Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 297/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 35  ust. 1,  art. 36  ust. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity
article: art. 129  ust. 5  pkt 3
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: art. 79a
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a i c,  art. 205
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lipca 2023 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody Z. na rzecz skarżącej R. S. kwotę [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Pismem z 23 lutego 2022 r. pełnomocnik R. S. (dalej jako: Strona, Wnioskodawczyni lub Skarżąca) wystąpił z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania w trybie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami za nieruchomości oznaczone jako: działki nr [...] obręb [...] i nr [...] obręb [...] w rejonie Osiedla S. oraz działka nr [...] obręb [...] w rejonie Osiedla S. , w związku z decyzją Prezydenta Miasta S. z [...] lutego 1980 r. o zezwoleniu na zajęcie nieruchomości, przez które przeprowadzona zostanie budowa linii energetycznej — napowietrznej 220 kV M. — P..

Po rozpatrzeniu zainicjowanej w powyższy sposób sprawy, decyzją z [...] sierpnia 2022 r. Prezydent Miasta S., na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, orzekł o umorzeniu powyższego postępowania. Organ ustalił, iż jak wynika z ZPO znajdującego się w aktach decyzja z zezwoleniu na zajęcie nieruchomości została doręczona J. T. 12 lutego 1980 r. W dniu 25 kwietnia 1985 r. J. T. zawarła z córką - S. T. umowę przekazania gospodarstwa rolnego, która obejmowała działki nr [...]. Umowa ta została zawarta na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników i ich rodzin (Dz. U. z 1982 r. nr 40, poz. 288, ze zm.). Działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...] i [...], a następnie działka [...] została zbyta na rzecz Skarbu Państwa. Obecnie działka stanowi ona własność Gminy Miasto S.. J. T. zmarła w dniu 19 września 1989 r. a spadek po niej nabyła w całości córka - S. T.. S. T. zmarła w 21 listopada 2003 r. a spadek po niej nabył w całości B. S. a po jego śmierci R. S., która aktualnie wystąpiła z rozpatrywanym wnioskiem o odszkodowanie.

Organ I instancji uznał toczące się postępowanie za bezprzedmiotowe, gdyż w jego ocenie Wnioskodawczyni nie wykazała się legitymacją procesową w postępowaniu. Wyjaśniono, iż w chwili śmierci J. T., tj. w dniu 19 września 1989 r. (osoby uprawnionej do odszkodowania w dacie wydania decyzji o zezwoleniu) w skład masy spadkowej nie wchodziły już objęte wnioskiem działki, ponieważ zostały one zbyte na podstawie umowy zawartej w dniu 25 kwietnia 1985 r. Powołując się na uchwałę składu 7 sędziów NSA z dnia 22 lutego 2021 r., sygn. akt I OPS 1/20 organ wyjaśnił, iż roszczenie o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość nie przysługuje każdemu właścicielowi nieruchomości, bowiem nie ma charakteru roszczenia obciążającego nieruchomość i niedopuszczalne jest domaganie się odszkodowania przez każdego z kolejnych nabywców nieruchomości. Na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. uprawnionymi do odszkodowania są jedynie osoby wywłaszczone oraz ich sukcesorzy pod tytułem uniwersalnym, a nie singularnym. Jak wyjaśnił dalej organ, następstwo prawne pod tytułem "uniwersalnym" oznacza - w odniesieniu do osoby fizycznej w polskim systemie prawnym - wyłącznie dziedziczenie, zaś następstwo pod tytułem "singularnym" oznacza następstwo w zakresie praw związanych z przeniesieniem praw do określonych składników majątkowych (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2021 r., sygn. akt I OSK1149/20).

Od powyższej decyzji odwołanie wywiódł pełnomocnik Wnioskodawczyni oświadczając, iż jest ona osoba uprawnioną do otrzymania odszkodowania, ponieważ swoje uprawnienie wywodzi nie z faktu nabycia konkretnej nieruchomości, czy też wierzytelności, a z tego, że wstąpiła w ogół praw i obowiązków zbywcy, który był właścicielem wywłaszczonej nieruchomości. Nadmieniono w tym zakresie, iż Strona nabyła spadek po B. S., który był spadkobiercą S. T., która z kolei wstąpiła w prawa spadkowe po J. T. (osobie wywłaszczonej)

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z [...] stycznia 2023 r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] sierpnia 2022 r. i w to miejsce orzekł o odmowie ustalenia odszkodowania na rzecz R. S. za nieruchomości objęte wnioskiem.

