Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 951/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6338 Agencje doradztwa personalnego i agencje zatrudnienia
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 85 ust. 3, 4 art. 86, art. 18m pkt 5
journal: Dz.U. 2013 poz 674
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 17 września 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant Sekretarz sądowy – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2015 roku sprawy ze skargi T. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wykreślenia z rejestru podmiotów prowadzących agencję zatrudnienia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 138 § 1pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), oraz art. 18 ust. 1, art. 18m pkt 5 w związku z art. 85 ust. 2-5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.); a także art. 1 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856, ze zm.) utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] wydaną z upoważnienia Marszałka Województwa [...] przez wicedyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...], mocą której orzeczono o wykreśleniu "A" z siedzibą w S. z rejestru podmiotów prowadzących agencję zatrudnienia.

Powyższe rozstrzygnięcie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny:

W dniu [...] została przeprowadzona przez pracowników Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] Wydział ds. Agencji Zatrudnienia kontrola, w zakresie spełniania przez ww. agencję zatrudnienia warunków wymaganych do wykonywania działalności regulowanej określonych w art. 19, art. 19e, art. 19f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono też wyniki tej kontroli, zaznaczając równocześnie, że T. N. oświadczył podczas kontroli, że z osobą kierowaną do pracy do przedsiębiorcy w Niemczech nie zawarł żadnej umowy, w tym w szczególności umowy pośrednictwa pracy, o której stanowi w art. 85 ust. 2 przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Nadto oświadczył on, że gdy chodzi o rok bieżący, z osobami kierowanymi do pracy za granicą również nie zostały zawarte pisemne umowy, o których mowa w art. 85 ust. 2 ww. ustawy. Zaznaczono przy tym, że wskazane ustalenia zostały potwierdzone w protokole kontroli z dnia 30 kwietnia 2014 r., który został podpisany przez właściciela firmy bez zastrzeżeń w dniu 7 maja 2014 r.

W decyzji o wykreśleniu ww. podmiotu z rejestru organ I instancji przytoczył treść art. 85 ust. 2 wskazanej ustawy zaznaczając, że kierowanie do pracy za granicą u pracodawców zagranicznych za pośrednictwem agencji odbywa się na podstawie pisemnej umowy zawieranej przez agencje z osobami kierowanymi. Nadto wskazano jakie elementy powinna zawierać taka umowa. Wojewódzki Urząd Pracy w [...] - działając na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy - pismem z dnia 22 maja 2014 r. o nr [...] przekazał stosowną informację Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...]. Przy czym zaznaczono, że w dniu 31 lipca 2014 r. do organu I instancji wpłynęło pismo Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] o nr [...] informujące o przeprowadzonej kontroli w agencji zatrudnienia "A". PIP ustaliła, że w 2013 r. strona postępowania skierowała do pracy za granicą 1 osobę (w dniu 13 lutego 2013 r. zawarto umowę pośrednictwa), przy czym z osobą tą (kierowaną do pracy w Niemczech) T. N. nie zawarł na piśmie umowy, o której mowa w art. 85 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Nadto z umowy zawartej pomiędzy agencją zatrudnienia, a pracodawcą niemieckim nie wynika okres zatrudnienia, warunki pracy, zasady wynagradzania, a także przysługujące osobom podejmującym pracę świadczenia socjalne. Ponadto w umowie nie określono zakresu odpowiedzialności cywilnej stron w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy zawartej między pracownikiem a pracodawcą, w tym stronę pokrywającą koszty dojazdu i powrotu osoby skierowanej do pracy w razie niewywiązywania się pracodawcy zagranicznego z warunków umowy. Nadto PIP ustaliła, że w 2014 r. agencja również kierowała osoby do pracy w Niemczech. Przy czym z umowy pośrednictwa z dnia 3 lutego 2014 r. - zawartej pomiędzy agencją a pracodawcą niemieckim nie wynika okres zatrudnienia, warunki pracy zasady wynagradzania a także przysługujące osobom podejmującym pracę świadczenia socjalne. Ponadto w umowie nie określono zakresu odpowiedzialności cywilnej stron w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy zawartej między pracownikiem a pracodawcą, w tym stronę pokrywającą koszty dojazdu osoby i powrotu osoby skierowanej do pracy w razie niewywiązania się pracodawcy zagranicznego z warunków umowy. Ustalono, że na podstawie ww. umowy do pracy w Niemczech zostały skierowane 4 osoby. Ustalono również, że ww. osobami T. N. nie zawierał na piśmie umów, o których mowa w art. 85 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W 2014 r. agencja zawarła również umowę pośrednictwa z dnia 22 kwietnia 2014 r., również i w tym przypadku z umowy zawartej przez agencję z pracodawcą niemieckim nie wynika okres zatrudnienia, warunki pracy, zasady wynagradzania, a także przysługujące osobom podejmującym pracę świadczenia socjalne. Ponadto w umowie nie określono zakresu odpowiedzialności cywilnej stron w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy zawartej między pracownikiem a pracodawcą, w tym stronę pokrywającą koszty dojazdu i powrotu osoby skierowanej do pracy w razie niewywiązania się pracodawcy zagranicznego z warunków umowy. Na podstawie tej ostatniej umowy pośrednictwa skierowano do pracy w Niemczech 2 osoby, z którymi zawarto pisemne umowy. Nie zawierają one jednak trybu dochodzenia roszczeń przez strony umowy oraz informacji o trybie i warunkach dopuszczenia cudzoziemców do rynku pracy w państwie wykonywania pracy, zakresu odpowiedzialności cywilnej stron, w tym stronę pokrywającą koszty dojazdu i powrotu osoby skierowanej do pracy w przypadku niewywiązywania się pracodawcy zagranicznego z warunków umowy. Ponadto w trakcie kontroli inspektor pracy ustalił, że agencja zatrudnienia nie informowała osób kierowanych do pracy za granicą w formie pisemnej o przysługujących jej uprawnieniach o których mowa w art. 86 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zaznaczono też, iż w związku z nieprawidłowościami PIP skierowała do agencji wystąpienie wnosząc o przestrzeganie przepisów prawa - w szczególności w zakresie zawierania i treści umów podpisywanych z pracodawcami zagranicznymi oraz osobami kierowanymi do pracy u pracodawców zagranicznych. Ponadto w związku z tym, iż nie zawieranie z osobami kierowanymi do pracy umów na piśmie jest wykroczeniem, o którym mowa w art. 121 ust. 6 cyt. ustawy, inspektor pracy wobec osoby podejrzanej o popełnienie ww. wykroczenia skierował wniosek o ukaranie do Sądu.

