Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1918/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
article: art. 28, art. 157 §2, art. 105
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Ważny po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Y. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 1715/20 w sprawie ze skargi Y. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 czerwca 2020 r. nr DAP-WN-727-19/2020 ACh w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 lutego 2021 r. oddalił skargę Y. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 czerwca 2020 r. nr DAP-WN-727-19/2020 ACh w przedmiocie umorzenia postępowania.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Wojewoda N. decyzją z 20 września 1991 r., działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), dalej jako ustawa komunalizacyjna - stwierdził nabycie przez Miasto N. z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej obrębie [...] jako działka nr [...], uregulowanej w KW nr [...], zgodnie ze sporządzonym spisem, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część decyzji.

Y. R. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji komunalizacyjnej wskazując, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z 19 lutego 2020 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji komunalizacyjnej.

Następnie decyzją z 29 czerwca 2020 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy własną decyzję z 19 lutego 2020 r. Rozpoznając ponownie sprawę Minister wskazał, że wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej może nastąpić - zgodnie z treścią art. 157 § 2 k.p.a. - na żądanie strony, bądź z urzędu. Przymiot strony postępowania ustala się w oparciu o przepis art. 28 k.p.a. Interes ten musi mieć charakter realny w danej dacie - w postępowaniu komunalizacyjnym w dniu wejścia wżycie ustawy z dnia 10 maja 1990 r., tj. w dniu 27 maja 1990 r. Minister zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie należało zatem rozważyć, czy wnioskodawca wykazał, że ewentualne postępowanie nadzorcze w sprawie komunalizacji ww. nieruchomości dotyczy jego interesu prawnego, który należy odróżnić od interesu faktycznego, niepodlegającego ochronie przez obowiązujące normy prawne, a tym samym, że posiada on legitymację do zainicjowania postępowania w trybie art. 156 k.p.a. Organ podkreślił, że zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa, jako dotychczasowy właściciel mienia oraz właściwa gmina, która w wyniku postępowania komunalizacyjnego stała się nowym właścicielem nieruchomości. Inne podmioty mogą brać udział w postępowaniu komunalizacyjnym jeżeli wykażą, że mienie to stanowi ich własność i nie podlega komunalizacji. Niewskazanie przez inny podmiot tytułu prawnorzeczowego do mienia będącego przedmiotem komunalizacji wyklucza możliwość skutecznego wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej. Natomiast nie ma znaczenia dla postępowania komunalizacyjnego interes prawny osób posiadających przedmiot komunalizacji pod tytułem użytkownika, najemcy, użytkownika wieczystego lub bez tytułu prawnego, ponieważ komunalizacja nie wpływała na zmianę zakresu uprawnień tych osób, a wszystkie zobowiązania związane z komunalizowanym mieniem przejmowała od Skarbu Państwa gmina.

W ocenie organu nadzoru, w decyzji z 19 lutego 2020 r. w prawidłowy sposób wyjaśniono powody, dla których uznano, że brak jest podstaw do uznania, że skarżący wykazał tytuł prawnorzeczowy do mienia objętego komunalizacją. Analiza dowodów zgromadzonych przez organ nadzoru, w tym postanowienia Sądu Powiatowego w N. z 3 lipca 1957 r. sygn. akt Ns 1117/57, decyzji komunalizacyjnej oraz stanowiącej jej integralną część karty inwentaryzacyjnej nieruchomości (nr karty 592), a także KW nr [...], nie potwierdza posiadania przez skarżącego legitymacji do skutecznego wszczęcia postępowania nieważnościowego wobec decyzji z 20 września 1991 r. Jak wynika z zapisów naniesionych w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część decyzji komunalizacyjnej - w rubryce "Oznaczenie nieruchomości", w wierszu p.n. "Wg Lwh. gm. kat." wpisano: "[...]". Zatem dokumentem, na podstawie którego komisja inwentaryzacyjna ustaliła, że na dzień komunalizacji nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa była księga gruntowa [...] gm. kat. N. Z wyjaśnień Sądu Rejonowego w N. VI Wydziału Ksiąg Wieczystych wynika, że w odniesieniu do działki nr [...] o pow. 4a30 m² w obr. [...] "na wniosek L. [...] pod. 20.09.1958r. na podstawie prawomocnego postanowienia tut. Sądu z 3 lipca 1957 r. Ns 1117/57 prawo własności tej nieruchomości wpisano na rzecz: (...) - wpis nieczytelny - brak dolnej części Karty B". Organ wskazał, że Sąd Rejonowy w N. I Wydział Cywilny przekazał organowi nadzoru poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię postanowienia Sądu Powiatowego w N. z 3 lipca 1957 r. sygn. akt Ns. 1117/57, z treści którego wynika, że Skarb Państwa z dniem 1 stycznia 1956 r. nabył w drodze zasiedzenia własność realności objętej dotąd [...]. Okoliczność ta przesądza o braku tytułu prawnego skarżącego do przedmiotowej nieruchomości zarówno na dzień komunalizacji, jak i na dzień wydania decyzji komunalizacyjnej - przynajmniej do czasu ewentualnego wyeliminowania z obiegu prawnego ww. prawomocnego postanowienia. Minister wskazał ponadto, że z KW nr [...] wynika, że właścicielem ujawnionej w niej nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej obrębie [...] jako działka nr [...] nie jest skarżący, jak i żadna inna osoba fizyczna, względnie prawna, poza Gminą N.. Analiza tej księgi pozwala stwierdzić, że została założona dla nieruchomości, dla której prowadzona była inna księga wieczysta. Zgodnie z KW nr [...] właścicielem ww. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] jest aktualnie Gmina N. - na podstawie decyzji Wojewody N. z 20 września 1991 r. Okoliczność ta przesądza o aktualnym braku tytułu prawnego skarżącego do przedmiotowej nieruchomości - przynajmniej do czasu ewentualnych zmian w stosownych zapisach ww. księgi wieczystej.

Y. R. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako: P.p.s.a.). Sąd I instancji za trafne uznał stanowisko organu, że skarżący nie ma interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji komunalizacyjnej Wojewody N. z 20 września 1991 r. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza, że sporna działka od 1 stycznia 1956r. oraz w dacie komunalizacji stanowiła własność Skarbu Państwa w oparciu o postanowienie Sądu Powiatowego w N. z 3 lipca 1957r. sygn. akt. II Ns 1117/57. Jakkolwiek skarżący wniósł w sprawie sygn. I Ns 1041/19 o wznowienie powyższego postępowania, to nie zostało ono dotychczas zakończone. W ocenie Sądu I instancji wskazane okoliczności dowodzą braku, po stronie wnioskodawcy postępowania, interesu prawnego. Spodziewane przez skarżącego orzeczenie sądu powszechnego ma charakter jednoznacznie hipotetyczny, nieznajdujący oparcia w aktualnym stanie faktycznym sprawy. W przypadku ustalenia jak w niniejszej sprawie, iż wnoszący żądanie wszczęcia postępowania nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., postępowanie powinno zakończyć się umorzeniem postępowania stosownie do art. 105 § 1 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący zarzucając Sądowi i instancji:

I. naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a (względnie art. 145 § 1 pkt 2) w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 2 ustawy komunalizacyjnej, poprzez nieuwzględnienie skargi (tj. jej niezasadne oddalenie) i błędną wykładnię ww. przepisów prawa materialnego (a następczo ich niezastosowanie), polegającą na wadliwym uznaniu, że skarżącemu kasacyjnie nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu zmierzającym do stwierdzenia nieważności decyzji z 12 października 1995 r. (dalej: "decyzja komunalizacyjna") podczas gdy skarżący kasacyjnie - jako "osoba trzecia" w rozumieniu ww. art. 7 ust. 2 ustawy komunalizacyjnej a zarazem następca prawny osoby bezprawnie wywłaszczonej - był stroną (w rozumieniu art. 28 k.p.a.) postępowania komunalizacyjnego oraz, tym samym, jest stroną (bezzasadnie umorzonego) postępowania nadzorczego względem postępowania komunalizacyjnego;

2. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a (względnie art. 145 § 1 pkt 2) w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi (tj. jej niezasadne oddalenie) i niezastosowanie ww. przepisu prawa materialnego (tj. nieprzeprowadzeriie prawidłowej kontroli postępowania prowadzonego przez MSWiA i brak uznania, że organ ten winien był zastosować ww. przepis prawa materialnego i stwierdzić nieważność decyzji komunalizacyjnej) podczas gdy wypełnione zostały przesłanki składające się na hipotezę normy prawnej, zawartej w tym przepisie - decyzje komunalizacyjna wydana została bowiem z rażącym naruszeniem prawa (w tym w szczególności art. 28 k.p.a. oraz art. 7 ust. 2 ustawy komunalizacyjnej);