Jak wyjaśnił organ odwoławczy w jego ocenie Wnioskodawczyni posiada przymiot strony w omawianym postępowaniu odszkodowawczym, z uwagi na to, że jest następcą prawnym J. T. (osoby wywłaszczonej w 1980 r.). Ponadto, istnieje więź prawna pomiędzy ograniczeniem sposobu korzystania z ww. nieruchomości na gruncie ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r., a podstawą do prowadzenia postępowania odszkodowawczego w trybie aktualnie obowiązującego art. 129 ust. 5 pkt u.g.n., gdyż roszczenie o odszkodowanie w postępowaniu administracyjnym nie przedawnia się. Jak wyjaśnił Wojewoda, kwestię możliwości ustalenia odszkodowania na rzecz spadkobierców osób wywłaszczonych, w sytuacji, gdy ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości nastąpiło na podstawie przepisów ustaw wcześniejszych, a w szczególności ustawy wywłaszczeniowej w sposób kompleksowy i wyczerpujący wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lipca 2021 r., sygn. akt I OSK 950/21. W wyroku tym dokonał on również wykładni uchwały NSA z dnia 22 lutego 2021 r., sygn. akt I OPS 1/20.

Zdaniem organu odwoławczego orzekając w sprawie przyjął on stanowisko tożsame jak w przedstawionym wyroku NSA. Podkreślił, że przyjęcie stanowiska, iż osobą uprawnioną do otrzymania odszkodowania jest wyłącznie osoba wywłaszczona, rozumiana jako osoba pozbawiona prawa do nieruchomości lub ograniczona w wykonywaniu tego prawa, nie jest do zaakceptowania, ponieważ narusza konstytucyjną zasadę ochrony własności i prawa dziedziczenia oraz dopuszczalność wywłaszczenia za słusznym odszkodowaniem. Mogłoby bowiem dojść do sytuacji wywłaszczenia prawa bez ustalenia odszkodowania (np. w przypadku śmierci osoby wywłaszczonej, co spowodowałaby konieczność umorzenia postępowania dotyczącego ustalenia odszkodowania).

Jeśli chodzi natomiast o podstawę wydania decyzji odmownej, organ odwoławczy wyjaśnił, że Wnioskodawczyni wykazała co prawda, że jest następcą prawnym J. T., jednakże nie można wykluczyć, że inwestor zrekompensował pierwotnej właścicielce szkody (jeżeli wystąpiły). J. T. została ograniczona w sposobie korzystania z nieruchomości na podstawie decyzji z dnia [...] lutego 1980 r., natomiast wspomniana linia elektroenergetyczna została wybudowana w 1983 r. Z kolei, własność omawianych działek została przeniesiona w dniu 25 kwietnia 1985 r., a więc po wybudowaniu linii, co również pozwala przypuszczać, że w okresie od wybudowania linii do zbycia nieruchomości (w okresie trwającym co najmniej kilkanaście miesięcy) inwestor mógł rozliczyć ewentualne szkody z właścicielką nieruchomości.

Nadto, obowiązujące w dacie ograniczenia prawa własności przepisy (art 36 ustawy wywłaszczeniowej) w pierwszej kolejności dawały prym możliwości ustalenia odszkodowania na podstawie wzajemnego porozumienia a dopiero w razie sporu o wysokość odszkodowaniom ustalał je na wniosek zainteresowanej strony naczelnik gminy, a w miastach prezydent lub naczelnik miasta (dzielnicy). W ocenie Wojewody nie można również stwierdzić, czy szkoda w ogóle wystąpiła, ponieważ mający zastosowanie przepis wskazywał, że właścicielowi nie przysługuje prawo do odszkodowania, jeżeli pomimo ograniczenia nie poniósł szkody.

