Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 240/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 2, art. 36
journal: Dz.U. 1984 nr 17 poz 76
law: Konwencja celna dotycząca międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR (Konwencja TIR) sporządzona w Genewie dnia 14 listopada 1975 r.
article: Art. 1, art. 2, art. 3, art. 4, art. 14, art. 23, art. 24, art. 40, art. 42, art. 45
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Tadeusz Wołek (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi "A" na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 27 lutego 1995 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego "A" kwotę 2972,11 - zł, (dwa tysiące dziewięćset siedemdziesiąt dwa złotych i 11/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] 1994r. nr [...] wymierzył firmie A cło w wysokości 20.920,90 zł. od 22.990 kg przecieru pomidorowego o łącznej wartości 30.008 zł. Jednocześnie w decyzji wyliczono podatek importowy w kwocie 3055,70 zł., oraz podatek VAT w wysokości 3778,90 zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 104 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, art. 1, 23 ust. 1, art. 42, art. 70 ust. 2 pkt 2, art. 76 ust. 1, art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989r. - Prawo celne oraz przepisy Konwencji celnej dotyczącej międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR (Konwencja TIR) sporządzonej w Genewie w dniu 14 listopada 1975r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że Urząd Celny przekazał Dyrektorowi Urzędu Celnego towar w postaci przecieru pomidorowego przewożonego za karnetem TIR nr [...]. Przewoźnik z chwilą przyjęcia dokumentów przekazowych od urzędu celnego nadawczego obowiązany jest dostarczyć towar do urzędu celnego odbiorczego wskazanego w tym dokumencie w wyznaczonym terminie. W przeciwnym razie na przewoźniku spoczywa obowiązek uiszczenia należności celnych.

Towar w wyznaczonym terminie nie został dostarczony do odprawy celnej i należności celne nie zostały uiszczone, zaś wskazany odbiorca towaru firma B s.c. V. P. nie jest zarejestrowana w Wydziale Ewidencji Gospodarczej i Komunikacji jak również nazwisko V. P. nie figuruje w ewidencji ludności Wydziału Spraw Obywatelskich. W związku z czym organ orzekł jak w sentencji decyzji.

Pismem z dnia 6 stycznia 1995r. firma A złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji. Podniosła zarzut naruszenia art. 156 kpa oraz to, że sprawcy nielegalnego obrotu są znani, czego dowodem jest śledztwo prowadzone Prokuraturę Rejonową i od nich należy dochodzić należności celnych. Zgodnie z konwencją CMR przewoźnik nie odpowiada za błędy i nieprawdziwe dane popełnione przez nadawcę.

Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 27 lutego 1995r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego, art. 23, art. 42, art. 70 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 grudnia 1989r. - Prawo celne oraz art. 20, art. 36, art. 37 Konwencji celnej dotyczącej międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR (Konwencja TIR) sporządzonej w Genewie w dniu 14 listopada 1975r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że potraktował pismo A z dnia 6 stycznia 1995r., jako odwołanie.

Dyrektor Urzędu Celnego przekazał za karnetem TIR nr [...] towar w postaci 22.990 kg przecieru pomidorowego wyznaczając czterodniowy termin dostarczenia towaru do Urzędu Celnego. W wyznaczonym terminie towar nie został dostarczony do wskazanego w urzędu celnego, a w toku postępowania ustalono, że nie został wywieziony za granicę, w związku z czym organ I instancji uznał, że przewoźnik dokonał obrotu towarowego z zagranicą i obciążył go należnościami celnymi. Wymierzenie należności celnych nie było wynikiem obciążenia przewoźnika odpowiedzialnością za podawanie przez nadawcę nieprawdziwych danych, lecz spowodowane było niewywiązaniem się ze zobowiązań wynikających z prawa celnego i konwencji TIR.

Firma A złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie na powyższą decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł. Sprawa została zarejestrowana do sygnatury SA/Kr 1649/95. Zarzuciła decyzji naruszenie prawa materialnego i postępowania m.in.:

1. art. 8, 9,11,12,13 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego /CMR/ z 1956 r. (zał. do Dz.U. nr 49 z 1962 r., poz.238), przez nieuwzględnienie faktu, iż przewoźnik nie odpowiada za jakość przesyłki i prawidłowość dokumentów przewozowych a także jest obowiązany wypełniać wszelkie dyspozycje odbiorcy lub nadawcy towaru (także dotyczące zmiany miejsca przeznaczenia towaru),

2. art. 23, 36 Konwencji celnej TIR z 1975 r., według których władze celne mają prawo stosowania konwojów oraz rzeczywisty sprawca szkody, który naruszył Konwencję TIR winien odpowiadać (przewoźnik działał w dobrej wierze i nie jest odpowiedzialny, że został on sam ofiarą zorganizowanej działalności przestępczej),

3. art. 45 Prawa celnego.

Wniosła o: stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, uchylenie tej decyzji, wstrzymanie wykonania decyzji, zasądzenie kosztów postępowania.

Pismem z dnia 2 kwietnia 1996r. strona skarżąca uzupełniła skargę, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Podniosła, że ustalenia organów obu instancji są błędne. W toku postępowania naruszono przepisy dotyczące zasad postępowania celnego i administracyjnego oraz przepisy prawa materialnego.

