Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 525/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 6o, art. 6q
journal: Dz.U. 2018 poz 1454
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Protokolant referent Katarzyna Jacyniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, dalej: "Samorządowe Kolegium Odwoławcze", "organ odwoławczy", po rozparzeniu sprawy z odwołania T. P., dalej także: "strona", "skarżący", od decyzji Prezydenta Miasta [...], dalej: "Prezydent Miasta", "organ pierwszej instancji", z dnia [...] r., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 274a § 1 i art. 159 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.) w związku z art. 6o oraz 6q ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2018 r. poz. 1454 ze zm.), § 2 uchwały Rady Miasta [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości (Dz.Urz.Woj.[...]), pismem z dnia 18 marca 2019 r., odebranym przez adresata 26 marca 2019 r., wezwał skarżącego do złożenia nowej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], za okres od lutego 2019 r., ze względu na zmianę stawek tej opłaty.

Skarżący 28 marca 2019 r. (data oznaczona jako dzień złożenia deklaracji przez składającego oraz data wpływu do [...] Urzędu Miejskiego) złożył, na stosownym formularzu (według wzoru stanowiącego załącznik nr [...] do uchwały Rady Miasta [...] nr [...] z dnia 20 grudnia 2018 r.) deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Z jej treści wynika, że deklarację składa T. P., zamieszkały w [...] przy ul. [...], jako władający nieruchomością na podstawie umowy dożywocia, że jest to nowa deklaracja obowiązująca od kwietnia 2019 r. i dotyczy nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], znajdującej się w zabudowie wielorodzinnej, a ponadto, że składający deklarację składa oświadczenie o selektywnym zbieraniu odpadów od jednego dwuosobowego gospodarstwa domowego, zaś miesięczna wysokość opłaty wynosi [...] zł. Deklarację podpisał, jak wynika z jej treści, T. P..

Pismem z dnia 29 marca 2019 r. (odebranym przez pełnoletniego domownika 8 kwietnia 2019 r.) Prezydent Miasta na podstawie art. 274a § 1 i art. 159 Ordynacja podatkowa w związku z art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, § 2 powołanej wyżej uchwały Rady Miasta [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. wezwał skarżącego do złożenia w ciągu 7. dni od daty doręczenia wyjaśnień, wskazując, że w deklaracji należy prawidłowo określić datę obowiązywania deklaracji oraz prawidłowo określić rodzaj zabudowy budynku mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...].

Skarżący pismem skierowanym do Prezydenta [...] z dnia 9 kwietnia 2019 r. (wpływ do Biura Obsługi M. U. M. – 10 kwietnia 2019 r.) poinformował, że data złożenia deklaracji jest prawdziwa i że prawidłowo w deklaracji określony został rodzaj zabudowy. Prezydent Miasta nie wskazał zaś na czym polega nieprawidłowość określenia rodzaju zabudowy i z czego wynika obowiązek T. P. do złożenia deklaracji, z podaniem podstaw faktycznych i prawnych. Podniósł także, iż "organ wymiaru sprawiedliwości uznał, że T. P. przysługuje prawo do nieruchomości ... za około 2 tygodnie ten sam organ uznał, że prawo takie ... nie przysługuje", zgodnie zaś "z zasadą interpretacji, prawo późniejsze uchyla prawo wcześniejsze". Nadto skarżący podkreślił, że takie samo prawo do nieruchomości posiada inna jeszcze osoba. Rodzaj zabudowy wynika z kolei z dokumentacji budowlanej.

Skierowanym do skarżącego postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. (odebranym przez pełnoletniego domownika 22 maja 2019 r.) Prezydent Miasta, na podstawie art. 165 § 1 i 2, art. 216, art. 123 § 1 oraz art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od lutego 2019 r. ze wskazanej wyżej nieruchomości i wyznaczył 7. termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego.

