Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 501/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8 par. 1, art. 9, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 2 ust. 1, ust. 2, ust. 15a, ust. 15b, ust. 15c, ust. 15d, art. 3 ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 141
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
article: art. 25
journal: Dz.U. 2022 poz 1360
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
article: art. 119 pkt 2, art. 120, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 13 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Asesor WSA Marcin Olejniczak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 września 2023 roku sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 14 marca 2023 roku nr KO.446.131.2023 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Bełchatów z dnia 30 grudnia 2022 roku, nr DWO.EK.427-1/2022.


UZASADNIENIE

Decyzją z 14 marca 2023 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) – dalej: "k.p.a." – utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Bełchatowa z 30 grudnia 2022 r., nr DWO.EK.427-1/2022, w przedmiocie odmowy przyznania A.B. dodatku węglowego.

Kolegium wyjaśniło, że ww. decyzją organ I instancji odmówił przyznania A.B. dodatku węglowego, z uwagi na brak zamieszkania pod adresem wskazanym we wniosku o wypłatę dodatku węglowego. W uzasadnieniu decyzji organ, powołując się na art. 2 ust. 1, ust. 2, ust. 15a, ust. 15b, ust. 16 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 141, ze zm.) – dalej: "u.d.w." – a także art. 19 k.p.a., wskazał, że 22 sierpnia 2022 r. A.B. złożył wniosek o wypłatę dodatku węglowego. Wniosek ten jest poprzedzony informacją, że przedstawione we wniosku informacje składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Organ prowadzący postępowanie ma jednak obowiązek weryfikować dowody z oświadczeń, w celu wykluczenia wypłaty dodatku węglowego osobom, które nie zamieszkują pod danym adresem. Do tego bowiem sprowadza się obowiązek sprawdzania rejestrów. Wskazano, że przegląd rejestrów wykazał niezgodność z rejestrem PESEL - adres zameldowania inny niż podawany we wniosku, a ponadto niezgodność z rejestrem prowadzonym przez gminę w zakresie deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - z podanego adresu nie ma takiej deklaracji. Stwierdzono jednak, że ujawnione niezgodności nie są podstawą odmowy przyznania dodatku węglowego. Takie niezgodności organ winien wyjaśnić.

W związku z powyższym organ I instancji podjął działania w celu ustalenia, czy A.B. zamieszkuje pod wskazanym adresem. Próba kontaktu telefonicznego okazała się nieskuteczna, ponieważ we wniosku wnioskodawca podał nr telefonu swojego ojca. Ojciec wnioskodawcy – K.B. wskazał, że ma sporządzone przez A.B. pełnomocnictwo i że wszystkie sprawy może załatwiać w imieniu wnioskodawcy. Jednocześnie wskazał, że budynek w miejscowości [...] jest wydzierżawiony i prowadzona jest w nim działalność gospodarcza. Jednocześnie K.B. oświadczył, że A.B. nie mieszka w Polsce.

Skoro nie było możliwości poczynienia wstępnych ustaleń drogą telefoniczną, a korespondencja w sprawie wnioskodawcy dotycząca wyjaśnienia niezgodności w rejestrach została odebrana przez K.B., pod wskazany we wniosku adres zamieszkania wnioskodawcy udał się pracownik socjalny w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. W dniach 16 i 22 grudnia 2022 r. pracownicy GOPS nie zastali tam A.B.. Na miejscu uzyskali informację od osoby dzierżawiącej budynek, że A.B. przyjeżdża do [...] co jakiś czas, jednak aktualnie go tam nie ma.

Z ustaleń organu I instancji wynikało zatem, że A.B. nie zamieszkuje i nie gospodaruje pod adresem wskazanym we wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Nie został spełniony zatem warunek zamieszkiwania i gospodarowania pod adresem, gdzie głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej emisyjności budynków, wymagany do przyznania wnioskodawcy dodatku węglowego.

Od decyzji pierwszoinstancyjnej odwołanie złożył A.B., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wójtowi Gminy B., albo o jej zmianę i przyznanie wnioskowanego świadczenia. W ocenie skarżącego, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 7, 9, 10, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz powołanych w decyzji przepisów u.d.w.

W uzasadnieniu odwołania skarżący wyjaśnił, że jest mieszkańcem gminy B. od wielu lat. Jest zameldowany w domu swojego ojca K.B. "pod nr [...] w [...]", ale faktycznie mieszka we własnym domu w sąsiedztwie "pod nr [...]". W domu tym przez większość roku mieszka z nim jego partnerka z ich wspólnym [...]-letnim dzieckiem. Obecnie z uwagi na duże koszty ogrzewania, brak pomocy w postaci dodatku węglowego, przebywa ona u swojej matki w P.. Skarżący dodaje, że parter jego domu jest wynajmowany na potrzeby działalności gospodarczej prowadzonej przez M.A.. Górny poziom jest mieszkalny i tam właśnie mieszka skarżący. Strona wskazała także, że "aktualnie pracuję jako kierowca międzynarodowy co w praktyce oznacza, że często jestem poza domem, ale wracam do domu i w dniach, w których mam wolne tam przebywam. Jest to fakt oczywisty wynikający z charakteru pracy. Są zatem kilkudniowe okresy nieobecności ale i kilkudniowe obecności. W tym czasie muszę ogrzewać mieszkanie w sposób, dla którego ustawa przewiduje dodatek węglowy.".

