Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 281/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2013-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64 c
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 124 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 września 2013 r. sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., dalej powoływana jako "u.p.e.a."), Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanego S. T.

2. Postanowieniem z tego samego dnia nr [...], wydanym na podstawie art. 64c § 1, §4 i §7 u.p.e.a., organ egzekucyjny obciążył Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., Inspektorat w Z. kosztami egzekucyjnymi, stanowiącymi opłatę za zajęcie wierzytelności pieniężnych. Obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi uzasadnił bezskutecznością egzekucji prowadzonej wobec zobowiązanego.

3. Wskutek wniesienia przez ZUS zażalenia na postanowienie o obciążeniu kosztami, Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego.

4. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., Inspektorat w Z. zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów art. 64c

§ 7 w zw. z art. 59 § 2 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, iż możliwe jest rozstrzygnięcie

o kosztach egzekucyjnych w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości

i zasądzenie kosztów postępowania.

Podniesiono, że w zażaleniu z dnia [...] marca 2013 r. ZUS wskazywał, że postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie jest prawomocne,

a zatem obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego jest przedwczesne. Wskazano, że postępowanie egzekucyjne na dzień wydania postanowienia o kosztach egzekucyjnych nie było zakończone, gdyż wierzyciel skorzystał z przysługującego mu prawa zaskarżenia postanowienia organu egzekucyjnego w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy zakończenia postępowania egzekucyjnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. nie był uprawniony do rozstrzygnięcia

o kosztach postępowania i obciążania nimi wierzyciela.

Zdaniem Skarżącego, postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego było wydane przed postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, gdyż oba postanowienia datowane są na dzień

[...] marca 2013 r., natomiast postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych oznaczone jest wcześniejszym numerem, aniżeli postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.

5. W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i wskazał, że nadanie wcześniejszego numeru postanowieniu w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, aniżeli postanowieniu

o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie. Dla oceny daty wydania postanowienia pisemnego przyjmuje się dzień wydania, nie zaś godzinę czy minutę danego dnia. Organ podkreślił, że datą wydania decyzji jest data wydania decyzji na piśmie lub data ogłoszenia decyzji ustnie, z tym że datą wydania decyzji pisemnej jest dzień podpisania decyzji. Organ wskazał przy tym na orzecznictwo przyjmujące, że w razie wątpliwości co do daty podpisania przyjmuje się, że jest to data umieszczona na decyzji (tak. wyrok NSA z 28 lutego 2008 r., sygn. I OSK 175/07; wyrok NSA z 16 lipca 2010 r., sygn. I OSK 216/10; wyrok NSA z 29 grudnia 2011 r., sygn. II OSK 1920/11). Dalej Organ podniósł, że postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego oraz postanowienie

o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi datowane są tego samego dnia, czyli [...] marca 2013 r., co zdaniem Organu oznacza, iż zostały wydane tego samego dnia. Stąd zdaniem Organu chybiony jest zarzut, że o dacie wydania postanowienia może przesądzać numer nadany postanowieniom, tym bardziej, że numer nie jest elementem obligatoryjnym postanowienia stosownie do art. 124 K.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

6. Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował

i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.

Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji lub postanowienia, może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy ich wydanie nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia

art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. nr [...] z [...] kwietnia 2013 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. nr [...] z [...] marca 2013 r. nie naruszają prawa w stopniu, który mógłby uzasadniać ich uchylenie.

7. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia prawidłowości uznania że możliwe jest rozstrzygnięcie o kosztach egzekucyjnych w sytuacji, gdy postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie jest ostateczne.

8. Zgodnie z normą zawartą w art. 64c § 4 u.p.e.a., wierzyciel pokrywa koszty postępowania egzekucyjnego, jeżeli nie mogą one być ściągnięte od zobowiązanego.

O niemożliwości ściągnięcia od zobowiązanego kosztów egzekucyjnych organ egzekucyjny przesądza na podstawie całokształtu okoliczności konkretnej sprawy.

Przepisy u.p.e.a. nie precyzują, w którym momencie może dojść do obciążenia kosztami. Orzecznictwo w tej mierze, jak też doktryna wskazują, że obciążenie kosztami może nastąpić jedynie po zakończeniu postępowania egzekucyjnego,

z czym w pełni należy się zgodzić. Jednocześnie wskazać należy, iż żaden przepis ustawy egzekucyjnej nie wymaga aby postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi zostało wydane dopiero po ostatecznym lub prawomocnym umorzeniu postępowania egzekucyjnego.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 kwietnia 2006 r.

