Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 498/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 35 ust. 1, art. 51, art. 5 ust. 1 pkt 9 i ust. 4
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
article: Art. 133, art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: § 12 ust. 3 i ust. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 1225
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 17 października 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.), , Protokolant Specjalista Anna Łyżwa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2024 roku sprawy ze skargi M. M. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2024 r. nr 92/2024 znak: WOP.7721.82.2024.RW w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowalnego zamiennego oddala skargę. MR


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 24 kwietnia 2024 r. nr 92/2024 Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), zwanej "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomsku z dnia 28 lipca 2020 r. nr 131/2020, którą na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zatwierdzono projekt budowlany zamienny budynku magazynowo-handlowego na działce nr [...] w K. (winno być: w K. – dopisek Sądu), gm. W.; udzielono pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji wskazał, że decyzją z dnia 26 marca 1999 r. Wójt Gminy Wielgomłyny zatwierdził projekt budowlany i udzielił W.J. pozwolenia na budowę budynku gospodarczo -garażowego o wymiarach 5,60 m x 15,00 m na działce nr [...] w K. w granicy z działką nr [...].

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że po przeprowadzeniu czynności kontrolnych, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radomsku ustalił, że budowa realizowana jest z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, tj. zrealizowano budynek dwubryłowy, składający się z części magazynowej i handlowej o wymiarach 5,0 m x 15,0 m i 4,5 m x 7,0 m. Ściany w części w konstrukcji murowanej i w części konstrukcji drewnianej, spadek dachu na działkę sąsiednią, brak ściany oddzielenia pożarowego w granicy. Okoliczności te skutkowały zobowiązaniem inwestora decyzją nr 256/2009 z dnia 23 października 2009 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b., do przedłożenia zamiennego projektu budowlanego.

Co istotne, decyzją z dnia 17 grudnia 2014 r. Wójta Gminy Wielgomłyny o warunkach zabudowy zezwolono na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek magazynowo-handlowy. Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2729/15, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku z dnia 5 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 302/15, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, którym oddalono skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim. Decyzją SKO uchylono decyzję Wójta Gminy Wielgomłyny w części dotyczącej określenia przedmiotu inwestycji i ustalono warunki zabudowy dla legalizacji budynku magazynowo-handlowego, w pozostałym zakresie utrzymało w mocy decyzję pierwszej instancji.

W toku kilkukrotnie prowadzonego postępowania wyjaśniającego, wydawano decyzje zatwierdzające zamienny projekt budowlany, które były uchylane przez organ II instancji (ostatnie rozstrzygnięcie, to decyzja nr 122/2020 z dnia 22 maja 2020 r., znak: WOP.7721.0205.2020.AT).

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją nr 131/2020 z dnia 28 lipca 2020 r., znak: PINB.7355/60/TF/2009/2020, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radomsku zatwierdził na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, projekt budowlany zamienny budynku magazynowo-handlowego na ww. nieruchomości; udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych wskazując konkretne roboty, jakie należy wykonać i zobowiązał inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

Odwołanie od tego rozstrzygnięcia z zachowaniem terminu wniosła współwłaścicielka sąsiedniej nieruchomości oznaczonej nr [...] . W odwołaniu zarzucono, że naruszenie art. 51 ust. 4, art. 7, art. 8 i art. 80 k.p.a., zaś "jedynym i właściwym rozwiązaniem (...) jest decyzja o rozbiórce przedmiotowej nieruchomości".

Decyzją nr 102/2023 z dnia 31 maja 2023 r., znak: WOP.7721.0825.2020.RW, Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję nr 131/2020 z dnia 28 lipca 2020 r., znak: PINB.7355/60/TF/2009/2020, organu I instancji.

Wyrokiem z dnia 10 października 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 756/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił drugoinstancyjną decyzję organu odwoławczego wskazując, że skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie, bowiem brak wyraźnego wyartykułowania przez skarżącą stawianych kwestionowanej decyzji zarzutów, w szczególności brak ich powiązania z konkretnymi przepisami prawa budowlanego wymagał ponownej merytorycznej oceny przedłożonej dokumentacji projektowej zamiennej, w zakresie objętym art. 35 ust. 1 u.p.b., w szczególności co do zgodności projektu budowlanego zamiennego z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., "zaś organ II instancji pomimo niewątpliwie niezbyt precyzyjnego wyartykułowania zarzutów odwołania, jest możliwa do odkodowania". Zakres kontroli sądowej wyznacza art. 134 § 1 - p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając powyższe na uwadze organ II instancji podkreślił, że ponownie rozpoznając zarzuty podniesione w środku zaskarżenia i po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, co następuje.

W pierwszej kolejności organ odwoławczy zwrócił uwagę, że postępowanie pierwszoinstancyjne prowadzone było jako tzw. postępowanie naprawcze, to jest na podstawie art. 51 ust. 1, a nie jako legalizacyjne na podstawie art. 48 ust. 1 u.p.b. Pomimo wyraźnego zarzutu w tym względzie w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (w wywiedzionej skardze M.M. , reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła m.in. naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 4 u.p.b. poprzez uznanie, że zastosowanie miał tryb naprawczy podczas gdy odstępstwa, winny prowadzić do nakazu rozbiórki oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b. poprzez uznanie, że wdrożony tryb naprawczy zapewni poszanowanie interesu osób trzecich, podczas gdy budynek posadowiony w granicy i brak zakreślenia terminu na wykonanie robót budowlanych, nie daje gwarancji podjęcia przez inwestora działań), skarga została uwzględniona jedynie w części, zaś Sąd meriti w żaden sposób nie podzielił ww. zarzutów skargi, ani też nie wskazał na wadliwe prowadzenie postępowania czy zastosowanie niewłaściwych przepisów prawa materialnego.

W odniesieniu do powyższego Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że w uzasadnieniu decyzji nr 102/2023 z dnia 31 maja 2023 r., znak: WOP.7721.0825.2020.RW, explicite wskazał: "przepisy prawa budowlanego nie umożliwiają nałożenia obowiązku rozbiórki w każdym przypadku i dowolnie, a jedynie wówczas gdy spełnione są ku temu przesłanki. Tymczasem odwołująca zdaje się zupełnie nie akceptować, że inwestor budynek realizował na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego (decyzja Wójta Gminy Wielgomłyny z dnia 26 marca 1999 r.), a więc nie w sposób całkowicie samowolny, zaś nieprawidłowość polegała na istotnym odstąpieniu od tego projektu. Postępowanie naprawcze toczy się od blisko 15 lat i na żadnym etapie skarżąca nie zakwestionowała skutecznie trybu postępowania, zaś decyzja nr 256/2009 z dnia 23 października 2009 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomsku nakazująca przedstawienie projektu zamiennego jest ostateczna, wiąże strony (nie tylko inwestora), zaś wnosząca aktualnie odwołania nie zachowała terminu do wniesienia środka zaskarżenia (potwierdził to WSA w Łodzi wyrokiem z dnia 13 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 252/10), co musi mieć swoje konsekwencje".