Pismem z dnia 8 sierpnia 2014 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie wykreślenia agencji z rejestru podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia - informując ją równocześnie o prawie zapoznania się ze zgromadzonym w aktach sprawy materiałem dowodowym. W konkluzji uzasadnienia przytoczono stosowne przepisy prawa i wskazano, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż strona naruszyła warunki prowadzenia agencji zatrudnienia określone w przepisach ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zaznaczono przy tym, że w dniu składania wniosku o wpis do rejestru podmiotów prowadzących agencję zatrudnienia - tj. w dniu 8 lutego 2013 r. – T. N. właściciel agencji złożył oświadczenie, iż znane są mu warunki prowadzenia agencji zatrudnienia w zakresie pośrednictwa pracy. Wskazano również, iż "wyznaczając sankcję w postaci wykreślenia w przypadku naruszenia przez podmiot art. 85 ust. 2-5 ustawodawca miał przede wszystkim na celu ochronę osób, które z usług takiej agencji korzystają".

Decyzją z dnia [...] organ I instancji orzekł o wykreśleniu "A" z rejestru podmiotów prowadzących agencję zatrudnienia.

Pismem z dnia [...], złożono odwołanie od wskazanej decyzji. Skarżący wskazał, iż prowadzenie agencji znacznie wpływa na powiększenie dochodów jego wielodzietnej rodziny, a także ma ważny aspekt społeczny. Nadto skarżący wskazał, iż nie jest dla niego zrozumiałe wyciągnięcie wniosku końcowego na podstawie kontroli PIP skoro ta instytucja skierowała sprawę do sądu w celu dalszego rozpatrzenia, a co za tym idzie postawił on pytanie o to, co będzie jeśli sąd orzeknie na jego korzyść. Dalej skarżący wskazał, iż niezawieranie stosownych umów pomiędzy jego agencją a pracownikami, dokładnie czterema kandydatami wynikała z jego nieświadomości i niewiedzy. Zaznaczono przy tym, że "wszystkie osoby, które podjęły dzięki jego agencji pracę w Niemczech zawarły umowę o prace z niemieckim pracodawcą na warunkach określonych przez niemieckie prawo pracy. Wszyscy kandydaci zostali przez moją firmę telefonicznie poinformowani o warunkach pracy, o kosztach dojazdu, o zaliczeniu stażu pracy w Niemczech do polskiego stażu pracy. Pracownicy posiadający dostęp do Internetu stosowną umowę o pracę mieli wysyłaną wcześniej, jeszcze przed ich wyjazdem. Dlatego mimo, iż ustawa to narzuca, osoby wyjeżdżające za granicę wiedziały od pracodawcy niemieckiego, który sam się z nimi kontaktował o wszystkich warunkach pracy.

