Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 518/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 15 ust. 2, art. 48, art. 77 ust. 1 lit. a, ust. 2, art. 85 ust. 1, art. 103, art. 172 ust. 1 i 0
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
article: art, 180, art. 187 par. 1, art. 191, art. 210 par. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Asesor WSA Adam Osik (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Joanna Karpińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi R. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 28 czerwca 2023 r., nr 2201-IOC.4306.4.2023.MK w przedmiocie cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 7 lutego 2023 r. nr 328000-COC-2.4306.45-46.2022.MW, wydaną na podstawie art. 22 ust. 7 w związku z art. 29, art. 48, art. 56 ust. 1 i ust. 2 lit. c i h, art. 57 ust. 1 i 3, art. 103 ust. 2 oraz art. 105 ust. 4, art. 114, art. 172 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L nr 269 z 2013 r. ze zm.) – dalej jako: "UKC", rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2017/1925 z dnia 12 października 2017 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. nr L 282 z 2017 r. ze zm.), rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/1429 z dnia 26 sierpnia 2015 r., nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz płaskich wyrobów ze stali nierdzewnej walcowanych na zimno pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i Tajwanu (Dz. Urz. UE L z 2015 r. nr 224), art. 73d ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2073), art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19a ust. 9, art. 30b ust. 1, ust. 4 i ust. 6, art. 33 ust. 2a, art. 34 ust. 4, art. 37 ust. 1a, art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 931), Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni w stosunku do R. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. w odniesieniu do importu towarów objętych zgłoszeniami celnymi z dnia 12 kwietnia 2018 r. nr [...] oraz z dnia 30 listopada 2018 r. [...], określił kod dodatkowy TARIC - C999, określił stawkę ostatecznego cła antydumpingowego A30 w wysokości 6,8%, orzekł o zaksięgowaniu wymaganej kwoty cła antydumpingowego (A30) w łącznej wysokości 23.681 zł, określił różnicę między kwotą podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości a kwotą podatku wykazaną w powyższych zgłoszeniach celnych w łącznej wysokości 5.446 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że importer R. Sp. z o.o. w P. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu, zakupiony od L. Co. LTD, towar w postaci wyrobów walcowanych płaskich, zadeklarowany do kodu TARIC 7219 34 10 00, do którego została przypisana stawka cła antydumpingowego w wysokości 0%.

Komisja Europejska komunikatem RIF EU/2020/002, nadesłanym za pośrednictwem Wspólnotowego Systemu Zarządzania Ryzykiem CRMS przekazała informację dotyczącą omijania cła antydumpingowego na wyroby walcowane płaskie ze stali nierdzewnej nieobrobionej więcej niż walcowane na zimno o szerokości 600 mm lub większej (CN 72193100, 72193210, 72193290,72193310, 72193390, 72193410, 72193490, 72193510, 72193590) oraz o szerokości mniejszej niż 600 mm (CN 72202021, 72202029, 72202041, 72202049, 72202081, 72202089) i pochodzące z Tajwanu. W komunikacie wskazano na mechanizm oszustwa, zgodnie z którym tajwańskie przedsiębiorstwo L. CO., LTD., na wystawianych przez siebie fakturach handlowych składało fałszywe oświadczenia, zgodnie z którymi producentem sprzedawanych przez nich wyrobów stalowych była firma C. CO., LTD. Jednocześnie, do każdej partii sprzedawanej blachy, przedsiębiorstwo L. CO., LTD. dołączało podrobione certyfikaty jakości, wskazujące jako producenta blachy podmiot C. CO., LTD.

Komunikatem AM 2020/030 (OC/2020/0259) z dnia 29 czerwca 2020 r. Europejski Urząd ds. Nadużyć Finansowych OLAF poinformował Polskę i inne kraje Unii Europejskiej o wszczęciu dochodzenia w zakresie unikania ceł antydumpingowych na przywóz płaskich wyrobów ze stali nierdzewnej walcowanych na zimno. Zgodnie z tym komunikatem, zakresem dochodzenia objęto zgłoszenia celne z lat 2017 - 2020, w których zadeklarowano dodatkowy kod TARIC C030. Celem wszczętego dochodzenia było sprawdzenie prawidłowości stawek ostatecznego cła antydumpingowego deklarowanych w zgłoszeniach celnych w związku z informacjami na temat tego, że tajwańscy pośrednicy sprzedający wyroby stalowe, podrabiają świadectwa produkcyjne C. CO., LTD, aby sprzedawać produkty nabywcom w UE jako produkty C. CO., LTD i przekazują fałszywe deklaracje pochodzenia na fakturach handlowych, zgodnie z którymi płaskie produkty walcowane na zimno ze stali nierdzewnej zostały wyprodukowane przez C. CO., LTD. Podejrzewano, że towary dostarczane z fałszywymi atestami składu chemicznego i właściwości chemicznych są pochodzenia chińskiego lub zostały wyprodukowane przez producentów tajwańskich innych niż C. CO., LTD.

W dniu 7 lipca 2022 r. wpłynął Raport Końcowy, w którym Europejski Urząd ds. Nadużyć Finansowych OLAF poinformował kraje członkowskie, że w trakcie dochodzenia nie uzyskano dowodów potwierdzających przypuszczenia, że blacha sprzedana do UE przez L. Co., Ltd. była blachą pochodzenia chińskiego. Wyniki dochodzenia potwierdziły natomiast, że wszystkie certyfikaty jakości stali, mające potwierdzać fakt jej wyprodukowania przez C. CO., LTD., które zostały załączone przez L. CO., LTD do faktur dokumentujących sprzedaż blachy zgłaszanej z kodem dodatkowym TARIC C030, zostały podrobione. Autentyczność tych dokumentów została zweryfikowana przez tajwańskiego producenta, który wskazał, że nie wydawał tych dokumentów.

Powiadomieniem z dnia 21 listopada 2022 r. organ pierwszej instancji poinformował importera o zgromadzeniu dowodów dających podstawę do wydania decyzji w sprawie określenia prawidłowej stawki cła antydumpingowego dla towarów ujętych w ww. zgłoszeniach celnych. Powiadomienie zostało doręczone Stronie w dniu 24 listopada 2022 r.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy pozwolił na poczynienie ustaleń, zgodnie z którymi blacha, która była przedmiotem importu w niniejszej sprawie, nie została wyprodukowana przez przedsiębiorstwo C. Co., LTD. Organ pierwszej instancji podkreślił, że faktury handlowe, załączone do zgłoszeń celnych, nie zawierają wskazania osoby sporządzającej deklarację, lecz zostały ogólnie złożone w imieniu spółki L. Co., Ltd. Zarówno na fakturach stanowiących materiał dowodowy, jak i kopiach tych faktur przedstawionych przez stronę nie widnieje, wskazana przez stronę, Pani D. P. jako osoba sporządzająca deklarację. Brak jest także wskazania jej stanowiska czy podpisu. Przedmiotowe deklaracje zakończone są sformułowaniem: "We declare that the information provided in this invoice is complete and correct", z którego wyraźnie wynika, że oświadczenie to deklaruje spółka L. Co., Ltd., a nie konkretny pracownik tego przedsiębiorstwa, co nie jest zgodne z brzmieniem deklaracji według rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/1429 z dnia 26 sierpnia 2015 r.

W ocenie organu pierwszej instancji kluczowym dowodem określającym producenta są certyfikaty jakości towaru, według których towar ten został wyprodukowany przez przedsiębiorstwo C. CO., LTD. Kopie certyfikatów zostały przez stronę przedłożone w toku postępowania jako jeden z dowodów mających potwierdzać niezasadność prowadzonego przez tut. organ postępowania. Jednakże autentyczność przedmiotowych certyfikatów została bezpośrednio zweryfikowana przez producenta C. CO., LTD., który stwierdził, że zostały one sfałszowane, w związku z czym nie mogły one być podstawą dla zastosowania zerowej stawki cła antydumpingowego i nie stanowią one przesłanki do odstąpienia od nałożenia na stronę dodatkowych należności celno-podatkowych.

