Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 776/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: w zw z art 28 par 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art 151 par 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędzia WSA Paweł Darmoń Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2024 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 19 marca 2024 r. znak: WI-I.7840.3.36.2023.SM w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - po wznowieniu postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 16 grudnia 2022 r., Nr 1576/6740.1/2022 znak: AU-01-2.6740.1.562.2022.BLE, zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego pod nazwą: "Budowa budynku usługowego (oficyny) z przeznaczeniem na Centrum Szkoleniowe Okręgowej Izby Adwokackiej w K. z wewnętrznymi instalacjami: wody, kanalizacji sanitarnej i opadowej, instalacji wentylacji i klimatyzacji, c.o., energii elektrycznej wraz z wewnętrzną instalacją kanalizacji opadowej na zewnątrz budynku na działce nr [...], obr. [...] przy ul. [...] w K.". Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 20 stycznia 2023 r.

Kolejno, w dniu 20 marca 2023 r. do organu I instancji wpłynął wniosek S. P. o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją, oparty na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 kpa.

Organ I instancji działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 149 § 3 i 150 § 1 kpa, wydał w dniu 26 maja 2023 r. postanowienie o znaku: AU-01-2.6740.1.25.2023.AFA, którym wznowił postępowanie z ww. wniosku.

Po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, uznając, iż wnioskodawcy nie przysługuje status strony organ I instancji wydał w dniu 19 czerwca 2023 r. decyzję nr 715/6740.1/2023, znak: AU-01-2.6740.1.25.2023.AFA, którą umorzył wznowione postępowanie.

Od tej decyzji odwołanie złożył S. P., zarzucając naruszenie: art. 10 § 1 kpa, art. 149 § 2 kpa oraz art. 151 kpa, art. 105 § 1 kpa, art. 107 § 1 kpa, art. 28 ust. 2 Pb, art. 7, 77 i 80 kpa.

