Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 322/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2024-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 189f par. 2 i 3, art. 189d
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 143d pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 615
law: Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi V. GmbH w D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 4 kwietnia 2024 r. nr 2001-IOC.4355.5.2024 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 21 czerwca 2022 r. w Oddziale Celnym w Białymstoku importer V. GmbH z D. w Niemczech (dalej jako: "Spółka"), działając przez przedstawiciela bezpośredniego P. Sp. z o.o. z siedzibą

w G., dokonał zgłoszenia celnego do procedury dopuszczenia do obrotu towary ujęte w trzech pozycjach tj.:

pozycja 1 - profile ze stali niestopowej, ciągnione na zimno i przeznaczone do produkcji pojazdów silnikowych kod CN Taryfy Celnej 7216690000;

pozycja 2 - tuleje blokujące/wykonane z innych stali stopowych, formowanych na zimno kod CN Taryfy Celnej 72287090,

pozycja 3 - profile masztowe I - profil 108 x 60mm - części do wózka widłowego, gorącowalcowane i prostowane, wykonane ze stali niestopowej kodu CN Taryfy Celnej 72163211.

Zgłoszenie zostało zarejestrowane pod pozycją MRN nr [...]. Z przedstawionych dokumentów m.in. CMR nr: [...], [...] i [...] oraz faktury o nr: [...] z dnia [...] czerwca 2022 r., [...] z dnia

[...] czerwca 2022r. r., [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. wynikało, że towar objęty ww. zgłoszeniem został przywieziony z Federacji Rosyjskiej.

W wyniku przeprowadzonej przez organ celny weryfikacji zgłoszenia celnego oraz załączonych do niego dokumentów stwierdzono, że przedmiotowy towar z poz. 2 i 3 podlega zakazowi określonemu w art. 3g ust. 1 lit. a-c rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014 z dnia 31 lipca 2014 r. dotyczącego środków ograniczających

w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie (Dz. Urz. UE L 2014 r. Nr 229, str. 1), ponieważ jest towarem wymienionym w załączniku XVII do ww. rozporządzenia. Z uwagi na powyższe organ odmówił zwolnienia towarów objętych zgłoszeniem celnym MRN nr [...] z dnia 21 czerwca 2022 r. do wnioskowanej procedury dopuszczenia do obrotu.

W związku ze złożonym w dniu 29 czerwca 2022 r. przez przedstawiciela importera wnioskiem, zgłoszenie celne MRN nr [...] zostało unieważnione, a przedmiotowy towar został objęty procedurą tranzytu według MRN [...] z dnia 29 czerwca 2022 r. i zwrócony do nadawcy. Opuścił on obszar Unii Europejskiej w dniu 1 lipca 2022 r. przez przejście graniczne z Rosją – [...].

Pismem z 28 kwietnia 2023 r. Naczelnik Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku zawiadomił importera o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia zakazu określonego w art. 3g ust. 1 lit. a-c rozporządzenia Rady nr 833/2014.

W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie pełnomocnik importera w piśmie

z 17 maja 2023 r. wniósł o umorzenie wszczętego postępowania administracyjnego

z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Pełnomocnik wyjaśnił, że zgodnie z pismem Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku z 24 czerwca 2022 r. wszystkie towary, których dotyczyło przedmiotowe zgłoszenie celne do procedury dopuszczenia do obrotu, zostały objęte procedurą reimportu, co potwierdza załączony do pisma dokument tranzytowy MRN o nr [...].

W związku z powyższym, zdaniem pełnomocnika Spółki, nie doszło do naruszenia zakazu określonego w rozporządzeniu Rady nr 833/2014.

