Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 881/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 503
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewcz (spr.) Protokolant Referent stażysta Julia Bednarek po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2023 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi N. E. Spółka z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 29 lipca 2022 r. nr SKO.450.78.2022 w przedmiocie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Człuchów z dnia 4 kwietnia 2022 r., nr 22/2022, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku na rzecz skarżącej N. E. Spółka z o.o. z siedzibą w K. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarga N. Spółki z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 29 lipca 2022 r., nr SKO.450.78.2022, wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Inwestor – N. Sp. z o.o. - wniósł w dniu 27 stycznia 2022 r. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie instalacji fotowoltaicznej o mocy do 1 MW na terenie części działki nr [..], obręb C., gm. C. Wniosek uzupełniono w piśmie z dnia 14 lutego 2022 r., w którym wskazano dostęp do drogi publicznej.

Wójt Gminy Człuchów decyzją z dnia 4 kwietnia 2022 r. nr 22/2022 odmówił ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji wskazując na brak spełnienia warunku z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zdaniem Wójta inwestycję polegającą na budowie elektrowni słonecznej wytwarzającej energię elektryczną ze źródła odnawialnego (instalacja fotowoltaiczna) o mocy przekraczającej 500 kW uznaje się za zabudowę produkcyjną. Tymczasem w obszarze analizowanym występuje jedynie zabudowa zagrodowa, nie został zatem spełniony warunek kontynuacji funkcji przez planowaną zabudowę.

Spółka w odwołaniu zarzuciła organowi pierwszej instancji m.in. błędne przyjęcie, że planowana inwestycja powinna spełniać wszystkie przesłanki wskazane w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czyli również zasadę "dobrego sąsiedztwa" oraz dostępu do drogi publicznej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku decyzją z dnia 29 lipca 2022 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Kolegium stwierdziło, że planowana inwestycja obejmuje montaż paneli fotowoltaicznych o łącznej mocy do 1 MW wraz z towarzyszącą infrastrukturą na części działki nr [...], obręb C. Działka nr [...] ma łączną powierzchnię 3,0000ha i obejmuje grunty orne klasy IVb, i V oraz pastwiska klasy V. Dla przedmiotowej inwestycji ustalono, że jej realizacja obejmie powierzchnię zabudowy 2,6000ha na gruntach rolnych klasy RIVb, RV i PsV. Inwestycję zakwalifikowano jako zabudowę przemysłową, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 54 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019r., poz. 1839). Kolegium powołało się na art. 10 ust. 2a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w którym odmiennie traktuje się urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy do 500 kW i ponad 500 kW, wprowadzając odrębne unormowanie dotyczące urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500 kW. Planowana inwestycja nie spełnia wyjątku z art. 10 ust. 2a pkt 1 ustawy, gdyż inwestor przewidział jej lokalizację m.in. na gruntach klasy RIVb. W tej sytuacji zachodzi konieczność ustalenia, czy teren działki [..] został uwzględniony w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Człuchów jako teren, na którym ustalono rozmieszczenie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW. Z treści bowiem art. 10 ust. 2a ustawy wynika, że zabudowa danego terenu urządzeniami wytwarzającymi energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500 kW na obszarze gminy realizowana w trybie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, może odbyć się wyłącznie na obszarach wskazanych w studium.

Kolegium stwierdziło, że z nadesłanych przez Wójta Gminy Człuchów dokumentów wynika, iż w przyjętym uchwałą Rady Gminy Człuchów z dnia 28 maja 2021r. nr XXX.351.2021 studium nie zaplanowano umieszczenia urządzeń fotowoltaicznych na terenie inwestycji. Analiza zapisów studium oraz załącznika graficznego prowadzi do wniosku, iż teren objęty wnioskiem inwestora jest terenem, na którym nie dopuszcza się lokalizacji instalacji OZE, zaś planowana funkcja produkcyjna nie jest zgodna z przewidzianą w studium funkcją rolną.

Kolegium uznało także, że organ I instancji prawidłowo dokonał oceny planowanej inwestycji pod kątem spełnienia wymogu tzw. "dobrego sąsiedztwa" z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy przy uwzględnieniu normy art. 61 ust. 5a ustawy, bowiem planowana inwestycja narusza ład przestrzenny, nie wpisując się w istniejący stan zagospodarowania. Zatem nawet przy przyjęciu stanowiska prezentowanego przez stronę odwołującą się co do literalnego stosowania przepisu art. 61 ust. 3 ustawy do elektrowni fotowoltaicznych niezależnie od ich mocy, nie skutkowałoby to odmiennym wynikiem rozstrzygnięcia.

