Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 180/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: zobowiązano do wydania aktu lub dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 6, art. 15, art. 16
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 119 pkt 4, 149 par. 1, 1a, 2, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 listopada 2023 r. sprawy ze skargi J. B. na bezczynność Wójta Gminy Radgoszcz w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 18 marca 2022 r. I. zobowiązuje Wójta Gminy Radgoszcz do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt organowi, II. stwierdza, że Wójt Gminy Radgoszcz dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, IV. wymierza Wójtowi Gminy Radgoszcz grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych, V. zasądza od Wójta Gminy Radgoszcz na rzecz J. B. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 11 sierpnia 2023 r. J. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Wójta Gminy Radgoszcz w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 18 marca 2022 r., wnosząc o:

1. zobowiązanie Wójta Gminy Radgoszcz do udzielenia żądanej informacji publicznej we wnioskowanej formie w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi,

2. orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3. wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,

4. zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił naruszenie art. 13 ust. 1 i 2, art. 14, art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z wnioskowanym zakresem i w żądanej formie.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że dnia 18 marca 2022 r. zwrócił się do Wójta Gminy Radgoszcz o kserokopie umowy lub umów na wykonanie projektu "Rozbudowa Wiejskiego Domu Kultury w Radgoszczy – Narożniki", na podstawie którego Urząd Gminy w Radgoszczy ogłosił przetarg w I kwartale 2022 r.

Dnia 31 marca 2022 r. skarżący otrzymał informację, że dokumentacja jest w trakcie opracowania.

dowód : kserokopia pisma z dnia 31.03.2022 r. podpisane przez M. K. - Sekretarza Urzędu.

Żeby projektanci mogli rozpocząć opracowywanie dokumentacji projektowej, niezbędne były podpisane przez obydwie strony założenia do projektowania i podpisana umowa, która była w posiadaniu urzędu, a która do dnia dzisiejszego nie została udostępniona.

Skarżący podał, że z M. K. kontaktował się kilka razy, przypominając mu o udostępnieniu informacji, na którą skarżący czeka. Ostatnio w dniu 11 sierpnia 2023 r. skarżący podjechał do urzędu i w bezpośredniej rozmowie z M. K. skarżący prosił o udostępnienie informacji sugerując, że będzie zmuszony do wystąpienia do WSA w Krakowie. Otrzymał od niego informację, aby sobie sprawdził w BIP. Urząd Gminy w Radgoszczy nie zamieszcza umów w BIP. To kolejne blokowanie informacji publicznej odnośnie inwestycji w Narożnikach trwającej od 20 lat na tym samym obiekcie. O blokowaniu udostępniania informacji publicznej w Urzędzie Gminy Radgoszcz przez włodarza świadczą sprawy: sygn. akt II SAB/Kr 141/18, sygn. akt l OSK 1419/19.

Ponieważ organ nie udostępnił żądanej informacji mimo, że jest w jej posiadaniu, a także nie wydał decyzji odmownej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., organ pozostaje w bezczynności, a skarga jest konieczna i uzasadniona.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Radgoszcz wniósł o jej oddalenie.

Zdaniem organu skarga jest bezzasadna. Organ wskazał, że w dniu 11 sierpnia 2023 r. skarżący J. B. złożył osobiście w sekretariacie Urzędu Gminy Radgoszcz skargę na bezczynność Wójta Gminy Radgoszcz w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

W dniu 18 marca 2022 r. J. B. zwrócił się do Wójta Gminy Radgoszcz o przesłanie kserokopii umowy bądź umów na wykonanie projektu "Rozbudowa Wiejskiego Domu Kultury w Radgoszczy Narożnikach".

Takimi umowami gmina nie dysponuje, bowiem w dniu 7 lutego 2022 r. podpisano jedną z umów na opracowanie projektu zamiennego na rozbudowę Wiejskiego Domu Kultury w Radgoszczy - Narożnikach wraz z infrastrukturą oraz budową parkingu dla samochodów osobowych na działkach [...] i [...], objętego pozwoleniem na budowę nr 361/2011 z dnia 19.09.2011 r., a 10 października 2022 r. podpisano drugą umowę, która stanowi komplet dokumentacji na opracowanie projektu na rozbudowę Wiejskiego Domu Kultury w Radgoszczy- Narożnikach.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że wniosek skarżącego nie był właściwie sformułowany.

Zatem w dniu 31 marca 2022 r. Wójt Gminy Radgoszcz udzielił odpowiedzi, że dokumentacja jest w trakcie opracowania.

