Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 5186/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A.] S.A. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 1182/15 w sprawie ze skargi [A.] S.A. w S. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od [A.] S.A. w S. na rzecz Zarządu Województwa Śląskiego 7.200 (siedem tysięcy dwieście) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 20 czerwca 2016 r. sygn. IV SA/Gl 1182/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę [A.] na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej w wysokości 743.686,51 zł.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] lutego 2012 r. Śląskie Centrum Przedsiębiorczości w C., pełniące rolę Instytucji Pośredniczącej Drugiego Stopnia Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013 (dalej: IP2 RPO WSL) zawarło ze [A.] (dalej: Beneficjent lub [A.] S.A.) umowę o dofinansowanie projektu pn. [...]" o nr [...] Na podstawie powyższej umowy, Beneficjent otrzymał środki finansowe z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz z dotacji celowej budżetu państwa w łącznej kwocie 743.686,51 zł, na realizację projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007- 2013.

W związku z faktem sprzedaży większości akcji Beneficjenta spółce M. A.S. (dalej: TMR A.S.) w trakcie trwania okresu trwałości projektu wystąpiła konieczność weryfikacji dokonanych zmian w projekcie, mających wpływ na zachowanie zasady trwałości, o której mowa w art. 57 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, IP2 RPO WSL zwróciła się do Beneficjenta pismem z [...] marca 2014 r. o:

1/ wyjaśnienie, kto jest właścicielem akcji Beneficjenta, kiedy i na jakich zasadach nastąpiły kolejne emisje akcji, jakiego rodzaju akcje wyemitowano;

2/ określenie charakteru zmiany, tj. w jakim momencie działalności przedsiębiorstwa podjęto decyzję o sprzedaży akcji;

3/ wyjaśnienie, czy z góry założono sprzedaż akcji konkretnemu podmiotowi - dlaczego podjęto taką decyzję lub, czy Beneficjent miał jakikolwiek wpływ lub wiedzę odnośnie faktu, kto wejdzie w posiadanie sprzedawanych akcji;

4/ określenie wpływu emisji akcji na założenia projektu oraz utrzymanie celów projektu założonych we wniosku i umowie o dofinansowanie;

5/ wyjaśnienie w jaki sposób ustalono wartość emisji akcji oraz czy na jej wartość miała wpływ wysokość pozyskanego dofinansowania ze środków RPO WSL;

6/ określenie, czy w wyniku kolejnych emisji akcji zmianie uległ status Beneficjenta;

7/ podanie praw wynikających z akcji - kto obecnie ma wpływ na decyzje podejmowane w zakresie projektu dofinansowanego ze środków RPO WSL, czy dotychczasowy beneficjent ma wpływ na utrzymanie i realizację celów projektu;

8/ przekazanie kopii statutu spółki.

[...] kwietnia 2014 r. drogą elektroniczną [A.] S.A. przesłał pismo wyjaśniające, w którym wskazał m. in., że słowacka spółka M. A.S. w dniu [...] marca 2014 r. nabyła prawa do akcji od ośmiu akcjonariuszy dające łącznie 96,99% głosów na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy. Beneficjent podkreślił przy tym, że jego sytuacja prawna nie uległa zmianie, a dofinansowanie i cała infrastruktura Ośrodka w S. nadal stanowi własność [A.] S.A.

W związku z pojawieniem się wątpliwości odnośnie zachowania przez Beneficjenta trwałości projektu, IP2 RPO WSL podjęła w dniu [...] sierpnia 2014 r. decyzję o przeprowadzeniu kontroli doraźnej.

Pismem z dnia [...] marca 2015 r. organ przekazał [A.] S.A. informację o wyniku przeprowadzonej kontroli projektu. W pkt 7 ww. informacji, w podsumowaniu ustaleń kontroli widnieje zapis, że stwierdzone zostało wystąpienie nieprawidłowości, dotyczącej naruszenia trwałości projektu poprzez wypełnienie przesłanek wymienionych w art. 57 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, odnośnie zasadniczej modyfikacji projektu. W związku z powyższym IP2 RPO WSL poinformowała, że przystąpi do procedury zwrotu dofinansowania wraz z odsetkami oraz do rozwiązania umowy o dofinansowanie.

Kolejnym pismem z dnia z dnia [...] marca 2015 r. organ, w związku ze stwierdzonym naruszeniem postanowień umowy o dofinansowanie - na podstawie § 7 ust. 1 umowy o dofinansowanie oraz w oparciu o art. 207 ust. 8 pkt 1 w związku z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.; dalej: u.f.p.), wezwał Beneficjenta do zwrotu dofinansowania wypłaconego w ramach wniosku o płatność końcową nr [...] w łącznej kwocie 743 686,51 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia ich przekazania na rachunek Beneficjenta przez Bank Gospodarstwa Krajowego oraz Ś. Centrum Przedsiębiorczości, w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania. Natomiast pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r., zgodnie z zapisami § 18 ust. 1 pkt 1 i 9 umowy o dofinansowanie projektu, rozwiązał z Beneficjentem umowę o dofinansowanie projektu.

Po bezskutecznym upływie terminu zwrotu należności, organ pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r., działając na podstawie art. 61 § 1 i § 4 k.p.a. w związku z art. 60, art. 67 i art. 207 ust. 1 i 9 u.f.p., zawiadomił Beneficjenta o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu środków przeznaczonych na realizację projektu w ramach RPO WSL 2007-2013.

