Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 153/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 61a
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 49c
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Artur Kuś Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Rudnicki asesor WSA Aneta Żak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2024 r. sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2023 r. znak: [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 24 listopada 2023 r. znak: PR9.8011.4.2023.2.DSR, Minister Finansów, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), utrzymał w mocy postanowienie Wojewody P. z [...] września 2023 r., znak: [...], odmawiające wszczęcia na wniosek M. C. postępowania w sprawie udzielenia ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej w kwocie 50.000 zł ustalonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z [...] r. nr [...].

Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej jako: PINB) ww. postanowieniem z [...] lipca 2016 r. ustalił M. C. opłatę legalizacyjną w kwocie 50.000 zł w związku z samowolną budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego polegającego na dobudowie tego budynku do istniejącego budynku gospodarczo-usługowego usytuowanego na terenie działki nr [...] w M. gm. [...].

Pismem z 6 lipca 2016 r. zobowiązany M. C. złożył wniosek o umorzenie tej należności, natomiast pismem z 21 lipca 2016 r. wniósł do Wojewody P. o rozłożenie należności na raty.

W związku z powyższym, postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r. PINB zawiesił wszczęte z urzędu postępowanie legalizacyjne nr [...] w części dotyczącej budynku mieszkalnego jednorodzinnego do czasu rozpatrzenia zagadnienia wstępnego przez Wojewodę P. w sprawie dot. umorzenia opłaty legalizacyjnej.

Wojewoda P. decyzją z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] rozłożył zobowiązanie na raty (brak decyzji w aktach sprawy z uwagi na archiwizację).

Pismem z 17 sierpnia 2016 r. M. C. przekazał Wojewodzie P. informację o spłacie całości zobowiązania z tytułu opłaty legalizacyjnej, załączając do przedmiotowego pisma dowód wpłaty oraz pismem z 24 sierpnia 2016 r. wniósł o uchylenie decyzji Wojewody P. z [...] sierpnia 2016 r. nr [...]. Wojewoda P. decyzją z [...] września 2016 r. nr [...] uchylił decyzję własną z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] r. w zakresie rozłożenia należności na raty (brak decyzji w aktach sprawy z uwagi na archiwizację).

Pismem z 30 maja 2022 r. M. C. złożył do Wojewody P. wniosek o zmianę decyzji w przedmiocie ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej, w którym wskazał na zmianę okoliczności odnoszących się do ustalonej opłaty legalizacyjnej, dokumentacji projektowej oraz rozbudowy budynku. W odpowiedzi, Wojewoda P. wskazał wnioskodawcy, iż: 1) żądanie zmiany decyzji nie może zostać uwzględnione z uwagi na całkowitą spłatę należności; 2) okoliczności, które według zobowiązanego, stanowią podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty legalizacyjnej, nie mają żadnego wpływu na zmianę decyzji wydanej przez Wojewodę P. w przedmiocie ulgi w jej spłacie; dopiero w przypadku ewentualnego uchylenia postanowienia określającego opłatę legalizacyjną (postanowienia PINB z [...] lipca 2016 r.) lub zmiany wysokości ustalonej opłaty, wystąpiłaby możliwość zwrotu wpłaconej kwoty z tytułu opłaty legalizacyjnej.

Wojewoda P. poinformował PINB o uiszczeniu opłaty legalizacyjnej w całości, w związku z czym zobowiązany uzyskał decyzję zezwalającą na dokończenie robot budowlanych.

Pismem z 5 września 2023 r. adresowanym do Wojewody P. M. C. wniósł o "procedowanie obniżenia opłaty legalizacyjnej bądź też umorzenia w całości lub części bądź umorzenie tej części opłaty i zwrócenie różnicy", załączając do niego pismo burmistrza Gminy [...] z 18 lipca 2023 r., które, w ocenie strony, wskazuje na zmianę okoliczności odnośnie do inwestycji oraz budynku będącego przedmiotem opłaty legalizacyjnej, jak również postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 17 lutego 2023 r., znak: DON.7101.2.2023.JZA utrzymujące w mocy postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2022 r. znak: [...], odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia PINB w K. z [...] znak: [...] ustalającego opłatę legalizacyjną w wysokości 50.000 zł. Skarga M. C. na ww. postanowienie GINB została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 czerwca 2023 r., sygn. VII SA/Wa 765/23.

