Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 794/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2025-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 4 ust. 2, art. 5 ust. 4b, art. 30 ust. 1, art. 30 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2024 poz 323
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Dnia 30 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.) Asesor WSA Tomasz Porczyński Protokolant Starszy sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2025 roku sprawy ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 19 sierpnia 2024 roku znak: SKO.4110.43.2020 w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane i zwrotu świadczenia rodzinnego oddala skargę. MR


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją z dnia 19 sierpnia 2024 r. znak: SKO.4110.43.2020 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 12 listopada 2019 r. nr [...] orzekającą o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne oraz o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń.

Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia 12 listopada 2019 r. znak: [...] Prezydent Miasta Łodzi orzekł: 1. o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne: - zasiłek rodzinny na dziecko Z.W. w wysokości 95,00 zł miesięcznie za okres od 1 lutego 2019 r. do 31 maja 2019 r., 2. o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych: - zasiłku rodzinnego na dziecko Z.W. za okres od 1 lutego 2019 r. do 31 maja 2019 r. w wysokości 380,00 zł. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczonymi do dnia wydania przez organ I instancji decyzji w kwocie 15,38 zł., co w sumie stanowi kwotę 395,38 zł.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A.W., reprezentowana przez B.K..

Postanowieniem z dnia 25 lutego 2020 r. znak: SKO.4110.43.2020 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi zawiesiło z urzędu prowadzone postępowanie z uwagi na konieczność uprzedniego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zagadnienia wstępnego tj. sprawy uchylenia od dnia 1 lutego 2019 r. decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 30 stycznia 2019 r. znak: SOC.II.8180/005579/19/182996/000001/19 orzekającej o przyznaniu prawa do zasiłku rodzinnego na dziecko Z.W. w wysokości 95,00 zł miesięcznie na okres od dnia 1 listopada 2018 r. do dnia 31 października 2019 r., w związku ze złożoną skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 16 września 2019 r. znak: SKO.4110.233.2019.

Następnie postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2024 r. znak: SKO.4110.43.2020 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podjęło z urzędu zawieszone postępowanie administracyjne z uwagi na doręczenie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 września 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 73/20, w sprawie ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 16 września 2019 r. znak: SKO.4110.233.2019 odrzucające skargę.

Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia z dnia 19 sierpnia 2024 r. znak: SKO.4110.43.2020 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że w dniu 22 sierpnia 2018 r. A.W. wystąpiła do Prezydenta Miasta Łodzi z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na dziecko Z.W. Na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów decyzją z dnia 30 stycznia 2019 r. znak: SOC.II.8180/005579/19/182996/000001/19 Prezydent Miasta Łodzi orzekł o przyznaniu A.W. prawa do zasiłku rodzinnego na dziecko Z.W. w wysokości 95,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2018 r. do 31 października 2019 r. uznając, iż zostały wypełnione kryteria określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Na podstawie informacji pozyskanej z systemu informatycznego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalono, iż w dniu 1 grudnia 2018 r. A.W. podjęła zatrudnienie w firmie E. S.C., a w dniu 3 czerwca 2019 r. do Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. wypłynęło zaświadczenie z dnia 28 maja 2019 r., z treści którego wynikało, że z tytułu zatrudnienia w firmie E. S.C. za miesiąc styczeń 2019 r. A.W. uzyskała wynagrodzenie netto w wysokości 1.530,00 zł. Powyższa okoliczność stanowiła podstawę do ponownego przeliczenia dochodu rodziny A.W.. Warunkiem przyznania prawa do zasiłku rodzinnego jest bowiem spełnienie kryterium dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, który wynika z art. 5 ust 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych tj. 674,00 zł. Organ wskazał, że podjęcie zatrudnienia przez A.W. w firmie E. S.C. od dnia 1 grudnia 2018 r. stanowiło podstawę do zastosowania instytucji dochodu uzyskanego za miesiąc styczeń 2019 r., zgodnie z art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W wyniku ponownego przeliczenia dochodu rodziny A.W. za 2017 rok ustalono że: 1. łączny dochód rodziny osiągnięty w 2017 r. wyniósł: 0,00 zł, 2. dochód uzyskany przez stronę w 2019 r. wyniósł - 1.530,00 zł (styczeń 2019 r.), 3. miesięczny dochód rodziny po zastosowaniu instytucji dochodu uzyskanego wyniósł -

