Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 12/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 28
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa Protokolant: sekretarz sądowy Anna Frasik-Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję nr 472/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 8 listopada 2023 r. znak: WOB.7721.438.2021.AJAN w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz skarżącego M. Z. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. Z. jest decyzja nr 472/2023 z dnia 8 listopada 2023 roku Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie umarzająca postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem M. Z. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki nr 991/2021 z dnia 6 sierpnia 2021r., znak: ROIK II.5160.128.2021.MBR, którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane nałożono na J. K. (...) - jako właściciela części poddasza w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...]. [...] w K. i jednoczesnego inwestora robót budowlanych na działce nr [...] obr. [...], przy ul. [...]. [...] w K., realizowanych na poddaszu w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul[...] w K. w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta Krakowa nr 567/6740.2/2019 z dnia 6 czerwca 2019r. znak AU-01-2.6740.2.323.2019.AWA dla zamierzenia budowlanego pn.: "Przebudowa i zmiana sposobu użytkowania pomieszczenia strychu na lokal mieszkaniowy wraz z przebudową instalacji wew. Wod.-kan., co., elektrycznej oraz wentylacji mechanicznej w budynku przy ul. [...] dz. nr [...], obr. [...] ew. P. " w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach (...) obowiązek przedłożenia uzgodnienia z Małopolskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w Krakowie w zakresie odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego będącego integralną częścią ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę Prezydenta Miasta Krakowa nr 567/6740.2/2019 z dnia 6 czerwca 2019r. znak AU-01-2.6740.2.323.2019.AW, które zgodnie z kwalifikacją projektanta nie odstępują w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków decyzji pozwolenia na budowę dotyczącego przebudowy i zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia strychu na lokal mieszkaniowy wraz z przebudową wewnętrznych instalacji w budynku przy ul[...] dz. nr [...], obr. [...] j. ew. P. w K.. Ustalającą termin wykonania nałożonego obowiązku do dnia: 30.12.2021 r.

Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach.

Zawiadomieniem z dnia 9 czerwca 2021 r., znak: ROIK 11.5160.128.202l.MBR organ I instancji, działając w oparciu o art. 61 § 4 k.p.a., poinformował o wszczęciu postępowania w sprawie: robót budowlanych realizowanych na poddaszu w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul[...] w K. przez inwestora Pana J. K. (...) w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta Krakowa nr 567/6740.2/2019 z dnia 6 czerwca 2019 r. znak AU-01-2.6740.2.323.2019.AWA dla zamierzenia budowlanego pn.: "Przebudowa i zmiana sposobu użytkowania pomieszczenia strychu na lokal mieszkaniowy wraz z przebudową instalacji wew. wod.-kan., co., elektrycznej oraz wentylacji mechanicznej w budynku przy ul. [...] dz. nr [...], obr. [...] j. ew.. " ze zmianami, które projektant zakwalifikował jako nieistotne, a pismem z dnia 19.05.2021 r. Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków wskazał je jako niedopuszczalne ze stanowiska konserwatorskiego (k: 3 akt sprawy znak: ROIK 11.5160.128.202l.MBR, dalej: akta PINB).

W dniu 9 czerwca 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki – dalej jako "PINB" wydał postanowienie nr 846/2021, znak: ROIK i II.5160.128.202l.MBR, którym działając w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 4, ust. 2 i 3 wstrzymał inwestorowi J. K. (...) roboty budowlane na działce nr [...] obr. [...], przy ul. [...] w K., realizowane na poddaszu w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul[...] w K. (...) w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta Krakowa nr 567/6740.2/2019 z dnia 6 czerwca 2019 r. znak AU-01-2.6740.2.323.2019.AWA dla zamierzenia budowlanego pn.: "Przebudowa i zmiana sposobu użytkowania pomieszczenia strychu na lokal mieszkaniowy wraz z przebudową instalacji wew. Wod.-kan., co., elektrycznej oraz wentylacji mechanicznej w budynku przy ul. [...] dz. nr [...], obr. [...] j. ew. P. " w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach oraz ustalił wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń (k: 4-8 akt PINB).