Bezspornym w sprawie jest, że przy transporcie pasty pomidorowej popełniono przestępstwo. Organom celnym znani są sprawcy tego przestępstwa – L. S. i P. W. Przeciwko tym osobom prokuratura prowadzi śledztwo. Jako dowód skarżąca przedłożyła pismo z Prokuratury Rejonowej dotyczące sprawy o sygnaturze [...]. Decyzje skierowano, zatem do podmiotu, który nie jest stroną w sprawie. Z materiałów śledztwa wynika, że L. S. i P. W. byli faktycznymi odbiorcami towaru. Sprawcy przestępstwa, jako importerzy towaru, są stroną, do której powinna być skierowana decyzja o wymierzeniu cła i obliczeniu należności podatkowych. Cło wymierza się, bowiem osobie dokonującej obrotu towarowego z zagranicą na własny rachunek i we własnym imieniu - art. 2 pkt 6 Prawa celnego. Faktyczni odbiorcy towaru, czyli L. S. i P. W., są podmiotami dokonującymi obrotu towarowego z zagranicą.

Skarżąca dopełniła formalności nałożonych na przewoźnika przez przepisy prawa celnego - art. 42. Za wypełnienie obowiązków należy uznać sytuację, kiedy przewoźnik otrzymuje od odbiorcy towaru, opieczętowane przez Urząd Celny, w sposób zgodny z przepisami, dokumenty świadczące o dokonaniu odprawy celnej i zapłaceniu ciążących na towarze zobowiązań wobec Skarbu Państwa. Należności celnych można dochodzić od przewoźnika, jedynie wówczas, gdy nie dopełni on obowiązków przewidzianych w art. 42 prawa celnego. Firma spełniając wszystkie wymogi przewidziane przepisami prawa, nie może ponosić konsekwencji faktu, że padła ofiarą przestępstwa.

Popełnienia przestępstwa przez odbiorców przesyłki, kierowca A, nie mógł przeciwdziałać. Wedle, bowiem art. 12 ust. 2 Konwencji z 1956r. o umowie międzynarodowego przewozu drogowego CMR, z chwilą, kiedy drugi egzemplarz listu przewozowego został wydany odbiorcy, przewoźnik powinien stosować się do poleceń odbiorcy, w tym również, co do miejsca wyładunku. A kiedy odbiorca przesyłki, zwrócił kierowcy dokumenty opieczętowane przez Urząd Celny, pracownik przewoźnika domniemywał, że formalności celne zostały załatwione.

Kierowca jest osobą zagraniczną, do której trzeba stosować niższe wymogi, co do znajomości polskiego prawa. Tym bardziej, że działał on w dobrej wierze.

Towar nie został, więc dostarczony do Urzędu Celnego, wskutek wypadków, którym przewoźnik nie mógł zapobiec. Tym samym wystąpiła sytuacja przewidziana w art. 41 Konwencji Celnej z 1975 r., "jeżeli ustalono (...), że towary wymienione w manifeście karnetu TIR zaginęły lub zostały bezpowrotnie zagubione na skutek wypadku lub siły wyższej (...), przyznane zostanie zwolnienie od zapłaty normalnie wymaganych należności celnych i podatków".

Wskazany przepis Konwencji Celnej z 1975 r., koresponduje z art. 14 ust. 1 pkt 38 Prawa celnego, w myśl którego wolny od cła jest przywóz z zagranicy towarów celnych, które przed podjęciem do obrotu na polskim obszarze celnym uległy zniszczeniu lub przepadkowi na rzecz Skarbu Państwa. Wnioskowanie, argumentum a minori ad maius prowadzi do wniosku, że skoro przepis art. 14 ust. 1 pkt 38 przewiduje, iż wolny od cła jest towar, który uległ zniszczeniu przed podjęciem do obrotu na polskim obszarze celnym, to również wolny od cła jest towar całkowicie utracony skutkiem kradzieży przed podjęciem do obrotu (wyrok NSA z 22.6.1993 r., SA/Wr 81/93). Działania S. i W. noszą wszelkie cechy kradzieży towaru.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowano zasadę, że skutki niedopełnienia wynikającego z przepisu prawa obowiązku zobowiązany może ponieść jedynie wówczas, gdy miał realne możliwości wywiązania się z tego obowiązku (wyrok z 18 stycznia 1988 r., III SA 964/87, OSP z 5-6, poz. 251).

Sprawcy przestępstwa są znani z imienia i nazwiska, zatem od nich należy dochodzić należności celnych.

"W przepisach ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. -Prawo celne, nie występują regulacje pozwalająca wymierzyć cło osobie niebędącej podmiotem dokonującym obrotu towarowego z zagranicą." (wyrok NSA z dnia 26 listopada 1993r.SA/Gd690/93).

Nie można stwierdzić, żeby organ podjął próby ściągnięcia należności celnych od L. S. i P. W. Nawet bezskuteczne wysiłki ściągnięcia należności od sprawców przestępstwa, nie uprawniają organu do dochodzenia swoich roszczeń od przewoźnika.

Organy obu instancji naruszyły przepisy Kodeksu Postępowania Administracyjnego, mające zastosowanie przed organami celnymi - art. 1 ust. 2 ustawy Prawo celne.

