Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2896/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, sędzia WSA Przemysław Żmich, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 28 września 2022 r. nr DO-II.7610.76.2022.JL w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 28 września 2022 r., nr [...], Minister Rozwoju i Technologii, por rozpoznaniu odwołania spółki Polskie Koleje Państwowe S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej "PKP" lub "skarżąca") utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z 10 marca 2022 r., nr [...], o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym;

Decyzją z 10 marca 2022 r. Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 200 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez PKP prawa użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu Skarbu Państwa, położonego w P., obręb [...], P., oznaczonego jako działki: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], dla których prowadzona jest księga wieczysta nr [...], działki: [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], dla których prowadzona jest księga wieczysta nr [...], działki: nr [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], nr [...] (powstała z podziału działki nr [...]), dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], nr [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]; niezabudowanego gruntu Skarbu Państwa położonego w P., obręb [...], W., obejmującego działki: nr [...], nr [...], dla których prowadzona jest księga wieczysta nr [...]; niezabudowanego gruntu Skarbu Państwa położonego w P., obręb [...], P., obejmującego działki: nr [...] (powstała z podziału działki nr [...]), nr [...], dla których powadzona jest księga wieczysta nr [...], działki: nr [...] (powstała z podziału działki nr [...]), dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], nr [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]; niezabudowanego gruntu Skarbu Państwa położonego w S., obręb [...], R., obejmującego działki: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], dla których prowadzona jest księga wieczysta nr [...].

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła PKP zarzucając organowi niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie.

Decyzją z [...] września 2022 r. Minister Rozwoju i Technologii utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z [...] marca 2022 r.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał treść art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wskazał, że jak wynika z treści ksiąg wieczystych prowadzonych dla przedmiotowych nieruchomości, ich właścicielem w dniu 5 grudnia 1990 r. pozostawał Skarb Państwa. Tym samym w stosunku do przedmiotowych nieruchomości spełniono przesłankę własności państwowej. Sporne natomiast pozostaje czy przedmiotowe nieruchomości znajdowały się w zarządzie PKP według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r.

Minister przywołał treść art. 38 ust. 2 i art. 87 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i podniósł, że zarząd nieruchomością był ustanawiany nie w sposób ogólny, lecz tylko dla ściśle określonych składników mienia. Jednocześnie, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, istnienia zarządu nie można w żadnym przypadku domniemywać.

Organ odwoławczy wskazał, że stwierdzenie prawa zarządu do nieruchomości następuje na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu.

W niniejszej sprawie prawo zarządu do objętych wnioskiem nieruchomości PKP wywodzi z decyzji Urzędu Miasta i Gminy w P. z 1 grudnia 1986 r. nr [...] i 12 grudnia 1986 r., nr [...], decyzji Naczelnika Gminy w S. z 26 sierpnia 1986 r. nr [...] o naliczeniu opłat rocznych za zarząd, szeregu umów sprzedaży i zniesienia współwłasności z lat 1974 -1977 oraz decyzji o wywłaszczeniu z 9 sierpnia 1977 r.

W ocenie organu odwoławczego, powyższe decyzje Urzędu Miasta i Gminy w P. z 1 grudnia 1986 r. i 12 grudnia 1986 r. oraz decyzja Naczelnika Gminy w S. z 26 sierpnia 1986 r. dotyczące ustalenia opłat rocznych za zarząd nieruchomością nie potwierdzają istnienia prawa zarządu w dniu 5 grudnia 1990 r.

Minister wskazał, że w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 22 listopada 1999 r. sygn. akt U 6/99, stwierdzono, że dokument zawierający decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania, tylko gdy jest wydany w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Z decyzji o opłatach powinien wynikać jednoznacznie tytuł prawny ich wnoszenia. Powyższe stanowisko dotyczące wartości dowodowej decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu potwierdzają również liczne orzeczenia sądów administracyjnych. Z orzeczeń tych wynika, że dokument zawierający decyzję o naliczeniu opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania jedynie wówczas, gdy w decyzji o opłatach wskazana jest konkretna decyzja administracyjna, na podstawie której zostało ustanowione prawo, a konkretna decyzja wskazana w decyzji o naliczeniu opłat zaginęła lub uległa zniszczeniu.

