Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2658/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 5, art. 80 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1405
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko.

SENTENCJA

Dnia 9 marca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Milewska – Karczewska Sędzia WSA Tomasz Wykowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 marca 2021 roku sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: SKO w [...], Kolegium, organ odwoławczy, organ II instancji, organ) z [...] października 2020 r., nr [...] wydana na podstawie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2020r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 1 i 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 570 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania R.S, reprezentowanego przez adw P.A., od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] (dalej: organ I instancji) znak [...] z [...] lipca 2020 r. o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia pn.: "Budowa instalacji do chowu świń - chlewni rusztowej o liczbie stanowisk 1980 wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr ewid. [...] obręb [...] w miejscowości [...] gm. [...]

W decyzji z [...] października 2020 r. SKO w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Organ I instancji po rozpatrzeniu wniosku R.S. z 17 kwietnia 2019 r. o wydanie decyzji o ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia pn.: "Budowa instalacji do chowu świń - chlewni rusztowej o liczbie stanowisk 1980 wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr ewid. [...] obręb [...] w miejscowości [...], gm. [...]".

W decyzji z [...] grudnia 2019 r. organ I instancji odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań na realizację wnioskowanego przedsięwzięcia. Odwołanie od ww. decyzji wniósł inwestor – R.S.

SKO w [...] w decyzji z [...] lutego 2020 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu decyzji z [...] lipca 2020 r. organ I instancji wskazał, że rozpatrując ponownie sprawę, kierując się wytycznymi określonymi w decyzji SKO w [...] z [...] lutego 2020 r., wezwał inwestora do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia w zakresie prawidłowego opisu wariantów przedsięwzięcia. Pełnomocnik R.S. w odpowiedzi na wezwanie organu stwierdził, że warianty opisane w raporcie zostały zaproponowane prawidłowo i co za tym idzie, nie ma potrzeby uzupełnienia raportu o kolejny wariant.

Organ I instancji Burmistrz podkreślił, że raport nie zawiera odpowiednio przedstawionego wariantowania realizacji inwestycji, co stanowi poważne uchybienie formalne. Wątpliwości budzi przedstawiony przez inwestora wariant alternatywny. W ocenie organu I instancji, jest on niewystarczający dla uznania, że stanowi on rzeczywistą alternatywę dla wariantu wybranego przez inwestora. Podniósł, że wariant ten posiada cechy pozorności. Inwestor wskazał na dwa różne systemy technologiczne tuczu trzody chlewnej, przedstawiając skutki prowadzenia wariantu alternatywnego w zakresie potencjalnych ilości i rodzajów odchodów tuczu, a także emisji azotu w wytwarzanych odchodach. Jednocześnie, w sposób ogólnikowy i lakoniczny przedstawił zestawienie dwóch wariantów w stosunku do kryteriów tj. np. oddziaływania na glebę, wodę, ludzi, powietrze, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, dobra materialne, zabytki i krajobraz, inne formy ochrony. W wyniku tego zestawienia, inwestor określił, że realizacja wariantu alternatywnego spowodowałaby jedynie zwiększoną ilość wytworzonego amoniaku, przenikającego do powietrza, co ma świadczyć o tym, że wariant alternatywny stanowiłby większe zagrożenie dla środowiska naturalnego. Porównanie to ma charakter bardzo ogólny, nie wykazuje rzeczywistego oddziaływania wariantu alternatywnego na ww. składniki środowiska naturalnego, co winno ulec wyjaśnieniu, rozwinięciu i doprecyzowaniu przez inwestora.

Powołując się na art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2017 r. poz. 1405 ze zm., dalej: u.u.i.ś.) organ I instancji podkreślił, że wymagane jest przedstawienie w raporcie środowiskowym minimum trzech wariantów realizacji inwestycji: wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego i racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Odstąpienie od wariantowania realizacji przedsięwzięcia w raporcie nie jest możliwe. Zaznaczył, że opisanie w raporcie analizowanych wariantów jest niezbędne dla prawidłowego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organ I instancji wyjaśnił, że pismem z 6 kwietnia 2020 r. wezwał inwestora do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu ww. przedsięwzięcia na środowisko w zakresie jego wariantowości w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik R.S. – adw. P.A. w piśmie z 14 kwietnia 2020 r. stwierdził, że warianty zostały zaproponowane w sposób prawidłowy, a co za tym idzie nie ma potrzeby, aby w toku postępowania przed organem I instancji uzupełniano raport o oddziaływaniu na środowisko o kolejny wariant.

Organ I instancji podkreślił, że brak rzetelnego i dokładnego opisu wymaganych prawem wariantów powoduje wadliwość raportu.

Od powyższej decyzji w piśmie z 5 sierpnia 2020 r. odwołanie do SKO w [...] w ustawowym terminie, wniósł R.S., reprezentowany przez adw. P.A.. W odwołaniu wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 66 ust. 1 pkt 5 ppkt 1 u.u.i.ś. przez jego błędną wykładnię będącą wynikiem wadliwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego i dokonanie niewłaściwej oceny i analizy przedłożonego raportu, która doprowadziła do sytuacji, w której organ uznał, że przedłożony w sprawie raport może nie spełniać warunku określonego w tym przepisie, podczas gdy w rzeczywistości warianty zostały zaproponowane przez inwestora w sposób prawidłowy, a zatem nie było potrzeby uzupełniania raportu o kolejny wariant;

- art. 80 ust. 1 u.u.i.ś. przez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, a co za tym idzie wydanie decyzji odmownej, podczas gdy w przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszelkie ustawowe przesłanki do wydania decyzji pozytywnej;

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezzasadnym przyjęciu, że inwestycja z uwagi na jej charakter i zakres narazi mieszkańców na uciążliwości związane z jej funkcjonowaniem, podczas gdy w rzeczywistości z uwagi na fakt, iż tereny zlokalizowane wokół planowanej inwestycji to tereny pól uprawnych, a inwestycja ta w żaden sposób nie wpłynie negatywnie na środowisko i jakość życia mieszkańców;

- art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 75 oraz art. 76 k.p.a. przez dopuszczenie się przez organ I instancji błędnej i dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu, która w rażący sposób wykracza poza zakres swobody przyznanej organowi tym przepisem swobody, a tym samym nieuwzględnienie postanowienia RDOŚ w [...] z [...] września 2019 r. uzgadniającego realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego i określającego warunki jego realizacji oraz postanowienia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z [...] września 2019 r. uzgadniającego realizację przedsięwzięcia.

