Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 781/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 14b par. 3,  art. 14g par. 1,  art. 169 par. 1,4,  art. 14h,  art. 217 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz-Rajchman Sędziowie: Asesor WSA Łukasz Cieślak (sprawozdawca) Sędzia WSA Marta Semiczek po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 10 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 24 sierpnia 2022 r. nr 0114-KDIP2-2.4011.300.2022.5.KW/RK w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej I. uchyla w całości zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 27 czerwca 2022 r. nr 0114-KDIP2-2.4011.300.2022.4.KW; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez M. P. jest postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 24 sierpnia 2022 r. nr 0114-KDIP2-2.4011.300.2022.5.KW/RK, którym utrzymano w mocy postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 27 czerwca 2022 r. nr 0114-KDIP2-2.4011.300.2022.4.KW w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.

Z akt sprawy wynika, że we wniosku z 31 marca 2022 r. o wydanie interpretacji indywidualnej skarżący podał, że nabył w dniu 27 kwietnia 2016 r. w drodze darowizny od matki nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, składającą się z działek [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], położoną w N. (gmina C., powiat [...], województwo [...]). W dniu 29 kwietnia 2016 r. wnioskodawca wraz z żoną rozszerzył obowiązującą w ich małżeństwie wspólność ustawową o ww. działki otrzymane przez wnioskodawcę w drodze darowizny od matki. Obecnie wnioskodawca wraz z małżonką planuje zbycie nieruchomości stanowiącej od momentu nabycia do teraz ich majątek prywatny.

Dalej wnioskodawca wskazał, że nieruchomość od momentu nabycia była wykorzystywana przez niego jako nieruchomość rolna, gdyż prowadzi on działalność rolniczą, w związku z tym nieruchomość nie była udostępniana innym osobom na podstawie żadnej umowy cywilnoprawnej. Składane były deklaracje na podatek rolny oraz uiszczano podatek. Pobierano również dopłaty z Unii Europejskiej na nieruchomość. Wnioskodawca nie poniósł żadnych nakładów związanych z przygotowaniem nieruchomości do sprzedaży, gdyż cały czas wykorzystywana była (i jest do dnia złożenia wniosku) do działalności rolniczej. Jedynym podjętym przez wnioskodawcę działaniem w stosunku do nieruchomości był złożony w dniu 2 grudnia 2019 r. wniosek do Wójta Gminy C. o zmianę i uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego z terenów rolniczych na tereny przemysłowe dla ww. działek, które w studium zagospodarowania przestrzennego gminy wskazane są jako tereny przemysłowe. Do dnia złożenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej takowy plan zagospodarowania przestrzennego nie został uchwalony (pomimo, iż upłynęło ponad 2 lata), a działki nadal są działkami rolnymi, czynnie uprawianymi przez wnioskodawcę.

Kolejno wnioskodawca wskazał, że jest czynnym podatnikiem VAT z tytułu działalności rolnej. Jako rolnik dokonuje zakupu oraz sprzedaży różnych terenów, które są przez niego uprawiane. Na ten moment małżonkowie planują dokonać sprzedaży ww. nieruchomości ze względu na wykup dzierżawionych nieruchomości rolnych z Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa o powierzchni około [...] ha oraz zakupu innych gruntów rolnych przylegających do gruntów będących własnością rolnika w celu scalenie gospodarstwa. W związku z brakiem doświadczenia w przedmiocie obrotu nieruchomościami, małżonkowie planują podpisać/ podpisali umowę pośrednictwa w sprzedaży nieruchomości. Zgodnie z § 2 pkt b rzeczonej umowy realizacja działań marketingowo-reklamowych oraz przygotowania stosownych dokumentów dotyczących przedmiotowej nieruchomości celem jej promocji i sprzedaży wyłącznie w zamkniętym kręgu kontaktów pośrednika, wyłączając ogólnodostępne portale ogłoszeniowe oraz media społecznościowe. Na dzień sporządzenia wniosku nie ma potencjalnego nabywcy działki.