Odnosząc się do umowy pośrednictwa zawartej w dniu 3 lutego 2014 r. skarżący wskazał, iż była to umowa ogólna na kilka stanowisk pracy, w umowie brak jest punktów zdefiniowanych przez ustawę, ponieważ z każdym pracownikiem pracodawca negocjował indywidualne warunki umowy i to z nim negocjował bezpośrednio długość trwania umowy oraz stawkę. Skarżący podkreśla też, że umowy zawierane z niemieckimi pracodawcami są zgodne z niemieckim kodeksem pracy, który w jasny sposób reguluje prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy, nie ma tam tzw. umów śmieciowych. Skarżący wskazał też, iż kolejne umowy, które zostały podpisane z firmą "B" i pracownikami już po kontroli WUP, zawierały wszystkie istotne elementy dotyczące okresu zatrudnienia, rodzaju pracy oraz warunków umowy. Kontrola PIP stwierdziła nieznaczne braki, które to już w następnych umowach zostały poprawione. W odwołaniu skarżący pisze, iż "po kontroli PIP przyznałem, że działałem nieświadomie, natomiast wszystkie zarzucone mi uchybienia zostały skorygowane. Wszystkie uchybienia i zastrzeżenia zawarte w protokołach pokontrolnych WUP i PIP w żadnym przypadku nie spowodowały naruszenia praw pracowników, którzy podjęli pracę w dobrze mi znanej niemieckiej agencji pracy". Skarżący wskazuje też na to, iż wykreślenie jego agencji z rejestru będzie dlań niesprawiedliwym potraktowaniem początkującej firmy i odbierze to jako działanie demotywujące. Nadto pisze on, iż "błędy popełnione przez moją firmę nie spowodowały w żadnym przypadku strat ani ryzyka osób, którzy podjęli pracę w Niemczech. Za błąd polegający na braku umów dla czterech kandydatów, którzy zostali należycie poinformowani nie drogą pisemną a tylko drogą telefoniczną skutkujący wykreśleniem działalności czyli (...) likwidacją firmy jest najwyższa karą, niewspółmierną do popełnionego wykroczenia". Skarżący zwraca też uwagę na to, że jego zdaniem sankcje za naruszenia są zbyt wysokie, a praca którą podjął jest potrzebna społeczeństwu, a "ocena działalności agencji zatrudnienia tylko przez pryzmat ustawy jest działaniem aspołecznym". Nadto skarżący pisze również, iż w jego ocenie "w obecnym czasie bardzo ciężko jest pozyskać klienta na międzynarodowym rynku, który z góry byłby w stanie określić wszystkie wymagane w ustawie warunki pracy kandydata, tak aby umowa z nim zawierała wszystkie wytyczne wyszczególnione w art. 85 ustawy. Najczęściej dopiero po negocjacjach z pracownikiem, w których agencja już nie uczestniczy, prowadzonych bezpośrednio przez pracodawcę są mu przedstawione warunki pracy. Ustawa ta powinna się dostosowywać do zmian na rynku pracy i być bardziej elastyczna, jeśli chodzi o zawieranie umowy". W konkluzji skarżący wnosi o ponowne rozpatrzenie sprawy i umożliwienie dalszego prowadzenia agencji zatrudnienia "w której rozwijam się językowo i społecznie, wykorzystuję wiedzę o kraju, jakim są Niemcy, dzielę się nią z kandydatami, daję szansę na rozpoczęcie nowego życia ludziom często w naszym kraju niedocenianym".

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydało decyzje utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji.

Powołało się na wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz art. 6 kpa zasadę praworządności. Wskazało, iż problematyka niniejszej sprawy została unormowana przepisami ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., póz. 674 ze zm.) - powoływanej dalej jako upzi. W myśl art. 6 ust. 4 upzi, agencjami zatrudnienia są podmioty wpisane do rejestru podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia, świadczące usługi w zakresie pośrednictwa pracy, pośrednictwa do pracy za granicą u pracodawców zagranicznych, poradnictwa zawodowego, doradztwa personalnego lub pracy tymczasowej. Przy czym z treści art. 18 ust. 1 upzi wynika, że prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług: pośrednictwa pracy, doradztwa personalnego, poradnictwa zawodowego, pracy tymczasowej - jest działalnością regulowaną w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej i wymaga wpisu do rejestru podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia. Rejestr taki - jak wynika z treści art. 18d upzi -prowadzi marszałek województwa właściwy dla siedziby podmiotu ubiegającego się o wpis, jest on jawny i może być prowadzony w formie dokumentu elektronicznego.