Ponadto, zdaniem Ministra, istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu w stosunku do przedmiotowych nieruchomości nie dowodzą umowy sprzedaży i zniesienia współwłasności z lat 1974 - 1977, wpisane w księdze wieczystej nr [...]. Skutkiem zawarcia powyższych umów było jedynie przejście prawa własności na rzecz Skarbu Państwa. W dacie zawarcia tych umów kwestię władania mieniem Skarbu Państwa przez jednostki państwowe na terenie miast i osiedli regulowały przepisy ustawy z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, w tym art. 10 tej ustawy. Zgodnie z tymi regulacjami uzyskanie przez państwowe jednostki organizacyjne jakiegokolwiek tytułu prawnego do nieruchomości w dacie zawarcia powyższych umów sprzedaży, w tym użytkowania, mogło nastąpić jedynie w trybie powołanej ustawy, a więc poprzez oddanie właściwej jednostce państwowej nieruchomości w użytkowanie w drodze decyzji administracyjnej. Sam fakt nabycia przez Skarb Państwa prawa własności przedmiotowej nieruchomości w drodze umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego, przeznaczonej na potrzeby przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe, jak również późniejsze faktyczne władanie tą nieruchomością przez ww. przedsiębiorstwo, nie mogły wywołać skutku w postaci nabycia przez PKP prawa użytkowania tej nieruchomości, ponieważ tego rodzaju skutku nie przewidywała obowiązująca ówcześnie ustawa z 14 lipca 1961 r.

Możliwość uzyskania przez państwową jednostkę organizacyjną prawa zarządu w odniesieniu do nieruchomości państwowych w drodze umowy sprzedaży wprowadził dopiero art. 38 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Jednakże, przedstawione w postępowaniu umowy sprzedaży z lat 1974 - 1977 zostały zawarte jeszcze przed wejściem w życie powołanej ustawy, tj. przed 1 sierpnia 1985 r. Tym samym nie ma podstaw do zastosowania powyższych regulacji do wskazanych wyżej umów sprzedaży.

Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że pismem z 21 lipca 2016 r. Wojewoda Śląski zwrócił się do PKP oraz Starosty P. o informację, czy przedmiotowy grunt zostały przekazany PKP w użytkowanie lub zarząd w formie prawem przewidzianej. Pismem z 3 lutego 2022 r. Starosta P. nadesłał jedynie kserokopie decyzji ustalających opłaty za użytkowanie przedmiotowej nieruchomości. Natomiast PKP nie udzieliła odpowiedzi na wskazane pismo Wojewody.

Organ odwoławczy podniósł, że z art. 7 k.p.a. wynikają dla organów administracji obowiązki podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Nie oznacza to jednak obciążenia organu administracji nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności wtedy gdy strona, nawet pomimo wezwania organu, nie przedstawia żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyły Polskie Koleje Państwowe S. A. w Warszawie zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie:

1) przepisów postępowania, to jest:

a) art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez niepodjęcie działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,

b) art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 ab initio k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;

2) prawa materialnego, tj. art. 200 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu poprzez nieuwzględnienie, że przedmiotowy grunt znajdował się w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe, co winno doprowadzić do uznania, że podmiot ten nabył z dniem 5 grudnia 1990 r. prawo użytkowania wieczystego tego gruntu.

Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz rozpatrzenie sprawy zgodnie z wnioskiem.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w zaskarżonej decyzji nie zawarto uzasadnienia pozwalającego na przyjęcie, że organ podjął w sprawie wszelkie czynności niezbędne do załatwienia sprawy, jak również dokonał właściwej oceny w zakresie niespełnienia jednej z przesłanek warunkujących zastosowanie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem skarżącej, zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że przedmiotowy grunt w dniu 5 grudnia 1990 r. znajdował się w zarządzie PKP. Okoliczność tę potwierdzają bowiem przedłożone do wniosku skarżącej decyzje Urzędu Miasta i Gminy w P. z 1 grudnia 1986 r. i 12 grudnia 1986 r. oraz decyzja Naczelnika Gminy w S. z 26 sierpnia 1986 r. o naliczeniu opłat rocznych za zarząd, szereg umów sprzedaży i zniesienia współwłasności z lat 1974 - 1977 i decyzja o wywłaszczeniu z 9 sierpnia 1977 r.

Skarżąca podkreśliła, że to na organie administracji ciąży obowiązek dokonania wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.). Obowiązkiem organu było zatem zebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, tak aby na jego podstawie możliwe było ustalenie, czy w niniejszej sprawie zrealizowane zostały wszystkie pozytywne przesłanki uwłaszczenia. Obejmuje to ustalenie choćby tego czy przedmiotowy grunt był w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego (poprzednika prawnego skarżącej) według stanu z 5 grudnia 1990 r., jak też ewentualnego wystąpienia sytuacji obalającej nabycie prawa w trybie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dopiero bowiem rozważenie wszystkich aspektów uwłaszczenia umożliwia należyte rozpoznanie przedmiotowej sprawy.

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z 3 marca 2023 r. uczestnik postępowania PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z siedzibą w Warszawie przedstawił swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 200 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2021 r., poz. 1899), dalej zwanej "ustawą" lub "ustawą z 21 sierpnia 1997 r."