Wojewoda Małopolski decyzją z 19 marca 2024 r. znak sprawy: WI-I.7840.3.36.2023.SM na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.2023.682) – dalej Pb, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł stosownie do art. 151 § 1 pkt 1 kpa o odmowie uchylenia ww. ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa Nr 1576/6740.1/2022 z 16 grudnia 2022 r., znak: AU-01-2.6740.1.562.2022.BLE, gdyż stwierdził brak zaistnienia przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 kpa.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że w przypadku, gdy wniosek o wznowienie postępowania złożony jest na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa (w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), w pierwszej fazie właściwy organ bada jedynie czy zachowany został określony w art. 148 § 2 kpa termin do złożenia podania (w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji). Jak wynika z akt sprawy termin ten został zachowany. Wnioskodawca o ostatecznej ww. decyzji o pozwoleniu na budowę z 16 grudnia 2022 r., znak: AU-01- 2.6740.1.562.2022.BLE, dowiedział się z doręczonego w dniu 27 lutego 2023 r., postanowienia Wojewody Małopolskiego z dnia 21 lutego 2023 r., znak: WI-I.78403.1.2023.BS, a wniosek o wznowienie postępowania wpłynął do organu I instancji w dniu 20 marca 2023 r. Natomiast z treścią przedmiotowej decyzji skarżący zapoznał się w dniu 3 marca 2023 r., po przesłaniu jej przez zarządcę nieruchomości B. U.-S.. Następnie po wydaniu w tym przedmiocie postanowienia z dnia 26 maja 2023 r., znak: AU-01-2.6740.1.25.2023.AFA o wznowieniu (drugi etap postępowania wznowieniowego) badana jest kwestia, czy podmiot żądający wznowienia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 kpa posiada przymiot strony postępowania. Ustalenie stwierdzenia dopuszczalności wznowienia postępowania wymaga wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, a dopiero po jego wydaniu, przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego mającego na celu sprawdzenie, czy wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od podmiotu posiadającego interes prawny. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był art. 105 § 1 w związku z art. 147 kpa. W ocenie organu odwoławczego takie działanie stanowi naruszenie przepisów postępowania. Zwrócono uwagę na podstawę prawną i jej rozstrzygnięcie. Za błędne działanie organu I instancji uznano umorzenie wszczętego wcześniej postępowania. Bowiem, skoro Prezydent Miasta Krakowa wszczął postępowanie wznowieniowe i przeprowadził analizę w kontekście braku zaistnienia przesłanek wznowieniowych to winien odmówić uchylenia własnej decyzji. Odnosząc się do przytoczonego przez Organ I instancji m. in. wyroku NSA z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2731/12, gdzie wskazano na możliwość umorzenia postępowania wznowieniowego w sytuacji gdy przyczyną bezprzedmiotowości będzie jego wszczęcie na wniosek podmiotu, który nie posiadał w sprawie interesu prawnego, Organ odwoławczy podał, że znane mu są takie wyroki, jednakże przychyla się do stanowisk zawartych w wyrokach NSA i WSA, w których wskazuje się na konieczność merytorycznego rozstrzygania postępowań wznowieniowych poprzez wydanie jednej z decyzji z art. 151 kpa. Pogląd taki zawarto w wyrokach: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 1286/09, z 19 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1406/10, z 14 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2509/10, z dnia 12 czerwca 2014 r. sygn. akt II OSK 90/13 (wyroki dostępne w CBOSA), a także Wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z siedzibą w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Go 430/14, WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 20 września 2017 r. sygn. akt II SA/Po 358/17. Skoro samo twierdzenie wnioskodawcy, że winien być stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną, ale został bez swojej winy pominięty, prowadzi do wszczęcia postępowania (tj. jego wznowienia), konsekwentnie należy uznać, że na tymże twierdzeniu opiera się jego formalna legitymacja do udziału w sprawie wznowionej w charakterze strony. Ustalenie w toku wznowionego postępowania, że wnioskodawca - strona w sprawie, prowadzonej w trybie nadzwyczajnym, nie posiadał przymiotu strony (w materialnym ujęciu) w postępowaniu zwykłym, zakończonym decyzją ostateczną nie oznacza, że wznowienie było niezasadne. Właściwą konkluzją w takim wypadku jest stwierdzenie, że mimo zasadności wznowienia, po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, nie potwierdziła się przesłanka wznowienia. Ustalenie, czy postępowanie jurysdykcyjne zwyczajne było wadliwe (dotknięte wadą, opisaną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa) jest właśnie przedmiotem postępowania prowadzonego po wznowieniu. Skoro tak, to nie sposób mówić, że w takim wypadku zaistniała jego bezprzedmiotowość, czyli postępowania w ogóle wznawiać nie należało. Nie można oczywiście wykluczyć zakończenia wznowionego postępowania decyzją o jego umorzeniu, jednak przyczyn takiego rozstrzygnięcia należy poszukiwać poza ustaleniem, czy wskazywana przez stronę przesłanka zaistniała w okolicznościach konkretnej sprawy. Pierwszy etap tzw. wstępny (wyjaśniający) rozpoczyna wniosek strony, zgłoszony właściwemu organowi, o wznowienie postępowania i kończy się albo wydaniem postanowienia o wznowieniu (art. 149 § 1 K.p.a.) albo podjęciem postanowienia o odmowie wznowienia (art. 149 § 3 K.p.a.). Drugi etap, tzw. właściwy, po wydaniu postanowienia o wznowieniu, polega na przeprowadzeniu postępowania dowodowego i ma na celu zbadanie zaistnienia przesłanek wznowienia, a kończy się wydaniem decyzji z art. 151 § 1 K.p.a. albo decyzji z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., względnie też decyzji na podstawie art. 151 § 2 K.p.a. W świetle powyższego Prezydent Miasta Krakowa po wznowieniu postępowania powinien ocenić zaistnienie wskazanej przez wnioskodawcę przesłanki wznowieniowej i w zależności od dokonanych ustaleń wydać jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 kpa. Po ewentualnej ocenie braku zaistnienia przesłanek wznowieniowych zastosowanie ma dyspozycja art. 151 § 1 pkt 1 kpa w brzmieniu, cyt.: "Organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b." Powyższe uchybienie nie skutkuje jednak przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwagi na prawidłową ocenę braku zaistnienia wskazanej we wniosku przesłanki. Orzeczenie polegające na zastosowaniu dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 kpa mieści się w kompetencji organu odwoławczego. Zgodnie z art. 149 § 2 kpa postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Ustawa wyodrębnia tutaj kolejny etap procedury wznowieniowej, który polega na przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia. Dokonując kontroli uzasadnienia zaskarżonej decyzji w kwestii zaistnienia wskazanej we wniosku o wznowienie przesłanki, organ uznał ją za trafną. Wskazać bowiem należy, iż skarżący upatrywał przesłankę wznowieniową postępowania w tym, że bez swojej winy nie brał udziału w sprawie zakończonej ww. decyzją Prezydenta Miasta Krakowa. Co do analizy obszaru oddziaływania inwestycji nieruchomość której współwłaścicielem jest wnioskodawca, została objęta obszarem oddziaływania przedmiotowego zamierzenia budowlanego. Za stronę została uznana Wspólnota Mieszkaniowa Budynku przy ul. [...] b w K. reprezentowana przez zarządcę sądowego B. U.-S., w skład której wchodzą wyodrębnione lokale skarżącego oraz części wspólne pozostające we współwłasności skarżącego. Stosownie do art. 28 ust. 2 Pb, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez "obszar oddziaływania obiektu budowlanego" rozumieć należy - stosownie do art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego – "teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu."

