Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 946/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, 77 par. 1, 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędzia del. WSA Magdalena Dobek - Rak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Po 768/22 w sprawie ze skargi E. L. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 września 2022 r., nr WOA.7721.177.2022.ARO w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gnieźnie z dnia 15 lipca 2022 r., nr PINB-WOA7355/44/78/gm.Trzem/04 2. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz E. L. kwotę 1227 (jeden tysiąc dwieście dwadzieścia siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 13 stycznia 2023 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Po 768/22, oddalił skargę E. L. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2 września 2022 r., nr WOA.7721.177.2022.ARO, utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gnieźnie z 15 lipca 2022 r., nr PINB-WOA7355/44/78/gm.Trzem/04 - 439/22; 440/22; 441/22; 442/22, umarzającą w całości postępowanie administracyjne w sprawie opierzenia oraz sposobu odprowadzania wód z dachu budynku mieszkalnego położonego w T. przy ul. [...].

Ze wskazanych rozstrzygnięć wynika, że w piśmie z 26 października 2020 r. E. L. wskazała, że B. zrealizowało inwestycję polegającą na ociepleniu budynku przy ul. [...]. Ze względu na fakt, iż budynek będący własnością skarżącej oraz budynek należący do Wspólnoty posiadają wspólną ścianę, ocieplenie elewacji spowodowało wejście w jej działkę, a w deszczowe dni woda ścieka na jej stronę z całej połaci dachowej. W toku postępowania, skarżąca wskazywała na liczne nieprawidłowości związane z prowadzonymi na przestrzeni lat robotami budowlanymi przy budynku Wspólnoty Mieszkaniowej. Skarżąca zakwestionowała dodatkowo fakt legalizacji samowoli budowlanej poprzez wykonanie nadbudowy budynku, a także sposób wykonania prac związanych z dachem budynku oraz sposób odprowadzania wód opadowych z budynków gospodarczych.

Po przeprowadzonych kilkukrotnie kontrolach, decyzją z 15 lipca 2022 r., organ pierwszej instancji umorzył w całości postępowanie administracyjne wskazując w uzasadnieniu, że spływ wody z dachu budynku, jak i ogniomurek są prawidłowe. Po szczegółowym zrelacjonowaniu ustaleń wszystkich kontroli Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gnieźnie zwrócił uwagę na fakt, że w ich trakcie nie zaobserwowano żadnych zacieków na ścianie, po której miałaby spływać woda opadowa z działki należącej do Wspólnoty na działkę wnioskodawczyni. Powołując się na § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, organ pierwszej instancji wyjaśnił, że opierzenie, wbrew twierdzeniu skarżącej, nie jest nachylone w kierunku jej działki i nie wprowadzono dodatkowej blachy. Przy użyciu poziomic pracownicy organu dowiedli, że woda z dachu trafia do sieci kanalizacyjnej. Woda opadowa z działki wspólnoty zalewająca działkę wnioskodawczyni pochodzi z gruntu, a nie z dachu. Jednakże, nikomu nie jest wiadomym, aby doszło do zmiany kierunku spływu wody na gruncie. W odniesieniu do materiału wykorzystanego do pokrycia dachu – papy, organ pierwszej instancji stwierdził, że legalizacja samowoli budowlanej powinna się odbyć według przepisów prawa budowlanego z okresu jej realizacji oraz innych przepisów wykonawczych niż obecnie obowiązujące rozporządzenie. W kwestii zalegalizowania nadbudowy wykonanej w 1972 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gnieźnie wyjaśnił, że decyzją z 2 września 2005 r. wezwał T. do przebudowy mieszkania nr [...] poprzez zamurowanie dwóch okien w ścianie szczytowej i wykucie okien od strony podwórza według projektu przebudowy, a obowiązek ten został wykonany.

Decyzją z 2 września 2022 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji zaznaczając, że sprawa legalizacji samowoli budowlanej została zakończona decyzją organu pierwszej instancji z 2 września 2005 r. W tej decyzji zostały orzeczone wszelkie prace związane z wykonaniem prawidłowych kanałów kominowych oraz stanem technicznym opierzenia kominów wraz z ogniomurkami. Mając na uwadze, że budynek przy ul. [...] jest budynkiem niskim i jeśli chodzi o sam budynek mieszkaniowy, woda opadowa jest odprowadzana do systemu kanalizacji, natomiast woda spływająca na wschód, wsiąka do gruntu, organ odwoławczy stwierdził, że takie rozwiązanie jest zgodne z § 28 ust. 2 rozporządzenia.

Sąd pierwszej instancji oddalając skargę wskazał, że zarzuty skarżącej wymagają rozgraniczenia. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu związanego z legalizacją samowoli budowlanej polegającej na nadbudowie budynku Sąd Wojewódzki wskazał, że postępowanie prowadzone przez organy obu instancji nie obejmowało problematyki legalizacyjnej, gdyż postępowanie legalizacyjne zakończyło się. Sąd pierwszej instancji informacyjnie wskazał, że w 2004 r. wydano decyzję nakazującą T. przedłożenie dokumentów związanych z samowolą budowlaną. W związku z tym, że tych dokumentów nie nadesłano, decyzją z 2005 r. nakazano przeprowadzenie robót budowlanych, które miały na celu zlikwidowanie samowoli budowlanej poprzez zamurowanie okna od strony działki skarżącej i wybicie nowego okna od strony podwórza. Prace te zostały wykonane, co potwierdził pracownik organu w notatce urzędowej.