Wnioskodawca sformułował pytanie czy sprzedaż opisanej nieruchomości będzie zwolniona od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.; dalej: u.p.d.o.f.).

Wezwaniem z 26 maja 2022 r. organ poinformował wnioskodawcę, że wniosek ma braki formalne i wezwał do ich uzupełnienia pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Na wezwanie organu wnioskodawca miał doprecyzować przedstawiony opis zdarzenia przyszłego poprzez jednoznaczne wskazanie:

1) jaka jest data nabycia nieruchomości rolnej, o której mowa we wniosku, przez matkę, po której wnioskodawca dziedziczył;

2) czy prowadzone przez wnioskodawcę gospodarstwo rolne to gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 333);

3) czy nieruchomość, będąca przedmiotem sprzedaży, będzie stanowiła w momencie sprzedaży gospodarstwo rolne lub wchodziła w skład gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 2 ust. 1ww. ustawy o podatku rolnym i jak została sklasyfikowana (rodzaj gruntu);

4) czy opisana nieruchomość jest/ będzie zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza;

5) czy na opisanej nieruchomości znajdują się specjalne działy produkcji rolnej;

6) czy opisana nieruchomość w wyniku sprzedaży utraci charakter rolny, oraz jakie okoliczności o tym świadczą;

7) czy wnioskodawca zamierza występować o decyzje administracyjne, uzyskać warunki techniczne przyłączenia opisanej nieruchomości do infrastruktury technicznej (wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej, ciepłowniczej), itp.;

8) w jaki sposób wnioskodawca będzie poszukiwał nabywców ww. nieruchomości; czy podejmował/ będzie podejmował działania zmierzające do przygotowania przedmiotowej nieruchomości do sprzedaży;

9) czy będą zawierane umowy przedwstępne sprzedaży nieruchomości, a jeśli tak, to czy zostaną ustalone warunki, które muszą zostać spełnione w celu zawarcia ostatecznej umowy sprzedaży przenoszącej własność;

10) czy wnioskodawca posiada jeszcze inne nieruchomości przeznaczone w przyszłości do sprzedaży (oprócz opisanej we wniosku). Jeśli tak, to ile, jakie i w jakim celu nabyte;

11) czy wnioskodawca dokonywał już wcześniej sprzedaży nieruchomości. Jeśli tak, to należy podać odrębnie dla każdej sprzedanej nieruchomości: kiedy i w jaki sposób wszedł w posiadanie tych nieruchomości, w jakim celu nieruchomości te zostały nabyte, w jaki sposób nieruchomości były wykorzystywane od momentu wejścia w ich posiadanie do chwili sprzedaży, kiedy dokonał ich sprzedaży i co było przyczyną ich sprzedaży, czy zakupione nieruchomości są/były zabudowane/niezabudowane, mieszkalne/niemieszkalne.

Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2022 r. organ pozostawił bez rozpatrzenia wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, wskazując, że wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi na przytoczone wezwanie, a to oznacza, że wniosek zawiera braki formalne które nie pozwalają na wydanie interpretacji indywidualnej.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia wnioskodawcy organ postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2022 r. utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu podano, że we wniosku nie przedstawiono w sposób wyczerpujący opisu sprawy tym samym, wniosek nie spełniał wymogów określonych w art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.; dalej: o.p., Ordynacja podatkowa). Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej winien wypełnić wszystkie wymogi formalne wynikające z art. 14b – art. 14h Ordynacji podatkowej. Wydanie interpretacji indywidualnej uzależnione jest więc od braku istnienia w sprawie jakichkolwiek wątpliwości, przesłanek negatywnych uniemożliwiających wydanie interpretacji indywidualnej. W przypadku wątpliwości, organ podatkowy jest nie tylko uprawniony, ale wręcz zobowiązany wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w taki sposób aby na podstawie uzyskanych informacji mógł wydać interpretację indywidualną, w której udzieli jednoznacznej odpowiedzi w sprawie oceny prawnej zaprezentowanego stanowiska wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie organ uznał, że braki wniosku są usuwalne dlatego wystosował wezwanie na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej o ich usunięcie. Brak odpowiedzi na wezwanie spowodował, że wątpliwości organu interpretacyjnego nie zostały wyjaśnione.