Skarżący, pismem z 23 maja 2019 r. (które tego samego dnia wpłynęło do [...] Urzędu Miasta), ponownie poinformował Prezydenta Miasta, że data złożenia deklaracji jest prawdziwa. Jako rodzaj zabudowy podał zaś budynek mieszkalny w zabudowie bliźniaczej, "w którym znajduje się 5 lokali mieszkalnych, pokoi, do których jest 5 odrębnych wejść, w budynku znajdują się lokale użytkowe: 2 łazienki, garaż, kuchnia, spiżarnia i hydrofornia oraz pomieszczenie, w którym znajduje się instalacja gazowa."

Decyzją z dnia 13 czerwca 2019 r., wydaną na podstawie art. 207 Ordynacji podatkowej oraz art. 6m i 6o w związku z art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz § 2 uchwały Rady Miasta nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki tej opłaty (Dz.Urz.Woj.[...]), skierowaną do skarżącego, organ pierwszej instancji określił opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości [...] zł miesięcznie za okres od lutego 2019 r. do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący w deklaracji podał błędnie, jako datę obowiązywania deklaracji, okres od kwietnia 2019 r. oraz błędnie określił rodzaj zabudowy budynku mieszkalnego w [...] przy ul. [...]. Wskazał organ również, że w trakcie postępowania w oparciu o ewidencję gruntów i budynków, ewidencję ludności i materiał zgromadzony od przedsiębiorcy odbierającego odpady komunalne, ustalono, że skarżący zamieszkuje nieruchomość położoną przy ul. [...], Nieruchomość ta zabudowana jest zaś budynkiem jednorodzinnym, w którym zamieszkują dwie osoby tworzące jedno gospodarstwo domowe.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji podanie nieprawdy przez stwierdzenie, że nieruchomość jest zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, z pominięciem że w zabudowie bliźniaczej. Zarzucił także, iż decyzja nie zawiera informacji na czym polega błędna data obowiązywania oraz błędne określenie rodzaju zabudowy. Wyraził nadto stanowisko, że matactwo organu polega na tym, iż inna jest stawka za wywóz śmieci (niższa) w budynku jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej, a wyższa w budynku jednorodzinnym. Pominął także organ, że skarżący nie zamieszkuje nieruchomości sam, nie wyjaśniając dlaczego to on ma za wywóz śmieci płacić.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że strona legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości, jako osoba, której przysługuje prawo dożywocia. Z kolei z ewidencji gruntów i budynków wynika, iż w budynku na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] nie ma wydzielonych lokali mieszkalnych. Budynek ten należy zatem traktować jako jednorodzinny, zgodnie z treścią art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane, uznającego za budynek jednorodzinny budynek wolnostojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i jednego lokalu użytkowego. Przeznaczenie budynku jako mieszkalnego ujawnione jest, jak wskazał organ odwoławczy, również w księdze wieczystej.

Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z uchwalą Rady Miasta nr [...], opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest obliczana według jednej stawki opłaty od gospodarstwa domowego i jest zróżnicowana w zależności od liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość oraz od rodzaju zabudowy. Miesięczna stawka opłaty dla dwuosobowego gospodarstwa domowego w zabudowie jednorodzinnej, w której odpady zbierane są w sposób selektywny, wynosi zaś [...] zł.

W skardze na tę decyzję T. P. zaznaczył, że przedmiotem sporu jest uznanie przez organ pierwszej instancji, iż znajdujący się na nieruchomości w [...] przy ul. [...] budynek w zabudowie bliźniaczej, jest budynkiem jednorodzinnym. Podstawą do stwierdzenia powyższego miała być ewidencja gruntów i budynków, zgodnie z którą we wskazanym budynku nie ma wydzielonych lokali mieszkalnych. Skarżący podnosi, że ewidencji nie było w aktach sprawy. Podnosi także, iż nie ma dostępu do akt nieruchomości, a ma obowiązek ponosić koszty jej utrzymania.

Zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta Miasta zarzucił, po pierwsze, "orzekanie na podstawie aktualnych intencji" Prezydenta Miasta, a nie na podstawie prawa, po drugie, obrazę prawa materialnego – w szczególności art. 908 – 916 Kodeksu cywilnego dotyczących umowy dożywocia oraz art. 232 – 243 Kodeksu cywilnego regulujących użytkowanie wieczyste. Po trzecie, skarżący zarzuca, że w zaskarżonych decyzjach brak wskazania podstaw prawnych i faktycznych uzasadniających uznanie go za osobę odpowiedzialną za ponoszenie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, nie jest bowiem skarżący osobą, o której mowa w art. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Po czwarte, zdaniem skarżącego, należało decyzję skierować do właściciela. Po piąte, zarzuca przekraczanie uprawnień i potwierdzanie nieprawdy, co skutkuje wydawaniem spreparowanych orzeczeń, np. orzekanie na podstawie ewidencji gruntów i budynków, której nie ma i nie było. Zdaniem skarżącego, organy dopuszczają się świadomiej manipulacji dokumentami celowo pomijając twierdzenia skarżącego o istnieniu w budynku lokali użytkowych: dwóch łazienek, garażu, kuchni, spiżarni, hydroforni i pomieszczenia, w którym znajduje się instalacja gazowa. Zarzuca w związku z tym Prezydentowi Miasta oraz członkom Kolegium kłamstwo poprzez twierdzenie, że garaż nie jest lokalem użytkowym i w budynku nie ma odrębnych lokali mieszkalnych - gdy tymczasem według skarżącego, takimi lokalami są oddzielone murami i drzwiami pokoje – a to wszystko w celu bezprawnego uznania budynku za jednorodzinny.

Kończąc, skarżący wniósł o zobowiązanie Prezydenta Miasta do złożenia do akt ewidencji gruntów i budynków na okoliczność, że brak wydzielenia lokali użytkowych skutkuje uznaniem budynku za budynek jednorodzinny oraz dokumentacji budowlanej, ewentualnie powołanie biegłego z zakresu budownictwa mieszkaniowego, na okoliczność ustalenia ile lokali użytkowych znajduje się w budynku przy ul. [...] w [...].

Wraz ze skargą skarżący przedstawił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2016 r. umarzającą postępowanie odwoławcze z odwołania od decyzji Prezydenta Miasta w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzanie oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie przedłużenia ulicy [...]/[...] do istniejącego skrzyżowania z ruchem okrężnym przy ul. [...], z której uzasadnienia wynika, że T. P. i [...] nie przysługuje tytuł prawny do działki nr [...] (właściciel P. P., ul. [...]); decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie określenia T. P. władającemu nieruchomością położoną w [...] przy ul. [...] opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi; pismo z dnia 30 października 2017 r. skierowane przez skarżącego do Prokuratury Rejonowej w [...], stanowiące zawiadomienie, że ewidencja gruntów i budynków nie istnieje, a jest dokumentem spreparowanym; wypis z aktu notarialnego z dnia [...] r., zawierającego umowę darowizny i ustanowienie służebności.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wniosło o oddalenie skargi.

Skarżący z kolei pismem, z dnia 11 września 2019 r., skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wniósł o dopuszczenie dowodu z przesłuchania Prezydenta Miasta na okoliczność dlaczego decyzja dotycząca opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi została wydana na darczyńcę, a nie właściciela i dlaczego została wydana na skarżącego, a nie na inną osobę, która dokonała aktu darowizny tym samym aktem co skarżący oraz o powołanie biegłego z zakresu budownictwa mieszkaniowego na okoliczność ilości wydzielonych lokali mieszkalnych i użytkowych w budynku przy ul. [...]. W wypadku zaś nieuwzględnienia tego wniosku, wniósł o dokonanie przez Sąd wizji lokalnej na wymienione okoliczności. Uzasadniając wnioski dowodowe skarżący akcentował, że zgodnie z art. 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach do ponoszenia opłat zobowiązani są właściciele nieruchomości, natomiast decyzje dotyczą nie właściciela, a jednego z dwóch darczyńców, nie wskazano też dlaczego decyzja dotyczy skarżącego, a nie innej osoby, która także jest darczyńcą. Wskazał także, iż Sąd w wyroku w sprawie I SA/Lu 629/16 uznał, że w budynku nie ma pomieszczeń użytkowych, łazienek, toalet, garażu, na podstawie dokumentacji geodezyjnej, której nie ma w aktach sprawy. Podnosi, że przebywa na terenie nieruchomości na podstawie umowy dożywocia, tak jak jeszcze inna osoba. Akcentuje, że w budynku nie może nie być lokali użytkowych: toalet, łazienek, kuchni.