W konkluzji powyższych rozważań organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw do ustalenia odszkodowania na rzecz R. S., skoro nastąpił znaczny upływ czasu i aktualnie nie można ocenić jednoznacznie, czy odszkodowanie nie zostało wcześniej wypłacone na rzecz pierwotnej właścicielki nieruchomości. Podkreślił też, iż sposobem rozliczenia ewentualnie powstałych szkód nie było obligatoryjne wydanie decyzji administracyjnej, gdyż pierwszeństwo w tym zakresie stanowił tryb cywilny, co dodatkowo utrudnia, jeśli nie zamyka obecnie drogi do jednoznacznego odtworzenia stanu faktycznego w tej sprawie. Tak więc, zdaniem organu odwoławczego, trudno przerzucać obowiązek dowodzenia w tak skomplikowanym postępowaniu na organy władzy publicznej.

Pismem z 28 lutego 2023 r. pełnomocnik Wnioskodawczyni wystąpił ze skargą na powyższą decyzję domagając się jej uchylenia oraz o przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji.

Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

1) art. 129 ust 5 pkt 3 u.g.n., art. 128 ust. 4 zdanie drugie u.g.n. i art. 21 ust. 2 Konstytucji RP poprzez odmówienie wnioskodawczyni prawa do odszkodowania pomimo dokonanego wywłaszczenia i poprzez bezpodstawne uznanie, że wnioskodawczyni nie należy się odszkodowanie za obniżenie wartości nieruchomości oznaczonej w dacie wydania decyzji t.j. w dniu [...] lutego 1980r. jako działka nr [...] oraz działka nr [...], które w obecnej stanowią:

a) działkę nr [...] oraz [...], położone na Osiedlu S. w S., aktualnie własność R. S.;

b) działkę [...], położone na Osiedlu S. w S., aktualnie własność Gminy Miasta S.; częściowo wywłaszczonej w drodze decyzji Prezydenta Miasta S. z [...].02.1980r. pod budowę napowietrznej linii elektroenergetycznej linii elektroenergetycznej WN 220 kV M. — P. będącej obecnie w posiadaniu przedsiębiorcy [...] Spółka Akcyjna.

W uzasadnieniu stanowiska Skarżącej podniesiono, iż Wojewoda prawidłowo ustalił istnienie interesu prawnego wnioskodawczyni w dochodzeniu i żądaniu ustalenia odszkodowania. Pomylił jednak w treści decyzji odszkodowanie za obniżenie wartości nieruchomości w związku z ograniczeniem własności w drodze decyzji wywłaszczeniowej (co jest odszkodowaniem objętym żądaniem wniosku) z odszkodowaniem za faktyczne szkody na gruncie związane z pracami budowlanymi w trakcie budowy linii (co nie było objęte wnioskiem i czego wnioskodawczyni się nie domagała). Decyzja nie odnosi się więc w ogóle do przedmiotu sprawy. Wnioskodawczynie nie wnosiła więc o odszkodowanie za szkody w plonach, czy szkody związane z przywróceniem stanu poprzedniego po pracach przy budowie linii, ale w szczególności w oparciu o art. 128 ust. 4 zd. drugie u.g.n., wnosiła o odszkodowanie za odjęcie prawa własności (częściowe pozbawianie prawa własności) poprzez decyzję wywłaszczeniową, stale przyznającą przedsiębiorcy przesyłowemu administracyjny tytuł prawny do korzystania z prywatnego gruntu.

Zdaniem pełnomocnika Skarżącej, jest ona uprawniona do uzyskania odszkodowania jako spadkobierca J. T.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.

Z analogicznym do organu wnioskiem wystąpił pełnomocnik uczestnika postępowania: [...] S.A.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1327) na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi jest decyzja organu odwoławczego uchylająca zapadłą przed organem I instancji decyzję umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania w trybie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1889, dalej: u.g.n.), za działki nr [...], nr [...] i nr [...] w rejonie Osiedla S. w związku z decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] lutego 1980 r. o zezwoleniu na zajęcie nieruchomości, przez które przeprowadzona została budowa linii energetycznej — napowietrznej 220 kV M. — P. oraz w związku z art. 35 i 36 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64, zwana dalej: ustawą wywłaszczeniową).

