Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1014/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2013-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77, art. 148 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 40 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Zbigniew Czarnik Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi L. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary za zajęcie pasa drogowego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2012 r. Znak [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Sygn. II SA/Rz 1014/12

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi L. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] w S.K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2012r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] maja 2012r., nr [...] wydana w przedmiocie wymierzenia mu kary pieniężnej w kwocie 1. 397, 48 zł za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego drogi powiatowej ul. [...] w R., działka nr 1529/1 w obr. 225 R. – B. poprzez ustawienie kontenera na odzież używaną o powierzchni 1, 15 m x 1, 12 m w okresie od 7 kwietnia do 7 czerwca 2011r. (62 dni)

Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej wynika, że powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następstwie kontroli pasa drogowego, w czasie której stwierdzono, że kontener na odzież używaną został umieszczony w pasie zieleni przy wiacie przystankowej, przy czym podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 30 czerwca 2011r. stwierdzono, że kontener został usunięty. W następstwie dokonania powyższych ustaleń Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] listopada 2011r., nr [...] wymierzył L.W. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą pod nazwą [...] w S.K. karę w wysokości 1. 397, 48 zł za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją dnia [...] lutego 2012r., nr [...] uchyliło wskazaną wyżej decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydenta Miasta R. wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2012r., nr [...] orzekł jak wskazano na wstępie. W uzasadnieniu organ wskazał, że wydanie decyzji było następstwem ustaleń dokonanych podczas kontroli, potwierdzonych wykonaną dokumentacja fotograficzną. Organ podał, że strona nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów, które podważałyby poczynione przez organ ustalenia, przerzucając ciężar dowodu na organ i tym samym zgodziła się na jego ustalenia. Organ zakwalifikował umieszczenie spornego kontenera jako zajęcie na prawach wyłączności (art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy) i ta kwalifikacja została uznana przez organ wyższego stopnia za prawidłową. Ponadto organ wyjaśnił, że strona jako prowadząca zakład pracy chronionej jest zwolniona jest jedynie z opłat za zajęcie pasa drogowego, nie jest natomiast zwolniona z obowiązku uzyskania stosownego zezwolenia (art. 31 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011r. nr 127 poz. 721 ze zm.) Przy tym jednak żaden przepis nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu prowadzącego zakład pracy chronionej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.

W odwołaniu od wskazanej wyżej decyzji L.W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą pod nazwą [...] w S.K., działający przez pełnomocnika adwokata W.C. zarzucił organowi nienależyte wyjaśnienie sprawy polegające w szczególności na zaniechaniu ustalenia czy odwołujący się wydał polecenie ustawienia spornych pojemników w pasie drogowym, a jeżeli tak to dlaczego nie została ona wykonana przez jego pracowników. Zarzucił również, iż w sprawie nie ustalono, czy istnieją dowody na to, że pojemniki będące przedmiotem postępowania były umieszczone w pasie drogowym w ciągu okresu 62 dni, przyjętego w decyzji. Zdaniem odwołującego się fakt ten powinien być udokumentowany fotografiami, których brakuje w aktach. Zdaniem odwołującego się w decyzji nie podano także na jakiej podstawie ustalono, że pojemniki te są jego własnością.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, w podstawie prawnej powołując art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r., Nr 98 poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. w zw. z art. 40 ust. 1 i 2 pkt 3 oraz ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007r., Nr 19, poz. 115 ze zm.), zwanej dalej ustawą.

W uzasadnieniu organ naprowadził, że zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, udzielonego w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 40 ust. 2 ustawy zezwolenie jest wymagane jeżeli dotyczy:

1) prowadzenia robót w pasie drogowym;

2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego;

3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam;

4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3.

Organ wskazał, że zezwolenie podlega opłacie stanowiącej iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu drogowego albo powierzchni, liczby dni zajmowania pasa i stawki opłaty za zajęcie 1 m ² pasa drogowego. Stawki opłat w odniesieniu do dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego ustalane są przez organ stanowiący tej jednostki w ramach stawek maksymalnych określonych w art. 40 ust. 8 ustawy. Opłata jest ustalana przy udzielaniu zezwolenia, przy czy w przypadku naruszenia obowiązku uzyskania stosownego zezwolenia, stosownie do treści art. 40 ust. 12 ustawy naliczana jest kara pieniężna w wysokości 10 - krotności opłaty za zajęcie pasa drogowego, ustalanej wg wskazanych wyżej kryteriów. Decyzja w zakresie ustalenia kary ma charakter związany i jest obligatoryjna.

Dalej organ wskazał, że z akt administracyjnych bezspornie wynika, że umieszczenie kontenera nastąpiło w granicach pasa drogowego ul. [...] w R., co oznacza, że odwołujący się miał obowiązek uzyskania stosownego zezwolenia zarządcy drogi i uiszczenia stosownych opłaty, którym to obowiązkom uchybił.

Zdaniem organu nie ulega wątpliwości, że L.W. jest właścicielem spornego kontenera. Obiekt ten bowiem opatrzony jest nazwą przedsiębiorstwa odwołującego się i jest wykorzystywany dla potrzeb prowadzonej przez niego działalności gospodarczej podobnie, jak inne umieszczane w innych lokalizacjach. Przyjęcie innego stanowiska, przedstawionego przez odwołującego się, nie wytrzymuje konfrontacji z zasadami doświadczenia życiowego i uchybia zasadom logicznego rozumowani. Organ stwierdził, że odwołujący miał możliwość uczestnictwa w oględzinach, zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy oraz zajęcia stanowiska w sprawie. Nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia wydanego w niniejszej sprawie czy L.W. wydał pracownikom polecenie usunięcia spornego kontenera, skoro i tak konsekwencje tego faktu obciążają właściciel obiektu. Ponadto akta sprawy zawierają dostateczną dokumentację pozwalającą na uznanie, że w okresie objętym decyzją kontener był umieszczony w pasie drogowym, a strona nie podjęła próby wykazania, że organ ustalił ten okres wadliwie, przy czym brak jest po stronie organu obowiązku sporządzania dokumentacji fotograficznej dla wykazania, że każdego z 62 dni objętych decyzją obiekt znajdował się w pasie drogowym. Z uwagi więc na powyższe decyzja organ I instancji jest prawidłowa, a obliczona przez organ I instancji wysokość kary odpowiada 10 – krotności stawki opłaty za 1 m² powierzchni zajmowanej przez obiekt, ustalonej zgodnie z uchwałą Rady Miasta R. z dnia [...] marca 2005r., nr [...] za każdy dzień dokonanego zajęcia.

Skargę na powyższą decyzję złożył L.W. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą pod nazwą [...] w S.K. zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, przywołanego jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji oraz art. 7 k.p.a. przez:

- utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji mimo braku w sprawie przekonujących dowodów na to, że kontener objęty postępowaniem jest własnością firmy skarżącego w sytuacji, gdy z jego firmy skradziono 2. 000 takich kontenerów ze znakami firmowymi, a także na to, że to pracownicy skarżącego dokonali ustawienia owego kontenera w miejscu wskazanym w decyzji

- zastosowanie w sprawie niedozwolonej przy nakładaniu dziennej kary konstrukcji czynu ciągłego znanej kodeksowi karnemu i rezultacie tej konstrukcji, przy nie wykazaniu w skarżonej decyzji faktu naruszenia przez skarżącego 62 dni wskazanej normy prawnej wymierzenie mu kary dziennej za okres od 7 kwietnia 2011r. do 7 czerwca 2011r. tj. 62 dni mimo, że te kontenery z natury rzeczy są przemieszczane i nigdy nie stoją w tym samym miejscu przez tak długie okresy, ponieważ byłoby to nieracjonalne z punktu widzenia zbierającego odzież, nadto w sprawie nie ustalono tożsamości fotografowanych pojemników co do zebranych w sprawie zdjęć. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) określanej dalej P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd z urzędu bierze pod uwagę wszystkie naruszenia prawa, a nie tylko wymienione w skardze. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uchylając decyzję lub postanowienie.

Stwierdza również nieważność takiej decyzji jeżeli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Przesłanki stwierdzenia nieważności określone są enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. Nie są one oparte na uznaniu, stąd ich ustalenie i zbadanie musi pociągać za sobą stwierdzenie nieważności, chyba że zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a.

Z uwagi jednak na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 16 § 1 k.p.a., może mieć miejsce tylko wówczas, gdy decyzja poddana kontroli dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Z tego też względu wykładnia przepisów musi mieć charakter ścieśniający (patrz: wyrok NSA z dnia 7 lipca 1983 r., II SA 581/83, "Przesłanki stwierdzenia nieważności z racji ich wyczerpującego wyliczenia w art. 156 § 1 k.p.a. nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, powinny być interpretowane dosłownie, a nawet ścieśniająco" – wyrok SN z dnia 11 maja 2000 r., III SN 62/00.

Stan faktyczny sprawy nie budzi żadnych wątpliwości.

L.W. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] w S.K. prowadząc działalność gospodarczą został obciążony karą pieniężną w kwocie 1 397,48 zł za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego drogi powiatowej ul. [...] w R., działka nr 1529/1 poprzez ustawienie kontenera na odzież używaną o wymiarach 1,15 m x 1,12 m w okresie od dnia 7 kwietnia do 7 czerwca 2011 r.

Decyzja organu I instancji została wydana w dniu [...] maja 2012 r., utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] sierpnia 2012 r.

W tut. Sądzie toczyła się sprawa o sygn. akt II SA/Rz 956/12 zakończona wyrokiem z dnia 16.01.2013 r. ze skargi L.W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] w S.K. na decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] maja 2012 r. utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2012 r., którą nałożono na niego karę pieniężną w kwocie 4 891,18 zł za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego drogi powiatowej ul. [...] w R., działka nr 1529/1 przez ustawienie kontenera na odzież używaną o wymiarach 1,15 m x 1,12 m w okresie od 7 kwietnia do 9 listopada 2011 r.

Trzecią przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji jest, jeżeli "decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną" zwana "res iudicatae".

W związku z tym ponowne rozstrzygnięcie przez organ sprawy załatwionej wcześniej decyzją ostateczną jest możliwe tylko po uchyleniu decyzji pierwotnej w ustalonym przez prawo trybie (patrz: wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 895/81.

Dla stwierdzenia, że nastąpiło naruszenie res iudicatae, istotne znaczenie ma istnienie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami (patrz: wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2010 r., II OSK 931/09). "Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. możliwe jest tylko w przypadku stwierdzenia, iż istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Istotnym jest, aby zaistniała tożsamość sprawy, wobec tego koniecznym jest aby obie decyzje dotyczyły tożsamego podmiotu oraz tożsamego przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego, jak i faktycznego". W przedmiotowej sprawie ze względu na tożsamość przedmiotu, podmiotu oraz tożsamość stanu prawnego i faktycznego w obu sprawach.

Decyzja objęta skargą wydana została w sytuacji res iudicatae i na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. należało wyeliminować ją z obrotu.

Z tych względów na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. orzeczono jak w sentencji.

Na podstawie art. 152 P.p.s.a. orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.