Pismem z dnia 15 lipca 2019 r. skarżący wniósł o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] i [...]. Wniosek ten, postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 stycznia 2020 r. został oddalony. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego na wskazane postanowienie, postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FZ 128/20 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.

W kolejnym piśmie skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 listopada 2019 r. skarżący wskazał, że takim samym tytułem do nieruchomości jak skarżący dysponuje D. P., a nie została ona obciążona obowiązkiem ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem czystości nieruchomości, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdza nieprawdę twierdząc, że skarżący legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości. Podniósł także skarżący, iż nie jest prawdą by składał deklarację. Deklarację składał P. P., a skarżący podpisał ją jako pełnomocnik. Kolejny raz podniósł, że ewidencja gruntów i budynków nie istnieje, a Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego poświadczyła nieprawdę. Nieprawdą jest bowiem, że budynek mieszkalny przy ul. [...] w [...] nie miał wydzielonych lokali mieszkalnych i użytkowych. W aktach sprawy znajduje się bowiem akt notarialny na okoliczność, że w budynku tym znajduje się pomieszczenie użytkowe – garaż, dwie łazienki, kuchnia, hydrofornia oraz pomieszczenie gospodarcze.

Pismem z dnia 3 czerwca 2020 r. zażądał skarżący przeprowadzenia rozprawy. Z kolei pismem z dnia 10 lipca 2020 r. wniósł o odroczenie terminu rozprawy wyznaczonej na ten dzień ze względu na to, że stan zdrowia nie pozwala mu na zasłanianie ust i nosa maseczkami. Sąd, biorąc po uwagę treść pouczenia skierowanego do skarżącego, z którego wynikał obowiązek używania maseczek ochronnych, postanowił o odroczeniu rozprawy na podstawie art. 109 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a."

Kolejnym pismem z dnia 5 sierpnia 2020 r. skarżący wniósł ponownie o zmianę terminu rozprawy, argumentując jak w piśmie z dnia 10 lipca 2020 r. Biorąc pod uwagę pouczenie, zgodnie z którym osoby wchodzące do budynku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie mają obowiązek używania maseczek ochronnych lub innych środków zakrywających nos i usta, Sąd, uwzględniając, że skarżący i pełnomocnik organu zostali prawidłowo zawiadomieni o terminie rozprawy, rozpoznał sprawę. Sąd, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. postanowił nie uwzględniać wniosków dowodowych skarżącego. Dopuścił natomiast Sąd z urzędu dowód z dokumentu w postaci aktu notarialnego z dnia [...] r. na okoliczność charakteru zabudowy na działce nr [...] oraz na okoliczność tytułu prawnego skarżącego do korzystania ze wskazanej działki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym – jak o tym stanowi art. 134 § 1 powołanej ustawy - granicami skargi. Orzekanie - w myśl jej art. 135 - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność. Jeżeli zaś stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uwzględniając skargę sąd uchyla zaskarżoną decyzję, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w odpowiednich przepisach albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w odpowiednich przepisach.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia według powyższych kryteriów Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie (Dz.U. z 2018 r. poz. 1454 ze zm.), ilekroć w ustawie jest mowa o właścicielach nieruchomości - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Z kolei jak o tym stanowi art. 6o wskazanej ustawy, (ust. 1) w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze, (ust. 2) opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości określonej w decyzji, o której mowa w ust. 1, obowiązuje do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty, (ust 3) po doręczeniu decyzji, o której mowa w ust. [...] złożenie deklaracji nie jest dopuszczalne, jeżeli nie następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty, w tym stawki opłaty, (ust. 4) właściciel nieruchomości wobec którego została wydana decyzja, o której mowa w ust. 1, w przypadku zmiany danych jest obowiązany do złożenia deklaracji, dotyczy to również przypadku zmiany stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Na podstawie art. 6q ust. 1, w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Zgodnie zaś z treścią art. 6k ust. 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy, rada gminy dokonuje wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustala stawkę takiej opłaty.

