Wyrok NSA, sygn. akt OSK 699/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Antosiewicz, Sędziowie NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.), Leszek Włoskiewicz, Protokolant Edyta Pawlak, po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 lutego 2004 r. sygn. akt 4 II SA/Wr 267/2001 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 25 lutego 2004 r. sygn. akt 4 II SA/Wr 267/2001, oddalił skargę [...] na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, z dnia [...] stycznia 2001 r. nr [...], pozbawiającą go uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił: zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały je na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu uczestniczenia w walkach o ustanowienie władzy ludowej w latach 1944-1956 lub z innych niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2 oraz art. 4, zaś uprawnienia zachowują tylko osoby będące uczestnikami Wojny Domowej w Hiszpanii 1936-1939 lub które uzyskały je z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru w Wojsku Polskim od dnia 10 maja 1945 r. do dnia 30 czerwca 1947 r. Natomiast za działalność kombatancką art. 1 ust. 2 pkt 6 uznaje uczestniczenie w walkach z Ukraińską Powstańczą Armią i Wehrwolfem w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych. Z treści wydanego [...] orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Weryfikacyjnej Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w Wałbrzychu z dnia 6 lipca 1988 r. wynika, iż uznanie okresu działalności kombatanckiej nastąpiło z tytułu "utrwalanie władzy ludowej" od dnia 12 sierpnia 1952 r. do dnia 21 września 1952 r., a podstawą przyznania tych uprawnień było zaświadczenie Wojskowej Komendy Uzupełnień w Ś. z dnia 18 kwietnia 1988 r. Nr [...] o pełnieniu służby w Ludowym Wojsku Polskim od dnia 23 czerwca 1951 r. do dnia 23 października 1953 r. i osobistym uczestnictwie od dnia 12 sierpnia 1952 r. do dnia 21 września 1952 r. w "walkach zbrojnych z bandami" w składzie grup operacyjnych wydzielonych z 7 pułku KBW do likwidacji reakcyjnego podziemia. Centralne Archiwum Wojskowe zaświadcza dnia 22 sierpnia 1995 r., że żołnierze jednostki wojskowej, w której odbywał służbę [...] , tj. 7 pułku KBW (JW. 1481) w latach 1951-1953 brali udział w zwalczaniu Armii Krajowej, organizacji Wolność i Niepodległość, Narodowych Sił Zbrojnych oraz band ukraińskich. Dokumenty te wskazują, że [...] nie brał udziału w walkach zaliczanych do działalności kombatanckiej i pozbawienie go uprawnień kombatanckich było zgodne z prawem – skonkludował sąd.

W skardze kasacyjnej [...] domagał się uchylenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w całości i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucając naruszenie: prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 25 ust. 4 oraz niewłaściwe zastosowanie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach poprzez uznanie za zgodną z prawem decyzji o pozbawieniu uprawnień, wydanej przez Głównego Specjalistę – Pracownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, a nie organ uprawniony, którym jest Kierownik tego Urzędu, a ponadto pominięcie braku zgodności art. 25 ust. 2 pkt 2 tej ustawy z przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stojącymi na straży praw nabytych przez obywatela, w szczególności art. 2, art. 19 oraz 32, a także przyjęcie, że uprawnienia kombatanckie podlegają weryfikacji, podczas gdy na mocy art. 25 ust. 3 ustawy weryfikacja nie została przewidziana dla decyzji wydanych przez ZBOWiD przed dniem 31 grudnia 1988 r.; przepisów postępowania poprzez nie zastosowanie art. 106 § 4, art. 3 oraz art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zbadanie legalności decyzji, nie uwzględnienie faktów powszechnie znanych a dotyczących działalności militarnej band UPA w okresie do 1953 r. na terytorium południowo-wschodniej Polski, obejmującym m.in. okres od dnia 12 sierpnia 1952 r. do dnia 21 września 1952 r. w czasie odbywania przez skarżącego służby wojskowej, wskazanej w zaświadczeniach WKU, CAW, a także jego oświadczeniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu nie można postawić zarzutu, aby dokonując zgodności z prawem decyzji administracyjnych w sprawie pozbawienia [...] uprawnień kombatanckich naruszył przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych przez organ prowadzący postępowanie, zgodnie z zasadą z art. 7 kpa, pozwalał Sądowi na ocenę, że decyzje administracyjne wydane w sprawie są zgodne z prawem. Z dokumentacji sprawy wynika jednoznacznie, iż została udowodniona przesłanka, o której mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach. Akta sprawy wskazują, że uprawnienia kombatanckie zostały przyznane [...] wyłącznie z powodu uczestniczenia w walkach o utrwalanie władzy ludowej, a nie z jakiegokolwiek innego tytułu wymienionego w art. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów (Dz. U. Nr 16, poz. 127 ze zm.), która była podstawą nadania uprawnień, np. z racji walk z bandami Ukraińskiej Powstańczej Armii, jak to wskazuje w uzasadnieniu [...]. Ustawa ta nie była wówczas przeszkodą do uzyskania uprawnień kombatanckich z tego tytułu, a jednak na taki tytuł uzyskania uprawnień skarżący wówczas się nie powoływał. Zostało w postępowaniu wykazane w jakich okresach jednostka, w której służył skarżący brała udział w walkach z UPA i okoliczność ta nie wymagała żadnych dowodów, bowiem nie można przyjąć, aby dokument urzędowy, jakim jest informacja Centralnego Archiwum Wojskowego podała dane nieprawdziwe lub fałszywe.

Decyzje w sprawie wydane zostały przez właściwy organ administracji, o którym mowa w art. 25 ust. 4 ustawy o kombatantach. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, o którym mowa w tym przepisie może upoważnić każdego z pracowników kierowanego przez siebie urzędu, do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach indywidualnych w jego imieniu, na podstawie art. 288a kpa.

Art. 25 ust. 2 ustawy o kombatantach przewiduje pozbawienie uprawnień kombatanckich osoby, o których mowa w tym przepisie, natomiast ust. 3 tego artykułu weryfikację uprawnień nadanych po dniu 31 grudnia 1988 r. Zarzut błędnego rozumienia tego przepisu należy postawić skarżącemu a nie Sądowi.

Jak z powyższego wynika skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.