Następnie w dniu 6 sierpnia 2021 r. organ I instancji, działając w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, wydał w dniu 6 sierpnia 2021r. decyzję nr 991/2021, znak: ROIK 11.5160.128.202l.MBR, którą nałożył J. K. (...) - jako właściciela części poddasza w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul[...] w K. i jednoczesnego inwestora robót budowlanych na działce nr [...] obr. [...], przy ul. [...] w K., realizowanych na poddaszu w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul[...] w K. w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta Krakowa nr 567/6740.2/2019 z dnia 6 czerwca 2019r. znak AU-01-2.6740.2.323.2019.AWA dla zamierzenia budowlanego pn.: "Przebudowa i zmiana sposobu użytkowania pomieszczenia strychu na lokal mieszkaniowy wraz z przebudową instalacji wew. Wod.-kan., co., elektrycznej oraz wentylacji mechanicznej w budynku przy ul. [...] dz. nr [...], obr. [...] j. ew. P. " w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach (...) obowiązek przedłożenia uzgodnienia z Małopolskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w K. w zakresie odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego będącego integralną częścią ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę Prezydenta Miasta Krakowa nr 567/6740.2/2019 z dnia 6 czerwca 2019r. znak AU-01-2.6740.2.323.2019.AW, które zgodnie z kwalifikacją projektanta nie odstępują w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków decyzji pozwolenia na budowę dotyczącego przebudowy i zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia strychu na lokal mieszkaniowy wraz z przebudową wewnętrznych instalacji w budynku przy ul[...] dz. nr [...], obr. [...] j. ew. P. w K.. Termin wykonania nałożonego obowiązku ustalono do dnia: 30.12.2021r. (k: 19-22 akt PINB).

Odwołanie od tej decyzji PINB zostało złożone przez Wspólnotę Mieszkaniową budynku przy ul[...] w K. oraz M. Z..

W związku z odwołaniem M. Z., wezwaniem z dnia 9 października 2023r., Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie – dalej jako "MWINB", działając na podstawie art. 50 § 1 k.p.a., wezwał go do wykazania oraz udokumentowania interesu prawnego będącego podstawą, że posiada on status strony w postępowaniu MWINB znak: WOB.7721.438.2021 prowadzonym w związku z odwołaniem od decyzji PINB nr 991/2021 z dnia 6 sierpnia 2021r., znak: ROIK 11.5160.128.2021.MBR, poprzez przedłożenie stosownych dokumentów (k: 91-92 akt WINB znak: WOB.7721.438.2021, dalej: akta WINB).

W piśmie z dnia 20 października 2023 r. M. Z. wskazał na okoliczności, które jego zdaniem stanowią o wykazaniu przez niego interesu prawnego będącego podstawą, że posiada on status strony w tym postępowaniu.

Następnie decyzją z dnia nr 472/2023 z dnia 8 listopada 2023 roku Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem M. Z. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki nr 991/2021 z dnia 6 sierpnia 2021 r.

W uzasadnieniu do wydanej decyzji wskazano, że MWINB dokonał weryfikacji przyjętego przez PINB kręgu stron postępowania określonego przez PINB w postępowaniu administracyjnym i w ocenie organu odwoławczego stwierdził, iż jest on tożsamy z tym określonym w toku prowadzonego postępowania przed organem I instancji. Za strony postępowania zostali uznani: inwestor: P. J. K. oraz Wspólnota Mieszkaniowa budynku ul[...] w K..

Z analizy akt sprawy prowadzonej przed organem I instancji wynika, że M. Z. nie został uznany za stronę postępowania prowadzonego przed organem I instancji pod sygnaturą: [...]

Organ podkreślił przy tym, że do odwołania nie dołączono żadnego dokumentu, który wskazywałby na istnienie interesu prawnego M. Z. w przedmiotowej sprawie. W związku z powyższym wezwaniem z dnia 9 października 2023r., znak: WOB.7721.438.202l.AJAN MWINB, działając na podstawie art. 50 § 1 k.p.a., wezwał go do wykazania oraz udokumentowania interesu prawnego będącego podstawą uznania, że posiada on status strony na gruncie tego postępowania.