Wskazując na powyższe zarzuty w odwołaniu wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy przez wydanie decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu odwołania strona podkreśliła, że nie ma potrzeby uzupełniania raportu o oddziaływaniu na środowisko o kolejny wariant. Inwestor wskazał, że planuje realizację przedsięwzięcia w postaci tuczu trzody chlewnej w dwóch różnych systemach technologicznych, przedstawiając skutki prowadzenia wariantu alternatywnego w zakresie potencjalnych ilości i rodzajów odchodów tuczu, a także emisji azotu w wytwarzanych odchodach. W wyniku tego zestawienia inwestor wskazał, że realizacja wariantu alternatywnego spowodowałaby zwiększoną ilość wytworzonego amoniaku przenikającego do powietrza, co ma świadczyć o tym, że wariant alternatywny stanowiłby większe zagrożenie dla środowiska.

W uzasadnieniu decyzji z [...] października 2020 r. SKO w [...] wskazało, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie i podzieliło stanowisko strony skarżącej, że sprzeciw i protesty lokalnej społeczności nie mogą stanowić podstawy do wydania negatywnej decyzji środowiskowej. Organ odwoławczy zgodził się także z poglądem zaprezentowanym przez pełnomocnika skarżącego, że również zasada przezorności i prewencji nie mogą stanowić zasadniczej przyczyny wydania decyzji odmownej. Kolegium, po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie uznało, że rozstrzygnięcie zaskarżoną decyzją o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, uznało w okolicznościach niniejszej sprawy za prawidłowe.

SKO w [...] wskazało, że organ I instancji rozpoznając sprawę ponownie wskutek uchylenia wcześniejszej decyzji z [...] grudnia 2019 r., zgodnie z wytycznymi zawartymi w decyzji Kolegium z [...] lutego 2020 r., na podstawie art. 50 § 1 i art. 64 §2 k.p.a., wezwał inwestora do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu ww. przedsięwzięcia na środowisko, w zakresie jego wariantowości w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik inwestora stwierdził, że warianty zostały zaproponowane w sposób prawidłowy i nie ma potrzeby uzupełniania raportu o oddziaływaniu na środowisko o kolejny wariant. W tej sytuacji organ I instancji został zobligowany przez stronę wnioskującą do wydania rozstrzygnięcia na podstawie raportu, który w jego ocenie wymagał uzupełnienia.

Zdaniem organu II instancji, wobec stanowiska strony skarżącej kwestią sporną w sprawie jest, czy przedstawiony przez inwestora "Raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia pn.: "Budowa instalacji do chowu świń - chlewni rusztowej o liczbie stanowisk 1980 wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr ewid. [...] obręb [...] w miejscowości [...], gm. [...] sporządzony w marcu 2019 r. przez biegłego z listy Wojewody [...] w zakresie sporządzania ocen oddziaływania na środowisko mgr inż. A.K. spełnia wszystkie wymogi przewidziane przepisami u.u.i.ś.

Po przeanalizowaniu treści przedstawionego przez inwestora "Raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia pn.: "Budowa instalacji do chowu świń - chlewni rusztowej o liczbie stanowisk 1980 wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr ewid. [...], obręb [...] w miejscowości [...] gm. [...] Kolegium stwierdziło, że słusznie uznał organ I instancji, że raport ten nie spełnia wymogu ustawowego przewidzianego w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś.

SKO w [...] zaznaczyło, że autor raportu w pkt 7 pt: "Opis analizowanych wariantów przedsięwzięcia" ww. raportu (na str. 30-31) wskazał: wariant niepodejmowania przedsięwzięcia; wariant proponowany przez inwestora - instalacja do chowu świń o wadze powyżej 30 kg i liczbie stanowisk 1980 sztuk stanowiąca chlewnię rusztową; racjonalny wariant alternatywny - instalacja do chowu świń o wadze powyżej 30 kg i liczbie stanowisk 1980 sztuk stanowiąca chlewnię z założeniem chowu ściółkowego; racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska - którym jest wariant wybrany przez inwestora.

Zdaniem Kolegium, z dalszej treści raportu (str. 72-76) wynika, że wskazane dwa warianty (chów świni w systemie rusztowym i ściółkowym) będą się różnić technologicznie, jednak w sposób tak nieznaczny, że - w ocenie organu odwoławczego - wariant proponowany jako racjonalny wariant alternatywny wcale go nie stanowi. Prowadzi to do stwierdzenia, że organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej pozbawiony został możliwości realnego wyboru wariantu korzystniejszego dla szeroko pojętego środowiska naturalnego, tym bardziej, że sporządzający raport jako wariant racjonalny najkorzystniejszy dla środowiska uznał wariant proponowany przez wnioskodawcę. Z powyższego wynika, że raport przedstawiony do oceny przez wnioskodawcę, nie zawiera wariantów wskazanych w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś.

