Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 917/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 52 ust. 2, art. 72 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 341
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) sędzia NSA Marian Wolanin Protokolant asystent sędziego Anna Tomaszek po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 1120/19 w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 25 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 1120/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 25 czerwca 2019 r. w przedmiocie unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

W dniu 9 listopada 2018 r. W. T. zdawała część praktyczną egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B. W trakcie przeprowadzenia egzaminu znajdując się na drodze dwukierunkowej jednojezdniowej wykonywała zadanie nr 12, określone w tabeli nr 7 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2016 r., poz. 232 ze zm.) polegające na wykonaniu, z zachowaniem zasad ruchu drogowego, manewru zawracania na drodze jednojezdniowej - dwukierunkowej, przy wykorzystaniu infrastruktury drogowej (wjazdu na posesję) przy użyciu biegu wstecznego, w miejscu do zawracania wyznaczonym przez egzaminatora. Podczas wykonywania wskazanego manewru cofania, osoba egzaminowana wjechała tyłem pojazdu na chodnik (według egzaminatora przeprowadzającego egzamin również na pas zieleni). W tej sytuacji ok. godz. 11:26:02 egzaminator wydał osobie egzaminowanej polecenie zatrzymania pojazdu i ok. godz. 11:26:31 przerwał egzamin, wystawiając ocenę negatywną ze względu na to, że zachowanie osoby zdającej egzamin praktyczny na prawo jazdy kategorii B zagrażało zdrowiu i życiu innych uczestników ruchu drogowego.

W. T. złożyła pismo w którym odwołała się od negatywnego wyniku egzaminu.

Decyzją z dnia 22 lutego 2019 r. Marszałek Województwa Podkarpackiego orzekł o unieważnieniu praktycznego egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B, przeprowadzonego w dniu 9 listopada 2018 r. w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w Krośnie, przez egzaminatora A. W., którego uczestnikiem była W. T.

Odwołanie od tej decyzji złożył skarżący.

Decyzją z dnia 25 czerwca 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wskazując że analiza materiału dowodowego nie daje podstaw do stwierdzenia, że zostały spełnione obie przesłanki z art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r., poz. 341 ze zm.), zwanej dalej "u.k.p.".

W ocenie organu odwoławczego nie zaistniały również przesłanki określone w § 28 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia z dnia 24 lutego 2016 r., ponieważ osoba egzaminowana nie wykonała dwukrotnie nieprawidłowo tego samego zadania egzaminacyjnego. Organ zaznaczył, że niewątpliwie egzaminowana nie zachowała szczególnej ostrożności podczas cofania, a jej zachowanie było sprzeczne z obowiązkiem zwiększeniu uwagi w trakcie wykonania poleconego jej przez egzaminatora manewru. Jednakże konsekwencją niezachowania szczególnej ostrożności nie było stworzenie bezpośredniego zagrożenia dla życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego, nie powinno być powodem przerwania części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B, bez zapewnienia osobie zdającej możliwości powtórzenia nieprawidłowo wykonanego wcześniej tego samego zadania egzaminacyjnego.

Skoro zatem nie nastąpiło dwukrotnie nieprawidłowo wykonane to samo zadanie egzaminacyjne, egzamin z części praktycznej powinien być kontynuowany.

