Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 160/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c i art. 153
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 11, art. 107 par. 3 w zw. z art. 138 par. 1 pkt 1, art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 24 b ust. 1 i 2, art. 27 ust. 3 i 4
journal: Dz.U. 2022 poz 699
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Joanna Tuszyńska SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Piotr Fronc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi Z. spółki jawnej w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 listopada 2022 r., znak: SKO.OŚ/4170/83/2022 w przedmiocie nałożenia obowiązku zagospodarowania odpadów I. uchyla zaskarżoną decyzję, wraz z poprzedzającą ją decyzją organu l instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz strony skarżącej Z. spółki jawnej w O. kwotę 697,00 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. II SA/Kr 160/23

UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 21 listopada 2022 r. (znak: SKO.OŚ/4170/83/2022) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 17 lutego 2021 r. (znak: WS-06.6232.173.2020.MK) orzekającą o nałożeniu na Z. sp. j. obowiązku zagospodarowania odpadów znajdujących się na naczepie o nr rej. [...] zatrzymanego pojazdu samochodowego o nr rej. [...] ustawionej na miejscu wyznaczonym w Planie Gospodarki Odpadami Województwa Małopolskiego do postoju zatrzymanych transportów odpadów w Centrum Ekologicznym B. przy ul. [...] na własny koszt.

Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi zapadała w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W dniu 17 lutego 2021 r. Prezydent Miasta Krakowa wydał decyzję (znak: WS-06.6236.173.2020.MK), w której nałożył na Z. sp. j. obowiązek zagospodarowania odpadów znajdujących się na naczepie o nr rej. [...] zatrzymanego pojazdu samochodowego o nr rej. [...], ustawionej na miejscu wyznaczonym w Planie Gospodarki Odpadami Województwa Małopolskiego do postoju dla zatrzymanych transportów odpadów w Centrum Ekologicznym B. przy ul. [...], na własny koszt tego podmiotu. W ramach nałożonego obowiązku organ zobowiązał Spółkę do usunięcia odpadów znajdujących się na ww. naczepie i przekazania ich posiadaczowi odpadów, legitymującemu się zezwoleniem właściwego organu na przetwarzanie lub zbieranie tego rodzaju odpadów – przy zachowaniu hierarchii sposobów postępowania z odpadami, zgodnie z art. 17 ustawy o odpadach.

Jak wskazał organ w uzasadnieniu, podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej 27 sierpnia 2020 r. ustalono, że:

- na miejsce wyznaczone w Planie Gospodarki Odpadami Województwa Małopolskiego do postoju dla zatrzymanych transportów odpadów – znajdujące się w K. przy ul. [...] – w wyniku zatrzymania został skierowany przez policję pojazd samochodowy o nr rej. [...] oraz naczepa o nr rej. [...];

- pojazd ten i naczepa stanowią własność Pana A. R., który prowadzi działalność gospodarczą pn. [...] A. R.;

- na zabezpieczonej przez policję naczepie znajdują się odpady, których transport prowadzony był przez Pana A. R. do nieuprawnionego odbiorcy – Pana J. G.;

- Pan A. R. nie jest wpisany do Rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami, który stanowi integralną część bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce opakowaniami;

- jak stanowi pismo Prokuratury Rejonowej w Krakowie z dnia 9 lipca 2020 r. (sygn. akt PO I.Ds.47.2020) odpady znajdujące się na naczepie o nr rej. [...] pochodziły od Z. sp. j.

- kserokopia karty przekazania odpadów nr 5/04/2020/15020 za rok kalendarzowy 2020 potwierdza, że posiadaczem odpadów, które przekazuje jest Z. sp. j.

