Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 502/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 1 i 2, art. 176
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 6 ust. 3 pkt 4, art. 8 ust. 1, art. 24 ust. 1 pkt 1, art. 24 ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 104
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 24 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Go 530/22 w sprawie ze skargi D. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 28 czerwca 2022 r. nr 0801-IOC.48.6.2022.19.JAN w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od D. F. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze 1350 (tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Go 530/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę D. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 28 czerwca 2022 r., znak: 0801-IOC.48.6.2022.19.JAN, w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpił skarżący, zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 28 czerwca 2022 r. i poprzedzającej jej decyzji Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 stycznia 2018 r. Skarżący wniósł także o zasądzenie na jego rzecz od organu administracji publicznej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. zarzucono:

1. Naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 191 i art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym zwłaszcza wyjaśnień skarżącego oraz protokołu kontroli nr 418000-ZR-2.1.48.48.16.017.LSUi przyjęcie, że naruszenia dokonane przez skarżącego miały charakter istotny i nie stanowiły oczywistej omyłki pisarskiej, co miało wpływ na oddalenie skargi, podczas gdy prawidłowa swobodna analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym zwłaszcza wyjaśnień skarżącego wskazuje, że rozbieżności w zgłoszeniu SENT były oczywistą omyłką pisarską, albowiem błąd polegał na wpisaniu w niewłaściwe rubryki numeru zezwolenia i numeru licencji jak również brak danych dotyczących miejsca załadunku i daty rozpoczęcia przewozu, a które to błędy zostały niezwłocznie poprawione przez skarżącego, co uzasadnia odstąpienie od wymierzenia kary na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy SENT, a tym samym uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie decyzji organów administracji skarbowej i umorzenie postępowania.

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w zw. art. 24 ust. 3 ustawy SENT w zw. z art. 31 ust. 1 Konstytucji poprzez ich niezastosowanie i:

a) uznanie, że w realiach niniejszej sprawy ważny interes publiczny nie przemawia za odstąpieniem od wymierzenia kary pieniężnej, albowiem naruszenie obowiązków przez skarżącego miało charakter istotny, co wpłynęło na oddalenie skargi, podczas gdy naruszenie obowiązków przez skarżącego polegało na wpisaniu omyłkowo w rubryce dotyczącej numeru zezwolenia drogowego numeru licencji, który to błąd został niezwłocznie usunięty, a co wskazuje na nieistotność dokonanego naruszenia, a nadto WSA nie rozpatrzył w należyty sposób zasady proporcjonalności kary do stopnia przewinienia przewoźnika, co wskazuje, że w niniejsze sprawie nałożenie kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł w stosunku do popełnienia przez skarżącego oczywistej omyłki pisarskiej jest nieproporcjonalne do stopnia przewinienia i nie realizuje celów ustawy, albowiem na skutek działania skarżącego nie doszło do uszczuplenia dochodów podatkowych budżetu państwa,

b) pominięcie w zaskarżonym wyroku oceny prawnej wyrażonej w wyroku NSA z dnia 30 listopada 2021 r. sygn. akt II GSK 2120/21 jak również wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Go 10/22 związanej z prawidłowym rozumieniem interesu publicznego oraz zasady proporcjonalności w związku z naruszeniem przepisów ustawy SENT, a które wskazują na konieczność brania pod uwagę stopnia przewinienia do surowości kary, okoliczności naruszenia przepisów ustawy oraz możliwych realnego zagrożenia interesu Skarbu Państwa w postaci uszczuplenia dochodów budżetowych, a które to okoliczności wystąpiły w realiach niniejszej sprawy i winny skutkować uchyleniem obu decyzji organów administracji skarbowej, co skutkowało dokonaniem niewłaściwej kontroli działalności organów administracji skarbowej przejawiającej się w nieuwzględnieniu oceny prawnej NSA sformułowanych w wyroku II GSK 2120/21, a nadto orzeczenie zapadłe w niniejszej sprawie pozostaje w sprzeczności z treścią wyroku wydanego przez ten sam Sąd w sprawie II SA/Go 10/22, co miało wpływ na oddalenie skargi i utrzymanie w mocy obu decyzji nakładających na skarżącego karę pieniężną w kwocie 10 000 zł.

