Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 256/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 8, art. 20 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, art. 22 ust. 2, art. 24 ust. 2a, ust. 2b, ust. 2c
journal: Dz.U. 2023 poz 1752
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom Asesor WSA Agnieszka Kosowska Protokolant Starszy asystent sędziego Dorota Winiarczyk - Ożóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 14 lutego 2024 r. nr IGK-II.7221.1.10.2024.SS w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 14 lutego 2024 r., nr [...] Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania G. S., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 14 grudnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków.

Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:

W piśmie z dnia 1 marca 2022 r., uzupełnionym pismami z dnia 20 kwietnia 2022 r., 25 maja 2022 r. i 28 czerwca 2022 r. G. S. (dalej jako "skarżący") zakwestionował sposób wykonania modernizacji gruntów i budynków, zarzucił złe umiejscowienie działek i przebieg granic, a także wielkość działek nr [...] i nr [...].

Decyzją z dnia 23 stycznia 2023 r. nr GEO.6620.022.11.2022 Starosta L. (dalej jako "starosta" lub "organ I instancji") orzekł o uwzględnieniu zarzutów zgodnie z operatem technicznym przyjętym do ewidencji materiałów zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 15 lutego 2022 r. za nr [...] Na skutek złożonego odwołania, Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej jako "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") decyzją z dnia 27 kwietnia 2023 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy uznał, że rozstrzygnięcie Starosty obarczone jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a organ podejmując zaskarżoną decyzję nie wziął pod uwagę skutków prawnych, jakie wywołało ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków danych wynikających z operatu technicznego nr [...].

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 14 grudnia 2023 r. Starosta [...] odmówił zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków w operacie opisowo-kartograficznym sporządzonym w trakcie przeprowadzenia modernizacji bazy danych obrębu ewidencyjnego [...], jednostka ewidencyjna [...] gmina A., dotyczących granic działek nr [...] W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że przekazane przez skarżącego dokumenty tj. zdjęcia lotnicze uzyskane od Głównego Geodety Kraju stanowią dokumenty archiwalne. Natomiast niemożliwym jest korygowanie zapisów ewidencji gruntów i budynków na podstawie powtórnej analizy materiałów archiwalnych. Skarżący nie dostarczył dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego po dacie ostatniej zmiany dokonanej na podstawie operatu technicznego nr [...]. Starosta podkreślił, że organ prowadząc postępowanie administracyjne na wniosek strony, związany jest treścią wniosku, a jeżeli wniosek ten nie znajduje uzasadnienia w przedstawionych dokumentach organ ewidencyjny na podstawie art. 24 ust. 2c odmawia dokonania żądanej aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.

Organ odwoławczy decyzją z dnia 14 lutego 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 14 grudnia 2023 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że skarżący domagał się zmian w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do granic działek nr [...] i nr [...], położonych w obrębie I., gmina A.. Na tę okoliczność skarżący przedstawił zdjęcia lotnicze z 1957 r. i 1983 r. pozyskane z Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii. W oparciu o przedstawioną dokumentację archiwalną żądał dokonania stosownych zmian, tj. wykazania granic zgodnie ze stanem użytkowania.

Organ odwoławczy odwołując się do treści art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2023 r. poz. 1752, z późn. zm.) wyjaśnił, że na wniosek strony można wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany nieaktualnych już danych, objętych ewidencją, wynikające z nowych zdarzeń prawnych, w oparciu o dokumentację powstałą po dacie ostatniej zmiany, przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego o kartograficznego. W świetle powyższego uaktualnianie informacji na wniosek wymaga "wskazania" dokumentacji geodezyjnej, potwierdzającej zasadność proponowanej zmiany. Natomiast skarżący takiej dokumentacji nie wskazał, powołał się jedynie na zdjęcia lotnicze pozyskane z Głównego Urzędu Geodezyjnego i Kartografii. W toku prowadzonego postępowania skarżący nie przedłożył żadnego nowego dokumentu, przy wykorzystaniu, którego organ administracji publicznej uprawniony byłby do podjęcia czynności, które pozwoliłyby uwzględnić jego żądanie. W swoich pismach skarżący zamieszczał jedynie szereg zarzutów pod adresem wykonanych prac geodezyjnych w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków, które jego zdaniem są sprzeczne z prawem. W pismach skarżący nie odwoływał się do nowej dokumentacji, która pozwoliłaby na dokonanie zmian w ewidencji. Zdaniem organu, skoro skarżący nie przedłożył żadnych nowych dokumentów, pozwalających na wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków, to tym, samym Starosta zobligowany był do podjęcia rozstrzygnięcia odmawiającego dokonania takich zmian, ponieważ zmian w prowadzonej ewidencji dokonuje się wyłącznie na podstawie przedłożonych dokumentów.