Jak wskazał Prezydent Miasta Krakowa, w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdzie art. 24a ust. 5, art. 24 ust. 4b pkt. 2 oraz art. 24b ust. 3 ustawy o odpadach. W konsekwencji, w świetle przedstawionego stanu prawnego i faktycznego Z. sp. j. zobowiązana jest do zagospodarowania odpadów znajdujących się na naczepie o nr rej. [...] zatrzymanego pojazdu samochodowego o nr rej. [...] – ustawionego na miejscu wyznaczonym w Planie Gospodarki Odpadami Województwa Małopolskiego do postoju dla zatrzymanych transportów odpadów w Centrum Ekologicznym B. – na własny koszt.

Od powyższej decyzji Z. sp. j. złożyła odwołanie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 19 maja 2021 r. (nr SKO.OŚ/4170/136/2021) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w mocy. Powołując się na art. 26, art. 26a, art. 3 ust. 1 pkt 19, art. 24 ust. 1, art. 24 ust. 3, 4 i 4a, art. 24a oraz art. 24b ustawy o odpadach, organ wskazał, że:

- zatrzymanym pojazdem o nr rej. [...] były przewożone odpady;

- na podstawie wyjaśnień Pana A. R. ustalono, że wykonywał on transport na zlecenie Pana M. M., a odpady miały być przewiezione do Pana J. G.;

- analiza karty posiadacza odpadów pozwala ustalić, że przekazującym posiadaczem odpadów był Z. sp.j.;

- z wyjaśnień transportującego odpady wynika, że załadował je na samochód, lecz nie miał świadomości, że przewodzi odpady, miał je dostarczyć do Pana J. G., transport jednak został wcześniej zatrzymany przez policję;

- z karty posiadacza odpadów wynika również, że podmiotem, który miał przejąć odpad było przedsiębiorstwo B. sp. z o.o., do przejęcia odpadów jednak nie doszło;

- ustalenia wymaga czy organ I instancji prawidłowo oznaczył adresata obowiązku nałożonego na mocy skarżonej decyzji, tj. czy w istocie doszło do przekazania odpadów, tak by zwolnić Z. sp. j. z odpowiedzialności za te odpady;

- nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie za posiadacza odpadów nie można uważać transportującego odpady;

- w przypadku transportu odpadów bez wymaganych dokumentów, w których wskazany jest posiadacz odpadów przekazujący odpad oraz posiadacz odpadów, do którego należy dostarczyć odpady, posiadaczem tych odpadów jest transportujący te odpady - jak wynika z wyjaśnień Pana A. R. oraz karty przekazania odpadów transportujący posiadał dokument wskazujący posiadacza odpadów oraz odbiorcę tych odpadów;

- stosownie do art. 27 ust. 3 ustawy o odpadach, jeżeli wytwórca odpadów lub inny posiadacz odpadów przekazuje odpady następnemu posiadaczowi odpadów, który posiada decyzję wymienioną w ust. 2 pkt 1 lub 2 albo posiada wpis do rejestru w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a, odpowiedzialność za gospodarowanie odpadami, z chwilą ich przekazania, przechodzi na tego następnego posiadacza odpadów;

- SKO nie może się zgodzić ze stanowiskiem Odwołującego się, który twierdzi, iż w przedmiotowej sprawie doszło do przejścia odpowiedzialności za gospodarowanie odpadami na kolejny podmiot, tj. B. sp. z o.o. – jak wynika z akt sprawy nie doszło do przekazania odpadów, bowiem w trakcie transportu samochód został zatrzymany przez policję;

- zatem B. sp. z o.o. nie jest stroną niniejszego postępowania, ani też nie ma potrzeby badania, czy jest posiadaczem odpadów, skoro odpady do niej nie dotarły;

- jednocześnie z materiału dowodowego w sprawie wynika, że odpady pochodziły z Z. sp. j.;

- w tym stanie faktycznym znajduje zastosowanie art. 25b ustawy o odpadach w przypadku ustalenia posiadacza odpadów, odpowiedzialnego za zagospodarowanie odpadów jest on obowiązany do zagospodarowania odpadów na własny koszt;

- organ wskazał, że adresat obowiązku nałożonego na mocy niniejszej decyzji został zawiadomiony o wszczęciu postępowania w dniu 2 grudnia 2020 r. W ocenie SKO nie niweczy to jednak zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, bowiem zarówno w piśmie z dnia 2 grudnia 2020 r., jak i w piśmie z dnia 15 stycznia 2021 r. strona została poinformowana o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie oraz wypowiedzenia się co do zgromadzonych materiałów i dowodów.