W toku postępowania administracyjnego IP2 RPO WSL, działając jako organ I instancji, po dokonaniu analizy dowodów i powołując się na zapisy postanowień umowy o dofinansowanie z dnia [...] lutego 2012 r. stwierdziła, że Beneficjent nie utrzymał trwałości projektu (która powinna trwać do dnia [...] sierpnia 2015 r.), gdyż większość akcji [A.] S.A. została sprzedana na rzecz spółki A.S. Stwierdzono, że przejęcie większości udziałów [A.] S.A. przez T. A.S. w okresie trwałości projektu (w I kwartale 2014 r.) naruszyło trwałość projektu, wypełniając przesłanki wymienione w art. 57 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 odnośnie zasadniczej modyfikacji projektu. Powołując się na postanowienia § 13 umowy o dofinansowanie oraz art. 57 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 organ wskazał, że beneficjenci należący do sektora mikro, małych i średnich przedsiębiorstw zobowiązani są do utrzymania trwałości projektu przez okres 3 lat od jego zakończenia (tj. od dokonania przez IP2 RPO WSL ostatniej płatności na rzecz Beneficjenta - co w sprawie miało miejsce dnia 29 sierpnia 2012 r.). Pojęcie "trwałości projektu" rozumiane jest jako niepoddanie projektu tzw. zasadniczej modyfikacji w rozumieniu art. 57 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006. Dalej organ wyjaśnił, że minimalny okres trwałości to okres 3 lat od zakończenia projektu. Zgodnie z krajowymi wytycznymi Ministra Rozwoju Regionalnego dotyczącymi kwalifikowania wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w okresie programowania 2007-2013 (podrozdział 5.3), data zakończenia projektu rozumiana jest jako łączne spełnienie trzech poniższych kryteriów:

- czynności wymagane do zakończenia realizacji projektu zostały wykonane (żadna dalsza czynność nie jest wymagana do zakończenia projektu);

- wszystkie wydatki zostały zapłacone przez Beneficjenta (żadne dalsze płatności nie mają być ponoszone przez niego);

- wkład publiczny został wypłacony Beneficjentowi (żadne dalsze płatności nie mają być przekazane beneficjentowi, co jest równoznaczne z datą przekazania Beneficjentowi ostatniej płatności dotyczącej zrealizowanego projektu).

Organ I instancji powołując się na definicję mikro przedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) wynikającą z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r., uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (dalej: rozporządzenie Komisji (WE) nr 800/2008) wyjaśnił, że utrata statusu MŚP następuje w dniu przejęcia przedsiębiorstwa mającego status MŚP przez przedsiębiorstwo duże, gdyż w związku z takim przejęciem MŚP staje się przedsiębiorstwem powiązanym lub partnerskim. Ponadto utrata statusu mikro lub małego przedsiębiorstwa może mieć także miejsce w przypadku przejęcia pierwszego z nich przez małe lub średnie przedsiębiorstwo, a w przypadku drugiego z nich w wyniku przejęcia przez średnie przedsiębiorstwo.

Organ podkreślił, że nie jest sporne, iż nabywcą większości akcji Beneficjenta jest duży podmiot, niespełniający kryteriów mikro, małego i średniego przedsiębiorcy, dla których pomoc w ramach programu RPO WSL jest dedykowana. Poprzez przejęcie udziałów dokonane przez T. A.S., [A.] S.A. stał się przedsiębiorstwem związanym z T. A.S., tym samym w dniu przejęcia udziałów, status przedsiębiorstwa Beneficjenta został automatycznie utracony. Organ wyjaśnił, że w wyniku przedmiotowej transakcji doszło również do znaczącej modyfikacji projektu ze względu na zmianę warunków jego realizacji (tj. okoliczności, w których dany projekt jest realizowany, a także to, jakimi umiejętnościami i cechami dysponuje prowadzący go podmiot. Warunki te, to wszystkie elementy, które nie wynikają bezpośrednio z wkładu finansowego RPO WSL, ale wywierają wpływ na realizację programu).

Spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i zarzuciła organowi:

- naruszenie przepisów art. 57 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie że realizowany przez Beneficjenta projekt, został poddany zasadniczym modyfikacjom w czasie trwania okresu trwałości;

- naruszenie przepisów art. 4 zał. nr 1 do rozporządzenia Komisji (WE) nr 364/2004 poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w przypadku przejęcia przedsiębiorstwa mającego status MŚP, utrata tego statusu następuje w dniu przejęcia przedsiębiorstwa;

- błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że w związku ze zmianą struktury właścicielskiej, Beneficjent nie tylko utracił status MŚP, ale również spółka T. A.S. uzyskała nieuzasadnioną korzyść;

- błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że Beneficjent sprzedając większość akcji własnych inwestorowi słowackiemu, nie osiągnął zamierzonego w projekcie celu konkurencyjności;

- naruszenie art. 207 ust. 1 w zw. z art. 184 u.f.p., poprzez uznanie, że nastąpiły przesłanki do zwrotu przez Beneficjenta wraz z odsetkami, środków finansowych przyznanych w ramach dofinansowania projektu.

Decyzją z [...] października 2015 r. Zarząd Województwa Śląskiego (dalej: ZWŚ) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w czasie trwania okresu trwałości projektu realizowanego przez [A.] S.A. (tj. od [...] sierpnia 2012 r. do [...] sierpnia 2015 r.) nastąpiła zmiana charakteru własności elementu infrastruktury, poprzez nabycie 96,5 % akcji Beneficjenta, dających udział w kapitale lub prawie głosu. Akcje Beneficjenta zostały nabyte przez przedsiębiorstwo – T. A.S., które jak wynika ze złożonych przez Beneficjenta oświadczeń, posiada status dużego przedsiębiorstwa.

