Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 194/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-12-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 22 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 4 w zw. z art. 15 par. 1 pkt 4 i par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 6 ust. 8, art. 101 ust. 1  i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: oraz art. 25
journal: Dz.U. 2014 poz 121
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tekst jednolity.
article: art. 2 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2005 nr 31 poz 266
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur sędzia NSA Bożena Popowska sędzia del. WSA Czesława Nowak – Kolczyńska (spr.) Protokolant asystent sędziego Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta i Gminy Narol o rozstrzygniecie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy Narol a Burmistrzem Gminy Zakroczym w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku M.R. o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów schronienia i utrzymania postanawia: wskazać Burmistrza Miasta i Gminy Narol jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

I OW 194/14

U Z A S A D N I E N I E

Wnioskiem z dnia 3 października 2014 r. Burmistrz Miasta i Gminy Narol, działając na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) – dalej kpa oraz art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Burmistrzem Miasta i Gminy Narol – Kierownikiem Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej a Burmistrzem Gminy Zakroczym – Kierownikiem Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Zakroczymiu i wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku M.R. o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów schronienia i utrzymania.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że pismem z dnia 8 września 2014 r. M.R. zwrócił się do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Zakroczymiu o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów schronienia i utrzymania w kwocie 600 zł za miesiąc sierpień 2014 r. Pismem z dnia 17 września 2014 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Zakroczymiu przekazał wniosek do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Narolu wraz z arkuszem wywiadu środowiskowego.

Organ ustalił, że M.R. jest zameldowany na pobyt stały na terenie gminy Narol, w miejscowości Ruda Różaniecka, jednakże od wielu lat nie mieszka w miejscu zameldowania. Od 19 listopada 2013 r. przebywa w Stowarzyszeniu "[...]" Domu Terapii i Readaptacji Społecznej w Pomiechówku, gm. Zakroczym, gdzie przechodzi terapię od uzależnienia alkoholowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygania sporów o właściwość pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile ustawa nie stanowi inaczej oraz sporów kompetencyjnych między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Spór taki powstaje w przypadku rozbieżności poglądów co do zakresu działania poszczególnych organów administracji publicznej i może przybrać postać sporu pozytywnego (kiedy oba organy uznają się za właściwe) bądź też sporu negatywnego (kiedy oba organy uznają się za niewłaściwe). W obydwu przypadkach spór może powstać tylko w ramach konkretnej sprawy administracyjnej, która jest przedmiotem prowadzonego postępowania albo co do której odmówiono nadania biegu postępowaniu.

W rozpoznawanej sprawie spór zaistniał między Burmistrzem Miasta i Gminy Narol – Kierownikiem Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej a Burmistrzem Gminy Zakroczym – Kierownikiem Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Zakroczymiu, a jego przedmiotem jest wniosek o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów schronienia i utrzymania.

Punktem wyjścia do rozważań stanowią przepisy art. 101 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz. 182 z późn. zm.), które określają właściwość miejscową organów w sprawach z zakresu pomocy społecznej.

I tak stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania", zatem należy w tej kwestii odnieść się do przepisów ogólnych Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny ((tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 121, ze zm.), powoływanej jako kc, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O uznaniu konkretnej miejscowości za miejsce zamieszkania danej osoby decyduje takie przebywanie na jej terenie, które posiada cechy założenia tam aktualnego ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Uznać zatem należy, że na miejsce zamieszkania, w świetle art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w związku z art. 25 kc wskazują dwa czynniki: zewnętrzny – fakt przebywania i wewnętrzny – zamiar stałego pobytu. Przyjmuje się, że o zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej osoby, tam też ześrodkowana jest jej aktywność życiowa.

Jak wynika z przedstawionego materiału dowodowego M.R. od 10 lat nie mieszka w miejscu zameldowania, przebywa aktualnie na terenie gminy Zakroczym, w ośrodku terapeutyczno-readaptacyjnym. Powyższe wymaga rozważenia, czy ośrodek ten można uznać za miejsce zamieszkania M.R., czy też jest on osobą bezdomną.

Osobą bezdomną w myśl art. 6 ust. 8 ustawy o pomocy społecznej jest osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowana na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 z późn. zm.) pod pojęciem "lokalu" należy rozumieć lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a także lokal będący pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki. Powyższe definicje dają podstawy do uznania M.R. za osobę bezdomną w rozumieniu art. 6 ust. 8 ustawy o pomocy społecznej, gdyż ośrodek taki nie spełnia kryteriów do uznania za zaspokajające potrzeby mieszkaniowe. Jednocześnie wskazać należy, że okoliczności faktyczne nie wskazują, aby gminę Narol, mimo posiadania tam adresu zameldowania, M.R. uznał za stanowiącą jego centrum życiowe. Mając powyższe na względzie nie można zatem uznać, że M.R. posiada miejsce zamieszkania na terenie gminy Narol ani Zakroczym.

Z treści art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wynika zaś, że w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały.

W świetle powyższego stwierdzić należy, iż M.R. na gruncie ustawy o pomocy społecznej jest osobą bezdomną, stąd też zastosowanie w sprawie znajduje przepis art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Skoro zaś ostatnie miejsce zameldowania położone było w gminie Narol, to organem właściwym w sprawach przyznania świadczeń z pomocy społecznej jest Burmistrz Miasta i Gminy Narol – Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Narolu.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 w zw. z art. 4 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.