Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 626/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 1 pkt 5, art. 107 par. 3, art. 122g
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 16 ust. 65 lit. i, art. 190 ust. 1, art. 190 ust. 13, art. 389 pkt 6, art. 394 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1478
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
article: art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. h, art. 122 ust. 1 pkt 3, art. 123a ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
article: art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. h, art. 5 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1458
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej

SENTENCJA

[...] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 listopada 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor WSA Arkadiusz Skomra Protokolant st. sekr. sąd. Agata Tyll - Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2024 r. sprawy ze skargi Miasta P. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] z dnia 8 lipca 2024 r., nr [...] w przedmiocie likwidacji urządzenia wodnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] z dnia 4 marca 2024 r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 780 zł (siedemset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] (dalej: "Dyrektor RZGW") decyzją z 8 lipca 2024 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Miasta P. - [...] Ośrodków Sportu i Rekreacji (dalej: "strona") od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] (dalej: "Dyrektor ZZ") z 4 marca 2024 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia obowiązku likwidacji urządzenia wodnego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.

W toku przeprowadzonej przez Dyrektora RZGW w dniach od 4 do 8 listopada 2022 r. kontroli nad brzegiem Jeziora K. , zakończonej protokołem kontroli nr [...], ustalono brak pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego – przystani.

Decyzją z 28 września 2023 r., nr [...], Dyrektor ZZ nałożył na stronę obowiązek likwidacji przystani zlokalizowanej na Jeziorze K. w granicach działki ewid. nr [...], [...] , obręb K., miasto P. , wykonanej bez wymaganej prawem zgody wodnoprawnej. Dyrektor RZGW decyzją z 5 grudnia 2023 r., nr [...], uchylił ostatnio podaną decyzję, przekazując organowi I instancji sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Dyrektor ZZ decyzją z 4 marca 2024 r., nr [...], na podstawie art. 104 oraz art. 107 § 1-3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "K.p.a.") w zw. z art. 190 ust. 13, art. 389 pkt 6, art. 16 pkt 65 lit. i, art. 397 ust. 1 i 3 pkt 2 ustawy z 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1478 ze zm., dalej: "Prawo wodne z 2017 r."), orzekł co następuje: I. z urzędu nałożył na stronę obowiązek likwidacji urządzenia wodnego, to jest przystani zlokalizowanej na Jeziorze K., w granicach działki ewid. nr [...], [...], obręb K., miasto P. , wykonanej bez wymaganej prawem zgody wodnoprawnej, II. ustalił warunki wykonania decyzji – zlikwidować przystań zlokalizowaną na Jeziorze K., w granicach działki ewid. nr [...], [...], obręb K., miasto P. , przez usunięcie elementów przystani przymocowanej do urządzenia wodnego – pomostu, to jest wszelkich odnóg cumowniczych z pokładem (Y-BOM) oraz knag cumowniczych, III. ustalił termin wykonania powyższych prac do 1 czerwca 2024 r.; IV. nałożył na właściciela przystani wymienionego w pkt I. decyzji obowiązek pisemnego powiadomienia o rozpoczęciu prac w terminie 7 dni przed ich wykonaniem oraz przekazania informacji potwierdzających ich realizację.

Postanowieniem z 28 marca 2024 r., nr [...], Dyrektor ZZ z urzędu sprostował omyłkę w decyzji w ten sposób, że w każdym jej miejscu wyrażenie określające lokalizację inwestycji "w granicach działki ewid. [...], [...], obręb K., m. P." zamienia się na: "w granicach działki ewid. nr [...], ark. 1, obręb K., m. P.", pozostawiając pozostałe fragmenty bez zmian.

Dyrektor RZGW - we wskazanej na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzji - podniósł, że na gruncie obecnie obowiązujących art. 389 pkt 6 w zw. z art. 16 pkt 65 oraz art. 394 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego z 2017 r., jak i art. 122 ust. 1 pkt 3 w zw. art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. h oraz art. 123a ustawy z 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1566, dalej: "Prawo wodne z 2001 r.") wykonanie urządzeń wodnych do jakich zaliczane są pomosty i przystań wymaga pozwolenia wodnoprawnego, a jedynie wykonanie pomostu do 25 m długości całkowitej można dokonać na podstawie zgłoszenia. Jeżeli pomost, wymagający co do zasady wykonania zgłoszenia, będzie jednocześnie przeznaczony i dostosowany do cumowania jednostek pływających, tym samym zmieniając swój charakter na przystań, konieczne będzie uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Z punktu widzenia przepisów sama możliwość cumowania do pomostu jednostek pływających, która związana jest z odpowiednim jego dostosowaniem, a także wyznaczeniem odpowiedniego obszaru oddziaływania stanowi o tym, że inwestycja ta powinna być traktowana jako przystań.

