Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 2159/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 64 a ust. 5
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
article: art.4 pkt 1, art. 6 pkt 2 i art. 7 ust.1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1067
law: Ustawa z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub  uszkodzonych w wyniku działania żywiołu.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) Protokolant: asystent sędziego Przemysław Iżycki po rozpoznaniu w dniu 29 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 2126/18 w sprawie ze skargi R.G. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazania likwidacji urządzeń wodnych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie przez R.G. (powoływanego dalej również jako: "skarżący") jest wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie (powoływanego dalej jako: "WSA", "Sąd I instancji") z dnia 7 grudnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 2126/18, którym oddalono skargę wyżej wskazanego na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (powoływanego dalej również jako "organ odwoławczy", Prezes PGWWP") z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazania likwidacji urządzeń wodnych.

Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...], wydaną na podstawie art.64a ust.5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tj. Dz.U. z 2017 r., poz.1121 ze zm.), Starosta Powiatu M. (powoływany dalej również jako: "organ I instancji") nakazał R.G. oraz M.G.:

(-) likwidację górnej nadbudowy części zastawki piętrzącej na potoku B. w km 3+878, tj. 55 cm licząc od górnej krawędzi skrzydeł zastawki na całej długości obu skrzydeł (prawego i lewego) przedmiotowej zastawki, a także

(-) likwidację umocnień betonowych skarp potoku B. przed i za zastawką, tj. odpowiednio na długości 8,5 m oraz 3,9 m oraz

(-) przywrócenie lewej i prawej skarpy potoku B. nawiązując do parametrów skarp potoku, przed i za wykonanymi umocnieniami.

Termin wykonania ww. obowiązków został ustalony do dnia 1 czerwca 2018 r.

W motywach uzasadnienia decyzji organ I instancji wskazał m.in. na przepisy mające zastosowanie w sprawie oraz na poczynione w sprawie ustalenia. Stwierdził, że przedmiotowa zastawka piętrząca znajduje się na potoku B. (dz. nr ew. [...], obręb: B.), stanowiącym własność Skarbu Państwa w zarządzie Marszałka Województwa Podkarpackiego. Zaznaczył bezspornym pozostaje fakt, że R.G. i M.G. nie zwracali się do właściciela potoku o warunki na przebudowę zastawki oraz na wykonanie umocnień betonowych skarp potoku B. oraz nie wystąpili o umowę na wejście na teren działki nr ew. [...] w B. M. i R.G. nie posiadają pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód polegające na piętrzeniu wody zastawką w km 3+878 na potoku B., poborze wody z potoku B. w km 3+953 do stawów oraz odprowadzenie wody ze stawów do potoku B. w km 3+858 (dz. nr ew. 523/3, obręb B.). Postępowanie w tej sprawie zostało umorzone w związku z wycofaniem przez ww. wnioskodawców wniosku o udzielenie przedmiotowego pozwolenia (decyzja Starosty Powiatu M. z dnia [...].06.2017r., znak: [...]). R.G. i M.G. nie posiadają dokumentacji z wykonania zastawki ani stawów rybnych. Przedstawiają jedynie zeznania świadków, które nie znajdują potwierdzenia w zeznaniach innych osób przesłuchanych w trakcie niniejszego postępowania ani w zgromadzonej dokumentacji geodezyjnej. Właściciele urządzenia wodnego nie wystąpili z wnioskiem o legalizację urządzenia wodnego ani nie uzyskali decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, wobec tego wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie likwidacji urządzeń wykonanych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.

Organ I instancji stwierdził, że rezultatem braku decyzji legalizującej urządzenie wodne, zgodnie z art. 64a ust. 5 ustawy Prawo wodne jest nałożenie przez organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, na właścicieli urządzenia wodnego, w drodze decyzji, obowiązku likwidacji urządzenia, w tym przypadku nadbudowanej górnej części istniejącej zastawki piętrzącej w km 3-878 potoku B. oraz umocnienia skarp potoku przed i za zastawką.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie zarzucając jej naruszenie:

- art. 28 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (powoływanej dale jako "K.p.a.") poprzez przyjęcie, iż Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo T. jest stroną w niniejszym postępowaniu, pomimo iż podmiot ten nie ma interesu prawnego ani obowiązku w tym postępowaniu;

- art. 7, art. 77 § 1, w związku z art. 78 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezebrania i nierozpatrzenia materiału dowodowego, w tym również nieuwzględnienie wniosku strony o przeprowadzenie eksperymentu procesowego;

- art. 8 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych stwierdzeń;

- art. 64a ust. 5 oraz art. 140 ust. 1 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. a i ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo wodne poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skoro właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem o legalizację tego urządzenia lub nie uzyskał takiej decyzji, wówczas organ właściwy do wydania pozwolenia nakłada obowiązek likwidacji tego urządzenia, ustalając warunki i termin jego wykonania; skarżący wskazał, że prace na zastawce, polegające na jej remoncie, zostały wykonane na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1067), w związku ze zniszczeniem zastawki przez powódź;

- art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1067) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że odbudowa budowli regulacyjnych oraz urządzeń wodnych wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektonicznej.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez odmowę wydania nakazu likwidacji górnej nadbudowanej części zastawki oraz umocnień betonowych skarp potoku B., względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach uzasadnienia decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że odwołanie zostało przesłane przez organ I instancji Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie, który następnie pismem z dnia [...] lutego 2018 r., przekazał je Prezesowi Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie zgodnie z art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (poz. 1566). Odwołanie zostało wniesione w terminie określonym w art. 129 § 2 K.p.a. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że z dniem 1 stycznia weszły w życie przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, zgodnie z którą starostowie oraz marszałkowie województw utracili kompetencje do wydawania pozwoleń wodnoprawnych, a także zniesiony został Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej. W myśl art. 545 ust. 4 tej ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z zakresu pozwoleń wodnoprawnych stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego jest Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.

Następnie organ odwoławczy stwierdził, że nie jest związany granicami odwołania i obowiązany jest orzec co do całości rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżanej decyzji. Zaznaczył, że podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowi art. 64a ust. 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, zgodnie z którym w przypadku, gdy właściciel urządzenia wodnego wykonanego bez wymaganego pozwolenia nie wystąpił z wnioskiem o jego legalizację lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku. Starosta Powiatu M. dnia [...] września 2017 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania na podstawie ww. przepisu w stosunku do wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego urządzenia wodnego, tj. nadbudowy części górnej zastawki piętrzącej zlokalizowanej na potoku B. w km 3+878 oraz umocnień betonowych skarp potoku B. przed i za zastawką. W toku postępowania zostały kilkukrotnie przeprowadzone oględziny analizowanego terenu, przy udziale M.G. i R.G. oraz pracowników Podkarpackiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Rzeszowie Inspektorat w M. i Nadleśnictwa T. (por. protokół z dnia [...] września 2017 r. oraz protokół z dnia [...] października 2017 r.), zebrano obszerny materiał dowodowy (w tym m.in. pełnomocnik M. i R.G. przedłożył ekspertyzę techniczną sporządzoną na potrzeby określenia daty wykonania robót na potoku B.; przedstawiono również obszerną dokumentację fotograficzną), ponadto przeprowadzono rozprawę administracyjną, w trakcie której przesłuchani zostali świadkowie (por. protokoły Nr 1-9 z przesłuchań z dnia [...] grudnia 2017 r.).