Nie godząc się z przytoczonym rozstrzygnięciem M. P. wniósł w jego przedmiocie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie art. 169 § 1 o.p. w związku z art. 14h o.p. oraz art. 169 § 4 o.p. poprzez aprobatę dla pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji z racji na nieuzupełnienie nieusuwalnych braków wniosku o interpretację w sytuacji, w której wniosek ten nie zawierał żadnych braków - był w pełni kompletny, a informacje w nim zamieszczone były w pełni wystarczające do wydania interpretacji indywidualnej. W konsekwencji skarżący zarzucił naruszenie art. 233 § 1 pkt 2 o.p. w związku z art. 239 o.p. w związku z art. 14h o.p. poprzez brak uchylenia skarżonego postanowienia, pomimo jego ewidentnych uchybień związanych z naruszeniem art. 169 § 1 o.p. poprzez wezwanie do uzupełnienia wniosku o interpretację, który nie zawierał nieusuwalnych braków określonych przepisami prawa.

Skarżący wskazał, że wezwanie z 26 maja 2022 r. zawierało pytania, na które skarżący nawet potencjalnie nie mógł udzielić rzetelnej odpowiedzi. Organ formułując pytania w zakresie "uzupełnienia wniosku" zdecydowanie wyszedł poza dozwolony prawem zakres. Mianowicie, organ dążył do uzyskania informacji, które są całkowicie irrelewantne z punktu widzenia oceny stanowiska wnioskodawcy lub takich, które już we wniosku się znajdowały.

Skarżący zauważył, że we wniosku podał, że nieruchomość od momentu nabycia była wykorzystywana jako nieruchomość rolna (...) cały czas wykorzystywana była (i jest do dnia złożenia wniosku) do działalności rolniczej. Tymczasem organ w pytaniu czwartym domaga się wskazania czy opisana nieruchomość jest/ będzie zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Nieruchomość w momencie składania wniosku była zajęta na prowadzenie działalności rolniczej. Fakt ten wynikał wprost z wniosku. Zaś to, na jakie cele będzie ona wykorzystywana w przyszłości jest nie tylko niemożliwe w danym momencie do stwierdzenia, ale również całkowicie irrelewantne. Jak bowiem wynika również z treści wniosku o interpretację (co w zasadzie jest jego istotą), wnioskodawca zamierza sprzedać przedmiotowe działki. To zaś sprawia, że nie jest w stanie przewidzieć do czego będą one wykorzystywane przez przyszłego właściciela, co więcej nie jest też w stanie nawet potencjalnie otrzymać od niego żadnego wiążącego oświadczenia w tym zakresie, bowiem co oczywiste, nie ma ku temu żadnych podstaw. Powyższe w sposób oczywisty sprawia, iż odpowiedź na przynajmniej część zadanych pytań zadanych przez organ w wezwaniu z dnia 26 maja 2022 r. była obiektywnie niemożliwa, Skarżący nie jest bowiem w stanie przewidzieć przyszłości.