Następnie organ II instancji podniósł, że pomimo znacznego upływu czasu inwestor – W.J. nie przedstawił innych rozwiązań, w szczególności świadczących o rezygnacji z przedsięwzięcia i nie wycofał złożonego projektu zamiennego, a co za tym idzie wniosku o jego zatwierdzenie i udzielenia pozwolenia na wznowienie.

Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że z przepisu art. 51 ust. 5 u.p.b. wynika jednoznacznie, że organ może nakazać rozbiórkę, nie dlatego, że nie przedłożono zamiennego projektu budowlanego, ale dopiero gdy zostanie wykazane, że nie da się doprowadzić obiektu do stanu poprzedniego i nie jest wystarczające jedynie nakazanie zaniechania dalszych robót budowlanych. Zasadą prawa budowlanego jest ponadto w odniesieniu do przedkładanych rozwiązań projektowych, że w przypadku spełnienia wymagań organ nie może odmówić wydania decyzji pozytywnej (art. 35 ust. 4 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b.).

W dalszej kolejności organ II instancji wyjaśnił, że ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471) ustawodawca dokonał istotnych zmian ustawy Prawo budowlane, jednakże zgodnie z art. 25 i art. 27 pkt 2 tej ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy (19 września 2020 r.), a także do zamierzeń budowlanych realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych dla których przed dniem wejścia w życie ustawy wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę albo dokonano skutecznego zgłoszenia stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym. Przy czym wedle art. 28 do spraw niezakończonych stosuje się art. 36a ust. 5b i art. 36a ust. 5 w nowym brzmieniu oraz nie stosuje się art. 36a ust. 5a u.p.b.

Nadto organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z brzmieniem art. 51 ust. 4 (obowiązującym do 10 sierpnia 2022 r.) po upływie terminu lub na wniosek inwestora organ wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Ustawą z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1557), która weszła w życie w dniu 10 sierpnia 2022 r. zmieniono brzmienie ust. 4. Obecnie zgodnie z ust. 4 po upływie terminu lub na wniosek inwestora organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku i wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektów oraz pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych jeżeli roboty budowlane nie zostały zakończone. A contrario z art. 4 wynika, że do postępowań naprawczych (art. 51) nie znajdują przepisy dotychczasowe.

Natomiast wedle ust. 5 tego przepisu, w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, wydaje się decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Odnosząc się do przedmiotu sprawy i żądania wnoszącej odwołanie organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy prawa budowlanego nie dają podstaw do nałożenia obowiązku rozbiórki w każdym przypadku samowolnej budowy czy samowolnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. Budynek realizowano na podstawie zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy Wielgomłyny z dnia 26 marca 1999 r. projektu budowlanego. Z przepisu art. 51 ust. 5 u.p.b. wynika jednoznacznie, że organ może nakazać rozbiórkę, nie dlatego, że nie przedłożono (prawidłowego) zamiennego projektu budowlanego, ale dopiero gdy zostanie wykazane, że nie da się doprowadzić obiektu do stanu poprzedniego i nie jest wystarczające jedynie nakazanie zaniechania dalszych robót budowlanych.

Zdaniem Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, wnosząca odwołanie, (co w ocenie organu potwierdził WSA w Łodzi) nie wskazała żadnych konkretnych nieprawidłowości dotyczących przedłożonego projektu budowlanego zamiennego, naruszenia przepisów lub innych uciążliwości, o których mowa w art. 5 ust. 1 u.p.b., w szczególności dotyczących braku poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich.

Jednocześnie organ II instancji zaakcentował, że zapewnieniu poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich służą przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r., poz. 1225 ze zm.), co wprost wynika z treści § 1 (rozporządzenie ustala warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia, ich usytuowanie na działce budowlanej oraz zagospodarowanie działek przeznaczonych pod zabudowę, zapewniające spełnienie wymagań art. 5 i 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane). Dla wykazania naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b. konieczne zatem jest wskazanie konkretnego naruszenia mającego wpływ na działki sąsiednie i znajdującego odzwierciedlenie w przepisach rozporządzenia z 2002 r., zaś niczym niepoparte twierdzenia o naruszeniu należy uznać jedynie za deklaratywne i nie mające znaczenia dla prawidłowości projektu budowlanego.

Odwołując się do art. 35 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b. organ II instancji podkreślił, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych organ uprawniony jest do sprawdzenia wyłącznie: zgodności projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; wymaganiami ochrony środowiska określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, to jest przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Z powyższego – jak zaakcentował organ odwoławczy - wynika jednoznacznie, że organ nie może uczynić przedmiotem badania innych części projektu budowlanego (tutaj: projektu architektoniczno-budowlanego), co do zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Potwierdza to wydany w sprawie wyrok, w którym przyjęto, że nieodzowne jest "merytoryczne przeprowadzenie oceny przedłożonej dokumentacji projektowej zamiennej, w zakresie objętym art. 35 ust. 1 u.p.b., w szczególności co do zgodności projektu budowlanego zamiennego z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.".

Odnosząc się zatem do kwestii zapewnienia poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, przy uwzględnieniu regulacji zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a tym samym spełnienia wymagań określonych w art. 5 i 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane organ II instancji wskazał, że przedłożony projekt budowlany nie narusza przepisów określających warunki techniczno-budowlane, a tym samym nie powoduje naruszenia występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich.

Niewątpliwie – jak zauważył organ II instancji - budowa każdego obiektu ingeruje w zastany ład przestrzenny i wpływa na tereny (działki sąsiednie) określane jako obszar oddziaływania obiektu, ale jedynie istotne naruszenia, a nie jakakolwiek zmiana może uzasadniać odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego czy zamiennego projektu budowlanego.

W dalszej kolejności organ odwoławczy podkreślił, że inwestycja była realizowana na podstawie pozwolenia na budowę, zaś w postępowaniu naprawczym nie można ponownie rozstrzygać kwestii ostatecznie i prawomocnie załatwionych w toku postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, w tym w szczególności odpowiedniego usytuowania obiektów na działce budowlanej i poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 u.p.b.), o ile nie wiążą się one z dokonanymi odstępstwami. Postępowanie naprawcze nie może bowiem służyć ponownemu otwarciu sporów międzysąsiedzkich, co do lokalizacji czy rodzaju (funkcji) inwestycji, choćby organ administracji architektoniczno-budowlanej wydał pozwolenie na budowę z naruszeniem prawa.

W odniesieniu do powyższego organ II instancji dodał, że przepisy nie uzależniają budowy w tzw. ostrej granicy od zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości, a warunki takiego usytuowania budynków zostały określone wyczerpująco w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wprowadzone istotne odstąpienie, nie polega na zbliżeniu obiektu do granicy, a tym samym nie zwiększa uciążliwości wynikających z budowy realizowanej na podstawie decyzji z dnia 26 marca 1999 r. Wójta Gminy Wielgomłyny, bowiem od samego początku zamierzenie było przewidziane do realizacji w granicy z działką nr [...].