W rozpatrywanej sprawie, nie mamy do czynienia z zupełnym pominięciem nieruchomości w postaci zabudowanej budynkiem frontowym oraz budynkiem oficyny działki nr [...], znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie działki inwestycyjnej nr [...]. Zasadą jest, że to wspólnocie mieszkaniowej przysługuje przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, jeśli nieruchomość zarządzana przez tę wspólnotę znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Co prawda, nie jest wykluczone przyznanie przymiotu strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę właścicielowi lokalu stanowiącego odrębną własność, jednak w takim wypadku winien on powołać się na indywidualny interes prawny. Tak ujęte uprawnienia wspólnoty mieszkaniowej i poszczególnego właściciela nie są wobec siebie konkurencyjne i nie wykluczają się wzajemnie, z tym zastrzeżeniem, że samodzielne działanie poszczególnego właściciela jest wyłączone w zakresie nieruchomości wspólnej, gdyż zarząd w tym zakresie należy do wspólnoty mieszkaniowej, a nie do poszczególnych właścicieli lokali. Poszczególni właściciele lokali nie mają legitymacji do występowania w obrocie prawnym odnośnie do terenu stanowiącego przedmiot współwłasności. A tylko taki da się zabudować, np. po wyburzeniu aktualnego obiektu lub np. poprzez rozbudowę czy nadbudowę.

Zrozumienie i przyjęcie do wiadomości konstrukcji ustawowej wskazującej, że wspólnota mieszkaniowa to nie jest odrębny byt, ale są to w istocie członkowie tej wspólnoty, wyjaśnia zasadę "niedublowania się" w zakresie reprezentacji. W sytuacjach bowiem, dla których zastrzeżona jest kompetencja wspólnoty mieszkaniowej, za członków wspólnoty mieszkaniowej działa wyłącznie wspólnota. Natomiast właściciel lokalu (członek wspólnoty) może wykazać swój indywidualny interes prawny w sprawach nie dotyczących nieruchomości wspólnej. Przy czym indywidualna obrona członka wspólnoty sprowadza się jednak wyłącznie do jego "własnych spraw mieszkaniowych" (tak np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 maja

2019 r. VII SA/Wa 2475/18, LEX nr 3073855).

Uznanie właściciela lokalu za stronę jest wyjątkiem. Może mieć to miejsce w sytuacji, gdy wykaże on, że planowana inwestycja będzie miała - w powiązaniu z odpowiednimi przepisami prawa materialnego - bezpośredni wpływ na jego prawa lub obowiązki, że będzie ingerować w wykonywane przez niego prawo własności do lokalu. Prawa do samodzielnego udziału w postępowaniu członek wspólnoty nie może wywodzić jedynie z faktu bycia współwłaścicielem nieruchomości wspólnej, skoro pozostaje ona w wyłącznym zarządzie wspólnoty, tj. ogółu właścicieli lokali.

We wniosku o wznowienie skarżący wskazał, że zamierzenie budowlane obejmuje między innymi "instalację c.o.", co do której "projektant dołączył oświadczenie o możliwości podłączenia projektowanego obiektu budowlanego do istniejącej sieci ciepłowniczej", którego treść nie jest znana i nie wie, jak to "podłączenie" ma przebiegać. Niemniej, miejska "sieć ciepłownicza", jest podłączeniem przebiegającym po działce nr [...], zaprojektowanym i wykonanym tylko na potrzeby lokali budynku przy ul. [...] w K.. W związku z tym właściciele/współwłaściciele lokali przy ul. [...] nie wyrazili zgody na to dodatkowe obciążenie i podłączenie do instalacji doprowadzającej ciepło z sieci miejskiej. Wg organu w "projekcie budowlanym" w pkt. 6.1 ZASILANIE W MEDIA, SPOSÓB ODPROWADZANIA LUB OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW zostało wskazane cyt.: "zaopatrzenie w energię cieplną – jest możliwe na warunkach przyłączenia do sieci MPEC. Na podstawie osobnego opracowania i osobnych uzgodnień do budynku frontowego zostanie doprowadzona sieć MPEC i wykonana wymiennikownia, do której zostanie podpięty również budynek oficynowy. Podłączenie instalacji zlokalizowane będzie na elewacji północnej budynku frontowego w miejscu styku z budynkiem oficynowym", następnie w pkt. 12 c: "warunki przyłączenia do sieci zewnętrznych, Przyłącza mediów prąd, ciepło zostaną zaprojektowane i wykonane zgodnie z odrębnym opracowaniem i postępowaniem", oraz w punktach 3.2 i 3.2.1 cyt.: "3.2. INSTALACJE GRZEWCZE Źródłem ciepła dla instalacji ogrzewczych będzie Wpięcie do źródła jakim będzie wymiennikownia. - instalacja nr 1 – obieg zasilający ogrzewanie podłogowe; 3.2.1 INSTALACJA NR 1 – ZASILANIE GRZEJNIKÓW Pomieszczenia w budynku pokazane na rzutach posiadać będą instalację ogrzewania podłogowego zasilaną źródłem ciepła jakim będzie projektowana wymiennikownia."