Organ zaznaczył, że zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. 2013 r., póz. 672 ze zm.) jeżeli przepis odrębnej ustawy stanowi, że dany rodzaj działalności jest działalnością regulowaną w rozumieniu niniejszej ustawy, przedsiębiorca może wykonywać tę działalność, jeżeli spełnia szczególne warunki określone przepisami tej odrębnej ustawy i po uzyskaniu wpisu w rejestrze działalności regulowanej. Strona niniejszego postępowania prowadzi właśnie działalność regulowaną i dlatego została wpisana do stosownego rejestru, a co za tym idzie powinna też spełniać szczegółowe warunki określone przepisami prawa.

Następnie organ powołał brzmienie art. 18m upzi. Wskazał, iż decyzję w sprawie wykreślenia z rejestru podmiotu prowadzącego agencję zatrudnienia - wydaje marszałek województwa. Zaskarżona do Kolegium decyzja o wykreśleniu agencji zatrudnienia z rejestru została oparta na przesłance określonej w treści art. 18m pkt 5 upzi, przy czym w podstawie prawnej decyzji organ I instancji wskazał, iż orzeka w oparciu o przepis art. 18m pkt 5 w związku z art. 85 ust. 2 i 3 upzi. Zgodnie z treścią art. 18m pkt 5 upzi "Marszałek województwa wykreśla, w drodze decyzji, podmiot wpisany do rejestru w przypadku: (...) 5) naruszenia przez podmiot warunków prowadzenia agencji zatrudnienia określonych wart. 19 pkt 2 i 3, art. 19b-19d oraz art. 85 ust. 2-5". Podkreślić przy tym należy, że konstrukcja art. 18m upzi wskazuje na to, iż w przypadku stwierdzenia przez marszałka województwa określonych w jego treści przypadków, jest on zobligowany do wydania decyzji o wykreśleniu podmiotu z rejestru.

Dalej organ powołał brzmienie przepisów art. 19 – 19d upzi. Wskazał, iż w treści zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazano na naruszenie obowiązków, o którym mowa w art. 85 ust. 2 i 3 upzi. Z treści art. 85 ust. 2 upzi wynika, iż "kierowanie do pracy za granicą u pracodawców zagranicznych za pośrednictwem agencji zatrudnienia odbywa się na podstawie pisemnej umowy zawieranej przez te agencje z osobami kierowanymi. Umowa ta powinna określać w szczególności: 1) pracodawcę zagranicznego; 2) okres zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej; 3) rodzaj oraz warunki pracy i wynagradzania, a także przysługujące osobie kierowanej do pracy świadczenia socjalne; 4) warunki ubezpieczenia społecznego oraz od następstw nieszczęśliwych wypadków i chorób tropikalnych; 5) obowiązki i uprawnienia osoby kierowanej do pracy oraz agencji zatrudnienia; 6) zakres odpowiedzialności cywilnej stron w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy zawartej między agencją zatrudnienia a osobą kierowaną, w tym stronę pokrywającą koszty dojazdu i powrotu osoby skierowanej do pracy w przypadku niewywiązania się pracodawcy zagranicznego z warunków umowy oraz tryb dochodzenia związanych z tym roszczeń; 7) kwoty należne agencji zatrudnienia z tytułu faktycznie poniesionych kosztów związanych ze skierowaniem do pracy za granicą, poniesione na dojazd i powrót osoby skierowanej, wydanie wizy, badania lekarskie, tłumaczenia dokumentów; 8) informację o trybie i warunkach dopuszczania cudzoziemców do rynku pracy w państwie wykonywania pracy; 9) inne zobowiązania stron.

Nadto, zgodnie z art. 85 ust. 3 upzi Agencja zatrudnienia ma obowiązek zawierania z pracodawcą zagranicznym, do którego zamierza kierować osoby do pracy za granicą, pisemnej umowy określającej w szczególności: 1) liczbę miejsc pracy; 2) okres zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej; 3) rodzaj oraz warunki pracy, zasady wynagradzania, a także przysługujące osobom podejmującym pracę świadczenia socjalne; 4) zakres odpowiedzialności cywilnej stron w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy zawartej między pracownikiem a pracodawcą, w tym stronę pokrywającą koszty dojazdu i powrotu osoby skierowanej do pracy w razie niewywiązania się pracodawcy zagranicznego z warunków umowy, oraz tryb dochodzenia związanych z tym roszczeń". Równocześnie ustawodawca nałożył na agencję zatrudnienia obowiązek poinformowania na piśmie osobę kierowaną do pracy za granicą o przysługujących jej uprawnieniach, o których mowa w art. 86 tj. o tym, że udokumentowane okresy zatrudnienia, przebyte za granicą u pracodawcy zagranicznego, są zaliczane do okresów pracy w Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie uprawnień pracowniczych (art. 85 ust. 4 upzi) oraz przestrzegania międzynarodowych umów, porozumień i programów dotyczących zatrudnienia wiążących Rzeczypospolitą Polską oraz obowiązujących w państwie zatrudnienia przepisów o zatrudnieniu oraz przepisów regulujących działalność agencji zatrudnienia (art. 85 ust. 5 upzi). Organ I instancji wyraźnie wskazał, iż podstawą wykreślenia agencji z rejestru jest nieprzestrzeganie warunków prowadzenia agencji zatrudnienia określonych w art. 85 ust. 2 i 3 upzi w zakresie kierowania osób do pracy za granicą u pracodawców zagranicznych (art. 18 ust. l lit f upzi).