Fundamentalną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada wyrażona w art. 7 kpa - uwzględniania z urzędu słusznego interesu obywateli oraz zasada dochodzenia prawdy obiektywnej. Organy celne mają obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy, tak pod względem faktycznym jak i prawnym. Organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy - art. 77 §1 kpa. Charakter postępowania administracyjnego zakłada przewagę inicjatywy organu w postępowaniu dowodowym, zwłaszcza w tych sprawach, w których chodzi o nałożenie na stronę obowiązków. Organ był, więc zobligowany, do zbadania jakie są możliwości ściągnięcia od S. i W. ciążących na nich należności celnych i podatkowych, jakie jest nazwisko rzekomego funkcjonariusza celnego, który dokonał "odprawy celnej". Wyjaśnienie tych kwestii ma podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Stanowisko organów można streścić w następującym zdaniu: "na przewoźniku, na którego w związku z wprowadzeniem towaru na polski obszar celny nałożono obowiązek dostarczenia towaru do urzędu celnego wskazanego w postanowieniu o przekazaniu towaru (art. 45 ust. 5 i art. 82 ust. 1 Prawa celnego) ciąży obowiązek uiszczenia należności celnych od tego towaru (art. 67 Prawa celnego) w razie niedostarczenia tego towaru do urzędu celnego wskazanego w dokumencie przewozowym". Zacytowana wykładnia jest niewątpliwie słuszna w sytuacji, gdy przewoźnik świadomie lub na skutek niedbalstwa nie wypełnił ciążących na nim obowiązków związanych z przekazaniem sprawy pomiędzy urzędami celnymi. W sprawie przewoźnikowi nie można jednak przypisać winy.

Z wydaniem decyzji organ I instancji nie poczekał na efekty śledztwa prowadzonego przez prokuraturę a zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa, był zobowiązany do zawieszenia postępowania. Rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależało, bowiem od uprzedniego ustalenia przez prokuraturę, kto jest sprawcą przestępstwa i w jakich okolicznościach zostało ono popełnione.

Organ nie poinformował firmy o możliwości zapoznania się przed wydaniem decyzji, z zebranym w sprawie materiałem. Stosownie z art. 81 kpa, okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych dowodów. Skarżąca nie miała możliwości wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych dowodów. Wobec powyższego, okoliczności faktyczne, na których oparł się organ, nie mogą stanowić podstawy rozstrzygnięcia.

Nie poinstruowano przewoźnika, że może występować w sprawie za pośrednictwem pełnomocnika. Naruszenie przepisów było szczególnie rażące, albowiem uczestnikiem postępowania jest podmiot zagraniczny nie znający polskiego prawa, który bez pomocy pełnomocnika nie jest w stanie samodzielnie występować w postępowaniu administracyjnym. Organ zobowiązany jest do udzielania pomocy prawnej stronom i innym uczestnikom postępowania - art. 9 kpa.

Decyzja organu I instancji nie zawiera uzasadnienia- art. 107 kpa. Tym samym decyzja, która rozstrzygnięcie zawierające tak podstawowe braki formalne utrzymuje w mocy, jest także błędna. Postępowanie organów celnych pozbawiło stronę możliwości obrony jej praw.

W uzupełnieniu skarżąca przesłała zaświadczenie z dnia 3 czerwca 1996r. wystawione przez Sąd Rejonowy. Z tego dokumentu wynika, że przeciwko L. S. i P. W. wpłynął do Sądu akt oskarżenia w związku z przemytem towarów przewożonych między innymi pod osłoną karnetu TIR [...].

W kolejnym uzupełnieniu skarżąca podniosła, że w dniu 23 grudnia 1996r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy wyrokami w sprawach o sygnaturach: I SA/ Wr 279/96,1 SA/Wr 281/96,1 SA/Wr 283/ 96, I SA/Wr 284/96, I SA/Wr 285/96, I SA /Wr 286/96, I SA/Wr 1298/96,1 SA/Wr 1299/96, I SA/Wr 1300/96, I SA/Wr 1301/96 uchylił decyzje wymierzające należności celne i podatkowe od firmy "A". W tych sprawach stan faktyczny był analogiczny do niniejszej sprawy. Uchylając zaskarżone decyzje NSA wskazał, iż organ nie wyjaśnił sprawy w zakresie umożliwiającym ustalenie rzeczywistego stanu prawnego, uchybiając tym samym art. 7 i 77 k.p.a. Nie zostało, bowiem jednoznacznie ustalone, czy odprawa celna w rzeczywistości miała miejsce, czy też użyto pieczątki sfałszowanej oraz czy kierowca przewoźnika brał udział w przemycie, czy miał powiązania z osobami przejmującymi pastę pomidorową i występującymi w charakterze rzekomych funkcjonariuszy celnych. Organy celne nie wyjaśniły także okoliczności związanych ze złożeniem zamówienia przez nieistniejącą firmę oraz z ewentualnym udziałem przewoźnika w tej sprawie.

Dopiero tak wszechstronnie zgromadzony materiał w sprawie, w przypadku ustalenia, że przewoźnik dostarczył towar odbiorcy wskazanemu w dokumentach w inne miejsce, nie przedstawiając go docelowemu urzędowi celnemu pozwoliłby na postawienie tezy, iż przewoźnik sprowadził towar we własnym imieniu i na własny rachunek, co uzasadniałoby wymierzenie wobec niego należności celnych i podatkowych. Ponieważ postępowanie wyjaśniające nie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, obciążenie przewoźnika należnościami podatkowymi i celnymi, które wyjątkowo dopuszczalne jest tylko wówczas, gdy zostanie udowodnione, iż to przewoźnik dokonuje obrotu towarowego z zagranicą, nastąpiło z naruszeniem prawa i stanowiło wy starczającą podstawę uchylenia decyzji.