W ocenie organu odwoławczego, MŚP to przedsiębiorca - podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną. Do kategorii mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw należą przedsiębiorstwa, które zatrudniają mniej niż 250 pracowników i których roczny obrót nie przekracza 50 milionów EUR a/lub całkowity bilans roczny nie przekracza 43 milionów EUR. Natomiast przedsiębiorstwo powiązane (związane) oznacza przedsiębiorstwo, które m.in. ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca/akcjonariusza lub członka. Odnosząc się do zarzutu spółki, iż utrata statusu MŚP następuje dopiero, gdy zjawisko przekroczenia odpowiednich progów przychodu i zatrudnienia pracowników powtórzy się w ciągu dwóch następujących po sobie okresów obrachunkowych, Zarząd Województwa wskazał, iż progi te odnoszą się do ostatniego zatwierdzonego okresu obrachunkowego i obliczane są w skali rocznej. Uwzględnia się je począwszy od dnia zamknięcia ksiąg rachunkowych. Jeżeli w dniu zamknięcia ksiąg rachunkowych dane przedsiębiorstwo stwierdza, że w skali rocznej przekroczyło pułapy zatrudnienia lub określone konkretne pułapy finansowe lub spadło poniżej tych pułapów, uzyskanie lub utrata statusu średniego, małego lub mikroprzedsiębiorstwa następuje tylko wówczas, gdy zjawisko to powtórzy się w ciągu dwóch kolejnych okresów obrachunkowych. Organ dodał, że w przypadku przedsiębiorstwa samodzielnego ocena jego wielkości opiera się wyłącznie na danych tego przedsiębiorstwa. W przypadku jednak, gdy badany podmiot jest powiązany (np. poprzez osoby wspólników/udziałowców) z innymi przedsiębiorstwami, konieczne jest uwzględnienie także danych tych przedsiębiorstw, z którymi jest powiązany. Wobec przedsiębiorstw powiązanych, w celu obliczenia ww. wartości progowych dotyczących progu zatrudnienia oraz pułapów finansowych, należy zsumować dane dotyczące przedsiębiorstwa Beneficjenta wraz z 100% danych przedsiębiorstwa powiązanego.

Zdaniem ZWŚ, podmiot, który osobno spełnia formalne przesłanki uznania go za MŚP, jeżeli działa w ramach grupy przedsiębiorstw, zasadniczo ma zapewnione warunki działalności podobne jak w przypadku dużych przedsiębiorstw. Nie powinien zatem korzystać z przywilejów zarezerwowanych dla podmiotów o mniejszej sile rynkowej, dlatego też nie powinien być zaliczany do kategorii MŚP. Stąd ocena statusu przedsiębiorstwa (w szczególności w kontekście powiązań) powinna być wnikliwa i obejmować szersze aspekty prowadzonej działalności gospodarczej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, w przypadkach gdy niezależne pod względem prawnym osoby fizyczne lub prawne stanowią jedyną jednostkę gospodarczą, z punktu widzenia stosowania wspólnotowych reguł konkurencji, należy je traktować jako jedno przedsiębiorstwo (wyrok Trybunału z dnia 12 lipca 1984 r. w sprawie C-170/83 Hydrotherm oraz analogicznie wyrok Sądu z dnia 29 czerwca 2000 r. w sprawie T-234/95 DSG przeciwko Komisji).

Organ odwoławczy odniósł się do treści decyzji Komisji z 7 czerwca 2006 r. w sprawie pomocy państwa nr C 8/2005, którą Niemcy zamierzają przyznać na rzecz Nordbrandenburger UmesterungsWerke (Dz. Urz. UE . L 353 z dnia 13 grudnia 2006 r., str. 60). W tym rozstrzygnięciu przeprowadzono szczegółowe postępowanie wyjaśniające w kwestii tego, czy beneficjent pomocy zalicza się do sektora MŚP i tym samym jest uprawniony do otrzymania pomocy publicznej (w postaci premii inwestycyjnej). Z treści decyzji wynika, że zgodnie z zaleceniem Komisji w sprawie MŚP na potrzeby sprawdzenia, czy w przypadku przedsiębiorstwa beneficjenta mamy do czynienie z MŚP, należy wziąć pod uwagę rok, którego dotyczy ostatnie roczne sprawozdanie finansowe. Przedsiębiorstwo, które przekroczy wartości progowe dotyczące liczby zatrudnionych lub finansowe wartości progowe, traci status MŚP tylko w przypadku, kiedy powtórzy się to w ciągu dwóch kolejnych lat budżetowych (...). Niezależnie jednak od tego, jakie lata zostaną wzięte pod uwagę (2002, 2003, 2004 i 2005), grupa S. (posiadająca udziały beneficjenta, tj. Nordbrandenburger UmesterungsWerke (dalej: NUW)) zawsze przekraczała wartości progowe obrotów rocznych i rocznej sumy bilansowej. W latach 2004 i 2005 przekroczone zostały wszystkie wartości progowe łącznie z liczbą zatrudnionych (...). W związku z tym NUW jako przedsiębiorstwo należące do tej grupy nie może zostać uznane za MŚP i tym samym nie jest uprawnione do premii dla MSP (...). Komisja doszła do wniosku, że NUW i grupa Sauter nie są MŚP w rozumieniu definicji określonej w zaleceniu w sprawie MŚP i tym samym nie dotyczą ich typowe trudności wynikające z funkcjonowania jako MŚP (...), a pomoc Państwa jest niezgodna ze wspólnym rynkiem.

W ocenie organu przez analogię w sprawie można stwierdzić, że T. A.S. zanim nabył akcje Beneficjenta, przekraczał wartości progowe wielkości zatrudnienia i sumy bilansowej, o czym świadczą przedstawione w sprawie dowody. W związku z tym, [A.] S.A. od chwili przejęcia akcji przez T. A.S. nie może zostać uznany za przedsiębiorstwo sektora MŚP, do którego to sektora płynęła pomoc finansowa pochodząca ze środków europejskich. Ponadto, poprzez powiązania gospodarcze pomiędzy [A.] S.A. a T. A.S. (które to przedsiębiorstwa działają w tej samej branży), Beneficjent nie boryka się z trudnościami typowymi dla MŚP. Wziąwszy pod uwagę obrót i roczną sumę bilansową T. A.S. można stwierdzić, że Beneficjent ma nieograniczony dostęp do rynków finansowych i może sfinansować zaplanowane inwestycje na podobnych warunkach jak każde duże przedsiębiorstwo. Sam Beneficjent we wniosku wskazał, że w wyniku realizacji projektu dofinansowanego ze środków unijnych, Ośrodek [..] stanie się bardziej konkurencyjny wobec ośrodków zlokalizowanych na Słowacji. Ale to Słowacki inwestor (duże przedsiębiorstwo) – stał się (...) podmiotem szeroko inwestującym w spółkę Beneficjenta po to, by zwiększyć jej konkurencyjność – jak poinformowała w odwołaniu pełnomocnik Beneficjenta. Gdyby nie inwestor, który jest dużym przedsiębiorcą, S. S.A. nie byłby w stanie dokonywać nowych inwestycji w przedsiębiorstwie z uwagi na pogarszające się wyniki finansowe i zwiększanie się strat finansowych.

