Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 285/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 maja 2024 r. sprawy ze skargi V. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza P. z dnia 27 grudnia 2023 roku nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 1 marca 2024 r. (znak: [...], dalej "decyzja z 1 marca 2024r.") Samorządowe Kolegium Odwoławczego (dalej "SKO", "Kolegium"), po rozpatrzeniu odwołania V. P. (dalej "skarżąca") , utrzymało w mocy decyzję Burmistrza P. (dalej “Burmistrz") z dnia 27 grudnia 2023 r., [...], (dalej "decyzja z 27 grudnia 2023r.") w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Ze zgodnych ustaleń organów obu instancji wynikał następujący stan faktyczny:

W dniu 7 sierpnia 2023 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. wpłynął wniosek skarżącej o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem J. P. (ur. [...] r.).

Decyzją z dnia 13 września 2023 r. [...] Burmistrz odmówił skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad mężem jako podstawę wskazując art. 17 ust. Ib ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 323, dalej “u.ś.r.").

Decyzją z 20 listopada 2023 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję uchylającą zaskarżoną decyzję w całości i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium wskazało na niekonstytucyjność kryterium wieku powstania niepełnosprawności, a także podniosło, że niezbędne jest ustalenie związek pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem, a sprawowaniem opieki. Nadto, zaleciło uzupełnienie rodzinnego wywiadu środowiskowego.

Decyzją z 27 grudnia 2023 r. Burmistrz odmówił skarżącej przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia z powodu niespełnienia kryterium wieku powstania niepełnosprawności podopiecznego oraz braku związku przyczynowego między rezygnacja z zatrudnienia (lub jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej decyzją z 1 marca 2024r. Samorządowe Kolegium Odwoławczego utrzymało w mocy decyzję Burmistrza P. z dnia 27 grudnia 2023 r. W uzasadnieniu wskazało, że organ I instancji niezasadne powołał się na kryterium wieku powstanie niepełnosprawności z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. w sprawie o sygn. akt K 38/13 (LEX nr 1523271, Dz. U. z 2014 r., poz. 1443), którym orzeczono , że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W powyższym zakresie ukształtowała się już utrwalona linia orzecznicza, zgodnie z którą w odniesieniu do tych osób, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. W konsekwencji nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. Ib ustawy o świadczeniach rodzinnych, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Kolegium wskazało, że oparcie decyzji odmownej w sprawie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad jej niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem na przesłance wieku powstania niepełnoprawności stanowi naruszenie prawa materialnego.

Jednakże w ocenie Kolegium w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy roztoczeniem opieki nad niepełnosprawnym mężem a rezygnacją z zatrudnienia, czy też niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia. O zaistnieniu takiego związku nie stanowią deklaracje i zapewnienia składane na potrzeby toczącego się postępowania. Skarżąca zawarła związek małżeński z J. P. [...] r. W tym momencie już od 17 lat była osobą bierną zawodowo. Po zawarciu związku małżeńskiego, a przed ustaleniem niezdolności J. P. do samodzielnej egzystencji (ponad trzy lata) skarżąca również nie pracowała (w dacie orzeczenia było to już 20 lat bez aktywności zawodowej). Kolegium dodało, że w okresie tym J. P. nie wymagał konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W dacie złożenia wniosku skarżąca nie pracowała od 27 lat. Z zebranych dowodów nie wynika zatem, by skarżąca rzeczywiście zrezygnowała z zatrudnienia lub nie podejmowała go w celu sprawowania opieki nad mężem. Skarżąca nie pracuje bowiem od wielu lat. Kolegium uwzględniło cel ustawy, którym jest zapewnienie wsparcia osobom sprawującym opiekę nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym (lub umiarkowanym z określonymi wskazaniami) członkiem rodziny i rzeczywiście, realnie, rezygnujących lub niepodejmujących zatrudnienia. Na pewno jednak celem ustawy nie było w ocenie SKO zapewnienie świadczenia każdemu opiekunowi, który oświadczy, że w związku z opieką nie może podjąć zatrudnienia. Przesłanka ta bowiem ustalana jest na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Każda sprawa podlega indywidualnej ocenie, oczywiście przy zastosowaniu do takich samych stanów faktycznych, takiej samej praktyki rozstrzygania spraw.