Powyższe wyroki potwierdzają wnioski skarżącej w niniejszej sprawie w zakresie uchylenia decyzji.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie.

Wskazał, że towar nie został dostarczony do wskazanego urzędu celnego. Pismem z dnia 28 lipca 1994r. posiadacz karnetu TIR - A powiadomił o dostarczeniu towaru do odbiorcy - firmy B.

Ponieważ odprawa celna w urzędzie celnym odbiorczym nie została potwierdzona, Urząd Celny wezwał posiadacza karnetu TIR do nadesłania dokładnych informacji dotyczących dostarczenia towaru do odbiorcy. W odpowiedzi posiadacz karnetu TIR wyjaśnił, że przy rozładunku towaru był obecny przedstawiciel nadawcy oraz osoba działająca w imieniu odbiorcy.

Wydając zaskarżoną decyzję Prezes Głównego Urzędu Ceł wziął pod uwagę następujące okoliczności.

Zgodnie z art. 45 ust. 5 ustawy Prawo celne dyrektor urzędu celnego może na wniosek strony lub z urzędu przekazać sprawę do rozpatrzenia dyrektorowi innego urzędu celnego, jeżeli wymaga tego interes strony lub ważne względy służbowe; przekazanie sprawy jest wiążące. Osoba przewożąca towar przekazany w związku z przekazaniem sprawy, o którym mowa wyżej jest obowiązana dostarczyć go do urzędu celnego wskazanego w dokumencie przekazowym. W związku z powyższym posiadacz karnetu TIR był zobowiązany dostarczyć towar w terminie określonym w karnecie do wskazanego urzędu celnego.

Od czasu, kiedy posiadacz karnetu rozpoczął działanie niezgodne z treścią karnetu, stał się od tego momentu podmiotem dokonującym obrotu towarowego z zagranicą, bowiem działał we własnym imieniu i na własny rachunek (art. 2 pkt 6 ustawy Prawo celne).

W związku z tym Prezes Głównego Urzędu Ceł uznał decyzję organu celnego I instancji wymierzającą należności celne za towar za prawidłową i odpowiedział na wszystkie zarzuty podniesione przez A.

Prezes Głównego Urzędu Ceł ustosunkował się do zarzutów podniesionych w skardze.

1. Błędne jest twierdzenie, że zaskarżona decyzja narusza postanowienia Konwencji CMR przez nieuwzględnienie faktu, iż przewoźnik nie odpowiada, za jakość przesyłki i prawidłowość dokumentów przewozowych. Ani jakość przesyłki, ani prawidłowość dokumentów przewozowych nie były przedmiotem decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł, gdyż nie mają one znaczenia przy wymiarze należności celnych, oraz przy ocenie, czy posiadacz karnetu TIR wypełnił obowiązki nałożone na niego przez prawo celne.

2. Prezes Głównego Urzędu Ceł nie naruszył w zaskarżonej decyzji art. 23 i 36 Konwencji TIR.

Zgodnie z art. 23 Konwencji TIR władze celne będą mogły konwojować na koszt przewoźnika pojazdy drogowe, zespoły pojazdów lub kontenery przez terytorium ich państwa tylko w przypadkach wyjątkowych. Zarządzenie konwoju należy do kompetencji dyrektora urzędu celnego.

Stosownie do art. 36 Konwencji TIR każde naruszenie postanowień niniejszej konwencji narazi naruszającego w państwie, w którym naruszenie zostało dokonane, na sankcje przewidziane przez ustawodawstwo tego państwa. W niniejszej sprawie naruszającym postanowienia Konwencji TIR jest posiadacz karnetu - A.

3. Postępowanie karne skarbowe jest odrębnym postępowaniem prowadzonym przez dyrektora urzędu celnego. Orzeczenie zapadłe w tym postępowaniu, zgodnie z art. 21 § ustawy karnej skarbowej, nie zwalnia od obowiązku uiszczenia należności państwowych. Postępowanie karne skarbowe zmierza do ustalenia winnych popełnienia przestępstwa skarbowego i jest prowadzone wobec osób podejrzanych o popełnienia takiego przestępstwa.

W niniejszej sprawie postępowanie karne-skarbowe nie ma wpływu na wymierzenie należności celnych podmiotowi, który nie wywiązał się z obowiązków nałożonych na niego przez prawo celne i właściwe umowy międzynarodowe.

4. Błędne jest twierdzenie, że przepisy Konwencji TIR przewidują, iż każda strona ma prawo dochodzenia należności od rzeczywistych sprawców szkody. Możliwość taką przewidują przepisy prawa cywilnego oraz prawa karnego.

5. Stosunek między nadawcą, odbiorcą i przewoźnikiem jest stosunkiem cywilnoprawnym, regulowanym przez umowę przewozu, w związku z czym nie jest przedmiotem decyzji administracyjnej. Zaskarżona decyzja porusza kwestie wywiązania się z obowiązków celnych określonych w Prawie celnym i Konwencji TIR.

6. Zgodnie z art. 1 pkt b Konwencji TIR określenie opłaty i podatki przywozowe i wywozowe oznacza opłaty celne oraz wszystkie inne opłaty, podatki, należności i inne obciążenia finansowe, które są pobierane przy przywozie lub wywozie bądź w związku z przywozem lub wywozem towarów. Zatem obliczenie podatku VAT nie stanowi naruszenia art. 1 pkt b Konwencji TIR, co zarzuca skarżący.

