Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 485/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2024-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1, ust. 2, ust. 4 i ust. 8, art. 92b, art. 92 c
journal: Dz.U. 2022 poz 2201
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 76 par. 1, art. 78 par. 1, art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: par. 1, par. 2 pkt 3, par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 783
law: Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 31 lipca 2007 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów  na drogach (t.j.)
article: par. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1211
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie organizacji roku szkolnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur Protokolant St. inspektor sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2024 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 26 marca 2024 r., nr BP.501.2823.2023.2409.OP8.544783 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez J. N. (zwanego dalej skarżącym) jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (w skrócie: GITD) z dnia 26 marca 2024 r., nr BP.501.2823.2023.2409.OP8.544783, którą utrzymano w mocy decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (w skrócie: OWITD) z dnia 27 października 2023 r., nr WITD.DI.0152.Z.VIII0299/19/23, o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 1.000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 1 września 2023 r. o godzinie 18:55 w miejscowości O., na obwodnicy [...], inspektor transportu drogowego zatrzymał do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], którym kierował K. P. Pojazdem był wykonywany krajowy transport drogowy rzeczy z ładunkiem, którym był odpad o kodzie 19 12 10 odpady palne (paliwo alternatywne), w imieniu i na rzecz firmy T. Sp. j. w O. Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli z dnia 1 września 2023 r., nr [...] wraz z opisem stwierdzonego naruszenia, stanowiącym załącznik nr 2. Protokół został podpisany przez kierowcę bez uwag.

Pismem z dnia 8 września 2023 r., nr [...], organ zawiadomił skarżącego, jako osobę zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie, o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie naruszenia wskazanego w ww. protokole oraz pouczył o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 K.p.a. Ponadto organ pierwszej instancji poinformował skarżącego o możliwości przesłania dowodów potwierdzających, że strona nie miała wpływu na naruszenie, a nastąpiło ono na skutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć.

Następnie OWITD decyzją z dnia 27 października 2023 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1.000 zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych pojazdów na drogach, zgodnie z Lp. 18. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym.

Rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 92a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201), zwanej dalej ustawą. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na przeprowadzoną kontrolę drogową w dniu 1 września 2023 r. i omówił mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa. Odnosząc się do stwierdzonego naruszenia podał organ, że na podstawie danych pozyskanych z Krajowego Rejestru Elektronicznego Przedsiębiorców Transportu Drogowego ustalił, iż skarżący jest osobą pełniącą funkcję zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie T. Spółka Jawna (nr certyfikatu kompetencji zawodowych [...]). Organ wskazał też, że skarżący w piśmie z dnia 13 września 2023 r. wyjaśnił, iż kierowca zmierzał do bazy przedsiębiorstwa przy ul. [...] w O., celem odebrania tygodniowego odpoczynku. Kierowca poinformował skarżącego, że zdąży dojechać do bazy przed zakazem ruchu, natomiast utrudnienia w ruchu wydłużyły czas przejazdu o jedną godzinę. W tych okolicznościach skarżący wniósł o umorzenie postępowania. Zdaniem organu podczas kontroli jednoznacznie stwierdzono, że kierowca prowadził pojazd pomimo wprowadzonego w § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 31 lipca 2007 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach (Dz. U. z 2021 r. poz. 783), zwanego dalej rozporządzeniem, okresowego ograniczenia ruchu pojazdów polegającego na zakazie ruchu na drogach na obszarze całego kraju, w okresie od najbliższego piątku po zakończeniu zajęć dydaktyczno-wychowawczych albo w piątek, w którym kończą się zajęcia dydaktyczno-wychowawcze w szkołach do ostatniej niedzieli przed rozpoczęciem zajęć dydaktyczno-wychowawczych w szkołach. Organ wyjaśnił, że powyższe naruszenie sankcjonowane jest karą pieniężną w kwocie 1.000 zł na podstawie Lp. 18 załącznika nr 4 do ustawy. Organ stwierdził również, że przewóz wykonywany w chwili kontroli nie podlega żadnym zwolnieniom w okresie obowiązywania ruchu pojazdów powyżej 12 ton. Ponadto OWITD uznał - po analizie materiału dowodowego, w tym wyjaśnień skarżącego - że brak jest przesłanek uprawniających stronę do zwolnienia się z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia na podstawie art. 92c ust. 1 ustawy.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 92c ust. 1 i art. 92b ust 1 ustawy poprzez nieprawidłowe uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające odpowiedzialność skarżącego. Podniósł również zarzut naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania całego materiału dowodowego i nieuzasadnione nieuwzględnienie twierdzeń skarżącego oraz niepodjęcie przez organ pierwszej instancji działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego, co doprowadziło do nieuzasadnionego stwierdzenia, iż w przypadku skarżącego nie zachodzą przesłanki wyłączające jego odpowiedzialność.

Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania.

W wyniku rozpatrzenia odwołania GITD decyzją z dnia 26 marca 2024 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji przedstawił przebieg postępowania i podzielił ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji. Następnie wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy. Treść art. 92a ust. 2, ust. 4 i ust. 8 w zw. z załącznikiem nr 4 do ustawy określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia tam opisane. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. Odnośnie do stwierdzonego naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach, opisanego w Lp. 18 załącznika nr 4 do ustawy, tłumaczył organ, że stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie organizacji roku szkolnego (Dz. U. Nr 46, poz. 432, z późn. zm.), w szkołach, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, zajęcia dydaktyczno-wychowawcze rozpoczynają się w pierwszym powszednim dniu września, a kończą w najbliższy piątek po dniu 20 czerwca. Jeżeli pierwszy dzień września wypada w piątek lub sobotę, zajęcia dydaktyczno-wychowawcze rozpoczynają się w najbliższy poniedziałek po dniu 1 września. Jeżeli czwartek bezpośrednio poprzedzający najbliższy piątek po dniu 20 czerwca jest dniem ustawowo wolnym od pracy, zajęcia dydaktyczno-wychowawcze kończą się w środę poprzedzającą ten dzień. Zdaniem organu z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że skarżący wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy, zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton, 1 września 2023 r. (piątek) o godzinie 18:55. W związku powyższym doszło do naruszenia zakazu, określonego w § 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia. Zasadne jest zatem utrzymanie kary pieniężnej w wysokości 1.000 zł za omawiane naruszenie. Odnosząc się do zarzutów skarżącego organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie przed organem pierwszej instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem zarówno przepisów prawa procesowego, jak i prawa materialnego. Organ zwrócił uwagę na obowiązki zarządzającego transportem wynikające z art. 4 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. U. UE, L rok 2009 nr 300 str. 51), zgodnie z którym przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) i która w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa (lit. a). W ocenie organu na skarżącym spoczywa zatem obowiązek sprawowania rzeczywistego i stałego (ciągłego) nadzoru nad operacjami transportowymi realizowanymi przez kierowców. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 92b ust. 1 ustawy, ponieważ przepis ten stosuje się do osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie w zakresie przepisów dotyczących czasu pracy kierowców. Natomiast przepisu art. 92b ust. 1 pkt 2 ustawy do osoby zarządzającej transportem nie stosuje się (art. 92b ust. 2 ustawy). Organ stwierdził też, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jasno wskazuje, iż zaistniały stan faktyczny nie wymaga dalszego badania. W związku z tym wniosek o przesłuchanie strony na okoliczność właściwej organizacji i dyscypliny pracy kierowców w spółce T. oraz braku możliwości przewidzenia utrudnień drogowych nie zasługuje na uwzględnienie. Dalej stwierdził, że nie zasługują na uwzględnienie dostarczone przez skarżącego dowody w postaci oświadczenia kierowcy oraz wydruku z Leon System z dnia 1 września 2023 r. W tej kwestii argumentował, że organizacja działalności przedsiębiorstwa powinna uwzględniać sytuacje, które mogą wydarzyć się podczas przewozu drogowego i umożliwiać adekwatne reagowanie, tak by respektować obowiązujące przepisy prawa. Ponadto, przedstawiony wydruk Leon System nie potwierdza istnienia długotrwałego zatoru drogowego bezpośrednio przed kontrolą, który mógłby skutkować wyłączeniem odpowiedzialności strony za powstałe naruszenie na mocy art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 92c ust. 1a ustawy. Organ podkreślił, że planując poszczególne przejazdy, zarządzający winien wdrożyć takie rozwiązania organizacyjne, by nie dopuszczać do wykonywania przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach. Strona jako zarządzający transportem powinna działać z zachowaniem należytej staranności. Natomiast przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy pozwala na uniknięcie odpowiedzialności, wówczas gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący czynności związane z tym przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot ten nie mógł przewidzieć, a istnienia takich okoliczności skarżący nie wykazał.