Wobec powyższego nie zaistniały przesłanki użycia dodatkowego kodu TARIC C030, a w konsekwencji do zadeklarowania zerowej stawki cła antydumpingowego. Winna być natomiast stosowana stawka cła antydumpingowego przypisana dla wszystkich pozostałych przedsiębiorstw w wysokości 6,8%.

W związku ze zmianą zadeklarowanego kodu dodatkowego TARIC, stawki cła antydumpingowego jak i wysokości należnego cła - zmianie uległa także podstawa opodatkowania podatkiem VAT, a tym samym kwota podatku od towarów i usług z tytułu importu.

Organ wyjaśnił, że przyjęte przez organ celny zgłoszenie, może zostać poddane kontroli w późniejszym czasie na podstawie przepisu art. 48 UKC. Natomiast zgodnie z art. 15 UKC, osoba składająca zgłoszenie celne odpowiada za prawidłowość oraz kompletność podanych w nim informacji, a także autentyczność załączonych do zgłoszenia dokumentów. Importer składając zgłoszenie celne powinien więc być świadomy, że zadeklarowane przez niego dane mogą być w późniejszym czasie poddane kontroli przez organ celny.

Zgodnie z art. 103 ust. 1 UKC, powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat licząc od dnia powstania długu celnego. Z kolei art. 103 ust. 2 UKC stanowi, że jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat. W przypadku, o którym mowa w art. 103 ust. 2 UKC, powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat licząc od dnia powstania długu celnego.

Znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia C. CO., LTD. jednoznacznie potwierdzają fakt, że certyfikaty jakości blachy, które załączono do ww. zgłoszeń celnych nie zostały wystawione przez C. CO., LTD. i nie dotyczą blachy wyprodukowanej przez to przedsiębiorstwo. Oświadczenia te zostały złożone po zapoznaniu się ww. producenta nie tylko z treścią samych certyfikatów, lecz także po sprawdzeniu stosownych rejestrów wewnętrznych. Fakt, że C. CO., LTD. jednoznacznie zaprzeczył jakoby był producentem blachy opisanej w certyfikatach jakości załączonych do kontrolowanych zgłoszeń celnych jednoznacznie dowodzi tego, że certyfikaty te zostały sfałszowane. Analiza i ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego uzasadnia zatem twierdzenie, że w sprawie doszło do popełnienia czynu polegającego na umyślnym wprowadzeniu w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej i narażeniu należności celnych na uszczuplenie, a więc czynu realizującego znamiona występku z art. 87 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 1958 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "k.k.s.". W związku z tym termin na powiadomienie dłużnika o zaksięgowaniu uszczuplonych kwot należności celnych ulega przedłużeniu zgodnie z art. 103 ust. 2 UKC. Dla zastosowania tego przepisu nie jest konieczne wydanie prawomocnego wyroku skazującego, ani nawet wszczęcie postępowania przygotowawczego. Dla jego zastosowania pozostaje też bez znaczenia, czy przestępstwa dopuścił się dłużnik celny (w przypadku osób fizycznych), osoba, której sprawstwo implikuje odpowiedzialność posiłkową dłużnika celnego (w przypadku osób prawnych), czy też osoba zupełnie z dłużnikiem niezwiązana.

Odnośnie świadomości prowadzonego przez tajwańskiego eksportera oszustwa i odpowiedzialności z nie organ pierwszej instancji wyjaśnił, że cło antydumpingowe jest instrumentem obronnym handlu zagranicznego mającym na celu zapobieganie nierównym warunkom konkurencji na rynku wewnętrznym, a także nieuczciwym praktykom handlowym. Decydując się na handel z kontrahentami krajów azjatyckich, importer powinien być świadomy, że jego transakcje są obarczone dużym ryzykiem potencjalnego oszustwa oraz tego, iż będą one przedmiotem kontroli organów celnych. Tym samym, przed dokonaniem transakcji, importer powinien szczegółowo sprawdzić zarówno samego kontrahenta jak i wiarygodność dokumentów od niego uzyskanych. W niniejszej sprawie kontrahent musiał mieć świadomość pewnego ryzyka handlowego, którego nie musiał podejmować, a jednak się na to zdecydował.

W wyniku rozpoznania wniesionego przez R. Spółkę z o.o. w P. odwołania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku decyzją z dnia 28 czerwca 2023 r., nr 2201-IOC.4306.4.2023.MK, wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.), dalej jako: "o.p.", art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne oraz art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz przytoczył treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa krajowego i wspólnotowego. Następnie organ odwoławczy wskazał, że zebrany materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, iż przedsiębiorstwo C. Co., LTD. z T. nie było producentem blach ze stali nierdzewnej walcowanych na zimno, objętych fakturami załączonymi do przedmiotowych zgłoszeń celnych.

Niezależnie od tego, czy deklaracje eksportera zamieszczone na tych fakturach spełniały warunki formalne wynikające z art. 1 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/1429, dotyczące wskazania imienia, nazwiska i stanowiska służbowego wystawcy, zdaniem organu, zawierały one informacje niezgodne z prawdą. Nie zaistniały zatem przesłanki zastosowania indywidualnie ustanowionej zerowej stawki cła antydumpingowego w przywozie sprowadzonych przez stronę blach. Taki przywóz powinien więc zostać zgłoszony w ramach dodatkowego kodu TARIC dla "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw" i powinien zostać objęty stawką cła antydumpingowego w wysokości 6,8%, tj. stawką cła antydumpingowego mającą zastosowanie do wszystkich pozostałych przedsiębiorstw - producentów z Tajwanu, które nie mają szczególnej, indywidualnej stawki cła antydumpingowego.

Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie organ celny został wprowadzony w błąd poprzez podanie w zgłoszeniu celnym nieprawdziwych danych dotyczących producenta przywiezionych towarów z Tajwanu oraz dodatkowego kodu TARIC, a w konsekwencji niewłaściwej stawki cła antydumpingowego i kwoty należności celnych. Opisana w raporcie końcowym sporządzonym przez OLAF praktyka wyczerpuje znamiona czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu jako czyn z art. 87 § 1 k.k.s., stanowiący tzw. oszustwo celne. Polega ono na umyślnym wprowadzeniu w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej i narażeniu należności celnych na uszczuplenie. Wobec tego organ celny pierwszej instancji był uprawniony powiadomić stronę o długu celnym w przedłużonym pięcioletnim terminie zgodnie z art. 103 ust. 2 UKC.

Do powiadomienia o długu celnym w trybie art. 103 ust. 2 UKC nie jest konieczne wydanie prawomocnego wyroku skazującego, ani nawet wszczęcie postępowania przygotowawczego. Organ celny niezależnie od organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości dokonuje takiej klasyfikacji wyłącznie na potrzeby postępowania celnego. Bez znaczenia pozostaje kto dopuścił się przestępstwa, a mianowicie, czy jest to dłużnik celny (w przypadku osób fizycznych), osoba, której sprawstwo pociąga za sobą odpowiedzialność posiłkową dłużnika celnego (w przypadku osób prawnych), czy też osoba zupełnie z dłużnikiem niezwiązana, przy czym nie jest zadaniem organów celnych pogłębiona analiza karnych, karnych skarbowych oraz karnoprocesowych aspektów pozostających ze sobą w związku czynów, które potencjalnie mogły być popełnione w kraju i za granicą.

Organ odwoławczy podkreślił, że raporty sporządzane przez OLAF stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym państwa członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach co raporty urzędowe sporządzane przez krajowych kontrolerów administracyjnych. Podlegają one tym samym przepisom dotyczącym oceny co raporty urzędowe sporządzane przez krajowych kontrolerów administracyjnych i mają taką samą wartość dowodową jak te raporty.