Odpowiadając na skargę kasacyjną organ administracji wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (dalej ustawa SENT) polegające na niewykonaniu przez przewoźnika obowiązku niezwłocznej aktualizacji danych zawartych w zgłoszeniu przewozu towarów SENT nr [...] zgodnie z art. 6 ust. 3 w związku z art. 8 ust. 1 ustawy stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – najogólniej rzecz ujmując – wynika, że przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały – wobec ich prawidłowości – przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny odnośnie do zaktualizowania się znamion przypisanego stronie deliktu administracyjnego, a w konsekwencji nałożenie kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł. Zdaniem Sądu I instancji, organy administracji bez naruszenia prawa oceniły również, że w rozpatrywanej sprawie nie zaktualizowały się przesłanki stosowania art. 24 ust. 3 ustawy SENT.

Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.

Zwłaszcza, że – co trzeba podkreślić – ocena zasadności, a co za tym idzie skuteczności zarzutów zmierzających do podważenia zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie można pomijać, nie dość, że znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. oraz określonych tymi przepisami prawa koniecznych wymogów, którym w relacji do celu powinny odpowiadać stawiane na ich podstawie zarzuty (por. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15 oraz wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15 oraz wyroki NSA z dnia: 11 października 2022 r., sygn. akt II GSK 581/19; 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt II FSK 187/20; 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18; 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09), to również, że w przypadku skargi kasacyjnej będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia, czytelności formułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym wniesieniem tego pisma (jak w przypadku skargi czy też zażalenia), ale także, jeżeli nie przede wszystkim, z jego treścią (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/17).

Operując w granicach wyznaczonych podstawami kasacyjnymi, z punktu widzenia znaczenia konsekwencji wynikających z przedstawionych uwag wprowadzających trzeba stwierdzić, że skarga kasacyjna nie podważa zgodności z prawem zaskarżonego wyroku.

Nie jest bowiem usprawiedliwiony zarzut z pkt 1. petitum skargi kasacyjnej skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 191 i art. 187 ustawy Ordynacja podatkowa, którego ocena nie może pomijać – co trzeba podkreślić – znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. (por. np. wyroki NSA z dnia: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13).

Przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy bowiem rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem, a związek ten, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a więc innymi oznacza obowiązek wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były – co trzeba podkreślić – na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby (mógłby być) inny. Skoro przy tym na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest mowa o "naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", to za uzasadniony trzeba uznać i ten wniosek, że nie chodzi o każde (jakiekolwiek) naruszenia przepisów postępowania, lecz o naruszenie kwalifikowane jego skutkiem, a mianowicie skutkiem, którego wpływ może nie pozostawać bez wpływu na inny wynik sprawy, co wymaga – jak powyżej wyjaśniono – uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia prawa na wynik sprawy.

Z przedstawionego punktu widzenia, omawiany zarzut kasacyjny nie może być uznany za zasadny, a co za tym idzie skuteczny. Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera bowiem wskazanego i zarazem koniecznego elementu, a co za tym idzie nie wyjaśnienia na czym miałoby polegać naruszenie przez Sąd I instancji wskazanych przepisów prawa i rekonstruowanych na ich podstawie wzorców kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji (art. 187 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa), które Sąd ten miałby naruszyć.

Co więcej, jeżeli przedmiot postępowania (przedmiot sprawy) determinują normy prawa materialnego, które wyznaczają zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń (albowiem to one właśnie stanowią podstawę przyznania uprawnienia, zwolnienia z obowiązku, nałożenia obowiązku, cofnięcia lub uszczuplenia uprawnień), wyznaczając tym samym zbiór koniecznych do załatwienia sprawy prawnie relewantnych faktów, to o braku zasadności omawianego zarzutu kasacyjnego trzeba również wnioskować na podstawie jego konstrukcji. Twierdzenie, że konsekwencją naruszenia przywołanych przepisów prawa miałaby być "dowolna ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego" "[...] w tym zwłaszcza wyjaśnień skarżącego oraz protokołu kontroli [...] i przejęcie, iż naruszenia [...] miały charakter istotny i nie stanowiły oczywistej omyłki pisarskiej, [...] podczas gdy [...] analiza [...] materiału dowodowego, w tym zwłaszcza wyjaśnień skarżącego, wskazuje, że rozbieżności w zgłoszeniu SENT było oczywistą omyłka pisarską, albowiem błąd polegał na wpisaniu w niewłaściwe rubryki numeru zezwolenia i numeru licencji jak również braku danych dotyczących miejsca załadunku i daty rozpoczęcia przewozu, które to błędy zostały niezwłocznie poprawione [...], co uzasadniało odstąpienie od nałożenia kary na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy SENT [...]", nie może bowiem służyć wykazaniu naruszenia przepisów art. 187 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa.

