Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1009/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2407
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
article: art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 23 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) Asesor WSA Marcin Olejniczak Protokolant Starszy asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2022 roku sprawy ze skargi A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...]. B.A.


UZASADNIENIE

II SA/Łd 1009/21

U Z A S A D N I E N I E

Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] r. orzekł o odmowie przyznania A.P. prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko O.P. w okresie od dnia 1 czerwca 2021 roku do dnia 30 czerwca 2021 roku. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał na motywy podjętego rozstrzygnięcia.

W odwołaniu od w/w decyzji A.P. podniósł, że po ustaleniu z byłą żoną odwołującego – R.P., syn odwołującego – O.P. od miesiąca marca 2020 roku pozostaje pod jego opieką w Ł., gdzie od miesiąca września 2020 roku uczęszcza do szkoły. Odwołujący podkreśla, iż w miesiącu wrześniu 2020 roku złożył do sądu wniosek o zmianę miejsca zamieszkania syna i nie zgadza się z twierdzeniem organu, iż miejscem zamieszkania syna jest miejsce zamieszkania odwołującego od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu.

Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, w dniu 29 czerwca 2021 roku A.P. złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na syna O.P. na okres świadczeniowy 2021/2022. Z dołączonych do wniosku dokumentów wynika, że małoletni O.P., na mocy wyroku Sądu Okręgowego w Ł. [...] Wydział Cywilny Rodzinny z dnia [...] roku, sygn. akt [...], miał ustalone miejsce zamieszkania przy matce – R.P. Sąd ustalając prawo ojca dziecka do kontaktów z synem nie orzekł jednakże o opiece naprzemiennej. Z treści materiału dowodowego (oświadczenia A.P. z dnia 27 sierpnia 2020 roku oraz odwołania strony) wynika, iż rodzice małoletniego O.P. ustalili między sobą, iż dziecko od miesiąca marca 2020 roku będzie stale zamieszkiwać u A.P. W następstwie złożenia wniosku przez A.P. o ustalenie miejsca pobytu małoletniego O.P., Sąd Rejonowy w D. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich (właściwy ze względu na zamieszkanie matki i dziecka) postanowieniem z dnia [...] roku, sygn. akt [...] zmienił pkt 2 wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] roku, sygn. akt [...] w zakresie miejsca zamieszkania małoletniego O.P., zmieniając je na miejsce zamieszkania ojca dziecka.

Prezydent Miasta Ł. poinformował Pana A.P. pismem z dnia 07 września 2021 roku o przyznaniu świadczenia wychowawczego na syna w wysokości 500,00 zł miesięcznie na okres od dnia 01 lipca 2021 roku do dnia 31 maja 2022 roku oraz zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku orzekł o odmowie przyznania A.P. prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko O.P. w okresie od dnia 01 czerwca 2021 roku do dnia 30 czerwca 2021 roku, wskazując na treść prawomocnego orzeczenia Sądu określającego miejsce zamieszkania syna strony przy jego matce.

Kwestią sporną zatem jest, czy organ I instancji, pomijając prawomocne orzeczenie sądu powszechnego w zakresie ustalenia miejsca zamieszkania dziecka przy jego matce, do celów ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego winien brać jedynie pod uwagę oświadczenie ojca dziecka o sprawowaniu przez niego opieki nad tym dzieckiem oraz o wspólnym zamieszkiwaniu.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., w przedmiotowej sprawie, wiążące dla organu I instancji jest prawomocne orzeczenie sądu rodzinnego, gdyż organy administracji publicznej, realizujące zadania w zakresie świadczenia wychowawczego, nie są uprawnione do badania, w jaki sposób w danym przypadku jest faktycznie sprawowana opieka nad dzieckiem przez jego rodziców.

Stosownie do treści art. 4 ust. 1 u.p.p.w.dz. celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych.

Stosownie do art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a (tj. w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach).

Zgodnie z art. 22 u.p.p.w.dz., w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przypadku gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, organ właściwy ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem. Przepisy art. 15 ust. 2 i 3 stosuje się.

Definicja "dziecka" zawarta jest w art. 2 pkt 5 u.p.p.w.dz. i oznacza to dziecko własne, dziecko przysposobione oraz dziecko, w sprawie którego toczy się postępowanie o przysposobienie, dziecko znajdujące się pod opieką prawną lub dziecko umieszczone w domu pomocy społecznej.

Konkludując, przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w sposób niebudzący wątpliwości wskazują, iż prawo do pobierania świadczeń winno przysługiwać osobie sprawującej opiekę nad dzieckiem i ponoszącej związane z tym wydatki, a także wspólnie z nim zamieszkującej, o ile tylko należy do ustawowego katalogu osób uprawnionych do jego wnioskowania i pobierania (w rozumieniu art. 4 ust. 2 po w. ustawy).

Przy czym organ podkreślił, iż zagadnienia związane ze sprawowaniem opieki nad małoletnimi dziećmi i uregulowaniem kontaktów pomiędzy rodzicami i dziećmi -jako ściśle powiązane z funkcjonowaniem rodziny - są sprawami cywilnymi, których rozpatrywanie spraw należy zatem do właściwości sądu powszechnego.

Biorąc powyższe pod uwagę Kolegium uznało, iż przesłanka faktycznego sprawowania opieki nad dzieckiem, unormowana art. 4 ust. 2 pkt l u.p.p.w.dz. nie może być ustalana w oderwaniu od prawomocnego orzeczenia sądu rodzinnego ustalającego, przy którym z rodziców małoletnie dziecko ma mieć miejsce zamieszkania.

Treść wyroku Sądu Okręgowego w Ł. [...] Wydział Cywilny Rodzinny z dnia [...] roku, sygn. akt [...], w którym Sąd miejscem zamieszkania małoletniego O.P. ustanowił miejsce zamieszkania matki dziecka, była dla organów wiążąca. Formalna zmiana miejsca zamieszkania dziecka nastąpiła dopiero dnia 10 lipca 2021 roku tj. od dnia uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w D. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] roku, sygn. akt [...].

Konkludując, Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając przedmiotową sprawę podzieliło stanowisko organu I instancji w zakresie braku uprawnienia odwołującego się do świadczenia wychowawczego na dziecko O.P. w okresie od dnia 1 czerwca 2021 roku do dnia 30 czerwca 2021 roku.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A.P. podniósł, że "w decyzjach odmownych zarówno Centrum Świadczeń Socjalnych, jak i Samorządowego Kolegium Odwoławczego, argumentacją jest wyrok Sądu Okręgowego w Ł. [...] Wydział Cywilny Rodzinny z [...]r, gdzie syn O.P. przebywa w miejscu zamieszkania matki R.P. Nie były wzięte pod uwagę żadne inne fakty. W ocenie SKO wiążące jest prawomocne orzeczenie sądu rodzinnego, ponieważ organy administracji publicznej nie są uprawnione do badania sytuacji opieki nad dzieckiem. A przede wszystkim nikt nie dołożył należytej minimalnej wymaganej staranności co do ustalenia prawidłowego stanu faktycznego. A przecież bezspornym i niepodważalnym jest fakt iż złożyłem wszystkie dokumenty o jakie mnie proszono w Centrum Świadczeń Socjalnych. Ale nikt się widocznie nad nimi nie pochylił, gdyż wymagało by to wysiłku i czasu. l tu z dużą dozą prawdopodobieństwa graniczącą wręcz z pewnością, gdyby zostały dołożone starania decyzja była by dla mnie pozytywna. Także zaskoczeniem nie jest to, że otrzymałem decyzję odmowną, bo gdyby zostały prawidłowo przeanalizowane to była by prawdopodobnie inna. Odwołanie do SKO , również spotkało się z taką samą decyzją. A przecież obie instytucje mogły sprawdzić czy to wszystko co dostarczyłem, jest zgodne ze stanem faktycznym, a mino to nie zrobiły tego. Nawet postanowienie Sądu w D. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] sygn. [...] o przyznaniu opieki nad O.P., nic nie dało, ponieważ nie zostało wyraźnie zaznaczone od kiedy syn jest pod moją opieką. Formalna zmiana miejsca zamieszkania według SKO jest od 10 lipca od kiedy wyrok stał się prawomocny. Wypłaty 500+ zostały wstrzymane od września 2020 na mój wniosek. Centrum Świadczeń Socjalnych poinformowało mnie, że te środki zostaną mi wypłacone po doręczeniu postanowienia Sądu o miejscu pobytu małoletniego O.P. W przypadku wątpliwości Centrum Świadczeń Socjalnych, jak i Samorządowego Kolegium Odwoławczego nic nie stało na przeszkodzie, aby skorzystać z akt sprawy na których to oparł się Sąd. Napisałem prośbę do Sądu w D. o sprostowanie postanowienia, ale do dnia dzisiejszego go nie otrzymałem. Oświadczam, że O.P. od marca 2020 przebywa wyłącznie pod moją opieką. Mieszka i uczy się w Ł., a jego matka R.P. mieszka w D. i nie sprawuje opieki nad synem. Dokumenty o świadczenie 500+ , złożyłem od września 2020 ponieważ wtedy O. został zameldowany w moim miejscu zamieszkania, jak i podjął naukę w Ł. Zwracam się z prośbą o rzetelne rozpatrzenie skargi. Wnoszę również o analizę akt sprawy z Sądu w D. gdyż wykaże to prawidłowość przedmiotowej skargi".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - dalej przywoływanej jako: "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto, w ramach sprawowanej kontroli sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Badając zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa, które czyniły koniecznym wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 2407 z późn. zm.). Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest zaś to, czy fakt wspólnego zamieszkiwania ze skarżącym jego syna O.P. jest wystarczającą przesłanką do uzyskania prawa do świadczenia wychowawczego. W ocenie organów administracji do uzyskania przez skarżącego wnioskowanego świadczenia niezbędne było uzyskanie odpowiedniego orzeczenia sądu rodzinnego, ustalającego, że miejscem zamieszkania O.P. jest każdorazowe miejsce zamieszkania jego ojca – skarżącego. W związku z tym organy administracji stanęły na stanowisku, że świadczenie wychowawcze, o które ubiegał się skarżący nie może mu zostać przyznane za okres wcześniejszy niż miesiąc, w którym postanowienie Sądu Rejonowego w D. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] roku, sygn. akt [...] stało się prawomocne.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 p.p.w.d. celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych.

Natomiast art. 4 ust. 2 pkt 1 p.p.w.d. stanowi, że świadczenie wychowawcze przysługuje m.in. matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a.

Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że ustawodawca uzależnił przyznanie świadczenia wychowawczego od faktu utrzymywania dziecka i wspólnego z nim zamieszkiwania. Jest to bowiem usprawiedliwione celem omawianego świadczenia. Z tego wniosek, że organ administracji ma przede wszystkim ocenić, jak wygląda sytuacja w danej rodzinie, czy wnioskujący o świadczenie rodzic faktycznie zamieszkuje razem z dzieckiem i w związku z tym ponosi wydatki związane z jego wychowywaniem.

Jedną z podstawowych okoliczności dowodowych w postępowaniu o przyznanie świadczenia wychowawczego jest oświadczenie wnioskodawcy. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 2a p.p.w.d. informacje przedstawione we wniosku składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli odpowiedniej treści. Z kolei z ust. 4 pkt 3 powołanego artykułu do wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego dołącza się odpowiednio zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowody niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego:

a) zaświadczenie sądu opiekuńczego lub ośrodka adopcyjnego o prowadzonym postępowaniu sądowym w sprawie o przysposobienie dziecka;

b) prawomocne orzeczenie sądu orzekające rozwód lub separację;

c) orzeczenie sądu opiekuńczego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka;

d) inne dokumenty, w tym oświadczenia, potwierdzające spełnianie warunków do przyznania lub ustalenia wysokości świadczenia wychowawczego będącego przedmiotem wniosku.

Z powyższego wynika, że odpowiednie orzeczenie sądu powszechnego jest wymagane tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy o świadczenie wychowawcze wnioskuje: 1. opiekun faktyczny dziecka (na potwierdzenie przysposobienia dziecka lub wszczęcia w tym przedmiocie postępowania sądowego); 2. rodzic dziecka, który sprawuje nad nim opiekę naprzemienną (na potwierdzenie sprawowania opieki naprzemiennej w rozumieniu art. 5 ust. 2a p.p.w.d.); 3. opiekun prawny dziecka (na potwierdzenie objęcia dziecka opieką prawną). W pozostałych przypadkach orzeczenie sądu nie jest niezbędne do przyznania prawa do świadczenia wychowawczego, chyba że potrzeba jego złożenia wynika z okoliczności konkretnej sprawy, a w szczególności jeżeli organ ma zastrzeżenia co do wiarygodności złożonych oświadczeń.

Jeżeli natomiast stan faktyczny sprawy nie budzi żadnych wątpliwości i zostaną spełnione ustawowe przesłanki organ powinien uwzględnić wniosek i przyznać świadczenie.

Przechodząc natomiast do kolejnych rozważań wskazać należy, że w toku postępowania zmierzającego do weryfikacji prawidłowości przyznania skarżącemu świadczenia wychowawczego złożono m.in.:

1) wyrok Sądu Okręgowego w Ł. [...] Wydział Cywilny Rodzinny z [...] r., sygn. akt [...], z którego wynika, że miejscem zamieszkania dziecka O.P. jest miejsce zamieszkania jego matki;

2) kopię wniosku skarżącego z dnia 10 sierpnia 2020 r. do Sądu Rejonowego w Ł. o "sądowe ustanowienie miejsca pobytu dziecka oraz zniesienie obowiązku alimentacyjnego";

3) oświadczenie z 27 sierpnia 2020 r., w którym skarżący wyjaśnia, że jego syn O. od marca 2020 r. przebywa u niego, a od września podejmie naukę;

4) postanowienie Sądu Rejonowego w D. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z [...] r., sygn. akt [...] o ustaleniu, że miejsca zamieszkania małoletniego O.P. będzie każdorazowe miejsce zamieszkania jego ojca A.P.

W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości, zaś oświadczenia skarżącego są wiarygodne, a powyższe dokumenty jednoznacznie świadczą o tym, że na dzień złożenia wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego na okres 2021/2022 skarżący zamieszkiwał wspólnie ze swoim synem O.P. Nie sprzeciwia się temu wyrok Sądu Okręgowego w Ł. [...] Wydział Cywilny Rodzinny z [...] r., sygn. akt [...], z którego wynika, że miejscem zamieszkania dziecka O.P. jest miejsce zamieszkania jego matki, bowiem ewidentnie doszło do faktycznej zmiany miejsca zamieszkania dziecka, co zresztą nie zostało zakwestionowane przez organy administracji.

Należy przy tym zauważyć, że z akt sprawy nie wynika, aby któremuś z rodziców Sąd ograniczył władzę rodzicielską albo też jej pozbawił. Ustawodawca zastrzegł zaś, że władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny (art. 95 § 3 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Dz.U. z 2020 r. poz. 1359 ze zm.). W doktrynie cywilnego prawa procesowego podkreśla się problem prawomocności materialnej postanowień sądu. Zagadnienie to sprowadza się do dwóch podstawowych pytań - po pierwsze, którym postanowieniom należy przyznać walor prawomocności materialnej, po drugie - w jakim aspekcie prawomocność ta się przejawia (P. Grzegorczyk w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom II. Postępowanie rozpoznawcze, wyd. V, red. T. Ereciński, Warszawa 2016, art. 365, art. 366, uw. 11). Postanowienie ustalające miejsce zamieszkania małoletniego jest istotne dla ukształtowania jego sytuacji prawnej oraz relacji łączącej ją z rodzicami. Nie można jednak nie zauważyć, że przedmiotowe orzeczenie zostało wydane w [...] r., a więc 15 lat przed złożeniem wniosku o przyznanie świadczenia przez A.P. Oboje rodzice mieli zatem prawo na przestrzeni kilkunastu lat podejmować decyzje dotyczące miejsca zamieszkania dzieci odmienne niż to, co ustalono w momencie rozwodu w 2006 r.

Skarżący spełnia zatem ustawową przesłankę, o której mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 p.p.w.d. Wskazane dokumenty nie budzą jakichkolwiek wątpliwości. Tym samym stanowisko organów administracji, że skarżący zyskuje prawo do przyznania świadczenia dopiero z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o ustaleniu, że miejsca zamieszkania małoletniego O.P. będzie każdorazowe miejsce zamieszkania jego ojca A.P. nie jest uzasadnione. "Miejsce zamieszkania", o którym mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 p.p.w.d., dotyczy bowiem faktycznego przybywania dziecka u danego rodzica i ponoszenia przez tego rodzica kosztów utrzymania – tak w wyroku NSA z 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2775/20, dostępnym w CBOSA.

Pamiętać przy tym należy, że organy administracji mają obowiązek prowadzić postępowanie z poszanowaniem zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ponadto w myśl art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ administracji publicznej ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że organy administracji w sposób nieuprawniony pominęły dowody znajdujące się w aktach sprawy i tym samym odmówiły skuteczności oświadczeniom skarżącego o wspólnym zamieszkiwaniu razem z synem, na którego ubiega się o przyznanie świadczenia wychowawczego. Błędna ocena materiału dowodowego doprowadziła natomiast do wadliwego uznania, że skarżący nie spełnia ustawowego warunku, o którym mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 p.p.w.d.

W tym miejscu wskazać jednak należy, że w aktach sprawy brak jest informacji o pobieraniu przez matkę O.P. świadczenia wychowawczego za okres, w którym mieszkał on już u ojca. Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 23 marca 2022 r. (sprawa o sygn. akt II SA/Łd 1008/21) skarżący oświadczył, że złożył wniosek o wstrzymanie wypłaty świadczenia dla byłej żony od września 2020 r. i według jego wiedzy świadczenie to zostało prawdopodobnie zablokowane. Stan faktyczny w tym zakresie wymaga zatem ustalenia, a to z uwagi na brzmienie art. 22 p.p.w.d., zgodnie z którym w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przypadku gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, organ właściwy ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem. Przepisy art. 15 ust. 2 i 3 stosuje się.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji uwzględni zawarte wyżej wskazania i dokona należytej oceny materiału dowodowego, w tym złożonego w toku postępowania oświadczenia o wspólnym zamieszkiwaniu skarżącego i jego syna O.P. Organ będzie miał także na uwadze, że skarżący uzyskał orzeczenie sądu rodzinnego ustalające miejsce zamieszkania O.P., niemniej jednak data uzyskania powyższego orzeczenia sądu powszechnego nie ma wpływu na datę spełnienia przez skarżącego przesłanek do uzyskania świadczenia wychowawczego. Nadto organ ustali, czy R.P. pobierała na syna świadczenie wychowawcze w okresie pokrywającym się z okresem, za który ubiega się skarżący.

is