Z materiału dowodowego zdaniem organu wynika, iż wykonana inwestycja stanowi miejsce zacumowania jednostek pływających, zaś wskazany przez stronę odwołującą w części graficznej zgłoszenia wodnoprawnego obszar oddziaływania inwestycji stanowi powierzchnię akwenu z pomostami wraz z odnogami cumowniczymi i infrastrukturą towarzyszącą i związany jest niewątpliwie z polem manewrowania jednostką pływającą w celu przycumowania do pomostu. Oznacza to, że w sprawie mamy do czynienia z przystanią, a nie jedynie pomostem. Przystań jest zaś urządzeniem wodnym wymagającym uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

W związku z powyższym organ odwoławczy za zasadną uznał konstatację organu I instancji, że wykonana przystań objęta była obowiązkiem uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, stąd zastosowanie ma art. 190 ust. 13 Prawa wodnego.

Odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu Dyrektor RZGW wskazał, że wynikający z akt sprawy i potwierdzony w toku postępowania wielokrotnie przez stronę odwołującą cel budowy pomostu związany z cumowaniem jednostek pływających jest przesądzający dla uznania spornego pomostu za przystań.

W skierowanej do tut. Sądu skardze strona, reprezentowane przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, zarzucając:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w postaci:

1) art. 190 ust. 13 Prawa wodnego z 2017 r., polegające na utrzymaniu w mocy przez organ II instancji decyzji organu I instancji nakazującej likwidację urządzenia wodnego wykonanego przez skarżącego pomimo tego, że skarżący wykonał urządzenie wodne zgodnie z zakresem przedmiotowym zgłoszenia wodnoprawnego do Prezydenta Miasta P. z 26 stycznia 2017 r., który 1 marca 2017 r. wydał zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 123a ust. 7 Prawa wodnego z 2001 r. w przedmiocie zgłoszenia wodnoprawnego,

2) ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia zarzutu z pkt 1), art. 389 pkt 6 w zw. z art. 16 pkt 65 lit. h Prawa wodnego z 2017 r. oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. h w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 395 ze zm., dalej: "u.ż.ś."), polegające na uznaniu, że statek przeznaczony i używany na śródlądowej drodze wodnej jako przystań pływająca, stanowi urządzenie wodne wykonane przez skarżącego będące przystanią, wymagające pozwolenia wodnoprawnego,

3) ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia zarzutu z pkt 1) i 2), art. 389 pkt 6 w zw. z art. 16 pkt 65 lit. h oraz art. 5 ust. 1 pkt 3 u.ż.ś., polegające na kwalifikacji urządzenia wodnego wykonanego przez skarżącego za przystań wymagającą uzyskania pozwolenia wodnoprawnego;

2. naruszeniu przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, w postaci:

1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., polegające na braku odniesienia się przez organ II instancji do argumentów wskazanych w piśmie skarżącego z 2 maja 2024 r. i dołączonego do niego dowodu odnośnie tego, że urządzenie wodne stanowiło w istocie statek przeznaczony i użytkowany na śródlądowej drodze wodnej jako przystań pływająca, niestanowiący urządzenia wodnego będącego przystanią, niewymagający pozwolenia wodnoprawnego,