Nadto organ II instancji wyjaśnił, że usytuowanie obiektu zostało uzgodnione z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych i jest on usytuowany ponad 16 m od najbliższego budynku na działkach sąsiednich. Co się zaś tyczy obszaru oddziaływania obiektu (definicja legalna w art. 3 pkt 20 u.p.b. - teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie), wprowadzone odstąpienia, jakkolwiek mające charakter istotnych nie kumulują, nie wprowadzają, a przede wszystkim nie kreują nowych ograniczeń w zabudowie zwłaszcza, że zgodnie z § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. dopuszczalne jest sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce, o ile jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Charakter dokonanej zmiany nie uniemożliwia zatem skarżącej realizacji obiektów na własnej nieruchomości, nawet przy budynku stanowiącym przedmiot postępowania, a tym samym nie można uznać, że projekt zamienny ingeruje w występujące w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnione interesy osób trzecich. Co nie mniej istotne działka nr [...]ma szerokość ok. 10,5 m, zaś aktualnie wedle § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej. Przepis przy tym nie ogranicza funkcji budynku (sposobu przeznaczenia), a odnosi się jedynie do funkcji terenu, zaś niesporne jest, że występuje zabudowa zagrodowa.

Organ odwoławczy zaakcentował, że działka nr [...] nie jest zabudowana i ma charakter rolny. Dowody przeprowadza się w celu ustalenia okoliczności, które mogą mieć znaczenie dla sprawy, a nie w celu poszukiwania okoliczności, które mają zaprzeczać dotychczasowym ustaleniom. W przypadku posiadania przez stronę wiedzy, co do innych okoliczności niż ustalone przez organ, nie może ona pozostawać bierna i powinna podjąć działania w celu wykazania prawdziwości swoich twierdzeń. Dla prowadzenia dalszych czynności dowodowych konieczna jest więc inicjatywa strony. Nawet bowiem jeśli obowiązek udowodnienia określonej okoliczności z mocy art. 7 k.p.a. ciąży na organie administracji, to nie zwalnia to strony postępowania z obowiązku dostarczenia dowodu niezbędnego dla rozstrzygnięcia sprawy, względnie wskazania jego źródła (wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 1185/21). Dotyczy to w szczególności dowodów, o których wiedzę, czy w posiadaniu których jest wyłącznie strona i tylko ona może wykazać okoliczność przeciwną do ustalonej przez organ. Organ nadzoru budowlanego nie ma tym samym obowiązku udowadniania czy poszukiwania, jakie z praw zostały naruszone.

Zdaniem organu II instancji, nie można również pomijać, że projekt przewiduje wykonanie szeregu robót budowlanych właśnie w celu poszanowania interesów właścicieli sąsiednich nieruchomości, w tym przede wszystkim zmianę spadku dachu, wyprowadzenia ściany oddzielenia pożarowego zgodnie z przepisami czy zabezpieczenie pożarowe konstrukcji dachu. Nie można, w świetle obowiązujących przepisów – w ocenie organu odwoławczego - uznać, że taki projekt zamienny nie może zostać zatwierdzony, skoro przewiduje usunięcie nieprawidłowości, które co istotne nie mogą zostać zakwalifikowane jako ograniczające prawo zabudowy sąsiednich nieruchomości, a tym bardziej, że zachodzą jakiekolwiek przesłanki do nakazania rozbiórki (części stanowiącej istotne odstąpienie).

Organ II instancji ocenił, że przedłożony projekt budowlany zamienny jest zgodny z przepisami i uzyskaną w toku postępowania naprawczego decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 11 lutego 2015 r., znak: KO.420-9/15, Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim dla budynku magazynowo-handlowego. Ponadto został on sporządzony przez osoby posiadające uprawnienia budowlane i uzgodniony pod względem przeciwpożarowym i sanitarnohigienicznym.

Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi podkreślił, że przedłożony projekt budowlany nie narusza przepisów, zaś twierdzenia skarżącej wskazującej na naruszenie przepisów budowlanych i przepisów przeciwpożarowych, a wręcz, że budynek jest "samowolą budowlaną" są gołosłowne, niczym nie poparte i nie wskazujące na żadne konkretne naruszenia, do których organ mógłby się odnieść. W szczególności - oceniając zaproponowane rozwiązania, a nie stan istniejący - należało zdaniem organu II instancji uznać, że nie naruszone zostały w szczególności przepisy art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b. oraz § 12, § 13, § 57-60 i § 271-273 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Sam brak akceptacji nie tylko dokonanych odstępstw, ale wręcz całego zamierzenia budowlanego czy procedury naprawczej prowadzonej na podstawie art. 51 u.p.b. nie stanowi przesłanki do nałożenia "kary pieniężnej", ani rozbiórki obiektu.

W kontekście funkcji i usytuowania obiektu oraz braku zgody na lokalizację w granicy – zdaniem organu II instancji - skarżąca całkowicie pomija okoliczność, że decyzją SKO w Piotrkowie Tryb. uchylono decyzję Wójta Gminy Wielgomłyny w części dotyczącej określenia przedmiotu inwestycji i ustalono warunki zabudowy dla legalizacji budynku magazynowo-handlowego, w pozostałym zakresie utrzymało w mocy decyzję pierwszej instancji, zaś na skutek skarg odwołującej (M.M.) wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 302/15, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, a następnie wyrokiem z dnia 30 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2729/15, Naczelnego Sądu Administracyjnego uznano decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim za zgodną z prawem. Skarżąca zatem od wielu lat próbuje kwestionować zamierzenie i doprowadzić do jego likwidacji, nie biorąc pod uwagę prawomocnych rozstrzygnięć, które zaakceptowały to zamierzenie również w zakresie usytuowania, lokalizacji i funkcji (przeznaczenia).

W ocenie organu II instancji, bezpodstawnie odwołująca zarzuca naruszenie interesu społecznego i zasad dobrego sąsiedztwa w sytuacji "gdy samowola budowlana znajduje się w odległości mniejszej, niż wymagane 4 m", bowiem budynek był zaprojektowany w granicy, na taką lokalizację wydano również warunki zabudowy i nie narusza on warunków techniczno-budowlanych.

Organ odwoławczy podkreślił, że organ nie może przy tym określać terminu, w jakim decyzja zezwalająca na wznowienie robót budowlanych ma być wykonana, bowiem przepisy art. 51 u.p.b. wskazania terminu nie przewidują. W ocenie zatem organu odwoławczego, zarzuty odnoszące się do nieokreślonej bliżej daty usunięcia "niedogodności" nie mogły zostać podzielone.

