Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SAB/Go 90/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
658
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 81 c
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
article: art. 35,36,,37
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek (spr.) Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2024 r. sprawy ze skargi R. O. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie samowoli budowlanej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] września 2024 r. R. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym znak: [...] w sprawie legalności przebudowy budynku mieszkalnego w [...], działka nr [...], gm. [...], polegającej na zagospodarowaniu części poddasza na pomieszczenia przynależne do lokalu mieszkalnego nr [...].

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.

W następstwie postępowania administracyjnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej w skrócie: PINB) wydał decyzję nr [...] z dnia

[...] marca 2021 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., dalej p.b.) nakazującą właścicielom lokalu nr [...] budynku mieszkalnego w [...] doprowadzenie do stanu poprzedniego części poddasza budynku, przebudowanego bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę poprzez: demontaż okien połaciowych wraz z odtworzeniem pokrycia dachowego w pomieszczeniach pokoju oraz łazienki; demontaż pionu kanalizacyjnego z łazienki wyprowadzonego po ścianie zewnętrznej budynku.

W trybie instancyjnym [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej w skrócie: WINB) decyzją z dnia [...] maja 2021 r. znak: [...], uchylił rozstrzygnięcie PINB. Następnie organ I instancji wydał decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2021 r., w której na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 p.b. nakazał właścicielom lokalu mieszkalnego nr [...] w [...] doprowadzenie do stanu poprzedniego części poddasza w w/w budynku wielorodzinnym, w którym dokonano przebudowy wraz ze zmianą sposobu użytkowania pomieszczeń gospodarczych na pomieszczenie mieszkalne (pokój) i pomocnicze (łazienkę) przynależne do lokalu nr [...], bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę poprzez: demontaż pionu kanalizacji z łazienki wyprowadzonego po ścianie zewnętrznej budynku; zamurowanie otworu w ścianie zewnętrznej po zdemontowaniu odcinka rury kanalizacyjnej. Następnie WINB decyzją z dnia [...] marca 2022 r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję PINB oraz rozstrzygnął sprawę co do istoty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2022 r. sygn. akt

II SA/Go 147/22 uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego obu instancji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy PINB wydał decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia

2023 r., w której na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 p.b. orzekł o braku konieczności nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do zgodności z prawem dotychczas wykonanych robót, polegających na przebudowie części poddasza w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w [...]. Organ II instancji decyzją z dnia [...] lutego 2023 r. znak: [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie PINB. WSA w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 6 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Go 166/23 uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego obu instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż decyzje organów nadzoru zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego – art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 p.b., oraz z naruszeniem przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej k.p.a.), jak również nie zostały w pełni zrealizowane wskazania co do dalszego postępowania zawarte w poprzednim wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 3 sierpnia 2022 r. sygn. akt II SA/Go 147/22, w szczególności możliwości zastosowania art. 81 c ust. 2 p.b. uprawniającego organ do żądania od inwestora oceny technicznej lub ekspertyzy.

Uwzględniając ocenę prawną i wskazówki co do dalszego postępowania zawarte w wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 6 lipca 2023 r., PINB wydał postanowienie nr [...] z dnia [...] grudnia 2023 r., którym nałożył na właścicieli lokalu nr [...] K. Ł. i A. K. obowiązek dostarczenia w terminie 90 dni od dnia doręczenia postanowienia ekspertyzy technicznej w określonym zakresie i wyznaczonym terminie. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2024 r., znak: [...] umorzył postępowanie zażaleniowe. WSA w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Go 54/24, oddalił skargę R. O. na ww. postanowienie WINB. Akta sprawy zostały przez organ II instancji zwrócone przy piśmie z dnia [...] czerwca 2024 r., znak: [...]. Dalsze czynności PINB podjął po otrzymaniu dokumentacji w dniu [...] czerwca 2024 r.

