Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 973/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Przejęcie mienia
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lenart, sędzia WSA Łukasz Trochym, Protokolant referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2023 r. sprawy ze skargi W. O. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 marca 2023 r. nr DN.gn.624.12.1.2021 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 8 marca 2023 r., nr DN.gn.624.12.1.2021 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpoznaniu wniosku [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoją decyzję z 25 października 2021 r., nr DN.gn.624.12.2021.

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z [...] lutego 1979 r., nr [...] Naczelnik Gminy w [...], działając na podstawie art. 58 ust. 2 ustawy z 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140), zatwierdził umowę zawartą [...] lutego 1978 r. pomiędzy [...] a Rolniczą Spółdzielnią Produkcyjną [...] w przedmiocie odpłatnego nabycia przez tę spółdzielnię z gospodarstwa rolnego [...], położonego we wsiach [...] i [...], nieruchomości o powierzchni 3,5191 ha, składającej się z działek ew.: nr [...].

Wnioskiem z 28 grudnia 2020 r. [...] wystąpił do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z [...] lutego 1979 r. Wojewoda przekazał wniosek Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jako organowi właściwemu do rozpoznania sprawy.

Następnie wnioskiem z 26 maja 2021 r. [...] wystąpił do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lutego 1979 r.

Decyzją z 25 października 2021 r. Minister uznał, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z [...] lutego 1979 r. zostało umorzone z mocy prawa.

Od powyższej decyzji [...] złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, że 16 września 2021 r. weszła w życie ustawa z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1491). Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa.

Minister wyjaśnił, że zgodnie z art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Dlatego wystąpienie przyczyny umorzenia postępowania z mocy samego prawa powinno znaleźć odzwierciedlenie w formalnej czynności decyzyjnej organu, jaką jest decyzja administracyjna.

Ustosunkowując się do zasadniczej przesłanki umorzenia postępowania nieważnościowego, określonej w art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r., jaką jest wszczęcie takiego postępowania po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia kontrolowanej decyzji, organ wskazał, że w zgromadzonej dokumentacji nie zachowały się zwrotne potwierdzenia odbioru decyzji z [...] lutego 1979 r. przez strony. Okoliczność ta oznacza, że nie było możliwe wykazanie daty doręczenia tej decyzji na drodze dowodu bezpośredniego. Ustalenie to nie przesądza jednak, że w niniejszej sprawie w ogóle nie da się określić daty wejścia do obrotu prawnego decyzji z [...] lutego 1979 r.

Przedmiotowa decyzja Naczelnika została opatrzona klauzulą prawomocności, w myśl której – wobec niezaskarżenia tej decyzji w czasie i trybie ustawowo przewidzianym stała się ona prawomocna 27 lutego 1979 r. i podlega wykonaniu. Określenie daty prawomocności decyzji Naczelnika Gminy w [...] na 27 lutego 1979 r., przy uwzględnieniu czternastodniowego terminu na wniesienie od niej odwołania, liczonego od dnia doręczenia, oznacza, że musiała ona zostać doręczona stronom najpóźniej 12 lutego 1979 r. Minister wskazał, że zaprezentowany sposób ustalenia momentu doręczenia decyzji jest aktualnie aprobowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Warszawie z 1 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 114/22). Niezależnie od powyższego dodatkową okolicznością wykazującą w sposób niewątpliwy, że analizowana decyzja weszła do obrotu prawnego, jest treść księgi wieczystej nr [...] prowadzonej aktualnie dla nieruchomości obejmującej działkę ewidencyjną nr [...], w której w dziale II tej księgi decyzja z [...] lutego 1979 r. jest podstawą wpisu Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej [...] w [...], jako właściciela działki nr [...].

Z powyższych przyczyn organ nadzoru przyjął, że decyzja Naczelnika Gminy w [...] z [...] lutego 1979 r. została doręczona stronom, przy czym treść klauzuli prawomocności zamieszczonej na tym dokumencie przemawia za stwierdzeniem, iż doręczenie to nastąpiło najpóźniej 12 lutego 1979 r.