Odwołujący zwrócił uwagę, że poinformował urząd, aby we wszelkich sprawach kontaktował się z jego ojcem K. B. W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego, pracownik urzędu kontaktował się z ojcem, ale nie chciał z nim rozmawiać o szczegółach. Skarżący twierdzi, że "w oparciu o krótką rozmowę stwierdzono natomiast w uzasadnieniu decyzji, że ja nie mieszkam w Polsce, co jest nieprawdą i ojciec tak tego nie powiedział, a dalszych wyjaśnień od niego nie chciano przyjąć". Zdaniem odwołującego, z treści jego wniosku można było wywnioskować, że ojciec być może jest pełnomocnikiem. W takiej sytuacji, w ocenie skarżącego, prawidłowo prowadzący postępowanie organ powinien zastosować przepisy art. 7, 9 i 77 § 1 k.p.a. i poinformować ojca, żeby przedłożył kopię pełnomocnictwa oraz uiścił stosowną opłatę skarbową i wyjaśniać dalsze wątpliwości po myśli wskazanych wyżej przepisów k.p.a. i u.d.w. Tym bardziej, jak twierdzi skarżący, że najemca lokalu podczas wywiadu środowiskowego poinformował, że przebywa za granicą, ale przyjeżdża do domu. Zdaniem skarżącego, dokonane przez organ ustalenia, o których pisze w uzasadnieniu, że nie zamieszkuje i nie gospodaruje pod wskazanym adresem są niezgodne ze stanem faktycznym. Skarżący podniósł, że "(...) o tym czy gospodaruję Organ nie mógł stwierdzić bo pracownicy wywiadu środowiskowego nikogo o to nie pytali i nie badali sprawy w sposób należyty, tak jak wymagają tego przepisy kpa i ustawy, już tylko te, które zostały wymienione wyżej w moim odwołaniu. A można przecież dodać do tego jeszcze naruszenie przepisu art. 8 kpa który wymaga prowadzenia w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej. Prowadzone postępowanie jak również wydana Decyzja, tego zaufania, o którym wyżej mowa nie wzbudzają u mnie i innych osób znających moją sytuację.". Odwołujący podkreślił także, że na koniec postępowania naruszono przepis art. 10 k.p.a., bo nie został zawiadomiony o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz złożeniu ewentualnych dodatkowych wniosków. Skarżący podkreślił, że mógł to zrobić także jego ojciec, gdyby go poinformowano, że gdy złoży kopię pełnomocnictwa wraz z opłatą, to będzie pełnoprawnym uczestnikiem postępowania. W ocenie skarżącego, decyzja ta jako podjęta bez wnikliwego wyjaśnienia sprawy i z rażącym naruszeniem innych wskazanych wyżej przepisów prawa powinna zostać uchylona i po ponownym rozpatrzeniu wydana nowa uwzględniająca jego wniosek lub zmieniona przez organ odwoławczy.

Skarżący przedłożył kopię pełnomocnictwa dla jego ojca K.B. do zajmowania się tą sprawą. Dołączył też dowód opłaty pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

Na etapie postępowania odwoławczego Kolegium pismem z 14 lutego 2023 r. nr KO.446.131.2023, mając na uwadze art. 33 § 2 k.p.a., zwróciło się do K.B. (ojca skarżącego) o wyjaśnienie, w jakim charakterze występuje w zainicjonowanym postępowaniu odwoławczym. Jeżeli w charakterze pełnomocnika A.B., Kolegium wezwało K.B. o nadesłanie oryginału lub urzędowo poświadczonego pełnomocnictwa potwierdzającego umocowanie do działania w imieniu A.B. i wyznaczającego jego zakres. Określono termin 7 dni od dnia otrzymania pisma na udzielenie odpowiedzi.

Wyżej wskazane pismo Kolegium z 14 lutego 2023 r. zostało doręczone 17 lutego 2023 r. Przysługujący K. B. termin na udzielenie odpowiedzi upłynął zatem 24 lutego 2023 r. Wyjaśnienia takie nie zostały jednak złożone do Kolegium.