Na podstawie ostatniego ze wskazanych przepisów Rada Miasta [...] grudnia 2018 r. pojęła uchwałę nr [...] w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki tej opłaty (Dz.Urz.Woj.[...]). Weszła ona w życie, zgodnie z treścią § 5 po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym, z terminem obowiązywania od 1 lutego 2019 r. § 2 ust. 1 pkt 1 tej uchwały stanowi, że w zabudowie jednorodzinnej, w przypadku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stawka opłaty od gospodarstwa domowego dwuosobowego wynosi [...] zł miesięcznie.

Zauważyć także należy, że w konkretnej sprawie zasadniczo nawet kilka podmiotów może jednocześnie spełniać warunki do uznania ich za właścicieli nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Nie oznacza to jednak, że wszystkie te podmioty mogą jednocześnie mieć taki status względem obowiązku związanego z konkretną nieruchomością. Mieć należy również na względzie, iż powołana ustawa nie statuuje solidarnej odpowiedzialności tych podmiotów w powyższej sytuacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2020 r., sygn. akt II FSK 505/18, którego stanowisko Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela). Zdaniem Sądu, zamiarem ustawodawcy, wyrażonym w powołanym wyżej przepisie art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, było objęcie przepisami tej ustawy wszystkich podmiotów mających jakiekolwiek uprawnienia do władania nieruchomością lub chociażby tylko faktycznie posiadające nieruchomość, tak, by w jak najszerszym zakresie zagwarantować wykonanie obowiązków związanych z utrzymaniem czystości i porządku. Z tego powodu zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy pojęcie właściciela nieruchomości obejmuje również podmiot władający nieruchomością. Pojęcie władania nieruchomością oznacza posiadanie nieruchomości. Dlatego też osobą władającą nieruchomością jest zarówno posiadacz samoistny nieruchomości, jak i posiadacz zależny (użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą). Do kategorii osób władających nieruchomością należy zaliczyć również dzierżyciela, czyli osobę która faktycznie włada rzeczą "za kogo innego" (art. 338 Kodeksu cywilnego). Treść analizowanego przepisu ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w przypadku większej liczby podmiotów, które można uznać za właścicieli nieruchomości w jego rozumieniu wymaga zatem odwołania się do dyrektyw wykładni systemowej i celowościowej. Wykładnia systemowa zewnętrzna pozwala na przesądzenie, że podmiotem władającym nieruchomością może być również jej posiadacz zależny. Uwzględniając również wykładnię celowościową, Sąd opowiada się za poglądem, iż ustawodawca chciał ulokować obowiązki wynikające z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach na poziomie jak najbliższym faktycznego generowania odpadów. Z tego powodu osoba faktycznie posiadająca nieruchomość, o której mowa w przepisie art. 2 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy, może ponosić ciężar opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nawet wówczas, gdy można zidentyfikować jej właściciela, który jednak nieruchomości faktycznie nie posiada.

Biorąc pod uwagę, że skarżący kwestionuje nałożenie na niego obowiązku uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], podnosząc, że nie jest jej właścicielem (właścicielem jest P. P., któremu nieruchomość tę podarowali T. i D. P.) i jedynie korzysta z działki na podstawie ustanowionego na jego rzecz dożywocia, a ponadto taki sam status jak skarżący ma D. P., Sąd na okoliczność tytułu prawnego skarżącego, dopuścił z urzędu dowód z dokumentu w postaci aktu notarialnego z [...] r. Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Z treści wypisu z aktu notarialnego z dnia [...] r. wynika natomiast, że T. i D. małżonkowie P. podarowali swojemu synowi P. P. zabudowaną nieruchomość obejmującą działkę nr [...] położoną w [...] przy ul. [...], który darowiznę przyjął (§ 3), a także, iż P. P., zgodnie z wolą darczyńców, ustanowił nieodpłatnie na zabudowanej nieruchomości dożywotnią osobistą służebność na rzecz T. i D. małżonków P., polegająca na prawie korzystania przez nich z całej tej zabudowanej nieruchomości, zaś małżonkowie oświadczyli, że powyższe prawo nabywają (§ 6). Treść tego aktu notarialnego we wskazanym zakresie jest zgodna z aktualną treścią księgi wieczystej nr [...], a także zgodna z twierdzeniami skarżącego odnoszącymi się do roku 2019.

