Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 291/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2023-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 8 par. 1, art. 11, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 64 ust. 2
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło (spr.),, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 października 2023 r. sprawy ze skargi J.B. na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z dnia 22 czerwca 2023 r. nr 9010-2023-000685 w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2022 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Siemiatyczach z dnia 20 kwietnia 2023 r. nr 0197-2023-005767.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Łomży

z dnia 22 czerwca 2023 r. nr 9010-2023-000685, utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Siemiatyczach z dnia 20 kwietnia 2023 r. nr 0197-2023-05767, w której odmówiono Panu J.B. przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2022 r. naliczając przy tym sankcje.

Organ wskazał, że w dniu 25 maja 2022 r. skarżący złożył wniosek

o przyznanie płatności na 2022 r., w którym ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie do działek rolnych o powierzchni 8,92 ha, płatności redystrybucyjnej i uzupełniającej płatności podstawowej.

W dniu 13 marca 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w związku

z wykryciem w trakcie kontroli administracyjnej tzw. "konfliktu kontroli krzyżowej" dla deklarowanych działek ewidencyjnych, wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień.

W dniu 15 marca 2023 r. Pan D.C. - druga strona "konfliktu kontroli krzyżowej" złożył w sprawie wyjaśnienia. Przedłożył również kopię umowy dzierżawy spornych gruntów zawartą w dniu 7 lutego 2019 r. na okres 10 lat.

W dniu 22 marca 2023 r. skarżący złożył wyjaśnienia w sprawie.

W związku z toczącym się postępowaniem organ przesłuchał w charakterze świadka J.J. na okoliczność ustalenia rzeczywistego użytkowania spornych działek.

W dniu 11 kwietnia 2023 r. skarżący złożył kolejne wyjaśnienia w sprawie,

z kolei 17 kwietnia 2023 r. złożył kserokopie wypowiedzenia umowy dzierżawy spornych działek doręczonej Panu D.C. w dniu 13 kwietnia 2023 r.

Wymienioną na wstępie decyzją z dnia 20 kwietnia 2023 r. organ I instancji odmówił skarżącemu przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2022 r. naliczając przy ty sankcje.

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor POR ARiMR w Łomży decyzją z dnia

22 czerwca 2023 r. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie.

Odwołując się do stosownych przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, organ odwoławczy wskazał, że jednym warunków przyznania płatności (sporny w sprawie) - jest wymóg posiadania gruntów zadeklarowanych do płatności w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że sens płatności polega na rekompensowaniu faktycznie poniesionych kosztów w związku z utrzymaniem gruntów rolnych zgodnie z normami, dlatego płatności przyznawane są osobie, która jest faktycznym użytkownikiem gruntów, która rzeczywiście je uprawia, tzn. decyduje co uprawiać i dokonuje swobodnie odpowiednich zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony. Zatem, dla uzyskania płatności bezpośrednich nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, ale ponadto należy je rolniczo użytkować - co oznacza, że prawo do płatności przysługuje właśnie podmiotowi, który faktycznie użytkuje działkę rolną i jest w jego dyspozycji.

Zdaniem organu, analiza całego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że skarżący nie wykazał faktu posiadania gruntów stanowiących przedmiot sporu.

Organ odwoławczy ustalił, że skarżący w dniu 7 lutego 2019 r. na mocy umowy z podpisem pewnym potwierdzonym przez notariusza – wydzierżawił Panu D.C. sporne działki ewidencyjne na okres 10 lat. Wydanie nieruchomości nastąpiło w dniu podpisania umowy, co oznacza że posiadaczem zależnym spornych działek został Pan D.C. Od tego dnia tytuł prawny warunkujący prawo do przyznania przedmiotowych płatności należał do dzierżawcy, czyli Pana D.C.

W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji wykazało, że posiadaczem na dzień 31 maja 2022 r. był Pan D.C. (wszystkie uprawy zostały przez niego zasiane

i zebrane).

Odnosząc się do wypowiedzenia umowy dzierżawy spornych działek z dnia

11 kwietnia 2023 r. organ podkreślił, że nie może rozstrzygać o skuteczności tego wypowiedzenia. Zauważył jednak, że wypowiedzenie zostało sporządzone po kluczowym dniu, tj. 31 maja 2022 r. i nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie. Skarżącemu nie przyznano przedmiotowych płatności ponieważ nie spełnił dwóch podstawowych warunków: nie był posiadaczem spornych gruntów na dzień 31 maja 2022 r. i nie miał tytułu prawnego.

Zdaniem organu odwoławczego skarżący nie przedstawił w żadnego dowodu, na podstawie którego skutecznie można byłoby podważyć ustalenia organu

I instancji.

Skargę na ww. decyzję złożył Pan J.B. prosząc o bezstronność i sprawiedliwość.

Skarżący podniósł, że ziemię osobiście zasiał. Dodał, że jest ofiarą pana

D.C., który nie wywiązywał się z umowy dzierżawy. Przedstawił szczegółowo tło i przebieg konfliktu między nim a dzierżawcą. Wskazał, że pomimo wypowiadania umowy D.C. nie chce zejść z jego ziemi. Do akt skarżący dołączył m.in. pozew o wydanie nieruchomości i zapłatę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu dotyczy tego, czy skarżący spełnił podstawą przesłankę do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o które ubiegał się na rok 2022, tzn. czy był w posiadaniu działek rolnych, które zgłosił do płatności.

Warunki i tryb udzielania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego regulują między innymi przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r.

o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1775, dalej w skrócie: "u.p.b.").

Zgodnie z art. 3 ust. 2 u.p.b., w postępowaniach o przyznanie przedmiotowych płatności, organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw

i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

W myśl art. 3 ust. 3 u.p.b., strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Stosownie do art. 8 ust. 1 u.p.b., jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa, płatności związane do powierzchni upraw i uzupełniająca płatność podstawowa, są przyznawane do powierzchni działki rolnej:

1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami

w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013;

2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;

3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;

4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków

o przyznanie płatności.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 u.p.b., w przypadku gdy działka rolna lub zwierzę, do których rolnik ubiega się o przyznanie płatności, stanowią przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, płatności bezpośrednie i uzupełniająca płatność podstawowa przysługują posiadaczowi zależnemu.

W myśl art. 19 ust. 1 pkt 1 u.p.b. wysokość płatności obszarowej w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn powierzchni obszaru zatwierdzonego do danej płatności i stawki tej płatności na 1 ha tej powierzchni - po uwzględnieniu art. 8 ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz zmniejszeń, wykluczeń lub pozostałych kar administracyjnych wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności, a w przypadku jednolitej płatności obszarowej - po uwzględnieniu dodatkowo zmniejszeń, o których mowa w art. 11 rozporządzenia nr 1307/2013,

z zastosowaniem współczynnika redukcji wynoszącego 100%.

Zgodnie zaś z art. 24 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008

i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 608 z późn. zm.), z wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności liczba uprawnień do płatności przydzielona rolnikowi jest równa liczbie kwalifikujących się hektarów, które rolnik ten deklaruje w swoim wniosku

o przyznanie pomocy zgodnie z art. 72 ust. 1 akapit pierwszy lit. a) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 i które są w jego dyspozycji w dniu określonym przez dane państwo członkowskie.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, z którym tut. sąd w pełni się zgadza, że płatność jest udzielana producentowi rolnemu do działek rolnych, na których producent ten prowadzi działalność rolniczą. Istotą płatności jest więc pomoc temu producentowi rolnemu, który faktycznie użytkuje grunty rolne. Chodzi tu o osobę, która decyduje o profilu upraw i dokonuje swobodnie zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony, a nie jedynie posiada tytuł prawny do zadeklarowanych gruntów. Sama możność władania gruntami rolnymi nie wystarczy, liczy się bowiem efektywne (rzeczywiste) w sensie gospodarczym, korzystanie

z gruntów, czyli faktyczne ich użytkowanie. Właściciel nie może otrzymać takich płatności za działki, których w danym roku objętym przyznawaną płatnością nie posiadał i nie prowadził na nich upraw (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2019 r. sygn. akt I GSK 1366/18). Organy administracji rozpatrujące wnioski o przyznanie płatności oceniają zatem stan posiadania gruntów objętych takimi wnioskami z uwzględnieniem pojęcia posiadania zawartego w Kodeksie cywilnym. Analizując regulacje dotyczące wspierania dochodów rolników nie można jednak zapominać o celu wprowadzenia dopłat. Ideą płatności, co już wielokrotnie podnoszono w orzecznictwie sądów administracyjnych jest dofinansowanie do produkcji rolnej i pomocy rolnikom rzeczywiście użytkującym posiadane grunty rolne. Istotne jest więc rzeczywiste posiadanie (władanie) gruntami rolnymi w dniu 31 maja roku, w którym jest składany wniosek (zob. np. wyroki NSA:

z 13 grudnia 2007 r., II GSK 260/07; z 11 stycznia 2007 r., II GSK 258/06; z 7 marca 2012 r., II GSK 87/11 - wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zatem aby zostać beneficjentem pomocy w ramach przedmiotowej płatności nie wystarczy być posiadaczem (dzierżawcą, właścicielem) działek rolnych w rozumieniu kodeksu cywilnego, ale należy je również faktycznie rolniczo użytkować.

Organy ARiMR uznały, że skarżący nie wykazał faktu posiadania gruntów stanowiących przedmiot sporu, nie spełnił tym samym podstawowego warunku do przyznania płatności.

Jakkolwiek interpretacja terminu posiadania zaprezentowana w zaskarżonej decyzji wpisuje się w powyżej przedstawione poglądy orzecznictwa, tym niemniej sąd dostrzega naruszenie przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji wydanych w obu instancjach.

W sprawach dotyczących uzyskiwania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zasady postępowania są odmienne, niż w zwykłych postępowaniach administracyjnych, na co wskazuje treść przywołanego już art. 3 ust. 2 i ust. 3 u.p.b. Ogólnie rzecz ujmując w ramach takich postępowań następuje odwrócenie ciężaru dowodzenia. To zatem do skarżącego należało udowodnienie faktów z których wywodzi skutki prawne, co dotyczy także faktu posiadania (rolniczego użytkowania) spornych działek, w rozumieniu przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Powyższe nie zwalania jednak organu z obowiązku stosowania się do podstawowych reguł postępowania administracyjnego: działania w granicach prawa, zasady zaufania, zasady przekonywania.

Organy administracji powinny prowadzić postępowanie administracyjne

w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Wiąże się to

z kwestią przeprowadzenia postępowania rzetelnie, zebrania dowodów i ich oceny,

a także sporządzeniem uzasadnienia decyzji według reguł z art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U.

z 2023 r. poz. 775 ze zm.), szczególnie, jeśli organy wywodzą tak daleko idące skutki dla strony, jak było w tej sprawie. Reguły te wymuszają na organach takie uzasadnianie decyzji, aby motywy decyzji wyczerpująco i logicznie tłumaczyły rację organów i co do ustalonych faktów, ale też co do zastosowania konkretnych przepisów prawa materialnego.

Zdaniem sądu kontrolowane decyzje nie sprostały tym wymaganiom.

Analiza materiału dowodowego doprowadziła organy do konkluzji, że skarżący nie wykazał faktu posiadania gruntów, co jest podstawową przesłanką przyznania płatności. Wśród tego materiału organy wymieniają min. wyjaśnienia D.C. – drugiej strony konfliktu krzyżowego z dnia 15 marca 2023 r. W aktach próżno jednak szukać tych wyjaśnień. Sąd nie ma zatem możliwości rzetelnego zweryfikowania oceny organów i skonfrontowania twierdzeń obu stron. Zwłaszcza, że z pism skarżącego, jak też z przedłożonych do akt sądowych protokołów z rozpraw przed sądem cywilnym jasno wynika, że między obu panami istnienie duży konflikt,

a skarżący już od 2021 r. uzewnętrzniał swoją wolę rozwiązania z D.C. umowy dzierżawy z dnia 7 lutego 2019 r.

Jeżeli organ powołuje się na określony dowód i wywodzi z niego określone skutki (tu niedające wiary wyjaśnieniom skarżącego), to dowód ten powinien znajdować się w aktach sprawy, po to aby umożliwić kontrolę prawidłowości przeprowadzonej oceny.

Drugi powód uchylenia decyzji to brak wyczerpującego rozpatrzenia

i wyjaśnienia przesłanek nienakładania kar administracyjnych, przewidzianych

w art. 64 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE. L.

z 2013 r., nr 347, s. 549).

Zgodnie z tą regulacją, nie nakłada się kar administracyjnych w przypadku gdy:

a) niezgodność jest wynikiem działania siły wyższej;

b) niezgodność jest wynikiem oczywistych błędów, o których mowa

w art. 59 ust. 6;

c) niezgodność jest wynikiem błędu właściwego organu lub innego organu oraz w przypadku gdy błąd ten nie mógł zostać w rozsądny sposób odkryty przez osobę, której dotyczy kara administracyjna;

d) dana osoba może dowieść w sposób zadowalający właściwemu organowi, że nie jest winna niewypełnienia obowiązków, o których mowa w ust. 1, lub właściwy organ w inny sposób przekona się, że nie nastąpiło to z winy danej osoby;

e) niezgodność jest nieznaczna, w tym w przypadku gdy wyrażona jest

w formie progu, który ma zostać ustalony przez Komisję na podstawie ust. 7 lit. b);

f) zachodzą inne przypadki, w których nałożenie kary nie jest właściwe; przypadki te mają być określone przez Komisję zgodnie z ust. 6 lit. b).

Nawet zatem przy uznaniu, że oferowane przez skarżącego twierdzenia nie dowodzą posiadania przez niego spornych gruntów organy powinny szczegółowo rozważyć przesłanki niestosowania kar administracyjnych. Organ I instancji w ogóle nie rozważał ww. przypadków, z kolei organ odwoławczy uczynił to powierzchownie, szczątkowo oceniając jedynie przesłanki wymienione w lit. a, b i c tego przepisu. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR pominął natomiast w swoich rozważaniach przypadek opisany w art. 64 ust. 2 lit. d tego aktu unijnego, tzn. sytuację, gdy dana osoba może dowieść w sposób zadowalający właściwemu organowi, że nie jest winna niewypełnienia obowiązków, o których mowa w ust. 1, lub właściwy organ

w inny sposób przekona się, że nie nastąpiło to z winy danej osoby.

Uwzględniając szczegółowe wyjaśnienia skarżącego opisujące przebieg konfliktu z dzierżawcą, poparte pismami rozwiązującym umowę dzierżawy wystosowanymi do D.C. w 2021 i w 2022 r., a także twierdzeniami, że przedmiotowe grunty uprawiał też skarżący – pan J.B. mógł znajdować się w usprawiedliwionym przekonaniu, że to on jest posiadaczem w rozumieniu przepisów o płatnościach, co też manifestował kupując np. pszenicę, pożyczają sprzęt rolniczy (fakt potwierdzony przez J.J.) i jak twierdzi siejąc pola. Oceny w tym względzie organy nie przeprowadziły, nie rozpatrzyły zatem w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w kontekście warunków niestosowania kar administracyjnych, pozbawiającym tym samym skarżącego rzetelnego rozpatrzenia jego sprawy. Powyższe okoliczności powinny skłonić organy chociażby do oceny, czy skarżący ponosi winę, czy też nie ponosi winy w niewypełnieniu obowiązków.

Poza tym, w kontekście zasady przekonywania oraz skorelowanych z tą regułą prawideł sporządzania uzasadnienia decyzji, nie jest zrozumiałe dlaczego

w decyzji II instancji jako powód odmowy przyznania skarżącemu płatności, obok nie spełnienia warunku posiadania gruntów rolnych, wskazał dodatkowo nie posiadanie tytułu prawnego (przecież nie jest sporne, że skarżący jest właścicielem tych gruntów).

W wyroku z 17 grudnia 2020 r., C-216/19, WQ przeciwko Landowi Berlin, (LEX nr 3095408), TSUE stwierdził: "Artykuł 24 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008

i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 należy interpretować w ten sposób, że

w przypadku gdy wniosek o przyznanie pomocy został złożony zarówno przez właściciela gruntów rolnych, jak i przez osobę trzecią, która faktycznie wykorzystuje te obszary bez jakiegokolwiek prawa ich użytkowania, kwalifikujące się hektary odpowiadające rzeczonym obszarom są 'w dyspozycji' jedynie właściciela tych obszarów, w rozumieniu tego przepisu.".

Sprawa rozpoznawana przez TSUE dotyczyła stanu faktycznego gdzie stronami postępowania wyjaśniającego byli właściciel oraz osoba trzecia. Nie ulega wątpliwości, że w sytuacjach spornych, gdzie dwa podmioty występują o płatności

do tego samego obszaru, warunkiem niejako dodatkowym przyznania płatności - oprócz tych fundamentalnych określonych w art. 7 i 8 u.p.b., a więc przede wszystkim użytkowania tych gruntów - jest legitymowanie się tytułem prawnym do wskazanych we wniosku działek. Tym samym - w przypadku spraw spornych - aby uzyskać płatności spełnić należy oba warunki, tzn. użytkować grunty rolniczo

i posiadać tytuł prawny. Natomiast w sytuacji, gdy producent rolny użytkujący działki rolne objęte konfliktem kontroli krzyżowej nie posiada tytułu prawnego

do użytkowanych gruntów, to nie otrzyma on płatności, mimo faktycznego użytkowania tych gruntów (zob. wyroki: WSA w Opolu z dnia 5 października 2022 r. sygn. akt I SA/Op 238/22, WSA w Białymstoku z dnia 2 listopada 2022 r. sygn. akt

I SA/Bk 386/22).

Szczegółowego wyjaśnienia wymaga zatem, czy to D.C. miał tytuł prawny, zwłaszcza w świetle pism skarżącego mogących mieć charakter wypowiedzenia umowy dzierżawy. Ocena zebranych dowodów jest w tym względzie pobieżna i, jeżeli chodzi o stanowisko organów - wzajemnie się wykluczająca. Organ I instancji uznał, że umowa ta nie została skutecznie rozwiązana uwypuklając, że jej rozwiązanie mogło nastąpić tylko za porozumieniem stron. Kierownik BP ARiMR nie przeanalizował jednak obowiązujących przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących wypowiadania tego typu umów. Organ odwoławczy stwierdził natomiast, że nie jest organem oceniającym, ani rozstrzygającym co do skuteczności wypowiedzenia umowy dzierżawy, wskazując jednocześnie, że wypowiedzenie zostało sporządzone w dniu 11 kwietnia 2023 r. czyli po kluczowym dniu 31 maja 2022 r. i nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie. Organ II instancji nie odniósł się jednak do tego, że w aktach znajdują się wcześniejsze pisma skarżącego, których treść jednoznacznie wskazuje na zamiar rozwiązania umowy.

W tym stanie rzeczy sąd dostrzegł naruszenie art. 8 § 1, art. 11 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.b., uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydania decyzji Kierownika BP ARiMR, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634).

Ponownie rozpoznając sprawę organ dołączy do akt wyjaśnienia D.C. i oceni je łącznie z całym materiałem dowodowym, w tym protokołami rozpraw przed sądem cywilnym (dołączonymi do akt przez pełnomocnika skarżącego). Rozważy przy tym, jaki wpływ na niniejszą sprawę ma sprawa o wydanie nieruchomości, jaka zawisła przed Sądem Rejonowym w B. z powództwa J.B. W razie zaś, gdy całość wyczerpująco rozpatrzonego materiału dowodowego potwierdzi, że skarżący nie wypełnił warunku posiadania, o którym mowa w art. 8 ust. 1 u.p.b. organ powinien wyczerpująco wyjaśnić, czy w realiach tego przypadku zastosowanie może znajdować art. 64 ust. 2 lit. d rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013.