Następnie organ II instancji wyjaśnił zasady i tryb przyznawania, wypłacania oraz wysokość dodatku węglowego oraz właściwość organów w tych sprawach i stwierdził, że w deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw (data wypełnienia formularza 28 czerwca 2022 r., dane do CEEB wprowadziła w imieniu składającego D. M.), złożonej przez A.B. (oznaczonego w niej jako właściciel/współwłaściciel budynku), zaznaczono, że w budynku jednorodzinnym, położonym pod adresem: [...], [...] B., zainstalowane i eksploatowane są następujące rodzaje źródeł ciepła, tj.: 1) ogrzewanie elektryczne/bojler elektryczny, funkcja: c.w.u., nie zaznaczono funkcji c.o.; 2) kocioł na paliwo stałe (węgiel, drewno, pellet lub inny rodzaj biomasy) z automatycznym podawaniem paliwa/z podajnikiem; funkcja: c.o., c.w.u. W rubryce B02 klasa kotłów na paliwo stałe oraz liczba zainstalowanych kotłów w poszczególnych klasach wskazano: poniżej klasy 3 lub brak informacji, liczba: 1. W rubryce B03 rodzaje stosowanych w kotłach paliw stałych wskazano węgiel i paliwa węglopochodne. W deklaracji nie zaznaczono, że dotyczy źródła ciepła/spalania paliw uruchomionego po 1 lipca 2021 r. W deklaracji wskazano, że dane adresowe osoby wypełniającej formularz nie są tożsame z adresem budynku, którego dotyczy formularz i podano adres: [...]. [...] B.. Wskazano także, że na deklaracji w wersji papierowej znajduje się oświadczenie: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu i odpowiedzialności karnej za składanie fałszywego oświadczenia".

Zdaniem Kolegium lektura akt sprawy dowodzi, że w złożonym 22 sierpnia 2022 r. wniosku o wypłatę dodatku węglowego A.B., wskazując adres miejsca swojego zamieszkania: [...], [...] B. zaznaczył, że jego gospodarstwo domowe jest jednoosobowe, zaś głównym źródłem ogrzewania jego gospodarstwa domowego znajdującego się w budynku jednorodzinnym z zainstalowanym w nim głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe, zasilany paliwami stałymi, zgodnie z art. 2 ust. 3 u.d.w., zgłoszony lub wpisany do CEEB. Wniosek ten opatrzony jest podpisem składającego i zawiera oświadczenie, że jest świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.

W badanej sprawie, organ pierwszej instancji odmówił skarżącemu wypłaty dodatku węglowego, gdyż uznał, że nie zamieszkuje oraz nie gospodaruje pod adresem wskazanym we wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Zdaniem Kolegium stanowisko organu pierwszej instancji jest prawidłowe. W ocenie Kolegium zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym.

Przepisy u.d.w., nie zawierają własnej definicji miejsca zamieszkania. Wobec tego należy odwołać się do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r., poz. 1360 ze zm.) – dalej "k.c". Zgodnie z art. 25 k.c., miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Oznaczało, że o miejscu zamieszkania decyduje konkretny stan faktyczny: przebywanie w danej miejscowości oraz zamiar stałego pobytu. W myśl art. 28 k.c., można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania.

W świetle cytowanego przepisu o miejscu zamieszkania decydują dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Oznacza to, że dla uznania faktu zamieszkiwania danej osoby w określonej miejscowości, konieczne jest ustalenie kumulatywnego występowania dwóch przesłanek, a mianowicie przebywania i zamiaru stałego pobytu w określonej miejscowości. O ile ustalenie pierwszej przesłanki nie nastręcza trudności, to jednak o ustaleniu zamiaru stałego pobytu mogą decydować różne okoliczności. Przyjmuje się, że o zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej dorosłej osoby fizycznej, w którym koncentrują się jej czynności życiowe (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 10 lutego 2009 r., sygn. akt I OW 164/08 i 2 września 2009 r., sygn. akt I OW 85/09, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej "CBOSA"). Innymi słowy, o uznaniu konkretnej miejscowości za miejsce zamieszkania osoby decyduje takie przebywanie na danym terenie, które posiada cechy założenia tam aktualnego ośrodka jej osobistych i majątkowych interesów. Samo zameldowanie, będące instytucją prawa administracyjnego, nie przesądza o zamieszkaniu w rozumieniu prawa cywilnego (por. postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt I ÓW 231/05, CBOSA). Miejscem zamieszkania jest zatem miejsce, gdzie dana osoba faktycznie przebywa oraz gdzie aktualnie koncentrują się jej sprawy życiowe.

Organ II instancji wskazał, że z treści notatki służbowej sporządzonej przez pracownika GOPS w B.:

1) 18.10.2022 r. wynika, że na podany w deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł i spalania paliw, numer telefonu zgłosił się i przedstawił K.B. (ojciec A.B.). W związku z tym, że K.B. nie jest stroną postępowania, poinformowano, że w złożonym wniosku o wypłatę dodatku węglowego występują wątpliwości co do miejsca zamieszkania wnioskodawcy i A.B. musi zgłosić się w celu złożenia stosownych wyjaśnień;

2) 19.10.2022 r. wynika, że do GOPS w B. zgłosił się do K.B.

w celu złożenia stosownych wyjaśnień, jakie należało złożyć do wniosku o wypłatę dodatku węglowego, gdzie wnioskodawcą jest A.B. K.B.