W świetle przedstawionych uwag za uzasadniony trzeba bowiem uznać wniosek, że istota kwestii stawianej na gruncie omawianego zarzutu kasacyjnego nie odnosi się – jak wynika to zwłaszcza z jego konstrukcji – do sfery faktów, czy też oceny dowodów stanowiących podstawę ustalenia tychże faktów, lecz do podejścia organu administracji publicznej – a co za tym idzie Sądu I instancji – do rozumienia regulacji prawnej stanowiącej materialnoprawną podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia oraz jej zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Jeżeli bowiem za fakt należałoby uznać zdarzenie, zjawisko lub sytuację, które miały miejsce, to w rozpatrywanej sprawie oraz w jej okolicznościach, które zostały przyjęte przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania, za "fakt" w przywołanym tego słowa rozumieniu, należałoby uznać stwierdzone w toku kontroli drogowej i opisane w protokole tejże kontroli fakty, a mianowicie rozbieżność w zgłoszeniu SENT odnośnie do podmiotu odbierającego oraz brak ujawnienia w tym zgłoszeniu – jak wymaga tego przepis art. 6 ust. 3 pkt 4 w związku z art. 8 ust. 1 ustawy SENT – danych dotyczących miejsca załadunku i daty rozpoczęcia przewozu. Jeżeli więc wymienione fakty zostały, po ich ujawnieniu, odzwierciedlone w protokole kontroli, do którego – co istotne – nie zgłoszono zastrzeżeń, to nie sposób jest podważać, nie dość, że prawidłowości przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych, to również prawidłowości oceny dowodów stanowiących podstawę przeprowadzenia tychże ustaleń, w tym zwłaszcza prawidłowości oceny dowodu z protokołu kontroli, która wbrew stanowisku strony skarżącej nie może być uznana za dowolną. Inną bowiem i sporną w sprawie kwestią jest to, czy w rozumieniu przepisów obowiązującego prawa wymienione fakty – w tym zwłaszcza brak ujawnienia w zgłoszeniu SENT danych dotyczących miejsca załadunku i daty rozpoczęcia przewozu – stanowią o niewykonywaniu przez przewoźnika obowiązku, o którym stanowi przepis art. 6 ust. 3 pkt 4 w związku z art. 8 ust. 1 ustawy SENT, a w konsekwencji o zaktualizowaniu się znamion deliktu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy, czy też wniosku tego rodzaju nie uzasadniają, co – podobnie jak zagadnienie odnoszące się do aktualizacji przesłanek stosowania art. 24 ust. 3 przywołanej ustawy w stanie faktycznym sprawy – jest już oceną formułowaną na tym etapie procesu stosowania prawa, który wiąże się z potrzebą przeprowadzenia procesu wymagającego ustalenia źródła rekonstrukcji normy prawnej, klaryfikacji znaczeń, ustalenia ich sensu normatywnego, a następnie kwalifikowania danego faktu (danych faktów) z punktu widzenia konkretnej i adekwatnej normy prawnej oraz ustalenia konsekwencji tejże kwalifikacji.

Omawiany zarzut kasacyjny – niezależnie od jego deficytów, o których była mowa powyżej – nie mógł być więc uznany za zasadny, albowiem ustaleń faktycznych, ani też oceny dowodów stanowiących podstawę przeprowadzenia tychże ustaleń, nie można i nie należy mylić z prawną ich oceną, a w rozpatrywanej sprawie – co istotne z punktu widzenia jej przedmiotu – nie jest sporne, że zgłoszenie SENT zawierało rozbieżności odnośnie do podmiotu odbierającego, a ponadto – co najistotniejsze – nie zawierało – jak wymaga tego przepis art. 6 ust. 3 pkt 4 w związku z art. 8 ust. 1 ustawy SENT – danych dotyczących miejsca załadunku i daty rozpoczęcia przewozu. Jeżeli w korespondencji do powyższego oraz w odpowiedzi na omawiany zarzut kasacyjny i prezentowaną w jego uzasadnieniu argumentację podnieść również, że skarga kasacyjna nie zarzuca – co nie mniej istotne – naruszenia art. 6 ust. 3 w związku z art. 8 ust. 1 ustawy SENT, to wobec treści tych przepisów prawa oraz – co także trzeba podkreślić – ich imperatywnego charakteru, tym bardziej nie ma podstaw, aby brak ujawnienia w zgłoszeniu SENT danych dotyczących miejsca załadunku i daty rozpoczęcia przewozu można było kwalifikować – jak oczekuje tego strona skarżąca – jako błąd nieistotny, czy też oczywistą omyłkę pisarską, a brak oczekiwanego przez stronę sposobu kwalifikowania wymienionych i stwierdzonych w trakcie kontroli faktów, jako naruszenie przepisów art. 187 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa. Odzwierciedlony w protokole kontroli obiektywny fakt braku ujawnienia w zgłoszeniu SENT danych dotyczących miejsca załadunku i daty rozpoczęcia przewozu nie uzasadnia bowiem twierdzenia o dowolnej ocenie dowodu z protokołu kontroli.

Zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie podważa również zarzut z pkt 2. petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 24 ust. 3 ustawy SENT oraz art. 31 ust. 1 Konstytucji RP, a to wobec deficytów jego konstrukcji.

Przypomnienia wymaga bowiem, że zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego zakłada potrzebę wykazania i wyjaśnienia, jak dany przepis prawa powinien być stosowany ze względu na ustalony stan faktyczny sprawy albo dlaczego, ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być on stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być w sprawie zastosowany – co innymi słowy polega na zarzuceniu błędu subsumcji (niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego przez sąd administracyjny, rozumiane jest więc, jako sytuacja polegająca albo na bezzasadnym tolerowaniu błędu subsumcji popełnionego przez organ administracyjny, albo wręcz przeciwnie, na bezzasadnym zarzuceniu organowi popełnienia takiego błędu). Ocena zaś tego zarzutu – co nie mniej istotne – może być dokonana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który sama strona skarżąca uznaje za prawidłowy (zob. np. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2022 r., sygn. akt II FSK 940/22).

Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, aby zawierało ono wskazane i konieczne elementy.

Deficytu tego w żadnym stopniu, ani też zakresie nie usuwa zabieg polegający na odwoływaniu się do przywoływanych w skardze kasacyjnej przykładów judykatów sądowych (zob. s. 2, s. 5 – 6), a to wobec braku uwzględnienia istoty wyrażonych w nich poglądów prawnych, o czym mowa dalej, ani też zabieg osadzony na gruncie twierdzenia, że przypisane stronie naruszenie nie miało charakteru istotnego, albowiem stanowiło konsekwencję oczywistej omyłki polegającej na wpisaniu w niewłaściwe rubryki zgłoszenia SENT numeru zezwolenia i numeru licencji, jak również braku wpisania danych dotyczących miejsca załadunku i daty rozpoczęcia przewozu, które to błędy nie spowodowały uszczuplenia dochodów podatkowych budżetu państwa i zostały niezwłocznie usunięte.

Omawiany zabieg nie może być uznany za skuteczny, albowiem nie uwzględnia, że przywoływane judykaty sądowe i wyrażone w nich poglądy prawne były determinowane odmiennymi, niż w rozpatrywanej sprawie okolicznościami stanu faktycznego, co aż nadto jasno i wyraźnie z judykatów tych wynika. W sprawach II GSK 2120/21 oraz II GSK 1133/19 istota rzeczy odnosiła bowiem do oceny znaczenia konsekwencji nieuzupełnienia w zgłoszeniu danych dotyczących (numeru) zezwolenia na wykonywanie transportu drogowego, zaś w sprawie II GSK 220/20 pomyłki odnoszącej się do wskazania miejsca załadunku, a w sprawie II SA/Go 10/22 pomyłki dotyczącej wpisu w polu "środek transportu – numer naczepy". Jeżeli więc, nieuzupełnienie w zgłoszeniu danych dotyczących (numeru) zezwolenia na wykonywanie transportu drogowego, czy też pomyłka odnośnie do wskazania miejsca załadunku lub wpisu w polu "środek transportu – numer naczepy", nie jest tożsame nieuzupełnieniu zgłoszenia SENT o dane dotyczące miejsca załadunku i daty rozpoczęcia przewozu – co uznać należy za aż nadto oczywiste – to wobec tego, że to właśnie okoliczności stanu faktycznego danej sprawy mają decydujące znaczenie dla formułowanych w niej ocen prawnych, za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że ocen prawnych zindywidualizowanych okolicznościami danego stanu faktycznego danej sprawy nie sposób jest – jak oczekuje tego strona – wręcz automatycznie przenosić na grunt odmiennych okoliczności stanu faktycznego innej sprawy, które wobec tych właśnie odmienności i różnic wymagają przeprowadzenia odrębnych, zdeterminowanych nimi – i tym samym nimi zindywidualizowanych – ocen prawnych, które – co aż nadto oczywiste – nie muszą być zbieżne z ocenami prawnymi formułowanymi w innych sprawach tego samego rodzaju, a to z uwagi na różnice ich stanów faktycznych.

Pomijanie przez stronę skarżącą znaczenia konsekwencji wynikających ze zróżnicowania stanów faktycznych spraw, w których zapadły przywoływane przez nią judykaty prowadzi do wniosku, że oceny prawne zawarte w tychże judykatach – abstrahując już nawet od tego, że wbrew sugestii strony, nie są prawnie wiążące w rozpatrywanej sprawie – nie mogą służyć wykazaniu naruszenia art. 24 ust. 3 ustawy SENT przez jego niewłaściwe zastosowanie.

Wykazaniu naruszenia wymienionego przepisu prawa nie służy również argumentacja z której wynika, że przypisane stronie naruszenie nie miało charakteru istotnego, albowiem stanowiło konsekwencję oczywistej omyłki, która nie spowodowała uszczuplenia dochodów podatkowych budżetu państwa i została niezwłocznie usunięta, co miałoby w konsekwencji prowadzić do wniosku o niezasadnym niezastosowaniu instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz braku proporcjonalności nałożonej sankcji administracyjnej w relacji do charakteru stwierdzonego naruszenia.

Z art. 24 ust. 3 ustawy SENT wynika, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 – 1b, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.

Odwołując się do argumentu z systematyki wewnętrznej art. 24 przywołanej ustawy oraz konwencji językowej, którą na jego gruncie operuje ustawodawca, za uzasadniony należałoby uznać wniosek, że przedmiotem regulacji ust. 3 art. 24 jest kolejny, w relacji do opisanego w ust. 1 – 1b, i zarazem obligatoryjny, etap postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, a ponadto, że kompetencje organu administracji kształtowane tym przepisem prawa zostały oparte na konstrukcji uznania administracyjnego, albowiem w warunkach nim określonych "organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej", zaś same warunki oraz dyrektywy korzystania z tak określonej kompetencji zostały opisane przy wykorzystaniu zwrotów oraz pojęć niedookreślonych i nieostrych – "uzasadniony przypadek", "ważny interes przewoźnika", "interes publiczny".

Konsekwencją powyższego jest to, że na regulowanym ust. 3 art. 24 ustawy SENT etapie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, organowi administracji publicznej pozostawiono "luz decyzyjny", jak określa się to w opisie wyboru konsekwencji prawnych normy prawa materialnego w decyzyjnym modelu stosowania prawa, a etap postępowania prowadzonego na podstawie wymienionego przepisu prawa w relacji do etapu poprzedzającego (o którym mowa w ust. 1 – 1b) służy sprawdzeniu, bo taki jest jego cel, czy – co trzeba podkreślić, albowiem strona skarżąca nie uwzględnia tego w dostatecznym stopniu – w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej.

Podejmowany w takich warunkach akt stosowania prawa, w którego rezultacie nie musi, ale może dojść do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, w relacji do niedookreślonych (nieostrych) pojęć "uzasadnionego przypadku", "ważnego interesu przewoźnika", "interesu publicznego" – jako rezultatów działań (racjonalnego) prawodawcy, który świadomie posługując się określonymi środkami techniki prawodawczej zmierza w ten sposób do realizacji zamierzonych celów – wiąże się więc z potrzebą zajęcia jednoznacznego i zindywidualizowanego okolicznościami rozpatrywanego przypadku stanowiska wobec tychże pojęć. Mianowicie, stanowiska zawierającego uargumentowaną i wiążącą propozycję jego (ich) rozumienia na gruncie rozpatrywanego przypadku, co innymi słowy wiąże się z kwalifikowaniem lub oceną określonych faktów (zdarzeń, zachowań, zjawisk), jako podpadających albo niepodpadających pod daną normę prawną oraz, jako objętych albo nieobjętych zakresem normowania i zastosowania danej normy prawnej.