Postanowieniem z [...] września 2023 r. znak: [...], Wojewoda P. odmówił wszczęcia na wniosek M. C.. postępowania w sprawie udzielenia ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej w kwocie 50.000 zł ustalonej postanowieniem PINB z [...] lipca 2016 r. Organ wskazał, że w związku z zapłaceniem przez stronę całości należności z tytułu opłaty legalizacyjnej, nastąpiło wygaśnięcie należnego zobowiązania względem Skarbu Państwa. W konsekwencji, wystąpił brak przedmiotu postępowania, co spowodowało konieczność odmowy wszczęcia postępowania. Wojewoda wyjaśnił, że postępowanie o zastosowanie ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej może być wszczęte tylko wówczas, gdy opłata legalizacyjna jest do zapłacenia, czyli istnieją formalne przesłanki do wszczęcia postępowania administracyjnego i rozpatrywania wniosku o zastosowanie ulgi, a nie wówczas, gdy poprzez zapłatę dane zobowiązanie wygasło, tak jak to ma miejsce w sprawie.

Pismem z 10 października 2023 r. M. C. wniósł do Ministra Finansów zażalenie na postanowienie Wojewody P. z [...] września 2023 r. Minister Finansów, postanowieniem z 24 listopada 2023 r., znak: PR9.8011.4.2023.1.DSR, przywrócił termin do wniesienia zażalenia, a następnie, w wyniku rozpatrzenia zażalenia, wydał zaskarżone postanowienie z 24 listopada 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji. Uzgadniając to rozstrzygnięcie Minister Finansów wyjaśnił, że zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Jak wyjaśnił organ, odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów, tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania (por. wyrok NSA z 22 maja 2015 r., II OSK 2671/13; wyrok WSA w Bydgoszczy z 9 stycznia 2019 r., II SA/Bd 1217/2018; wyrok WSA w Olsztynie z 12 lutego 2019 r. II SA/OI1/19). W przedmiotowej sprawie Minister Finansów uznał, aprobując stanowisko organu I instancji, że istnieją "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a k.p.a., uniemożliwiające wszczęcie postępowania, tj. bezprzedmiotowość wniosku strony, występującej o umorzenie zobowiązania, które wygasło poprzez jego zapłatę. Organ podkreślił, że faktu zapłaty opłaty legalizacyjnej w dniu 17 sierpnia 2016 r., strona nie kwestionuje.

Minister przypomniał, że stosownie do art. 49c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 poz. 682, ze zm.; dalej jako: p.b.) - do opłat legalizacyjnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.). Wobec powyższego, materialnoprawną podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej umorzenia przedmiotowej opłaty legalizacyjnej, stanowi odpowiednio stosowany art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Jednakże, jak podkreślił organ, postępowanie o zastosowanie ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej może być wszczęte tylko wówczas, gdy opłata legalizacyjna istnieje (jest do zapłacenia), czyli istnieją formalne przesłanki do wszczęcia postępowania administracyjnego i rozpatrywania wniosku o zastosowanie ulgi w jej spłacie na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, a nie wówczas, gdy poprzez zapłatę zobowiązanie podatkowe (w niniejszej sprawie: należność z tytułu opłaty legalizacyjnej) wygasło. Powyższe stanowisko utrwalone zostało w orzecznictwie sądów administracyjnych. W wyroku z 21 lipca 2009 r., sygn. II FSK 445/08, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie można żądać umorzenia zaległości podatkowej, która wygasła przed złożeniem wniosku o jej umorzenie. Podobnie bezprzedmiotowe jest postępowanie po zapłaceniu zaległości podatkowej przed wydaniem przez organ pierwszej instancji decyzji w sprawie o umorzenie zaległości podatkowej. Analogicznie orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. I SA/Łd 214/14, stwierdzając bezprzedmiotowość postępowania z uwagi na wygaśnięcie zobowiązania podatkowego przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji. Taki sam pogląd wyrażony został również w wyroku NSA z 21 lipca 2009 r., II FSK 445/08; wyroku SN z 6 lutego 2002 r., sygn. III RN 198/00 oraz wyroku NSA z 14 października 2004 r., sygn. FSK 561/04. Również najnowsze orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdza niedopuszczalność umarzania zobowiązań podatkowych wygasłych na skutek zapłaty (zob. wyrok NSA z 9 marca 2021 r. sygn. III FSK 2617/21). Instytucja umorzenia ma zastosowanie jedynie wtedy, gdy należność istnieje i jest wymagalna. Minister wskazał, że postępowanie w sprawie umorzenia należności nie może być wszczęte, jeżeli brak jest przedmiotu postępowania. Powołując się na stanowisko przyjęte przez WSA w Kielcach w wyroku z 5 września 2019 r., sygn. I SA/Ke 154/19 organ stwierdził, że odmowę wszczęcia postępowania z innych uzasadnionych przyczyn stosuje się do sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. W sytuacji, gdy w rezultacie wstępnego badania wniosku skarżącego o umorzenie należności organ ustalił, że należność nie istnieje, wystąpiła przeszkoda czyniąca rozpoznanie wniosku skarżącego niedopuszczalnym.