Sąd Wojewódzki wyjaśnił, że legalizacji dokonano w roku 2005, a więc w myśl obowiązującego wówczas art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym, który odsyłał do przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. i to według tych przepisów należało dokonać legalizacji samowoli budowlanej. Zgodnie z art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. w sytuacji wykonania obiektu budowlanego w sposób niezgodny z prawem organ administracji państwowej zobowiązywał wówczas inwestora do wykonania zmian lub przeróbek tak, aby doprowadzić obiekt budowlany do stanu zgodnego z prawem. Nie było przy tym żadnego przepisu, który zobowiązywałby organ administracji państwowej do wydania kolejnej decyzji, która niejako wieńczyłaby postępowanie legalizacyjne. Z tego względu należało uznać, że sam fakt wydania decyzji z 2005 r. zobowiązującej do wykonania określonych robót budowlanych był już dokonaniem legalizacji samowoli budowlanej. Postępowanie legalizacyjne zostało przeprowadzone, więc skarżąca nie mogła skutecznie podnosić zarzutów w tej materii.

Sąd pierwszej instancji stwierdził także, że roboty budowlane związane z wykonaniem elewacji budynku zostały przeprowadzone prawidłowo. Powołując się na ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniu 21 marca 2022 r. Sąd Wojewódzki wskazał, że z dołączonych do protokołu kontroli zdjęć bezsprzecznie wynika, iż pomimo płaskiego dachu budynku przy ul. [...], istnieją spływy w dwóch kierunkach. Pierwszy spływ prowadzi w kierunku zachodnim - ulicy 1 Maja. Woda opadowa dzięki temu, że istnieje spad, spływa do rynien, a następnie do sieci kanalizacyjnej w drodze publicznej. Każdy z tych elementów został uwieczniony na fotografiach. Drugi spad jest ukierunkowany na wschód, a więc w kierunku działki należącej do Wspólnoty Mieszkaniowej. Podobnie, jak pierwszy spad, również i ten prowadzi do rynien, a te prowadzą do gruntu. Sąd Wojewódzki zauważył jednocześnie, że spad w kierunku wschodnim został zwieńczony zastrzałem, dzięki któremu woda opadowa nie może spływać w kierunku działki skarżącej. Co więcej, dach budynku przy ul. [...] jest zwieńczony murkiem, który wystaje ponad połać dachową. Z załączonego materiału fotograficznego wynika, że żaden spad dachu, ani murka nie prowadzi na działkę skarżącej. Podczas kontroli w dniu 21 marca 2022 r. pracownik organu pierwszej instancji wykonał dokumentację fotograficzną. Na dowód istnienia spadów użyto poziomicę, dzięki której udokumentowano brak możliwości spływu wody opadowej po wspólnej ścianie budynków pod numerami [...] i [...]. Dzięki temu Sąd pierwszej instancji nie miał wątpliwości, że woda opadowa nie spływa po ścianie, tak jak twierdzi skarżąca. Co więcej, pracownicy organu powiatowego nie zaobserwowali zacieków, ani zabrudzeń, jakie miałyby pozostać po rzekomo spływającej wodzie opadowej, co dodatkowo świadczy o niezasadności twierdzeń skarżącej.

Sąd Wojewódzki zwrócił uwagę, że zgromadzony w sprawie materiał fotograficzny wskazał, że nie tylko budynek mieszkalny przy ul. [...] w T. posiada system rynien, ale także posiadają go wszystkie zabudowania pod tym adresem. Budynki gospodarcze, które znajdują się w granicy działek Wspólnoty Mieszkaniowej i skarżącej, również posiadają rynny. Te zaś odprowadzają wodę opadową do systemu kanalizacyjnego znajdującego się w działce Wspólnoty Mieszkaniowej. Skarżąca podniosła, że Wspólnota Mieszkaniowa prowadziła kiedyś głębokie wykopy przez co, jak twierdzi, doszło do zmian w stosunkach wodnych. Dokumentacja fotograficzna uwieczniła studzienkę kanalizacyjną w obrębie garaży. Twierdzenia skarżącej o wykopach oraz materiał fotograficzny wskazują, że działka posiada system kanalizacyjny do odprowadzania wody opadowej ze wszystkich budynków znajdujących się na działce pod adresem ul. [...].

Sąd Wojewódzki wskazał, iż skarżąca zasadnie podniosła, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gnieźnie nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w przedmiocie spływania wód opadowych z budynków gospodarczych, a organ drugiej instancji również nie odniósł się szczegółowo do tego zagadnienia wskazując nawet w odpowiedzi na skargę, że to zagadnienie zostało później podniesione przez skarżącą. Potwierdzając, że skarżąca w toku postępowania sygnalizowała potrzebę sprawdzenia sposobu spływu wody ze wszystkich zabudowań na działce Wspólnoty, Sąd Wojewódzki stwierdził, że organ odwoławczy zwrócił jednak uwagę, że budynki te mają sieć rynien, istnieje kanalizacja w działce, a więc w myśl art. 136 k.p.a. należało uznać, że organ drugiej instancji uzupełnił postępowanie poprzez wyjaśnienie tych wątpliwości, które nie zostały skomentowane przez organ pierwszej instancji. Sąd pierwszej instancji podzielił przy tym stanowisko organu odwoławczego, że ze względu na to, iż budynek Wspólnoty jest budynkiem niskim, woda opadowa może być odprowadzana bezpośrednio na własny teren nieutwardzony. Przy czym, na terenie działki Wspólnoty Mieszkaniowej ujawniono otwory kanalizacyjne, co świadczy, że Wspólnota odprowadza wodę do kanalizacji, a więc uczyniono więcej, niż to wynika z § 28 ust. 2 rozporządzenia.

