Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 637/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del. WSA Krzysztof Sobieralski (spr.) Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Powiatu M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1844/18 w sprawie ze skargi Powiatu M. na decyzję Ministra Finansów z dnia 27 sierpnia 2018 r. nr ST4.4755.12.2018.11.BAT w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Powiatu M. na rzecz Ministra Finansów 8100 (osiem tysięcy sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 listopada 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 1844/18 oddalił skargę Powiatu M. na decyzję Ministra Finansów z dnia 27 sierpnia 2018 r., nr ST4.4755.12.2018.11.BAT, w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013.

Powiat M. wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. błąd w ustaleniach faktycznych, tj. przyjęcie, że zakwestionowany uczeń, zaliczony i wykazany do SIO wagą P5 nie posiadał niepełnosprawności sprzężonych i został nieprawidłowo wskazany ww. wagą, ustalenie, że przekroczenie wieku zakreślonego dla danej szkoły w związku z niepromowaniem ucznia do następnej klasy, czy też pozostawieniem w ostatniej klasy kolejny raz skutkuje brakiem możliwości wskazania ucznia w SIO i otrzymania subwencji oraz ustalenie, że uczniowie, którzy korzystali z zajęć wychowawczych w internacie S.O.S.W. w Z. (dalej: SOSW), nie będąc w nim zameldowani, wpisani do Księgi wychowanków i wpisani do Dzienników zajęć wychowawczych, nie są wychowankami, a zatem nie jest możliwe zaliczenie ich wagą P36;

II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

1. art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2020 poz. 23 ze zm.) poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skarżący otrzymał kwotę części oświatowej subwencji ogólnej w wysokości wyższej od należnej i w konsekwencji żądanie od skarżącego jej zwrotu, w związku z naruszeniem:

- art. 71b ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2020 r. 1237 zm.) poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji zakwestionowanie prawidłowości wykazania przez wnioskodawcę uczniów objętych kształceniem specjalnym w systemie informacji oświatowej;

- art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu innych wag oraz zakwestionowaniu wag przyjętych przez wnioskodawcę, z całkowitym pominięciem stanu faktycznego dotyczącego poszczególnych uczniów;

- art. 71b ust. 3 zd. 2 ustawy o systemie oświaty poprzez przyjęcie, że opinie wydawane na podstawie tego przepisu są wiążące dla szkoły w zakresie form kształcenia specjalnego, wskazanych w tych opiniach;

- § 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 173, poz. 1072) poprzez przyjęcie, że formy kształcenia specjalnego wskazane w opiniach wydawanych na podstawie przepisu art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty wiążą szkołę;

- § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych poprzez ich niezastosowanie;

- art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1942 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;

- art. 1 pkt 5 i 5a oraz art. 44o ust. 7 w związku z art. 44o ust. 5 ustawy o systemie oświaty poprzez uznanie, że uczniowi, który ukończy wiek uprawniający do kształcenia w odpowiedniej szkole z uwagi na brak promocji do następnej klasy, nie przysługuje subwencja, uczeń ten może ukończyć daną szkołę, zaś brak podstaw do przyznania części oświatowej subwencji ogólnej na jego edukację ponad wiek uprawniający do kształcenia w odpowiedniej szkole;

- przepisów rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2011 r. Ministra Edukacji Narodowej w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2012 (Dz. U. z 2011 r. Nr 288, poz. 1693 ze zm.) poprzez:

a. błędne rozumienie przeliczeniowej wagi P36 i przyjęcie za wychowanków specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego li tylko tych wychowanków, którzy korzystają z noclegu i mają zakwaterowanie;

b. błędną interpretację terminu "wychowanek" i przyjęcie, że wychowankiem jest li tylko osoba korzystająca z zakwaterowania, nie uznania jako wychowanków SOSW w Z., wychowanków tego Ośrodka nie korzystających z zakwaterowania, mimo braku legalnej definicji wychowanka, (ustawa z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty zawiera jedynie w art. 3 ust. 11 definicję ucznia, jest to słuchacz i wychowanek), zaś wychowankowie ci w liczbie 44 wskazani do SIO, a następnie do wyliczania subwencji ujęci są w dzienniku zajęć wychowawczych korzystali z zajęć wychowawczych ośrodka;

