Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 4607/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 71 i 72
journal: Dz.U. 2018 poz 2081
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: starszy asystent sędziego Katarzyna Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej X Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 732/20 w sprawie ze skarg J. D., D. D. i A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 7 sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 22 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 732/20, po rozpoznaniu skarg J. D., D. D. i A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 7 sierpnia 2020 r., nr [...], w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia – uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji X Spółka z o.o. złożyła do Wójta Gminy P. w dniu 12 marca 2019 r. wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z niezbędną infrastrukturą na terenie działki o nr ewid. [...], obręb C., gmina P.

Organ I instancji wszczął postępowanie, w ramach którego w trybie art. 64 ust 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego

ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm.) – dalej: "ustawa ocenowa", wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Olsztynie, Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Olsztynie oraz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z wnioskami o opinię, co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i ewentualnego określenia zakresu raportu dla wskazanego na wstępie zamierzenia inwestycyjnego. Wymienione organy stwierdziły, że planowane przedsięwzięcie nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jako że wskazana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć potencjalnie znacząco, ani zawsze znacząco oddziałujących na środowisko.

Decyzją z dnia 10 czerwca 2019 r. Burmistrz P. (organ I instancji) umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację powyższego przedsięwzięcia.

Na skutek wniesionego odwołania decyzją z dnia 24 września 2019 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia 28 lutego 2020 r. organ I instancji orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

Od przedmiotowej decyzji odwołania wnieśli Z. W., D. i A. D. oraz J. D.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie decyzją z dnia 7 sierpnia 2020 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że jak wynika z karty informacyjnej przedsięwzięcia, wzdłuż osi głównych wiązek promieniowania poszczególnych anten sektorowych planowanego przedsięwzięcia (o założonej mocy promieniowania większej niż 1000 W i mniejszej niż 2000 W), w odległości nie większej niż 70 m nie występują miejsca dostępne dla ludności. Wskazano, że w wyniku przeprowadzonych obliczeń ocenia się, że dla wytyczonych maksymalnych pochyleń osi głównych wiązek promieniowania przedstawionych w tabeli 1, miejsca dostępne dla ludności występują poza osiami głównych wiązek promieniowania anten sektorowych, w przedziale odległości wyznaczonych na podstawie rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Skargi, o tożsamej treści, wywiedli J. D., a także D. i A. D. wnosząc o uchylenie decyzji zapadłych w obydwu instancjach.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesione skargi za zawierające usprawiedliwione podstawy. Jak podniesiono w uzasadnieniu, istota problemu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy kwalifikacja przedsięwzięcia zawierająca analizę oddziaływania pół elektromagnetycznych w ramach inwestycji przeprowadzona z uwzględnieniem oddziaływania wyłącznie dla pojedynczych anten, a nie uwzględniająca kumulacji ich oddziaływań, jest prawidłowa i jako taka może stanowić podstawę do oceny przedłożonej przez inwestora charakterystyki środowiskowej przedsięwzięcia, a co za tym idzie dla wydania bądź stwierdzenia braku konieczności wydania decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia. Choć w dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839), które weszło w życie w dniu 11 października 2019 r., to z uwagi na przepis intertemporalny zawarty w § 4 tego aktu, w ocenie Sądu meriti, prawidłowo organ odwoławczy zastosował poprzednio obowiązujące przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Jak wskazał Sąd Wojewódzki, w odniesieniu do przedsięwzięć obejmujących, tak jak projektowana w rozstrzyganej sprawie stacja bazowa telefonii komórkowej, więcej niż jedną antenę, zachodzi konieczność rozważenia możliwości kumulacji oddziaływań lub sumowania się parametrów tego samego rodzaju przedsięwzięcia.

W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że projektowane zamierzenie polega na zainstalowaniu stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z niezbędną infrastrukturą. Wyposażenie stacji będzie stanowić zespół urządzeń nadawczo-odbiorczych (RRU) oraz transmisyjnych (ODU) oraz m.in. anteny sektorowe i paraboliczne (radiolinie). Tym samym, dla oceny, do jakiej grupy przedsięwzięć zalicza się przedmiotowy obiekt, nie można było poprzestać wyłącznie na uwzględnieniu równoważnej mocy promieniowania dla każdej anteny z osobna. Z przedłożonej kwalifikacji przedsięwzięcia dokonanej w świetle przepisów rozporządzenia wynika natomiast, że ocenę oddziaływania w zakresie równoważnej mocy promieniowanej izotropowo wyznaczono dla pojedynczych anten.