Sąd Wojewódzki za niezasadne uznał zarzuty naruszenia art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. wskazując, że organ drugiej instancji dysponował bogatym materiałem dowodowym, szczególnie w postaci dokumentacji fotograficznej, dzięki której można było bezsprzecznie ustalić, jakie są warunki wykonania ocieplenia budynku przy ul. [...]. Nie stwierdzono również naruszenia przez organ odwoławczy § 235 rozporządzenia. Jak wyjaśnił Sąd pierwszej instancji, zgodnie z decyzją z 2005 r. polecono wykonanie robót budowlanych, które obejmowały zamurowanie okna i wybicie nowego od strony podwórka (wschód), a w drugiej decyzji z 2 września 2005 r. nakazano wykonanie ogniomurka. Wykonanie wszystkich tych prac potwierdzono podczas kontroli w dniu 21 marca 2022 r. Dokumentacja fotograficzna ujawniła, że wspólna ściana pomiędzy budynkami skarżącej i Wspólnoty Mieszkaniowej ma szerokość 38 cm. Fakt ten potwierdza zdjęcie, na którym widać, jak ten pomiar został wykonany z użyciem miary. Sąd Wojewódzki wyjaśnił, że z przepisu § 235 ust. 2 rozporządzenia wynika, że ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wysunąć na co najmniej 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej budynku lub na całej wysokości ściany zewnętrznej zastosować pionowy pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2 m i klasie odporności ogniowej E I 60. Prawodawca ustanowił alternatywę łączną poprzez użycie spójnika "lub". To oznacza, że wystarczające jest spełnienie choćby jednego z wariantów. Na zdjęciu dołączonym do protokołu widać zaś wyraźnie, że Wspólnota Mieszkaniowa wykonała ścianę o szerokości 38 cm wystającym poza lico ściany zewnętrznej. Warunek ten spełniono na całej długości ściany wspólnej. Nie doszło zatem do naruszenia § 235 rozporządzenia.

Sąd pierwszej instancji nie stwierdził także podstaw do uznania, że organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, organ drugiej instancji, w przeciwieństwie do organu pierwszej instancji, zbadał całokształt sprawy. Wyjaśniono spływ wody opadowej z budynku mieszkalnego, a także pozostałych budynków na działce przy ul. [...]. Wyjaśniono także okoliczności co do prawidłowości wykonanych niegdyś robót budowlanych. Ogniomurek istnieje, ma szerokość 38 cm, a na jego krawędzi znajduje się obicie z blachy o wysokości 3 cm, co dodatkowo świadczy o tym, że woda opadowa nie może spływać na stronę działki skarżącej. Papa jest materiałem, który może ulegać zapłonowi w temperaturach, jakie w środowisku naturalnym nie występują. Tylko podpalenie mogłoby doprowadzić do pożaru rozprzestrzeniającego się również na działkę skarżącej. Styropian znajdujący się pod papą stanowi materiał izolacyjny i stanowi element termomodernizacji budynku. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, powyższe ustalenia uprawniały organy nadzoru budowlanego do zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. i umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego.

W skardze kasacyjnej E. L., zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, przytoczyła podstawy kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego.

W ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej prawa materialnego skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie:

- § 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż sposób odprowadzania wód opadowych na przedmiotowej nieruchomości odpowiada przepisom prawa, a działka posiada system kanalizacyjny do odprowadzania wody opadowej ze wszystkich budynków znajdujących się na działce pod adresem [...] w T., podczas gdy wody opadowe z budynku mieszkalnego odprowadzane są z rynien do kanalizacji sanitarnej, a wody z budynków gospodarczych na podwórko, a więc nieruchomość nie posiada rozwiązań wymaganych przez przepisy prawa w tym zakresie;

- § 235 rozporządzenia poprzez niewłaściwe zastosowanie i dopuszczenie do akceptacji stanu niezgodnego z prawem w zakresie niespełniania wymogów technicznych przez ścianę oddzielenia przeciwpożarowego w budynkach sąsiadujących na spornej posesji, poprzez uznanie, iż pomiędzy sąsiadującymi budynkami istnieje ściana oddzielenia przeciwpożarowego o grubości 38 cm, podczas gdy jest to szerokość ściany należąca do sąsiedniego budynku, a z treści protokołu kontroli nadzoru budowlanego wprost wynika, że wykonano podniesienie połaci dachowej szerokości 34 cm w ten sposób, że wysokość podniesienia wynosi około 8 cm, a by mogło zostać uznane za ogniomur, winno wynosić minimum 30 cm.

W ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej przepisów postępowania skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej p.p.s.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie decyzji organów obu instancji, pomimo naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, wskutek:

a) bezpodstawnego uznania, że nie zostały naruszone przepisy § 235 rozporządzenia, podczas gdy nie zostały one zastosowane, co w konsekwencji doprowadziło do akceptacji stanu niezgodnego z prawem w zakresie niespełniania wymogów technicznych przez ścianę oddzielenia przeciwpożarowego w budynkach sąsiadujących na spornej posesji;

b) bezpodstawnego uznania, iż istniejące podniesienie połaci dachowej o szerokości 34 cm, stanowi ogniomurek, który spełnia wymogi określone w § 235 rozporządzenia, podczas gdy zgodnie z przedmiotowym przepisem winien on mieć wysokość co najmniej 30 cm, a nie jak wskazuje Sąd pierwszej instancji 38 cm szerokości oraz 3 cm obicie z blachy;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na oddaleniu skargi i nieuchyleniu decyzji organów obu instancji, pomimo naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wskutek:

a) bezpodstawnego uznania, że nie zostały naruszone przepisy art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., podczas gdy z ustaleń Sądu wynika, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w przedmiocie spływania wód opadowych z budynków gospodarczych, oraz pominął fakt ustalenia w protokole kontroli nadzoru budowlanego kwestii podniesienia połaci dachowej szerokości ok. 34 cm, na skutek czego wysokość podniesienia wynosi 8 cm, jak również fakt, iż organ drugiej instancji, pomimo takiego obowiązku w swej decyzji nie odniósł się do tego zagadnienia;

b) bezpodstawnego połączenia do jednego postępowania kwestii istnienia ogniomuru oraz problemu spływu wód opadowych z budynków gospodarczych, podczas gdy wnioski o wszczęcie postępowań w przedmiotowych sprawach zostały przez skarżącą złożone odrębnie w rocznym odstępie czasu, a w konsekwencji sprawy te winny być prowadzone w odrębnych postępowaniach;

c) bezpodstawnego uznania, że bezzasadne są zarzuty skarżącej iż doszło do naruszenia przepisów postępowania poprzez dokonanie niewystarczającej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz okoliczności podnoszonych w toku postępowania administracyjnego przez stronę skarżącą, co doprowadziło do błędnych ustaleń stanu faktycznego, albowiem z treści protokołu kontroli nadzoru budowlanego oraz zgromadzonej dokumentacji fotograficznej wynika, iż woda z budynków gospodarczych nie spływa do kanalizacji, a jest odprowadzana na teren podwórka, a stamtąd, zwłaszcza przy dużych opadach, przelewa się na teren nieruchomości skarżącej oraz mimo, że żaden z organów orzekających sprawie nie odniósł się do kwestii istnienia ogniomuru, co uczynił dopiero Wojewódzki Sąd Administracyjny;

d) błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, prowadzącego do bezpodstawnego uznania, że organy dokonały w rozpoznawanej sprawie wyczerpujących ustaleń dla formułowania jednoznacznych stwierdzeń o braku podstaw do dalszego prowadzenia postępowania, a w konsekwencji podjęły uzasadnioną decyzję o jego umorzeniu z uwagi na bezprzedmiotowość;

- art.141 § 4 p.p.s.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku, nieodpowiadające wymogom tego przepisu, polegające na:

a) braku prawidłowego i pełnego wyjaśnienia, poprzedzonego dogłębną analizą rozstrzygnięcia w kwestii uznania, że zdaniem Sądu doszło do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w toku prowadzonego postępowania kontrolnego, polegającego na ustaleniu, że: woda z rynien budynku mieszkalnego odprowadzana jest do gruntu podczas gdy w treści protokołu kontroli z dnia 21 marca 2022 r. wynika, iż odprowadzana jest do kanalizacji; działka posiada system kanalizacyjny do odprowadzania wody opadowej ze wszystkich budynków znajdujących się przy ul. [...] w T., podczas gdy z poczynionych przez organy ustaleń wynika, iż wody opadowe odprowadzane są z rynien budynku mieszkalnego do kanalizacji sanitarnej, wody z budynków gospodarczych natomiast na podwórko, a ustalenia te wynikają z protokołu kontroli nadzoru budowlanego z dnia 21 marca 2022 r.; ogniomur istnieje, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wniosku takiego nie sposób wyciągnąć albowiem organ nadzoru budowlanego podczas kontroli w dniu 21 marca 2022 r. stwierdził jedynie podniesienie połaci dachowej szerokości 34 cm, nie rozstrzygając o kwestii związanej z istnieniem ogniomuru, jak również wbrew twierdzeniom Sądu w protokole tym nie potwierdzono wykonania ogniomurka podczas prac remontowych, a w konsekwencji istniejący stan nie spełnia wymogów określonych w § 235 rozporządzenia;

b) brak dostatecznego wyjaśnienia rozstrzygnięcia w kwestii braku uchybienia zdaniem Sądu obowiązkom wynikającym z przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez organy orzekające w sprawie;

c) zbyt jednostronnym co do meritum i ogólnikowym uzasadnieniu wyroku, pozbawiającym stronę informacji o przesłankach rozstrzygnięcia;

- art. 135 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie decyzji organów obu instancji, pomimo naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, wskutek:

a) bezpodstawnego uznania, że nie zostały naruszone przepisy § 28 ust. 1 i 2 oraz § 235 rozporządzenia, a co miało wpływ na wynik sprawy;

b) bezpodstawnego uznania, że nie zostały naruszone przepisy art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., a w konsekwencji, iż nie miało to wpływu na wynik sprawy;

- art. 151 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuzasadnione zastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy skarga winna zostać uwzględniona, co było konsekwencją naruszenia przez Sąd wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego i procesowego.