c. błędne przyjęcie, przy ocenie zakwalifikowania wagą P36, że okoliczność zakwaterowania dotyczy nie tylko wychowanków specjalnych ośrodków wychowawczych i młodzieżowych ośrodków socjoterapii, ale także wychowanków specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych mimo, że przepis określając wagę P36 po wyliczeniu specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych nie zawiera łącznika i (wskazującego na alternatywę łączną) tylko przecinek, zaś dopiero łącznie traktuje specjalne ośrodki wychowawcze i młodzieżowe ośrodki socjoterapii.

III. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 7, 8 i 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organu pomimo, że nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, mającego istotne znaczenie dla sprawy, w tym nie wyjaśniono rzeczywistej liczby uczniów SOSW w Z., wymagających potrzeby kształcenia specjalnego (odpowiadającej danej wadze), co skutkowało nienależytym i niewyczerpującym wyjaśnieniem, tym samym usankcjonowaniem załatwienia sprawy w sposób pomijający całkowicie interes społeczny, w szczególności lokalnej wspólnoty samorządowej powiatu oraz w sposób podważający zaufanie obywateli do organów państwa oraz poprzez nieoszacowanie ww. interesów (interesu społecznego i słusznego interesu obywateli /tj. słusznego interesu lokalnej wspólnoty samorządowej powiatu) i niewyważenie wartości właściwych w danej sprawie, interesu społecznego ze słusznością interesu kontrolowanego;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 80 K.p.a., art. 86 K.p.a. polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organu pomimo, że organ dokonał dowolnej, wybiórczej oceny materiału dowodowego, nierozważenie całokształtu materiału dowodowego, a także poprzez dokonanie oceny w oparciu o niepełny materiał dowodowy, niedopuszczenie wyjaśnień strony kontrolowanej oraz nieuwzględnienie dowodów wnioskowanych przez kontrolowanego, mających istotne znaczenie dla sprawy, w szczególności wyjaśnień dyrektorów kontrolowanych placówek w odniesieniu, do których stwierdzono zawyżenie liczby uczniów i uzyskanej kwoty wyższej od należnej, a także rodziców uczniów, którzy z tej pomocy finansowej korzystali.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Finansów oraz decyzji ją poprzedzającej. Wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Finansów wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy.

W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 P.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40).

Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji.

Z art. 176 P.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna poza tym, że ma czynić zadość wymaganiom przypisanym dla każdego pisma procesowego, powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie takiej podstawy oraz określenie tych przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zaś zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W kontekście powyższych uwag, na rozpoznanie nie zasługiwał zarzut ujęty w punkcie I petitum skargi kasacyjnej dotyczący błędu w ustaleniach faktycznych. W szczególności w zarzucie tym nie wskazano żadnego przepisu prawa, który miał być – zdaniem autora skargi kasacyjnej – naruszony.

Niezasadne są zarzuty naruszenia art. 71b ust. 1, 3 ustawy o systemie oświaty. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie chodziło o to czy to orzeczenie jest wiążące dla szkoły co do formy kształcenia specjalnego ale o samo jego istnienie. Żaden inny dowód poza orzeczeniem wydanym na podstawie art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty (wówczas gdy przepis ten jeszcze obowiązywał), nie uprawnia jednostki samorządu terytorialnego do uzyskania zwiększonych dopłat subwencyjnych z tytułu kształcenia uczniów niepełnosprawnych. Innymi słowy tylko uczniowie posiadający na dzień 30 września 2012 r. stosowne orzeczenie, wydane przez powołaną do tego jednostkę, mogli być objęci odpowiednią wagą przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 dla danej jednostki samorządu terytorialnego. Powyższy pogląd prawny jako ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd w składzie orzekającym podziela. Trafnie zatem Sąd I instancji wyjaśnił, że podstawę do wykazywania w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2012 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na 2013 r. stanowiły wyłącznie aktualne orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty.

