Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 161/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: stwierdzono, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, a przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art 3 par 2 pkt 8 w zw z art 149
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: SWSA Monika Niedźwiedź (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara-Dubiel WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 12 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie w przedmiocie nakazu rozbiórki I. stwierdza, że Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego aktu lub dokonania czynności w sprawie, III. w pozostałym zakresie skargę oddala, IV. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 100 złotych (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga M. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie. Skarżąca streściła przebieg postępowania w sprawie, które toczy się już od 2005 r. i było przedmiotem licznych rozstrzygnięć organów administracji publicznej, a także sądu administracyjnego.

W szczególności, skarżąca wskazuje, że po 12 latach organ I instancji wydał nakaz rozbiórki współwłaścicielom T. i J. S. (wcześniej w tym zakresie umarzając postępowania) w sprawie samowolnie wykonanej przez nich przebudowy instalacji kanalizacyjnej i pionu kanalizacyjnego, który podłącza tylko część nieruchomości do sieci kanalizacyjnej w całkiem innym miejscu niż wskazują na to wydane warunki techniczne Nr. 212/WK/ST/05 dla T. S. z naruszeniem prawa współwłasności. Decyzję organu I instancji utrzymał w mocy MWINB w Krakowie Decyzją nr. 928/2016 z dnia 04.11.2016 r. Decyzję rozbiórki dla Państwa S. Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie utrzymał mocy wyrokiem z dnia 27.06.2017r., sygn. akt. II SA/Kr 32/17, oddalając skargę Państwa S.. Naczelny Sad Administracyjny w W-wie sygn. akt: II OSK 3238/17, z dnia 04.07.2018r oddalił skargę kasacyjną Państwa S. utrzymując wyrok I instancji w mocy.

Po wydaniu 15 lutego 2016 r. decyzji przez PINB w Miechowie znak PINB-7356/9/165/08-16 określającej obowiązek rozbiórki dla Państwa S., T. S. bojąc się odpowiedzialności wniosła do nadzoru budowlanego pismo informując, że to nie ona budowała przyłącze kanalizacyjne o długości 3 m tylko Wodociągi [...]. Natomiast Wodociągi [...] wniosły do protokołu rozprawy administracyjnej z dnia 22.02.2016r. prowadzonego postępowania organu I instancji podnosząc, iż budowę w/w "przyłącza kanalizacyjnego o długości 3m. wraz ze studniami kanalizacyjnymi" nie budowały Wodociągi [...] tylko inwestor budowy Gmina [...].

W związku z powyższym sprawa ponownie trafiła do organu I instancji w celu zbadania czy doszło do "samowolnej budowy przyłącza kanalizacyjnego o długości 3 m wraz z dwoma studniami kanalizacyjnymi". Organ nadzoru budowlanego w Miechowie Decyzją z 30.06.2016r. umorzył postępowanie w zakresie przyłącza kanalizacyjnego. Decyzja organu I instancji została utrzymana przez organ II instancji w dniu 2 grudnia 2016r. znak; WOB.7721.540.2016.APAZ.

Sprawa trafiła ponownie przed WSA w Krakowie, który wyrokiem z dnia 9 listopada 2017r. sygn. akt; II SA/Kr 214/17 uchylił zaskarżoną decyzję.

Następnie organ I instancji 18.11.2021r. wydał decyzję Nr 152/2021, znak: PINB-7356/9/227/08-21, nakazując inwestorowi Gminie [...] rozbiórkę częściowo wykonanych robót budowlanych tylko wobec przyłącza kanalizacyjnego o długości 3m. Decyzja ta następnie została zaskarżona przez wszystkie strony do MWINB w Krakowie, który od grudnia 2021r. pozostawał bezczynny w sprawie, po wniesieniu skargi na bezczynność przez M.. B. organ przedłużył sobie termin do 30 czerwca 2022r. sprawa dalej czeka na rozpoznanie przez organ II instancji.