Prezes PGWWP wskazał, że przeprowadził analizę zebranej dokumentacji, z której wynika, że M. i R.G. w toku postępowania wskazali, że przedmiotowa zastawka była użytkowana od 1972 r., przy czym w trakcie całego okresu użytkowania była ona poddawana drobnym zabiegom konserwacyjnym. Na stan zastawki wpływ miały stany powodziowe następujące kolejno w 2008, 2009, 2010 i 2013 r. Znacznemu uszkodzeniu uległa ona w maju 2014 r., przy czym odbudowa zniszczeń została wykonana w 2016 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (tekst. jedn. z 2016 r. poz. 1067). Organ odwoławczy zauważył, że skarżący podkreślili, iż Gmina P. została wymieniona w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 sierpnia 2014r. w sprawie gmin poszkodowanych w wyniku działania żywiołu w maju 2014 r., w których stosuje się szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych (Dz. U. poz. 1107) - por. treść ekspertyzy przedłożonej przy piśmie z dnia [...] listopada 2017 r.

Prezes PGWWP zwrócił uwagę, że zgodnie z przepisami ww. ustawy poprzez "odbudowę" należy rozumieć odtworzenie obiektu budowlanego w całości lub w części:

a) o wymiarach obiektu zniszczonego lub uszkodzonego - w dotychczasowym miejscu,

b) o wymiarach obiektu zniszczonego lub uszkodzonego albo o innych wymiarach - na terenie tej samej gminy w innym miejscu wskazanym w miejscowym planie odbudowy, miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu

- przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.

W związku z tym stwierdził, że odbudowa zastawki w wyniku zniszczenia jej w 2014 r. mogła nastąpić jedynie w taki sposób, aby wymiary zniszczonego obiektu były analogiczne jak przed zniszczeniem, przy zastosowaniu innych materiałów budowlanych.

W ocenie organu odwoławczego M.G. i R.G. nie dowiedli w sposób jednoznaczny, że prace wykonane na przedmiotowej zastawce miały faktycznie charakter odbudowy. Ani skarżący ani świadkowie powołani przez nich w trakcie rozprawy, nie określili parametrów zastawki przed jej zniszczeniem. Jedynym źródłem wiedzy w tym zakresie jest oświadczenie pracownika Podkarpackiego Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Rzeszowie złożone do protokołu z oględzin przeprowadzonych dnia [...] października 2017 r., zgodnie z którym jesienią 2013 r. został wykonany przegląd potoku B., w trakcie którego stwierdzono funkcjonowanie zastawki w km 3+878 potoku B., przy czym widoczne były, częściowo zasypane ziemią, przyczółki na lewej i prawej skarpie potoku, przy czym we wnęce założone zostały deski umożliwiające podpiętrzenie wody do poziomu ok. 60-80 cm. W trakcie przeglądu nie stwierdzono natomiast umocnień betonowych przed i za zastawką, ani żadnych innych umocnień. Część osób biorących udział w postępowaniu oceniła, że stan zastawki jest obecnie taki sam jak przed 2014 r., jednak ocena ta została dokonana na podstawie poziomu wody w stawach zasilanych wodami potoku B. (por. protokoły przesłuchania świadków - Nr 2 i 4 z dnia [...] grudnia 2017r.), nie zaś na podstawie informacji na temat samego urządzenia. Przybliżone piętrzenie utrzymywane na zastawce przed 2014 r. szacowane było przez świadków na poziomie dużo niższym niż możliwe obecnie, tj. po wykonaniu prac w 2016 r. (np. zgodnie z protokołem Nr 1 z przesłuchania świadka wysokość piętrzenia określono na "ponad 1 m", podczas gdy z protokołu oględzin przeprowadzonych dnia [...] września 2017 r. wynika, że piętrzenie może wynosić obecnie nawet ponad 2 m).

Organ odwoławczy zauważył, że skarżący pragnąc dowieść, że prace na zastawce zostały wykonane legalnie, powołał się również na fakt umorzenia prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Mielcu postępowania w sprawie legalności budowy ziemnych stawów rybnych zlokalizowanych na działce nr ew. [...] w B., gmina P. (kopia decyzji z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...] w aktach sprawy). W decyzji tej wskazano, że w stosunku do samowoli budowlanej zaistniałej pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1961 r. nie znajdują zastosowania regulacje wynikające z przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r., a zatem nie ma obecnie podstaw prawnych do kwestionowania legalności wybudowania stawów rybnych. Prezes PGWWP zauważył jednak, że przedmiotem postępowania prowadzonego przez PINB były wyłącznie obiekty stawowe, nie dotyczyło ono natomiast urządzeń powiązanych z tymi stawami, w tym np. analizowanej zastawki. Co więcej, Starosta Powiatu Mieleckiego w żadnym miejscu nie kwestionował pierwotnej daty wykonania zastawki, a sama jej budowa nie stanowi również przedmiotu niniejszego postępowania; wątpliwości w zakresie legalności budzą natomiast prace wykonane na zastawce w 2016 r. W związku z powyższym fakt, iż organ budowlany uznał postępowanie dotyczące wykonania stawów za bezprzedmiotowe z uwagi na brak podstawy prawnej do jego prowadzenia, nie może stanowić argumentu za uznaniem zasadności stanowiska strony w zakresie legalności, odbudowy" zastawki.

Organ odwoławczy podkreślił, że w postępowaniu nie jest rozpatrywany wpływ funkcjonowania zastawki na sposób gospodarowania wodami (hipotetyczny bądź faktyczny), ale sam fakt legalności jej wykonania. W tym kontekście nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie kwestia oddziaływania na grunty Nadleśnictwa T., a zatem w istocie - jak podniesiono w odwołaniu - Nadleśnictwo nie może z faktu odnotowania negatywnego wpływu przedmiotowej zastawki na swoich działkach wywodzić przymiotu strony w postępowaniu. Oddziaływanie to stanowi bowiem skutek korzystania z wód, polegającego na ich piętrzeniu, nie zaś samego wykonania urządzenia wodnego. Prezes PGWWP nadmienił jednak, że zgodnie z informacją zawartą w piśmie Nadleśnictwa T. z dnia [...] sierpnia 2017 r., znak: [...], złożonym w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód potoku B. (kopia w aktach sprawy) wskazano, iż betonowe umocnienia wykonane podczas nadbudowy przedmiotowej zastawki najprawdopodobniej wkraczają w granice działki nr ew. [...], będącej w zarządzie Nadleśnictwa T. Fakt ten, zgodnie z przepisami ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, stanowi o legitymowaniu się przez Nadleśnictwo statusem strony postępowania. Abstrahując od powyższych rozważań stwierdził, że nawet jeżeli Nadleśnictwo T. nie posiadałoby statusu strony, to dostarczone przez nie informacje, w tym również zeznania świadków, mogą zostać zakwalifikowane jako dowody w przedmiotowej sprawie.

