Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2312/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156  par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 22
journal: Dz.U. 1958 nr 17 poz 70
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie: WSA Joanna Gierak-Podsiadły WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2014 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzja z dnia [...] znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), po rozpatrzeniu odwołania W. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...] w części dotyczącej odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] ozn. jako działki nr [...] o pow. [...] m2. stanowiącej współwłasność K. K. i E. K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazał, że decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta [...] orzekł o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] ozn. jako działki nr [...] o pow. [...] m2, stanowiącej współwłasność K. K. i E. K. Odszkodowanie ustalono w kwocie [...] zł.

Wnioskiem z dnia [...] W. K. zwrócił się o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...] w części dotyczącej odszkodowania.

Decyzją z dnia [...] nr [....] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [....] nr [...] w części dotyczącej odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. jako działki nr [...] o pow. [...] m2, stanowiącej współwłasność K. K. i E. K.

W uzasadnieniu organ nadzorczy wskazał, iż z akt sprawy nie wynika aby badane orzeczenie było dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a., gdyż odszkodowanie ustalono zgodnie z przepisami prawa.

Odwołanie od tej decyzji złożył W. K.

Skarżący podniósł, iż organ wywłaszczeniowy dopuścił się rażącego naruszenia przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r., albowiem w rozprawie wywłaszczeniowo- odszkodowawczej nie brał udziału biegły. Nadto biegły nie został powołany przez organ wywłaszczeniowy, a działał na zlecenie ubiegającego się o wywłaszczenie.

Po rozpatrzeniu odwołania Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, wskazał, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, organ prowadzący to postępowanie ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 K.p.a., to znaczy, że nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. Celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w przepisie art. 156 § 1 K.p.a. (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 28.05.1985 r" sygn. 1 SA 89/85, publ. ONSA 1985/1/30, wyrok NSA w Warszawie z dnia 22.05.1987 r., sygn. IV SA 1062/86, publ. ONSA 1987/1/35).

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji administracyjnej jest jednoznacznie sprzeczna z treścią przepisu prawa i gdy taka decyzja nie może być zaakceptowana przez organy praworządnego państwa, to powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia prowadząca do nadania prawa lub jego odmowy wbrew wszystkim przesłankom przepisu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16.03.2005 r., sygn. I SA/Wa 188/05, nie publ.).

W kontekście tych rozważań organ odwoławczy stwierdził, że Wojewoda [...] prowadząc postępowanie nadzorcze prawidłowo uznał, iż ustalenie odszkodowania za wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości dokonane zostało zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (j.t. Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.).

Zawiadomieniem z dnia [...] nr [...] poinformowano strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego i terminie rozprawy wywłaszczeniowo- odszkodowawczej odnośnie przedmiotowej nieruchomości.

Zgodnie z art. 22 ww. ustawy odszkodowanie ustalano na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych. Opinia powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie.

Z przepisu art. 22 ustawy wynika przede wszystkim obowiązek przeprowadzenia rozprawy. Ustalenie więc odszkodowania bez przeprowadzenia rozprawy mogłoby ewentualnie podlegać ocenie pod kątem wystąpienia podstaw do stwierdzenia nieważności przewidzianych w art. 156 K.p.a. W niniejszej sprawie taki przypadek nie miał miejsca, bowiem organ wyznaczył rozprawę i przeprowadził ją w dniu 25.07.1980 r.

Z protokołu z rozprawy nie wynika, aby brał w niej udział biegły, który sporządził opinię szacunkową i dokonał wyceny przedmiotowej nieruchomości. Jednakże, mimo że w rozprawie wywłaszczeniowo-odszkodowawczej biegły nie uczestniczył, to brał udział w postępowaniu poprzez sporządzenie pisemnej opinii szacunkowej. Ponadto zgodnie z orzecznictwem - brak biegłych na rozprawie stanowi wprawdzie naruszenie przepisów ustawy, ale nie może być oceniany w kategoriach przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowo- odszkodowawczej (por. wyrok NSA z dnia 20.11.2009 r., sygn. I OSK 195/09, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl, wyrok NSA z dnia 06.11.2008 r., sygn. akt I OSK 1459/2007, publ. LexPolonica nr 2025942 oraz wyroki WSA w Warszawie z dnia 05.05.2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1749, z dnia 20.01.201 1 r" sygn. akt SA/Wa 1348/10, z dnia 14.01.2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1347/10 i z dnia 19.02.2009 r" sygn. akt I SA/Wa 1770/08).