Z powyższych względów, Kolegium uznało, iż zaskarżona decyzja - mimo częściowo błędnego uzasadnienia dotyczącego kryterium wieku powstania niepełnosprawności - odpowiada prawu.

Skarżąca nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, wniosła skargę do WSA w Poznaniu, zarzucając SKO naruszenie: prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz zwrot kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc jednocześnie o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) - dalej: p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. W wyniku przeprowadzenia tak rozumianej kontroli Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z niepodejmowaniem pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad mężem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Materialnoprawną podstawę decyzji stanowił przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom (niż wymienione w pkt 1-3), na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Przed przejście do szczegółowej argumentacji w tym zakresie należy podkreślić, że trafnie Kolegium stanęło na stanowisku, że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r., wprowadzający kryterium okresu powstania niepełnosprawności, nie mógł stanowić w przedmiotowej sprawie przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jednoznaczne stanowisko Sądu jest niezbędne z uwagi na rozbieżność pomiędzy organem I i II instancji. Jak to wyjaśnił trafnie Naczelny Sąd Administracyjny w jednym z nowszych orzeczeń (por. wyrok z dnia 26 września 2023 r. sygn. akt I OSK 1639/21), w toku dekodowania treści normy prawnej z oparciem się m.in. na art. 17 ust. 1b u.ś.r. należy przyjąć, że w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później, niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. powinien znaleźć zastosowanie jako zgodny w tym zakresie z przepisami Konstytucji. Jednocześnie, w stosunku do opiekunów osób, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności, a zatem w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Stanowisko to jest wynikiem przyjęcia, że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. od momentu wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1443) nie może być stosowany w jego dotychczasowym brzmieniu (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2021 r. sygn. I OSK 1530/20).

Należy podkreślić, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest pomoc osobom rezygnującym z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej albo takim, które takiego zarobkowania nie podejmują z uwagi na konieczność objęcia opieką niepełnosprawnego członka rodziny. Wykładnia przepisów art. 17 ust. 1 u.ś.r. in fine w oderwaniu od całej regulacji tej ustawy i wartości przyjętych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowić może w konsekwencji naruszenie prawa materialnego mogące mieć wpływ na treść decyzji (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 328/16). Celem tej regulacji jest udzielenie przez państwo pomocy osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i na czas tej opieki dobrowolnie pozbawia się możliwości zarobkowania. Świadczenie to przyznawane jest w celu zrekompensowania osobom zdolnym do pracy kosztów związanych z decyzją o rezygnacji z zatrudnienia, w szczególności utraconych przez nie dochodów, względnie potencjonalnego dochodu (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 829/16). Stanowi zatem ekwiwalent zarobków za pracę. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje opiekunowi, który nie może wykonywać pracy z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i traci możliwość zarobkowania. Państwo wspiera w ten sposób tych, którzy obejmując opieką osoby niepełnosprawne, przyjmują na siebie realizację obowiązków spoczywających na państwie (por. wyroki WSA w Rzeszowie z dnia 14 września 2021 r. sygn. akt II SA/Po 3/23 i WSA w Poznaniu z dnia 10 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Po 3/23).

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. rezygnacja z zatrudnienia (zarobkowania) lub jego niepodejmowanie musi pozostawać w bezpośrednim związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Nie każda rezygnacja z zatrudnienia stanowi podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a tylko taka, która jest podyktowana podjęciem się sprawowania opieki. Organ jest zobowiązany do ustalenia, czy osoba występująca o świadczenie pielęgnacyjne jest zdolna do pracy, zaś opieka nad osobą niepełnosprawną musi stanowić oczywistą przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej - powodować faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub prowadzić do rezygnacji z zatrudnienia w celu jej sprawowania.

Na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wprowadzono definicji legalnej pojęć "opieki" ("sprawowania opieki" czy "wykonywania opieki"). Ustawodawca nie posłużył się jakimkolwiek przymiotnikiem konkretyzującym zakres opieki lub jej charakter. Zawarte w art. 17 ust. 1 u.ś.r. wskazania konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji dotyczą jedynie wymogów orzeczenia o niepełnosprawności.