N. Spółka z o.o. w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 29 lipca 2022 r., wnosząc o jej uchylenie, zarzuciła naruszenie:

1/ art. 7 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez pominięcie słusznego interesu społecznego i obywateli oraz poprzez pominięcie istotnych elementów uzasadnienia prawnego. Organ administracyjny powołuje się na rozbieżności w orzecznictwie, jednak nie uzasadnia powodów odrzucenia wykładni językowej, której odrzucenie jest dopuszczalne jedynie w wyjątkowych okolicznościach. Samo przywołanie orzecznictwa nie może zastąpić zdaniem skarżącej uzasadnienia prawnego decyzji, tym bardziej w sprawach, w których występują rozbieżne linie orzecznicze. Nie bez znaczenia w kontekście uzasadnienia prawnego jest fakt, że najnowsza linia orzecznicza prezentuje pogląd odmienny od wyrażonego w zaskarżonej decyzji, a linia orzecznicza na którą powołuje się SKO została ukształtowana przez orzeczenie NSA, które zapadło w innym stanie prawnym, a rozważania na temat znowelizowanego art. 61 ust. 3 upzp nie stanowiły istoty sporu, zatem nie jest wiadomym nawet cel, dla którego NSA zajmował się interpretacją przepisu w znowelizowanej treści;

2/ błędną wykładnię art. 2 pkt 13 w zw. z art. 2 pkt 22 ustawy z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii i jego niezastosowanie, poprzez przyjęcie, że określony we wniosku o ustalenia warunków zabudowy sposób zabudowy polegający na budowie instalacji fotowoltaicznej o mocy do 1 MW nie jest instalacją oze w rozumieniu ww. ustawy,

3/ błędną wykładnię i niezastosowanie art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i w związku z tym błędne zastosowanie art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, poprzez uznanie, że przepis art. 61 ust. 3 nie znajduje zastosowania z uwagi na art. 10 ust. 2a ust. 1 i art. 15 ust. 3 pkt 3a ww. ustawy,

4/ błędne zastosowanie art. 10 ust. 2a ust. 1 i art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, do których art. 61 ust. 3 tej ustawy nie odsyła.

W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że ustawa o odnawialnych źródłach energii nie różnicuje instalacji odnawialnego źródła energii w zależności od mocy tej instalacji, jedynym wyznacznikiem jest kwestia źródła, z którego energia powstaje. Na gruncie przedmiotowej ustawy instalacją oze jest zarówno mikroinstalacja (o mocy do 50kW), jak i elektrownia lub zespół elektrowni wiatrowych, biogazownia, lub instalacja fotowoltaiczna o mocach dziesiątków megawatów. Taka definicja, nieuzależniająca pojęcia instalacji oze od jej mocy, obowiązuje także na gruncie ustawy prawo energetyczne i całego systemu prawa energetycznego, które w sposób identyczny, jak ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym odsyła do ustawy o odnawialnych źródłach energii. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym odsyła bezpośrednio i wyłącznie do ustawy o odnawialnych źródłach energii, a nie do wewnętrznych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zatem legalna definicja instalacji oze nie może być modyfikowana samowolnie w drodze wykładni, także przez wewnętrzne przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które nie odnoszą się do stron postępowania, ani do procedury i przesłanek wydawania decyzji związanych, jakimi są decyzje o warunkach zabudowy. Przesłanki wydania decyzji o warunkach zabudowy zostały z kolei wyrażone jedynie w art. 61 ust. 1, ze zwolnieniami wynikającymi z art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 lipca 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Człuchów, którą odmówiono ustalenia warunków zabudowy dla budowy elektrowni fotowoltaicznej o łącznej mocy do 1 MW wraz z pozostałą niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie części działki nr [...], obręb C., gmina Człuchów.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 503 – dalej powoływanej jako u.p.z.p.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 u.p.z.p. ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym:

1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego;

2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.

Z kolei art. 59 ust. 1 u.p.z.p. stanowi, że zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Z art. 60 ust. 1 tej ustawy wynika zaś, że decyzję o warunkach zabudowy wydaje na wniosek inwestora wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 oraz uzyskania uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w punktach 1-5 (punkt 6 w tym przepisie nie dotyczy analizowanej inwestycji). W art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. sformułowano zaś wymóg, którego zastosowanie w niniejszej sprawie kwestionuje strona skarżąca, a polegający na tym, że co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Wymóg ten określany jest w doktrynie prawa i orzecznictwie sądowym jako przesłanka tzw. dobrego sąsiedztwa. Jak wynika z treści art. 61 ust. 3 u.p.z.p., przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 art. 61 u.p.z.p. nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 1378 ze zm., dalej jako u.o.z.e.).