Wobec niedostarczenia wymaganej ekspertyzy technicznej PINB w trybie

art. 81 c ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r., poz. 725, dalej p.b.), podjął działania zmierzające do zlecenia wykonania ekspertyzy na koszt zobowiązanych. W ramach tej procedury na stronie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] czerwca 2024 r. opublikował ogłoszenie celem wyłonienia wykonawcy ekspertyzy technicznej. Strony powiadomiono o tym etapie postępowania (wskazując termin podjęcia dalszych działań) pismem z dnia [...] czerwca 2024 r. Po bezskutecznym upływie terminu (nie wpłynęła żadna oferta na sporządzenie ekspertyzy), w dniu [...] września 2024 r. przedłużono ważność ogłoszenia do dnia

[...] listopada 2024 r. PINB podkreślił, że nie ma wpływu na zainteresowanie potencjalnych wykonawców, skuteczność i termin sporządzenia opracowania technicznego w trybie art. 81c ust. 4 p.b. Brak jest podstaw do zakończenia postępowania administracyjnego bez uprzedniego wykonania ekspertyzy technicznej - na co zwrócił uwagę WSA w Gorzowie Wlkp. w wyroku z dnia 6 lipca 2023 r.

Skarżący pismem z dnia [...] czerwca 2024 r. wniósł ponaglenie do PINB. Po rozpoznaniu ponaglenia z dnia [...] czerwca 2024 r. na bezczynność organu oraz ponaglenia z dnia [...] czerwca 2024 r. na przewlekłość postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2024 r. znak: [...] nie stwierdził bezczynności oraz przewlekłości postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Skarżący pismem z dnia [...] lipca 2024 r. złożył do WINB za pośrednictwem organu I instancji zażalenie na przewlekłe postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wyjaśnił, że ponaglenie nie jest środkiem zaskarżenia, a jest podaniem (żądaniem) o rozpatrzenie sprawy bezczynności organu lub sprawy przewlekłości postępowania przez właściwy organ administracji publicznej. Skuteczne wniesienie ponaglenia wszczyna incydentalne postępowanie w sprawie stwierdzenia bezczynności lub w sprawie stwierdzenia przewlekłości postępowania, które kończy wydanie postanowienia. Przede wszystkim organ II instancji wyjaśnił, iż wydane postanowienie nr [...] z dnia [...] grudnia 2023 r. nakładające na właścicieli lokalu nr [...] obowiązek dostarczenia w terminie 90 dni od dnia doręczenia postanowienia ekspertyzy technicznej miało związek z ocena prawną zaprezentowana w uzasadnieniu wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 6 lipca 2023 r., sygn. akt. II SA/Go 166/23. W wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. wskazał, że gdy roboty budowlane zostały zakończone, a potrzeba wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 w związku z ust. 7 p.b. wymaga z uwagi na wątpliwości odnoszące się do zrealizowanych robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego posłużenia się oceną techniczną lub ekspertyzą, organ nadzoru budowlanego może nakazać sporządzenie tych dokumentów, korzystając z kompetencji, którą przyznaje mu art. 81c ust. 2 p.b. Natomiast nałożenie obowiązku wydaje się uzasadnione o tyle, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozostawił szereg kwestii niewyjaśnionych, z uwagi m.in, na brak stosownej dokumentacji dotyczącej wcześniejszego stanu budynku, wykonanych robót, innych dowodów, różnice w zeznaniach świadków i stron.

W wyniku zaskarżenia postanowienia nr [...] organ powiatowy przesłał do organu wyższego stopnia akta sprawy wraz z zażaleniem na postanowienie. Następnie w wyniku wniesienia skargi na rozstrzygnięcie [...] WINB, organ wyższego stopnia przesłał do WSA w Gorzowie Wlkp. akta sprawy wraz z wniesioną skargą, i dopiero po jej oddaleniu w całości przez sąd administracyjny, PINB w [...] otrzymał akta przedmiotowego postępowania w dniu [...] czerwca 2024 r. Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa liczy się od dnia doręczenia organowi akt sprawy. Odesłanie akt przez sąd zobowiązuje PINB w [...] do prowadzenia postępowania administracyjnego i jego zakończenie poprzez wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Dalej WINB wyjaśnił, iż wobec niedostarczenia wymaganej ekspertyzy technicznej przez zobowiązanych, organ powiatowy postanowieniem nr [...] podjął odpowiednie działania mające na celu zakończenie postępowania naprawczego. PINB wskazał stronom postępowania, że pierwszym etapem tej procedury będzie opublikowanie ogłoszenia na stronie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego celem wyłonienia wykonawcy ekspertyzy. Strony postępowania powiadomiono pismem informacyjnym z dnia [...] czerwca 2024 r. Organ I instancji opublikował w dniu [...] czerwca 2024 r. ogłoszenie na portalu prowadzonym przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Ważność ogłoszenia organ ustalił na dzień [...] sierpnia 2024 r. Ponadto w dniu [...] czerwca 2024 r. PINB w [...] zawiadomił strony o terminie załatwienia sprawy w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania przez organ powiatowy kompletnej ekspertyzy technicznej, zawierającej informacje określone w postanowieniu nr [...].

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że jeżeli sprawa administracyjna nie zostanie rozpatrzona w terminie, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest dokonanie zawiadomienia stron o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, o przyczynach zwłoki, podaniu nowego terminu załatwienia sprawy oraz pouczenie stron postępowania o prawie do wniesienia ponaglenia. PINB w [...] w przedmiotowym piśmie z dnia [...] czerwca 2024 r. wskazał, że zgodnie

z art. 36 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 35 § 5 k.p.a. do czasu otrzymania ekspertyzy technicznej - bieg terminów do załatwienia przedmiotowej sprawy ulega wstrzymaniu oraz pouczył strony o możliwości wniesienia ponaglenia. Organ podkreślił, że nie można zaskarżyć zawiadomienia o nowym terminie załatwienia sprawy. WINB wskazał, że do terminów załatwienia spraw administracyjnych nie wlicza się opóźnień powstałych z winy strony (uczestników postępowania), co należy wiązać z przekroczeniem przez stronę terminów dokonania czynności określonych w przepisach prawa lub wyznaczonych przez organ prowadzący postępowanie. Okresy opóźnień załatwiania spraw, to opóźnienia inne niż powstałe z winy strony, spowodowane działaniem czynników, na które organ nie miał wpływu. Mogą to być zarówno działania sił przyrody, jak i działania lub zaniechania innych organów, które są istotne do rozstrzygnięcia sprawy. Organ odwoławczy stwierdził, że konsekwencją zawiadomienia stron o nowym terminie załatwienia sprawy jest brak bezczynności organu. WINB stwierdził również, że w przedmiotowej sprawie nie można zarzucić organowi powiatowemu przewlekłości postępowania w sprawie znak: [...] Organ wdrożył określone procedury, aby w drodze wykonania zastępczego doprowadzić do wykonania i przedłożenia przez inny podmiot stosownej ekspertyzy technicznej. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka dotycząca wskazania przewlekłości postępowania, organ powiatowy nie prowadził bowiem postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Nie można wykazać w okolicznościach przedmiotowej sprawy administracyjnej, aby organ powiatowy mógł załatwić sprawę jeszcze przed upływem terminu do jej załatwienia. Postępowanie na tym etapie, w ocenie [...] WINB nie jest prowadzone opieszale, niesprawnie i nieskutecznie. Organ odwoławczy kolejnym postanowieniem z dnia [...] lipca 2024 r. znak: [...] nie stwierdził przewlekłości postępowania PINB w [...].

Pismem z dnia [...] sierpnia 2024 r. znak: [...] organ II instancji oddalił jako bezzasadną skargę R. O. z dnia [...] lipca 2024 r. na działania PINB w przedmiotowej sprawie.

Wskutek powyższych działań R. O. złożył do Sądu skargę na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.) o nie załatwionej sprawie przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w [...], w terminie określonym w art. 35 ust. 3 k.p.a., prowadzone w sposób bezczynny co do faktów i dowodów w sprawie, uzupełniając ją pismem procesowym z dnia [...] września 2024 r.

