcjonowanie tego stanu rzeczy w granicach orzeczonych przez organ I instancji jest w pełni zasadne.

Pismem z dnia 28 lipca 2024 r. M. M. (dalej: "skarżący") złożył skargę na ww. decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej naruszenie:

1. art. 6 K.p.a. w zw. z art. 61 § 1 K.p.a. i w zw. z art. 78 pkt 1 i art. 140mb ust. 6 p.r.d. oraz w zw. z art. 16 ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia skutków kradzieży tożsamości oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty pomimo, że wymieniona decyzja została wydana bez podstawy prawnej;

2. art. 14 ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia skutków kradzieży tożsamości poprzez jego zastosowanie w sprawie;

3. art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty pomimo, iż wymieniona decyzja została wydana przy błędnym ustaleniu, że zaktualizował się po stronie nabywców obowiązek poinformowania o zmianie struktury właścicielskiej pojazdu.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w związku z tym, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za brak zgłoszenia nabycia pojazdu zostało doręczone stronie w dniu 2 stycznia 2024 r., to oznacza, że postępowanie to winno się toczyć według przepisów aktualnie obowiązujących, które przewidują nałożenie ww. kary wyłącznie na zbywcę pojazdu. Ponadto, zmiana wielkości udziału we własności pojazdu nie powinna mieć znaczenia dla zgłoszenia w odpowiednich rejestrach, bowiem fakt, że skarżący wraz z żoną są współwłaścicielami pojazdu był w nich uwidoczniony od nabycia i zarejestrowania pojazdu, tj. od dnia 11 czerwca 2015 r.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej: "p.p.s.a.", który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle tak określonych kryteriów Sąd uznał, ze skarga jest uzasadniona.

U podstaw wydania decyzji o nałożeniu na skarżącego (i jego żonę) kary pieniężnej legło stwierdzenie, że dopuścił się on naruszenia obowiązku powiadomienia organu rejestrującego o nabyciu pojazdu.

Zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2024 r. właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Natomiast zgodnie z art. 140mb pkt 2 p.r.d., kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. W świetle art. 140n ust. 1 i ust. 2a p.r.d., kara ta jest nakładana w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez starostę. Ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy (art. 140n ust. 4 p.r.d.). Do przedmiotowej kary pieniężnej w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (art. 140n ust. 6 p.r.d.). W myśl art. 31ia ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1327) termin, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt. 1 p.r.d. wydłużony został do 60 dni.

W świetle powołanych wyżej przepisów jako nietrafny Sąd ocenił pogląd wyrażony w treści skargi dotyczący braku obowiązku zgłoszenia organowi rejestrującemu nabycia udziału w prawie własności wskazanego na wstępie pojazdu z uwagi na treść przepisu art. 16 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz. U. z 2023 r., poz. 1394), zgodnie z którym do postępowań w sprawach nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140mb ustawy zmienianej w art. 2 (tj. ustawy Prawo o ruchu drogowym), wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym. Zdaniem skarżącego, skoro zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za brak zgłoszenia nabycia pojazdu zostało doręczone stronie w dniu 2 stycznia 2024 r., to oznacza, że ww. postępowanie winno się toczyć według przepisów aktualnie obowiązujących, które przewidują nałożenie ww. kary wyłącznie na zbywcę pojazdu.

Zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W art. 61 § 4 K.p.a. przewidziano, że o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Ponadto przepisy K.p.a. - co do zasady - nie formalizują sposobu wszczęcia postępowania z urzędu, a zatem nie przewidują orzekania o tym, że postępowanie zostaje wszczęte. Utrwalony i jednolity w doktrynie i orzecznictwie jest pogląd, że postępowanie administracyjne jest wszczynane z urzędu wraz z podjęciem pierwszej czynności w sprawie przez właściwy do jej załatwienia organ, a data jej podjęcia jest datą wszczęcia postępowania, o ile strona została o tym powiadomiona. Zwykle taką pierwszą czynnością urzędową, którą podejmują organy administracji publicznej, gdy zamierzają wszcząć postępowanie z urzędu, jest zawiadomienie strony lub znanych już wówczas stron o wszczęciu postępowania. Sąd przychyla się do stanowiska, że taką czynnością będzie przede wszystkim dzień zawiadomienia o wszczęciu postępowania.

