Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 890/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 1, art. 169 ust. 1 pkt 3, art. 169 ust. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 900
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
article: art. 51 ust. 6
journal: Dz.U. 2023 poz 103
law: Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Protokolant Referent Magdalena Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2024 r. sprawy ze skargi Ludowego Klubu Sportowego "[...]" w Z. na decyzję Śląskiego Kuratora Oświaty w Katowicach z dnia 21 lipca 2023 r. nr WE-KZ.542.6.4.2023 w przedmiocie wykreślenia z ewidencji szkół i placówek niepublicznych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Śląskiego Kuratora Oświaty w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 21 lipca 2023r. nr WE-KZ.542.6.4.2023 Śląski Kurator Oświaty uchylił w części decyzję z 24 maja 2023 r. nr [...] Starosty Z. w sprawie wykreślenia z dniem 31 sierpnia 2023 r. z ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Starostę Z. Niepublicznej Szkoły Podstawowej Mistrzostwa Sportowego, im. [...] wraz z Internatem w Z., powadzonej przez skarżący Ludowy Klub Sportowy "[...]".

Uchylona została decyzja organu I instancji w części dotyczącej terminu wykreślenia szkoły z ewidencji, jednocześnie organ odwoławczy orzekł o jej wykreśleniu z dniem 31 sierpnia 2024 r.

W podstawie prawnej decyzji Śląski Kurator Oświaty powołał art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) - dalej k.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 lit. a ustawy z a 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 900) - dalej u.p.o.

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny sprawy.

Stwierdził, że z protokołów kontroli doraźnych prowadzonych przez Śląskiego Kuratora wynika, że w działalności Niepublicznej Szkoły Podstawowej Mistrzostwa Sportowego im. [...] szkoły dochodziło do nieprawidłowości i uchybień. W związku z tym 13 września 2022 r. Śląski Kurator Oświaty wydał polecenie ich usunięcia w terminie do 30 września 2022 r. Zakres polecenia obejmował następujące uchybienia: nieprawidłową realizację obowiązkowych zajęć edukacyjnych; brak realizacji zajęć edukacja dla bezpieczeństwa i doradztwo zawodowe, nieprawidłowe prowadzenie dokumentacji przebiegu nauczania, realizowanie szkolenia sportowego i zadań szkoły mistrzostwa sportowego w zakresie prowadzonych dyscyplin sportowych w sposób niezgodny z przepisami prawa, przydzielanie zajęć dydaktycznych nauczycielom bez odpowiednich kwalifikacji, nieprawidłowe sprawowanie opieki nad uczniami, organizowanie działalności internatu niezgodnie z przepisami prawa (liczebność grup, brak pokoju dla chorych). Zobowiązano dyrektora szkoły do poinformowania Śląskiego Kuratora Oświaty o realizacji polecenia w terminie do 30 września 2022 r.

Dyrektor szkoły pismem z 29 września poinformował Śląskiego Kuratora Oświaty o realizacji polecenia z 13 września 2022 r. i usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości, jednak - jak wykazała kontrola przeprowadzona przez Śląskiego Kuratora Oświaty w dniach: 20 i 22 lutego 2023 r. (protokół kontroli) - dyrektor szkoły nie wykonał polecenia organu nadzoru pedagogicznego wydanego 13 września 2022r. w zakresie: realizacji obowiązkowych zajęć edukacyjnych, prowadzenia dokumentacji szkolnej, realizacji szkolenia sportowego w zakresie prowadzonych dyscyplin, tj. tenisa ziemnego i łucznictwa, kwalifikacji nauczycieli prowadzących zajęcia sportowe i nauczycieli przedmiotów ogólnokształcących. Stwierdzono również nieprawidłowości w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa wychowankom internatu.

W związku z powyższym, Śląski Kurator Oświaty stwierdził, że szkoła funkcjonuje z rażącym naruszeniem prawa, niezgodnie z przepisami ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, ustawy z 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela oraz przepisami wykonawczymi wydanymi na podstawie ww. ustaw, o czym powiadomił Starostę Z.

31 marca 2023 r. do Kuratorium Oświaty wpłynęło pismo dyrektora ww. szkoły wyjaśniające stan stwierdzony podczas kontroli przeprowadzonej w dniach 20 i 22 lutego 2023 r. przez pracowników nadzoru pedagogicznego. Z pisma wynika, że szkoła poszukuje nauczyciela do prowadzenia zajęć z edukacji dla bezpieczeństwa, chemii, muzyki, języka angielskiego (złożono zapotrzebowanie do Urzędu Pracy), według dyrektora szkoły nauczyciele wychowania fizycznego nieposiadający udokumentowanego przygotowania pedagogicznego rozpoczną stosowny kurs 11 kwietnia w Centrum Kształcenia Zawodowego Zakładu Doskonalenia Zawodowego w Z. Z pisma wynika również, że po kontroli 22 lutego 2023r. w szkole uzupełniono oceny śródroczne i klasyfikacyjne z edukacji dla bezpieczeństwa, poprawiono uchwały rady pedagogicznej (nr [...] i nr [...]), rozpoczęto realizację zajęć z doradztwa zawodowego, uzupełniono zapisy w księdze uczniów i dziennikach zajęć, wyjaśniono czas trwania zajęć w ramach szkolenia sportowego.

Starosta Z., w oparciu o pismo Śląskiego Kuratora Oświaty z 28 marca 2023 r., wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wykreślenia ww. szkoły z ewidencji niepublicznych szkół i placówek, o czym poinformował pismem z 4 kwietnia 2023 r. nr [...], osobę prowadzącą szkołę tj. Ludowy Klub Sportowy "[...]".

Strona przedstawiła organowi ewidencyjnemu dowody w sprawie (pismo pełnomocnika strony z 9 maja 2023 r.), w którym odniosła się do zebranego materiału dowodowego w sprawie i przedstawia własne stanowisko oraz dowody (oświadczenia nauczycieli i pracowników szkoły) mające potwierdzić realizację polecenia usunięcia uchybień z 13 września 2022 r.

Organ ewidencyjny (pismem [...] z 10 maja 2023 r.) wystąpił do Śląskiego Kuratora Oświaty w sprawie ustosunkowania się przez organ nadzoru pedagogicznego do pisma strony z 9 maja 2023 r, do którego Śląski Kurator Oświaty ustosunkował się pismem [...] z 19 maja 2023 r.

