Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 376/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2024-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust.1 pkt 3, art. 6ka ust.1, 2 i 3
journal: Dz.U. 2024 poz 399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
article: art.120, art. 121, art. 122, art. 123, art. 180, art. 191, art. 210 par.1 i 4
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy sędzia WSA Jolanta Strumiłło Protokolant sekretarz sądowy Elżbieta Parda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2024r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej N. [...] w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 29 lipca 2024 r., nr SKO.63.33.2024 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lutego 2024r. do 29 lutego 2024r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 29 lipca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (w skrócie: SKO, organ odwoławczy) po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej N. w O. (dalej: Wspólnota, strona, skarżąca) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta O. (dalej: organ I instancji) z 13 maja 2024 r. w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zakresie nieruchomości będącej w zasobach Wspólnoty za okres od 1 lutego 2024 r. do 29 lutego 2024 r. w łącznej kwocie 2.008.32 zł. Jak wynika z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w dniu 9 lutego 2024 r. przedstawiciel firmy K. Sp. z o.o. (dalej: Spółka, firma) powiadomił e-mailem organ pierwszej instancji o tym, że w punkcie gromadzenia odpadów przy ul. [...] stwierdzono nieprawidłową segregację odpadów komunalnych, tj. w pojemnikach przeznaczonych do selektywnej zbiórki szkła oraz metali i tworzyw sztucznych stwierdzono duże ilości kartonów. Fakt ten potwierdzała załączona dokumentacja fotograficzna. Pracownicy Wydziału Środowiska Urzędu Miasta O. potwierdzili zgłoszenie od firmy, z czego sporządzona została notatka służbowa wraz z dokumentacją fotograficzną z dnia 9 lutego 2024 r. W dniu 16 lutego 2024 r. do organu pierwszej instancji dostarczone zostało pisemne powiadomienie o odebraniu niesegregowanych odpadów komunalnych z punktu gromadzenia odpadów przy ul. [...] W dniu 12 lutego 2024 r. informacja o powiadomieniu o tym fakcie administratorów nieruchomości korzystających z tego punktu (Zarządca Nieruchomości T. S.) przesłana została organowi tego samego dnia w formie e-maila. Po wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego i włączeniu do toczącego się postępowania dokumentów (powiadomienia o odebraniu odpadów niesegregowanych z dnia 16 lutego 2024 r., e-maile z firmy z 9 i 16 lutego 2024 r. z załącznikami oraz notatka służbowa z 9 lutego 2024 r. z dokumentacją fotograficzną) organ pierwszej instancji wydal decyzję określając wysokość zobowiązania z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zakresie nieruchomości będącej w zasobach Wspólnoty za okres od 1 lutego 2024 r. do 29 lutego 2024 r. w łącznej kwocie 2.008.32 zł. obliczonej jako suma:

- iloczynu zdeklarowanej ilości zużytej wody z nieruchomości i stawki 29.40 zł, właściwej dla właścicieli nieruchomości niewypełniających obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny, - iloczynu zadeklarowanej liczby pojemników o pojemności 80 l i stawki opłaty 53.58 zł, właściwej dla właścicieli nieruchomości niewypełniających obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny oraz częstotliwości poróżnień w miesiącu;