Dalej skarżący podniósł, że przedmiot niektórych pytań organu był również z perspektywy zadanych pytań dla sprawy irrelewantny. Niektóre zadane bowiem przez organ pytania sprawiają wrażenie zadanych w sposób całkowicie losowy i z całkowitym oderwaniem od treści wniosku o wydanie interpretacji. Skarżący zauważył, że pomimo deklarowania nabycia nieruchomości w drodze darowizny, organ w pytaniu nr 1 pytał o datę nabycia nieruchomości w drodze dziedziczenia. Także pytanie nr 8, w którym organ pytał czy wnioskodawca podejmował/ będzie podejmował działania zmierzające do przygotowania przedmiotowej nieruchomości do sprzedaży jest jednym z wielu przykładów zaniechania analizy wniosku, w którym wnioskodawca wprost wskazał, że małżonkowie planują podpisać / podpisali umowę pośrednictwa w sprzedaży nieruchomości. Zasadność wzywania do uzupełnienia wniosku o informacje już się w nim znajdujące wydaje się co najmniej wątpliwa i może świadczyć o co najmniej równie wątpliwej jakości analizy wniosku.

Zdaniem skarżącego jedną z cech wspólnych zadanych przez organ pytań jest ich odnoszenie się do przyszłości (pytania nr 3-5 i 9-10). Taki sposób sformułowania pytań właściwie uniemożliwia odpowiedź na nie. Żądanie organu, aby wnioskodawca w jakikolwiek sposób przewidział przyszłość i przedstawił np. sposób wykorzystania tej działki w przyszłości (np. przez jej nabywcę) jest całkowicie bezpodstawne i niemające żadnego przełożenia na kwestie opodatkowania konkretnej transakcji. Podsumowując - organ na pytania dotyczące przyszłości oczekuje odpowiedzi, które będą tę przyszłość w całkowicie pewny i poprawny sposób przewidywały (tym samym żądając od strony czynności obiektywnie niemożliwej). Organ postawił więc stronę w sytuacji, w której ta, gdyby odpowiedziała na pytania zawarte w wezwaniu, to w zasadzie odpowiedziałaby również na zadane przez siebie pytania we wniosku o interpretację, natomiast w przypadku, w którym tego nie zrobiła (bo było to obiektywnie niemożliwe), to jej wniosek został pozostawiony bez rozpatrzenia.

Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o przeprowadzenie rozprawy, a także uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, wraz z kosztami zastępstwa świadczonego przez doradcę podatkowego, stosownie do norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu, oceniając zarzuty skargi jako bezzasadne, i wniósł o przeprowadzenie rozprawy i oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie w sprawie naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sąd nie przychylił się w tym zakresie do wniosków stron o rozpoznanie sprawy na rozprawie z uwagi na to, że w przypadku rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. wniosek strony nie jest wiążący. Sąd wziął przy tym pod uwagę, że nie zachodziła konieczność osobistego stawiennictwa strony, a także za przeprowadzeniem rozprawy nie przemawiał charakter sprawy. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nie prowadzi przy tym do pominięcia stron, bowiem podnoszone przez stronę skarżącą argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, zostały rozważone w oparciu o akta sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) oraz złożoną skargę, a sprawa została rozpoznana przez sąd we właściwym składzie (art. 120 p.p.s.a.).

Przechodząc do omówienia motywów wydanego wyroku, należy wskazać, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone, jeśli sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to zastrzeżenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

Odnosząc się do przepisów prawa, które miały zastosowanie w sprawie zakończonej zaskarżonym postanowieniem przywołać należy art. 14b § 1 o.p., zgodnie z którym Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). W myśl art. 14b § 3 o.p. składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Stosownie do art. 14g § 1 o.p. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej niespełniający wymogów określonych w art. 14b § 3 lub 3a lub innych wymogów określonych przepisami prawa pozostawia się bez rozpatrzenia. Na podstawie art. 169 § 1 o.p. – który ma odpowiednie zastosowanie w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej na mocy art. 14h o.p. – jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.

