Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SAB/Sz 56/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: 1. stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa 2. zobowiązano organ do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2, pkt 8, art. 134 par. 1, art. 149 par. 1 pkt 3 i  par. 1a, par. 2, art. 200
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 61 par. 3, art. 12 par. 1, art. 35 par. 1 i 2,3, art. 37 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 112a ust. 1 i 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 91
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 maja 2023 r. sprawy ze skargi V. T. na bezczynność Wojewody w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy I. zobowiązuje Wojewodę do rozpoznania wniosku skarżącego V. T. z dnia [...] września 2021 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, II. stwierdza, że bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa, III. oddala skargę w pozostałym zakresie, IV. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego V. T. kwotę [...]([...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

V. T., dalej jako "skarżący", reprezentowany przez adwokata, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę, postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy w rozumieniu przepisów ustawy o cudzoziemcach.

Skarżący zarzucił organowi naruszenie art.8, art. 12, art.35 § 1 i § 3 oraz art. 36 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 112 a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu i wniósł o:

1) stwierdzenie bezczynności organu skutkującej niezałatwieniem w terminie sprawy z wniosku skarżącego o zezwolenie na pobyt czasowy

2) stwierdzenie, że bezczynność postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3) zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od daty otrzymania przez organ - odpisu prawomocnego wyroku,

4) przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej kwoty 15 000 złotych na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,

5) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez przeprowadzania rozprawy,

6) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że wnioskiem złożonym dnia 27 września 2021 r. zwrócił się do Wojewody o wydanie zezwolenia na pobyt cudzoziemca na terenie RP. Pełnomocnik strony po upływie roku i 5 miesięcy od daty złożenia wniosku w dniu 24.02.2023 r. wniósł ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie i bezczynność organu. Pismem z dnia 16.08.202 r. pełnomocnik wniósł również o wgląd w akta sprawy bowiem od daty złożenia wniosku upłynął już rok i 5 miesięcy.

W ocenie strony skarżącej zawiniona przez organ bezczynność w sprawie wyraża się w tym, że organ dotychczas:

1. nie rozpoczął opiniowania wniosku,

2. nie poinformował o wszczęciu postępowania

3. nie przekazał organowi II instancji złożonego ponaglenia,

4. nie wydał stronie zaświadczenia, na podstawie którego możliwym byłoby spełnienie przesłanek z art; 112a ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach,

5. nie wezwał strony do uzupełnienia jakichkolwiek braków formalnych lub merytorycznych wniosku od ponad roku i 5 miesięcy

6. nie poinformował pełnomocnika, jakie przesłanki do wydania decyzji nie zostały przez stronę spełnionej ' o co pełnomocnik wnioskował,

7. nie poinformował strony o przyczynach nierozpoznania sprawy w terminie oraz o przedłużeniu terminu do jej rozpoznania, nie wskazał na obiektywne okoliczności usprawiedliwiające przedłużenie tego terminu,

8. nie poinformował pełnomocnika o przekazaniu ponaglenia do organu II instancji.

Pełnomocnik skrzącego wskazał, że w skutek wielomiesięcznego ignorowania przez organ strona odczuwa obecnie strach o swoją przyszłość w Polsce oraz o swój legalny pobyt. Dla strony postępowania o udzielenie zezwolenia na pobyt w Polsce wydanie karty pobytu, a wcześniej uzyskanie pieczątki do paszportu ma bardzo istotne znaczenie ze względu na daleko idące skutki prawne, jakie rodziłaby m.in. odmowa udzielenia takiego zezwolenia lub pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Ponadto zdaniem pełnomocnika skarżącego strony nie dotyczy w żadnej części ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Zakres podmiotowy tej ustawy w art. 1 ust. 1 wskazuje jednoznacznie, że ustawa określa szczególne zasady zalegalizowania pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, oraz obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Strona nie jest obywatelem Ukrainy a także nie przybyła na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, zatem wszelakie jej zapisy nie mają zastosowania do sytuacji prawnej i faktycznej strony.

Z daleko posuniętej ostrożności procesowej pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że na dzień składania niniejszej skargi art. 100c tej ustawy, który ograniczał możliwość składania skarg na przewlekłość i bezczynność cudzoziemcom, do których odnosiła się ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, już nie obowiązuje. Dalej pełnomocnik strony wyjaśnił, że aby ustalić, od którego konkretnie dnia płynie termin wskazany w art. 112a ust. 2 pkt. 1 – 3 cyt. ustawy wniósł m.in. o wydanie przez organ zaświadczenia, czy strona spełniła warunki wskazane w pkt. 1-3. Intencją było uzyskanie urzędowego potwierdzenia, że wniosek strony nie zawiera już żadnych braków formalnych lub braków z art. 106 ust. 2 pkt. 2 u.o.c. Zaświadczenie takie nie zostało dotychczas wydane. Organ od wielu miesięcy pozostaje w całkowitej bezczynności, ignoruje stronę, nie wskazuje "jakich braków strona miałaby jeszcze nie uzupełnić. Nowelizacja ustawy o cudzoziemcach nie wyłączyła stosowania art. 12 k.p.a., a zatem organ ma wciąż obowiązek niezwłocznie wezwać stronę do uzupełnienia braków wniosku - jeżeli takowe występują. Skoro organ tego me czyni, to pozostaje w bezczynności, nawet jeżeli termin do zakończenia postępowania nie rozpoczął zdaniem organu biegu.