7. Stosownie do art. 3 Prawa celnego obrót towarowy z zagranicą jest dozwolony każdemu na równych prawach z zachowaniem warunków i ograniczeń określonych w przepisach prawa i umowach międzynarodowych. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 30 czerwca 1994r. sygn. akt SA/Ka 1531/93 w zakresie obrotu towarowego z zagranicą stosunki prawne mogą być kształtowane również bezpośrednio poprzez umowy międzynarodowe, zatem przepisy Konwencji TIR mogą być podstawą prawną decyzji dyrektora urzędu celnego oraz Prezesa Głównego Urzędu Ceł.

Postanowieniem z dnia 12 czerwca 1996 r. Naczelny Sąd Administracyjny O/Z w Krakowie zawiesił postępowanie sądowe prowadzone pod sygnaturą SA/Kr 1649/95 do czasu zakończenia sprawy karnej przeciwko L. S. i P. W. przez Sąd Rejonowy .

Pismem z dnia 27 kwietnia 2009 r. Dyrektor Izby Celnej wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania przesyłając odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia 23 listopada 2004 r. sygn. akt [...].

Postanowieniem z dnia 29 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podjął postępowanie sądowe a sprawie nadana została sygnatura III SA/Kr 240/10.

Z odpisu wyroku Sądu Rejonowego z dnia 23 listopada 2004 r. sygn. Akt [...], który uprawomocnił się w dniu 25 maja 2005 r. wynika, że oskarżonymi w tej sprawie byli P. W. i L. S.

M.in. Sąd oskarżonych P. W. i L. S. uniewinnił od popełnienia zarzucanego im czynu polegającego na tym, że w okresie czasu od 13 kwietnia 1964 r. do 29 czerwca 1994 r. w C woj. [...] i D woj. [...] działając przestępstwem ciągłym, wspólnie i w porozumieniu z innymi nieustalonymi osobami wprowadzili na polski obszar celny bez zgłoszenia do odprawy na podstawie karnetów TIR o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], - 270 568 kg pasty pomidorowej, przez co narazili Skarb Państwa na uszczuplenie cła, podatku VAT i opłat wyrównawczych w łącznej kwocie 3 086 263 st. zł.

Sąd na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 kpa postępowanie przeciwko oskarżonym odnośnie czynu zarzucanego z pkt III umorzył. Czyn ten polegał na tym, że w okresie czasu od 13 kwietnia 1994r. do 29 czerwca 1994r. w różnych miejscowościach Rzeczypospolitej Polskiej działając wspólnie i w porozumieniu brali udział w sprzedaży koncentratu pomidorowego wprowadzonego na polski obszar celny bez uiszczenia należności celnych, przy czym L. S. rozprowadził 65 327 kg tego koncentratu na łączną sumę 2 436 800 st. zł., zaś P. W. sprzedał osobiście 39 032 kg koncentratu za kwotę 1. 070. 400: 972 st. zł., przy czym obaj nie posiadali zezwoleń na prowadzenie tego rodzaju działalności gospodarczej oraz nie zgłosili tej działalności i osiąganych dochodów organom podatkowym, przez co narazili Skarb Państwa na uszczuplenie podatkowe w kwotach nie mniejszych aniżeli 90 000 000 st. zł., tj. o czyn przewidziany w art. 94 § 1 -ustawy karno- skarbowej

- Sąd P. W. i L. S. uznał winnych tego, że w okresie od 13 kwietnia 1994r. do 29 czerwca 1994 r. w W. działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami a przy tym w podobny sposób oraz w krótkich odstępach czasu dokonali przerobienia 8 dokumentów CMR o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] poprzez sporządzenie za pomocą podrobionego stempla Urzędu Celnego I poświadczenia na wyżej wymienionych dokumentach dokonania odprawy celnej przewożonego koncentratu pomidorowego tj. czynu z art. 270 § 1 kk w zw. z art. 91 § 1 kk.

Z przedłożonych wraz z odpowiedzią na skargę akt postępowania wynika, że towar przewożony za karnetem TIR nr [...] objęty był międzynarodowym listem przewozowym CMR [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, zgodnie z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny - zgodnie z ustawowymi kompetencjami - badał, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne, uwzględniając stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Należy podkreślić, że ustalenia wydanego w postępowaniu karnym wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny (art. 11 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W sprawie, towar w postaci przecieru pomidorowego przewożony za karnetem TIR nr [...] objęty był międzynarodowym listem przewozowym CMR [...]. Sąd związany był, więc tym, że Sąd Rejonowy w wyroku z dnia 23 listopada 2004 r. sygn. akt [...]. oskarżonych P. W. i L. S. uznał winnych m.in. tego, że w okresie od 13 kwietnia 1994r. do 29 czerwca 1994 r. w Warszawie działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami a przy tym w podobny sposób oraz w krótkich odstępach czasu dokonali przerobienia 8 dokumentów CMR o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] poprzez sporządzenie za pomocą podrobionego stempla Urzędu Celnego I poświadczenia na wyżej wymienionych dokumentach dokonania odprawy celnej przewożonego koncentratu pomidorowego tj. czynu z art. 270 § 1 kk w zw. z art. 91 § 1 kk.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale nie w pełnym uwzględnieniu podniesionych w niej zarzutów.