W skardze na powyższą decyzję skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił naruszenie norm prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy, w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, dokonanie oceny dowodów w sposób dowolny, brak wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji oraz niewyprowadzenie z zebranego materiału dowodowego, w szczególności z przedłożonej przez stronę w toku postępowania dokumentacji, tj.:

- regulaminu pracy z dnia 1 stycznia 2011 r., regulaminu wynagradzania z dnia 1 września 2022 r., karty kierowcy z dnia 28 sierpnia 2023 r., że skarżący zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów,

- oświadczenia kierowcy K. P. z dnia 13 listopada 2023 r. oraz wydruku Leon System z dnia 1 września 2023 r., że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia z uwagi na niedające się przewidzieć duże natężenie ruchu i powstanie długotrwałego korku na trasie przejazdu, a w konsekwencji, że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć, a tym samym zaistniały okoliczności wyłączające odpowiedzialność skarżącego, co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnego utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Skarżący zarzucił również naruszenie art. 86, art. 75 § 1 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 8 K.p.a. poprzez bezzasadne nieuwzględnienie przez organ wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony postępowania, a tym samym niepodjęcie działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego mogącego dać podstawy do uznania braku odpowiedzialności skarżącego za nieprawidłowości stwierdzone w protokole kontroli, co w konsekwencji doprowadziło do nieuprawnionego utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Skarżący sformułował też zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym:

- art. 92b ust. 1 w zw. z art. 92b ust. 2 ustawy poprzez jego bezzasadne niezastosowanie, pomimo tego, że w przedmiotowej sprawie podmiot zarządzający transportem w przedsiębiorstwie zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów wskazanych w tym artykule, a zatem zaistniały przesłanki wyłączające nałożenie kary na skarżącego;

- art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 92c ust. 1a ustawy poprzez jego bezzasadne niezastosowanie, pomimo tego, że okoliczności przedmiotowej sprawy i dowody, w tym m.in. oświadczenie kierowcy z dnia 13 listopada 2023 r. oraz wydruk Leon System z dnia 1 września 2023 r. wskazują, że podmiot zarządzający transportem w przedsiębiorstwie nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozbudował argumentację dotyczącą powyższych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał w całości stanowisko oraz argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte. Oświadczył również, że prostuje oczywistą omyłkę pisarską w oznaczeniu organu i wskazał, że w miejsce OWITD w Opolu oznacza GITD.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r . poz. 935), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. Zdaniem Sądu nie zaistniały nieprawidłowości co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, a postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 1.000 zł stanowiły przepisy cyt. wcześniej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, nadal zwanej w skrócie ustawą. Zgodnie z przepisem art. 92a ust. 2 ustawy zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2.000 złotych za każde naruszenie. Przy czym na zasadzie art. 92a ust. 4 ustawy suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć 3.000 zł.

Wyjaśnić od razu trzeba, że odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 2 ustawy nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Omawiana kara jest niezależna także od winy kierowcy oraz jego ewentualnej odpowiedzialności wynikającej z innych przepisów prawa. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 4 do ustawy, do którego odsyła art. 92a ust. 8 ustawy. Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów i kara nie może być nałożona w innej wysokości niż określona w załączniku.

Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 2 i 4 ustawy. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest bowiem jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c ustawy.