Minister zaznaczył, że w doktrynie przedmiotu przyjmuje się, że istnieje możliwość rozpatrzenia sprawy o ulgę w sytuacji zapłaty należności, ale jedynie w przypadku wszczęcia postępowania w przedmiocie ulgi w dacie, gdy należność istniała, co jednakże nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie.

Podsumowując, Minister Finansów stwierdził, że w związku z całkowitą spłatą należności z tytułu opłaty legalizacyjnej w dniu 17 sierpnia 2016 r. należność z tego tytułu wygasła, dlatego bezprzedmiotowe byłoby prowadzenie postępowania w sprawie ulgi w spłacie nieistniejącej należności. Mając powyższe na uwadze, ponowny wniosek o ulgę w spłacie należności (tj. wniosek skarżącego z 5 września 2023 r.) jest bezprzedmiotowy, ponieważ dotyczy on żądania o umorzenie zobowiązania, które wygasło poprzez zapłatę, przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji.

Minister Finansów wyjaśnił także, że organy orzekającej w tej sprawie nie mają kompetencji do obniżenia opłaty legalizacyjnej ustalonej przez właściwy organ nadzoru budowlanego. Podkreślił, że w postępowaniu, którego dotyczy wniosek z 5 września 2023 r. organy podatkowe nie badają prawidłowości oraz okoliczności ustalenia przedmiotowej opłaty, w związku z czym nie rozważają, czy zmieniły się okoliczności mające wpływ na wysokość ustalonej opłaty. Postanowienie PINB z [...] lipca 2016 r., ustalające przedmiotową opłatę legalizacyjną, jest nadal w obrocie prawnym, nie zostało bowiem podważone, tj. uchylone czy zmienione, zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego.

Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego zniszczenia dokumentów Minister Finansów wskazał, że w piśmie przekazującym zażalenie oraz akta sprawy Wojewoda P. wyjaśnił, iż w załączonych aktach brak jest decyzji Wojewody P. nr [...] z [...] sierpnia 2016 r. dot. rozłożenia na raty opłaty legalizacyjnej oraz decyzji nr [...] z [...] września 2016 r. dot. uchylenia decyzji nr [...]. Sprawa dot. umorzenia opłaty legalizacyjnej założona została w lipcu 2016 r. pod nr [...] a następnie zakończona 8 września 2016 r. W roku 2020 akta sprawy przekazano do archiwum zakładowego, gdzie na podstawie zgody Archiwum Państwowego w G., nr [...] z [...] lutego 2023 r. zostały wybrakowane. W odniesieniu do tych okoliczności Minister Finansów wskazał, iż nie jest organem uprawnionym do dokonania w ramach nadzoru oceny czynności podejmowanych przez Wojewodę P. na podstawie przepisów dotyczących archiwizowania dokumentów, w tym kwalifikacji dokumentacji ww. sprawy do danej kategorii archiwalnej określającej okres przechowywania dokumentów w archiwum zakładowym. Minister zaznaczył jednakże, że brak oryginałów dokumentów wytworzonych w toku postępowania Wojewody P. w 2016 r. nie wpływa na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Finansów z 24 listopada 2023 r. wniósł M. C. wnosząc w niej o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości z uwagi na naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 61a k.p.a. poprzez pominięcie ustawy i przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności co do umorzenia w części i zwrotu części opłaty legalizacyjnej przez Wojewodę P.

W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że obiekt, który realizował w myśl przepisów prawa budowlanego, stanowił rozbudowę istniejącego starego obiektu, będącego formą istniejącego wówczas siedliska, a zmiany wynikały z konieczności odpowiedniego dostosowania instalacji gazowej do podłączenia budynku do gazowni i jedynie układ monopolistyczny gazowni spowodował narzucenie skarżącemu określonego działania z tym, że skarżący uzupełnił dokumenty sprawy o szczegółowe pisma o charakterze terenu oraz starych budynków, które zostały częścią nowej inwestycji co potwierdził w piśmie i załączonych dokumentach Burmistrz Gminy [...]. W tym stanie rzeczy, zdaniem skarżącego, dla przedmiotowej sprawy istotne jest stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaliczające wybudowany przez skarżącego obiekt do kategorii II lub III, co uzasadnia obniżenie opłaty legalizacyjnej o 10 000,00 lub 20 000,00 złotych. W ocenie skarżącego, zmiana kategorii obiektu, zgodnie z dokumentami Burmistrza Gminy [...], a których oceny i uwzględnienia zaniechał PINB w K. w decyzji z [...] powinna zostać uwzględniona przez Ministra Finansów.

Skarżący wskazał, że podniesiony przez niego zarzut dotyczy tego, iż ustalona wysokość opłaty legalizacyjnej jest sprzeczna z dokumentami dotyczącymi spornego terenu i wykonania inwestycji przez wnioskodawcę w oparciu o dokumenty Burmistrza Miasta i Gminy [...]. Powołany przez Ministra wyrok WSA w Kielcach z 05.09.2015 r. l SA/Ke/154/19 dotyczy umorzenia należności, natomiast przedmiotowa sprawa dotyczy zwrotu nadpłaconej części opłaty legalizacyjnej.

Skarżący podniósł również, że nie jest dla niego zrozumiałe, dlaczego przed zakończeniem sprawy organ I instancji zniszczył część dokumentów tej sprawy, jednakże nie załączono wykazu dokumentów, które zostały wybrakowane ani nie załączono zgody archiwum państwowego na dokonanie wybrakowania dokumentów, powołano się tylko na art. 33 ust. 1 ustawy z 14.07.1983 roku o gromadzonym zasobie archiwalnym.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienia organów obu instancji nie zostały wydane z naruszeniem prawa w sposób wskazany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).

Kontrolowanym w niniejszej sprawie zaskarżonym postanowieniem z 24 listopada 2023 r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Wojewody P. z [...] września 2023 r., znak: [...], odmawiające wszczęcia na wniosek skarżącego z 5 września 2023 r. postępowania w sprawie udzielenia ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej w kwocie 50.000 zł ustalonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z [...], nr [...]