przedstawił pełnomocnictwo syna A.B., opatrzone datą z roku 2015. K.B. podczas przeprowadzonej rozmowy zachowywał się w sposób awanturniczy, krzyczał, wyrażał się niepochlebnie wobec pracowników GOPS. "W trakcie dalszej rozmowy (nie można określić, że była to rozmowa tylko wykrzykiwanie), wskazał, że syn A.B. przebywa poza granicami kraju i nie mieszka w Polsce. Tam też pracuje i Jego centrum życiowe jest poza granicą kraju". Ponadto, podczas rozmowy K.B. wskazał, że budynek mieszczący się w miejscowości [...] to budynek, który jest wydzierżawiony i prowadzona jest działalność gospodarcza przez osoby trzecie. K.B. został poinformowany, że złożony wniosek o wypłatę dodatku węglowego będzie poddany dalszej analizie i o dalszym postępowaniu w przedmiotowej sprawie zostanie poinformowany. W związku z powzięciem informacji o prowadzonej działalności w budynku pod adresem: [...], dokonano dalszych czynności w celu zweryfikowania informacji. Z uzyskanych informacji z Referatu ds. podatków, opłat i windykacji Urzędu Gminy B., w budynku pod nr [...] (nr działki [...]), prowadzona jest działalność gospodarcza, powierzchnia wydzierżawiona dla prowadzenia działalności to 189 m2, pozostała część budynku, tj. 105 m2 nie jest przeznaczona do prowadzenia działalności. Podkreślono, że budynek nie jest zakwalifikowany jako budynek mieszkalny. Posiada kategorię budynku transportu i łączności.

Nadto, w notatce służbowej z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, sporządzonej przez pracownika GOPS 16 grudnia 2022 r., z uwag i innych istotnych informacji zawartych wynika, że 16 grudnia 2022 r. podjęto próbę przeprowadzenia wywiadu pod adresem: [...], gmina B.. Pod wskazanym we wniosku adresem nie zastano A.B.. Budynek, na który złożony został wniosek o dodatek węglowy jest wydzierżawiony, prowadzona jest w nim działalność gospodarcza. Na miejscu zastano dzierżawcę budynku, z którym przeprowadzono rozmowę i który poinformował, że A.B. przyjeżdża do [...] co jakiś czas, jednak aktualnie nie ma go pod wskazanym adresem, zaś żona B. mieszka w P. i przyjeżdża do [...] czasami w weekendy.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika też, że 22 grudnia 2022 r. podjęto drugą próbę przeprowadzenia wywiadu z A. B., na co wskazuje treść notatki służbowej z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, sporządzona przez pracownika GOPS w B. 22 grudnia 2022 r. Wedle tej notatki, pod adresem: [...], gmina B., nie zastano wnioskodawcy.

W aktach sprawy znajduje się również informacja, iż pod adresem: [...], gmina B., nie stwierdzono aktywnej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Deklaracja taka była złożona pod ww. adresem w okresie od lutego 2018 r. do lipca 2018 r. (dowód: pismo Zespołu ds. Ochrony Środowiska i Gospodarowania Odpadami Urzędu Gminy B. z 30 grudnia 2022 r.).

Skarżący występując o przedmiotowy dodatek i podając adres miejsca swojego zamieszkania: [...], [...] B., twierdzi, że zamieszkuje pod wskazanym we wniosku adresem. Jednak w ocenie organu odwoławczego twierdzeniom tym przeczą ustalenia dokonane przez organ I instancji w trakcie postępowania. Z akt sprawy wynika, że adresem stałego zameldowania skarżącego jest miejscowość [...], [...] B. (dane z rejestru PESEL). W deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw złożonej do CEEB również wskazano, że dane adresowe osoby wypełniającej formularz (A.B.) nie są tożsame z adresem budynku, którego dotyczy formularz i podano adres: [...]. [...] B.. Ojciec skarżącego również potwierdza, że "syn A.B. przebywa poza granicami kraju i nie mieszka w Polsce. Tam też pracuje i Jego centrum życiowe jest poza granicą kraju". Na adres wskazany we wniosku o dodatek węglowy nie została także złożona deklaracja dotycząca opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, którą to deklarację składa się dla każdej zamieszkałej nieruchomości (art. 6m ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). Nadto, z ustaleń organu I instancji wynika, że "w budynku pod nr [...] (nr działki [...]) prowadzona jest działalność gospodarcza, powierzchnia wydzierżawiona dla prowadzenia działalności to 189 m2, pozostała część budynku, tj. 105 m2 nie jest przeznaczona do prowadzenia działalności". Budynek nie jest zakwalifikowany jako budynek mieszkalny. Posiada kategorię budynku transportu i łączności. Dostrzec w tym miejscu trzeba, że domem (budynkiem mieszkalnym) jest taki, którego charakter mieszkalny jest dominujący. Jak wynika zaś z pkt 2 objaśnień wstępnych Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB), stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. Nr 112, poz. 1316, ze zm.), budynki mieszkalne to obiekty budowlane, których co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów mieszkalnych. W przypadkach, gdy mniej niż połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jest na cele mieszkalne, budynek taki klasyfikowany jest jako niemieszkalny, zgodnie z jego przeznaczeniem.