(II FSK 487/05), stosownie do treści art. 64c § 4 u.p.e.a., obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w czasie trwania postępowania egzekucyjnego, to jest przed jego zakończeniem, w tym w szczególności przed umorzeniem tegoż postępowania na podstawie art. 59 § 2 wymienionej ustawy, jest nieuzasadnione. Sąd podkreślił przy tym, że na podstawie art. 64 c § 4 u.p.e.a. wierzyciel pokrywa bowiem koszty postępowania egzekucyjnego, nie zaś koszty egzekucyjne w trakcie jego prowadzenia.

Także W. Grześkiewicz wskazuje (W. Grześkiewicz, Komentarz do art. 64 c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w: D. R. Kijowski (red)., Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Warszawa 2010 r., LEX 2010), iż przeniesienie odpowiedzialności na wierzyciela za koszty egzekucyjne może nastąpić po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, tj., po jego umorzeniu z przyczyn uzasadniających brak możliwości ściągnięcia kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego.

9. Wątpliwości Strony skarżącej budziło wydanie w tym samym dniu obu postanowień, a mianowicie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego oraz postanowienia o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego oraz fakt nadania postanowieniu o obciążeniu kosztami wcześniejszego numeru niż postanowieniu o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.

10. Odnosząc się do powyższego, w tym miejscu należy odnieść się do regulacji prawnych w zakresie istotnych elementów aktów administracyjnych. Na podstawie art. 124. § 1 k.p.a., który na podstawie art. 18 u.p.e.a. stosuje się odpowiednio do postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym, postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia

i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania lub, jeżeli postanowienie wydane zostało w formie dokumentu elektronicznego, powinno być opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu.

W literaturze dotyczącej wydawania decyzji administracyjnych podnosi się, że "datą wydania decyzji pisemnej jest dzień podpisania decyzji zawierającej wymagane prawem składniki" (por. A. Wróbel, w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Bibliografia postępowania administracyjnego za lata 1927-2000, Kraków 2000, s. 643). R. Suwaj to stwierdzenie uzupełnia wskazując na obowiązek, by decyzja (podpisana, zawierająca wymagane prawem składniki) została tego samego dnia złożona do wysyłki adresatowi. Autor uzasadnia swoje stanowisko doniosłością znaczenia okoliczności, iż treść jej rozstrzygnięcia powinna uwzględniać stan faktyczny i prawny na dzień wydania decyzji (por. R. Suwaj, Wydawanie decyzji administracyjnych, Wrocław 2011, s. 138).

11. W niniejszej sprawie postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego nosi tę samą datę, co postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Nie można jednak przyjąć, jak twierdzi Strona skarżąca, iż decydujące znaczenie ma w przypadku wydania obu postanowień tego samego dnia – kolejność numeracji. Biorąc pod uwagę, iż datą wydania aktu administracyjnego jest dzień, miesiąc oraz rok jego wydania uwidoczniony w treści aktu (o ile jest to także data złożenia danego aktu do wysyłki adresatowi), to za dopuszczalne przyjąć należy iż w tej samej dacie wydane są postanowienia

o umorzeniu postępowania egzekucyjnego oraz o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, nawet w sytuacji oznaczenia wcześniejszym numerem postanowienia o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego.

Przyjąć w takiej sytuacji należy, że wydanie postanowienia o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego nastąpiło po zakończeniu postępowania egzekucyjnego.

12. Dodatkowo niejako podnieść należy, iż wniesienie zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania następuje co prawda za pośrednictwem organu egzekucyjnego, ale nie oznacza to, że przed Dyrektorem Izby Skarbowej toczy się postępowanie egzekucyjne – Dyrektor Izby Skarbowej nie jest bowiem organem egzekucyjnym (zob. art. 19 u.p.e.a.), zaś postępowanie zażaleniowe nie jest postępowaniem egzekucyjnym. Stąd nie budzi wątpliwości w ocenie Sądu, że

w momencie zakończenia postępowania przed organem I instancji zachodzi podstawa do obciążenia kosztami postępowania egzekucyjnego.

13. Konkludując, w ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie rację miały organy obu instancji, które swoim działaniem nie naruszyły prawa.

14. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak

w sentencji.