Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 355/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 141
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca), Protokolant Izabela Kremza, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2024 r. w Wydziale IV sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 28 lutego 2023 r. nr SKO 4304/301/23 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy Wołów z dnia 30 grudnia 2022 r. nr MOPS.ŚR.471DW.3533.2022.RK.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Z. L. (dalej: skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: SKO, organ odwoławczy) z dnia 28 lutego 2023 r. nr SKO 4304/301/23 utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Gminy Wołów (dalej: Burmistrz, organ pierwszej instancji) z dnia 30 grudnia 2022 r. nr MOPS.ŚR.471DW.3533.2022.RK o odmowie przyznania dodatku węglowego.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, ze skarżący w dniu 27 października 2022 r. złożył wniosek o wypłatę dodatku węglowego. Oświadczył w nim, że prowadzi wieloosobowe gospodarstwo domowe, a głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe.

Z deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, złożonej dla gospodarstwa domowego skarżącego w dniu 30 listopada 2021 r., wynika, że rodzajem stosowanego paliwa stałego jest drewno kawałkowe.

Pismem z 19 grudnia 2022 r. organ pierwszej instancji zawiadomił skarżącego – w trybie art. 10 i art. 79a ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000; dalej: k.p.a.) – o niespełnieniu przez skarżącego warunku przyznania dodatku węglowego, tj. przesłanki z art. 2 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz.U. z 2022 r., poz. 1692 ze zm.; dalej: u.d.w.), ponieważ rodzajem stosowanego paliwa jest drewno kawałkowe. Poinformował też o prawie skarżącego do wypowiedzenia się w sprawie zebranych dowodów wyznaczając 7-dniowy termin. Zawiadomienie to doręczone zostało skarżącemu w dniu 22 grudnia 2022 r.

Decyzją z dnia 30 grudnia 2022 r. organ pierwszej instancji na podstawie art. 2 ust.1, ust. 2, ust. 3 i art. 16 u.d.w. odmówił przyznania dodatku węglowego. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący nie spełnił warunku przyznania dodatku węglowego, ponieważ ustalił, że w pod adresem wskazanym we wniosku jest kocioł na paliwo stałe, ale rodzajem paliła stałego jest drewno kawałkowe, a nie paliwo stałe wskazane w art. 2 ust. 2 u.d.w.

W odwołaniu skarżący wskutek omyłki wypełnił wniosek o dodatek węglowy, a zamierzał wnioskować o przyznane dodatku na drewno kawałkowe.

Zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przywołało warunki i zasady przyznania dodatku węglowego oraz warunki i zasady przyznania dodatku dla gospodarstw domowych, który reguluje ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. z 2022, poz. 1967; dalej: ustawa o dodatku do gospodarstw domowych). Wskazało, że wniosek o przyznanie dodatku dla gospodarstw domowych - przysługującym w przypadku gdy kocioł na paliwo stałe jest zasilany drewnem kawałkowym – należało złożyć w terminie do 30 listopada 2022 r. Wskazało, że treść wniosku skarżącego jest jednoznaczna – wyrażenie "dodatek węglowy" we wniosku występuje nie tylko w tytule, ale także kilkukrotnie w kolejnych jego częściach. Uznał, że brak jest podstaw do jego precyzowania czy uzupełniania, zaś zmianę treści żądania przez skarżącego po dniu 30 listopada 2022 r. należy uznać za nieskuteczną.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz jej uzupełnieniu skarżący argumentował, że błędnie wypełnił wniosek o dodatek węglowy, a powinien był wypełnić wniosek o dodatek dla gospodarstw domowych – wg wzoru załączonego do ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw dot. dot. dodatku dla drewna kawałkowego. Domagał się wyjaśnienia, czy niewłaściwe wypełnienie druku wyklucza skarżącego z otrzymania dodatku w wysokości 1 000 zł na drewno kawałkowe.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023, poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części, co wynika z art. 151 p.p.s.a. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd nie jest związany granicami. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Poddane kontroli legalności Sądu decyzje dotyczą odmowy przyznania dodatku węglowego ze względu na niespełnioną przesłankę z art. 2 ust. 1 i ust. 3 u.d.w. Organy obu instancji ustaliły – w oparciu o wniosek skarżącego i deklarację CEEB – że w gospodarstwie domowym skarżącego głównym źródłem ciepła jest kocioł na paliwo stałe zasilany drewnem kawałkowym. Wskazały, że drewno kawałkowe nie jest paliwem stałym, o którym mowa w art. 2 ust. 3 u.d.w., wobec czego uznały, że skarżącemu dodatek węglowy nie może być przyznany.

Skarżący kwestionuje obie decyzje wskazując, że w ogóle nie starał się o wypłatę dodatku węglowego. Omyłkowo wypełnił formularz przeznaczony dla tego dodatku, natomiast jasno wskazał, że kocioł zasila drewnem kawałkowym, a nie węglem.

Wyjaśniał w odwołaniu, że zamiarem skarżącego było złożenie wniosku o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych.

Skarga podlegała uwzględnieniu.

W sprawie stan faktyczny jest jednoznaczny. Z akt administracyjnych sprawy wynika, a organy fakt ten przyznają, że źródłem ogrzewania u skarżącego jest kocioł na paliwo stałe zasilany drewnem kawałkowym. Skarżący w dniu 27 października 2022 r. złożył wniosek o przyznanie dodatku węglowego w odwołaniu oświadczając, że w rzeczywistości wnioskował o przyznanie dodatku do gospodarstw domowych..

Poinformowanie skarżącego o niespełnieniu przesłanki warunkującej wypłatę dodatku węglowego dopiero w dniu 22 grudnia 2023 r. – lecz już nie o zamiarze wydania decyzji odmownej - w sytuacji gdy skarżący wniosek złożył w dniu 27 października 2022 r. uniemożliwiło mu skorygowanie omyłki przed terminem ustawowym (30 listopada 2022 r.), po upływie którego wnioski są pozostawiane bez rozpatrzenia.

Trzeba podkreślić, że przepisy u.d.w. określają szczegółowe zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie dodatku węglowego.

Wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r., w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek (art. 2 ust. 9 i 12 u.d.w.).

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.w. dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego, jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 3 u.d.w. paliwem stałym jest węgiel kamienny, brykiet lub pellet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego.

Postępowanie o wypłatę dodatku węglowego wszczynane jest co do zasady na wniosek strony, a w niektórych przypadkach może być wszczęte także z urzędu (art. 2 ust. 15f u.d.w.).

Dokonując zatem weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, Burmistrz zobowiązany był uwzględnić informacje zebrane w toku postępowania, czyli sprzeczność w treści wniosku i deklarację CEEB, jak również okoliczność, że wniosek o dodatek węglowy został wypełniony w sposób, który już na pierwszy rzut oka wykluczał przyznanie takiego dodatku wymagał od organów podjęcia działania w celu wyjaśnienia tej sprzeczności, do czego zobowiązuje art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. Dopiero potem ustalić, jaki jest przedmiot żądania skarżącego.

Organy obu instancji zaniedbały tego obowiązku. Wskazywana przez organ jednoznaczność co do treści wniosku właśnie wymagała wyjaśnienia co do rzeczywistego zakresu żądania objętego wnioskiem z 27 października 2022 r. zwłaszcza w kontekście możliwej – a jak twierdzi skarżący rzeczywistej – omyłki w wyborze formularza Trzeba też zauważyć, że wiek skarżącego mógł, choć oczywiście nie musiał mieć wpływu na tę omyłkę, zaś organy winny były dostrzec możliwą nieporadność skarżącego w tym zakresie.

Wbrew zatem przepisom postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 77, art. 79a i art. 80 k.p.a. - rozpoznały wniosek skarżącego bez tych ustaleń. W tym zakresie natomiast skarżący konsekwentnie w toku postępowania powołuje się na omyłkę w wyborze formularza wniosku o dodatek. Z art. 2 ust. 10 u.d.w. wynika, że wypłata dodatku węglowego następuje nie później niż w terminie do dwóch miesięcy od złożenia wniosku. Tymczasem organ pierwszej instancji, po upływie tego terminu, pismem dopiero z 22 grudnia 2022 r. zawiadomił skarżącego, że skarżący nie spełnia warunku do przyznania dodatku węglowego, lecz nie wskazał wprost że zamierza wydać decyzję odmowną. Uniemożliwił w ten sposób skarżącemu dochowanie terminu złożenia wniosku o dodatek dla gospodarstw domowych. Nie prowadził przy tym żadnego postępowania wyjaśniającego w sprawie dodatku węglowego.

W tym stanie rzeczy, Sąd nie ma wątpliwości, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza naruszają zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), ponieważ nie został należycie wyjaśniony stan faktyczny sprawy, który skarżący kwestionował. Organy obu instancji zignorowały oczywista sprzeczność treści wniosku oraz wskazane przez skarżącego okoliczności i uczyniły przedmiotem sprawy pierwotny, a wedle skarżącego błędny, wniosek o wypłatę dodatku węglowego. Ostatecznie, przedwcześnie przyjęły, że skarżący wnioskował o wypłatę dodatku węglowego, a nie dodatku dla gospodarstw domowych.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza z dnia 30 grudnia 2022 r.

W ponownym postępowaniu organ uwzględni wyjaśnienia skarżącego w zakresie przedmiotu wniosku z 27 października 2022 r.