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że skarga kasacyjna nie podważa prawidłowości podejścia Sądu I instancji, ani do rozumienia art. 24 ust. 3 ustawy SENT, ani też jego zastosowania w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, jako wzorca kontroli legalności zaskarżonej decyzji.

Jeżeli z konwencji językowej stosowanej dla potrzeb redakcji wypowiedzi normatywnej zawartej w ust. 3 art. 24 przywołanej ustawy, wprost i jednoznacznie wynika, że ważny interes przewoźnika lub interes publiczny ma być rozpatrywany w relacji do danego przypadku, który musi być przy tym uzasadniony, a więc innymi słowy, że odstąpienie od nałożenia sankcji administracyjnej jest motywowane przypadkiem uzasadnionym jego okolicznościami oraz relacją w jakiej pozostaje do ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, to za uprawniony należy uznać wniosek, że ocena odnośnie do zaktualizowania się przesłanki "przypadku uzasadnionego" (ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym), nie może pomijać tego koniecznego aspektu oceny, który wiąże się z potrzebą rozpoznawania omawianej przesłanki, a mianowicie przypadku uzasadnionego interesem publicznym, w relacji do celów ustawy SENT oraz – co po raz kolejny trzeba podkreślić – w relacji do okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy.

W związku z tym – jak słusznie podkreślił Sąd I instancji (s. 16 i s. 17 oraz s. 18 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) – nie można tracić z pola widzenia tego, że w relacji do deklarowanych w ustawie celów, w tym między innymi celu wyrażającego się w potrzebie poddania monitoringowi transportu towarów wrażliwych, środkiem służącym jego realizacji z całą pewnością jest adresowany do przewoźnika obowiązek podania w zgłoszeniu SENT stosownych danych, w tym między innymi, danych dotyczących miejsca załadunku towaru oraz planowanej daty rozpoczęcia przewozu towaru. Jeżeli tak, to za nie mniej uzasadniony należałoby uznać i ten wniosek, że zachowanie polegające na niewykonaniu przez przewoźnika omawianego obowiązku z całą pewnością uniemożliwia realizację celu założonego przez ustawodawcę, a wręcz cel ten niweczy, albowiem brak wiedzy uprawnionych organów odnośnie do miejsca załadunku towaru oraz planowanej daty rozpoczęcia jego przewozu uniemożliwia skuteczne monitorowanie transportu towarów wrażliwych.

Z kolei z okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, których podstawę stanowiły ustalenia kontroli przewozu towarów wynika, że kontrolowanym pojazdem był przewożony ładunek podlegający zgłoszeniu, a mianowicie towar o nawie [...] o masie 24.960 kg, klasyfikowany do kodu CN 2905. Ponadto, w wyniku kontroli stwierdzono rozbieżność w zgłoszeniu SENT odnośnie do podmiotu odbierającego oraz brak ujawnienia w tym zgłoszeniu – jak wymaga tego przepis art. 6 ust. 3 pkt 4 w związku z art. 8 ust. 1 ustawy SENT – danych dotyczących miejsca załadunku oraz planowanej daty rozpoczęcia przewozu towaru.

Niewykonanie obowiązku uzupełnienia zgłoszenia SENT o dane dotyczące miejsca załadunku oraz planowanej daty rozpoczęcia przewozu towaru – we wskazanym zakresie zgłoszenie było niewypełnione (puste) i nie zawierało żadnych danych wymaganych przywołanymi przepisami prawa – prowadzi do wniosku, że tego rodzaju naruszenia nie sposób jest kwalifikować – jak oczekuje tego strona skarżąca – jako "nieistotnego błędu", czy też "omyłki pisarskiej", a zasadności tego wniosku w żadnym stopniu, ani też zakresie nie podważa twierdzenie, że błędy te zostały niezwłocznie usunięte, skoro nastąpiło to dopiero podczas kontroli drogowej.

Ocena odnośnie do celowości nałożenia kary administracyjnej oraz odnośnie do braku interesu publicznego w odstąpieniu od jej nałożenia nie mogła więc pomijać przywołanych okoliczności stanu faktycznego.