2) art. 7 w zw. z art. 8 § 1 K.p.a. oraz art. 190 ust. 3 Prawa wodnego z 2017 r., polegające na utrzymaniu w mocy przez organ II instancji decyzji organu I instancji nakazującej likwidację urządzenia wodnego wykonanego przez skarżącego pomimo tego, że skarżący wykonał urządzenie wodne w zaufaniu do organów:

i) Marszałka Województwa [...] wykonującego w ówczesnym stanie prawnym prawa właścicielskie w stosunku do wód Jeziora K. w P., który pismem z 12 stycznia 2017 r., powołując się na art. 123a ust. 4 pkt 4 w zw. z art. 11 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego z 2001 r. wyraził zgodę na dysponowanie gruntami Jeziora K. na cele wykonania dwóch pomostów na potrzeby amatorskiego połowu ryb, cumowania jednostek pływających oraz rekreacji. Przy czym organ ten wskazał, że zgoda ta została udzielona celem przedłożenia Prezydentowi Miasta P. wraz ze zgłoszeniem zamiaru realizacji wyżej wymienionych pomostów,

ii) Prezydenta Miasta P. , który po złożeniu zgłoszenia wodnoprawnego z 26 stycznia 2017 r. - w dniu 1 marca 2017 r. wydał zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 12a ust. 7 Prawa wodnego z 2001 r., a w reakcji na zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych wydał zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 5aa zd. pierwsze ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane.

Dyrektor RZGW w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko i ustosunkowując się do skargi.

Na rozprawie przed tut. Sądem, która odbyła się 13 listopada 2024 r. pełnomocnik skarżącego wniósł i wywiódł jak w skardze. Ponadto, podtrzymał, że w jego ocenie obiekt został zrealizowany legalnie. Na obiekt było zgłoszenie wodnoprawne, a następnie kolejne zgłoszenie na podstawie przepisów Prawa budowlanego. Co do żadnego zgłoszenia nie było sprzeciwu. Nikt przez lata nie kwestionował tych pomostów do czasu, gdy po kolejnej kontroli [...] chciały pobrać wyższą opłatę za obiekt obejmującą większą powierzchnię, nie tylko powierzchnię samych pomostów, ale też powierzchnię znajdujących się przy nich miejsc postojowych dla jednostek pływających.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w niej wskazano.

Zaskarżona decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] z 8 lipca 2024 r., nr [...], jak i poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] z 4 marca 2024 r., nr [...], wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "P.p.s.a.") uzasadnia ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Istota sporu do jakiego doszło w sprawie sprowadza się po pierwsze, do stwierdzenia, czy organy administracji publicznej prawidłowo uznały, iż poddane kontroli urządzenie wodne stanowi przystań, o której mowa w art. 9 ust. 1 pkt 19 lit h Prawa wodnego z 2001 r., a w obecnym stanie prawnym w art. 16 pkt 65 lit. i Prawa wodnego z 2017 r., której wykonanie wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia wodnoprawnego stosownie do art. 122 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego z 2001 r., obecnie art. 389 pkt 6 Prawa wodnego z 2017 r., a po drugie, do wskazania, czy pomimo uprzedniego zgłoszenia zachodzą podstawy do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego i ewentualnego orzeczenia o likwidacji spornego w sprawie urządzenia wodnego.

W ocenie Sądu w nakreślonym tak sporze, względem obydwu wskazanych kwestii, rację przyznać trzeba organom, jednak przeprowadzone przez nie postępowanie i wydane decyzje dotknięte są takimi wadami procesowymi, które powodują potrzebę ich uchylenia.

Przed merytorycznym odniesieniem się do podanych kwestii spornych wskazać trzeba, że materialnoprawną podstawę wydanego w kontrolowanej sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 190 Prawa wodnego z 2017 r. Zgodnie z art. 190 ust. 1 tej ustawy jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację, do którego dołącza odpowiednio dokumenty, o których mowa w art. 407 ust. 2 oraz w art. 422. Organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonanie urządzeń wodnych może wydać decyzję o legalizacji urządzenia wodnego na warunkach określonych w art. 190 ust. 2-12 Prawa wodnego z 2017 r. Jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, o czym stanowi art. 190 ust. 13 Prawa wodnego z 2017 r., organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku. W postępowaniu w sprawie wydania decyzji o likwidacji urządzenia wodnego przepisy art. 401 i art. 402 stosuje się odpowiednio, co przesądza już art. 190 ust. 15 Prawa wodnego z 2017 r.

Mając na względzie przywołane przepisy prawa materialnego i odnosząc się już do wspomnianych powyżej kwestii spornych wskazać trzeba co następuje.