W rozprawie wzięła udział K. K. Wyraziła ona zgodę w imieniu swoim i męża na wywłaszczenie za ustalonym odszkodowaniem.

Odnosząc się natomiast do zarzutu wnioskodawcy, iż Prezydent Miasta [...] przy ustaleniu odszkodowania wykorzystał opinię sporządzoną przez rzeczoznawcę majątkowego nie powołanego przez organ wywłaszczeniowy, stwierdzono, iż biegły - rzeczoznawca ds. rolnych mgr inż. B. P., który w dniach [...] i [...] (aneks) sporządził opinię dotyczącą wyceny nieruchomości, był biegłym wpisanym na listę Wojewody [...], czyli biegłym powołanym przez ten organ.

Ponadto wskazano, że inwestor po uzyskaniu decyzji lokalizacji i dokonaniu w miarę możliwości pomiarów nieruchomości niezbędnej do realizacji określonych zadań, obowiązany był zwrócić się do właściciela nieruchomości o dobrowolne odstąpienie jej za cenę określoną według zasad szacunkowych ustawy wywłaszczeniowej przez biegłych z listy prezydium wojewódzkiej rady narodowej. W celu wydania opinii szacunkowej inwestor zwracał się do właściwego organu o wskazanie osoby biegłego lub o zlecenie dokonania szacunku nieruchomości konkretnym biegłym z listy. Biegły nie mógł przyjmować zlecenia na opracowanie opinii szacunkowej lub opinii w innym przedmiocie od właściciela nieruchomości będącej przedmiotem nabycia przez inwestora zarówno w drodze umowy, jak i w trybie postępowania wywłaszczeniowego. Właściciel mógł, jeśli uzasadnił potrzebę ponownego szacunku nieruchomości przez innego biegłego lub wydania opinii w innym przedmiocie dotyczącym nabywanej nieruchomości, zwrócić się do organu orzekającego o wywłaszczeniu i odszkodowaniu o zlecenie biegłemu dokonania takiej czynności. Biegły nie mógł również przyjmować takiego zlecenia od inwestora nabywającego nieruchomość, którego był pracownikiem. W takich przypadkach biegły podlegał wyłączeniu na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż w tego rodzaju sytuacjach mogły powstać wątpliwości co do jego bezstronności (por. W. Ramus - Biegły w postępowaniu wywłaszczeniowym, Wydawnictwo Prawnicze 1968 r.).

Zakres czynności biegłego w postępowaniu o ugodowe nabycie nieruchomości był w zasadzie taki sam, jak w postępowaniu wywłaszczeniowym. Dlatego też opinia szacunkowa biegłych sporządzona na zlecenie inwestora w tej fazie postępowania była również przydatna w postępowaniu wywłaszczeniowym, jakie zostało później wszczęte, jeśli nie doszło do ugodowego nabycia nieruchomości.

A zatem już na etapie wezwania do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości, cena kupna nieruchomości była ustalana z uwzględnieniem zasad szacunkowych określonych w art. 8 ustawy wywłaszczeniowej, na podstawie opinii biegłego z listy właściwego wojewody i nabywca nie mógł zapłacić ceny wyższej od ustalonej na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r.

Tak więc nawet gdyby organ powołał kolejnego biegłego, to kwota odszkodowania pozostałaby taka sama.

Podkreślono, że obecna na rozprawie była właścicielka została zapoznana z wysokością odszkodowania ustaloną w oparciu o opinię biegłych i nie kwestionowała wysokości odszkodowania za grunt.

Ponadto zwrócono uwagę na specyfikę opinii wydawanych na potrzeby wywłaszczania nieruchomości pod rządami ustawy z 1958 r., przejawiającą się w tym, że w omawianym okresie czasu nie istniał wolny rynek, a oszacowanie gruntu opierało się na "sztywnych stawkach". Zatem odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia gruntu wyliczane było nie w odniesieniu do materiału porównawczego (jak jest obecnie), lecz polegało na prostym działaniu matematycznym - przemnożeniu powierzchni nieruchomości przez ściśle określoną, stałą i niezmienną cenę za 1 m2 (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 07.04.2011 r., sygn. akt 1 SA/Wa 808/10, wyrok WSA w Warszawie z dnia 30.11.2011 r., sygn. akt 1 SA/Wa 1429/10).

