Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 427/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 106  ust. 1, 3, 7-11
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant Małgorzata Krasowska-Świt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2017 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 stycznia 2017 r. znak [...] w przedmiocie zasiłku stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - na rzecz adwokat M. N. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...], na podstawie art. 2,3, 7, 8, 37 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, art. 106 ust. 1, ust. 3, art. 107, art. 109, 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2016. 930), § 1pkt 1 lit. a Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. 2015. 1058), art. 66 ust. 1 pkt 26, art. 75 ust. 10, art. 79. 81 ust. 8 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. 2015. 58) oraz art. 104, 107, 108 kpa Burmistrz Miasta i Gminy odmówił J. K. przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie wyrównania zasiłku stałego od 17 lipca 2014 r. do 31 sierpnia 2016 r.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 2 września 2016 r. J. K. złożyła wniosek o wyrównanie zasiłku stałego począwszy od 17 lipca 2014 r., czyli daty ustalenia stopnia niepełnosprawności wskazanej przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Organ podał, że decyzją z dnia [...] 2016 r. znak: [...] przyznano J. K. zasiłek stały od 1 września 2016 r. do 31 sierpnia 2020 r. w kwocie 604,00 zł. Ponadto w uzasadnieniu decyzji podano, że zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. Postępowanie w przedmiocie ustalenia stopnia niepełnosprawności oraz postępowanie w przedmiocie udzielenia świadczenia z pomocy społecznej są odrębnymi procedurami, w związku z czym nie należy ich ze sobą utożsamiać. Wskazał organ, że przepisy ustawy o pomocy społecznej, w przeciwieństwie do niektórych innych ustaw nie przewidują możliwości wyrównania zasiłku stałego zgodnie z oczekiwaniem J. K. Zatem datą początkową zasiłku stałego nie mogła być wcześniejsza niż data 1 września 2016 r.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła J. K., kwestionując w całości stanowisko i argumentację organu I instancji. Podniosła, że nieuprawnionym było powoływanie się przez organ I instancji na art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, gdyż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 6 października 2015 r. wydanym do sprawy nr SK 19/14 orzekł, że przepis ten w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku stałego osobie całkowicie niezdolnej do pracy, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i nie mającej innych środków utrzymania, prawo do zasiłku ustala się począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek, jest niezgodny z art. 67 ust. 2 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazała, że nie mogła złożyć wniosku wcześniej, gdyż musiała oczekiwać na wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, które to orzeczenie było niezbędnym elementem dokumentacji. Podniosła, że pomimo faktycznego wystąpienia u niej w danym momencie niepełnosprawności, nie mogła skutecznie złożyć wniosku do organu przyznającego świadczenia z pomocy społecznej, gdyż na mocy ustawy zobowiązana jest do przedstawienia pełnej dokumentacji, a orzeczenie o stopniu niepełnosprawności stanowi w tej sytuacji prawnej element konieczny do uzyskania zasiłku stałego. Wedle skarżącej niekonstytucyjne jest powoływanie się przez organ na przepis, który został uznany za niezgodny z Konstytucją i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie wnioskowanego zasiłku stałego w okresie od 17 lipca 2014 r. do 31 sierpnia 2016 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 27 stycznia 2017 r., [...], na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1, art. 37 ust. 1, art. 106 ust. 7-11 ustawy o pomocy społecznej, oraz na podstawie art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r., po. 2174) i art. 138 §1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy podał, co następuje:

Mając na uwadze treść przepisów art. 37 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, warunkami koniecznymi do przyznania zasiłku stałego jest aby osoba, dla której ma być przyznany zasiłek stały była niezdolna do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolna do pracy, zaś dochód tej osoby, jak również dochód na osobę w rodzinie, są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

W rozpatrywanej sprawie zasadność przyznania J. K. zasiłku stałego została potwierdzona decyzją Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2016 r. znak: [...], którą przyznano J. K. zasiłek stały od 1 września 2016 r. do 31 sierpnia 2020 r. w kwocie 604,00 zł.

Kwestią sporną jest zasadność wyrównania J. K. zasiłku stałego za okres od ustalenia umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, czyli od 17 lipca 2014 r. Powyższe J. K. uzasadniła faktem, że nie mogła wcześniej złożyć wniosku o zasiłek stały, bowiem oczekiwała na rozstrzygnięcie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, które wydało orzeczenie dopiero w dniu 05.08.2016 r. Na potwierdzenie zasadności swojego wniosku powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 października 2015 r. nr SK 19/14. Kolegium przytoczyło argumentację skarżącej wynikającą ze złożonego odwołania.

