Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 632/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1 i 4
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Anna Rotter (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2024 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 4 kwietnia 2024 r. nr COF.OUR.635.11314.2023 ŁD.JJ.ZZ 01608986 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2024r. nr COF.OUR.635.11314.2023 ŁD.JJ.ZZ 01608986 Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej (dalej: wierzyciel, organ) utrzymała w mocy własne postanowienie z dnia 15 stycznia 2024r. nr COF.OUR.635.11314.2023 ŁD.KK.P 01608986 o oddaleniu zarzutu nieistnienia obowiązku oraz o oddaleniu zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane.

Powyższe postanowienie wydane zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 572, dalej: k.p.a.) i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 2505 ze zm., dalej: u.p.e.a.), art. 34 § 3 u.p.e.a. oraz art. 17 § 1a u.p.e.a. oraz w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 1689, dalej: ustawa abonamentowa).

Stan sprawy.

Pismami z dnia 31 października 2023 r., z dnia 08 listopada 2023 r. uzupełnionymi następnie na skutek wezwania organu, K.K. (dalej: skarżący, zobowiązany, strona skarżąca) wniósł zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we W. na podstawie tytułu wykonawczego o nr 21713E1-44/WR/2023 z dnia 25 października 2023r., który obejmował zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych za okres od stycznia 2018r. do lipca 2022r. Zobowiązany wskazał na art. 33 § 2 pkt 1 i pkt. 4 u.p.e.a tj. na zarzut nieistnienia obowiązku oraz na zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane. Wniesione zarzuty uzasadniono wyrejestrowaniem odbiornika telewizyjnego używanego przez skarżącego pod poprzednim adresem zamieszkania tj.; ul. [...], [...] K. w latach 90 ubiegłego wieku, przed dniem otrzymania upomnienia z dnia 14 kwietnia 2014r.

Zobowiązany wskazał, iż w treści upomnienia z dnia 18 sierpnia 2022 r. przywołany został indywidualny numer identyfikacji: [...]. Jak zaznaczono w zarzutach, odbiornik został skutecznie wyrejestrowany przed 14 kwietnia 2014 kiedy zobowiązany otrzymał zawiadomienie nr [...]. Zawiadomienie dotyczyło odbiornika telewizyjnego z lat 90 ubiegłego wieku, który był używany pod adresem ul. [...] w K. Zdaniem zobowiązanego w tamtym czasie nie mieszkał już pod tym adresem, a odbiornik ze względów technicznych nie mógł odbierać sygnału telewizyjnego, więc konieczne było jego wyrejestrowanie.

Wniesiono o umorzenie wszczętego postępowania egzekucyjnego oraz o zaprzestania bezprawnego przetwarzania danych osobowych zobowiązanego przez wierzyciela.

Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2024r. wierzyciel oddalił zarzut nieistnienia obowiązku oraz zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane.

W uzasadnieniu postanowienia wierzyciel stwierdził, że w bazie danych o abonentach odnotowano rejestrację odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego używanych pod adresem; ul. [...], [...] K. zgłoszoną na dane osobowe zobowiązanego.

Jako dowód wskazano na wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. potwierdzający zarejestrowanie skarżącego, jako abonenta w elektronicznej bazie danych.

Następnie wierzyciel podniósł, iż w wyniku rejestracji wydano książeczkę radiofoniczną o numerze [...], a opłaty abonamentowe uiszczane były do dnia 18 maja 2007 roku (dowód: wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. potwierdzający dokonywanie opłat abonamentowych do dnia 18 maja 2007 r.).

W postanowieniu podniesiono, iż baza danych o abonentach Poczty Polskiej S.A jest zorganizowanym zbiorem usystematyzowanych informacji (danych) przechowywanych w systemie komputerowym w formie elektronicznej i stanowi zbiór zawierający dane abonentów i zarejestrowanych odbiorników.

Jak podano, z uwagi na fakt, iż w momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r. poz. 1342, dalej: rozporządzenie z dnia 25 września 2007r.) zobowiązany posiadał status abonenta zobowiązanego do uiszczania opłat abonamentowych, został skarżącemu nadany jako użytkownikowi odbiorników indywidualny numer identyfikacyjny [...].

W postanowieniu wskazano, że rozporządzeniem z dnia 25 września 2007 r. wierzyciel został zobowiązany do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia użytkowników o wprowadzonej zmianie (w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia), Rozporządzenie stanowiło, że dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników są dowodem zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia.