Po przeprowadzeniu postępowania, pismem z 5 lipca 2023 r., organ celno-skarbowy zawiadomił pełnomocnika Spółki o możliwości zapoznania się

i wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik strony podtrzymał wcześniejsze stanowisko Spółki odnośnie braku podstaw do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Jednocześnie ponownie podkreślił, że 28 czerwca 2022 r. Spółka złożyła wniosek o unieważnienie zgłoszenia celnego o nr [...] i objęcie towaru procedurą tranzytu. Towary zostały wywiezione z Polski do Rosji na podstawie dokumentu MRN nr [...] z dnia 29 czerwca 2022 r.

Decyzją z 17 stycznia 2024 r. nr 318000-COC1.4227.26.2023.EM, Naczelnik Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 13.368,00 zł za naruszenie zakazu przywozu do Unii wyrobów z żelaza i stali, o których mowa w art. 3g ust. 1 lit. a-c rozporządzenia Rady nr 833/2014 poprzez przywóz i zgłoszenie do procedury dopuszczenia do obrotu towaru z Federacji Rosyjskiej, klasyfikowanego do kodu CN Taryfy Celnej 72287090 tj. tuleje blokujące/wykonane z innych stali stopowych, formowanych na zimno oraz kodu CN Taryfy Celnej 72163211 tj. części do wózków widłowych według MRN nr [...] z dnia 21.06.2022 r. (poz. 2 i poz. 3).

Pismem z 8 lutego 2024 r. pełnomocnik Spółki złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o uchylenie jej w całości i orzeczenie co do istoty sprawy po przyjęciu formalnej teorii dowodowej.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku decyzją z 4 kwietnia 2024 r. nr 2001-IOC.4355.5.2024, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że na podstawie przeprowadzonej weryfikacji zgłoszenia celnego MRN nr [...]

z dnia 21 czerwca 2022 r. oraz załączonych do niego dokumentów CMR nr 221241, 221245 i 221242 organ celny ustalił, że nadawcą towaru była firma z Federacji Rosyjskiej – JSC "O.". Przedmiotowy towar został przywieziony z Federacji Rosyjskiej i zaklasyfikowany do kodu CN Taryfy Celnej 72287090 (poz. 2) oraz kodu CN Taryfy Celnej 72163211 (poz. 3) i jest ujęty w załączniku XVII rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014. Zgłoszenie towaru do procedury dopuszczenia do obrotu według MRN nr [...] z dnia 21 czerwca 2022 r. jednoznacznie wskazuje na popełnienie naruszenia przepisów wynikających z rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014. Niezaprzeczalnym jest fakt, że towary podlegające sankcjom zostały przywiezione na terytorium Unii Europejskiej z Rosji przez przejście w drogowe w Bobrownikach i zostały objęte procedurą tranzytu na podstawie zgłoszenia MRN nr [...] (zgłoszenie poprzedzające).

DIAS uznał zatem, że Naczelnik Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego

w Białymstoku w zaskarżonej decyzji słusznie stwierdził, że towar będący przedmiotem postępowania podlega zakazowi przywozu, o którym mowa w art. 3g ust. 1 lit. a-c rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014 i nałożył na importera karę pieniężną.

Jak zauważył DIAS, o waga i okoliczności naruszenia prawa w przedmiotowej sprawie są znaczne, gdyż egzekwowanie przepisów dotyczących sankcji nałożonych na Rosję w związku z agresją na Ukrainę stanowi ważny interes publiczny, bowiem jest istotnym elementem wspólnotowej polityki gospodarczej. W przedmiotowej sprawie działania strony wskazują na świadomość istnienia zakazu importu wyrobów z żeliwa i stali.

Odnośnie zaś sposobu zachowania się Spółki w celu usunięcia skutków naruszenia prawa, organ wskazał, że złożenie przez nią wniosku o unieważnienie zgłoszenia importowego, objęcie przedmiotowego towaru procedurą tranzytu oraz wywóz towarów z obszaru Unii Europejskiej nie ma istotnego wpływu na niezaprzeczalne naruszenie zakazu przywozu towarów podlegających ograniczeniom oraz w konsekwencji nałożenia kary pieniężnej.

Organ ponadto przeanalizował uwarunkowania osobiste strony oraz jej sytuację finansową, co zostało uwzględnione przez organ pierwszej instancji przy określaniu wysokości administracyjnej kary pieniężnej.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając naruszenie:

1. przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

- art. 107 § 3 w zw. z art. 8 i 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: "k.p.a.") poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej decyzji oraz poprzez zaniechanie dokonania wnikliwej analizy materiału dowodowego

i niepodjęcie niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

- art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy;

- art. 81a § 1 k.p.a. poprzez rozstrzyganie wątpliwości faktycznych na niekorzyść strony, w sytuacji, gdy Spółka dokonała należytych działań, które nie pozwoliły na nałożenie przedmiotowej kary;

- art. 189f § 2 i 3 k.p.a. poprzez nałożenie na Spółkę kary mimo przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa;

- art. 15 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do argumentacji przedstawionej przez skarżącą w toku postępowania i przyjęcie w bezkrytyczny sposób stanowiska organu pierwszej instancji w zakresie naruszenia zakazu przywozu do Unii wyrobów z żelaza i stali, o których mowa w art. 3g ust. 1 lit. a-c rozporządzenia Rady nr 833/2014, bez przeprowadzenia samodzielnego postępowania wyjaśniającego;

2. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest: jego naruszenia przez Spółkę:

- art. 3g ust. 1 lit. a-c rozporządzenia Rady nr 833/2014 poprzez jego zastosowanie w sytuacji braku [pisownia oryginalna – przyp. sądu];

- art. 174 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny (Dz. U. UE z 2013 r. poz. 269.1, dalej jako: "u.k.c.") poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż towary będące przedmiotem unieważnionego zgłoszenia celnego i objęte procedurą reimportu podlegają sankcjom za przywóz;

- art. 143d pkt. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, dalej jako: "ustawa o KAS") poprzez nałożenie na skarżącą kary pieniężnej, podczas gdy Spółka nie naruszyła zakazu określonego w art. 3g ust. 1 lit. a-c rozporządzenia Rady nr 833/2014.

W oparciu o powyższe zarzuty autor skargi wniósł o: uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na rzecz Spółki zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z właściwymi przepisami.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Pismem procesowym z 12 lipca 2024 r. Spółka odniosła się do argumentacji odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Istota sporu w sprawie niniejszej dotyczy stwierdzenia, czy Spółka winna podlegać nałożonej na nią administracyjnej karze pieniężnej w wysokości 13.368,00 zł ze względu na naruszenie przez nią zakazu przywozu do Unii wyrobów z żelaza

i stali, o których mowa w art. 3g ust. 1 lit. a-c rozporządzenia Rady nr 833/2014.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowią następujące przepisy:

W myśl art. 3g ust. 1 rozporządzenia Rady nr 833/2014 zakazuje się:

a) bezpośredniego lub pośredniego przywozu do Unii wyrobów z żelaza i stali wymienionych w załączniku XVII, jeżeli: pochodzą one z Rosji; lub zostały wywiezione z Rosji; b) bezpośredniego lub pośredniego zakupu wyrobów z żelaza

i stali wymienionych w załączniku XVII, które znajdują się w Rosji lub pochodzą

z Rosji; c) transportu wyrobów z żelaza i stali wymienionych w załączniku XVII, jeżeli pochodzą one z Rosji lub są wywożone z Rosji do jakiegokolwiek innego kraju.

W załączniku XVII do ww. rozporządzenia, który zawiera wykaz wyrobów z żeliwa

i stali, o których mowa w art. 3g, wskazano między innymi kody CN 72287090 Pręty zwykłej jakości i kształtowniki lekkie ze stali niestopowej i pozostałej stali nie stopowej oraz CN 72163211 Kątowniki i profile z żeliwa lub stali niestopowej.

Karę za naruszenie opisanego wyżej zakazu przewidują przepisy krajowe. Po myśli art. 143d pkt 2 ustawy o KAS osoba lub podmiot, które naruszają zakaz,

o którym mowa w art. 1ja ust. 1, art. 1k ust. 1 lub art. 1u ust. 1 rozporządzenia 765/2006 [bez znaczenia w sprawie niniejszej] lub art. 2e ust. 1 lub 3, art. 3 ust. 1 lub 2, art. 3a ust. 1, art. 3g ust. 1, art. 3h ust. 1, art. 5 ust.1-6, art. 5a ust. 1, 2 lub 4, art. 5aa ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 5f ust. 1, art. 5h, art. 5i ust. 1 lub art. 5j ust. 1 lub 2 rozporządzenia Rady nr 833/2014, podlegają karze pieniężnej. Zgodnie zaś z treścią art. 143e tej ustawy karę pieniężną, o której mowa w art. 143d, nakłada naczelnik urzędu celno-skarbowego w drodze decyzji administracyjnej w wysokości do 20.000.000 zł.

Z uwagi na to, że ustawa o KAS nie zawiera samodzielnych zasad nakładania kar pieniężnych, konieczne w tym względzie jest odwołanie się do przepis działu IVa k.p.a. Jak wynika więc z art. 189b tej ustawy, przez administracyjną karę pieniężną rozumie się określoną w ustawie sankcję o charakterze pieniężnym, nakładaną przez organ administracji publicznej, w drodze decyzji, w następstwie naruszenia prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku albo naruszeniu zakazu ciążącego na osobie fizycznej, osobie prawnej albo jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Co przy tym istotne na gruncie niniejszej sprawy, to zawarte

w art. 189d k.p.a. dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej. Z przepisu tego wynika, że wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę: 1) wagę i okoliczności naruszenia prawa,

w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia; 2) częstotliwość niedopełniania

w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara; 3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe; 4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa; 5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa; 6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła; 7) w przypadku osoby fizycznej - warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana. Po myśli natomiast art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.

Jak wynika z ustaleń podjętych w sprawie, towar zgłoszony przez Spółkę do procedury dopuszczenia do obrotu, którego nadawcą jest podmiot rosyjski, został przywieziony z Federacji Rosyjskiej, a ponadto został ujęty w załączniku XVII do rozporządzenia Rady nr 833/2014. Skład orzekający popiera zatem stwierdzenie organów obu instancji, że zaistnienie powyższych okoliczności świadczy

o naruszeniu przepisów art. 3g ust. 1 lit. a-c ww. rozporządzenia Rady nr 833/2014.

Z tego też względu, za nieuzasadniony należało uznać podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 3g ust. 1 lit. a-c rozporządzenia Rady nr 833/2014.

Wyrażonej powyżej oceny w żaden sposób nie może zmienić zatem to, że sporny towar nie został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu, tj. że nie doszło do wprowadzenia towaru przywiezionego z Rosji na unijny obszar celny. Art. 3g ust. 1 lit. a-c rozporządzenia Rady nr 833/2014 formułuje zakazy łączące się z zaistnieniem poszczególnych zdarzeń/czynności: przywozu, zakupu, transportu. Zauważyć jednak trzeba, co zaakcentował też organ, że przedstawiciel importera dokonał zgłoszenia spornego towaru do procedury dopuszczenia do obrotu, po czym weryfikacja tegoż zgłoszenia i w konsekwencji odmowa zwolnienia towaru do wnioskowanej procedury, udaremniły faktyczny przywóz towaru na terytorium UE. Sąd stoi zatem na stanowisku zaproponowanym przez organy, że stosowanie sankcji dopiero w sytuacji faktycznego przywozu towaru minęłoby się z założeniami wprowadzonych zakazów, a ponadto znacznie utrudniłoby ustalanie zaistnienie sankcjonowanych przypadków. Prawodawca w szeroki sposób sformułował przypadki podlegające zakazowi, co wskazuje na zamiar jak najszczelniejszej kontroli ich przestrzegania, a dalej – efektywnego karania ich naruszeń. Sąd nie ma zatem wątpliwości co do tego, że już samo zainicjowanie procedury dopuszczenia sankcjonowanego towaru do obrotu powinno podlegać karze administracyjnej, jak miało to miejsce w sprawie.

Z tego też względu sąd stwierdził bezpodstawność zarzutu naruszenia art. 143d pkt 2 ustawy o KAS, uznając, że kara została wymierzona zasadnie.

Niejako w konsekwencji powyższych, niezasadny okazał się przy tym zarzut naruszenia art. 174 u.k.c. Jak już wcześniej zostało wskazane, w sprawie uznano wystąpienie zdarzenia (zgłoszenie do dopuszczenia do obrotu), w wyniku którego doszło do złamania zakazu uregulowanego w art. 3g ust. 1 rozporządzenia Rady nr 833/2014. Unieważnienie zgłoszenia celnego miało wobec tej okoliczności charakter następczy, jednak nieniweczący nałożenia sankcji. Raz jeszcze podkreślenia wymaga, że cytowane wyżej przepisy wspomnianego rozporządzenia sankcjonują wymienione w nich zachowania, nie uzależniając karalności od np. dopełnienia procedur celnych czy też aktualności samego długu celnego. Przyjmując przeciwne założenia, zgodne ze stanowiskiem Spółki, zaryzykować można by było tezę, że każdorazowo po przeprowadzeniu przez organ celny weryfikacji towaru

i stwierdzeniu, że doszło do naruszenia zakazów z art. 3g ust. 1 lit. a-c rozporządzenia Rady nr 833/2014, importerzy byliby uprawnieni do zainicjowania postępowania kończącego się unieważnieniem zgłoszenia celnego, a następnie – uniknięcia ukarania. Taką sytuację należałoby jednak uznać za niewpisującą się

w założenia omawianych uregulowań, pozbawiającą je jakiejkolwiek skuteczności.

Sąd przeanalizował także argumentację organów w zakresie zaistnienia

w sprawie przesłanek z art. 189d k.p.a. (okoliczności mające wpływ na wymiar kary) oraz art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. (dopuszczalność odstąpienia od nałożenia kary).

Słusznie zauważył organ, że waga i okoliczności naruszenia prawa należało

w realiach niniejszej sprawy uznać za znaczne, a to choćby ze względu na charakter naruszonych zakazów będących wyrazem wprowadzenia ograniczeń wiążących się

z agresją militarną ze strony Rosji na Ukrainę. Bezsprzecznie przestrzeganie przepisów będących efektem sankcji nałożonych na Rosję stanowi ważny interes publiczny wpisujący się w elementy wspólnej polityki gospodarczej, a pośrednio także bezpieczeństwo i porządek kraju (obszaru Unii Europejskiej). Za trafną należało uznać także argumentację dotyczącą przesłanki częstotliwości naruszenia zakazu i jego wcześniejszego naruszenia. Rzeczywiście, choć utrudnione jest stwierdzenie, czy do tej pory skarżąca podejmowała się podobnych naruszeń (w tut. sądzie rozpatrywane były łącznie dwie sprawy w tym przedmiocie), to jednak okoliczności sprawy pozwalają na założenie, że działała świadomie, przyporządkowując sporny towar pod kod CN objęty zakazami, a następnie podejmując działania sanacyjne dopiero po weryfikacji towaru przez organ. Teoretycznie doszło zatem do zaprzestania naruszania prawa związanego

z przywozem towaru, którego dotyczy ta sprawa, jednak było to następstwem działań podjętych przez organ; analizując te okoliczności szerzej, mając na uwadze profil działalności Spółki, sąd nie jest na ten moment władny stwierdzić, że podmiot ten zaprzestał zakwestionowanej praktyki także na późniejszych etapach swojej działalności.

Co prawda więc Spółka podjęła aktywność w celu usunięcia skutków naruszenia prawa, jednak wniosek o unieważnienie zgłoszenia celnego i objęcie towaru procedurą tranzytu został złożony dopiero po otrzymaniu pisma od Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku z 24 czerwca 2022 r.. W piśmie tym poinformowano stronę o braku możliwości objęcia spornego towaru procedurą dopuszczenia do obrotu ze względu na przewidziane prawem zakazy, a także wskazano jakich czynności prawnych może dokonać importer

w stosunku do przedmiotowego towaru (dokonanie powrotnego wywozu towaru

z unijnego obszaru celnego lub zniszczenie towaru). Wbrew jednak stanowisku skarżącej wyrażanemu na tle zarzutów naruszenia przepisów postępowania, omawiane pismo nie zawierało wskazania, że podjęcie którejś z czynności pozwoli na uniknięcie kary.

W ramach przesłanki dotyczącej warunków osobistych strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana – mimo że dotyczy ona tylko osób fizycznych – organy dodatkowo odniosły się do statusu skarżącej jako przedsiębiorcy o dużym doświadczeniu w handlu międzynarodowym, specjalizującym się

w produkcji profili stalowych walcowanych na gorąco, na zimno i ciągnionych na zimno. Jak zauważono, Spółka działała przez profesjonalnego przedstawiciela celnego, posiadała wieloletnią praktykę, co dodatkowo wzmacnia tezę co do świadomego udziału w celu ominięcia omawianych na gruncie niniejszej sprawy zakazów.

Odnośnie natomiast przesłanki odstąpienia od ukarania z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., tj. znikomej wagi naruszenia prawa i zaprzestania przez stronę naruszenia prawa, sąd nie znalazł w niniejszej sprawy okoliczności uzasadniających jej zastosowanie. Jak już zostało wspomniane, nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, że doszło do zaprzestania naruszania prawa, zaś samo naruszenie bez wątpienia ma znaczną wagę, wpływając na interesy gospodarcze i bezpieczeństwo państw Unii. Wypada przy tym zauważyć, że za "usunięcie naruszenia prawa",

o którym mowa w art. 189f § 2 pkt 1 k.p.a. nie można w niniejszym przypadku uznać – następczego w stosunku do kontroli organu – wniosku o unieważnienie zgłoszenia celnego, którego złożenie nie sanowało wcześniejszego złamania zakazu. Tym samym za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 189f § 2 i 3 k.p.a.

Skład orzekający nie znalazł także podstaw do uwzględnienia pozostałych zarzutów prawnoprocesowych podnoszonych przez Spółkę. Jako bezzasadne należało zatem uznać zarzuty obrazy art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 w zw. z art. 8 i 11 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. Organy obu instancji podjęły wszelkie czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego

i załatwienia sprawy w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Materiał zgromadzony w sprawie był kompletny, uwzględniał bowiem wszystkie okoliczności faktyczne mające znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Nie ma wątpliwości co do tego, że nie została w sprawie naruszona zasada dwuinstancyjności – organ odwoławczy rozpatrzył sprawę merytorycznie, odnosząc się do postulatów odwołania; jak słusznie przy tym zauważono, organ pierwszej instancji nie ma obowiązku usankcjonowanego przepisami, by przesłać stronie swoje stanowisko w sprawie co do złożonego odwołania. Spółka miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy, jak też aktywnie partycypować w prowadzonym postępowaniu. Okoliczność, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie spełnia oczekiwań skarżącej nie stanowi zaś automatycznie o jego wadliwości. W sprawie próżno szukać uzasadnienia dla zarzutu naruszenia art. 81a § 1 k.p.a., gdyż nie zaistniały niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, a spór w istocie dotyczył kwestii merytorycznych – prawnych.

Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł o oddaleniu skargi w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935).