Organ wyjaśnił, że z dniem 1 stycznia 2017 r. weszły w życie przepisy regulujące szczegółowo kwestie wydania orzeczenia o niepełnosprawności i terminu przyznania zasiłku stałego - ustawa z dnia grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej (Dz.U.2016.2174). Celem ustawy było wdrożenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 października 2015 r. (sygn. akt SK 19/14). W wyroku tym Trybunał orzekł, że art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku stałego osobie całkowicie niezdolnej do pracy, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i niemającej innych środków utrzymania, prawo do zasiłku ustala się, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek, jest niezgodny z art. 67 ust. 2 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny zakwestionował brak możliwości skutecznego złożenia wniosku o przyznanie zasiłku stałego przy jednoczesnym faktycznym wystąpieniu u osoby w danym momencie niepełnosprawności (potwierdzonym dopiero po jakimś czasie orzeczeniem o niepełnosprawności). Trybunał zwrócił uwagę, że jeżeli osoba wystąpiła o stwierdzenie niepełnosprawności, a następnie ze względu na tę niepełnosprawność, powodującą brak środków utrzymania, występuje o zasiłek stały, świadczenie to powinno zostać jej przyznane od dnia stwierdzenia niepełnosprawności uniemożliwiającej podjęcie pracy (po stwierdzeniu, że ta niepełnosprawność jest źródłem braku dochodu). Według Trybunału przyznanie zasiłku stałego z datą późniejszą byłoby możliwe, gdyby organ stwierdził, że wystąpienie niepełnosprawności, nie od razu łączyło się z brakiem środków utrzymania, a tylko z utratą dochodu z pracy. Trybunał orzekł, że niezbędna jest reakcja ustawodawcy polegająca na zmodyfikowaniu daty, od której pewnej kategorii podmiotów ma być przyznawany zasiłek stały i wkomponowanie jej w tryb udzielania świadczeń. Trybunał odroczył termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnej normy do dnia 31 grudnia 2016 r.

W związku z powyższymi zmianami art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej otrzymał brzmienie : "świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, z zastrzeżeniem ust. 7-11. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustała się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem, a do art. 106 ustawy o pomocy społecznej dodano ust. 7-11 w następującym brzmieniu : .

7. W przypadku złożenia przez osobę, która nie posiada orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub orzeczenia o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, wniosku o przyznanie zasiłku stałego wraz z wymaganą dokumentacją oraz potwierdzeniem złożenia wniosku o przyznanie świadczenia uzależnionego od niezdolności do pracy albo wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wszczyna się postępowanie o ustalenie uprawnienia do zasiłku stałego, a następnie po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego:

1) w przypadku spełnienia warunków, o których mowa w art. 37 ust. 1 i 4, z wyłączeniem warunku całkowitej niezdolności do pracy - postępowanie zawiesza się do dnia dostarczenia orzeczenia;

2) w przypadku niespełnienia któregokolwiek z warunków, o których mowa w art. 37 ust. 1 lub 4, z wyłączeniem warunku całkowitej niezdolności do pracy - odmawia się przyznania zasiłku stałego.

8. Na okres zawieszenia postępowania przyznaje się z urzędu zasiłek okresowy w wysokości i na zasadach określonych w art. 38.

9. Jeżeli orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, zostanie dostarczone w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania, zawieszone postępowanie podejmuje się, a prawo do zasiłku stałego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o przyznanie zasiłku stałego wraz z potwierdzeniem, o którym mowa w ust. 7. Do ustalenia kwoty zasiłku stałego za okres pobierania zasiłku okresowego w trakcie zawieszenia postępowania art. 37 ust. 6 nie stosuje się.

10. Jeżeli orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, zostanie dostarczone po upływie 60 dni od dnia jego otrzymania, zawieszone postępowanie podejmuje się, a prawo do zasiłku stałego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym dostarczono orzeczenie. Do ustalenia kwoty zasiłku stałego za miesiąc, w którym dostarczono orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, nie stosuje się art. 37 ust. 6 w przypadku pobierania zasiłku okresowego w trakcie zawieszenia postępowania.