W postanowieniu wyjaśniono, że zawiadomienie o nadaniu wierzycielowi indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i zastępujące dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki, zostało wysłane do skarżącego w dniu 3 września 2008 r. (dowód: duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych'' z dnia 3 września 2008 r.).

W postanowieniu wyjaśniono, że kierowane do abonentów zawiadomienia o nadaniu użytkownikowi indywidualnego numeru identyfikacyjnego sygnowane były pieczątką mechanicznie odtwarzającą własnoręczny podpis Pani I.F.. Stosowana pieczątka zawiera imię i nazwisko, stanowisko służbowe oraz podpis osoby upoważnionej prze Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie. Według wierzyciela powyższy fakt nie ma żadnego wpływu na treść oraz ważność opatrzonego nią dokumentu.

Zdaniem wierzyciela obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z ustawy abonamentowej, a nie wydanego na jej podstawie, powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. Ponadto, jak podano, przepisy rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r., normujące w przepisie § 5 tryb nadawania i przesyłania użytkownikom odbiorników zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, nie odwoływały się do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że do przesyłania zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie miały zastosowania przepisy o doręczaniu pism w postępowaniu administracyjnym, zawarte w rozdziale 8 (art. 39-49) "Doręczenia" kodeksu postępowania administracyjnego.

W konsekwencji zdaniem wierzyciela, przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej czyniło zadość wymogom określonym w w/w rozporządzeniu i było wystarczającym działaniem.

Na poparcie tej tezy wierzyciel przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2020 r. sygn. akt I GSK 1518/19 (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 01 czerwca 2016 r, sygn. akt II GSK 913/15, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2016 r. sygn. akt I GSK 1297/15, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 2262/15, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 05 września 2018 r. sygn. akt I GSK 2271/18).

W przekonaniu wierzyciela rejestracja odbiorników dokonana na gruncie nieobowiązujących już regulacji prawnych nie utraciła mocy ex lege, a w związku z tym nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu. W szczególności może to wynikać z wyrejestrowania odbiorników.

Użytkownicy odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z ustawy o radiofonii i telewizji z dnia 29 grudnia 1992 r. (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 805 z póź, zm.) oraz wcześniejszych uregulowań prawnych, poprzedzającej ustawę o opłatach abonamentowych, pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat abonamentowych (za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania). Na podstawie rozporządzenia z dnia 25 września 2007r. nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych a wyłącznie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym.

Podkreślono, iż skarżący nie zaprzecza rejestracji odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego, a jedynie wskazuje, ze dokonał wyrejestrowania odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego przed dniem otrzymania upomnienia z dnia 14 kwietnia 2014 r,

Po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w myśl § 4, użytkownik zarejestrowanych odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych powiadamiał placówkę pocztową o zmianie nazwiska, miejsca zamieszkania, miejsca używania odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, zgubieniu lub zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiorników składając "Formularz zgłoszenia zmiany danych".

Zgodnie z treścią § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676), użytkownik odbiorników niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, poprzez złożenie w placówce pocztowej stosownego zgłoszenia.

W ocenie organu rejestracja odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych przypisana jest do osoby, a nie adresu. Również w przypadku zmiany miejsca zamieszkania użytkownik zobowiązany jest zgłosić ten fakt w placówce pocztowej. Zdaniem wierzyciela zagadnienie wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych zostało dogłębnie zbadane przez wierzyciela i na dzień wydania postanowienia organ nie dysponował dokumentem, który stanowiłby o dopełnieniu przez skarżącego formalności związanych z wyrejestrowaniem przedmiotowych odbiorników. Jak podniesiono, jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiorników, zobowiązany jest do uiszczania opłat abonamentowych.

W rezultacie w związku z powyższymi ustaleniami wierzyciel oddalił zarzut nieistnienia obowiązku.