Nie doszło do naruszenia § 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych. Podstawą zaliczenia danego dziecka do określonej grupy niepełnosprawności jest wyłącznie orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, określające formy tego kształcenia z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności czy zaburzenia. Żaden inny dowód - poza tym orzeczeniem - nie uprawnia jednostki samorządu terytorialnego do uzyskania dopłat subwencyjnych objętych spornymi w sprawie wagami z tytułu kształcenia uczniów niepełnosprawnych (wyrok NSA z 15.03.2017 r., II GSK 1771/15).

Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdza również naruszenia przez Sąd I instancji oraz orzekające w sprawie organy § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych poprzez ich niezastosowanie. Stosownie do treści tego przepisu orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego dla uczniów szkół podstawowych z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim wydaje się na okres każdego etapu edukacyjnego w tej szkole. Etap edukacyjny I w szkole podstawowej to klasy I – III. Zgodnie z tym przepisem orzeczenie powinno być wystawione na cały okres I etapu, czyli klasy I – III. Orzeczenie ucznia S.P.S. w Z. Nr [...] z dnia 6 września 2011 r. zostało wydane na okres do ukończenia klasy I. Istotnie więc orzeczenie zostało wydane niezgodnie z treścią § 9 powołanego wyżej rozporządzenia. Naruszenia tego dopuściła się jednak poradnia psychologiczno-pedagogiczna. Wadliwie wydane orzeczenie stanowiło element stanu faktycznego, który orzekające w sprawie organu musiały uwzględnić z urzędu. Wadliwe wydanie orzeczenia przez poradnię skutkowało tym, że na dzień 30 września 2012 r. (a więc po rozpoczęciu roku szkolnego 2012/2013 w klasie II) uczeń nie legitymował się ważnym orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego. To zaś skutkowało wadliwym przypisaniem mu wagi w zakresie sposobu wyliczenia wysokości subwencji oświatowej na rok 2013, przez co subwencja w tej części została uzyskana nienależnie i podlega zwrotowi.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie informacji oświatowej oraz art. 1 pkt 5 i 5a oraz art. 44o ust. 7 w związku z art. 44o ust. 5 ustawy o systemie oświaty należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na wadliwość jego konstrukcji merytorycznej. Skarżący kasacyjnie zarzucając naruszenie art. 1 pkt 5 i 5a oraz art. 44o ust. 7 w zw. z art. 44o ust. 5 u.s.o. wskazuje na to, że obliczana subwencja przysługuje uczniowi (a zatem "na ucznia"). Pomijając fakt, że ww. regulacje art. 44o u.s.o. weszły w życie z dniem 31 marca 2015 r. (v. art. 40 ustawy z 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. poz. 357), należy wskazać, że subwencja ogólna, w tym jej część oświatowa przysługuje danej j.s.t., co wynika zarówno z art. 167 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak i art. 3 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. Twierdzenie zatem, że subwencja przysługuje na ucznia danej szkoły pozbawione jest podstaw prawnych. Tym bardziej, że – co należy wyeksponować – subwencja, w przeciwieństwie do instytucji dotacji, nie ma określonego (sprecyzowanego) przeznaczenia. Ów brak przeznaczenia należy rozumieć w ten sposób, że środki uzyskane z tytułu subwencji ogólnej (niezależnie od tego o jakiej części tej subwencji mowa, a zatem i w zakresie części oświatowej subwencji ogólnej) mają być przeznaczone na zadania realizowane przez daną jednostkę samorządu terytorialnego, niezależnie od tego jakiego rodzaju są to zadania tej jednostki samorządu terytorialnego (a zatem i wydatki z tym związane). Powyższe wynika z zestawienia powyżej powołanych regulacji z dyspozycją art. 7 ust. 3 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, zgodnie z którą o przeznaczeniu środków otrzymanych z tytułu subwencji ogólnej decyduje organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. Reasumując, obliczana wedle określonych wskaźników kwota części oświatowej subwencji ogólnej przysługuje danej jednostce samorządu terytorialnego, a nie uczniowi.