Jak wynika z powyżej cytowanych opisów, projektowany budynek oficynowy nie będzie korzystał z mającego powstać przyłącza do sieci MPEC, ale z wymiennikowni usytuowanej na północnej elewacji istniejącego budynku frontowego. Zarówno przyłącz do budynku istniejącego, jak i projekt wymiennikowni zostaną objęte odrębną procedurą administracyjną. W tym miejscu należy podnieść, że takie opracowanie projektu budowlanego nie jest sprzeczne z przepisami prawa i jest dopuszczalne w procedurze postępowania o wydanie pozwolenia na budowę.

Inwestor ma wybór co do tego, czy skorzysta z trybu pozwolenia na budowę, czy też zgłoszenia. Możliwość taką potwierdza art. 33 ust. 1 a P,b. zgodnie z którym pozwolenie na budowę obiektu budowlanego może nie obejmować przyłączy wymienionych w art, 29 ust. 1 pkt 23, które są wymagane dla takiego obiektu, choć nie zwalnia to z obowiązków, o których mowa w art, 29 ust. 1 pkt 23, art. 29a i art. 57 ust. 1 pkt 4 lit. a. Możliwość taką potwierdza również orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 października 2022 r., Il OSK 3280/19.

Jak wynika z powyższego, fakt objęcia przyłącza energii elektrycznej (prądu) oraz energii cieplnej z sieci MPEC odrębnym postępowaniem, nie stanowi naruszenia prawa uniemożliwiającego wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Postępowanie w tym zakresie będzie prowadzone przez organ I instancji odrębnie na wniosek Inwestora we właściwej procedurze określonej w ustawie "Prawo budowlane". Skarżący oparł swój indywidualny interes prawny na przypuszczeniu, że przyłączenie projektowanego budynku do istniejącej na działce nr [...], której jest współwłaścicielem, sieci ciepłowniczej MPEC, ograniczy dostarczenie ciepła do wyodrębnionych lokali których jest właścicielem. Zgodnie z zatwierdzanym projektem budowlanym, do projektowanego budynku oficynowego na działce inwestycyjnej nr [...], ciepło będzie zapewnione poprzez włączenie się do wymiennikowni usytuowanej na północnej elewacji istniejącego budynku frontowego.

Natomiast przyłączenie budynku frontowego do istniejącej sieci ciepłowniczej MPEC, ma zostać opracowane odrębnie w odrębnej procedurze. Ponadto przedmiotowe pozwolenie na budowę obejmuje tylko budynek oficyny, a nie istniejący budynek frontowy, zatem niedopuszczalna jest ocena w niniejszym postępowaniu planowanego przyłączenia budynku frontowego do sieci ciepłowniczej MPEC, mającego być realizowanym w odrębnym trybie. Samo zasilenie w ciepło przedmiotowego budynku będzie zapewnione poprzez wymiennikownie ciepła zlokalizowaną na elewacji północnej istniejącego budynku frontowego, o tyle w żadnym miejscu "projektu budowlanego" nie została wskazana działka skarżącego nr [...] jako punk włączenia się do sieci ciepłowniczej MPEC. Ponadto wykonanie przyłącza musi zostać uzgodnione z zarządcą sieci oraz zrealizowane zgodnie z przepisami "Prawa budowlanego" oraz praw z nim powiązanych. Ponadto w przypadku objęcia nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], będącą współwłasnością skarżącego, projektem obejmującym przyłącz do sieci ciepłowniczej znajdującej się na terenie tej nieruchomości, inwestor musi posiadać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co w niniejszym przypadku byłoby możliwe tylko i wyłącznie po uprzednim wyrażeniu zgody współwłaścicieli działki nr [...] w formie uchwały dla zarządcy tej nieruchomości, gdyż czynność taka przekracza uprawnienia zwykłego zarządu, więc w takiej sytuacji konieczne jest podjęcie uchwały zgodnie z art. 22 ust. 2 i ust. 3 pkt 4 ustawy "o własności lokali". W rozpatrywanej sprawie w projekcie zagospodarowania terenu nie został "wrysowany" przebieg ewentualnego przyłącza do sieci ciepłowniczej MPEC do projektowanego budynku, natomiast zostało wskazane miejsce w którym ma zostać usytuowana wymiennikownia ciepła do której ten budynek będzie podłączony tj. elewacja północna istniejącego budynku frontowego na działce inwestycyjnej nr [...]. Sam przyłącz energii cieplnej MPEC ma zostać objęty odrębną procedurą i obejmować wykonanie go do istniejącego budynku frontowego na działce nr [...], a nie do projektowanego budynku oficyny.