- iloczynu zadeklarowanej liczby worków o pojemności 120 l i stawki opłaty 54.57zl właściwej dla właścicieli nieruchomości niewypełniających obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny oraz częstotliwości opróżnień w miesiącu. Po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Przytoczył i wyjaśnił treść art. 6q, art. 6ka ust.1 i ust. 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2024 r., poz. 399 ze zm., dalej: u.c.p.g.).Wskazał przy tym, że wykazanie choćby jednego przypadku nieprzestrzegania przyjętej zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na podmiot zainteresowany opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów. Organ odwoławczy podkreślił, że to na właścicielu nieruchomości, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., ciążą obowiązki związane z zabezpieczeniem pojemników przed działaniem osób trzecich. Z akt sprawy wynikało, że w dniu 9 lutego 2024 r. w punkcie gromadzenia odpadów przy ul. [...] stwierdzono nieprawidłową segregację odpadów komunalnych, tj. w pojemnikach przeznaczonych do selektywnej zbiórki szkła oraz metali i tworzyw sztucznych stwierdzono duże ilości kartonów. Fakt ten potwierdzała załączona dokumentacja fotograficzna oraz notatka służbowa (z kontroli ww. punktu przez pracowników organu pierwszej instancji). Organ zwrócił przy tym uwagę, że zadaniem właściciela nieruchomości jest maksymalne zabezpieczenie pojemników śmietnikowych oraz nadzór nad prawidłowym segregowaniem odpadów przez mieszkańców. W ocenie SKO, w sprawie wystąpiły przesłanki, uzasadniające nałożenie podwyższonej opłaty w związku ze stwierdzoną okolicznością niewywiązywania się przez właściciela nieruchomości z obowiązku segregacji odpadów komunalnych. Podwyższona opłata została zaś obliczona prawidłowo.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, SKO wskazało, że zgłoszenie podmiotu odbierającego odpady dotyczące nieprawidłowej segregacji wraz z dokumentacją fotograficzną pierwotnie wpłynęło do organu drogą e-mailową w dniu 9 lutego 2024 r. tego samego dnia pracownicy organu dokonali oględzin przedmiotowego punktu gromadzenia odpadów, które potwierdziły zgłoszone nieprawidłowości. Z czynności tej sporządzona została notatka służbowa oraz dokumentacja fotograficzna wykonana w szerszej perspektywie, pozwalającej jednoznacznie potwierdzić lokalizację pojemników przy ul. [...]. Pisemne powiadomienie podmiotu odbierającego o niewłaściwej segregacji odpadów i informacja o odebraniu ich jako zmieszane, wpłynęła do organu w dniu 16 lutego 2024 r., co stanowiło podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego. Wszystkie ww. dokumenty włączono do toczącego się postępowania postanowieniem z dnia 29 marca 2024 r. Zgłoszenie od podmiotu odbierającego odpady stało się podstawą do wszczęcia osobnych postępowań i wydania decyzji wobec wszystkich stron umowy dzierżawy terenu, na którym znajdują się pojemniki (umowa nr [...] z 23 października 2017 r.). Zdaniem organu odwoławczego, okoliczność obciążenia innych podmiotów opłatą podwyższoną za brak segregacji odpadów nie miała wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Uznano, że do przestrzegania prawidłowej segregacji w równym stopniu zobowiązane są wszystkie wspólnoty mieszkaniowe przypisane do przedmiotowego punktu. Firma wywozowa nie dysponuje pełną listą podmiotów korzystających z danego punktu odbioru, dlatego też w celu wykonania obowiązku wynikającego z art. 6ka ust. 1 ustawy u.c.p.g. (przesłanie powiadomienia) dane właścicieli nieruchomości musi pozyskać od organu. Z tego też względu, szczególnie w zabudowie wielorodzinnej, nie jest możliwe powiadomienie strony w chwili stwierdzenia nieprawidłowości. Zgodnie z treścią art. 6 ka ust. 1 u.c.p.g., powiadomienie o przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych i przyjęciu ich jako niesegregowanych (zmieszanych) może zostać sformułowane nie wcześniej niż dopiero po faktycznym odbiorze odpadów jako zmieszanych. Ustawodawca nie wskazuje przy tym terminu, w którym powiadomienie powinno nastąpić. W przedmiotowej sprawie odpady zostały odebrane jako zmieszane w dniu 12 lutego 2024 r., natomiast powiadomienie strony o niewłaściwej segregacji przesłano w dniu 16 lutego 2024 r. t.j. jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Zdaniem organu odwoławczego, powyższa okoliczność w żaden sposób nie rzutuje na prawidłowość wydanej decyzji. Treść art. 6ka u.c.p..g. wyklucza również konieczność prowadzenia dodatkowej kontroli podatkowej w zakresie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

SKO zwróciło uwagę, że zgodnie z umową dzierżawy z 23 października 2017 r., do obowiązków dzierżawcy należy m.in. utrzymywanie dzierżawionego terenu w należytym stanie sanitarno-porządkowym i ponoszenie wszelkich kosztów związanych z eksploatacją dzierżawionego terenu (§ 9 umowy). Strona ma pełne prawo do dysponowania przedmiotowym gruntem zgodnie z jego przeznaczeniem, w tym również do ogrodzenia go lub wzniesienia na nim wiaty śmietnikowej (z zachowaniem odpowiednich wymagań). Obowiązek selektywnego zbierania odpadów wynika bezpośrednio z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g.., zaś za jego dopełnienie odpowiedzialna jest strona. Niezabezpieczenie swojego punktu gromadzenia odpadów przed dostępem do niego osób nieuprawnionych, nic może być natomiast argumentem za uchyleniem decyzji. Strona ma możliwość podejmowania działań mających na celu zapewnienie należytego stopnia segregacji. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że ustawodawca nie stopniuje pojęcia braku segregacji ani nie wskazuje na jego "notoryczną" postać. To wspólnota mieszkaniowa jako odpowiadająca za zarząd nieruchomością wspólną, odpowiada za to by w pojemnikach na odpady rzeczywiście znajdowały się odpady gromadzone zgodnie zasadami prawidłowej segregacji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona reprezentowana przez radcę prawnego zaskarżyła decyzję SKO w całości, zarzucając jej: - naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik postępowania, tj. art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy stopień wadliwości tej decyzji uzasadniał jej wyeliminowanie z obrotu prawnego; - naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy i dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, czego wyrazem jest:

- przyjęcie przez organ odwoławczy, że nałożenie podwyższonej opłaty stanowi rekompensatę dla gminy związaną z dodatkowym, wyższym kosztem zagospodarowania źle zebranych odpadów komunalnych w sytuacji braku dowodu wskazującego, że gmina takowy wyższy koszt poniosła; - pominięcie, iż organ I Instancji nie powiadomił skarżącej o czynnościach kontrolnych w dniu 9 lutego 2024 r. prowadzonych w miejscu gromadzenia odpadów przez skarżącą, - nie ustalenie przez organ odwoławczy czy pozostałe wspólnoty korzystając ze wspólnego ze skarżącą miejsca gromadzenia odpadów zostały również obciążone zwiększoną opłatą za gospodarowanie odpadami komunalnymi w związku z nieprawidłowościami z dnia 9 lutego 2024 r., - naruszenie art. 282b § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej i art. 289 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 6q ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez niezawiadomienie kontrolowanego przez organ kontroli podatkowej przed terminem kontroli, - naruszenie art. 285 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie kontroli bez czynnego udziału kontrolowanego; - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., poprzez nie powiadomienie, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, właściciela nieruchomości o niedopełnieniu przez niego obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych - nieprawidłowości rzekomo stwierdzono 9 lutego 2024 r., zaś skarżącą poinformowano dopiero 16 lutego 2024 r., - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 6o u.c.p.g.., poprzez błędne przyjęcie, że Wspólnota złożyła wadliwą deklarację i nie dokonywała zgodnej z tą deklaracją zbiórki odpadów, - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 6o u.c.p.g.., poprzez uznanie przez organ, że mieszkańcy skarżącej zbierali odpady w sposób nieselektywny, podczas gdy wykryte nieprawidłowości miały charakter incydentalny, - naruszenie art. 7, art. 74 i art. 86 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie skutkujące błędnym zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, polegającą na obciążeniu tylko Wspólnoty odpowiedzialnością zbiorową za nieprawidłowości w zakresie selektywnego zbierania odpadów oraz obciążenie tylko strony dodatkową opłatą, podczas gdy umowę dzierżawy nr [...] zawarto także z innymi wspólnotami, w przedmiocie dzierżawy terenu będącego własnością Gminy O., położonego przy ulicy [...] zabudowanego osłoną śmietnika wykorzystywanego jako miejsce gromadzenia i odbioru odpadów komunalnych, a pojemniki na odpady należą również do innych wspólnot, a nie tylko skarżącej.

Uwzględniając powyższe, strona wniosła o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji, - skierowanie sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz.935 ze zm.).

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania).

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Olsztynie z 29 lipca 2024. r., która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji określającą skarżącemu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości będącej w zasobach Wspólnoty przy ul. [...], [...] w O. za okres od 1 lutego 2024 r. do 29 lutego 2024 r.

Z akt sprawy administracyjnej wynika, że w dniu 9 lutego 2024 r. przedstawiciel firmy K. Sp. z o.o. powiadomił e-mailem organ pierwszej instancji o tym, że w punkcie gromadzenia odpadów przy ul. [...] stwierdzono nieprawidłową segregację odpadów komunalnych, tj. w pojemnikach przeznaczonych do selektywnej zbiórki szklą oraz, metali i tworzyw sztucznych stwierdzono duże ilości kanonów. Fakt ten potwierdza załączona do akt sprawy dokumentacja fotograficzna. Pracownicy Wydziału Środowiska Urzędu Miasta O. potwierdzili zgłoszenie od firmy K., z czego sporządzona została notatka służbowa wraz z dokumentacją fotograficzną z dnia 9 lutego 2024 r., która również znajduje się w aktach kontrolowanej sprawy.