Dalej Sąd pierwszej instancji wskazał, że rozstrzygnięcie tego, do jakiej grupy przedsięwzięć zalicza się przedmiotowa inwestycja, wymaga uwzględnienia łącznej wartości parametrów charakterystycznych dla urządzeń tego samego rodzaju. Z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. wynika bowiem, że do parametrów technicznych stacji bazowej telefonii komórkowej decydujących o wpływie na środowisko należą: 1) rodzaj anteny - instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne; 2) liczba anten; 3) moc promieniowania poszczególnych anten; 4) emisja pola elektromagnetycznego przez poszczególne anteny; 5) odległość instalacji od miejsc dostępnych dla ludzi, a zatem konkretne umiejscowienie inwestycji na terenie objętym wnioskiem; 6) występowanie na obiekcie realizowanej lub zrealizowanej instalacji radiokomunikacyjnej, radionawigacyjnej lub radiolokacyjnej. Należy mieć przy tym na uwadze, że jedynie jednoznaczne określenie opisanych parametrów technicznych inwestycji i precyzyjne ustalenie wszelkich istotnych okoliczności jej usytuowania, w tym wobec miejsc dostępnych dla ludzi, umożliwia dokonanie prawidłowej kwalifikacji inwestycji i jej charakteru. Oczywiste jest zatem, w ocenie Sądu meriti, że jednym z parametrów inwestycji polegającej na budowie instalacji radiotelekomunikacyjnej, do jakich zalicza się projektowana przez Spółkę stacja bazowa telefonii komórkowej, jest ilość i moc anten. Zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1 tego paragrafu, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1. Co istotne przy tym, przez planowane przedsięwzięcie należy w takiej sytuacji rozumieć przedsięwzięcie, w stosunku do którego zostało wszczęte postępowanie w sprawie wydania jednej z decyzji wymienionych w art. 72 ust. 1 ustawy środowiskowej bądź dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a tejże ustawy.

Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, organy administracji bezzasadnie ograniczyły się przy interpretacji przepisów art. 3 ust. 1 pkt 8 i § 2 ust. 1 pkt 7 powołanego rozporządzenia wyłącznie do dyrektyw wykładni językowej, co było nieuzasadnione. W orzecznictwie wskazuje się bowiem, że wykładnia systemowa tych przepisów rozporządzenia prowadzi do stwierdzenia, że ich celem było określenie inwestycji, które mogą znacząco (potencjalnie lub zawsze) oddziaływać na środowisko, co oznacza, że rolą organów powołanych do ochrony środowiska jest ustalenie, w jaki sposób projektowana stacja bazowa telefonii komórkowej jako całość (a nie tylko wchodzące w jej skład poszczególne anteny) wpłynie na środowisko. Dla prawidłowych ustaleń w tej kwestii konieczne jest więc uwzględnienie nie tylko mocy poszczególnych anten, lecz również jednoznaczne przeanalizowanie ewentualnego nakładania się (nachodzenia) wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny.

W świetle tego, co podniesiono wyżej, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że co najmniej przedwczesna była przeprowadzona przez organy obu instancji ocena, że planowane przedsięwzięcie nie kwalifikuje się jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko lub przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a co za tym idzie umorzenie postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji tego przedsięwzięcia.

Mając na uwadze powyższe uchybienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a." – uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła X Sp. z o.o. z siedzibą w W. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzuciła naruszenie:

I. prawa materialnego poprzez ich błędna wykładnię:

1) § 2 ust 1 pkt. 7 oraz § 3 ust 1 pkt 8 oraz § 3 ust 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - dalej: "rozporządzenie o znaczącym oddziaływaniu", poprzez bezpodstawne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że wskazane przepisy, mogą stanowić podstawę do sumowania parametrów planowanej inwestycji (łącznie 3 anteny, po jednej antenie na sektor), niezgodnie z jednoznacznymi przepisami § 2 ust 1 pkt 7 oraz § 3 ust 1 pkt rozporządzenia o znaczącym oddziaływaniu, które nakładają obowiązek badania mocy wzdłuż wiązki pojedynczej anteny, w sytuacji gdy planowana stacja bazowa jest jedyną tego rodzaju instalacją na analizowanym obszarze, zatem nie zachodzą przesłanki do zastosowania § 3 ust. 2 pkt. 3 rozporządzenia o znaczącym oddziaływaniu, ani tym bardziej sumowaniu parametrów na podstawie § 2 ust 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenia o znaczącym oddziaływaniu;