Organ odwoławczy zauważył także, że w świetle preambuły do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/1429, dla racjonalnie działającego przedsiębiorcy, zawodowo zajmującego się importem wyrobów ze stali zaliczanych do towarów wrażliwych z państw Dalekiego Wschodu, mogło stanowić to istotną wskazówkę, że ustawodawca unijny może wprowadzić w związku z przywozem tego rodzaju towarów do Unii środki polityki handlowej. W szczególności może wprowadzić rejestrację przywozu, nałożyć cło antydumpingowe, czy też rozszerzyć dotychczas obowiązujące środki w wyniku ich przeglądu. Organ pierwszej instancji słusznie zatem zwrócił uwagę na ryzyko związane z przywozem tego rodzaju towarów. Polega ono w szczególności na nierzetelnym deklarowaniu producenta towarów, kraju pochodzenia i innych informacji niezbędnych do dokonania zgłoszenia celnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na opisaną decyzję organu odwoławczego R. Spółka z o.o. z siedzibą w P. wniosła o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji.

Zaskarżonej decyzji skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. przepisów:

1. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) - dalej jako "k.p.a.", polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego, w sytuacji gdy decyzja ta została wydana w oparciu o nieprawidłową analizę stanu sprawy, nieprawidłową analizę postępowania odwołującej i jej wiedzy co do tego, skąd pochodzi towar objęty sprawą, z naruszeniem przepisów postępowania, jak i Konstytucji;

2. art. 48 UKC w zw. z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez dokonanie weryfikacji prawidłowości i kompletności informacji podanych przez skarżącą w zgłoszeniu celnym na podstawie informacji i faktów jakie powstały i pojawiły się dopiero po dokonaniu tego zgłoszenia, a mianowicie na podstawie Komunikatu AM 2020/030 (OC/2020/0259) z dnia 29 czerwca 2020 r. Europejskiego Urzędu ds. Nadużyć Finansowych OLAF zawierającego informację o przestępczym działaniu L. CO., LTD., o którym to działaniu to skarżąca nie miała wiedzy na moment zgłaszania należności celnych o fałszowaniu dokumentów przez L. CO., LTD.;

3. art. 103 ust. 2 UKC, poprzez uznanie jego zastosowania za prawidłowe, podczas gdy w prowadzonym postępowaniu przeciwko skarżącej nie wykazano, aby odwołująca celowo (zamiar bezpośredni bądź ewentualny) wprowadziła organy celne w błąd, nie zostały więc wypełnione znamiona czynu zabronionego z art. 87 Kodeksu karnego skarbowego, gdyż skarżąca nie miała wiedzy o podrabianiu dokumentów przez L. CO., LTD. i nie złożyła zgłoszenia celnego zawierającego sfałszowane informacje czy dane, a tym samym organ nie miał podstaw do naliczania decyzją długu celnego związanego ze zgłoszeniami z 2018 r., gdyż upłynął 3 letni termin z art. 103 ust. 1 UKC.;

4. art. 187 § 1 o.p., w związku z art. 73 ust. 1 p.c., poprzez błędną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie, a w szczególności uznanie, że faktury przedstawione przez odwołującą w dniu procedury zgłoszenia towaru do oclenia zawierały dane niezgodne z prawdą, podczas gdy w dniu zgłoszenia zarówno organy celne jak i sama zgłaszająca spółka nie wiedziały o przestępczym procederze firmy L. Co., LTD. z Tajwanu, w związku z czym odwołująca nie podała nieprawdziwych danych i niczego nie zatajała w zgłoszeniu;

5. art. 187 § 1 o.p. w związku z art. 73 ust. 1 p.c., poprzez błędną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie, a w szczególności uznanie, że organ celny został wprowadzony w błąd poprzez podanie w zgłoszeniu celnym nieprawdziwych danych dotyczących producenta przywiezionych towarów z Tajwanu oraz dodatkowego kodu TARIC, a w konsekwencji niewłaściwej stawki cła antydumpingowego i kwoty należności celnych, podczas gdy w dniu zgłoszenia zarówno organy celne jak i sama zgłaszająca spółka nie wiedziały o przestępczym procederze firmy L. Co., LTD. z Tajwanu, w związku z czym odwołująca nie podała nieprawdziwych danych i niczego nie zatajała w zgłoszeniu;

6. art. 187 § 1 o.p., w związku z art. 73 ust. 1 p.c., poprzez błędną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie i przyjęcie że skarżąca powinna zachować szczególną ostrożność w tamtym okresie przy zakupie towarów wrażliwych z firmami z Dalekiego Wschodu, podczas gdy tak jak podano już w odwołaniu, skarżąca przed dokonaniem transakcji dokonała analizy rynku i formy od której kupowała towar możliwymi na tamten czas środkami.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że na podstawie art. 48 UKC organ prowadzący postępowanie może dokonywać kontroli celno-skarbowej, jednak istotne jest, na podstawie jakich faktów i zdarzeń dokonuje takowej kontroli i jakie są jej konsekwencje.

Skarżąca wskazała, że dokonanie przez nią zgłoszeń celnych miało miejsce w 2018 r. W tym czasie nie było żadnych informacji, czy komunikatów z Europejskiego Urzędu ds. Nadużyć Finansowych OLAF, jak i Komunikatów od Komisji Unii Europejskiej, o tym aby tajwańskie przedsiębiorstwo L. CO. LTD miało dopuszczać się jakichkolwiek nadużyć. Z przedłożonych przez skarżącą dokumentów wynika, że w transakcji przeprowadzonej z wymienionym przedsiębiorstwem zostały zachowane przez skarżącą wszelkie należyte środki ostrożności. Spółka, jak każde prywatne przedsiębiorstwo, nie posiada środków faktycznych, fizycznych i prawnych do weryfikacji autentyczności dokumentów urzędowych (poświadczanych za zgodność) od kontrahentów zagranicznych, a sam fakt, że pochodzą one od tajwańskiego przedsiębiorstwa, nie stanowił w okresie zamawiania towaru objętego sprawą podstawy do założenia że firmy prowadzące działalność w Tajwanie nie są autentyczne.

Odnośnie podnoszonej przez organ konieczności zachowania szczególnej ostrożności przy zakupie towarów wrażliwych z firmami z Dalekiego Wschodu skarżąca podkreśliła, że nie istniał w związku z tym zakaz handlu z tymi krajami, czy tym konkretnym przedsiębiorstwem. W tym aspekcie organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do argumentów odwołania, odnośnie tego, że międzynarodowa organizacja "Financial Action Task Force" (FATF), której ustalenia powinny stanowić dla przedsiębiorców prowadzących handel międzynarodowy istotne źródło wiedzy co do wiarygodności kontrahentów, nie wymieniała w 2018 r. Tajwanu jako kraju, który byłby obarczony ryzykiem prowadzenia handlu, czy też kraju, w którym byłyby jakieś braki jurydyczne, czy nadużycia finansowe (w tym pranie brudnych pieniędzy). Tajwan nie był w tamtym czasie obarczony żadnymi sankcjami, jak też nie było Komunikatów ze strony organów polskich, czy Komisji Unii Europejskiej, aby handel z tym krajem stanowić miał dla przedsiębiorców jakiekolwiek ryzyko. Sam fakt prowadzenia nadzoru przez organy Unii Europejskiej, czy też wprowadzenia do opinii publicznej komunikatu o weryfikacji transakcji z danymi krajami, nie może stanowić dla podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą jakiegoś ryzyka przy dokonywaniu transakcji, bo wprowadzałoby to totalną blokadę w możliwości prowadzenia handlu firm z UE na świecie.

