Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 141/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6369 Inne o symbolu podstawowym 636
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w części i stwierdzono, że zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem prawa oraz oddalono skargę kasacyjną w pozostałym zakresie
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1 i ust. 6 pkt 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1983
law: Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 18 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Województwa [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 września 2020 r. sygn. akt II SA/Łd 171/20 w sprawie ze skargi J. S. na uchwałę Zarządu Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w sprawie odwołania dyrektora [...] Domu Kultury 1. uchyla zaskarżony wyrok w pkt 1. i w tym zakresie stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa, 2. w pozostałej części skargę kasacyjną oddala, 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 25 września 2020 r., II SA/Łd 171/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Łodzi w sprawie ze skargi J.S. na uchwałę Zarządu Województwa [...] z 6 sierpnia 2019 r., nr 1093/19, w sprawie odwołania dyrektora [...] Domu Kultury (dalej także: uchwała), w pkt 1. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały, w pkt 2. zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, Zarząd Województwa [...] (organ) w/w uchwałą, działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 6 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. 2019, poz. 512, Usw), w zw. art. 15 ust. 1 i ust. 6 pkt 3 ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. 2018, poz. 1983, Uopdk) oraz art. 70 § 2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. 2019, poz. 1040, K.p.) odwołał ze stanowiska dyrektora [...] Domu Kultury (ŁDK) – J.S.

Wyrokując w sprawie II SA/Łd 171/20 kolejno wskazano, że J.S. zaskarżył ww. uchwałę w całości i zarzucił naruszenie art. 15 ust. 1 Uopdk poprzez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie konsultacji ze wszystkimi stowarzyszeniami zawodowymi i twórczymi właściwymi ze względu na rodzaj działalności prowadzonej przez ŁDK, oraz naruszenie art. 15 ust. 6 pkt 3 Uopdk poprzez jego zastosowanie, pomimo nienaruszenia z kolei przez skarżącego przepisów prawa. Nadto wskazał, że w uchwale nie została podana przyczyna jego odwołania. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności ww. uchwały w całości, zasądzenie kosztów postępowania, a nadto – o przeprowadzenie dowodu z wydruku odpisów Krajowego Rejestru Sądowego i statutów stowarzyszeń na okoliczność, że organ nie zasięgnął opinii wszystkich stowarzyszeń zawodowych i twórczych właściwych ze względu na rodzaj działalności prowadzonej przez ŁDK, a jedynie tych wybranych według własnego uznania.

Dalej w wyroku II SA/Łd 171/20 przywołano, że w odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że została wniesiona po terminie, albowiem powinna zostać złożona w terminie 30 dni liczonym najpóźniej od 18 września 2019 r. (dzień w którym skarżący dowiedział się o treści uchwały), natomiast została wniesiona 20 stycznia 2020 r. Alternatywnie organ wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

W piśmie z 22 września 2020 r. skarżący podtrzymał stanowisko zawarte w skardze i odniósł się do argumentacji organu, wskazując, że zaskarżona uchwała jest aktem z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm., Ppsa), zatem stosownie do art. 53 § 2a tej ustawy może być zaskarżona w każdym czasie.

Na rozprawie w dniu 25 września 2020 r. sąd wojewódzki przeprowadził dowód z dokumentów załączonych do skargi.

WSA w Łodzi opisanym na wstępie wyrokiem uwzględnił skargę stwierdzając nieważność zaskarżonej uchwały.

W motywach tego orzeczenia skład orzekający sądu wojewódzkiego stwierdził, że zaskarżona uchwała nie jest aktem wykonania prawa, czyli czynnością faktyczną, lecz czynnością prawną. Jest to przy tym czynność o podwójnym charakterze – publicznoprawnym (jest formą realizacji przez organ zadań publicznych), ale zarazem wywołującym skutki w sferze prawa pracy. Ma ona charakter aktu indywidualnego i jako taka należy do aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 6 Ppsa. Uchwała w sprawie odwołania dyrektora instytucji kultury jest aktem z zakresu administracji publicznej i podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 6 Ppsa. Zdaniem tegoż sądu w związku z tym skarga jest dopuszczalna i jako wniesiona w terminie podlegała rozpoznaniu.