Powołując się na protokół kontroli przeprowadzonej w dniu 17 kwietnia 2014 r. podpisany bez zastrzeżeń przez stronę (zarówno w dniu 17 kwietnia 2014 r. podczas kontroli, jak i w dniu 7 maja 2014 r., kiedy podpisano protokół sporządzony w dniu 30 kwietnia 2014 r. wraz z wnioskami pokontrolnymi) organ wskazał, iż agencja zatrudnienia nie zawierała z osobami kierowanymi do pracy za granicą stosownych umów na piśmie co stanowi naruszenie art. 85 ust. 2 upzi. Pismem z dnia 8 maja 2014 r. o nr [...] przesłano stronie wystąpienie pokontrolne, a następnie wicedyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] pismem z dnia 22 maja 2014 r. o nr [...] zwrócił się do Okręgowego Inspektora Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w [...] na podstawie art. 180 upzi o podjęcie stosownych działań. Następnie pismem z dnia 28 lipca 2014 r. Państwowa Inspekcja Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w [...] poinformował organ I instancji o wynikach kontroli, którą przeprowadził w agencji zatrudnienia oraz o uchybieniach w jej pracy, a także poinformowano o tym, że w związku z tym, że nie zawieranie z osobami kierowanymi do pracy umów na piśmie jest wykroczeniem o którym mowa w art. 121 ust. 6 upzi inspektor pracy wobec osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia skierował wniosek o ukazanie do sądu. Wobec powyższego pismem z dnia 8 sierpnia 2014 r. o nr [...] zawiadomiono stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego (w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru zawiadomienia).

Kolegium zwróciło uwagę, iż Strona bez żądnych wątpliwości (sama to zresztą podkreśla) naruszyła wynikające z przepisów upzi warunki prowadzenia agencji, co skutkuje wykreśleniem jej z rejestru. Kierowanie przez agencję osób do pracy za granicą u pracodawców zagranicznych odbywało się z naruszeniem art. 85 ust. 2 upzi. Fakt ten potwierdzają zgromadzone w aktach sprawy dokumenty, a także potwierdza sama strona postępowania - podpisując znajdujące się w aktach sprawy protokoły oraz wskazując na ten fakt w odwołaniu od decyzji. Nie budzi przy tym wątpliwości Kolegium fakt, że Strona kierując do pracy za granicą zobowiązana była uczynić zadość wytycznym, o których mowa w treści art. 85 ust. 2-5 upzi, a ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów bezspornie wynika, że obowiązki te nie zostały dopełnione, to z kolei przekłada się na naruszenie, o którym mowa w treści art. 18m pkt 5 w związku z art. 85 pkt 2-5 upzi. Kolegium zwróciło uwagę, że również znajdujące się w aktach sprawy pismo sporządzone przez organ uprawniony do kontroli agencji w zakresie zawieranych umów tj. Państwowa Inspekcja Pracy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że agencja naruszyła swoje obowiązki wynikające z treści art. 85 ust. 2-5 upzi, a co za tym idzie zastosowanie powinien znaleźć przepis art. 18m pkt 5 upzi tj. należy wykreślić agencję z rejestru. Agencja nie zawierała bowiem umów z osobami kierowanymi za jej pośrednictwem do pracy w Niemczech. Nadto z przedstawionych podczas kontroli umów pośrednictwa zawartych przez agencję z partnerami niemieckim (tj. zarówno z firmą "C", [...], [...] "D", [...], [...],[...] K. z siedzibą w Niemczech oraz firmą "F", [...],[...] L.) nie wynika okres zatrudnienia, warunki pracy, zasady wynagradzania, a także przysługujące osobom podejmującym pracę świadczenia socjalne, nie określono też zakresu odpowiedzialności cywilnej stron w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy zawartej między pracownikiem a pracodawcą, w tym stronę pokrywającą koszty dojazdu i powrotu osoby skierowanej do pracy w razie niewywiązania się pracodawcy zagranicznego z warunków umowy. Ponadto z akt sprawy wynika również, ustalenia PIP, że agencja zatrudnienia nie informowała osób kierowanych do pracy za granicą w formie pisemnej o przysługujących jej uprawnieniach o których mowa w art. 86 upzi. Tym samym więc zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na to, co zresztą potwierdza strona niniejszego postępowania, że miało miejsce naruszenie art. 85 ust. 2-3 upzi, a w konsekwencji zastosowanie musiał znaleźć przepis art. 18m pkt 5 upzi.