W skardze sformułowano także żądanie przyznania od Skarbu Państwa kwoty pieniężnej w wysokości [...] zł. na rzecz skarżącej M. B., a to z powodu pozorowanego, celowego i zamierzonego wydłużania postępowania przez organy nadzoru budowlanego, które w dalszym ciągu nie są w stanie określić całokształtu istotnych dowodów w sprawie, która jest rozpoznana począwszy od marca 2005r. przez PINB w Wieliczce, który to dopiero Postanowieniem z dnia 22.08.2005r. znak; PINB-7355/N/5/05, nałożył obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów przez T. i J. S.. Obecnie w wyniku kolejnych czynności podejmowanych od 2008r. przez organy nadzoru budowlanego w Miechowie, sprawa w dalszym ciągu nie została ostatecznie zakończona.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ podnosi, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie dotyczy postępowania odwoławczego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 18 listopada 2021 r. znak. PINB-7356/9/227/08-21 tj. od momentu otrzymania akt sprawy z PINB - co nastąpiło w dniu 29 grudnia 2021 r. Podkreślić przy tym należy, iż przewlekłe prowadzenie postępowania bada się w odniesieniu do konkretnego organu, do prowadzonego przez niego postępowania w danej instancji, a nie w stosunku do czasookresu całego postępowania prowadzonego przez różne organy lub sądy. Zdaniem organu skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania nie jest środkiem służącym skarżeniu zbyt długo trwającej sumy postępowań: pierwszo-instancyjnego, odwoławczego i np. egzekucyjnego lub sądowoadministracyjnego (prowadzonych przecież w tej samej sprawie). Środek ten musi być wniesiony odrębnie w stosunku do każdego z tych postępowań. Tak więc nie jest możliwe w postępowaniu administracyjnym wniesienie zażalenia na przewlekłość postępowań prowadzonych przez wszystkie organy orzekające w danej sprawie. Zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania winien odnosić się bowiem do konkretnego organu administracyjnego, który jest podmiotem stosunku prawnego, wyposażonym w kompetencję i jest władny określać szczegóły tego stosunku i dbać o realizację jego treści. Dlatego też ewentualną przewlekłość należy odnosić do konkretnego organu administracyjnego prowadzącego postępowanie w odpowiedniej instancji, a nie do całego postępowania administracyjnego prowadzonego w danej sprawie. Wskazać należy, iż art. 3 § 2 p.p.s.a. dopuszcza wniesienie skargi jedynie na przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku opieszałości działania organu w załatwieniu sprawy w konkretnie oznaczonym postępowaniu przez wydanie decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej.