11. W przypadku niedostarczenia orzeczenia, o którym mowa w ust. 7, w terminie 3 lat od dnia zawieszenia postępowania, zawieszone postępowanie podejmuje się z urzędu.

Natomiast w art. 2 ustawy z dnia 2 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej zawarto przepisy przejściowe, z których wynika, że postępowania w sprawie o przyznanie zasiłku stałego osobom, które złożyły wniosek o przyznanie zasiłku stałego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, toczą się według przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że w przypadku złożenia przez osobę ubiegającą się o zasiłek stały potwierdzenia, o którym mowa w art. 106 ust. 7 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą :

1) w terminie 60 dni od dnia wejścia w życie ustawy, prawo do zasiłku stałego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o przyznanie zasiłku stałego;

2) po upływie 60 dni od dnia wejścia w życie ustawy, prawo do zasiłku stałego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym dostarczono potwierdzenie, o którym mowa w art. 106 ust. 7 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Zdaniem Kolegium, nie ma więc podstaw prawnych do wyrównania J. K. zasiłku stałego od dnia złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności, tj od 17 lipca 2014 r.

Na powyższe rozstrzygnięcie J. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Skarżąca podtrzymała argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podniosła, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 6 października 2015r. nr SK 19/14 orzekł, iż przepis art. 106 ust. 3 w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o zasiłku stałego osobie całkowicie niezdolnej do pracy, legitymującej się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności i nie mającej innych środków utrzymania, prawo do zasiłku ustala się począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek, jest niezgodny z art. 67 ust. 2 w 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyjaśniła, że nie mogła złożyć wniosku wcześniej, gdyż musiała oczekiwać na wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, które to orzeczenie było elementem niezbędnej dokumentacji. Podniosła, że pomimo faktycznego wystąpienia u niej w danym momencie niepełnosprawności, nie mogła skutecznie złożyć wniosku do organu przyznającego świadczenia z pomocy społecznej, gdyż na mocy ustawy zobowiązana jest do przedstawienia pełnej dokumentacji, a orzeczenie o stopniu niepełnosprawności stanowi w tej sytuacji prawnej element konieczny do uzyskania zasiłku stałego. Ponadto Skarżąca wskazała, iż nowe regulacje wprowadzone z dniem 1 stycznia 2017 r. nie odnoszą się do jej sytuacji.

W związku z powyższym J. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Na rozprawie w dniu 15 listopada 2017 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał argumentację zawartą w skardze, nadto wskazał, że skarżąca przed uzyskaniem orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z 2016 r. legitymowała się co najmniej od 2011 r. orzeczeniem o ustaleniu niepełnosprawności w stopniu lekkim i przedłożył kopię orzeczenia Powiatowego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności z 21 maja 2011 r. o ustaleniu lekkiego stopnia niepełnosprawności u skarżącej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017. 1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie – w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd administracyjny nie ma możliwości orzeczenia co do meritum sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) ppsa), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) ppsa). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 ppsa), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z przywołanymi wyżej zasadami, należało uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. 2016.930 tj.), dalej u.p.s. Zgodnie z art. 37 ust. 1 tej ustawy, zasiłek stały przysługuje: pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, a także pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Natomiast stosownie do treści art. 37 ust. 2 u.p.s. zasiłek stały ustala się w wysokości: w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 604 zł miesięcznie; w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie.

Zasiłek stały jest świadczeniem o charakterze obligatoryjnym co oznacza, że właściwy organ nie posiada żadnej swobody w zakresie przyznania tego świadczenia, gdyż jego uzyskanie uzależnione jest jedynie od kumulatywnego spełnienia warunków wynikających z art. 37 ust. 1 u.p.s. tj. pełnoletniości osoby ubiegającej się o zasiłek, niezdolności do pracy z powodu wieku lub całkowitej niezdolność do pracy (spowodowanej niepełnosprawnością) oraz uzyskiwania dochodu nie przekraczającego kryterium dochodowego. Spełnienie tych przesłanek powoduje, że świadczenie musi zostać przyznane.