Ustalając z kolei datę wszczęcia niniejszego postępowania nieważnościowego Minister wskazał na przepis art. 61 § 3 kpa, zgodnie z którym datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. W myśl natomiast art. 65 § 2 kpa - podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu.

Wniosek [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z 5 lutego 1979 r. wpłynął pierwotnie do Wojewody [...] 5 stycznia 2021 r., po czym został przekazany przez Wojewodę do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi przy zawiadomieniu z 24 maja 2021 r. Oznacza to, że postępowanie nieważnościowe z wniosku [...] zostało skutecznie wszczęte 5 stycznia 2021 r. Skoro doręczenie decyzji Naczelnika nastąpiło 12 lutego 1979 r., zaś wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji miało miejsce 5 stycznia 2021 r., to świadczy, że wszczęcie nastąpiło po upływie trzydziestu lat od doręczenia decyzji. Mając bowiem na uwadze treść art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. oraz konfrontując ją z datą doręczenia decyzji Naczelnika Gminy w [...], tj. 12 lutego 1979 r. należy przyjąć, że ostatnim dniem na ewentualne skuteczne złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności był 12 lutego 2009 r. Oznacza to, że postępowanie administracyjne zainicjowane wnioskiem [...] podlegało umorzeniu z mocy prawa.

Odnosząc się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister wskazał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Wyjaśnił, że kwestia sfałszowania podpisu [...] w protokole z [...] lutego 1978 r. nie wpływa na ustalenia dotyczące wejścia do obrotu prawnego decyzji Naczelnika Gminy w [...], wynikające z analizy omówionej klauzuli prawomocności. Jest to okoliczność prawnie obojętna w kontekście określenia chwili wejścia do obrotu decyzji Naczelnika. Poza tym zarzut dotyczący sfałszowania podpisu stanowi przesłankę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 kpa).

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zagadnienia doręczenia decyzji Naczelnika, Minister wskazał, że nie ulega wątpliwości, iż decyzja ta została doręczona Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w [...], bowiem ze zgromadzonych w sprawie informacji wynika, że Spółdzielnia na podstawie kwestionowanego rozstrzygnięcia, dokonała czynności prowadzących do założenia księgi wieczystej i wpisów w księdze. Organ nadzoru nie podzielił stanowiska skarżącego, że dowiedział się on o wydaniu decyzji z [...] lutego 1979 r. dopiero w toku postępowania o zasiedzenie. Wyjaśnił, że przy analizie przesłanek z art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. zasadnicze znaczenie ma określenie daty wejścia do obrotu prawnego decyzji będącej przedmiotem postępowania nieważnościowego, bowiem od tej daty będzie biegł trzydziestoletni termin na wszczęcie tego postępowania. Minister podkreślił, że koncepcja "wejścia decyzji do obrotu prawnego" nie jest związana z prawidłowym, tj. zgodnym z przepisami prawa, doręczeniem decyzji, lecz z dokonaniem czynności doręczenia polegającej na uzewnętrznieniu woli organu wobec podmiotu usytuowanego poza organem administracji i to niekoniecznie nawet wobec jej adresata. Wydanie decyzji i jej doręczenie powoduje związanie organu decyzją określone w art. 110 kpa. Wchodzi do obrotu i wywołuje skutki prawne również decyzja doręczona wadliwie, np. z naruszeniem przepisów o doręczeniach czy też z pominięciem niektórych stron, bądź ich pełnomocników.

Oznacza to, że sygnalizowana przez skarżącego kwestia braku doręczenia mu decyzji Naczelnika nie mogła mieć decydującego znaczenia w niniejszej sprawie przy zastosowaniu art. 2 ust. 2 ustawy. Decyzja została bowiem uzewnętrzniona, co najmniej wobec jednego podmiotu - Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w [...].

Skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 8 marca 2023 r. złożył [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów procesowych: art. 7, 77, 104 § 1 i 107 § 3 kpa, przez błędną ocenę materiału dowodowego;

2) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 58 ust. 2 ustawy z 27 października 1977 r.;

3) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r., przez błędne i niepoparte żadnym dowodem ustalenie, że decyzja z [...] lutego 1979 r. została doręczona skarżącemu najpóźniej 12 lutego 1979 r.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji z 25 października 2021 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów i pism zalegających w aktach sprawy Sądu Rejonowego [...], sygn. akt [...] z wniosku skarżącego z udziałem RSP w [...] o zasiedzenie, na okoliczność wyjaśnienia wszelkich spornych okoliczności istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy, zgodnie z art. 7, 77 i 107 § 3 kpa, w tym opinii kryminalistycznej.

Zarzuty skarżący rozwinął w uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 13 lipca 2023 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do pisma.

Na rozprawie przeprowadzonej 29 września 2023 r. Sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze oraz w wyżej wskazanym piśmie procesowym. Zgodnie z art.106 § 3 ppsa sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Zawnioskowane dowody nie miały znaczenia dla oceny przesłanek z art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. i umorzenia z mocy prawa postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W dacie wydania zaskarżonej decyzji i decyzji z 25 października 2021 r. obowiązywał art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - kodeks postępowania administracyjnego. Ustawa zmieniająca weszła w życie 16 września 2021 r. Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa.

W aktach sprawy nie zachował się dokument doręczenia kwestionowanej decyzji skarżącemu, jednakże nie oznacza to, że orzeczenie nie zostało doręczone i że nie weszło do obrotu prawnego. Jak trafnie podniósł organ, na negowanie faktu skutecznego doręczenia powołanej decyzji nie pozwala znajdująca się na pozyskanym do akt sprawy egzemplarzu tej decyzji klauzula prawomocności. Wynika z niej, że wobec niezaskarżenia decyzji w czasie i trybie ustawowo przewidzianym stała się ona prawomocna dniem 27 lutego 1979 r. W ocenie Sądu, powyższa klauzula stanowi wystarczający dowód na to, że decyzja Naczelnika z [...] lutego 1979 r. została stronom postępowania skutecznie doręczona najpóźniej 12 lutego 1979 r. Klauzula prawomocności (ostateczności) nadana przez właściwy organ ma charakter dokumentu urzędowego i korzysta z domniemania wskazanego w art. 76 § 1 kpa. Okoliczność wejścia decyzji z [...] lutego 1979 r. do obrotu prawnego potwierdza również fakt wpisu do księgi wieczystej Spółdzielni i na jej wniosek, co sam skarżący przyznaje w skardze. Fakt, że wpis ten nastąpił w latach późniejszych nie ma żadnego znaczenia. Niewątpliwe jest, że decyzja weszła do obrotu prawnego.

W konsekwencji kwestionowanie przez skarżącego powyższej okoliczności po ponad czterdziestu latach nie mogło odnieść oczekiwanego skutku. Wobec powyższego Sąd nie podzielił podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 7 kpa, art. 77 kpa w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. Natomiast kwestie dotyczące merytorycznej oceny legalności decyzji z [...] lutego 1979 r. wykraczają poza zakres niniejszego postępowania, którego przedmiotem jest ocena umorzenia postępowania z mocy prawa.

W sprawie nie budziła wątpliwości kwestia daty wszczęcia postępowania nieważnościowego - określała ją bowiem prezentata wpływu do organu - 5 stycznia 2021 r. Oznacza to niewątpliwie, że postępowanie zostało wszczęte po upływie 30 lat od daty doręczenia decyzji z [...] lutego 1979 r.

W kontrolowanej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, a zmiana stanu prawnego nastąpiła w toku postępowania. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy kpa w brzmieniu nadanym ustawą. Natomiast, jak wyżej wskazano, postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa (art. 2 ust. 2 ustawy). Oznacza to, że wobec upływu trzydziestu lat od doręczenia kwestionowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji, do dnia złożenia wniosku inicjującego to postępowanie, zaistniała podstawa do jego obligatoryjnego umorzenia. Z chwilą wejścia w życie ustawy zmieniającej (16 września 2021 r.) organy administracji utraciły bowiem możliwość merytorycznej oceny takiej decyzji, a prowadzone w tym przedmiocie postępowania podlegały umorzeniu z mocy ustawy.