Według SKO w [...] w sytuacji, gdy wezwany przez organ wnioskodawca do uzupełnienia raportu w zakresie przedstawienia wariantów, jednoznacznie odmówił wykonania tej czynności, nie można uznać, że decyzja odmawiająca ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego zamierzenia, została wydana z naruszeniem art. 80 ust. 1 u.u.i.ś. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy zauważył, że z treści ww. raportu wynika, że na działce nr ewid. [...] stanowiącej również własność R.S. (wnioskodawcy), sąsiadującej z działką, na której ma być zlokalizowana przedmiotowa inwestycja, planowane jest analogiczne przedsięwzięcie, także o obsadzie 1980 sztuk. Według załączonej przez inwestora kopii mapy ewidencyjnej, na której naniesione zostały linie wskazujące na rozmieszczenie planowanych chlewni na działce nr [...] i [...] będą one zlokalizowane obok siebie, na takiej samej wysokości (równolegle). Jak wskazał autor raportu (str. 18), oddziaływania z tych przedsięwzięć będą się kumulować.

W piśmie z 9 listopada 2020 r. zatytułowanym "ODWOŁANIE" skarżący reprezentowany przez adw. P.A. wniósł skargę na decyzję SKO w [...] z [...] października 2020 r. Skarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 5 ppkt 1 ustawy o ochronie środowiska przez jego błędną wykładnię będącą wynikiem wadliwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego i dokonanie niewłaściwej oceny i analizy przedłożonego raportu, która doprowadziła do sytuacji, w której organ uznał, że przedłożony w sprawie raport może nie spełniać warunku określonego w tym przepisie, podczas gdy w rzeczywistości zaproponowane przez skarżącego w sposób prawidłowy, a co za tym idzie nie było potrzeby, aby w toku postępowania przed organem I instancji uzupełniano raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko o kolejny wariant;

2. naruszenie art. 80 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko przez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, a co za tym idzie wydanie decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia będącego przedmiotem mniejszego postępowania, podczas gdy w przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszelkie ustawowe przesłanki do wydania decyzji pozytywnej;

3. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na bezzasadnym przyjęciu, że przedmiotowa inwestycja z uwagi na jej charakter i zakres narazi mieszkańców na uciążliwości związane z jej funkcjonowaniem, podczas gdy w rzeczywistości z uwagi na fakt, że tereny zlokalizowane wokół planowanej inwestycji to tereny typowej budowy zagrodowej oraz tereny pól uprawnych, a inwestycja ta w żaden sposób negatywnie nie wpłynie na środowisko oraz jakość życia mieszkańców;

4. naruszenie art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. oraz art. 76 k.p.a. przez dopuszczenie się przez organ I instancji błędnej i dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu, która w rażący sposób wykracza poza zakres przyznanej organowi tym przepisem swobody, a tym samym nieuwzględnienie postanowienia [...] z [...] września 2019 r. uzgadniającego realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego i określającego warunki jego realizacji, wydanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] oraz postanowienia [...] z [...] września 2019 r. uzgadniającego realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego i określającego warunki jego realizacji, wydanego przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...]

Podnosząc powyższe zarzuty, jednocześnie wniesiono o uchylenie decyzji z [...] października 2020 r. oraz poprzedzającej ją decyzji o sygn. [...] z [...] lipca 2020 r. i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy przez wydanie decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania i wyrażenie zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa instalacji do chowu świń - chlewni rusztowej o liczbie stanowisk 1980 sztuk wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce o nr ew. [...], obręb [...], m. [...] gm. [...]

W uzasadnieniu skargi wskazano, że warianty zostały zaproponowane przez skarżącego w sposób prawidłowy, a co za tym idzie nie było potrzeby, aby w toku postępowania przed organem I instancji uzupełniano raport oddziaływania na środowisko o kolejny wariant. W spornej sprawie inwestor wskazał bowiem na inwestycję w postaci w postaci tuczu trzody chlewnej w dwóch różnych systemach technologicznych, przedstawiając skutki prowadzenia wariantu alternatywnego w zakresie potencjalnych ilości i rodzajów odchodów tuczu, a także emisji azotu w wytwarzanych odchodach. W wyniku tego zestawienia inwestor wskazał, że realizacja wariantu alternatywnego spowodowałaby zwiększoną ilość wytworzonego amoniaku przenikającego do powietrza, co ma świadczyć o tym, że wariant alternatywny stanowiłby większe zagrożenie dla środowiska naturalnego. Ustawodawca w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko nie definiuje pojęcia "racjonalnego wariantu alternatywnego", nie wskazuje także kryteriów, jakie mają przesądzać o wyborze wariantu ostatecznego. Według skarżącego, podkreślenia wymaga fakt, że warianty przedsięwzięcia, o których mowa w "art. 66 ust. 1 pkt." wskazanej wyżej ustawy powinny różnić się przede wszystkim względem sposobu, w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko, ponieważ ich rolą jest wskazanie alternatywnych rozwiązań pozwalających to środowisko chronić w jak najpełniejszym wymiarze.

Skarżący uważa, że z całą pewnością spełnił wymogi stawiane przez ustawę. W niniejszej sprawie w raporcie sporządzonym przez inwestora zostały opisane wszystkie wymagane przez przepis ustawy środowiskowe warianty planowanego przedsięwzięcia. Tym samym błędne jest stanowisko Kolegium, które rozważa odmówienia wskazanemu w raporcie wariantowi alternatywnemu cechy racjonalnego wariantu alternatywnego w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 1 ppkt 1 u.u.i.ś. Wskazywana pozorność tego wariantu nie ma bowiem miejsca w przedmiotowym przypadku.

Skarżący podkreślił, że inwestowana działka położona jest na terenie rolniczym (grunty rolne) z rzadką zabudową zagrodową. Najbliższe zabudowania sąsiedzkie zlokalizowane są w odległości około 70 m w kierunku północnym oraz około 140 m w kierunku południowym. Od strony północnej, wschodniej i zachodniej działka graniczy z zabudowanymi i niezabudowanymi terenami rolnymi. Teren przeznaczony pod budowę chlewni stanowią grunty rolne III i IV klasy. Ponadto analizowany teren leży poza obszarami podlegającymi prawnej formie ochrony przyrodniczej. W zasięgu oddziaływania inwestycji i jej najbliższej okolicy nie występują uzdrowiska, obszary ochrony uzdrowiskowej. Nie są zlokalizowane również obiekty stanowiące dobra kultury poddane ochronie. Teren, na którym planowana jest lokalizacja inwestycji znajduje się poza zwartą zabudową wiejska, a w otoczeniu brak jest roślinności chronionej oraz roślinności o szczególnych walorach przyrodniczych. Podkreślenia wymaga fakt, iż na terenie, na którym zlokalizowana będzie chlewnia nie ma zakazu lokalizowania przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zdaniem skarżącego, sam fakt, że w sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia inny inwestor również planuje realizację analogicznego przedsięwzięcia nie może pozbawiać odwołującego prawa do realizacji planowanej inwestycji.