Decyzje wydane w sprawie zostały oparte na podstawie prawnej wynikającej z regulacji zawartych w treści ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne (tj. Dz.U. z 1994 r., nr 71, poz.312 ze zm.). Ustawa ta reguluje zasady obrotu towarowego z zagranicą, obowiązki celne, zasady postępowania celnego oraz ustrój organów celnych (art. 1 ust. 1). W postępowaniu przed organami celnymi stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ust. 2).

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r., nr.98, poz. 1071 ze zm.) zwana dalej kpa, normuje postępowanie przed organami administracji publicznej, przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 §1 kpa). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art.107 § 3 kpa).

Zgodnie z treścią art. 138 § 1 kpa, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka, co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo umarza postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (§2). Charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania odwoławczego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego, jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy.

Spór w sprawie poddanej kontroli Sądu w istocie sprowadza się do tego, że organy celne uznały, że przewoźnik dokonał obrotu towarowego z zagranicą i obciążyły go należnościami celnymi, ponieważ w wyznaczonym terminie towar nie został dostarczony do wskazanego w urzędu celnego, a w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że nie został wywieziony za granicę. Organy celne uznały, że wystarczającym dokonanego przed wydaniem decyzji, ustaleniem stanu faktycznego jest to, że przewoźnik, jako osoba przewożąca towar celny przekazany w związku z przekazaniem sprawy, o którym mowa w art. 45 ust. 5, nie wypełniła obowiązku dostarczenia go do urzędu celnego wskazanego w dokumencie przekazowym (art. 42 ustawy Prawo celne) oraz, że należności celne nie zostały uiszczone, zaś wskazany odbiorca towaru firma B s.c. V. P. nie jest zarejestrowana w Wydziale Ewidencji Gospodarczej i Komunikacji jak również nazwisko V. P. nie figuruje w ewidencji ludności Wydziału Spraw Obywatelskich. W konsekwencji uznały, że przewoźnik dokonał obrotu towarowego z zagranicą na własny rachunek i we własnym imieniu nie dokonując żadnych - poza wskazanymi- ustaleń, z których ta przesłanka ustawowa miała wynikać, pomimo tego, że posiadacz karnetu TIR - A powiadomił o dostarczeniu towaru do odbiorcy - firmy B oraz wyjaśnił, że przy rozładunku towaru był obecny przedstawiciel nadawcy oraz osoba działająca w imieniu odbiorcy.

Zgodnie z treścią art. 2 pkt 3 i 6 ustawy Prawo celne: użyte w ustawie określenia oznaczają:

- obrót towarowy z zagranicą - przywóz towarów z zagranicy, wywóz towarów za granicę oraz przewóz towarów przez polski obszar celny, niezależnie od sposobu ich przemieszczania przez granicę celną,

- podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą - osobę fizyczną, prawną lub jednostkę nieposiadającą osobowości prawnej, dokonującą obrotu towarowego z zagranicą na własny rachunek i we własnym imieniu.

Obrót towarowy z zagranicą jest dozwolony każdemu na równych prawach, z zachowaniem warunków i ograniczeń określonych w przepisach prawa i umowach międzynarodowych (art. 3 ustawy). Przywóz towarów z zagranicy podlega cłu, z wyjątkami określonymi w przepisach prawa (art. 4 ust.1 ustawy).

Podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą jest obowiązany dostarczyć do granicznego miejsca odpraw celnych i zgłosić do odprawy celnej towary będące przedmiotem tego obrotu (art. 40 ust. 1). Przewoźnik lub spedytor przewożący przez granicę państwową towary jest obowiązany dostarczyć je do granicznego miejsca odpraw celnych oraz przedstawić organowi celnemu dokumenty dotyczące tych towarów (ust. 2).

Zgodnie z art. 45 ust. 5 ustawy Prawo celne dyrektor urzędu celnego może na wniosek strony lub z urzędu przekazać sprawę do rozpatrzenia dyrektorowi innego urzędu celnego, jeżeli wymaga tego interes strony lub ważne względy służbowe; przekazanie sprawy jest wiążące. Osoba przewożąca towar celny przekazany w związku z przekazaniem sprawy, o którym mowa w art. 45 ust. 5, jest obowiązana dostarczyć go do urzędu celnego wskazanego w dokumencie przekazowym (art. 42 ustawy).

W sprawie w związku z powyższym posiadacz karnetu TIR był zobowiązany dostarczyć towar celny w terminie określonym w karnecie do wskazanego urzędu celnego. Organy obu instancji ustaliły, że strona skarżąca, jako przewoźnik nie dostarczyła towaru do wskazanego urzędu celnego. Dlatego też decyzją z dnia [...] 1994r. nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego wymierzył firmie A posiadaczowi karnetu TIR należności celne, którą to decyzję Prezes Głównego Urzędu Ceł zaskarżoną decyzją uznał za prawidłową.

W przepisach ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne nie występują regulacje pozwalające wymierzyć cło osobie nie będącej podmiotem dokonującym obrotu towarowego z zagranicą, o którym mowa w art. 2 pkt 6 tej ustawy. Wymiar cła wobec przewoźnika jest uzależniony od wykazania w postępowaniu administracyjnym, że przewoźnik w rzeczywistości był równocześnie importerem towaru.