W dniu 23 października 2023r. na dziennik podawczy Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Krakowie wpłynęło pismo M. Z. z dnia 20 października 2023r., w którym wskazał, iż cyt.: "W kamienicy położonej przy ul. [...] w K. zostało wyodrębnionych jedynie 5 lokali mieszkalnych, na które przypada łącznie zaledwie [...] udziałów w kamienicy, co stanowi około 21,7 % udziałów w całej kamienicy. W ramach przedmiotowych udziałów (przypadających na wyodrębnione lokale mieszkalne) część przypada na moją osobę oraz osobę mojej małżonki A. Z. (wspólność ustawowa małżeńska), a co związane jest z lokalem mieszkalnym o numerze 10 (na który przypada 9.750/240.000 części, odpowiadających około 4,06 % udziałów w całej kamienicy). Na pozostałe - niewyodrębnione lokale - przypada 187.895/240.000 udziałów w kamienicy, co stanowi około 78,29% udziałów w całej kamienicy. Osobiście jestem właścicielem większości przedmiotowych udziałów, a dokładnie 156.675/240.000. Wszystkie powyższe dane znajdują potwierdzenie w treści księgi wieczystej prowadzonej dla działki nr [...] (...). Powyższe oznacza, że mojej osobie przysługuje w sumie (przy uwzględnieniu majątku objętego wspólnością ustawową majątkową małżeńską) 166.425/240.000 udziałów w kamienicy, co stanowi około 69,34% udziałów w całej kamienicy. Wskazuję ponadto, że niewyodrębnione lokale (w których posiadam również większościowy udział), rozlokowane są po całej kamienicy. Dla kilku z tych niewyodrębnionych lokali południowa ściana szczytowa kamienicy przy ul. [...] (na styku z kamienicą przy ul. [...] w K.) stanowi jednocześnie "ścianę" tych lokali. Jak wskazał ponadto P. M. Z. w złożonym piśmie z dnia 20 października 2023r.: Prowadzone przez inwestora prace budowlane zrealizowane zostały na należącej do mnie kamienicy przy ul. [...] w K. bez mojej zgody ani bez zgody Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K., a wręcz przy jednoznacznym sprzeciwie. Zarówno większościowy właściciel nieruchomości, jak i Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej zarządzający daną nieruchomością, posiadają status strony postępowania dotyczącego swojej (zarządzanej) nieruchomości i nie muszą dowodzić swojego interesu prawnego, gdyż jest on oczywisty i wynika z przepisów prawa (własności). Za bezpodstawne należy uznać tym samym domaganie się ode mnie udowadniania statusu strony postępowania dotyczącego nieruchomości, której jestem większościowym właścicielem oraz co do której sprawuję jednoosobowo zarząd."

W ocenie MWINB wnoszący odwołanie M. Z. nie posiada legitymacji do skutecznego zakwestionowania odwołaniem decyzji organu I instancji. W złożonym piśmie z dnia 20 października 2023 r. P. M. Z. wskazał bowiem, iż powinien mu przysługiwać status strony postępowania ze względu na fakt, iż jest współwłaścicielem sąsiedniej nieruchomości oraz z uwagi na zakres prowadzonej inwestycji, który obejmuje również prace prowadzone na terenie należącej do niego nieruchomości tj. na terenie działki nr [...], obręb [...] jedn. ewid. P. zabudowanej budynkiem przy ul. [...] ponieważ pomiędzy budynkiem przy ul. św. [...] a budynkiem przy ul. [...] istnieje jedna wspólna ściana szczytowa. Organ uznał jednak, że M. Z. nie wykazał indywidualnego interesu prawnego w toku postępowania odwoławczego. Tym samym w myśl art. 127 § 1 k.p.a. P. M. Z. nie jest upoważniony do wniesienia odwołania.

W odniesieniu natomiast do zarzutów zawartych w odwołaniu MWINB wskazuje, iż zarzuty skarżącego tyczą co do zasady kwestii merytorycznych, które ze względu na stwierdzenie braku interesu prawnego M. Z. w niniejszej sprawie nie mogą być przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia, opartego dyspozycję art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. Nadmienić należy, iż w związku z wniesieniem odwołania również przez podmiot posiadający status strony, skarżona decyzja podlegać będzie merytorycznemu rozpatrzeniu, w związku z czym wydana zostanie odrębna decyzja.

Z powyższych względów MWINB w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1, art. 127 § 1 i art. 28 k.p.a., umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane wniesieniem przez P. M. Z. środka zaskarżenia od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki nr 991/2021 z dnia 6 sierpnia 202lr., znak: ROIK 11.5160.128.202l.MBR - z powodu braku przymiotu strony osoby wnoszącej odwołanie.

Skargę na powyższą decyzję wniósł M. Z., który podniósł zarzuty:

• naruszenia art. 7 kpa w zw. z art. 7b kpa, w zw. z art. 75 kpa, w zw. z art. 77 kpa poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz zaniechanie dokładnego zbadania i wyjaśnienia stanu faktycznego wynikającego wprost z materiałów znajdujących się w aktach sprawy oraz w dokumentach, które były dla organu II instancji dostępne przy należytym współdziałaniu z innymi organami, jak chociażby materiałów zgromadzonych w ramach postępowań prowadzonych przez Prezydenta Miasta Krakowa w sprawie wydania decyzji nr 567/6740.2/2019 z dnia 6 czerwca 2019 roku, w tym toczącego się postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania (sprawa AU-01-4.6740.2.978.2020.AWA), przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (w sprawach toczących się pod sygnaturą akt DOA.7110.113.2023, DOR.7110.159.2023.KBL oraz DOA.7110.113.2023, DOR.7110.159.2023.KBL) oraz Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K., a z których to materiałów jednoznacznie wynika, że wyłącznie budynek przy ul. [...] w K. posiada ścianę szczytową, a budynek przy ul. [...] w K. nie posiada własnej ściany szczytowej od strony północnej, w związku z czym korzysta z południowej ściany szczytowej budynku przy ul. [...], w następstwie czego organ II instancji błędu organu I instancji w sprawie pominięcia mojej osoby oraz reprezentowanej przeze mnie Wspólnoty Mieszkaniowej, jako stron postępowania, nie naprawił ani nie uznał nas za strony postępowania w postępowaniu odwoławczym, a to wszystko w sytuacji, gdy prace prowadzone przez inwestora obejmowały także należącą do nas nieruchomość, w tym w szczególności ścianę szczytową, i daleko wykraczały poza zakres prac objętych decyzją Prezydenta Miasta Krakowa o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 6 czerwca 2019 roku,

• naruszenia wskazanych powyżej przepisów także poprzez przyjęcie, że ani ja, jako większościowy współwłaściciel budynku przy ul. [...], ani reprezentowana przeze mnie Wspólnota Mieszkaniowa, nie posiadamy przymiotu strony w postępowaniu i to w sytuacji, gdy należące do mnie lokale doznają bezpośrednio istotnych ograniczeń i obciążeń w wyniku prowadzonych przez inwestora prac,

• naruszenia art. 28 kpa poprzez uznanie, iż ani ja, ani reprezentowana przeze mnie Wspólnota Mieszkaniowa nie posiadamy przymiotu strony postępowania, pomimo że zamierzenie inwestycyjne obejmuje także moją nieruchomość, a ponadto w sposób istotny na nią oddziałuje, w tym w szczególności inwestycja prowadzona wprost na należącej do mnie nieruchomości bezpośrednio ingeruje w niewyodrębnione w budynku lokale, co do których posiadam znaczną większość udziałów, oraz w sytuacji, gdy inwestycja wprost ingeruje w nieruchomość zarządzaną przez reprezentowaną przeze mnie Wspólnotę Mieszkaniową,

• w następstwie powyższych naruszeń, także naruszenie art. 138 § 2 kpa poprzez zaniechanie uchylenia decyzji organu I instancji i wydania orzeczenia co do istoty sprawy, w szczególności nałożenia na inwestora obowiązku wykonania kreślonych czynności, w tym robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (w dużej mierze do stanu pierwotnego), ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, celem wydania decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, przy jednoczesnym wskazaniu organowi pierwszej instancji wytycznych w zakresie wykładni przepisów prawa odnoszących się do sprawy istotności odstępstw.