1.530,00 zł (1.530,00 zł : 1 miesiąc), 4. ilość osób w rodzinie: 2, 5. miesięczny dochód na jednego członka rodziny od dnia 1 lutego 2019 r. wyniósł 765,00 zł (1.530,00 zł : 2 osoby), czyli przekracza ustawowy próg dochodowy 674,00 zł wynikający z art. 5 ust. 1 ww. ustawy. Kolegium dodało, że w sprawie nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 5 ust 3a ustawy. Wskazało, że w myśl z art. 24 ust. 7 ustawy w przypadku, gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych lub obniżenie ich wysokości, świadczenia nie przysługują lub przysługują w niższej wysokości od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym dochód został uzyskany. W związku z tym zasiłek rodzinny na dziecko Z.W. nie przysługuje A.W. od dnia 1 lutego 2019 r. Wobec tego Prezydent Miasta Łodzi decyzją z dnia 5 czerwca 2019 r. znak: SOC.II.8180/026548/19/182996/000003/19 uchylił od dnia 1 lutego 2019 r. decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 30 stycznia 2019 r. znak: SOC.II.8180/005579/19/182996/000001/19 orzekającą o przyznaniu A.W. prawa do zasiłku rodzinnego na dziecko Z.W. w wysokości 95,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2018 r. do 31 października 2019 r. Decyzja ta utrzymana została w mocy przez Kolegium. Ponadto, organ zaznaczył, że w związku z nowym brzmieniem art. 30 ust 3 i 5 nadanym ustawą z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1302) zasadnym jest wydanie jednej decyzji orzekającej o uznaniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń. We wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz w decyzji Prezydenta Miasta Łodzi przyznającej świadczenia rodzinne, A.W. była także pouczona o obowiązku niezwłocznego poinformowania organu wypłacającego świadczenia rodzinne o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Wobec tego bezspornie w okresie od dnia 1 lutego 2019 r. do 31 maja 2019 r. świadczenia rodzinne na dziecko Z.W. zostały nienależnie pobrane przez Panią A.W., która jest zobowiązana do ich zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi poinformowało jednocześnie, że zgodnie z art. 30 ust. 9 ustawy organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła A.W., reprezentowana przez B.K.. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. nieczytelność albowiem uzasadnienie jest napisane językiem niezrozumiałym do odbiorcy niebędącego prawnikiem, 2. naruszenie kryteriów dochodowych opisanych w art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, 3. skupienie się jedynie na literalnym brzmieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w przedmiocie zwrotu świadczeń i pominięcie celu realnej pomocy rodzinie przez Państwo w wychowywaniu dziecka, 4. błędne ustalenie na dzień orzekania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi stanu osobowego rodziny skarżącej co skutkuje nieprawidłowym ustaleniem dochodu rodziny w przeliczeniu na jedną osobą, 5. naruszenie zasad postępowania administracyjnego przez brak informacji o zebranym materiale dowodowym i możliwości wypowiedzenia się w tym przedmiocie przez skarżącą i pozbawienie prawa do składania wniosków dowodowych. Wobec powyższego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ odwoławczy, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Łodzi. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ nie informował o poszczególnych etapach postępowania odwoławczego, nie poinformował strony o zakończenia zbierania materiałów dowodowych i nie dał stronie możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz pozbawił możliwości wypowiedzenia się w przedmiocie zebranego materiału dowodowego oraz pozbawił możliwości składania wniosku dowodowych. Ponadto, w sprawie błędnie ustalono stan osobowy rodziny, a co za tym idzie zły dochód w przeliczeniu na członka rodziny. Tymczasem w styczniu 2019 r. skarżąca związała się z partnerem A.M., z którym wspólnie zaczęła zamieszkiwać w Ł. Tworzyła z nim nieformalny związek, czyli rodzinę. Skutkiem tego nieformalnego związku było zawarcie małżeństwa po uprzednim formalnym rozwiązaniu związku małżeńskiego z M. W., a potem urodzenie kolejnego dziecka - syna E.M. W tym okresie A. M. nie osiągał dochodów. Zdaniem strony organ winien zawiadomić skarżącą o zebranym materiale dowodowy i dać skarżącej możliwość wypowiedzenia się w tej materii oraz złożenia wniosków dowodowych w powyższym zakresie. W takim stanie faktycznym dochód jednej osoby w gospodarstwie domowym byłby na poziomie kwoty 510 zł., a nie na poziomie 765 zł, jak obliczyły organy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu administracji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 19 sierpnia 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 12 listopada 2019 r. orzekającą o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne tj. zasiłek rodzinny na dziecko Z.W. w wysokości 95 zł miesięcznie za okres 1 lutego 2019 – 31 maja 2019 r. oraz o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń w wysokości 380 zł z ustawowymi odsetkami w kwocie 15,38 zł , tj. w sumie 395,38 zł.