Zarząd Województwa wskazał, że celem przedmiotowego projektu zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie było utworzenie odpowiedniej jakości bazy okołoturystycznej i zaplecza dla narciarstwa i snowboardu, która wpisuje się w cele Poddziałania 3.2.1 poprzez tworzenie i rozwój regionalnych ośrodków turystycznych. Co do tego, że została utworzona wnioskowana baza okołoturystyczna, organ II instancji nie miał wątpliwości. Jednakże ww. baza w okresie trwałości projektu (do którego to przestrzegania zobowiązał się Beneficjent w § 13 umowy o dofinansowanie) została poddana zasadniczej modyfikacji polegającej na zmianie charakteru własności elementu infrastruktury, jak również mającej wpływ na warunki realizacji projektu. W związku ze zmianą statusu Beneficjenta z MŚP na duże przedsiębiorstwo, zmianie uległ jeden z podstawowych warunków udzielenia pomocy finansowej. W konsekwencji zbycia akcji w okresie trwałości projektu, pomoc finansowa ze środków europejskich została udzielona dużemu przedsiębiorstwu, co jest sprzeczne z zasadami programu opisanymi w Szczegółowym opisie priorytetów RPO Województwa Śląskiego na lata 2007-2013. Z tego też powodu, obydwa podmioty (zarówno Beneficjent, jak i T. A.S.) uzyskały nieuzasadnioną korzyść finansową

Zdaniem organu odwoławczego, w konsekwencji przeprowadzenia znaczącej modyfikacji projektu w jego okresie trwałości, Beneficjentowi została przekazana pomoc publiczna niezgodnie z zasadami programu. Jednocześnie spółka T. A.S. będąca dużym przedsiębiorstwem, z racji tego, że nie znajduje się w katalogu beneficjentów uprawnionych do uzyskania dofinansowania ze środków RPO WSL na lata 2007-2013 – nie mogła uzyskać pomocy publicznej.

W ocenie Zarządu Województwa, prawidłowo zatem w sprawie ustalono, że zachodzą przesłanki zwrotu dofinansowania. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że Beneficjent nie zrealizował projektu zgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie. Organ I instancji zasadnie powołał się na postanowienia umowy o dofinansowanie, jako kryterium oceny działań Beneficjenta i ustalenia przesłanek zwrotu dofinansowania. Takie stanowisko jest zgodne z prawem i znajduje oparcie w art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, który nawiązuje do treści art. 184 tej ustawy. Przesłanką zwrotu środków jest bowiem ich wykorzystanie z naruszeniem procedur, które określone zostały wart. 184 ust. 1 cyt. ustawy. Organ wyjaśnił także, że istota nieprawidłowości skupia się na naruszeniu postanowień umowy. W przedmiotowej sprawie, zgodnie z dokumentacją konkursową (załączoną do ogłoszenia o konkursie w ramach naboru nr [...]) o dofinansowanie mogli ubiegać się wyłącznie przedsiębiorcy sektora MŚP. Jeżeli w biegnącym okresie trwałości projektu, beneficjent zmienił status z MŚP na dużego przedsiębiorcę, to taka zmiana stanowi podstawę do zwrotu wypłaconej kwoty dofinansowania, gdyż stanowi naruszenie umowy o dofinansowanie.

[A.] S.A. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podniósł zarzuty tożsame z zarzutami zgłoszonymi w odwołaniu od decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r., albowiem uznał, że organ odwoławczy dopuścił się takich samych naruszeń prawa jak organ I instancji. Ponadto spółka wskazała, że organ odwoławczy powołał się w treści decyzji na pismo Wiceprezesa UOKiK z [...] września 2011 r. oraz pismo Komisji Europejskiej z [...] września 2011 r., jednakże takie dokumenty nie mogą stanowić podstawy wydania zaskarżonej decyzji oraz interpretacji przepisów znajdujących zastosowanie do umowy o dofinansowanie. Skarżący przedstawił obszernie katalog aktów prawnych, które mogą stanowić podstawę decyzji administracyjnej, natomiast niewiążąca interpretacja wydana w piśmie kompetentnego pracownika Komisji europejskiej, nie posiadająca rangi żadnego z wymienionych aktów prawnych, nie może stać się podstawą dokonania wykładni art. 4 załącznika do Zalecenie Komisji (WE) nr 361/2003, który utratę statusu MŚP sankcjonuje jedynie w sytuacji, gdy przekroczenie przewidzianych dla MŚP pułapów zatrudnienia i poziomu obrotów powtórzy w przeciągu dwóch kolejnych lat obrachunkowych.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Śląskiego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał, że podstawą sporu jest określenie, czy skarżący dopuścił się nieprawidłowości polegającej na znaczącej modyfikacji projektu zgodnie z art. 57 rozporządzenia 1083/2006, a w konsekwencji naruszył § 13 umowy o dofinansowanie z [...] lutego 2012 r. poprzez zmianę struktury akcjonariatu, w wyniku której spółka T. A.S. – duże przedsiębiorstwo – stała się własnościowym akcjonariuszem.