Minister prawidłowo więc uznał w zaskarżonej decyzji, działając na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, że postępowanie nieważnościowe umorzone zostało z mocy prawa.

Wskazać należy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 zasygnalizował potrzebę stabilizacji stanu prawnego ukształtowanego decyzjami ostatecznymi i utrwalenia praw nabytych z takich decyzji, podnosząc, że pozostaje to w interesie porządku publicznego. Nowelizacja kpa dokonana przepisami ustawy, jak wynika z jej uzasadnienia, miała na celu dostosowanie systemu prawa do wyżej powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w którym stwierdzono niezgodność art. 156 § 2 kpa z Konstytucją RP. Z treści powołanego wyroku wynika, że art. 156 § 2 kpa w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Trybunał przypomniał, że możliwość stwierdzenia nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady poszanowania trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Jednocześnie podniósł, że brak wyłączenia dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z przyczyny (wady) określonej w art. 156 § 1 pkt 2 in fine kpa, po znacznym upływie czasu, skutkuje destabilizacją porządku prawnego. W tym kontekście Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że ustawodawca określając przesłanki stwierdzania nieważności decyzji oraz zakres ich zastosowania, powinien brać pod uwagę wszystkie zasady mieszczące się w klauzuli państwa prawnego, przewidzianej w art. 2 Konstytucji RP, a odstępstwa od zasady trwałości decyzji ostatecznej (do których trzeba zaliczyć możliwość stwierdzenia nieważności decyzji) nie powinny naruszać wynikających z art. 2 Konstytucji RP zasad bezpieczeństwa prawnego oraz ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Trybunał zaakcentował także, że żadna z zasad, które w analizowanym przypadku są konkurencyjne, nie ma charakteru absolutnego. W ocenie Trybunału ustawodawca ma wręcz obowiązek kształtowania regulacji prawnych, które będą sprzyjały wygaszaniu - wraz z upływem czasu - stanu niepewności. Niezbędne jest zatem ustanowienie odpowiednich granic dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji. Wskazano przy tym, że trwałość decyzji organów władzy publicznej nie może być pozorna. Taka pozorność występowałaby nie tylko, jeżeli ustawodawca nie przewidywałby ograniczeń wzruszalności ostatecznych decyzji, ale również jeżeli ograniczenia te nie byłyby wystarczające dla zachowania zasady zaufania obywatela do państwa i zasady pewności prawa. Ustawodawca nie może bowiem z jednej strony deklarować trwałości decyzji z uwagi na jej ostateczność, a z drugiej strony przewidywać, nieograniczoną terminem, możliwość wzruszania decyzji. Z tego powodu ustawodawca wprowadził granicę czasową uniemożliwiającą wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jeżeli od jej doręczenia lub ogłoszenie upłynęło trzydzieści lat.

Jak wyżej podniesiono art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej jest odpowiedzią na wskazane wyżej orzeczenie Trybunału. Sens tego przepisu opiera się na założeniu, że dochodzenie praw przez obywatela nie ma charakteru absolutnego. W porządku prawnym niekwestionowana jest konieczność ograniczenia czasowego dochodzenia praw. Od dawna obowiązują przepisy przewidujące takie instytucje, jak: zasiedzenie, przemilczenie, przedawnienie. Jeżeli bowiem obywatel przez wiele lat nie korzysta z przysługujących mu praw, to w pewnym momencie takiej możliwości zostaje pozbawiony. Trzydziestoletni okres przedawnienia, co do orzekania o wadach nieważności decyzji, gwarantował obywatelom odpowiednią ilość czasu na zakwestionowanie decyzji. Jest to termin zbieżny z maksymalnym terminem nabycia prawa własności nieruchomości przez jej posiadacza uzyskującego posiadanie w złej wierze (art. 172 § 2 Kodeksu cywilnego).

Sąd zwraca uwagę, że potrzeba zakończenia postępowań nieważnościowych ma swe uzasadnienie w tym, że po kilkudziesięciu latach znacznie utrudniona jest weryfikacja decyzji administracyjnych. Występują często braki dowodowe (zwłaszcza brak oryginalnych akt sprawy, niekompletność akt) znacznie utrudniające ocenę legalności działań organu. Ustalenie w takich sprawach, tzw. prawdy obiektywnej, która jest podstawą do oceny legalności kwestionowanej decyzji, jest obarczone znacznym ryzykiem błędu.

