Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 707/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 6ka ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 1297
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia NSA Anna Dalkowska (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Anna Sokołowska, po rozpoznaniu w dniu 1 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "K." z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 996/23 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "K." z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 21 czerwca 2023 r., nr SKO.463.18.2022 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Wyrok sądu pierwszej instancji.

1.1. Wyrokiem z 6 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 996/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej "K." w S. (dalej: "Spółdzielnia", "Skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 21 czerwca 2023 r., w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za marzec 2022 r.

1.2. W dniu 18 marca 2022 r. podmiot odbierający odpady z terenu Miasta S. poinformował Prezydenta Miasta S. o stwierdzonych w dniach 10 marca 2022 r. i 14 marca 2022 r. nieprawidłowościach w segregacji odpadów odbieranych z nieruchomości położonej w S. przy ul. [...]. Do zawiadomienia załączono dokumentację fotograficzną wskazującą na obecności w pojemnikach na odpady zmieszane odpadów bio, szklanych, papierowych oraz cegieł.

Decyzją z 25 maja 2022 r. Prezydent Miasta S. określił spółdzielni wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc marzec 2022 r., w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów powstałych na nieruchomościach położonych w S. przy ul. [...], [...], [...] i [...] w łącznej kwocie 34.020,00 zł. W uzasadnieniu wskazano na naruszenie zasad selektywnego zbierania odpadów komunalnych, co zostało wskazane przez podmiot odbierający te odpady.

Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku decyzją z 29 sierpnia 2022 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i wskazując na uchybienia natury proceduralnej przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

W jego wyniku wydana została decyzja z dnia 23 marca 2023 r., którą Prezydent Miasta S. określił stronie wysokość opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc marzec 2022 r., w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów powstałych na nieruchomościach położonych w S. przy ul. [...], [...], [...] i [...] w łącznej kwocie 34.020,00 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku decyzją z 21 czerwca 2023 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

Sąd pierwszej instancji oddalił skargę spółdzielni, uznając, że doszło do uchybienia przez skarżącą obowiązkowi selektywnego zbierania odpadów komunalnych - przy czym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podkreślono, że nie ma znaczenia, czy naruszenie miało charakter incydentalny, czy wielokrotny. Również, wbrew zarzutom skargi, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów dotyczących postępowania dowodowego. Dowody zgromadzone w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji wskazywały na to, że na przedmiotowej nieruchomości dokonywano nieprawidłowej segregacji odpadów. Doszło zatem do ziszczenia się przesłanek warunkujących wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, z zastosowaniem wysokości stawki opłaty podwyższonej.

1.3. Wyrok wraz z uzasadnieniem, a także inne powoływane w dalszej części orzeczenia sądów administracyjnych, są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

2. Skarga kasacyjna.

2.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca. Wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 6 lutego 2024 r. i uchylenie wadliwej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 21 czerwca 2023 r. w całości oraz uchylenie decyzji Prezydenta Miasta S. z 23 marca 2023 r. w całości i umorzenie postępowania administracyjnego; ewentualnie uchylenie wadliwej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 21 czerwca 2023 r. w całości oraz uchylenie decyzji Prezydenta Miasta S. z 23 marca 2023 r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia organowi administracyjnemu pierwszej instancji.

I. Zgodnie z treścią art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżanemu wyrokowi zarzucono naruszenie następujących przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1) naruszenie art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w związku w zw. z art. 122 i art. 187 § 1 w zw. z art. 235 Ordynacji Podatkowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, dalej: "o.p.") - poprzez oddalenie skargi, pomimo iż skarżona w postępowaniu sądowo administracyjnym decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 21 czerwca 2023 r. została wydana z naruszeniem przywołanych przepisów postępowania administracyjnego poprzez błędne uznanie, że z dokumentacji fotograficznej, która to dokumentacja wchodzi w skład akt przedmiotowej sprawy, jednoznacznie wynika, iż skarżąca nie dopełniła obowiązku selektywnego zbierania odpadów w miesiącu marcu 2022 r. oraz poprzez błędne uznanie, iż ww. dokumentacja fotograficzna jednoznacznie przesądza o tym, iż zdjęcia wchodzące w jej skład przedstawiają punkt odbioru odpadów, przyporządkowany do nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...] w S.,

2) naruszenie art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 122 i art. 187 § 1 oraz w zw. z art. 235 o.p. poprzez nieuchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 21 czerwca 2023 r., pomimo, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem: art. 122 i art. 187 § 1 w zw. z art. 235 o.p. wskutek wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

3) naruszenie art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 235 o.p. poprzez nieuchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 21 czerwca 2023r., pomimo, że decyzja organu została wydana z rażącym naruszeniem: art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 235 o.p., które to naruszenie nastąpiło poprzez uznanie przez organ za prawidłowe przeprowadzenie kontroli przez organ pierwszej instancji z ww. miejsca gromadzenia odpadów komunalnych, usytuowanego przy ul. [...] bez udziału przedstawicieli mieszkańców, korzystających z tego punktu- tj. spółdzielni, co uniemożliwiło dokonanie szczegółowej weryfikacji, czy rzeczywiście zdarza się, aby właściciele nieruchomości korzystający z miejsca gromadzenia odpadów komunalnych usytuowanego przy ul. [...] zbierali odpady w sposób nieselektywny, w szczególności zaś weryfikację okoliczności podanych w pkt 1 zarzutów.

4) naruszenie art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 235 o.p. poprzez nieuchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 21 czerwca 2023 r., pomimo, że decyzja organu została wydana z rażącym naruszeniem: art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 235 o.p., które to naruszenie nastąpiło poprzez wadliwe ustalenie liczby osób korzystających z wiaty śmietnikowej i w konsekwencji wadliwe ustalenie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z uwagi na niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów. Organ pierwszej i drugiej instancji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął niezasadnie twierdzenia skarżącej, iż z wiaty tej korzystają jedynie mieszkańcy ul. [...]. Z faktu, iż spółdzielnia apelowała do mieszkańców większej ilości bloków o należyte segregowanie śmieci nie można wywodzić, iż do wiaty tej przypisani byli mieszkańcy innej ulicy niż ulica [...] (tj. także ul. [...]). Informacje takie posiada jedynie administrator, jakim jest spółdzielnia i organ tak pierwszej jak i drugiej instancji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny winien wziąć to pod uwagę. Okoliczności te zostały bezpodstawnie pominięte, zaś organy pierwszej instancji odmówiły uznania za prawdziwe oświadczenia spółdzielni w tym zakresie, pomimo braku dowodów przeciwnych.

II. Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżanemu wyrokowi zarzucono naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:

1) naruszenie art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 25 ust. 2 uchwały Rady Miejskiej w S. z dnia 31 marca 2021 roku nr XXIX/468/21 poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie przez sąd, iż sporządzona dokumentacja fotograficzna, znajdująca się w aktach sprawy umożliwia stwierdzenie, że na terenie której nieruchomości doszło do niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

2) naruszenie art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 6ka ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r., poz. 1297, dalej: "u.c.p.g.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, podobnie jak organ, że mieszkańcy korzystający z miejsca gromadzenia odpadów komunalnych usytuowanego przy ul. [...] nie zbierają odpadów selektywnie, pomimo, iż jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji fotograficznej w miejscu gromadzenia odpadów komunalnych usytuowanego przy ul. [...], odpady co do zasady są zbierane w sposób selektywny (są odpowiednie pojemniki z podziałem na frakcje, zaś w pojemnikach tych znajdują się, co do zasady, prawidłowe frakcje odpadów), zaś podane przez organ przypadki mają charakter jednostkowy, a także poprzez przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, że jednorazowe niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych stanowi naruszenie ww. przepisu.

3) naruszenie art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 6 ka ust. 1-3 u.p.c.g. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że art. 2 Konstytucji RP nie został naruszony w wyniku zastosowania norm prawnych zawartych w treści art. 6ka ust. 1-3 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, które przewidują swego rodzaju odpowiedzialność zbiorową, sprzeczną z treścią art. 2 Konstytucji RP.

2.2. Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

3.1. Skarga kasacyjna była bezzasadna.

3.2. Stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") "Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów" (art. 182 § 3 p.p.s.a.). Z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia, Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.

3.3. Istotą przedmiotowej sprawy było rozstrzygnięcie, czy do określenia wysokości podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wystarczające jest jednorazowe niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów, czy konieczne jest stwierdzenie, że zobowiązany notorycznie narusza wskazany obowiązek. Wyjaśnienie tej kwestii wymaga dokonania wykładni art. 6ka u.c.p.g.

3.4. Stosownie do treści art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6ka ust. 2 u.c.p.g.). Natomiast według art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3.

Przepis art. 6ka u.c.p.g. określa konsekwencje prawne naruszenia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązek selektywnej zbiórki odpadów komunalnych jest obowiązkiem o charakterze powszechnym, gdyż ciąży na wszystkich właścicielach nieruchomości, na których te odpady powstały. Z mocy art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. dotyczy także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1.

3.5. Pojęcie selektywnej zbiórki odpadków komunalnych, o którym mowa w art. 6ka u.c.p.g., należy interpretować z uwzględnieniem art. 3 ust. 1 pkt 7 i 24 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587; ze zm.). Odpadami komunalnymi są odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz odpady pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych, w szczególności niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i odpady selektywnie zebrane:

a) z gospodarstw domowych, w tym papier i tektura, szkło, metale, tworzywa sztuczne, bioodpady, drewno, tekstylia, opakowania, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, zużyte baterie i akumulatory oraz odpady wielkogabarytowe, w tym materace i meble, oraz

b) ze źródeł innych niż gospodarstwa domowe, jeżeli odpady te są podobne pod względem charakteru i składu do odpadów z gospodarstw domowych - przy czym odpady komunalne nie obejmują odpadów z produkcji, rolnictwa, leśnictwa, rybołówstwa, zbiorników bezodpływowych, sieci kanalizacyjnej oraz z oczyszczalni ścieków, w tym osadów ściekowych, pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych; niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne pozostają niesegregowanymi (zmieszanymi) odpadami komunalnymi, nawet jeżeli zostały poddane przetwarzaniu odpadów, ale przetwarzanie to nie zmieniło w sposób znaczący ich właściwości (ust. 7).

Selektywne zbieranie odpadów polega z kolei na ich zbieraniu, w ramach którego dany strumień odpadów, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady charakteryzujące się takimi samymi właściwościami i takimi samymi cechami. Niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych polega na nieumieszczeniu odpadów w urządzeniach (pojemnikach lub workach) przeznaczonych na zbieranie frakcji, do której należą, a więc na mieszaniu odpadów podlegających selektywnej zbiórce (ust. 24).

3.6. W art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. zawarto przesłanki warunkujące wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej.

Pierwszą z przesłanek uzasadniających wydanie decyzji jest niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Na podstawie zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego oraz dokumentacji fotograficznej, stwierdzić należało, że powyższa przesłanka została spełniona. Podmiot odbierający odpady z terenu miasta poinformował Prezydenta Miasta o stwierdzonych w dniach 10 marca 2022 r. i 14 marca 2022 r. nieprawidłowościach w segregacji odpadów odbieranych z nieruchomości położonej w S. przy ul. [...]. Do zawiadomienia załączono dokumentację fotograficzną wskazującą na obecności w pojemnikach na odpady zmieszane odpadów bio, szklanych, papierowych oraz cegieł.

Drugą przesłanką jest powiadomienie wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości o niedopełnieniu przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Z akt sprawy wynika, że również i ta przesłanka została spełniona. Do zawiadomienia załączono bowiem dokumentację fotograficzną.

3.7. Warto zaznaczyć, że treść przepisu art. 6ka u.c.p.g. jednoznacznie wskazuje, że dla określenia opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie ma znaczenia to, czy stwierdzone nieprawidłowości miały charakter incydentalny bądź notoryjny. Wykładnia literalna wskazanego przepisu nie budzi wątpliwości i nie upoważnia do poszukiwania innego rozumienia przywołanych zapisów. Ustawodawca nie dookreślił pojęcia niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów. W przepisie nie ma mowy o "uporczywości", czy "notoryczności" niesegregowania odpadów. Pojęcia te nie stanowią zatem elementów norm prawnych wyrażonych w art. 6ka u.p.c.g. i w związku z tym nie podlegają ocenie jako przesłanki rozstrzygania przez organ administracji (NSA w wyrokach: z 19 maja 2022 r., III FSK 14/22; z 19 maja 2022 r., III FSK 4930/21; dostępne w CBOSA na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Znamię "uporczywości", o ile stanowi przesłankę orzekania, zawsze pojawia się jako element normy prawnej wprost wyrażonej przez przepis prawa (np.: art. 1008 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, t.j. Dz.U. z 2020, poz. 1740; art. 145 § 1 pkt 1, art. 191 § 1a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2345; art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych, t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 850).

Wykazanie zatem choćby jednego przypadku nieprzestrzegania zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na określony podmiot opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów.

Z uregulowań zawartych w u.c.p.g. wynika, że opłata podwyższona stanowi nie tyle finansową dolegliwość za niewłaściwą segregację, ale też jest rekompensatą dla gminy związaną z dodatkowym, wyższym kosztem zagospodarowania źle zebranych odpadów komunalnych. Przepis art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. stanowi wprost, że niesegregowane odpady komunalne podmiot odbierający odpady przyjmuje jako niesegregowane (zmieszane). Koszt ich zagospodarowania jest wyższy, niż koszt zagospodarowania poszczególnych frakcji zbieranych w sposób selektywny. Koszt ten pokrywany jest z opłaty podwyższonej, co czyni z niej opłatę za dodatkową usługę.

3.8. Istnieje ugruntowane w orzecznictwie stanowisko, z którym Naczelny Sąd Administracyjny się zgadza, że wykładnia językowa art. 6ka u.c.p.g. prowadzi do jednoznacznych rezultatów. Sposób sformułowania przesłanki powiadomienia przez organ odbierający odpady komunalne wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości - "w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" oraz przesłanki określenia wysokości podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - "nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" daje podstawę do przyjęcia, że czynności te powinny być podjęte nawet w przypadku jednorazowego niedopełnienia obowiązku. Wykładnia językowa wskazanej regulacji prawnej nie upoważnia do poszukiwania innego rozumienia przywołanych zapisów. Prawodawca nie dookreślił pojęcia niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów. W przepisie nie ma mowy o "uporczywości", czy "notoryczności" niesegregowania odpadów. Pojęcia te nie stanowią zatem elementów norm prawnych wyrażonych w art. 6ka u.p.c.g. i w związku z tym nie podlegają ocenie jako przesłanki rozstrzygania przez organ administracji, a wykazanie choćby jednego przypadku nieprzestrzegania przyjętej zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na podmiot zainteresowany opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów.

3.9. Podwyższona opłata w odniesieniu do nieruchomości zamieszkałych nie ma charakteru stałego. Określana jest za miesiąc, w którym stwierdzono nieselektywną zbiórkę odpadów. Także ta okoliczność wskazuje na jej charakter jako opłaty za koszt dodatkowych usług związanych z odbiorem odpadów. Koszty te powstają niezależnie od tego, czy brak segregowania odpadów ma charakter incydentalny czy nie. Jeżeli odpady trafiają do odbiorcy jako zmieszane, powstają związane z tym dodatkowe koszty ich zagospodarowania, które muszą zostać sfinansowane. Gdyby pobór opłaty dodatkowej został uzależniony od "uporczywości" niesegregowania odpadów, to oznaczałoby to sytuację, w której powstawałyby koszty zagospodarowania odpadów zmieszanych, które musiałby zostać ostatecznie sfinansowane przez gminę. Tymczasem system gospodarowania odpadami komunalnymi jest z założenia systemem finansowanym z opłat mieszkańców, a nie z dopłat.

3.10. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, w sprawie nie doszło do naruszenia art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 25 ust. 2 uchwały Rady oraz art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 6ka ust. 1. Dowody zgromadzone w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji wskazywały na to, że na nieruchomości dokonywano nieprawidłowej segregacji odpadów. Przedmiotowymi dowodami była dokumentacja fotograficzna wskazującą na obecność w pojemnikach na odpady biodegradowalne odpadów mieszanych, w pojemnikach na odpady zmieszane odpadów z tworzyw sztucznych, a w pojemnikach na odpady z tworzyw sztucznych znajdowały się odpady papierowe. Doszło zatem do ziszczenia się przesłanek warunkujących wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, z zastosowaniem wysokości stawki opłaty podwyższonej wynikającej ze wskazanej przez organy uchwały Rady Miasta.

3.11. Zarzut naruszenia art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 6 ka ust. 1-3 u.p.c.g. poprzez zastosowanie odpowiedzialności zbiorowej również nie zasługiwał na uwzględnienie. Jak prawidłowo zauważył organ, skarżąca jako władająca nieruchomością ponosi całą odpowiedzialność za wytwarzane na tej nieruchomości odpady oraz za sposób ich selektywnego zagospodarowania. To na właścicielu nieruchomości, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., ciążą obowiązki związane z zabezpieczeniem pojemników przed działaniem osób trzecich. To bowiem właściciel nieruchomości, bez względu na sposób jej wykorzystywania, odpowiada za to, w jaki sposób odpady wytwarzane na nieruchomości są gromadzone i oddawane do zagospodarowania. Podkreślenia wymaga, że o obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przez właścicieli nieruchomości stanowią przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W przedmiotowej sprawie prawidłowo zastosowano przepisy tej ustawy, przy czym niezgodność przepisów stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji z Konstytucją RP nie została jak dotychczas stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny, a Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega naruszenia przepisów Konstytucji RP przez przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach znajdujące zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. W efekcie również zaskarżona decyzja nie narusza wskazanej przez skarżącą normy Konstytucji RP.

3.12. Art. 122 o.p. nakazuje organowi podatkowemu podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Statuuje on tzw. zasadę prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym, oznaczającą obowiązek organu podatkowego zgromadzenia dowodów, co do faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Konkretyzację zasady prawdy obiektywnej stanowi art. 187 § 1 o.p., zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jak słusznie zauważył sąd pierwszej instancji, analiza motywów zaskarżonej decyzji, dokonana w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pozwala stwierdzić, że rozumowanie organów uwzględnia reguły postępowania podatkowego, w tym zasady przekonywania stron oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a przy tym pozostaje w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Zatem zarzuty naruszenia art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku w zw. z art. 122 i art. 187 § 1 w zw. z art. 235 o.p. oraz art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 235 o.p. należało uznać za bezzasadne.

3.13. Konkludując stwierdzić należy, że zaskarżony wyrok nie narusza podniesionych w skardze kasacyjnej przepisów prawa zarówno procesowego, jak i materialnego. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną podstaw, stosownie do art. 184 p.p.s.a.

Anna Sokołowska Wojciech Stachurski Anna Dalkowska