W ocenie sądu pierwszej instancji kwestia oceny zasadności skargi, podobnie jak kwestia jej dopuszczalności, również wypada na korzyść skarżącego. Zaskarżona uchwała narusza prawo w stopniu istotnym, bowiem nie wykazano w niej, jak tego wymaga art. 15 ust. 6 pkt 3 Uopdk, jakiego naruszenia, jakich przepisów prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem dopuścił się skarżący. Sąd a quo podkreślił, że nie można uznać za wystarczające wskazania w uchwale o odwołaniu dyrektora instytucji kultury li tylko podstawy prawnej tego odwołania (art. 15 ust. 6 pkt 3 Uopdk), z ograniczeniem się w jej uzasadnieniu do wskazania, że: "naruszenia przepisów prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem polegają na nieprzestrzeganiu obowiązków wynikających z zarządzenia nr 72/16 Marszałka Województwa [...] z dnia 21.11.2016 r. w sprawie funkcjonowania kontroli zarządczej w wojewódzkich samorządowych jednostkach organizacyjnych, co skutkowało niezgodnością wewnętrznych uregulowań tj. zarządzenia nr 7/2018 z dnia 14 lutego 2018 r. Dyrektora [...] Domu Kultury w [...] w sprawie wprowadzenia w życie regulaminu sprawowania kontroli zarządczej w [...]m Domu Kultury oraz Zarządzenie nr 8/2018 z dnia 14 lutego 2018 r. Dyrektora [...] Domu Kultury w sprawie wdrożenia nowego systemu kontroli zarządczej w [...] Domu Kultury, z zapisami w/w zarządzenia, polegające na braku elementów koniecznych kontroli zarządczej w Rocznym Programie Działania Wojewódzkiej Samorządowej Jednostki Organizacyjnej (...) m. in. wskazania ryzyk nieakceptowanych i mierników, za pomocą których monitoruje się realizację celów operacyjnych i zadań, a także informacji o zagrożeniach w realizacji celów i zadań wskazanych w załącznik nr 3 do ww zarządzenia" (uzasadnienie uchwały, k. 110 akt sądowych). Zdaniem tegoż sądu takie podejście nie uzasadnia w żadnym stopniu twierdzenia, że doszło do naruszenia prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem – nie wiadomo, naruszeń jakich przepisów (prawa powszechnie obowiązującego) dopuścił się skarżący, nie wypełniono więc warunku wskazania powodu odwołania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł organ – Zarząd Województwa [...] – zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego), zaskarżając to orzeczenie w całości.

Na podstawie art. 174 pkt 1 (brak bliższego oznaczenia aktu normatywnego – uwaga Sądu) skarżący kasacyjnie organ zarzuca naruszenie prawa materialnego, tj.:

- art. 15 ust. 1 i ust. 6 Uopdk.

Na podstawie art. 174 pkt 2 (brak bliższego oznaczenia aktu normatywnego – uwaga Sądu) zarzuca się także naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 (brak bliższego oznaczenia aktu normatywnego – uwaga Sądu) w zw. z brakiem odrzucenia skargi;

ewentualnie zarzuca naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 147 § 1 (brak bliższego oznaczenia aktu normatywnego – uwaga Sądu) w postaci błędnego zastosowania i uznania, że należy orzec o nieważności aktu, a nie o jego niezgodności z prawem.