Podnieść należy, że regulacja z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej nie jest czymś nowym w porządku prawnym obowiązującym po 1990 r. Podobną regulację zawiera obowiązujący od 1 stycznia 1992 r. przepis art. 63 ust. 2 i ust. 3 ustawy z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 107 poz. 464 ze zm.). Zgodnie z art. 63 ust. 2 i ust. 3 tej ustawy do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91) nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Postępowania toczące się w tych sprawach podlegają umorzeniu.

Jak wyżej zaznaczono nie jest zasadą konstytucyjną nieograniczona w czasie wzruszalność ostatecznych decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sytuacji, gdy obowiązujące prawo wyznaczało odpowiednio długi okres dla dochodzenia naruszonych praw. Wobec tego Sąd uznał, że należało dać prymat zasadzie stabilizacji porządku prawnego wynikającego z indywidualnych aktów administracyjnych, które wywołały skutki wiele lat temu. Trwałość decyzji ostatecznych uzasadnia zasada bezpieczeństwa prawnego, wywodzona z ogólniejszej zasady demokratycznego państwa prawnego przewidzianej w art. 2 Konstytucji RP. Trwałość decyzji wynika też z domniemania jej zgodności z prawem, a więc z - przewidzianej w art. 7 Konstytucji - zasady praworządności.

W ocenie Sądu wprowadzona ustawą z 11 sierpnia 2021 r. regulacja ograniczająca możliwość skutecznego wnioskowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej była konieczna i wynikała z przywoływanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt P 46/13. Doprowadziła także do zamierzonych i wskazanych w tym wyroku skutków, tj. ograniczenia w czasie możliwości eliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznych. Jak wyżej wskazano, jeżeli jednostka przez wiele lat nie korzysta z przysługujących jej praw, to musi się liczyć z tym, że w pewnym momencie takiej możliwości zostanie pozbawiona. Nie bez znaczenie dla oceny zasadności skargi pozostaje również to, że co najmniej od daty wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny każdy, a więc także skarżący, powinni się liczyć z tym, że ustawodawca go wykona i stworzy regulacje ograniczające w czasie możliwość wzruszania w trybie nadzwyczajnym decyzji. Na tym polega, m.in. zasada zaufania do organów. To właśnie zasada zaufania do prawa powinna być rozumiana w ten sposób, że po tak długim okresie czasu organy nie będą mogły podważać decyzji ostatecznych. Zasada zaufania do prawa opiera się bowiem na pewności prawa i przewidywanym postępowaniu organów państwa. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji skarżący złożył ponad pięć lat po wydaniu ww. wyroku Trybunału. Skarżący powinien się zatem liczyć z tym, że efektywność takiego postępowania może być zagrożona.

Chybione są zarzuty skargi dotyczące braku oceny wad kwestionowanego orzeczenia. Przedmiotem oceny Sądu jest bowiem decyzja stwierdzająca umorzenie postępowania nadzorczego z mocy prawa. Organ nadzoru nie mógł więc rozpoznać wniosku skarżącego i dokonać oceny, czy decyzja z [...] lutego 1979 r. rażąco narusza prawo.

Minister prawidłowo przeprowadził postępowanie, stosując się do zasad wynikających z przepisów kpa i dokonał trafnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie koniecznym do wydania decyzji, tj. podstaw do stwierdzenia umorzenia postępowania z mocy prawa.

Sąd wskazuje, że przed Trybunałem Konstytucyjnym z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich zawisła sprawa o sygn. K 2/22 o stwierdzenie, że art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2, a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP. Jeżeli zatem Trybunał Konstytucyjny uzna, że regulacja z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej jest niezgodna ze wskazanymi wzorcami konstytucyjnymi, to w takim przypadku strona będzie mogła żądać wznowienia postępowania.

Mając na uwadze wszystkie wyżej podane okoliczności Sąd, z mocy art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.