Powołując się na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z racji jej bezzasadności.

Ponadto podczas rozprawy przeprowadzonej w dniu 27 lutego 2024 roku Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego Ł. C. podkreślił, że kamienica przy ulicy [...] w K., której współwłaścicielem jest Skarżący od strony południowej ma własną ścianę szczytową i inwestor realizujący inwestycję przy ulicy [...] korzysta z jego (Skarżącego) ściany szczytowej ingerując w ten sposób w jego własność, czego organy nie wzięły pod uwagę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

W myśl art. 145 § 1 pkt 1) p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uzasadnienie do wyroku NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 roku, poz. 775 ze zm.) – dalej jako "K.p.a." gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Bezprzedmiotowość oznacza brak przedmiotu postępowania administracyjnego. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury (cyt. za: A. Wróbel komentarz do art. 105 teza 2, 4 [w:] Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el)

Zatem postępowanie wszczęte przez podmiot nieposiadający przymiotu strony staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., to samo dotyczy gdy bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego w sytuacji gdy odwołanie wniosła osoba niebędąca stroną postępowania.

Przedmiotowa sprawa dotyczy w istocie tego, czy Skarżący, będący współwłaścicielem budynku przy ul. [...] w K. znajdującego się na działce nr [...], obręb [...], jedn. ewid., sąsiadującego w budynkiem przy ulicy [...] w K., w którym doszło m.in. do przebudowy strychu, z uwagi na zakres prowadzonej inwestycji, która obejmuje również prace ingerujące w ścianę szczytową budynku przy ulicy [...] jest upoważniony do wniesienia odwołania od decyzji PINB w sprawie nałożenia w trybie art. 51 ust. 1 pkt. 3) ustawy z dnia 7 lipca 21994 roku Prawo Budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 roku, poz. 682 ze zm.) – dalej jako "PrBud" na właściciela budynku przy ulicy [...] obowiązku wykonania określonych czynności.

Trzeba wskazać, że przedmiotowe postępowanie organ nadzoru budowlanego prowadził w trybie art. 50 – 51 PrBud. W tym postępowaniu, wobec braku odrębnej regulacji, strony postępowania ustala się na podstawie art. 28 K.p.a.

Zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się realność i aktualność interesu prawnego, który to interes musi wynikać z konkretnej normy prawnej. Należy przy tym zaznaczyć także, iż interes prawny powinien mieć charakter obiektywny, a nie wynikać z subiektywnego przekonania podmiotu o jego naruszeniu, czy wreszcie jego woli prowadzenia określonego postępowania.

Ponadto, od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.

Z akt sprawy wynika, że w budynku przy [...] w K. istnieje wspólnota mieszkaniowa. Wspólnota mieszkaniowa lokali jest sposobem władania nieruchomością wspólną w zgodzie z interesem właścicieli lokali. W sprawach dotyczących udziału członków wspólnot mieszkaniowych w postępowaniach administracyjnych dotyczących procesu budowlanego, w tym postępowań naprawczych prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego mających związek z nieruchomością wspólną (niezależnie od udziału samej wspólnoty), w orzecznictwie powszechnie przyjmowany jest pogląd, że zasadą jest uznawanie w tych sprawach za stronę postępowania wyłącznie wspólnoty, którą reprezentuje zarząd. Jako wyjątek dopuszcza się uznanie za stronę tego postępowania, niezależnie od występującej w tym postępowaniu wspólnoty, właściciela lokalu, który jednakże musi wykazać się własnym, indywidualnym interesem prawnym.