W wyniku przeprowadzonego postępowania, 24 maja 2023r. Starosta Z. wydał decyzję nr [...], w sprawie wykreślenia szkoły z dniem 31 sierpnia 2023 r. z ewidencji szkół i placówek niepublicznych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na: prowadzenie przez ww. szkołę działalności w sposób sprzeczny z obowiązującym prawem oświatowym poprzez nieprawidłową realizację zajęć dydaktycznych, nieprawidłowe prowadzenie dokumentacji przebiegu nauczania, realizację szkolenia sportowego niezgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w tym zakresie, prowadzenie zajęć dydaktycznych przez nauczycieli i trenerów, którzy nie posiadają stosownych kwalifikacji i przygotowania pedagogicznego, nieprawidłowe organizowanie i sprawowanie opieki nad uczniami i zapewnienie bezpieczeństwa uczniom i nauczycielom podczas zajęć organizowanych przez szkołę, organizowanie działalności internatu w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami - te działania szkoły potwierdzają, że szkoła i osoba prowadząca nie wypełniają zobowiązania, o którym mowa w art. 168 ust.4 pkt 6 u. p.o., a tym samym nie spełniają warunków określonych w art. 14 ust 3 u.p.o. Organ ewidencyjny wskazał także na fakt, że ww. szkoła realizuje zajęcia dydaktyczne i zakwaterowała uczniów na terenie innej jednostki samorządu terytorialnego, czym naruszyła zapisy art. 168 ust. 4 pkt 3 u. p. o., który stanowi, że inna lokalizacja prowadzenia zajęć, jeżeli jest przewidywana, musi znajdować się na terenie jednostki samorządu terytorialnego dokonującej wpisu do ewidencji. Organ ewidencyjny podkreślił, że szkoła nie zrealizowała polecenia Śląskiego Kuratora Oświaty z 13 września 2022 r. W ocenie Starosty, dowody i zeznania świadków przedstawione w piśmie z 9 maja 2023 r., pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, w świetle poczynionych ustaleń i zapisu art. 169 ust. 1 pkt 3 u. p. o.

Od tego rozstrzygnięcia strona wniosła odwołanie.

Rozpoznając je, organ drugiej instancji – Śląski Kurator Oświaty stwierdził, że warunkiem prowadzenia szkoły niepublicznej przez osobę prawną lub fizyczną jest uzyskanie wpisu do ewidencji niepublicznych szkół i placówek, prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek, po spełnieniu warunków określonych w art. 168 ust. 4-6 u. p. o. w tym złożenie oświadczenia o przestrzeganiu wymagań, o których mowa w art. 14 ust.3 u.p.o. stanowiącym, że szkołą niepubliczną niebędącą szkołą artystyczną jest szkoła, która:

1) realizuje programy nauczania uwzględniające podstawę programową kształcenia ogólnego, a w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe - również podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego;

2) realizuje obowiązkowe zajęcia edukacyjne w okresie nie krótszym oraz w wymiarze nie niższym niż łączny wymiar poszczególnych obowiązkowych zajęć edukacyjnych określony w ramowym planie nauczania szkoły publicznej danego typu;

3) stosuje zasady klasyfikowania i promowania uczniów oraz przeprowadzania egzaminów, o których mowa w ust. 1 pkt 5;

4) prowadzi dokumentację przebiegu nauczania ustaloną dla szkół publicznych;

5) w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe - kształci w zawodach określonych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego;

6) zatrudnia nauczycieli obowiązkowych zajęć edukacyjnych, o których mowa w pkt 2, posiadających kwalifikacje określone dla nauczycieli szkół publicznych; przepisy art. 15 ust. 2, 4 i 6 stosuje się odpowiednio;

7) stosuje organizację roku szkolnego ustaloną dla szkół publicznych.

Zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 3 u.p.o, wpis do ewidencji podlega wykreśleniu w przypadku stwierdzenia, w trybie nadzoru pedagogicznego, że działalność szkoły lub placówki lub organu prowadzącego tę szkołę lub placówkę jest niezgodna z przepisami u.p.o., ustawy dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, wydanych na ich podstawie rozporządzeń lub statutem, w szczególności:

a) nie jest wypełnione zobowiązanie, o którym mowa w art. 168 ust. 4 pkt 6, albo

b) nie są spełnione warunki funkcjonowania szkoły określone zgodnie z art. 178 ust. 4 - jeżeli szkoła lub placówka lub osoba prowadząca szkołę lub placówkę w wyznaczonym terminie nie zastosowała się do polecenia organu sprawującego nadzór pedagogiczny, o którym mowa w art. 180 ust. 2 u.p.o.

Zgodnie z brzmieniem art. 169 ust. 2 u.p.o. wykreślenie z ewidencji następuje w drodze decyzji, w terminie określonym w decyzji i jest równoznaczne z likwidacją szkoły lub placówki.

Z art. 169 ust. 1 pkt 3 u.p.o. wynika, iż wykreślenie wpisu do ewidencji następuje w przypadku stwierdzenia w trybie nadzoru pedagogicznego, że działalność szkoły lub placówki oświatowej lub jej organu prowadzącego jest niezgodna z prawem - jeżeli szkoła lub placówka albo osoba je prowadząca w wyznaczonym terminie nie zastosuje się do polecenia organu sprawującego nadzór pedagogiczny, o którym mowa w art. 180 ust. 2 ustawy.

W powyższej sprawie – zdaniem ŚKO - zachodzą przesłanki określone w art.169 ust. 1 pkt 3 u.p.o. Organ nadzoru pedagogicznego wydał 13 września 2022 r. polecenie usunięcia nieprawidłowości z terminem realizacji na dzień 30 września 2022 r. Wydane polecenie było efektem przeprowadzonych wcześniej kontroli, w wyniku których stwierdzono: brak realizacji obowiązkowych zajęć edukacyjnych z edukacji dla bezpieczeństwa w klasach VIII oraz zajęć z doradztwa zawodowego w klasach VIII [...] i VIII [...] ww. szkoły, nieprawidłowym prowadzeniu dokumentacji przebiegu nauczania, realizowaniu szkolenia sportowego (łucznictwo, tenis ziemny) niezgodnie z przepisami, nieprawidłowym sprawowaniu opieki nad uczniami w czasie zajęć organizowanych przez szkołę, nieprawidłowej organizacji pracy internatu szkolnego, zatrudnianie nauczycieli i trenerów bez odpowiednich kwalifikacji lub przygotowania pedagogicznego, prowadzenie zajęć dydaktycznych na terenie innej jednostki samorządu terytorialnego. Organ nadzoru pedagogicznego polecił dyrektorowi szkoły usunięcie stwierdzonych uchybień i nieprawidłowości w terminie do 30 września 2022r. Przed wydaniem niniejszej decyzji Śląski Kurator Oświaty, w dniach 14 i 17 lipca 2023 r. podjął próbę przeprowadzenia kontroli w ww. szkole, jednak z uwagi na nieobecność dyrekcji szkoły kontroli nie udało się przeprowadzić.