Reasumując, w toku postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że skarżący nie zamieszkuje oraz nie gospodaruje pod adresem wskazanym we wniosku o wypłatę dodatku węglowego, co potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Niewątpliwie w świetle powołanych wyżej przepisów u.d.w., ustawodawca wiąże wypłatę dodatku węglowego osobie z gospodarstwem domowym, a gospodarstwo domowe z zamieszkiwaniem i gospodarowaniem pod adresem, gdzie jest określone główne źródło ogrzewania, które musi służyć ogrzewaniu gospodarstwa domowego (art. 2 ust. 1 i 2 u.d.w.).

W ocenie Kolegium, w zaistniałym stanie faktycznym, skoro podanego we wniosku adresu nie można uznać za miejsca zamieszkania i gospodarowania skarżącego, to zasadna jest odmowa przyznania stronie wnioskowanego dodatku.

Odnosząc się zaś do zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia przez organ I instancji art. 10 k.p.a., Kolegium uznało ten zarzut za nieuprawniony, bowiem nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Z akt sprawy wynika bowiem, że organ I instancji pismem z 25 października 2022 r., znak: [...], zawiadomił skarżącego, działając na podstawie art. 79a § 1 i § 2 w zw. z art. 10 k.p.a., o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania (doręczenie nastąpiło 27 października 2022 r. - pismo odebrał K.B. - ojciec skarżącego) oraz wskazano, że na etapie weryfikacji wniosku ujawniono przesłanki, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony (decyzji odmownej) i wymieniono te przesłanki, a także poinformowano stronę o możliwości przedłożenia dodatkowych dowodów celem wykazania spełnienia warunków przyznania dodatku węglowego w wyznaczonym terminie. Z akt sprawy wynika, że skarżący z tego prawa nie skorzystał.

Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył pełnomocnik A.B. podnosząc, że zaskarżona decyzja, podobnie jak decyzja organu I instancji narusza przepisy postępowania określone w k.p.a oraz przepisy ustawy o dodatku węglowym (dalej: ustawa o.d.w.) poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 2 ust. 1 tej ustawy. W związku z tym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania albo o jej zmianę i przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia w postaci "dodatku węglowego", którego zaskarżoną decyzją organy administracji I i II instancji mu odmówiły.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ odwoławczy nie przeprowadzając żadnego dodatkowego postępowania wyjaśniającego przyjął bezkrytycznie twierdzenia organu I instancji, że skarżący nie zamieszkuje pod adresem, dla którego złożył wniosek o dodatek i nie prowadzi tam gospodarstwa domowego. Organ odwoławczy nie zbadał należycie i wnikliwie stanu faktycznego i tym samym naruszył przepisy postępowania w szczególności art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 k.p.a. oraz przepisy prawa materialnego art. 2 ust. 1 i nast. ustawy o.d.w.

Zdaniem pełnomocnika skarżącego, najpoważniejsze błędy organu odwoławczego, które miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, to niewłaściwa interpretacja przepisów kodeksu cywilnego dotyczących zamieszkania skarżącego i błędna ocena stanu faktycznego oraz przywołanie przepisów dotyczących klasyfikacji obiektów budowlanych jako nie mających znaczenia dla sprawy. Podstawą odmowy jest bowiem stwierdzenie, wywiedzione na podstawie przeprowadzonego postępowania, że skarżący nie zamieszkuje pod wskazanym adresem i nie prowadzi tam gospodarstwa domowego. Wywód powyższej tezy będącej podstawą odmowy został dokonany bez dokładnego wyjaśnienia sprawy. Organ II instancji powtarza za organem I instancji okoliczności, które zostały opisane przez pracowników tego organu nieprawdziwie, a nawet złośliwie.

Pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że od kilku lat załatwiam różne sprawy syna, także w instytucjach Gminy B., jako jego pełnomocnik posiadający upoważnienie poświadczone przez notariusza. Pomimo tego, w niniejszej sprawie nie wysłuchano jego wyjaśnień. Syn od wielu lat pracuje jako kierowca w transporcie międzynarodowym. Dlatego miedzy innymi upoważnił mnie do załatwiania jego spraw, bo w wielu przypadkach nie byłby w stanie ich terminowo załatwiać. Taka praca wymaga wielodniowych, a nawet wielotygodniowych pobytów w trasie. W tym czasie jest oczywistym, że go nie ma w domu. Ale osoby miesiącami przebywające w delegacji czy to w kraju czy za granicą, np. na budowach nie trąca statusu zamieszkiwania w danym mieszkaniu, w którym posiadają wszelkie podstawowe rzeczy potrzebne do życia, gdy są na miejscu i gdy przyjeżdżają. Tu są meble, z których syn korzysta gdy jest w domu, ubranie, w którym chodzi i które w części zabiera na długie wyjazdy do przebrania itd.