2) art. 71 i 72 ustawy ocenowej, w zw. z § 2 ust 1 pkt 7 oraz § 3 ust 1 pkt 8 oraz § 3 ust 2 pkt 3 rozporządzenia o znaczącym oddziaływaniu - poprzez bezpodstawne uznanie, że skarżącą Spółkę obowiązuje konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji, gdy przedmiotowe przedsięwzięcie nie zalicza się do zawsze bądź potencjalnie znacząco oddziałujących na środowisko, a na terenie tej działki nie znajduje się inwestycja taka jak inwestycja Skarżącej;

3) § 2 ust 1 pkt 7 oraz § 3 ust 1 pkt 8 w zw. z § 3 ust 2 i 3 rozporządzenia o znaczącym oddziaływaniu, w z w. z art. 122a ust. 1 pkt. 1, art. 122 i art. 152 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 799) – dalej: "Prawo ochrony środowiska", w zw. z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku w zw. z art 81a § 1 K.p.a. - poprzez nałożenie na skarżącą bezpodstawnego obowiązku sprawdzenia skumulowanego oddziaływania 1 anteny na sektor pomimo, że przepisy rozporządzenia o znaczącym oddziaływaniu jednoznacznie nakazują badanie przedsięwzięcie według określonej charakterystyki, w tym badanie wiązki pojedynczej anteny, w konsekwencji wykładnia systemowa przepisów oraz pomiary promieniowania elektromagnetycznego eliminują wszystkie wątpliwości związane z przedsięwzięciem;

II. prawa procesowego, tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w związku z ww. przytoczonymi przepisami prawa materialnego poprzez zastosowanie określonego w ustawie środka kontroli legalności i uchylenie zaskarżonych decyzji organów administracji na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit a) i c), mimo niezaistnienia przesłanki do ich uchylenia.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, rozpatrzenie skargi na rozprawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano.

W odpowiedziach na skargę kasacyjną uczestnicy postępowania: J. D. oraz D. i A. D. wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skargach zarzutów sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej.

Podstawy, na które można się powołać w skardze kasacyjnej, zostały sprecyzowane w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych formach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 3 § 1 P.p.s.a. Przepis ten nie jest przepisem procesowym, ale ustrojowym, określającym podstawowe kryterium sprawowania kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne. Stanowi on, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakreśla właściwość sądów administracyjnych, stanowiąc, że sprawują one wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wykazując naruszenie art. 3 § 1 P.p.s.a. strona może wywodzić, że sąd niezasadnie wyszedł poza kryterium kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Sąd może naruszyć powołany przepis ustrojowy tylko wówczas, gdy oceni działalność administracji przyjmując inne, niż legalność, kryterium kontroli - przykładowo będzie ją oceniał pod kątem słuszności. W przedmiotowej sprawie nie ma podstaw do przyjęcia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nie dokonał takiej kontroli albo, że ocenę swoją oparł na innym kryterium niż zgodność zaskarżonej decyzji z prawem.

Nie są zasadnie zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) P.p.s.a. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a., należy bowiem do grupy przepisów wynikowych, które nie mogą samodzielnie stanowić podstawy zaskarżenia, a prawidłowa redakcja zarzutów opartych o naruszenie tego przepisu powinna odwoływać się do naruszenia innych przepisów, których nieprawidłowa wykładnia bądź niezastosowanie powoduje, że naruszone zostały powołane przepisy (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 5028/21, LEX nr 3315335).

Uwzględniając istotę sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie, wskazać należy, że w ocenie skarżącej kasacyjnie bezpodstawnie uznano, że inwestora obowiązuje konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji, gdy przedmiotowe przedsięwzięcie nie zalicza się do zawsze, bądź potencjalnie znacząco oddziałujących na środowisko, a na terenie tej działki nie znajduje się inwestycja taka jak inwestycja Spółki. Zdaniem skarżącej przepisy rozporządzenia o znaczącym oddziaływaniu jednoznacznie nakazują badanie przedsięwzięcia według określonej charakterystyki, w tym badanie wiązki pojedynczej anteny, w konsekwencji to wykładnia systemowa przepisów oraz pomiary promieniowania elektromagnetycznego, eliminują wszystkie wątpliwości związane z przedsięwzięciem.