Niesprecyzowane wnioski o informacje - obiektywnie niepozwalające ustalić treści żądania wnioskodawcy - nie stanowią wniosków o informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., a w rezultacie nie podlegają rozpatrzeniu w jej trybie.(Wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2505/16).

Ponadto stwierdzić należy, że kolejnym argumentem przemawiającym za pisemnym poinformowaniem strony o sporządzaniu dokumentacji projektowej jest wątpliwość co do występowania interesu publicznego. Wnioskowana informacja winna mieć status informacji publicznej, a żądanie jej udostępnienia musi być spowodowane interesem publicznym. Potrzeba zaspokojenia własnych potrzeb i interesu prywatnego świadczy, zdaniem sądów, o "nadużywaniu" prawa do informacji. (Wyrok WSA II SAB/Wa 861/19).

W niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka interesu publicznego, bowiem poza skarżącym żadna inna osoba nie jest zainteresowana udostępnieniem informacji.

Przedmiotem informacji publicznej może być problem lub kwestie, które mają znaczenie dla większej ilości osób lub grup obywateli, bądź są ważne z punktu widzenia prawidłowości funkcjonowania organów państwa. Prawo do informacji publicznej ma służyć uniwersalnemu dobru powszechnemu.(...). Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny, a nie subiektywny.(II SAB/Wa 861/19)

Mając na uwadze powyższą argumentację organ wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie z 6 listopada 2023 r. skarżący – w odpowiedzi na stanowisko organu – wskazał, że Wójt Gminy Radgoszcz potwierdza, że 7 lutego 2022 r. podpisał umowę, o którą prosił skarżący. Tym samym potwierdza, że w momencie wpływu pisma skarżącego w dniu 18 marca 2022 r., był w jej posiadaniu.

Wójt w dniu 31 marca 2022 r. zignorował prośbę skarżącego o przesłanie umowy, informując jedynie, że dokumentacja jest w trakcie opracowywania. Mało prawdopodobne, że w ciągu 6 tygodni udało się odebrać projekt, uzyskać pozwolenie na budowę, sporządzić kosztorys inwestorski, przedmiar robót, SIWZ, ogłosić przetarg, bo już 18 maja 2022 r. została podpisana umowa na realizację inwestycji (Zał. 1).

Niedorzecznością jest informacja, że 10 października 2022 r. podpisano kolejną umowę na opracowanie projektu na rozbudowę Wiejskiego Domu Kultury w Radgoszczy-Narożnikach, kiedy przedmiotowa inwestycja zgodnie z podpisaną umową powinna zostać zrealizowana w ciągu 12 miesięcy od daty podpisania. (18.05.2022r.)

Stwierdzenie Wójta Gminy Radgoszcz "nie zachodzi przesłanka interesu publicznego, bowiem poza skarżącym żadna inna osoba nie jest zainteresowana udostępnieniem informacji" jest fałszywa. Wiele osób z gminy interesuje się przedmiotową rozbudową obiektu, prowadzonego od ponad 20 lat, gdzie zachodzi podejrzenie defraudacji publicznych środków.

Skarżący wskazał, że przed napisaniem skargi skarżący zwrócił do kilku Radnych Gminy o pomoc, którzy jednak nie byli w stanie do dnia dzisiejszego wyegzekwować udostępnienia konkretnej umowy.

Skarżący podał nadto, że w skardze na bezczynność Wójta Gminy Radgoszcz w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej z dnia 11.08.2023 r. przywołał tylko wyrok WSA w Krakowie sygn. akt II SAB/Kr 215/18 i NSA w Warszawie sygn. akt I OSK 1419/19 oddalający skargę kasacyjną.

Skarżący poddał pod rozwagę przeanalizowanie, jak Wójt Gminy Radgoszcz zrealizował wyrok Sądu w sprawie o sygn. akt II SAB/Kr 215/18 (I OSK 1419/19).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 - dalej określanej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Oceniając na wstępie dopuszczalność skargi, podkreślić należy, że jej wniesienie nie było ograniczone terminem, jak również nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia. Znajdująca w sprawie zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej, która reguluje w sposób kompleksowy dostęp do tej informacji, nie przewiduje środka zaskarżenia w tym zakresie. Ustalony w art. 53 § 2b p.p.s.a. wymóg wniesienia ponaglenia odnieść należy do bezczynności organu odnośnie do spraw rozpoznawanych w trybie K.p.a. Stosownie zaś do art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. przepisy K.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Powyższe oznacza, że nie mają one zastosowania do faz poprzedzających wydanie decyzji i tym samym w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji publicznej brak jest podstaw do stosowania art. 37 k.p.a.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie była więc dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu.

Dalej należy wskazać, że w myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy

w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b tego przepisu stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie art. 149 § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Jednocześnie należy podkreślić, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w tej dacie, lecz ustała po wniesieniu skargi, postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 p.p.s.a.. Taka sytuacja nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie.

W sytuacji, gdy już w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała, skargę należy oddalić. Taka sytuacja także nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie.

Jeżeli natomiast na moment wyrokowania bezczynność nadal istnieje, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności.

W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., zwanej dalej "u.d.i.p."), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5) u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m.in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Prawo dostępu do informacji publicznej jest gwarantowane konstytucyjnie jako podstawowe prawo obywateli. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenie powyższego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.

Skonkretyzowanie prawa do informacji ma miejsce w ustawie z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa określa również podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej wskazując, że należą do nich władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.).

W przedmiotowej sprawie bezsporny pozostaje fakt, iż wniosek o udzielenie informacji publicznej został skierowany do podmiotu, tj. Wójta Gminy Radgoszcz, który zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. był zobowiązany do jej udzielenia w zakresie, w jakim był on dysponentem żądanej informacji publicznej.

Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób dotyczących go. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego.

Skoro ustawowe pojęcie sprawy publicznej rozumiane jako sprawa wspólnoty publicznej i wyznaczające ustawowy zakres prawa do informacji publicznej nie może być wykładane w sposób prowadzący do rozszerzenia konstytucyjnych granic tego prawa, to należy przyjąć, że sprawa publiczna oznacza przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów, w tym aktywnością związaną z wewnętrzną organizacją ich funkcjonowania.

Wykładnia prokonstytucyjna art. 6 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że informacją o sprawie publicznej jest więc również informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy oraz zasadach ich funkcjonowania, jedynie w zakresie dotyczącym działalności tych podmiotów. Tak też należy rozumieć informację w zakresie organizacji tych podmiotów (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b u.d.i.p.), czy w zakresie prowadzonych przez nie rejestrów, ewidencji i archiwów (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f u.d.i.p.), a także w zakresie danych publicznych (art. 6 ust. 4 u.d.i.p.) lub w zakresie polityki wewnętrznej i zagranicznej, w tym o zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej (art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a u.d.i.p.). Koresponduje z tą wykładnią treść art. 4 ust. 1 u.d.i.p. eksponująca element "wykonywania zadań publicznych" przez podmioty będące adresatami roszczeń o udostępnienie informacji publicznej, czyli zadań, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie (zob. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10, LEX nr 737513).

Mając na uwadze powyższe uwagi należy zatem przyjąć, że wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej jest wniosek, który jednocześnie dotyczy: 1) informacji rozumianej jako powiadomienie, zakomunikowanie czegoś, wiadomość, pouczenie (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego, Tom A-J, red. S. Dubisz, Warszawa 2008, s. 1212) czyli oświadczenia wiedzy, które - na co wskazuje analiza art. 6 cyt. ustawy - dotyczy określonych faktów, tj. czynności i zachowań podmiotu wykonującego zadania publiczne podejmowanych w zakresie wykonywania takiego zadania; 2) informacji istniejącej i znajdującej się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia; 3) informacji w zakresie spraw publicznych rozumianych jako przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych (por. I OSK 1163/15, LEX nr 2260512).

Ustawa o dostępie do informacji publicznej precyzyjnie określa obowiązki podmiotu zobowiązanego, do którego został złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w tym formy załatwienia (zakończenia) sprawy. Podmiot, do którego złożono wniosek o udostępnienie informacji publicznej (art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej), winien alternatywnie:

- udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 ustawy),

- odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 ustawy),

- umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy).

Stosownie do art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, decyzję wydaje się wówczas, gdy organ odmawia udostępnienia informacji publicznej lub umarza postępowanie w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy. Może być ona więc wydana wtedy, gdy w ogóle przedmiotowa ustawa ma zastosowanie.

Jeśli natomiast żądana informacja nie jest informacją publiczną, to nie ma podstaw do wydawania decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.. Należy wnioskodawcę poinformować pismem, że sprawa nie dotyczy informacji publicznej (por. wyrok NSA z 17 grudnia 2003 r. sygn. akt II SA/Gd 1153/03, wyrok NSA z dnia 25 marca 2001, sygn. akt II SA 4059/02, wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA 3301/02, wyrok NSA z dnia 20 maja 2016 r., sygn. I OSK 3238/14).

Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma zapewniać transparentność działań władzy publicznej, umożliwiać społeczną jej kontrolę, budować społeczeństwo obywatelskie i rozwijać demokrację uczestniczącą, w której obywatele mają wpływ na podejmowanie dotyczących ich decyzji. Dlatego żądana informacja, aby uzyskała walor informacji publicznej musi dotyczyć zgodnie z art. 1 ust. 1 "sprawy publicznej". Przedmiotem takiej informacji jest problem lub kwestie, które mają znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli lub też są ważne z punktu widzenia poprawności funkcjonowania organów państwa (zob. np. wyrok NSA z dnia 11 marca 2015 r., sygn. I OSK 918/14).

Jak wynika z akt niniejszej sprawy, skarżący wnioskiem z dnia 18 marca 2022r. zwrócił się do Wójta Gminy Radgoszcz z wnioskiem o treści:

"Na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 z poźn. zm.) wnoszę o przesłanie mi kserokopii umowy lub umów na wykonanie projektu "Rozbudowa Wiejskiego Domu Kultury w Radgoszczy - Narożnikach" na podstawie którego urząd gminy w Radgoszczy zamierza ogłosić przetarg w I kwartale 2022 r. na roboty budowlane pn. "Rozbudowa Wiejskiego Domu kultury w Radgoszczy - Narożnikach ". Z informacji podanej na BIP szacowany koszt rozbudowy wyniesie 3 902 439,02 zł. Proszę również o informację kiedy i w jakich godzinach zostanie mi udostępniony do wglądu w/w kompletny projekt z przedmiarami robót. Zwracam się w tej formie ponieważ przez pracowników zostałem poinformowany, że nie mogą udzielać mi takich informacji, a radni z którymi rozmawiałem nie mają wiedzy odnośnie umowy na wykonanie projektu, ani tym bardziej zawartości projektu.".

Wójt Gminy Radgoszcz w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., czyli 14 dni, pismem z dnia 31 marca 2022 r. odniósł się do tego wniosku wskazując:

"W odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 18 marca 2022 r. Urząd Gminy w Radgoszczy uprzejmie informuje, że dokumentacja jest w trakcie opracowywania.".

Przesyłając skarżącemu ww. pismo organ uznał sprawę za załatwioną.

Do chwili wydania przez Sąd wyroku w niniejszej sprawie żądana wnioskiem z dnia 18 marca 2022 r. informacja publiczna nie została skarżącemu udostępniona.

Nie zasługuje przy tym na uwzględnienie wyrażona w odpowiedzi na skargę polemika organu co do charakteru wnioskowanej informacji. Nie budzi wątpliwości Sądu, że wniosek dotyczy informacji publicznej.

Organ w odpowiedzi na skargę wspomina o interesie publicznym.

Trzeba zatem wskazać, że podmiot dysponujący informacją publiczną winien dokonać jej kwalifikacji (o tym, że informacja jest informacją przetworzoną) z chwilą otrzymania wniosku, ewentualnie po wezwaniu wnioskodawcy o uzupełnienie argumentacji w nim przedstawionej. W przypadku wstępnej kwalifikacji informacji jako przetworzonej, podmiot zobowiązany wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne, zawiadamia wnioskodawcę o przetworzonym charakterze żądanej informacji, jednocześnie wzywając go do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w udzieleniu informacji, wyznaczając 7 - dniowy termin na jego wykazanie (odpowiednie stosowanie art. 64 § 2 K.p.a.).

Jeśliby organ uznał żądaną informację za przetworzoną, to powinien od razu (w terminie 14 dni od złożenia wniosku) zażądać wykazania dodatkowej przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego, względnie zachować się zgodnie z art. 15 u.d.i.p. (pobranie dodatkowej opłaty), a następnie postąpić stosownie do reakcji na żądanie wykazania przesłanki interesu publicznego. W niniejszej sprawie nic takiego nie miało miejsca.