W ocenie pełnomocnika skarżącego przywołana w uzasadnieniu teza z postanowienia NSA z 15 lutego 2006 r., że "miejscem zamieszkania jest zatem miejsce, gdzie dana osoba przebywa i gdzie aktualnie koncentrują się jej sprawy życiowe" jest trafna. Nie można jednak interpretować "przebywania" tak jak to czynią organy I i II instancji. W oparciu o taką wykładnie należałoby uznać, że miejscem zamieszkania skarżącego jest kabina samochodu, w której przebywa większość dni i nocy w roku. Tenże kierowca gdzieś wraca i jak już wskazano mieszka, przebiera się w domu (mieszkaniu), w którym w czasie wolnym od pracy przebywa.

Tej okoliczności organ I instancji nie wyjaśnił. Argument, że nie zastał skarżącego w domu, jest w okolicznościach niniejszej sprawy nie do zaakceptowania. Pracownicy podczas wywiadu środowiskowego ograniczyli się do rozpytania najemcy, który potwierdził, że skarżącego nie ma aktualnie pod wskazanym adresem, ale przyjeżdża co jakiś czas. Przyjeżdża też na weekendy jego partnerka z dzieckiem. Pracownicy organu nie skontaktowali się z pełnomocnikiem skarżącego i nie zechcieli obejrzeć mieszkania, które jest w pełni wyposażone, i w którym syn przechowuje swoje rzeczy w tym ubrania. Gdyby była dobra wola pracowników organu, to nic nie stało na przeszkodzie aby pełnomocnik skontaktował się z synem i ustalił kiedy będzie miał wolne dni i będzie w domu. Często z błahych powodów przedłuża się termin na wydanie decyzji w nieskomplikowanych sprawach, a tu chyba tylko złośliwie oparto się na zdawkowych i jeszcze przekręconych przez urzędników wypowiedziach. Bo takiej wypowiedzi, że centrum życiowe skarżącego znajduje się poza granicami kraju nie było. Wspomniana partnerka syna latem przebywa znacznie częściej niż tylko w weekendy, ale zimą ogrzewanie mieszkania bez wsparcia dodatkiem jest zbyt kosztowne, dlatego w tym czasie przebywa u matki w P..

Rozbieżność we wniosku dotycząca danych adresowych i miejsca zamieszkania wyjaśniają same organy. Meldunek nie świadczy o miejscu zamieszkania. Jednak w różnych formularzach należy wskazać adres i najczęściej wskazuje się adres meldunkowy, bo przez niego przy pomocy PESEL organy weryfikują tożsamość i fakt pozostawania przy życiu danej osoby. Więc to nie jest żadna rozbieżność, bo dla dodatku jest ważne faktyczne zamieszkiwanie. Z różnych powodów, także czasowych wiele osób nie dokonuje zmian meldunkowych i także dotyczy to skarżącego.

Na zakończenie pełnomocnik skarżącego podniósł, że organ II instancji bezzasadnie kwestionuje możliwość przyznania dodatku z uwagi ma to, że budynek wskazany we wniosku nie jest budynkiem mieszkalnym. Budynek rzeczywiście ma charakter mieszany. W części jest przystosowany do prowadzenia warsztatu naprawy samochodów, a w części jest mieszkaniem. Klasyfikacja budynku według proporcji powierzchniowych określonych w PKOB ma znaczenie statystyczne, a jej użycie do innych celów musi wynikać z odrębnych przepisów. Ustawa o.d.w. nie stawia takiego wymogu. Jak już wskazano wyżej mieszkanie to jest pełnostandardowym lokalem mieszkalnym z wymaganymi instalacjami i urządzeniami sanitarnymi, wyposażone, nadające się do zamieszkiwania i faktycznie do tego celu wykorzystywane. Ale pracownicy wywiadu środowiskowego nie chcieli tego sprawdzić, a tłumaczenie aktualną nieobecnością skarżącego jest w okolicznościach sprawy nieuzasadnione.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z 26 czerwca 2023 r. pełnomocnik skarżącego wskazał dodatkowo, że część mieszkalna budynku ma osobne podwórko i wejście. Pełnomocnik skarżącego dodał, że stałym miejscem zamieszkania skarżącego jest adres [...], a [...] jest adresem tylko korespondencyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) – powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." – sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie, uwzględniając stanowisko pełnomocnika skarżącego i organu, sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na zgodny wniosek stron. W tym trybie rozpoznanie sprawy następuje na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Przechodząc zatem do kontroli legalności zaskarżonej decyzji należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 - p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Mając powyższe na uwadze sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji stwierdził, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy, co uzasadniało wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.

Materialnoprawną podstawę wskazanych decyzji stanowią przepisy ustawy o dodatku węglowym. Stosownie do art. 2 ust. 1 u.d.w., dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, ze zm.), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. l tej ustawy. Zgodnie z art. 2 ust. 2 u.d.w., przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się:

1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo

2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe).