Odnosząc się do zasadniczej kwestii spornej w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Według ust. 2 art. 6ka u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stosownie zaś do ust 3 art. 6ka u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3. Przepis art. 6ka u.c.p.g. określa konsekwencje prawne naruszenia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązek selektywnej zbiórki odpadów komunalnych jest obowiązkiem o charakterze powszechnym, gdyż ciąży na wszystkich właścicielach nieruchomości, na których te odpady powstały. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g., właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1.

Z art. 6ka u.c.p.g. wynika, że w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów dochodzi do wszczęcia postępowania administracyjnego i w następstwie tego wydania decyzji administracyjnej nakładającej na właściciela opłatę podwyższoną. Wykładnia językowa tego przepisu prowadzi do jednoznacznych rezultatów. Sposób sformułowania przesłanki powiadomienia przez organ odbierający odpady komunalne wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości - "w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" oraz przesłanki określenia wysokości podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - "nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" daje podstawę do przyjęcia, że czynności te powinny być podjęte także w przypadku jednorazowego niedopełnienia obowiązku. Wykładnia literalna wskazanego przepisu nie budzi wątpliwości i nie upoważnia do poszukiwania innego rozumienia przywołanych zapisów. Ustawodawca nie dookreślił pojęcia niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów. W przepisie nie ma mowy o "uporczywości", czy "notoryczności" niesegregowania odpadów. Pojęcia te nie stanowią zatem elementów norm prawnych wyrażonych w art. 6ka u.p.c.g. i w związku z tym nie podlegają ocenie jako przesłanki rozstrzygania przez organ administracji.

W ocenie Sądu strona skarżąca rekonstruując w skardze normy prawne zawarte w art. 6ka ust. 1 i 3 u.p.c.g. błędnie uwzględniła pojęcia, których nie zawarto w tych przepisach w kontekście nieprzestrzegania zasad gromadzenia odpadów ("uporczywość", "notoryczność"), odwołując się do ilości przypadków, czy częstotliwości ich występowania. Odwołała się do pojęć nieostrych, nakładając na organy obowiązek udokumentowania "odpowiednio większej" liczby przypadków niesegregowania odpadów. Jak wskazano, wykładnia literalna, od której należało rozpocząć proces interpretacji przepisów, nie daje podstaw do sformułowania wniosków zaprezentowanych w wyroku, w szczególności nie daje podstaw do sięgania po inne metody wykładni.

Treść przepisu jednoznacznie bowiem wskazuje, że dla określenia opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie ma znaczenia to, czy stwierdzone nieprawidłowości miały charakter incydentalny bądź notoryjny, podobnie jak nie ma znaczenia to, w jakim stosunku pozostają względem siebie stwierdzenie niesegregowania odpadów do częstotliwości ich odbioru. Sąd stwierdza, że znamię "uporczywości", o ile stanowi przesłankę orzekania, zawsze pojawia się jako element normy prawnej wprost wyrażonej przez przepis prawa (np.: art. 1008 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, tj. Dz. U. z 2020, poz. 1740; art. 145 § 1 pkt 1, art. 191 § 1a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 2345; art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych, tj. Dz. U. z 2021 r., poz., 850).

Z uregulowań zawartych w u.p.c.g. wynika, że opłata podwyższona stanowi nie tyle finansową dolegliwość za niewłaściwą segregację, ale też jest rekompensatą dla gminy związaną z dodatkowym, wyższym kosztem zagospodarowania źle zebranych odpadów komunalnych. Przepis art. 6ka ust. 1 u.p.c.g. stanowi wprost, że nie segregowane odpady komunalne podmiot odbierający odpady przyjmuje jako niesegregowane (zmieszane). Koszt ich zagospodarowania jest wyższy niż koszt zagospodarowania poszczególnych frakcji zbieranych w sposób selektywny. Koszt ten pokrywany jest z opłaty podwyższonej, co czyni z niej opłatę za dodatkową usługę.

Sąd zauważa, że podwyższona opłata w odniesieniu do nieruchomości zamieszkałych nie ma charakteru stałego. Określana jest za miesiąc, w którym stwierdzono nieselektywną zbiórkę odpadów. Także ta okoliczność wskazuje na jej charakter jako opłaty za koszt dodatkowych usług związanych z odbiorem odpadów. Koszty te powstają niezależnie od tego, czy brak segregowania odpadów ma charakter incydentalny czy nie. Jeżeli odpady trafiają do odbiorcy jako zmieszane, powstają związane z tym dodatkowe koszty ich zagospodarowania, które muszą zostać sfinansowane. Gdyby pobór opłaty dodatkowej został uzależniony od "uporczywości" niesegregowania odpadów, to oznaczałoby to sytuację, w której powstawałyby koszty zagospodarowania odpadów zmieszanych, które musiałby zostać ostatecznie sfinansowane przez gminę. Tymczasem system gospodarowania odpadami komunalnymi jest z założenia systemem finansowanym z opłat mieszkańców, a nie z dopłat jednostek samorządu terytorialnego.

Mając na uwadze powyższą argumentację, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone m. in. w wyroku z dnia 30 marca 2022 r. w sprawie sygn. akt III FSK 4846/21, że wykładnia gramatyczna ww. przepisów oraz stanowczy charakter ich treści prowadzą do wniosku, że wykazanie choćby jednego przypadku nieprzestrzegania przyjętej zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na podmiot zainteresowany opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów (por. szerzej wyrok NSA z 11 października 2024 r., sygn. akt III FSK 1522/22). Tożsamy problem prawny był przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w szeregu wyrokach, w których przedmiotem postępowania była opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi (por. m.in. wyroki z 5 lipca 2024 r. sygn. akt III FSK 1469/23; z 2 lipca 2024 r., sygn. akt III FSK 1015/23 oraz III FSK 1016/23). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela argumentację zawartą w tych wyrokach.

Dodatkowo uzupełniając powyższą argumentację warto zwrócić uwagę, że jak wynika z Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy O. przyjętego Uchwałą Nr [...] Rady Miasta O. z dn. 26 sierpnia 2022 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy O. odpady komunalne zbierane selektywnie, należy gromadzić w pojemnikach lub workach w odpowiednich kolorach (§ 9 ust. 1).

Uchwala Nr [...] Rady Miasta O. z dnia 25 listopada 2020 r. w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów w § 3 wskazuje że odpady posegregowane niezgodnie z zasadami określonymi w Regulaminie, traktowane są jako odpady zmieszane.

W ocenie Sądu niezasadne są również zarzuty podniesione w skardze dotyczące braku wyczerpującego zbadania przez organ okoliczności sprawy tj. art. 122, art. 187 i art. 191 O.p. Skarżący wywodzi, że wykonana przez, firmę wywozową dokumentacja fotograficzna nie pozwala na zidentyfikowanie, czy pojemniki na fotografii zlokalizowane są w punkcie gromadzenia odpadów. Zdaniem Sądu organ wyczerpująco zbadał okoliczności mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zdjęcia znajdujące się w aktach kontrolowanej sprawy pozwalają na identyfikację miejsca oraz nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że w pojemnikach znajdują się niewłaściwe odpady. Zdaniem Sądu, wbrew ocenie skarżącej Wspólnoty organ w sposób wystarczający ustalił, że w pojemnikach na szkło i tworzywa sztuczne znajdowały się znaczne ilości kartonów, co potwierdziła dokumentacja fotograficzna jak i przeprowadzone oględziny. Ponadto, jak uwidoczniono na zdjęciach, pojemnik na papier był zamknięty (zabezpieczał makulaturę przed działaniem czynników atmosferycznych) i nie wykazywał oznak przepełnienia, co oznacza, że kartony mogły zostać w nim umieszczone. Wykazane nieprawidłowości wykluczają ich omyłkowy i nieintencjonalny charakter.

Zdaniem Sądu jako bezzasadne okazały się również zarzuty dotyczące naruszenia art. 6ka ust. 1, ust. 2 i ust. 3 u.c.p.g., które koncentrowały się na kwestii braku powiadomienia właściciela nieruchomości o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

Z treści art. 6ka ust. 1 ustawy u.c.p.g. wprost wynika, że powiadomienie o przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych i przyjęciu ich jako niesegregowanych (zmieszanych) może zostać sformułowane nie wcześniej niż dopiero po faktycznym odbiorze odpadów jako zmieszanych. Ustawodawca nie wskazuje przy tym terminu, w którym powiadomienie powinno nastąpić. Jak wynika z akt sprawy, odpady zostały odebrane jako zmieszane w dniu 12 lutego 2024 r., natomiast powiadomienie strony skarżącej o niewłaściwej segregacji przesłano dniu 16 lutego 2024 r. t.j. jeszcze przed wszczęciem postępowania w tej sprawie. Strona skarżąca nie kwestionuje tej okoliczności i w skardze złożonej do Sądu również potwierdza, że w dniu 16 lutego 2024 r., przed wszczęciem postępowania, została powiadomiona o stwierdzonych nieprawidłowościach.