Według skarżącego, emisja substancji do powietrza będzie ograniczana dzięki magazynowaniu gnojowicy w szczelnych zbiornikach podrusztowych o pojemności min. 2400 m3. Budynek do chowu trzody chlewnej nie będzie wymagać ogrzewania, a chlewnia wentylowana będzie za pomocą wentylatorów dachowych. Odpady magazynowane będą natomiast w pomieszczeniu technicznym chlewni w szczelnych pojemnikach. Określone zostały również środki minimalizujące emisję pyłu do powietrza z silosów paszowych. Ponadto przy zachowaniu określonych warunków dopuszczalne poziomy substancji w powietrzu zostaną dotrzymane. Planowana inwestycja nie będzie także powodowała istotnego oddziaływania na klimat. Najbliższy obszar specjalnej ochrony ptaków sieci NATURA 2000 "[...]" [...] znajduje się w odległości około 18 km na północ od przedsięwzięcia.

Zdaniem skarżącego, w stosunku do zaskarżonej decyzji, nadal aktualny jest więc również zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. oraz art. 76 k.p.a. W przedmiotowej sprawie organ I instancji wdał się w polemikę z ww. "raportem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] W związku z powyższym wątpliwą jest przeprowadzona ocena zabranego materiału dowodowego z uwagi na fakt, iż wszelkie argumenty, które podnosi organ I instancji są sprzeczne lub też wyjaśnione w ww. postanowieniu. W ocenie skarżącego, warto zwrócić uwagę, że skoro Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wydał powyższe uzgodnienia to nie sposób się z nim nie zgodzić, skoro posiada on większą wiedzę w zakresie ochrony środowiska niż organ I instancji. Nie bez znaczenia jest fakt, iż również Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] uzgodnił realizację przedsięwzięcia oraz określił warunki jego realizacji.

Bezpodstawne jest również kierowanie się przez organ I instancji, przy odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań na realizację planowanej inwestycji zasadą zapobiegania i przezorności.

Skarżący uważa, że postępowanie organu I instancji narusza szereg przepisów postępowania administracyjnego, na czele z przepisami wyrażającymi naczelne zasady m.in. zasadę praworządności, prawdy materialnej czy zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej. Postępowanie organu administracji musi pogłębiać zaufanie obywatela do jego działań, wzmacniać jego przekonanie, iż władza publiczna wykonuje swoje uprawnienia na podstawie i w granicach prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu była decyzja SKO w [...] z [...] października 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z [...] lipca 2020 r. o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia pn.: "Budowa instalacji do chowu świń - chlewni rusztowej o liczbie stanowisk 1980 wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr ewid. [...]obręb [...] w miejscowości [...], gm. [...]".

Odnosząc się do zarzutów skargi, wskazać należy, że orzekające w sprawie organy prawidłowo wypełniły obowiązki wynikające z treści: art. 75, art. 76, art. 77 i art. 80 k.p.a., dokonując czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy przez wszechstronną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organy rozpoznały sprawę w zakresie, który należał do ich kompetencji, gdyż dokonały czynności zmierzających do ustalenia, czy w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do wydania decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia pn.: "Budowa instalacji do chowu świń - chlewni rusztowej o liczbie stanowisk 1980 wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr ewid. [...], obręb [...]w miejscowości [...] gm. [...]".

Należy wyjaśnić, że w postępowaniu administracyjnym reguły determinujące czynności ustalania stanu faktycznego, zwane zbiorczo postępowaniem wyjaśniającym, wytyczone są przede wszystkim przez uregulowane w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. zasadę prawdy obiektywnej, zasadę oficjalności, zasadę ciężaru dowodu, bezpośredniości i zupełności zgromadzonego materiału. Treścią zasady prawdy obiektywnej jest powinność organu procesowego dokonania ustaleń co do faktów zgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem. Tylko takie fakty mogą stanowić podstawę załatwienia sprawy. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest podstawowym dokumentem stanowiącym podstawę oceny oddziaływania przedsięwzięcia (inwestycji) na środowisko.

W sprawie, w której wydawana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, kluczowym dowodem jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Raport jest dokumentem prywatnym, a zawarte w nim stwierdzenia podlegają ocenie jak każdy dowód w sprawie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie jest sprawdzenie zawartości raportu w kontekście spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych. Zgodnie z art. 7 i 77 §1 k.p.a., organ jest zobligowany do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W związku z tym organ musi samodzielnie ocenić raport, a wyniki tej oceny winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z 8 czerwca 2017 r., II OSK 2584/15, LEX nr 2341008). Organ odwoławczy rozpoznając sprawę ponownie na skutek wniesionego odwołania przez skarżącego dokonał pełnej oceny zaskarżonej decyzji organu I instancji oraz zarzutów podniesionych w odwołaniu. Organy orzekające w sprawie zasadnie poddały krytyce przedmiotowy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Orzekające w sprawie organy dokonały także pełnej oceny i analizy zgromadzonego materiału dowodowego pod kątem środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanego przedsięwzięcia. Postępowanie poprzedzające wydanie decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia pn.: "Budowa instalacji do chowu świń - chlewni rusztowej o liczbie stanowisk 1980 wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr ewid. [...] obręb [...] w miejscowości [...] gm. [...] zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 283 ze zm., dalej: u.u.i.ś.). Podstawowym wymogiem postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko jest analiza i ocena wpływu przedsięwzięcia na środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi. Analiza taka została dokonana prawidłowo.

Zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś., raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 oraz zawierać: 5) opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym: a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska - wraz z uzasadnieniem ich wyboru.

Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy, pomimo uzyskania pozytywnych uzgodnień w zakresie warunków realizacji przedsięwzięcia ze strony Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (ostatecznie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] nie zajął stanowiska w ustawowym terminie co jest jednoznaczne z opinią pozytywną) oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] nie uwzględnił wniosku inwestora i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, w której odmówiono ustalenia środowiskowych uwarunkowań na realizację ww. przedsięwzięcia. Podstawą odmowy uwzględnienia wniosku skarżącego było w ocenie organów brak wskazania wariantu alternatywnego, a Sąd po analizie akt sprawy ocenę tę podziela.

Art. 66 ust. 1 u.u.i.ś. stanowi o tym, jakie konkretnie elementy powinien zawierać raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Kluczowy dla dalszych rozważań stał się cytowany wyżej art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś.

Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji prawidłowo wykazał, że przeprowadzona ocena raportu sporządzonego w niniejszej sprawie, potwierdza konieczność jego uzupełnienia. W konsekwencji zasadnie organ I instancji wezwał wnioskodawcę – R.S. do uzupełnienia raportu. W ocenie skarżącego, warianty opisane w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zostały zaproponowane prawidłowo i co za tym idzie nie ma potrzeby uzupełniania raportu o kolejny wariant. Zgodzić należy się z orzekającymi w niniejszej sprawie organami, że raport nie zawiera odpowiednio przedstawionego wariantowania realizacji inwestycji i wątpliwości budzi przedstawiony przez inwestora wariant alternatywny. Wariant ten jest niewystarczający dla uznania, że stanowi on rzeczywistą alternatywę dla wariantu wybranego przez inwestora. Inwestor wskazał na dwa różne systemy technologiczne tuczu trzody chlewnej, przedstawiając skutki wprowadzenia wariantu alternatywnego w zakresie potencjalnych ilości i rodzajów odchodów tuczu, a także emisji azotu w wytwarzanych odchodach. Zgodzić należy się z orzekającymi w sprawie organami, że w sposób ogólnikowy i lakoniczny przedstawiono zestawienie dwóch wariantów w stosunku do kryteriów tj. np. oddziaływania na glebę, wodę, ludzi, powietrze, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, dobra materialne, zabytki i krajobraz. W wyniku tego zestawienia, inwestor wskazał, że realizacja wariantu alternatywnego spowodowałaby jedynie zwiększoną ilość wytworzonego amoniaku, przenikającego do powietrza, co ma świadczyć o tym, że wariant alternatywny stanowiłby większe zagrożenie dla środowiska naturalnego. Trafnie oceniły organy, że porównanie to jest bardzo ogólne, nie wykazuje rzeczywistego oddziaływania wariantu alternatywnego na ww. składniki środowiska naturalnego, co powinno być wyjaśnione, rozwinięte i doprecyzowane przez inwestora.

Wskazać należy w aktach sprawy znajduje się raport o oddziaływaniu na środowisko dotyczący przedmiotowego przedsięwzięcia (marzec 2019), którego autorem jest mgr inż. A.K.. Na str. 30 raportu w pkt 7 zatytułowanym "Opis analizowanych wariantów przedsięwzięcia" w ppkt 7.1. opisano "wariant niepodejmowania budowy instalacji". Oznacza to, że jednym z wariantów przedstawionych w raporcie na str. 30 tego dokumentu prywatnego jest "wariant niepodejmowania budowy instalacji). Wskazać należy, że ustawodawca w przepisach u.u.i.ś. nie uregulował takiego wariantu przedsięwzięcia tzw. "wariantu zerowego". Opisując na str. 30 raportu, racjonalny wariant alternatywny, autor tego dokumentu wskazał, że "Racjonalnym wariantem alternatywnym, który był analizowany w toku opracowywania raportu ooś, przy zachowaniu tego samego rodzaju przedsięwzięcia i jego skali zgodnie z wnioskiem inwestora, było zastosowanie innego rozwiązania technologicznego w zakresie systemu chowu. Odmienny system chowu w tym wariancie zakładał chów ściółkowy w projektowanej chlewni. Szczegółową analizę wpływu wariantu alternatywnego na środowisko przeprowadzono w dalszej części raportu (pkt. 8.4.).

Na str. 31 raportu w pkt. 7.4. zatytułowanym "Wariant racjonalny najkorzystniejszy dla środowiska" autor raportu wskazał, że "Wariant inwestorski jest korzystniejszy dla środowiska niż alternatywny wariant racjonalny, który został przeanalizowany w dalszej części raportu (pkt. 8.4).

W ocenie Sądu, z analizy treści raportu (str. 72-76) wynika, że wskazane dwa warianty (chów świni w systemie rusztowym i ściółkowym) będą się różnić się technologicznie, jednak w sposób tak nieznaczny, że Kolegium miało podstawy aby stwierdzić, że wariant proponowany jako racjonalny wariant alternatywny wcale go nie stanowi. Treść raportu można rozpatrywać w kategorii wytycznych dotyczących realizacji przedsięwzięcia zgodnie z wymaganiami prawa ochrony środowiska. W piśmiennictwie wskazuje się, że wytyczne występujące w praktyce pod różnymi nazwami są aktami, które "ustalają wiążąco sposób realizowania norm prawnych zawartych w innych aktach generalnych, przede wszystkim aktach normatywnych. Normy zawarte w wytycznych nie mogą stanowić samodzielnej podstawy prawnej do wydawania indywidualnych aktów prawnych" (zob. Z. Rybicki, System rad narodowych w PRL, Warszawa 1971, s. 399; por. też W. Hoff. Wytyczne w prawie administracyjnym, Warszawa 1987, s. 114 i n.). Do raportu stosuje się wszystkie zasady postępowania dowodowego określone w k.p.a., w tym zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Przeprowadzenie prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest ściśle związane z wyborem pomiędzy poszczególnymi wariantami, które powinny zawierać dane o alternatywach jego realizacji.

