Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 643/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2023 poz 1587
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2024 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 24 kwietnia 2024 r., nr SKO Gd/1706/24 w przedmiocie usunięcia odpadów oddala skargę.


UZASADNIENIE

P. L., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 21 czerwca 2022 r. dokonano oględzin w obecności P. L., wykonującego działalność gospodarczą pod firmą A., ustalając, że na działce nr [...] obręb B. znajduje się powstały w wyniku ściągnięcia warstwy 1 metra humusu wykop, z którego widoczne są odpady budowlane zmieszane, udokumentowane na zdjęciach załączonych do protokołu sporządzonego z oględzin. W protokole odnotowano, że na ww. działce w 2016 roku trwała inwestycja - budowa hali sportowej wraz z łącznikiem do szkoły. Z wykonawcą prac P. L. ustalono, że dostarczy karty przekazania odpadów z budowy hali.

Pismem z 23 czerwca 2022 r. Wójt Gminy Somonino zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie składowania odpadów na działce nr [...], obręb B., jednocześnie informując skarżącego o wizji lokalnej planowanej na dzień 30 czerwca 2022 r.

W dniu 29 czerwca 2022 r. do siedziby organu wpłynęły faktury K. Sp. z o.o. z 2016 roku za wywóz odpadów z kontenerów, którego nabywcą był A.

W dniu 30 czerwca 2022 r. dokonano oględzin, w których uczestniczył pełnomocnik skarżącego, i z których sporządzono protokół wraz z dokumentacją fotograficzną. Do akt załączono także dokumentację z budowy hali sportowej wraz z łącznikiem przy Szkole [...].

W dniu 19 lipca 2022 r. przesłuchano w charakterze świadka H. M., dyrektor Szkoły [...], która zeznała, że roboty w ramach inwestycji budowy hali sportowej z łącznikiem rozpoczęto od października 2016 r., teren budowy był zabezpieczony, uniemożliwiający wejście osób postronnych, na terenie inwestycji znajdował się kontener socjalny. Po oględzinach wydobytych śmieci stwierdziła, że wykopane tuje pochodzą z terenu przyszkolnego, a pozostałości po płytkach z pomieszczenia szkolnego pawilonu. Oświadczyła także, że przez 36 lat na terenie działki nr [...] nie prowadzono robót budowlanych. Tuje były usunięte z uwagi na wykonanie sieci.

Uwzględniając, że rejestr podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami został uruchomiony 24 stycznia 2018 r., Wójt wystąpił do Marszałka Województwa celem uzyskania informacji w zakresie nadania numeru BDO przedsiębiorcy K., w odpowiedzi uzyskując informację, że w dniu 8 czerwca 2018 r. do ww. podmiotu wysłano zawiadomienie o wpisie do rejestru z urzędu w zakresie odbierania odpadów komunalnych, nie było przy tym możliwości uzyskania wpisu przed 24 stycznia 2018 r.

W dniu 19 lipca 2022 r. Wójt wezwał także skarżącego do dostarczenia kart przekazania odpadów. W odpowiedzi skarżący przedłożył oświadczenie z K. o odbiorze w okresie od 24 marca 2016 r. do 21 października 2016 r. i przekazaniu do dalszego zagospodarowania odpadów z realizacji inwestycji w B.

W dniu 11 sierpnia 2022 r. przesłuchano J. K., który jako reprezentant Gminy zajmował się inwestycją budowy hali gimnastycznej wraz z łącznikiem. Świadek oświadczył, że nie zauważył nieprawidłowości w trakcie tej inwestycji w zakresie magazynowania i utylizacji odpadów.

W dniu 5 września 2022 r. skarżący przedłożył korespondencję mailową, z której wynika, że przedłożone dokumenty K. są wydrukami z programu i nie mają formy faktury, w jakiej ta była wystawiana.

Decyzją z 26 października 2022 r., Wójt nakazał skarżącemu - posiadaczowi odpadów znajdujących się na terenie działki nr ew. [...], stanowiącej własność Gminy S. usunięcie odpadów składowanych na powierzchni ziemi.

Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania Kolegium decyzją z 16 lutego 2023 r., uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości, w uzasadnieniu wskazując, że Gmina S. - jako władający działką nr [...] - nie była jednocześnie uprawniona do prowadzenia ww. postępowania. W ocenie Kolegium organem właściwym jest regionalny dyrektor ochrony środowiska (RDOŚ).

W rezultacie do RDOŚ wpłynął wniosek Wójta o przeprowadzenie postępowania w sprawie usunięcia odpadów, w następstwie czego RDOŚ złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim, a Wójtem Gminy Somonino przez wskazanie Wójta jako organu właściwego do rozpoznania sprawy wydania decyzji nakazującej nałożenie obowiązku usunięcia odpadów.

Pismem z 3 sierpnia 2023 r. RDOŚ zawiadomił o wszczęciu postępowania w przedmiocie wydania decyzji nakładającej obowiązek usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składania i magazynowania, tj. z terenu działki o numerze [...], obręb B.

W dniu 24 sierpnia Gmina przekazała dokumentację fotograficzną z prac przesiewania odpadów z działki nr [...] obręb B.

Następnie pismem z 28 sierpnia 2023 r. RDOŚ zawiadomił o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się w zakresie zabranych dowodów w postępowaniu w sprawie wydania decyzji nakładającej obowiązek usunięcia odpadów z działki nr [...] obręb B.

Decyzją z 22 września 2023 r. RDOŚ nałożył na Gminę obowiązek usunięcia odpadów z terenu działki nr [...] obręb B., wskazując rodzaje odpadów, termin i sposób ich usunięcia.

Postanowieniem z 26 września 2023 r. sygn. III OW 105/23 Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął opisany wyżej spór, wskazując Wójta Gminy Somonino, jako organ właściwy w sprawie. Odnosząc się do decyzji Kolegium z 16 lutego 2023 r. Sąd wskazał, że posiada ona przymiot ostateczności i trwałości, a wobec braku informacji o jej zaskarżeniu uznać należy ją za prawomocną. Decyzja ta nie stanowi przedmiotu kontroli w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny, odmiennie niż w przypadku prawomocnego orzeczenia sądu, nie jest jednak związany jej treścią przy rozstrzyganiu sporu kompetencyjnego. Wójt powinien zatem rozstrzygnąć sprawę jako organ właściwy, zgodnie z późniejszym wobec decyzji SKO orzeczeniem Sądu.

Po wniesieniu odwołania od decyzji z 22 września 2023 r. RDOŚ decyzją z 10 października 2023 r. uchylił decyzję własną w całości, uwzględniając w uzasadnieniu, że Wójt jest organem właściwym do wydania decyzji w niniejszej sprawie.

Pismem z 31 października 2023 r. Wójt zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie składowania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym na działce nr [...] obręb B. (wcześniej wydobytych z terenu działki nr [...]), gmina S.

Decyzją z 19 stycznia 2024 r. Wójt Gminy Somonino w punkcie 1 nakazał skarżącemu, właścicielowi A., jako posiadaczowi odpadów znajdujących się na terenie działki nr ew. [...], obręb B., stanowiącej własność Gminy S., usunięcie odpadów składowanych na powierzchni ziemi, należących do rodzajów: odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów (17 01 01), zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia inne niż wymienione w 17 01 06 (17 01 07), zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01, 17 09 02 i 17 09 03 (17 09 04). Wójt nakazał przy tym usunięcie ww. odpadów w całej ilości z powierzchni ziemi i przekazanie podmiotowi posiadającemu zezwolenia na zbieranie odpadów. W punkcie 2 Wójt doprecyzował sposób usunięcia odpadów, wskazując, że odpady należy załadować na środki transportu, spełniające wymagania rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, i przekazać podmiotom, które posiadają zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 5 ustawy o odpadach. Wójt wskazał przy tym, że kopię karty przekazania odpadów należy przekazać do Urzędu Gminy Somonino. W punkcie 3 decyzji Wójt ustalił termin wykonania obowiązku do dnia 31 marca 2024 r.

Po rozpoznaniu wniesionego odwołania, decyzją z 24 kwietnia 2024 r. Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że odpady zostały wydobyte na działce nr [...] i przetransportowane na działkę nr [...], stanowiącą własność Gminy S. a właścicielem i posiadaczem odpadów jest skarżący, prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "A.", który wykonywał prace budowlane na działce nr [...]. Skoro zaś posiadaczem odpadów jest skarżący, to organ pierwszej instancji prawidłowo nakazał ich usunięcie.

W skardze na tak wydaną decyzję zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

1. art. 3 ust. 1 pkt 3 i 19 w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach, polegające na błędnym ustaleniu, że posiadaczem odpadów, a w konsekwencji podmiotem zobowiązanym do ich usunięcia, jest P. L., właściciel "A.";

2. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 130 k.p.a. w zw. z art. 26 ust. 6 pkt 1 ustawy o odpadach i nie wydanie orzeczenia reformatoryjnego poprzez ustalenie nowego terminu usunięcia odpadów;

Zarzucono także naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 § 1 i 2, art. 77 k.p.a. w zw. z art. 81a § 1 k.p.a. poprzez:

1. nałożenie obowiązku usunięcia odpadów, gdy w okolicznościach faktycznych sprawy nie można jednoznacznie i bez wątpliwości uznać, że skarżący jest wytwórcą i posiadaczem spornych odpadów;

2. nieuzasadnione przyjęcie, że skarżący jest wytwórcą/posiadaczem odpadów podczas gdy powstałe odpady zostały odebrane przez firmę K.;

3. błędne uznanie skarżącego za wytwórcę odpadów wobec nieprzedstawienia przez niego kart przekazania odpadów po upływie 8 lat od daty ich utylizacji, gdy obowiązek przechowywania ewidencji odpadów wynosi 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym zostały sporządzone dokumenty ewidencji odpadów;

4. błędne uznanie, że skarżący jest posiadaczem odpadów, podczas gdy skarżący nie mógł złożyć pod warstwą ziemi z wykopów odpadów, gdyż żadnych odpadów nie wytworzył i nie mógł wytworzyć przed fizycznym rozpoczęciem robót budowlanych;

5. nieuwzględnienie ustaleń Prokuratury Rejonowej w Kartuzach w zakresie przedłożonych faktur wywozu odpadów.

Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie decyzji Kolegium i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przeprowadzonej pod względem legalności była w niniejszej sprawie opisana powyżej decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Somonino, nakazującą skarżącemu usunięcie odpadów, szczegółowo w niej określonych za pomocą kodów wynikających z r.k.o, z działki o nr [...], położonej w obrębie B.

Podstawę materialną powyższych decyzji stanowił art. 26 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1587 ze zm., dalej jako u.o.). Zgodnie z tym przepisem posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (ust. 1). Z zastrzeżeniem art. 26a, w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami (ust. 2). W decyzji, o której mowa w ust. 2, określa się w szczególności: 1) termin usunięcia odpadów; 2) rodzaj odpadów; 3) sposób usunięcia odpadów (ust. 6). Z cytowanej regulacji wynika, że przesłanki wydania decyzji o usunięciu odpadów zostały określone w art. 26 ust. 1 u.o., a stanowi je: składowanie lub magazynowanie odpadów w miejscach na ten cel nieprzeznaczonych.

Pojęcie magazynowania odpadów zostało zdefiniowane w art. 3 ust. 1 pkt 5 u.o. Przepis ten stanowi, że przez magazynowanie odpadów rozumie się czasowe przechowywanie odpadów obejmujące: a) wstępne magazynowanie odpadów przez ich wytwórcę, b) tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów, c) magazynowanie odpadów przez prowadzącego przetwarzanie odpadów. Artykuł 25 u.o. zawiera warunki dopuszczalnego magazynowania odpadów, które posiadacz odpadów musi spełnić, aby legalnie prowadzić tą czynność. Ustęp 1 tego artykułu stanowi, że magazynowanie odpadów odbywa się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą powodować te odpady, w tym zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 7. Magazynowanie odpadów odbywa się na terenie, do którego posiadacz odpadów ma tytuł prawny oraz jest prowadzone wyłącznie w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów (ust. 2 i 3). Odpady, z wyjątkiem przeznaczonych do składowania, mogą być magazynowane, jeżeli konieczność magazynowania wynika z procesów technologicznych lub organizacyjnych i nie przekracza terminów uzasadnionych zastosowaniem tych procesów, nie dłużej jednak niż przez 3 lata (ust. 4). Odpady przeznaczone do składowania mogą być magazynowane wyłącznie w celu zebrania odpowiedniej ilości tych odpadów do transportu na składowisko odpadów, nie dłużej jednak niż przez rok (ust. 5). Okresy magazynowania odpadów, o którym mowa w ust. 4 i 5, są liczone łącznie dla wszystkich kolejnych posiadaczy tych odpadów (ust. 6).

Z powołanych przepisów wynika, że po pierwsze - magazynowanie odpadów jest zawsze prowadzone w ramach pierwotnego ich wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów (art. 25 ust. 3 u.o.). Oznacza to, że nie jest ono autonomiczną formą gospodarowania odpadami i zawsze stanowi część większego procesu - wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów. Po drugie zaś, dopuszczalność magazynowania odpadów w danym miejscu powinna wynikać z posiadanego zezwolenia na wymienione uprzednio formy gospodarki odpadami, co wynika wprost z art. 43 ust. 1 pkt 4 lit. a) i art. 43 ust. 2 pkt 5 lit. a) u.o. oraz art. 188 ust. 2b pkt 6 u.p.o.ś. (por. wyrok WSA w Białymstoku z 30 stycznia 2024 r. , II SA/Bk 918/23, wyrok WSA w Krakowie z 22 września 2016 r., II SA/Kr 748/16, CBOSA).

Z kolei, pojęcie składowania odpadów nie zostało zdefiniowane wprost w przepisach prawa. Możliwe jednak jest ustalenie znaczenia tego pojęcie przez odwołanie się do przepisów u.o. dotyczących opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów w zakresie poszczególnych czynności względem odpadów. Mianowicie, jak stanowi art. 3 ust. 1 pkt 3 u.o. przez gospodarkę odpadami rozumie się wytwarzanie odpadów i gospodarowanie odpadami. Gospodarowanie odpadami (art. 3 ust. 1 pkt 2 u.o.) obejmuje natomiast czynności zbierania, transportu lub przetwarzania odpadów, w tym sortowania, wraz z nadzorem nad wymienionymi działaniami (...). Przetwarzanie (art. 3 ust. 1 pkt 21 u.o.) obejmuje zaś procesy odzysku lub unieszkodliwiania, w tym przygotowanie poprzedzające odzysk lub unieszkodliwianie. Zbieranie odpadów (art. 3 ust. 1 pkt 34 u.o.) to z kolei gromadzenie odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania, w tym wstępne sortowanie nieprowadzące do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i niepowodujące zmiany klasyfikacji odpadów oraz tymczasowe magazynowanie odpadów. Magazynowanie odpadów (art. 3 ust. 1 pkt 5 u.o.) to - jak wspomniano już powyżej - czasowe przechowywanie odpadów obejmujące wstępne magazynowanie odpadów przez ich wytwórcę, tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów, magazynowanie odpadów przez prowadzącego przetwarzanie odpadów. Co istotne w art. 17 ust. 1 u.o. wskazuje się hierarchię sposobów postępowania z odpadami. Wskazano w kolejności od najbardziej pożądanego sposobu do najmniej pożądanego następujące czynności: zapobieganie powstawaniu odpadów, przygotowywanie do ponownego użycia, recykling, inne procesy odzysku, unieszkodliwianie. W art. 18 u.o. ustawodawca wskazuje, jakimi przesłankami powinno się kierować, stosując tą hierarchię. W ust. 6 tego przepisu podaje się, że składowane powinny być wyłącznie te odpady, których unieszkodliwienie w inny sposób było niemożliwe z przyczyn, o których mowa w ust. 3 (tzn. poddaniu procesom odzysku).

Mając na uwadze przywołane regulacje, uzasadniona jest konkluzja, że składowanie odpadów oznacza nieograniczone czasowo umiejscowienie odpadów w danym miejscu, a więc ich pozostawienie o trwałym charakterze z uwagi na brak woli ich przetworzenia w jakikolwiek sposób. Relację między składowaniem odpadów a ich przetwarzaniem należy więc określić jako alternatywę rozłączną, tzn. jeżeli ma miejsce składowanie odpadów to nie ma miejsca ich przetwarzanie przez odzysk lub unieszkodliwianie w rozumieniu art. 18 ust. 5 u.o. (por. wyrok WSA w Lublinie z 29 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 156/23, CBOSA). Co więcej, w art. 103 ust. 1 u.o. ustawodawca wskazał trzy miejsca, w których odpady mogą być składowane. Te trzy miejsca to: 1) składowisko odpadów, tj. zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 25 u.o. obiekt budowlany przeznaczony do składowania odpadów; 2) podziemne składowisko odpadów, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze; 3) obiekt unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, o którym mowa w ustawie z dnia 10 lipca 2008 r. o odpadach wydobywczych. Wykładnia a contrario powołanego przepisu prowadzi do wniosku, że w żadnym innym miejscu odpady nie mogą być legalnie składowane. Stosownie do art. 128 u.o zarządzający składowiskiem odpadów może rozpocząć działalność polegającą na prowadzeniu składowiska odpadów po uzyskaniu kolejno: 1) pozwolenia zintegrowanego albo zezwolenia na przetwarzanie odpadów; 2) pozwolenia na użytkowanie składowiska odpadów; 3) decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów. W zezwoleniu na przetworzenie odpadów wskazuje miejsce przetwarzania i magazynowania odpadów (art. 43 ust. 2 pkt 3 i 5 lit. a u.o.). Analogicznie jest w przypadku pozwolenia zintegrowanego (art. 188 ust. 2b w zw. z art. 211 ust. 1 u.p.o.ś.).

Przekładając powyższe przepisy na okoliczności niniejszej sprawy w kontekście przesłanek orzeczenia o obowiązku usunięcia odpadów wskazać należy, że, w świetle zgormadzonego materiału bezsporne jest, że skarżący nie legitymował się wymienionymi powyżej pozwoleniami na prowadzenie składowiska albo wytwarzanie, zbieranie lub przetwarzanie odpadów, uprawniającymi go do ich składowania lub magazynowania na działce nr [...] w obrębie B. W konsekwencji w sposób uprawniony organy obu instancji uznały, że mamy do czynienia odpadami znajdującymi się w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania w światle przywołanych przepisów.

Nie ulega też wątpliwości Sądu, co zostało prawidłowo ustalone przez orzekające w sprawie organy, że na ww. działkach znajdowały się odpady. Zgodnie z art. 3 pkt 6 u.o. pod pojęciem prawnym odpadu należy rozumieć każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Ustalenie charakteru stwierdzonych na ww. nieruchomościach przedmiotów i substancji w okolicznościach niniejszej sprawy nastąpiło przy wykorzystaniu dowodu z oględzin, z których sporządzono protokoły z dokumentacją fotograficzną. W skarżonych decyzjach odpadom przypisano przy tym odpowiednie kody, wynikające z rozporządzenia Ministra Klimatu z 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. poz. 10).

I tak na działce nr [...] znajdują się wydobyte z działki nr [...] odpady 17 01 01 odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, 17 01 07 zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia inne niż wymienione w 17 01 06, 17 09 04 zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01, 17 09 02, 17 09 03. Jak wynika z akt sprawy, ujawniono około 11 samochodów ciężarowych, tj. 11 tzw. łódek ziemi wraz ze zmieszanymi odpadami budowlanymi, opisanymi powyżej, które złożono następnie na działce nr [...], stanowiącej własność gminy S. Zgodzić się należy z organami, że posiadaczem spornych odpadów jest skarżący, znajduje to potwierdzenie w zeznaniach świadka dyrektora szkoły podstawowej i wynikach oględzin z dokumentacją fotograficzną uwzględniającą materiały z budowy inwestycji "Budowy hali sportowej wraz z łącznikiem przy Szkole [..]". Z dokumentacji fotograficznej oraz zeznań ww. świadka wynika bezspornie, że ujawnione odpady pochodziły z inwestycji realizowanej przez skarżącego w latach 2015/2016 – budowa sali z łącznikiem – świadek jednoznacznie zidentyfikowała tuje, które zostały usunięte z działki nr [...] oraz część materiałów wykorzystanych do prac budowlanych, takich jak pozostałości po płytkach z pomieszczenia szkolnego (pawilonu). W oparciu o oględziny, utrwalone również w dokumentacji fotograficznej zidentyfikowano wśród zdeponowanych odpadów również pozostałości wykładzin, znajdujących się w łączniku szkolnym i innych pomieszczeniach szkolnych, a także inne materiały budowlane użyte do wykonania inwestycji polegającej na budowie hali sportowej wraz z łącznikiem przy Szkole, którą realizował skarżący. Z zeznań Dyrektorki Szkoły wynika przy tym ponadto, że przez 36 lat na terenie działki nr [...], gdzie ujawniono odpady, będące przedmiotem postępowania, nie prowadzono żadnych robót w ziemi. Powyższe dowody zarówno rzeczowe jak i osobowe wskazują zatem w sposób niewątpliwy na bezpośrednie powiązanie ujawnionych odpadów z osobą skarżącego, będącego ich posiadaczem.

Nie zasługują przy tym na uwzględnienie wyjaśnienia skarżącego, że wytworzone przez niego odpady zostały odebrane przez K. Wskazania wymaga, że przedłożone w toku postępowania wydruki z systemu komputerowego, określone jako faktury K., nie stanowią dokumentów finansowych, co potwierdza postępowanie organu w zakresie umieszczonego na nich numeru BDO. Nie stanowi także wystarczającego potwierdzenia wyjaśnień skarżącego oświadczenie z 21 lipca 2022 r. kierownika ds. administracji K. o odbieraniu z zadania w B. zmieszanych odpadów z budowy, remontów i demontażu innych niż wymienione w 17 09 01, 17 09 02 i 17 09 03 (17 09 04). Skarżący załączył bowiem korespondencję mailową (karty akt administracyjnych 181-184), z której wynika, że na prośbę skarżącego o potwierdzenie odbioru przez spółkę odpadów z budowy w B. w 2016 r., przedstawiciel spółki poprosił o sporządzenie pisma przez skarżącego i przesłanie na adres spółki. W odpowiedzi na powyższe skarżący wskazał treść oświadczenia spółki a następnie spółka złożyła oświadczenie. Powyższe budzi poważne wątpliwości sądu co do wiarygodności tego oświadczenia. Natomiast, przedłożone przez skarżącego faktury za odbiór odpadów dotyczyły odpadów zgromadzonych w kontenerach. Fakt ich przekazania nie przeczy temu, że zasadniczej części odpadów z ww. inwestycji skarżący nie przekazał, ani nie zutylizował w sposób wymagany przepisami prawa, lecz zakopał je na sąsiedniej działce. Jak już bowiem wskazano powyżej, rodzaj części odpadów, takich jak tuje, płytki, czy wykładziny, jednoznacznie wskazuje na ich pochodzenie z inwestycji, realizowanej przez skarżącego w latach 2015/2016.

Bez wpływu na powyższe pozostają zarzuty skargi dotyczące kart przekazania odpadów, gdyż zebrany przez organy administracji materiał dowodowy wskazuje, że posiadaczem i wytwórcą spornych odpadów jest skarżący. Wbrew zarzutom brak jest podstaw by uznać, że sporne odpady powstały przed rozpoczęciem prac przez skarżącego albo też – że powstały w związku z remontem harcówki i placu zabaw w szkole w 2020 r. Sąd podziela w tym zakresie w całości ocenę tej okoliczności, dokonaną przez Kolegium. Nie jest bowiem prawdopodobne, biorąc pod uwagę zakres robót związanych z remontem harcówki oraz fakt ich wykonania nieodpłatnie przez osobę fizyczną, a także ilość ujawnionych odpadów (co najmniej 11 samochodów ciężarowych z odpadami) i ich rodzaj - by odpady zdeponowane na działce nr [...] mogły powstać w związku z remontem harcówki. Tym samym Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organy przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, którego efektem były ustalenia przyjęte za podstawę faktyczną wydanej decyzji. Generalnie zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego, kierunkowanego zasadami określonymi w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., determinują normy prawa materialnego, bowiem to te normy przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych dla rozstrzygnięcia. W postępowaniu wyjaśniającym należy zatem uwzględnić specyfikę danej sprawy - inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Organ powinien zatem w sposób adekwatny do potrzeb ustalić stan faktyczny i nie pozostawić żadnych niewyjaśnionych istotnych dla sprawy okoliczności. Dokonana natomiast przez organ ocena zgromadzonego materiału powinna zostać przeprowadzona zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), a motywy którymi kierował się organ powinny zostać szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu do wydanej decyzji. Zdaniem Sądu organy przeprowadzając postępowanie wyjaśniające powyższych zasad nie naruszyły. Ustaliły bowiem i przedstawiły wszystkie istotne do rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Jak trafnie podkreślił to, w uzasadnieniu decyzji, organ II instancji dla wydania nakazu usunięcia odpadów konieczne było bowiem wyjaśnienie trzech zasadniczych kwestii: istnienie odpadów w rozumieniu wskazanej wyżej ustawy, ich składowanie w miejscu do tego nieprzeznaczonym oraz ustalenie ich posiadacza. W ocenie Sądu organy prawidłowo określiły adresata decyzji, ustalając w toku postępowania, że to skarżący był posiadaczem spornych odpadów.

Zgodzić się należy, że skarżącym, że Kolegium nie ustaliło nowego terminu usunięcia odpadów, wydając decyzję o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, nieznacznie, jednak już po upływie terminu na wykonanie spornego obowiązku. Jednakże w ocenie Sądu, brak wyznaczenia nowego terminu, jakkolwiek stanowi o naruszeniu prawa przez organ odwoławczy, nie ma istotnego wpływu na wynik niniejszej sprawy. Po pierwsze bowiem, nie uniemożliwiło to skarżącemu usunięcia odpadów – termin bowiem został określony. Po drugie zaś, nie skutkowało negatywnymi konsekwencjami procesowymi w sferze prawnej skarżącego – w decyzji organu I instancji termin wykonania obowiązku ustalono do dnia 31 marca 2024 r., decyzja organu II instancji została zaś wydana 24 kwietnia 2024 r., w tym czasie, jak i do dziś - nie wszczęto postępowania egzekucyjnego dotyczącego tego obowiązku. Oznacza to w istocie, że kwestia ewentualnej zmiany terminu wykonania obowiązku w decyzji organu odwoławczego na obecnym etapie stała się bezprzedmiotowa. Tym samym kwestia terminu pozostaje bez wpływu na zasadność i prawidłowość rozstrzygnięcia w zakresie nałożenia obowiązku usunięcia odpadów, określonego w skarżonej decyzji.

Konkludując, w sprawie Sąd nie stwierdził wskazywanych w skardze naruszeń prawa, jak również innych naruszeń prawa (materialnego i proceduralnego), które obligowałyby do uchylenia zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśnia wszelkie kwestie istotne dla sprawy i opowiada wymogom kodeksowym. Zachowano też gwarancje proceduralne.

Z tych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935).

Sąd orzekł w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 p.p.s.a., na wniosek skarżącego sformułowany w skardze, przy braku sprzeciwu organu administracji.