Przy czym dla wykazania swojej legitymacji procesowej właściciel lokalu powinien przedstawić okoliczności świadczące o wpływie danej inwestycji budowlanej na jego indywidualne prawa związane z funkcjonowaniem i korzystaniem z danego lokalu w zakresie chronionym przez przepisy Prawa budowlanego. Członek wspólnoty musi wykazać swój własny zindywidualizowany interes prawny wypływający z przepisów prawa materialnego, uzasadniający możliwość występowania w charakterze strony (wyrok NSA z dnia 13 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 1996/97, Lex nr 48720).

Jeżeli członek wspólnoty mieszkaniowej wykaże taki interes, to wówczas istnieje podstawa by występował jako strona postępowania administracyjnego.

Sąd podziela przy tym stanowisko, że błędne jest automatyczne utożsamianie interesu prawnego wspólnoty mieszkaniowej z interesem prawnym poszczególnych właścicieli lokali mieszkalnych. O ile bowiem działania wspólnoty, dotyczą nieruchomości wspólnej co wynika z art. art. 3 ust. 2 i art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2021 roku, poz. 1048 ze zm.) o tyle każdy właściciel lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość, może zatem mieć swój własny zindywidualizowany interes prawny podlegający ochronie, jeśli taki interes wykaże.

Reasumując można wskazać, że zasadą jest występowanie w sprawie wspólnot mieszkaniowych, obok których mogą wystąpić również właściciele poszczególnych lokali, jeśli wykażą okoliczności uzasadniające przyjęcie, że mają oni przymiot strony niezależnie od reprezentujących ich wspólnotę. Członkowie wspólnoty mieszkaniowej i właściciele wyodrębnionych lokali czy współwłaściciele części wspólnych nieruchomości mogą zatem samodzielnie występować w postępowaniu reprezentując w sprawie swój własny interes prawny, który jest chroniony konkretnym przepisem prawa materialnego.

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że organ odwoławczy zupełnie pominął zgłaszane przez Skarżącego w odwołaniu okoliczności i nie przeanalizował ich dokładnie, a tym samym nie dokonał prawidłowej oceny, co do tego czy Skarżący legitymuje się interesem prawnym uprawniającym go do indywidulanego występowania jako strona w przedmiotowym postępowaniu.

Pomimo tego, że kwestia ta, w realiach niniejszej sprawy, nie jest jednoznaczna, to jednak organ nie przedstawił w tym względzie jakichkolwiek bliższych wyjaśnień i rozważań w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a ograniczył się jedynie do przytoczenia fragmentu stanowiska Skarżącego oraz fragmentów uzasadnień z wybranych orzeczeń, które wskazywały jak należy rozumieć interes prawny czy interes faktyczny.

Nie przyjrzał się jednak organ bliżej podnoszonym przez Skarżącego okolicznościom ani też ich nie ocenił.

Skarżący wskazał m.in. że "w kamienicy położonej przy ul. [...] w K. zostało wyodrębnionych jedynie 5 lokali mieszkalnych, na które przypada łącznie zaledwie 52.105/240.000 udziałów w kamienicy, co stanowi około 21,7 % udziałów w całej kamienicy. W ramach przedmiotowych udziałów (przypadających na wyodrębnione lokale mieszkalne) część przypada na moją osobę oraz osobę mojej małżonki A. Z. (wspólność ustawowa małżeńska), a co związane jest z lokalem mieszkalnym o numerze [...] (na który przypada [...] części, odpowiadających około 4,06 % udziałów w całej kamienicy). Na pozostałe - niewyodrębnione lokale - przypada [...] udziałów w kamienicy, co stanowi około 78,29% udziałów w całej kamienicy. Osobiście jestem właścicielem większości przedmiotowych udziałów, a dokładnie [...] Wszystkie powyższe dane znajdują potwierdzenie w treści księgi wieczystej prowadzonej dla działki nr [...] (...). Powyższe oznacza, że mojej osobie przysługuje w sumie (przy uwzględnieniu majątku objętego wspólnością ustawową majątkową małżeńską) 166.425/240.000 udziałów w kamienicy, co stanowi około 69,34% udziałów w całej kamienicy. Wskazuję ponadto, że niewyodrębnione lokale (w których posiadam również większościowy udział), rozlokowane są po całej kamienicy. Dla kilku z tych niewyodrębnionych lokali południowa ściana szczytowa kamienicy przy ul. [...] (na styku z kamienicą przy ul. [...] w K.) stanowi jednocześnie "ścianę" tych lokali."