Reasumując, w projektowanym sposobie ogrzewania budynku oficyny, objętego przedmiotowym pozwoleniem na budowę, nie wskazano, że wykonany zostanie przyłącz do istniejącej na działce skarżącego nr [...], sieci ciepłowniczej MPEC mającej zapewnić dostarczenie energii cieplnej. Wskazane zostało podłączenie do wymiennikowni ciepła zlokalizowanej na elewacji północnej istniejącego na działce inwestycyjnej nr [...] budynku frontowego, do którego w odrębnej procedurze ma zostać doprowadzony przyłącz z sieci ciepłowniczej MPEC. Tak przyjęte rozwiązanie nie wpływa w żaden sposób na ogrzewanie wyodrębnionych lokali których właścicielem jest skarżący (tj. nr 1A oraz nr [...] w budynku nr [...] – ustalenia wyłącznie wynikające ze znajdującej się w aktach sprawy księgi wieczystej ponieważ brak wskazania przez skarżącego w tym zakresie) oraz interes prawny skarżącego w postępowaniu zakończonym wydaniem przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę, "poprzez potencjalne ograniczenie dostaw ciepła", co również nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym sprawy. W przedstawionym powyżej zakresie, S. P., nie wykazał jednoznacznie, że projektowane ogrzewanie budynku oficyny na działce nr [...] będzie miało wpływ na jego ww. wyodrębnione lokale. Działka inwestycyjna nr [...] położona jest w terenie dla którego nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Opracowanie projektu budowlanego nastąpiło w oparciu o zapisy ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy wydanej przez Prezydenta Miasta Krakowa w dniu 23 marca 2013 r. nr AU-2/6730.2/693/2013, znak: AU-02-2.6730.2.1709.2012.ASM, utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 26 czerwca 2013 r., znak: SKO ZP 415/382/2013. Natomiast w kwestii przepisów "warunków technicznych" projektowana inwestycja ze względu na posadowienie w granicy z działką nr [...] (działka we współwłasności skarżącego), została objęta obszarem oddziaływania i w tym zakresie stroną postępowania była Wspólnota Mieszkaniowa

Przechodząc do oceny oddziaływania projektowanego budynku oficyny na działce nr [...] na budynek frontowy na działce nr [...], stwierdzono, że zgodnie z zapisami § 13 i § 60 WT tj. przepisów dotyczących przesłaniania i nasłoneczniania (dla przedmiotowej inwestycji została sporządzona analiza przesłaniania i nasłonecznienia), projektowany budynek nie będzie przesłaniał ani zacieniał istniejącego na działce nr [...] budynku frontowego. Natomiast w odniesieniu do istniejącego na działce nr [...] budynku oficyny, należy stwierdzić, że projektowany budynek nie będzie przesłaniał okien usytuowanych na elewacji wschodniej ww. budynku gdyż jego wysokość będzie wynosić 5 m, a najniżej usytuowane okna w ww. budynku usytuowane są na wysokości 5,5 m. projektowana wieżyczka techniczna, która usytuowana jest przy elewacji północnej istniejącego budynku frontowego na działce inwestycyjnej, będzie miała wysokość 14 m, jednak nie będzie to miało wpływu na przesłanianie ww. okien w budynku oficyny usytuowanym na działce nr [...]. Istniejące budynki na działce nr [...] tj. frontowy i oficyny są znacząco wyższe niż projektowany na działce nr [...] budynek oficyny. Budynek frontowy na działce nr [...] ma wysokość 18,5 m do kalenicy, natomiast budynek oficyny na tej działce ma wysokość 24 m do kalenicy. Zatem nie ma możliwości aby projektowany budynek o wysokości 5 m przesłaniał ww. istniejące budynki. Elementem który będzie zacieniał budynek oficyny na działce nr [...] jest wieżyczka techniczna, niemniej jednak nie będzie to ponadnormatywne oddziaływanie a dostęp do światła słonecznego będzie zapewniony przez więcej niż 3 godziny. Skarżący nie wskazał na które konkretnie lokale i w którym budynku ma negatywnie oddziaływać projektowany budynek. Tym samym nie było podstaw do przyznania indywidualnego interesu prawnego skarżącemu, gdyż ograniczenie w zabudowie dotyczyć może terenu działki, a nie wyodrębnionych lokali skarżącego w zakresie objętym omawianą decyzją pozwolenia na budowę wobec wskazanych przez skarżącego podstaw do przyznania statusu strony.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożył wnioskodawca zarzucając:

- naruszenie art, 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania i merytoryczne rozpoznanie sprawy oraz orzeczenie co do jej istoty po raz pierwszy przez organ II instancji, co skutkowało nieważnością postępowania;

- naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zapewnienia Skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu i brak zawiadomienia Skarżącego co do możliwości wypowiedzenia się w zakresie zebranych przez Organ dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji i to mimo niedawnego (i kilkukrotnego) informowania Skarżącego, że Organ odwoławczy nie posiada możliwości kadrowych do niezwłocznego załatwienia sprawy;

- naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez błędne uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie przez organ II instancji co do istoty sprawy, a nie co do kwestii umorzenia postępowania wznowionego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

- naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewszechstronne rozważenie oraz zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym parametrów obiektu budowlanego oraz jego możliwości technicznych i prawnych zaopatrzenia w energię cieplną z instalacji centralnego ogrzewania, oraz naruszenie tych przepisów poprzez zaniechanie wyjaśnienia przebiegu planowanego podłączenia inwestycji budowlanej do systemu centralnego ogrzewania, w sytuacji gdy system C.O. w racjonalny sposób przebiegać może tylko po nieruchomości Skarżącego, co negatywnie wpłynie na dostarczanie ciepła do wyodrębnionych nieruchomości lokalowych Skarżącego;

- naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a, poprzez błędne przyjęcie, że Skarżący nie posiada indywidualnego interesu prawnego w żądaniu wznowienia postępowania (i tym samym nie posiada przymiotu strony w postępowaniu w przedmiocie udzielenia KIA pozwolenia na budowę), podczas gdy inwestycja budowlana objęta zatwierdzonym projektem budowlanym i udzieleniem pozwolenia na budowę w negatywny sposób wpłynie na stanowiące własność Skarżącego odrębne nieruchomości lokalowe, ograniczając dostarczanie ciepła do tych nieruchomości, wskutek czego Skarżący winien brać udział w postępowaniu w przedmiocie inwestycji budowlanej w charakterze strony, niezależnie od udziału w nim wspólnoty mieszkaniowej.

- naruszenie art. 33 § 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 7b ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne przez błędną ich wykładnię polegającą na stwierdzeniu, że pozwolenie na budowę obejmujące całe zamierzenie budowlane, nie obejmuje swoim zakresem technicznej możliwości podłączenia zamierzenia budowlanego do miejskiej sieci ciepłowniczej i związanego z tym wpływu na nieruchomości sąsiednie, przez które biegnie infrastruktura cieplna, do której zamierzenie budowlane miałoby zostać podłączone, niezależnie od kwestii powstania ewentualnego przyłącza.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w przedmiotowym wypadku nie doszło do naruszenia ani art. 15 kpa, ani też art.138 § 1 pkt 2 kpa. Jak bowiem jednoznacznie wynika z uzasadnienia decyzji organu II instancji, uchylenie umarzającej postępowanie wznowieniowe decyzji organu I instancji, podyktowane było jedynie odmiennym - i w ocenie Sądu rozpoznającego sprawę prawidłowym - poglądem prawnym, co do tego jaką treść winna mieć decyzja po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, w sytuacji kiedy z ustaleń organu wynika, że podmiot wnoszący o wznowienie postępowania, nie posiada przymiotu strony. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie doszło także do naruszenia art. 10 kpa. Z tych przyczyn podniesione na tych płaszczyznach zarzuty, uznać należy za bezzasadne.