Nie mógł również – jak wyjaśnił organ II instancji - znaleźć akceptacji zarzut "nielegalnego użytkowania (...), co dodatkowo zwiększa naruszenia dóbr osobistych i zwiększa ryzyko pożarowe". Po pierwsze, w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 2641/17, przyjęto, że niedopuszczalne jest nałożenie kary za samowolne użytkowanie w sytuacji, gdy inwestor nie zakończył procesu budowlanego lub nie zakończyło się postępowanie legalizacyjne. Przyjąć należy – w ocenie organu odwoławczego - że ta sama reguła dotyczyć będzie postępowań naprawczych. Wyłączenie możliwości równoległego zastosowania przepisów o samowoli użytkowej w przypadku prowadzenia postępowania w trybie art. 48 i 49 lub art. 51 u.p.b. Na poparcie powyższego organ przywołał orzecznictwo, a ponadto, podkreślił, że przedmiotem postępowania jest projekt budowlany zamienny, a nie kwestia zgodności użytkowania z przepisami, a są to dwa odrębne zagadnienia na gruncie prawa budowlanego jakkolwiek dotyczą tego samego obiektu. Nie mogą zatem wpływać na prawidłowość rozstrzygnięcia o zatwierdzeniu projektu zamiennego, podnoszone uciążliwości, jakie powoduje, w ocenie skarżącej, użytkowana inwestycja. Nawet jeśli fakt samowolnego użytkowania zamierzenia inwestycyjnego nie budzi wątpliwości, to kwestia ta nie ma znaczenia przy ocenie zgodności z przepisami projektu budowlanego zamiennego. Zagadnienia legalności użytkowania obiektu może stanowić przedmiot oceny jedynie w odniesieniu do legalnie wybudowanych obiektów (rozumianych też jako zalegalizowanych). Tymczasem w sprawie nie doszło do zakończenia procesu inwestycyjnego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, bowiem procedowana jest aktualnie sprawa udzielenia pozwolenia na wznowienie robót.

Kwestie prawidłowości "wydzielenia nieruchomości", usytuowania obiektu w oddaleniu od granicy oraz prawidłowości udzielenia pozwolenia na budowę pozostają – jak zauważył organ II instancji - poza przedmiotem rozstrzygnięcia, zaś uruchomienie postępowania odwoławczego nie może w żaden sposób prowadzić do ponownego badania zamierzenia budowlanego jako całości, skoro te kwestie były przedmiotem postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Organ administracji publicznej nie mogą domniemywać, jakich konkretnie (a nie ogólnych) naruszeń upatruje strona, tak by mógł się do nich w sposób rzeczowy odnieść. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, strona a nie organ ponosi odpowiedzialność za poprzestanie w odwołaniu jedynie na wyrazach niezadowolenia (zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego wystarczające jest wyrażenie niezadowolenia), a nie sformułowaniu zarzutów przeciw decyzji, określeniu istoty i zakresu żądania oraz wskazania dowodów uzasadniające to żądanie.

Zdaniem organu odwoławczego, również w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi profesjonalny pełnomocnik nie wskazał, jakie naruszenia stwierdził, ograniczając się jedynie do niczym nie popartego zarzutu niezapewnienia "należytego poszanowania i ochrony interesu osób trzecich"; wbrew przepisowi art. 51 u.p.b. zarzutu nie zakreślenia terminu na wykonanie określonych decyzją robót budowlanych oraz naruszenia "art. 140 k.c. poprzez wydanie decyzji rażąco naruszającej prawo własności skarżącej i utrzymującej stan niezgodny z przepisami prawa budowlanego", popartego jedynie stwierdzeniem, że sporny budynek od samego początku jest posadowiony w granicy działki skarżącej, wbrew jej woli.

Odnosząc się do tego ostatniego zarzutu organ II instancji wyjaśnił, że przepisy Kodeksu cywilnego nie mają zastosowania w sprawach budowlanych, zaś - jak wspomniano na wstępie - realizacji zasady poszanowania występujących (a nie hipotetycznych) w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych (a nie niczym nie popartych) interesów osób trzecich służą przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, o czym explicite stanowi § 1 tego aktu (rozporządzenie ustala warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia, ich usytuowanie na działce budowlanej oraz zagospodarowanie działek przeznaczonych pod zabudowę, zapewniające spełnienie wymagań art. 5 i 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane).

Wprawdzie odwołująca nie formułuje w tej kwestii żadnych zarzutów, to aktualnie przedłożony projekt zamienny - jak ocenił organ II instancji - nie zawiera nieprawidłowości lub braków uzasadniających nałożenie w drodze postanowienia obowiązku ich usunięcia z określeniem terminie ich usunięcia i spełnia on wymogi przepisów o formie i treści projektu budowlanego, jest kompletny i został sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane i uzgodniony pod względem przeciwpożarowym i sanitarnohigienicznym.

Końcowo organ II instancji stwierdził, że przedłożony projekt budowlany zamienny nie powoduje uciążliwości uniemożliwiających jego zatwierdzenie, w szczególności nie ogranicza prawa zabudowy skarżącej i nie narusza przepisów techniczno-budowlanych normujących usytuowanie obiektów względem granic nieruchomości i pod względem pożarowym pomiędzy budynkami. Przede wszystkim właściciel działki nr [...], o ile spełnione są warunki dla działek budowlanych i zachowa warunki przeciwpożarowe (w tym przede wszystkim w odniesieniu do ścian spełniających wymóg ścian oddzielenia pożarowego) będzie mógł zrealizować własne obiekty nawet w granicy z działką nr [...], korzystając z dobrodziejstwa § 12 ust. 3 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. (dopuszcza się, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu).

Zgłaszane żądania "w zakresie rozebrania (...) budynku magazynowo-handlowego", i brak zgody "na to by nadzór w chwili obecnej procedował kwestie dot. legalizacji", nie mogły zostać - w ocenie organu odwoławczego – uwzględnione i jednocześnie organ wskazał, że pomimo, że budynek istnieje już wiele lat w takim samym stanie skarżąca nie była w stanie wykazać żadnego konkretnego naruszenia czy związanych z obiektem uciążliwości, o których mowa w art. 5 ust. 1 u.p.b., poza ogólnym brakiem akceptacji dla tego zamierzenia. Zasadą prawa budowlanego jest w przypadku spełnienia wymagań, że organ nie może odmówić wydania decyzji pozytywnej (art. 35 ust. 4 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b.).

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła M.M. , reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.:

- poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co przejawia się brakiem podjęcia czynności w zakresie ustalenia, czy na dzień rozpoczęcia inwestycji inwestor posiadał akt własności nieruchomości oraz czy budynek w świetle prawa stanowi samowolę budowlaną;

- poprzez uznanie, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest pełny i daje podstawę do wydania decyzji, podczas gdy organ nie podjął czynności w w/w zakresie;

- poprzez nienależytą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i bezzasadne przyjęcie, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany zamienny budynku magazynowo-handlowego nie narusza słusznego interesu osób trzecich, podczas gdy budynek ten od momentu jego powstania ze względu na jego posadowienie w granicy stanowi samowolę budowlaną powstałą wbrew woli skarżącej, a wydana w sprawie decyzja ma za zadanie ten stan utrzymać;

- poprzez nienależytą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i bezzasadne przyjęcie, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany zamienny budynku magazynowo-handlowego jest zgodny z przepisami prawa i warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, podczas gdy budynek ten ze względu na jego umiejscowienie i przeznaczenie w sposób ponad przeciętny oddziałuje na działki sąsiednie, w tym na działkę skarżącej, naruszając jej słuszny i uzasadniony interes jako osoby trzeciej;

- poprzez przedwczesne wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany, podczas gdy organy nie podjęły wszelkich czynności ustalających stan faktyczny sprawy, w tym w/w czynności ustalających;

- poprzez brak dokonania wszechstronnej analizy dowodów zgromadzonych w sprawie, w tym dowodów przedłożonych przez skarżącą, co doprowadziło do wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny budynku, podczas gdy przedmiotowy budynek stanowi samowolę budowlaną, a przyjęty przez organ tryb naprawczy jest nieprawidłowy ze względu na zakres i istotę tej samowoli;

- poprzez brak ustalenia czy w momencie rozpoczęcia inwestycji, inwestor w miejscu, w którym została ona posadowiona, mógł ją wykonać, tj. czy zgodnie z obowiązującymi wtedy przepisami wymagana była zgoda właściciela nieruchomości sąsiedniej na posadowienie budynku w granicy lub w odległości mniejszej niż przewidywały to przepisy;

- art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez wydania zaskarżonej decyzji bez ustosunkowania się do wszystkich podniesionych przez skarżącą zarzutów, co spowodowało, iż organ nie wywiązał się ze wszystkich wskazań z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2023 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 756/23,

- art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej; poprzez wydanie decyzji naruszającej uzasadnione interesy skarżącej;

- art. 104 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 k.p.a., poprzez nierozpoznanie sprawy wszczętej na podstawie wniosku skarżącej co do istoty, poprzez przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego samowoli budowlanej, której dopuścił się inwestor na działce nr ewid. [...]w obrębie geodezyjnym Karczów, podczas gdy skarżąca wnosiła o ustalenie czy podjęta przez inwestora inwestycja jest legalna, tj. czy posiada prawo własności nieruchomości, czy inwestor działa na podstawie stosownych pozwoleń budowlanych, czy posiada zgody właścicieli nieruchomości sąsiednich na przeprowadzenie inwestycji, czy zamierzona inwestycja mogła w ogóle powstać na przedmiotowej działce, które to okoliczności nie zostały ustalone w sprawie;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy przy jej wydaniu doszło do licznych naruszeń przepisów prawa, w tym naruszenia przepisów postępowania, a dotychczas niewyjaśniony zakres sprawy ma istotny wpływ na ustalenie zakresu samowoli dokonanej przez inwestora i zastosowania właściwego trybu naprawczego poprzez rozbiórkę budynku;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że na gruncie niniejszej sprawy zachodzą przesłanki zastosowania trybu naprawczego w postaci przedłożenia projektu zamiennego i jego zatwierdzenia, podczas gdy odstępstwa których przy budowie przedmiotowego budynku dopuścił są inwestor są na tyle istotne (budynek nie spełnia przepisów prawa budowalnego, warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania, posadowiony jest w granicy nieruchomości bez zgody skarżącej będącej właścicielem nieruchomości sąsiedniej), że doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem winno nastąpić poprzez jego rozbiórkę;

- art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że tryb naprawczy w postaci przedłożenia projektu zamiennego budynku magazynowo-handlowego uwzględniającego szereg działań mających na celu doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z przepisami prawa zapewni należyte poszanowanie i ochronę interesu osób trzecich, podczas gdy budynek ten od początku stanowi samowolę budowlaną i stanowi zagrożenie dla uzasadnionego interesu prawnego skarżącej, gdyż posadowiony jest w granicy z jej działką i wbrew jej woli; podczas gdy przedmiotowa decyzja nie zawiera żadnego terminu, w czasie którego inwestor będzie zobowiązany do doprowadzenia podjętej inwestycji do stanu zgodnego z prawem, a tym samym brak jest jakiejkolwiek gwarancji podjęcia przez niego działań mających na celu zapewnienie należytego poszanowania i ochrony interesu skarżącej;

- art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że tryb naprawczy w postaci przedłożenia projektu zamiennego budynku magazynowo-handlowego jest trybem właściwym, podczas gdy usytuowanie budynku przy granicy bez zachowania minimalnych odległości w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uniemożliwia jego zatwierdzenie i powoduje, iż jedynym prawidłowym trybem naprawczym jest jego rozbiórka;

- art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 11 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zw. z art. 144 k.c., poprzez utrzymanie w mocy decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny budynku magazynowo-handlowego i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, podczas gdy zastosowanie tego trybu powoduje, że utrwalony pozostaje zwiększony stopień oddziaływania na nieruchomość skarżącej;

- art. 140 k.c. poprzez utrzymanie w mocy decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny budynku magazynowo-handlowego i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, podczas gdy decyzja w sposób rażący narusza prawo własności skarżącej i utrzymuje stan niezgodny z przepisami prawa budowlanego.

Pełnomocnik skarżącej wniósł o: dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wskazanych dokumentów, uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a także w przypadku uznania, iż podniesione zarzuty naruszenia prawa materialnego są zasadne, o zobowiązanie organu I instancji do wydania w określonym przez Sąd terminie decyzji nakazującej inwestorowi rozbiórkę przedmiotowego budynku. Ponadto pełnomocnik skarżącej wniósł o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik rozwinął argumentację dotyczącą podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podniósł, że nie zostały wskazane nieprawidłowości dotyczące przedłożonego projektu budowlanego zamiennego lub naruszenia przepisów lub innych uciążliwości, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że dla wykazania naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b. konieczne jest wskazanie konkretnego naruszenia mającego wpływ na działki sąsiednie i znajdującego odzwierciedlenie w przepisach rozporządzenia z 2002 r., natomiast twierdzenia i zarzuty skarżącej, zwłaszcza odnoszące się do poprzedniego sposobu zagospodarowania działki, nie mają istotnego znaczenia w kontekście przepisów, które miały zastosowanie w sprawie, to jest w szczególności art. 51 ust. 4 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i obowiązku zatwierdzenia projektu budowlanego, którego nieprawidłowości nie wykazano.

Ponadto organ II instancji wyjaśnił, że badanie zgodności z przepisami zarówno w przypadku zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, jak i na etapie oceny zamiennego projektu budowanego w trybie art. 51 u.p.b. musi uwzględniać charakter i zakres zmian, bowiem przepisy te mogą znaleźć zastosowanie wyłącznie "odpowiednio do zakresu zmian". Zgodnie z rozwiązaniem przyjętym w art. 35 ust. 1 u.p.b., co w pełni znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie, organ uprawniony jest do sprawdzenia zgodności z przepisami wyłącznie w odniesieniu do projektu zagospodarowania działki lub terenu, a nie projektu architektoniczno-budowlanego. Co więcej, zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi realizowana jest wyłącznie o przepisy odnoszące się do kwestii budowlanych, a nie zagadnień natury cywilno-prawnej, co wykazano już wyżej (tak w wyroku z dnia 18 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2672/20 oraz wyrok z dnia 19 grudnia 2023 r., sygn. akt II OSK 839/21).

Mając na uwadze wniosek o przeprowadzenia dowodów z map (z 2006 r., 2009 r. i 2011 r.) celem wykazania, iż na mapach nie figuruje działka nr [...], organ II instancji podniósł, że aktualnie obiekt znajduje się na działce nr [...], a tym samym powyższe żądanie zmierza jedynie do przedłużenia postępowania i wykazania okoliczności nieistotnych dla rozstrzygnięcia.

Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, odwołując się przy tym do orzecznictwa, że element dodatkowy decyzji taki, jak termin może być określony wyłącznie, gdy przepis szczególny uprawnia do jego zamieszczenia w decyzji, a zatem określenie terminu wykonania przedmiotowego obowiązku skutkowałoby wadą nieważności decyzji w części, w której został określony termin.

Pismami z dnia: 3 czerwca 2024 r., 20 czerwca 2024 r., 7 października 2024 r. skarżąca przedstawiła dodatkowe stanowiska w sprawie, rozwijając argumentację skargi.

Na rozprawie w dniu 17 października 2024 r. pełnomocnicy skarżącej poparli skargę i zawarte w niej wnioski, wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, a dodatkowo wskazano na naruszenie § 12 pkt 1-2 i 4-6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Pełnomocnik uczestnika postępowania ( ) wniósł o oddalenie skargi.

Postanowieniem z dnia 17 października 2024 r., podjętym na rozprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze. Pełnomocnik skarżącej wniosła zastrzeżenia do postanowienia o oddaleniu wniosków dowodowych na podstawie art. 105 w związku z art. 106 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Kontrolując zaskarżone w tej sprawie decyzje – Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organy nie dopuściły się istotnego naruszenia prawa procesowego uzasadniającego usunięcie z obrotu prawnego decyzji obu instancji.

Rozpoznawana sprawa dotyczy decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2024 r. nr 92/2024 utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomsku z dnia 28 lipca 2020 r. nr 131/2020, którą na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zatwierdzono projekt budowlany zamienny budynku magazynowo-handlowego na działce nr [...] w K. , gm. W, a także udzielono pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, w przedmiotowej sprawie został już wydany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 października 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 756/23, uchylający decyzję organu II instancji z dnia 31 maja 2023 r. nr 102/2023 wydaną w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Wyrokiem tym organy rozstrzygające sprawę ponownie ją rozpatrując, jak i Sąd są związane, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. Stosownie do ww. przepisu ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Na tle powyższej regulacji w orzecznictwie wskazuje się, że przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast wskazania, co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (wyrok NSA z dnia 8 września 2020 r., sygn. akt II FSK 1221/20, LEX nr 3054829). Ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeśli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny. Zawsze bowiem zmiana stanu prawnego będzie powodowała konieczność dokonania przez organ administracji publicznej nowych, samodzielnych ocen prawnych określonego stanu faktycznego (wyrok NSA z dnia 17 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 485/20, LEX nr 3047948).

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż organ II instancji zastosował się do wskazań Sądu zawartych ww. wyroku z dnia 10 października 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 756/23. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy doniósł się do zarzutów skarżącej podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a zatem wypełnił wskazania Sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi we wspomnianym wyroku z dnia 10 października 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 756/23, stwierdził, że Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie odniósł się nadto w żaden sposób do stawianych w odwołaniu zarzutów skarżącej, argumentując powyższe skargowym charakterem postępowania odwoławczego prowadzonego na podstawie przepisów k.p.a., jak również ciążącym na organach administracji, wynikających z art. 7 k.pa. obowiązkiem realizacji zasady prawdy obiektywnej oraz zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, który to obowiązek, zdaniem organu nie jest nieograniczony, gdyż powinnością strony jest współdziałanie z organem, w szczególności w zakresie działań zmierzających do wykazania prawdziwości swoich twierdzeń, jak i dostarczenia dowodów je potwierdzających. Nadto Sąd wskazał, że obowiązkiem organu odwoławczego, w tej konkretnej sprawie, było zatem ponowne merytoryczne przeprowadzenie oceny przedłożonej dokumentacji projektowej zamiennej, w zakresie objętym art. 35 ust. 1 p.b., w szczególności co do zgodności projektu budowlanego zamiennego z przepisami w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., jak również wyczerpujące odniesienie się do zarzutów odwołania, których treść, pomimo ich niewątpliwie niezbyt precyzyjnego wyartykułowania, jest możliwa do odkodowania w oparciu o przedstawianą przez skarżącą, niezmienną w toku postępowania argumentację.

Sąd ww. wyroku stwierdził, iż brak prawidłowego odniesienia się, w sposób przekonywujący, do wszystkich zarzutów skarżącej, jak również brak wskazania na jakiekolwiek czynności procesowe, czy też dowodowe, przeprowadzone w toku ponownego merytorycznego rozpatrywania sprawy przez organ odwoławczy skutkuje stwierdzeniem, że uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11, jak również nie pozwala na przyjęcie, iż zaskarżona decyzja wydana została z zachowaniem wynikającej z art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania.

Jednocześnie z uwagi na wskazane wyżej naruszenie przepisów prawa procesowego Sąd wskazał, że nie odnosił się do zarzutów skargi, co do jej meritum uznając, iż na obecnym etapie sprawy byłoby to przedwczesne.

Końcowo Sąd ww. wyroku wskazał, że rozpatrując sprawę ponownie organ odwoławczy będzie kierował się przedstawionymi wyżej wskazaniami, rozważy wszystkie zarzuty skarżącej i w wydanej decyzji, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., w sposób szczegółowy przedstawi ustalenia faktyczne i ocenę prawną, z jednoczesnym odniesieniem się do zarzutów formułowanych przez stronę w toku postępowania.

Wychodząc z powyższego organ II instancji odnosząc się do zarzutów odwołania zasadnie wskazał, że przepisy prawa budowlanego nie dają podstaw do nałożenia obowiązku rozbiórki w każdym przypadku samowolnej budowy czy samowolnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. Sporny budynek realizowano na podstawie zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy Wielgomłyny z dnia 26 marca 1999 r. projektu budowlanego. Prawidłowo przy tym organ wskazał, że z przepisu art. 51 ust. 5 u.p.b. wynika, że organ może nakazać rozbiórkę dopiero, gdy zostanie wykazane, że nie da się doprowadzić obiektu do stanu poprzedniego i nie jest wystarczające jedynie nakazanie zaniechania dalszych robót budowlanych.

Ponadto organ odwoławczy odnosząc się do podniesionego zarzutu braku zgody na budowę w granicy, słusznie wyjaśnił, że przepisy nie uzależniają budowy w tzw. ostrej granicy od zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości, a warunki takiego usytuowania budynków zostały określone wyczerpująco w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wprowadzone istotne odstąpienie – jak wskazał organ - nie zwiększa uciążliwości wynikających z budowy realizowanej na podstawie decyzji z dnia 26 marca 1999 r. Wójta Gminy Wielgomłyny, bowiem od samego początku zamierzenie było przewidziane do realizacji w granicy z działką nr [...].

Nie ulega wątpliwości – na co zasadnie zwrócił uwagę organ II instancji analizując kwestię obszaru oddziaływania obiektu w myśl art. 3 pkt 20 u.p.b. – że wprowadzone odstąpienia, jakkolwiek mające charakter istotnych nie kumulują, nie wprowadzają, a przede wszystkim nie kreują nowych ograniczeń w zabudowie zwłaszcza, że zgodnie z § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. dopuszczalne jest sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce, o ile jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Co istotne, organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę, że charakter dokonanej zmiany nie uniemożliwia skarżącej realizacji obiektów na własnej nieruchomości, nawet przy budynku stanowiącym przedmiot postępowania, a tym samym nie można uznać, że projekt zamienny ingeruje w występujące w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnione interesy osób trzecich. Podkreślenia przy tym wymaga, że działka nr [...]ma szerokość ok. 10,5 m, zaś aktualnie wedle § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej.

Organ odwoławczy dokonał również oceny przedłożonego projektu budowlanego zamiennego, stwierdzając, że jest zgodny z przepisami i uzyskaną w toku postępowania naprawczego decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 11 lutego 2015 r., znak: KO.420-9/15, Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim dla budynku magazynowo-handlowego. Ponadto został on sporządzony przez osoby posiadające uprawnienia budowlane i uzgodniony pod względem przeciwpożarowym i sanitarnohigienicznym.

Należy podzielić stanowisko organ, że przedłożony projekt budowlany zamienny nie powoduje uciążliwości uniemożliwiających jego zatwierdzenie, w szczególności nie ogranicza prawa zabudowy skarżącej i nie narusza przepisów techniczno-budowlanych normujących usytuowanie obiektów względem granic nieruchomości i pod względem pożarowym pomiędzy budynkami. Zasadnie organ wskazał, że właściciel działki nr [...], o ile spełnione są warunki dla działek budowlanych i zachowa warunki przeciwpożarowe (w tym przede wszystkim w odniesieniu do ścian spełniających wymóg ścian oddzielenia pożarowego) będzie mógł zrealizować własne obiekty nawet w granicy z działką nr [...], korzystając z dobrodziejstwa § 12 ust. 3 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. (dopuszcza się, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu).

W zakresie zrzutu dotyczącego określenia terminu nie ulega wątpliwości, że organ nie może – jak słusznie podniósł organ II instancji - określać terminu, w jakim decyzja zezwalająca na wznowienie robót budowlanych ma być wykonana, bowiem przepisy art. 51 u.p.b. wskazania terminu nie przewidują. A ponadto należy przyznać słuszność organowi, w zakresie zarzutu samowolnego użytkowania, że nie budzi wątpliwości, iż kwestia ta nie ma znaczenia przy ocenie zgodności z przepisami projektu budowlanego zamiennego. Ponadto jak zasadnie podniósł organ w odpowiedzi na skargę, że element dodatkowy decyzji taki jak termin może być określony wyłącznie, gdy przepis szczególny uprawnia do jego zamieszczenia w decyzji i określenie terminu wykonania obowiązku skutkowałoby w tej sprawie wadę nieważności decyzji.

W pozostałym zakresie wyjaśnienia organu odwoławczego w zakresie argumentacji odwołanie nie budzą wątpliwości.

Mając na uwadze zarzuty skargi należy zauważyć istotną kwestię, że decyzją z dnia 26 marca 1999 r. Wójt Gminy Wielgomłyny zatwierdził projekt budowlany i udzielił W.J. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego o wymiarach 5,60 m x 15,00 m na działce nr [...] w K. w granicy z działką nr [...] (działka należąca do skarżącej), a zatem wbrew temu co stwierdziła skarżąca obiekt nie jest samowolą budowlaną, lecz - co zostało już przesądzone – inwestor dokonał istotnych odstępstw od ww. projektu, polegających na zmianie zakresu objętego projektem zagospodarowania terenu (rozbudowa), zmiany kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości, zmianie sposobu użytkowania obiektu. Prowadzone zatem postępowanie administracyjne ma charakter naprawczy w zakresie istotnych odstępstw od projektu, nie zaś legalizacyjny samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego.

Należy podkreślić, iż wszelkie zarzuty skargi dotyczące etapu postępowania przed wydaniem ostatecznej decyzji z dnia 23 października 2009 r. nr 256/2009, dotyczącej nałożenia obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego nie mogą być przedmiotem rozważenia na etapie zatwierdzania projektu budowlanego zamiennego. Na tym etapie badana się jedynie zgodność przedłożonego projektu z wymogami art. 35 ust. 1 pr. bud., tj. zgodność w głównej mierze z decyzją o warunkach zabudowy i przepisami rozporządzenia w warunkach technicznych, ale podkreślić należy, że projekt ten dotyczy jedynie zakresu zmian dokonanych wobec pierwotnego projektu budowlanego.

Prowadzone w tej sprawie postępowanie naprawcze w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane jest dwuetapowe. W pierwszej kolejności organ nadzoru budowlanego nakłada na inwestora określone obowiązki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub 3, po czym sprawdza, czy te obowiązki zostały wykonane i w zależności od tego wydaje odpowiednią decyzję na podstawie art. 51 ust. 3 albo art. 51 ust. 4 lub ust. 5 Prawa budowalnego. Na drugim etapie postępowania naprawczego organ nadzoru budowlanego jest związany wydaną przez siebie decyzją ostateczną, wobec czego jest uprawniony wyłącznie do sprawdzenia, czy nałożone na inwestora obowiązki zostały wykonane, nie mogąc odmiennie ocenić tego, czy określone roboty budowlane mają charakter samowolny, kiedy zostały wykonane, kto był ich inwestorem (sprawcą samowoli) i jakie działania są wymagane do przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Dlatego też na tym etapie postępowania naprawczego nie sposób uznać za zasadne zarzuty skargi odnoszące się co do: podmiotu, na który został nałożony obowiązek doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; zakresu niewykonanych robót, czy też fakt nieużytkowania budynku (wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lipca 2023 r., VII SA/Wa 367/23, LEX nr 3608588).

Zaskarżona decyzja została wydana w ramach drugiego ze wspomnianych etapów postępowania naprawczego. Organ zatem jest zobowiązany sprawdzić wykonanie obowiązku nałożonego decyzją z dnia 23 października 2009 r. nr 256/2009, a zatem dokonać merytorycznej oceny przedłożonej dokumentacji projektowej zamiennej w zakresie objętym art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W orzecznictwie wskazuje się, że projekt budowlany zamienny podlega merytorycznej ocenie organu, tak jak projekt "pierwotny". Stosownie bowiem do treści art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w odniesieniu do projektu budowlanego zamiennego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące projektu budowlanego "pierwotnego". Oznacza to, że stosownie do art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, znajdującego w stosunku do projektu zamiennego odpowiednie zastosowanie, przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego właściwy organ sprawdza zgodność projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także z wymaganiami ochrony środowiska; zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń; wykonanie projektu, a w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu także sprawdzenie, przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego. Dopiero w razie spełnienia tych wymagań organ na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego wydaje decyzję zatwierdzającą projekt budowlany (wyrok WSA w Kielcach z dnia 26 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Ke 177/23, LEX nr 3554639). Sąd w pełni ten pogląd podziela.

W ocenie Sądu, przedłożona dokumentacja projektowa spełnia wymogi prawa i została w tym zakresie prawidłowo oceniona przez organy.

Podniesiona w skardze kwestia własności działki inwestora w dniu rozpoczęcia budowy nie ma znaczenia na obecnym etapie postępowania, istotna jest kwestia własności działki na dzień prowadzenia postępowania naprawczego przez organ, aby właściwie ustalić adresata decyzji. Nie mniej jednak w aktach sprawy znajduje się akt notarialny z dnia 14 stycznia 1999 r. umowy darowizny (pozwolenie na budowę wydano w dniu 26 marca 1999 r.). Z analizy tego dokumentu wynika, że działka [...] została podzielona na działki nr [...]i [...] i pozwolenie na budowę z 1999 r. zostało już wydane na działkę [...].

W odniesieniu do zarzutu naruszenia słusznego interesu osób trzecich dotyczącego zasady poszanowania interesów osób trzecich, w orzecznictwie wskazuje, że zasada ta w sposób nieunikniony wiąże się z określonymi ograniczeniami w zakresie parametrów i usytuowania projektowanego obiektu budowlanego, o ile te ograniczenia są niezbędne do ochrony zabudowy na działkach sąsiednich, zarówno istniejącej, jak też projektowanej. Zatem naruszenie przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. stanowić będzie takie zaprojektowanie obiektu budowlanego, które pozbawi inne podmioty możliwości zabudowy swoich nieruchomości, na przykład poprzez uniemożliwienie wykonywania zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1259/22, LEX nr 3662848). Działka skarżącej nr [...] nie jest zabudowa i ma przeznaczenie rolne, skarżąca natomiast nie wskazała wystąpienia konkretnych ograniczeń w możliwości zabudowy tej działki. Ponadto, jak słusznie podniósł organ, skarżąca zyskała możliwość dobudowy do budynku sąsiada, a zatem ma możliwość również budowy w granicy, co przy wąskim charakterze tej działki jest kwestią istotną. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż przedmiotowy projekt zamienny przewiduje do wykonania roboty, których celem jest również zlikwidowanie ograniczeń dla skarżącej, tj. wybudowanie ściany oddzielnie przeciwpożarowe czy odprowadzenie wód opadowych z dachu, aby nie zalewały skarżącej. Projekt zatem przewiduje wykonanie robót budowlanych właśnie w celu poszanowania interesów właścicieli sąsiednich nieruchomości, w tym przede wszystkim zmianę spadku dachu, wyprowadzenia ściany oddzielenia pożarowego zgodnie z przepisami czy zabezpieczenie pożarowe konstrukcji dachu.

Słusznie podniósł organ, że w postępowaniu naprawczym nie można ponownie rozstrzygać kwestii ostatecznie i prawomocnie załatwionych w toku postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, w tym w szczególności odpowiedniego usytuowania obiektów na działce budowlanej i poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 u.p.b.), o ile nie wiążą się one z dokonanymi odstępstwami.

Kolejny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane poprzez ich niewłaściwe zastosowanie nie mógł również odnieść skutku, gdyż zaskarżona decyzja nie została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3, a zastosowany w sprawie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane jest konsekwencją trybu przesądzonego decyzją z dnia 23 października 2009 r. nr 256/2009.

Jak słusznie podniósł organ II instancji, obowiązujące przepisy prawa znajdujące zastosowanie w tej sprawie, nie zawierają uregulowania co do konieczność uzyskania zgody na budowę w granicy z działką sąsiednią. Zauważyć przy tym należy, że pełnomocnik skarżącej w uzasadnieniu skargi powołał się na § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W tym zakresie należy zwrócić uwagę na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r., sygn. akt P 11/00, w którym stwierdzono, że § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity z 1999 r. Dz. U. Nr 15, poz. 140; zm.: Nr 44, poz. 434; z 2000 r. Nr 16, poz. 214) w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej jest niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity z 2000 r. Dz. U. Nr 106, poz. 1126) (wyrok TK z dnia 5 marca 2001 r., P 11/00, OTK 2001, nr 2, poz. 33). Niemniej również należy mieć na uwadze, iż z załączonej przez inwestora przy piśmie z dnia 15 października 2020 r. kserokopii z projektu budowlanego budynku gospodarczego, a w szczególności z zawartego w nim zestawienia zawartości opracowania wynika, iż zostało załączone oświadczenie (zgoda sąsiada). Kwestia zgody sąsiada na budowę w granicy była zatem badana na etapie wydawania pierwotnego projektu budowlanego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono kwestię legalności pozwolenia na budowę wydanego w 1999 r., jednak badanie legalność wydania tej decyzji nie podlega kompetencjom organu nadzoru budowlanego. Skarżąca podniosła również wątpliwość co do przeznaczenia działki, na której zlokalizowany jest sporny obiekt, właśnie na cele tej inwestycji. Należy zwrócić uwagę, że ta kwestia została wyjaśniona w ramach decyzji o warunkach zabudowy.

Należy zwrócić uwagę, iż toku postępowania przez organem II instancji zmienił się przepis art. 51 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane i jak zauważył organ brzmi on następująco: po upływie terminu lub na wniosek inwestora organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 i wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektów oraz pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych jeżeli roboty budowlane nie zostały zakończone. W wyniku nowelizacji został wykreślony z tego przepisu zapis o nałożeniu w decyzji obowiązku uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie. W dacie wydawania decyzji przez organ I instancji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego obowiązywał wymóg nałożenie obowiązku na inwestora uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Organ II instancji nie odniósł się do tej kwestii, jednak nie ulega wątpliwości, że uchylenie decyzji organu I instancji z powodu tej zmiany nie znajduje uzasadnienia, ponieważ nie ma istotnego znaczenia dla sprawy. Zauważyć bowiem należy, że obowiązek uzyskania tego pozwolenia na użytkowanie nadal istniej i znajduje on swoje podstawy w art. 55 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

Nie zasadny jest również zarzut naruszenia art. 7 w związku z art. 77 i art. 80 k.p.a., ponieważ zebrany materiał dowody jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia, a organy dokonały właściwej analizy i oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Organy opierając się na właściwych przepisach i dokonując stosownych ustaleń, prawidłowo rozstrzygnęły sprawę.

Ponadto w kwestii zgłoszonych wniosków dowodowych pełnomocnika skarżącej Sąd uznał za zasadne wyjaśnić, że stosownie do art. 133 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a postępowanie dowodowe w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma jedynie uzupełniający wyjątkowy, charakter (ograniczony do dowodu z dokumentu), podyktowany łącznym spełnieniem przesłanek z art. 106 § 3 p.p.s.a., czyli: 1) jeśli przeprowadzenie dowodu jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie i 2) nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Odnosząc się do wniosków dowodowych pełnomocnika skarżącej wskazać należy, iż nie zasługiwały one na uwzględnienie, bowiem nie było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie, bowiem takie w sprawie nie wystąpiły.

Z powyższych względów Sąd, nie podzielając zasadności zarzutów skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

IB