Skargę na powyższą decyzję złożył skarżący, zarzucając naruszenie art. 77 w zw. z art. 7 k.p.a., a także art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz art. 52 ust. 2 u.k.p.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie oddalając skargę zauważył, że wobec skargi osoby egzaminowanej, sporządzona została w dniu 26 listopada 2018 r. opinia egzaminatora nadzorującego dotycząca przebiegu i oceny egzaminu państwowego na prawo jazdy kat. B. W opinii tej, na podstawie nagrania audio-video oraz przeprowadzonej wizji lokalnej w miejscu przerwania egzaminu stwierdzono, że osoba egzaminowana wykonała błędnie zadanie, tj. nie zachowała właściwego toru jazdy, w wyniku czego wjechała na chodnik. Jednakże zdaniem egzaminatora nadzorującego popełniony błąd można było uniknąć zatrzymując pojazd i skorzystać z przysługującego prawa w zakresie możliwości korekty toru jazdy. Natomiast odnośnie kwalifikacji popełnionego błędu przez osobę egzaminowaną (wjechanie na chodnik), opiniujący uznał, że podjęta przez egzaminatora decyzja o zakończeniu części praktycznej egzaminu przed wykonaniem wszystkich określonych zakresem egzaminu zadań nie miała uzasadnienia merytorycznego. Egzaminator opiniujący powołując się na § 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 24 lutego 2016 r. i art. 52 ust. 2 u.k.p. oraz wytyczne określone w tabeli 1 załącznik nr 2 do rozporządzenia podał, że popełniony błąd, tj. "wjazd tylną częścią pojazdu na chodnik" nie znajduje się w wykazie przewinień zamieszczonych w tabeli nr 1 ww. rozporządzenia, a tym samym nie może być podstawą do przerwania egzaminu. Według opiniującego analiza egzaminu wykazała, że zachowanie osoby egzaminowanej nie zagrażało bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego, a na tę ocenę wpływ miały takie okoliczności jak: osoba egzaminowana przy wjeżdżaniu tyłem pojazdu w kierunku do wjazdu na posesję w pełni panowała nad pojazdem i zatrzymanie pojazdu na chodniku nastąpiło przez nią bez interwencji egzaminatora; nie doszło do utrudnienia ruchu dla innych pojazdów lub innych uczestników ruchu (za pojazdem ani obok pojazdu nie widać było pieszych lub innych uczestników ruchu); nie było narażenia kogokolwiek na bezpośrednie zagrożenia życia lub zdrowia; wjazd tyłem samochodu na chodnik odbywał się z małą prędkością, zaś wysokość krawężnika w żaden sposób nie mogła wpłynąć na ewentualne uszkodzenia koła pojazdu czy dolnej części pojazdu. W ocenie egzaminatora nadzorującego egzamin został przeprowadzony w sposób niezgodny z art. 52 ust 2 u.k.p., a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik. Egzaminator zakończył egzamin przed wykonaniem wszystkich określonych zakresem egzaminu zadań. Osobie egzaminowanej przysługiwała możliwość kontynuowania egzaminu w ruchu drogowym oraz możliwość powtórzenia błędnie wykonanego zadania.

Dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd podzielił stanowisko wyrażone przez organ i akceptujące stanowisko egzaminatora nadzorującego, że ocena egzaminatora przeprowadzającego egzamin była niewłaściwa. Przyczyną negatywnego wyniku egzaminu na prawo jazdy na podstawie weryfikacji zapisu jego przebiegu, co do kwalifikacji osoby egzaminowanej, mogą być zdarzenia wskazujące na możliwość stworzenia zagrożenia dla ruchu drogowego, czy zagrożenie życiu i zdrowiu uczestników tego ruchu. To zdarzenia, których interpretacja w świetle zebranych dowodów jest ewidentna. Weryfikacja zapisu przebiegu egzaminu nie pozwala na stwierdzenie, że taka sytuacja miała miejsce. Prowadzi to do wniosku, że egzamin został przeprowadzony niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, bowiem nie zaszły żadne przesłanki do zakwestionowania przez egzaminatora części praktycznej egzaminu wynikające z art. 52 ust. 2 u.k.p., tj. zachowanie osoby zdającej nie zagrażało bezpośrednio zdrowiu i życiu uczestników ruchu.