Wyjaśnienia wymaga, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 6 października 2015 r. sygn. akt SK 19/14 orzekł, że art. 106 ust. 3 u.p.s. w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku stałego osobie całkowicie niezdolnej do pracy, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i nie mającej innych środków utrzymania, prawo do zasiłku ustala się począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek, jest niezgodny z art. 67 ust. 2 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. W uzasadnieniu Trybunał przyznał, że nieprawidłowo skonstruowano tryb nabycia tych świadczeń - sposób jego kształtowania sprawia, że może upłynąć długi okres od spełnienia przesłanek (niepełnosprawność i brak dochodu) do czasu realizacji prawa. Przyjmując, że świadczenia z pomocy społecznej przysługują po spełnieniu przesłanek, należy je przyznawać od chwili ich wystąpienia. Jeżeli osoba wystąpiła o stwierdzenie niepełnosprawności, a następnie ze względu na tę niepełnosprawność, powodującą brak środków utrzymania, występuje o zasiłek stały, świadczenie to powinno zostać jej przyznane od dnia stwierdzenia niepełnosprawności uniemożliwiającej podjęcie pracy (po stwierdzeniu, że niepełnosprawność jest źródłem braku dochodu). Przyznanie zasiłku stałego z datą późniejszą byłoby możliwe, gdyby organ stwierdził, że wystąpienie niepełnosprawności nie od razu łączyło się z brakiem środków utrzymania, a tylko z utratą dochodu z pracy. Przy czym w punkcie II powołanego wyroku Trybunał wskazał, że przepis wymieniony w części I, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą z upływem 31 grudnia 2016 r.

Z kolei zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Zgodnie z ust. 3 art. 190 Konstytucji RP, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Termin ten nie może przekroczyć osiemnastu miesięcy, gdy chodzi o ustawę, a gdy chodzi o inny akt normatywny - dwunastu miesięcy. W myśl art. 190 ust. 4 Konstytucji orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.

W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, że J. K. jest osobą pełnoletnią, legitymującą się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym z 5 sierpnia 2016 r. wydanym czasowo na okres do 21 sierpnia 2010 r. Jak wynika z treści wydanych decyzji organ przyznał świadczenie w formie zasiłku stałego od dnia 1 września 2016 r. do dnia 31 sierpnia 2020 r., natomiast 2 września 2016 r. skarżąca złożyła wniosek o wyrównanie zasiłku stałego od dnia 17 lipca 2014 r. – data ustalenia niepełnosprawności wskazana przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 5 sierpnia 2016 r. do dnia 31 sierpnia 2016 r. Do wniosku skarżąca dołączyła orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z 5 sierpnia 2016 r., z którego wynika, że ustalony, umiarkowany stopień niepełnosprawności datuje się od 17 lipca 2014 r., oraz że skarżąca jest niezdolna do pracy (k. 1404, 14911490 akt adm.).

W niniejszej sprawie należy więc mieć na względzie okoliczność, że w powołanym orzeczeniu z dnia 6 października 2015 r. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że w badanym przepisie patrząc z perspektywy trybu przyznawania zasiłku stałego ustawodawca stworzył lukę, która de facto pozbawia część osób niezdolnych do pracy i pozostających bez środków utrzymania, ustanowionego dla nich świadczenia. Uzasadniając konieczność odroczenia terminu utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów Trybunał podkreślił, że samo wyeliminowanie z u.p.s. normy, z której wynika moment przyznawania zasiłku stałego pewnej grupie osób niepełnosprawnych, nie zapewni stanu zgodności z Konstytucją. Zdaniem Trybunału w tym zakresie niezbędna jest reakcja ustawodawcy, polegająca na zmodyfikowaniu daty, od której pewnej kategorii podmiotów ma być przyznany zasiłek stały i wkomponowaniu jej w tryb udzielania tego świadczenia. Z tych też przyczyn, wyznaczony termin do wprowadzenia stosownych zmian ustawowych należało uznać za adresowany przede wszystkim do ustawodawcy celem wprowadzenia stosownych zmian.

Należy mieć na względzie okoliczność, że z dniem 1 stycznia 2017 r. weszły w życie przepisy nowelizujące przepis art. 106 u.p.s. w zakresie ustalenia prawa do zasiłki stałego z uwagi na niezdolność do pracy. Nowelą z dnia 2 grudnia 2016 r. do art. 106 dodano pkt 7-11 regulujące zasady postępowania i orzekania o początkowej dacie przyznania zasiłku stałego w przypadku złożenia wniosku o ten zasiłek przez osobę nie legitymującą się w momencie złożenia tego wniosku stosownym orzeczeniem potwierdzającym całkowitą niezdolność do pracy. Zasady te obowiązują od 1 stycznia 2017 r., także w sprawach toczących się z wniosków osób, które złożyły wnioski o przyznanie zasiłku stałego przed dniem wejścia w życie ustawy "zmieniającej" tj. przed 1 stycznia 2017 r.