Uzasadniając zarzut wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7 Konstytucji RP skarżąca zaznaczyła, że podstawa przeprowadzonej przez organ kontroli transakcji po paru latach od ich zarejestrowania nie dotyczy nieprawidłowości, które istniały na dzień zgłoszenia towarów w 2018 r., lecz związana jest z faktami i sytuacją która pojawiła się dopiero później, a o której odwołujący dokonując zgłoszenia w 2018 r. nie wiedział i nie miał prawa wiedzieć. Organ powinien w tej sytuacji działać w granicach prawa, nie dokonując swojej interpretacji, czy też nadinterpretacji przepisów tylko po to, aby naliczyć dodatkowy podatek podmiotowi, który zgłosił do tego czasu wszystko "legalnie". Zaistniała sytuacja z przedsiębiorstwem z Tajwanu była czymś wyjątkowym i niezależnym od działań podjętych przez skarżącą, a pomimo tego organy tak intepretują sytuację, aby podmiot prowadzący legalnie działalność w Polsce był obarczany dodatkowymi, nieprzewidzianymi opłatami. Wprowadza to destabilizację ekonomiczną z przyczyn nieekonomicznych, gdyż spowodowanych działaniem organów państwowych. W ocenie skarżącej, nie może ona ponosić negatywnych konsekwencji celno-skarbowych w związku przestępczymi/oszukańczymi działaniami L. CO., LTD., skoro sama została oszukana przez tę firmę i de facto ponosi z tego tytułu stratę, gdyż towar nie był takiej jakości jakiej spółka wymagała przy zamówieniu.

Skarżąca wyjaśniła, że delikt karnoskarbowy oszustwa celnego jest karalny w razie jego umyślnego popełnienia w obu postaciach zamiaru bezpośrednim oraz ewentualnym. Oznacza to, że nie można tego przestępstwa popełnić nieumyślnie. Analiza innych postaci popełnienia czynu zabronionego - w postaci podanego przez organu współsprawstwa, jest absurdalna. Nie ma żadnych dowodów i faktów na to, aby skarżąca współdziałała (czy też współpracowała) z firmą z Tajwanu – L. CO. LTD, w celu popełnienia oszustwa celnego w Polsce. Spółka nie miała wiedzy o przestępczym działaniu wymienionego przedsiębiorstwa, ani też nie miała podstaw, aby przypuszczać (zamiar ewentualny), że firma ta wydaje sfałszowane dokumenty. Skoro takiej tezy nie można postawić, to nie ma możliwości przyjmowania w sprawie, że "dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu". W konsekwencji zastosowanie w sprawie powinien mieć art. 103 ust. 1 UKC, przy zastosowaniu którego powiadomienie o długu celnym zostało dokonane przez organ po terminie i sprawa winna zostać umorzona.

Organ winien dokonać analizy przedmiotu przestępstwa i jego znamion, skoro legalności swoich działań organ upatruje w dokonaniu powiadomienia celnego w terminie. Orzecznictwo nie wskazuje, aby organ dowolnie mógł dokonywać analizy znamion czynu zabronionego i nawet w sytuacji ustalenia działania podmiotu dokonującego zgłoszenia celnego jako zamiaru w postaci nieumyślnej, organ mógł przyjmować popełnienie przestępstwa. Oczywistym jest, że nie musi dojść w tej sytuacji do skazania za czyn z art. 87 k.k.s., jednak nie oznacza to dowolności w tym zakresie i możliwości tylko gołosłownego przyjmowania przez organ, że zachodzą podstawy do przyjęcia że doszło do popełnienia przestępstwa. Musi to zostać wykazane także i w tym przypadku środkami dowodowymi.

Skarżąca zwróciła ponadto uwagę na orzeczenie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2023 r. I FPS 2/22, zgodnie z którym art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568, ze zm.), nie dotyczy wstrzymania, rozpoczęcia i zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. W tej sytuacji, w kontekście terminów wyznaczonych w art. 103 UKC, nie dochodzi do "zawieszenia" ich biegu, co oznacza dodatkowy brak podstaw do naliczania długu celnego w niniejszej sprawie po upływie kilku lat od zgłoszenia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 77 ust. 1 lit. a) UKC, dług celny powstaje w przypadku objęcia towarów nieunijnych, podlegających należnościom celnym przywozowym, procedurą dopuszczenia do obrotu. Dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 77 ust. 2 UKC). Kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych jest określana zgodnie z takimi zasadami obliczania należności celnych, jakie miały zastosowanie do danych towarów w chwili powstania w stosunku do nich długu celnego (art. 85 ust. 1 UKC).

Zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną wyrażany jest poprzez zgłoszenie celne, w którym zgłaszający wskazuje wszelkie szczegółowe ustalenia, które mają mieć zastosowanie. Zgodnie z art. 15 ust. 2 UKC osoba składająca zgłoszenie celne, deklarację do czasowego składowania, przywozową lub wywozową deklarację skróconą, zgłoszenie do powrotnego wywozu, powiadomienie o powrotnym wywozie, wniosek o udzielenie pozwolenia lub o wydanie innego typu decyzji jest odpowiedzialna za: a) prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu, deklaracji, powiadomieniu lub wniosku; b) autentyczność, prawidłowość i ważność dokumentu załączanego do zgłoszenia, deklaracji, powiadomienia lub wniosku; c) wypełnianie – w stosownych przypadkach - wszystkich zobowiązań związanych z objęciem towarów daną procedurą celną lub z prowadzeniem dozwolonych operacji.

Zgodnie z art. 172 ust. 1 UKC, zgłoszenie celne spełniające warunki określone w niniejszym rozdziale jest niezwłocznie przyjmowane przez organy celne, jeżeli towary, których dotyczy, zostały przedstawione organom celnym. W myśl art. 172 ust. 2 UKC jeżeli nie przewidziano inaczej, data przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne jest datą, która będzie wykorzystywana do celów stosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której towary są zgłaszane oraz do celów wszelkich innych formalności przywozowych lub wywozowych.

W świetle zaś art. 48 UKC, po zwolnieniu towarów organy celne mogą do celów kontroli celnych weryfikować prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu celnym, deklaracji do czasowego składowania, przywozowej deklaracji skróconej, wywozowej deklaracji skróconej, zgłoszeniu do powrotnego wywozu lub powiadomieniu o powrotnym wywozie, a także weryfikować istnienie, autentyczność, prawidłowość i ważność wszelkich załączonych dokumentów oraz mogą kontrolować księgowość zgłaszającego i pozostałą dokumentację dotyczącą operacji odnoszących się do towarów lub uprzednich lub późniejszych operacji handlowych związanych z tymi towarami po ich zwolnieniu.

Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku nie stwierdził naruszeń prawa materialnego ani procesowego, które miały lub mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Za podstawę faktyczną wyroku sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organy obu instancji, które uznał za prawidłowe.

W niniejszej sprawie kwestią sporną między stronami była zasadność zastosowania przez organy stawki w wysokości 6,8% dla towarów objętych zgłoszeniami celnymi objętymi postępowaniem, a w konsekwencji zasadność pobrania ostatecznego cła antydumpingowego według tej stawki.

Zastosowanie stawki cła antydumpingowego wynikało z przepisów obowiązującego w dacie dokonania zgłoszeń celnych rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/1429 z dnia 26 sierpnia 2015 r., nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz płaskich wyrobów ze stali nierdzewnej walcowanych na zimno pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i Tajwanu.

Zgodnie z art. 1 tegoż rozporządzenia niniejszym nakłada się ostateczne cło antydumpingowe na przywóz płaskich wyrobów ze stali nierdzewnej, nieobrobionych więcej niż walcowanych na zimno, obecnie objętych kodami CN 7219 31 00, 7219 32 10, 7219 32 90, 7219 33 10, 7219 33 90, 7219 34 10, 7219 34 90, 7219 35 10, 7219 35 90, 7220 20 21, 7220 20 29, 7220 20 41, 7220 20 49, 7220 20 81 i 7220 20 89 pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i Tajwanu. Stawki ostatecznego cła antydumpingowego mające zastosowanie do ceny netto na granicy Unii, przed ocleniem, dla produktów opisanych w ust. 1 i wytworzonych przez wskazane przedsiębiorstwa podano w Tabeli, z której wynika, że w przypadku przedsiębiorstwa C. Co., Ltd., T. City stawka cła antydumpingowego wynosi 0%, zaś w przypadku wszystkich pozostałych przedsiębiorstw z siedzibą w Tajwanie, stawka ta wynosi 6,8%.