Odnosząc się do zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane, wierzyciel wyjaśnił, że egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba, że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tęgo upomnienia. Wierzyciel wyjaśnił, że wypełniając obowiązek wynikający z art. 15 § 1 u.p.e.a. informował o zadłużeniu pozostającym na należącym do skarżącego indywidualnym numerze identyfikacyjnym abonenta [...]. Zgodnie ze stanowiskiem wierzyciela, dnia 18 sierpnia 2022 r. wysłano do skarżącego listem poleconym numer [...] (za elektronicznym potwierdzeniem odbioru) upomnienie wzywające do dobrowolnego uregulowania należności. Upomnienie zostało doręczone zobowiązanemu osobiście w dniu 23 sierpnia 2022 roku (dowód: kserokopia upomnienia numer [...] z dnia 18 sierpnia 2022 r. oraz dokument elektroniczny wygenerowany w dniu 10 stycznia 2024 r, z systemu wierzyciela potwierdzający doręczenie przesyłki poleconej z upomnieniem).

Poczta Polska S.A. przekazała do organu egzekucyjnego tytuł wykonawczy z dnia 25 października 2023 r. poprzedzony upomnieniem numer z dnia 18 sierpnia 2022r., w związku z czym zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane został oddalony. Podano również, że nie zaistniały przesłanki określone w art. 34a u.p.e.a., do wystąpienia przez wierzyciela z wnioskiem do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania w całości jak i w części.

Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie wierzyciela z dnia 15 stycznia 2024r. zaskarżając je w części dotyczącej wyłącznie oddalenia zarzutu nieistnienia obowiązku.

W zażaleniu podniesiono, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, które ponownie otrzymał przy zaskarżonym postanowieniu jest poświadczeniem nieprawdy, a pieczęć mechaniczna z faksymilą podpisu Pani I.F. nie stanowi podpisu. Strona skarżąca utrzymuje, iż doszło do wyrejestrowania odbiorników a w chwili obecnej skarżący nie jest obowiązany posiadać dowodu na tę okoliczność. Skarżący sprecyzował, że wyrejestrowanie odbiorników nastąpiło w 2007 roku przy uiszczeniu ostatniej wpłaty. Zobowiązany wskazał ponadto, że opłata abonamentowa [...] uiszczona została ostatni raz w 2007 roku. Wówczas też nastąpiło wyrejestrowanie odbiornika, a fakt ten jest kwestionowany przez Pocztę Polską po 15 latach przez brak odnotowanie go w systemie informatycznym.

Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2024r. wierzyciel utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 15 stycznia 2024r.

Zdaniem wierzyciela zaległość wykazana w tytule wykonawczym z dnia 25 października 2023r. podlega zapłacie, gdyż skarżący nie dokonał skutecznego wyrejestrowania odbiorników w 2007 roku jak i do chwili obecnej.

Wyjaśniono, w bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. znajduje się rejestracja odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego używanych pod adresem: ul. [...], [...] K., zgłoszona na imię i nazwisko skarżącego. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna numer [...] służąca do dokonywania opłat abonamentowych.

Podkreślono, że skarżący nie zaprzecza rejestracji odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego zarówno w złożonych zarzutach jak i zażaleniu.

Wierzyciel wskazał, iż przedstawione przy zaskarżonym postanowieniu wydruki z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. zawierają prawidłowe dane adresowe, gdyż rejestracja odbiorników zgłoszona została na adres: ul. [...], [...] K.. Również opłaty abonamentowe były wnoszone pod tym adresem do 2007 r. oraz przesłano pod w/w adres zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z dnia 3 września 2008 r.

Według wierzyciela wykładnia przepisów prawa stanowi, że zgodnie z art. 2 ust. 1-3 ustawy abonamentowej, posiadacz zarejestrowanego odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, jest zobowiązany do uiszczania opłat abonamentowych, od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika. Obowiązek realizacji opłat abonamentowych związany jest z faktem zarejestrowania odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, który trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania w świetle przepisów art. 5 ust. 5-7 ww. ustawy.

Podkreślono także, iż skarżący nie przedstawił dowodu wyrejestrowania odbiorników RTV, jak również organ nie posiada w zasobach archiwalnych dowodu stanowiącego o wyrejestrowaniu przez zobowiązanego odbiorników do chwili obecnej.

Według wierzyciela, zobowiązany, wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku, powinien przedstawić dowód potwierdzający, że obowiązek względem niego nie istnieje, gdyż to na zobowiązanym ciążył obowiązek w zakresie uiszczania opłat abonamentowych, udokumentowany przez wierzyciela dowodem rejestracji oraz dowodem uiszczania opłat abonamentowych do miesiąca grudnia 2007 r. włącznie.

Skoro w 2007 roku nie doszło do skutecznego wyrejestrowania odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego, to w ocenie wierzyciela uzasadnione było nadanie zobowiązanemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego na mocy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r.