Musi to być stała w sensie trwałości, względnie długotrwała w sensie rozciągłości w czasie, powtarzalna opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności opiekuńczych umożliwiających egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka, zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad którą opieka jest sprawowana, których bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Po 806/22). Z tego względu oceny zakresu opieki sprawowanej przez wnioskodawcę, uprawniającej do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, należy każdorazowo dokonywać z uwzględnieniem całokształtu okoliczności konkretnej sprawy, a przede wszystkim indywidualnej sytuacji osoby wymagającej opieki, w tym m.in. rodzaju jej niepełnosprawności, stanu zdrowia, sprawności ruchowej i intelektualnej, trybu życia, warunków mieszkaniowych itp. Innego zakresu opieki wymaga bowiem np. osoba sprawna ruchowo, lecz niewidoma, a innego osoba widząca, ale stale leżąca (por. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2023 r. sygn. akt I OSK 1637/22). Wobec tego nie można przyjmować, że tylko osoby leżące lub niezdolne do jakiegokolwiek samodzielnego poruszania się czy samoobsługi wymagają opieki ze strony innych osób. Także osoby, które nie są w takim stanie, mogą wymagać opieki lub asystowania w codziennych czynnościach w celu zapewnienia im egzystencji z zachowaniem względów godności człowieka. Dotyczy to m.in. osób dotkniętych takimi chorobami układu krążenia, układu oddechowego, układu wydzielania lub układu nerwowego, z którymi wiązać się może konieczność interwencyjnego podania lekarstw lub udzielenia innego wsparcia chociażby w razie nagłego zasłabnięcia (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 3 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Bd 835/23).

Niewątpliwie świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czy też tylko za gotowość do świadczenia czynności opiekuńczych, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Stąd też w judykaturze prezentowany jest pogląd, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres wykonywanej opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, gdyż realizacja tego celu nie jest możliwa bez powstrzymania się od podjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 2454/11). Zdaniem Sądu, nie chodzi tu jednak o niemożliwość fizyczną podjęcia jakiejkolwiek innej aktywności, lecz przeszkodę życiowo-organizacyjną związaną z koniecznością wykonywania czynności opiekuńczych w określonych porach dnia i tygodnia, jak również stałego czuwania i pozostawania w pełnej gotowości do wykonywania niezbędnej pomocy w ramach wykonywanej opieki (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Po 60/22). Cel i istota świadczenia pielęgnacyjnego pozwalają wskazać na to, że w art. 17 ust. 1 u.ś.r. chodzi raczej o ustawiczną opiekę sprawowaną nad osobą niepełnosprawną. Punkt ciężkości w tym zakresie tkwi w stałości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a to oznacza, że opieka ta powinna być sprawowana codziennie. Opiekun musi pozostawać do dyspozycji podopiecznego - udzielając pomocy oraz wykazując ciągłą gotowość jej niesienia (por. wyrok NSA z dnia 22 lipca 2022 r. sygn. akt I OSK 1867/21).

Należy podkreślić, że fakt rezygnacji z zatrudnienia lub jego niepodejmowania powinien być oceniany na moment rozpoznawania wniosku o przyznanie świadczenia. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie zakreśla bowiem żadnych ram czasowych, co do wykazania rezygnacji z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki, warunkiem jest jednak, by stan ten w odniesieniu do tego samego niepełnosprawnego i jego opiekuna trwał (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2023 r. sygn. akt I OSK 2799/20). Jest to świadczenie przyznawane na wniosek i to od wnioskodawcy zależy, czy i w jakim czasie - po wystąpieniu przesłanek do przyznania świadczenia - wystąpi on o to świadczenie. Dlatego nie ma podstaw do kwestionowania prawa strony do wyboru momentu, w którym chce wystąpić z wnioskiem o przyznanie przedmiotowego świadczenia. Istotne jest, czy w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego strona spełnia ustawowe przesłanki do jego przyznania (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2022 r. sygn. akt I OSK 1939/21).

Przyczyną odmowy przyznania przez organ I i II instancji było ustalenie, że nie ma bezpośredniego związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy roztoczeniem opieki nad niepełnosprawnym mężem a rezygnacją z zatrudnienia czy też niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia. Należy zgodzić, że się z organami, że z ustalonego stanu faktycznego wynika, że nie została spełniona pierwsza z sytuacji, jednakże nie sposób uznać, że organy poczyniły wystarczające ustalenia do poczynienia konkluzji, że nie ma związku pomiędzy koniecznością opieką nad mężem skarżącej a niepodejmowaniem przez nią zatrudniania. Należy zwrócić uwagę, że w świetle art.17 są to dwie odrębne sytuacje i wystarczające jest, że spełniona została jedna z nich, aby dana osoba uprawniona do otrzymania świadczenia. Organy zdają się traktować te dwie sytuacje łącznie, co w świetle art. 17 uś.r. jest nieuprawnione. Rezygnacja z zatrudnienia jest sytuację odmienną od niepodejmowania pracy, pierwsza dotyczy sytuacji , gdy konieczność sprawowania opieki zmusza do zakończenia dotąd wykonywania pracy, a druga pierwsza uniemożliwia rozpoczęcie nowej pracy. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca od wielu lat nie pracowała, stąd nie sposób mówić, że zrezygnowała z pracy z uwagi na konieczność opieki nad mężem. Natomiast jeśli chodzi o drugą sytuację , z którą ustawodawca wiąże powstanie uprawienia do świadczenia , o którym mowa w art.17 u.ś.r., to organy dokonywały oceny spełnienia pierwszej przesłanki wyłącznie z pespektywy jej dotychczasowej bierności zawodowej. Warto podkreślić, że jest to świadczenie przyznawane na wniosek, zatem od wnioskodawcy zależy, czy i w jakim czasie po wystąpieniu przesłanek do jego przyznania wystąpi o przyznanie prawa do tego świadczenia W ocenie Sądu natomiast kluczowe znaczenie ma to, czy charakter sprawowanej opieki, zakres wykonywanych czynności pielęgnacyjnych i ich częstotliwość, a także stan osoby , którą się opiekuje, wyklucza możliwość podjęcia zatrudnienia, a nadto, czy istnieją inne (niż konieczność sprawowania opieki) obiektywne przeszkody uniemożliwiające skarżącej świadczenie pracy. Lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej jej decyzji nie dostarcza w tym zakresie wystarczających informacji. Rolą organów jest zebranie odpowiedniego materiału dowodowego, jego ocena i ustalenie stanu faktycznego, który dałby odpowiedzieć na pytanie, czy wykonywane przez skarżącą czynności związane z opieką nad mężem, wykluczają możliwość podjęcia przez nią pracy. Organy winny ocenić, czy skarżąca jest zdolna do pracy i pozostawała w gotowości do jej podjęcia, jednak z uwagi na konieczność opieki nad niepełnosprawnym mężem, nie była w stanie tego zrobić. Organy winny ustalić również, czy nie istnieją inne niż konieczność sprawowania opieki – przeszkody w podjęciu zatrudnienia przez skarżącą np. utrata niezbędnych uprawnień. Jeżeli powód niepodejmowania zatrudnienia byłby inny niż konieczność sprawowania opieki nad mężem, rzeczywiście brak byłoby jednej z przesłanek do uzyskania świadczenia. Wyjaśnienie okoliczności pozwalających na rozstrzygnięcie tej kwestii należy do organu.

Z uwagi na powyższe wobec nie poczynienia wszystkich niezbędnych ustaleń doszło do naruszenia art. 7 k.pa. oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r. oraz art. 107 § 3 k.p.a. W takich warunkach Sąd uznał zasadność skargi i stwierdził podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Ponownie rozpatrując sprawę, organ odwoławczy uwzględni wyżej wskazaną wykładnię przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Powinno to znaleźć swoje odpowiednie przełożenie na ponowienie postępowania wyjaśniającego w niezbędnym zakresie (art. 136 k.p.a.) i poczynienie wyczerpujących ustaleń faktycznych oraz dokonanie pogłębionej oceny okoliczności niepodejmowania zatrudnienia przez skarżącą w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym mężem. Konieczna jest ustalenie i ocena charakteru wykonywanych przez skarżącą czynności w ramach opieki i pomocy udzielanej mężowi w zakresie niezbędnym dla zapewnienia mu opieki zgodnej z potrzebami osoby niepełnosprawnej, niezdolnej do samodzielnej egzystencji.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.