Nadto w świetle ww. art. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/1429 stosowanie indywidualnych stawek celnych ustalonych dla przedsiębiorstw wymienionych w ust. 2 uwarunkowane jest przedstawieniem organom celnym państw członkowskich ważnej faktury handlowej, która musi zawierać oświadczenie następującej treści, opatrzone datą i podpisem pracownika podmiotu wystawiającego fakturę, ze wskazaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska: "Ja, niżej podpisany, poświadczam, że (ilość) płaskich wyrobów ze stali nierdzewnej walcowanych na zimno sprzedanych w ramach wywozu do Unii Europejskiej i objętych niniejszą fakturą, zostało wytworzonych przez (nazwa przedsiębiorstwa i adres) (dodatkowy kod TARIC) w (Tajwanie/ChRL). Oświadczam, że informacje zawarte w niniejszej fakturze są pełne i zgodne z prawdą". W przypadku nieprzedstawienia takiej faktury, obowiązuje stawka celna mająca zastosowanie do "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw".

Organy uznały, że towar objęty przedmiotowym zgłoszeniem celnym nie został wytworzony przez ww. przedsiębiorstwo C. Co., Ltd., wobec czego pobrano ostateczne cło antydumpingowe według stawki 6,8%, albowiem tajwańskie przedsiębiorstwo L. Co., Ltd., na wystawianych przez siebie fakturach handlowych, składało fałszywe oświadczenia, zgodnie z którymi producentem sprzedawanych przez nie wyrobów stalowych była C. Co., Ltd.

Skarżąca natomiast stoi na stanowisku, że brak jest podstaw do określenia wobec skarżącej cła antydumpingowego, albowiem nie miała ona wiedzy o fałszowaniu dokumentów przez przedsiębiorstwo L. Co., Ltd. a nadto skarżąca nie wprowadziła celowo organów w błąd.

Za nietrafne należy uznać, w ocenie Sądu, zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowości postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy celne. Należy stwierdzić, że organy administracji celno-skarbowej obu instancji prawidłowo zebrały i oceniły cały zebrany w sprawie materiał dowodowy. Organy nie przekroczyły przy tym granic swobodnej oceny dowodów uznając, że zgromadzone dokumenty, w postaci zgłoszeń celnych i załączonych do nich faktur, raportu końcowego Europejskiego Urzędu ds. Nadużyć Finansowych OLAF z dnia 7 lipca 2022 r., a także wyjaśnień zawartych w oświadczeniach poczynionych przez C. Co., Ltd. w dniach 25 stycznia i 1 lutego 2021 r., wskazują na dokonanie przez skarżącą importu towarów, które nie zostały wytworzone przez to przedsiębiorstwo. Organy celne zostały natomiast wprowadzone w błąd poprzez dołączenie do zgłoszeń celnych faktur handlowych zawierających niezgodne z rzeczywistością oświadczenie pracownika L., Ltd. o wytworzeniu importowanego towaru przez C. Co., Ltd. Oświadczenie to miało spełniać wymogi zawarte w ww. art. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/1429 i uzasadniać zastosowanie stawki cła antydumpingowego w wysokości 0%.

W komunikacie Komisji Europejskiej, na który powołał się Urząd OLAF w raporcie końcowym, stwierdzony został mechanizm unikania zapłaty obowiązującego cła antydumpingowego nałożonego rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2015/1429, przez przedstawianie fałszywych deklaracji dotyczących producenta, na poparcie których przedstawiano fałszywe atesty hutnicze w celu wykazania pochodzeniu towaru od producenta C. Co., Ltd.

Postępowanie przeprowadzone przez organy wykazało z kolei, że L. Co., Ltd. sprzedawało skarżącej towar deklarowany jako wyprodukowany przez C. Co., Ltd., co zostało prawidłowo ocenione jako niezgodne ze stanem faktycznym.

Z ustaleń przytoczonych w raporcie końcowym OLAF wynika, że pośrednik handlowy skarżącej – L. Co., Ltd. – który wystawił załączone do zgłoszeń celnych faktury sprzedaży objętych nim towarów, dopuszczał się fałszerstw dokumentów potwierdzających, że towary, w których obrocie pośredniczył, pochodziły (zostały wyprodukowane) przez C. Co., Ltd., czyli podmiot, którego wyroby mogły być zgłaszane do procedury dopuszczenia do obrotu w UE z zastosowaniem 0% stawki cła antydumpingowego, na podstawie rozporządzenia wykonawczego 2015/1429.

Dochodzenie prowadzone przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF miało na celu ujawnienie procederu podrabiania świadectw produkcyjnych C. Co., Ltd., aby sprzedawać produkty nabywcom w UE jako produkty C. z obejściem obowiązujących ceł. Dochodzenie prowadzone było we współpracy z organami celnymi Tajwanu, jak również z udziałem producenta C. Co., Ltd., który przedłożył dokumenty stwierdzające, że atesty składu chemicznego i właściwości chemicznych nie zostały wydane przez tę spółkę i tym samym zostały podrobione. W świetle dokumentów OLAF oraz C. Co., Ltd stwierdzić należało, że zebrany przez organy materiał dowodowy wskazuje na powstałe nieprawidłowości.

Odnosząc się do wiarygodności ustaleń OLAF wskazać należy, że OLAF jest organem powołanym do ochrony interesów finansowych Wspólnoty, a prowadząc dochodzenie działa na rzecz i w imieniu Wspólnoty. Urząd ten został ustanowiony decyzją Komisji z dnia 28 kwietnia 1999 r. (Dz. Urz. WE. L. 99. 136. 20). Kwestie dotyczące prowadzonych przezeń dochodzeń normuje obecnie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999 (Dz.U. UE. L. 2013. 248. 1). Rozporządzenie to weszło w życie w dniu 1 października 2013 r.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 wyżej wskazanego rozporządzenia, bez uszczerbku dla art. 10 i 11 niniejszego rozporządzenia i przepisów rozporządzenia (Euratom, WE) nr 2185/96, Urząd może przekazać właściwym organom zainteresowanych państw członkowskich informacje uzyskane w toku dochodzeń zewnętrznych w odpowiednim czasie, aby umożliwić im podjęcie odpowiednich działań zgodnie z ich prawem krajowym.

W tym świetle należy wskazać, że raport końcowy OLAF stanowi dopuszczalny dowód w prowadzonym przez organy postępowaniu celnym, ukierunkowanym na przeprowadzenie kontroli zgłoszenia celnego, zgodnie z art. 180 § 1 o.p. Przepis ten stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko takiemu dokumentowi, a ciężar dowodu spoczywa wówczas na stronie wywodzącej przeciwne wnioski. W toku postępowania skarżącej nie udało się obalić ustaleń, poczynionych w oparciu o dokumenty OLAF.

Podkreślić należy, że organy nie ograniczyły się do automatycznego przyjęcia wniosków płynących z komunikatów OLAF. Organy dysponowały wspomnianymi, pozyskanymi przez OLAF, oświadczeniami C. Co., Ltd. z dnia 25 stycznia i 1 lutego 2021 r., z których wynikało, że po weryfikacji świadectw i sprawdzeniu krzyżowym rejestrów wewnętrznych potwierdzono, że świadectwa kontroli nie zostały wystawione przez to przedsiębiorstwo. Do pism C. Co., Ltd. załączone zostały dokumenty świadectw kontroli, które odpowiadają świadectwom załączonym przez skarżącą do zgłoszeń celnych.