II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c (względnie art. 145 § 1 pkt 2) w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., polegające na nieuwzględnieniu skargi (tj. jej niezasadnym oddaleniu) w następstwie niedostrzeżenia, że MSWiA niewłaściwie zastosował ww. art. 105 § 1 k.p.a. (tj. umorzył postępowanie nadzorcze) podczas gdy postępowanie to nie stało się bezprzedmiotowe (ani nie było bezprzedmiotowe w chwili wszczęcia) i nieuprawnionym było jego umorzenie;

2) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c (względnie art. 145 § 1 pkt 2) w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., polegające na nieuwzględnieniu skargi (tj. jej niezasadnym oddaleniu) w następstwie niedostrzeżenia, że MSWiA zaniechał podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym w szczególności nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz nie załatwił sprawy mając na względzie słuszny interes skarżącego kasacyjnie podczas gdy organ ten winien był - mając na względzie interes skarżącego kasacyjnie - w szczególności zaliczyć w poczet materiału dowodowego orzeczenie kończące postępowanie, w którym rozpatrywane jest zagadnienie wstępne względem postępowania, w którym doszło do wydania decyzji MSWIA (tj. orzeczenie kończące postępowanie w sprawie zawisłej przed Sądem Rejonowym w N., Wydział I Cywilny, sygn. akt: I Ns 1041/19 ze skargi o wznowienie postępowania, w którym doszło do wydania postanowienia Sądu Powiatowego w N., Wydział Spraw Niespornych, z 3 lipca 1957 r., sygn. akt: Ns 1117/57, stwierdzającego nabycie w drodze przemilczenia przez Skarb Państwa przedmiotowej nieruchomości);

3) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c (względnie art. 145 § 1 pkt 2) w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. art. 7, art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a., polegające na nieuwzględnieniu skargi (tj. jej niezasadnym oddaleniu) w następstwie niedostrzeżenia, że MSWiA błędnie ocenił (wadliwie rozpatrzył) materiał dowodowy w sprawie przyjmując, że: (i) decyzja komunalizacyjna nie jest obarczona wadą nieważności, (ii) postępowania komunalizacyjne - w którym pozbawiono skarżącego kasacyjnie, będącego "osobą trzecią" w rozumieniu art. 7 ust. 2 ustawy komunalizacyjnej, możności udziału i obrony swych praw - prowadzone było w sposób prawidłowy, (iii) skarżącemu kasacyjnie nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu, zmierzającym do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji komunalizacyjnej - wydanej z rażącym naruszeniem prawa podczas gdy MSWiA winien był przyjąć, że: (i) decyzja komunalizacyjna obarczona jest wadą nieważności, (ii) postępowanie komunalizacyjne prowadzone bez udziału osoby, której interesu prawnego ono dotyczyło nie sposób uznać za postępowanie procedowane zgodnie z literą prawa (w tym w szczególności art. 7 ust. 2 ustawy komunalizacyjnej), (iii) skarżący kasacyjnie jest stroną postępowania nadzorczo - kontrolnego (w trybie art. 156 i n. k.p.a.), mającego za przedmiot decyzję komunalizacyjną;

4) art. 141 § 4 P.p.s.a. - polegające na sporządzeniu nieprawidłowego uzasadnienia skarżonego wyroku, tj. w szczególności: (i) odniesieniu się przez WSA w uzasadnieniu prawnym skarżonego wyroku do niektórych tylko zarzutów skargi (w sposób ogólnikowy i nader lakoniczny), (ii) nieodniesieniu się przez WSA w uzasadnieniu prawnym skarżonego wyroku do orzecznictwa przywoływanego przez skarżącego kasacyjnie - w tym dotyczącego art. 7 ust. 2 ustawy komunalizacyjnej - przesądzającego o statusie wywłaszczonego jako "osoby trzeciej" w rozumieniu ww. przepisu, a tym samym strony postępowania komunalizacyjnego (i postępowania nadzorczego względem tego postępowania), (iii) podzieleniu przez WSA stanowiska MSWiA w sposób bezkrytycznie aprobatywny, przy jednoczesnym apriorycznym odrzuceniu argumentów skarżącego kasacyjnie (popartych stanowiskiem judykatury) podczas gdy WSA winien był: (i) odnieść się do wszystkich zarzutów stawianych przez skarżącego kasacyjnie, (ii) poddać wnikliwiej analizie stanowiska obu stron postępowania, w tym argumentację Skarżącego kasacyjnie i przywołane na poparcie tego stanowiska orzecznictwo, (iii) przeprowadzić dogłębną kontrolę działalności MSWiA - stosownie do art. 3 § 1 P.p.s.a. - posiłkując się argumentacją skarżącego kasacyjnie oraz oceniając ją przez pryzmat naczelnych zasad postępowania administracyjnego;