W oparciu o powyższe zarzuty zażądano uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, zasądzenie na rzecz E. L. kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie zrzeczono się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. (aktualnie t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wniosek (uchylenie zaskarżonego wyroku w całości) i podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa).

Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu.

Skarżąca sformułowała zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, jak i przepisów prawa materialnego, które łącznie zmierzały do wykazania, że przeprowadzona przez organy nadzoru budowlanego i zaakceptowana przez Sąd pierwszej instancji weryfikacja zgłaszanych przez skarżącą zastrzeżeń względem stanu budynku Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w T. będącego następstwem nieprawidłowości w zakresie wymogów przeciwpożarowych i odprowadzania wód opadowych, narusza przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz objęte podstawami kasacyjnymi przepisy Prawa budowlanego.

W pierwszej kolejności wskazać jednak należy, że zarzut naruszenia przez Sąd a quo art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest zasadny, a zaskarżony wyrok poddawał się kontroli instancyjnej. Z przywołanego przepisu wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z przedmiotu regulacji wynika, że zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 1 p.p.s.a. nie służy do polemiki z ustaleniami faktycznymi, czy kwestionowania oceny materiału dowodowego przyjętych za podstawę orzekania. W przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji wskazał podstawę prawną wyroku i wyjaśnił przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie wyroku jest zrozumiałe i nawiązuje do podstawy kontrolowanej przez Sąd pierwszej instancji decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia zatem podstawowe wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a. i pozwala na ustalenie przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie, nawet jeśli stanowisko to, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest prawidłowe.

Z materiału aktowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że o ile organy nadzoru budowlanego, wskutek sygnału skarżącej o nieprawidłowościach występujących na nieruchomości Wspólnoty, podjęły działania sprawdzające dokonując kilkukrotnych oględzin i czyniąc ustalenia faktyczne, o tyle nie przeprowadziły ich wszechstronnej i odpowiadającej wymogom prawa materialnego oceny, która pozwoliłaby na prawidłowe zastosowanie norm Prawa budowlanego. Dotyczy to zarówno dostrzeżonych przez skarżącą nieprawidłowości w obszarze wymogów przeciwpożarowych, jak i odprowadzania wód opadowych z całej nieruchomości Wspólnoty. Sąd a quo natomiast nie dostrzegł braków i mankamentów w postępowaniu organów, a w ramach kontroli legalności wyraził stanowisko częściowo, z zakresie odprowadzania wód opadowych z samej nieruchomości, nieznajdujące odzwierciedlenia w materiale dowodowym i odbiegające od ustaleń poczynionych w zaskarżonym akcie.

Podkreślić należy, że w reżimie prawnym aktualnym w dacie zasygnalizowania przez skarżącą nieprawidłowości, jej interwencja nie obligowała organów nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania nadzorczego. Zgodnie bowiem z art. 53a Prawa budowlanego postępowania uregulowane w rozdziale zatytułowanym "Postępowanie w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy", w tym prowadzone w trybie art. 48, art. 50 i art. 51, wszczyna się z urzędu. Również postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 66 ust. 1, wszczyna się z urzędu, o czym stanowi art. 72a Prawa budowlanego. Skoro jednak organy nadzoru budowlanego powołane są ustawowo do nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych oraz zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b i c), to każda obywatelska sygnalizacja winna zostać rzetelnie zweryfikowana w kierunku sprawdzenia, czy nie wystąpiły przesłanki wszczęcia określonego postępowania nadzorczego z urzędu.

Pomimo braku w aktach sprawy formalnego zawiadomienia stron postępowania o wszczęciu postępowania z urzędu, czego wymaga art. 61 § 4 k.p.a., nie ma wątpliwości, że organ wszczął i przeprowadził postępowanie w sprawie wykonania opierzenia budynku Wspólnoty oraz odprowadzania wód opadowych z terenu jej nieruchomości. Oznacza to, że organ podjął starania w kierunku wyjaśnienia zastrzeżeń skarżącej, która zwróciła uwagę, że w wyniku prac remontowych przeprowadzonych przez Wspólnotę w 2020 r. dochodzi do zalewania jej nieruchomości oraz ingerencji w jej własność.

W toku oględzin organ ustalił, że w 2020 r. Wspólnota przeprowadziła remont dachu, a w jego ramach wykonała docieplenie dachu stropopapą, nowe pokrycie papą termozgrzewalną, wymieniła wszystkie opierzenia i orynnowanie na nowe, wykonała remont kominów ponad dachem. Dokonano również podniesienia połaci dachowej o szerokości 34 cm w taki sposób, że uzyskano wysokość podniesienia przy okapach 8 cm zanikającą w stronę kalenicy. Zakres kontrolowanych robót nie budził żadnych wątpliwości, a ich kontrola nie objęła zagadnień związanych z legalizacją samowolnej nadbudowy budynku Wspólnoty o jedno piętro, którą zakończono ostateczną decyzją z 2 września 2005 r. nakazującą zamurowanie okien w ścianie szczytowej budynku i wykucie okien w ścianie usytuowanej od strony podwórza.

Poczyniwszy te ustalenia organy przystąpiły od razu do oceny ich zgodności z wymogami warunków technicznych wynikającymi z rozporządzenia pomijając jednak ten etap postępowania, od którego należało rozpocząć weryfikację wykonanych robót. Organ bowiem w następstwie sygnału skarżącej powinien był po przeprowadzeniu kontroli i ustaleniu zakresu robót budowlanych ustalić dokładną datę ich wykonania, ażeby stwierdzić stan prawny mający zastosowanie do oceny charakteru wykonanych robót oraz weryfikacji potrzeby uzyskania uprzedniej zgody budowlanej. W takiej sytuacji najistotniejszą kwestią jest kwalifikacja prawnobudowlana robót budowlanych i ocena ich z punktu widzenia wymogów Prawa budowlanego. Przy tym wskazać trzeba, że podjęcie działań sankcjonujących jakiekolwiek nieprawidłowości musi być adekwatne do rodzaju i czasu wykonania robót. Ocena bowiem, czy roboty budowlane były wykonywane legalnie czy stanowią samowolę budowlaną dokonywana jest zawsze według przepisów Prawa budowlanego obowiązujących w dacie ich wykonania, a ocena prawna tego stanu musi być każdorazowo determinowana przez przepisy obowiązujące w dacie przeprowadzenia ostatnich robót budowlanych, które składały się na aktualną konstrukcję i parametry pobudowanego obiektu (zob. wyrok NSA z 18 maja 2007 r., II OSK 782/06,). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że sama okoliczność, czy dany obiekt stanowi samowolę budowlaną, podlega ocenie według przepisów z daty jego budowy (realizacji), natomiast możliwość legalizacji oceniana jest na datę wydawania decyzji w procedurze sanacyjnej (zob. wyroki NSA z 29 września 2018 r. II OSK 109/18, z 23 lutego 2018 r. II OSK 1879/17, z 2 grudnia 2010 r. II OSK 1974/10).

W sprawie, której przedmiotem jest ocena legalności wykonanych robót budowlanych, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest wyłącznie punktem wyjaśnia do dalszych działań nadzorczych, których istotą jest w pierwszej kolejności kwalifikacja prawnobudowlana robót budowlanych, następnie ocena, czy ich realizacja wymagała wcześniejszego zgłoszenia czy pozwolenia na budowę, czy też mamy do czynienia z robotami niepodlegającymi reglamentacji Prawa budowlanego. Prawidłowe ustalenia faktyczne i kwalifikacja robót stanowi dopiero pierwszy etap oceny zgodności z prawem wykonanych robót budowlanych i wdrożenia, w razie potrzeby, adekwatnego trybu postępowania nadzorczego w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.

Natomiast organy w niniejszej sprawie oprócz stwierdzenia zakresu robót obejmujących ocieplenie budynku i wymianę całej obróbki blacharskiej z orynnowaniem nie ustaliły dokładnej daty ich wykonania, nie stwierdziły precyzyjnie ich charakteru i nie zakwalifikowały w świetle obowiązujących wówczas przepisów Prawa budowlanego czy wymagały one pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia czy też nie wymagały tego rodzaju zgód. Istotne natomiast było ustalenie, czy wykonane roboty w całości wypełniały pojęcie remontu zdefiniowanego w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, czy też można było część z nich zakwalifikować jako przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a tej ustawy. Z ustaleń organów wynika bowiem, że oprócz wymiany opierzenia i orynnowania, a także wykonania ocieplenia dachu, dokonano także przebudowy połaci dachowych.

Kwalifikacja ta mogła mieć znaczenie ze względu na treść przepisów Prawa budowlanego, tj. art. 28 ust. 1 oraz, w zależności od ustalenia dokładnej daty wykonania robót, bądź art. 29 ust. 2 pkt 1 w z zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2a lit. a Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471) bądź art. 29 ust. 4 pkt 2 w zw. z ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego po nowelizacji. Przepisy te bowiem zwalniały z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, ale wymagały zgłoszenia dla robót budowlanych polegających na remoncie budynków, których budowa wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę - w zakresie przegród zewnętrznych albo elementów konstrukcyjnych. Natomiast przebudowa budynku wielorodzinnego, takiego jak w przypadku Wspólnoty, nie jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego.

Powyższa kwalifikacja nie tylko determinowała wymogi w zakresie uzyskania zgody budowlanej, ale również konieczność zastosowania do weryfikacji zgodności tych robót z prawem przepisów rozporządzenia, którego § 2 ściśle określa zakres jego zastosowania stanowiąc, że stosuje się je przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 135 ust. 10 oraz § 207 ust. 2. Z powyższego wynika, że przepisy rozporządzenia mogą mieć zastosowanie do budynków już istniejących w ograniczonym zakresie (nadbudowa, rozbudowa, przebudowa, zmiana sposobu użytkowania, bezpieczeństwo pożarowe, wymiana schodów, oświetlenie awaryjne). Zatem w przypadku zakwalifikowania przez organy wykonanych przez Wspólnotę robót budowlanych jako remontu, przepisy rozporządzenia nie znalazłby zastosowania, za wyjątkiem kwestii odnoszących się do bezpieczeństwa pożarowego.