Po pierwsze, nie budzi wątpliwości Sądu, że urządzenie wodne będące przedmiotem sporu, wbrew sugestiom skarżącego, stanowi przystań, której wykonanie wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

Skarżący nie kwestionuje okoliczności faktycznych, jakie zostały w tym względzie ustalone w toku postępowania administracyjnego. Z okoliczności tych jasno wynika, że skarżący wykonał dwa pomosty wchodzące w skład urządzeń Plaży S. nad Jeziorem K. w P. na działce nr ewid. [...], obręb K.. Pomosty te zostały dostosowane (odnogi cumownicze wraz z infrastrukturą towarzyszącą) celem umożliwienia cumowania do nich jednostek pływających. Sąd zauważa, że pozyskany w toku przeprowadzonej kontroli materiał zdjęciowy wykazuje, iż wśród rzeczonej infrastruktury towarzyszącej znajdują choćby przyłącza energetyczne i wodociągowe, która to okoliczność niedostatecznie wybrzmiała w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W powyższych okolicznościach faktycznych nie sposób uznać, by będące przedmiotem zainteresowania organów urządzenie oceniane jako całość, mogło być uznane za statek, co zdaniem strony skarżącej winno wyłączać w stosunku do niego zastosowanie przepisów Prawa wodnego.

Przede wszystkim nie można za skarżącym bezrefleksyjnie przyjąć, by za przesądzające dla takiej jego kwalifikacji mogło być bezpośrednie sięgnięcie po definicje zawarte w u.ż.ś., w tym zwłaszcza po to, że w sformułowanej tam w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. h definicji statków – przez które ustawa ta rozumie urządzenie pływające o napędzie mechanicznym lub bez napędu mechanicznego, w tym również prom, wodolot i poduszkowiec, przeznaczone lub używane na śródlądowych drogach wodny do określonego celu – wskazuje również na takie urządzenia, które są używane jako przystań pływająca.

W ocenie Sądu nawet uznanie za skarżącą, że sporne urządzenie w części obejmującej unoszące się na wodzie pomosty jest przystanią pływającą w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. h u.ż.ś., a więc statkiem na gruncie tej ostatniej ustawy, nie wyklucza jednoczesnego przyjęcia, iż jest to przystań, o której mowa w art. 9 ust. 1 pkt 19 lit h Prawa wodnego z 2001 r., a w obecnym stanie prawnym w art. 16 pkt 65 lit. i Prawa wodnego z 2017 r.

Wskazać w tym zakresie należy, na przepisy określające zakres stosowania przedmiotowych ustaw. W szczególności art. 1 ust. 1 u.ż.ś. stanowi, iż ustawa ta reguluje sprawy związane z uprawianiem żeglugi na wodach śródlądowych uznanych za żeglowne na podstawie przepisów Prawa wodnego, zwanych dalej "śródlądowymi drogami wodnymi, zaś art. 3 ust. tej samej ustawy, wprowadza zasadę, że ustawa nie narusza przepisów Prawa ochrony środowiska oraz przepisów Prawa wodnego.

Dalej wskazać należy, iż zarówno przepisy Prawa wodnego z 2001 r., ani przepisy Prawa wodnego z 2017 r. nie wyodrębniają różnych rodzajów przystani, w tym przystani pływających, co wskazuje na to, iż wszelkie przystanie na gruncie tych regulacji winny być kwalifikowane do tego samego pojęcia - przystani.

Przesądzające znaczenie dla sprawy przyznać trzeba nie definicji z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.ż.ś., a definicji z art. 9 ust. 1 pkt 19 Prawa wodnego z 2001 r. bądź z art. 16 pkt 65 Prawa wodnego z 2017 r., która jako urządzenia wodne określa urządzenia (lub budowle) służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich, w tym w szczególności m.in. przystań, a to właśnie tego rodzaju urządzenie jest przedmiotem procedowania w sprawie. Nota bene, skarżący w swojej argumentacji w ogóle pomija ostatnio przywołane definicje, co tylko podkreśla jej nietrafność.

Powyższe oznacza, iż nawet ewentualne uznanie elementu przystani pływającej za statek nie eliminuje stosowania do tejże przystani regulacji Prawa wodnego, a jedynie zwiększa wymagania jakim tego rodzaju urządzenie winno sprostać, o te wymagania jakie u.ż.ś. przewiduje dla statków i dla zapewnienia bezpieczeństwa ich żeglugi.