Organy obu instancji uznały, że od czasu, kiedy posiadacz karnetu rozpoczął działanie niezgodne z treścią karnetu, stał się podmiotem dokonującym obrotu towarowego z zagranicą, bowiem działał we własnym imieniu i na własny rachunek. To stanowisko jest błędne, ponieważ ustawa z dnia 28 grudnia 1989r. - Prawo celne nie zawiera takiej regulacji. Analiza przepisów Prawa celnego, powołanych w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, nie pozwala na stwierdzenie, że dają one podstawę do obciążenia przewoźnika obowiązkiem zapłaty należności celnych, gdyż obowiązek taki zgodnie z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 6 spoczywa wyłącznie na podmiocie dokonującym obrotu towarowego z zagranicą.

To stanowisko potwierdza orzecznictwo sądów. Jeżeli przewoźnik postąpił wprawdzie wbrew obowiązkom określonym w art. 42 Prawa celnego, lecz towar celny dostarczył importerowi, który go odebrał, to trudno przypisać mu działanie na własny rachunek i we własnym imieniu. Jeżeli przewoźnik nie ma możliwości przeciwdziałania naruszeniu zasad konwencji TIR, które jest następstwem działania innych osób, nie można uznać, że taki zbieg okoliczności czyni z przewoźnika importera, gdyż żaden przepis prawa celnego nie daje podstaw do wymierzenia mu cła (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2000 r. sygn. V SA 1730/99 LEX nr 50154).

W sprawie zachodziła, więc konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy przewoźnik przekształcił się w podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą na własny rachunek i we własnym imieniu (art. 2 pkt 6 Prawa celnego). Przekształcenie takie nie mogło nastąpić wyłącznie w wyniku niewykonania przez przewoźnika obowiązku dostarczenia towaru do urzędu celnego wskazanego w dokumencie przekazowym (art. 42 Prawa celnego), gdyż niewykonanie tego obowiązku uprawniało organ celny jedynie do pobrania opłaty manipulacyjnej dodatkowej (art. 70 ust. 2 pkt 3 Prawa celnego), nie stanowiło natomiast podstawy do obciążenia skarżącej obowiązkiem zapłaty należności celnych.

Zakres postępowania dowodowego wymagał dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wszechstronnej oceny materiału dowodowego zebranego także w postępowaniu karnym. Zdaniem Sądu, w szczególności konieczne było zapoznanie się z aktami i wynikami śledztwa prowadzonego w Prokuraturze Rejonowej o sygnaturze [...], co strona skarżąca podnosiła już w odwołaniu od decyzji organu I instancji, w celu stwierdzenia, czy dokonane w tym postępowaniu ustalenia potwierdzają stanowisko organów celnych, że przewoźnik działał na własny rachunek i we własnym imieniu jak podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą, czy też ustalono faktycznego odbiorcę towaru, któremu w sprawie może być przypisany przymiot importera i obowiązek zapłaty należności celnych.

Z dotychczasowego stanu sprawy wynika, że towar nie został dostarczony do wskazanego urzędu celnego. Pismem z dnia 28 lipca 1994r. posiadacz karnetu TIR - A powiadomił o dostarczeniu towaru do odbiorcy - firmy B. Ponadto strona skarżąca podniosła, że dopełniła formalności nałożonych na przewoźnika przez przepisy prawa celnego - art. 42, a wypełnienie obowiązków należy, uznać sytuację, kiedy przewoźnik otrzymuje od odbiorcy towaru, opieczętowane przez Urząd Celny, w sposób zgodny z przepisami, dokumenty świadczące o dokonaniu odprawy celnej i zapłaceniu ciążących na towarze zobowiązań wobec Skarbu Państwa.

Z akt sprawy nie wynika jednakże, jaki był rzeczywisty przebieg tych zdarzeń. W szczególności brak jest ustaleń, w jakich okolicznościach miała być dokonana odprawa celna zakończona opieczętowaniem dokumentów przez funkcjonariusza celnego oraz czy rzeczywiście odprawa taka miała miejsce, czy użyto sfałszowanej pieczątki. Nie jest także możliwe ustalenie, czy kierowca samochodu przewoźnika brał udział w tym zdarzeniu a w szczególności czy istniały powiązania kierowcy z osobami przejmującymi towar. Braki te nie pozwalają na ustalenie czy przewoźnik miał możliwość przeciwdziałaniu tym zdarzeniom. Nie wyjaśniono także, w jakich okolicznościach doszło do złożenia zamówienia przez firmę, która nie istnieje.

W sprawie niesporne jest, że towar był przewożony pod osłoną karnetu TIR. Stosownie do art. 36 Konwencji Celnej dotyczącej międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR sporządzonej w Genewie w dniu 14 listopada 1975 r. (załącznik do Dziennika Ustaw nr 17, poz. 76 z dnia 28 marca 1984 r.): każde naruszenie postanowień niniejszej konwencji narazi naruszającego w państwie, w którym naruszenie zostało dokonane, na sankcje przewidziane przez ustawodawstwo tego państwa. Konwencją TIR jest zgodnie z art. 2, objęty przewóz towarów od wyjściowego urzędu celnego do urzędu docelowego. Posiadacz karnetu TIR jest, więc zobowiązany do wykonania takiego przewozu a tym samym do przedstawienia towaru w docelowym urzędzie celnym. W tym przypadku miał to być Urząd Celny.