Poczynione uwagi skłaniają do wniosku, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zapadły z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., bowiem w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności stanu faktycznego, co pozwoliłoby dopiero na prawidłowe, kompletne rozpoznanie sprawy. Tym samym przedwcześnie podjęto decyzję na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. stwierdzając bezprzedmiotowość postępowania, w czym błędnie nie dostrzegł uchybienia Sąd pierwszej instancji. Weryfikacja wykonanych robót przeprowadzona w niniejszym postępowaniu nie dość, że ma charakter fragmentaryczny i niepełny, to jeszcze w zakresie, w jakim oceniono zgodność z wymogami przeciwpożarowymi wynikającymi z § 235 rozporządzenia, a zwłaszcza ust. 2, narusza ten przepis.

O ile weryfikacji wykonanych robót w obszarze dachu i orynnowania w aspekcie odprowadzania wód do kanalizacji nie można zarzucić nieprawidłowości, o tyle potwierdzenie wykonania ogniomuru w rozumieniu § 235 ust. 2 rozporządzenia stanowi wyraz naruszenia tak przepisów postępowania, jak i przepisów rozporządzenia poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na błędnym stwierdzeniu, że istniejące okoliczności faktyczne wypełniają hipotezę tego przepisu, co wadliwie zaakceptował Sąd a quo.

Zgodnie z § 272 ust. 3 rozporządzenia budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5. Skoro tak to należy stosować wymogi z § 235 ust. 2 rozporządzenia, który stanowi, że ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wysunąć na co najmniej 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej budynku lub na całej wysokości ściany zewnętrznej zastosować pionowy pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2 m i klasie odporności ogniowej E I 60. Niewątpliwie wykładnia powyższego przepisu dopuszczająca dwa alternatywne sposoby zabezpieczenia wymogów ściany oddzielenia przeciwpożarowego jest prawidłowa. Tym niemniej w niniejszej sprawie, wbrew stanowisku organu i Sądu a quo nie doszło do wysunięcia ściany oddzielenia przeciwpożarowego na co najmniej 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej budynku. Przeczy temu materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy potwierdzający wynik oględzin, z których wyraźnie wynika, że "podniesiono połać dachu na szerokości 34 cm, w taki sposób, że wysokość poniesienia przy okapie wynosi 8 cm i znika przy kalenicy". Oznacza to, że ściana oddzielenia przeciwpożarowego nie jest wysunięta na co najmniej 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej budynku, ale jest wysunięta o 8 cm (0,08 m), co nie spełnia standardów przeciwpożarowych powyższego przepisu. W tym zakresie potwierdziły się zarzuty procesowe i materialnoprawne stawiane przez skarżącą kasacyjnie.

Skarżąca kasacyjnie trafnie zwróciła również uwagę na niedostatki w zakresie rozpoznania kwestii zastosowania przy remoncie prawidłowych materiałów do ocieplenia i pokrycia dachu. W uzasadnieniu zaskarżonych decyzji zagadnienie to pozostało poza zakresem ustaleń i ocen organów, a Sąd pierwszej instancji stwierdził jedynie, że styropian jako materiał izolacyjny ulega zapłonowi w temperaturach, jakie w środowisku naturalnym nie występują. W tych okolicznościach nie sposób uznać, aby powyższa kwestia została zweryfikowana zgodnie ze wzorcem normatywnym wynikającym z przepisów rozporządzenia, w tym § 218 odnoszącego się do wymogów pokrycia dachu w budynku niskim w związku z § 208 i 208a oraz treścią załącznika nr 3 obejmującego stosowane w rozporządzeniu określenia dotyczące palności i rozprzestrzeniania ognia oraz odpowiadające im klasy reakcji na ogień oraz klasy odporności dachów na ogień zewnętrzny. O tym, które z materiałów budowlanych można zaliczyć do materiałów niepalnych czy nierozprzestrzeniających ogień decydują przepisy prawa, w tym przypadku regulacje zawarte w załączniku nr 3 do rozporządzenia. W niniejszej sprawie powyższe kwestie całkowicie pominięto.

Za usprawiedliwione należało również uznać zarzuty kasacyjne odnoszące się do kwestii odprowadzania wód opadowych z terenu nieruchomości Wspólnoty. Nie została ona zweryfikowana w taki sposób, który uzasadniałby odstąpienie organów od jej merytorycznego rozstrzygania z powodu braku przedmiotowo – podmiotowych elementów sprawy administracyjnej. We wskazanym zakresie z ustaleń organów wynika, że wody opadowe z samego budynku odprowadzane są rynnami i rurami spustowymi do kanalizacji deszczowej, natomiast wody opadowe z terenu działki nr [...] odprowadzane są do gruntu. Z uzasadnień decyzji organów obu instancji oraz z treści protokołów sporządzonych w toku oględzin wynika, że poza zakresem weryfikacji organów pozostawała kwestia odprowadzania wód opadowych z budynków gospodarczych leżących na terenie działki Wspólnoty. Z jednej strony organy podkreślały, że skarżąca nie dążyła do wyjaśnienia tej kwestii, a z drugiej wskazywały, że na działce Wspólnoty nie doszło do jakiejkolwiek zmiany ukształtowania terenu, co wyklucza zastosowanie przepisów rozporządzenia.