Uwzględniając powyższe, stwierdzić należy, że skarżący, jako uprawniony z tytułu służebności osobistej, polegającej na prawie do korzystania z całej nieruchomości (wraz z D. P.), mieści się w zakresie pojęcia właściciela nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Jako korzystający (wraz z D. P.) z całej nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, może – zgodnie z normą wynikającą z treści art. 6h powołanej ustawy - ponosić obowiązek uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zauważyć należy, że powołana ustawa nie statuuje solidarnej odpowiedzialności kilku podmiotów spełniających warunki do uznania ich za właściciela nieruchomości. Zważywszy jednak, iż to w stosunku do skarżącego, jako władającego nieruchomością położoną w [...] przy ul. [...], wydana została decyzja określająca wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości [...] zł miesięcznie począwszy od 1 lipca 2013 r. (kontrolowana przez sądy administracyjne; wyrokiem z dnia 30 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 629/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skargę oddalił, zaś po rozpoznaniu skargi kasacyjnej T. P. od tego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 lipca 2017 r., sygn. akt II FSK 706/17, oddalił skargę kasacyjną), zaś skarżący 28 marca 2019 r. złożył deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ze względu na normę wynikającą z treści art. 6 ust. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, skierowanie do skarżącego decyzji w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lutego 2019 r., nie narusza prawa.

Nie ma sporu co do tego, że nieruchomość w [...] przy ul. [...] zamieszkują dwie osoby, w tym skarżący. Sam skarżący złożył co do tego faktu oświadczenie zawarte w treści deklaracji z 28 marca 2019 r. oraz w pismach z 30 czerwca 2019 r. i 11 września 2019 r.

Dla ustalenia statusu skarżącego, jako podmiotu obowiązanego do uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie mają znaczenia inne okoliczności przez niego podnoszone, w tym że nie jest właścicielem nieruchomości i – jak stwierdzono w związku z tym w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] grudnia 2016 r., umarzającej postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta Miasta w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie przedłużenia ulicy - nie przysługuje mu tytuł prawny do działki [...] położonej przy ul. [...].

W tym miejscu zauważyć także trzeba, że wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym w piśmie z 29 listopada 2019 r., z treści deklaracji z 28 marca 2019 r. (złożonej do Biura Obsługi Mieszkańców Urzędu Miasta tego samego dnia) wynika wyraźnie, iż T. P., który podpisał tę deklarację, wskazał w niej siebie jako składającego deklarację. Zarówno więc składającym ową deklarację, jak również podpisującym ją jest skarżący. Z treści analizowanej deklaracji nie wynika zatem, by T. P., jak o tym twierdzi we wskazanym piśmie z 29 listopada 2019 r., tylko podpisał deklarację, jako pełnomocnik P. P. i ten ostatni jest składającym deklarację. Nie wynika to także z akt postępowania administracyjnego.