Powołana wyżej ustawa (u.o.z.e.) zawiera przepisy wyjaśniające, jakiego rodzaju urządzania i obiekty należy kwalifikować jako instalację odnawialnego źródła energii. I tak, z art. 2 pkt 13 u.o.z.e. wynika, że instalacją odnawialnego źródła energii jest instalacja stanowiąca wyodrębniony zespół:

a) urządzeń służących do wytwarzania energii opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii, lub,

b) obiektów budowlanych i urządzeń stanowiących całość techniczno-użytkową służący do wytwarzania biogazu rolniczego. Według zaś art. 2 pkt 22 tej ustawy odnawialne źródło energii to odnawialne, niekopalne źródła energii obejmujące energię wiatru, energię promieniowania słonecznego, energię aerotermalną, energię geotermalną, energię hydrotermalną, hydroenergię, energię fal, prądów i pływów morskich, energię otrzymywaną z biomasy, biogazu, biogazu rolniczego oraz z biopłynów.

Będąca przedmiotem postępowania inwestycja, jak wynika z wniosku o ustalenie warunków zabudowy, polega na budowie paneli fotowoltaicznych - elektrowni słonecznej o łącznej mocy do 1 MW wraz z innymi niezbędnymi do jej funkcjonowania obiektami i urządzeniami. Planowana inwestycja sprowadza się więc do budowy infrastruktury umożliwiającej produkcję energii z odnawialnych źródeł energii, tj. energii słonecznej. Bez wątpienia więc w sprawie mamy do czynienia z realizacją instalacji odnawialnego źródła energii służącej do wytwarzania energii słonecznej, opisanej przez dane techniczne i handlowe zawarte we wniosku, a więc ze źródła odnawialnego i niekopalnego. Taki charakter inwestycji kwalifikuje ją więc jako instalację odnawialnego źródła energii w rozumieniu powołanego wyżej art. 2 pkt 13 u.o.z.e., co z kolei oznacza, że przesłanek wynikających z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. - w myśl art. 61 ust. 3 u.p.z.p. - nie stosuje się do spornej inwestycji (por. wyrok WSA w Olsztynie z 22 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 547/20, wyrok NSA z 11 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 667/21; IV SA/Po 96/22; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 17 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Go1097/21).

Po dokonanej ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1524) zmianie art. 61 ust. 3 u.p.z.p., instalacje odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e., do których zaliczają się elektrownie fotowoltaiczne, zostały bowiem wyłączone spod wymogu spełnienia warunku dobrego sąsiedztwa, a ustawodawca nie uzależnił tego wyłączenia od mocy instalacji odnawialnego źródła energii. Należy przy tym zauważyć, że posłużenie się przez ustawodawcę w zmienionym przepisie pojęciem instalacji odnawialnego źródła energii, obok pojęcia urządzeń infrastruktury technicznej, wyklucza możliwość utożsamiania tych pojęć i tym samym zdezaktualizowała się zasadność posiłkowania się orzecznictwem sądowym sprzed ww. zmiany art. 61 ust. 3 u.p.z.p., odnoszącym się do kwestii zaliczenia elektrowni fotowoltaicznych do urządzeń infrastruktury technicznej.

W konsekwencji, w ocenie Sądu Kolegium w sposób nieuprawniony uznało, że w odniesieniu do inwestycji, którą planuje skarżąca spółka, a więc budowy elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 1 MW, konieczne było dokonanie jej analizy z perspektywy spełnienia przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p., a w szczególności – kwestionowanego w skardze – warunku tzw. dobrego sąsiedztwa. Argumentację skargi w tym zakresie uznać należy za w pełni uzasadnioną.

