Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 768/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 72  ust. 1  pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1212
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Małgorzata Herman, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi D. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Katowicach z dnia 25 kwietnia 2023 r. nr SKO.K/41.3/444/2023/5220/MM w przedmiocie unieważnienia egzaminu na prawo jazdy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 3 lutego 2022 r., nr [...] Marszałek Województwa Śląskiego (dalej: "organ I instancji"), działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 67 ust. 1 pkt 4, art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1212 z późn. zm., dalej w skrócie: "u.k.p."), unieważnił egzaminy państwowe na prawo jazdy kategorii "B" przeprowadzone wobec D. O. (dalej w skrócie: "skarżący") w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w K. tj.: egzamin teoretyczny przeprowadzony w dniu [...] r. przez egzaminatora W. M. oraz egzamin praktyczny przeprowadzony w dniu [...] r. przez egzaminatora L. G.

Postępowanie administracyjne w sprawie unieważnienia przedmiotowych egzaminów zostało wszczęte w dniu 7 grudnia 2022 r. na skutek wpływu do Kancelarii Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego pisma z Urzędu Miasta w K. w którym poinformowano o nieprawidłowościach w zakresie realizowanego przez Ośrodek Szkolenia Kierowców K. P. z siedzibą w M. postępowania w sprawie uprawnień do kierowania pojazdami w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w M. Wydział [...] Karny z dnia 29 sierpnia 2018r. sygn. akt [...] dotyczącym K. P. i D. O. Z treści tego wyroku wynika, iż w zaświadczeniach dotyczących ukończenia wymaganych zajęć szkoleniowych kursu nauki jazdy została poświadczona nieprawda.

W dalszej kolejności organ I instancji wskazał, iż skarżący przystąpił do egzaminu teoretycznego i praktycznego w okresie obowiązywania przepisów u.k.p., w tym art. 27 ust. 4, art. 23 ust. 2 pkt 1 i 3, art. 72 ust. 1 pkt 1. Podał, że przywołanym wyrokiem uznano K. P. "za winnego popełnienia zarzucanych mu i opisanych w punktach 1-177 czynów, opisane czyny stanowią występki z art. 271 § 1 i 3 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i przy zast. art. 12 k.k.", dodatkowo uznano P. J. za winnego popełnienia zarzucanych mu i opisanych w punktach 1-176 czynów stanowiących występki z art. 271 § 1 i 3 k.k. Wobec powyższego skarżący w procesie ubiegania się o prawo jazdy kategorii "B" posługiwał się dokumentem, w którym poświadczono nieprawdę, gdyż otrzymał zaświadczenie potwierdzające, iż odbył wszystkie wymagane zajęcia szkoleniowe, co w rzeczywistości było nieprawdą. Wobec stwierdzenia przez Sąd Rejonowy w M. faktu poświadczenia w przedmiotowym zaświadczeniu nieprawdy, w ocenie organu I instancji skarżący przystąpił do egzaminu teoretycznego i praktycznego na prawo jazdy kategorii "B" jako osoba nie spełniająca wymogów określonych w art. 27 ust. 4 pkt 1 lit. a) i lit. b) u.k.p., dlatego też nie spełniał wymogów art. 50 ust. 2 pkt 5 u.k.p., tj. nie posiadał zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia. W tej sytuacji uzasadnione jest stwierdzenie, że egzaminowi została poddana osoba nieposiadająca zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia, zatem istnieją podstawy do zastosowania art. 72 ust. 1 pkt 1 u.k.p.

Pismem z dnia 16 lutego 2023 r. skarżący wniósł od decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. W treści odwołania Strona wyraziła niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu I instancji podkreślając, że sprawa została skierowana do WSA w Gliwicach i oczekuje na termin rozprawy. Wskazała też na negatywne skutki rozstrzygnięcia i swoją dobrą reputację jako kierowcy. Zaznaczyła, że od dnia wydania prawa jazdy upłynęło ponad 6 lat, a uprawnienia są odbierane z powodów do których się nie przyczyniła.

Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "SKO"), w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 570), decyzją z dnia 25 kwietnia 2023 r., nr SKO.K/41.3/444/2023/5220/MM, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, po przedstawieniu przebiegu postępowania i przytoczeniu podstaw normatywnych oraz części sentencji wyroku Sądu Rejonowego w M. SKO stwierdziło, że w rozpatrywanej sprawie wystąpiła przesłanka unieważnienia egzaminów państwowych na prawo jazdy kategorii "B" przeprowadzonych wobec skarżącego. Z treści wyroku karnego natomiast, że zaświadczenie o ukończeniu kursu podstawowego, które było podstawą przeprowadzenia egzaminu, dotknięte jest fałszem intelektualnym. Wobec tego, zdaniem SKO skarżący przystąpił do egzaminu na prawo jazdy kategorii B jako osoba niespełniająca wymogów określonych w art. 27 ust. 4 pkt 1 lit. a i lit. b u.k.p., zatem nie spełniał wymogów art. 50 ust. 2 pkt 5 u.k.p., gdyż nie posiadał zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, iż przepisu art. 11 ust. 1 u.k.p. wynika, że odbycie szkolenia jest odrębnym od zdania egzaminu warunkiem wydania prawa jazdy. Brak zaświadczenia o ukończeniu szkolenia wyklucza możliwość dopuszczenia danej osoby do egzaminu państwowego, art. 50 ust. 2 pkt 5 u.k.p. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. I OSK 2445/14). W ocenie SKO kwestie podniesione w odwołaniu nie mogły wpłynąć na wynik sprawy, z uwagi na związany charakter decyzji o unieważnieniu egzaminu. W razie wystąpienia okoliczności wskazanych w treści przepisu art. 72 ust. 1 pkt 1 u.k.p., organ obowiązany jest wydać decyzję o unieważnieniu egzaminu. Potwierdzony wyrokiem sądu jako dokumentem urzędowym, fałsz intelektualny, którym dotknięte jest ww. zaświadczenie oznacza, że skarżący przystąpił do egzaminu teoretycznego oraz praktycznego na prawo jazdy kat. B jako osoba niespełniająca obowiązujących wówczas wymogów stawianych osobom przystępującym do egzaminu na prawo jazdy. W związku z tymi ustaleniami, opartymi na prawomocnym wyroku sądu karnego, SKO uznało, iż skarżący przystąpił do egzaminów państwowych bez uzyskania wymaganego prawem zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia.

W skardze do WSA w Gliwicach skarżący odwołał się do zasady zawartej w art. 8 § 1 k.p.a., której w jego ocenie organ nie zastosował. Podniósł, iż w sprawie zaistniała taka sytuacja, gdzie bez jego wiedzy i winy uchybiono obowiązkom leżącym po stronie osoby prowadzącej "szkołę jazdy OSK P.", a on spełnił pozostałe warunki od których zależało uzyskanie prawa jazdy, tj. zdanie z wynikami pozytywnymi egzaminów państwowych z teorii oraz praktyki. W tej sytuacji zasada proporcjonalności wynikającą z art. 8 k.p.a. nie została zachowana.