ewentualnie także (tj. w przypadku uznania przez NSA, że dopiero ostateczne potwierdzenie bezprawności przejęcia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności następczo skomunalizowanej nieruchomości pozwoli rozstrzygnąć kwestię bezprawności komunalizacji)

5) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy - tj. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c (względnie art. 145 § 1 pkt 2) w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a., polegające na nieuwzględnieniu skargi (tj. jej niezasadnym oddaleniu) w następstwie niedostrzeżenia, że w postępowaniu prowadzonym przez MSWiA ujawnione zostało zagadnienie wstępne względem tego postępowania, stanowiące (zagadnienie wstępne) przedmiot postępowania cywilnego w ww. sprawie zawisłej przed Sądem Rejonowym w N., I Ns 1041/19, podczas gdy w sytuacji w której wynik innego postępowania determinuje sposób merytorycznego załatwienia sprawy organ winien zawiesić postępowanie do czasu jego zakończenia (co potwierdzają poglądy doktryny przywołane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej), czyniąc, przy tym, zadość obowiązkowi dążenia do merytorycznego załatwienia sprawy oraz uwzględniania interesów obywatela;

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz rozpoznanie skargi poprzez stwierdzenie nieważności, względnie (w przypadku uznania, że żadne z uchybień MSWiA nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa) uchylenie zaskarżonej decyzji, a także stwierdzenie nieważności, względnie uchylenie decyzji MSWiA z 19 lutego 2020 r.; ewentualnie (tj. w przypadku, gdy w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego istota sprawy nie została dostatecznie wyjaśniona) – o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, a w każdym przypadku – o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Miasto N. wniosło o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Istota zagadnienia, które wystąpiło w niniejszej sprawie, polegała na udzieleniu odpowiedzi na pytanie czy Y. R. posiadał interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody N. z 20 września 1991 r., stwierdzającej nabycie przez Miasto N. z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej obrębie [...] jako działka nr [...], uregulowanej w KW nr [...]. Dokładnie zaś, czy mógł skutecznie zawnioskować o wszczęcie powyższego postępowania nadzorczego.

Zarzuty skargi przy ich wielości oraz rozbudowaniu odnoszą się w zasadniczej ich części do tej kwestii, dlatego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadne było odniesienie się do nich w sposób kompleksowy.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Interes osoby domagającej się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności konkretnego aktu administracyjnego oceniać należy w świetle art. 28 k.p.a. Jak trafnie zauważył Sąd I instancji stronami postępowania komunalizacyjnego jest Skarb Państwa, właściwa gmina, na której rzecz następuje przekształcenie własnościowe, a także ten podmiot, który wykaże, że ma tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości objętej postępowaniem komunalizacyjnym. Stanowisko powyższe jest już utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z dnia 11 września 2007 r., I OSK 450/07 oraz wyrok NSA z 13 kwietnia 2007r., I OSK 450/07, wyrok NSA z 29 czerwca 2010r., I OSK 1178/09 publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wbrew zarzutom skargi stan faktyczny sprawy w kluczowych, z punktu widzenia podjętego rozstrzygnięcia, jego elementach został ustalony prawidłowo i znajduje oparcie w zgromadzonych w aktach dokumentach. Z przyjętych przez Sąd ustaleń wynikało, że objęta decyzją Wojewody nieruchomość, oznaczona nr działki [...], stanowiła mienie Skarbu Państwa, co potwierdzał wpis w księdze wieczystej KW nr [...] (uprzednio: księga gruntowa [...] gm. kat. N.), dokonany w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego w N. I Wydział Cywilny z 3 lipca 1957 r. stwierdzające nabycie tej nieruchomości przez Skarb Państwa w drodze zasiedzenia z dniem 1 stycznia 1956 r. Orzeczenie to stało się prawomocne i do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. nie zostało skutecznie podważone; nadal pozostaje w mocy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak jest zatem podstaw do uznania, że skarżący (jego poprzednicy prawni) w dacie 27 maja 1990 r. był właścicielem spornej nieruchomości. Dopóki z obrotu prawnego nie zostanie usunięte prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w N., stwierdzające nabycie przez Skarb Państwa własności spornej nieruchomości dopóty tytuł własności Skarbu Państwa korzysta z ochrony prawnej. Fakt wszczęcia postępowania wznowieniowego w stosunku do prawomocnego postanowienia sądowego w przedmiocie stwierdzenia zasiedzenia spornej nieruchomości przez Skarb Państwa, nie legitymuje skarżącego kasacyjnie do zainicjowania postępowania nieważnościowego w stosunku do decyzji komunalizacyjnej, ani też nie daje podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Wynik postępowania wznowieniowego nie musi wpłynąć na byt prawny postanowienia Sądu Rejonowego w N., zaś dopóki funkcjonuje ono w obrocie prawnym jest dla sądów i organów administracji publicznej wiążące w zakresie ustalenia podmiotu, któremu w dacie relewantnej przysługiwał tytuł prawny do spornej nieruchomości, a co za tym idzie stron postępowania komunalizacyjnego. W tych okolicznościach sprawy nie ma powodów aby podważać prawo własności Skarbu Państwa do przedmiotowej nieruchomości w dniu komunalizacji mienia.

Skoro skarżącemu kasacyjnie nie przysługiwał tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości w dniu jej komunalizacji, to – w świetle powyższych uwag – nie mógł zostać uznany za stronę postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Nie można zatem doszukać się podstaw do uznania, że w badanej sprawie naruszony został przepis art. 28 i art. 105 k.p.a.

Na gruncie niniejszej sprawy całkowicie niezrozumiałe jest przy tym twierdzenie skarżącego kasacyjnie, że jego poprzednik prawny był "osobą trzecią" w rozumieniu art. 7 ust. 2 ustawy komunalizacyjnej. Należy zwrócić uwagę, że podstawą wydania decyzji Wojewody N. z 20 września 1991 r. był art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej, a nie art. 7 ust. 1 tej ustawy, regulujący przejęcie mienia gminnego w rozumieniu przepisu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 (czyli dawnego mienia gromadzkiego, które z mocy art. 98 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych - Dz.U. Nr 26, poz. 139 ze zm., stało się mieniem gminnym). Przewidziany w art. 7 ust. 2 ustawy z 10 maja 1990 r., nakaz nienaruszania komunalizacją praw osób trzecich, w tym także praw wspólnot gruntowych i leśnych, dotyczy wyłącznie dawnego mienia gromadzkiego przejmowanego w trybie art. 7 ust. 1 tej ustawy. Nie znajduje on zastosowania do mienia komunalizowanego w trybie art. 5 ust. 1 ww. ustawy.

Za niezasadną należy również uznać tę część zarzutów skargi kasacyjnej, których argumentacja zmierza do wykazania, że decyzja komunalizacyjna obarczona jest wadą nieważności. Przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny była decyzja procesowa umarzająca postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej z uwagi na jego bezprzedmiotowość, spowodowaną wykazanym brakiem przymiotu strony u osoby składającej wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego i tylko kryteria dotyczącej tej kwestii mogły być podstawą oceny legalności zaskarżonej decyzji. Dlatego wplatane przez stronę skarżącą do argumentacji kwestie odnoszące się do prawidłowości samej decyzji komunalizacyjnej nie mogły być brane pod uwagę.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji rozpoznał i rozstrzygnął sprawę całościowo i wyczerpująco w jej granicach, nie przekraczając ich ani nie dokonując nieuzasadnionego ograniczenia kontroli legalnościowej. Również uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia w stopniu dostatecznym wszystkie formalne i konstrukcyjne warunki prawidłowości. Sąd I instancji zawarł w uzasadnieniu wszystkie obligatoryjne elementy, o których mowa w art. 141 § 4 P.p.s.a., zawarł ocenę co do prawidłowości stanu faktycznego sprawy przyjętego przez organ, jak również przedstawił tok rozumowania i stojące u jego podstaw przesłanki, co umożliwia Sądowi kasacyjnemu przeprowadzenie efektywnej kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może natomiast służyć do podważania prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego lub stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, uznając brak zasadności wszystkich podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.