W przekonaniu wierzyciela, w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo wskazano, że po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. został zobowiązanemu, jako zarejestrowanemu już użytkownikowi odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego, nadany indywidualny numeru identyfikacyjny abonenta [...], który zastąpił imienną książeczkę opłat abonamentowych numer [...].

Zdaniem organu, w momencie wejścia w życie rozporządzenia z dnia 25 września 2007r. zobowiązany obciążony był obowiązkiem abonamentowym, a rejestracja nie utraciła swojej ważności. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] zostało przesłane do skarżącego pismem z dnia 3 września 2008 r. na adres: ul. [...], [...] K. - będący adresem zameldowania zobowiązanego do dnia 29 kwietnia 2009 r., czyli aktualny w dacie wysłania zawiadomienia.

Końcowo organ stwierdził, iż skarżący dokonał rejestracji odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego, która nie utraciła ważności, a wierzyciel spełnił nałożony na niego rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. obowiązek nadania zobowiązanemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] jak i powiadomienia o jego nadaniu przesyłając przedmiotowe zawiadomienie przesyłką zwykłą na aktualny w dacie wysłania adres zamieszkania. Wyjaśniono, że dokument ten mógł być opatrzony faksymilą, tj. pieczątką mechanicznie odtwarzającą własnoręczny podpis Pani I.F., - co było traktowane przez wierzyciela za równoważne z oryginalnym podpisem.

Reasumując, wierzyciel uznał, iż w zaskarżonym postanowieniu z dnia 15 stycznia 2024 r. prawidłowo oddalono zarzut nieistnienia obowiązku.

Na powyższe postanowienie zobowiązany złożył skargę do tut. Sądu.

Wskazanemu postanowieniu zobowiązany zarzucił naruszenie:

1. art. 7 ustawy z dnia k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego prowadzącą do uznania, iż istnieje obowiązek podlegający wykonaniu w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;

2. art. 22 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie, podczas gdy w sprawie nie istnieje obowiązek podlegający wykonaniu w trybie ustawy o

postępowaniu egzekucyjnym w administracji;

3. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego prowadzącą do nieprawidłowego uznania, iż obowiązkiem osoby, która wyrejestrowała radioodbiornik i telewizor jest posiadanie po upływie prawie 20 lat dowodu tego wyrejestrowania, w szczególności, gdy Poczta Polska S.A. wycofała się z poprzednio podejmowanych prób uzyskania od skarżącego należności z tytułu abonamentu.

4. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż istniała możliwość wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie bazy danych o abonentach nie zaś oryginału dokumentacji i niezbadanie przez wierzyciela faktu istnienia oryginału dokumentu.

W uzasadnieniu skargi zobowiązany wskazał, iż nie kwestionuje rejestracji odbiornika przy czym sam jej nie dokonał. Wyjaśnił, że rejestracji na jego dane dokonała mama zobowiązanego A.K.

Zdaniem skarżącego wydruki z baz danych nie są zabezpieczone przed manipulacjami na korzyść wierzyciela. W ocenie zobowiązanego baza danych zawiera inne dane niż zawarte w upomnieniu sprzed dwóch lat. Ponadto wydruk z bazy danych o abonentach nie jest dowodem zarejestrowania przez skarżącego odbiornika telewizyjnego (wyrok z 26 lipca 2022 I SA/Gl 672./22).

W skardze zarzucono, że organ już na wstępie uzasadnienia powołał zarzut przywołany po otrzymaniu pierwszego upomnienia z dnia 14 kwietnia 2014 r. tj. poświadczenia nieprawdy odnośnie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacji. Zobowiązany podniósł, iż wierzyciel nie odniósł się do w/w zarzutu, czym narusza zasady postępowania administracyjnego.

Skarżący zwrócił uwagę na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2008 r. IV CZ 23/08, w którym wyrażono tezę, iż podpis mechaniczny (faksymile) może zastąpić podpis na dokumencie tylko wtedy, gdy przepis szczególny tak stanowi. Ten sam pogląd przedstawia ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku II SA/Gd 1089/1998. Zobowiązany zaznaczył, że użycie podpisu pod zawiadomieniem o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie znajduje umocowania w przepisach szczegółowych. Jak zaznaczono w skardze, ze względu na wymóg określony rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r., organ rezygnując z doręczania zawiadomienia o nadanie numeru, sam pozbawił się możliwości udowodnienia, że taki numer nadal w przewidzianym w rozporządzeniu terminie.