Podkreślenia wymaga, że do braków formalnych, które rodzą obowiązek organu podatkowego do wezwania wnioskodawcy w celu ich usunięcia na podstawie art. 169 § 1 o.p., należy zaliczyć tylko te braki, które uniemożliwiają nadanie wnioskowi właściwego biegu (zob. P. Pietrasz [w:] Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX/el. 2023, art. 169). Jednocześnie wezwanie wystosowane przez organ do sprecyzowania wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie może prowadzić do żądania, aby to sam wnioskodawca przesądził kwestie, o którą wprost zapytał, lecz może prowadzić jedynie do sprecyzowania elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego niezbędnych do ich oceny w kontekście zadanego przez wnioskodawcę pytania i jego stanowiska w sprawie (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2021 r., II FSK 1049/21, z 17 grudnia 2021 r. II FSK 1239/21, z 13 stycznia 2022 r., II FSK 1333/21; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Pamiętać przy tym należy, że stan przedstawiony we wniosku jest jedynie hipotetyczny. Jako taki musi więc podlegać ocenie, bez względu na to czy rzeczywiście wystąpił lub też czy może wystąpić. W szczególności bowiem pytania o zdarzenia przyszłe dotyczyć mogą działań planowanych przez zainteresowanych, które choć obecnie niemożliwe, staną się takimi w przyszłości. Chodzi zatem o to, czy zainteresowany prawidłowo ocenia stan prawnopodatkowy w odniesieniu do zdarzenia, które jeszcze nie nastąpiło w odniesieniu do wnioskodawcy, ale które nastąpić może. Wnioskodawca może być zainteresowany skutkami podatkowymi swojego potencjalnego zachowania, które jedynie projektuje, albo którego podjęcie uzależnia od wyniku interpretacji indywidualnej. W postępowaniu interpretacyjnym stan faktyczny przedstawiony we wniosku może mieć charakter hipotetyczny, natomiast rzeczą organu jest, przy wystarczającej "precyzyjności" tego stanu, udzielenie odpowiedzi, czyli wydanie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie (zob. wyrok WSA w Łodzi z 28 marca 2012 r., I SA/Łd 221/12, i powołane tam orzecznictwo).

Dalej należy wskazać, że art. 169 § 4 o.p. stanowi, że organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie. Stosownie do art. 217 § 2 o.p., postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Z art. 210 § 4 o.p. w związku z art. 219 o.p. wynika zaś, że uzasadnienie faktyczne zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie naruszają art. 14b § 3 o.p. w związku z art. 14g § 1 o.p. oraz art. 169 § 1 i § 4 o.p. w związku z art. 14h o.p. i art. 217 § 2 o.p. Uzasadnienia postanowień organu sporządzono bowiem w sposób uniemożliwiający zidentyfikowanie z jakiego powodu i na jakiej podstawie prawnej organy uznały, że wniosek skarżącego o wydanie interpretacji indywidualnej nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa (art. 14g § 1 i art. 169 § 1 o.p.). Z art. 14b § 3 o.p. wynika, że składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. W ocenie Sądu organy podatkowe nie wykazały w omawianych postanowieniach, że przedstawione przez skarżącego zdarzenie przyszłe zostało przez niego opisane w sposób uniemożliwiający nadanie wnioskowi dalszego biegu. Pamiętać przy tym należy, że wnioskodawca przedstawił zdarzenie przyszłe w kontekście pytania o zwolnienie od podatku dochodowego wynikające z konkretnego przepisu u.p.d.o.f. Organ interpretacyjny w wezwaniu z 26 maja 2022 r., ani w postanowieniach o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia nie powiązał w żaden sposób opisu zdarzenia przyszłego i powołanego przez stronę przepisu prawa, w którym upatruje ewentualnego zwolnienia od podatku, z zadanymi przez siebie pytaniami. Nie wiadomo więc z jakich powodów organy uznały, że istotne w sprawie są odpowiedzi wnioskodawcy na pytania odnoszące się do przyszłości, jak choćby pytanie nr 9 o planowane umowy przedwstępne, czy pytanie nr 7 o zamiar występowania o warunki techniczne dla przyłączy. Nie jest też zrozumiałe formułowanie pytań o okoliczności, które skarżący wyjaśnił uprzednio we wniosku (jak choćby kwestia tego, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo rolne oraz jakie działania podjął w celu poszukiwania ewentualnego nabywcy nieruchomości). Oczywiście wadliwe było również pytanie o nabycie nieruchomości w drodze dziedziczenia, podczas gdy skarżący nabył nieruchomość w drodze darowizny.

Zdaniem Sądu trudno wskazać w realiach treści wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, z jakich powodów organy podatkowe uznały, że wniosek ten dotknięty jest takimi wadami, które uniemożliwiają jego rozpatrzenie. Konkretnej argumentacji nie zawiera uzasadnienie postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia, a postanowienie wydane na skutek zażalenia, choć nieco bardziej rozbudowane, zawiera dość ogólne uwagi organu na temat braków wniosku. Zdaniem Sądu takie uzasadnienia postanowień organów obu instancji są wadliwe, to jest naruszają ww. przepisy prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Organ podjął próbę bardziej rozbudowanego uzasadnienia swojego stanowiska w odpowiedzi na skargę, jednak tego rodzaju pismo procesowe nie jest właściwym miejscem dla rozstrzygania sprawy zainicjowanej wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej.

Podkreślenia wymaga, że to, w jakim zaistniałym stanie faktycznym albo zdarzeniu przyszłym, jak jest sformułowane pytanie i co jest jego przedmiotem, tj. interpretacji jakich przepisów prawa podatkowego oczekuje wnioskodawca, jest pozostawione wyłącznie woli wnioskodawcy. Ryzyko pominięcia określonych informacji – lecz przedstawienie ich w stopniu wystarczającym do dokonania oceny stanowiska wnioskodawcy – albo podanie ich w sposób niezgodny z rzeczywistością obciąża wnioskodawcę w zakresie ochronnej funkcji interpretacji indywidualnej. Natomiast procedura uzupełniania braków formalnych wniosku nie może być wykorzystywana przez organ do unikania merytorycznej wypowiedzi w sprawie albo do przerzucania na wnioskodawcę ciężaru dokonania interpretacji przepisów prawa podatkowego. Uwzględniając powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie o pozostawieniu wniosku skarżącego o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpatrzenia naruszają art. 14b § 3 o.p. w związku z art. 14g § 1 o.p. oraz art. 169 § 1 i § 4 o.p. w związku z art. 14h o.p. i art. 217 § 2 o.p. Naruszenie prawa w tym zakresie miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało pozostawieniem wniosku skarżącego o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpatrzenia, podczas gdy organy podatkowe nie wykazały w przekonujący i należycie uargumentowany sposób, by wniosek zawierał takie braki, które uzasadniałyby takie zakończenie postępowania przez organ interpretacyjny.

Powyższe powodowało konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia je poprzedzającego, o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a.

Uwzględnienie skargi powoduje, że organ zobligowany będzie ponownie przystąpić do rozpatrzenia wniosku skarżącego o wydanie interpretacji indywidualnej, przy czym organ podatkowy zobowiązany jest do uwzględnienia oceny poczynionej przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu. We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej skarżący opisał zamierzone przez siebie czynności, podając ich charakter i efekty. Organ powinien więc, przy uwzględnieniu tak opisanego zdarzenia przyszłego sprawy, dokonać oceny stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny, ewentualnie odstąpić od uzasadnienia prawnego w przypadku uznania, że stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. Oczywiście, o ile organ dostrzeże potrzebę zwrócenia się do strony o podanie dodatkowych elementów i będzie w stanie taką konieczność odpowiednio uzasadnić, wówczas rzecz jasna może skierować do strony stosowne wezwanie.

W związku z uwzględnieniem skargi Sąd orzekł również w pkt II sentencji wyroku o kosztach postępowania na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, obejmujący zwrot uiszczonego wpisu sądowego od skargi (100 zł) oraz opłaty od pełnomocnictwa (17 zł), a także wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej będącego doradcą podatkowym (480 zł), wynikające z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 1687)