Ponadto w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16.12.2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1103/10, publ. LEX nr 750570," sąd odnosząc się do zarzutu sporządzenia operatu przez rzeczoznawców powołanych przez podmiot, który wnioskował o wywłaszczenie, uznał że osoby te były uprawnione do sporządzania takich opinii i sporządziły je prawidłowo. Natomiast okoliczność ich sporządzenia jeszcze przed wszczęciem postępowania oraz fakt, że były sporządzone na zlecenie wnioskodawcy wywłaszczenia - nie mogła mieć wpływu na ustaloną wysokość odszkodowania i nie może stanowić rażącego naruszenia prawa.

W przedmiotowej sprawie nie zostały również naruszone przepisy dotyczące ustalenia wysokości odszkodowania, gdyż zostało ono prawidłowo ustalone na podstawie przepisów ustawy z 1958 r. Mimo błędnego podania w podstawie operatu zarządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 22 stycznia 1974 r. w sprawie cen, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych (M.P. Nr 7, poz. 54), które utraciło moc z dniem 08.08.1979 r., należy wskazać, że na podstawie obowiązującego wówczas zarządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 25 lipca 1979 r. w sprawie cen, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych (M.P. Nr 19, poz. 114), stawka [...] zł za 1 m2, pozostawała taka sama.

Biegły dokonał wyceny na podstawie art. 8 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Rzeczoznawca B. P. ustalił cenę za grunt jako iloczyn ilości metrów kwadratowych i ceny takiego metra ([...] = [...] zł). Przyjęta przez biegłego wysokość stawki została ustalona na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...], w sprawie podwyżki cen odszkodowania za wywłaszczone grunty w mieście - jak dla osób, których jedynym źródłem utrzymania jest praca w rolnictwie. Taka też kwota została podana w sporządzonym przez niego w dniu [...] aneksie do opinii. Opinia ta stanowiła faktyczną podstawę rozstrzygnięcia o wysokości odszkodowania przez Prezydenta Miasta [...] w przedmiotowej sprawie.

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu [....] ustalono, iż odszkodowanie za składnik roślinny zostanie wypłacone odrębnie.

Decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...] zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy posiada elementy wymagane tym przepisem, tj. zawiera ustalenie przedmiotu wywłaszczenia, wskazuje na czyj wniosek nastąpiło wywłaszczenie, zawiera ustalenia dotyczące odszkodowania, uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o środkach odwoławczych.

Biorąc powyższe pod uwagę powyższe okoliczności Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji we wskazanym zakresie.

Skargę na tę decyzję złożył W. K. Decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zarzucił naruszenie:

I art. 7, art 77 i art. 80 k p a poprzez:

- pominięcie istotnych dla rozpoznawanej sprawy dowodów z dokumentów, dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, skutkującą dokonaniem ustaleń nie znajdujących żadnego potwierdzenia w materiale dowodowy, a przez to rażąco sprzecznych z tym materiałem,

- nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu od utrzymanej w mocy decyzji Wojewody [...] oraz całkowite pominięcie powołanego w tym odwołaniu orzecznictwa sądowo - administracyjnego.

II art. 8 k p a. stanowiącego, że organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli;

III art. 3 ust. 1, art. 8 ust. 8 i 9, art. 16 ust 2 pkt 7, ust. 3 pkt 1, art 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w związku z art 156§1 pkt 2 poprzez przyjęcie, ze kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja wywłaszczeniowa nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, pomimo istnienia kompletnego materiału dowodowego potwierdzającego, że postępowanie wywłaszczeniowe nie powinno być wszczęte, albowiem wniosek o wywłaszczenie z dnia [...] nie spełniał wymagań zakreślonych art. 16 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

1. Brak było podstaw od wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, albowiem do wniosku o wywłaszczenie wnioskodawca wywłaszczenia nie załączył wyników rokowań o dobrowolne odstąpienie nieruchomości, z wymienieniem ceny żądanej przez właściciela.