Dodać również trzeba, że postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a ustawy jest postępowaniem administracyjnym, do którego zastosowanie znajdują przepisy K.p.a. Po myśli art. 93 ust. 7 ustawy w postępowaniu nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

W kontekście zarzutów skargi, oceniając w pierwszej kolejności legalność działań podejmowanych w niniejszej sprawie przez organy w toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził - jak już wspomniano wcześniej - że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i organy nie dopuściły się naruszenia przepisów regulujących ich działanie w tym postępowaniu. Natomiast ocena przeprowadzona na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Przypomnienia wymaga, że decyzje dotyczące nałożenia kary pieniężnej wydane zostały w postępowaniu wszczętym przez OWITD po dokonaniu kontroli drogowej w dniu 1 września 2023 r., której czynności zostały utrwalone w protokole kontroli nr [...] wraz z zawartym w załączniku nr 2 opisem stwierdzonego naruszenia. Protokół ten niewątpliwie jest podstawowym dowodem w sprawie o stwierdzenie naruszenia przepisów dotyczących transportu drogowego i jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 cyt. wcześniej ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, nadal zwanej w skrócie K.p.a. - sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania - stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Wprawdzie istnieje możliwość podważenia protokołu kontroli, ale wyłącznie na zasadzie przeprowadzenia przeciwdowodu, czyli jedynie przez konkretny dowód wskazujący, iż dane zawarte w protokole są nieprawdziwe. Tym samym stwierdzić należy, że w prowadzonym postępowaniu kontrolnym możliwe było dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie dowodów zgromadzonych podczas kontroli, które nie zostały w żaden sposób skutecznie podważone przez skarżącego.

W niniejszej sprawie, co nie było kwestionowane w skardze, skarżący spełnia również kryteria osoby zarządzającej transportem. Jak prawidłowo ustaliły organy na podstawie danych z Krajowego Rejestru Elektronicznego Przedsiębiorców Transportu Drogowego skarżący posiada certyfikat kompetencji zawodowych nr [...] w międzynarodowym transporcie drogowym rzeczy i został zgłoszony jako zarządzający transportem w przedsiębiorstwie. Skarżący podlega zatem odpowiedzialności wynikającej ze wskazanych wyżej przepisów ustawy oraz innych przepisów regulujących zasady wykonywania transportu drogowego.

Odnośnie do stwierdzonego przez organy naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych pojazdów na drogach (Lp. 18 załącznika nr 4 do ustawy) za niebudzące wątpliwości przyjąć należało ustalenia poczynione podczas kontroli drogowej, w ramach której stwierdzono, że w dniu 1 września 2023 r. (piątek) o godzinie 18:55 w miejscowości O., pojazdem marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], był wykonywany krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu i na rzecz skarżącego.

Stosownie do powyższego wyjaśnienia wymaga, że cyt. już wyżej rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 31 lipca 2007 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach, nadal zwane rozporządzeniem, określa okresowe ograniczenia oraz zakaz ruchu pojazdów i zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton, z wyłączeniem autobusów (§ 1 rozporządzenia). W § 2 pkt 3 rozporządzenia wprowadzono okresowe ograniczenia ruchu pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton, z wyłączeniem autobusów, poprzez zakaz ich ruchu na drogach na obszarze całego kraju, w okresie od najbliższego piątku po zakończeniu zajęć dydaktyczno-wychowawczych albo w piątek, w który kończą się zajęcia dydaktyczno-wychowawcze w szkołach do ostatniej niedzieli przed rozpoczęciem zajęć dydaktyczno-wychowawczych w szkołach, z zastrzeżeniem pkt 1 lit. h: a) od godziny 18.00 do godziny 22.00 w piątek, b) od godziny 8.00 do godziny 14.00 w sobotę, c) od godziny 8.00 do godziny 22.00 w niedzielę. Odnotować również trzeba, że rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie organizacji roku szkolnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1211) w § 2 ust. 1 ustala, że w szkołach, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, zajęcia dydaktyczno-wychowawcze rozpoczynają się w pierwszym powszednim dniu września, a kończą w najbliższy piątek po dniu 20 czerwca. Jeżeli pierwszy dzień września wypada w piątek albo sobotę, zajęcia dydaktyczno-wychowawcze rozpoczynają się w najbliższy poniedziałek po dniu 1 września. Jeżeli czwartek bezpośrednio poprzedzający najbliższy piątek po dniu 20 czerwca jest dniem ustawowo wolnym od pracy, zajęcia dydaktyczno-wychowawcze kończą się w środę poprzedzającą ten dzień.