W tych okolicznościach Sąd a quo zaprzeczył, ażeby kwestia odprowadzania wód opadowych z terenu działki nr [...] nie była podnoszona przez skarżącą w toku postępowania, a fakt ten potwierdza materiał dowodowy. Uznał jednocześnie, że organy kwestię tę jednak dostatecznie rozpoznały ustalając, że budynki na działce Wspólnoty wyposażone są w sieć rynien, co wespół z istniejącą kanalizacją w działce (widoczny otwór kanalizacyjny), uzasadniało przyjęcie, że wody opadowe odprowadzane są z terenu działki do kanalizacji.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego stanowisko Sądu należy ocenić jako dowolne, abstrahujące od ustaleń poczynionych w toku postępowania przez organy nadzoru budowlanego. Nadużyciem w sytuacji, w której organy samodzielnie przyznały, że nie rozważyły kwestii odprowadzania wód opadowych z terenu działki, było stwierdzenie, że wody opadowe odprowadzane są do kanalizacji deszczowej. Podstaw faktycznych do tego rodzaju ustaleń nie dostarczył materiał dowodowy. W tej sytuacji stwierdzić należało, że organy nie poczyniły ustaleń istotnych dla stwierdzenia prawidłowości odprowadzania wód opadowych z terenu nieruchomości Wspólnoty, a Sąd bezpodstawnie uznał, że w powyższej kwestii nie ma żadnych nieprawidłowości.

Podkreślić przy tym należy, że kwestia prawidłowości odprowadzania wód opadowych, nawet w sytuacji, w której nie wiązałoby się to z wykonywaniem robót budowlanych, podlega kompetencjom organów nadzoru i sprawdzeniu zgodności z wymogami warunków technicznych określonych w rozporządzeniu. Obowiązek stosowania w zakresie odprowadzania wód opadowych z działki budowlanej, w trakcie użytkowania obiektu budowlanego, reguł ustanowionych dla budowy budynków wynika z przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b Prawa budowlanego. Przepisy te statuują obowiązek właściciela użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej.

Posłużenie się w art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 2 oraz w art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego określeniem o należytym lub odpowiednim stanie technicznym, uzasadnia odwołanie się do obowiązujących w systemie prawnym przepisów technicznych powszechnie obowiązujących, istotnych w materii rozstrzyganej w danej sprawie. Można zatem stwierdzić, że obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym wówczas, kiedy zachodzi niezgodność tego stanu z przepisami techniczno-budowlanymi. Kontrola tego stanu zgodności podlega kompetencjom organu nadzoru budowlanego, co powinno było zostać przez nie sprawdzone w sposób niepozostawiający wątpliwości co do zgodności z wymogami technicznymi.

Organy nadzoru budowlanego nie dokonały wyczerpujących ustaleń faktycznych związanych z przesłankami materialnymi, pozwalających na stwierdzenie zgodności sposobu odprowadzania wód opadowych z działki nr [...] z wymogami § 28 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia. Wobec tego stwierdzenie braku potrzeby podejmowania jakiejkolwiek ingerencji nadzorczej w powyższym zakresie we właściwym trybie, zaakceptowane przez Sąd a quo, było przedwczesne i nieprawidłowe.

Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że organy nadzoru obu instancji nie wyjaśniły należycie sprawy, w granicach wyznaczonych przepisami prawa materialnego, czym naruszyły zasady postępowania administracyjnego powołane w podstawach proceduralnych skargi kasacyjnej, a Sąd pierwszej instancji naruszeń tych wbrew swojej powinności nie stwierdził, na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku, zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W dalszym postępowaniu organ winien ponowić starannie ustalenia cech przeprowadzonych w budynku Wspólnoty robót budowlanych i odnieść ich opis do ustawowych definicji z Prawa budowlanego, a następnie skonfrontować poczynione ustalenia z brzmieniem przepisów Prawa budowlanego z daty przystąpienia do robót budowlanych celem sprawdzenia, czy roboty te podlegały wyłączeniu spod obowiązku uzyskania pozwolenia lub dokonania zgłoszenia. Następnie organ powinien ponownie skontrolować zgodność tych robót z wymogami przeciwpożarowymi i adekwatnie do wyników ustaleń i ocen podjąć rozstrzygnięcie w ich zakresie. Ponowienia wymagają również ustalenia faktyczne w zakresie okoliczności istotnych z punktu widzenia oceny zgodności sposobu odprowadzania wód odpadowych z terenu nieruchomości Wspólnoty z wymogami warunków technicznych (§ 28 rozporządzenia).

O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a. przy uwzględnieniu art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną od organu na rzecz skarżącej kwotę złożyły się kwoty uiszczonych przez nią wpisów sądowych: od skargi (500 zł), od skargi kasacyjnej (250 zł), opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie uzasadnienia (100 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych – t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 (360 zł).

Wobec tego, że skarżąca kasacyjnie w skardze kasacyjnej zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony postępowania w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisów tego pisma, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. - skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.