Organ II instancji dla wskazania sposobu rozumienia pojęcia przystani, nie zdefiniowanego ani w Prawie wodnym z 2001 r., ani w Prawie wodnym z 2017 r., prawidłowo odwołał się do zasad wykładni językowej i co za tym idzie jego znaczenia, które przyjęte jest w codziennej polszczyźnie, jak i – choć jedynie pomocniczo – do definicji przyjętych w innych aktach prawnych, w tym w art. 5 ust. 1 pkt 3 u.ż.ś., słusznie uznając, że przesądzające znaczenie dla takiej kwalifikacji tego urządzenia wodnego ma cel jego wykonania związany z cumowaniem jednostek pływających.

Jako że objęte rozstrzygnięciem urządzenie wodne cel ten realizuje, nie można skutecznie zakwestionować uznanie go za przystań.

Mając na względzie przywołane powyżej, a nie kwestionowane przez skarżącego, okoliczności faktyczne bez trudu można zidentyfikować przy tym poszczególne elementy, do których odwołuje się art. 5 ust. 1 pkt 3 u.ż.ś., to jest akwen i grunt oraz związaną z nimi infrastrukturę, znajdującą się w granicach przystani.

W tym względzie na aprobatę zasługuje także stanowisko organu, w którym uznał on, gdyby już sięgnąć tylko po definicje z u.ż.ś., że kwestionowane urządzenie jako całość stanowi przystań w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 3 u.ż.ś., a nie przystań pływającą, o której stanowi art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. h u.ż.s.

Zauważyć bowiem trzeba, iż urządzenie to ma stały charakter, co wyraźnie uwydatnia jego infrastruktura, w tym zaakcentowane już powyżej przyłącza oraz połączenie go z brzegiem. Oceny tej nie wyklucza okoliczność, iż możliwe jest odłączenie od przystani jej elementów pływających i przeholowanie ich w inne miejsce. Przedmiotem oceny w kontrolowanym postępowaniu nie była bowiem legalność istnienia, względnie eksploatacji samych pływających pomostów, lecz przystani jako całości, na którą składają się te pomosty, zainstalowana na nich infrastruktura służąca postojowi jednostek pływających oraz połączenie ich z określonym fragmentem brzegu akwenu.

Skarżący zresztą poza polemiką ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonej decyzji nie powołuje się na żadne konkretne okoliczności faktyczne, które mogłyby prowadzić do odmiennej oceny prawnej. Nie są w tym względzie trafne zarzuty naruszenia art. 389 pkt 6 w zw. z art. 16 pkt 65 lit. i (skarżący zapewne omyłkowo powołuje się na lit. h) Prawa wodnego z 2017 r. oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. h w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.ż.ś., czy art. 389 pkt 6 w zw. z art. 16 pkt 65 lit. i (ponownie błędnie powołano się w treści skargi na lit. h) oraz art. 5 ust. 1 pkt 3 u.ż.s.

Próba narzucenia przez skarżącego kwalifikacji spornego urządzenia wodnego jako statku stanowi w ocenie Sądu przyjętą wyłącznie na potrzeby kontrolowanej sprawy strategię procesową ukierunkowaną na chęć uniknięcia konsekwencji prawnych związanych z realizacją rzeczonego urządzenia. Dość zauważyć, że skarżący dokonując w roku 2017 zgłoszenia wodnoprawnego w jego treści nawet nie sugerował, by zgłoszenie to dotyczyć miało jakiegokolwiek statku. Dla skarżącego oczywiste na tamtym etapie było to, że zgłasza dwa pomosty, mające stanowić element istniejącej mariny. Dopiero w wyniku wydanego w I instancji rozstrzygnięcia, w piśmie z 2 maja 2024 r. skarżący przedstawił proces myślowy, który miałby prowadzić do uznania spornego urządzenia za statek, przedkładając świadectwo uznania typu wyrobu z 2 listopada 2016 r. Od razu wskazać trzeba, że niezasadny jest podniesiony przy tej okazji zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., które to naruszenia miałyby polegać na pominięciu ostatnio wspomnianych dokumentów. Wbrew oczekiwaniom skarżącego dokumentów tych nie sposób bowiem uznać za środek dowodowy, który wykazywałby, iż sporne urządzenie wodne stanowi statek. Wspomniane świadectwo uznania typu wyrobu odnosi się bowiem jedynie do: "modułu systemu pomostów pływających o konstrukcji stalowej Wodnik 2 szerokości 2,4 m i długości 5,9 m, 7,9 m", a więc co najwyżej jednego z elementów, który został zastosowany przy wykonaniu zakwestionowanej w sprawie przystani, a nie do samej tej przystani, czy wchodzących w jej skład pomostów.

Niezależnie już od podniesionych w skardze zarzutów i przywołanej na ich poparcie argumentacji Sąd zauważa jednak, że wbrew dyspozycji art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w kontrolowanej sprawie na żadnym jej etapie nie ustalono w sposób niebudzący wątpliwości kiedy doszło do wykonania spornego urządzenia wodnego. Jednoznaczne ustalenie daty jego wykonania jest zaś konieczne choćby dla niebudzącej wątpliwości oceny, który stan prawny powinien znaleźć zastosowanie przy jego kwalifikacji, a więc, czy w tym względzie sięgać po stan prawny ukształtowany Prawem wodnym z 2001 r., czy ten ukształtowany Prawem wodnym z 2017 r.

Sąd nie podziela natomiast argumentacji skarżącego, by dokonane w 2017 r. bez sprzeciwu ówcześnie właściwego organu zgłoszenie wodnoprawnego przesądzało o legalności zrealizowanego urządzenia wodnego i co za tym idzie wykluczało dopuszczalność prowadzenia przewidzianego w art. 190 Prawa wodnego z 2017 r. postępowania legalizacyjnego dotyczącego tego urządzenia.

Zauważyć trzeba zwłaszcza, że przepisy Prawa wodnego z 2017 r., zresztą podobnie jak uprzednio obowiązującego Prawa wodnego z 2001 r., nie przewidują na wzór Prawa budowlanego możliwości przeprowadzenia odrębnej procedury legalizacyjnej, która odnosiłaby się do wykonania urządzenia wodnego na podstawie zgłoszenia, lecz z naruszeniem przepisów wprowadzających w tym względzie odstępstwo od pozwolenia wodnoprawnego (por. art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.).

W art. 190 ust. 1 Prawa wodnego z 2017 r. ustawodawca odwołuje się jedynie do sytuacji, w której urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia. W ocenie Sądu oznacza to, że w przypadku, w którym na wykonanie określonego urządzenia wodnego, jak w poddanej kontroli sprawie przystani – stosownie do art. 122 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego z 2001 r., a obecnie art. 389 pkt 6 Prawa wodnego z 2017 r. – wymagane było uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego i doszło do wykonania tego urządzenia bez tego pozwolenia (nawet gdyby objęte było ono uprzednio dokonanym zgłoszeniem, wobec którego nie wniesiono sprzeciwu) aktualizuje się hipoteza norm prawnych zakodowanych w art. 190 Prawa wodnego z 2017 r., w tym w razie nieprzeprowadzenia legalizacji takiego urządzenia właściwy organ zobowiązany jest do zastosowania art. 190 ust. 13 tej ustawy.

Brak sprzeciwu od dokonanego zgłoszenia wodnoprawnego, w szczególności gdy zgłoszenie to – jak w kontrolowanej sprawie dokonane zostało przed wejściem w życie art. 122g K.p.a. (oraz pozostałych regulacji z rozdziału 8a K.p.a.) nie rodzi takich skutków prawnych, jakie okoliczności tej usiłuje przypisać strona skarżąca.

Zgodnie z art. 123a ust. 5 Prawa wodnego z 2001 r. pod rządami, którego dokonano zgłoszenia do wykonywania urządzeń wodnych, obiektów, robót lub innych działań podlegających obowiązkowi zgłoszenia można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 3 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia.

Literalne brzmienie tego przepisu nie pozwala na wyprowadzenie z niego normy o treści przyjmowanej przez stronę skarżącą, to jest zakazującej prowadzenia jakiegokolwiek postępowania legalizacyjnego w stosunku do wykonania urządzeń wodnych, objętych zglłoszeniem wodnoprawnym odnośnie którego właściwy organ nie wniósł sprzeciwu. Z przepisu tego wynika bowiem wprost jedynie, iż skutkiem dokonania zgłoszenia i jednocześnie braku sprzeciwu ze strony organu jest dopuszczalność wykonania urządzenia bez narażania się na sankcję, chociażby z art. 192 ust. 1 prawa wodnego z 2001 r.

Nie można natomiast na gruncie prawa wodnego z 2001 r. oraz Kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie rozdziału 8a tej ustawy, stawiać znaku równości pomiędzy sytuacją uzyskania pozwolenia wodnoprawnego oraz przyjęcia bez sprzeciwu zgłoszenia. W pierwszym przypadku, organ administracji wydaje bowiem decyzję administracyjną, w drugim natomiast, właściwy organ administracji nie wydaje decyzji administracyjnej, lecz inwestor nabywa uprawnienie realizacji urządzenia wodnego na skutek milczenia władzy publicznej – czyli uproszczonej procedury administracyjnej.

Zatem, jeżeli proces inwestycyjny został zainicjowany przez zgłoszenie wodnoprawne, to prowadzeniu później postępowania w sprawie zgodności z prawem wykonanego urządzenia wodnego, nie stoi na przeszkodzie brak wniesienia przez organ sprzeciwu do złożonego przez inwestora zgłoszenia.

Na gruncie stanu prawnego obowiązującego w dacie dokonywania zgłoszenia przyjęcie takiego stanowiska jak zaprezentowane przez stronę skarżącą prowadziłoby do nieakceptowalnych z punktu widzenia praworządności skutków polegających na nieodwracalności naruszających prawo i prawnie chronione interesy następstw milczenia organu, wywołanego niezasługującym na ochronę prawną działaniem inwestora.

Podkreślić należy, iż inna wykładnia instytucji zgłoszenia dokonanego w okresie przed wejściem w życie art. 122g K.p.a. prowadziłaby do powstania możliwości obejścia prawa, bowiem przy jej przyjęciu nielegalnych działań inwestora nie można by poddać żadnej weryfikacji. Przypomnieć przy tym trzeba, iż art. 122g K.p.a., wprowadzony został do porządku prawnego od1 czerwca 2017 r., a więc po okresie, w którym Prezydent Miasta P. stwierdził brak podstaw do wniesienia sprzeciwu, co zaświadczył w piśnie 1 marca 2017 r., co jak trafnie zauważyła strona skarżąca uniemożliwia jego zastosowanie w sprawie, błędnie jednakże identyfikując następstwa prawne takiego stanowiska.

Wymaga podkreślenia to, iż zaprezentowane powyżej stanowisko nie oznacza, że dokonane przez skarżącego w 2017 r. zgłoszenie wodnoprawne nie odnosi jakiegokolwiek skutku prawnego i w żaden sposób nie chroni jego interesów prawnych.

W okolicznościach kontrolowanej sprawy, gdzie przedmiotem orzekania jest przystań, doskonale bowiem uwidacznia się to, iż skuteczne zgłoszenie pomostów – stanowiących bez wątpienia istotny element przystani – powoduje, iż rozstrzygnięcie organu nie może prowadzić do likwidacji samych tych pomostów, lecz jedynie do likwidacji tych elementów, które przesądzają o istnieniu przystani, jak odnogi oraz knagi cumownicze. Zgłoszenie, które jako skuteczne mogło obejmować jedynie wykonanie pomostów do 25 m długości całkowitej (por. art. 123a ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego z 2001 r., obecnie art. 394 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego z 2017 r.), a już nie mogło obejmować przystani – niezależnie od tego czy faktycznie ją obejmowało, o czym będzie jeszcze mowa poniżej – powoduje w konsekwencji, że samego wykonania pomostów nie można w sprawie zakwestionować.

Wobec powyższego nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 8 § 1 K.p.a., zwłaszcza że organy administracji publicznej zobowiązane są stosownie do art. 7 K.p.a. stać na straży praworządności, a art. 190 ust. 13 Prawa wodnego z 2017 r. zobowiązuje organ do wydania przewidzianej tam decyzji.

Należy natomiast spostrzec, ponownie niezależnie od treści skargi, że wbrew wymogom z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. organy nie przeprowadziły w ostatnio przedstawionym zakresie wyczerpującego postępowania wyjaśniającego. Przede wszystkim sprzeciw tut. Sądu budzi to, by w okolicznościach tej sprawy, których specyfika sprowadza się do tego, iż organ przyjmujący zgłoszenie – Prezydent Miasta P. , jest jednocześnie organem zgłaszającego – Miasta P. , pozyskanie istotnej części materiału dowodowego nie nastąpiło poprzez osobiste zapoznanie z aktami administracyjnymi w Urzędzie Miasta P. . W tym aktami dotyczącymi zarówno zgłoszenia wodnoprawnego, jak i zgłoszenia robot budowlanych dotyczącego realizacji przedmiotowej przystani.

Wymaga zaznaczenia, że na etapie odpowiedzi na skargę Dyrektor RZGW stwierdził, iż znajdująca się w aktach mapa ujawniająca elementy cumownicze miała nie stanowić załącznika do zgłoszenia wodnoprawnego, choć okoliczność ta w przeprowadzonym postępowaniu nie była jak dotychczas poddawana w wątpliwość.

Sąd ma na uwadze, że podobnie jak w przypadku poprzedniego naruszenia przepisów postępowania i to naruszenie może nie wpływać w sposób istotny na wynik sprawy, jednak niezależnie od tego kluczowy z perspektywy zaistniałego w niej sporu materiał dowodowy nie powinien pozostawiać za sobą jakichkolwiek wątpliwości.

Bez przeprowadzenia ostatnio podanych czynności wyjaśniających nie sposób jednoznacznie stwierdzić, jaka była treść dokonanego przez skarżącego w 2017 r. zgłoszenia wodnoprawnego, czy faktycznie ujmowało ono wszelkie wykonane elementy cumownicze, czy też ich nie obejmowało, a w dalszej perspektywie, czy zasadne jest uznanie, że zgłoszenie to ograniczało się jedynie do pomostów, czy też objęło sporną w sprawie przystań.

Jako istotne, to jest mogące mieć wpływ na wynik sprawy, należy także ocenić naruszenie przez organ art. 107 § 1 pkt 5 K.p.a. w zw. z art. 190 ust. 13 Prawa wodnego z 2017 r., poprzez niejednoznaczne, budzące wątpliwości sformułowanie rozstrzygnięcia zawartego w decyzji wydanej w I instancji. W art. 190 ust. 13 Prawa wodnego z 2017 r. wprost wskazano, że decyzja obok nałożenia obowiązku likwidacji urządzenia wodnego, powinna ustalać warunki wykonania tego obowiązku. Dyrektor ZZ ustalając te warunki w pkt II. sentencji decyzji wskazał, że zlikwidowanie przystani nastąpić ma przez usunięcie jej elementów przymocowanych do urządzenia wodnego – pomostu, to jest wszelkich odnóg cumowniczych z pokładem (Y-BOM) oraz knag cumowniczych.

Analiza materiału dowodowego, w tym zwłaszcza protokołu z przeprowadzonej kontroli, wskazuje zaś, że w sprawie istnieją dwa pomosty, które zostały uznane za przystań. Przywołane rozstrzygnięcie nie pozwala w sposób rzetelny ocenić, czy odnosi się ono do obydwu tych pomostów, czy wyłącznie do jednego, a jeżeli tak - do którego.

Sąd zaznacza także, że uwzględnienie skargi ponownie otwiera przed skarżącym możliwość legalizacji kwestionowanego urządzenia wodnego.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzeczono jak w pkt I. sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących uiszczony wpis w kwocie 300 zł i wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 480 zł, postanowiono w pkt II. sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.).

Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor ZZ uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i wynikające z niego wskazania co do dalszego postępowania. Po pierwsze, organ ten ustali w jakiej dacie doszło do wykonania kwestionowanego w sprawie urządzenia wodnego. Po drugie, zapozna się fizycznie z aktami administracyjnymi zgłoszenia wodnoprawnego, a także ewentualnie - dla porównania przedkładanych dokumentów - zgłoszenia robót budowlanych, celem pozyskania znajdujących się tam dokumentów i oceny zakresu dokonanego zgłoszenia wodnoprawnego. Po trzecie, ponownie powiadomi skarżącego o możliwości legalizacji spornego urządzenia wodnego, a w przypadku nie wystąpienia z wnioskiem lub nie uzyskania decyzji o legalizacji, przejdzie do zastosowania art. 190 ust. 13 Prawa wodnego z 2017 r., przy czym wydając w tym względzie decyzję sformułuje jej sentencję w sposób nie budzący wątpliwości i umożliwiający ewentualne wyegzekwowanie wykonania decyzji za pomocą środków przewidzianych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.