Należy przy tym zaakcentować, że co do kwestii wykazania przez wnioskodawcę interesu publicznego, to zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. powinność ta spoczywa w razie żądania udzielenia informacji przetworzonej. Za taką zaś można jedynie uznać informację, która co do zasady wymaga np. dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie pewnych określonych środków osobowych i finansowych. W ocenie Sądu, mając na uwadze jej rodzaj, a nawet ilość, nie można uznać żądanej przez skarżącego informacji za informację przetworzoną, ale nawet gdyby żądana informacja była przetworzoną, to i tak organ nie wszczął procedury związanej z informacją przetworzoną.

Reasumując należy stwierdzić, że organ w terminie 14 dni od złożenia wniosku nie udzielił informacji, nie wszczął procedury związanej z informacją przetworzoną ani nie wydał decyzji odmownej. Nie uczynił tego także nawet po wniesieniu skargi, ani do chwili wydania niniejszego wyroku.

Podkreślenia wymaga, że argumentacja przywołana przez skarżącego w piśmie z 6 listopada 2023 r. (przytoczona przez Sąd w części wstępnej niniejszego uzasadnienia) jednoznacznie wskazuje, że Wójt Gminy Radgoszcz 7 lutego 2022 r. podpisał umowę, o którą prosił skarżący, co potwierdza, że w momencie wpływu pisma skarżącego w dniu 18 marca 2022 r., był w jej posiadaniu.

Mając to na uwadze Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., w pkt l sentencji wyroku zobowiązał Wójta Gminy Radgoszcz do wydania aktu lub dokonania czynności w sprawie wniosku skarżącego z dnia 18 marca 2022 r. - w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt organowi. Uzasadnia to w pełni ocenę, że sprawie miała miejsce bezczynność w udostępnieniu żądanych informacji publicznych, o czym orzeczono w pkt II sentencji wyroku, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a..

Natomiast wobec stwierdzenia, że do chwili wyrokowania przez Sąd w sprawie ma miejsce kilkunastomesięczna bezczynność, należy ocenić, czy była to bezczynność z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Jak zasadnie wskazuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty – tak NSA w wyroku z dnia 21 czerwca 2012 roku, sygn. akt I OSK 675/12. Ocena charakteru naruszenia prawa powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Każda bowiem bezczynność jest naruszeniem prawa co nie znaczy, że każda nosi cechy rażącego naruszenia prawa.

W rozpatrywanej sprawie kilkunastomiesięczna bezczynność organu (do momentu wyrokowania) nosi, w ocenie Sądu, znamiona bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Organ rażąco przekroczył ustawowe terminy udzielenia informacji, przedłużając je w sposób nie znajdujący oparcia w ustawie oraz nieusprawiedliwiony. W sytuacji uznania żądanej informacji za przetworzoną, nie wszczął niezwłocznie stosownych wskazanych wyżej kroków, w efekcie nie udzielając, ani nie odmawiając skarżącemu udzielenia żądanej informacji publicznej.

Opisany sposób działania organu nie znajduje usprawiedliwienia i musi prowadzić do przyjęcia ewidentnego naruszenia przepisów prawa, co właśnie uzasadnia ocenę bezczynności jako dokonanej z rażącym naruszeniem prawa. Z tych względów orzeczono jak w punkcie III sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a.

Sytuacja ta uzasadnia nadto nałożenie grzywny w oparciu o art. 149 § 2 P.p.s.a., którą Sąd wymierzył w kwocie 500 zł. Jak bowiem stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lutego 2015 r. II OSK 2166/14, "Wymierzenie grzywny jest wyłącznie wtedy możliwe i uzasadnione, gdy sąd stwierdzi wystąpienie najwyższego stopnia bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania, tj. mającego cechy rażącego naruszenia prawa". Taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Ponadto wymierzenie grzywny może mieć charakter prewencyjny, przeciwdziałający nieprawidłowemu działaniu organu na przyszłość (por. też wyrok NSA z dnia 10 lutego 2015r. II OSK 2095/14). W ocenie Sądu grzywna w kwocie 500 zł (mieszcząca się w ramach zakreślonych art. 154 § 6 P.p.s.a.) jest właściwa i wystarczająca dla osiągnięcia wskazanego prewencyjnego celu.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt V sentencji wyroku, w oparciu o art. 200 P.p.s.a. i art. 205 § 1 P.p.s.a. Stosownie do pierwszego ze wskazanych przepisów w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z kolei art. 205 § 1 P.p.s.a. stanowi, że do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Mając na uwadze te przepisy sąd zasądził na rzecz skarżącego 100 zł, co stanowi równowartość uiszczonego wpisu od skargi.