Niewątpliwie wskazany przepis Konwencji Celnej z 1975 r., koresponduje z art. 14 ust. 1 pkt 38 Prawa celnego, w myśl którego wolny od cła jest przywóz z zagranicy towarów celnych, które przed podjęciem do obrotu na polskim obszarze celnym uległy zniszczeniu lub przepadkowi na rzecz Skarbu Państwa. Wnioskowanie, argumentum a minori ad maius prowadzi do wniosku, że skoro przepis art. 14 ust. 1 pkt 38 przewiduje, iż wolny od cła jest towar, który uległ zniszczeniu przed podjęciem do obrotu na polskim obszarze celnym, to również wolny od cła jest towar całkowicie utracony skutkiem kradzieży przed podjęciem do obrotu – (wyrok NSA O/Z we Wrocławiu z 22.6.1993 r., sygn. SA/Wr 81/93).

Gdyby, więc prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy pozwolił na uznanie, że przewoźnik zamiast dostawy towaru dla odbiorcy wskazanego w dokumentach, dostarczył towar w inne miejsce bez przedstawienia do właściwego docelowego urzędu celnego, istniałyby podstawy do rozważań czy możliwe jest w takiej sytuacji uznanie, że towar sprowadził we własnym imieniu i na własną rzecz. Zastosowanie tej zasady nie jest jednak możliwe w każdych warunkach. Jeżeli, bowiem przewoźnik nie ma możliwości przeciwdziałania naruszeniu zasad konwencji TIR, które jest następstwem działania innych osób, nie można uznać, że taki zbieg okoliczności czyni z przewoźnika importera, gdyż żaden przepis prawa celnego nie daje podstaw do wymierzenia cła przewoźnikowi. Wymierzenie cła przewoźnikowi jest, więc uzależnione od wykazania w postępowaniu administracyjnym, że przewoźnik w rzeczywistości był równocześnie importerem towaru. W tym zaś celu organy zobowiązane są do przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, aby możliwe było przyjęcie, że przewoźnik sprowadzał towar we własnym imieniu i na własną rzecz.

Niewątpliwie niezbędne będzie także w związku z tym, że towar w postaci przecieru pomidorowego przewożony za karnetem TIR nr [...] objęty był międzynarodowym listem przewozowym CMR [...] wzięcie pod uwagę także treści wyroku Sądu Rejonowego z dnia 23 listopada 2004 r. sygn. akt [...]. Sąd P. W. i L. S. uznał winnych m.in. tego, że w okresie od 13 kwietnia 1994r. do 29 czerwca 1994 r. w W. działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami a przy tym w podobny sposób oraz w krótkich odstępach czasu dokonali przerobienia 8 dokumentów CMR o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] poprzez sporządzenie za pomocą podrobionego stempla Urzędu Celnego I poświadczenia na wyżej wymienionych dokumentach dokonania odprawy celnej przewożonego koncentratu pomidorowego tj. czynu z art. 270 § 1 kk w zw. z art. 91 § 1 kk.

W związku z tym rzeczą organów było wyjaśnienie tych okoliczności a naruszenie tego obowiązku daje podstawę do usunięcia z obrotu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji.

Organ odwoławczy nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie wskazanym przez Sąd, co czyni uzasadnionym zarzut skargi, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Takiego postępowania nie przeprowadził też organ I instancji.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 października 2003 r. sygn. III RN 126/02 (Prok.i Pr.-wkł. 2004/4/44) wyraził pogląd, że: Jeżeli "osoba przewożąca towar celny" (przewoźnik), która - stosownie do dyspozycji art. 40 ust. 2 oraz art. 42 i art. 43 w zw. z art. 45 ust. 5 Prawa celnego - obowiązana była "dostarczyć go do urzędu celnego wskazanego w dokumencie przekazowym", nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku, bowiem nie dostarczyła tego towaru do wskazanego w dokumencie przekazowym urzędu celnego, lecz przewożony towar przekazała innemu (nieznanemu) odbiorcy, to oznacza to, że dokonała ona tym samym we własnym imieniu i na własny rachunek obrotu towarowego z zagranicą, wprowadzając powierzony jej towar do obrotu na polski obszar celny (art. 2 pkt 6 w zw. z pkt 3 oraz pkt 1, pkt 2 i pkt 4 Prawa celnego) i z tego tytułu obowiązana jest ona - na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 15 Prawa celnego w związku z art. 36 Konwencji celnej dotyczącej międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR (Konwencja TIR) sporządzonej w Genewie dnia 14 listopada 1975 r. (Dz. U. z 1984 r., Nr 17, poz. 76 ze zm.) - do uiszczenia należności celnych. Z uzasadnienia powyższego wyroku wynika jednakże, że SN orzekał w sprawie, w której przewoźnik przewożony towar przekazał nieznanemu odbiorcy a z uzasadnienia tego wyroku wynika również to, że przed podjęciem zaskarżonej decyzji Prezes Głównego Urzędu Ceł podjął szereg czynności mających na celu uzyskanie dodatkowych informacji dotyczących okoliczności towarzyszących utracie przewożonego towaru przez przewoźnika (dowodzi tego znajdująca się w aktach sprawy administracyjnej korespondencja organów celnych z organami wymiaru sprawiedliwości, ...).

Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.

Zgodnie z art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Przy ponownym prowadzeniu postępowania organy uwzględnią oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy. W skład tych kosztów weszły: uiszczony wpis w kwocie 555,11 zł, opłata za czynności profesjonalnego pełnomocnika strony skarżącej - radcy prawnego w kwocie 2400 zł, według stawki określonej w § 6 pkt 5 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.), oraz uiszczona opłata skarbowa od złożonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.