Sąd nie podziela również wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowiska odnośnie do konieczności ustalenia, czy działka nr [...] została uwzględniona w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy jako teren, na którym ustalono rozmieszczenie urządzeń wytwarzających energię ze źródeł odnawialnych o mocy powyżej 500 kW. Z przepisów art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. wynika, że kwestia lokalizacji urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW stanowi element treściowy studium oraz planu miejscowego. Z przepisów tych nie wynika jednak, by tego rodzaju inwestycje mogły być realizowane wyłącznie na podstawie planu miejscowego. Ustawodawca w tym przypadku nie wprowadził rozwiązania, zgodnie z którym lokalizacja ww. obiektu, w tym przypadku farmy fotowoltaicznej o mocy 1 MW, może nastąpić wyłącznie na podstawie miejscowego planu. Z powołanych przepisów nie wynika także, by ustawodawca dokonywał jakiegokolwiek rozróżnienia instalacji odnawialnego źródła energii dla potrzeb ustalenia warunków zabudowy, umożliwiających zmianę przeznaczenia terenu w przypadku braku planu miejscowego. W szczególności nie ma prawnych podstaw do wyprowadzania z art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. wniosku, jakoby art. 61 ust. 3 u.p.z.p. miał zastosowanie wyłącznie do instalacji o mocy zainstalowanej nie większej niż 500 kW. Gdyby taka była intencja ustawodawcy, wynikałoby to wprost z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. W warunkach więc braku planu miejscowego przedsięwzięcie dotyczące urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii może być realizowane w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy z uwzględnieniem art. 61 ust. 3 u.p.z.p. i to niezależnie od zainstalowanej mocy. Na treść decyzji o warunkach zabudowy nie mogą zaś mieć wpływu postanowienia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. W myśl art. 9 ust. 4 i 5 u.p.z.p. studium nie jest aktem prawa miejscowego i wiąże organy gminy wyłącznie przy sporządzaniu planów miejscowych a jego ustalenia nie stanowią podstawy do wydania decyzji odmownej o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego (wyrok NSA z 18 grudnia 2019 r., II OSK 346/18). Nie sposób więc podzielić poglądu Kolegium, który legł u podstaw utrzymania w mocy decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla analizowanej inwestycji, że lokalizacja odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500 MW (z zastrzeżeniami wynikającymi z art. 10 ust. 2a ustawy) w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy musi odbywać się w zgodzie z ustaleniami zawartymi w studium. Odnośnie do ograniczeń w lokowaniu instalacji odnawialnych źródeł energii studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego wiąże organy gminy jedynie w zakresie polityki przestrzennej realizowanej w formie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, nie zaś w decyzjach ustalających warunki zabudowy. Powyższe świadczy o tym, że sam ustawodawca w sposób całkowicie rozłączny traktuje odnoszące się do instalacji odnawialnego źródła energii gminne regulacje planistyczne (studium i planu zagospodarowania przestrzennego) oraz mające zastosowanie w przypadku ich braku przepisy u.p.z.p. odnoszące się do ustalenia lokalizacji takich inwestycji na podstawie decyzji o warunkach zabudowy. To od gminy zależy więc, czy podejmie ona działania planistyczne skutkujące uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego, w którym określone zostaną tereny pod budowę urządzeń o jakich mowa w art. 10 ust. 2a u.p.z.p. Brak określenia w tym trybie takich terenów w żaden sposób nie wyłącza możliwości lokalizacji określonych w tych przepisach instalacji odnawialnych źródeł energii na podstawie decyzji administracyjnej o warunkach zabudowy, a ograniczeń z tym związanych nie można się dopatrywać i wywodzić z jednoznacznego brzmienia art. 61 ust. 3 u.p.z.p., z którego wynika wprost, że przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e. Z przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie wynika przy tym jakiekolwiek ograniczenie mocy instalacji odnawialnego źródła energii warunkujące stosowanie ust. 1 pkt 1 i 2 tego artykułu, co w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i lokalizowania inwestycji na podstawie decyzji o warunkach zabudowy oznacza wyłączenie tych instalacji od wymogu spełnienia warunku dobrego sąsiedztwa oraz dostępności terenu do drogi publicznej.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że wydając zaskarżoną decyzję Kolegium, a wcześniej Wójt Gminy Człuchów, dokonali błędnej wykładni art. 61 ust. 3 w związku z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wykluczenie literalnej wykładni przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p., a skupienie się na poszukiwaniu wykładni systemowej, doprowadziło bowiem do wydania decyzji odmownej, która była w tej sprawie co najmniej przedwczesna, ponieważ przy jej wydawaniu nie uwzględniono możliwości realizacji spornej inwestycji na podstawie decyzji o warunkach zabudowy (art. 4 ust. 2 i art. 59 ust. 1 u.p.z.p.) przy założeniu, że dla tego typu inwestycji o charakterze produkcyjnym istnieje potrzeba spełnienia wymogu dobrego sąsiedztwa, a także konieczność poszukiwania zgodności jej lokalizacji ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.