W związku z powyższym ww. zarzut również nie zasługiwał na uwzględnienie.

Odnosząc się do zarzutu błędnego rozumienia wagi P36 i błędnej interpretacji terminu "wychowanek" wyjaśnić należy, że przeliczeniowa waga P36 wynosi 6,500 dla wychowanków specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych i młodzieżowych ośrodków socjoterapii, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach. Mając na uwadze powyższe nie można zgodzić się ze stanowiskiem zawartym w skardze kasacyjnej jakoby nastąpiło tu błędne rozumienie przeliczeniowej wagi P36 i przyjęcie za wychowanków specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego li tylko tych wychowanków, którzy korzystają z noclegu i mają zakwaterowanie. Problem wykładni nie dotyczy interpretacji terminu "wychowanek" tylko okoliczności, czy taki wychowanek jest osobą korzystającą z zakwaterowania, co wynika z bezspornie z opisu wagi P36.

Zgodnie z opisem wagi przeliczeniowej P33 wynosi ona 6,500 dla wychowanków specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych i młodzieżowych ośrodków socjoterapii, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach (waga P36 wyklucza się z wagami P32 i P33) - N36,i. Konstrukcja tego opisu upoważnia do zajęcia stanowiska, że ujęto tu wychowanków specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, wychowanków specjalnych ośrodków wychowawczych i wychowanków młodzieżowych ośrodków socjoterapii, czyli w istocie trzy kategorie wychowanków. W dalszej zaś części tego opisu, po przecinku zastrzeżono, że chodzi o wychowanków, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego to ostatnie zastrzeżenie odnosi się do wyżej wymienionych trzech kategorii wychowanków.

W konsekwencji w świetle wyżej powiedzianego niezasadnym jest również zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, istniały bowiem pełne podstawy do tego aby uznać, że skarżący otrzymał kwotę części oświatowej subwencji ogólnej w wysokości wyższej od należnej i w konsekwencji żądać od skarżącego jej zwrotu.

Niezasadne okazały się zarzuty naruszenia prawa procesowego. Już na wstępie należy wskazać, że skarga kasacyjna jako sformalizowany środek zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego powinna spełnić ściśle określone w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. wymogi formalne. Stosownie do tego przepisu oparcie skargi kasacyjnej na zarzucie naruszenia prawa procesowego obligowało skarżącego do wskazania - poza naruszonymi przepisami - również wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Nie każde zatem naruszenie prawa procesowego skutkuje uwzględnieniem skargi kasacyjnej a jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia zawartego w poddanym kontroli instancyjnej wyroku. Przy takiej regulacji prawnej dla skuteczności skargi kasacyjnej wymagało to od skarżącego kasacyjnie dużej staranności w formułowaniu zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia, w realiach tej sprawy niezbędne było wykazanie stosowną argumentacją związku przyczynowego między naruszeniem prawa procesowego a wynikiem sprawy, tj. wykazania, że gdyby nie doszło w sprawie do zarzucanego naruszenia, to mogłoby zapaść w sprawie inne rozstrzygnięcie niż kwestionowane skargą kasacyjną, że naruszenia prawa były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego rozstrzygnięcia (np. wyrok NSA z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 2103/12, Lex nr 1447212, czy wyrok NSA z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1933/12, Lex nr 1495128).

Rozważając z punktu widzenia tych wymogów wniesioną w tej sprawie skargę kasacyjną - Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że nie spełnia ona wymogów formalnych. Skarżący kasacyjnie w żaden sposób nie wykazał bowiem wpływu zarzucanego naruszenia przepisów prawa procesowego na wynik rozstrzygnięcia tej sprawy. Skarga kasacyjna ani w treści zarzutów kasacyjnych, ani w ich uzasadnieniu nie zawiera żadnej argumentacji, w której wynikałby wpływ zarzucanych przepisów prawa procesowego na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z tego to już powodu skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Niemniej jednak nie jest ona również zasadna z innych przyczyn, odmiennie wskazanych dla każdego zarzutu kasacyjnego lub ich grupy.