Powyższe powoduje, że ocenie pod kątem wniesionych zarzutów winno podlegać postępowanie odwoławcze prowadzone przez MWINB pod znakiem WOB.7721.651.2021, w okresie od 29 grudnia 2021 r. do 8 lipca 2022 r. Organ podnosi zatem, że postępowanie odwoławcze toczyło się w sprawie, w której zgromadzono obszerny materiał dowodowy, akta sprawy organu I instancji zawierają bowiem ok.2500 tysięcy kart. Konieczne było przeanalizowanie zebranych dokumentów z uwzględnieniem zapadłych w sprawie kilku wyroków sądu administracyjnego i dokonanie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania przez organ I instancji celem ponownego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Nie można zarzucić organowi przewlekłego prowadzenia postępowania, gdyż organ nie podejmował czynności procesowych pozornych, niepotrzebnych, takich które przedłużają tok postępowania nie zmierzając do jego zakończenia. Nie są bowiem czynnościami pozornymi czynności dokonane przez MWINB w toku ocenianego postępowania, gdyż wezwanie o usunięcie braków formalnych wniesionego przez stronę odwołania czy też wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy - jest wymagane przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższe powoduje, że przeprowadzenie postępowania odwoławczego znak. WOB.7721.651.202l.AJAN nie nosiło cech przewlekłości, gdyż nie wliczając terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania lub okresów opóźnień wynikających z przyczyn niezależnych od organu, czas trwania postępowania drugoinstancyjnego był w ocenie organu adekwatny do czasu obiektywnie niezbędnego do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Organ wnosi w razie uwzględnienia skargi, o niestwierdzanie rażącego naruszenia prawa oraz oddalenie wniosku w przedmiocie nałożenia na organ grzywny. Wskazano, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a ppsa oznacza wadliwość działania organu administracji o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, co ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania wymaganych czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Dokonując więc oceny, czy naruszenie prawa ma charakter rażący nie można poprzestać prostym zestawieniu terminów, ale należy wziąć pod uwagę wszelkie uwarunkowania danej sprawy (por. wyroki NSA: z dnia 15 grudnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1783/20 i II OSK 1727/20, z dnia 4 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 3374/18, z dnia 17 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 2171/17). Wyjątkowe okoliczności związane z warunkami funkcjonowania organu administracji mogą stanowić usprawiedliwienie dla wydłużonego czasu rozpatrywania konkretnej sprawy (por. wyroki NSA: z dnia 15 grudnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1783/20 i II OSK 1727/20). Jak wskazano powyższej sprawa nie została rozpoznana w terminie, o którym mowa w art. 35§3 Kpa zarówno z uwagi na jej charakter w połączeniu z ograniczeniami w pracy organu wynikającymi z istniejącej sytuacji epidemiologicznej na terenie województwa małopolskiego. Dodatkowo podnieść należy, że aktualnie przed MWINB rozpatrywana jest duża liczba postępowań administracyjnych, wobec czego w pierwszej kolejności rozpatrywane są sprawy, w których występuje udokumentowany stan zagrożenia. Ponadto organ podnosi, że od kilku lat sytuacja kadrowa w tut. Inspektoracie jest bardzo trudna, bowiem istnieje duża rotacja pracowników i nie ma realnej możliwości takiej organizacji pracy, by nie zachodziły opóźnienia w załatwianiu spraw. Podnieść należy, że postępowania administracyjne prowadzone przez organ nadzoru budowlanego są w większości skomplikowane i wymagają specjalistycznej wiedzy, której nabycie wymaga co najmniej kilkunastu miesięcy pracy w WINB. Powyższe uwarunkowania powodują spiętrzenie dużej liczby spraw oczekujących na rozpatrzenie. Podnoszone okoliczności powinny mieć wpływ na ocenę stopnia naruszenia prawa. W niniejszym przypadku nie można mówić o przewlekłości organu, bowiem strony zostały poinformowane o wyznaczeniu przez organ nowego terminu załatwienia sprawy, a postępowanie zostało zakończone wydaniem przez MWINB w Krakowie w dniu 8 lipca 2022 r. ostatecznej decyzji. Gdyby jednak Sąd stwierdził, że na jakimś etapie postępowania miała miejsce przewlekłość to opóźnienie w załatwieniu sprawy na dzień wniesienia skargi było nieznaczne. Opóźnienie to nie wynikało ze złej woli organu, lecz ze skomplikowanego charakteru sprawy jak również ze wskazanych wyżej problemów związanych z funkcjonowaniem tut. Inspektoratu, które powodują wydłużenie czasu rozpatrywania wszystkich spraw, a nie tylko sprawy skarżącej. Organ wnosi o uwzględnienie powyższych okoliczności przy dokonywaniu oceny, czy ewentualne opóźnienie w załatwieniu sprawy, stanowiło przewlekłość mającą charakter rażący, gdyż zdaniem organu w sprawie nie można stwierdzić przewlekłości.