W uzasadnieniu skarżący przywołał opis stanu faktycznego i prawnego lokali przy nieruchomości [...] na przestrzeni lat. Następnie opisał zakres poczynionych w lokalu nr [...] inwestycji oraz wymienił potencjalne zagrożenia związane z aktualnym stanem nieruchomości.

Skarżący zarzucił, iż organ powiatowego nadzoru budowlanego jest bezczynny co do części wyroku Sądu Administracyjnego sygn. akt II SA/Go 166/23 co do zalecenia wykonania ekspertyzy wstawienia okien połaciowych, organ takiej ekspertyzy nie zlecił, lekceważąc zalecenia w wyroku sądu II SA/Go 147/22 w celu wykazania się przez inwestorów prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Prace budowlane dotyczące zmiany przeznaczenia zabudowy jednorodzinnej na wielolokalową oraz zmiany sposobu użytkowania poddasza nieużytkowego, o którym mówi art. 71 ust. 2 p.b. - podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układu obciążeń; jak również ingerencja prac budowlanych w konstrukcję stropową dachu stwarza realne zagrożenie katastrofy budowlanej, zawalenia się dachu spowodowane zwiększeniem obciążenia stropu podtrzymujący dach, co już się dzieje widoczne zapadanie się dachu i jest to proces postępujący, oraz bezpieczeństwu pożarowemu ze względu wstawiania na poddasze z konstrukcją stropową drewnianą pieca kaflowego, kominka, które to urządzenia zostały podłączone do kominów lokali lokalu nr [...] i [...], co skutkowało zakazem palenia wydanego przez kominiarza na co organ nadzoru budowlanego jest bezczynny. Skarżący czuje się zmuszany przez bezczynność organu do tego, by ten zakaz łamać, ze względu na zdrowie swoich dzieci w okresie zimowym. Żyje w ciągłym strachu zalewania konstrukcji dachu, do czasu doprowadzenia użytkowana poddasza do stany poprzedniego zgodnego z jego przeznaczeniem poddasze nieużytkowe, nie zagrażającemu zdrowiu i życiu ludzi oraz mieniu, na co organ nadzoru budowlanego jest bezczynny, a przecież wie, że nie raz doszło już do zadymienia poddasza. Wstawienie butli gazowej na poddasze, co ostatnie wydarzenia w Polsce pokazały jak bardzo jest to niebezpieczne i do jakich szkód w mieniu i życiu ludzi doszło w wyniku wybuchu butli gazowej.

Zdaniem skarżącego bezczynność organu w postępowaniu naprawczym ma realne zagrożenie utraty zdrowia i życia ludzi oraz mienia, spowodowane samowolą budowlaną lokalu nr [...] i związanym z tym zakazem palenia, samowola, która nie ma żadnej podstawy prawnej do jej zalegalizowania, wskazuje że całe postępowanie naprawcze [...] jest prowadzone w sposób niedopuszczalny, gdzie za bezczynność organu, które stwarza zagrożenie w dalszym użytkowaniu poddasza nieużytkowego jako lokal mieszkalny, zadymieniem zaczadzeniem ludzi organ nadzoru budowlanego wykorzystuje sytuację prawną jaką jest brak odpowiedzialności organu za błędny sposób prowadzenia postępowania administracyjnego organu powiatowego nadzoru budowlanego w [...] w prowadzonym postępowaniu [...].

Skarżący w dniu [...] lipca 2024 r. do powiatowego nadzoru budowlanego złożył wniosek w celu wyeliminowania, lub co najmniej zmniejszenia zagrożenia z art. 68 p.b. nakazy i zarządzenia związane z potrzebą opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi. W razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, organ nadzoru budowlanego również był bezczynny na wniosek, lekceważąc bezpieczeństwo ludzi i mienia. Złożył skargi na sposób postępowania nadzoru budowlanego w [...] co do sprawy [...] do [...] Wojewódzkiego Nadzoru Budowlanego, które były uznawane za bezzasadne z czym nie mógł się zgodzić.