W rozpatrywanej sprawie zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za brak zgłoszenia nabycia pojazdu zostało wydane w dniu 29 grudnia 2023 r., o czym strona została poinformowana poprzez doręczenie jej ww. zawiadomienia w dniu 2 stycznia 2024 r. Tym samym uznać należy, wbrew twierdzeniom skarżącego, że wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie nastąpiło przed 1 stycznia 2024 r., a więc w sprawie tej ma zastosowanie art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2024 r., który – jak już wyżej wskazano - nakładał na właściciela zarejestrowanego pojazdu obowiązek zawiadomienia starosty nie tylko o zbyciu, ale również o nabyciu pojazdu.

Wyjaśnić należy, że "nabycie" w rozumieniu art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. powinno być odnoszone do każdej czynności skutkującej przeniesieniem prawa własności i w konsekwencji zmianą stosunków własnościowych, niezależnie od tego, czy przedmiotem tej czynności jest 100% własności pojazdu czy jedynie udział we własności. Nabycie i zbycie pojazdu lub udziałów we własności pojazdu są kategoriami odnoszącymi się w istocie do tej samej czynności prawnej (jak sprzedaż, darowizna), odróżnianymi z uwagi na strony tej czynności. Zmiany zaistniałe w wyniku tej czynności przekładają się na obowiązki w zakresie rejestracji pojazdu, ciążące na właścicielu pojazdu oraz wpływają na zakres danych gromadzonych przez organ, dostępnych m.in. w centralnej ewidencji pojazdów - co leży o u podstaw wymogu dokonania zgłoszenia. Przepisy p.r.d., w brzmieniu przed 1 stycznia 2024 r. obowiązek zawiadomienia organu rejestrującego nakładały zarówno w związku ze zbyciem pojazdu, jak i jego nabyciem i obowiązek ten należy analogicznie odnosić do zbycia i nabycia udziałów we własności pojazdu. Brak jest podstaw do przyjęcia, że w ówczesnym stanie prawnym obowiązek ten spoczywał jedynie na zbywcy udziałów we własności pojazdu, nie natomiast na nabywającym je dotychczasowym współwłaścicielu pojazdu.

Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że nabycie przez stronę udziału w prawie własności pojazdu w części 51/100 od B. S.A. w W., w efekcie czego skarżący wraz z żoną stali się jego jedynymi właścicielami, w świetle obowiązujących w dniu umowy regulacji, rodziło po stronie zbywcy (banku) i nabywcy (skarżącego i jego żony) obowiązek poinformowania o tym fakcie Starosty. W świetle zaś bezspornych okoliczności faktycznych, tj. tego, że w dniu 12 lipca 2021 r. doszło do zwrotnego przeniesienia na rzecz strony udziału w prawie własności przedmiotowego pojazdu oraz że stosowną informację strona złożyła do organu rejestrującego w dniu 10 lutego 2022 r., stwierdzić należy, że faktycznie skarżący uchybił 60-dniowemu terminowi do poinformowania Starosty o nabyciu pojazdu. Niedokonanie w terminie przedmiotowego zgłoszenia wypełnia zaś przesłankę nałożenia kary na podstawie art. 140mb pkt 2 p.r.d.

Przechodząc w tym miejscu do oceny stanowiska organu w kwestii nałożonej kary Sąd uznał, że Kolegium nie w pełni rozważyło podstawy do odstąpienia od ukarania na podstawie art. 189f § 1 K.p.a.

W świetle utrwalonego już stanowiska sądów administracyjnych powołany przepis ma zastosowanie w sprawie dotyczącej kary przewidzianej w art. 140mb p.r.d. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2021 r., VII SA/Wa 2261/20, CBOSA).