Materialnoprawną podstawę decyzji odmownej organów obydwu instancji stanowiły m.in. przepisy art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 2b ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 323 ze zm., dalej w skrócie: "ustawa").

Wyjaśnić zatem należy, że zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy, osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. W myśl art. 30 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się:

1) świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania;

1a) świadczenia rodzinne wypłacone w związku z zastosowaniem przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu - po ustaleniu, że wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 5 ust. 4c;

2) świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia;

3) świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23a ust. 5, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne;

4) świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego;

5) świadczenia rodzinne wypłacone osobie innej niż osoba, która została wskazana w decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, z przyczyn niezależnych od organu, który wydał tę decyzję.

W odniesieniu do skarżącej zastosowanie miał pkt 1 przytoczonego przepisu, bowiem organy stwierdziły, że świadczenia rodzinne wypłacono mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 powoływanej ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674,00 zł.

Przepis art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi natomiast, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych. Z kolei zgodnie z art. 25 ust. 1 wskazanej ustawy w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, w tym na wysokość otrzymywanych świadczeń, osoba, o której mowa w art. 23 ust. 1, jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu właściwego wypłacającego świadczenia rodzinne.

Mając na uwadze ustalony stan faktyczny sprawy należy zgodzić się z organami, że w niniejszej sprawie zaistniał pierwszy warunek określony w art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Materiał aktowy sprawy potwierdza, że skarżąca w grudniu 2018 r. podjęła zatrudnienie uzyskując wynagrodzenie, które w styczniu 2019 r. opiewało na kwotę 1530 zł. Powyższe znajduje potwierdzenie w zaświadczeniu z dnia 28 maja 2019 r. o dochodzie netto za styczeń 2019 r., które skarżąca uzyskała będąc zatrudnioną w E. S.C. w Ł. Okoliczności tej nie kwestionuje także sama skarżąca. Niemniej jednak okoliczność ta spowodowała w ponownym przeliczeniu dochodu na osobę w rodzinie przekroczenie progu dochodowego wynoszącego 764,00 zł.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że za nienależnie pobrane świadczenie należy uznać świadczenie, które spełnia 3 przesłanki: - zostało wypłacone pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części; - osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania; - osoba ta miała świadomość, że świadczenie jej nie przysługuje, przy czym świadomość musi wynikać z uprzedniego pouczenia.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że skuteczne pouczenie, o którym mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy to takie pouczenie, które było sformułowane i przedstawione konkretnemu adresatowi w taki sposób, że - zgodnie z zasadami racjonalności i doświadczenia życiowego - można przyjąć, iż ów adresat miał świadomość pobierania nienależnego świadczenia (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2013 r., I OSK 1701/12, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji, ocena świadomego działania świadczeniobiorcy wymaga ustalenia, czy były mu znane odpowiednie przepisy prawa, to jest, czy był skutecznie powiadomiony o okolicznościach, których zaistnienie miało wpływ na istnienie uprawnienia, przy czym owa skuteczność oznacza formę pisemną, z użyciem języka zrozumiałego dla świadczeniobiorcy, z równoczesnym wskazaniem grożących stronie sankcji za wprowadzenie organu w błąd (por. wyrok NSA z 8 marca 2013 r., I OSK 1529/13, dostępny j.w.).

Analizując treść skierowanych do skarżącej pouczeń, sąd stwierdził, że jak wynika z akt sprawy skarżąca została pouczona w decyzji z dnia 30 stycznia 2019 r. przyznającej świadczenie rodzinne o tym, że powinna niezwłocznie zawiadomić organ m.in. o uzyskaniu dochodu, które ma wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Została także pouczona o treści art. 24 ust. 7 ustawy, zgodnie z którym w przypadku, gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych lub obniżenie ich wysokości, świadczenia nie przysługują lub przysługują w niższej wysokości od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu.