2. Brak było podstaw od wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, albowiem we wniosku o wywłaszczenie przywołano decyzje o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] nr [...] Urzędu Miejskiego w [...], dokumentu nie wymaganego przepisami ustawy z dnia 12 marca 1958 r.

3. Stanowiący podstawę ustalenia odszkodowania operat szacunkowy został sporządzony na zlecenie wnioskodawcy wywłaszczenia na podstawie umowy z rzeczoznawcą za opłatą przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego.

IV art 84 § 1 i 2 kpa w związku z art 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. poprzez błędną wykładnię treści tych przepisów polegającą na nieuprawnionym przyjęciu, że opinia biegłego w sprawie może zostać uzyskana w inny sposób niż poprzez powołanie biegłego przez organ i zwrócenie się do niego o wydanie opinii.

W konsekwencji Skarżący wnosił o uchylenie decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] w całości.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, sąd uznał, że skarga nie jest uzasadniona.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] dnia [...] nr [...] odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [....] z dnia [...] nr [...], w części dotyczącej odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości położonej w [...] przy ul. [....], ozn. jako działki nr [...] o pow. [...] m2. stanowiącej współwłasność K. K. i E. K.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że o tym, jaki jest charakter i zakres żądania zawarty w piśmie wniesionym przez stronę w postępowaniu administracyjnym, decyduje ostatecznie strona, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane. Wobec tego stwierdzić należy, iż W. K. w piśmie z dnia [...] domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] jedynie w zakresie wysokości ustalonego odszkodowania. Słusznie zatem organy prowadziły postępowanie z wniosku Skarżącego wyłącznie w zakresie części w/w decyzji odnoszącej się do kwestii odszkodowania. Tego zagadnienia dotyczy wyłącznie treść rozstrzygnięć organów w kontrolowanym postępowaniu.

W związku z tym za chybione należy uznać zarzuty skargi odnoszące się do zasadności i prawidłowości wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego bowiem wychodzą poza zakres sprawy. Z tego też powodu za nieistotne dla rozstrzygnięcia należy uznać uchybienie organu odwoławczego polegające na nieodniesieniu się w skarżonej decyzji do zarzutów odwołania dotyczących uchybień związanych z wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego.

Przechodząc do merytorycznej oceny skarżonej decyzji wskazać należy, że postępowanie toczące się w sprawie nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Postępowanie to prowadzone jest na podstawie przepisów art. 156-158 kodeksu postępowania administracyjnego i podlega podobnym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe, inny jest jednak przedmiot obu postępowań. W postępowaniu nadzorczym jego przedmiotem jest bowiem z reguły ostateczna decyzja i ustalenie, czy została ona wydana z wadami, o których stanowi art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego.

W toku takiego postępowania organ administracji bada czy przy wydawaniu decyzji podlegającej weryfikacji zostały spełnione ustawowe wymagania warunkujące wydanie orzeczenia zgodnego z prawem. W tym miejscu wskazać należy, że w ugruntowanym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu, a rozstrzygnięciem objętym tą decyzją. Charakterystycznym dla rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie. Należy mieć bowiem na uwadze, że decyzje, które są ostateczne i znajdują się w obiegu prawnym podlegają domniemaniu legalności chyba, że w sposób oczywisty i niewątpliwy domniemanie to zostanie obalone. Potwierdzeniem dla takiego sformułowania jest zawarta w art. 16 kodeksu postępowania administracyjnego zasada trwałości decyzji.

W przedmiotowej sprawie materialno-prawną podstawę wydania zaskarżonych orzeczeń stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 10, poz. 64).

W złożonej do Sądu skardze W. K. wskazał na naruszenie prawa materialnego - art. 22 ww. ustawy polegające na przyjęciu, że biegły powinien osobiście uczestniczyć w rozprawie wywłaszczeniowej, a opinia biegłego może być sporządzona wyłącznie w toku postępowania przed organem orzekającym w sprawie wywłaszczenia i wyłącznie na jego zlecenie. Inne sytuacje skutkują nieważnością decyzji wywłaszczeniowej.