Skarżąca, kwestionując ustalenia organów, dokonane na podstawie dokumentów uzyskanych w trakcie dochodzenia OLAF, nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających, że importowany towar został wyprodukowany przez C. Co., Ltd.

W tej sytuacji za chybione uznać należy zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia prawa procesowego, a mianowicie art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 p.c., poprzez dokonanie błędnej oceny dowodów, tj. uznanie, że faktury załączone do zgłoszeń przez skarżącą zawierały dane niezgodne z prawdą, organ celny został wprowadzony w błąd oraz że skarżąca winna była zachować szczególną ostrożność przy zakupie zgłoszonego towaru. Materiał dowodowy pozyskany przez organy od OLAF jest jednoznaczny i przekonujący. Sama skarżąca nie zgłosiła wniosków dowodowych, które mogłyby podważyć ustalenia dokonane przez organy. Intencją kontrahenta skarżącej było wykazanie, choć w drodze czynu zabronionego, że towar był wyprodukowany w Tajwanie, lecz przez C. Co., Ltd., co umożliwiało zastosowanie 0 % stawki celnej. Wszelka korespondencja przez to przedsiębiorstwo kierowana do skarżącej, czy też inne dokumenty wystawiane przez kontrahenta skarżącej, nie zmieniają prawidłowej, dokonanej przez organ, oceny załączonych do zgłoszeń celnych faktur w powiązaniu z ustaleniami raportu końcowego Urzędu OLAF oraz załączonych do tego raportu oświadczeń przedsiębiorstwa C. Co., Ltd.

W ocenie Sądu konieczność określenia przez organ celny prawidłowej wysokości należności celnych w związku z ustaloną stawką cła antydumpingowego oznacza, że obowiązkiem organu jest dokonanie korekty dokonanego zgłoszenia na skutek powstania długu celnego z mocy prawa. Cło antydumpingowe nie pełni charakteru penalizującego natomiast ma na celu zapewnienie uczciwej konkurencji na rynku poprzez eliminację praktyk sprzedaży towarów po cenach poniżej kosztów produkcji lub niższych niż ceny na rynku wewnętrznym UE. Zapłata cła antydumpingowego jest niezbędna dla wprowadzenia towarów na rynek krajowy. Zdaniem Sądu taki charakter cła antydumpingowego oznacza, że elementy subiektywne, takie jak wiedza lub brak wiedzy, czy też intencje importera nie mogą być brane pod uwagę przy ustalaniu obiektywnie zaistniałych przesłanek zastosowania tego środka prawnego.

Sąd miał jednocześnie na względzie treść preambuły do rozporządzenia wykonawczego Komisji nr 2015/1429, z której wynika, że począwszy od 2015 r. przywóz towarów w rodzaju płaskich wyrobów ze stali nierdzewnej walcowanych na zimno pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i Tajwanu jest nadzorowany przez służby Komisji Europejskiej pod kątem ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej. W zależności od poczynionych ustaleń Komisja podejmowała stosowne działania, w szczególności nakładała tymczasowe cła antydumpingowe (por. rozporządzenie wykonawcze nr 2015/501), a następnie ostateczne cło antydumpingowe. W związku z tym skarżąca (zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców KRS w dniu 23 sierpnia 2016 r.) wiedziała, a przy zachowaniu należytej staranności wymaganej od przedsiębiorcy zajmującego się profesjonalnie obrotem tego rodzaju towarami, powinna była wiedzieć, że podejmując w 2018 r. decyzję o zamówieniu, a następnie przywozie towaru objętego cłem antydumpingowym (stal nierdzewna w zwojach, nie obrobione więcej niż walcowanie na zimno, kod Taric 7219 34 10 00) pochodzących z Tajwanu, ponosi ryzyko, że ustawodawca unijny wprowadził w związku z przywozem tego rodzaju towarów do Unii określone środki polityki handlowej. W szczególności może wprowadzić rejestrację przywozu, nałożyć tymczasowe oraz ostateczne cło antydumpingowe, czy też rozszerzyć dotychczas obowiązujące środki w wyniku ich przeglądu. Podkreślić należy, że przywołane wyżej rozporządzenie, na mocy których nałożone zostało cło antydumpingowe na przywóz wskazanych w nim towarów pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i z Tajwanu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i z chwilą jego wejścia w życie (28 sierpnia 2015 r.) było jednolicie stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Oznacza to, że w jednakowym stopniu obowiązywały one w odniesieniu do każdej zainteresowanej osoby, w tym do skarżącej spółki, bez względu na to, czy skarżąca wiedziała, skąd pochodzi zakupiony towar oraz czy miała wiedzę o przestępczym działaniu L. Co., Ltd., polegającym na fałszowaniu dokumentów. Niewątpliwie jednak skarżąca, podejmując decyzję o dokonaniu od tajwańskiego kontrahenta zakupu towaru objętego zgłoszeniami celnymi, powinna była wyważyć wymóg zachowania niezbędnej ostrożności w relacjach handlowych oraz przyjęty stopień ryzyka handlowego. Dokonanie wyboru kontrahenta winno było zatem nastąpić z uwzględnieniem wymagań rozporządzenia wykonawczego Komisji nr 2015/1429 dotyczących możliwości importu towarów w nim wymienionych z zastosowaniem stawki zerowej cła antydumpingowego lecz wyłącznie wytworzonych przez C. Co., Ltd.

Stosownie natomiast do przepisów Ordynacji podatkowej rozpoznanie sprawy powinno nastąpić z uwzględnieniem zasad obowiązujących w postępowaniu, z których wynika, że organ jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych działań (z udziałem strony) zmierzających do zgromadzenia w sposób kompletny i wszechstronny materiału dowodowego i dokonania swobodnej jego oceny. Jednocześnie organ nie jest zobowiązany do podejmowania wszelkich możliwych czynności procesowych (w sposób nieograniczony) w sytuacji, gdy dotychczas zgromadzony materiał dowodowy dostatecznie wyjaśnia stan sprawy i pozwala na podjęcie rozstrzygnięcia. W przypadku prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w oparciu o ocenę całokształtu materiału dowodowego zebranego w sposób wyczerpujący działanie organu administracji publicznej nie narusza art. 7 Konstytucji RP, normującego zasadę legalności działania organów władzy publicznej.

Skarżąca powoływała się na okoliczność, że nie posiadała wiedzy w momencie dokonania zgłoszeń celnych o fałszowaniu dokumentów przez L. Co., Ltd. Jak zaś wyżej wskazano, z jednej strony względy subiektywne nie podlegają badaniu przez organ w przypadku dokonywania weryfikacji prawidłowości informacji podanych w zgłoszeniu, a także autentyczności załączonych dokumentów, w celu ustalenia obowiązku określenia kwoty należności celnych z uwzględnieniem stawek cła antydumpingowego. Z drugiej strony natomiast skarżąca spółka, jako profesjonalny uczestnik obrotu towarami objętymi cłem antydumpingowym powinna była wiedzieć, że należy zachować odpowiedni poziom ostrożności w doborze kontrahenta, to jest eksportera tajwańskiego. W ocenie Sądu, istotne dla profesjonalnego uczestnika obrotu gospodarczego, powinny być przepisy prawa regulujące warunki importu określonego towaru. Nie mogą być uznane natomiast za wystarczające ustalenia poczynione przez wskazaną w skardze instytucję międzyrządową FATF (Financial Action Task Force), której celem jest wypracowywanie i określanie standardów w dziedzinie przeciwdziałania praniu pieniędzy, finansowaniu terroryzmu i innych powiązanych zagrożeń dla międzynarodowego systemu finansowego oraz promowanie skutecznego ich wdrażania. Oczywistym jest, że w przypadku zastosowania środka prawnego jakim jest cło antydumpingowe, nie dochodzi do wprowadzenia zakazu handlu z krajami czy konkretnymi przedsiębiorstwami objętymi regulacją wprowadzającą cło antydumpingowe. Sam zatem fakt, że tego rodzaju zakaz handlu nie obowiązywał, jak również nie był objęty ustaleniami ww. instytucji FATF, w okresie dokonywania zakupu przez skarżącą, nie oznacza, że skarżąca nie powinna była, wobec treści omówionego wyżej rozporządzenia wykonawczego 2015/1429, podejmować wystarczających środków ostrożności w relacjach handlowych z określonymi przedsiębiorstwami. Podnoszona przez skarżącą okoliczność, że sama została wprowadzona w błąd przez eksportera, a to w związku z niską jakością sprowadzonego towaru, nie pozbawia organów celnych kompetencji do weryfikacji dokonanych zgłoszeń celnych i określenia należności celnych z uwzględnieniem stawki cła antydumpingowego.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu sformułowanego w skardze, a mianowicie kwestii powiadomienia skarżącej o długu celnym po upływie okresu trzech lat od dnia powstania długu celnego sąd miał na względzie, że weryfikacja prawidłowości i kompletności informacji podanych w zgłoszeniu celnym nie jest czasowo nieograniczona. W art. 103 UKC ustawodawca unijny wprowadził bowiem ramy czasowe, w jakich procedura ta jest dopuszczalna.

Przepisy zawarte w art. 103 ust. 1-3 UKC stanowią:

1. O długu celnym nie powiadamia się dłużnika po upływie okresu trzech lat od dnia powstania długu celnego.

2. W przypadku, gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu, okres trzech lat przewidziany w ust. 1 przedłuża się minimalnie do pięciu a maksymalnie do dziesięciu lat zgodnie z prawem krajowym.

3. Okresy, o których mowa w ust. 1 i 2, zostają zawieszone jeżeli: a/ złożone zostaje odwołanie zgodnie z art. 44; takie zawieszenie obowiązuje od daty złożenia odwołania i przez okres trwania postępowania odwoławczego; lub b/ organy celne poinformowały dłużnika zgodnie z art. 22 ust. 6 o przyczynach, dla których zamierzają powiadomić o długu celnym; takie zawieszenie obowiązuje od daty takiego powiadomienia do końca okresu, w którym dłużnik ma możliwość przedstawienia swojego punktu widzenia.

Z obowiązujących przepisów wynika zatem, że okres przedawnienia długu celnego przedłuża się w przypadku, gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu. Termin pięcioletni jest obecnie terminem minimalnym określonym w UKC.

Ukształtowane w orzecznictwie TSUE i sądów krajowych stanowisko co do przedłużenia okresu przedawnienia długu celnego, mimo iż prezentowane na gruncie nieobowiązującego już art. 221 ust. 4 WKC, który stanowił, że jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat, określonych w ust. 3 - pozwala na sformułowanie aktualnych następujących tez:

- to organ celny dokonuje kwalifikacji czynu jako podlegającego w chwili popełnienia sądowemu postępowaniu karnemu i dokonuje tego całkowicie autonomicznie, nie będąc uzależnionym od uprzedniego wszczęcia sądowego postępowania karnego, a tym bardziej od wydania prawomocnego wyroku skazującego przez sąd (por. wyrok TS w sprawie Zefeser: C-62/06);

- nie jest konieczne, aby przestępstwa (w tym przestępstwa skarbowego) dopuścił się dłużnik celny czy jeden z dłużników solidarnych; konsekwencje związku między penalizowanym czynem i długiem celnym ponoszą nawet dłużnicy, mogący być osobiście przez ten czyn poszkodowani; dla zastosowania art.130 ust. 2 UKC pozostaje bez znaczenia, czy przestępstwa dopuścił się dłużnik celny czy też nawet osoba niezwiązana z dłużnikiem celnym (por. wyrok TS z dnia 16 lipca 2009 r. w sprawie Snauwert sygn. akt C -124/08);

- konieczne jest wykazanie, że pomiędzy popełnionym czynem zabronionym (przestępstwem), a długiem celnym istnieje (realny i konkretny) związek przyczynowo-skutkowy, czyli skutkiem popełnienia konkretnego czynu stanowiącego przestępstwo ma być powstanie długu celnego (porównaj także stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyrokach: z dnia 6 lipca 2022 r., sygn. akt I GSK 2688/18; z dnia 4 sierpnia 2021 r., sygn. akt I GSK 2032/18; z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt I GSK 190/10; z dnia 21 stycznia 2014 r., sygn. akt I GSK 908/12; z dnia 21 stycznia 2014 r., sygn. akt I GSK 868/12 i I GSK 1244/12; z dnia 9 maja 2018 r., sygn. akt I GSK 910/16, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak już wyżej wskazano, importowane towary nie zostały wyprodukowane przez C. Co., Ltd. Do zgłoszeń celnych zostały natomiast załączone sfałszowane dokumenty świadectw kontroli towarów oraz faktury sprzedaży zawierające oświadczenia niezgodne ze stanem faktycznym, które to dokumenty miały wskazywać na wytworzenie towarów przez C. Co., Ltd., co zmierzało do objęcia towarów stawką cła antydumpingowego w wysokości 0%.

Wystawienie przez tajwańskiego eksportera oświadczeń i dokumentów poświadczających nieprawdę w celu poświadczenia pochodzenia towarów od C. Co., Ltd., w celu uniknięcia obciążenia tych towarów cłem antydumpingowym w odpowiedniej stawce, stanowi niewątpliwie czyn określony w art. 87 § 1 ustawy - Kodeks karny skarbowy, spełniający znamiona oszustwa celnego, czyli wprowadzenia w błąd organów celnych i narażenia należności celnych na uszczuplenie przez uniknięcie płacenia należnego cła antydumpingowego. Działanie tajwańskiego eksportera było oczywiście umyślne, skoro towary objęte sprzedażą przedstawił jako pochodzące od C. Co., Ltd. Oczywistym celem i skutkiem tego działania było uniknięcie zastosowania wobec eksportowanych z Tajwanu do Polski towarów cła antydumpingowego w wysokości 6,8% wartości celnej towaru, a nawet na poziomie wyższym (24,4%, 24,6%, 25,3%) w przypadku ewentualnego ustalenia chińskiego pochodzenia towaru, a zatem wysokości przewyższającej cło na zasadach ogólnych ze stawką 0% wartości celnej towaru.

Z punktu widzenia zastosowania przepisów dotyczących przedłużenia okresu przedawnienia długu celnego (do pięciu lat zgodnie art. 56 ustawy – Prawo celne) nie ma znaczenia, czy doszło do wszczęcia sądowego postępowania karnego lub karnoskarbowego. Organ celny ocenia określony czyn jako zdarzenie kwalifikowane w świetle regulacji prawnokarnych jako takie, które może podlegać sądowemu postępowaniu karnemu. Dla prawidłowego zastosowania art. 103 ust. 2 UKC wystarczające jest, że czyn, będący podstawą do powstania długu celnego, w momencie jego powstania był penalizowany. Organy administracji celnej dokonują kwalifikacji czynu jedynie dla celów postępowania administracyjnego, aby umożliwić organom celnym skorygowanie błędu i pobór niewystarczających należności celnych, a nie rozstrzygają o popełnieniu przestępstwa. Organ dokonuje "rozstrzygnięcia" na użytek prawa celnego, co nie uchyla domniemania niewinności dłużników w świetle odpowiedzialności karnej (karnoskarbowej).