Powyższe stanowisko nie zasługują na uwzględnienie. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2022 r., sygn. akt III OPS 1/22 (LEX nr 3429156), której treścią, na mocy art. 269 § 1 P.p.s.a., związany jest Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając przedmiotową sprawę, przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych na podstawie § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, jako inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny także wówczas, gdy w skład instalacji wchodzi kilka anten. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że z unormowań § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia wynika, że parametr równoważnej mocy promieniowanej izotropowo - jako warunek zakwalifikowania instalacji radiokomunikacyjnych pod przepisy rozporządzenia, który implikuje konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla tej inwestycji - należy przyjmować w odniesieniu do "pojedynczej anteny". Instalacja będzie wymagała uzyskania decyzji środowiskowej jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli w jej składzie została zaprojektowana co najmniej jedna antena odpowiadająca wymaganiom zawartym w przepisie. Wielkość równoważnej mocy promieniowanej izotropowo (dalej również jako EIRP) "pojedynczej anteny" została w nim powiązana z odległością wyznaczaną od środka elektrycznego anteny, w osi głównej wiązki jej promieniowania. Oba te parametry, tj. moc i odległość służą ustalaniu, czy w zasięgu instalacji nie występują miejsca dostępne dla ludności w rozumieniu art. 124 ust. 2 Prawa ochrony środowiska. Konstrukcja normatywna § 3 rozporządzenia pokazuje, że prawodawca, w kolejnych punktach oznaczonych literami od "a" do "g" punktu 8 ustępu pierwszego stopniuje, tj. zwiększa moc anteny i jednocześnie powiększa odległość terenu, na którym należy przeprowadzić badanie pod kątem występowania miejsc dostępnych dla ludności. Ustalenie, że w danej odległości od środka pojedynczej anteny o mocy podanej w § 3 ust. 1 pkt 8 znajduje się miejsce dostępne dla ludności powoduje, że przedsięwzięcie staje się przedsięwzięciem mogącym potencjalnie oddziaływać na środowisko, a co za tym idzie, wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ustalenie z kolei, że takie miejsce w otoczeniu instalacji nie występuje, skutkuje jej zwolnieniem z tego obowiązku. Za tym, że parametr EIRP odnosi się do pojedynczej anteny, przemawia zatem nie tylko samo użycie w § 3 ust. 1 pkt 8 (podobnie jak w § 2 ust. 1 pkt 7) takich sformułowań jak "wyznaczona dla pojedynczej anteny", czy "w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny", ale również cel posłużenia się tą wielkością w konstrukcji ww. przepisu, jego wewnętrzna budowa i zakodowany w nim sposób wyznaczania obszaru.

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale sygn. III OPS 1/22 doszedł do przekonania, że zasadność sumowania równoważnych mocy promieniowanych izotropowo nie wynika również z § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, albowiem przepis ten nie może mieć zastosowania do instalacji wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia. Warunkiem jego zastosowania jest bowiem ustalenie, że na terenie jednego zakładu lub obiektu obok planowanej inwestycji (w tym przypadku instalacji radiokomunikacyjnej) występuje jeszcze inne dodatkowe "przedsięwzięcie", które albo jest realizowane, albo zostało już zrealizowane. Treść tego przepisu nie nasuwa wątpliwości, jasne jest, że chodzi w nim o dodatkowe uwzględnienie parametrów - planowanego, realizowanego lub zrealizowanego - a w każdym razie innego "przedsięwzięcia tego samego rodzaju". Należy wyjaśnić, że "przedsięwzięcie" definiuje art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy ocenowej jako: "zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty". W świetle powyższego, w przypadku stacji bazowej telefonii komórkowej za "przedsięwzięcie" nie może być uznana każda z anten z osobna. Stacja bazowa jako całość technologiczna stanowi bowiem jedno "przedsięwzięcie" w rozumieniu § 3 rozporządzenia. Już chociażby z tego względu § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia nie może znaleźć zastosowania do instalacji składającej się z kilku anten.