Kolegium zwróciło uwagę, że ustawodawca nie przewidział żadnych możliwości odstąpienia przez organ od tego obowiązku. Również fakt, iż uchybienia zdaniem strony były nieznaczne, ani to że zostały naprawione, ani to że agencja od niedawna działa na rynku - nie mają i nie mogą mieć żadnego znaczenia w niniejszym przypadku. Kolegium jest bowiem związane przepisami obowiązującego prawa, a te w sposób jasny określają konsekwencje zaistniałych w niniejszej sprawie uchybień. Równocześnie Kolegium zwraca uwagę na to, że mimo iż w odczuciu strony wykreślenie agencji z rejestru jest w istocie sprzeczne z konstytucyjną zasadą proporcjonalności - tj. strona wskazuje, że kara jest nadmierna w stosunku do przewinienia - to należy wyjaśnić iż organy administracji są związane przede wszystkim konstytucyjną zasadą praworządności (art. 7 konstytucji), a co za tym idzie mają obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa. Równocześnie należy podkreślić, że przepisy prawa które mają zastosowanie w niniejszej sprawie nie wymagają interpretacji - nie budzą bowiem żadnych wątpliwości. Na marginesie Kolegium wyjaśniło, że toczące się przed sądem postępowanie w sprawie o popełnienie wykroczenia nie ma i mieć nie może znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] SKO wstrzymało z urzędu wykonanie zaskarżonej decyzji.

Na powyższą decyzję T. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Podkreślił, że niepodpisanie umów z pracownikami było dużym przeoczeniem, wynikało z niewiedzy i nienależytego doczytania przepisów, jednak nie wywołało żadnych negatywnych skutków dla pracowników. W obecnej sytuacji odebrano jego firmie możliwość dokończenia projektów rekrutacyjnych, co spowoduje poważne konsekwencje finansowe i moralne.

W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie powołując się na motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Pismem z dnia 17 listopada 2014 r. T. N. wniósł uzupełnienie skargi, wnosząc o dopuszczenie nowych dowodów, jakimi są dokumenty poprzedzające oraz te, towarzyszące kontroli WUP z dnia 17 kwietni 2014 r. Wniósł ponadto o zwrócenie się do WUP o nadesłanie odpisu formularza zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, protokołu kontroli oraz wystąpienia pokontrolnego. Oświadczył, iż nie otrzymał zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli a zakres przeprowadzenia faktycznej kontroli w dniu 17 kwietnia 2014 r. przez WUP wykracza poza zakres kontroli ujętej w upoważnieniu do kontroli z dnia 14 kwietnia 2014 r. Powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu i w skardze. Dodatkowo wskazał, że dochody z działalności gospodarczej prawie w całości przeznacza na leczenie chorej na rzadką przewlekłą chorobę córki.

Postanowienie z dnia 4 marca 2015 r. Sad odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.

Postanowieniem z dnia 13 maja 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. nr 270 t.j.dalej p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jej wyeliminowania z obrotu prawnego

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W myśl art. 18m pkt 5 tej ustawy marszałek województwa wykreśla, w drodze decyzji, podmiot wpisany do rejestru w przypadku: naruszenia przez podmiot warunków prowadzenia agencji zatrudnienia określonych w art. 19 pkt 2 i 3, art. 19b-19d oraz art. 85 ust. 2-5 ustawy. Treść wskazanego art. 85 ust. 2-5 stanowi, że kierowanie do pracy za granicą u pracodawców zagranicznych za pośrednictwem agencji zatrudnienia odbywa się na podstawie pisemnej umowy zawieranej przez te agencje z osobami kierowanymi, z uwzględnieniem wymienionych składników jakie winna zawierać umowa. Umowa ta powinna określać w szczególności: pracodawcę zagranicznego, okres zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, rodzaj oraz warunki pracy i wynagradzania, a także przysługujące osobie kierowanej do pracy świadczenia socjalne, warunki ubezpieczenia społecznego oraz od następstw nieszczęśliwych wypadków i chorób tropikalnych, obowiązki i uprawnienia osoby kierowanej do pracy oraz agencji zatrudnienia oraz zakres odpowiedzialności cywilnej stron w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy zawartej między agencją zatrudnienia a osobą kierowaną, w tym stronę pokrywającą koszty dojazdu i powrotu osoby skierowanej do pracy w przypadku niewywiązania się pracodawcy zagranicznego z warunków umowy oraz tryb dochodzenia związanych z tym roszczeń. Nadto umowa winna określać kwoty należne agencji zatrudnienia z tytułu faktycznie poniesionych kosztów związanych ze skierowaniem do pracy za granicą, poniesione na: dojazd i powrót osoby skierowanej, wydanie wizy, badania lekarskie i tłumaczenia dokumentów, jak również informację o trybie i warunkach dopuszczania cudzoziemców do rynku pracy w państwie wykonywania pracy.

Ponadto agencja zatrudnienia ma obowiązek zawarcia pisemnej umowy z pracodawcą zagranicznym, do którego zamierza kierować osoby do pracy za granicą. Przepis ust. 3 art. 85 u.p.z. zawiera minimalny katalog elementów, które składać się powinny na treść takiej umowy. Pisemna umowa powinna określać w szczególności: liczbę miejsc pracy, okres zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, rodzaj oraz warunki pracy, zasady wynagradzania, a także przysługujące osobom podejmującym pracę świadczenia socjalne oraz zakres odpowiedzialności cywilnej stron w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy zawartej między pracownikiem a pracodawcą, w tym stronę pokrywającą koszty dojazdu i powrotu osoby skierowanej do pracy w razie niewywiązania się pracodawcy zagranicznego z warunków umowy, oraz tryb dochodzenia związanych z tym roszczeń. Dodać należy, że agencja zatrudnienia ma obowiązek poinformować na piśmie osobę kierowaną do pracy za granicą o przysługujących jej uprawnieniach, o których mowa w art. 86 (art. 85 ust. 4).

Należy przy tym zauważyć, że z redakcji przepisu art. 18m pkt 5 wynika, że w przypadku stwierdzenia naruszenia przez agencję wymienionych w nim przepisów, decyzja o wykreśleniu agencji z rejestru jest w takim przypadku obligatoryjna.

Z akt sprawy wynika, że w 2013 r. skarżący skierował do pracy za granicą 1 osobę (w dniu 13 lutego 2013 r. zawarto umowę pośrednictwa), przy czym z osobą tą (kierowaną do pracy w Niemczech) T. N. nie zawarł na piśmie umowy, o której mowa w art. 85 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Nadto z umowy zawartej pomiędzy agencją zatrudnienia, a pracodawcą niemieckim nie wynika okres zatrudnienia, warunki pracy, zasady wynagradzania, a także przysługujące osobom podejmującym pracę świadczenia socjalne. Ponadto w umowie nie określono zakresu odpowiedzialności cywilnej stron w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy zawartej między pracownikiem a pracodawcą, w tym stronę pokrywającą koszty dojazdu i powrotu osoby skierowanej do pracy w razie niewywiązywania się pracodawcy zagranicznego z warunków umowy. Nadto w 2014 r. agencja również kierowała osoby do pracy w Niemczech. Przy czym z umowy pośrednictwa z dnia 3 lutego 2014 r. - zawartej pomiędzy agencją a pracodawcą niemieckim nie wynika okres zatrudnienia, warunki pracy zasady wynagradzania a także przysługujące osobom podejmującym pracę świadczenia socjalne. Ponadto w umowie nie określono zakresu odpowiedzialności cywilnej stron w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy zawartej między pracownikiem a pracodawcą, w tym stronę pokrywającą koszty dojazdu osoby i powrotu osoby skierowanej do pracy w razie niewywiązania się pracodawcy zagranicznego z warunków umowy. Ustalono, że na podstawie ww. umowy do pracy w Niemczech zostały skierowane 4 osoby. Ustalono również, że ww. osobami T. N. nie zawierał na piśmie umów, o których mowa w art. 85 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W 2014 r. agencja zawarła również umowę pośrednictwa z dnia 22 kwietnia 2014 r., również i w tym przypadku z umowy zawartej przez agencję z pracodawcą niemieckim nie wynika okres zatrudnienia, warunki pracy, zasady wynagradzania, a także przysługujące osobom podejmującym pracę świadczenia socjalne. Ponadto w umowie nie określono zakresu odpowiedzialności cywilnej stron w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy zawartej między pracownikiem a pracodawcą, w tym stronę pokrywającą koszty dojazdu i powrotu osoby skierowanej do pracy w razie niewywiązania się pracodawcy zagranicznego z warunków umowy. Na podstawie tej ostatniej umowy pośrednictwa skierowano do pracy w Niemczech 2 osoby, z którymi zawarto pisemne umowy. Nie zawierają one jednak trybu dochodzenia roszczeń przez strony umowy oraz informacji o trybie i warunkach dopuszczenia cudzoziemców do rynku pracy w państwie wykonywania pracy, zakresu odpowiedzialności cywilnej stron, w tym stronę pokrywającą koszty dojazdu i powrotu osoby skierowanej do pracy w przypadku niewywiązywania się pracodawcy zagranicznego z warunków umowy. Ponadto agencja zatrudnienia nie informowała osób kierowanych do pracy za granicą w formie pisemnej o przysługujących jej uprawnieniach o których mowa w art. 86 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W związku z nieprawidłowościami PIP skierowała do agencji wystąpienie wnosząc o przestrzeganie przepisów prawa – w szczególności w zakresie zawierania i treści umów podpisywanych z pracodawcami zagranicznymi oraz osobami kierowanymi do pracy u pracodawców zagranicznych. Ponadto w związku z tym, iż nie zawieranie z osobami kierowanymi do pracy umów na piśmie jest wykroczeniem, o którym mowa w art. 121 ust. 6 cyt. Ustawy, inspektor pracy wobec osoby podejrzanej o popełnienie ww. wykroczenia skierował wniosek o ukaranie do Sądu.

Z powyższego wynika w sposób bezsporny, że skarżąca spółka naruszała warunki prowadzenia agencji zatrudnienia. Tymczasem specyfika prowadzonej przez agencję działalności nie może jej zwalniać z obowiązku przestrzegania przepisów prawa krajowego regulujących działalność agencji zatrudnienia. Skoro działalność agencji jest działalnością regulowaną, to przedsiębiorca może ją wykonywać, jeśli spełni szczególne warunki określone ustawą. W analizowanym przypadku wymagane było zawarcie pisemnej umowy przez agencje zatrudnienia z osobami kierowanymi, z uwzględnieniem elementów wymienionych w art. 85 ust. 2-3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że prowadzona przez skarżącą spółkę agencja zatrudnienia, pomimo ciążącego na niej obowiązku określonego w art. 85 ust. 2 – 5 ustawy, nie zawierała umów pisemnych odpowiadającym wymogom określonym w tych przepisach. Przedstawione wyżej okoliczności zostały stwierdzone w wyniku przeprowadzonej kontroli przez inspektorów Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...].

Z redakcji powołanego art. 18m pkt 5 ustawy wynika, że w przypadku stwierdzenia naruszenia przez agencję wymienionych w nim przepisów, decyzja o wykreśleniu podmiotu z rejestru jest obligatoryjna. Zatem naruszenie art. 85 ust. 2 i ust. 3 ustawy stanowi samodzielną przesłankę do wydania decyzji o wykreśleniu, przewidzianą w art. 18m pkt 5 ustawy. Odwołanie się zaś przez organy administracji do udokumentowania okoliczności kierowania do pracy za granicą bez zawarcia wymaganej pisemnej umowy, spełniającej określone warunki, oznacza spełnienie przesłanki wykreślenia z rejestru określonej w art. 18m pkt 5 ustawy.

Zgodnie z art. 85 ust. 5 ustawy agencja zatrudnienia jest obowiązana do przestrzegania międzynarodowych umów, porozumień i programów dotyczących zatrudnienia wiążących Rzeczpospolitą Polską oraz obowiązujących w państwie zatrudnienia przepisów o zatrudnieniu oraz przepisów regulujących działalność agencji zatrudnienia. Wynika z powyższego, że na skarżącej ciążył art. obowiązek przestrzegania przepisów zawartych w rozdziale 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wśród nich jest powołany wcześniej art. 85 ust. 2 i ust. 3 nakładający bezwzględny nakaz zawierania przez agencję umowy z pracownikiem kierowanym do pracy za granicą oraz z pracodawcą zagranicznym. W tym zakresie doszło ze strony skarżącej do naruszenia warunków prowadzenia agencji zatrudnienia określonych w art. 85 ust. 2 i ust. 3 ustawy.

Organy prawidłowo zastosowały przepisy dokonując ich właściwej interpretacji. Stwierdzone w toku postępowania uchybienie obowiązkom z art. 85 ust. 2 i 3 ustawy stanowi naruszenie ustawowych warunków prowadzenia działalności agencji zatrudnienia, z którymi ustawodawca wiąże bezwzględny skutek w postaci wykreślenia podmiotu prowadzącego agencję zatrudnienia z rejestru (art. 18m pkt 5 ustawy).

Ponadto strona sama potwierdza, zarówno w odwołaniu jak i w skardze jak i w uzupełnieniu skargi, że naruszyła warunki prowadzenia agencji wynikające z ustawy, skutkujące wykreśleniem z rejestru. Nie jest również zasadny zarzut, że nie otrzymała zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, bo takie zawiadomienie jest w aktach administracyjnych wraz ze zwrotnym potwierdzeniem jego odbioru. Kontrola nie wykraczała ponadto poza zakres upoważnienia do kontroli.

Sąd nie dokonuje w tym postępowaniu kontroli legalności działania Państwowej Inspekcji Pracy.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151p.p.s.a. skargę oddalił.

b.a.