Przechodząc do istoty sprawy należy natomiast stwierdzić, że kontrolowana decyzja wydana została w ramach postępowania wznowieniowego, dotyczącego decyzji zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. W myśl jednolitego orzecznictwa, niezależnie od procesowych i materialnych cech postępowania o pozwolenie na budowę oraz postępowania o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, we wznowionym postępowaniu, po wszczęciu postępowania wznowieniowego, wprost znajdują zastosowanie przepisy art. 28 ust. 2-4 Prawa budowlanego (tak m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2023 r., II OSK 1075/22).

Zgodnie z art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 20 prawa budowlanego, w wersji obowiązującej w niniejszym wypadku, przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.

Z powyższych przepisów wynika zatem, że w celu ustalenia stron postępowania o pozwolenie na budowę należy zweryfikować, czy na podstawie konkretnych przepisów prawa materialnego, inwestycja oddziałuje na inne nieruchomości w sposób wpływający na możliwość ich zabudowy. Przymiot strony nie przysługuje z samej racji posiadania prawa własności sąsiedniej nieruchomości, istnienia interesu faktycznego, czy oddziaływania inwestycji w sposób inny niż formalnie zdefiniowany treścią art. 3 pkt 20 prawa budowlanego. Doniosłe znaczenie ma jedynie kwestia ustalenia, w oparciu o przepisy prawa materialnego, oddziaływania przez inwestycję na inne nieruchomości w sposób ograniczający ich zabudowę. Status strony w postępowaniach o udzielenie pozwolenia na budowę oceniany jest bowiem wyłącznie w oparciu o art. 28 ust. 2 prawa budowlanego w zw. z art. 3 pkt 20 prawa budowlanego. Obszar oddziaływania ustala się zatem na podstawie przepisów odrębnych, które z uwagi na cechy obiektu budowlanego wprowadzają ograniczenia w zabudowie terenu.

W przypadku kontrolowanego postępowania istotne jest też to, że stroną postępowania o pozwolenie na budowę była Wspólnota Mieszkaniowa Budynku przy ul. [...] b w K. reprezentowana przez zarządcę sądowego B. U.-S., w skład której wchodzą wyodrębnione lokale skarżącego oraz części wspólne pozostające we współwłasności skarżącego. W rozpatrywanej sprawie, nie mamy zatem do czynienia z pominięciem właścicieli zabudowanej nieruchomości na działce nr [...], znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie działki inwestycyjnej nr [...]. Zasadą bowiem jest, że to wspólnocie mieszkaniowej przysługuje przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, jeśli nieruchomość zarządzana przez tę wspólnotę znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Nie jest co prawda wykluczone przyznanie przymiotu strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę właścicielowi lokalu stanowiącego odrębną własność, jednak w takim wypadku winien on powołać się na indywidualny interes prawny. Tak ujęte uprawnienia wspólnoty mieszkaniowej i poszczególnego właściciela nie są wobec siebie konkurencyjne i nie wykluczają się wzajemnie, z tym zastrzeżeniem, że samodzielne działanie poszczególnego właściciela jest wyłączone w zakresie nieruchomości wspólnej, gdyż zarząd w tym zakresie należy do wspólnoty mieszkaniowej, a nie do poszczególnych właścicieli lokali. Poszczególni właściciele lokali nie mają legitymacji do występowania w obrocie prawnym odnośnie do terenu stanowiącego przedmiot współwłasności. W sytuacjach bowiem, dla których zastrzeżona jest kompetencja wspólnoty mieszkaniowej, za członków wspólnoty mieszkaniowej działa wyłącznie wspólnota. Natomiast właściciel lokalu (członek wspólnoty) może wykazać swój indywidualny interes prawny w sprawach nie dotyczących nieruchomości wspólnej. W aktualnym stanie prawnym, uznanie właściciela lokalu za stronę należy jednak uznać za wyjątek. Może mieć to miejsce w sytuacji, gdy wykaże on, że planowana inwestycja będzie miała - w powiązaniu z odpowiednimi przepisami prawa materialnego - bezpośredni wpływ na jego prawa lub obowiązki, że będzie ingerować w wykonywane przez niego prawo własności do lokalu.