W ocenie organu odwoławczego skarżący powołując się na przepisy ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu, nie przedstawił wystarczających dowodów na wykonanie nadbudowy zastawki w sposób, który mógłby zostać zakwalifikowany jako odbudowa w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. Jedyny dokument świadczący o stanie faktycznym sprzed powodzi w 2014 r., tj. oświadczenie pracownika PZMIUW, reprezentującego właściciela wody, wskazuje na wykonanie prac w sposób przekraczający wymiary obiektu zniszczonego. Nie ulega również wątpliwości, że bez wymaganego prawem zezwolenia wykonane zostały umocnienia brzegów potoku B.

W ocenie organu odwoławczego Starosta Powiatu M. w sposób rzetelny przeprowadził postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie i wnikliwie ocenił przedłożone w toku tego postępowania dowody. M. i R.G. zostali poinformowani przez organ I instancji o obowiązku zalegalizowania przedmiotowych urządzeń wodnych w trybie art. 64a ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Z uwagi na niedopełnienie ww. obowiązku zasadne było nałożenie obowiązku likwidacji tych urządzeń zgodnie z ustępem 5 ww. przepisu.

Powyższą decyzję R.G., reprezentowany przez adwokata, zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie:

1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:

- art.64a ust. 5 i art. 140 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 19 lit a i ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo wodne z 2001 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skoro właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1 (wniosek o legalizację), lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku, w sytuacji kiedy skarżący dokonał prac na zastawce będących remontem, na podstawie ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu, w związku ze zniszczeniem zastawki przez powódź, a roboty te były związane z utrzymywaniem zastawki w celu zachowania jej dotychczasowej funkcji, a zatem skarżący nie był zobowiązany ani do uzyskania pozwolenia na budowę, ani pozwolenia wodno - prawnego, ani do zgłaszania prac do właściwego organu, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego utrzymania w mocy decyzji nakazującej likwidację części zastawki z uwagi na brak stosownego zezwolenia,

- art. 7 ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że odbudowa budowli regulacyjnych na wodach oraz urządzeń wodnych wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektonicznej, w sytuacji kiedy z brzmienia ww. artykułu wynika, że zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej wymaga odbudowa obiektów wymienionych w ust. 1 pkt 1 i 3, z wyjątkiem obiektów gospodarczych i składowych, usytuowanych na działkach siedliskowych, natomiast o odbudowie zniszczonych w wyniku działania żywiołu budowli regulacyjnych na wodach oraz urządzeń wodnych jest mowa w ust. 1 pkt 2, który nie jest objęty wymogiem zgłoszenia takiej odbudowy właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej,

2) przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 28 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że Nadleśnictwo jest stroną w niniejszym postępowaniu, w sytuacji kiedy podmiot ten nie ma zarówno interesu prawnego jak i obowiązku dotyczącego postępowania, w związku z czym nie są spełnione przesłanki z ww. artykułu pozwalające uznać dany podmiot za stronę postępowania administracyjnego,

- art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, nieuwzględnienie żądania strony przeprowadzenia dowodów mających znaczenie dla sprawy, a to m.in. eksperymentu mającego na celu wykazanie, że nie jest możliwym aby wysokość piętrzenia wody przed 2016 r. wynosiła około 60 - 70/80 cm jak twierdzi Nadleśnictwo (a tym samym wykazanie, że wysokość piętrzenia nie zmieniła się od czasu powstania zastawki z uwagi na brak zmian w konstrukcji zastawki) wobec istniejącej korelacji pomiędzy wysokością piętrzenia wody przez zastawkę a wysokością wody w stawach, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego polegającego na przyjęciu, że wysokość piętrzenia wynosiła uprzednio 60-70/80 cm, w sytuacji kiedy taka wysokość piętrzenia nie pozwalałaby na doprowadzanie wody do stawów,

- art. 8 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokonanie właściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i brak właściwego wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji podjętego przez organ rozstrzygnięcia, poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonego decyzji, w szczególności wyjaśnianie dlaczego, z jakich przyczyn organ uznał za wiarygodne zeznania wszystkich świadków ze strony Nadleśnictwa, odmawiając tym samym wiarygodności zeznaniom świadków powołanych przez skarżącego,

- art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez organ I instancji w sytuacji, gdy była ona wadliwa, podczas gdy organ odwoławczy powinien był wydać decyzję na stawie art. 138 § 2 k.p.a.

Wobec podniesionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. skarżący uzupełnił stanowisko w sprawie, wnosząc o przeprowadzenie przez Sąd uzupełniającego dowodu z dokumentów w postaci: 1) zawiadomienia z dnia [...] lipca 2018 r. w sprawie ustalenia lokalizacji celu publicznego dla inwestycji pod nazwą "Budowa zbiornika retencyjnego w Leśnictwie S. wraz z infrastrukturą przystosowującą obiekty do ujęcia wody dla celów przeciwpożarowych na działkach nr ew. [...], [...], [...] S., gmina P., powiat m.", 2) wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia [...] czerwca 2018 r. – na okoliczność: 1) braku interesu prawnego Nadleśnictwa w sprawie, 2) braku negatywnego oddziaływania zastawki na grunty Nadleśnictwa.

Pismem z dnia [...] listopada 2018 r. pełnomocnik Nadleśnictwa wniosła o przeprowadzenie przez Sąd uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów (zdjęcia lotniczego, pisma Wojskowego Biura Historycznego w Warszawie z dnia [...] maja 2018 r. oraz ortofotomapy z 2016 r.). Wskazane wyżej pismo nie zawierało oświadczenia, o którym mowa w art. 66 § 1 zdanie 2 p.p.s.a. o doręczeniu odpisu pisma innym stronom albo nadaniu przesyłką poleconą. W związku z powyższym na rozprawie w dniu 23 listopada 2018 r. WSA, na zasadzie art. 66 § 1 zdanie 3 p.p.s.a. zarządził zwrot pisma pełnomocnikowi uczestnika bez wzywania do uzupełnienia braku oświadczenia.

Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 2126/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R.G.

W motywach uzasadnienia Sąd I instancji wyjaśnił, że kontrolowane postępowanie administracyjne toczyło się w przedmiocie uregulowanym w art.64a ust.1 ustawy Prawo wodne z 2001 r. w związku z art. 545 ust. 4 ustawy Prawo wodne z 2017 r., tj. w przedmiocie nałożenia na właściciela urządzenia wodnego wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo zgłoszenia, obowiązku jego likwidacji oraz ustalenia warunków i terminu wykonania tego obowiązku. Stwierdził, że orzekające w niniejszej sprawie organy obu instancji przekonująco wykazały, że warunki do zastosowania ww. przepisu do określonej w decyzjach części zastawki oraz elementów towarzyszących wystąpiły zatem skargi nie zasługują na uwzględnienie.