Sąd stoi na stanowisku, że użyte w treści art. 103 ust. 2 UKC sformułowanie "(...) gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu (...)" nie może być rozumiane jako uruchomienie etapu postępowania, w którym orzeka już organ sądowy, bądź przynajmniej kiedy w wyniku prowadzenia postępowania przygotowawczego stwierdzona została konieczność wszczęcia procedury sądowej. Sformułowanie to, zdaniem Sądu, oznacza jedynie, że czyn zabroniony (to jest czyn zabroniony pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia - przyp. Sądu), w wyniku którego powstał dług celny, może być przedmiotem oceny ze strony sądu karnego. Innymi słowy, obecne brzmienie art. 103 ust. 2 UKC jednoznacznie wskazuje, że nie jest konieczne wszczynanie sądowego postępowania karnego czy też karnego skarbowego dla zastosowania art. 103 ust. 2 UKC. Wystarczające jest bowiem, jak już wyżej powiedziano, że czyn, który był podstawą do powstania długu celnego, był w momencie jego powstania penalizowany. Należy mieć przy tym na uwadze, że nie wszystkie czyny zabronione pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie ich popełnienia będą finalnie podlegały ocenie ze strony sądu. W danym przypadku okoliczności sprawy mogą bowiem determinować konieczność umorzenia postępowania karnego. Trudno racjonalnie zakładać, że prawodawca unijny tworząc regulację art. 103 ust. 2 UKC zakładał, że możliwość powiadomienia o długu celnym w przedłużonym terminie dotyczyć może wyłącznie sytuacji, gdy uruchomiono już etap postępowania sądowego.

Zdaniem Sądu sformułowania "w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu", nie można rozumieć jako konieczności prowadzenia sądowego postępowania karnego dla możliwości zastosowania tego przepisu. Przepis ten wyraźnie stanowi, że czyn w czasie popełnienia musiał podlegać sądowemu postępowaniu karnemu. Oczywiście niemożliwe jest, by już w czasie popełnienia czynu mogło toczyć się jakiekolwiek postępowanie karne - czy to postępowanie przygotowawcze, czy sądowe. Dlatego dla prawidłowego zastosowania tego przepisu konieczne jest penalizowanie konkretnego czynu i możliwość prowadzenia sądowego postępowania karnego. W niniejszej sprawie przesłanki te zostały spełnione.

Konkludując, do powiadomienia o długu celnym po upływie trzyletniego terminu określonego w art. 103 ust. 1 UKC nie jest konieczne przeprowadzenie czynności pod kątem wykrycia sprawcy czynu oraz ustalenie wszystkich jego okoliczności. Warunkiem koniecznym i wystarczającym jest natomiast jednoznaczne stwierdzenie, że w istocie doszło do popełnienia czynu podlegającego sądowemu postępowaniu karnemu.

Zatem organy celne mogą skutecznie powiadomić dłużnika o kwocie należności celnych, podlegających zgodnie z prawem zapłacie, po upływie trzyletniego terminu od dnia powstania długu celnego w wypadku, gdy organy te nie mogły określić prawidłowej kwoty tych należności wskutek popełnienia czynu podlegającego sądowemu postępowaniu karnemu, choćby sprawcą tego czynu nie był nawet dłużnik celny zgłaszający towar.

Omawiana konstrukcja prawna przedłużenia terminu przedawnienia długu celnego wynika z konieczności umożliwienia organom celnym działania w celu ochrony rynku unijnego przed procederem nielegalnego unikania ceł antydumpingowych w przypadku, gdy działania o charakterze przestępczym utrudniają wykrycie okoliczności sprawy w zwykłym terminie.

Z punktu widzenia tak określonego celu analizowanej regulacji nie ma znaczenia, kto podejmuje działania podlegające sądowemu postępowaniu karnemu. W niniejszej sprawie bez znaczenia było zatem, czy skarżąca posiadała wiedzę na temat charakteru działania tajwańskiego eksportera. Nie było przedmiotem postępowania w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją przypisanie skarżącej jakiejkolwiek formy zawinienia (winy umyślnej czy nieumyślnej) w popełnieniu czynu wprowadzenia organu celnego w błąd, ani też przypisywanie skarżącej popełnienia przestępstwa w jednej z form zjawiskowych popełnienia czynu zabronionego. Przedłużenie terminu przedawnienia długu celnego nie jest środkiem o charakterze karnym, dla zastosowania którego wiedza importera na temat możliwego pochodzenia importowanego towaru miałaby znaczenie. Jest to natomiast środek umożlwiający skuteczne egzekwowanie przez władze celne należnych świadczeń, pomimo utrudnień spowodowanych przez naruszające prawo działania uczestników obrotu.

Wprowadzenie w błąd organów celnych co do rzeczywistego producenta towarów w celu uniknięcia zapłaty należności celnych samo w sobie, gdyby czyn ten był popełniony na terenie Polski przez obywateli polskich, spełniałoby znamiona przestępstwa z art. 87 § 1 k.k.s., tj. narażenia należności celnych na uszczuplenie poprzez wprowadzenie organów celnych w błąd.

W konsekwencji termin przedawnienia należności celnych objętych zaskarżoną decyzją wynosił 5 lat. Decyzja organu pierwszej instancji stanowiąca akt powiadomienia skarżącej o długu celnym doręczona została skarżącej przed upływem tego terminu tj. 16 lutego 2023 r., a zgłoszenia celne objęte przedmiotowym postępowaniem zostały dokonane w dniach 12 kwietnia 2018 r. i 30 listopada 2018 r.

Odnosząc się do argumentu skarżącej spółki, a sprowadzającego się do twierdzenia, że wobec uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2023 r., I FPS 2/22 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl), nie dochodzi do zawieszenia biegu terminów wyznaczonych w art. 103 UKC, Sąd uznał, że nawet w przypadku, gdyby w przedmiotowej sprawie nie doszło do zawieszenia biegu terminu określonego w art. 103 ust. 2 UKC to decyzja organu pierwszej instancji i tak została wydana przed upływem pięcioletniego terminu na powiadomienie o długu celnym. Jak wynika bowiem z art. 103 ust. 3 lit. b UKC okresy, o których mowa w ust. 1 i 2, zostają zawieszone jeżeli organy celne poinformowały dłużnika zgodnie z art. 22 ust. 6 o przyczynach, dla których zamierzają powiadomić o długu celnym; takie zawieszenie obowiązuje od daty takiego powiadomienia do końca okresu, w którym dłużnik ma możliwość przedstawienia swojego punktu widzenia. Zgodnie zaś z art. 22 ust. 6 UKC przed wydaniem decyzji, która byłaby niekorzystna dla wnioskodawcy, organy celne powiadamiają wnioskodawcę o podstawach, na których zamierzają oprzeć decyzję, dając wnioskodawcy możliwość przedstawienia swojego stanowiska w określonym terminie rozpoczynającym swój bieg z dniem doręczenia powiadomienia lub z dniem uznania go za doręczone. Po upływie tego terminu wnioskodawca jest powiadamiany w odpowiedniej formie o wydanej decyzji. Jak wynika z dokonanego przez organ powiadomienia w opisanym wyżej trybie (k. 81 akt organu pierwszej instancji), organ wyznaczył skarżącej termin 30 dni na przedstawienie swego stanowiska w sprawie. Wobec wydania decyzji w dniu 16 lutego 2023 r. organ nie skorzystał z instytucji zawieszenia o jakiej mowa w art. 103 ust. 3 lit. b UKC, skoro termin pięcioletni na powiadomienie o długu celnym upływał w odniesieniu do zgłoszeń celnych odpowiednio w dniu 12 kwietnia 2023 r. oraz 30 listopada 2023 r.

Jak już wyżej wskazano, organy nie naruszyły przepisów postępowania. Zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, zgodnie z przepisem art. 210 § 1 pkt 6 o.p. Organy, kierując się treścią art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zgromadziły materiał dowodowy wystarczający do podjęcia końcowego rozstrzygnięcia, realizując tym samym zasadę kompletności materiału dowodowego, określoną w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniach decyzji szczegółowo przedstawiły przesłanki, którymi się kierowały, podejmując kwestionowane rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie znalazła ponadto pełne odzwierciedlenie zasada swobodnej oceny dowodów, określona w art. 191 Ordynacji podatkowej, a organy przy ocenie znaczenia i wartości zebranego materiału dowodowego kierowały się prawidłami logiki i prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie.

Uznawszy zatem zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.