Na powyższą decyzję Z. sp. j. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Skarżąca zarzuciła decyzji:

- na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności stosownie do art. 156 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nałożenie na Skarżącą obowiązku w postaci zagospodarowania odpadów znajdujących się w zamkniętej naczepie, do której Skarżąca nie posiada jakiegokolwiek tytułu prawnego, tj. obowiązku którego wykonanie zakłada włamanie do ww. naczepy (po ewentualnym jej przesunięciu celem umożliwienia wyłamania zamków drzwi) co mogłoby spowodować popełnienie czynu zabronionego, określonego w art. 228 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, w ewentualnym związku z art. 289 k.k.;

- na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego stosownie do art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez pominięcie w tym postępowaniu spółki działającej pod firmą B. sp. z o.o., pomimo posiadania przez nią interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym;

- na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 79 § 2 w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego przez organ I instancji bez udziału Skarżącej;

- na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 79 § 2 w zw. z art. 10 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uznanie przez organ II instancji, iż zawiadomienie strony o przeprowadzeniu postępowania dowodowego jest tożsame z przeprowadzeniem postępowania dowodowego z jej udziałem;

- na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez uznanie, iż dowód w postaci Karty Przekazania Odpadów opatrzonej datą 27 kwietnia 2020 r., gdzie jako posiadacza przekazującego odpady wskazano Skarżącą, zaś jako posiadacza któremu odpady miały być przekazane spółkę działającą pod firmą B. sp. z o.o. nie dowodzi interesu prawnego ww. spółki w przedmiotowym postępowaniu;

- na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez uznanie, iż dowód w postaci Karty Przekazania Odpadów opatrzonej datą 27 kwietnia 2020 r. nie dowodzi przejścia odpowiedzialności za przedmiotowe odpady w rozumieniu art. 27 ust. 4 Ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (dalej: "uoo");

- na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, w zw. z art. 77, w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie dowodu na okoliczność podmiotu odpowiedzialnego w rozumieniu art. 27 ust. 4 uoo za transport przedmiotowych odpadów dokonanych przez Pana A. R., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] A. R.;

- na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 27 ust. 3 uoo poprzez błędną interpretację i w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, iż do przejęcia odpowiedzialności za odpady przechodzi jedynie w przypadku ich fizycznego otrzymania przez adresata transportu.

Mając na względzie powyższe skarżąca Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji II instancji oraz decyzji I instancji, a także zasądzenie od organu II instancji na rzecz Skarżącego kosztów postępowania. Ewentualnie w przypadku stwierdzenia przez Sąd, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności, Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji II instancji wraz z decyzją I instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Zarzuty podniesione w skardze organ uznał za nieuzasadnione.

Skarga została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który dnia 4 listopada 2021 r. wydał wyrok w sprawie (sygn. II SA/Kr 908/21).

Wyrokiem z dnia 4 listopada 2021 r Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził na rzecz skarżącej Z. sp. j. zwrot kosztów postępowania.

WSA w Krakowie uznał skargę za uzasadnioną, chociaż nie podzielił wszystkich sformułowanych w niej zarzutów. Przede wszystkim jednak Sąd zawarł w wydanym wyroku wskazania co do okoliczności, które nie zostały do tej pory odpowiednio ustalone przez organ, tj. konieczność:

- ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za zagospodarowanie zatrzymanych odpadów poprzez wszechstronne zbadanie sprawy – ocena dokonana przez organy obu instancji była w ocenie Sądu przedwczesna, nie dokonały one bowiem wnikliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, który jawi się jako niekompletny;