Śląski Kurator Oświaty, nie podzielił stanowiska wyrażonego w odwołaniu o rażącym naruszeniu zasad postępowania administracyjnego o których mowa w art.77 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ żadnego postępowania dowodowego, art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ dowodów zawnioskowanych przez odwołującego, które to dowody miały istotne znaczenie dla sprawy i wyjaśniały m.in. termin i sposób usunięcia nieprawidłowości w szkołę oraz przyczynę odbywania zajęć sportowych w J., art. 78 § 2 k.p.a. poprzez niewydanie przez organ postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych przez odwołującego oraz zawiadomienia o zakończeniu postępowania administracyjnego wraz ze stosownym pouczeniem, art. 79a § 1 i 2 k.p.a, poprzez nieprzeprowadzenie przez organ dowodów wnioskowanych na żądanie odwołującego, art. 79a § 2 k.p.a poprzez nieudzielenie przez organ terminu na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów po zakończeniu postępowania administracyjnego.

Jak wynika z akt sprawy, strona została poinformowana o wszczęciu postępowania administracyjnego i przysługujących jej prawach w trakcie prowadzonego postępowania. Pełnomocnik 2 maja 2023 r. zapoznał się z aktami sprawy i zawnioskował o 7 dniowy termin na złożenie wyjaśnień i dowodów i złożył pismo z 9 maja 2023 r., w którym przedstawił argumenty mające dowodzić, że uchybienia zostały usunięte.

Organ stwierdził, że pismo pełnomocnika z 9 maja 2023 r. oraz pismo dyrektora szkoły z 31 marca 2023 r. potwierdzają, że w chwili wystąpienia Śląskiego Kuratora Oświaty do Starosty Z. (pismo z 28 marca 2023 r.) szkoła nie działała zgodnie z obowiązującym prawem oświatowym. Z posiadanych akt w sprawie wynika, że stanowisko dyrektora szkoły wyrażone w piśmie z 31 marca 2023 r. oraz pełnomocnika strony z 9 maja 2023 r. znacznie się różnią - dyrektor stwierdza: do dnia dzisiejszego nie otrzymaliśmy żadnego zgłoszenia z urzędu pracy w sprawie oferty dla nauczyciela edukacji dla bezpieczeństwa, chemii, muzyki, języka angielskiego, natomiast według pełnomocnika (pismo z 9 maja 2023r.) ci nauczyciele pracują od 1 kwietnia 2023 r. Dyrektor wspomniał o kursach pedagogicznych dla niektórych nauczycieli szkolenia sportowego, a pełnomocnik stwierdził, że wszyscy posiadają przygotowanie pedagogiczne, zaś dla cudzoziemców wystąpiono nostryfikację dyplomów do NAWA. Jednocześnie pełnomocnik strony nie zakwestionował prowadzenia przez szkołę zajęć dydaktycznych w innej lokalizacji - na terenie miejscowości J. w woj. [...], motywując to koniecznością przyjęcia uczniów z Ukrainy.

Z pisma dyrektora szkoły (z 31 marca 2023 r.) wynika, że pracownicy dydaktyczni bez przygotowania pedagogicznego zostali skierowani na kurs w Centrum Kształcenia Zawodowego Zakładu Doskonalenia Zawodowego w Z. i rozpoczną kurs 11 kwietnia 2023 r. Co do tego organ stwierdził jednak, że zgodnie z aktualnym stanem prawnym przygotowanie pedagogiczne można uzyskać w wyniku ukończenia studiów wyższych lub ukończenia studiów podyplomowych. Placówki doskonalenia nauczycieli, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z 28 maja 2019 r. w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli ( Dz.U. z 2019 r. poz.1045 ze zm.), mogą zgodnie z § 21 ust. 1 rozporządzenia prowadzić kursy kwalifikacyjne, o których mowa w przepisach w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli, w zakresie: przygotowania pedagogicznego dla nauczycieli praktycznej nauki zawodu, pedagogiki specjalnej dla nauczycieli praktycznej nauki zawodu, wychowania do życia w rodzinie, kursy kwalifikacyjne z zakresu zarządzania oświatą - nie mogą więc prowadzić kursów kwalifikacyjnych w zakresie przygotowania pedagogicznego dla przedmiotów ogólnokształcących. Wskazane w piśmie dyrektora Centrum jest placówką kształcenia ustawicznego, której zadania zostały określone w art. 117 u. p. o. Przedstawione przez Stronę dowody (oświadczenia pracowników bez potwierdzenia stosownym dokumentem), w ocenie organu ewidencyjnego nie wniosły nic nowego do sprawy, a jedynie potwierdzały, że do czasu wydania decyzji szkoła prowadziła działalność niezgodnie z przepisami prawa i nie realizowała zaleceń organu nadzoru pedagogicznego. Zgodnie z wnioskiem strony, wydłużono czas na złożenie dodatkowych wyjaśnień i informacji, strona posiłkując się jedynie oświadczeniami pracowników szkoły, złożonymi na potrzebę chwili, nie przedstawiła np. kopii dyplomów potwierdzających kwalifikacje i przygotowanie pedagogiczne pracowników. Informacje dotyczące nieprawidłowości w dokumentacji szkolnej tylko potwierdzają, że szkoła mimo zaleceń organu nadzoru pedagogicznego w sposób ciągły i uporczywy prowadziła dokumentację przebiegu nauczania w sposób niezgodny z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa oświatowego, rażąco naruszała przepisy w zakresie realizacji ramowego planu nauczania (brak realizacji zajęć z edukacji dla bezpieczeństwa, poradnictwa zawodowego). Organ drugiej instancji stwierdził, że występują istotne różnice pomiędzy pismem pełnomocnika strony z 9 maja 2023 r. a pismem dyrektora szkoły z 31 marca 2023 r. informującym Śląskiego Kuratora Oświaty o realizacji zaleceń pokontrolnych z kontroli przeprowadzonej przez nadzór pedagogiczny w dniu 20 i 22 lutego 2023 r. np. w kwestii kwalifikacji nauczycieli, zatrudnienia nauczycieli niezgodnie z kwalifikacjami. Podkreślił, że organem uprawnionym do oceny wykonania polecenia usunięć uchybień stwierdzonych w trybie nadzoru pedagogicznego jest wyłącznie organ nadzoru pedagogicznego, tj. Śląski Kurator Oświaty. W związku z powyższym organ ewidencyjny (pismem [...] z 10 maja 2023 r.) wystąpił do Śląskiego Kuratora Oświaty w sprawie ustosunkowania się przez organ nadzoru pedagogicznego do pisma Strony z 9 maja 2023 r. i Śląski Kurator Oświaty, pismem [...] z 19 maja 2023 r. odniósł się do niego i potwierdził, że zachodzą przesłanki do zastosowania art.169 ust. 1 pkt 3 u. p. o., w tym w związku z potwierdzeniem przez stronę w piśmie z 9 maja 2023 r., że szkoła nadal prowadzi zajęcia na terenie innej jednostki jst, co stanowi rażące naruszenie prawa.