W literaturze zwraca się uwagę, że kwestie praktyczne związane z treścią raportu dotyczą często "wariantowania". Obejmują one: lokalizację przedsięwzięcia, zagospodarowanie terenu, rozwiązania dotyczące obiektów zewnętrznych, sieci transportu, zasilania, organizacji robót, doboru materiałów, czasu realizacji oraz inne (zob. G. Dobrowolski, Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, Toruń 2011, s. 189). Wszystkie warianty powinny zawierać analizę oddziaływania na poszczególne elementy środowiska z uwzględnieniem zasady kompleksowości ochrony środowiska określonej w art. 5 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1219 ze zm., dalej: p.o.ś.). Należy także pamiętać, że uwarunkowania środowiskowe, nie są jedynymi, które mogą przesądzać o ostatecznym wyborze wariantu przewidzianego do realizacji. Zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, w opisie, a następnie w analizie wariantów należy uwzględnić kwestie: ekonomiczne, społeczne, techniczne, i prawne. Każdy z wariantów powinien zawierać opis aspektów środowiska, które mogą być znacząco dotknięte skutkami realizacji przedsięwzięcia, obejmujący w szczególności populację, faunę, florę, glebę, wodę, powietrze, czynniki klimatyczne, aktywa materialne, łącznie z dziedzictwem architektonicznym i archeologicznym, krajobrazem oraz wzajemne relacje pomiędzy powyższymi elementami (art. 66 ust. 1 pkt 6a u.u.i.ś. Wariantowanie przedsięwzięcia nie może sprowadzać się jedynie do przedstawiania wariantów związanych z lokalizacją przedsięwzięcia, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Wariantowanie może dotyczyć w szczególności: stosowania różnych technologii, skali przedsięwzięcia, rozwiązań technicznych, harmonogramu, organizacji prac związanych z realizacją i funkcjonowaniem przedsięwzięcia. Analiza wariantów powinna obejmować: warianty związane z rodzajem przedsięwzięcia, w ramach których rozpatrzone winny być: stosowane procesy i technologie (np. związanych z granicznymi wielkościami emisyjnymi - art. 3 pkt 4a, p.o.ś.). Brak przedstawienia innych możliwych do realizacji rozwiązań funkcjonowania danego przedsięwzięcia, które stanowiłyby racjonalny wariant alternatywny oraz racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska, powinno oznaczać, że raport nie będzie mógł być uznany za spełniający wymogi określone w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. Organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest do przeprowadzenia rzetelnej analizy oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uwzględniającej warianty jego realizacji, w ten sposób, aby było możliwe porównanie oddziaływań w ramach poszczególnych wariantów i uzasadnienie wyboru jednego z nich. Wskazać należy, że warianty powinny odwoływać się do różnych kryteriów realizacji przedsięwzięcia takich jak: czynniki społeczne, ekonomiczne, środowiskowe, przestrzenne.

Pamiętać należy, że warianty realizacji przedsięwzięcia stanowią jeden z instrumentów stosowania zasady prewencji prawa ochrony środowiska uregulowanej w p.o.ś. Podstawa prawną dla tej zasady znajduje się w art. 6 ust. 1 p.o.ś. Według tego przepisu, "Kto podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko, jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu" .

Celem wariantowania jest niedopuszczenie do podjęcia działalności mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko. Skuteczność działań prewencyjnych w indywidualnej ocenie konkretnego przedsięwzięcia uzależniona jest w dużej mierze od jakości opracowanych w raporcie wariantów oraz prawidłowej analizy ich realizacji przez organ wydający decyzję środowiskową. W ocenie wariantów, szczególną rolę powinien odgrywać ogólny cel w postaci ograniczenia potencjalnych negatywnych sutków danego przedsięwzięcia na środowisko. Raport powinien zatem uszczegółowiać wymagania ochrony środowiska w związku z realizacją indywidualnego przedsięwzięcia. Istnieje w związku z tym konieczność racjonalnej interpretacji wszystkich wariantów realizacji raportu zgodnie ze wskazanymi wyżej zasadami prawa ochrony środowiska.

Racjonalny wariant alternatywny powinien być alternatywą dla wariantu proponowanego przez wnioskodawcę. Słowo racjonalny oznacza rozumowy, rozumny, ugruntowany poznawczo. Ugruntowanie to może opierać się na prawdzie lub na prawdopodobieństwie i w związku z tym, podobnie jak w przypadku racjonalności, wyróżnia się dwa znaczenia orzecznika racjonalny. Jest to jedna z podstawowych ocen sprawnościowych, które ex post stwierdza, że działanie było skuteczne i przy tym uzasadnione poznawczo, ex ante natomiast, że działanie jest celowe i najprawdopodobniej okaże się skuteczne, ponieważ opiera się na jakimś twierdzeniu prawdziwym, stanowiącym podstawę teoretyczną oceny danego przedsięwzięcia.

Racjonalność wariantu alternatywnego zależy od tego czy wnioskodawca: 1) precyzuje wszystkie istotne cele przedsięwzięcia, 2) ocenia wszystkie możliwe sposoby realizacji przedsięwzięcia (oraz ich następstwa w kierunku osiągnięcia celów inwestycji), 3) zna i określa swoje preferencje wyrażone w wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, 4) realizuje najbardziej skuteczny kierunek działania inwestycyjnego z punktu widzenia osiągnięcia maksymalizacji postawionych celów (por. odpowiednio J. Supernat, Decydowanie w zarządzaniu, Wrocław 1997, s. 38).

