Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 758/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1, art. 148  par.  1, art. 147
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi T. W. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi T. W. (dalej: "skarżący") jest postanowienie Komendanta Głównego Policji (dalej: "KGP", "organ II instancji") z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego.

Z akt sprawy wynika, że rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] (dalej: "KWP w [...]", "organ I instancji"), działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zwolnił T. W. ze służby z dniem [...] stycznia 2018 r., ze względu na ważny interes służby. Decyzji tej, zgodnie z art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej: "k.p.a.", został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.

Skarżący nie wniósł odwołania od powyższej decyzji, wobec czego stała się ona ostateczna.

Sąd Okręgowy w [...] wyrokiem z dnia [...] lipca 2022 r. sygn. akt [...] utrzymał w mocy, w zasadniczej części, wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 2021 r. sygn. akt [...], na mocy którego T. W., oskarżony z art. 189 § 1 w zb. z art. 231 § 1 w zw. z art. 11 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2022 r., poz. 11138 ze zm.), dalej: "k.k.", został uniewinniony od zarzucanych mu czynów.

Skarżący pismem z dnia [...] sierpnia 2022 r., skierowanym do KWP w [...], powołując się na zapadły wyrok uniewinniający, zgłosił "pełną gotowość do służby".

KWP w [...] pismem z dnia [...] sierpnia 2022 r. poinformował Skarżącego, że uregulowania prawne określone w art. 42 ustawy o Policji nie przewidują przywrócenia do służby w Policji osoby, która została zwolniona na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, tj. ze względu na ważny interes służby.

Pismem z dnia [...] października 2022 r. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył do KWP w [...] wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem przez ten organ rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...]. Wskazał, że podstawą wznowienia postępowania jest "fakt, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, jak też, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe". Stwierdził, że wznowienie postępowania zakończonego ww. rozkazem personalnym jest zasadne "z uwagi na uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w [...]".

Komendant Wojewódzki Policji w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...], na podstawie art. 149 § 3 oraz art. 150 § 1 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem rozkazu personalnego KWP w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji T. W. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że jakkolwiek w treści wniosku z dnia [...] października 2022 r. Skarżący powołał przyczyny wznowienia postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a., to jednak nie dochował terminu do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. W sytuacji bowiem, gdy od dnia [...] sierpnia 2022 r., tj. od daty ogłoszenia wyroku Sądu Okręgowego w [...] w sprawie o sygn. akt [...], Skarżący wiedział o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia, to niewątpliwie wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w ww. przepisie.

Pismem z dnia [...] grudnia 2022 r. pełnomocnik Skarżącego złożył zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając naruszenie art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 148 k.p.a. W związku z tym wniósł o: uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o wznowieniu postępowania; ewentualnie o rozważenie - na podstawie okoliczności wskazanych we wniosku z dnia [...] października 2022 r. - wznowienia z urzędu postępowania zakończonego rozkazem personalnym KWP w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] - na podstawie art. 147 k.p.a.

W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał w szczególności, że wniosek z dnia [...] października 2022 r. o wznowienie postępowania stanowił kontynuację wniosku Skarżącego z dnia [...] sierpnia 2022 r. o przywrócenie do służby, a zatem został złożony w terminie wynikającym z art. 147 k.p.a. Podniósł również, iż organ powinien rozważyć wznowienie postępowania z urzędu w niniejszej sprawie, bowiem powrót Skarżącego do służby przyniesie znaczne korzyści dla jednostki zważywszy, że Skarżący posiada duże doświadczenie w zakresie służby operacyjno-rozpoznawczej w wydziale kryminalnym, a ponadto był wyróżniającym się i nagradzanym funkcjonariuszem.

Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w pierwszym etapie postępowania wznowieniowego organ właściwy w sprawie bada przesłanki formalne, co w przypadku wznowienia postępowania na żądanie strony oznacza badanie, czy inicjatywa w sprawie wznowienia pochodzi od osoby mającej czynną legitymację procesową, czy wniosek złożono z zachowaniem terminów określonych w art. 148, art. 145a § 2, art. 145aa § 2 i art. 145b § 2 k.p.a., a także czy wskazano przyczynę wznowienia postępowania z katalogu ujętego w art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145aa § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. Jeżeli wstępne postępowanie wyjaśniające wykaże, że żądanie wznowienia pochodzi bezspornie od osoby niemającej przymiotu strony w danym postępowaniu albo, że wniosek został złożony po upływie ustawowych terminów, albo wnioskodawca nie podał ustawowej przyczyny wznowienia postępowania, właściwy organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego (art. 149 § 3 k.p.a.).

Natomiast gdy nie zaistnieje żadna z wymienionych okoliczności, organ wznawia postępowanie administracyjne w drodze postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a.), które stanowi podstawę do przeprowadzenia drugiego etapu postępowania, tj. postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Istotne jest przy tym, że badanie dopuszczalności wznowienia postępowania, jako faza proceduralna, polega także na ustaleniu, czy w sposób oczywisty można z twierdzeń strony wyprowadzić wniosek o braku związku przyczynowego pomiędzy wskazaną podstawą wznowienia, a stanem faktycznym i prawnym sprawy. Innymi słowy, jeżeli da się z góry wykluczyć ten związek przyczynowy, dopuszczalne będzie wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 3 k.p.a. Jeżeli więc strona występując z żądaniem wznowienia postępowania powołuje się na konkretną przesłankę wznowienia, jednakże uzasadnia swoje żądanie w sposób, który nawet bez głębszej analizy prowadzi do wniosku, że wskazane argumenty nie stanowią przesłanki wznowienia postępowania, to właściwy do wznowienia organ administracji powinien odmówić wznowienia postępowania przyjmując, że istnieją formalne przeszkody do oceny wniosku w postępowaniu nadzwyczajnym.

Powołana przez pełnomocnika Skarżącego podstawa wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. składa się z kilku elementów, które muszą wystąpić łącznie. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, muszą być nowe; nowe okoliczności lub nowe dowody musiały istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej, a ponadto "nowe okoliczności faktyczne" lub "nowe dowody" nie mogły być znane organowi, który wydał decyzję. Oczywistym jest zatem, że aby przywołana okoliczność lub dowód mogły stanowić element składowy wskazanej podstawy wznowienia postępowania, muszą istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej. Co za tym idzie nie będą stanowiły takiej podstawy okoliczności lub dowody, które powstały (zostały wytworzone) po ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy.

W niniejszej sprawie zestawienie dat określonych zdarzeń pozwala jednoznacznie stwierdzić, że okoliczność, na którą powołuje się pełnomocnik Skarżącego we wniosku z dnia [...] października 2022 r., tj. wydanie w dniu [...] lipca 2022 r. wyroku Sądu Okręgowego w [...] sygn. akt [...] zaistniał już po wydaniu przez KWP w [...] rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], co w sposób oczywisty oznacza, że powołany fakt nie odnosi się do podstawy wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a w konsekwencji wyklucza dokonanie analizy wadliwości postępowania poprzedzającego wydanie ostatecznej decyzji administracyjnej, tj. merytoryczne badanie zaistnienia danej przesłanki wznowienia.

Odnosząc się do kolejnej wskazanej przez pełnomocnika Skarżącego, podstawy wznowienia postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., KGP wskazał, że jej wystąpienie wymaga spełnienia łącznie trzech warunków: w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu; sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu bądź oczywiste; fałszywy dowód ma być podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Przy czym przez istotne okoliczności faktyczne należy rozumieć fakty, które dotyczą bezpośrednio danej sprawy.

Uwzględniając powyższe KGP wskazał, że Skarżący został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Powyższy przepis nie uzależnia zwolnienia policjanta ze służby od stwierdzenia jego winy w postępowaniu karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem takiego postępowania, a rozstrzygnięcie w sprawie karnej, nawet w przypadku jej umorzenia czy też uniewinnienia policjanta, pozostaje bez wpływu na ostateczną decyzję w przedmiocie zwolnienia.

W przedmiotowej sprawie rozwiązanie ze Skarżącym stosunku służbowego związane było z utratą nieposzlakowanej opinii, zaś kwestia orzeczenia o winie albo niewinności policjanta, czy też kwestia popełnienia albo niepopełnienia zarzucanego w postępowaniu karnym czynu, wykraczała poza zakres sprawy w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Zdaniem KGP, nie sposób zatem zgodzić się z pełnomocnikiem Skarżącego, że dowody, na których podstawie KWP w [...] ustalił istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Nadto, w świetle art. 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1904 ze zm.), dalej: "k.p.k.", w dacie wydania decyzji o zwolnieniu ze służby Skarżący był uznawany za osobę niewinną.

Niezależnie od powyższego KGP wskazał, że Skarżący, wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2022 r., powołując się na wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lipca 2022 r. sygn. akt [...], zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o przywrócenie do służby w Policji. Natomiast pełnomocnik strony podanie o wznowienie postępowania wniósł w dniu [...] października 2022 r. (data stempla pocztowego), przy czym nie wskazał innej niż [...] lipca 2022 r. daty, w której Skarżący dowiedział się o ww. wyroku. Tym samym uznać należy, że termin wskazany w art. 148 § 1 k.p.a., nie został zachowany.

Uwzględniając powyższe KGP stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. W sprawie zaistniała bowiem przeszkoda formalna wznowienia postępowania, co obligowało KWP w [...] do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.

Na marginesie KGP wskazał, że wniosek pełnomocnika Skarżącego o rozważenie wznowienia postępowania z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie. Organ ma obowiązek wznowienia postępowania w razie wykrycia przyczyny wznowienia, tj. jeżeli na podstawie znanych mu okoliczności faktycznych uzna, że zaistniała jedna z przyczyn wznowienia określonych w art. 145 § 1-3, 5-8 k.p.a. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki, których wystąpienie otwiera prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną.

Pismem z dnia [...] marca 2023 r. T. W., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] zarzucając naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 145 § 1 pkt 5 i art. 148 k.p.a.

W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że biorąc pod uwagę zasady ogólne postępowania administracyjnego organ mógł wezwać go do skonkretyzowania wniosku z dnia [...] sierpnia 2022 r., bądź też poinformować o możliwości wznowienia postępowania na wniosek zwłaszcza w sytuacji, gdy Skarżący działał samodzielnie, a nie przez pełnomocnika. Organ tego jednak nie uczynił nawet w piśmie odmawiającym przywrócenia do służby.

Skarżący podkreślił, że wniosek o wznowienie postępowania z dnia [...] października 2022 r. stanowił kontynuację jego wniosku z dnia [...] sierpnia 2022 r., który został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 147 k.p.a.

Nadto Skarżący podniósł, że organ powinien był rozważyć zasadność wznowienia postępowania z urzędu w sytuacji, gdy żądanie wznowienia postępowania jest uzasadnione istnieniem jednej z okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a.

Skarżący wskazał również, że przyjmując dokonaną przez organ interpretację art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. niemożliwym byłoby wznowienie postępowania w sytuacji zwolnienia policjanta ze służby jedynie w oparciu o zarzuty będące podstawą aktu oskarżenia a następnie jego uniewinnienia prawomocnym wyrokiem karnym - jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Oczywistym jest, że argumentacja zawarta w uzasadnieniu wyroków uniewinniających stanowi nową okoliczność w sprawie. Zarzuty stanowiące podstawę uznania, że zwolnienia ze służby wymaga "ważny interes służby" są powtórzeniem argumentacji aktu oskarżenia. Sąd karny natomiast w sposób oczywisty uznał je za bezzasadne.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na mocy art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), dalej: "p.p.s.a.". Przepisy te stanowią, że jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym. Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1615) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Stosownie do art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie ma w sprawie zastosowania, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] zostało wydane w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem T. W. z dnia [...] października 2022 r. o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] o zwolnieniu ze służby w Policji.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte którąkolwiek z wad kwalifikowanych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania, w następstwie którego dochodzi do rozstrzygnięcia sprawy już raz rozpatrzonej co do istoty, stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych. Procedura tego nadzwyczajnego trybu określona została przepisami art. 145 - 152 k.p.a.

Zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, przy czym wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a - 145b następuje tylko na żądanie strony. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). Stosownie do art. 149 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 1). Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 3), na które przysługuje zażalenie (§ 4).

Z kolei art. 151 § 1 k.p.a. wskazuje, że organ administracji publicznej dopiero po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję rozstrzygającą co do istoty sprawy z punktu widzenia przyczyn wznowienia. Mianowicie, organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa i art. 145b, i (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.); uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a., art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.); zaś w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 2 k.p.a.).

Przytoczone przepisy jednoznacznie wskazują, że ustawodawca przewidział dwie fazy postępowania wznowieniowego. Pierwszą, formalną, gdzie bada się dopuszczalność wznowienia w kontekście zaistnienia przeszkód o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym odnośnie do wszczęcia postępowania wznowieniowego, oraz drugą, merytoryczną, w której przeprowadza się postępowanie rozpoznawcze co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Przesłanki warunkujące dopuszczalność wznowienia postępowania na żądanie strony obejmują: zakończenie sprawy decyzją ostateczną (art. 145 § 1 ab initio k.p.a.); brak przepisu szczególnego wyłączającego dopuszczalność wznowienia postępowania; legitymację składającego podanie; zachowanie terminu do złożenia podania; wskazanie w podaniu okoliczności odpowiadającej przyczynie wznowienia postępowania. Niespełnienie przesłanek, o których mowa powyżej, jest podstawą do wydania postanowienia odmownego, przewidzianego w art. 149 § 3 k.p.a.

W niniejszej sprawie, jak trafnie przyjęły organy Policji, Skarżący nie dochował miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.).

Z akt sprawy wynika, że wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym rozkazem personalnym KWP w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] został złożony do właściwego organu w dniu [...] października 2022 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej). We wniosku Skarżący jako podstawę wznowienia postępowania powołał okoliczność wydania w dniu [...] lipca 2022 r. prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w [...] o sygn. [...]. Na okoliczność ogłoszenia ww. prawomocnego wyroku Skarżący powołał się już uprzednio - w dniu [...] sierpnia 2022 r., we wniosku skierowanym do KWP w [...] o przywrócenie go do służby w Policji. Zatem jeśli okoliczność wydania ww. prawomocnego wyroku była znana Skarżącemu w dniu [...] sierpnia 2022 r., to oczywistym jest, że wniosek Skarżącego o wznowienie postępowania skierowany w dniu [...] października 2022 r., został złożony po terminie przewidzianym w art. 148 § 1 k.p.a. Zatem zarzut naruszenia przez organ tego przepisu jest nieuzasadniony.

Nie można zgodzić się z argumentacją Skarżącego, że "wniosek o wznowienie postępowania (...) stanowił kontynuację wniosku (...) z dnia [...] sierpnia 2022 r. (...)". Przedmiotem wniosku z dnia [...] sierpnia 2022 r. było wyłącznie zawieszenie świadczenia emerytalnego i przywrócenie Skarżącego do służby. I jakkolwiek w treści tego wniosku Skarżący powołał się na prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lipca 2022 r. sygn.. [...], to sama ta okoliczność w żaden sposób nie może prowadzić do konstatacji, że wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego (w trybie przewidzianym w art. 145 § 1 i nast. k.p.a.) jest "kontynuacją" wniosku o przywrócenie do służby (w trybie przewidzianym w art. 42 ustawy o Policji).

Ponadto, jak trafnie wskazał organ II instancji, argumenty przedstawione przez Skarżącego we wniosku z dnia [...] października 2022 r. nie dają podstaw do uznania, że żąda on wznowienia postępowania ze względu na zaistnienie którejkolwiek z przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 k.p.a.

W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, który podziela Sąd w składzie orzekającym, że jeżeli strona, występując z żądaniem wznowienia postępowania nie wskazuje przesłanek wznowienia postępowania - czy to poprzestając jedynie na wskazaniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, czy też w ogóle nie uzasadniając wniosku czy też wreszcie uzasadniając wniosek w sposób, który nawet bez głębszej analizy prowadzi do wniosku, że argumenty tam wskazane nie stanowią przesłanek wznowienia postępowania - to właściwy do wznowienia postępowania organ administracji powinien odmówić wznowienia postępowania, przyjmując, że istnieją formalne przeszkody do oceny wniosku w postępowaniu nadzwyczajnym (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 2598/10; publ. CBOSA). Z taką sytuacją mamy do czynienia w tej sprawie.

Skarżący we wniosku z dnia [...] października 2022 r. powołał się na art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Przy czym w świetle tego przepisu sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, bądź oczywiste. Skarżący nie wskazał jednak jakie konkretnie dowody zostały sfałszowane oraz jakie istotne dla sprawy okoliczności zostały ustalone na podstawie tychże sfałszowanych dowodów, które były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Skarżący jako przesłankę wznowienia postępowania wskazał również art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Z powyższego przepisu wprost wynika, że aby powołana nowa okoliczność lub nowy dowód mogły stanowić element składowy ww. podstawy wznowienia postępowania, muszą istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej. Nie będą zatem stanowiły takiej podstawy okoliczności lub dowody, które powstały (zostały wytworzone) po wydaniu ostatecznej decyzji.

Jak wynika z treści wniosku z dnia [...] października 2022 r. Skarżący upatruje spełnienia przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w fakcie wydania w dniu [...] lipca 2022 r. wyroku Sądu Okręgowego w [...] o sygn. akt [...] twierdząc, że "(...) z uwagi na uzasadnienie rozstrzygnięcia tego Sądu wznowienie postępowania zakończonego rozkazem personalnym KWP w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] jest zasadne". Ze stanowiskiem Skarżącego nie sposób się zgodzić, bowiem z zestawienia dat wydania ww. rozkazu personalnego oraz wyroku Sądu karnego wprost wynika, że wyrok ten został wydany po wydaniu przez organ Policji rozstrzygnięcia w przedmiocie zwolnienia Skarżącego ze służby. Zatem powołany wyrok Sądu karnego, czy też uzasadnienie tego wyroku, nie mogą stanowić ww. przesłanki wznowienia postępowania.

Bez wpływu na powyższą ocenę pozostają wywody skargi, gdzie wskazano m.in.: "(...) oczywistym jest, że argumentacja zawarta w uzasadnieniu wyroków uniewinniających stanowi nową okoliczność w sprawie. Zarzuty stanowiące podstawę do uznania, że wymaga tego w sprawie "ważny interes służby" są powtórzeniem argumentacji aktu oskarżenia. Sąd w sposób oczywisty uznał je za bezzasadne. Stąd uznanie, że jest to podstawa do wznowienia postępowania".

Wskazać bowiem należy, że ani ocena zgromadzonego w postępowaniu karnym materiału dowodowego, ani ocena prawna wyrażona w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lipca 2022 r. sygn. akt [...], nie stanowią nowej okoliczności lub nowego dowodu, który istniał w dniu wydania ostatecznej decyzji organu Policji w przedmiocie zwolnienia Skarżącego ze służby, a nie był znany temu organowi. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jest nieuzasadniony.

Ponadto nie można podzielić stanowiska Skarżącego, że podstawą zwolnienia go ze służby były "zarzuty (...) stanowiące powtórzenie argumentacji aktu oskarżenia". Skarżący został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Stanowisko organu, szeroko przedstawione w treści zaskarżonego postanowienia, w zasadniczym zakresie odwołuje się właśnie do przewidzianej w tym przepisie przesłanki "ważnego interesu służby". Organ wskazał, że już samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowania karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię Policji, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby". Funkcjonariusz taki traci przymiot nieposzlakowanej opinii, niezbędny dla pozostawania w szeregach tej formacji. Organ wyjaśnił również z jakich względów konsekwencje pozostawania w służbie policjanta, który utracił przymiot nieskazitelności charakteru, ocenił jako przewyższające swoją wagą gatunkową uprawnienia policjanta określane mianem "słusznego interesu strony".

W kontekście stanowiska organu Policji przypomnieć należy pogląd prezentowany wielokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych, że zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji pozostaje bez związku z wynikiem prowadzonego postępowania karnego. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie sprawy karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby. Postępowanie karne jest postępowaniem autonomicznym, niezależnym od postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby i pozostaje bez wpływu na jego ostateczny wynik (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2022 r., sygn. akt III OSK 2592/21, publ. CBOSA).

Z kolei w wyroku z dnia 26 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 2318/13 (publ. CBOSA.) NSA wyraził pogląd, iż zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. W takich przypadkach, nawet zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej, możliwe jest ograniczenie dostępu określonych osób do służby publicznej, a także wykluczenie konkretnej osoby z grona funkcjonariuszy publicznych.

W okolicznościach niniejszej sprawy warto również zwrócić uwagę na stanowisko jakie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 maja 2023 r. sygn. akt III OSK 6037/21 (publ. CBOSA) stwierdzając, że "wyrok uniewinniający skarżącego od postawionego mu zarzutu pozostaje bez wpływu na legalność kontrolowanej decyzji w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. Organ nie ma obowiązku weryfikowania zarzutów przedstawionych policjantowi w toku postępowania karnego, w szczególności nie musi wykazywać winy funkcjonariusza, a tym samym gromadzić dowodów na okoliczność potwierdzenia popełnienia przez policjanta zarzucanych mu przestępstw (por. wyrok NSA z dna 26 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 1951/21). Samo przedstawienie funkcjonariuszowi zarzutów popełnienia umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, a zwłaszcza mających związek z pełnioną służbą, może nasuwać uzasadnione wątpliwości co do zachowania przymiotu osoby o nieposzlakowanej opinii, a zatem co do spełnienia jednego z obligatoryjnych warunków, jakimi musi wykazać się każdy policjant zainteresowany dalszym pozostaniem w służbie (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 6020/21)".

Nieuzasadnione są również pozostałe zarzuty skargi. W sprawie nie doszło do naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasady zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), zasady informowania (art. 9 k.p.a.). Wydanie rozstrzygnięcia niezgodnego z oczekiwaniami Skarżącego nie może prowadzić do uznania, że organ uchybił ww. zasadom. Wskazać przy tym należy, że naruszenie przepisów postępowania administracyjnego może skutkować uchyleniem decyzji (postanowienia) wyłącznie wówczas, gdy mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Przepis ten wymaga zatem istnienia związku przyczynowego między naruszeniem prawa procesowego a wynikiem sprawy, tj. podania stosownej argumentacji uzasadniającej twierdzenie, że gdyby nie doszło do zarzucanego naruszenia, to w sprawie mogłoby zostać wydane inne rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu taka argumentacja nie została w skardze przedstawiona.

Nie można również podzielić stanowiska Skarżącego, że w sprawie niniejszej organ Policji powinien był wznowić postępowanie administracyjne z urzędu (art. 147 ab initio k.p.a.). Organ bowiem wszczyna z urzędu postępowanie wznowieniowe, jeżeli na podstawie znanych mu okoliczności faktycznych uzna, że zaistniała jedna z przyczyn wznowienia. Jest to więc prawo organu, które staje się jego obowiązkiem dopiero, gdy taka przyczyna wystąpi. Nie można jednak, na podstawie przepisów k.p.a., doprowadzić do wyegzekwowania od organu inicjatywy w tym zakresie, tzn. sprawić, by z tego prawa skorzystał w każdej ostatecznie zakończonej sprawie w celu sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy wznowienia. Do wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu nie jest więc wystarczające subiektywne przekonanie skarżącego, że organ tak właśnie powinien postąpić (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 2216/21, publ. CBOSA).

Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, zaś zarzuty i argumenty skargi oceny tej nie podważają.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.