Śląski Kurator Oświaty nie podzielił bowiem stanowiska strony w sprawie interpretacji zapisu art. 51 ust. 6 ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2023 r. poz. 103), który stanowi, że osoba prawna inna niż jednostka samorządu terytorialnego lub osoba fizyczna prowadząca publiczne lub niepubliczne przedszkole lub publiczną lub niepubliczną szkolę może utworzyć inną lokalizację prowadzenia zajęć podporządkowaną organizacyjnie odpowiednio temu przedszkolu lub tej szkole po zawarciu porozumienia z jednostką samorządu terytorialnego będącą odpowiednio dla tego przedszkola lub dla tej szkoły organem rejestrującym, o którym mowa ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych. Zdaniem ŚKO inna lokalizacja prowadzenia zajęć może zostać utworzona wyłącznie na terenie jednostki samorządu terytorialnego, która jest uprawniona do dokonania zmiany we wpisie do ewidencji niepublicznych szkół i placówek. Faktem bezsprzecznym jest prowadzenie przez ww. szkołę zajęć na terenie miejscowości J., zlokalizowanej na terenie innego powiatu i województwa, czym naruszono zasady wpisu do ewidencji niepublicznych szkól i placówek - art.168 ust.4 pkt 3 u. p.o., który stanowi, że zgłoszenie do ewidencji zawiera wskazanie adresu siedziby szkoły lub placówki oraz innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, jeżeli ich utworzenie jest przewidywane, przy czym inne lokalizacje muszą znajdować się na terenie jednostki samorządu terytorialnego dokonującej wpisu do ewidencji. W tej sytuacji, prowadzenie zajęć na terenie innej jednostki samorządu terytorialnego jest rażącym naruszeniem prawa.

Odnosząc się do terminu wyznaczonego na likwidację szkoły, organ II instancji stwierdził, że istnieje uzasadniona obawa, że ze względów proceduralnych czas na realizację zadań związanych z zawiadomieniem rodziców/prawnych opiekunów [...] uczniów ww. szkoły o likwidacji szkoły oraz zapewnieniem miejsc w szkołach podstawowych w celu kontynuowania nauki i realizacji obowiązku szkolnego, a także miejsc w internatach tym uczniom, których miejsce zamieszkania znajduje się w Ukrainie ([...] osoby), może okazać się niewystarczający.

Śląski Kurator Oświaty stwierdził, że szkoła w rażący i uporczywy sposób naruszała zasady określone w art.168 ust. 4 pkt. 3 oraz art. 14 ust. 3 u.p.o oraz zobowiązanie złożone przez osobę prowadzącą, o którym mowa w art.168 ust. 4 pkt 6 u.p.o., poprzez:

1. prowadzenie zajęć w innej lokalizacji niż wynika to z wpisu do ewidencji niepublicznych szkół i placówek i znajdującej się na terenie innej jednostki samorządu terytorialnego,

2. brak realizacji obowiązkowych zajęć edukacyjnych w okresie nie krótszym oraz w wymiarze nie niższym niż łączny wymiar poszczególnych obowiązkowych zajęć edukacyjnych określony w ramowym planie nauczania szkoły publicznej danego typu,

3. zatrudnienie nauczycieli obowiązkowych zajęć edukacyjnych, nieposiadających kwalifikacji określonych dla nauczycieli szkół publicznych.

Ponieważ działania szkoły i osoby ją prowadzącej naruszyły warunki określone w zobowiązaniu, o którym mowa w art.168 ust. 4 pkt 6 u.p.o. zasadne było wykreślenie szkoły z ewidencji z dniem 31 sierpnia 2024 r.

W skardze na tę decyzję strona zarzuciła:

1. Naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść decyzji, a to:

a) art. 15 k.p.a. i art. 19 k.p.a. wraz z art. 2 Konstytucji poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz obowiązku przestrzegania z urzędu przez organy administracji publicznej swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, a także zasady państwa prawa poprzez zwrócenie się przez organ I instancji do organu II instancji pismem z 10 maja 2023 r. ([...]) tj. do Kuratora Oświaty w przedmiocie ustosunkowania się przez organ II instancji do materiału dowodowego przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, co stanowi rażące i niedopuszczalne naruszenie obowiązujących przepisów.

b) art. 75 k.p.a. oraz art. 78 k.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodów zgłoszonych przez stronę, zarówno w I instancji, a to pismem pełnomocnika strony z 9 maja 2023 r., jak też i w II instancji, a to pismem strony z 7 sierpnia 2023 r., które to dowody były niezwykłe istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały zgłoszone w ustawowych terminach, a nie zostały przeprowadzone, dodatkowo zostały określone przez organ II instancji jako "argumenty" (k. 9 uzasadnienia zaskarżonej decyzji), co stanowi rażące i niedopuszczalne naruszenie obowiązujących procedur administracyjnych.

c) art. 79a § 2 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. i art. 2 Konstytucji, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w dniu 21 lipca 2023 r., tj. przed upływem 7-dniowego terminu, w którym strona miały możliwość zgłosić wnioski dowodowe.

2. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez nieprzeprowadzenie zawnioskowanych dowodów, poprzez zarządzenie kontroli wykonania poleceń Śląskiego Kuratora Oświaty 14 i 17 lipca 2023 r. i nieprzeprowadzenie jej wobec przebywania dyrektora szkoły na zwolnieniu lekarskim i z-cy dyrektora na zaplanowanym urlopie wypoczynkowym do 31 lipca 2023 r. oraz wobec niezawiadomienia szkoły oraz organu prowadzącego o terminach przeprowadzanej kontroli, jak również niezawiadamianie organu prowadzącego o innych czynnościach przeprowadzanych w sprawie.