- wyjaśnienia niespójności w treści karty przekazania odpadów – w tym konieczność wysłuchania podmiotu odpowiedzialnego w pierwszej kolejności za wypełnienie karty przekazania odpadów, tj. posiadacza przekazującego odpad;

- oceny wiarygodności wyjaśnień złożonych przez Pana A. R., który mógłby potencjalnie zostać obciążony obowiązkiem zagospodarowania odpadów na własny koszt, jako ich transportujący – uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

- konfrontacji wyjaśnień Pana A. R. z innymi dowodami przy dokonywaniu ustaleń w istotnym dla sprawy zakresie – o prowadzonym postępowaniu zawiadomiono Skarżącą dopiero po zebraniu istotnego dla rozstrzygnięcia materiału dowodowego, ograniczenie się przez organ do zawiadomienia Spółki o możliwości zajęcia stanowiska nie było wystarczające do realizacji prawa Skarżącej do czynnego udziału w postępowaniu.

Biorąc pod uwagę powyższe uchybienia, Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem wymienionych przepisów postępowania, a w konsekwencji przedwcześnie wydano decyzję, o której stanowi art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

W dniu 21 listopada 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie ponownie rozpoznało sprawę i dokonało rozpatrzenia odwołania złożonego przez Z. sp. j. od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 17 lutego 2021 r. (znak: WS-06.6232.173.2020.MK) utrzymując w wydanej decyzji (znak: SKO.OŚ/4170/83/2022) zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Krakowa w mocy.

Jak wskazano w uzasadnieniu ww. decyzji, SKO w Krakowie zleciło organowi I instancji przeprowadzenie na podstawie art. 136 k.p.a. uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, w ramach którego organ I instancji miał wezwać Z. sp. j. do złożenia wyjaśnień w przedmiocie:

- bycia posiadaczem odpadów znajdujących się na naczepie o nr rej. [...]

- powodu dla którego odpady znajdujące się na ww. naczepie transportowane były przez Pana A. R., a nie przez wskazany na Karcie Przekazania Odpadów B. sp. z o.o.;

- posiadanych wiadomości w kwestii faktycznego odbiorcy odpadów, ponieważ na Karcie Przekazania Odpadów jako posiadacza odpadów, który przejmuje odpad wskazano B. sp. z.o.o. natomiast transportujący odpady Pan A. R. zeznał, iż odpady miały być rzeczywiście dostarczone do Pana J. G.;

- bycia zaznajomioną z następującymi osobami: Pan M. M., Pan J. G., Pan P. D. – kim są te osoby i czy byli to np. pracownicy firmy E. ;

- posiadania innego dokumentu wskazującego na przekazanie odpadów innemu podmiotowi;

W wyjaśnieniach złożonych przez Z. sp. j. wskazała, iż:

- potwierdza, że jako podmiot zajmujący się przetwarzaniem odpadów była posiadaczem odpadów transportowanych pojazdem marki Scania o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...] do chwili przejęcia tychże odpadów przez Pana A. R., działającego w imieniu spółki B. sp. z o.o;

- suponuje, iż B. sp. z o.o. zawarła z Panem A. R. umowę przewozu podmiotowych odpadów środkami posiadanymi przez Pana A. R. – wniosek ten Spółka wywodzi na postawie faktu, iż Pan A. R. stawił się w uzgodnionym przez przedstawicieli E. i B. miejscu i czasie z zamiarem odbioru przedmiotowych odpadów, a następnie przyjął je do transportu;

- kwestia "faktycznego odbiorcy odpadów" została poruszona przez Pana A. R. podczas rozprawy administracyjnej, kiedy to Pan A. R. oświadczył, iż zlecenie na transport przedmiotowych odpadów otrzymał od Pana M. M.. Podczas tej samej rozprawy Pan A. R. podał Pana J. G. jako faktycznego odbiorcę przedmiotowych odpadów.

Jak podniosło SKO w Krakowie, mając na względzie całokształt akt sprawy uzupełnionych o wyjaśnienia złożone przez Z. sp. j.:

- nie ulega wątpliwości, że za posiadacza odpadów nie można uważać transportującego odpady – w przedmiotowej sprawie Pan A. R. posiadał dokument wskazujący posiadacza odpadów oraz odbiorcę tych odpadów;

- stosownie do art. 27 ust. 3 ustawy o odpadach, odwołujący twierdzi, iż w przedmiotowej sprawie doszło do przejścia odpowiedzialności za gospodarowanie odpadami na kolejny podmiot, t.j. B. sp. z o.o – ze stanowiskiem tym nie można się jednak zgodzić, gdyż jak wynika z akt sprawy nie doszło do przekazania odpadów, bowiem w trakcie transportu samochód został zatrzymany przez Policję, a zatem B. sp. z o.o. nie jest stroną niniejszego postępowania, ani też nie ma potrzeby badania czy jest posiadaczem odpadów, skoro odpady do niej nie dotarły;

- jak wynika z materiału dowodowego, w tym informacji przekazanych przez Prokuraturę Okręgową w Krakowie, Wydział Śledczy oraz ze złożonych wyjaśnień uzupełniających – odpady pochodziły z Z. sp. j.;

- w stanie faktycznym sprawy znajdzie więc zastosowanie art. 24b ustawy o odpadach – w przypadku ustalenia posiadacza odpadów odpowiedzialnego za zagospodarowanie odpadów jest on obowiązany do zagospodarowania odpadów na własny koszt;

- powyższe oznacza zdaniem organu odwoławczego, iż organ I instancji prawidłowo nałożył na Z. sp. j. obowiązek zagospodarowania odpadów.

Z. sp. j. dnia 28 grudnia 2022 r. (data wpływu: 2 stycznia 2023 r.) wniosła na ww. decyzję SKO w Krakowie skargę do sądu administracyjnego, zarzucając jej:

- naruszenie przepisów stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności stosowanie do art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez nałożenie na Skarżącą obowiązku w postaci zagospodarowania odpadów znajdujących się w zamkniętej naczepie, do której Skarżąca nie posiada jakiegokolwiek tytułu prawnego – spełnienie tego obowiązku mogłoby spowodować popełnienie czynu zabronionego określonego w art. 288, 289, 239 lub 258 kk.;

- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 27 ust. 3 i 4 ustawy o odpadach poprzez błędną interpretację i w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, iż do przejęcia odpowiedzialności za odpady przechodzi jedynie w przypadku ich fizycznego otrzymania przez adresata transportu, co doprowadziło do uznania, iż podmiot przekazujący odpady pozostaje za nie odpowiedzialny nawet w sytuacji przekazania ich podmiotowi wykonującemu transport z polecenia i na rzecz kolejnego podmiotu;

- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 24 ust. 4 i 4a ustawy o odpadach poprzez błędną interpretację i w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, iż do braku możliwości przypisania statusu posiadacza odpadów przez podmiot wykonujący ich transport wystarcza posiadanie wypełnionej karty przekazania odpadów, bez względu na to czy podmiot wykonujący ich transport, wykonuje go w oparciu o tę kartę przekazania odpadów czy też nie i w konsekwencji uznanie że fakt braku wykonywania zleconego transportu zgodnie z kartą przekazania odpadów jest irrelewantny dla możliwości ustalenia statusu posiadacza odpadów w przedmiotowym postępowaniu;

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez uznanie, że dowód w postaci karty przekazania odpadów, gdzie jako posiadacza przekazującego odpadu wskazano Skarżącą, zaś jako posiadacza któremu odpady miały być przekazane spółkę B. sp. z o.o., nie dowodzi interesu prawnego ww. spółki w przedmiotowym postępowaniu;

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez uznanie, iż dowód w postaci karty przekazania odpadów oraz fakt przyjęcia przedmiotowych odpadów do przewozu przez podmiot wykonujący ich transport, w imieniu i na rzecz podmiotu odbierającego nie dowodzi przejścia odpowiedzialności za przedmiotowe odpady w rozumieniu art. 27 ust. 4 ustawy o odpadach;

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, w zw. z art. 77, w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie dowodu na okoliczność podmiotu odpowiedzialnego w rozumieniu art. 27 ust. 4 ustawy o odpadach za transport przedmiotowych odpadów dokonany przez Pana A. R..