Skarżący wniósł o wymierzenie organowi nadzoru budowlanego w [...] grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., gdyż w jego przekonaniu doszło do celowego działania bezczynności organu unikania podjęcia rozstrzygnięcia, biorąc pod uwagę że organ od początku sprawy posiada wiedzę, że inwestorzy nie posiadają i nie uzyskają takiego prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane, niezbędne do legalizacji samowoli budowlanej, dwie izby oddzielne izby nie spełniają definicji samodzielnego lokalu mieszkalnego, oraz że prawo zabrania w zabudowie jednorodzinnej wyodrębnienia więcej niż dwa samodzielnie lokale mieszkalne. Sprawa powinna być załatwiona zgodnie z art. 35 k.p.a. Podniósł, że nadchodzi piąta zima, gdzie mają łamać zakaz palenia narażając się na konsekwencje, zawiązane z tym faktem, że organ nadzoru budowlanego jest bezczynny w sprawie [...] i nie załatwił sprawy przez ponad cztery lata, likwidując zagrożenie związane z nielegalnym użytkowaniem poddasza nieużytkowego jako lokal mieszkalny, który nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie. Bezczynność organu od ponad czterech lat w postępowaniu [...] doprowadziła do znacznego pogorszenia stanu technicznego nieruchomości [...] zwiększając niebezpieczeństwo w dalszym użytkowaniu, a przecież celem organu nadzoru budowlanego jest dbanie o bezpieczne użytkowanie obiektów budowlanych w taki sposób, by nie zagrażały zdrowiu życiu ludzi oraz mieniu. Pracownicy odpowiedzialni PINB w [...] powinni odpowiadać finansowo za swoje postępowanie, którego skutkiem jest pogorszenie się stanu technicznego obiektu budowlanego narażając na utratę zdrowia i życie ludzie oraz mienia. Skarżący zarzucił też, iż po zgłoszeniu samowoli budowlanej lokalu nr [...] do PINB w [...] organ do dziś nie wykonał obowiązku i nie doprowadził do użytkowania obiektu budowlanego do stanu poprzedniego zgodnie z literaturą prawa, niezagrażającą zdrowiu i życiu ludzi oraz mieniu. Wniósł ponaglenie do zakończenia prowadzonej sprawy [...] przez Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] lub zakończenie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, mając na względzie bezpieczeństwo użytkowania obiektu budowlanego dla zdrowia i życiu ludzie oraz mienia.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie jako nieuzasadnioną. Następnie wyjaśnił, iż uwzględniając ocenę prawną i wskazówki co do dalszego postępowania zawarte w wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 6 lipca 2023 r., PINB wydał postanowienie nr [...] z dnia

[...] grudnia 2023 r., którym nałożył obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej w określonym zakresie i wyznaczonym terminie. Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2024 r., znak: [...] umorzył postępowanie zażaleniowe. W dalszym etapie WSA w Gorzowie Wlkp. wydał wyrok z dnia 24 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Go 54/24, którym oddalił skargę na postanowienie WINB. Akta sprawy zostały przez organ II instancji zwrócone przy piśmie z dnia [...] czerwca 2024 r., znak: [...]. Dalsze czynności PINB podjął po otrzymaniu tej dokumentacji. Wobec niedostarczenia wymaganej ekspertyzy technicznej zainicjowano działania w trybie art. 81 c ust. 4 p.b., zmierzające do zlecenia wykonania ekspertyzy na koszt zobowiązanych. W ramach tej procedury na stronie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego: [...], w dniu [...] czerwca 2024 r. opublikowano ogłoszenie celem wyłonienia wykonawcy ekspertyzy technicznej. Strony powiadomiono o tym etapie postępowania (wskazując termin podjęcia dalszych działań) pismem z dnia [...] czerwca 2024 r. Po bezskutecznym upływie terminu (nie wpłynęła żadna oferta na sporządzenie ekspertyzy), w dniu [...] września 2024 r. przedłużono ważność ogłoszenia do dnia [...] listopada 2024 r. Organ wskazał, że nie miał wpływu na zainteresowanie potencjalnych wykonawców, a w konsekwencji na skuteczność i termin sporządzenia opracowania technicznego w trybie art. 81c ust. 4 p.b. Przy czym brak jest podstaw do zakończenia postępowania administracyjnego bez uprzedniego wykonania ekspertyzy technicznej - na co zwrócił uwagę WSA w Gorzowie Wlkp. w wyroku z dnia 6 lipca 2023 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4a, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 4 p.p.s.a.).

Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w

art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2. zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a, sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa

w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Skarga została poprzedzona ponagleniem złożonym przez skarżącego w trybie art. 37 k.p.a. Został zatem spełniony wymóg wynikający z art. 53 § 2b p.p.s.a. i dlatego skarga podlegała merytorycznemu rozpatrzeniu. W aktualnym stanie prawnym bezczynność zdefiniowana została jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.), a przewlekłość jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Zgodnie z art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej niezgodnej nie tylko z przepisami k.p.a., ale również unijnymi standardami dobrej administracji (por. art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, Dz.U.UE.C.2007.303.1). Instytucja bezczynności, jak i przewlekłości postępowania ma na celu ochronę praw podmiotowych jednostki, w tym prawa do rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym terminie. Bezczynność zachodzi zatem wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok NSA z 9 października 2018 r., I OSK 1987/2018, www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA). Przewlekłość występuje zaś w postępowaniu prowadzonym w sposób, który przez czas dłuższy niż wymagany do jego zakończenia oraz bez uzasadnionej i ważnej przyczyny nie zmierza do bezpośredniego załatwienia sprawy (art. 12 k.p.a.). Przewlekłość postępowania występuje więc w sytuacji nieefektywnego działania organu, dokonywania czynności w dużym odstępie czasu, wykonywania czynności pozornych, maskujących bezczynność w sposób formalny, gdy dochodzi do mnożenia czynności i dokonywania czynności niepotrzebnych, zbędnych, co prowadzi do przedłużenia postępowania. Przewlekłość oznacza opieszałe, niesprawne i nieskuteczne lub nieporadne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym. Podkreślić należy, iż instytucja bezczynności, jak i przewlekłości postępowania ma na celu ochronę praw podmiotowych jednostki, w tym prawa do rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym terminie. Sąd uznał, mając na uwadze oznaczenie skargi oraz jej treść, że skarga została wniesiona na bezczynność organu.

Skarga dotyczy bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], który prowadzi postępowanie nr [...] dotyczące oceny zgodności z prawem robót budowlanych przeprowadzonych w budynku wielorodzinnym w [...], gmina [...] (według treści ksiąg wieczystych w jego skład wchodzą trzy wyodrębnione lokale mieszkalne) w części obejmującej poddasze, w tym przede wszystkim w części wspólnej budynku obejmującego przestrzeń pomiędzy dwoma izbami (kuchnia i pokój) składającymi się na lokal nr [...], usytuowanymi przy ścianach szczytowych budynku, które to roboty doprowadziły do zaadoptowania w/w części na łazienkę i pokój (sypialnię), użytkowane przez właścicieli lokalu nr [...]. W sprawie zostały wydane dwa wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.: z dnia 3 sierpnia 2022 r., sygn. akt: II SA/Go 147/22 i z dnia 6 lipca 2023 r., sygn. akt: II SA/Go 166/23, na mocy których zostały uchylone wydane w sprawie decyzje wydane przez Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego oraz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Z treści skargi można wyprowadzić wniosek, że skarżący upatruje bezczynności PINB z uwagi na fakt, że po wydaniu przez WSA w Gorzowie Wlkp. wyroku z dnia 6 lipca 2023 r., II SA/Go 166/23 postępowanie nie zostało zakończone przez organ poprzez wydanie decyzji administracyjnej.