Należy wyjaśniająco dodać, że w orzecznictwie na tle omawianej regulacji zarysowały się sprzeczne stanowiska. Według jednej grupy poglądów, przy wykładni przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie należy ograniczać się tylko do wykładni językowej, ale wskazane jest również sięgnięcie do reguł wykładni systemowej i celowościowej. Odwołując się do art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. wskazuje się, że tego rodzaju inwestycje mają niewątpliwie istotne znaczenie dla kształtowania lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego w związku z czym przy stosowaniu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. należy uwzględnić regulacje zawarte w studium. Przy czym w przypadku, gdy postanowienia studium nie przewidują na danym terenie lokalizacji urządzeń odnawialnych źródeł energii o mocy wyższej niż wskazana w art. 10 ust. 2a u.p.z.p., w orzecznictwie przyjmuje się, że albo nie jest w takiej sytuacji możliwe wydanie warunków zabudowy w ogóle (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 maja 2021 r., II SA/Go 277/21, wyrok WSA w Gdańsku z 23 lutego 2022 r., II SA/Gd 629/21, wyrok WSA w Gdańsku z 19 października 2022 r., II SA/Gd 257/22) albo możliwe jest wprawdzie wydanie decyzji o warunkach zabudowy, ale na zasadach ogólnych, tj. przy spełnieniu wszystkich warunków wynikających z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. (por. wyrok WSA w Łodzi z 19 sierpnia 2022 r., II SA/Łd 520/22, wyrok NSA z 19 grudnia 2020 r., II OSK 3705/19). Powyższe orzecznictwo, w tym również tutejszego Sądu, formułowało zatem poglądy zbieżne z tymi, które zaprezentowały organy.

Według natomiast drugiej grupy poglądów, do których odwołuje się strona skarżąca, a które obecnie podziela sąd orzekający w niniejszym składzie, kategoryczne brzmienie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie daje podstaw do wprowadzania ograniczeń w jego zastosowaniu wynikających m.in. z mocy czy innych parametrów jakimi ma się charakteryzować lokalizowana instalacja odnawialnego źródła energii oraz że dokonywanie rekonstrukcji treści art. 61 ust. 3 u.p.z.p. z uwzględnieniem art. 10 ust. 2a u.p.z.p. nie jest właściwe ze względu na wewnętrzny i niewiążący przy wydawaniu decyzji charakter postanowień studium.

Mając na uwadze ostatnie wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego w omawianej kwestii, układające się w jednolitą linię orzeczniczą, tutejszy Sąd odstępuje od swojego dotychczasowego poglądu, wyrażanego w poprzednich wyrokach (m.in. przywołanych wyżej), przyjmując tym samym pogląd, że lokalizacja farmy fotowoltaicznej dokonywana na podstawie przepisów u.p.z.p. niezależnie od jej mocy, zgodnie z art. 61 ust. 3 tej ustawy nie wymaga oceny przesłanki zasady dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej, a także na jej lokalizację nie mają wpływu ustalenia studium, jako aktu, który ma znaczenie wyłącznie w procesie ustanawiania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, rozpoznając sprawę ponownie, zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259) – zwanej dalej p.p.s.a. organy uwzględnią ocenę prawną sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu. W szczególności przyjmą, że lokalizacja farmy fotowoltaicznej, niezależnie od jej mocy, zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie wymaga w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy oceny przesłanki dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej oraz odniesienia do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Będą miały jednak na uwadze, że planowana inwestycja stanowi zabudowę instalacją odnawialnego źródła energią. Funkcja ta stanowi odmienną funkcję od rolnej, przypisanej do gruntów, na których skarżąca spółka zaplanowała swoją inwestycję (grunty rolne klasy IV i V). W konsekwencji, przed ewentualnym wydaniem decyzji zgodnej z wnioskiem inwestorów, organ I instancji zobowiązany będzie wystąpić, w trybie art. 53 ust. 4 pkt 6 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. o uzgodnienie z organem właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych treści decyzji, bowiem inwestor lokalizację inwestycji przewidział na gruntach rolnych, podlegających ochronie na podstawie ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2409 ze zm.). Uzgodnieniu podlega więc możliwość wykorzystania gruntów określonych w ewidencji gruntów jako użytki rolne (a więc każdej klasy), z perspektywy regulacji art. 6 ww. ustawy, z którego wynika m.in., że na cele nierolnicze można przeznaczać przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku - inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. - uchylił decyzje organów obydwu instancji.

O kosztach postępowania w postaci wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając ich zwrot w kwocie 500 zł na rzecz skarżącej od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).