Zgodnie z art. 189f § 1 K.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli:

1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub

2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.

Przepis art. 189 § 1 pkt 1 K.p.a. wymaga zatem dla odstąpienia od nałożenia kary spełnienia kumulatywnie dwóch przesłanek: znikomej wagi naruszenia oraz zaprzestania naruszenia prawa. W rozpoznawanej sprawie skarżący, czego organ nie kwestionuje, z własnej inicjatywy dopełnił ostatecznie (choć z opóźnieniem) obowiązku powiadomienia Starosty o nabyciu pojazdu. Uznać tym samym należy, że zaprzestał naruszenia prawa, tj. nastąpiło zakończeniu stanu niezgodności z prawem wywołanym przez zaniechanie strony. W odniesieniu natomiast do problematyki wagi naruszenia prawa zauważyć należy, że ustawodawca nie sformułował żadnych wskazówek w tym względzie. W szczególności nie wskazał okoliczności, którymi organ powinien kierować się przy dokonywaniu oceny, czy w danej sprawie mamy do czynienia ze znikomym naruszeniem prawa, czy też nie. W orzecznictwie i piśmiennictwie wyrażano w tej kwestii różne poglądy. Zdaniem Sądu zasadne jest stanowisko (por. A. Cebera i J. G. Firlus, Art. 189(f). W: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II. Wolters Kluwer Polska, 2019), że wagę naruszenia prawa należy w tym wypadku oceniać kierując się tym, czy konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) skutki faktyczne lub prawne w obszarze konkretnych dóbr prawnie chronionych, tj. dóbr chronionych przez naruszoną normę sankcjonowaną, wskazując że jeżeli konkretne naruszenie prawa:

– wywołało (lub mogło wywołać) poważne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znaczna;

– wywołało (lub mogło wywołać) sporadyczne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa nie jest znaczna;

– wywołało jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znikoma.

Wyznacznikiem zatem stopnia ciężkości/znikomości naruszenia prawa powinno być zagrożenie celu ustawowego i dobra chronionego regulacjami nakładającymi sankcjonowany obowiązek.

W rozpoznawanej sprawie organy poczyniły dość szerokie rozważania w kwestii warunków odstąpienia od nałożenia kary i z poczynionymi w wydanych przez nie decyzjach ogólnymi uwagami co do zasady należy się zgodzić. Specyfika sytuacji skarżącego polega jednak na tym, że w wyniku przejęcia należących uprzednio do banku udziałów we własności pojazdu nie przestał być on jego właścicielem (znanym organowi), a tym samym podmiotem na którym z tego tytułu ciążyły już niezmiennie rozmaite obowiązki. Stan faktyczny, w którym zmiana w obrębie prawa własności polegała wyłącznie na ograniczeniu kręgu już znanych organowi podmiotów, nie został w efekcie w niniejszej sprawie skonfrontowany ze wskazanymi przez organ celami (lub innymi celami), mającymi identyfikować dobro chronione ustawą z tym, że doszło rzeczywiście do jego zagrożenia lub unicestwienia. Zauważyć już na marginesie końcowo należy, że po nowelizacji przepisów p.r.d. z dniem 1 stycznia 2024 r. ustawodawca w ogóle zrezygnował z obciążenia właściciela pojazdu obowiązkiem zgłoszenia nabycia pojazdu, przyjmując za wystarczające z punktu widzenia realizacji celów ustawy nałożenie tego obowiązku w związku wyłącznie ze zbyciem pojazdu.

Rozpoznając ponownie sprawę organ winien zatem wskazać, czy i w jaki sposób opóźnienie skarżącego w dopełnieniu obowiązku zgłoszenia nabycia udziałów we własności pojazdu mogło w jego sytuacji rzeczywiście spowodować naruszenie konkretnych dóbr chronionych ustawą Prawo o ruchu drogowym.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.