W kontrolowanej sprawie organy administracji przyjęły, że z art. 106 ust. 3 ww. ustawy wynika, że świadczenia pieniężne z pomocy społecznej nie mogą być przyznawane za okres wcześniejszy niż miesiąc złożenia wniosku. W związku z powyższym datę początkową ustalenia prawa do zasiłku stałego dla J. K. ustalono od dnia 1 września 2016 r. bez możliwości wyrównania zasiłku stałego. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Kolegium Odwoławcze, stosując przepisy u.p.s. w nowym brzmieniu, pominęło jednak zupełnie okoliczność, że ust. 7-11 u.p.,s. dodane do art. 106 z dniem 1 stycznia 2017 r. nie dotyczą sytuacji, gdy do wniosku o zasiłek stały, złożonego przed wejściem w życie ustawy nowelizującej zostało już dołączone stosowne orzeczenie. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie – co prawda skarżąca złożyła wniosek o przyznanie zasiłku stałego – "wyrównanie" - przed wejściem w życie regulacji uwzględniającej treść Wyroku TK z 6 października 2015 r., jednakże wniosek ten złożyła wraz ze stosownym orzeczeniem, które daje jej podstawę do przyznania zasiłku stałego. Zmiana natomiast treści art. 106 u.p.s. polegająca na dodaniu ust. 7-11, która weszła w życie od 1 stycznia 2017 r. dotyczy sytuacji, w której osoba ubiegająca się o przyznanie zasiłku stałego składa stosowny wniosek bez wymaganej dokumentacji, ale z potwierdzeniem tylko złożenia wniosku o uzyskanie stosownego orzeczenia, ponieważ oczekuje na jego wydanie. Wówczas postępowanie w sprawie przyznania zasiłku stałego zawiesza się do dnia dostarczenia takiego orzeczenia – art. 106 ust. 7 pkt. 1) u.p.s. Odnosząc stan faktyczny sprawy do regulacji obowiązującej od 1 stycznia 2017 r. stwierdzić należy, że przepisy te nie mogą być zastosowane w przypadku skarżącej, bowiem nie usuwają w pełni wątpliwości wskazanych w ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Błędne odczytanie przez organy znowelizowanego przepisu art. 106 ust. 7 u.p.s. prowadzi do wyłączenia skarżącej z kręgu podmiotów mogących skutecznie ubiegać się o zasiłek stały jako świadczenie, które winno przysługiwać osobie od chwili spełnienia przesłanek warunkujących jego przyznanie, tj. w przypadku skarżącej od dnia 17 lipca 2014 r. – czyli od wskazanej w orzeczeniu PZ ds. o.n. z 5 sierpnia 2016 r. daty ustalenia stopnia niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym z niezdolnością do pracy. Istotą powoływanego Wyroku TK z 6 października 2015 r. jest stanowisko, zgodnie z którym świadczenia z pomocy społecznej należy przyznawać od chwili wystąpienia przesłanek do przyznania owych świadczeń, a w sytuacji ubiegania się o zasiłek stały – od dnia stwierdzenia niepełnosprawności uniemożliwiającej podjęcie pracy. Z powyższego wynika, że rozpatrując wniosek skarżącej z dnia 2 września 2016 r. o przyznanie zasiłku stałego od dnia 17 lipca 2014 r. organy naruszyły przepisy prawa materialnego – art. 106 ust. 7 u.p.s. błędnie ten przepis interpretując, a także przepisy art. 7 i 80 kpa przez brak należytej oceny całości materiału dowodowego, w szczególności faktu złożenia przez skarżącą w dniu 2 września 2016 r. wniosku o przyznanie zasiłku stałego wraz z wymaganą dokumentacją.

Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy winien uwzględnić powyższe uwagi oraz ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu, uwzględniając stanowisko Sądu związane z datą ustalenia prawa do zasiłku stałego w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 października 2015 r. sygn. akt SK 19/14.

Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa orzeczono jak w sentencji.

O kosztach zastępstwa procesowego udzielonego z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714).