Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 851/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 17 pkt 2 lit. b
journal: Dz.U. 1958 nr 11 poz 37
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym.
article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.), Sędzia del. WSA Jacek Fronczyk, Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Penda, po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Województwa Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1460/12 w sprawie ze skargi Województwa Mazowieckiego na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Województwa Mazowieckiego na rzecz Ministra Zdrowia kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Województwa Mazowieckiego na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

Jak wynika z jego uzasadnienia, wnioskiem z dnia 12 grudnia 2011 r. Województwo Mazowieckie wystąpiło o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Zdrowia z dnia [...] grudnia 2006 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji tego organu z dnia [...] października 2006 r. (o wspólnym numerze [...]) w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia [...] lipca 1969 r., nr [...], dotyczącego przejęcia na własność Państwa nieruchomości położonej w Z. k/Warszawy, użytkowanej przez [...]. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że wskazane decyzje dotknięte są wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., ponieważ opierają się na błędnej interpretacji przepisu art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. Nr 11, poz. 37), sprzecznej z wykładnią autentyczną tej normy. Minister Zdrowia decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności własnych decyzji z dnia [...] października 2006 r. oraz z dnia [...] grudnia 2006 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu na własność Państwa opisanej nieruchomości zostało zainicjowane wnioskiem J. D. i S. D. z dnia 17 września 1996 r. Przy czym kluczowe znaczenie dla niniejszej sprawy ma wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2001 r., sygn. akt IV SA 1238/99, uchylający decyzję Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z [...] czerwca 1999 r. o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia [...] lipca 1969 r. W wyroku tym podniesiono, że podstawową kwestię w sprawie stanowi wykładnia przepisu art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż "inne mienie", o którym mowa w powołanym przepisie mogło być przejęte na własność Państwa, jeżeli uprzednio objęte zostało przymusowym zarządem państwowym, ustanowionym w trybie dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz. U. Nr 21, poz. 67 ze zm.). Przedmiotowa nieruchomość stanowiła właśnie "inne mienie" w rozumieniu tego przepisu. W toku ponownie przeprowadzonego postępowania organ wydał decyzje odmowne z dnia [...] sierpnia 2002 r. i z dnia [...] maja 2003 r., które zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1312/05. W jego uzasadnieniu Sąd ten wyjaśnił, że w związku z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z dnia 12 września 2001 r., sygn. akt IV SA 1238/99, istotnym w sprawie było wykazanie, czy przedmiotowa nieruchomość została objęta zarządem państwowym, a tego w niniejszej sprawie nie uczyniono. Udowodnienie powyższej okoliczności wymaga bowiem wskazania aktu ustanawiającego zarząd państwowy, wydanego przez organ wymieniony w art. 2 powołanego dekretu z 1918 r. Zarząd na podstawie powołanego dekretu nie powstawał z mocy prawa, o czym świadczy przepis art. 1 tego dekretu in fine stwierdzający, że wymienione w nim składniki majątkowe mogą być objęte zarządem państwowym. Dlatego w każdym przypadku dla ustanowienia zarządu wymagane było wydanie orzeczenia przez właściwego ministra. Po przeprowadzeniu ponownego postępowania wyjaśniającego Minister Zdrowia decyzją z dnia [...] października 2006 r., utrzymaną w mocy decyzją tego organu z dnia [...] grudnia 2006 r., stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia [...] lipca 1969 r. z uwagi na to, że nieruchomość będąca przedmiotem tego orzeczenia nie była objęta przymusowym zarządem państwowym. Z akt sprawy wynikało bowiem, iż nie zostało wydane stosowne zarządzenie. W konsekwencji czego nieruchomość nie mogła być przejęta w trybie art. 17 pkt 2 lit. b wskazanej ustawy z dnia 25 lutego 1958 r., a zatem w/w orzeczenie z 1969 r. o przejęciu zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. W takim stanie rzeczy Minister Zdrowia uznał, iż wniosek Województwa Mazowieckiego z dnia 12 grudnia 2011 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Zdrowia z dnia [...] grudnia 2006 r. jest niezasadny, gdyż brak jest podstaw aby przyjąć, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Organ wskazał, iż decyzje będące przedmiotem obecnej kontroli nadzorczej zostały wydane w następstwie powołanych wyroków sądów administracyjnych. Przy czym, stosownie do treści art. 99 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1271) oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., ocena prawna w nich zawarta wiąże w sprawie organ i sąd. Zatem Minister Zdrowia wydając decyzję o stwierdzeniu nieważności przejęcia przedmiotowej nieruchomości na własność Państwa związany był oceną prawną zawartą w przytoczonych orzeczeniach sądów i się do niej zastosował. Toteż obecnie trudno jej zarzucić rażące naruszenie prawa, a wnioskodawca nie wskazał, aby doszło do istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego sprawy umożliwiającej przyjęcie przez organ odmiennej interpretacji art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym. W wyniku złożonego przez Województwo Mazowieckie wniosku z dnia 6 kwietnia 2012r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Zdrowia decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie z dnia [...] marca 2012r., uznając je za prawidłowe i motywując zajęte stanowisko przytoczoną argumentacją.

Powyższa decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi Województwa Mazowieckiego rozpoznanej w niniejszej sprawie. Skarżący zarzucił jej rażące naruszenie art. 17 pkt 2 lit. b powołanej wyżej ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. Wskazał przy tym, że przyjęte rozumienie w/w przepisu, jako dotyczącego wyłącznie mienia objętego przymusowym zarządem państwowym, jest całkowicie nieuprawnione. Jego zdaniem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 września 2001 r., sygn. akt IV SA 1238/99, a w ślad za nim Minister Zdrowia, przyjęli sprzeczną z obowiązującym porządkiem prawnym tezę, że "władanie" wbrew swojej cywilnoprawnej istocie musi wynikać z aktu prawnego o charakterze władczym wydanego przez właściwego ministra. Natomiast treść przepisu art. 17 pkt 2 lit. b przesądza tylko, iż dotyczy on mienia, którego władanie osoby uprawnione utraciły w okresie do dnia 31 grudnia 1954 r., i które pozostaje w faktycznym władaniu państwowych jednostek organizacyjnych. Zatem dotyczy mienia, którego władanie właściciele utracili bez tytułu prawnego, jak w tej sprawie. Przejęcie go było przeto legalne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Uczestnicy postępowania J. D. i S. D. pismem procesowym z dnia 20 listopada 2012 r. wnieśli o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] lipca 1969 r. było skutkiem zawarcia w motywach wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2001 r., sygn. akt IV SA 1238/99, wiążącego organ oraz sąd, jednoznacznej oceny prawnej dotyczącej interpretacji przepisu art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. Stwierdzono wówczas, że w/w przepis ma zastosowanie tylko do mienia, które zostało objęte we władanie w trybie dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego. Stanowisko to zostało powtórzone w przedstawionym wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1312/05. Zdaniem Sądu meriti Minister Zdrowia prawidłowo zastosował się do tej oceny prawnej i w związku z ustaleniem, że sporna nieruchomość nie była objęta przymusowym zarządem państwowym (co zresztą nie jest kwestionowane), stwierdził nieważność orzeczenia o przejęciu na własność Państwa przedmiotowej nieruchomości położonej w Z., jako wydanego z rażącym naruszeniem przytoczonego art. 17 pkt 2 lit. b. Polemika skarżącego z wiążącą sąd oraz organ oceną prawną jest zatem w ocenie tego Sądu niedopuszczalna. Organ nadzoru nie mógłby zastosować innej interpretacji, gdyż byłoby to sprzeczne z wiążącą go w sprawie oceną prawną. Natomiast kwestia istnienia, czy też braku umowy cywilnoprawnej stanowiącej podstawę do władania zależnego przedmiotową nieruchomością przez Zakład [...] Ministerstwa Zdrowia w Z. i jego następców prawnych, w ocenie Sądu I instancji nie ma znaczenia. W konsekwencji czego podzielił stanowisko Ministra Zdrowia, że decyzja z dnia [...] grudnia 2006 r. nie jest dotknięta żadną z wad określonych w art. 156 § 1 K.p.a. W związku z tym zaskarżona decyzja z dnia [...] maja 2012 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji stwierdzającej nieważność orzeczenia o przejęciu na własność Państwa przedmiotowej nieruchomości nie narusza prawa, stąd skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Województwo Mazowieckie, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu mienia pozostającego pod zarządem państwowym, poprzez przyjęcie, że przepis ten nie donosi się do sytuacji, w której znalazła się strona skarżąca, co stanowi rażące naruszenie prawa z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Wskazując na powyższy zarzut skarżący kasacyjnie postulował uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie, na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a., kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów postępowania poniesionych przed Sądem I instancji.

Zdaniem autora skargi kasacyjnej faktyczne władanie wskazane w art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r., w ujęciu cywilistycznym (art. 222, art. 336, art. 339, art. 343, art. 349 Kodeksu cywilnego), które należy traktować posiłkowo, oznacza, zgodnie z orzecznictwem i doktryną prawa cywilnego, samoistne posiadanie (władanie rzeczą jak właściciel) i nie jest uzależnione, czy też związane z jakimkolwiek orzeczeniem organu administracji, w tym co do ustanowienia przymusowego zarządu państwowego. W związku z powyższym wykładnia tego przepisu przyjęta przez Ministra Zdrowia oraz przez Sąd I instancji rażąco narusza prawo, wyczerpując przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Na poparcie swego stanowiska przytoczył wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 206/01. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wniósł, aby łącznie z uchyleniem zaskarżonego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę w myśl art. 188 P.p.s.a. i uchylił również zaskarżoną decyzję.

Odpowiadając na skargę kasacyjną organ postulował jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, podtrzymując dotychczasową argumentację wynikającą z wiążących w sprawie orzeczeń oraz judykatury.

Uczestnicy postępowania J. D. i S. D. domagali się oddalenia skargi kasacyjnej i zasądzenia kosztów postępowania, dowodząc w szczególności, że interpretacja przepisów prawa nie może być powodem stwierdzenia nieważności decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie.

Na wstępie trzeba przypomnieć, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny; nie jest on bowiem uprawniony do wykraczania poza ramy zaskarżenia i przedstawionych zarzutów. Podstawy, na które można się powołać w skardze kasacyjnej, zostały sprecyzowane w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych formach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Zarzut dokonania przez Sąd I instancji błędnej wykładni, a w konsekwencji niewłaściwego zastosowania przepisu art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, co miałoby prowadzić do uchybienia przepisowi art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., jest nieuzasadniony. W pierwszej kolejności wypada zwrócić uwagę, iż przedmiotem postępowania administracyjnego była ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność orzeczenia z dnia [...] lipca 1969 r. Zatem decyzja zapadła w postępowaniu nadzwyczajnym, w którym badaniu podlegają enumeratywnie wymienione w przepisie art. 156 § 1 K.p.a. wady. Kontrola jej legalności dokonywana jest obecnie w tym samym trybie, zatem obejmuje ścisłe badanie właściwych przesłanek, których wystąpienie może doprowadzić do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. To z kolei wywołałoby przywrócenie do obrotu prawnego wspomnianego orzeczenia. Skarżący kasacyjnie starał się dowieść, że decyzja z dnia [...] grudnia 2006 r. niesłusznie stwierdzała nieważność, bo przepis art. 17 pkt 2 lit. b cytowanej wyżej ustawy należy inaczej interpretować. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się powszechnie, że rażące naruszenie prawa to wada oczywista i niedająca się pogodzić ze standardami państwa prawa – tu tkwiąca w samej decyzji nieważnościowej, jak i ewentualnie w orzeczeniu z [...] lipca 1969 r., o ile poprzednio nie była badana. Rażące naruszenie prawa to naruszenie tzw. kwalifikowane, w uproszczeniu o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, oczywiste, czyli takie, które stanowi zaprzeczenie stanu prawnego istotnego z punktu widzenia danego rozstrzygnięcia. Przy czym chodzi o stan prawny w zakresie jego obowiązywania i interpretacji niewątpliwy, niepozwalający i nierodzący rozbieżności w wykładni. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 1710/07 (publikowany w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu przez ich proste zestawienie ze sobą, przy czym nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, a o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny; charakter tego naruszenia powoduje, iż owa decyzja nie może być akceptowana, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Można zatem powiedzieć, że w przypadku badania tej przesłanki nieważności decyzji ocena poprawności zastosowania przepisu prawa jest łagodniejsza niż w przypadku oceny dokonywanej w toku instancji, która zresztą to ocena nie jest oceną sensu stricte, bo organ odwoławczy rozpatruje każdą sprawę merytorycznie w jej całokształcie, a nie dokonuje kontroli legalności decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1383/10, publ. jw.). Przeto nie jest rażącym naruszeniem prawa błędna wykładnia danego przepisu (p. J. Borkowski w: Kodeks postępowania administracyjnego z komentarzem pod red. B. Adamiak i J. Borkowskiego, Warszawa 1998 r., str. 810). Zatem tym bardziej zmiana interpretacji prawa w praktyce nie prowadzi do stwierdzenia nieważności decyzji; godziłoby to wszak w stabilność porządku prawnego. Zagadnienie wykładni prawa jest więc uznawane za uchylające się spod kwalifikacji pod przesłankę rażącego naruszenia prawa, bo taki zarzut można postawić tylko zastosowaniu przepisu, którego treść jest niewątpliwie i jednolicie rozumiana (op. cit.). Jeżeli zatem przepis może być różnie rozumiany, to taka sytuacja nie skutkuje nigdy oceną wydanego w oparciu o jeden z możliwych wniosków interpretacyjnych aktu, jako rażąco wadliwego. Poza tym trzeba mieć na uwadze, że organ orzeka tu w ramach uznania administracyjnego, co dodatkowo "rozmywa" proces kontroli nadzwyczajnej takiego aktu. Tymczasem przepisy ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu mienia pozostającego pod zarządem państwowym w judykaturze i doktrynie długo budziły jawne kontrowersje. Ustawa ta regulowała stan prawny mienia pozostającego pod zarządem państwowym, co wynika z jej tytułu, przewidywała nacjonalizację przedsiębiorstw pozostających w dniu jej wejścia w życie pod zarządem państwowym ustanowionym na podstawie dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz. U. RP Nr 21, poz. 67 ze zm.), jak też ich zwrot, co wprost wynika z brzmienia jej art. 2. Po myśli art. 17 ustawa ta miała zastosowanie również do zakładów elektrycznych, przedsiębiorstw oraz innego mienia, spełniających uregulowane tamże przesłanki. Stosownie do pkt 2 tego ostatniego przepisu ustawie podlegały przedsiębiorstwa i inne mienie, których władanie osoby uprawnione utraciły w okresie do dnia 31 grudnia 1954 r. i które pozostają w faktycznym władaniu państwowych jednostek organizacyjnych, chyba że to władanie opiera się na tytule prawnym wynikającym z przepisów szczególnych innych, aniżeli wymienione w art. 1 lub pkt 1 tego artykułu. Kontrowersje wywoływały zarówno zakres stosowania ustawy, jak i przesłanki rozumienia pojęć: "innego mienia" oraz innego tytułu władania, uregulowane w tym przepisie. Pojawiły się one zwłaszcza w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dobitnie wynika to z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2007 r. sygn. I OSK 40/07 (publ. jw.), jak i z piśmiennictwa (por. J. Antosiewicz "Reprywatyzacja", Wydawnictwo Prawnicze 1993 r., M. Gintowt, S. Rudnicki "Problematyka prawna nieruchomości" Wydawnictwo Prawnicze 1976 r., oraz H. Dąbrowski "O uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, NP. nr 9 z 1958 r.).

Wątpliwości dotyczące wykładni nie mają jednak znaczenia w tej sprawie, a zatem zarzut przedstawiony w skardze kasacyjnej nie mógł odnieść skutku przede wszystkim z tego powodu, iż organy administracji oraz Sąd I instancji były w tej sprawie związane oceną prawną w zakresie interpretacji art. 17 pkt 2 lit. b powołanej ustawy zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2001 r., sygn. akt IV SA 1238/99, jak też w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1312/05. Jednoznacznie opowiedziano się w nich za dopuszczalnością przejęcia własności w tym trybie tylko takiego "innego mienia", które uprzednio zostało objęte przymusowym zarządem państwowym. Przeto wyrażono niepodzielany później w orzecznictwie pogląd, lecz jasno sprecyzowany. Zgodnie z regulacją art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Podobnie przewiduje przepis art. 153 P.p.s.a. Co prawda chodzi w nich o związanie wyrokami zapadłymi w danej sprawie, podczas gdy decyzje z dnia [...] marca 2012 r. i z dnia [...] maja 2012 r. wydano w innej sprawie, bo sprawa o stwierdzenie nieważności jest nową sprawą, to jednak obie sprawy są odrębne tylko pod względem procesowym. Zatem nie jest to związanie klasyczne w sensie stricte. Ponieważ jednak istota problemu jest tożsama, bo de facto w podaniu wszczynającym postępowanie nie eksponuje się wad tkwiących w decyzjach nieważnościowych, a wady dotyczące niejako orzeczenia z dnia [...] lipca 1969 r., to uznać wypadło, iż mają one oddziaływanie szersze, wynikające choćby z przepisu art. 170 P.p.s.a. Sądy administracyjne wypowiadające się uprzednio wskazały nie tylko na interpretację omawianego przepisu, ale uczyniły to w sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego, przeto niepodobna tego stanowiska pominąć. Byłoby to niczym nieuzasadnione dyskredytowanie prawomocnych orzeczeń sądu i zastępowanie trybu zwyczajnego i sądowej kontroli legalności trybem nadzwyczajnym. Skarżący kasacyjnie nie wykazał przy tym nowych, innych okoliczności faktycznych czy prawnych, które pozwoliłyby na odejście od poprzednio zaprezentowanego stanowiska. Będąc zatem związanym tym poglądem Sąd I instancji obowiązany był do rozpoznania sprawy zgodnie z dokonaną wcześniej oceną prawną, co niewątpliwie miało wpływ na konstrukcję motywów orzeczenia. W tych granicach prawidłowo uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie organu nadzoru jest zgodne z prawem, bo w związku z ustaleniem, że nieruchomość nie była objęta przymusowym zarządem państwowym, Minister Zdrowia trafnie stwierdził nieważność decyzji o przejęciu na własność Państwa przedmiotowej nieruchomości, jako wydanej z rażącym naruszeniem przytoczonego art. 17 pkt 2 lit. b. Polemika skarżącego kasacyjnie z wiążącą Sądy oraz organy oceną prawną jest niedopuszczalna.

Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji niniejszego wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadniają przepisy art. 204 pkt 1 w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). O kosztach postępowania kasacyjnego na rzecz uczestników postępowania kasacyjnego nie orzeczono z braku ku temu podstawy prawnej.