W rozpatrywanej sprawie pojazd został zatrzymany do kontroli w dniu 1 września 2023 r. (piątek) o godzinie 18.55, a zatem bezspornie w czasie obowiązywania opisanego wyżej zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach. Nie ulega również wątpliwości, że masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 12 ton. Okoliczności te potwierdza protokół kontroli drogowej z dnia 1 września 2023 r. Trafnie też stwierdziły organy, że wykonywany przewóz nie podlegał, określonym w § 3 rozporządzenia, zwolnieniom w trakcie obowiązującego zakazu ruchu. W tym stanie rzeczy organy zasadnie zatem stwierdziły, że doszło do wykonywania przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych pojazdów na drogach, tj. naruszenia odpowiadającego Lp. 18 załącznika nr 4 do ustawy, które skutkowało nałożeniem na skarżącego kary w wysokości 1000 zł.

Badając dalej zaskarżoną decyzję, Sąd doszedł do wniosku, że organy prawidłowo uznały, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstaw do zastosowania w przypadku skarżącego art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 92c ust. 1a ustawy. Trafnie też stwierdził organ odwoławczy, że przepis art. 92b ustawy nie miał w ogóle zastosowania w przypadku skarżącego, ponieważ w niniejszej sprawie nie zostały stwierdzone naruszenia dotyczące czasu pracy kierowców.

Zgodnie zaś z art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Przepis ten na podstawie art. 92c ust. 1a ustawy stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2 ustawy.

Przytoczona regulacja stanowi wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego (art. 92a ust. 1 ustawy), a wystąpienie określonych w niej przesłanek powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu.

W ocenie Sądu skarżący, jako osoba zarządzająca transportem w Spółce nie udowodnił, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia prawa przez kierowcę lub że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń bądź okoliczności, których nie mógł przewidzieć. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że wskazane w art. 92c ust. 1 ustawy przesłanki odnoszą się do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, którym była Spółka jawna w O. T. nie był w stanie racjonalnie przewidzieć, przy zachowaniu należytej staranności i przezorności, a nie do zachowania przedsiębiorcy, jego działań lub działań osób, którymi się posługuje przy prowadzeniu działalności, jak i organizacji pracy przedsiębiorstwa. Wymienić można np. sytuacje spowodowane siłą wyższą lub działaniem osób trzecich, za których winę przedsiębiorca nie może odpowiadać, zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne. Sam zaś fakt, że winę za naruszenia ponosi kierowca, nie stanowi przesłanki zwalniającej przedsiębiorcę od odpowiedzialności (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 4/18, wszystkie powołane orzeczenia dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie zwraca się również uwagę, że sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest wprowadzenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem i eliminować naruszenia. Nie jest wystarczające samo przedstawienie przez przedsiębiorcę dokumentów, że kierowcy są zobowiązani do przestrzegania przepisów z konsekwencjami za ich naruszenie, gdyż mają to być działania, które skutkują faktycznym przestrzeganiem obowiązujących przepisów (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 968/19). Nie wystarczy więc wykazanie braku winy, lecz wymagane jest również pozytywne udowodnienie przez przedsiębiorcę, że podjął wszystkie niezbędne środki w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Takich dowodów co do przesłanek z art. 92c ustawy strona nie przedstawiła, zarzucając głównie błędne przypisanie odpowiedzialności za naruszenie określone w Lp. 18 załącznika nr 4 do ustawy. Poza tym kierowca podpisał protokół bez żadnych uwag i nie podnosił, że kontynuował przejazd, pomimo istniejącego zakazu, a to z uwagi na brak możliwości zatrzymania pojazdu na odpowiednim parkingu. Skarżący nie przedstawił również dowodu, że tuż przed godziną wprowadzonego rozporządzeniem zakazu ruchu wydał polecenie kierowcy zatrzymania pojazdu na parkingu. Skarżący poprzestał jedynie na zapewnieniu kierowcy, że zakończenie transportu odpadów nastąpi przed wprowadzony zakazem. Tym samym jeżeli strona sama nie dostarczy dowodów uwalniających ją od odpowiedzialności, a jednocześnie okoliczności zaistniałe w trakcie kontroli i przeprowadzonym postępowaniu na to nie wskazują, wówczas organy orzekające w sprawie nie mają obowiązku poszukiwania dowodów w tym zakresie. W rozpoznawanej sprawie bezspornie zaś z dokumentu urzędowego, jakim jest prawidłowo sporządzony protokół z kontroli, wynika, że w dniu 1 września 2023 r. o godz. 18:55 kierowca realizował przejazd pomimo obowiązującego w tym czasie zakaz ruchu na drogach. Wbrew zatem zarzutom skargi organy były zobligowane do obciążenia skarżącego odpowiedzialnością finansową za ujawnione naruszenie.