Racjonalny wariant alternatywny powinien być podejmowany dla zrealizowania przedsięwzięcia, czemu przypisuje się wartość pozytywną lub dla uniknięcia np. zagrożenia dla środowiska, czemu przypisuje się wartość negatywną. Wariant realizacji przedsięwzięcia może być uznany za racjonalny z praktycznego punktu widzenia, jeżeli bilans zysków i strat wynikłych z działań opartych na wnioskach uzyskanych tym sposobem z przesłanek prawdziwych nie będzie przy zastosowaniu tego sposobu wnioskowania na długą metę ujemny. Wariant racjonalny to tyle co zgodny z zasadą ekonomiczności. Inwestor planujący realizację przedsięwzięcia dąży do tego by działać racjonalnie, to znaczy maksymalizować efekty przy danych ograniczeniach wynikających np. z uwarunkowań ochrony środowiska lub minimalizować nakłady przy założonych efektach, także w ramach istniejących ograniczeń środowiskowych. Optymalizacja działań związanych z realizacją przedsięwzięcia jest tożsama z realizacją racjonalnego wariantu alternatywnego.

Racjonalny wariant alternatywny musi opierać się na racjonalnych przesłankach realizacji przedsięwzięcia. Racjonalny wariant alternatywny może przemawiać także za brakiem zasadności realizacji przedsięwzięcia.

Racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska powinien odzwierciedlać założenia zasady zapewnienia wysokiego poziomu ochrony środowiska. Jak wynika z art. 191 ust. 2 TFUE, polityka Unii w dziedzinie środowiska stawia sobie za cel wysoki poziom ochrony, z uwzględnieniem różnorodności sytuacji w różnych regionach Unii. Opiera się na zasadzie ostrożności oraz na zasadach działania zapobiegawczego, naprawiania szkody w pierwszym rzędzie u źródła i na zasadzie "zanieczyszczający płaci".

W sytuacji, gdy wezwany przez organ wnioskodawca do uzupełnienia raportu w zakresie przedstawienia wariantów, jednoznacznie odmówił wykonania tej czynności, nie można uznać, że decyzja odmawiająca ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego zamierzenia, została wydana z naruszeniem art. 80 ust. 1 u.u.i.ś.

Raport w sprawach takich jak niniejsza ma charakter specyficznego dowodu i stanowi podstawę do ukształtowania odpowiedniej treści decyzji administracyjnej. Jako specyficzny, sformalizowany środek dowodowy a i oświadczenie inwestora o założonych parametrach projektowanej inwestycji i o jej oddziaływaniu na środowisko, podlega weryfikacji pod kątem zgodności z prawem tj. z art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej. Raport nie służy wykazaniu stanu obiektywnie istniejącego ale wykazaniu tego, jak należy w oparciu o dostępną wiedzę stwierdzić jak będzie kształtować się oddziaływanie projektowanego przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy powinien a nie tylko może zawierać opis wariantów. Znajdujący się w aktach sprawy raport o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko zawiera w istocie tylko analizę jednego wariantu określonego w raporcie jako "Wariant proponowany przez wnioskodawcę" i dla tego wariantu określono jego oddziaływanie na środowisko. Tymczasem dyspozycja art. 66 ust. 1 pkt 6 u.u.i.ś. wymaga także określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko w aspekcie każdego z analizowanych wariantów. Na gruncie obowiązujących przepisów wybór wariantu do realizacji przedsięwzięcia należy do organu. Aby to było możliwe konieczne jest szczegółowe opisanie w raporcie nie tylko wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, ale także pozostałych wariantów. Powyższe wynika wprost z art. 81 ust. 1 u.u.i.ś., który stanowi, że jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika brak możliwości realizacji przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji, spośród wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5, wariant dopuszczony do realizacji. W przypadku braku możliwości realizacji przedsięwzięcia w wariantach, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5, oraz w przypadku braku zgody wnioskodawcy na wskazanie w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wariantu dopuszczonego do realizacji, organ odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia.

Z treści raportu wynika, że na działce nr ewid. [...] stanowiącej również własność R.S. (wnioskodawcy), sąsiadującej z działką, na której ma być zlokalizowane przedmiotowe przedsięwzięcie, planowane jest analogiczne przedsięwzięcie, także o obsadzie 1980 sztuk. Według załączonej przez inwestora kopii mapy ewidencyjnej, na której naniesione zostały linie wskazujące na rozmieszczenie planowanych chlewni na działce nr [...] i [...] będą one zlokalizowane obok siebie, na takiej samej wysokości (równolegle). Jak wskazał autor raportu, oddziaływania z tych przedsięwzięć będą się kumulować. Analiza treści raportu prowadzi do stwierdzenia, że przedmiotem skumulowanego oddziaływania ww. przedsięwzięć objęte zostały w sposób wybiórczy niektóre tylko emisje na wybrane elementy środowiska.

Zgodzić należy się z organem odwoławczym, że w raporcie pominięto całkowicie emisję gazów cieplarnianych, takich jak metan, podtlenek azotu. Z chowu zwierząt i magazynowania gnojownicy w zbiornikach podrusztowych wykazano tylko emisję amoniaku i siarkowodoru. Nie rozważono i nie odniesiono się do stanu środowiska glebowego oraz wpływu planowanego zagospodarowania gnojowicy poprzez wykorzystanie jej do nawożenia pól uprawnych. Z kolei w punkcie dotyczącym bilansu azotu, autor raportu stwierdził, że gnojowica będzie przekazywana uprawnionemu odbiorcy do przetwarzania w biogazowni (odzysk energii). Jednakże w dalszej części raportu nie wskazano konkretnej takiej biogazowni, jak również jej lokalizacji. Ilości gnojowicy ma szczególne znaczenie dla oceny skali oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz życie i zdrowie ludzi.