Jak trafnie dostrzegły organy administracji, zagadnienie związane z podmiotami uprawnionymi do uzyskania odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności było przedmiotem uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2021 r. sygn. akt I OPS 1/20. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że: "1.Odszkodowanie, o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.), może być od dnia 1 stycznia 1998 r. ustalone na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65 ze zm.) dla spadkobiercy właściciela nieruchomości wymienionej w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. 2. Odszkodowanie, o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, nie może być ustalone na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65 ze zm.) na rzecz nabywcy nieruchomości w drodze umowy zawartej po dniu czasowego zajęcia tej nieruchomości w trybie określonym w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości." Powyższa uchwała jest wiążąca dla składów orzekających sądu administracyjnego.

W badanej sprawie co do zasady nie jest sporne, iż Wnioskodawczyni jest spadkobiercą po właścicielce nieruchomości z daty ograniczenia prawa własności tj. J. T.. Przy czym, co jest istotne dla niniejszej sprawy, J. T. przed swoją śmiercią w dniu 19 września 1989 r., przekazała na mocy umowy z 25 kwietnia 1985 r. gospodarstwo rolne córce, stosownie do zasad wynikających z ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników i ich rodzin. Jak wynika z ustaleń organu I instancji w skład przekazanego gospodarstwa S. T. wchodziły między innymi działki objęte rozpatrywanym aktualnie wnioskiem. Tym samym nieruchomość będąca przedmiotem wniosku stała się własnością córki właścicielki nieruchomości będącej adresatką decyzji wywłaszczeniowej nie na podstawie dziedziczenia, a na podstawie umowy przenoszącej własność gospodarstwa rolnego. Przy czym, nie można też nie dostrzegać, że S. T., już po nabyciu gospodarstwa w ramach opisanej wyżej sukcesji singularnej, następnie nabyła spadek po J. T.. Dalej po S. T. dziedziczyli kolejno B. S. a następie R. S. (Wnioskodawczyni).

W istocie zagadnienie prawne powstałe w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy S. T. (a dalej jej następcy prawni, dziedziczący w ramach sukcesji uniwersalnej) była uprawniona do wystąpienia z wnioskiem o odszkodowanie, skoro w chwili śmierci J. T. (osoby uprawnionej do odszkodowania z tytułu decyzji), do masy spadkowej po zmarłej nie wchodziła już nieruchomość będąca przedmiotem wniosku o odszkodowanie, bowiem wcześniej, na podstawie umowy przekazania gospodarstwa rolnego, weszła ona w skład majątku S. T..

W ocenie Sądu w przywołanej wyżej uchwale, uwzględniając też jej uzasadnienie, Naczelny Sąd Administracyjny opowiedział się za dominującym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, że roszczenie o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość nie jest skuteczne względem każdego właściciela nieruchomości, bowiem nie ma ono charakteru roszczenia obciążającego nieruchomość i niedopuszczalne jest domaganie się odszkodowania przez każdego z kolejnych nabywców nieruchomości. Na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. uprawnionymi do odszkodowania są jedynie osoby wywłaszczone oraz ich sukcesorzy pod tytułem uniwersalnym, a nie singularnym. Następstwo prawne pod tytułem "uniwersalnym" oznacza – w odniesieniu do osoby fizycznej – w polskim systemie prawnym - wyłącznie dziedziczenie, zaś następstwo pod tytułem "singularnym" oznacza następstwo w zakresie praw związanych z przeniesieniem praw do określonych składników majątkowych (podobnie wyrok NSA z 25 czerwca 2021 r. sygn. akt I OSK 1149/20).

Sąd podziela wnioski płynące z powyższych orzeczeń, iż dla uznania, że Wnioskodawczyni może domagać się odszkodowania w trybie administracyjnym konieczne byłoby stwierdzenie, iż nieruchomości objęte wnioskiem pozostawały nieprzerwanie w składzie masy spadkowej przechodząc na kolejnych następców prawnych w ramach dziedziczenia. Tymczasem, w realiach badanej sprawy, z uwagi na przeniesienie własności gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodziły objęte wnioskiem działki, doszło do przerwania "łańcucha" przenoszenia własności nieruchomości pod tytułem ogólnym (spadkobrania). Skutkiem powyższego, uprawnienie do żądania odszkodowania nie przysługiwało najpierw S. T., a w dalszej kolejności jako nieistniejące, nie mogło przejść na kolejnych właścicieli nieruchomości, w tym także na Wnioskodawczynię.

Nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko pełnomocnika Skarżącej, iż w przypadku R. S. nastąpił "zbieg sukcesji" (zarówno singularnej, jak również uniwersalnej) a jej następcy prawni mogą dochodzić odszkodowania. Takie stanowisko pomija bowiem skutki wcześniejszego wyzbycia się przez osobę uprawnioną od odszkodowania nieruchomości na mocy umowy oraz faktyczny skład majątku podlegającego dziedziczeniu. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z 14 września 2021 r. sygn. akt I OSK 2253/18, w którym zakwestionowano celowość nakazanego przez WSA w Poznaniu w wyroku z 14 marca 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 1210/17 wyjaśniania czy wnioskujący o odszkodowanie, którzy nabyli prawo własności nieruchomości na mocy umowy (darowizny) byli również spadkobiercami osób uprawnionych. Jak przekonująco wyjaśnił NSA "okoliczność, czy skarżąca (...) jest spadkobierczynią właścicieli nieruchomości, w odniesieniu do których ograniczono ich prawa, wydaną w trybie art. 35 ustawy wywłaszczeniowej (...) nie może mieć znaczenia w sprawie, skoro skarżący nie byli właścicielami tych nieruchomości w dacie ograniczenia prawa własności, a nabyli je na podstawie odrębnej umowy darowizny kilkanaście lat później. (...) przejście prawa do żądania odszkodowania możliwe jest wyłącznie w razie, gdy spadkobierca w drodze spadkobrania nabywa własność nieruchomości, z którą jest związane roszczenie o odszkodowanie".

Stąd nie jest trafne stanowisko organu odwoławczego przedstawione w skarżonej decyzji kwestionujące stanowisko organu I instancji, w zakresie zasad ustalania uprawnienia do domagania się odszkodowania w trybie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ odwoławczy skupił się na ocenie tego czy wnioskodawczyni jest spadkobiercą osoby uprawnionej, pomijając kluczową w sprawie okoliczność, iż nieruchomości objęte wnioskiem nie wchodziły w skład masy spadkowej przechodzącej na S. T.. Tymczasem przejście prawa do żądania odszkodowania możliwe jest wyłącznie w takim przypadku, gdy spadkobierca nabywający majątek po zmarłym w ramach sukcesji uniwersalnej nabywa własność nieruchomości, z którą jest związane roszczenie o odszkodowanie.

Niezależnie od powyższego decyzja organu odwoławczego jawi się też jako wadliwa także z tej przyczyny, iż w toku orzekania przez ten organ doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Wojewoda zmierzając do własnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego całkowicie pominął zasadę wynikającą z art. 79a k.p.a. Zgodnie z powyższym przepisem, w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. W terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa powyżej.

Skoro organ odwoławczy dopatrzył się potrzeby wykazywania przez Wnioskodawczynię czy nastąpiła szkoda oraz czy nie nastąpiła wypłata odszkodowania a nadto oczekiwał "przedłożenia jakiejkolwiek korespondencji (np. pisma stanowiącego wniosek osoby uprawnionej o wypłatę odszkodowania, bądź wezwanie do zrekompensowania powstałych szkód", uznając powyższe za okoliczność istotną dla rozstrzygnięcia, winien był w odpowiedni zastosować przywołany wyżej przepis art. 79a k.p.a. Tego jednak zaniechał uniemożliwiając Stronie przedstawienie stosownych dowodów lub racji.

Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 205 P.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien zastosować się do wykładni zawartej w uzasadnieniu niniejszego wyroku i w szczególności zweryfikować, czy spadkobiercy po J. T. w drodze spadkobrania nabywali także własność objętych wnioskiem nieruchomości czy też doszło w tym zakresie do przerwania łańcucha dziedziczenia, co uniemożliwia domaganie się odszkodowania z powołaniem na nabycie stosownego uprawnienia w ramach nabycia spadku.

Orzeczenia sądów administracyjnych cytowane powyżej, są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl/