Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1026/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 157 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch sędzia del. WSA Jacek Fronczyk (spr.) Protokolant Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 894/07 w sprawie ze skargi J. K., A. K., G. B., G. C., M. P., A. K., M. K. i W.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości 1/ uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania; 2/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie na rzecz J. K. kwotę 474 (czterysta siedemdziesiąt cztery) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2008 r. o sygn. akt II SA/Rz 894/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. K., A. K., G. B., G. C., M. P., A. K., M. K. i W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie, działając na podstawie art. 17 pkt 1 oraz art. 157 w związku z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Lesku z dnia [...] lutego 1957 r. nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że J. K., działając w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik pozostałych spadkobierców M. K., wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Lesku z dnia [...] lutego 1957 r. nr [...] w części dotyczącej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ziemskiej, położonej we wsi H., a będącej własnością jego ojca – M. K. Zarzucił rażące naruszenie art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa niepozostających we faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46, poz. 339) oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. w sprawie sposobu określenia przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie, gdy ich granice zostały zatarte oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany (Dz. U. Nr 45) w związku z art. 28 i art. 109 kpa.

Według wnioskodawcy w skład wymienionej nieruchomości ziemskiej wchodziły parcele gruntowe I. kat. [...],[...] i [...] o obszarze 12 morgów (6,72 ha), opisane w Iwh [...] ks. gr. gm. kat. T., co odpowiada w ewidencji gruntów i budynków częściom działek ewidencyjnych nr [...],[...] i [...] w obrębie H. Zainteresowany wniósł o zwrot nieruchomości oznaczonych jako działki ewidencyjne nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] o łącznej powierzchni 5,66 ha, natomiast w odniesieniu do działek nr [...],[...],[...] i [...] o łącznej powierzchni 1,06 ha wniósł o wydanie orzeczenia w trybie art. 158 § 2 kpa i ustalenie odszkodowania.

Na podstawie stosownych postanowień Sądu Rejonowego w Lesku organ ustalił, że spadek po M. K. nabyli: J. K., A. K., T. K., G. C. i M. P. Natomiast spadek po T. K. nabyli: G. B., W. S., A. K. oraz M. K.

Organ wskazał, że decyzja PPRN w Lesku z dnia [...] lutego 1957 r. wydana została na podstawie dekretu z dnia 5 lutego 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR (Dz. U. Nr 59, poz. 318) oraz wspomnianego wyżej dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa niepozostających we faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego, jak również rozporządzenia wykonawczego w sprawie dekretu z dnia 16 września 1950 r., a ogłoszona została w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z 1957 r. Nr 3, poz. 18 i 19. Pomimo podjętych prób, nie udało się znaleźć wykazów osób, których mienie przejęto przedmiotową decyzją.