Przy planowanej technologii chowu rusztowego gnojowica stanowić będzie jeden z zasadniczych czynników mających znaczenia w zakresie oddziaływania na środowisko. Z tego też względu raport powinien w sposób wyraźny i jednoznaczny określić sposób jej zagospodarowania i wyliczenia w zakresie emisji z transportu powinny być uwarunkowane również od miejsca docelowego zagospodarowania gnojowicy.

O wadliwości raportu świadczy również brak odniesienia się do celów środowiskowych wynikających z dokumentów strategicznych istotnych z punktu widzenia realizacji przedsięwzięcia (art. 66 ust. 1 pkt 11a, u.u.i.ś.), jak również nie uwzględnienie w raporcie informacji o środowisku wynikających ze strategicznej oceny oddziaływania na środowisko (art. 66 ust. 7 u.u.i.ś.).

Ponadto z pisma [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków - Kierownika Delegatury w [...] [...] maja 2019. (znak [...]), znajdującego się w aktach sprawy wynika, że planowane przedsięwzięcie zlokalizowane jest w obrębie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, jako dwór murowany, zbudowany w roku 1859, klasycyzujący wraz z parkiem krajobrazowym z polowy XIX wieku, o powierzchni ok. 6,5 ha w miejscowości [...] wraz ze strefą ochrony konserwatorskiej 150 m od granic parku. W ocenie Konserwatora budowa instalacji do chowu świń - chlewni rusztowej będzie miała negatywny wpływ na wymieniony zabytek i zabytkowy drzewostan parku, co może doprowadzić do szybszego zamierania cennego drzewostanu, a tym samym do zniszczenia zabytku. Ponadto organ wskazał, że zanieczyszczenia powietrza mogą negatywnie wpłynąć na atrakcyjność turystyczną terenu. W raporcie stwierdzono, że w sąsiedztwie inwestycyjnej działki i oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia nie występują obiekty podlegające ochronie przyrodniczej, jak również nie ma zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Nie ma też racji skarżący twierdząc, że pozytywne uzgodnienia z RDOŚ i PPIS miałby skutkować ustaleniem dla niego środowiskowych uwarunkowań, w sytuacji gdy jak wskazano powyżej to brak prawidłowo przedstawionego (opisanego) racjonalnego wariantu alternatywnego przesądził o decyzji odmownej. Ustalenia czy raport zawiera wszystkie wymagane w art. 66 ust. 1 u.u.i.ś. informacje nie wymaga wiedzy specjalnej i nie pokrywa się z zakresem opinii PPIS czy z uzgodnieniami RDOŚ. Ustalenie, czy raport zawiera wariant alternatywny w sytuacji, jaka miała miejsce w niniejszej sprawie nie ma charakteru merytorycznego badania raportu.

Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie uchybień, które powodowałyby konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. nie są trafne. Ustalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] realizują zasady i normy wynikające z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Ocena zebranego materiału dowodowego nie nosi cech dowolności, wyprowadzone przez ten organ wnioski są logiczne i uzasadnione, odpowiadając treści art. 80 k.p.a., natomiast sama decyzja odpowiada warunkom określonym w art. 107 k.p.a. Zasada przekonywania została zachowana - z uzasadnienia w sposób jasny wynika podstawa wydanej decyzji. Nie było potrzeby do odnoszenia się do wszystkich zarzutów odwołania, skoro i tak rozstrzygnięcie przez brak spełnienia wymogów z art. 66 u.u.i.ś. było prawidłowe.

W orzecznictwie NSA ugruntowany jest pogląd, według którego "Warianty przedsięwzięcia powinny się różnić przede wszystkim pod względem sposobu, w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko, ponieważ ich rolą jest wskazanie alternatywnych rozwiązań pozwalających to środowisko chronić w jak najpełniejszym wymiarze. Ustawodawca w żaden sposób nie definiuje racjonalnego wariantu alternatywnego. Pewne jest jednak, że opis analizowanych wariantów powinien być na tyle rzetelny i dokładny, by organ rozpatrujący sprawę mógł zbadać, czy przedsięwzięcie powinno być realizowane w wariancie proponowanym przez inwestora, czy też w wariancie alternatywnym. Przygotowanie opisu racjonalnego wariantu alternatywnego wymaga każdorazowo przeprowadzenia indywidualnej oceny danego przedsięwzięcia pod kątem jego oddziaływania na środowisko w sytuacji, gdyby ten wariant miał być zrealizowany". (zob. wyrok NSA z 26 maja 2020 r., sygn. II OSK 3327/19, LEX nr 3012147).

W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, z poszanowaniem zasad ogólnych uregulowanych w k.p.a. Organy zgromadziły wymagany przepisami prawa materiał dowodowy, dokonały jego wszechstronnej oceny, a zawarta w uzasadnieniu decyzji argumentacja jest logiczna i przekonująca. Organy w wyniku dokonanych ustaleń i prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, zasadnie zastosowały art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś.

Odnosząc się do całokształtu sprawy należy podkreślić, że z uzasadnienia obu decyzji wyraźnie wynika, że organy, których stanowisko Sąd popiera w całości, wyjaśniły bardzo dokładnie przesłanki jakimi się kierowały przy rozstrzygnięciu sprawy, poddając przedmiotowy raport wnikliwej analizie zaś zarzuty skargi, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie mogły podlegać z powołanych wyżej przyczyn uwzględnieniu, jako nie znajdujące uzasadnienia zarówno w braku naruszenia procedury administracyjnej jak i braku naruszenia przez orzekające organy przepisów prawa materialnego.

Orzekające w sprawie organy prawidłowo uzasadniły z jakich powodów odmówiono ustalenia środowiskowych uwarunkowań wyrażenia zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.

Wskazać należy, że racjonalność argumentacji przedstawionej w uzasadnieniach decyzji orzekających w niniejszej sprawie organów zawiera także w sobie element przewidywania skutków postępowania sprzecznego z przepisami prawa. Ustalenia organów, zaakceptowane przez Sąd nie były zatem dowolne.

Z przedstawionych względów Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.