Zdaniem Sądu organ nie pozostaje w bezczynności. Należy wskazać, że po otrzymaniu akt sprawy PINB przeprowadził dalsze czynności w sprawie, tj. [...] grudnia 2023 r. zostały przeprowadzone oględziny w sprawie przebudowy poddasza w budynku wielorodzinnym (oględziny wyznaczone na dzień [...] listopada 2023 r. nie odbyły się z uwagi na niedyspozycję zdrowotną pracownika organu). Wymaga podkreślenia, że PINB uwzględniając ocenę prawną i wskazówki co do dalszego postępowania zawarte w wyroku WSA z dnia 6 lipca 2023 r., sygn. akt: II SA/Go 166/23 wydał postanowienie nr [...] z dnia [...] grudnia 2023 r., którym nałożył na właścicieli lokalu nr [...] K. Ł. i A. K. obowiązek dostarczenia w terminie 90 dni od dnia doręczenia postanowienia ekspertyzy technicznej w określonym zakresie i wyznaczonym terminie. Po rozparzeniu zażalenia skarżącego od powyższego postanowienia, organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2024 r., znak: [...] umorzył postępowanie zażaleniowe. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Go 54/24, oddalił skargę skarżącego na ww. postanowienie WINB. Dnia [...] czerwca 2024 r. PINB otrzymał akta sprawy przekazane przez organ odwoławczy. PINB podjął dalsze czynności mające na celu zakończenie postępowania. Należy wskazać, że zgodnie z art. 81c ust. 4 p.b. w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia. PINB pismem z dnia [...] czerwca 2024 r. poinformował strony, że wobec niewykonania obowiązku dostarczenia wymaganej ekspertyzy technicznej przez zobowiązanych, nałożonego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...], zostaną podjęte działania w trybie art. 81c ust. 4 ustawy p.b. zmierzające do zlecenia wykonania ekspertyzy technicznej na koszt osób zobowiązanych do jej dostarczenia. odpowiednie działania mające na celu zakończenie postępowania naprawczego. PINB wskazał stronom postępowania, że pierwszym etapem tej procedury będzie opublikowanie ogłoszenia na stronie GINB celem wyłonienia wykonawcy ekspertyzy i czynności te zostaną podjęte w terminie 14 dni. Jednocześnie organ wskazał, że zgodnie z art. 36 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 35 § 5 k.p.a. do czasu otrzymania ekspertyzy technicznej – bieg terminów do załatwienia przedmiotowej sprawy ulega wstrzymaniu oraz pouczył strony o możliwości wniesienia ponaglenia. Ponadto w dniu [...] czerwca 2024 r. PINB w [...] zawiadomił strony o terminie załatwienia sprawy w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania przez organ powiatowy kompletnej ekspertyzy technicznej, zawierającej informacje określone w postanowieniu nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy, że po bezskutecznym upływie terminu (nie wpłynęła żadna oferta na sporządzenie ekspertyzy) w dniu [...] września 2024 r. ważność ogłoszenia została przedłużona do [...] listopada 2024 r. Należy wskazać, że zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285, 1860 i 2699), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. W ocenie Sądu zasadnie WINB w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2024 r. nie stwierdził bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Organ odwoławczy wskazał, że PINB poinformował strony o przypadku niezałatwienia sprawy przed upływem ustawowych terminów załatwienia. Zdaniem Sądu skoro PINB realizuje wytyczne wynikające z wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 6 lipca 2023 r., II SA/Go 166/23, a opóźnienie jest związane ze zleceniem wykonania ekspertyzy technicznej, co stanowi przyczynę niezależną od organu w rozumieniu art. 35 § 5 k.p.a., to nie można uznać, że zaistniał stan bezczynności organu. Z kolei brak stwierdzenia bezczynności organu uniemożliwia wymierzenie organowi grzywny lub zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Zważyć również trzeba, że podnoszone w skardze okoliczności dotyczą w znacznej części kwestii merytorycznych w zakresie zgodności z prawem robót budowlanych przeprowadzonych w budynku wielorodzinnym, które mogą podlegać ocenie - w sytuacji wydania decyzji i jej zaskarżenia - w postępowaniu odwoławczym czy następnie przed sądem administracyjnym, a które nie mogą być badane w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu.

Mając na uwadze powyższe, wobec niezasadności skargi, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.