W dalszej części uzasadnienia SKO w Krośnie powołało art. 28 i art. 157 § 2 kpa, stosownie do których postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się bądź to na żądanie strony, bądź też z urzędu. Zdaniem organu, interes prawny w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości mogą posiadać jedynie strony postępowania zakończonego decyzją, będącą przedmiotem weryfikacji, a w szczególności osoby, którym w chwili wydawania takiej decyzji przysługiwało prawo własności do nieruchomości przejętych na rzecz Państwa lub też następcy prawni tych osób. Organ prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w fazie postępowania wstępnego bada m. in. kwestię legitymacji podmiotu składającego wniosek w tym przedmiocie, bowiem spełnienie powyższego warunku determinuje uruchomienie postępowania właściwego w kwestii badania legalności zaskarżonego aktu. Organ przytoczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 1999 r. o sygn. akt IV SA 2152/97 (Lex nr 47902), w którym zajęto stanowisko, że gdy podmiot żądający stwierdzenia nieważności decyzji nie jest stroną, w rozumieniu art. 28 kpa, koniecznym staje się odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 kpa. SKO w Krośnie wskazało, że z zalegającej w aktach sprawy umowy kupna – sprzedaży z dnia [...] maja 1932 r. wynika, że M. K. (poprzednik prawny wnioskodawców) nabył nieruchomość – pgr 1. kat. [...],[...] oraz [...], położoną w T. Pismo Starosty Leskiego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] wskazuje, że na terenie wsi H. pierwsze prace związane z założeniem ewidencji gruntów po II wojnie światowej rozpoczęto w 1959 r. W ich wyniku ustalono nowe granice obrębu H., natomiast zakończono je i zatwierdzono decyzją PPRN w Lesku z dnia [...] kwietnia 1962 r. nr [...]. Do zakończenia powyższych prac obowiązywał stan katastralny, zatem parcele katastralne nr [...],[...] i [...] do czasu zatwierdzenia postępowania w sprawie ewidencji, wymiany i parcelacji gruntów wsi H. należały do wsi T., co wynika z rejestru ustalenia stanu posiadania. Ustalenie powierzchni wsi H. w stanie katastralnym nie jest możliwe, bowiem w zasobie geodezyjnym Starostwa Powiatowego w Lesku brak jest rejestrów katastralnych. Natomiast powierzchnia wsi H. ustalona na podstawie powyższych prac wynosiła 1446,75 ha (wynika to z rejestru i stanowi różnicę powierzchni mierzonej – 1823,2230 ha względem powierzchni przyłączonej do wsi T., S. i C. – 376,4730 ha).

Organ powołał się również na treść pisma Starosty Bieszczadzkiego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], informującego, że w 1945 r. granica państwowa między Polską a ZSRR została ustalona środkiem rzeki San, w związku z czym wieś T. została podzielona na dwie części, z których grunty leżące po prawej stronie rzeki San (patrząc w kierunku zgodnym z jej biegiem) weszły w skład ZSRR, zaś grunty znajdujące się po lewej stronie rzeki pozostały na terenie Polski i zostały włączone do wsi H. Powyższe wynika z map katastralnych z 1952 r., gdzie wieś H. miała powierzchnię 907 ha, natomiast wieś T. 1336 ha. Po założeniu II etapu ewidencji gruntów i budynków wsi H. miała ona 1446 ha, zaś T. – 591 ha.

SKO w Krośnie wskazało również na postanowienie Prezydium PRN w Lesku z dnia [...] marca 1966 r. nr [...], wydane w oparciu o art. 105 § 2 ówcześnie obowiązującego kpa, wyjaśniające – w oparciu o rejestr pomiarowo – klasyfikacyjny II etapu ewidencji gruntów wsi H., zatwierdzony w dniu [...] kwietnia 1962 r. – które grunty zostały przejęte i stanowią własność Skarbu Państwa na podstawie decyzji Prezydium PRN w Lesku z dnia [...] lutego 1957 r. Postanowienie to wymieniało numery ewidencyjne działek we wsi H., przejęte na rzecz Skarbu Państwa o ogólnej powierzchni 1398,0310 ha. W postanowieniu tym wskazane są m. in. działki nr [...] i [...], które wedle przedłożonego przez wnioskodawcę J. K. wykazu zmian gruntowych oraz treści pisma Starosty Leskiego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] obejmują parcele gruntowe, stanowiące uprzednio własność M. K.. Natomiast działka nr [...] w latach 60-tych ubiegłego stulecia składała się m. in. z działek o nr [...] oraz [...] również uwidocznionych w przedstawionym wyżej postanowieniu wyjaśniającym.

W ocenie SKO, przedmiotowe postanowienie wyjaśniające nie może stanowić dowodu potwierdzającego fakt, że nieruchomości będące przedmiotem niniejszego postępowania przejęte zostały na rzecz Skarbu Państwa decyzją PPRN w Lesku z dnia [...] lutego 1957 r. Wyjaśnienie dokonane w trybie art. 105 § 2 kpa nie mogło bowiem prowadzić do nowego rozstrzygnięcia ani do uzupełniania poprzedniego rozstrzygnięcia w sposób niezgodny z brzmieniem pierwotnego rozstrzygnięcia, nie mogło też opierać się na nowych dowodach ani też ustaleniach. Tymczasem, zdaniem SKO, postanowienie PPRN w Lesku z dnia [...] marca 1966 r. zmieniło treść rozstrzygnięcia zawartego w decyzji PPRN z dnia [...] lutego 1957 r., ponieważ zmieniona została powierzchnia przejętych gruntów wsi H. z 922,45 ha na 1398,0310 ha. Tym samym, według organu, postanowienie wyjaśniające dotyczyło nie tylko gruntów przejętych na Skarb Państwa orzeczeniem z dnia [...] lutego 1957 r., ale także innych nieruchomości, których pierwotne orzeczenie z dnia [...] lutego 1957 r. nie dotyczyło.

Reasumując, organ wyraził przekonanie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, że J. K. oraz pozostałym spadkobiercom M. K. przysługuje jakiekolwiek prawo do nieruchomości położonych w H., a przejętych na rzecz Skarbu Państwa decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Lesku z dnia [...] lutego 1957 r., ponieważ grunty gm. kat. T. według stanu na rok 1957 nie mogły być objęte tą decyzją. Przyłączenie części T. do wsi H. nastąpiło bowiem formalnie dopiero w 1962 r., tj. przy założeniu ewidencji gruntów. Dlatego też, w ocenie SKO, wnioskodawcy nie legitymują się jakimkolwiek tytułem prawnym w stosunku do nieruchomości objętych postępowaniem zakończonym przedmiotową decyzją, co mogłoby stanowić podstawę do uznania ich za osoby uprawnione do żądania stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia [...] sierpnia 2007 r. J. K., działając w imieniu własnym oraz w imieniu pozostałych spadkobierców M. K., złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając organowi, że występujące w sprawie wątpliwości, czy nabyte przez M. K. nieruchomości we wsi T. objęte były orzeczeniem PPRN w Lesku z dnia [...] lutego 1957 r. nie zostały poparte dowodami przeciwnymi w stosunku do dowodów załączonych do wniosku, zwłaszcza mapy uzupełniającej, przyjętej do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Lesku w dniu [...] grudnia 2006 r. pod nr [...].

Zdaniem wnioskodawców, decyzja SKO w Krośnie rażąco narusza przepis art. 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r., ponieważ przedmiotem orzeczenia powinny być oznaczone nieruchomości ziemskie, a nie grunty stanowiące obszary katastralne poszczególnych wsi bez podania ich oznaczeń katastralnych, § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. w związku z art. 28 i art. 109 § 1 kpa, ponieważ w orzeczeniu nie zamieszczono wzmianki o nazwiskach i imionach właścicieli nieruchomości ziemskich o nieznanych adresach zamieszkania, a także brak jest oznaczenia stron postępowania, tj. właścicieli przejmowanych nieruchomości ziemskich, którzy w tym czasie mieszkali w powiecie leskim.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...], stosując art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 157 w związku z art. 28 kpa, utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r., nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku.

Odnosząc się do kwestii mapy uzupełniającej, przyjętej do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu [...] grudnia 2006 r., organ stwierdził, że mapa ta nie może stanowić dowodu potwierdzającego, że objęte nią parcele (stanowiące własność M. K.), położone w obrębie T., objęte były decyzją PPRN w Lesku z dnia [...] lutego 1957 r. Z wykazu tego wynika, że odpowiadają one działkom ewidencyjnym obrębu H., jednak ewidencja gruntów założona została dopiero w 1962 r., tj. po dacie orzeczenia PPRN w Lesku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję spadkobiercy M. K. wnieśli o jej uchylenie i wydanie orzeczenia stwierdzającego nieważność decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Lesku z dnia [...] lutego 1957 r. nr [...] w części dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa gruntów położonych w H., a będących własnością M. K. Według skarżących, decyzja stanowiąca przedmiot ich skargi nie uwzględnia okoliczności, że nie odnaleziono żadnego dokumentu dotyczącego przypisania lewobrzeżnej części wsi T. do wsi H., dlatego też należy, w ich ocenie, domniemywać, że decyzja w tej kwestii zapadła w 1945 r., tj. w momencie ustalania granicy polsko – radzieckiej na tym odcinku. Przemawia za tym również fakt, że cały teren, którego dotyczy sprawa, w roku 1947 objęty był akcją "WISŁA", zaś w 1951 r. został w całości zagospodarowany przez Państwowe Gospodarstwa Rolne i taka sytuacja miała miejsce do października 1956 r. Również gospodarstwo M. K., położone na terenie wsi T., włączonej do wsi H. w momencie ustalania granicy w 1945 r., zostało zagospodarowane przez jedno z takich Państwowych Gospodarstw Rolnych. Zdaniem wnioskodawców, błędny jest pogląd organu, że przyjęcie do zasobów operatu pomiarowo – klasyfikacyjnego wsi H. w 1962 r. oznacza jednocześnie datę faktycznej zmiany granic administracyjnych pomiędzy wsiami T. i H. Operat taki może być bowiem według wnioskodawców wykonany w dowolnym czasie dla różnych miejscowości i z żadnego przepisu nie wynika, że wykonanie takiego operatu stanowi datę ustalenia granic administracyjnych. Nie można także takiego operatu uznać za decyzję administracyjną, dotyczącą ustalenia lub zmiany granic.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie wniosło o jej oddalenie, przytaczając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, oceniając legalność zaskarżonej decyzji, uznał, że nie narusza ona prawa.

Sąd wyjaśnił, że domagając się stwierdzenia nieważności decyzji PPRN z dnia [...] lutego 1957 r. nr [...] o przejęciu na własność Państwa nieruchomości, skarżący wskazali na kontrakt kupna – sprzedaży z dnia [...] maja 1932 r., zawarty przez poprzednika prawnego skarżących – M. K. z Z. P., mocą którego M. K. nabył nieruchomość rolną składającą się z parcel gruntowych l.kat. [...],[...] i [...], położoną w miejscowości T. Rzecz jednak w tym, że kwestionowane orzeczenie nie wymienia tej miejscowości. Postępowanie wykazało, że przedmiotowa nieruchomość należała do wsi T. do 1962 r., to jest do czasu zatwierdzenia ustaleń stanu posiadania i szacunku gruntów, objętych postępowaniem wymiany gruntów we wsi H., co nastąpiło decyzją PPRN w Lesku z dnia [...] kwietnia 1962 r. nr [...]. Do H. przyłączono wówczas nieruchomości należące do wsi T., S. i C.

Sąd zwrócił uwagę, że przepis art. 16 § 1 kpa ustanawia ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Od tej reguły ustawodawca dopuścił pewne wyjątki, a jednym z nich jest stwierdzenie nieważności na podstawie przepisu art. 156 § 1 kpa. Takie wzruszenie ostatecznej decyzji może nastąpić jedynie w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności, które może być wszczęte z urzędu lub na wniosek strony. Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzi przesłanka z art. 156 § 1 pkt 3 kpa, tj. gdy sprawa była poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją, wydaną w tym samym przedmiocie i przy udziale tych samych stron. W razie odmienności przedmiotu sprawy lub udziału innych stron przesłanka ta nie występuje, a organ powinien rozważyć, czy żądanie wszczęcia postępowania jest zgłoszone przez podmiot mający w rozstrzygnięciu sprawy interes prawny. Z kolei odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności następuje w drodze decyzji (art. 157 § 3 kpa). Ma to miejsce wówczas, gdy żądanie wniesione zostało przez podmiot niebędący stroną w sprawie albo gdy wniosła je strona niemająca zdolności do czynności prawnych, a w przekonaniu organu nie ma podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu.

WSA w Rzeszowie podzielił stanowisko organu, że interes prawny w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości posiadają jedynie strony postępowania zakończonego tą decyzją, w szczególności właściciele nieruchomości przejętych na rzecz Państwa lub ich spadkobiercy. Uznał także za prawidłowe twierdzenie organu, że wnioskowane przez skarżących parcele gruntowe [...],[...] i [...], należące do gm. kat. T., nie były objęte kwestionowaną decyzją z dnia [...] lutego 1957 r. nr [...], co oznacza, że spadkobiercy M. K. nie posiadają legitymacji do żądania stwierdzenia jej nieważności.

Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, mając za podstawę art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę kasacyjną złożył J. K., zarzucając niewłaściwe zastosowanie art. 28 kpa, poprzez uznanie, że objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzja nie dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, że postępowanie organu administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe rozpoznanie sprawy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem zawiera usprawiedliwione podstawy, co sprawia, że zasługuje na uwzględnienie.

Istotnie, brak interesu prawnego wnioskodawcy powoduje, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości nie może być prowadzone, co winno skutkować odmową wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Interes prawny bowiem posiadają jedynie strony postępowania zakończonego taką decyzją (właściciele nieruchomości przejętych na rzecz Skarbu Państwa lub ich spadkobiercy). Jednak kwestia interesu prawnego wnioskodawców w kontekście stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy nie została należycie zbadana i oceniona. To sprawia, że zarzut naruszenia art. 28 kpa jest uzasadniony.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie zwróciło uwagę na postanowienie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Lesku z dnia [...] marca 1966 r. nr [...], wydane na podstawie art. 105 § 2 ówcześnie obowiązującego kpa, wskazujące – w oparciu o rejestr pomiarowo – klasyfikacyjny II etapu ewidencji gruntów wsi H., zatwierdzony w dniu [...] kwietnia 1962 r. – które grunty zostały przejęte mocą orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Lesku z dnia [...] lutego 1957 r. nr [...] i stanowią własność Skarbu Państwa, jednakże Sąd I instancji w swych rozważaniach w ogóle do tego się nie odniósł.

Według SKO w Krośnie, powyższe postanowienie – biorąc pod uwagę jego podstawę prawną – miało charakter wyjaśniający i wymieniało numery ewidencyjne działek we wsi H., przejęte na rzecz Skarbu Państwa, o ogólnej powierzchni 1398,0310 ha. Wskazane w nim zostały m. in. działki nr [...] i [...] oraz działka nr [...], składająca się w latach 60-tych ubiegłego stulecia m. in. z działek o nr [...] oraz [...], które wedle przedłożonego przez skarżącego J. K. wykazu zmian gruntowych oraz treści pisma Starosty Leskiego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] obejmują parcele gruntowe, stanowiące uprzednio własność M. K..

Skoro tak, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie winien w pierwszej kolejności ocenić twierdzenia organu w tym zakresie i wykazać, jaki charakter w rzeczy samej ma przedmiotowe postanowienie i co z niego dla sprawy wynika, zwłaszcza że stanowisko organu wykazuje daleko idącą niekonsekwencję w rozumowaniu, a wręcz sprzeczność, gdyż z jednej strony odmawia postanowieniu jakiegokolwiek waloru dowodowego w sensie prawnym, z drugiej zaś strony – mimo wszystko – uznając je za wyjaśniające, neguje jego treść, argumentując, że wyjaśnienie dokonane w trybie art. 105 § 2 dawnego kpa nie mogło prowadzić do nowego rozstrzygnięcia ani do uzupełniania poprzedniego w sposób niezgodny z brzmieniem pierwotnego rozstrzygnięcia, nie mogło też opierać się na nowych dowodach ani też ustaleniach. Co więcej, zdaniem organu, postanowienie to zmieniło treść rozstrzygnięcia zawartego w kwestionowanym orzeczeniu z dnia [...] lutego 1957 r., gdyż jego mocą zmieniona została powierzchnia przejętych gruntów wsi H. z 922,45 ha na 1398,0310 ha. Wobec tego rodzaju twierdzeń organu administracji, brak jakiejkolwiek oceny Sądu I instancji w tym aspekcie czyni trafnym zarzut naruszenia art. 28 kpa i to bez konieczności odnoszenia się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 185 § 1 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.