W rozpoznawanej sprawie kwestią decydującą o odmowie przyznania skarżącemu opisanego w art. 2 ustawy dodatku węglowego okazała się okoliczność, że skarżący nie spełnia warunku zamieszkiwania pod wskazanym przez niego adresem. W ocenie organów administracji na powyższą ocenę złożyły się następujące okoliczności: brak przebywania skarżącego pod wskazanym adresem w czasie wizyt urzędników gminy; fakt zameldowania skarżącego pod innym adresem; fakt wynajmowania części budynku osobom trzecim pod działalność gospodarczą; brak pod wskazanym adresem budynku o przeznaczeniu mieszkalnym; brak aktywnej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Jednakże zdaniem Sądu zaprezentowana przez organy ocena jest przedwczesna, gdyż została dokonana z nienależytym uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, a zwłaszcza charakteru wykonywanego przez skarżącego zawodu.

W pierwszej kolejności zgodzić się należy, że z przytoczonych przepisów u.d.w. wynika zatem, że dodatek węglowy przysługuje wnioskodawcy w związku z zamieszkiwaniem i gospodarowaniem pod określonym adresem. Przepisy ustawy o dodatku węglowym nie precyzują jednak, jak rozumieć pojęcie zamieszkiwania, zatem oceniając stan faktyczny i prawny w tym zakresie należy mieć na względzie poglądy doktryny i judykatury wypracowane na gruncie prawa cywilnego. W tym zakresie należy uwzględnić treść art. 25 k.c., zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O wypełnieniu przesłanek tej normy prawnej świadczą dwie okoliczności - zewnętrzna, czyli faktyczne przebywanie, oraz wewnętrzna, czyli zamiar stałego pobytu. Ustalenie zamiaru powinno nastąpić w oparciu o kryteria zobiektywizowane, świadczące o woli, ale też możliwości skoncentrowania swoich spraw w danej miejscowości. Stałe zamieszkiwanie generalnie powiązane jest z tzw. centrum życiowym danej osoby, tj. miejscem gdzie koncentrują się jej sprawy życiowe Pojęcie miejsca zamieszkania, przyjęte w art. 25 Kodeksu cywilnego, jest więc konstrukcją prawną, na którą składają się dwa elementy: fizyczne przebywanie w danej miejscowości (corpus) i zamiar, wola stałego pobytu (animus). Oba te elementy muszą występować łącznie. Przerwa w przebywaniu spowodowana szczególnymi okolicznościami (...), nie zmienia jednak miejsca zamieszkania w znaczeniu prawnym (por. np. wyrok WSA w Olsztynie 27 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 395/23 – dostępny w CBOSA).

Zamieszkiwanie oznacza więc rodzaj pobytu osoby, cechujący się zaspokajaniem codziennych potrzeb życiowych tej osoby w mieszkaniu faktycznie zajmowanym, stanowiącym jej centrum życia domowego w danym okresie, a w szczególności nocowania, stołowania się i wypoczynku po pracy czy nauce.

Z powyższych rozważań wynika więc, że konieczną przesłanką do otrzymania dodatku węglowego jest zamieszkiwanie w budynku. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy nie wykazały w sposób wystarczający, że skarżący nie zamieszkuje w budynku zlokalizowanym w miejscowości [...]. Fakt, że w czasie wywiadu środowiskowego skarżący nie przebywał pod tym adresem nie może stanowić przeszkody w otrzymaniu wnioskowanego dodatku węglowego. Pełnomocnik skarżącego konsekwentnie w toku postępowania administracyjnego podnosił, że nieobecność jego syna spowodowana jest pracą w charakterze zawodowego kierowcy, co oznacza częste wyjazdy za granicę, trwające od kilku dni, nawet do kilku tygodni. Nieobecność jednak zawsze ma charakter czasowy. Podkreślić ponownie należy, że czasowa (nawet kilkutygodniowa) nieobecność w miejscu zamieszkania, zwłaszcza spowodowana wykonywaniem obowiązków zawodowych, nie może być oceniana w znaczeniu prawnym jako zmiana miejsca zamieszkania. Ponadto, jak słusznie wskazał pełnomocnik skarżącego, miejsce zameldowania nie przesądza o miejscu zamieszkania.

Podobnie należy się odnieść do przesłanki w zakresie gospodarowania w budynku. Przyjąć należy, że co do zasady nieprzebywanie w lokalu może wskazywać na brak gospodarowania, ale w sytuacji gdy nieobecność ma charakter powtarzający się regularnie (z przyczyn wskazanych powyżej), to okoliczność ta nie może jeszcze świadczyć o niewypełnieniu przesłanki gospodarowania.

Organ prowadzący postępowanie zakończone omawianą decyzją nie miał również podstawy do kwestionowania przeznaczenia zajmowanego przez skarżącego budynku. Miał jedynie obowiązek ustalić, czy skarżący faktycznie wykorzystuje ten budynek (a właściwie jego część) na cele mieszkalne wskazanego budynku i prowadzi w nim gospodarstwo domowe, czego wymaga treść art. 2 ust. 2 u.d.w.

Dalej wskazać należy, że jak stanowi art. 2 ust. 15a u.d.w., dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności:

1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2519);

2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie:

a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, 1265 i 2140),

b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577 i 2140),

c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202, 1692 i 2687),

d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561 i 2456);

3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191).

W myśl art. 2 ust. 15b ustawy, jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie do samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się.

Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (art. 2 ust. 15c ustawy). W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15d ustawy).

W świetle przywołanych przepisów, nie może budzić wątpliwości, że informacje podane we wniosku o przyznanie dodatku węglowego podlegają weryfikacji przez organ gminy przed podjęciem decyzji w przedmiocie dodatku węglowego. Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje jednak, że weryfikacja wniosku o przyznanie dodatku węglowego powinna mieć charakter wszechstronny, a katalog źródeł i informacji, w oparciu o które organ może dokonać weryfikacji wniosku o dodatek węglowy, ma charakter otwarty. Postępowanie administracyjne winno zostać przeprowadzone zgodnie z ogólnymi zasadami, wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego (por. przykładowo wyrok WSA w Krakowie z 6 czerwca 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 294/23; wyrok WSA w Łodzi z 15 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 949/22; wyrok WSA w Poznaniu z 16 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Po 866/22 – orzeczenia dostępne w CBOSA).

Z powyższego wynika, że informacje, o których mowa w art. 2 ust. 15a u.d.w. mają charakter przykładowy, jednak wynikające z nich pewne nieścisłości nie mogą być od razu interpretowane na niekorzyść wnioskodawcy i stanowić podstawy do odmowy przyznania dodatku węglowego. W sytuacji, gdy informacje pozyskane z tych źródeł są niewystarczające do rozstrzygnięcia spraw, wyjaśnienia wątpliwości w tym zakresie powinny zostać dokonane poprzez przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, o czym stanowi art. 2 ust. 15b u.d.w.

Jednak jak wynika z oświadczeń pełnomocnika skarżącego, pomimo posiadanych przez pracowników organu informacji o charakterze wykonywanej przez skarżącego pracy i częstym przebywaniem poza miejscem zamieszkania (wskazanym we wniosku) nie wykazali oni woli przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w czasie obecności skarżącego.

Przypomnieć natomiast należy, że zgodnie z art. 3 ust. 3 u.d.w., w sprawach nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy k.p.a. Rozpoznając sprawę z wniosku o dodatek węglowy, organ związany jest ogólnymi zasadami postępowania dowodowego opisanymi w k.p.a. Organ winien zatem w toku postępowania z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), oraz ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 § 1 k.p.a.). Organ winien ponadto działać w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), a także należycie i wyczerpującego informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Następnie dokonać właściwej subsumpcji.

Wobec powyższych ustaleń uznać należy, że decyzja w sprawie wydana została przedwcześnie, bez zgromadzenia w sprawie wystarczającego, pełnego materiału dowodowego. Znajdujące się w aktach sprawy szczątkowe informacje sugerujące, że skarżący może nie zamieszkiwać pod wskazanym adresem nie są wystarczające i wiarygodne, aby rozstrzygnąć sprawę zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego. Co prawda przepisy u.d.w. przewidują uproszczoną procedurę rozpatrywania wniosków o dodatek węglowy, ale już zostało to wyżej wskazane art. 3 ust. 3 u.d.w. odsyła do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach nieuregulowanych ustawą.

Na koniec warto przypomnieć, że w uzasadnieniu projektu ustawy (druk IX.2471) wskazano, że "projektowana regulacja ma na celu zapewnienie wsparcia dla dużej grupy gospodarstw domowych w Polsce, w tym również gospodarstw najuboższych energetycznie, w pokryciu części kosztów wynikających ze wzrostu cen na rynku energii, w tym kosztów opału. Proponowane wsparcie finansowe w postaci dodatku węglowego wspomoże budżety domowe oraz zwiększy poczucie bezpieczeństwa energetycznego i socjalnego. Tym samym przyczyni się do ograniczenia negatywnych skutków sytuacji międzynarodowej na te z gospodarstw domowych, dla których główne źródło ciepła zasilane jest paliwami stałymi. Proponowane rozwiązania związane z wypłatą dodatku węglowego uzupełniono o inne regulacje, o tożsamym celu, czyli zwiększeniu bezpieczeństwa energetycznego państwa".

Powyższe potwierdza, że ratio legis świadczenia wprowadzonego u.d.w. koncentruje się na udzieleniu pomocy w postaci dodatku węglowego jak największej liczbie gospodarstw domowych, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe. Tym samym formalistyczne podejście zaprezentowane przez organy obu instancji nie daje się obronić w kontekście celów ustawy o dodatku węglowym.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, organ uwzględni twierdzenia skarżącego, że jego nieobecność w miejscu zamieszkania, choć występuje regularnie, to jednak zawsze ma charakter czasowy, spowodowany specyfiką wykonywanego zawodu kierowcy. Następnie organ dokona weryfikacji powyższych twierdzeń, w oparciu o wywiad środowiskowy przeprowadzony w miejscu wskazanym jako adres zamieszkania i gospodarowania skarżącego, przy udziale samego skarżącego lub jego pełnomocnika. Ewentualnie organ przeprowadzi inne dowody, które uzna za niezbędne, a następnie ponownie rozstrzygnie sprawę, biorąc pod uwagę uzupełniony materiał dowodowy.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.