Mając na względzie powyższe, Skarżąca wniosła o:

- stwierdzenie nieważności ponownie wydanej decyzji organu II instancji i decyzji I instancji;

- przeprowadzenie dowodu z akt sprawy rozpoznanej przez WSA w Krakowie pod sygn. II SA/Kr 908/21 na okoliczność nieprzeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego zgodnie ze wskazówkami WSA w Krakowie i ustalenia stanu faktycznego;

- przeprowadzenie dowodu z akt sprawy rozpoznanej przez WSA w Krakowie pod sygn. II SA/Kr 1362/21 na okoliczność prowadzenia przez Prezydenta Miasta Krakowa postępowania egzekucyjnego mimo uchylenia Decyzji SKO w Krakowie z dnia 19 maja 2021 r. (znak: SKO.OŚ/4170/136/2021) stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego;

- zasądzenie od organu II instancji na rzecz Skarżącej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje :

Na wstępie należy wyjaśnić, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Aktualnie stan epidemii został zastąpiony przez stan zagrożenia epidemicznego. Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 lipca 2021 r., wprowadzonym art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. (Dz.U.2021.1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID -19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę wyłącznie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających prowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. W myśl art. 15zzs4 ust. 3 ustawy Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W rozpoznawanej sprawie strony postępowania zostały wezwane o podanie, czy wnoszą o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, a jeżeli tak – to o wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP - w terminie 7 dni od dnia doręczenia - pod rygorem przyjęcia, że strona nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej.

Ponieważ nie wszystkie strony odpowiedziały na wezwanie, zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 11 kwietnia 2023 r sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 listopada 2022 r., SKO.OŚ/4170/83/2022 w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 17 lutego 2021 r dotyczącej nałożenia na Z. sp j. w O. obowiązku zagospodarowania odpadów. Decyzja ta została wydana w następstwie uchylenia poprzedniej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 maja 2021 r., prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 listopada 2021 r., II SA/Kr 908/21.

Stosownie do art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem ponownego rozpoznania przez ten sąd oraz organ administracji publicznej, będą one obowiązane podporządkować się ocenie prawnej i wskazaniom wyrażonym w uzasadnieniu poprzednio wydanego wyroku, jeżeli nie zostanie on uchylony, nie ulegnie istotnej zmianie stan faktyczny sprawy lub zmianie nie ulegną przepisy prawa. W wyroku z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1328/10, Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Kontrola legalności przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji, wydanej w ramach związania wynikającego z art. 153 p.p.s.a., sprowadza się, zatem w głównej mierze do oceny, czy organy podporządkowały się ocenie prawnej i wskazaniom wyrażonym w poprzednim wyroku, gdyż jest to główne kryterium poprawności nowowydanej decyzji.

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 27.06.2014 r., sygn. II FSK 1889/12 (LEX nr 1518953) uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania.

Między oceną prawną a wskazaniami, co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek, ponieważ ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organu administracji publicznej w sprawie, a wskazania określają sposób postępowania w przyszłości (wyr. NSA z dnia 6 kwietnia 2006 r I GSK 2395/05 Legalis). Wskazania stanowią konsekwencję oceny prawnej przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi. Celem wskazań jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia i wytyczenie kierunku działalności organów przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. ( Komentarz do p.p.s.a. pod red. prof. Romana Hausera i prof. Marka Wierzbowskiego, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2013 , str. 593 ).

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 listopada 2021 r., II SA/Kr 908/21 wiążącym w rozpatrywanej sprawie, zobowiązano organ do ponownego zbadania sprawy i ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za zagospodarowanie odpadów, z uwzględnieniem oceny prawnej sformułowanej w wyroku.