W odniesieniu do wniosku o przyznanie na rzecz skarżącej odpowiedniej sumy pieniężnej strona przeciwna podnosi, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, iż zasądzona suma pieniężna ma zrekompensować, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbek, jakiego doznał skarżący na skutek przewlekłości organu administracji, wobec czego wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do uszczerbku wywołanego bezczynnością lub przewlekłością (por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OSK 3271/19). Skarżąca nie wykazała takiego uszczerbku, który byłby bezpośrednim wynikiem działania lub zaniechania organu w niniejszym postępowaniu. Istniejący, wieloletni konflikt pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości nie tylko uniemożliwiał legalizowanie prowadzonych przez strony robót budowlanych, ale także determinował kolejne postępowania również przed innymi organami, za co tutejszy organ nie może ponosić konsekwencji. Ponadto podnieść należy, iż przedmiotem postępowania w sprawie przewlekłości jest sposób jego prowadzenia, a nie merytoryczna weryfikacja wydawanych w poprzednich postępowaniach rozstrzygnięć skarżonego organu lub innych publicznych podmiotów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w myśl art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a., kontrola sprawowana przez sąd administracyjny obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W tych przypadkach przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Celem skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a). Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyrok NSA: z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18; z dnia 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1802/19). Dla oceny, czy bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa w każdej sprawie konieczna jest indywidualna ocena. Nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów, musi być ono znaczne, bądź też przejawiać się w braku jakiejkolwiek reakcji organu na wniosek strony. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, co następuje. Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Miechowie z dnia 18 listopada 2021 r. znak PINB-7356/9/227/08-21 nakazano Inwestorowi Gminie [...] wykonać przymusową rozbiórkę wykonanych robót budowlanych – budowy przyłącza kanalizacyjnego od studzienki ozn. Nr I do studzienki ozn. Nr II na nieruchomości w miejscowości S. nr [...], gm. [...] – działka o nr ewid. [...] (k. 9 administracyjnych akt sprawy). Dnia 13 grudnia 2021 r. w placówce pocztowej skarżąca nadała odwołanie od tej decyzji. Pismem z dnia 28 grudnia 2021 r. odwołanie to wraz z innymi wniesionymi odwołaniami zostało przesłane do organu II instancji, to jest Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie (k. 22 administracyjnych akt sprawy). Organ odwoławczy wezwał następnie jednego z odwołujących się do uzupełnienia braku formalnego odwołania. Nastąpiło to (sic!) 17 marca 2022 r., zatem blisko trzy miesiące po przesłaniu odwołania. Już samo to kwalifikuje się do oceny w kategorii przewlekłego prowadzenia postępowania. Następnie dnia 4 kwietnia 2022 r. organ na podstawie art. 36 k.p.a. wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy wskazując, że wymaga tego konieczność wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy przy jednoczesnych występujących ograniczeniach w działaniu organów administracji związanych z COVID-19 a także znacznej ilości toczących się postępowań administracyjnych i zwiększeniem ilości spraw. Nowy termin wyznaczono na (sic!) 30 czerwca 2022 r. Brak jest podstaw ku temu, aby nowy termin mógł odbiegać od terminów określonych w art. 35 § 3 k.p.a. Maksymalny zatem termin, który organ mógł był wyznaczyć to termin dwumiesięczny, a to i tak przy zaistnieniu szczególnych przesłanek związanych ze złożonym charakterem sprawy. Pismem z dnia 9 maja 2022 r. skarżąca wniosła ponaglenie do organu odwoławczego.

W momencie wniesienia skargi (data wpływu skargi do tut. Sądu 21 czerwca 2022 r.) postępowanie przed organem II instancji jeszcze się nie zakończyło. Przed przystąpieniem do rozpoznania niniejszej skargi organ II instancji wydał dnia 8 lipca 2022 r. decyzję w przedmiocie odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Miechowie z dnia 18 listopada 2021 r. znak PINB-7356/9/227/08-21 (k. 102 administracyjnych akt sprawy).