Wobec celów ustawy SENT, które ukierunkowane są – jak podniesiono powyżej – na pełne monitorowanie przewozu towarów wrażliwych, niewykonanie przez przewoźnika adresowanych do niego obowiązków, o których stanowi przepis art. 6 ust. 3 w związku z art. 8 ust. 1 ustawy SENT, z całą pewnością cele te niweczy. Uniemożliwia bowiem pełne monitorowanie realizowanej operacji przewozu towarów wrażliwych. Jeżeli tak, to za uzasadniony należy uznać wniosek, że charakter i rodzaj obowiązku, którego nie wykonała strona skarżąca oraz skala stwierdzonych w tym względzie zaniechań sprzeciwia się nie dość, że kwalifikowaniu ich, jako "nieistotnego błędu", czy też "omyłki pisarskiej" – zwłaszcza, że strona nie wyjaśniła również, albowiem nic takiego nie wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, jakie kryteria oceny miałyby taką właśnie kwalifikację uzasadniać i tym samym przekonywać o wskazywanym charakterze stwierdzonego naruszenia – to przede wszystkim, jako przypadku uzasadniającego odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej ze względu na interes publiczny.

Abstrahując już nawet od tego, że ocenie odnośnie do braku zaktualizowania się przesłanki ważnego interesu przewoźnika (zob. np. s. 16 – 17 uzasadnienia zaskarżonej decyzji; s. 13 – 15 uzasadnienia kontrolowanego wyroku) strona skarżąca nie przeciwstawiła żadnych argumentów, które w relacji do faktów uwzględnionych w tej mierze przez organ administracji publicznej oraz Sąd I instancji ocenę tą mogłyby skutecznie podważyć – zwłaszcza, że w tej mierze za nieskuteczny należałoby również uznać zabieg polegający na odwoływaniu się do przywoływanych w skardze kasacyjnej przykładów judykatów sądowych, o czym mowa była już powyżej – a ponadto podkreślając, co nie jest to bez znaczenia, że na gruncie art. 24 ust. 3 ustawy SENT ustawodawca operuje funktorem "lub", należy przede wszystkim stwierdzić, że rozpoznając interes publiczny, o którym mowa w przywołanym przepisie prawa w kontekście, który w relacji do przywołanych okoliczności rozpatrywanej sprawy nakazuje uwzględniać istotę oraz cele przywołanej ustawy, nie sposób jest podważać zasadności wniosku, że w sprawie nie zaktualizowały się przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Nie jest bowiem w interesie publicznym – a to właśnie z uwagi na cele ustawy SENT – tolerowanie działań i zachowań, które cele te niweczą poprzez uniemożliwienie pełnego monitorowania wykonywanej operacji przewozu towarów wrażliwych, a więc tak właśnie, jak w analizowanym przypadku, a to z uwagi na rodzaj obowiązku naruszonego przez stronę oraz skalę naruszenia tego obowiązku – brak uzupełnienia zgłoszenia SENT o dane dotyczące miejsca załadunku oraz planowanej daty rozpoczęcia przewozu towaru.

Zasadności tego wniosku w żadnym stopniu, ani też zakresie nie podważa argument, że strona skarżąca niezwłocznie usunęła stwierdzone naruszenia. W tej mierze nie można bowiem tracić z pola widzenia, że nastąpiło to dopiero w trakcie trwania kontroli, co nie jest bez znaczenia z punktu widzenia zapewnienia realizacji wskazanych celów ustawy SENT, a tym samym wniosku odnośnie do niweczenia realizacji tych celów zachowaniem strony. Rozpoznawany w przedstawiony powyżej sposób interes publiczny nie uzasadnia więc – jak należałoby przyjąć, podzielając stanowisko Sądu I instancji – kwalifikowania okoliczności rozpatrywanej sprawy, jako "uzasadnionego przypadku" w przedstawionym powyżej tego rozumieniu, który ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny uzasadniałby stosowanie art. 24 ust. 3 ustawy SENT. Zwłaszcza, gdy w odpowiedzi na argumentację strony skarżącej podnieść również, że z przywołanego przepisu prawa nie wynika, aby przesłanką jego stosowania było uszczuplenie dochodów budżetowych – czy też nawet tylko zaistnienie ryzyka ich uszczuplenia – a ponadto, że niezastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy nie uzasadnia twierdzenia o braku jej proporcjonalności. Zwłaszcza, gdy właśnie wobec istoty oraz charakteru przypisanego stronie naruszenia podkreślić znaczenie argumentu z celów ustawy SENT.

W rekapitulacji wszystkich przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.