Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 96/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Skarżony organ: Dyrektor Szpitala
Treść wyniku: Odrzucono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi A. N. na bezczynność Dyrektora Szpitala w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej A. N. kwotę 100 (sto) zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 12.07.2023 r. A. N. (dalej jako skarżąca) zwróciła się do Dyrektora Szpitala z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci kserokopii umowy pożyczki z dnia 18.06.2019 r., zawartej pomiędzy Szpitalem, a spółką B. S.A. wraz ze wszystkimi załącznikami.

Decyzją z dnia 8.09.2023 r., znak: [...], Dyrektor Szpitala odmówił udzielenia informacji publicznej wskazanej we wniosku. Jako podstawę prawną odmowy udzielenia dostępu do informacji publicznej organ I instancji wskazał przepis art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako: u.d.i.p.), który ogranicza prawo do informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy.

Od powyższej decyzji, pismem z dnia 28.09.2023 r., skarżąca wywiodła do Dyrektora Szpitala wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie m.in. art. 5 ust. 2 w zw. z art. 11 ust 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1233, dalej jako: u.z.n.k.) w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że samo tylko powołanie się przez przedsiębiorcę na tajemnicę przedsiębiorstwa jest wystarczające, by ograniczyć prawo do informacji publicznej, bowiem powoływanie się na tajemnicę przedsiębiorstwa powinno być poparte gruntowną i kompleksową analizą uzasadniającą zastosowanie tajemnicy do wszystkich elementów wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a taka sytuacji nie zachodzi w przedmiotowej sprawie.

Pismem z dnia 22.01.2024 r. (doręczonym bezpośrednio do tut. Sądu w dniu 10.05.2024 r.) skarżąca wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Dyrektora Szpitala w przedmiocie ponownego rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie:

1. art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez nieuzasadnione nierozpoznanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pomimo, że ograniczenie prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.

2. art. 13 ust. 2 u.d.i.p. poprzez niepoinformowanie skarżącej o powodach nierozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pomimo, że podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej zobowiązany jest w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do powiadomienia powodach opóźnienia oraz o terminie w jakim udostępni informację;

3. art. 14 ust. 2 u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem albo niepoinformowanie skarżącej, że informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonej we wniosku, a przez to niepoinformowanie skarżącej o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i niewskazanie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie.

4. art. 16 ust. 2 w zw. z art. 17 ust. 2 u.d.i.p. poprzez nierozpoznanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a przez to znaczne przekroczenie terminu rozpoznania odwołania wskazanego w u.d.i.p.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do niezwłocznego rozpatrzenia wniosku, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ uznał ją w całości za zasadną oraz wyjaśnił, że wydał w dniu 11.06.2024 r. decyzję, którą uchylił swoją decyzję z dnia 8.09.2023 r. oraz umorzył postępowanie w całości, a nadto udostępnił skarżącej informację objętą wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Ponadto organ podniósł, że skarżąca nie wniosła ponaglenia przed skierowaniem skargi do Sądu.

W aktach sprawy znajduje się decyzja Dyrektora Szpitala z dnia 11.06.2024 r., którą organ uchylił w całości decyzję z dnia 08.09.2023 r., znak:BP.014.3.2023, umorzył w całości postępowanie w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz na podstawie art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnił kserokopię umowy pożyczki z dnia 18.06.2019 r. zawartej pomiędzy Szpitalem a B. S.A. wraz z załącznikami.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że argumentacja dotycząca ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa ostatecznie okazała się być niewystarczająca. Organ przyznał rację skarżącej, co do tego, że należało wykazać konkretne elementy objęte tajemnicą przedsiębiorcy, które miałyby korzystać z poufności, zaś w sprawie tego zabrakło.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skargę należy odrzucić.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu.

Stosownie do art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi zaś, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

W przypadku bezczynności organu w sprawie administracyjnej, strona, przed wniesieniem skargi obowiązana jest wyczerpać środek zaskarżenia przewidziany w art. 37 k.p.a., który w § 1 stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), względnie – jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W § 3 tego artykułu przewidziano, że ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie albo do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.

Tym samym wniesienie skargi na bezczynność bądź przewlekłość organu jest możliwe dopiero po wniesieniu ponaglenia na niezałatwienie sprawy w trybie art. 37 k.p.a. Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. W konsekwencji, jeżeli strona przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego środka zaskarżenia, to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 28 października 2016 r. sygn. akt I OSK 125/15).

Bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej zachodzi wówczas, gdy podmiot ten nie reaguje na wniosek o udostępnienie informacji w terminie przewidzianym w u.d.i.p., tj. nie podejmuje czynności przewidzianych w art. 13, art. 14, art. 15 ust. 2 lub art. 16 u.d.i.p. i nie udostępnia informacji publicznej ani nie wydaje decyzji odmownej w tym zakresie. W takim przypadku poprzedzenie skargi na bezczynność ponagleniem, nie jest wymagane.

Wyjaśnić jednak należy, że wyłączenie obowiązku wniesienia ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., w sprawie dotyczącej informacji publicznej istnieje na wstępnym etapie tego postępowania, do którego nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast po wydaniu decyzji organu I instancji i jej zaskarżeniu do organu odwoławczego, przepisy k.p.a. znajdują, zgodnie z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. zastosowanie, w tym przepis wprowadzający obowiązek poprzedzenia skargi na bezczynność ponagleniem (postanowienie WSA w Gdańsku z 17.06.2024 r., sygn. akt III SAB/Gd 40/24).

Z powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Jak zaś wynika z akt administracyjnych, skarżąca przed wniesieniem niniejszej skargi nie wyczerpała służących jej środków zaskarżenia, gdyż nie wniosła do organu ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.

W związku z powyższym Sąd uznał, że wniesienie skargi było niedopuszczalne, a skarga podlega odrzuceniu, o czym orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a

O zwrocie kosztów uiszczonego przez skarżącą wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.