Z uwagi na powyższe skarżący kasacyjnie organ wnosi o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości; rozstrzygnięcie o kosztach postępowania według norm przepisanych; rozpoznanie "skargi" na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreśla się, że akt powołania jest aktem indywidualnym, co wprost stwierdził sąd pierwszej instancji. Twierdzenie tegoż sądu, że akty, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 "p.p.s.a.", to wyłącznie czynności faktyczne, a nie czynności prawne jest również niezgodne z istotą działania administracji. Prawną formą działania administracji jest określony przepisami prawa rodzaj konkretnej czynności, który może być wykorzystany przez organ administracji do załatwienia określonej sprawy. Jest to odpowiednik pojęcia czynności prawnej na gruncie prawa cywilnego. Skarżący kasacyjnie organ wskazuje także, że ograniczenie terminem możliwości zaskarżenia uchwały o odwołaniu dyrektora instytucji kultury powoduje pewność obrotu prawnego, ponieważ brak takiego ograniczenia skutkuje tym, że nawet po 10 latach można unieważnić uchwałę odwołującą, a co za tym idzie, że również kolejne uchwały powołujące na zwolnione stanowisko inne osoby, były dotknięte nieważnością, skoro na stanowisku nie było wakatu. Wobec powyższego – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną organu – skarga powinna ulec odrzuceniu, jako złożona z przekroczeniem terminu, nadto brak jest podstaw do przywrócenia tego terminu, skoro przekroczenie obejmowało kilka miesięcy.

W ocenie skarżącego kasacyjnie organu orzeczenie nieważności uchwały kończącej stosunek pracy, które ma skutek ex tunc, z datą wsteczną, powoduje rozdźwięk pomiędzy skutkami w zakresie prawa pracy tego samego aktu i prawa administracyjnego. W zakresie prawa pracy wypowiedzenie jest ważne, zaś w zakresie prawa administracyjnego nieważne, co powoduje konfuzję, czy w ogóle w takiej sytuacji mamy do czynienia z wypowiedzeniem istniejącym. Tylko interpretacja, że przepis art. 15 ust. 7 Uopdk wyłącza możliwość orzeczenia o nieważności tego aktu, odsyłając w tym zakresie do Kodeksu pracy, pozwala na usunięcie tej konfuzji, która jest wyrazem pozornej luki w prawie.

Na rozprawę, pomimo jej zażądania przez stronę skarżąca kasacyjnie, przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nikt się nie stawił.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 Ppsa (Dz. U. 2023, poz. 1634) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania, związanie tymi podstawami wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego kasacyjnie – uchybił sąd pierwszej instancji, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – podniesienia dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwiać będzie sądowi drugiej instancji ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 Ppsa). Ratio legis tego rozwiązania sprowadza się do zapewnienia rzeczowego i profesjonalnego dialogu między stroną reprezentowaną przez "znawcę prawa", a Naczelnym Sądem Administracyjnym na gruncie obowiązującego prawa, dialogu, który pogłębi kulturę i świadomość prawną jednostki. Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający sądowi drugiej instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia. Z uwagi na sposób sformułowania podstaw wniesionej kasacji, koniecznym jest podkreślenie, że skarga kasacyjna jest szczególnym i wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Należy w niej przytoczyć podstawy kasacji wraz z ich uzasadnieniem, przy czym oba te elementy muszą ze sobą korespondować.

Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie nie w pełni odpowiada wyżej podniesionym wymaganiom. Niemniej wskazane wady skargi kasacyjnej nie dyskwalifikują jej jednak w stopniu uzasadniającym jej odrzucenie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała całego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1). W motywach przywołanej uchwały wskazano m. in., że "Przyznanie NSA kompetencji do kontroli orzeczenia sądu pierwszej instancji oznacza, że NSA będzie musiał zbadać poprawność tego orzeczenia w zakresie, w jakim sąd pierwszej instancji dokonał oceny działalności administracji publicznej. A więc NSA powinien ocenić, czy WSA prawidłowo ustalił relację między działaniem administracji a relewantną normą prawną. Siłą rzeczy NSA będzie musiał sformułować własne wnioski w odniesieniu do powyższej relacji, czyli dokona kontroli działalności administracji publicznej. Jedynie skutek tej kontroli będzie, formalnie rzecz ujmując, skierowany bezpośrednio do orzeczenia pierwszoinstancyjnego, ale - co należy podkreślić - ów skutek kontroli jest zawsze wiążący dla wojewódzkiego sądu administracyjnego. Należy zatem przyjąć, że kontrola orzeczeń WSA jest pewnym wariantem kontroli działalności administracji publicznej, aczkolwiek dokonywanej w sposób "pośredni", a nie "bezpośredni", tak jak to czyni WSA".

Skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na częściowo usprawiedliwionej podstawie.

A. Przede wszystkim wytknąć wypadnie Autorce wniesionego środka zaskarżenia, że w podstawach kasacyjnych przywołując oznaczone jednostki redakcyjne bliżej nie wskazano aktu normatywnego, do którego miałyby one się odnosić. Sam jednak sposób przywołania tych jednostek redakcyjnych (przepisów), a przede wszystkim posłużenie się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w stosunku do części z nich skrótowcem "p.p.s.a." (s. 2 skargi kasacyjnej, a także "pppsa" – s. 3 skargi kasacyjnej), pozwala Sądowi Naczelnemu przyjąć, że we wszystkich tych przypadkach podstaw kasacyjnych, gdzie wymieniono oznaczonej jednostki redakcyjne, a nie wskazano aktu normatywnego, z którego je zaczerpnięto, chodzi o odpowiednie przepisy Ppsa. Ta niestaranność fachowego pełnomocnika w sporządzeniu skargi kasacyjnej odpowiadającej pod względem pożądanego stopnia profesjonalizmu, nie może prowadzić do pominięcia oceny podniesionych w niej zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Wynika to z nakazu uwzględnienia konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Z tych względów przyjdzie uznać, że skarżący kasacyjnie organ podnosi w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania: art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa oraz art. 147 § 1 Ppsa.

B. Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa przez to, że sąd pierwszej instancji nie odrzucił skargi. Wbrew wywodowi zawartemu w skardze kasacyjnej, sąd pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował przedmiot skargi jako "akt organu jednostki samorządu terytorialnego, inny niż określony w pkt 5, podejmowany w sprawie z zakresu administracji publicznej" (por. art. 3 § 2 pkt 6 Ppsa), nie zaś jako akt w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa. W szczególności błędnie skarżący kasacyjnie organ przypisuje zaskarżonej uchwale walor innego niż decyzja lub postanowienia "aktu z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa". Z tych względów argumentacja odnosząca się do kwestii zachowania terminu do wniesienia skargi z powołaniem się na art. 53 § 2 Ppsa musi być uznana za chybioną, co powoduje w konsekwencji nieskuteczność zarzutu naruszenia art. 58 § 1 pkt 2 Ppsa. Co się tyczy argumentacji odnośnie potrzeby ograniczenia terminem zaskarżania aktu w przedmiocie odwołania dyrektora instytucji kultury, to ma ona wyłącznie charakter postulatywny, celowościowy, a jej adresatem jest ustawodawca, a nie sąd administracyjny.

C. Skuteczny okazał się zarzut naruszenia art. 147 § 1 Ppsa. Cyt. przepis stanowi, że "Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności". Innymi słowy, treść wyroku uwzględniającego środek zaskarżenia ze skargi na akty, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 6 Ppsa, a taki niewątpliwie charakter ma zaskarżona uchwała Zarządu Województwa [...], ma charakter alternatywny. O wyborze treści rozstrzygnięcia w takim przypadku w sentencji wyroku może przesądzać zatem istnienie przepisu szczególnego wyłączającego stwierdzenie nieważności przedmiotu skargi. Takim przepisem jest art. 83 ust. 1 Usw, wedle którego "Nie stwierdza się nieważności uchwały organu samorządu województwa po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie określonym w art. 81, albo jeżeli uchwała jest aktem prawa miejscowego". Skoro przedmiotowa uchwała, co niewątpliwe, nie jest aktem prawa miejscowego, w toku postępowania sądowego nie stwierdzono, iż uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie określonym w art. 81 Usw, a niesporne jest, że podjęto tę uchwałę w dniu 6 sierpnia 2019 r., to orzekający w dniu 25 września 2020 r. WSA w Łodzi nie był uprawniony do stwierdzenia jej nieważności, skoro minął rok od daty jej podjęcia, a dochodząc do wniosku, że podjęto ją z naruszeniem prawa, był uprawniony wyłącznie do stwierdzenia jej niezgodności z prawem.

D. Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 15 ust. 1 i 6 Uopdk nie mogły odnieść skutku. Co się tyczy zarzutu naruszenia art. 15 ust. 6 Uopdk, to nie dostrzeżono w skardze kasacyjnej, że jest to regulacja rozbudowana, zawierająca kilka punktów, sama zaś skarga kasacyjna dodatkowo nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia dla tak skonstruowanej i o wskazanym zakresie podstawy kasacyjnej. W judykaturze zgodnie podkreśla się, że w odniesieniu do uregulowania, które nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów lub ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2012 r., II GSK 218/11, LEX nr 1244607, z dnia 30 listopada 2012 r., I OSK 2001/12, LEX nr 1291371, z dnia 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12, LEX nr 1354882, z dnia 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12, LEX nr 1295809, z dnia 17 maja 2019 r., II OSK 1665/17, CBOSA.nsa.gov.pl). Nie jest rolą Sądu Naczelnego domyślanie się, którego z kilku przepisów zawartych w art. 15 ust. 5 Uopdk dotyczy podniesiony zarzut kasacyjny. Z tych względów tak ujęty zarzut kasacyjny nie poddaje się kontroli.

E. Co się tyczy zarzutu naruszenia art. 15 ust. 1 Uopdk, to Sąd Naczelny nie dopatruje się w podniesionej w skardze kasacyjnej skuteczności argumentacji, w ramach której wywodzono o zwróceniu się odnośnie zamiaru odwołania skarżącego ze stanowiska dyrektora ŁDK do 10 stowarzyszeń twórczych, zauważając iż opinie te nie są wiążące, ani nie ma wymogów, by były to wszystkie zainteresowane organizacje, ani działające na terenie danej instytucji kultury. Sąd pierwszej instancji sam w motywach zaskarżonego wyroku zauważał, że opinie stowarzyszeń twórczych nie są wiążące przy podejmowaniu aktu w przedmiocie odwołania dyrektora instytucji kultury, ale słusznie – zdaniem Sądu Naczelnego – eksponował, że chodziło o stowarzyszenie "właściwe ze względu na rodzaj działalności prowadzonej przez instytucję". W judykaturze trafnie wskazano, że obowiązek zasięgnięcia opinii stowarzyszeń zawodowych i twórczych właściwych ze względu na rodzaj działalności prowadzonej przez daną instytucję nie może być traktowany jedynie w kategoriach pozorności (wyrok NSA z 14 października 2020 r., II OSK 1535/20 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd a quo przywołał przypadki konkretnych stowarzyszeń i odnosząc się do treści ich odpowiedzi na wniosek organu o wydanie opinii w sprawie odwołania dyrektora ŁDK, sformułował ocenę, że stowarzyszenia z którymi konsultuje się zamiar odwołania dyrektora instytucji kultury, nie mogą być wybrane losowo czy przypadkowo, w tym aspekcie sąd ten doszedł do trafnego wniosku, że doszło do istotnego naruszenia przepisu art. 15 ust. 1 Uopdk. Sąd Naczelny dochodzi do przekonania, że skarżący kasacyjnie organ nie podważył skutecznie tej oceny sądu pierwszej instancji.

F. Z powyższych przyczyn i działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 147 § 1 Ppsa oraz art. 83 ust. 1 Usw orzeczono jak w pkt 1 i 2 sentencji. Uznając, że w przedmiotowej sprawie zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony, w myśl art. 207 § 2 Ppsa odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.