Mając na uwadze powyższe Sąd zauważył, że zarówno z uzasadnienia stanowiska organu I i II instancji, jaki i zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wjazd osoby egzaminowanej na chodnik nie zagrażał bezpośrednio bezpieczeństwu innych uczestników ruchu. W pobliżu nie znajdowały się inne pojazdy, jak i inni uczestnicy ruchu, osoba egzaminowana samodzielnie panowała nad pojazdem, a egzaminator nie dokonał interwencji (np. poprzez użycie dodatkowego hamulca, czy przytrzymanie kierownicy). W art. 52 ust. 2 u.k.p. jednoznacznie wskazano, że część praktyczna egzaminu może zostać zakończona przed wykonaniem wszystkich określonych zakresem egzaminu zadań, jedynie w przypadku gdy zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego. Zdaniem Sądu potencjalna możliwość stworzenia zagrożenia winna raczej być rozpatrywana w kategoriach przesłanki błędu w wykonaniu danego zadania, nie zaś jako przesłanka przerwania egzaminu praktycznego na prawo jazdy (a takie stanowisko zajął skarżący).

Podkreślono przy tym, że w sprawie nie zaszły także przesłanki, o których mowa w § 28 ust. 1 pkt 2 lit a rozporządzenia z dnia 24 lutego 2016 r., gdyż osoba egzaminowana nie wykonała dwukrotnie nieprawidłowo tego samego zadania egzaminacyjnego.

Odnosząc się do argumentów o braku możliwości przypisywania sądom, jak i organom administracji publicznej uprawnienia do oceny kwalifikacji osoby egzaminowanej, a co za tym idzie wyniku egzaminu, które to uprawnienia bezspornie przysługują osobie egzaminatora wskazano, że wbrew stanowisku skarżącego, posiadane przez niego uprawnienia dyskrecjonalne, pozwalające na sprawdzenie umiejętności osób poddających się egzaminowi na prawo jazdy w zakresie zgodnego z przepisami, bezpiecznego, energooszczędnego, sprawnego i nieutrudniającego innym uczestnikom ruchu poruszania się, nie uprawniają na arbitralne, niemożliwe do zakwestionowania stwierdzenie, czy osoba egzaminowana posiada, czy też nie posiada wymaganych kwalifikacji, niezbędnych do kierowania pojazdem mechanicznym. Zabezpieczeniem osób egzaminowanych przed takim rozstrzygnięciami, podejmowanym zazwyczaj w sytuacji dynamicznej, w której brak jest czasu na spokojną ocenę sytuacji, jest właśnie postępowanie nadzorcze prowadzone przez uprawniony organ, który w oparciu o zarejestrowany przebieg egzaminu jest w stanie dokonać rzetelnej, spokojnej oceny zasadności stanowiska egzaminatora.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zarzucając naruszenie:

1) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 86, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:

- dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego i brak rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w tym niezasadne pominięcie, że egzaminator na skutek gwałtownego manewru zdającej egzamin, utraty panowania przez nią nad pojazdem i staranowania przez nią krawężnika o wysokości 15-17cm, a następnie wjechania przez nią tyłem pojazdu na chodnik i pas zieleni (wykazanego dołączonym do akt sprawy zwolnieniem lekarskim i opisem urazu), doznał odnowienia urazu pleców, co świadczy o gwałtownym i niekontrolowanym manewrze osoby zdającej egzamin i zachowaniem jej zagrażającym bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego;

- bezkrytyczne przyjęcie w całości opinii egzaminatora nadzorującego za wiarygodną w sytuacji, gdy sprzeczności występujące w sporządzonej przez niego opinii w zestawieniu do całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uzasadniały uchylenie decyzji organu II instancji i wskazanie aby w toku ponownego rozpatrywania sprawy dokonać konfrontacji zeznań egzaminatora nadzorującego J. C. oraz egzaminatora A. W., zwłaszcza w sytuacji, gdy egzaminator nie był przesłuchany przez organ nadzoru;

2) przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. poprzez błędne przyjęcie, że egzamin był przeprowadzony niezgodnie z przepisami oraz niezasadne przyjęcie, że ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na wynik egzaminu;

b) art. 51 ust. 1 pkt 2 u.k.p. poprzez pominięcie celu, jakiemu służy przeprowadzenie egzaminu na prawo jazdy, kompetencji egzaminatora w zakresie ustalenia, czy osoba egzaminowana porusza się pojazdem w sposób opisany w tym przepisie oraz unieważnienie egzaminu pomimo tego, że osoba egzaminowana nie wykazała się umiejętnościami określonymi w tym przepisie, do oceny których kompetentny jest wyłącznie egzaminator;

c) art. 52 ust. 2 u.k.p. w zw. z § 28 ust. 1 pkt 2 i § 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach oraz w zw. z art. 3 pkt 1 i art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym poprzez niezasadne przyjęcie, że zachowanie osoby egzaminowanej nie zagrażało bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego, w sytuacji kiedy zdająca egzamin z powodu utraty panowania nad pojazdem wykonała gwałtowny i niekontrolowany manewr cofnięcia, nie zachowała szczególnej ostrożności i nie upewniła się o braku przeszkody w postaci krawężnika o wysokości 15-17cm, z impetem tyłem pojazdu staranowała krawężnik, wjechała na chodnik, a następnie na pas zieleni, na skutek czego egzaminujący doznał odnowienia urazu pleców, skutkującego koniecznością przebywania przez niego na zwolnieniu chorobowym w okresie od 22 listopada 2018 r. do 5 grudnia 2018 r., niezależnie od narażenia na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia przez pieszych korzystających z chodnika, które to zachowanie skatalogowane zostało w pkt 17 Tabeli nr 1 do załącznika nr 2 ww. rozporządzenia i błędne przyjęcie, że egzaminujący nieprawidłowo przerwał egzamin praktyczny, a powinien on był umożliwić zdającej egzamin na powtórzenie manewru cofania;

d) art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. w zw. z art. 51 ust. 3 pkt 2 u.k.p. i w zw. z § 28 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia z 2016 r. poprzez uznanie, że egzamin nie został przeprowadzony zgodnie z przepisami w sytuacji, kiedy zadanie egzaminacyjne mieściło się w katalogu zadań przewidzianych przepisami dla tego rodzaju egzaminu na prawo jazdy, zaś ocena prawidłowości jego wykonania jest wyłączną domeną egzaminatora, który uznał w badanym przypadku, że osoba egzaminowana nieprawidłowo wykonała manewr objęty zadaniem;

e) § 27 pkt 6 i 9 lit. a-e i § 28 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia z 2016 r. poprzez pominięcie obowiązków egzaminatora do oceniania wskazanych w pkt 9 lit. a-e umiejętności egzaminowanej, a także, że w przypadku nieprawidłowego wykonywania czynności opisanych w pkt 9 lit. a-e czynności, egzaminator ma prawo, a nawet obowiązek, negatywnie ocenić wykonanie zadania egzaminacyjnego.

Z uwagi na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o:

1) rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie;

2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie;

3) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. - dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r. sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3 poz. 40). Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związanej związania zarzutami w niej zawartymi. W tym zakresie skarga kasacyjna okazała się niezasadna i dlatego została oddalona.