Rozpoznając skargę Sąd stwierdza, że organy obu instancji nie sprostały wiążącym wskazaniom Sądu wynikającym z prawomocnego wyroku, w szczególności zaskarżona decyzja ponownie została podjęta bez wszechstronnego zbadania sprawy z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a.

W tej sytuacji wniesiona skarga trafnie zarzuca naruszenie przepisów art. 24 b ust 1 i 2 , art. 27 ust 3 i 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 o odpadach (Dz.U.2022.699 t.j. z dnia 2022.03.29), postępowania administracyjnego i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Organ II instancji w trakcie rozpoznania sprawy naruszył art. 11 k.p.a. (zasadę przekonywania), a także art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 30, poz.168 ze zm.). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest ogólnikowe i pobieżne. Powiela sformułowania poprzednio wydanej decyzji z 19 maja 2021 r i decyzji organu I instancji. Zamiast wnikliwej oceny dowodów "wklejono" w całości wyjaśnienia złożone przez stronę E. sp. j. przed organem I instancji, co zajęło 2,5 strony zaskarżonej decyzji. Następnie przytoczono szczegółowo przepisy mające zastosowanie w sprawie, by dojść do ogólnych wniosków, że "całokształt akt sprawy uzupełnionych o wyjaśnienia złożone przez E. " pozwala na dokonanie ustaleń dotyczących zabezpieczenia pojazdu, osoby transportującego, nieuprawnionego odbiorcy, przekazującego i przejmującego odpady (jak w decyzji z dnia 19 maja 2021 r), które jednak nie wyjaśniają istoty sprawy i nie są wystarczające do prawidłowego i wszechstronnego jej rozstrzygnięcia.

Organ odwoławczy swoją ocenę sprawy, po ponownym jej rozpoznaniu zawęził w istocie do stwierdzeń: " nie ulega wątpliwości że za posiadacza odpadów nie można uznać transportującego odpady .. bo posiadał dokument wskazujący posiadacza odpadów oraz odbiorcę tych odpadów", "nie doszło do przejścia odpowiedzialności za gospodarowanie odpadami na kolejny podmiot B. sp z o.o. ... bowiem w trakcie transportu samochód został zatrzymany przez Policję" , a "odpady pochodziły ze spółki E. Spółka jawna", podczas gdy nie zostały zidentyfikowane i wyjaśnione wszystkie okoliczności sporne w tym zakresie.

Stosownie do art. 11 k.p.a. organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Organy obu instancji nie sprostały również tej zasadzie kodeksowej.

W takim stanie sprawy nieuprawniona byłaby konstatacja, że organ odwoławczy przeprowadził ponownie postępowanie w wystarczającym zakresie i rozpoznał sprawę merytorycznie w dostateczny sposób. W efekcie sprawa nie została prawidłowo rozpoznana przez organ odwoławczy. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, organ odwoławczy powinien wszechstronnie wyjaśnić wszystkie istotne okoliczności sprawy, z zachowaniem reguł ustanowionych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a i art. 153 p.p.s.a. Jednak uchybienia procesowe stwierdzone w sprawie i potrzeba szczegółowego rozważenia oraz ewentualnego wezwania do udziału w sprawie w charakterze uczestnika B. sp z o.o. sprawiają, że należało uchylić do ponownego rozpoznania obie decyzje organów II i I instancji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy ustalić podmiot odpowiedzialny za zagospodarowanie odpadów, po przeprowadzeniu wyczerpującego, uzupełniającego postępowania dowodowego w zgodzie z art. 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a., a następnie ocenić zebrane dowody (art. 80 k.p.a.).