3. Naruszenie prawa materialnego, a to:

a) naruszenie 180 ust. 2 prawa oświatowego, poprzez powoływanie się zaskarżonej decyzji na wydanie polecenia usunięcia uchybień, podczas gdy termin usunięcia uchybień był tak krótki (polecenie z 13 września 2022 r., termin 30 września 2022 r.), iż z góry było wiadome, że termin ten jest nierealny do jego zachowania, a ponadto polecenie usunięcie uchybień z 13 września 2022 r. nie dotyczyło wszystkich uchybień, które zostały przywołane jako podstawa wydania zaskarżonych decyzji, w szczególności nie dotyczyło innej lokalizacji prowadzenia zajęć szkolnych.

b) art. 51 ust. 6 ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym poprzez błędną jego interpretację.

Wskazując na powyższe podstawy, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi podniósł m.in., że podstawą stosowania art. 169 Prawa oświatowego może być jedynie polecenie (art. 180 ust. 2 Prawa oświatowego), a nie zalecenie po przeprowadzonej kontroli. Tymczasem w niniejszej sprawie wydano tylko jedno polecenie noszące datę 13 września 2022 r. i w poleceniu tym, obok kilku zarzutów, nie znalazł się zarzut prowadzenia zajęć szkolnych w innej lokalizacji. Tymczasem to ten zarzut był dla Starosty Z. podstawą do wydania decyzji w pierwszej instancji, a jeszcze większe znaczenie przypisał mu Kurator wydając decyzję drugiej instancji. Ponieważ jednak w poleceniu z 13 września 2022 r. nie ma ani jednego słowa o tym zarzucie, stąd też – zdaniem strony - nie może on być podstawą wykreślenia szkoły z ewidencji.

Podtrzymał twierdzenie, że art. 51 ust. 6 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy stanowi lex specialis, dlatego fakt, że część zajęć odbywa się w innej lokalizacji nie narusza prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Odnośnie naruszenia zasady dwuinstancyjności wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie Śląski Kurator Oświaty działał nie tylko jako organ wyższego stopnia, właściwy do rozpatrzenia odwołania skarżącego od decyzji Starosty Z., ale także jako organ nadzoru pedagogicznego, wykonując w zakresie prawem określonym, zarówno obowiązki jak i uprawnienia tego organu. Zatem dla ustalenia czy na dzień wydania decyzji przez organ I instancji mogły zajść okoliczności świadczące o realizacji przez szkołę stwierdzonych uchybień i nieprawidłowości, które mogły przesądzić o innym rozstrzygnięciu sprawy przez Starostę Z., koniecznym było zajęcie stanowiska przez organ nadzoru pedagogicznego czyli Śląskiego Kuratora Oświaty jako organ wyłącznie właściwy.

Organ przypomniał też, iż przedmiotowe postępowanie nie było wszczynane na wniosek strony, stąd art. 79a kpa nie ma zastosowania w tej sprawie.

Za bezzasadny uznał zarzut skarżącego dot. wydania zaskarżonej decyzji 21 lipca 2023 r., tj. przed upływem 7-dniowego terminu, w którym strona miała możliwość zgłosić wnioski dowodowe. Śląski Kurator Oświaty, pismem [...] z 27 czerwca 2023 r. poinformował stronę o wszczęciu postępowania odwoławczego i przysługujących stronie uprawnieniach. Pismo doręczono stronie (po 2 -krotnym awizowaniu w 3 i 11 lipca br.) w dniu 17 lipca 2023r. Przed wydaniem decyzji przez Śląskiego Kuratora Oświaty 21 lipca 2023r. strona nie wniosła żadnych nowych dowodów w sprawie oraz nie zapoznała się z aktami sprawy.

Prezes Klubu zapoznał się z aktami sprawy już po zakończeniu postępowania, tj. 31 lipca 2023r. Już po wydaniu decyzji przez organ i jej odebraniu przez stronę, skarżąca złożyła pismo zawierające wnioski dowodowe, które w ocenie Śląskiego Kuratora Oświaty były bezprzedmiotowe, gdyż zostały złożone po wydaniu decyzji, o czym strona została pisemnie poinformowana.

Natomiast co do 30-dniowego terminu na usunięcie uchybień organ wyjaśnił, że jest to termin wynikający z art. 180 ust. 2 u.p.o.

Organ nie zgodził się też z zarzutem błędnej interpretacji art. 51 ust. 6 o pomocy obywatelom Ukrainy, gdyż wynika z niego, że do utworzenia innej lokalizacji prowadzenia zajęć, o której mowa w powyższym przepisie konieczne jest zawarcie porozumienia z organem rejestrującym, którego skarżący nie przedstawił.

Na rozprawie 2 lutego 2024r. skarżący podtrzymał zarzuty skargi. Zwrócił uwagę na wydanie decyzji przed upływem terminu wyznaczonego stronie na zapoznanie się z materiałem dowodowym i zajęcie stanowiska. Oświadczył też, że najpóźniej od października zajęcia w J. już się nie odbywają i wszystkie są prowadzone na terenie Powiatu Z.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259, ze zm.) - dalej także: ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). I takie właśnie naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego Sąd stwierdził.

Pismem z 27 czerwca 2023r. ŚKO poinformował stronę, że przysługuje jej prawo do zapoznania się ze zgromadzonymi dowodami i wypowiedzenia co do nich. Pismo to zostało doręczone stronie 17 lipca 2023r., a już 21 lipca 2023r. została wydana decyzja w sprawie. Odnośnie tego zarzutu organ twierdzi, że przed wydaniem decyzji strona nie wniosła żadnych nowych dowodów w sprawie ani nie zapoznała się z aktami.

Odnośnie tego zauważyć przyjdzie, że jakkolwiek "przepisy k.p.a. nie wskazują terminu, w którym strona ma możliwość wypowiedzenia się i zapoznania z aktami sprawy, jednak okres ten powinien być na tyle długi, aby osoba miała możliwość zastanowienia się nad ewentualnymi wnioskami oraz stanowiskiem. W doktrynie wskazuje się, że termin 7-dniowy liczony od dnia doręczenia zawiadomienia w większości postępowań administracyjnych będzie wystarczający." (Tak WSA we Wrocławiu, wyrok z 30 marca 2022 r., sygn. akt IV SA/Wr 349/21, a Sąd orzekający stanowisko to podziela). Termin ten nie może być zbyt krótki, gdyż wówczas prawa strony do zajęcia stanowiska i przedstawienia dowodów są jedynie iluzoryczne. Natomiast w przedmiotowej sprawie okres pomiędzy odebraniem pisma organu a wydaniem decyzji wynosił 3 dni i to mogło być powodem, dla którego strona nie zdążyła się zapoznać z aktami ani zgłosić wniosków dowodowych.

Zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 3 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 900), wpis do ewidencji (szkół i placówek niepublicznych – przyp. Sądu) podlega wykreśleniu w przypadkach:

3) stwierdzenia, w trybie nadzoru pedagogicznego, że działalność szkoły lub placówki lub organu prowadzącego tę szkołę lub placówkę jest niezgodna z przepisami niniejszej ustawy, ustawy o systemie oświaty, wydanych na ich podstawie rozporządzeń lub statutem, w szczególności:

a) nie jest wypełnione zobowiązanie, o którym mowa w art. 168 ust. 4 pkt 6, albo

b) nie są spełnione warunki funkcjonowania szkoły określone zgodnie z art. 178 ust. 4

- jeżeli szkoła lub placówka lub osoba prowadząca szkołę lub placówkę w wyznaczonym terminie nie zastosowała się do polecenia organu sprawującego nadzór pedagogiczny, o którym mowa w art. 180 ust. 2.

Art. 168 ust. 4 pkt 6 u.p.o. stanowi zaś, że zgłoszenie do ewidencji zawiera zobowiązanie do przestrzegania wymagań określonych odpowiednio w:

a) art. 14 ust. 3 - w przypadku szkoły niepublicznej niebędącej szkołą artystyczną.

Natomiast stosownie do art. 14 ust. 3 u.p.o. szkołą niepubliczną niebędącą szkołą artystyczną jest szkoła, która:

1) realizuje programy nauczania uwzględniające podstawę programową kształcenia ogólnego, a w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe - również podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego;

2) realizuje obowiązkowe zajęcia edukacyjne w okresie nie krótszym oraz w wymiarze nie niższym niż łączny wymiar poszczególnych obowiązkowych zajęć edukacyjnych określony w ramowym planie nauczania szkoły publicznej danego typu;

3) stosuje zasady klasyfikowania i promowania uczniów oraz przeprowadzania egzaminów, o których mowa w ust. 1 pkt 5;

4) prowadzi dokumentację przebiegu nauczania ustaloną dla szkół publicznych;

5) w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe - kształci w zawodach określonych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego;

6) zatrudnia nauczycieli obowiązkowych zajęć edukacyjnych, o których mowa w pkt 2, posiadających kwalifikacje określone dla nauczycieli szkół publicznych; przepisy art. 15 ust. 2, 4 i 6 stosuje się odpowiednio;

7) stosuje organizację roku szkolnego ustaloną dla szkół publicznych.

Natomiast art. 180 ust. 2 Prawa oświatowego stanowi, że jeżeli niepubliczna szkoła lub placówka lub organ prowadzący tę szkołę lub placówkę prowadzą działalność z naruszeniem przepisów niniejszej ustawy, ustawy o systemie oświaty, wydanych na ich podstawie rozporządzeń lub statutu lub nie wypełniają zobowiązań, o których mowa w art. 168 ust. 4 pkt 6, lub nie spełniają warunków funkcjonowania szkoły określonych zgodnie z art. 178 ust. 4, a w przypadku szkoły artystycznej - warunków funkcjonowania szkoły określonych zgodnie z art. 178 ust. 7, organ sprawujący nadzór pedagogiczny poleca usunięcie uchybień, wskazując, w zależności od oceny zakresu i stopnia stwierdzonych uchybień, termin ich usunięcia, nie dłuższy niż 30 dni od dnia przekazania polecenia.

Z powyższego wynika, że podstawą faktyczną do wydania decyzji o likwidacji szkoły jest niezrealizowanie zaleceń organu nadzoru pedagogicznego dotyczących działań, o których mowa w art. 14 ust. 3 u.p.o .

Jak wynika z akt sprawy (poz. 7h akt adm.), 13 września 2022r. ŚKO wydał Dyrektorowi szkoły polecenie usunięcia uchybień wymienionych w 6 punktach do 30 września 2022r. Żaden z tych punktów nie obejmował jednak uchybienia polegającego na realizacji części zajęć szkolnych poza obszarem gminy, w której szkoła ma siedzibę. Natomiast brak tego polecenia ma dla sprawy istotne znaczenie, gdyż to niezrealizowanie owych poleceń było podstawą faktyczną decyzji o wykreśleniu placówki z ewidencji prowadzonej przez Starostę Z.

W ocenie Sądu jest to o tyle istotne, że skoro organ nadzoru nie wydał skarżącej polecenia zmiany miejsca prowadzenia zajęć, to nie mógł niezrealizowania tego obowiązku uczynić podstawą wykreślenia szkoły z ewidencji, a to właśnie uchybienie ocenił jako mające charakter rażący (str. 11 dec. II).

Na marginesie wspomnieć należy, że gdy organ powziął wiedzę o stanowisku organu w tej kwestii zmienił lokalizację zajęć z piłki nożnej, które od września lub października 2023r. w J. już się nie odbywają, co oświadczył pełnomocnik strony na rozprawie.

Zagadnienie dot. prowadzenia zajęć z piłki nożnej w J., która leży na terenie innego województwa ostało omówione na str. 6 dec. I instancji i str. 11 dec. II instancji.

Spór odnośnie tej kwestii wyniknął z odmiennej wykładni art. 51 ust. 6 ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j. Dz. U. z 2023r., poz.103).

Stosownie do powołanego przepisu, na który powoływała się strona skarżąca uzasadniając organizowanie zajęć z piłki nożnej w J., osoba prawna inna niż jednostka samorządu terytorialnego lub osoba fizyczna prowadząca publiczne lub niepubliczne przedszkole lub publiczną lub niepubliczną szkołę może utworzyć inną lokalizację prowadzenia zajęć podporządkowaną organizacyjnie odpowiednio temu przedszkolu lub tej szkole po zawarciu porozumienia z jednostką samorządu terytorialnego będącą odpowiednio dla tego przedszkola lub dla tej szkoły organem rejestrującym, o którym mowa w art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych.