W ocenie pełnomocnika strony przekroczenie terminów rozpoznania sprawy uzasadnia żądanie przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. Strona od dnia złożenia wniosku była całkowicie ignorowana przez Wojewodę i nie otrzymywała żadnej korespondencji w sprawie. Naruszanie norm prawnych dotyczących terminów rozpoznania sprawy przez organ winno się wiązać z nałożeniem na organ obowiązku zapłaty kwoty pieniężnej, która z jednej strony będzie stanowiła swoistą "karę" dla organu, a z drugiej strony stanowić będzie rekompensatę dla strony za naruszanie jej praw w postępowaniu prowadzonym przez Wojewodę.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o:

1) odrzucenie skargi, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,

2) ewentualnie o oddalenie skargi w całości na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W uzasadnieniu organ wskazał, że złożenie wniosku za pośrednictwem poczty lub ustanowionego w sprawie pełnomocnika stanowi brak w postaci złożenia wniosku bez osobistego stawiennictwa.

Ponadto składając wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, stosownie do art. 106 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach wnioskodawca obowiązany jest również przedstawić ważny dokument podróży, dołączyć aktualne fotografie oraz dokumenty niezbędne do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia oraz uiścić opłatę skarbową w wysokości 440 zł.

Do swojej aplikacji Pan V. T. nie dołączył fotografii, nie przedstawił do wglądu oryginału ważnego dokumentu podróży (paszportu) oraz potwierdzenia wniesienia wymaganej prawem opłaty.

Ponadto organ wskazał, że o możliwości uzupełnienia braku formalnego wniosku w postaci wykonania obowiązku osobistego stawiennictwa organ powiadomił Cudzoziemca telefonicznie w dniu 21.09.2022 r. jednakże w wyznaczonym terminie, tj. 30.09.2022 r., Wnioskodawca nie zgłosił się. Dalej organ wyjaśnił, że z uwagi na fakt, iż art. 1 pkt 32 ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 185) zmieniającej ustawę o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa z dniem 1 stycznia 2023 r. wprowadził regulację, w wyniku której opisane skutki przewidziane w art. 100c ust.4 o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym (...) obowiązują również od 1 stycznia 2023 r. do 24 sierpnia 2023 r. o czym mowa w art. 100d o pomocy obywatelom Ukrainy.

W ocenie Wojewody czasowa niedopuszczalność wywodzenia środków prawnych zwalczających bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, w tym również skarg, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., stanowi podstawę do odrzucenia skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Organ wniósł również o oddalenie skargi w całości, uzasadniając swoje stanowisko czasowym spoczywaniem terminów i ogólnym wyłączeniem w okresie do dnia 24 sierpnia 2023 r. stosowania przepisów o bezczynności (art. 100d ust. 3 pkt 1 ustawy specjalnej).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł co następuje:

Sprawa niniejsza, stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi jest przewlekłość Wojewody w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Wniosek został nadany w urzędzie pocztowym i wpłynął do Wojewody w dniu 27 września 2021 r.

W sprawie jest bezspornym, iż mimo wystąpienia przez skarżącego z ponagleniem pismem z dnia 24 lutego 2023 r. (data wpływu do organu 3 marca 2023 r.), do dnia wniesienia skargi tj. do 20 marca 2023 r., powyższy wniosek nie został rozpatrzony.

Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735) datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej.

Skutek wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (uchwała NSA z dnia 3 września 2013 r. o sygn. akt I OPS 2/13; ONSAiWSA 2014, Nr 1, poz. 2). Oznacza to, że czynności wymienione w art. 64 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej podejmuje w toku wszczętego postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. W myśl art. 35 § 1 i 2 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Z kolei niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Wreszcie według art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Przepisy szczególne mogą określać inne terminy załatwienia sprawy (art. 35 § 4 k.p.a.). Z dniem 29 stycznia 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 91). Zgodnie z dodanym do ustawy o cudzoziemcach przepisem art. 112a ust. 1 i ust. 2 pkt 2 decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni, a termin biegnie od dnia, w którym cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione.

Przyjmuje się, że przepis art. 112a ustawy o cudzoziemcach nie ma wpływu na ocenę momentu wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zezwolenia na pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż reguluje jedynie kwestię terminu załatwienia sprawy, nie zaś datę wszczęcia postępowania (porównaj wyrok WSA w Poznaniu z 12 kwietnia 2022 r., II SAB/Po 248/21, LEX nr 3337817).

Analogiczne regulacje zawiera dodany z dniem 1 stycznia 2023 r. (mocą art. 1 pkt 32 ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. z 2023 r., poz. 185) przepis art. 100d ust. 1 – 4. W art. 100d ust. 1 wskazano, że w okresie do dnia 24 sierpnia 2023 r. zawieszony został bieg terminów dotyczących niektórych spraw z zakresu legalizacji pobytu cudzoziemców prowadzonych na podstawie ustawy o cudzoziemcach

Podkreślenia wymaga, że ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa określa szczególne zasady zalegalizowania pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, oraz obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis art. 100c, jak i art. 100d tej ustawy może zatem, co do zasady, znajdować zastosowanie jedynie do ściśle określonego kręgu postępowań - z wniosków obcokrajowców - obywateli Ukrainy, którzy przyjechali do Polski w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa.

Zdaniem Sądu powołane przepisy nie mogą mieć zatem zastosowania do oceny bezczynności organu w sprawie toczącej się z wniosku skarżącego, który nie przybył na terytorium RP w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy. Oceniając przywołane regulacje prawne wobec ściśle określonego w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy zakresu podmiotowego i przedmiotowego tej ustawy, jak i braku w tym zakresie zmian w ustawie o cudzoziemcach, przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniu toczącym się przed Wojewodą w niniejszej sprawie, jak i – w konsekwencji - podczas kontroli legalności tego postępowania, dokonywanej przez sąd administracyjny (zob. w tej materii wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: w Poznaniu z dnia 7 października 2022 r.; sygn. akt II SAB/Po 146/22 oraz w Gdańsku z dnia 5 stycznia 2023 r.; sygn. akt III SAB/Gd 174/22 oraz sygn. akt III SAB/Gd 175/22).

W ocenie Sądu w realiach sprawy nie ma także podstaw do konieczności zastosowania celowościowej wykładni tych przepisów. Taka wykładnia pozbawiałaby znaczną część cudzoziemców, których pobyt w Polsce nie wiąże się z napaścią na Ukrainę możliwości dochodzenia swoich praw związanych z bezczynnością i przewlekłością postępowania organów. Nie jest bynajmniej pozbawione racjonalnego uzasadnienia przyjęcie przez ustawodawcę odrębnego reżimu rozpoznawania wniosków składanych przez obywateli Ukrainy, których łączy podobieństwo sytuacji życiowej związanej z konfliktem zbrojnym na terytorium tego Państwa i przyczyn przybycia do Polski. Ilość składanych przez te osoby wniosków może powodować określone opóźnienia w ich załatwianiu i można oczekiwać od zbiorowości przybyłych z powodu napaści zbrojnej na terytorium Ukrainy obywateli tego państwa zrozumienia dla tej sytuacji, a co za tym idzie także akceptacji ograniczenia dostępnych im środków dyscyplinujących organy administracji, zwłaszcza wobec znaczącego uproszczenia wielu odnoszących się do nich procedur. Trudno natomiast oczekiwać takiej postawy od obywateli innych krajów bądź osób przybyłych na terytorium Polski i składających swe wnioski jeszcze przed wybuchem konfliktu na Ukrainie i oczekujących często wiele miesięcy na ich załatwienie, tym bardziej, że nie dotyczą ich ułatwienia przysługujące cudzoziemcom przybyłym w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy.

Przenosząc poczynione wywody na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd w składzie rozpoznającym sprawę za zasadny uznał zarzut dotyczący bezczynności Wojewody w sprawie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy.

W kontrolowanej sprawie od dnia złożenia wniosku 27 września 2021 r. do dnia wniesienia skargi do sądu 3 marca 2023 r. upłynęło prawie 18 miesięcy.

Na wstępie rozważań należy wyjaśnić, że pojęcie "przewlekłości" zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. – dalej: "k.p.a."). Przewlekłość ma miejsce, gdy "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy".

Z "przewlekłym prowadzeniem postępowania" mamy do czynienia w razie prowadzenia postępowania niezmierzającego – wbrew wynikającej z art. 12 k.p.a. zasadzie szybkości i prostoty postępowania – do bezpośredniego załatwienia sprawy. "Przewlekłe prowadzenie postępowania" ma miejsce wówczas, gdy organ podejmuje wprawdzie działania, ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa. Dotyczy to – w ocenie Sądu – także sytuacji, gdy organ podejmuje czynności niezgodnie z procedurą, nie zmierzając wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy. Będą to zatem przypadki prowadzenia postępowania, jeszcze przed upływem terminu do załatwienia sprawy, tyle że w sposób nieefektywny, przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy. Jako najczęstszy przypadek przewlekłego prowadzenia postępowania podaje się przypadki nieuzasadnionego korzystania z możliwości wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy. Zatem zachowanie organu z puntu widzenia ewentualnej przewlekłości jest już ocenne, podobnie jak ocenna jest waga stwierdzonej przewlekłości (rażąca albo nie).

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie, ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, winny być załatwione niezwłocznie.

W badanej sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy o cudzoziemcach, które w art. 112a określają terminy do załatwienia sprawy wywołanej wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Zgodnie z ust. 1 przywołanego przepisu decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Na podstawie art. 112a ust. 2 u.c. termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń:

1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub

2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub

3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie.

Takie określenie terminów do załatwienia sprawy nie zwalnia jednak organu z obowiązku działania w sposób efektywny i skuteczny, w szczególności nie usprawiedliwia takiego sposobu procedowania, w którym pierwsza podjęta w sprawie czynność następuje po wielu miesiącach od jego złożenia.

Z akt sprawy wynika, że pierwsza czynność w badanej sprawie miała miejsce w dniu 21 września 2022 r. – organ wezwał telefonicznie skarżącego do osobistego stawiennictwa w Urzędzie Wojewódzkim w S., na dzień 30 września 2022 r., (notatka służbowa z dnia 21.09.2022 r). Do wizyty nie doszło ( notatka służbowa z dnia 30.09.2022 r.). Następnie, pismem z dnia 13 marca 2023 r. organ wezwał skarżącego do osobistego stawiennictwa w dniu 19.04. 2023 r. uzupełnienia wniosku najpóźniej do wyznaczonego uprzednio terminu stawiennictwa.

W rozpatrywanej sprawie jest bezsporne, iż z uwagi na wniesienie wniosku drogą pocztową nie zostały odebrane od skarżącego odciski linii papilarnych. Powyższe nie jest możliwe bez osobistego stawiennictwa w urzędzie. Usunięcie takiego braku wymagało działania organu administracji w postaci wezwania wnioskodawcy do osobistego stawiennictwa w urzędzie w wyznaczonym przez organ terminie. Stwierdzenie, iż wniosek jest obarczony innymi brakami wymagało od organu aktywności – wezwania wnioskodawcy do usunięcia braków formalnych wniosku, tym bardziej, że pełnomocnik skarżącego zabiegał o wskazanie przez organ jakie braki formalne dostrzega w złożonym wniosku (pismo z dnia 18.10.2022 r.).

Tym czasem pierwsza czynność przez organ została podjęta po roku od daty złożenia wniosku, a druga w marcu 2023 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie miało charakter przewlekły, a przewlekłość ta miała charakter rażący. Przesądza o tym, w ocenie Sądu, długość okresu pomiędzy złożeniem wniosku, a podjęciem przez organ pierwszych czynności w sprawie.

Nie stanowi usprawiedliwienia dla takiego sposobu procedowania podnoszona przez organ okoliczność, iż wniosek skarżącego nie był kompletny. Obowiązkiem organu w takiej sytuacji jest niezwłoczne wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku, bądź – w razie potrzeby osobistego stawiennictwa, celem wykonania czynności przy których udział wnioskodawcy jest niezbędny.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że ustawodawca nie wykluczył możliwości złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy za pośrednictwem poczty, czy też środków komunikacji elektronicznej. Skoro tak, to oczywistym jest, że w takiej sytuacji, wnioskodawca musi zostać wezwany celem złożenia odcisków linii papilarnych, a czynność wyznaczenia terminu stawiennictwa w urzędzie powinna zostać podjęta bez zbędnej zwłoki.

Sprawy, o których mowa nie mają skomplikowanego charakteru, a rola organu sprowadza się do przeanalizowania wniosku, ewentualnego wezwania wnioskodawcy do jego uzupełnienia i pozyskania przewidzianych w art. 109 u.c. informacji. W ocenie Sądu sytuacja, w której strona czeka na rozstrzygnięcie organu, który nie wykazuje zainteresowania sprawą i ignoruje zupełnie istnienie prawem przewidzianych terminów nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa.

Z powyższych względów Sąd – na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. uznał, ze Wojewoda dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta miała – jak już wyżej wspomniano charakter rażący. Na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 30 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Sąd nie uwzględnił wniosku o przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Skarżący nie wskazał bowiem, aby przewlekłość organu spowodowała po jego stronie wystąpienie negatywnych skutków, które wymagałyby przyznania swego rodzaju zadośćuczynienia od organu.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. (punkt IV sentencji wyroku).