Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 626/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2017-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 184  art. 207 ust. 1 pkt 3, ust. 8, 9 i 10
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 210 poz 25 art. 57, art. 70 ust. 1 i ust. 2
law: ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu  Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod, Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca), sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 15 listopada 2017r. sprawy ze skargi J. F., M. K. na decyzję Zarządu Województwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zwrotu środków na realizację projektu oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Zarząd Województwa, działając jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym "[...]" na lata 2007 – 2013 (dalej jako: "IZ"), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia "[...]" w przedmiocie zwrotu solidarnie przez J.F. i M.K. – M. (dalej również jako: strony, skarżące, beneficjentki) środków w wysokości 293.248 zł wraz z należnymi odsetkami liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zapłaty.

Przedstawiając w uzasadnieniu decyzji stan faktyczny sprawy, IZ wskazała, że w dniu "[...]" zawarła umowę o dofinansowanie projektu o nr "[...]" ze skarżącymi prowadzącymi działalność gospodarczą pod firmą A. Projekt dotyczył uruchomienia platformy e - learningowej oraz wdrożenia zintegrowanego systemu zarządzania. W dniach 31 lipca i 3 października 2014 r. Zespół Kontrolujący IZ przeprowadził kontrolę trwałości projektu, w wyniku której stwierdził liczne nieprawidłowości. Za niekwalifikowalne uznane zostały m.in. wydatki poniesione na zakup:

- platformy e-Iearningowej ze względu na to, że przedstawiona przez beneficjentki platforma jest ogólnodostępnym, darmowym oprogramowaniem o nazwie "[...]", a nie dedykowaną dla beneficjentek platformą;

- serwera ze względu na to, że strony korzystały z innego zewnętrznego serwera niezwiązanego z projektem;

- 15 sztuk laptopów ze względu na to, że przedstawiony przez beneficjentki sprzęt był używany.

Ponadto z przekazanych IZ ustaleń Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej prowadzącego wobec beneficjentek postępowania kontrolne wynikało, że przedstawione wraz z wnioskiem o płatność faktury VAT nr "[...]" i nr "[...]" oraz protokoły odbioru dotyczące zakupu platformy e-Iearningowej oraz sprzętu komputerowego poświadczały nieprawdę.

Mając powyższe na uwadze, IZ rozwiązała z beneficjentkami umowę o dofinansowanie bez wypowiedzenia na podstawie § 19 ust. 2 pkt 8 i 11 tej umowy, co skutkowało obowiązkiem zwrotu dofinansowania w całości. Decyzją z dnia "[...]" IZ orzekła o zwrocie solidarnie przez beneficjentki środków w wysokości 293.248 zł wraz z należnymi odsetkami liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zapłaty.

Utrzymując to rozstrzygnięcie w mocy, IZ w uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" wskazała, że beneficjentki uznały roszczenie i zobowiązały się do dobrowolnego zwrotu środków w części dotyczącej środków otrzymanych na zakup platformy e-Iearningowej i sprzętu komputerowego. Istota sporu w sprawie sprowadzała się natomiast do ustalenia, czy zaistniały przesłanki zwrotu całego otrzymanego dofinansowania, w tym również środków przeznaczonych na zakup lokalu usługowego, wykonanie prac adaptacyjnych na potrzeby e-usług szkoleniowych oraz na zakup pozostałego wyposażenia (stół konferencyjny, krzesła dla kursantów, biurka z organizerami, krzesła obrotowe, szafy na dokumentację).

W ocenie IZ, w konsekwencji tego, że beneficjentki przedłożyły do refundacji poświadczające nieprawdę faktury wraz z protokołami odbioru platformy e-Iearningowej oraz sprzętu komputerowego, odpadła podstawa do wypłaty dofinansowania i stało się ono w całości nienależne. Umowa o dofinansowanie została rozwiązana bez zachowania okresu wypowiedzenia na podstawie § 19 ust. 2 pkt 8 i 11 umowy. Odwołując się do orzecznictwa sądowego, IZ stwierdziła, że dla oceny, czy środki zostały pobrane nienależnie nie ma wpływu to, czy można beneficjentowi przypisać bezpośrednio winę z tytułu zaistniałych zdarzeń. W związku z tym, w ocenie IZ, bez znaczenia były twierdzenia beneficjentek, że zawarły one umowę z nierzetelnym wykonawcą i mimo tego zrealizowały cele projektu. Do ustalenia, czy zachowanie beneficjentek wypełniło przesłankę z art. 207 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.), dalej jako: "u.f.p.", nie jest bowiem konieczne stwierdzenie wyrokiem, że zachowanie to stanowi przestępstwo.

Zdaniem IZ, bez znaczenia pozostawało również ustalenie, czy beneficjentki naruszyły przepis art. 57 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE L Nr 210, poz. 25 ze zm.). W niniejszej sprawie przepis ten nie znalazł zastosowania, gdyż projekt nie wszedł w okres trwałości. Zgodnie bowiem z art. 88 ww. rozporządzenia za datę zakończenia projektu uznaje się dzień, w którym zostały spełnione łącznie wszystkie niżej wymienione kryteria:

- czynności zostały faktycznie wykonane (żadna dalsza czynność nie jest wymagana do zakończenia projektu),

- wszystkie wydatki zostały opłacone przez beneficjenta (żadne dalsze płatności nie mają być ponoszone w ramach projektu przez beneficjenta),

- wkład publiczny został wypłacony beneficjentowi (żadne dalsze płatności nie mają być przekazywane beneficjentowi).

W niniejszej sprawie beneficjentki nie wykonały platformy e – Iearningowej i nie zakupiły sprzętu komputerowego zgodnie z umową o dofinansowanie, co potwierdzają zerowe faktury korygujące nr "[...]" do faktury VAT nr "[...]" oraz nr "[...]" do faktury VAT nr "[...]" oraz oświadczenie wykonawcy systemu z dnia 22 stycznia 2014 r. o odstąpieniu od umowy na wykonanie programu komputerowego i dostawę sprzętu komputerowego. Warunki związane z zakończeniem realizacji projektu nie zostały spełnione, a tym samym projekt nie wszedł w okres trwałości.

Zdaniem IZ, niezasadna była również argumentacja, że pomimo niezakupienia sprzętów założonych we wniosku o dofinansowanie, cele projektu były realizowane i osiągane były wskaźniki. Zakup założonego sprzętu nie miał w ogóle miejsca, a przedstawione przez beneficjentki dowody zakupu poświadczały nieprawdę, co oznacza, że środki zostały pobrane nienależnie i nie można w ogóle mówić o zrealizowaniu projektu. W związku z tym bez znaczenia były przedłożone faktury VAT potwierdzające sprzedaż usług.

W ocenie organu, stan faktyczny sprawy wypełnił dyspozycję normy art. 207 ust. 1 pkt 3 u.f.p., zgodnie z którym w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są pobrane nienależnie, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Przy czym stosownie do § 19 ust. 3 umowy o dofinansowanie organ zobligowany był do orzeczenia o zwrocie całej otrzymanej kwoty dofinansowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, strony wnosząc o uchylenie decyzji organu odwoławczego w całości, zarzuciły jej naruszenie:

- art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), dalej jako: "K.p.a.", poprzez dowolną oceny zgromadzonego materiału dowodowego i wadliwe ustalenie, że środki zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do zastosowania art. 207 ust. 1 u.f.p., pomimo iż nie spełniły się przesłanki stosowania tego przepisu;

- art. 207 ust. 1 pkt 3 u.f.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedstawienie w toku postępowania o wypłatę środków dokumentów poświadczających nieprawdę zawsze sprawia, że podstawa wypłaty odpada, a świadczenie staje się nienależne;

- art. 207 ust. 1 pkt 3 u.f.p. poprzez nałożenie obowiązku zwrotu całości dofinansowania a nie jedynie tej jego części, która związana była z dokumentami poświadczającymi nieprawdę, w sytuacji, kiedy całość projektu została zrealizowana.

W uzasadnieniu skarżące stwierdziły, że nie kwestionują tego, iż posłużyły się dokumentami poświadczającymi nieprawdę. Nieprawdziwość danych zawartych w tych dokumentach polegała na tym, iż pomimo ich wystawienia, nie doszło do wydania sprzętu oraz nie zostały zakończone prace nad oprogramowaniem służącym do prowadzenia interaktywnych szkoleń. Okoliczności te zostały ustalone w toku postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową, z którego wynikało, że skarżące, będąc przekonane, że sprzęt komputerowy został zamówiony i zostanie im wydany, zapłaciły w całości za ten sprzęt. W obliczu opóźnienia we wdrożeniu oprogramowania, nie mogąc po raz kolejny przedłużyć terminu zakończenia projektu, zdecydowały się wskazać, że projekt pod względem rzeczowym został wykonany. Przedstawiły nierzetelne faktury VAT, licząc, że w najbliższym czasie otrzymają sprzęt, zaś oprogramowanie zostanie ukończone i wdrożone. Ostatecznie sprzęt nie został im wydany, a prace nad oprogramowaniem zostały wstrzymane. W toku postępowania karnego nie zarzucono stronom działania z góry powziętym zamiarem wyłudzenia dofinansowania, a jedynie posłużenie się dokumentami poświadczającymi nieprawdę. Skarżące nie przedstawiły nierzetelnych dokumentów po to, aby się wzbogacić, lecz jedynie, aby nie stracić dofinansowania ze względu na przekroczenie terminu realizacji projektu. Pomimo to projekt został zrealizowany. Skarżące nabyły odpowiedni lokal oraz przystosowały go do prowadzenia szkoleń. Nabyły również od innego dostawcy niezbędny sprzęt oraz oprogramowanie. Przeciwny wniosek organu, że cele projektu nie zostały osiągnięte, jest nieuprawniony, gdyż stoi w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym. IZ pominęła przedstawione na tę okoliczność dowody, co doprowadziło do wadliwego ustalenia stanu faktycznego.

Skarżące nie zgodziły się ponadto z dokonaną przez IZ wykładnią art. 207 ust. 1 pkt 3 u.f.p., że przedłożenie dokumentów poświadczających nieprawdę zawsze sprawia, że odpada podstawa prawna wypłaty świadczenia i w związku z tym środki podlegają zwrotowi w całości. W ich ocenie, taka interpretacja art. 207 ust. 1 pkt 3 u.f.p. prowadzi do wniosku, że zbędny jest art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., co czyni tego rodzaju wykładnię niedopuszczalną. Jeżeli, jak w niniejszej sprawie, projekt został zrealizowany w całości, to ewentualną podstawą nałożenia obowiązku zwrotu dofinansowania mógł być art. 207 ust. 1 pkt. 2 u.f.p. Zdaniem skarżących, obowiązek zwrotu dofinansowania powinien dotyczyć tylko tej jego części, która związana była z nierzetelnymi fakturami VAT.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna i podlegała oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm. dalej także: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a tej ustawy. Powyższe oznacza, że Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

Stan faktyczny sprawy został wyżej szczegółowo przedstawiony i nie będzie powtarzany w całości. W dalszej części uzasadnienia jego elementy będą przywoływane wyłącznie w zakresie niezbędnym do oceny prawidłowości dokonanej przez organ subsumcji.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest zarówno co do prawidłowości stosowania przepisów postępowania, jak i zgodności z przepisami prawa materialnego. Tylko na podstawie prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych istnieje bowiem możliwość prawidłowej subsumcji stanu faktycznego do przepisów materialnoprawnych i oceny decyzji co do zastosowania i wykładni prawa materialnego. Przy czym zauważyć należy, że zadaniem sądu nie jest dokonywanie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zastosowania prawa materialnego, gdyż rolą sądu jest kontrola prawidłowości działania organu administracji w zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem zaskarżenia i oceny jest wydana przez Instytucję Zarządzającą (Zarząd Województwa) decyzja, utrzymująca w mocy wcześniejszą decyzję tej instytucji, zobowiązującą stronę skarżącą do zwrotu środków finansowych przeznaczonych na realizację projektu finansowanego z udziałem środków europejskich wraz z odsetkami. Była to decyzja wydana w postępowaniu regulowanym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz szczegółowymi przepisami cytowanej wyżej ustawy o finansach publicznych i ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Zastosowanie miały także wskazane w decyzji przepisy unijnych aktów prawnych. Oceniając ogólnie sprawę od strony procesowej, należy więc stwierdzić, że decyzja powinna odpowiadać wszystkim zasadom postępowania administracyjnego, w tym w szczególności zasadzie prawdy obiektywnej ( art.7 k.p.a.), zasadzie pogłębiania zaufania do organów państwa (art.8 k.p.a.) i zasadzie przekonywania (art. 11 k.p.a.) , czyniąc zadość obowiązkowi wszechstronnego i wyczerpującego rozważenia materiału dowodowego (art. 77§1 k.p.a.) oraz regułom postępowania dowodowego, w tym zasadzie swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Natomiast uzasadnienie decyzji powinno spełniać wymogi przewidziane w art.107 § 1 - 3 k.p.a.

Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że kontrolowana decyzja nie narusza przepisów prawa procesowego jak również prawa materialnego.

Przed odniesieniem się do poszczególnych zarzutów skargi, wskazać należy, że unormowania regulujące zasady zwrotu środków przekazywanych z programów operacyjnych na dofinansowanie projektów zawarte są zarówno w prawie krajowym, jak i wspólnotowym. Aktem prawa wspólnotowego, mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, jest w szczególności rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (opub. w Dz.U.UE L z dnia 31 lipca 2006r.; dalej jako rozporządzenie 1083). Z treści uregulowań tego rozporządzenia wynika , że za zarządzanie programami operacyjnymi i ich kontrolę odpowiedzialne są państwa członkowskie. Do tych państw należy zapobieganie, wykrywanie i korygowanie nieprawidłowości oraz odzyskiwanie kwot nienależnie wypłaconych wraz z odsetkami z tytułu zaległych płatności (art. 70 ust. 1 ww. rozporządzenia). Skuteczność realizacji przez państwa procedur odzyskiwania środków finansowych, które zostały wypłacone beneficjentom ma znaczenie dla konsekwencji, które obciążają to państwo. Zgodnie z art. 70 ust. 2 cyt . rozporządzenia, w przypadku braku możliwości odzyskania kwot nienależnie wypłaconych beneficjentom przez państwo członkowskie, państwo to odpowiada za zwrot tych kwot do budżetu Unii, jeżeli zostanie stwierdzone, że straty te powstały z jego winy lub niedbalstwa z jego strony. Natomiast w sytuacji, gdy państwo członkowskie uchyla się od odzyskania środków finansowych wydatkowanych nieprawidłowo, Komisja może wnieść do Trybunału Sprawiedliwości UE skargę na naruszenie przez to państwo zobowiązań traktatowych (art. 258 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej) lub zawiesić termin płatności okresowych (art. 92 ust. 1 lit. c rozporządzenia sektorowego). Szczegółowe zadania Instytucji Zarządzającej określa art. 60 cyt. rozporządzenia, który stanowi, że instytucja ta m.in. "odpowiada za zarządzanie programami operacyjnymi i ich realizację zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, a w szczególności za: a/ zapewnienie, że operacje są wybierane do finansowania zgodnie z kryteriami mającymi zastosowanie do programu operacyjnego oraz, że spełniają one mające zastosowanie zasady wspólnotowe i krajowe przez cały okres ich realizacji; b/ weryfikację, że współfinansowane towary i usługi są dostarczone oraz, że wydatki zadeklarowane przez beneficjentów na operacje zostały rzeczywiście poniesione i są zgodne z zasadami wspólnotowymi i krajowymi" .

W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 207 ust. 1 u.f.p. , który stanowi, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich są:

1/ wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem ,

2/ wykorzystywane z naruszeniem procedur , o których mowa w art. 184,

3/ pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji , o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10. Zacytowany przepis stanowi materialnoprawną podstawę decyzji. W ramach sprawowanej przez sąd kontroli badaniu podlega więc, czy prawidłowo ustalone zostały wymienione w przepisie przesłanki zwrotu dofinansowania i czy ustalone przez organ okoliczności dawały podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.

Wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie zachowane zostały proceduralne wymogi wynikające z art. 207 ust. 8 i 10 u.f.p. Po skutecznym rozwiązaniu umowy, Instytucja Zarządzająca wezwała stronę skarżącą do zwrotu wypłaconych kwot. Beneficjent nie dokonał zwrotu i nie kwestionował rozwiązania umowy. W tej sytuacji konieczne stało się wszczęcie przez Instytucję Zarządzającą postępowania administracyjnego celem wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki ( art. 207 ust. 9 u.f.p.). W przedmiotowej sprawie kwestią nie budzącą wątpliwości jest rozwiązanie umowy o dofinansowanie z dnia "[...]" w oparciu o § 19 ust. 2 pkt 8 łączącej strony umowy o dofinansowanie (k. 385-393 akt sprawy administracyjnej). W aktach sprawy znajduje się oryginał zwrotnego poświadczenia odbioru poświadczający skutek prawny doręczenia tego dokumentu. Strona skarżąca nie kwestionuje rozwiązania umowy, co więcej w aktach sprawy (k. 19-21 akt sprawy administracyjnej), znajduje się dokument autorstwa strony skarżącej zatytułowany "Rozwiązanie umowy i zwrot środków", w którym podmiot ten cyt. "wyraża wolę dobrowolnego zwrotu otrzymanej dotacji związanej z uruchomieniem platformy e-learningowej oraz zakupem sprzętu informatycznego".

W świetle powyższego istota sporu pomiędzy stronami postępowania sprowadza się zasadniczo do tego, czy w przedmiotowej sprawie po skutecznym wypowiedzeniu umowy o dofinansowanie projektu zaistniały przesłanki do zwrotu całego otrzymanego dofinansowania. Czy też, jak podnosi w skardze strona skarżąca możliwy jest częściowy zwrot środków obejmujący wyłącznie FV poświadczające nieprawdę, które zostały przedłożone Instytucji Zarządzającej.

W ocenie Sądu najistotniejszym z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy jest fakt skutecznego i uzasadnionego ustalonymi faktami rozwiązania umowy o dofinansowanie przez Instytucje Zarządzającą w oparciu o § 19 ust. 2 pkt 8 i 11 umowy. Konsekwencją rozwiązania umowy na wyżej wymienionej podstawie prawnej było zobowiązanie strony skarżącej do zwrotu w całości otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych, co wynika wprost z § 19 ust. 3 umowy o dofinansowanie. Podkreślić należy, że wskutek rozwiązania umowy strona skarżąca przestała bowiem być podmiotem uprawnionym do otrzymywania dofinansowania ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego, a więc utraciła status beneficjenta Programu. Fakt ten stanowi element stanu faktycznego zaskarżonej decyzji. Wskazać należy, że zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 207 ust. 1 u. f. p i ta decyzja jest przedmiotem kontroli sądowej. Przedmiotem tej kontroli nie jest i nie może być rozwiązanie umowy i towarzyszące temu rozwiązaniu okoliczności (zob. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2012r. , sygn. akt II GSK 732/11, CBOSA).

W zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, Instytucja Zarządzająca odwołuje się do postanowień umowy o dofinansowanie jako kryterium oceny działań strony skarżącej i ustalenia przesłanek zwrotu dofinansowania. Takie stanowisko Instytucji Zarządzającej jest w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zgodne z prawem i znajduje oparcie w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. , który nawiązuje do treści art. 184 uf.p.. Przesłanką zwrotu środków jest bowiem ich wykorzystanie z naruszeniem procedur, które określone zostały w art. 184 ust. 1 u.f.p. Przepis ten stanowi, że "wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków , o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi obowiązującymi przy ich wykorzystaniu". W świetle utrwalonego i jednolitego w tym względzie orzecznictwa sądowego nie budzi wątpliwości, że ustawodawcy nie chodziło wyłącznie o procedury uregulowane powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Pod pojęciem "inne procedury" rozumieć należy także postanowienia umowy o dofinansowanie. Naruszenie tych postanowień może zatem rodzić obowiązek zwrotu przyznanych środków (zob. wyroki NSA: z dnia 19 czerwca 2012r., sygn. akt II GSK 732/11 i z dnia 9 stycznia 2014r., sygn. akt II GSK 1546/12, CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny, wielokrotnie wskazywał, że pod pojęciem "innych procedur" należy rozumieć postanowienia umowy zawartej w wyniku wyłonienia danego projektu do dofinansowania (zob. wyroki NSA: z dnia 19 czerwca 2012 r. o sygn. akt II GSK 732/11; z dnia 9 stycznia 2014 r. o sygn. akt II GSK 1546/12; z dnia 23 czerwca 2015 r. o sygn. akt II GSK 1141/14; CBOSA). Wynika to ze specyfiki ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Powyższą regulacją przyjęto, że u podstaw tworzenia krajowych systemów realizacji programów operacyjnych i regionalnych nie leżą wyłącznie przepisy prawa powszechnie obowiązującego, zaś same projekty realizowanie są w oparciu o zaakceptowany wniosek oraz umowę, która określa obowiązki zarówno beneficjenta, jak też instytucji udzielającej dofinansowania, a której wzór jako element systemu realizacji programu operacyjnego (co wynika z art. 26 ust. 1 pkt 8 u.z.p.p.r.) stanowi dokumentację konkursową. Podpisana przez beneficjenta według wzoru umowa określa procedurę wykonywania przez niego projektu. W tej sytuacji, stosując zarówno gramatyczną, jak też systemową wykładnię przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. należy przyjąć, że w pojęciu "innych procedur" mieszczą się umowy zawierane przez beneficjentów na wykonanie zgłoszonych przez nich w ramach określonych programów operacyjnych i wyłonionych do dofinansowania projektów.

Mając powyższe na względzie zarzut nieprawidłowej wykładni art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. należało uznać za nieusprawiedliwiony.

Kontrolowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie decyzje obu instancji obszernie i wszechstronnie przedstawiły okoliczności wskazujące na naruszenie przez skarżącą postanowień umowy, które w konsekwencji spowodowały rozwiązanie umowy o dofinansowanie projektu. Przypomnieć należy, że podstawą prawną udzielenia dofinansowania stanowiła umowa o dofinansowanie zawarta między Instytucją Zarządzającą a stroną skarżącą. Na jej mocy strony zobowiązały się do przestrzegania jej postanowień, a także przepisów prawa powszechnie obowiązującego i procedur w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego. W myśl § 19 ust. 2 pkt 8 umowy Instytucja Zarządzająca może rozwiązać umowę o dofinansowanie bez wypowiedzenia, jeżeli Beneficjent złoży lub przedstawi Instytucji Zarządzającej w toku wykonywanych czynności w ramach realizacji projektu nieprawdziwe, podrobione, przerobione lub poświadczające nieprawdę albo niepełne dokumenty i informacje w celu uzyskania dofinansowania w ramach niniejszej umowy. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że Beneficjentki przedkładając do refundacji faktury VAT wraz protokołami odbioru, platformy e-learningowej oraz sprzętu komputerowego przedstawiły dokumenty nierzetelne, poświadczające nieprawdę. W okolicznościach niniejszej sprawy organ trafnie ustalił, że działania beneficjentek stanowiły naruszenie procedur, o których mowa w art. 207 ust. 2 pkt 2 u.f.p., co dawało podstawę do rozwiązania umowy oraz orzeczenia o zwrocie środków.

Argumentacja podniesiona w skardze dotycząca braku podstaw do stawiania stronie skarżącej zarzutu celowego działania oraz poświadczenia nieprawdy, nie może wywrzeć skutku zamierzonego przez autora skargi z tego powodu, że bez znaczenia dla zastosowania rygoru z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 13 października 2015 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 2109/14 - pozostaje kwestia winy. W orzecznictwie NSA nie jest kwestionowane, że Instytucja Zarządzająca, skoro z mocy art. 25 pkt 1 u.z.p.p.r. odpowiada za prawidłową realizację programu operacyjnego i w związku z tym ma wykonywać zadania wyszczególnione w art. 26 ust. 1 u.z.p.p.r., to ma obowiązek kontrolować projekt w czasie jego realizacji, jak i po zakończeniu jego realizacji w okresie jego trwałości. (por. wyroki NSA z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 79/13). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w pełni akceptuje przywołane poglądy NSA i uznaje je za własne.

O odpowiedzialności z tytułu wykorzystania środków europejskich z naruszeniem procedur lub pobrania ich nienależnie decyduje stwierdzony w toku postępowania administracyjnego i niewątpliwy stan faktyczny, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Wskazać należy, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy organ nie ma możliwości dochodzenia tylko części środków. W przypadku skutecznego wypowiedzenia umowy zastosowanie ma postanowienie § 18 ust. 3 umowy, zgodnie z którym beneficjent zobowiązany jest do zwrotu otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami. W zapisie tym nie dopuszcza się zwrotu części środków co jest konsekwencją skutków takiego rozwiązania umowy. Najistotniejszym skutkiem jest bowiem pozbawienie statusu beneficjenta z powodu poważnych naruszeń prawa i procedur. Stosownie do zapisu umowy, a także wykonując przedstawione wyżej obowiązki Instytucji Zarządzającej określone w przepisach prawa unijnego jaki i krajowego w zakresie kontroli nad wykorzystywaniem środków programów operacyjnych i odzyskiwania kwot nienależnie wypłaconych, organ obligowany był do orzeczenia o zwrocie całej kwoty. Wydając na podstawie art. 207 ust. 1 u.f.p. decyzję o zwrocie organ prawidłowo objął decyzją całą kwotę.

W ocenie Sądu nieuzasadnione są również zarzuty dotyczące naruszenia przez organ art. 80 k.p.a. Zdaniem Sądu organ przeprowadził postępowanie administracyjne zgodnie z obowiązującymi przepisami, w sposób rzetelny ustalił stan faktyczny sprawy, a zgromadzone dowody w sposób prawidłowy ocenił. W ocenie Sądu rację ma organ odwoławczy, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów, a tym samym rozporządzenia nr 1083/2006, gdyż doszło do powstania nieprawidłowości i szkody w budżecie UE, co musiało skutkować wydaniem decyzji zobowiązującej skarżącego do zwrotu otrzymanego dofinansowania. Tym bardziej, że decyzja ta była konsekwencją prawnie skutecznego rozwiązania umowy bez wypowiedzenia, którego strona skarżąca nie kwestionowała. Zauważyć bowiem, należy, że pojęcie nieprawidłowości obejmuje naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Naruszenie prawa wspólnotowego, obejmuje zarówno naruszenie prawa unijnego, jak i prawa krajowego. Oznacza to, iż do wystąpienia nieprawidłowości, w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 dochodzi również wtedy, gdy naruszony został przepis krajowy ustanawiający wymogi związane z wydatkowaniem środków finansowych budżetu Unii. Tak więc stwierdzenie naruszenia czy to prawa unijnego, czy też prawa krajowego i uznanie tego naruszenia za nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006, skutkuje powstaniem obowiązków ustanowionych prawem unijnym, a wiążących się z wykryciem nieprawidłowości, w tym obowiązku odzyskania przez państwo członkowskie kwot wydatkowanych nieprawidłowo.

Reasumując, w ocenie Sądu Instytucja Zarządzająca działając jako organ pierwszej i drugiej instancji, wszechstronnie zbadała i wyczerpująco rozważyła zebrany materiał dowodowy, których ustalenia zostały przedstawione zarówno w zaskarżonej decyzji jak i decyzji pierwszoinstancyjnej. Dogłębnie zbadany stan faktyczny sprawy znajduje odzwierciedlenie w wydanych decyzjach.

Mając na względzie powyższe Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa.

Na postawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.