Na marginesie wskazać należy, że w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że nawet umieszczenie naklejki na pojemniku w odpowiednim kolorze wypełnia czynność powiadomienia. Wskazać należy, że ustawodawca jednocześnie nie różnicuje formy powiadomień. Biorąc pod uwagę ich rolę, należy przyjąć, że powiadomienia powinny zostać dokonane w sposób, który pozwala na weryfikację wypełnienia tego warunku przez organ administracji (zob. wyrok NSA z 23 stycznia 2024 r. sygn. akt III FSK 596/23; wyrok NSA z 11 października 2024 r., sygn. III FSK 1522/22). W ocenie Sądu, pisemne powiadomienie strony skarżącej w dniu 16 lutego 2024 r. spełnia wymogi ustawowe i pozwala na weryfikacje spełnienia przez organ obowiązku określonego w art. 6 ka ust. 1 ustawy u.c.p.g przez Sąd.

Niezasadne są również zarzuty podniesione w skardze dotyczące braku ustalenia przez organ, czy pozostałe wspólnoty korzystały ze wspólnego ze skarżącą miejsca gromadzenia odpadów. W ocenie Sądu trafne jest stanowisko organu odwoławczego, że podstawa prawna, na jakiej wszczęto postępowanie, a następnie wydano decyzję, wyklucza konieczność prowadzenia dodatkowej kontroli podatkowej w zakresie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W przypadku stwierdzenia podrzucania odpadów należałoby zgłosić to odpowiednim służbom. Ponadto strona skarżąca ma możliwość podejmowania działań mających na celu zapewnienie należytego stopnia segregacji np. poprzez regularne sprawdzanie zawartości pojemników przez pracowników porządkowych, czy też właściwe zabezpieczenie pojemników do których dostęp mieliby jedynie mieszkańcy tej wspólnoty.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie podnosi się, że choć spełnienie wymogów segregacji w odniesieniu do budynków wielolokalowych, może okazać się w praktyce trudne, to zauważyć należy, iż to w gestii wspólnoty mieszkaniowej leży maksymalne zabezpieczenie miejsca składowania odpadów gwarantujące, że prawidłowo segregowane przez mieszkańców odpady pozostaną w przeznaczonych na poszczególne frakcje pojemnikach. Ścisłe przestrzeganie segregacji odpadów, zwłaszcza na obszarach zamieszkałych przez znaczną liczbę osób korzystających z jednej altany śmietnikowej, nie jest łatwe do zrealizowania. Osiągnięciu pożądanego stanu rzeczy służą – zdaniem Sądu – między innymi środki o charakterze fiskalnym. Ich zastosowanie sprzyja zarówno samodyscyplinie mieszkańców, jak i społecznej kontroli przestrzegania zadeklarowanych zasad. Nie bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że gmina, ponosząca koszty gospodarowania odpadami, musi w przypadku odpadów zmieszanych uiścić podwyższone opłaty z tego tytułu. Trzeba pamiętać, że segregowanie odpadów powinno być zasadą, do której realizacji należy dążyć przy zastosowaniu zarówno środków edukacyjnych jak i prawem przewidzianych opłat sankcyjnych.

Reasumując w toku postępowania organy podatkowe przeprowadziły rzetelne i skrupulatne postępowanie dowodowe. W toku postępowania zgromadzony został materiał dowodowy, który poddany został wszechstronnej i wyczerpującej analizie. Wnioski wyprowadzone z tej analizy są logiczne i spójne. Tym samym stwierdzić należy, że organy podatkowe przeprowadziły postępowanie podatkowe w zgodzie z zasadami ogólnymi wyrażonymi w Ordynacji podatkowej, w szczególności z art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art. 180 i art. 191 O.p. Uzasadnienia decyzji organów obu instancji spełniają wymogi określone w art. 210 § 1 i 4 ww. ustawy, zawierają bowiem wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione, dowodów, którym dały wiarę, oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówiły wiarygodności. Uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Analiza motywów zaskarżonej decyzji, dokonana w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pozwalała Sądowi stwierdzić, że rozumowanie organów uwzględnia reguły postępowania podatkowego, w tym zasady przekonywania stron oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a przy tym pozostaje w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.

Mając to na uwadze Sąd wobec niezasadności podniesionych zarzutów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.