Z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że skarżący upatruje możliwości oddziaływania planowanej inwestycji na jego lokale z tego powodu, że zamierzenie budowlane obejmuje między innymi "instalację c.o.", która dla projektowanego obiektu budowlanego ma być podłączona do istniejącej sieci ciepłowniczej. W ocenie skarżącego możliwość podłączenia w zasadzie musi zostać dokonana z sieci ciepłowniczej znajdującej się na działce nr [...], a to z kolei spowoduje zmniejszenie ilości ciepła w sieci, która doprowadza ciepło do jego lokali mieszkalnych. Z powyższego wynika, że skarżący oparł swój indywidualny interes prawny na przypuszczeniu, że przyłączenie projektowanego budynku do istniejącej na działce nr [...] sieci ciepłowniczej MPEC, ograniczy dostarczenie ciepła do wyodrębnionych lokali, których jest właścicielem. Podkreślenia jednak wymaga, że zgodnie z zatwierdzanym projektem budowlanym, do projektowanego budynku oficynowego na działce inwestycyjnej nr [...], ciepło będzie zapewnione poprzez włączenie się do wymiennikowni usytuowanej na północnej elewacji istniejącego budynku frontowego. Natomiast przyłączenie budynku frontowego do istniejącej sieci ciepłowniczej MPEC, ma zostać opracowane odrębnie w odrębnej procedurze. Z tych przyczyn niedopuszczalna w niniejszym postępowaniu jest ocena wpływu, dopiero przyszłego i nie objętego niniejszym projektem przyłączenia budynku frontowego do sieci ciepłowniczej MPEC. Na płaszczyźnie oceny obszaru oddziaływania inwestycji należy bowiem uwzględniać inwestycję realnie zaprojektowaną, na którą udzielono pozwolenia na budowę, a nie inwestycję hipotetyczną, jeszcze niezaprojektowaną, a co za tym idzie o nieznanych parametrach, nieznanym przebiegu i usytuowaniu.

Natomiast kończąc tę część rozważań, należy za organem II instancji stwierdzić, że wykonanie przyłącza do sieci ciepłowniczej musi zostać uzgodnione z zarządcą sieci oraz zrealizowane zgodnie z przepisami "Prawa budowlanego" oraz praw z nim powiązanych. Zatem w przypadku objęcia nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], projektem obejmującym przyłącz do sieci ciepłowniczej znajdującej się na terenie tej nieruchomości, inwestor będzie musiał posiadać stosowne prawo do dysponowania tą nieruchomością na tego rodzaju roboty budowlane.

Reasumując, w projektowanym sposobie ogrzewania budynku oficyny, objętego przedmiotowym pozwoleniem na budowę, nie wskazano, że wykonany zostanie przyłącz do istniejącej na działce skarżącego nr [...], sieci ciepłowniczej MPEC mającej zapewnić dostarczenie energii cieplnej. Wskazane zostało podłączenie do wymiennikowni ciepła zlokalizowanej na elewacji północnej istniejącego na działce inwestycyjnej nr [...] budynku frontowego, do którego w odrębnej procedurze ma zostać doprowadzony przyłącz z sieci ciepłowniczej MPEC. Tak przyjęte rozwiązanie nie wpływa na ogrzewanie wyodrębnionych lokali, których właścicielem jest skarżący oraz interes prawny skarżącego w postępowaniu zakończonym wydaniem przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę, "poprzez potencjalne ograniczenie dostaw ciepła".

Nie jest również trafny zarzut dotyczący naruszenia art. 33 ust. 1 prawa budowlanego. W tym zakresie podzielić należy pogląd organu II instancji, że pozwolenie na budowę obiektu budowlanego może nie obejmować przyłączy wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 23, które są wymagane dla takiego obiektu.

Przede wszystkim jednak, jeśli chodzi o merytoryczne zarzuty do samego projektu budowlanego i do decyzji o pozwoleniu na budowę, to w sytuacji kiedy decyzja o pozwoleniu na budowę ma walor decyzji ostatecznej, a stronie skarżącej nie może być przyznany przymiot strony w postępowaniu, w którego wyniku decyzja ta została wydana, to w postępowaniu wznowieniowym, na etapie przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia i uznania, że przyczyna ta nie zachodzi, to zarówno organ, jak i Sąd nie może weryfikować zgodności z prawem ostatecznej decyzji, której dotyczy wznowienie. Z tych przyczyn, w kontrolowanym postępowaniu zarzuty skarżącego podnoszące, że wydana decyzja o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu oraz architektoniczno-budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę jest niezgodna z prawem, pozostają bezprzedmiotowe, gdyż w niniejszym postępowaniu nie mogą być merytorycznie oceniane.

Konkludując należy stwierdzić, że organ dokonał wyczerpującej i prawidłowej oceny, z której wynika, że skarżącemu nie przysługuje w przedmiotowym postępowaniu o pozwolenie na budowę przymiot strony.

Z powyższych przyczyn skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.