Podniósł, iż organ wydający decyzję w I instancji jest jednocześnie na mocy art. 43 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami tym samym organem, który sprawuje nadzór nad zgodnością szkolenia i prawidłowością jego przeprowadzania z wymaganiami wynikającymi z przepisów tej właśnie ustawy. Odebranie w tej sytuacji uprawnień do kierowania pojazdami, które skarżący zdał egzaminami państwowymi w dobrej wierze, jest bezzasadne i rażąco łamią konstytucyjną zasadę zaufania obywatela do państwa i stanowiącego prawa. Konsekwencje błędów urzędów przerzucono na osobę, która była nieświadoma, czy przedmiotowy ośrodek szkoleniowy kierowców prawidłowo funkcjonuje, a już w owym czasie prowadzone było postępowanie karne w stosunku do właściciela Ośrodka Szkolenia Kierowców, o czym skarżący nie wiedział. Odebranie uprawnień nie dość, że skutkować będzie utratą pracy (brak połączeń komunikacji miejskiej z miejsca zamieszkania do pracy), środków do życia, narastaniem zadłużeń i innych zobowiązań finansowych, ale również brakiem możliwości dalszego leczenia [...] letniej córki, która od kilku lat jest pod opieką NZOZ Ośrodka Terapii i Psychoedukacji "[...]" w B., gdzie regularnie i w ściśle określonych cotygodniowych terminach odbywa spotkania z psychiatrą oraz psychologiem z powodu między innymi szerokiego spektrum autyzmu, zaburzeń emocjonalnych, napadowych stanów depresyjnych, autoagresji, etc.. Obecnie zaś skarżący dodatkowo ubiega się o codzienne zajęcia psychoterapeutyczne w Centrum Zdrowia Psychicznego "[...]" w K.

Zaznaczył, iż córka notorycznie jest hospitalizowana w Centrum Pediatrii im. [...] na oddziale klinicznym Psychiatrii i Psychoterapii Wieku Rozwojowego, gdzie zostaje kierowana w trybie natychmiastowym po próbach samobójczych. Brak możliwości kierowania pojazdami uniemożliwi zatem chociażby dojazdy do córki do szpitali, czy dojazdy na zajęcia psychoterapeutyczne.

Podniósł skarżący także, iż gdy rozpoczynał kurs w Ośrodku Szkolenia Kierowców K. P. w roku 2016 sprawa odnośnie obecnie stwierdzonych nieprawidłowości była już w toku jednak nikt o tym nie poinformował, więc nie miał świadomości chociażby co do faktu, że rozpoczyna kurs u osoby, przeciwko której toczy się jakiekolwiek postępowanie.

Obecnie nie posiada żadnych punktów karnych. Nie stać go na ponowny kurs kandydata na kierowcę, jak też nie ma możliwości czasowych, by tak taki kurs odbyć, ponieważ cały wolny czas skupiony jest na chorej córce.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy w oparciu o wymienione powyżej kryteria stała się decyzja SKO z dnia 25 kwietnia 2023 r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 3 lutego 2023 r. w przedmiocie unieważnienia egzaminów państwowych na prawo jazdy kategorii "B" przeprowadzonych wobec skarżącego w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w K., tj.: egzaminu teoretycznego - w dniu [...] r. oraz egzaminu praktycznego - w dniu [...] r. Natomiast jej rozpatrzenie nastąpiło w trybie uproszczonym z uwagi na złożony w treści odpowiedzi na skargę wniosek w tym przedmiocie, przy jednoczesnym braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez skarżącą, w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku (por. art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.).

Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy u.k.p. Stosownie do treści art. 67 ust. 1 pkt 4 u.k.p. marszałek województwa sprawuje nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych, o których mowa w art. 51, w ramach którego to nadzoru m.in. unieważnia egzamin. Jak wynika natomiast z przepisu art. 51 ust. 2 egzamin państwowy składa się z części teoretycznej oraz z części praktycznej. Z kolei zgodnie z brzmieniem art. 72 ust. 1 u.k.p. marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli:

1) egzaminowi została poddana osoba, o której mowa w art. 50 ust. 2;

2) był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik.

Marszałek województwa unieważnia egzamin państwowy: 1) z urzędu, 2) na wniosek dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego (ust. 2). Unieważniony egzamin przeprowadza się ponownie na koszt wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego (ust. 3). Przywołany przepis art. 72 ust. 1 pkt 1 u.k.p. stał się podstawą, w niniejszej sprawie, unieważnienia egzaminów państwowych - zarówno egzaminu teoretycznego jak i praktycznego. Stosownie do tej regulacji unieważnienie egzaminu państwowego może nastąpić w sytuacji, gdy egzaminowi została poddana osoba, o której mowa w art. 50 ust. 2 u.k.p. Jak stanowił pkt 5 przywołanego ust. 2 artykułu 50 nie może być egzaminowana osoba: nieposiadająca zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia.

W rozpatrywanej sprawie organy administracji publicznej orzekające w sprawie uznały, że w dniu przystąpienia do egzaminów skarżący nie posiadał zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia, o którym mowa w art. 50 ust. 2 pkt 5 u.k.p., zatem była osobą nieuprawnioną do egzaminowania. Stanowisko to zostało oparte o prawomocne orzeczenie Sądu Rejonowego w M. Wydział [...] Karny z dnia 29 sierpnia 2018r. sygn. akt [...]. W wyroku tym uznano K. P. "za winnego popełnienia zarzucanych mu i opisanych w punktach 1-177 czynów". Dla niniejszej sprawy istotny pozostaje pkt 167 (czyny zakwalifikowane jako występki z art. 271 § 1 i 3 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz art. 12 k.k.), z którego wynika, iż K. P. w bliżej nieustalonym dniu, w okresie od dnia 17 czerwca 2016 roku do dnia 27 lipca 2016 roku w M., w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, będąc właścicielem Ośrodka Szkolenia Kierowców K. P. z siedzibę w M., będąc osobą uprawnioną na podstawie przepisu z art. 26 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami do wystawiania dokumentów, w dokumencie w postaci karty przeprowadzonych zajęć szkolenia kursanta D. O. poświadczył nieprawdę, co do okoliczności mającej znaczenie prawne, a to do faktu odbycia przez w/w kursanta wymaganych przez art 23 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami zajęć części teoretycznej przeprowadzonych w formie wykładów i ćwiczeń w zakresie podstaw kierowania pojazdem i uczestnictwa w ruchu drogowym, w zakresie obowiązków i praw kierujących pojazdem, a także ukończenia przez kursanta wymaganego przez art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami egzaminu praktycznego wewnętrznego i egzaminu teoretycznego wewnętrznego oraz działając wspólne i w porozumieniu z inną ustaloną osobą poświadczył nieprawdę, co do okoliczności mającej znaczenie prawne, o to faktu odbycia przez w/w kursanta wymaganej przez art 23 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami nauki udzielenia pierwszej pomocy przeprowadzanej w formie wykładów i zajęć praktycznych, jak również w dokumencie w postaci datowanego na dzień 27 lipca 2016 roku arkuszu przebiegu egzaminu praktycznego kursanta D. O. poświadczył nieprawdę, co do okoliczności mającej znaczenie prawne, a to wymaganego przez art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami, faktu odbycia i ukończenia przez w/w kursanta praktycznego egzaminu wewnętrznego, przy czym dopuścił się tego czynu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w nieustalonej kwocie. (cytat wyroku Sądu Rejonowego w M. z dnia 29 sierpnia 2018r. sygn. akt [...])

Wskazanym wyrokiem uznano również P. J. za winnego popełnienia zarzucanych mu i opisanych w punktach 1-176 czynów stanowiących występki z art. 271 § 1 i 3 k.k., z których wynika, iż P. J. działając wspólnie i w porozumieniu z inną ustaloną osobą, będąc osobą uprawnioną na podstawie przepisu z art. 26 ust. 5 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami do wystawienia dokumentu w postaci karty przeprowadzonych zajęć szkolenia na prawo jazdy w dokumencie w postaci karty przeprowadzonych zajęć, poświadczył nieprawdę, co do okoliczności mającej znaczenie prawne, a to co do faktu odbycia przez w/w wymaganych przez art. 23 ust. 2 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami zajęć - nauki udzielania pierwszej pomocy przeprowadzonych w formie wykładów i zajęć praktycznych, przy czym dopuścił się tego czynu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej (por. wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia 29 sierpnia 2018 r. sygn. akt [...]).

Na dzień przystąpienia przez skarżącego do egzaminów obowiązywała treść art. 27 ust. 4 u.k.p., zgodnie z którą, ośrodek szkolenia kierowców lub inny podmiot prowadzący szkolenie wydaje osobie ubiegającej się o uzyskanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub uprawnienia do kierowania tramwajem zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, jeżeli osoba ta:

1) uczestniczyła:

a) w minimum 80% przewidzianych w programie zajęć, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 1 oraz w art. 23 ust. 5 pkt 1,

b) we wszystkich przewidzianych w programie zajęciach, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 2 i 3 oraz w art. 23 ust. 5 pkt 2-4;

2) uzyskała pozytywny wynik egzaminu wewnętrznego lub ćwiczeń sprawdzających, o których mowa w art. 23 ust. 5 pkt 3.

W myśl regulacji art. 23 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami szkolenie osoby ubiegającej się o uzyskanie uprawnienia do kierowania motorowerem lub pojazdem silnikowym jest prowadzone zgodnie z programem szkolenia i obejmuje:

1) część teoretyczną przeprowadzaną w formie wykładów i ćwiczeń w zakresie: a) podstaw kierowania pojazdem i uczestnictwa w ruchu drogowym, b) obowiązków i praw kierującego pojazdem;

2) część praktyczną w zakresie kierowania pojazdem przeprowadzaną: a) na placu manewrowym, b) w ruchu miejskim oraz c) w ruchu poza obszarem zabudowanym;

3) naukę udzielania pierwszej pomocy przeprowadzaną w formie wykładów i zajęć praktycznych;

4) kontrolne sprawdzenie poziomu osiągniętej wiedzy i umiejętności.

Przywołane przepisy precyzyjnie wskazują warunki konieczne do wydania zaświadczenia o ukończeniu szkolenia, o którym mowa w art. 50 ust. 2 pkt 5 u.k.p. W tym kontekście podkreślenia wymaga, iż jak wynika z sentencji wyroku o sygn. [...] (dot. K. P.) poświadczenie nieprawdy dotyczyło kilku niezależnych okoliczności mających znaczenie prawne to jest w szczególności:

- faktu odbycia przez skarżącą wymaganych przez art. 23 ust. 2 pkt 1 u.k.p. zajęć części teoretycznej;

- faktu odbycia przez skarżącą wymaganych przez art. 23 ust. 2 pkt 3 u.k.p. nauki udzielania pierwszej pomocy przeprowadzanej w formie wykładów i zajęć praktycznych,

- faktu ukończenia przez skarżącą wymaganego przez art. 23 ust. 2 pkt 4 u.k.p. egzaminu praktycznego wewnętrznego i egzaminu teoretycznego wewnętrznego,

- faktu odbycia i ukończenia przez w/w kursanta praktycznego egzaminu wewnętrznego wymaganego przez art. 23 ust. 4 u.k.p.

Stosownie do art. 27 ust. 4 pkt 1 lit. b w zw. z art. 23 ust. 2 pkt 3 u.k.p., szkolenie osoby ubiegającej się o uzyskanie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym obejmuje m.in. naukę udzielania pierwszej pomocy przeprowadzaną w formie wykładów i zajęć praktycznych (art. 23 ust. 2 pkt 3), natomiast wydanie zaświadczenia o ukończeniu szkolenia wymaga uprzedniego udziału we wszystkich przewidzianych w programie zajęciach - nauki udzielania pierwszej pomocy (art. 27 ust. 4 pkt 1 lit. b).

Uwzględniając, iż nie może być egzaminowana osoba nieposiadająca zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia (art. 50 ust. 2 pkt 5 u.k.p.), a "wymagane" szkolenie jak wynika z ww. przepisów obejmuje naukę udzielania pierwszej pomocy w pełnym wymiarze (udziału przez kursanta we wszystkich zajęciach), zatem stwierdzenie prawomocnym wyrokiem "poświadczenia nieprawdy (m.in.) co do faktu odbycia przez Skarżącą wymaganej przez art. 23 ust. 2 pkt 3 u.k.p. nauki udzielania pierwszej pomocy", uzasadniało stwierdzenie, że egzaminowi została poddana osoba nieposiadająca zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia (art. 50 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 u.k.p.), co obligowało organ I instancji do unieważnienia egzaminu państwowego. Do podobnych wniosków musi doprowadzić stwierdzenie poświadczenie nieprawdy co do faktu ukończenia przez skarżącą wszystkich wymaganych przez przepisy u.k.p. egzaminów (praktycznego wewnętrznego i teoretycznego wewnętrznego - art. 27 ust. 4 pkt 2). Wymogiem dla wydania zaświadczenia o ukończeniu szkolenia jest także (m.in.) udział w minimum 80% przewidzianych w programie zajęć "części teoretycznej przeprowadzanej w formie wykładów i ćwiczeń" (art. 23 ust. 2 pkt 1).

Sąd karny uznał oskarżonego K. P. za winnego m.in. popełnienia zarzucanych mu i opisanych czynów stanowiących występki z art. 271 § 1 i 3 k.k. oraz uznał oskarżonego P. J. za winnego popełnienia zarzucanych mu i opisanych czynów stanowiących występki z art. 271 § 1 i 3 k.k. Są to odrębne czyny zabronione.

Stosownie do treści art. 270 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny - kto, w celu użycia za autentyczny, podrabia lub przerabia dokument lub takiego dokumentu jako autentycznego używa, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Dobrem chronionym w przypadku przestępstw przeciwko wiarygodności dokumentów jest pewność obrotu prawnego, opierająca się na zaufaniu do dokumentu (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 1996 r. sygn. II KKN 24/96, Prok. i Pr. 1997, nr 2, poz. 5), czy też dobro prawne ogólnej natury, jakim jest wiarygodność dokumentu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2011 r. sygn. II KK 13/11). Przedmiotem ochrony są również te prawa i stosunki prawne, których istnienie lub nieistnienie dany dokument stwierdza (zob. A. Marek (red.), Kodeks karny. Komentarz, s. 577 w: M. Mozgawa(red.), Kodeks karny. Komentarz, wyd. VII, WK 2015). Znamiona czasownikowe przestępstwa określonego w § 1 (zwanego fałszem materialnym dokumentu) wyrażono m.in. określeniem "podrabia". Podrabianiem jest nadanie jakiemuś przedmiotowi (np. pismu) pozorów dokumentu w celu wywołania wrażenia, że zawarta w nim treść pochodzi od wymienionego w nim wystawcy, podczas gdy w rzeczywistości tak nie jest (zob. M. Mozgawa Marek (red.), Kodeks karny. Komentarz, wyd. VII, WK 2015). Natomiast zgodnie z art. 271 k.k. funkcjonariusz publiczny lub inna osoba uprawniona do wystawienia dokumentu, która poświadcza w nim nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5 (§ 1). Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8 (§ 3). Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu, w przestępstwie z art. 271 k.k. (zwanym fałszem intelektualnym) czynność sprawcza polega na poświadczeniu nieprawdy co do okoliczności mającej znaczenie prawne. Poświadczenie nieprawdy może polegać na potwierdzeniu okoliczności, które nie miały miejsca, lub też na ich przeinaczeniu lub zatajeniu; potwierdzenie to może mieć charakter odrębnego dokumentu, może być też częścią innego dokumentu (zob. Wróbel w: Zoll II, s. 1343). Poprzez poświadczenie nieprawdy sprawca uprawniony do wystawienia dokumentu tworzy dokument autentyczny, jednakże o nieprawdziwej treści w zakresie okoliczności mającej znaczenie prawne (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2002 r. sygn. II KKN 139/01). Przestępstwo fałszu intelektualnego ma charakter umyślny. Sprawca musi obejmować swoją świadomością, że poświadcza nieprawdę (zob. A. Marek (red.), Kodeks karny. Komentarz, s. 583 w: M. Mozgawa (red.), Kodeks karny. Komentarz, wyd. VII, WK 2015).

W tym kontekście, w odniesieniu do stwierdzonego wyrokiem karnym podrobienia dokumentów w postaci karty przeprowadzonych zajęć skarżącej, a powyższe nie jest tożsame z nieodbyciem wskazanych w karcie zajęć, czy też nieprzeprowadzeniem egzaminu praktycznego wewnętrznego. Jest to czyn stypizowany w art. 270 § 1 k.k. Jednakże stwierdzenie wyrokiem karnym czynu stypizowanego w art. 271 § 1 i 3 k.k., tj. poświadczenie nieprawdy co do okoliczności mających znaczenie prawne co do faktu ukończenia przez Skarżącą wszystkich wymaganych przez u.k.p. zajęć szkoleniowych, w tym co do faktu odbycia przez skarżącą nauki udzielania pierwszej pomocy, ukończenia egzaminu praktycznego wewnętrznego i egzaminu teoretycznego wewnętrznego oraz odbycia zajęć części teoretycznej, zatem przestępstwa o charakterze umyślnym, gdy sprawca obejmuje swoją świadomością, że poświadcza nieprawdę, nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości co do nieodbycia przez kursanta tych zajęć.

Mając powyższe na uwadze, a także treść art. 11 p.p.s.a., w myśl którego ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny, uznać w rezultacie należało, iż skarżąca nie posiadała "zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia", o którym mowa w art. 50 ust. 2 pkt 5 u.k.p. Ponadto, wydawane na podstawie art. 27 ust. 4 u.k.p. zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, podpisywane zgodnie z ust. 5 tego przepisu przez odpowiednio kierownika ośrodka szkolenia kierowców albo kierownika innego podmiotu prowadzącego szkolenie, wydawane jest osobie, która spełniła warunki określone w tej regulacji. Zaświadczenie to stanowi urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 k.p.a), zatem stwierdzenie przez sąd karny, iż zaświadczenie to nie odzwierciedla faktów lub stanu prawnego, co nastąpiło wyrokiem Sądu Rejonowego w M. w sprawie o sygn. [...] oznacza pozbawienie zaświadczenia waloru dowodowego, a w realiach rozpoznawanej sprawy nie mogło potwierdzać odbycia przez skarżącą "wymaganego" szkolenia.

W ocenie składu orzekającego w rozpatrywanej sprawie egzaminowi państwowemu została poddana osoba, o której mowa w art. 50 ust. 2 u.k.p., tj. nieposiadająca zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia, co uzasadniało zastosowanie art. 72 ust. 1 pkt 1 u.k.p. Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z regułami wynikającymi z przepisów postępowania.

W odniesieniu do argumentacji skargowej co do wywarcia niekorzystnych skutków faktycznych na sytuację życiową strony wobec pozbawienia strony uprawnień do kierowania pojazdami zauważyć należy, iż nie może ona zasługiwać na uwzględnienie. Sąd podziela w całości pogląd organu II instancji o związanym charakter decyzji o unieważnieniu egzaminu. W sytuacji gdy w sprawie zaistniały okoliczności opisane treścią art. 72 ust. 1 pkt 1 u.k.p., organ obowiązany jest wydać decyzję o unieważnieniu egzaminu. Nie ma w tym zakresie innych możliwości prawnych jak podjęcie orzeczenia unieważniającego egzamin na prawo jazdy kat. B w sytuacji gdy osoba niespełniająca wymogów prawa do przystąpienia do takowego egzaminu na prawo jazdy tę czynność podjęła. W konsekwencji argumenty o utrudnieniach w bieżącym funkcjonowaniu strony i jej rodziny pozostają bez wpływu na ocenę legalności spornej decyzji.

Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

-----------------------

1