Tym niemniej zauważyć należy, że stanowisko strony było o tyle błędne, że nie uwzględniło faktu, że zmiana lokalizacji prowadzenia zajęć jest możliwa tylko po zawarciu porozumienia z jednostką samorządu terytorialnego, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło, zatem zarzut sformułowany w pkt 3b skargi Sąd ocenił jako nieuzasadniony. Nie zmienia to jednak faktu, że wśród uchybień objętych poleceniem ich usunięcia, lokalizacja zajęć w J. nie była wymieniona.

Wskazuje to, że zasadny jest zarzut skargi wyrażony w jej pkt. 3a.

Wśród uchybień objętych poleceniem ich usunięcia w pkt. 2 pisma ŚKO z 13 września 2022r. organ wskazał na nieprawidłowe prowadzenie dokumentacji przebiegu nauczania. W uzasadnieniu tego zarzutu stwierdził, że księga uczniów nie jest odpowiednio uzupełniona: brak adresu zamieszkania ucznia, brak danych dot. rodziców/opiekunów ucznia, brak zapisów dot. daty ukończenia szkoły itd.

Oceniając zakres stwierdzonych i nieusuniętych uchybień w odniesieniu do dokumentacji uczniów należy mieć na uwadze, że spośród 152 uczniów, którzy uczą się w szkole 132 przybyło z Ukrainy poza tym niektórzy z nich już tam powrócili, na co wskazuje strona w swym piśmie z 31 marca 2023r., skierowanym do ŚKO (poz. 7a akt). Notoryjnie znane są okoliczności przybycia do naszego kraju uchodźców wojennych z Ukrainy, zatem względy humanitarne przemawiały za tym, aby uczniowie ci zostali objęci opieką mimo pewnych niedostatków formalnych, które zresztą – jak wyjaśniła strona w powołanym wyżej piśmie – zostały w przeważającej mierze uzupełnione, a w innej – wobec wyjazdu dzieci – nie ma już możliwości ich uzupełnienia.

Kolejnym uchybieniem, które ŚKO polecił usunąć jest nierealizowanie zajęć z EDB i doradztwa zawodowego. W piśmie z 9 maja 2023r. (poz. 9 akt) strona informuje, że zajęcia z EDB od 1 kwietnia 2023r. już się odbywają i są prowadzone przez nauczyciela posiadającego wymagane kwalifikacje. Podobnie w przypadku doradztwa zawodowego, które również jest prowadzone od dnia kontroli 22 lutego 2023r. z tym, że pierwsza lekcja odbyła się w tym dniu już po zakończeniu kontroli, nadto z pisma wynika, że uzupełniane są zajęcia, które nie odbyły się w poprzednim roku.

Skarżąca stwierdziła też, że od 1 kwietnia 2023r. zostali zatrudnieni nauczyciele języka angielskiego, EDB, chemii i muzyki. Stwierdziła, że poprawiła i uzupełniła księgę wyjść poprzez dodanie dodatkowych rubryk. Wskazała, że zbyt duża liczba uczniów w grupach wychowawczych w internacie była wynikiem tego, że nie dokonano wykreślenia uczniów, którzy w tym czasie nie mieszkali już w internacie. Natomiast w księdze wychowanków została wykazana prawidłowa ilość uczniów – [...], a w dwóch grupach było odpowiednio [...] i [...] wychowanków, co jest zgodne z prawem oświatowym.

W aktach znajdują się również trzy pisma strony, w których informuje ona o usunięciu różnego rodzaju uchybień: z 29 września 2022r. (poz. 7f akt), z 16 stycznia 2023r. (poz. 7c akt), 31 marca 2023r. (poz. 7a akt).

Natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest bardzo ogólnikowe. Sprowadza się do przedstawienia dotychczasowego przebiegu postępowania, wskazania podstaw prawnych decyzji oraz zbiorczego i ogólnikowego wyliczenia uchybień (str. 9 dec. II, akapit 1.) Nie odnosi się jednak w żaden sposób do złożonych przez stronę pism i zawartych w nich twierdzeń. Mimo, że powtarza za organem I instancji ogólną tezę o nieprawidłowym prowadzeniu dokumentacji przebiegu nauczania, zatrudniania nauczycieli i trenerów bez odpowiednich kwalifikacji itd., to w żaden sposób nie odnosi się do wyjaśnień strony co do usunięcia uchybień w zakresie danych personalnych uczniów (choć zostały uzupełnione), zatrudnienia nowych nauczycieli, faktycznej liczebności grup w internacie. Nie wiadomo zatem, czy fakty te nie zostały uwzględnione przy wydaniu decyzji czy też nie, bo np. organ uznał je za nieudowodnione a kwalifikacje nauczycieli za niewystarczające, czy z jakich innych przyczyn podtrzymał twierdzenie o nieusunięciu uchybień.

Tytułem przykładu na nadmierną ogólnikowość decyzji i brak możliwości zweryfikowania prawidłowości ustaleń faktycznych wskazać można, że na str. 10 dec. II instancji organ odnosi się do braku kwalifikacji pedagogicznych nauczycieli, bez bliższego określenia, których z nich to dotyczy, stwierdza także, że strona nie przedłożyła kopii dyplomów potwierdzających te kwalifikacje. Natomiast w piśmie z 16 stycznia 2023r. strona oświadczyła, że nauczyciel chemii dostarczył dokument potwierdzający przygotowanie pedagogiczne, a nauczyciel religii – aktualizację Misji Kanonicznej do katechizacji na terenie Diecezji B. Z zestawienia tych dwóch informacji trudno wywnioskować, czy zastrzeżenia organu dotyczą tych czy innych jeszcze nauczycieli albo czy dokumenty te – mimo, że przez nich złożone – nie zostały przekazane do organu, albo nadal nie spełniają warunków do uznania, że osoby te posiadają przygotowanie pedagogiczne.

W związku z tym w stosunku do zaskarżonej decyzji należy sformułować zarzut daleko idącej ogólnikowości, skoro posługuje się ona określeniami "brak realizacji obowiązkowych zajęć edukacyjnych z edukacji dla bezpieczeństwa w klasach VIII oraz zajęć z doradztwa zawodowego w klasach VTII [...] i VIII [...] ww. szkoły, nieprawidłowym prowadzeniu dokumentacji przebiegu nauczania, realizowaniu szkolenia sportowego (łucznictwo, tenis ziemny) niezgodnie z przepisami, nieprawidłowym sprawowaniu opieki nad uczniami w czasie zajęć organizowanych przez szkołę, nieprawidłowej organizacji pracy internatu szkolnego, zatrudnianie nauczycieli i trenerów bez odpowiednich kwalifikacji lub przygotowania pedagogicznego, prowadzenie zajęć dydaktycznych na terenie innej jednostki samorządu terytorialnego."