Ponadto w ocenie skarżącego, organ zignorował przypomnianą w zażaleniu korespondencję z roku 2014. Wówczas zobowiązany informował o nieistnieniu zobowiązania. Zdaniem skarżącego, po wysłaniu odpowiedzi na upomnienie i wymianie korespondencji egzekucja nie została wszczęta, co było dla zobowiązanego dowodem uznania jego racji, a przez kolejne 8 lat organ nie dochodził zobowiązania, ani nie kwestionował wyrejestrowania odbiornika.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.

Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te – zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego i po upływie tego terminu. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 tej ustawy.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku,

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu,

3) błąd, co do zobowiązanego,

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagalne,

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części,

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Według art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Zgodnie z § 2 wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej,

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut,

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej stanowią swoisty środek zaskarżenia służący zobowiązanemu, a ich rola sprowadza się do możliwości weryfikacji czynności organów egzekucyjnych, w celu ochrony adresata tych czynności.

Prawo do ich wniesienia istnieje wyłącznie na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, to jest w terminie 7 dni od daty doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego i po upływie tego terminu, o czym poucza się zobowiązanego stosowanie do wymogu, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.

W niniejszej sprawie skarżący zgłosił zarzuty w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 4 u.p.e.a. podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia. W zakresie rozpatrzenia przez organ zarzutu z art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. nie ma sporu między stronami.

W ocenie Sądu podnoszony przez skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku okazał się niezasadny.

Wskazać należy, iż opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo uregulowane mocą art. 2 (1) pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz. U. z 1960 r., poz. 306 ze zm.), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 roku, a ich wysokość była kształtowana przez tzw. Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 roku w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.).

W dniu 1 marca 1993 roku weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 roku o radiofonii i telewizji (tj. Dz. U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 roku w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy miedzy innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.

Z dniem 16 czerwca 2005 roku weszła w życie ustawa o opłatach abonamentowych. Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte).

Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ustawy o opłatach abonamentowych, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik.

W konsekwencji zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniejszej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega wyegzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze pieniężnym.

Skarżący w piśmie stanowiącym zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym wskazał, iż w treści upomnienia z dnia 18 sierpnia 2022r. przywołany został indywidualny numer identyfikacyjny: [...]. Podał, iż odbiornik ten został skutecznie wyrejestrowany przed 14 kwietnia 2014r.

Sąd zwraca uwagę, iż w aktach sprawy znajduje się potwierdzony za zgodność wydruk danych systemowych Poczty Polskiej S.A. potwierdzający rejestrację odbiorników RTV używanych pod adresem ul. [...], [...] K. zgłoszonych na dane osobowe skarżącego. W wyniku rejestracji wydano książeczkę radiofoniczną o nr [...]. Z danych powyższych wynika, iż opłaty abonamentowe uiszczane były do dnia 18 maja 2007r. Pod powyższy adres przesłano skarżącemu zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z dnia 3 września 2008r.

Co istotne, skarżący nie zaprzecza powyższej rejestracji odbiorników RTV.

Skarżący na wszystkich etapach postępowania podkreślał, iż wyrejestrował odbiornik RTV przed dniem 14 kwietnia 2014r. Na poparcie faktu wyrejestrowania odbiornika RTV zobowiązany nie przedstawia jednak żadnego dowodu, który choć pośrednio mógłby wskazywać, iż takie wyrejestrowanie miało miejsce. Dokumentem takim nie dysponuje również organ.

Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu braku obowiązku posiadania dowodu wyrejestrowania odbiorników RTV po 20 latach od rejestracji, wskazać należy na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 października 2015r. sygn. akt I SA/Gl 481/15. W powyższym wyroku stwierdzono "regulacja dotycząca opłat abonamentowych, która obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać taki dokument w okresie dłuższym niż 5 lat, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika i w interesie zobowiązanego było zabezpieczenie dowodu umożliwiającego wykazanie okoliczności wyrejestrowania". Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela zacytowaną powyżej tezę. W przekonaniu Sądu zebrane dane potwierdzają, że sporny obowiązek powstał i nie przestał istnieć.

Stosownie do postanowień art. 2 ust. 1 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika.

Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) – por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 roku, K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22 (Część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia), wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Gl 236/13.

To skarżący jako abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczenia opłat, powinien wykazać wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. wyroki tutejszego Sądu w sprawach: I SA/Gl 650/14, I SA/Gl 518/14, I SA/Gl 376/13, jak również WSA w Poznaniu w sprawie II SA/Po 57/14). Powyższe stanowisko znajduje oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadamiania urzędu pocztowego. m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika, a to w § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 roku rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r., poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. (Dz. U. z 2007r., Nr 187 poz. 1342 ze zm.) oraz § 11 – 12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676). Na ciążący na użytkowniku odbiorników obowiązek niezwłocznego powiadomienia (poprzez złożenie w placówce "Formularza zgłoszenia danych") m. in. o zaprzestaniu używania odbiorników zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny.

Według treści § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Co istotne ustawa o opłatach abonamentowych nie wiąże obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z posiadaniem przez zobowiązanego określonej treści lub formy dowodu rejestracji odbiornika RTV. Warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest używanie odbiornika RTV. Dane rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu RTV. Ani z ustawy ani z rozporządzenia nie wynika, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników RTV zostały anulowane. Należy podzielić stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2016 r., w sprawie sygn. akt II FSK 2116/16. W swoich wywodach NSA stwierdził, iż ustawa o opłatach abonamentowych statuuje dwa obowiązki posiadaczy odbiorników RTV: jeden w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej (art. 2) oraz drugi dotyczący rejestracji (art. 5). Jakkolwiek w ujęciu funkcjonalnym są one powiązane, to w sensie prawnym są to dwa odrębne obowiązki.

Pogląd ten znajduje potwierdzenie w art. 7 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, który stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 roku – Prawo pocztowe. Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika RTV należy więc odnosić do obowiązku rejestracji, a nie jako przesłankę obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Ten drugi obowiązek istnieje bowiem niezależnie od posiadania dowodu ich rejestracji. Tożsame wnioski wypływają z wyroku NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., II GSK 913/15.

Jak wynika z powyższych wywodów, obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie ma wpływu na skutki wynikające z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV.

W przekonaniu Sądu organ prawidłowo uznał, iż nie należy przypisywać nadaniu numeru identyfikacyjnego i powiadomieniu zobowiązanego inne skutki aniżeli te, które wprost określone zostały w rozporządzeniu, a więc utrata mocy dowodowej dotychczasowych imiennych książeczek opłat abonamentowych. Użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 roku wyrażenie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2 rozporządzenia. Ustawodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacji nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia.

Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 1993r. Nr 70, poz. 338), posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy o zmianie nazwiska, miejsca stałego pobytu (siedziby), zagubieniu i zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiornika. Jednocześnie skarżący nie powiadomił o zmianie adresu, w konsekwencji organ zasadnie przyjął, iż zawiadomienie został prawidłowo wysłane na adres ul. [...], [...] K.

W rezultacie w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, poświadczona za zgodność z oryginałem kserokopia wygenerowanego zawiadomienia o nadaniu skarżącemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z dnia 3 września 2008r. podpisana przez uprawnionego pracownika operatora, stanowi dowód zarejestrowania odbiorników w rozumieniu § 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007r. Jednocześnie dla skuteczności czynności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2017r. sygn. akt II GSK 2262/15).

Sąd zauważa, iż nie dołączono do powyższej kserokopii wygenerowanego zawiadomienia o nadaniu zobowiązanemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego dowodu wysłania (choćby kopi koperty). Z uwagi na podniesione powyżej argumenty, ta okoliczność nie ma znaczenia dla przyjęcia, czy w sprawie istniał, czy też nie obowiązek skarżącego do uiszczenia opłaty. Dla oceny tej okoliczności istotnym jest, że zobowiązany dokonał rejestracji odbiornika RTV.

Odnosząc się do wspomnianej w skardze korespondencji prowadzonej przez zobowiązanego z organem, podnieść należy, iż zobowiązany nie wskazuje w jakim zakresie prowadzona z wierzycielem korespondencja miałaby dowodzić nieistnienia dochodzonego obowiązku. Nie przedstawia również szczegółów prowadzonej korespondencji.

Z uwagi na powyższe Sąd stwierdza, że organ prawidłowo uznał wniesiony przez skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony.

W konsekwencji zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024r. poz. 935), a zatem skargę w oparciu o art. 151 tej ustawy należało oddalić.