Podkreślić należy, że stan faktyczny jest niesporny, a spór sprowadza się do jego oceny prawnej i rezultatu w postaci podstaw - lub braków podstaw - do przerwania egzaminu z uwagi na bezpośrednie zaistnienie zagrożenia dla życia lub zdrowia uczestników ruchu drogowego, o czym stanowi art. 52 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji oraz organu, że w tym konkretnym stanie faktycznym do takiego zagrożenia nie doszło, a w rezultacie przerwanie egzaminu na tej podstawie było niezasadne. Podstawą prawną wydania decyzji o unieważnieniu egzaminu był art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy z 2011 r. o kierujących pojazdami, który wymaga spełnienia dwu podstawowych przesłanek: po pierwsze - wykazania, że egzamin był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, przy czym pojęciem "przepisy ustawy" należy także objąć inne przepisy prawa zawarte w aktach wykonawczych do ustawy w tym w rozporządzeniach, a po drugie to uchybienie w postaci niezgodności z ustawą powinno mieć charakter istotny, a więc wpływać na wynik egzaminu (przesądzać o takim, a nie innym wyniku) w związku z powołanym wyżej art. 52 ust. 2 u.k.p. Zgodnie z art. 52 ust. 2 u.k.p., część praktyczna egzaminu może zostać zakończona przed wykonaniem wszystkich określonych zakresem egzaminu zadań jedynie w przypadku, gdy zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego. W niniejszej sprawie część praktyczna egzaminu została zakończona przed wykonaniem wszystkich zadań egzaminacyjnych określonych w tabeli nr 7 załącznika nr 2 rozporządzenia, zakończenie egzaminu nastąpiło w związku z wykonywaniem zadaniem z pkt 12 tabeli. Zadanie to polega na wykonaniu, z zachowaniem zasad ruchu drogowego, manewru zawracania na drodze jednojezdniowej – dwukierunkowej, przy wykorzystaniu infrastruktury drogowej (bramy, wjazdy, podjazdy, zatoczki itp.), zawracanie to musi odbyć się przy użyciu biegu wstecznego, w miejscu wyznaczonym przez egzaminatora. Wykonując to zadanie, osoba zdająca podczas manewru cofania wjechała tyłem pojazdu na chodnik, a nie na wjazd na posesje, samodzielnie zatrzymała samochód, a na chodniku nie znajdowały się żadne osoby To oceniając wykonywanie tego zadania przez osobę zdającą, egzaminator uznał, że zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego i przerwał egzamin. Tym samym kluczowym zagadnieniem jest wykładnia art. 52 ust. 2 u.k.p., albowiem spełnienie normy zawartej w tym przepisie stanowi podstawę do zastosowania art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p., albowiem spełniona jest przesłanka dopuszczająca unieważnienie egzaminu praktycznego, który został przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy. Dokonując wykładni zawartego w art. 52 ust. 2 u.k.p. sformułowania, że zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że w rozporządzeniu z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami /.../ w załączniku nr 2 zatytułowanym zadania egzaminacyjne stosowane na egzaminie państwowym oraz kryteria oceny wykonywania tych zadań, w tabeli nr 1 określone zostały "Zachowania osoby egzaminowanej zagrażające bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego mogące skutkować przerwaniem egzaminu państwowego", w tabeli tej w pkt 1 do pkt 17 szczegółowo wymieniono i opisano jakie zachowania zdającego są kwalifikowane jako zagrażające bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego. W niniejszej sprawie zachowanie zdającej nie jest objęte żadnym przypadkiem wymienionym w tabeli nr 1.