Ze względu na twierdzenia skarżącego, że wprowadzające świadomie w błąd i bezprawne są twierdzenia organów, iż budynek znajdujący się na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] jest budynkiem w zabudowie jednorodzinnej i nie ma w nim wydzielonych lokali mieszkalnych i użytkowych, a ewidencji gruntów i budynków, do której odwołują się organy, nie ma w aktach sprawy (w piśmie z 11 września 2019 r.), nie istnieje ona w ogóle (w piśmie z 19 stycznia 2020 r.), strona jej nie składała do akt sądowych (w piśmie z 3 czerwca 2020 r.), że budynek przy [...] 32 jest budynkiem wielorodzinnym i nie zmieni tego żadna ewidencja (w piśmie z 11 listopada 2019 r.), Sąd z urzędu na okoliczność charakteru zabudowy na działce nr [...], dopuścił dowód z dokumentu w postaci aktu notarialnego z 18 listopada 2010 r. Z aktu tego wynika, że działka nr [...] położona w [...] przy ul. [...], zabudowana jest domem mieszkalnym jednorodzinnym, dwukondygnacyjnym, z garażem, o powierzchni użytkowej ok. 150 m2 (§ 1 tiret czwarte). Skarżący swoje twierdzenie, że w budynku na wskazanej działce istnieją wyodrębnione lokale mieszkalne i użytkowe, a w związku z tym budynek ten należy traktować jako budynek w zabudowie wielorodzinnej, wywodzi z tego, że jest to budynek w zabudowie bliźniaczej, a ponadto, że jest w nim kilka pokoi - każdy z osobnymi drzwiami, a zatem każdy stanowi odrębny lokal mieszkalny, oraz znajdują się w nim takie lokale użytkowe jak łazienki, toalety, garaż, spiżarnia, hydrofornia i pomieszczenie, w którym jest instalacja gazowa.

Odnosząc się do tych twierdzeń skarżącego zauważyć trzeba, że – jak trafnie wskazał organ odwoławczy - zgodnie z treścią art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 poz. 1333), mającego takie samo brzmienie od 2003 r., za budynek jednorodzinny uznaje się budynek wolnostojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i jednego lokalu użytkowego. Kwestia usytuowania budynku w zabudowie bliźniaczej, czego organy nie podważają, nie ma podważa kwalifikacji budynku jako jednorodzinnego i nie prowadzi – jak uważa skarżący – do zakwalifikowania tego budynku jako wielorodzinnego. Z przedłożonego przez skarżącego aktu notarialnego, którego treści on nie podważa, wynika natomiast, że budynek znajdujący się w [...] przy ul. [...] ma charakter mieszkalnego domu jednorodzinnego. Z kolei w świetle art. 7 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (obecnie Dz.U. z 2020 r. poz. 532 ze zm.), nietrafne są twierdzenia skarżącego, iż o istnieniu w tym budynku wyodrębnionych lokali mieszkalnych i użytkowych świadczy to, że znajdują się w nim pokoje, do których prowadzą drzwi, toalety, łazienki, garaż, spiżarnia, hydrofornia a także pomieszczenie z instalacją gazową.

Biorąc pod uwagę, że skarżący, w rozumieniu powołanego wyżej art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, jest właścicielem nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, położonym w [...] przy ul. [...], w której zamieszkują dwie osoby, zaś uchwała Rady Miasta nr [...], mająca zastosowanie od lutego 2019 r., określa wysokość stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zabudowie jednorodzinnej, w przypadku selektywnego zbierania odpadów komunalnych od gospodarstwa domowego dwuosobowego na kwotę [...]zł miesięcznie, rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji Sąd uznaje za zgodne z prawem.

Sąd nie podziela sformułowanych przez skarżącego zarzutów podważających charakter budynku, jako jednorodzinnego oraz podważających istnienie podstaw prawnych do wydania decyzji w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w stosunku do skarżącego, a także dotyczących przekraczania uprawnień, potwierdzania nieprawdy i manipulowania treścią dokumentów. Niezrozumiałe są zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących umowy dożywocia, a także normujących użytkowanie i użytkowanie wieczyste oraz uzasadniająca je argumentacja skarżącego oparta na założeniu, że organ pierwszej instancji utożsamia uprawnienie wynikające z umowy dożywocia z uprawnieniami wieczystego użytkownika. Takie utożsamienie zarówno w decyzji organu pierwszej instancji, jak i decyzji organu odwoławczego nie występuje.

Odmowa uwzględnienia przedstawionych przez skarżącego wniosków dowodowych (przesłuchanie Prezydenta Miasta, powołanie biegłego, ewentualnie dokonanie przez Sąd wizji lokalnej) znajduje uzasadnienie w treści powołanego wyżej art. 106 § 3 p.p.s.a, zgodnie z którym sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, ale tylko z dokumentów, i tylko pod warunkiem, że nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przede wszystkim zaś, wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy fakty zostały wyjaśnione.

Z tych wszystkich powodów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.