Objęte skargą rozstrzygnięcia organów obu instancji Sąd uznaje za prawidłowe, jako wydane w odniesieniu do dwóch kluczowych niekwestionowanych w tej sprawie ustaleń: 1) istnienia w obrocie prawnym postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z [...]., nr [...] ustalającego skarżącemu opłatę legalizacyjną w kwocie 50.000 zł oraz 2) uiszczenia przez zobowiązanego należności z tytułu tej opłaty w dniu 17 sierpnia 2016 r., a więc przed wniesieniem wniosku z 5 września 2023 r. (kopia dowodu uiszczenia opłaty w aktach sprawy). W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Minister Finansów prawidłowo wskazał, że zgodnie z art. 49c ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682), do opłat legalizacyjnych w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707 oraz z 2023 r. poz. 180 i 326), z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie. W Rozdziale 7a Działu III (Zobowiązania podatkowe) Ordynacji podatkowej ustanowiono zaś przepisy dotyczące ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, obejmujące m.in. przepis art. 67a określający przesłanki odroczenia terminu płatności podatku, rozłożenia zapłaty podatku na raty oraz umorzenia zaległości podatkowej na wniosek uprawnionego podmiotu. Decyzja w sprawie umorzenia opłaty legalizacyjnej, odroczenia jej płatności czy rozłożenia na raty, wydawana na podstawie art. 67a Ordynacji podatkowej jest typową decyzją uznaniową organu, jednakże nie ma podstaw do jej wydania, jeżeli określona należność wygasła (np. przez zapłatę) przed złożeniem wniosku w trybie ww. przepisu. W takich okolicznościach wszczęte postępowanie jest bezprzedmiotowe (por. wyrok NSA z 4.05.2005 r., FSK 2092/04, ONSAiWSA 2006/2, poz. 56). Podobnie bezprzedmiotowe będzie postępowanie po zapłaceniu zaległości podatkowej przed wydaniem przez organ pierwszej instancji decyzji w sprawie o umorzenie zaległości podatkowej (zob. B. Dauter, A. Olesińska [w:] S. Babiarz, W. Gurba, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, J. Rudowski, B. Dauter, A. Olesińska, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XII, Warszawa 2024, art. 67(a).). Aczkolwiek odmowa umorzenia zaległości podatkowych nie stwarza stanu res iudicata, a w związku z tym zobowiązany do uiszczenia zaległości podatkowej może występować o jej umorzenie tak długo, jak długo ona istnieje (por. wyrok NSA z 18 lutego 2000 r., III SA 398–399/99, LEX nr 3553942), to jednak brak jest pozytywnej regulacji prawnej umożliwiającej umorzenie nieistniejącego - bo wygaszonego przez zapłatę – zobowiązania (zob. powołany przez organ wyrok NSA z 9 marca 2021 r. III FSK 2617/21, LEX nr 3152965). Na gruncie tej sprawy ustalenie przez organy, że doszło do zapłaty przez zobowiązanego (skarżącego) należności z tytułu opłaty legalizacyjnej przed złożeniem wniosku o umorzenie tej opłaty uprawniało organy do zastosowania art. 61a k.p.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie zastosowania ulg, o których stanowi ten przepis, z uwagi na pierwotną, obiektywną bezprzedmiotowość tego postępowania w dacie złożenia wniosku przez stronę. Powołany przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy w świetle przepisów prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy mogącej być przedmiotem jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, i z takim przypadkiem organy miały do czynienia w tej sprawie z uwagi na brak wymagalnego zobowiązania z tytułu opłaty legalizacyjnej, co do którego mogłyby w tym postępowaniu wiążąco się wypowiedzieć w odniesieniu do żądania zawartego we wniosku strony.

Prawidłowo także uznano w sprawie, że w zakresie, w jakim wniosek ten zawierał żądanie obniżenia wysokości opłaty legalizacyjnej, nie mógł być on przedmiotem rozważań zarówno Wojewody, jak i organu II instancji. Organy podatkowe orzekające w tej sprawie prawidłowo wskazały skarżącemu, że nie mają kompetencji do obniżenia opłaty legalizacyjnej ustalonej przez właściwy organ nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Minister niewadliwie wskazał w związku z tym, że w przedmiotowym postępowaniu organy nie były uprawnione do weryfikacji wysokości opłaty legalizacyjnej, a w szczególności nie mogły badać, czy zmieniły się mające wpływ na jej wysokość okoliczności związane z przyporządkowaniem obiektu, w stosunku do którego opłata ta była nałożona, do określonej kategorii budowlanej. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organów nadzoru budowlanego, zatem to wyłącznie przed tymi organami skarżący może dochodzić weryfikacji wysokości opłaty legalizacyjnej. Minister słusznie podkreślił, że dla niego wiążąca jest jedynie ta okoliczność, że postanowienie PINB z [...] lipca 2016 r., ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej, jest nadal w obrocie prawnym, gdyż nie zostało podważone ani w stosownym trybie administracyjnoprawnym, ani w postępowaniu sądowym. Sąd wskazuje, że dostrzega, iż we wniosku inicjującym postępowanie (pismo z 5 września 2023 r.) żądając procedowania w przedmiocie obniżenia opłaty legalizacyjnej lub jej umorzenia skarżący nawiązał do pisma burmistrza Gminy [...] oraz pisma GINB z 24 sierpnia 2023 r. w którym GINB wyjaśnił skarżącemu, iż "możliwe jest rozłożenie opłaty legalizacyjnej na raty lub jej umorzenie w całości lub części, o co należy zwrócić się do Wojewody P.". Wskazać należy skarżącemu, że z tej wypowiedzi GINB nie należało wyprowadzić wniosku, że Wojewoda P. jest organem władnym zweryfikować wysokość opłaty legalizacyjnej jako ustalonej w odniesieniu do błędnie przyjętej kategorii obiektu będącego przedmiotem postępowania legalizacyjnego prowadzonego przez PINB. Takie zaś założenie zdaje się przyświecać intencjom skarżącego w tej sprawie, który myli jednakże kompetencje jakie w odniesieniu do opłat legalizacyjnych mają organy nadzoru budowlanego (tu: PINB w K., P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz GINB) z kompetencjami związanymi z opłatami legalizacyjnymi wojewody oraz Ministra Finansów wynikającymi z treści art. 49c ust. 1 p.b. Wskazać należy skarżącemu, że jego wniosek adresowany do Wojewody P. nie mógł być przez ten organ rozpoznany w zakresie innym, niż odnoszonym do właściwości rzeczowej tego organu wynikającej z art. 49c ust 1 p.b. Jeśli zaś skarżący uważa, że niezasadnie nałożono na niego obowiązek zapłaty opłaty legalizacyjnej w kwocie 50.000 zł, zamiast, jak wywodzi w skardze – w kwocie 30.000 zł czy 40.000 zł - to kwestię tę skarżący powinien podnosić w stosownych trybach postępowań nadzorczych prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego, a nie organy podatkowe. Tego rodzaju postępowanie nadzwyczajne przed PWINB skarżący w stosunku do postanowienia PINB z [...] lipca 2016 r. zainicjował, jednakże nie doprowadziło ono do wyeliminowania tego postanowienia z obrotu prawnego we wdrożonym na wniosek skarżącego trybie nieważnościowym, gdyż postanowieniem z 17 lutego 2023 r., znak: DON.7101.2.2023.JZA GINB utrzymał w mocy postanowienie PWINB z [...] grudnia 2022 r. znak: [...], odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia PINB w K. z [...] ([...]) w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej. Skarga skarżącego na ww. postanowienie GINB została zaś oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 czerwca 2023 r., sygn. VII SA/Wa 765/23 (wyrok prawomocny). Dopóki jednak przedmiotowe postanowienie PINB nie zostanie wyeliminowane z obrotu prawnego, organy podatkowe nie mają podstaw do zwrotu skarżącemu "nadpłaty" z tytułu opłaty legalizacyjnej. Z tych względów za nieuprawnione należało uznać zapatrywanie skarżącego sprowadzające się do twierdzenia, że "zmiana kategorii obiektu, zgodnie z dokumentami Burmistrza Gminy [...], a których oceny i uwzględnienia zaniechał PINB w K. w decyzji z [...], powinna zostać uwzględniona przez Ministra Finansów.".

W odniesieniu do zarzutów skargi dotyczących znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy braku w aktach administracyjnych decyzji Wojewody P. nr [...] z [...] sierpnia 2016 r. dotyczącej rozłożenia na raty opłaty legalizacyjnej oraz decyzji tegoż organu nr [...] z [...] września 2016 r. uchylającej ww. decyzję własną nr [...] Sąd stwierdza, że do kwestii tych prawidłowo odniósł się organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia trafnie wskazując stronie, iż brak oryginałów dokumentów wytworzonych w toku postępowania przed Wojewodą P. w 2016 r. w przedmiocie rozłożenia opłaty legalizacyjnej na raty nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy.

Sąd nie stwierdził również, aby kontrolowane w tej sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji były obarczone innymi wadami, co uzasadniałyby ich uchylenie lub stwierdzenie ich nieważności.

Mając powyższe na względzie, wobec stwierdzenia, że zarzuty skargi okazały się nieusprawiedliwione, a objęte skargą postanowienia odpowiadają prawu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.