WSA wskazał na treść art. 9 ust. 1 pkt 19 lit.a i ust. 2 pkt 2 oraz art. 64a ust. 1 i ust.5 ustawy z 2001 r. Prawo wodne. Następnie wyjaśnił, że w świetle powyższych uregulowań istota niniejszej sprawy sprowadzała się do wyjaśnienia, czy w wyniku prac, wykonanych przez skarżącego i M.G. w 2016 r., doszło wyłącznie do odbudowania urządzenia wodnego w postaci zastawki - istniejącego przed powodzią, w taki sposób, iż miałoby dojść do prostego odtworzenia stanu dotychczasowego, czy też wynikiem tych prac było rozbudowanie przedmiotowego urządzenia (tj. zwiększenie jego wymiarów w stosunku do stanu wcześniejszego, skutkującego znacznym zwiększeniem zdolności przedmiotowego urządzenia do piętrzenia wody), co wymagało dopełnienia przez jego właścicieli obowiązku uzyskania stosownego zezwolenia wodnoprawnego (czego zaniechanie rodzi z kolei odpowiedzialność administracyjną, uregulowaną w art. 64a Prawa wodnego z 2001 r.). W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy upoważniał organy do przyjęcia, że aktualny stan zastawki nie jest prostym odtworzeniem (odbudową) tego urządzenia wodnego na zasadach wskazanych w ustawie z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu - a jest rozbudową, zrealizowaną z uchybieniem prawa. Z racji tego, iż zainteresowani nie wystąpili z wnioskiem o legalizację urządzenia, koniecznym było nałożenie na nich w drodze decyzji obowiązku jego likwidacji.

W odniesieniu do zarzutów skargi co do bezzasadnego dopuszczenia Nadleśnictwa do udziału w postępowaniu administracyjnym przez organy obu instancji w sytuacji, w której – jak wywodzi skarga – Nadleśnictwo nie posiada w sprawie wymaganego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., Sąd I instancji przypomniał, że jako podstawę ww. interesu w sprawie Nadleśnictwo wskazało konieczność zapewnienia ochrony własnych, sąsiednich terenów rolnych i leśnych przed negatywnym oddziaływaniem przedmiotowej zastawki, która w wyniku jej przebudowy przez właścicieli uzyskała istotnie większą zdolność do piętrzenia wody (zaburzając według twierdzeń Nadleśnictwa stosunki wodne na jego gruntach). Sąd I instancji stwierdził, iż co do zasady przedmiotem postępowania, uregulowanego w art. 64a ust.5 Prawa wodnego z 2001 r., nie jest szczegółowe badanie oddziaływania urządzenia wodnego na nieruchomości sąsiednie a wyłącznie to, czy właściciel urządzenia wodnego wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, lub czy uzyskał decyzję o legalizacji urządzenia wodnego. Jednakże, w ocenie WSA nawet hipotetyczne przyjęcie w tej sytuacji, iż podnoszone przez Nadleśnictwo okoliczności były z punktu widzenia wyniku sprawy administracyjnej obojętne (tj. nie uzasadniały traktowania Nadleśnictwa jako strony postępowania), to uczestnictwo Nadleśnictwa w postępowaniu w żadnym zakresie na ww. wynik nie wpłynęło, w sytuacji, w której kontrolowane postępowanie zostało wszczęte przez organ I instancji z urzędu (a nie na wniosek Nadleśnictwa) a rozstrzygnięcia w sprawie zapadły w oparciu o zebrany przez organy materiał dowodowy.

WSA podkreślił, że w sprawie bezsporne jest, że:

- przedmiotowa zastawka, piętrząca wodę na potoku B. w km 3+878, jest usytuowana na działce nr [...] w miejscowości B. – właścicielem ww. nieruchomości stanowiącej grunt pod wodami powierzchniowymi płynącymi jest Skarb Państwa, natomiast zarządcą Marszałek Województwa Podkarpackiego,

- zastawka służy spiętrzaniu wody na potoku B. na potrzeby zasilania dwóch stawów rybnych zlokalizowanych na sąsiedniej działce nr [...] (będącej własnością właścicieli zastawki),

- w roku 2016 r. właściciele zastawki wykonali prace, mające na celu polepszenie jej stanu technicznego,

- obecny stan zastawki (jej konstrukcja, wymiary, elementy składowe) przedstawiają się tak, jak ustaliły organy.

W tej sytuacji, zdaniem Sądu I instancji, obowiązkiem organów było zgromadzenie materiału dowodowego na okoliczność stanu zastawki przed podjęciem przez właścicieli ww. prac. WSA zauważył, że w ramach powyższego organy przeprowadziły w szczególności dowody z oględzin, przesłuchania świadków, dokumentów (w tym z akt innych, powiązanych przedmiotowo postępowań administracyjnych, wszczętych z wniosku właścicieli zastawki, tj.:

a) akt postępowania o wydanie pozwolenia na szczególne korzystanie z wód, polegające łącznie na: 1) piętrzeniu wody zastawką, 2) pobór wody z potoku do stawów, 3) odprowadzaniu wody ze stawów do potoku (k.143 – k.81), umorzonego ostateczną decyzją Starosty z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w związku z cofnięciem przez właścicieli zastawki wniosku o wydanie w/w pozwolenia (k.142);

b) akt postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego polegającego na remoncie zastawki piętrzącej wodę oraz odbudowie zniszczonych ubezpieczeń powyżej i poniżej zastawki (k.157 – 144) - wniosek właścicieli w tym zakresie został pozostawiony bez rozpoznania na podstawie art.64 § 2 k.p.a. (k.156);

c) decyzji umarzającej postępowanie w sprawie legalności budowy ziemnych stawów rybnych na działce nr [...].

Sąd I instancji w pełni podzielił stanowisko organów, że fakt wykonania przez właścicieli zastawki prac istotnie zwiększających jej wymiary w stosunku do stanu poprzedniego, został dostatecznie wykazany w oparciu o następujące dowody:

1) podpisany przez skarżącego protokół z rozprawy administracyjnej z dnia 10 kwietnia 2017 r., przeprowadzonej w postępowaniu o udzielenie właścicielom zastawki zezwolenia na szczególne korzystanie z wód (k.129). W protokole tym stwierdzono m.in, co następuje: "W trakcie przebudowy zastawki dokonano: (...) przebudowę zastawki w części [-] dobudowane 2 warstwy pustaków w części górnej";

2) pisemne oświadczenie pracownicy PZMiUW z dnia [...] października 2017 r. (k.16), relacjonujące wnioski z oględzin terenu, mających miejsce na jesieni 2013 r., w myśl których poziom piętrzenia wody przez zastawkę wynosił ok. 60 – 80 cm;

3) dowód z przesłuchania świadków, tj. leśniczego A.S. (k.188 – 188 v), podleśniczego J.K. (k.189 – 189 v), R.T. – byłego mieszkańca sąsiedniej nieruchomości w latach 1980 – 2012 (k.191 – k.190), B.M. – byłej mieszkanki wsi (k.190), (-) zastępcy nadleśniczego B.T. (k.192 – 192 v).

W odniesieniu do ww. dowodu z przesłuchania świadków WSA podkreślił, że wskazani świadkowie zgodnie zeznali, że przed 2016 r. przedmiotowa zastawka posiadała dużo mniejsze rozmiary niż ma to miejsce obecnie oraz że poziom spiętrzenia wody w potoku był dużo niższy. Świadek T. zeznał ponadto (k.192 – 192 v), iż w trakcie rozprawy administracyjnej w dniu [...] kwietnia 2017 r. (przeprowadzonej w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego) skarżący okazał fotografie zastawki według stanu sprzed jej rozbudowy, posiadającej dużo mniejsze wymiary niż obecnie. Sąd I instancji wskazał, że wprawdzie ww. świadkowie są w większości formalnie powiązani z Nadleśnictwem, tj. ze stroną pozostającą w sporze z właścicielami zastawki, niemniej w złożonych przez te osoby zeznaniach nie sposób dopatrzyć się znamion tendencyjności, co wynika z faktu, iż treść tych zeznań (abstrahując nawet od ich rzeczowości, czy też wyważonego charakteru) ściśle koresponduje ze ww. wyżej dowodami z protokołu z rozprawy administracyjnej z dnia [...] kwietnia 2017 r., czy też z oświadczeniem pracownika PZMiUW z dnia [...] października 2017 r. a także z zeznaniami świadka R.T. (byłego mieszkańca wsi). W tej sytuacji, w ocenie WSA, odmówienie przez organy wiarygodności pozostającym w sprzeczności ze ww. dowodami zeznaniom świadków powiązanych rodzinnie z właścicielami zastawki (W.S. – k.193, S.K. – k.194 – 194 v., K.S. – k.195 – 195 v., Z.K. – k.196 – 196 v.), w świetle których przedmiotowa zastawka miałaby zostać wyłącznie odtworzona w 2016 r. w takim stanie, w jakim znajdowała się przed powodzią (a zatem bez zwiększenia jej wymiarów a tym samym bez zwiększenia jej mocy w zakresie piętrzenia wody w potoku) nie nasuwa żadnych zastrzeżeń. WSA zaznaczył w tym kontekście, iż twierdzenia Z.K. i i S.K. co do tego, że zastawka powstała wraz z urządzeniem stawów rybnych w 1972 r. budzą poważne wątpliwości w konfrontacji np. z zeznaniami B.M. (k.190), byłej mieszkanki wsi, w świetle których stawy rybne powstały dopiero w latach 1986 – 87 a do tej daty w tym miejscu funkcjonowały pola uprawne (świadek zeznała, że do 1986 – 1987 użytkowała pobliskie pastwisko, z którego hodowane przez nią zwierzęta, tj. krowy uciekały na teren zajmowany obecnie przez stawy.

WSA stwierdził, że ocena przeprowadzonego przez organy postępowania dowodowego prowadzi do wniosku, że w toku tego postępowania nie został ujawniony żaden dokument urzędowy czy prywatny (taki jak mapy, szkice, projekty), odzwierciedlający w sposób bezpośredni jakiekolwiek parametry, dane techniczne czy też datę wybudowania przedmiotowej zastawki (czy wręcz fakt jej istnienia). Zaznaczył, że z relacji świadka T. wynika wyłącznie, że w trakcie rozprawy przeprowadzonej w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego skarżący mógł dysponować stosowną, archiwalną fotografią (fotografia ta jednak nie została przedłożona do akt sprawy). W ocenie Sądu I instancji za dokument prywatny, zawierający ww. treści, nie można było uznać złożonej przez skarżącego ekspertyzy technicznej z maja 2017 r. (k.98 – 81), w sytuacji, w której sformułowany w niej kategoryczny wniosek, iż przeprowadzone przez właścicieli prace miały charakter remontu zastawki funkcjonującej od 1972 r., nie został wsparty jakimikolwiek szczegółowymi ustaleniami na temat stanu przedmiotowej zastawki przed remontem. WSA stwierdził, że w tej sytuacji ww. postępowanie wyjaśniające musiało siłą rzeczy opierać się wyłącznie na dowodach pośrednich, tj. na relacjach świadków oraz na relacji samego skarżącego (w taki sposób potraktować należy fakt podpisania przez niego protokołu rozprawy z dnia [...] kwietnia 2017 r., stwierdzającego podniesienie przez skarżącego wysokości zastawki). Powyższe czynności dowodowe pozwoliły organowi na poczynienie wyczerpujących i w pełni wiarygodnych ustaleń faktycznych na okoliczność braku identyczności (w kontekście wymiarów, elementów składowych i zdolności do piętrzenia wody) urządzenia wodnego, funkcjonującego w szczególności przed powodzią z 2014 r. (ewentualnie przed powodziami wcześniejszymi) oraz tego samego urządzenia po jego przebudowaniu przez właścicieli w 2016 r. Zebranie ww. dostatecznie obszernego materiału dowodowego, w pełni wystarczającego do sformułowania w sprawie logicznych, spójnych i zgodnych ze wskazaniami doświadczenia życiowego wniosków co do stanu faktycznego sprawy, zwalniało organy z konieczności przeprowadzania dalszych dowodów, sugerowanych przez Skarżącego (tj. eksperymentu procesowego, mającego na celu ustalenie, czy wywodzone na niekorzyść właścicieli zastawki pierwotne piętrzenie wody na wysokość 60 – 80 cm, a zatem niższe niż występujące obecnie, byłoby w stanie obsłużyć potrzeby stawów rybnych, oraz dowodów na okoliczność wpływu żerowania bobrów na grunty Nadleśnictwa).

Od powyższego wyroku R.G. wywiódł skargę kasacyjną zarzucając mu naruszenie:

1/ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 64a ust. 5 i art. 140 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. a i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skoro właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1 (wniosek o legalizację), lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku, w sytuacji kiedy skarżący się dokonał prac na zastawce będących remontem, na podstawie ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu. (tekst jedn. Dz.U.2016 r., poz. 1067), w związku ze zniszczeniem zastawki przez powódź, a roboty te były związane z utrzymywaniem zastawki w celu zachowania jej dotychczasowej funkcji, a zatem skarżący nie był zobowiązany ani do uzyskania pozwolenia na budowę, ani pozwolenia wodno-prawnego, ani do zgłaszania prac do właściwego organu, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego oddalenia skargi na decyzję utrzymującą w mocy decyzję nakazującej likwidację części zastawki z uwagi na brak stosownego zezwolenia,

2) przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 w zw. z 127 § 3 w zw. art. 140 K.p.a. poprzez oddalenie skargi przez Sąd i uznanie, że organy przeprowadziły postępowanie wyczerpująco, mimo iż Prezes PGWWP w toku ponownego rozstrzygania w sprawie nie rozpoznał wszystkich zarzutów i twierdzeń podniesionych w odwołaniu, a tym samym de facto pozbawił skarżącego prawa do obrony swoich racji, a organy nie zebrały i nie rozważyły całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, bezzasadnie oddalony został zgłoszony przez Skarżącego dowód z eksperymentu procesowego, co skutkowało nienależytym i niewyczerpującym wyjaśnieniem sprawy, bowiem przedmiotowy eksperyment miał na celu wykazanie, że nie jest możliwym aby wysokość piętrzenia wody przed 2016 r. wynosiła około 60-70/80 cm jak twierdzi Nadleśnictwo (a tym samym wykazanie, że wysokość piętrzenia nie zmieniła się od czasu powstania zastawki z uwagi na brak zmian w konstrukcji zastawki) wobec istniejącej korelacji pomiędzy wysokością piętrzenia wody przez zastawkę a wysokością wody w stawach, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego polegającego na przyjęciu, że wysokość piętrzenia wynosiła uprzednio 60-70/80 cm, w sytuacji kiedy taka wysokość piętrzenia nie pozwalałaby na doprowadzanie wody do stawów,

- art. 145 § 1 pkt. 1 lit c. p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję Prezesa PGWWP w sytuacji, gdy podane stronie jako uzasadnienie rozstrzygnięcia argumenty nie korespondowały ze stanem faktycznym sprawy, a całe postępowanie prowadzone było przez organ w sposób, który nie mógł wzbudzić zaufania obywateli do organu,

- art. 106 § 3 w zw. z art. 113 § 1 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu uzupełniającego zawnioskowanego przez skarżącego w postaci zdjęć zastawki znajdującej się w pobliżu zastawki skarżącego, zawiadomienia z dnia 26 lipca 2018 r., wniosku o wydanie decyzji o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia [...] czerwca 2018 r., mimo że dowody te mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu i nie spowodowałyby nadmiernego przedłużenia postępowania, a brak ich przeprowadzenia spowodował ustalenie błędnego stanu faktycznego oraz pozbawił stronę możności obrony praw,

- art. 145 § 1 pkt. 1 lit c p.p.s.a. w zw. art. 28 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że słusznie organy ustaliły, że Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo T. jest stroną w niniejszym postępowaniu, w sytuacji kiedy podmiot ten nie ma zarówno interesu prawnego jak i obowiązku dotyczącego postępowania, w związku z czym nie są spełnione przesłanki z w/w artykułu pozwalające uznać dany podmiot za stronę postępowania administracyjnego,

- art. 141 § 4 p.p.s.a. polegającego na przedstawieniu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, to jest wadliwe przyjęcie, że Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wyjaśniło w stopniu dostatecznym wszystkie okoliczności faktyczne sprawy.

Wobec podniesionych zarzutów skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA; rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie; zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W motywach uzasadnienia skargi kasacyjnej powyższe zarzuty zostały rozwinięte.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) – powoływanej dalej jako "p.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie podstaw kasacyjnych polega na wykazaniu przez autora skargi kasacyjnej, że stawiane przez niego zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź, jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2023 r. sygn. akt III OSK 7318/21; wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2023 r. III FSK 2102/21). Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (por. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2023 r. sygn. akt I GSK 1174/19).

W niniejszej skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty powołując się na obie z ww. podstaw kasacyjnych.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu dotyczącego naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. polegającego na przedstawieniu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, to jest wadliwe przyjęcie, że Prezes PGWWP wyjaśnił w stopniu dostatecznym wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, stwierdzić należy, że jest on chybiony.

Przypomnieć trzeba, że art. 141 § 4 p.p.s.a. określa wymogi formalne uzasadnienia wyroku. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera co najmniej jednego z ustawowych elementów formalnych lub jeżeli sąd nie zawarł w uzasadnieniu stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09). Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem. Zarzut naruszenia tego wymagania jest skuteczny wówczas, gdyby sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z tego przepisu, dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie wyroku Sądu I instancji spełnia wymogi, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. i pozwala na kontrolę instancyjną tego orzeczenia. Za pomocą zarzutu dotyczącego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można natomiast skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2023r., sygn. akt II OSK 1828/20).

Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut wskazujący na naruszenie przez WSA art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż organy słusznie ustaliły, że Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo T. jest stroną w niniejszym postępowaniu.

Wyjaśnić należy, że uchylenie danego rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. jest możliwe w przypadku stwierdzenia przez sąd innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wpływanie istotne na wynik sprawy, to prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowanie w nich stosunku administracyjnego, materialnego lub procesowego. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (por. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013r. sygn. akt I GSK 363/12).

Wbrew sugestii skarżącego Sąd I instancji nie stwierdził, że organy słusznie ustaliły, że Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo T. jest stroną w niniejszym postępowaniu. Wręcz przeciwnie. WSA, odnosząc się do zarzutów skargi co do bezzasadnego dopuszczenia Nadleśnictwa do udziału w postępowaniu administracyjnym przez organy obu instancji, stwierdził, że co do zasady przedmiotem postępowania, uregulowanego w art.64a ust.5 Prawa wodnego z 2001 r., nie jest szczegółowe badanie oddziaływania urządzenia wodnego na nieruchomości sąsiednie a wyłącznie to, czy właściciel urządzenia wodnego wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, lub czy uzyskał decyzję o legalizacji urządzenia wodnego. Sąd I instancji trafnie jednak spostrzegł, że nawet hipotetyczne przyjęcie w tej sytuacji, iż podnoszone przez Nadleśnictwo okoliczności były z punktu widzenia wyniku sprawy administracyjnej obojętne (tj. nie uzasadniały traktowania Nadleśnictwa jako strony postępowania), to uczestnictwo Nadleśnictwa w postępowaniu w żadnym zakresie na ww. wynik nie wpłynęło, w sytuacji, w której kontrolowane postępowanie zostało wszczęte przez organ I instancji z urzędu (a nie na wniosek Nadleśnictwa) a rozstrzygnięcia w sprawie zapadły w oparciu o zebrany przez organy materiał dowodowy. Materiał ten, to nie tylko zeznania pracowników Nadleśnictwa ale też zeznana innych osób (np. R.T. czy B.M.), pisemne oświadczenie pracownicy PZMiUW z dnia [...] października 2017 r. czy dokumenty pozyskane przez organ z innych postępowań w tym m.in. protokół z rozprawy administracyjnej z dnia [...] kwietnia 2017r. przeprowadzonej w postępowaniu o udzielenie M.G. i R.G. zezwolenia na szczególne korzystanie z wód.

Skarżący formułując omawiany zarzut kasacyjny w żaden sposób nie wyjaśnił dlaczego w jego ocenie uchybienie to ma istotny wpływ na wynik sprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy wskazywany przez skarżącego fakt, że Nadleśnictwo nie tylko dostarczało dowodów w przedmiotowej sprawie, ale występowało czynnie jako strona w każdym etapie postępowania, czy to oględzinach, czy rozprawie administracyjnej nie jest wystarczający by stwierdzić, że gdyby Nadleśnictwo nie brało udziału w niniejszym postępowaniu to wynik sprawy mógłby być odmienny.

Nadmienić przy tym należy, że z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że Prezes PGWWP także stwierdził, iż w istocie - jak podniesiono w odwołaniu - Nadleśnictwo nie może z faktu odnotowania negatywnego wpływu przedmiotowej zastawki na swoich działkach wywodzić przymiotu strony w postępowaniu. Oddziaływanie to stanowi bowiem skutek korzystania z wód, polegającego na ich piętrzeniu, nie zaś samego wykonania urządzenia wodnego. Organ odwoławczy wskazał jednak, że zgodnie z informacją zawartą w piśmie Nadleśnictwa T. z dnia [...] sierpnia 2017 r., znak: [...], złożonym w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód potoku B. (kopia w aktach sprawy) wskazano, iż betonowe umocnienia wykonane podczas nadbudowy przedmiotowej zastawki najprawdopodobniej wkraczają w granice działki nr ew. [...], będącej w zarządzie Nadleśnictwa T. Fakt ten, zgodnie z przepisami ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, stanowi o legitymowaniu się przez Nadleśnictwo statusem strony postępowania. Abstrahując od powyższych rozważań stwierdził jednocześnie, że nawet jeżeli Nadleśnictwo Tuszyma nie posiadałoby statusu strony, to dostarczone przez nie informacje, w tym również zeznania świadków, mogą zostać zakwalifikowane jako dowody w przedmiotowej sprawie. Skarżący powyższych wniosków zarówno organu jak i Sądu I instancji w żaden sposób nie podważył.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego bezpodstawne są też zarzuty wskazujące na uchybienie przez Sąd I instancji przepisów art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 (skarżący kasacyjne nie podał jednostki redakcyjnej tego przepisu, choć był do tego zobligowany) w zw. z art. 80 w zw. z 127 § 3 w zw. art. 140 k.p.a. poprzez oddalenie skargi przez WSA i uznanie, że organy przeprowadziły postępowanie wyczerpująco, mimo iż Prezes PGWWP w toku ponownego rozstrzygania w sprawie nie rozpoznał wszystkich zarzutów i twierdzeń podniesionych w odwołaniu, a tym samym de facto pozbawił skarżącego prawa do obrony swoich racji, a organy nie zebrały i nie rozważyły całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, bezzasadnie oddalony został zgłoszony przez skarżącego dowód z eksperymentu procesowego.

Odnosząc się do powyższego podkreślić należy, że skarżący nie wskazał w skardze kasacyjnej, do którego z zarzutów odwołania Prezes PGWWP się nie odniósł. Nadto, w ocenie NSA, analiza akt niniejszej sprawy, w tym lektura decyzji organów obu instancji dowodzi, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że organy zgromadziły materiał dowodowy, który jest wystarczający do sformułowania w sprawie logicznych, spójnych i zgodnych ze wskazaniami doświadczenia życiowego wniosków, co zwalniało organy z konieczności przeprowadzania dalszych dowodów, sugerowanych przez skarżącego (tj. przeprowadzenie eksperymentu). Żaden organ prowadzący postępowanie nie ma obowiązku przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Nie może on pominąć jedynie wskazywanych środków dowodowych, gdy nie zostały wyjaśnione sporne fakty mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Tak więc tylko nieustalenie okoliczności mających takie znaczenie dla sprawy można uznawać za naruszenie reguł procedowania, które mogłyby mieć wpływ na treść ustaleń faktycznych, a w konsekwencji na treść orzeczenia kończącego postępowanie w danej sprawie (por. wyrok NSA z dnia z dnia 4 sierpnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1607/16).

Podkreślić należy, że w niniejszym postępowaniu - jak słusznie zauważył organ odwoławczy – nie był rozpatrywany wpływ funkcjonowania zastawki na sposób gospodarowania wodami o oddziaływania na grunty Nadleśnictwa lecz sam fakt legalności jej wykonania (odbudowania). Sąd I instancji słusznie stwierdził, że fakt wykonania przez właścicieli zastawki prac istotnie zwiększających jej wymiary w stosunku do stanu poprzedniego został dostatecznie wykazany przez organy w oparciu o: podpisany przez skarżącego protokół z rozprawy administracyjnej z dnia [...] kwietnia 2017 r. przeprowadzonej w postępowaniu o udzielenie właścicielom zastawki zezwolenia na szczególne korzystanie z wód; pisemne oświadczenie pracownicy PZMiUW z dnia [...] października 2017 r. relacjonujące wnioski z oględzin terenu, mających miejsce na jesieni 2013 r., oraz korespondujące z nimi dowody z przesłuchania świadków, tj. leśniczego A.S., podleśniczego J.K., R.T. – byłego mieszkańca sąsiedniej nieruchomości w latach 1980 – 2012, B.M. – byłej mieszkanki wsi, zastępcy nadleśniczego B.T.

Skarżący kasacyjne kwestionuje zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia, podkreślając, że wnioskowany przez niego eksperyment był kluczowy dla rozstrzygnięcia wszelkich wątpliwości w zakresie parametrów i funkcjonowania spornej zastawki przed jej odbudową, jednakże w żaden sposób nie odnosi się do faktu, że podczas rozprawy administracyjnej z dnia [...] kwietnia 2017 r. wskazał, że zastawka została wykonana w 1972 r. następnie w 2016 r. przebudowana wraz z umocnieniem betonowym brzegu lewego i prawego potoku B. na odległości 8,3 m. Z protokołu tego wynika m.in., że przebudowa zastawki polegała na dobudowie w części górnej zastawki na wysokość dwóch warstw pustaka, za zastawką umocniono wylewką betonową skarpy potoku. W skierowanym do Starosty Powiatu M. piśmie z dnia [...] sierpnia 2017 r. R.G. i M.G. potwierdzili, że faktycznie, podczas rozprawy zostało przez nich wniesione do protokołu, że wykonali prace polegające na przebudowie zastawki, co prawda zaznaczyli przy tym, że według "Ekspertyzy technicznej" wykonanej przez R.B. posiadającego stosowne uprawnienia, wykonane prace kwalifikują się jako prace remontowe. Niemniej jednak, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, dokument ten nie został wsparty jakimikolwiek szczegółowymi ustaleniami na temat stanu przedmiotowej zastawki przed jej rzekomą obudową, tym samym zawarty w nim wniosek, iż przeprowadzone przez właścicieli prace miały charakter remontu nie jest wystarczający by przyjąć, że w istocie doszło do odbudowy a nie przebudowy spornej zastawki. Tym bardziej, gdy z wskazanymi w ww. protokole oświadczeniami skarżącego korespondują jeszcze inne zgromadzone przez organ odwody, tj. pisemne oświadczenie pracownicy PZMiUW z oraz zaznania ww. świadków. Na marginesie zaznaczyć należy, że podczas przeprowadzonej przez organ rozprawy w dniu [...] grudnia 2017 r. skarżący zobowiązał się do przedłożenia do dnia [...] grudnia 2017 r. zdjęcia, o którym wspomniał świadek B.T., jednakże tego nie uczynił.

Chybiony jest także zarzut jakoby Sąd I instancji naruszył art. 106 § 3 w zw. z art. 113 § 1 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu uzupełniającego zawnioskowanego przez skarżącego w postaci zdjęć zastawki znajdującej się w pobliżu zastawki skarżącego, zawiadomienia z dnia [...] lipca 2018 r., wniosku o wydanie decyzji o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia [...] czerwca 2018 r.

Zgodnie z art. 113 § 1 p.p.s.a. przewodniczący zamyka rozprawę, gdy sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną. Przez "dostateczne wyjaśnienie sprawy", o którym mowa ww. przepisie, rozumie się nie konieczność wyjaśnienia przez sąd stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz stan zdolności w sprawie sądowoadministracyjnej do wydania wyroku, a zatem dokonania przez sąd oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu czy też nie. Przepis ten ma charakter techniczny, a więc może zostać naruszony tylko wtedy, gdyby przewodniczący nie wydał zarządzenia o zamknięciu rozprawy w ogóle, bądź wtedy, gdyby podjął taką czynność procesową w sytuacji, gdy sąd nie uznał jeszcze sprawy za dostatecznie wyjaśnioną do rozstrzygnięcia (por. wyroki NSA z 2 sierpnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2551/19, oraz z dnia 15 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 3414/19). Natomiast w skardze kasacyjnej nie wskazano, aby w sprawie miało dojść do tego typu naruszenia przepisów postępowania.

Z kolei zgodnie art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Oznacza to, po pierwsze, że przeprowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym jest dopuszczalne wyjątkowo, jedynie w sytuacji wystąpienia wskazanych wyżej przesłanek. Po drugie, możliwość jego przeprowadzenia uzależniona jest od uznania Sądu, który postępowanie takie przeprowadzić może, lecz nie musi. Powyższy przepis należy odczytywać z uwzględnieniem generalnej zasady, wyrażonej w art. 133 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Zasada ta oznacza, że sąd administracyjny nie prowadzi we własnym zakresie postępowania dowodowego i nie ustala samodzielnie stanu faktycznego sprawy, lecz ocenia jedynie, czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, w tym także czy w sposób wyczerpujący rozpatrzyły materiał dowodowy i czy właściwie oceniły zebrane dowody (zob. np. wyrok NSA z 16 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 554/07). Celem postępowania dowodowego, prowadzonego przed sądem administracyjnym, nie jest zatem ponowne ustalanie stanu faktycznego sprawy w zastępstwie organu administracji publicznej. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. pozwala jedynie, w drodze wyjątku, przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe w razie wystąpienia istotnych wątpliwości co do zgodności z prawem zaskarżonego aktu - a nie co do prawidłowości poczynionych w postępowaniu administracyjnym ustaleń faktycznych - przy czym nadal jest to uprawnieniem a nie obowiązkiem sądu (por. wyrok NSA z 2 września 2008 r., sygn. akt II GSK 318/08). Prowadzi to do wniosku, że art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może służyć do kwestionowania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza, ani do ustalania stanu faktycznego sprawy przed sądem administracyjnym. Z uwagi na powyższe w orzecznictwie przyjmuje się, że zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. może być uzasadniony jedynie wówczas, gdy Sąd I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe a skarżący kasacyjnie wykaże, że kryteria wiarygodności dopuszczonych dowodów były oczywiście błędne (por. wyroki NSA z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt II FSK 1886/07 oraz z dnia 12 lipca 2023 r. sygn. akt I OSK 890/20).

W niniejszej sprawie WSA w całości podzielił stanowisko organu i oddalił skargę strony. Oznacza to, że Sąd I instancji nie powziął żadnych istotnych wątpliwości co do zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i nie dostrzegł tym samym potrzeby przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, a skarżący w złożonej skardze kasacyjnej nie wykazał, że wywiedzione przez Sąd I instancji wnioski na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów są nieprawidłowe.

Wobec powyższego bezpodstawne są także zarzuty wskazujące na naruszenie przez WSA przepisów prawa materialnego, tj. art. 64a ust. 5 i art. 140 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. a i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne poprzez niewłaściwe zastosowanie.

Zgodnie 9 ust. 1 pkt 19 lit. a) ustawy z 2001 r. Prawo wodne przez urządzenia wodne rozumie w szczególności budowle piętrzące, spustowe, przeciwpowodziowe i regulacyjne , a także poldery przeciwpowodziowe, kanały i rowy. W art. 9 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy wskazano, że przepisy ustawy dotyczące wykonania urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio do odbudowy, rozbudowy, przebudowy lub rozbiórki tych urządzeń z wyłączeniem robót związanych z utrzymaniem urządzeń wodnych w celu zachowania ich funkcji. Natomiast zgodnie z art. 64a ust. 1 omawianej ustawy jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia - właściciel urządzenia może wystąpić z wnioskiem o legalizację. W ust. 5 z art. 64a tej ustawy wskazano, że jeżeli właściciel nie wystąpił z wnioskiem lub nie uzyskał legalizacji urządzenia wodnego organ nakłada na właściciela tego urządzenia w drodze decyzji obowiązek likwidacji urządzenia ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku.

Skarżący kwestionuje zastosowanie ww. przepisów zarówno przez organy jak i Sąd I instancji podnosząc, że rzekoma odbudowa przedmiotowej zastawki nastąpiła w konsekwencji powodzi w 2014 r. a zatem, że działał w ramach ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (tekst jedn., z 2016 r. poz. 1067).

Przypomnieć zatem trzeba, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę odbudowa zniszczonych w wyniku działania żywiołu: budowli regulacyjnych na wodach oraz urządzeń wodnych. Podobnie zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 tej ustawy nie wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej remont uszkodzonych w wyniku działania żywiołu budowli regulacyjnych na wodach oraz urządzeń wodnych. W art. 4 pkt 1 omawianej ustawy określono, że ilekroć w ustawie jest mowa o odbudowie należy przez to rozumieć odtworzenie obiektu budowlanego w całości lub w części:

a) o wymiarach obiektu zniszczonego lub uszkodzonego - w dotychczasowym miejscu,

b) o wymiarach obiektu zniszczonego lub uszkodzonego albo o innych wymiarach - na terenie tej samej gminy w innym miejscu wskazanym w miejscowym planie odbudowy, miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,

- przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.

Powyższa ustawa nie definiuje pojęcia remontu jednakże, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, i tym przypadku nie może mieć miejsca istotna zmiana (przebudowa) remontowanego obiektu. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy Sąd I instancji, jak już wyżej wyjaśniono, prawidłowo stwierdził, że czynności dowodowe przeprowadzone przez organ pozwoliły na poczynienie wyczerpujących i w pełni wiarygodnych ustaleń faktycznych na okoliczność braku identyczności przedmiotowego urządzenia wodnego, funkcjonującego w szczególności przed powodzią z 2014 r. oraz po jego przebudowaniu przez właścicieli w 2016 r. W konsekwencji trafna jest także ocena WSA co do prawidłowości zastosowania w sprawie przez organy ww. przepisów prawa materialnego.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.