Zgodnie z powołanym przepisem, w sprawach stwierdzenia nabycia z mocy prawa, na podstawie ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, z dniem 5 grudnia 1990 r., prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy.

Zatem wydanie decyzji w powołanym trybie możliwe jest tylko wtedy gdy objęta wnioskiem o uwłaszczenie nieruchomość stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa oraz wnioskodawca legitymował się w tej dacie prawem zarządu do przedmiotowej nieruchomości.

W niniejszej sprawie nie budzi sporu, że grunt obejmujący działki objęte zaskarżoną decyzją stanowił w dniu 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa, co potwierdza treść prowadzonych dla tego gruntu ksiąg wieczystych. Sporne natomiast pozostaje czy przedmiotowy grunt pozostawał w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe

Jak trafnie wskazano w zaskarżonej decyzji zarząd był prawną formą władania. Sam więc fakt korzystania z nieruchomości przez przedsiębiorstwo, a następnie spółkę, tego prawa nie kreował. Decydujące znaczenie miały zaś w tym zakresie dzień wejścia w życie ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, tj. 5 grudnia 1990 r., oraz obowiązujące wówczas przepisy pozwalające stwierdzić, że w tym dniu określone mienie należało do przedsiębiorstw państwowych. Obowiązująca w tym czasie ustawa z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1985 r., Nr 22, poz. 99) przewidywała powstanie prawa zarządu do gruntu w ściśle określony sposób. Zgodnie z art. 38 ust. 2 tej ustawy, dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogły być decyzja terenowego organu administracji państwowej o oddaniu w zarząd, zawarta za zezwoleniem tego organu umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowa o nabyciu nieruchomości.

Z kolei w kwestii sposobu dokumentowania prawa zarządu zasadnicze znaczenie mają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem" lub "rozporządzeniem z 10 lutego 1998 r." W myśl § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia, wojewoda lub organ wykonawczy gminy stwierdza fakt przysługiwania państwowym osobom prawnym zarządu w dniu 5 grudnia 1990 r. na podstawie co najmniej jednego z wymienionych w pkt 1-10 dokumentów, między innymi decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością.

Odnosząc się do dokumentowania prawa zarządu decyzją o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością podnieść trzeba, że w wyroku z 22 listopada 1999 r. sygn. akt U 6/99, Trybunał Konstytucyjny potwierdził, że dokument zawierający taką decyzję może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania tylko wówczas gdy jest wydany w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu prawa zarządu, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Z decyzji o opłatach powinien wynikać jednoznacznie tytuł prawny do ich wnoszenia.

W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie przyjmuje się, że powyższy pogląd Trybunału Konstytucyjnego należy odnieść także do warunków stwierdzania prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 maja 2022 r., sygn. akt I OSK 1457/21, Lex nr 3346124). Dominuje przy tym stanowisko, że decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa zarządu jedynie wyjątkowo, o ile była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu (por. wyroki NSA z: 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 570/07, 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 651/11, 10 września 2014 r., sygn. akt I OSK 204/13, 30 czerwca 2015 r. sygn. akt I OSK 2469/13, 26 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1764/15, 17 stycznia 2019 r. sygn. akt I OSK 130/17, 4 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 987/16, 16 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 2385/17, 28 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 1773/18, 19 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 2182/19 oraz 24 marca 2021 r. sygn. akt I OSK 3731/18). Zarząd powinien zatem jednoznacznie wynikać z odpowiedniego dokumentu wyraźnie go kreującego. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2018 r., sygn. akt I OPS 5/17 (ONSAiWSA 2018/3/42) stwierdzono natomiast, że samo dysponowanie czy zarządzanie majątkiem ogólnonarodowym (państwowym), nawet na podstawie upoważnienia ustawowego, nie pozwala na stwierdzenie, że majątek ten należy do dysponenta czy zarządcy.

Na gruncie niniejszej sprawy ubiegając się o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu PKP powołała się na decyzje Urzędu Miasta i Gminy w P. z 1 grudnia 1986 r., nr [...], i 12 grudnia 1986 r., nr [...], decyzję Naczelnika Gminy w S. z 26 sierpnia 1986 r., nr [...], o naliczeniu opłat rocznych za zarząd, szereg umów sprzedaży i zniesienia współwłasności z lat 1974 - 1977 oraz decyzję o wywłaszczeniu z 9 sierpnia 1977 r.

Po analizie zebranej w sprawie dokumentacji Sąd podzielił ocenę organu odwoławczego, że decyzje Urzędu Miasta i Gminy w P. z 1 grudnia 1986 r. i 12 grudnia 1986 r. oraz decyzja Naczelnika Gminy w S.z 26 sierpnia 1986 r. ustalające opłaty roczne za zarząd nieruchomością, nie potwierdzają istnienia 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu skarżącej do przedmiotowego gruntu. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, powyższe decyzje nie zawierają bowiem w swojej treści jakiegokolwiek nawiązania do decyzji (umowy) o ustanowieniu zarządu. Zatem, wbrew twierdzeniu skarżącej, nie mogą one stanowić wystarczającej podstawy do stwierdzenia istnienia prawa zarządu.

Istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu przedsiębiorstwa PKP w odniesieniu do przedmiotowego gruntu nie mogą również dowodzić umowy sprzedaży i zniesienia współwłasności z lat 1974 - 1977 wpisane w księdze wieczystej nr [...]. Zgodzić się trzeba z Ministrem, że możliwość uzyskania przez państwową jednostkę organizacyjną prawa zarządu w stosunku do nieruchomości państwowych w drodze umowy sprzedaży nieruchomości wprowadził dopiero art. 38 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Przedstawione umowy sprzedaży z lat 1974 - 1977 zostały zawarte jeszcze przed wejściem w życie wskazanej ustawy z 29 kwietnia 1985 r., tj. przed 1 sierpnia 1985 r. Tym samym prawidłowo uznał organ odwoławczy, że nie ma podstaw do zastosowania powołanych regulacji w odniesieniu do tych umów.

Do akt sprawy nie przedłożono żadnych innych dokumentów na potwierdzenie istnienia w dacie 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu przedsiębiorstwa państwowego PKP, choć organ pierwszej instancji pismem z 21 lipca 2016 r. wezwał skarżącą do przedłożenia dowodów na potwierdzenie tej okoliczności. Wnioskodawczyni nie ustosunkowała się jednak do powyższego wezwania.

Dokumentów potwierdzających istnienie prawa zarządu w dniu 5 grudnia 1990 r. nie odnalazły również orzekające w sprawie organy pomimo wystąpienia do Starosty P. o informacje potwierdzające tę okoliczność (por. pismo Wojewody Śląskiego z 21 lipca 2016 r.).

Skoro zatem zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził, że przedsiębiorstwo Polskie Koleje Państwowe dysponowało indywidualnym aktem dotyczącym przedmiotowego gruntu, czy to w formie decyzji, umowy, czy też protokołu zdawczo - odbiorczego, który ustanowiłby na jego rzecz zarząd bądź użytkowanie i na taki akt nie powołuje się również skarżąca, to zaskarżone rozstrzygnięcie o odmowie potwierdzenia uwłaszczenia PKP spornym gruntem odpowiada prawu. Tym samym niezasadny okazał się zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest art. 200 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. w związku z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 10 lutego 1998 r. Ten ostatni przepis wśród dokumentów potwierdzających dotychczasowe prawo zarządu nieruchomością wskazuje decyzję o przekazaniu nieruchomości w zarząd. Takiej zaś decyzji skarżąca w niniejszej sprawie nie przedstawiła.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia zarzucanych w skardze przepisów postępowania. Analiza akt sprawy potwierdza, że jej stan faktyczny w kwestiach kluczowych z punktu widzenia wydanego rozstrzygnięcia został ustalony prawidłowo. Dowody zaś, na podstawie których ten stan ustalono, organy oceniły w sposób niewykraczający poza granice wyznaczone treścią art. 80 k.p.a. Z tych przyczyn niezasadny okazał się zarzut naruszenia powołanej normy, a także art. 7, 8 i 77 § 1 k.p.a. Poza polemiką ze stanowiskiem organu skarżąca nie wskazała bowiem na żadne inne dowody, których ewentualne przeprowadzenie mogłoby doprowadzić do odmiennych wniosków niż poczynione przez organy. Stąd również zarzut naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie. Zaznaczyć przy tym trzeba, że w realiach rozpoznawanej sprawy ciężar dowodu w zakresie wykazania istnienia przesłanek wynikających z art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami spoczywał również na wnioskodawczyni postępowania. To bowiem skarżąca, jako następczyni prawna przedsiębiorstwa państwowego PKP, powinna mieć najszerszą wiedzę o nieruchomościach będących w zarządzie PKP według stanu na 5 grudnia 1990 r. Tym samym powinna posiadać realną możliwość wykazania, że przedmiotowy grunt pozostawał we wspomnianej dacie w zarządzie jej poprzednika prawnego. Wprawdzie, jak trafnie dostrzegł Minister, organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), a następnie jego oceny z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Nie oznacza to jednak, że skarżąca miała w tym postępowaniu pozostawać bierna. Z przepisów k.p.a. normujących postępowanie dowodowe nie można bowiem wywodzić, że organy zobowiązane są w nieskończoność poszukiwać dowodów służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy strona ich nie przedkłada. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonych okoliczności może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (por. wyrok NSA z 20 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 3719/17, Lex nr 3031035).

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).