Sąd I instancji wskazał, że stosownie do art. 57 rozporządzenia (WE) nr 1083/2006, w trakcie trwania okresu trwałości projektu, projekt nie może zostać poddany zasadniczym modyfikacjom mającym wpływ na charakter lub warunki realizacji projektu lub powodującym uzyskanie nieuzasadnionej korzyści oraz wynikającym ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury albo zaprzestania działalności produkcyjnej. WSA podkreślił, że umowa o dofinansowanie projektu z [...] lutego 2012 r. zawarta pomiędzy IP2 RPO WSL a [A.] S.A. w § 1 zdefiniowała MŚP jako przedsiębiorcę spełniającego warunki określone w załączniku I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008. Okres trwałości projektu określono jako okres, w którym założone cele projektu zostaną utrzymane, a projekt nie zostanie poddany zasadniczej modyfikacji w rozumieniu art. 57 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006. Minimalny okres trwałości to okres 3 lat od zakończenia projektu, przy czym za datę zakończenia jego realizacji dla potrzeb oceny trwałości projektu, przyjmuje się dzień, w którym zostaną spełnione łącznie wymienione kryteria: czynności w ramach projektu zostały faktycznie przeprowadzone oraz wszystkie wydatki Beneficjenta odnośnego wkładu publicznego zostały opłacone. Jednocześnie w umowie w § 13 stwierdzono, że Beneficjent zobowiązuje się do zapewnienia trwałości projektu przez okres 3 lat od zakończenia jego realizacji zgodnie z art. 57 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006. Nadto w myśl § 11 ust. 3 umowy, Beneficjent zobowiązany był do niezwłocznego, pisemnego poinformowania o wszelkich zdarzeniach zaistniałych w trakcie realizacji projektu, które mogły mieć wpływ m.in. na warunki jego realizacji.

Sąd I instancji wskazał, że A. S.A., zawierając w dniu [...] lutego 2012 r. umowę o dofinansowanie zobowiązał się do realizacji projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w ramach procedury programu oraz w sposób, który zapewni osiągnięcie celów zakładanych we wniosku. Ponadto, zobowiązał się do zapewnienia trwałości projektu przez okres 3 lat od jego realizacji. Dofinansowanie zostało wypłacone na podstawie wniosku o płatność końcową w dniu [...] sierpnia 2012 r. i z tym dniem rozpoczął swój bieg trzyletni okres trwałości, który skończył się dnia [...] sierpnia 2015 r. W okresie trwałości projektu, tj. w dniu [...] marca 2014 r. zostały złożone oświadczenia ośmiu akcjonariuszy dotyczące zbycia akcji skarżącej spółki na rzecz T. A.S., dające 96,99 % głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy. Wobec tego, zgodnie z definicją zawartą w Załączniku I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008, spółka Beneficjenta stała się przedsiębiorstwem powiązanym ze spółką T. A.S. i dlatego do danych skarżącej spółki stosowanych do określenia kategorii MŚP w postaci wielkości zatrudnienia, obrotu netto i sumy aktywów bilansu należy wziąć pod uwagę i dodać dane dotyczące przedsiębiorstwa powiązanego, czyli T. A.S.

Zdaniem Sądu I instancji, wobec powyższego należy uznać, że organy prawidłowo domagały się od skarżącej spółki zwrotu wypłaconej kwoty dofinansowania, gdyż w wyniku przedmiotowej transakcji status przedsiębiorstwa beneficjenta został automatycznie utracony. Nastąpiła również znacząca modyfikacja projektu ze względu na zmianę warunków jego realizacji, ponieważ zmieniła się sytuacja strony skarżącej w zakresie konkurencyjności. Z tych względów podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 57 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, WSA uznał za nieuzasadniony.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 4 Załącznika nr 1 do rozporządzenia Komisji (WE) nr 364/2004 Sąd I instancji zgodził się z organem, że przepisy tego aktu prawnego, w rozpatrywanej sprawie nie mają zastosowania.

WSA uznał także za niezasadny zarzut naruszenia art. 6 k.p.a., poprzez dokonanie interpretacji m.in. przepisów Załącznika I do rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 800/2008 w zakresie definicji przedsiębiorstw mikro, małych i średnich oraz uznanie, że w przypadku przejęcia MŚP przez podmiot niespełniający tych kryteriów, utrata statusu MŚP następuje w dniu przejęcia przedsiębiorstwa, a nie dopiero, jeżeli zjawisko przekroczenia progów zatrudnienia i pułapów finansowych powtórzy się w ciągu 2 lat następujących po sobie okresów obrachunkowych. Zdaniem Sądu I instancji, organy szczegółowo uzasadniły przyczyny utraty statusu MŚP przez skarżącą spółkę. Ponadto reguła dotycząca utraty tego statusu poprzez przekroczenie lub spadek poniżej wymaganych dla tych przedsiębiorców progów zatrudnienia i pułapów finansowych w ciągu dwóch następujących po sobie okresów obrachunkowych występuje w sytuacji prowadzenia normalnej działalności gospodarczej. Tymczasem w niniejszej sprawie utrata statusu MŚP nastąpiła w wyniku zmiany struktury właścicielskiej. Skutkiem tego, pomoc została udzielona dużemu przedsiębiorcy, co jest sprzeczne w zasadami programu opisanymi w szczegółowym opisie priorytetów RPO WSL na lata 2007-2013. Zdaniem WSA nie jest zasadny również zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że w związku ze zmianą struktury właścicielskiej Beneficjent nie tylko utracił status MŚP, ale również nabywca uzyskał nieuzasadnioną korzyść. Sąd zgodził się także z organem, że sprzedaż akcji spowodowała niemożność osiągnięcia założonego przez Beneficjenta celu konkurencyjności.