Pod względem językowym, nie budzi wątpliwości również druga część przepisu § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia o treści: "przy czym równoważną moc promieniowana izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna". Cytowany fragment § 3 ust. 1 pkt 8 wskazuje, że nawet w sytuacji, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu miałyby znaleźć się dwie lub więcej instalacji radiokomunikacyjnych, to o ich kwalifikacji jako przedsięwzięcia mogącego potencjalnie oddziaływać na środowisko decydować ma "pojedyncza antena", a w szczególności wystąpienie w jej zasięgu na linii prowadzonej od jej środka elektrycznego i w oznaczonej odległości miejsca dostępnego dla ludności. I jest to także logiczne. Tak jak ustawodawca nie wymaga decyzji środowiskowej dla instalacji składającej się z anten o równoważnych mocach promieniowanych izotropowo mieszczących się w przedziałach określonych w § 3 ust. 1 pkt 8 przy braku występowania w jej otoczeniu miejsca dostępnego dla ludności, tak samo zwalnia z tego wymogu każde kolejne realizowane tego rodzaju przedsięwzięcie dokładnie z tego samego właśnie względu, tj. z braku miejsca dostępnego dla ludności w jego otoczeniu. Czy to będzie jedna instalacja, czy kilka, sposób kwalifikowania każdej z nich będzie zależał od parametrów odnoszących się do "pojedynczej anteny". Z treści badanych regulacji § 3 ust. 1 pkt 8 i ust. 2 pkt 3, przy uwzględnieniu zasad logiki, nie można zatem wyprowadzić wniosku, że ten ostatni mógłby być podstawą sumowania parametrów anten jednej instalacji jako jednego przedsięwzięcia.

Argumenty opowiadające się za przyjęciem "mocy zbiorczej" anten, odwołujące się do wykładni systemowej, nie uzasadniają odstąpienia od wykładni literalnej. Badanie treści § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 2010 r. w kontekście pozostałych przepisów rozporządzenia i innych regulacji, odnoszących się do szeroko rozumianej ochrony środowiska, podważa pogląd, że parametr EIRP podlega sumowaniu. Zauważyć należy, że w przypadku innych przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1, które można określić jako przedsięwzięcia "progowe", ich parametry, które w myśl § 3 ust. 2 pkt 3 podlegają zsumowaniu (oczywiście przy założeniu, że chodzi o ich sumowanie z parametrami innego przedsięwzięcia, a nie parametrami tego samego przedsięwzięcia, jak w przypadku stacji bazowej), określone są wielkościami charakteryzującymi ich skalę i rozmiar. Ujęcie w rozporządzeniu instalacji emitujących pola elektromagnetyczne, jak należy wnioskować z treści § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 nastąpiło nie tyle z uwagi na ich skalę i rozmiar, ile ze względu na możliwość wystąpienia w ich otoczeniu miejsc dostępnych dla ludności (za wyjątkiem § 2 ust. 1 pkt 7 lit. d), który nie ma jednak zastosowania w niniejszej sprawie). Prawodawca, kierując się wskazaniami wiedzy technicznej i medycznej, założył jakie odległości od anten instalacji są bezpieczne dla zdrowia i życia człowieka, a w jakich zaistnieje potrzeba zbadania jej rzeczywistego oddziaływania w postępowaniu środowiskowym. Zsumowanie EIRP nie spowoduje, że przedsięwzięcie określane jako "podprogowe" ten próg osiągnie (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2024 r., sygn. III OSK 2198/21, LEX nr 3696436).

W uzasadnieniu uchwały III OPS 1/22 Naczelny Sąd Administracyjny dodatkowo podkreślił, że w przypadku stacji bazowej telefonii komórkowej nie ma podstaw do rozpatrywania przedsięwzięcia w innym zakresie, niż wskazanym przez inwestora w karcie przedsięwzięcia, czy dokumentacji projektowej. Podane przez inwestora parametry, m.in. układ i nachylenie do gruntu anten są wiążące zarówno dla organów, jak i inwestora na wszystkich dalszych etapach realizacji inwestycji. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia ma charakter rozstrzygnięcia wstępnego względem przyszłego zezwolenia na realizację konkretnego przedsięwzięcia i pełni względem niego w istocie funkcję prejudycjalną, a określone w tej decyzji warunki realizacji przedsięwzięcia nie mogą być na dalszych etapach procesu inwestycyjnego modyfikowane. Ponadto Sąd trafnie zauważył, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach oraz przeprowadzona w jej ramach ocena oddziaływania na środowisko, o ile okaże się wymagana, powinna dotyczyć planowanej stacji bazowej telefonii komórkowej jako całości, a nie tylko poszczególnych elementów tego przedsięwzięcia. We wskazaniach co do dalszego prowadzenia sprawy Sąd Wojewódzki zatem prawidłowo podniósł, że: "w prowadzonym postępowaniu będzie w szczególności wymagała należytego wyjaśnienia kwestia ustalenia równoważnej mocy promieniowanej izotropowo, co oznacza konieczność odniesienia się nie tylko do parametrów poszczególnych anten, lecz także do parametrów całego przedsięwzięcia oraz do odległości miejsc dostępnych dla ludności w osi głównych wiązek promieniowania anten sektorowych oraz radioliniowych od środków elektrycznych tych anten.".

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.