Nie można zgodzić się ze skargą kasacyjną, iż w sprawie miało miejsce naruszenia art. 7, 8 i 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organu pomimo, że nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, mającego istotne znaczenie dla sprawy, w tym nie wyjaśniono rzeczywistej liczby uczniów SOSW w Z., wymagających potrzeby kształcenia specjalnego (odpowiadającej danej wadze), co skutkowało nienależytym i niewyczerpującym wyjaśnieniem, tym samym usankcjonowaniem załatwienia sprawy w sposób pomijający całkowicie interes społeczny, w szczególności lokalnej wspólnoty samorządowej powiatu oraz w sposób podważający zaufanie obywateli do organów państwa oraz poprzez nieoszacowanie ww. interesów (interesu społecznego i słusznego interesu obywateli /tj. słusznego interesu lokalnej wspólnoty samorządowej powiatu) i niewyważenie wartości właściwych w danej sprawie, interesu społecznego ze słusznością interesu kontrolowanego.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego zarówno organy administracyjny, jak również Sąd I instancji, oparły się na materiale dowodowym przedstawionym przez skarżącą, przy czym dokonały prawidłowej weryfikacji ustaleń dokonanych przez skarżącą, która przykładowo ustalając liczbę uczniów całkowicie bagatelizowała posiadanie przez nich orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. W tej sprawie organy administracyjne prowadziły postępowanie dowodowe kierując się dokonaną przez siebie – prawidłową – wykładnią przepisów prawa materialnego. Autor skargi kasacyjnej nie zakwestionował tej wykładni. W konsekwencji procedowanie przez organy administracyjne w zgodzie z ustalonym staniem materialnoprawnym okazał się być poprawne.

Zupełnie niezrozumiałe jest zarzucenie organom oraz Sądowi I instancji, że w tym przypadku usankcjonowano załatwienie sprawy w sposób pomijający całkowicie interes społeczny, w szczególności lokalnej wspólnoty samorządowej powiatu oraz w sposób podważający zaufanie obywateli do organów państwa oraz poprzez nieoszacowanie ww. interesów (interesu społecznego i słusznego interesu obywateli /tj. słusznego interesu lokalnej wspólnoty samorządowej powiatu) i niewyważenie wartości właściwych w danej sprawie, interesu społecznego ze słusznością interesu kontrolowanego.

W tej sprawie decyzja miała charakter związany. Ponadto prowadząc postępowanie wyjaśniające i ustalając stan faktyczny organ zobowiązany był do zachowania maksymalnego obiektywizmu. Czy zatem autorka skargi kasacyjnej oczekiwała, że ustalając stan faktyczny organy będą działały uwzględniając słuszny interesu lokalnej wspólnoty samorządowej powiatu, co w konsekwencji na etapie ustalania stanu faktycznego musiałoby nieodzownie wiązać się z naruszeniem zasady bezstronności organów. Niewątpliwie na etapie ustalania stanu faktycznego organ administracyjny nie miał możliwości odejścia od zasady ustalania stanu faktycznego w sposób bezstronny. Z kolei ze względu na związany charakter decyzji administracyjnej organ administracyjny miał również daleko idące ograniczenia w uwzględnieniu w pierwszej kolejności słusznego interesu lokalnej wspólnoty samorządowej powiatu. Mając na uwadze stwierdzone przez organy administracyjne naruszenia przez skarżącą kasacyjnie przepisów prawa materialnego, co zostało zaaprobowane przez NSA, pewnym nieporozumieniem jest próba swoistej konwalidacji tych naruszeń powoływaniem się na interes lokalnej wspólnoty samorządowej powiatu.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).