W ocenie Sądu I instancji, przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie został naruszony art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Organy prawidłowo ustaliły, że zachodzą przesłanki określone w treści tego przepisu, który przewiduje, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystywane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych, tj. są dokonywane niezgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w art. 207 ust. 9 tej ustawy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł [A.] S.A. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., spółka zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, tj.:

1/ art. 57 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że projekt realizowany przez [A.] S.A. na podstawie umowy o dofinansowanie z dnia [...] lutego 2012 r. został poddany zasadniczym modyfikacjom w okresie obowiązywania zasady trwałości projektu z uwagi na fakt, że większościowym akcjonariuszem spółki jako beneficjenta została spółka M. A.S., w sytuacji gdy zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 800/2008 z 6.08.2008 r., uzyskanie lub utrata statusu małego, średniego lub mikroprzedsiębiorstwa następuje tylko wówczas, gdy zjawisko przekroczenia lub spadku poniżej wymaganych dla tych przedsiębiorstw progów zatrudnienia i pułapów finansowych powtórzy się w ciągu 2 następujących po sobie okresów obrachunkowych - która to sytuacja w przypadku [A.] S.A. jeszcze nie nastąpiła;

2/ art. 57 ust 1. lit. a) Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a następnie przyjęcie, że w związku ze zmianą struktury właścicielskiej [A.] S.A. i nabyciem większościowego pakietu akcji przez T. A.S., [A.] S.A. nie tylko utracił status małego, średniego lub mikro przedsiębiorcy, ale również T. a.s. uzyskało wówczas nieuzasadnioną korzyść.

3/ art. 4 Załącznika nr 1 do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 364/2004 z dnia 25 lutego 2004 r. poprzez jego błędną wykładnię a następnie jego niezastosowanie, oraz przyjęcie, że w przypadku przejęcia przedsiębiorstwa mającego statut MŚP przez przedsiębiorstwo duże, utrata statusu MŚP następuje w dniu przejęcia przedsiębiorstwa, a nie dopiero jeżeli zjawisko przekroczenia progów zatrudnienia i pułapów finansowych powtórzy się w ciągu 2 następujących po sobie okresów obrachunkowych;

3/ art. 207 ust. 1 w zw. z art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez błędne uznanie, że nastąpiły przesłanki do zwrotu przez Beneficjenta wraz z odsetkami środków przyznanych w ramach dofinansowania z EFRR na podstawie umowy z dnia [...] lutego 2012 r.

Skarżąca spółka wniosła o uchylenie wyroku w całości i na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylenie decyzji Zarządu Województwa Śląskiego z [...] października 2015 r., ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzupełnieniu braków formalnych skargi kasacyjnej w piśmie procesowym z dnia [...] września 2016 r. pełnomocnik [A.] S.A. oświadczył, że zarzeka się przeprowadzenia rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Zarząd Województwa Śląskiego wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 t.j. ze zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi.

Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a., terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze.

Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

[A.] S.A. podniósł w skardze kasacyjnej wyłącznie zarzut naruszenia prawa materialnego, a konkretnie błędną wykładnię art. 57 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. oraz niewłaściwe zastosowanie art. 57 ust. 1 lit a tego rozporządzenia, jak również błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie art. 4 Załącznika nr 1 do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 364/2004 z dnia 25 lutego 2004 r. Spółka zarzuciła ponadto Sądowi I instancji naruszenie art. 207 ust. 1 w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p., poprzez błędne uznanie, że nastąpiły przesłanki do zwrotu przez Beneficjenta środków przyznanych na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r.

Brak jest natomiast w skardze kasacyjnej jakichkolwiek zarzutów procesowych, co oznacza, że skarżąca nie kwestionuje ustalonego w niniejszej sprawie przez organy administracji i zaakceptowanego w pełni przez Sąd I instancji stanu faktycznego, będącego podstawą rozstrzygnięcia.

W myśl art. 57 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, Państwo członkowskie lub instytucja zarządzająca zapewniają, że operacja zachowuje wkład funduszy, wyłącznie jeżeli operacja ta, w terminie pięciu lat od zakończenia operacji lub trzech lat od zakończenia operacji w państwach członkowskich, które skorzystały z możliwości skrócenia tego terminu w celu utrzymania inwestycji lub miejsc pracy stworzonych przez MŚP, nie zostanie poddana zasadniczym modyfikacjom:

a) mającym wpływ na jej charakter lub warunki jej realizacji lub powodującym uzyskanie nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny; oraz

b) wynikającym ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury albo z zaprzestania działalności produkcyjnej.

Stosownie do ust. 3 tego przepisu, kwoty nienależnie wypłacone podlegają procedurze odzyskiwania zgodnie z art. 98–102.

Powyższe oznacza, że w trakcie trwania okresu trwałości projektu, projekt nie może zostać poddany zasadniczym modyfikacjom: mającym wpływ na charakter lub warunki realizacji projektu lub powodującym uzyskanie nieuzasadnionej korzyści, oraz wynikającym ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury albo zaprzestania działalności produkcyjnej.

Nie jest w rozpatrywanej sprawie sporne, że w czasie trwania okresu trwałości projektu pn. "[...]" realizowanego przez [A.] S.A. ([A.] S.A., Beneficjent) w oparciu o umowę o dofinansowanie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz z dotacji celowej budżetu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013, nabywcą większości akcji Beneficjenta został podmiot niespełniający kryteriów mikro, małego i średniego przedsiębiorcy, dla których pomoc w ramach programu RPO WSL była dedykowana. W dniu [...] marca 2014 r. spółka M. A.S. (T. A.S.) nabyła bowiem od ośmiu akcjonariuszy prawa do akcji [A.] S.A., dające łącznie 96,99% głosów na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy, natomiast okres trwałości przedmiotowego projektu zamykał się w przedziale czasu: [...] sierpnia 2012 r. – [...] sierpnia 2015 r. S. przedsiębiorstwo M. A.S., zgodnie z ustaleniami organu oraz oświadczeniami złożonymi w toku postępowania przez Beneficjenta posiada status dużego przedsiębiorstwa.

Na podstawie wyżej ustalonych okoliczności faktycznych Sąd I instancji przyjął za orzekającymi w sprawie organami, iż z chwilą przejęcia akcji Beneficjenta przez T. A.S., spółka [A.] S.A. utraciła status MŚP (kategoria mikro przedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw), co oznacza, że doszło do znaczącej modyfikacji projektu ze względu na zmianę warunków jego realizacji, przez którą rozumie się okoliczności, w jakich dany projekt jest realizowany, a także to, jakimi umiejętnościami i cechami dysponuje prowadzący go podmiot.