Odnosząc się natomiast do zarzutu nieuwzględnienia wszystkich wniosków dowodowych skarżącego przez organ, odnotować przyjdzie, że zgodnie z art. 78 § 1 K.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Trzeba jednak zauważyć, że przywołany przepis odwołuje się do okoliczności podlegającej udowodnieniu, a więc tezy dowodowej, nie zaś do kategorii dowodów, które mają być przeprowadzone. Stronie nie przysługuje bezwzględne roszczenie procesowe o przeprowadzenie określonego dowodu. Ocena, czy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, należy do uznania organu. W orzecznictwie ukształtował się pogląd, według którego organ powinien posługiwać się najmniej skomplikowanymi środkami dowodowymi. Nie ma też obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego w nieskończoność, w tym przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Uwzględnienie żądania strony zależy od tego, czy wnioskowany dowód może przyczynić się do dokładniejszego wyjaśnienia sprawy, a nie powoduje jedynie przedłużenie postępowania czy zwiększenie kosztów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 2020 r., sygn. akt I GSK 1768/19). Podkreślenia nadto wymaga, że przyjęta w postępowaniu administracyjnym zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia, a zgłoszenie wniosków dowodowych nie powoduje automatycznie konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia. Uprawnienie strony do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu podlega ograniczeniom, a organ powinien każdorazowo rozważyć żądanie przeprowadzenia dowodu z uwagi na celowość i konieczność zapewnienia szybkości postępowania, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2021 r., sygn. akt II GSK 3768/17). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zgromadzone przez organ dowody były wystarczające dla potwierdzenia zarzucanego skarżącemu naruszenia. Z tego względu dalsze prowadzenie postępowania dowodowego przez dopuszczenie dowodów wnioskowanych przez skarżącego byłoby nieracjonalne i niecelowe w świetle zasad ekonomiki oraz szybkości i prostoty postępowania, określonej w art. 12 K.p.a.

Uwzględniając powiedziane powyżej, Sąd stwierdził, że zgromadzony przez organy materiał dowodowy uzasadniał zobowiązanie skarżącego do uiszczenia przedmiotowej kary pieniężnej, a kara ta została nałożona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto w sprawie nie wystąpiły ustawowe przesłanki uzasadniające zwolnienie skarżącego z odpowiedzialności za ujawnione naruszenie, które to przesłanki zostały przez organ omówione. Stąd, nie zasługują na akceptację stawiane przez skarżącego zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. Sąd zgodził się z organem, że dalsze prowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie żądanym przez skarżącego - wobec niewątpliwego stwierdzenia, że doszło do przedmiotowego naruszenia - było zbędne. Jednocześnie Sąd stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo odniósł się w decyzji do argumentacji skarżącego co do potrzeby przeprowadzenia dowodów. Poza tym Sąd nie dostrzegł z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 P.p.s.a.