Powyższe okoliczności potwierdzają zatem, że skarżąca dysponowała pouczeniem zamieszczonym w decyzji z dnia 30 stycznia 2019 r. zarówno o tym, w jakich sytuacjach świadczenie nie przysługuje, jak również o konsekwencjach nienależnie pobranego świadczenia. Uznać tym samym należy, że skarżąca przyjęła świadczenie w złej wierze, wiedząc, że jej się nie należy, bowiem została uprzednio pouczona o okolicznościach, w jakich nie powinna pobierać przyznanych świadczeń. Nie ma przy tym wątpliwości, że pouczenie zawarte w treści decyzji było skuteczne. Było bowiem sformułowane w sposób czytelny i zrozumiały, zostało przedstawione konkretnemu adresatowi w taki sposób, że - zgodnie z zasadami racjonalności i doświadczenia życiowego - można przyjąć, iż ów adresat miał świadomość pobierania nienależnego świadczenia.

W przedmiotowej sprawie spełnione zostały zatem przesłanki z art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem świadczenia rodzinne zostały wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, a skarżąca była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Ustalenia co do nienależności pobranych przez stronę świadczeń obligowały z kolei organ, w świetle art. 30 ust. 1, ust. 2b i ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych, do orzeczenia ich zwrotu wraz z należnymi odsetkami. Konsekwencją wydania decyzji o uznaniu zasiłku rodzinnego za nienależnie pobrany był z kolei obowiązek zwrotu dodatków do tego świadczenia. Dodać nalży, że treść art. 30 ust. 2b i ust. 8 powoływanej ustawy jest jednoznaczna. Zgodnie z tymi przepisami od kwot nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, o których mowa w ust. 2 pkt 1-3 i 5, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie. Ponadto, kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty. Organ zobowiązując do zwrotu tych świadczeń jest powołanymi przepisami związany i winien zgodnie z nim orzec.

Nawiązując natomiast do zarzutów skargi warto ponadto zaznaczyć, że skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie wskazywała na okoliczność nieprawidłowego ustalenia przez organ stanu osobowego jej rodziny. Dopiero w treści skargi zarzuciła, że organ błędnie ustalił wysokość dochodu rodziny, bowiem w styczniu 2019 r. związała się z nowym partnerem, z którym wspólnie zaczęła zamieszkiwać. Skarżąca mimo pouczenia zawartego w decyzji przyznającej świadczenie nie zgłosiła organowi również i tej okoliczności. Okoliczność ta nie mogła mieć jednak i tak znaczenia dla sprawy, bowiem partner skarżącej nie mógł być zaliczony do członków rodziny skarżącej z uwagi na treść art. 3 pkt 2 i 16 ustawy. Bez znaczenia dla ustalenia, czy określona osoba wchodzi w skład rodziny w rozumieniu przytoczonych przepisów, jest fakt wspólnego gospodarowania czy też wspólnego zamieszkiwania. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w ogóle nie przewidują możliwości badania faktycznych okoliczności dotyczących statusu rodziny, np. wspólnego gospodarowania czy zamieszkiwania (por. wyrok NSA z 23 września 2005 r., I OSK 150/05, wyrok NSA z 13 stycznia 2010 r., I OSK 1128/09, dostępne j.w.).

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego i rzetelnie przeprowadzonego postępowania, co znalazło potwierdzenie w argumentacji uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie znajdują uzasadnienia zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Materiał dowodowy został zgromadzony w sposób wyczerpujący, a wydanie rozstrzygnięcia zostało poprzedzone jego obiektywną oceną. Okoliczność, iż ocena ta nie jest tożsama z oceną strony skarżącej nie świadczy natomiast o naruszeniu zasad postępowania.

Organy administracji co prawda naruszyły art. 10 K.p.a. nie informując strony skarżącej o zebranym materiale dowodowym oraz możliwości wypowiedzenia się w tym przedmiocie, jednakże uchybienie to pozostaje zdaniem sądu bez wpływu na wynik niniejszej sprawy. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że strona skarżąca brała czynny udział w postępowaniu, składała pisma w toku prowadzonego postępowania, dostarczała dowody, wnosiła środki zaskarżenia. Ponadto strona skarżąca nie wykazała, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnej czynności procesowej, a w następstwie realizację przysługujących jej praw, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych wszystkich względów, uznawszy zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo, sąd oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

dc