Powyższe – zdaniem Sądu - wskazuje także na naruszenie art. 107 § 3 Kpa poprzez brak wyraźnego wskazania, których konkretnie osób i jakich ściśle określonych braków dotyczą polecenia organu i dlaczego działania podjęte przez dyrekcję szkoły w zakresie zarówno organizacji, jak i zatrudnienia nauczycieli nie są wystraczające dla uznania, że uchybienia – przynajmniej częściowo – zostały usunięte. Natomiast jest to konieczne zarówno dla strony, w celu realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 Kpa, jak i dla Sądu, aby oceniając zgodność zaskarżonej decyzji z prawem mógł skontrolować prawidłowość subsumcji przepisów do ustalonego – i jasno przedstawionego - stanu faktycznego.

Na str. 9 akapit ostatni i 10 akapit 1. organ podnosi, że w pismach strony 31 marca 2023r. i jej pełnomocnika z 9 maja 2023r. zachodzi rozbieżność co do daty zatrudnienia nauczycieli - z pierwszego z nich wynika, że szkoła nie otrzymała żadnego zgłoszenia od nauczycieli poszukiwanych specjalności, z drugiego – że podjęli oni pracę od 1 kwietnia 2023r. Skoro tak jest, to oznacza to, że organ winien był tę rozbieżność wyjaśnić w celu ustalenia stanu faktycznego, a nie poprzestawać na stwierdzeniu, że po prostu zachodzi i przyjmować, że uchybienia nie zostały usunięte.

Trzeba w tym miejscu przypomnieć, że organ odwoławczy nie tyle kontroluje prawidłowość stanowiska organu I instancji, lecz ponownie orzeka w sprawie po przeprowadzeniu samodzielnej oceny dowodów i według stanu faktycznego, jaki został ustalony na dzień jej wydania. Zatem dla utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji (poza terminem wykreślenia szkoły z ewidencji) nie jest wystarczające, że "w chwili wystąpienia ŚKO do Starosty Z. (pismo z 28 marca 2023r.) szkoła nie działała zgodnie z obowiązującym prawem oświatowym", jak pisze organ na str. 9 zaskarżonej decyzji, lecz konieczne jest wykazanie, że stan ten utrzymuje się nadal w dniu jej wydania.

Zatem decyzja organu odwoławczego winna odnosić się do bieżącego stanu faktycznego. Jeśli jakieś uchybienie – chociaż z naruszeniem 30- dniowego terminu udzielonego przez ŚKO w piśmie z 13 września 2022r. – zostało jednak usunięte, to nie może stanowić podstawy faktycznej wykreślenia szkoły z ewidencji szkół i placówek. Jeśli natomiast podjęte przez szkołę działania są w ocenie organu niewystarczające do uznania, że doszło do sanacji zasad funkcjonowania szkoły, to organ winien jasno stwierdzić, dlaczego tak uważa – czy mimo twierdzeń strony kwalifikacje nauczycieli są niewystarczające (jakie są, a jakie winny być), czy podtrzymuje twierdzenie co do nadmiernej liczebności grup w internacie i na jakim dowodzie opiera te twierdzenia, skoro – jak twierdzi strona – stan wychowanków w księdze wynosił 59 i był zgodny z rzeczywistym i właściwy dla dwóch grup, czy kwestionuje fakt uzupełnienia dokumentacji uczniów w zakresie ich danych osobowych i danych opiekunów.

Powyższe wskazuje na zasadność zarzutu dot. nieustalenia stanu faktycznego. Skoro strona w piśmie z 9 maja 2023r. informowała o usunięciu uchybień, to powinnością organu było twierdzenie to zweryfikować. Organ podjął nawet próbę takiego badania, zarządzając kontrolę na 14 i 17 lipca 2023r., ale faktycznie jej nie przprowadził.

Nie jest natomiast uzasadniony zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności. To z woli ustawodawcy ŚKO występuje w przedmiotowym postępowaniu w podwójnej roli: organu wyższego stopnia w stosunku do organu prowadzącego ewidencję szkół i placówek oświatowych oraz organu nadzoru pedagogicznego.

Stosownie bowiem do art. 51 ust. 1 Prawa oświatowego, kurator oświaty, w imieniu wojewody, wykonuje zadania i kompetencje w zakresie oświaty określone w ustawie i przepisach odrębnych na obszarze województwa, a w szczególności:

1) sprawuje nadzór pedagogiczny nad publicznymi i niepublicznymi przedszkolami, innymi formami wychowania przedszkolnego, szkołami, placówkami oraz kolegiami pracowników służb społecznych, które znajdują się na obszarze danego województwa, z zastrzeżeniem art. 53 ust. 2a;

4) wykonuje zadania organu wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185) w stosunku do:

a) organów jednostek samorządu terytorialnego - w sprawach publicznych szkół i placówek, zakładanych i prowadzonych przez osoby prawne i osoby fizyczne, oraz niepublicznych szkół i placówek.

Zatem nie jest uzasadniony zarzut skarżącej, wyrażony w pkt. 1a skargi, dot. naruszenia zasady dwuinstancyjności, co miało nastąpić poprzez zwrócenie się przez organ I instancji do ŚKO o ustosunkowanie się do wyjaśnień strony. ŚKO działa bowiem w tym przypadku jako organ nadzoru pedagogicznego i jest wyłącznie właściwy do oceny wykonania polecenia usunięcia uchybień stwierdzonych właśnie w trybie nadzoru pedagogicznego.

Również zarzut naruszenia art. 79a Kpa nie znajduje uzasadnienia. Stosownie do jego treści:

§ 1. W postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się.

§ 2. W terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1.

Z powyższego wynika, że ww. przepis znajduje zastosowanie tylko w sprawach, które zostały wszczęte na wniosek, podczas gdy przedmiotowe postępowanie było wszczęte z urzędu.

Tym niemniej stwierdzone naruszenia zarówno w zakresie prawa materialnego, a szczególnie prawa procesowego w zakresie ustalenia aktualnego stanu faktycznego i uzasadnienia decyzji uzasadniają jej uchylenie, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 ppsa przy uwzględnieniu wpisu sądowego wynoszącego 200 zł oraz faktu, że strona była reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem.