Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 929/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 4 pkt 11, art, 5, art. 107 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: § 13 ust. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 86 poz 736
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie scalania i podziału nieruchomości

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Piotr Godlewski Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 23 marca 2023 r.nr SKO.4160/71/2022 w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości I. oddala skargę; II. zarządza zwrot od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz skarżącej M. C. kwoty 284 zł /słownie: dwieście osiemdziesiąt cztery złote/ tytułem nadpłaconego wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z 23 marca 2023 r. nr SKO.4160/71/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w Rzeszowie utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z 12 października 2022 r. w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej w związku ze wzrostem wartości nieruchomości, w podstawie prawnej powołując art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2022 r. poz. 2000 ze zm.), zwanej w dalszej części "K.p.a.", art. 107 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 z późn zm.), określanej jako "u.g.n." oraz § 13 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z 4 maja 2005 r. w sprawie scalania i podziału nieruchomości (Dz. U Nr 86, poz. 736).

Powołaną decyzją z 12 października 2022 r. Burmistrz [...] ustalił M. C. (dalej także: "Skarżąca") pierwszą ratę opłaty adiacenckiej w kwocie 15 107,11 zł, wynikającą ze wzrostu wartości nieruchomości na skutek scalenia i podziału nieruchomości położonych w rejonie ulic [...], [...], [...] i [...] w [....], dokonanego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z [...] sierpnia 2010 r., odnoszącą się do działek nr : [...] o pow. 0,0851 ha, [...] o pow. 0,0859 ha, [...] o pow. 0,0857 ha, [...] o pow. 0,0857 ha, [...] o pow. 0,0857 ha, [...] o pow. 0,0856 ha, [...] o pow. 0,1415 ha i udziału wynoszącego 1/2 części w działce nr [...] o pow. 0,0192 ha, otrzymanych po scaleniu i podziale nieruchomości, w następstwie wybudowania sieci wodociągowej. Organ zobowiązał jednocześnie Skarżącą do wpłacenia tej opłaty w terminie 30 dni od dnia ostateczności niniejszej decyzji.

Jak wskazał Burmistrz, Rada Miejska w [...] - uchwałą Nr [...] z [....] sierpnia 2010 r. - dokonała scalenia i podziału nieruchomości położonych w rejonie ulic [...], [...], [....] i [...] w [...], którym objęta została m. in. część stanowiącej własność Skarżącej działki nr [...] o pow. 0,7890 ha, w zamian za którą po scaleniu i podziale przyznane zostały działki o łącznej powierzchni 0,6648 ha nr: [...] o pow. 0,0851 ha, [...] o pow. 0,0859 ha, [...] o pow. 0,0857 ha, [...] o pow. 0,0857 ha, [...] o pow. 0,0857 ha, [...] pow. 0,0856 ha i [...] o pow. 0,1415 ha oraz udział w 1/2 części działki nr [....] o pow. 0,0192 ha, tj. 0,0096 ha.

Stawkę procentową opłaty adiacenckiej ustaliła Rada Miejska w [...] w § 5 powyższej uchwały w wysokości 35% wzrostu wartości nieruchomości objętych scaleniem i podziałem. Rada ustaliła także terminy i sposób wnoszenia tych opłat. Natomiast, w dniu 20 czerwca 2016 r. Rada Miejska w [...] podjęła uchwałę nr [....], zmieniającą uchwałę Nr [...] z [...] sierpnia 2010 r. i zmieniła terminy budowy urządzeń infrastruktury technicznej oraz terminy wnoszenia rat opłaty adiacenckiej: I i II rata - płatna po wybudowaniu sieci wodociągowej i kanalizacyjnej do 31 grudnia 2019 r., zaś III rata - płatna po wybudowaniu dróg do 31 grudnia 2023r.

W dniu 5 listopada 2020 r. rzeczoznawca majątkowy J. R. sporządził operat szacunkowy, przyjmując ceny na dzień wejścia w życie uchwały ([...] sierpnia 2010 r.), określając w nim wartość prawa własności nieruchomości gruntowej przed scaleniem i podziałem, według stanu na dzień wejścia w życie uchwały o przystąpieniu do scalenia i podziału dla części działki nr [....] o pow. 0,7890 ha na kwotę 514.000 zł, oraz wartość nieruchomości przyznanych w wyniku scalenia i podziału, według stanu na dzień wejścia w życie uchwały o scaleniu i podziale nieruchomości tj. dla działek nr: [...] o pow. 0,0851 ha na kwotę 76.600 zł, [...] o pow. 0,0859 ha na kwotę 85.900 zł, [....] o pow. 0,0857 ha na kwotę 90.000 zł, [...] o pow. 0,0857 ha na kwotę 85.700 zł, [...] o pow. 0,0857 ha na kwotę 85.700 zł, [...] pow. 0,0856 ha na kwotę 85.600 zł i [...] o pow. 0,1415 ha na kwotę 120.200 zł oraz dla udziału w % części działki nr [...] o pow. 0,0192 ha (czyli za pow. 0,0096 ha) na kwotę 8.600 zł (łącznie 638.300 zł).

Burmistrz uznał, że pod względem formalnym operat szacunkowy został sporządzony prawidłowo, zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 207 poz. 2109 z późn. zm.) i obowiązującymi standardami i mógł stanowić podstawę do wyliczenia opłaty adiacenckiej.

Organ ustalił, że wkutek scalenia i podziału nieruchomości, zgodnie z szacunkiem rzeczoznawcy majątkowego wartość nieruchomości Skarżącej wzrosła o kwotę 124.300,00 zł (638.300,00 zł - 514.000,00 zł). Po zastosowaniu stawki procentowej opłaty adiacenckiej w wysokości 35% wzrostu wartości nieruchomości, opłata adiacencka wynosi 43.505,00 zł (124.300,00 zł x 35%). Pierwsza rata opłaty adiacenckiej stanowi 25% wyżej wyliczonej kwoty opłaty adiacenckiej i wynosi 10.876,25 zł (43.505,00 zł x 25%). Druga rata opłaty adiacenckiej stanowi 30% wyżej wyliczonej kwoty opłaty adiacenckiej i wynosi 13.051.50 zł (43.505,00 zł x 30%). Trzecia rata opłaty adiacenckiej stanowi 45% wyżej wyliczonej kwoty opłaty adiacenckiej i wynosi 19.577,25 zł (43.505,00 zł x 45%).

W dniu 5 września 2022 r. Rada Miejska w [...] podjęła uchwałę nr [...], zmieniającą uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z [...] sierpnia 2010 r., ustalając w niej, że opłatę adiacencką w wysokości 35% wzrostu wartości nieruchomości objętych scaleniem i podziałem należy wnieść w gotówce lub przelewem bankowym. Rada ustaliła także terminy budowy urządzeń infrastruktury technicznej: sieci wodociągowej, sieci kanalizacji sanitarnej oraz dróg do 31 grudnia 2020 r. oraz terminy wnoszenia rat opłaty adiacenckiej:

- I rata odpowiadająca 25% opłaty, płatna po wybudowaniu sieci wodociągowej - w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca opłatę stanie się ostateczna,

- II rata odpowiadająca 30% opłaty adiacenckiej płatna po wybudowaniu sieci kanalizacji sanitarnej - w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca opłatę stanie się ostateczna,

- III rata odpowiadająca 45% opłaty adiacenckiej płatna po wybudowaniu dróg - w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca opłatę stanie się ostateczna.

Gmina Miasto [...], wybudowała na całym obszarze scalenia i podziału sieć wodociągową i kanalizacyjną oraz drogi. W piśmie z 9 lipca 2020 r. Miejski Zakład Komunalny w [...] poinformował o zakończeniu budowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, natomiast budowa dróg, zgodnie z protokołem końcowym odbioru robót zakończyła się 16 lipca 2020 r. W dniu 28 czerwca 2022 r. rzeczoznawca majątkowy J. R. potwierdził aktualność operatu szacunkowego poprzez zamieszczenie stosownej klauzuli. Po uwzględnieniu waloryzacji tj. wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych w wysokości 138,9%, za okres od dnia [....] sierpnia 2010 r. do dnia wydania niniejszej decyzji, trzecia rata opłaty adiacenckiej stanowi kwotę 15 107,11 zł (10 876,25 zł x 138,9%), która płatna jest w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.

Skarżąca złożyła odwołanie od tej decyzji, zarzucając naruszenie prawa proceduralnego, w szczególności art. 35 i art. 36 K.p.a. oraz prawa materialnego, w szczególności art. 107 i art. 148 ust. 3 u.g.n., jak też prawa miejscowego. Wniosła o utrzymanie w mocy decyzji w części dotyczącej naliczenia opłaty adiacenckiej w łącznej kwocie 10 876,25 zł i o uchylenie decyzji w części dotyczącej waloryzacji tej opłaty, za okres od [...] sierpnia 2010 r. do dnia wydania decyzji tj. w kwocie 4 230,86 zł oraz o umorzenie postępowania Organu I instancji w tym zakresie. Skarżąca wskazała, że postępowanie w sprawie toczy się od 16 grudnia 2019 r. i kolejne decyzje Burmistrza [...] były uchylane przez SKO w Rzeszowie, który to organ w swojej decyzji z 6 lipca 2021 r. zakwestionował możliwość waloryzacji opłaty liczonej już od czasu wejścia w życie uchwały Rady Miejskiej w [...] z [...] sierpnia 2010 r. Burmistrz nie zastosował się jednak do tych zastrzeżeń mimo, że żadne przepisy nie stanowią podstawy do waloryzacji opłaty od dnia podjęcia uchwały o scaleniu, a wartość należących do Niej działek z tytułu wybudowania sieci wodociągowej wzrosła faktycznie z dniem 9 lipca 2020 r. Dokonana więc przez Organ waloryzacja stanowi przerzucenie na Nią kosztów prowadzonego przewlekle postępowania.

SKO w Rzeszowie na skutek powyższego środka zaskarżenia, decyzją z 23 marca 2023 r., utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji. Organ zauważył, że pomimo iż art. 106 ust. 3 u.g.n. zobowiązuje gminę do wybudowania na gruntach objętych uchwałą o scaleniu i podziale nieruchomości niezbędnych urządzeń infrastruktury technicznej, to jednak ustawa ta nie przewiduje żadnej sankcji ani terminu w jakim ma to być wykonane. Termin wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej wynikający z uchwały ma zatem takie znaczenie, że zgodnie z art. 107 ust. 3 zdanie trzecie u.g.n., przed jego upływem nie jest możliwe wyznaczenie terminu zapłaty przez zobowiązanego opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku scalenia i podziału. Podstawą ustalenia opłaty adiacenckiej w niniejszej sprawie jest sam fakt wzrostu wartości nieruchomości w wyniku dokonanego scalenia i podziału nieruchomości (art. 107 ust. 1 u.g.n.). Proces scalania i podziału został przeprowadzony na podstawie uchwały Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z [...] sierpnia 2010 r. Akt ten, jak też zmieniające go uchwała Rady Miejskiej w [...] nr [....] z [...] czerwca 2016 r. i uchwała Rady Miejskiej w [...] nr [...] z [....] września 2022 r. nie był skarżony w odpowiednim trybie, dlatego jest on prawomocny, a konsekwencją tego jest to, że wszystkie zagadnienia uregulowane w nim nie mogą być skutecznie kwestionowane w niniejszym postępowaniu. Wysokość opłaty adiacenckiej wynika ze wskazanej uchwały, w której podano ponadto, że płatność I i II raty nastąpi po wybudowaniu sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, a płatność III raty po wybudowaniu dróg. Wobec wybudowania powyższych elementów infrastruktury, przesłanki nałożenia obowiązku uiszczenia III raty opłaty adiacenckięj zostały spełnione, co uprawniało do wydania w tym przedmiocie decyzji.

SKO zauważyło, że kwestionowanie przez Skarżącą wzrostu wartości działki wynikającego z przedmiotowego operatu jest podważaniem ustaleń wynikających z opinii biegłego i może nastąpić przez przedstawienie dowodów kwestionujących prawidłowość sporządzonego operatu np. opinii innego rzeczoznawcy czy też zwrócenie się o weryfikację prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego przez wystąpienie do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych. SKO wskazało, że opłata adiacencka związana jest z hipotetycznym wzrosłem wartości nieruchomości, którą właściciel otrzymuje w wyniku podziału i scalenia, zakładanym przez prawodawcę już w dacie podejmowania uchwały o scaleniu i podziale (na podstawie art. 104 u.g.n.). Wzrost ten nie musi przy tym wynikać w całości z przewidzianych korzyści związanych z planowanym wybudowaniem określonych w uchwale urządzeń infrastruktury technicznej, a może też wiązać się z usytuowaniem i kształtem otrzymanej w wyniku podziału i scalenia nieruchomości. Zdaniem Kolegium, Organ I instancji prawidłowo i zgodnie z przepisami zastosował również do ustalonej opłaty instytucję waloryzacji. W niniejszej sprawie, dla której podstawę ustalenia opłaty adiacenckiej stanowi art. 107 u.g.n., brak jest podstaw do zastosowania art. 148 ust. 1 i 3 u.g.n., który nie dotyczy opłaty adiacenckiej ustalanej w efekcie dokonanego scalenia i podziału nieruchomości, a będącej przedmiotem niniejszej sprawy. Podstawę do waloryzacji opłaty adiacenckiej w niniejszej sprawie stanowi wprost treść § 13 ust. 2 rozporządzenia oraz art. 5 u.g.n.

M. C. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję SKO w Rzeszowie z 23 marca 2023 r. Wniosła o jej uchylenie

w całości oraz utrzymanie w mocy decyzji Burmistrza w części dotyczącej naliczenia opłaty adiacenckiej w łącznej kwocie 10 876,25 zł i uchylenie decyzji Burmistrza w części dotyczącej waloryzacji opłaty adiacenckiej, za okres od dnia [...] sierpnia 2010 r. do dnia wydania decyzji tj. w kwocie 4 230,86 zł oraz umorzenie postępowania Organu I instancji w tym zakresie, jak też o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca powtórzyła argumentację odwołania od decyzji Burmistrza.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, odwołując się do motywów uzasadnienia kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądowa polega na zbadaniu poddanego tej kontroli aktu pod względem zgodności z prawem, które to kryterium wynika z brzmienia art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2294 ze zm.). Rolą sądu jest więc ocena, czy dany akt odpowiada prawu materialnemu, a poprzedzające jego wydanie postępowanie zgodne było z regułami proceduralnymi. Eliminacja z obrotu prawnego może nastąpić wówczas, gdy – w przypadku decyzji – sąd zauważy zaistnienie przyczyn określonych w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach (skutkiem jest stwierdzenie nieważności decyzji, art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) bądź też: naruszenie prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego czy też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (wtedy konieczne jest uchylenie decyzji w całości lub w części, art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).

W niniejszym postępowaniu Sąd kontrolował decyzję SKO w Rzeszowie utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza [...] o ustaleniu pierwszej raty opłaty adiacenckiej w kwocie 15 107,11 zł w związku ze wzrostem wartości nieruchomości na skutek scalenia i podziału nieruchomości położonych w rejonie ulic [...], [...], [...] i [...] w [...], dokonanego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z ...] sierpnia 2010 r., odnoszącej się do działek ewidencyjnych nr: [...] o pow. 0,0851 ha, [...] o pow. 0,0859 ha, [...] o pow. 0,0857 ha, [...] o pow. 0,0857 ha, [...] o pow. 0,0857 ha, [...] o pow. 0,0856 ha, [...] o pow. 0,1415 ha i udziału wynoszącego 1/2 części w działce nr [...] o pow. 0,0192 ha, otrzymanych po scaleniu i podziale nieruchomości, w następstwie wybudowania sieci wodociągowej.

Jak stanowi art. 107 ust. 1 u.g.n., zawarty w dziale III w rozdziale 2 o tytule: "Scalanie i podział nieruchomości",

osoby, które otrzymały nowe nieruchomości wydzielone w wyniku scalenia i podziału, są zobowiązane do wniesienia na rzecz gminy opłat adiacenckich w wysokości do 50% wzrostu wartości tych nieruchomości, w stosunku do wartości nieruchomości dotychczas posiadanych. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy w uchwale o scaleniu i podziale nieruchomości (art. 107 ust. 2 u.g.n.). Z kolei, terminy i sposób wnoszenia przedmiotowych opłat ustala wójt (burmistrz albo prezydent miasta), w drodze ugody z osobami zobowiązanymi do ich zapłaty, przez podpisanie protokołu uzgodnień. W razie jednak gdy do ugody nie dojdzie, o terminie i sposobie zapłaty rozstrzyga rada gminy, podejmując uchwałę o scaleniu i podziale nieruchomości. Przy czym, termin ustalony w uchwale nie może być krótszy niż termin wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej (art. 107 ust. 3 u.g.n.). Decyzję o ustaleniu konkretnej osobie opłaty adiacenckiej wydaje wójt (burmistrz albo prezydent miasta) z tym, że czyni to zgodnie z ugodą lub uchwałą o scaleniu i podziale nieruchomości. Przepisy te spójne są z wcześniejszą regulacją, a mianowicie z treścią art. 104 ust. 2 pkt 6 i pkt 7, według których, uchwała rady gminy o scaleniu i podziale nieruchomości powinna zawierać: ustalenia co do rodzaju urządzeń infrastruktury technicznej planowanych do wybudowania, terminy ich budowy i źródła finansowania oraz ustalenia co do wysokości, terminu i sposobu zapłaty opłat adiacenckich.

Definicję opłaty adiacenckiej zawiera art. 4 pkt 11 u.g.n., wedle którego należy przez to rozumieć opłatę ustaloną w związku ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym budową urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem środków S.P., jednostek samorządu terytorialnego, środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi, albo opłatę ustaloną w związku ze scaleniem i podziałem nieruchomości, a także podziałem nieruchomości.

Z przedstawionych uregulowań wynika więc, że przesłankami, których łączne spełnienie umożliwia wydanie decyzji ustalającej opłatę adiacencką, której dotyczy niniejsza sprawa są: dokonanie scalenia i podziału nieruchomości, w wyniku czego nastąpi otrzymanie przez osoby biorące udział w tym procesie określonych nieruchomości w nim wydzielonych w zamian za dotychczas posiadane, ustalenie przez radę gminy w uchwale o scaleniu i podziale nieruchomości stawki procentowej tej opłaty oraz zaistnienie wzrostu wartości nieruchomości otrzymanych w wyniku procesu scalania i podziału nieruchomości w stosunku do wartości nieruchomości dotychczas posiadanych.

W rozpoznawanej sprawie, zaistnienie powołanych warunków nie budzi w istocie wątpliwości i nie jest de facto kwestionowane. W dniu [...] sierpnia 2010 r. Rada Miejska w [...] podjęła uchwałę Nr [...] o scaleniu i podziale nieruchomości położonych w rejonie ulic [...], [...], [...] i [...] w [...]. Przedmiotowym procesem objęta została m. in. część stanowiącej własność Skarżącej działki nr [...] o pow. 0,7890 ha. W zamian za nią po scaleniu i podziale przyznane zostały Wymienionej działki o łącznej powierzchni 0,6648 h o następujących numerach: [...] o pow. 0,0851 ha, [...] o pow. 0,0859 ha, [...] o pow. 0,0857 ha, [...] o pow. 0,0857 ha, [...] o pow. 0,0857 ha, [...] pow. 0,0856 ha i [...] o pow. 0,1415 ha oraz udział w 1/2 części działki nr [...] o pow. 0,0192 ha, tj. 0,0096 ha. W uchwale tej Rada ustaliła procentową stawkę opłaty adiacenckiej, wynoszącą 35% wzrostu wartości nieruchomości objętych scaleniem i podziałem. Akt ten był następnie dwukrotnie zmieniany tj. uchwałą Rady Miejskiej w [...] nr [...] z [...] czerwca 2016 r. oraz uchwałą Rady Miejskiej w [...] nr [...] z [...] września 2022 r.

Zachowany został też termin, o którym mowa w art. 107 ust. 3 u.g.n., zgodnie

z którym, termin ustalony w uchwale o scaleniu i podziale nieruchomości nie może być krótszy niż termin wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej. W uchwale z [...] września 2022 r. Rada Miejska w [...] postanowiła, że I rata odpowiadająca 25% opłaty adiacenckiej płatna będzie po wybudowaniu sieci wodociągowej - w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca opłatę stanie się ostateczna, przy czym, termin budowy tej sieci to 31 grudnia 2020 r. Pismo Miejskiego Zakładu Komunalnego Sp.

z o.o. w [...] z 9 lipca 2020 r. wskazało, że sieć wodociągowa została wybudowana i m. in. działki wydzielone Skarżącej posiadają możliwość włączenia do niej.

Nie ulega też kwestii, że nastąpił wymagany przez art. 107 ust. 1 u.g.n. wzrost wartości nieruchomości. Został on wykazany w sporządzonym w sprawie przez rzeczoznawcę majątkowego J. R. operacie szacunkowym. Operat ten nosi datę 5 listopada 2020 r., przy czym, w dniu 28 czerwca 2022 r. rzeczoznawca potwierdził jego aktualność poprzez zamieszczenie stosownej klauzuli i dołączenie stosownej analizy, czego wymaga brzmienie art. 156 ust. 4 u.g.n. W analizie tej rzeczoznawca podniósł, że poprzedni operat został wykonany według ścisłe określonego stanu nieruchomości na datę historyczną tj. na datę wejścia w życie uchwały o przystąpieniu do scalenia i podziału nieruchomości oraz według cen właściwych na dzień wejścia wżycie uchwały o scaleniu i podziale nieruchomości, które są niezmienne, dlatego odstąpiono od powtórnego analizowania rynku i uwarunkowań. Dane te i stany nie ulegają zmianie.

Prawidłowo rozpoznające sprawę Organy uznały, że operat ten został sporządzony prawidłowo tj. zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 207 poz. 2109 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 4 maja 2005 r. w sprawie scalania i podziału nieruchomości, obydwu wydanych na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Analiza tego dokumentu dokonana przez Sąd również nie doprowadziła do zauważenia okoliczności, które mogłyby poddać w wątpliwość wiarygodność tego istotnego w sprawie dowodu. Mógł on zatem stanowić podstawę do wyliczenia opłaty adiacenckiej.

Mając więc na względzie zasady wynikające z § 12 rozporządzenia RM w sprawie scalania i podziału nieruchomości rzeczoznawca majątkowy ustalił wartość nieruchomości przed scaleniem i podziałem według stanu na dzień wejścia w życie uchwały o przystąpieniu do scalenia i podziału nieruchomości oraz wartość nieruchomości przyznanych w wyniku scalenia i podziału według stanu na dzień wejścia w życie uchwały o scaleniu i podziale nieruchomości (co miało miejsce z dniem jej podjęcia tj. [...] sierpnia 2010 r., a to w świetle § 8 uchwały), przyjmując ceny na dzień wejścia w życie uchwały o scaleniu i podziale nieruchomości. Przyjął więc, że wartość części działki nr [...] o pow. 0,7890 ha wynosiła 514.000 zł, natomiast wartość nieruchomości przyznanych w wyniku scalenia i podziału wynosiła dla działek nr: [...] o pow. 0,0851 ha - 76.600 zł, [...] o pow. 0,0859 ha - 85.900 zł, [...] o pow. 0,0857 ha - 90.000 zł, [...] o pow. 0,0857 ha - 85.700 zł, [...] o pow. 0,0857 ha - 85.700 zł, [...] pow. 0,0856 ha - 85.600 zł i [...] o pow. 0,1415 ha - 120.200 zł oraz dla udziału w % części działki nr [...] o pow. 0,0192 ha (czyli za pow. 0,0096 ha) - 8.600 zł, łącznie 638.300 zł. Tym samym, wartość nieruchomości Skarżącej wzrosła o kwotę 124.300 zł (638.300 zł - 514.000 zł).

Wzrostu w takiej właśnie wysokości Skarżąca de facto nie zakwestionowała. Sporna w sprawie jest natomiast kwestia tego, czy w związku z tym, że opłata adiacencka może podlegać waloryzacji, to jakiego okresu waloryzacja ta może dotyczyć.

Odnosząc się do tego problemu Sąd podziela stanowisko Organów przedstawione w uzasadnieniach wydanych przez nie rozstrzygnięć. Zasadnie więc Organy przyjęły, że opłata adiacencka podlega waloryzacji. Wymóg ten wynika bowiem jednoznacznie z treści § 13 ust. 2 rozporządzenia w sprawie scalania i podziału nieruchomości, wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 108 u.g.n. Powołany przepis rozporządzenia stanowi, że opłata adiacencka, ustalona na podstawie wartości, o których mowa w § 12 ust. 1, podlega waloryzacji na dzień wydania decyzji o opłacie adiacenckiej, zgodnie z art. 5 i art. 227 ustawy. Ten ostatni z powołanych artykułów już nie obowiązuje, bowiem utracił swoją moc w związku z art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. poz. 985). Natomiast art. 5 u.g.n. wskazuje wedle jakich wskaźników dokonuje się waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie. Są to mianowicie wskaźniki zmian cen nieruchomości ogłaszane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, zaś jeśli nie zostały one ogłoszone, to jest to wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych, również ogłaszany przez Prezesa GUS.

Ani więc powołany § 13 ust. 2 rozporządzenia w sprawie scalania i podziału nieruchomości ani art. 5 u.g.n. nie odnoszą się w żaden sposób do okresu waloryzacji,

a przesądzają jedynie o konieczności jej zastosowania. Zdaniem Sądu, Organy rozpoznające niniejszą sprawę prawidłowo przyjęły, że okres ten powinien obejmować czas od dnia wejścia w życie uchwały o scalaniu i podziale nieruchomości. Stanowisko powyższe związane jest z tym, że jak to wprost wynika z treści cytowanych wyżej art. 107 ust. 1 i art. 4 pkt 11 u.g.n. ustalenie opłaty adiacenckiej wiąże się ze wzrostem wartości nieruchomości z tytułu scalenia i podziału nieruchomości. Oczywiście, jak to już wyżej zaznaczono, uchwała o scaleniu i podziale nieruchomości musi też zawierać ustalenia co do rodzaju urządzeń infrastruktury technicznej planowanych do wybudowania, terminy ich budowy oraz źródła finansowania (art. 104 ust. 2 pkt 6 u.g.n.), a gmina jest zobowiązana do wybudowania na gruntach objętych uchwałą o scaleniu i podziale nieruchomości niezbędnych urządzeń infrastruktury technicznej (art. 106 ust. 3 u.g.n.), jednak to nie powstanie tego rodzaju urządzeń jest bezpośrednim powodem wydania decyzji ustalającej opłatę adiacencką. W ustawie o gospodarce nieruchomościami przewidziane są bowiem trzy rodzaje opłaty adiacenckiej i jedną z nich jest właśnie opłata ustalana w związku ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym budową urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem środków Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi. Jest ona uregulowana w art. 144 i nast. u.g.n. Powołany przez Skarżącą i odnoszący się do tego rodzaju opłaty art. 148 ust. 3 u.g.n. rzeczywiście wskazuje, iż wysokość opłaty adiacenckiej ustalona w decyzji podlega waloryzacji począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wydana została decyzja, do pierwszego dnia miesiąca, w którym powstał obowiązek zapłaty. Jest to jednak unormowanie mające zastosowanie do innego rodzaju opłaty adiacenckiej niż ta, której dotyczy niniejsza sprawa, na co słusznie zwróciło uwagę SKO. Stąd też nie jest właściwe przeniesienie tyczących się jej zasad do opłaty, którą ustalono Skarżącej. Nie mógł tym samym zostać uwzględniony argument Skarżącej, że naliczenie Jej opłaty adiacenckiej wynika ze wzrostu wartości nieruchomości ze względu na wybudowanie sieci wodociągowej, co miało miejsce 9 lipca 2020 r., a waloryzacja dotyczy okresu od [...] sierpnia 2020 r. Zasadnie zatem podkreśliło Kolegium, że podstawą ustalenia opłaty adiacenckiej w niniejszej sprawie jest sam fakt wzrostu wartości nieruchomości w wyniku dokonanego scalenia i podziału nieruchomości. Chodzi więc tutaj o hipotetyczny wzrost wartości nieruchomości, którą właściciel otrzymuje w wyniku podziału i scalenia, zakładany przez prawodawcę już w dacie podejmowania uchwały o scaleniu i podziale na podstawie art. 104 u.g.n. Wzrost ten nie musi przy tym wynikać w całości z przewidzianych korzyści związanych z planowanym wybudowaniem przewidzianych w uchwale urządzeń infrastruktury technicznej, a może też wiązać się z usytuowaniem i kształtem otrzymanej w wyniku podziału i scalenia nieruchomości. Data wejścia w życie uchwały o scaleniu i podziale nieruchomości była podstawą ustalenia przez rzeczoznawcę cen nieruchomości przyjętych do wyliczenia różnicy wartości nieruchomości objętych scaleniem, bowiem przesądziło o tym rozporządzenie w sprawie scalania i podziału nieruchomości (§ 12) i to stanowiło podstawę ustalenia opłaty adiacenckiej. Nie ma więc możliwości przyjęcia dla potrzeb ustalenia wysokości tej opłaty cen nieruchomości na dzień wydania decyzji w tym przedmiocie. Tylko zaś taka możliwość zapewniałaby ustalenie realnej i aktualnej wartości scalanych nieruchomości. Dlatego też możliwość waloryzacji wspomnianej opłaty na podstawie rozporządzenia jest jedynym sposobem jej urealnienia, a wręcz jest konieczna z uwagi na zmianę wartości nieruchomości w istotnym przedziale czasowym, obejmującym okres od daty wejścia w życie uchwały o scaleniu i podziale do wydania decyzji ustalającej wysokość opłaty adiacenckiej.

Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Wyniki tej oceny powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 i art. 11 K.p.a. W ocenie Sądu, tak Burmistrz [...], jak i SKO w Rzeszowie wywiązały się z powyższych obowiązków procesowych.

Z podanych wyżej powodów uznano, że wydane w sprawie decyzje Organów I i II instancji są prawidłowe, co skutkowało koniecznością oddalenia złożonej skargi w pkt I niniejszego wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a. Natomiast w pkt II wyroku orzeczono o zwrocie na rzecz Skarżącej kwoty 284 zł odpowiadającej części uiszczonego przez Nią wpisu od skargi, do którego uiszczenia w kwocie 454 zł została błędnie wezwana. Zwrot ten wynika mianowicie z faktu, iż Skarżąca nie zakwestionowała całej wysokości ustalonej wobec Niej opłaty adiacenckiej, a tylko jej wprost określoną w skardze część tj. obejmującą kwotę jej waloryzacji (4 230,86 zł). Tym samym, należny od skargi wpis winien być liczony przy uwzględnieniu tylko tej kwestionowanej wielkości, a zatem

w niniejszej sprawie kwoty 4230,86 zł, co znajduje potwierdzenie w treści art. 216 P.p.s.a., dotyczącego wartości przedmiotu zaskarżenia. Zwrot nastąpił w oparciu na art. 225 P.p.s.a.