Przebieg postępowania administracyjnego bez wątpienia dowodzi, że miało ono znamiona przewlekle prowadzonego postępowania. Kluczowe momenty dla tej oceny to wezwanie do usunięcia braków blisko po trzech miesiącach od przekazania odwołania oraz wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy w sposób niezgodny z wymogami art. 36 w zw. z art. 35 ust. 3 k.p.a. Dlatego w pkt I sentencji wyroku stwierdzono, ze Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, uznając jednocześnie, że zwłaszcza w kwestii stosowania art. 36 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 3 k.p.a., miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Doszło bowiem do oczywistego pogwałcenia regulacji prawnych.

Z uwagi na to, że na dzień orzekania zostało wydane rozstrzygnięcie przez organ odwoławczy należało orzec o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wydania aktu w sprawie (pkt II sentencji).

Odnosząc się do wniosku skarżącej o wymierzeniu jednostce odpowiedzialnej za zaniechanie grzywny lub nałożenie na nią obowiązku przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na zasadzie art. 149 § 2 p.p.s.a tut. Sąd stwierdza, co następuje.

Uprawnienie sądu administracyjnego do przyznania stronie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest szczególnym instrumentem, który poza funkcją dyscyplinującą ma na celu zadośćuczynienie stronie, której prawa w postępowaniu zostały naruszone. Powyższe nie jest tożsame z funkcją odszkodowawczą i zasądzenie sumy pieniężnej na tej podstawie nie wiąże się z określeniem materialnego wymiaru szkód poniesionych ewentualnie przez stronę. Charakter tego środka - skutkującego nie tylko obciążeniem finansowym dla organu, ale przysporzeniem finansowym na rzecz strony - jest bliższy zadośćuczynieniu, gdyż związany jest nie z wielkością rzeczywistych szkód, poniesionych przez nią w związku z bezczynnością lub przewlekłością, ale rozmiarem naruszenia jej praw przez bezprawne zachowanie organu. (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 marca 2022 r. III SAB/Gd 129/22). Przy czym fakt stwierdzenia przewlekłości postępowania lub bezczynności, nawet w stopniu rażącym, sam w sobie nie stanowi dostatecznej przesłanki do przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego. Gdyby bowiem był taki zamiar ustawodawcy, wówczas brzmienie przepisu art. 149 § 2 p.p.s.a. miałoby treść odmienną, obligując wprost sąd do przyznania sumy pieniężnej bądź grzywny, a nie jedynie ustanawiając taką możliwość. Stosowanie środków określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a. jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której sąd może skorzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Wybór odpowiedniego środka powinien być zasadniczo warunkowany celem skargi na przewlekłość, którym jest zwalczenie tych stanów mających miejsce w postępowaniu i doprowadzenie do jego zakończenia. Istotna jest również funkcja prewencyjna, mająca na celu zapobieganie, aby w przyszłości organ administracji nie dopuszczał do powstania stanu przewlekłości w postępowaniu. (tak wyrok NSA z 15 grudnia 2021 r., II OSK 2105/21).

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do zasądzenia wnioskowanej kwoty. W ocenie Sądu już sam fakt stwierdzenia rażącego naruszenia prawa i wytknięcie organowi uchybień skutkujących uznaniem przewlekłości jest wystarczający, aby uczynić zadość funkcji prewencyjnej stosowanych regulacji. Ponadto w tym kontekście skarżąca niezasadnie łączy z tym postępowaniem inne postępowania, które w istocie zainicjowane zostały w 2005 r. i pozostają w związku z osobą i nieruchomością skarżącej, jednak nie są tą sprawą administracyjną. Wreszcie zauważyć należy, że już samo wniesienie skargi do sądu odniosło skutek albowiem organ II instancji wydał decyzję i zakończył sprawę.

Wobec powyższego orzeczono o oddaleniu wniosku o przyznanie kwoty pieniężnej 20.000 złotych na rzecz skarżącej, o czym orzeczono w pkt III sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.