W tym miejscu powtórzyć należy, za uzasadnieniem wyroku z dnia 4 listopada 2021 r (II SA/Kr 908/21), że kluczowym dowodem w sprawie jest karta przekazania odpadów ( k – 79 akt adm.), której treść należy przeanalizować. W karcie przekazania odpadów B. sp. z o.o. została wskazana nie tylko jako posiadacz odpadów, któremu odpad miał być przekazany, lecz również jako posiadacz odpadów transportujący odpad (adnotacja "transport własny przyjmującego odpad"). Karta zawiera podpis osoby potwierdzającej przekazanie odpadu. A. R. transportował odpady. Dotychczas brakuje szczegółowych ustaleń dotyczących wzajemnych powiązań, zawartych porozumień i ról poszczególnych osób : A. R., M. M., J. G. w przekazywaniu i transporcie odpadów, o których mowa w karcie. Odręczny protokół rozprawy z dnia 27 sierpnia 2020 r. jest częściowo nieczytelny ( brak odpisu maszynowego w aktach), zawiera oświadczenia A. R. z których wynika, że A. R. dostał zlecenie telefoniczne od M. M. (nie wiadomo kogo reprezentował i w czyim imieniu działał). Osoba wymieniona z imienia i nazwiska ( prawdopodobnie P. D.), jednak nieczytelnie (k – 30/2 akt adm) miała być przy rozładunku i go nadzorować. Nie wiadomo w czyim imieniu miała działać ta osoba. A. R. zgodził się na transport. Otrzymał polecenia telefoniczne, że ma jechać do K. do Pana J. G., z którym miał kontakt telefoniczny. Nie wiadomo od kogo otrzymał takie polecenie, dlaczego i jaka umowa łączyła strony. Te okoliczności są istotne gdyż w karcie przekazania odpadów znajduje się adnotacja "transport własny przejmującego odpady". Nie wyjaśniono, czy A. R., bądź inna ze wspomnianych przez niego osób reprezentowała prawa wskazanego w karcie "posiadacza odpadów transportującego odpad" B. Sp z o.o. w A., prowadzącej działalność w S. . Nie wyjaśniono jaka umowa łączyła A. R. z posiadaczem odpadów transportujących odpad, jakie zobowiązanie wykonywał, czy A. R. w imieniu B. Sp z o.o. przejął odpady, dlaczego i na czyje polecenie zmieniono docelowe miejsce transportu odpadów. Czy A. R. był pracownikiem, zleceniobiorcą B. Sp z o.o. ,czy może działał jako przewoźnik na podstawie umowy przewozu rzeczy (art. 774-775 i art. 779 – 793 kodeksu cywilnego). Zamiast tego organ II instancji w całości i bezkrytycznie włączył do ustaleń stanu faktycznego pisemną odpowiedz Z. sp. j. sporządzoną przez pełnomocnika, na wezwanie. Strona wskazała w tej odpowiedzi również kwestie, które nie zostały wyjaśnione przez organ : potwierdziła, że " była posiadaczem odpadów ... do chwili przejęcia tychże odpadów przez A. R. ... działającego w imieniu spółki B. sp. z o.o. ", dalej wskazała na swoje wątpliwości dotyczące możliwości zawarcia przez A. R. umowy przewozu oraz że "ustalenie dokąd, do jakiego odbiorcy i w jakim faktycznie celu Pan A. R. wiózł przedmiotowe odpady, ignorując odbiorcę uzgodnionego z E. i wskazanego w KPO pozostaje poza zakresem kompetencji, odpowiedzialności i zainteresowania E. ".

Jednocześnie przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy rozważyć, czy uczestnikiem postępowania administracyjnego nie powinien stać się B. Sp z o.o. – jako podmiot - na którego obowiązki z decyzji mogą zostać potencjalnie nałożone, w zależności od wyników postępowania, a to wobec mogących mieć zastosowanie w sprawie art. 24 ust 1-7, 24b ust 1-5, art. 27 ust 1-10 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 o odpadach (Dz.U.2022.699 t.j. z dnia 2022.03.29).

Z tych względów orzeczono, jak w pkt I sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono jak w pkt II wyroku, na zasadzie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.