Organ II instancji wyjaśnił, że na wniosek strony można wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany nieaktualnych już danych, objętych tą ewidencją, wynikające z nowych zdarzeń prawnych, w oparciu o dokumentację powstałą po dacie ostatniej zmiany, a nie korygować wpisy na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów. Powtórna ocena dokumentów archiwalnych możliwa jest jedynie w ramach prowadzonego z urzędu postępowania weryfikacyjnego, nie zaś postępowania wszczynanego na wniosek.

Odnosząc się do sprawy organ odwoławczy wskazał, że w dniu 15 lutego 2022 r. do ewidencji materiałów zasobu geodezyjnego i kartograficznego został przyjęty operat techniczny z ustalenia granic działek nr [...] i nr [...], pod nr [...]. Na podstawie ww. opracowania dokonano aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie powyższych działek. Starosta dokonał analizy ww. materiału uznał, że wykonawca prac modernizacyjnych prawidłowo ustalił przedmiotowe granice, uwzględniając obowiązujące przepisy prawa, jak również istniejącą dokumentację archiwalną tj. zarys pomiarowy.

W ocenie organu II instancji prawidłowo ustalono, że negowany przebieg granic działek nr [...] i nr [...] w ewidencji gruntów i budynków wykazany został zgodnie z dokumentacją nr [...], sporządzoną w ramach rękojmi do przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków, przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Wobec zgodności danych ujawnionych w ewidencji gruntów z danymi wynikającymi ze znajdujących się w zasobie ewidencji dokumentów, w okolicznościach sprawy nie może być mowy o błędzie o charakterze oczywistym przez co nie może być objęta postępowaniem. Skarżący chcąc dokonać zmian w ewidencji dotyczących przedmiotowych nieruchomości powinien przedłożyć organowi ewidencyjnemu dokumenty pochodzące z okresu po dacie ostatniego wpisu, które będą wskazywały na odmienny, niż uwidoczniony w ewidencji, stan faktyczny lub prawny. Dokumenty przedstawione przez skarżącego przed organem I instancji, tj. zdjęcia lotnicze pozyskane od Głównego Geodety Kraju nie mogły stanowić podstawy zmian w ewidencji gruntów i budynków. Zdjęcia lotnicze z 1957 r. i z 1983 r. przedstawiają stan użytkowania przedmiotowymi nieruchomościami, ale nierzadko stan ten jest odmienny od stanu prawnego wynikającego z dokumentacji geodezyjnej sporządzonej w latach 60-tych (założenie ewidencji gruntów) i 70-tych (uwłaszczenia). Brak uczytelnienia tych zdjęć dyskwalifikuje je jako bezwzględny dowód świadczący o błędnie przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Ponadto zdjęcia lotnicze nie stanowią podstawy do wykazania w ewidencji granic działek ewidencyjnych. Natomiast dokumentem stanowiącym podstawę do wprowadzenia zmiany w ewidencji byłby operat techniczny, w którym powinny znajdować się dane pomiarowe i obliczeniowe określające dane ewidencyjne działek. Dokument ten powinien pochodzić z okresu po dacie ostatniego wpisu, który wskazywałby na odmienny, niż uwidoczniony w ewidencji stan faktyczny lub prawny. Ponadto dokumentacja taka musi być przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, spełniać wymagania rozporządzenia w zakresie formatu danych.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ powołując się na treść art. 24a p.g.k. wyjaśnił, że skarżący w dniu 9 sierpnia 2019 r. złożył uwagi i zastrzeżenia do projektu w zakresie m.in. granic przedmiotowych działek nr [...] Starosta [...] rozstrzygnął o przyjęciu zgłoszonych uwag, a skarżący nie kwestionował tego rozstrzygnięcia starosty. Natomiast w piśmie z dnia 3 marca 2022 r. (ponad 2 lata po upływie ustawowego terminu na składanie zarzutów) skarżący zgłosił zarzuty do tych danych. Organ podniósł, że przekroczenie terminu, o którym mowa w art. 24a ust. 9 w zw. z art. 24a ust. 12 p.g.k. skutkuje wygaśnięciem uprawnienia do wniesienia zarzutów. Zarzuty wniesione po tym terminie traktuje się jak wnioski o zmianę danych. Kwestionowanie wyników przeprowadzonej modernizacji na tym etapie nie jest już skuteczne i w zasadzie nie przyniesie rezultatów oczekiwanych przez skarżącego, ponieważ działaniom tym przysługuje domniemanie zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, a wyniki tej modernizacji stanowią podstawę dla dokonanych wpisów. Brak zarzutów złożonych w przypisanym terminie spowodował, że dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stały się danymi wiążącymi. Obecnie ujawnione w ewidencji gruntów i budynków dane nie wynikają z operatu opisowo-kartograficznego. Z pism skarżącego wynika, że podważa on prawidłowość sporządzenia prac wykonanych na długo przed modernizacją ewidencji gruntów i budynków. Z treści żądań skarżącego wynika, że jego żądaniem nie jest wprowadzenie zmian na podstawie nowych dokumentów (których nie przedłożył), ale korekta dokonanych wpisów w przeszłości. W ocenie organu odwoławczego, decyzja organu I instancji nie narusza prawa, postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z poszanowaniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w sposób umożliwiający skarżącemu udział w czynnościach organu, materiał dowodowy został zebrany w sposób umożliwiający jego szczegółową ocenę i odniesienie się do przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest rzeczowe, szczegółowe i zrozumiałe. Organ odwoławczy nie stwierdził żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie G. S. zaskarżył decyzję organu odwoławczego.

Skarżący zarzucił naruszenie:

I. prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. art. 22 p.g.k. oraz § 38 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2021 r. polegające na wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania administracyjnego oraz wprowadzeniu zmian w przebiegu granic działki nr [...] i sąsiadujących z nią [...], działek [...], [...], [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...], [...] oraz [...] w obrębie G. gminie A., także § 33 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków;

II. przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy tj.:

1) art. 139 organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny;

2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegający na zaniechaniu przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i wyjaśniający, dokonania oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób nielogiczny i sprzeczny w doświadczeniem życiowym, mimo ustawowego zobowiązania organu do dokładnego gromadzenia środków dowodowych:

a) poprzez zignorowanie oświadczeń G. S., co do przebiegu granic nieruchomości,

b) brak wykorzystania zasobów Głównego Geodety Kraju, w którym znajdują się zdjęcia lotnicze pokazujące użytkowanie i przebieg granic, uznając że niemożliwym jest wykorzystanie tych materiałów jako dowodu, podczas gdy dowód ten ma istotne znaczenie dla przedmiotowego postepowania,

c) przyjęcie, że wykonawca prac związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków nie podjął żadnych działań, które zmieniłyby przebieg granic działki oznaczonej numerem [...], podczas gdy nowe ustalenia są sprzeczne z poprzednimi i zmieniają stan użytkowania gruntu,

d) art. 8 § 2 k.p.a. organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym,

e) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za uzasadnione, dowodów na których oparł oraz przyczyn z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, lub zrezygnował z ich przeprowadzenia, które miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona. W ocenie Sądu organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i na ich podstawie prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja o odmowie dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków polegającej na zmianie przebiegu granic działek ewidencyjnych o numerach [...]

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1752, z późn. zm.), dalej w skrócie jako "p.g.k.".

W art. 2 pkt 8 ustawy zdefiniowano ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) jako system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Z treści art. 20 ust. 1 pkt 1 p.g.k. wynika, że ewidencja gruntów i budynków, w odniesieniu do gruntów obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. W ewidencji wskazuje się także właścicieli nieruchomości, a w przypadku gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli – osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania (art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. b) p.g.k.).

Podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej (art. 22 ust. 2 p.g.k.).

Zgodnie z art. 24 ust. 2a p.g.k. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:

1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:

a) przepisów prawa,

b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1 - 4,

c) materiałów zasobu,

d) wykrycia błędnych informacji;

2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

Według art. 24 ust. 2b p.g.k., aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:

1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych

f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b;

2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c p.g.k.).

Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że istotą ewidencji gruntów i budynków jest rejestrowanie istniejącego stanu prawnego gruntu lub budynku. Wpisy mają charakter deklaratoryjny. Ewidencja gruntów jest zbiorem informacji o gruntach, nie rozstrzyga natomiast sporów o prawo. Deklaratoryjny charakter wpisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków oznacza, że nie kształtuje ona nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny stwierdzony dokumentami (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1718/13).

Zaznaczyć należy, że aktualizacja ewidencji polega na wprowadzeniu nowych informacji, wynikających z dokumentów źródłowych. Aktualizacja obejmuje również prostowanie błędnych wpisów mających charakter oczywistych omyłek. Przyjmuje się, że chodzi o błędy dostrzegalne bez konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1444/20). Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. W postępowaniu prowadzonym w zakresie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków nie jest dopuszczalne rozstrzyganie sporów własnościowych, w szczególności zaś ustalanie przysługiwania prawa własności i jego zasięgu. Organy ewidencyjne uprawnione są jedynie do badania, czy na podstawie dostępnych dokumentów uzasadnione jest dokonanie zmian wpisów zawartych w ewidencji. Zaznaczyć przy tym należy, że dokonując aktualizacji ewidencji gruntów, organy ewidencyjne nie mają kompetencji do merytorycznego kontrolowania treści dokumentów wydanych przez uprawnione do tego podmioty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 719/07; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 1377/14).

Należy mieć na uwadze, że w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że na wniosek strony można wprowadzać do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany danych już nieaktualnych, gdy konieczność wprowadzenia zmian wynika z nowych zdarzeń prawnych. Nie jest natomiast dopuszczalne korygowanie wpisów na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów. Wskazane we wniosku zmiany danych powinny być udokumentowane przez wnioskodawcę. Podstawą wpisu lub jego zmiany są dokumenty wskazane w art. 24 ust. 2b pkt 2 p.g.k. W przypadku nieprzedstawienia przez wnioskodawcę dokumentów uzasadniających wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów, wniosek o dokonanie zmiany nie może być uwzględniony.

Biorąc pod uwagę powyższe, należało zgodzić się ze stanowiskiem organu, że żądanie skarżącego nie może być uwzględnione, bowiem skarżący nie przedstawił dokumentów, które uzasadniałaby zaktualizowanie danych w ewidencji gruntów w sposób przez niego wskazywany.

W skierowanym do organu wniosku skarżący żąda zmian w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do granic działek nr [...], położonych w obrębie I., gmina A..

Stwierdzić należy, że w skierowanym do organu wniosku skarżący w istocie kwestionuje wyniki przeprowadzonej w obrębie I. modernizacji ewidencji gruntów i budynków dotyczących granic działek nr [...]

Wyjaśnić należy, że stosownie do art. 24a p.g.k. przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych może zarządzić starosta (ust. 1). Starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków (ust. 2). Informacje, o których mowa w ust. 2, podlegają wywieszeniu na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 3).

Zgodnie z art. 24a ust. 4 p.g.k. w brzmieniu sprzed nowelizacji obowiązującej od 10 listopada 2022 r., bowiem na terenie gminy A. prace geodezyjne związane z modernizacją ewidencji gruntów i budynków przeprowadzone zostały w latach 2018-2020, projekt operatu opisowo-kartograficznego podlegał wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego, na okres 15 dni roboczych. Informacja o terminie i miejscu wyłożenia wywieszana jest na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym (ust. 5). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych (ust. 6).

Według art. 24a ust. 7 p.g.k., o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu rozstrzyga upoważniony pracownik starostwa powiatowego, posiadający wymagane uprawnienia, przy udziale przedstawiciela wykonawcy prac geodezyjnych związanych z modernizacją, w terminie 15 dni roboczych od upływu terminu wyłożenia do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego. O sposobie rozstrzygnięcia uwag pracownik starostwa informuje zgłaszającego uwagi oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole.

Po upływie terminu rozpatrzenia uwag, dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa (ust. 8).

Zgodnie z art. 24a ust. 9 p.g.k. każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych. O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji (ust. 10).

W myśl art. 24a ust.11 p.g.k. do czasu ostatecznego zakończenia postępowania w przedmiocie zarzutów w stosunku do gruntów, budynków lub lokali, których dotyczą zarzuty, dane ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym nie są wiążące.

Zgodnie z art. 24a ust. 12, zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków.

Z powołanych przepisów wynika, że skarżący będący właścicielem działek nr [...], które zostały objęte modernizacją miał możliwość zgłaszania uwag do danych ujawnionych w projekcie operatu opisowo-kartograficznego i zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący w dniu 9 sierpnia 2019 r. złożył uwagi i zastrzeżenia do projektu w zakresie m.in. granic działek nr [...] Starosta [...] rozstrzygnął o przyjęciu zgłoszonych uwag, o czym poinformował skarżącego pismem z dnia 19 września 2019 r. (k. 62, tom I akt administracyjnych). Skarżący nie zakwestionował powyższego rozstrzygnięcia Starosty. Natomiast w dniu 3 marca 2022 r., a zatem ponad 2 lata po upływie ustawowego terminu na składanie zarzutów, który upłynął w dniu 18 stycznia 2020 r. do organu I instancji wpłynęło pismo skarżącego zawierające zarzuty do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-katograficznym. Przekroczenie terminu, o którym mowa w art. 24a ust. 9 w zw. z art. 24a ust. 12 p.g.k. skutkuje wygaśnięciem uprawnienia do wniesienia zarzutów. Natomiast zarzuty wniesione po terminie traktowane są jak wnioski o zmianę danych.

Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że na obecnym etapie kwestionowanie wyników modernizacji nie jest skuteczne. Brak zarzutów wniesionych w ustawowym terminie spowodował, że dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stały się danymi wiążącymi. Skarżący ponadto podważa operat z założenia ewidencji gruntów i budynków, w oparciu o który przeprowadzono modernizację gruntów i budynków na terenie gminy A.. W ocenie skarżącego przy sporządzeniu tej dokumentacji popełniono błąd, a wykonawca modernizacji dokonał jej błędnej interpretacji i powielił błędy powstałe w tamtym okresie. Wyjaśnić należy, że istotę zarzutów w rozumieniu art. 24a ust. 9 p.g.k. do danych ewidencji gruntów ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym stanowi wskazanie wynikających z zebranego podczas postępowania modernizacyjnego materiału dowodowego, okoliczności faktycznych i prawnych, które zdaniem skarżącego powinny skłonić starostę do wprowadzenia z urzędu zmian danych ewidencyjnych ujawnionych w obowiązującym już operacie. Zarzutami do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym mogą być objęte tylko dane pochodzące z operatu opisowo-kartograficznego powstałego w ramach prac związanych w modernizacją ewidencji gruntów i budynków, a nie z operatów sporządzonych odrębnie od postępowania modernizacyjnego.

Zaznaczyć należy, że z treści pism skarżącego wynika, że jego żądaniem nie jest wprowadzenie zmian na podstawie nowych dokumentów, których nie przedstawił organowi, ale korekta, błędnie dokonanych wpisów w przeszłości. Skarżący nie wykazał, że istnieją podstawy do aktualizacji danych ewidencyjnych na jego wniosek. Nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów, które dawałyby podstawę do zmiany istniejących wpisów. Domagając się aktualizacji ewidencji skarżący powoływał się na zdjęcia lotnicze pozyskane od Głównego Geodety Kraju z 1957 r. i z 1983 r., przedstawiające stan użytkowania przedmiotowych nieruchomości. Zdjęcia lotnicze nie stanowią podstawy do wykazania w ewidencji granic działek ewidencyjnych.

Zaznaczyć należy, że żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie może prowadzić do ustalania prawa własności. W sytuacji, gdy granice działek skarżącego stały się sporne, powinien on wystąpić o rozgraniczenie. Zgodnie z art. 29 ust. 1 p.g.k., rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. W postępowaniu o rozgraniczenie ustala się bowiem prawo własności właściciela rozgraniczanych działek.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie organy obu instancji podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia istotnych okoliczności oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły i oceniły materiał dowodowy, niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie, według art. 7 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Podkreślić należy, że sprawa była rozpatrywana przez organ I instancji dwukrotnie. Organ I instancji wykonał wszystkie zalecenia organu odwoławczego. Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy jest kompletny i został poddany wszechstronnej analizie, a wyprowadzone wnioski należało uznać za spójne i logiczne. Nieuzasadnione okazały się zarzuty, dotyczące naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania. Zaznaczyć należy również, że skarżący ani w toku postępowania administracyjnego, ani w skardze do sądu nie powołał się na dokumenty, które mogłyby stanowić podstawę zmian w ewidencji gruntów.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.).