Z powyższego wynika, że Skarżący z jednej strony jest właścicielem niektórych wyodrębnionych lokali znajdujących się w budynku przy ulicy [...] w K. a ponadto jest większościowym współwłaścicielem nieruchomości budynkowej w odniesieniu do pozostałych niewyodrębnionych lokali. Te okoliczności mają istotne znaczenia i powinny zostać dokładnie przeanalizowane przez organ.

Zaznaczyć należy, że jak wynika z akt sprawy, cyt.: "kondygnacja poddasza (po przebudowie) nie kończy się za trzecim oknem a dochodzi do ściany szczytowej pomiędzy budynkami - ul. [...], która została nadbudowana w całości. Taras w poziomie antresoli został poszerzony do ściany granicznej o ok. 1,5 m (w ocenie wizualnej utworzono okap wystający poza lico budynku) (...) zwraca uwagę że zmieniono rodzaj wyjścia na taras poprze wykonanie zabudowy krytej dachem pulpitowym (...) Stwierdzono, że okna poddasza są wykonane bez podziału krzyżowego (...) zwraca również uwagę na wykonaną rynnę w ścianie szczytowej od strony ul. [...], która przebiega w ścianie kominowej (częściowo). Ponadto wg dokumentacji budynku przy ul. [...] będącej w posiadaniu p. Z. budynki przy ul. [...] i św[...] nie posiadają swoich ścian zewnętrznych, które byłyby oddylatowane - a tak wykazano w zatwierdzonym projekcie bud. W rzeczywistości budynki oddziela ściana szczytowa zewnętrzna przynależna konstrukcyjnie do budynku [...] (wybudowanego w 1886 r.)" (por. protokół kontroli z dnia 26 października 2020 roku; por też uzasadnienie do decyzji PINB nr 991/2021 z dnia 6 sierpnia 2021 roku).

Niezależnie jak wskazano w protokole kontroli PINB z dnia 17 maja 2021 roku wykonane niezgodne z zatwierdzonym projektem roboty obejmowały m.in. "zmiana ilości okien połaciowych, dołożenie belki stalowej na poziomie poddasza na stropie, dobudów fragmentu na antresoli ściany od strony budynku ul. [...], wykonano odprowadzeni. wody przy ścianie szczytowej od strony ul. [...], zajęto pod taras fragment dachu przy ścianie szczytowej, wykonano fragment dachu w postaci wypłaszczenia i skrócenia ze względów technologicznych".

W świetle tak opisanych robót oraz ingerencji w ścianę szczytową budynku przy ulicy [...] w K., co widoczne jest również na rysunku zawartym na str. 3 postanowienia PINB nr 846/2021 z dnia 9 czerwca 2021 roku, oraz podnoszonych przez Skarżącego okoliczności dotyczących zakresu jego współwłasności w budynku przy ulicy [...] w K. organ powinien ocenić i precyzyjnie uzasadnić, czy Skarżącemu powinien przysługiwać status strony postępowania, czy też przeciwnie nie dysponuje on interesem prawnym na gruncie tej sprawy. Organ powinien zatem ustalić czy i ewentualnie w jaki sposób ingerencja w ścianę szczytową budynku przy ulicy [...] w K. wpływa bezpośrednio na prawa i obowiązki Skarżącego jako współwłaściciela wskazanej nieruchomości budynkowej.

Na gruncie kontrolowanej sprawy organ odwoławczy wydał jednak zaskarżoną decyzję bez dokładnego wyjaśnienia istotnych elementów stanu faktycznego sprawy niezbędnego dla ustalenia, czy Skarżącemu przysługuje przymiot strony w postępowaniu, czym w efekcie organ naruszył art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 127 i art. 28 k.p.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy obowiązany jest zbadać legitymację Skarżącego do wniesienia odwołania, przy uwzględnieniu i przeanalizowaniu wskazanych powyżej okoliczności.

Ze względu na powyższe Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1) lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.