Nadto analizując treść z art. 52 ust. 2 u.k.p. należy zwrócić uwagę na dwa istotne elementy: pierwszy z nich dotyczy sformułowania "jedynie w przypadku", a drugi sformułowania "bezpośrednio", mianowicie część praktyczna egzaminu może zostać zakończona przed wykonaniem wszystkich określonych zakresem egzaminu zadań jedynie w przypadku, gdy "zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego". Posłużenie się zatem przez ustawodawcę sformułowaniem "jedynie w przypadku" stanowi wyraźne wskazanie, że tylko zaistnienie sytuacji, w której "zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego" jest podstawą do przerwania egzaminu. Powoływany w skardze kasacyjnej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2019 r. sygn. akt I OSK 366/18 (którym oddalona została skarga kasacyjna egzaminatora, od wyroku Sądu I instancji oddalającego skargę egzaminatora od decyzji unieważniającej egzamin praktyczny) właśnie wskazuje i podkreśla znaczenie sformułowania "jedynie w przypadku" a więc wówczas gdy zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego. Z tym stanowiskiem zgadza się Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie. Tym samym, aby przyjąć, że zachowanie osoby zdającej, może być podstawą przerwania egzaminu, konieczne jest ustalenie i stwierdzenie, czy w konkretnych okolicznościach danej sprawy zachowanie osoby zdającej, zagroziło bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego. Ten element bezpośredniego zagrożenia jest tu szczególnie istotny, stąd też, aby stwierdzić czy zachowanie osoby zdającej zagrażało bezpośrednio życiu i zdrowi innych uczestników ruchu drogowego, niezbędne jest odniesienie się do okoliczności konkretnego przypadku, i to okoliczności mających miejsce w czasie zachowania osoby zdającej, albowiem to w tym czasie podejmowana jest decyzja o przerwaniu egzaminu. Jednym słowem sam fakt nieprawidłowego zachowania osoby zdającej nie uprawnia do przerwania egzaminu, jeżeli z zachowaniem tym nie łączy się bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego. W rozpoznawanej sprawie osoba zdająca wykonując zadanie z pkt 12 tabeli nr 7 załącznika nr 2 do rozporządzenia, tj. manewr zawracania na drodze dwukierunkowej jednojezdniowej, przy wykorzystaniu wjazdu na posesję, wykonała go nieprawidłowo, albowiem cofając nie zachowała prawidłowego toru jazdy i wjechała na chodnik, na którym zahamowała, jednak zachowanie osoby zdającej nie spowodowało zagrożenia bezpośredniego w życiu i zdrowiu innych uczestników ruchu drogowego, albowiem w pobliżu nie znajdowały się inne pojazdy, jak i inni uczestnicy ruchu. Zaznaczyć należy, że osoba zdająca panowała nad pojazdem, egzaminator nie dokonywał interwencji np. poprzez użycie dodatkowego hamulca, czy też przytrzymanie kierownicy. W sprawie sporządzona została opinia przez egzaminatora nadzorującego J. C. z dnia 26 listopada 2018 r. dotycząca przebiegu i oceny zaskarżonego egzaminu państwowego na prawo jazdy kat. B W. T. z dnia 9 listopada 2018 r. Zgodnie bowiem z art. 68 ust. 2 u.k.p. w sprawach o unieważnienie egzaminów na prawo jazdy opinię wyraża egzaminator nadzorujący, o którym mowa w art. 54 ust. 6 u.k.p., tj. dodatkowy egzaminator, który nadzoruje egzamin wyznaczony przez dyrektora WORD. W opinii tej odniesiono się dwóch zagadnień. Pierwsze zagadnienie dotyczy poprawności wykonania zadania egzaminacyjnego jakim było zawracanie na drodze z wykorzystaniem infrastruktury drogowej, co do tego zagadnienia stwierdzono, że zadanie zostało wykonane błędnie. Jednak popełnionego błędu można było uniknąć zatrzymując pojazd i skorzystać z przysługującego osobie egzaminowanej prawa jakim jest możliwość dokonania korekty toru jazdy. Drugie zagadnienie dotyczy sposobu kwalifikacji przez egzaminatora popełnionego błędu przez osobę egzaminowaną. W opinii stwierdzono, że art. 52 ust. 2 u.k.p. nie znajduje merytorycznego uzasadniania, albowiem zachowanie osoby egzaminowanej nie zagrażało bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego. Zgodnie z pisemną oceną zaistniałej sytuacji wyrażoną przez egzaminatora nadzorującego, egzaminator przeprowadzający egzamin na prawo jazdy podjął niewłaściwą decyzję co do przerwania egzaminu i wystawienia osobie egzaminowanej wyniku negatywnego. W ocenie egzaminatora nadzorującego A. W. jako egzaminator nieprawidłowo zakwalifikował błędne wykonanie przez osobę egzaminowaną zadania w ruchu drogowym.

Natomiast w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, skarżący kasacyjnie A. W., dążąc do wykazania, że spełniona została przesłanka z art. 52 ust. 2 u.k.p., czyli zachowanie osoby egzaminowanej zagrażało bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego odwołuje się i wskazuje na swój stan zdrowia.