Wskazać należy, że zgodnie z tym przepisem, odszkodowanie ustala się na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez wojewodę (zgodnie z § 2 pkt 15 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia zadań i uprawnień należących do powiatowych rad narodowych i naczelników powiatów, które przejmują wojewódzkie rady narodowe i wojewodowie (Dz. U. 75.17.94). Opinia biegłych powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie.

Z przepisu powyższego wynika przede wszystkim obowiązek przeprowadzenia rozprawy, natomiast jej przebieg i ewentualne uchybienia nie mogą być ocenione w kategoriach rażącego naruszenia prawa (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 1459/07).

Niewątpliwie nieobecność biegłych na rozprawie wywłaszczeniowej stanowi naruszenie art. 22 ustawy wywłaszczeniowej jednak naruszenie takie należy rozważyć w kontekście całości postępowania w danej sprawie. Należy wobec tego ustalić czy stwierdzone uchybienie miało wpływ na wysokość odszkodowania oraz ocena funkcji jaką pełnią przepisy art. 21 i 22 ustawy wywłaszczeniowej w regulacji dotyczącej wywłaszczania nieruchomości. Z powołanych przepisów wynika przede wszystkim obowiązek przeprowadzenia rozprawy administracyjnej i niewykonanie tego obowiązku niewątpliwie stanowiłoby rażące naruszenie prawa. Jednak w rozpoznawanej sprawie rozprawa administracyjna odbyła się z udziałem właścicielki nieruchomości działającej również w imieniu męża, która nie domagała się obecności biegłego ani też nie zgłaszała żadnych zastrzeżeń co do wysokości odszkodowania. Art. 21 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej stanowi, że organ wydaje decyzję, dotyczącą wywłaszczenia po przeprowadzeniu rozprawy. Skoro zatem z treści przepisów art. 21-23 powołanej wyżej ustawy można wywieść wniosek, że tylko brak rozprawy stanowi rażące naruszenie prawa uznać należy, że nieobecność biegłego na rozprawie może ale nie musi stanowić naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Uznać zatem należy, że organy administracji orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo stwierdziły, iż nieobecność biegłego na rozprawie nie stanowiła rażącego naruszenia prawa, gdyż organ wyznaczył rozprawę i ją przeprowadził.

Również podniesiona w skardze okoliczność sporządzenia opinii szacunkowej na zlecenie wnioskodawcy wywłaszczenia a nie organu wywłaszczeniowego, nie może być uznana za rażące naruszenie prawa. Wskazać bowiem należy, że rzeczoznawca był niezależny, gdyż powołany został z listy biegłych Wojewody [...].

Podobnie należy ocenić zarzut sporządzenia opinii przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego. Podkreślić należy, iż została ona sporządzona w toku prowadzonych między stronami rokowań poprzedzających wszczęcie postępowania przed Prezydentem Miasta [...].

Wskazać trzeba, że instytucja stwierdzenia nieważności nie ma na celu usuwania wad postępowania administracyjnego, lecz służy wyłącznie usuwaniu z obrotu prawnego wadliwego rozstrzygnięcia. Ponadto wskazać należy, że dla oceny czy decyzję wywłaszczeniowo-odszkodowawczą wydano z rażącym naruszeniem prawa nie można pominąć okoliczności, czy - niezależnie od oczywistych uchybień organu wywłaszczeniowego - orzeczona wysokość odszkodowania odpowiadała prawu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 lutego 2002 r., sygn. I SA 1834/00: " Aby ocenić, czy decyzję odszkodowawczą wydano z rażącym naruszeniem prawa - w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. - nie można pominąć zagadnienia, czy - niezależnie od oczywistych uchybień organu odszkodowawczego - orzeczona wysokość odszkodowania odpowiadała prawu."

W sprawie niniejszej Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wykazał, że odszkodowanie zostało ustalone w sposób prawidłowy na podstawie przepisów ustawy oraz przepisów wykonawczych. W postępowaniu wywłaszczeniowym spełniono wymóg sporządzenia opinii szacunkowej (przez niezależnego biegłego) oraz przeprowadzenia rozprawy administracyjnej.

Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy jej rozstrzyganiu. Uzasadniły przy tym przekonująco swoje stanowisko, zaś wydane decyzje zawierają niezbędne elementy, o jakich mowa w art. 107 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.