Skarżąca kasacyjne uważa natomiast, że wadliwie zostało w sprawie przyjęte, iż utrata przez Beneficjenta statusu MŚP nastąpiła z chwilą przejęcia akcji przez T. A.S. W tym zakresie spółka powołuje się na art. 4 Załącznika nr I do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 364/2004 z dnia 25 lutego 2004 r., z którego w jej ocenie wynika, że w przypadku przejęcia przedsiębiorstwa mającego statut MŚP przez przedsiębiorstwo duże, utrata statusu MŚP następuje dopiero, jeżeli zjawisko przekroczenia progów zatrudnienia i pułapów finansowych powtórzy się w ciągu 2 następujących po sobie okresów obrachunkowych.

Stanowisko strony skarżącej kasacyjnie uznać należy za wadliwe. Zgodzić należy się z poglądem Sądu I instancji, iż przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 364/2004, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 70/2001 i rozszerzające jego zakres w celu włączenia pomocy dla badań i rozwoju, w rozpatrywanej sprawie nie mają zastosowania (p. § 1 pkt 20 umowy o dofinansowanie). Wskazać przy tym trzeba, iż definicja MŚP zawarta w przytoczonym przez spółkę rozporządzeniu jest zbieżna z definicją MŚP znajdującą się w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 800/2008, stanowiącym podstawę orzekania przez Sąd meriti w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 załącznika nr I do rozporządzeniem Komisji (UE) nr 800/2008, do kategorii mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw ("MŚP") należą przedsiębiorstwa, które zatrudniają mniej niż 250 pracowników, i których roczny obrót nie przekracza 50 milionów EUR a/lub całkowity bilans roczny nie przekracza 43 milionów EUR. Art. 3 ust. 1 załącznika nr I do rozporządzeniem stanowi ponadto, iż "przedsiębiorstwo samodzielne" oznacza każde przedsiębiorstwo, które nie jest zakwalifikowane jako przedsiębiorstwo partnerskie w rozumieniu ust. 2 ani jako przedsiębiorstwo powiązane w rozumieniu ust. 3. Natomiast przedsiębiorstwa powiązane, to takie, które pozostają w jednym z poniższych związków:

a) przedsiębiorstwo ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca/akcjonariusza lub członka;

b) przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa;

c) przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo zgodnie z umową zawartą z tym przedsiębiorstwem lub postanowieniami w jego statucie lub umowie spółki;

d) przedsiębiorstwo będące udziałowcem/akcjonariuszem lub członkiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, zgodnie z umową z innymi udziałowcami/akcjonariuszami lub członkami tego przedsiębiorstwa, większość praw głosu udziałowców/akcjonariuszy lub członków w tym przedsiębiorstwie.

Z art. 4 ust. 1 i 2 wynika również, że dane stosowane do określania liczby pracowników i kwot finansowych to dane odnoszące się do ostatniego zatwierdzonego okresu obrachunkowego i obliczane w skali rocznej. Uwzględnia się je począwszy od dnia zamknięcia ksiąg rachunkowych. Jeżeli w dniu zamknięcia ksiąg rachunkowych dane przedsiębiorstwo stwierdza, że w skali rocznej przekroczyło pułapy zatrudnienia lub pułapy finansowe określone dla MŚP, lub spadło poniżej tych pułapów, uzyskanie lub utrata statusu średniego, małego lub mikroprzedsiębiorstwa następuje tylko wówczas, gdy zjawisko to powtórzy się w ciągu dwóch kolejnych okresów obrachunkowych.

Ponadto, stosownie do art. 6 ust. 2 załącznika nr I do rozporządzeniem Komisji (UE) nr 800/2008, w przypadku przedsiębiorstwa mającego przedsiębiorstwo partnerskie lub przedsiębiorstwa powiązane dane, w tym dane dotyczące liczby pracowników, określa się na podstawie ksiąg rachunkowych i innych danych przedsiębiorstwa lub, jeżeli istnieje, skonsolidowanego sprawozdania finansowego danego przedsiębiorstwa lub skonsolidowanego sprawozdania finansowego innego przedsiębiorstwa, w którym ujęte jest dane przedsiębiorstwo (art. 6 ust. 2 akapit 1). Powyższe dane uzupełnia się danymi dotyczącymi każdego przedsiębiorstwa partnerskiego znajdującego się bezpośrednio na wyższym lub niższym szczeblu rynku w stosunku do danego przedsiębiorstwa. Uzupełnienie danych jest proporcjonalne do procentowego udziału w kapitale lub prawach głosu (zależnie od tego, która z tych wartości jest większa). W przypadku holdingów typu cross-holding stosuje się większy udział procentowy (art. 6 ust. 2 akapit 2). Dane, o których mowa w pierwszym i drugim akapicie, uzupełnia się pełnymi danymi każdego przedsiębiorstwa, które jest bezpośrednio lub pośrednio powiązane z danym przedsiębiorstwem, jeśli dane te nie zostały podane wcześniej w ramach skonsolidowanego sprawozdania finansowego (art. 6 ust. 2 akapit 3).

Mając na uwadze powyższe zapisy, za zasadne należy uznać stanowisko Sądu I instancji, że w sytuacji, gdy mamy do czynienia z przejęciem większości akcji MŚP przez dużego przedsiębiorcę, to regulacja mówiąca o konieczności uwzględnienia przy ustalaniu utraty przez podmiot gospodarczy statusu MŚP przekroczenia pułapów zatrudnienia lub pułapów finansowych, określonych w art. 2 załącznika nr I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 800/2008, odnosi się do pułapów zatrudnienia i limitów finansowych osiąganych łącznie przez obydwa powiązane podmioty. Zatem, skoro nie jest kwestionowane, że w chwili nabycia większości akcji [A.] S.A., słowacka spółka M. A.S. przekraczała powyższe pułapy, to utrata statusu MŚP przez Beneficjenta nastąpiła z chwilą przejęcia większościowego pakietu akcji przez T. A.S. Z tym bowiem momentem, [A.] S.A. stała się przedsiębiorstwem powiązanym z T. A.S., a status przedsiębiorstwa Beneficjenta został automatycznie utracony. Reguła dotycząca utraty statusu MŚP poprzez przekroczenie lub spadek poniżej wymaganych dla tych przedsiębiorców progów zatrudnienia i pułapów finansowych w ciągu dwóch następujących po sobie okresów obrachunkowych występuje w sytuacji prowadzenia normalnej działalności gospodarczej. Tymczasem w niniejszej sprawie utrata statusu MŚP nastąpiła w wyniku zmiany struktury właścicielskiej. Podkreślić należy, że w przypadkach nagłych, jednorazowych działań czy procesów w przedsiębiorstwie, skutkujących zmianą jego statusu w trakcie realizacji projektu, Beneficjent będący mikro, małym lub średnim przedsiębiorcą uzyskuje w okresie realizacji projektu status dużego przedsiębiorcy.

Zgodzić należy się zatem z orzekającymi w sprawie organami oraz Sądem I instancji, że utrata przez Beneficjenta statusu MŚP w okresie trwałości projektu powoduje zmianę charakteru własności elementu infrastruktury - w szerokim rozumieniu art. 57 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 - która wpływa na warunki realizacji projektu, bowiem projekt realizowany jest przez duże przedsiębiorstwo, co zgodnie z założeniami dofinansowania tego projektu jest niedopuszczalne. W konsekwencji doszło do znaczącej modyfikacji projektu, a taka jest wykluczona z mocy art. 57 rozporządzenia Rady (WE), jak również do niewywiązania się przez [A.] S.A. z zapisów umowy o dofinansowanie projektu pn. "[...]" o nr [...]. W konsekwencji zbycia akcji w okresie trwałości projektu, pomoc finansowa ze środków europejskich została udzielona dużemu przedsiębiorstwu, co jest sprzeczne z zasadami programu opisanymi w Szczegółowym opisie priorytetów Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013. Z tego też powodu, obydwa podmioty, zarówno [A.] S.A. jak i T. A.S. uzyskały nieuzasadnioną korzyść finansową. Beneficjentowi, w konsekwencji przeprowadzenia znaczącej modyfikacji projektu w okresie jego trwałości, została przekazana pomoc publiczna niezgodnie z zasadami programu, a słowacki inwestor, będący dużym przedsiębiorstwem, z racji tego, że nie był objęty katalogiem beneficjentów uprawnionych do uzyskania dofinansowania ze środków RPO WSL - pomocy publicznej nie mógłby uzyskać.

Istotne jest, że zgodnie z § 13 umowy o dofinansowanie Beneficjent był zobowiązany do utrzymania trwałości projektu i niedokonywania jego znaczącej modyfikacji w rozumieniu art. 57 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 w okresie trzech lat od zakończenia realizacji projektu w rozumieniu art. 88 ust. 1 zd. 3 tego rozporządzenia, tj. od dokonania przez IP RPO WSL ostatniej płatności na rzecz [A.] S.A., co miało miejsce [...] sierpnia 2012 r.

Zasadne jest również stanowisko Sądu I instancji, iż prawidłowo organy przyjęły, że dokonując sprzedaży większości akcji inwestorowi słowackiemu, Beneficjent nie osiągnął - przewidzianego we wniosku o dofinansowanie projektu - celu konkurencyjności. T. A.S. jest bowiem konkurencyjną spółką inwestycyjną funkcjonującą w tej samej branży co [A.] S.A., wobec czego poprzez przejęcie większości akcji cel konkurencyjności założony w projekcie nie został utrzymany. Większościowym właścicielem dofinansowanej infrastruktury została bowiem słowacka spółka, wobec której Beneficjent miał pozostać konkurencyjny.

Uznać zatem trzeba, że wobec niewywiązania się przez Beneficjenta z zapisów § 13 umowy o dofinansowanie, z uwagi na poddanie projektu zasadniczej modyfikacji w rozumieniu art. 57 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, wystąpiły przesłanki do zwrotu przyznanego spółce [A.] S.A. dofinansowania. Naruszenie postanowień umownych jest bowiem równoznaczne z naruszeniem procedur obowiązujących przy realizacji dofinansowanego projektu zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, które Beneficjent obowiązany był stosować przy realizacji projektu. Zasadnie zatem Sąd I instancji przyjął, że stanowi to podstawę do żądania zwrotu całej wypłaconej dotacji zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych i zapisami § 7 ust. 1 umowy. Ponadto zgodnie z zapisami § 11 ust. 3 umowy, Beneficjent zobowiązany był do niezwłocznego, pisemnego poinformowania o wszelkich zdarzeniach zaistniałych w trakcie realizacji projektu, które mogłyby mieć wpływ m.in. na warunki jego realizacji. Spółka [A.] S.A. w czasie trwania okresu trwałości projektu, nie poinformowała o zmianie struktury akcjonariatu, co oznacza, że został naruszony również ww. zapis umowy.

W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do zarzucenia Sądowi I instancji dokonania błędnej wykładni art. 57 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 oraz niewłaściwego zastosowanie art. 57 ust. 1 lit a tego rozporządzenia, jak również błędnej wykładni i niezastosowanie art. 4 Załącznika nr 1 do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 364/2004 z dnia 25 lutego 2004 r. Prawidłowo Sąd I instancji przyjął również, że mając na uwadze treść art. 207 ust. 1 w zw. z art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, nastąpiły przesłanki do zwrotu przez spółkę [A.] ośrodków przyznanych na podstawie umowy nr [....] z dnia [...] lutego 2012 r., ze względu na naruszenie art. 57 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 oraz niedotrzymanie opisanych wyżej zapisów umowy o dofinansowanie.

Z uwagi na to, że podstawa kasacyjna obejmowała wyłącznie naruszenie prawa materialnego, a zarzuty w tym zakresie okazały się nieusprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.