Przypomnieć zatem należy sekwencje zdarzeń w niniejszej sprawie. Przedmiotowy egzamin miał miejsce 9 listopada 2018 r. W dniu 16 listopada 2018 r. zdająca egzamin W. T. wniosła do Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Krośnie skargę na część praktyczną egzaminu, która przekazana została do organu sprawującego nadzór Marszałka Województwa Podkarpackiego. W dniu 26 listopada 2018 r. sporządzona została opinia egzaminatora nadzorującego J. C. W czasie trwania postępowania przed organem I instancji skarżący egzaminator A. W. w pismach z dnia 25 stycznia 2019 r., 29 stycznia 2019 r., 7 lutego 2019 r. wskazał, że wykonany przez zdającą w czasie egzaminu w dniu 9 listopada 2018 r. manewr, tj. wjazd na chodnik i krawężnik o wysokości 15-17cm, co skutkowało szarpnięciem pojazdu w przód i w tył, doprowadził do odnowienia urazu kręgosłupa, który miał po wypadku w listopadzie 2017 r. Okoliczność ta spowodowała wizytę u lekarza i otrzymanie zwolnienia lekarskiego na okres od 22 listopada 2018 r. do 5 grudnia 2018 r. Zdaniem egzaminatora powyższe zdarzenie, uzasadniało przerwanie egzaminu gdyż zachowanie osoby zdającej zagrażało bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego. W uzasadnieniu decyzji z dnia 22 lutego 2019 r. Marszałek Województwa Podkarpackiego stwierdził, że informacje zawarte w pismach egzaminatora z dnia: 25 stycznia 2019 r., 29 stycznia 2019 r., 7 lutego 2019 r. dotyczące stanu zdrowia nie mają związku z przedmiotowym egzaminem. Nadto nadmieniono "że jeżeli okazałoby się, iż wykonywanie czynności zawodowych wpływa na stan zdrowia egzaminatora, to w takiej sytuacji należałoby rozważyć przeprowadzenie badań lekarskich pod kątem możliwości wykonywania zawodu egzaminatora, w trosce o zdrowie i życie egzaminatora, osób egzaminowanych i innych uczestników ruchu drogowego". Powyższe okoliczności dotyczące stanu zdrowia nie były już podnoszone w odwołaniu od decyzji, jak również w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, natomiast podniesione zostały w skardze kasacyjnej. Odnosząc się do powyższej kwestii, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że podnoszone okoliczności nie mogą być kwalifikowane jako spełnienie przesłanki z art. 52 ust. 2 u.k.p., brak im bowiem cech bezpośredniego zagrożenia życiu i zdrowiu uczestnika ruchu drogowego. Cechami zachowania osoby zdającej egzamin, które decydują, iż jest to zachowanie skutkujące zakończeniem egzaminu są rodzaj i bliskość zagrożenia to zagrożenie musi mieć charakter bezpośredni, a więc wystąpić w czasie wykonywania przez osobę zdającą zadania egzaminacyjnego, wówczas bowiem dochodzi do przerwania egzaminu. Nie można natomiast przerwania egzaminu, które miało miejsce 9 listopada 2018 r. uzasadniać późniejszymi okolicznościami takimi jak przebywanie na zwolnieniu lekarskim w okresie od 22 listopada 2018 r. do 5 grudnia 2018 r., o czym organ prowadzący postępowanie w I instancji Marszałek Województwa Podkarpackiego został poinformowany w pismach z 25 i 29 stycznia 2019 r. oraz 7 lutego 2019 r. Należy jeszcze raz wyraźnie zaznaczyć, że bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia uczestnika ruchu drogowego musi wystąpić w czasie wykonywania zadania egzaminacyjnego, istotny jest rodzaj, bliskość, realność tego zagrożenia, czyli musi mieć charakter bezpośredni.

Z tych też przyczyn jako niezasadny należało ocenić zarzut naruszenia art. 52 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w zw. z powołanymi przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. Wobec prawidłowego ustalenia przez organy, że egzamin był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik, na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy, a kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jest prawidłowa.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.