Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 293/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2024-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2073
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Justyna Siemieniako, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 listopada 2024 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. w likwidacji w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 14 czerwca 2024 r. nr 2001-IOC.4322.3.2024 w przedmiocie zmiany danych w zgłoszeniu celnym w zakresie kraju pochodzenia towaru, kwoty cła dodatkowego oraz kwoty podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 13 października 2021 r. w Oddziale Celnym w Białymstoku objęto procedurą dopuszczenia do obrotu w ramach procedury uproszczonej towar w postaci rur profilowanych ze stali o wymiarach 720x20x6300 mm o łącznej masie 19.968 kg. Zgłoszenie zostało dokonane przez przedstawiciela pośredniego – P. SA z siedzibą w O. (dalej także jako: "agencja celna") na rzecz F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (obecnie w likwidacji; dalej jako: "skarżąca", "spółka") i zarejestrowane pod pozycją MRN [...] z 13 października 2021 r. Dla przedmiotowego towaru przywiezionego z Rosji zadeklarowano kod TARIC 7306 30 77 80 oraz kazachskie pochodzenie. Do zgłoszenia celnego załączono m.in. fakturę nr [...] z [...] października 2021 r., certyfikat jakości nr 1553 z 21 czerwca 2018 r. oraz dokument przewozowy CMR nr [...].

Zgłoszenie celne zostało przyjęte przez organ celny, a dane w nim zawarte stanowiły podstawę do zastosowania przepisów regulujących procedurę celną dopuszczenia do obrotu oraz określenia kwoty długu celnego i podatku od towarów i usług.

W dniach od 4 maja 2022 r. do 4 października 2023 r. funkcjonariusze Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku przeprowadzili w spółce kontrolę celno-skarbową dotyczącą sprawdzenia m.in. prawidłowości stosowania obniżonych stawek cła antydumpingowego w zgłoszeniach celnych dokonanych w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. We wszystkich zgłoszeniach celnych objętych kontrolą importowane rury stalowe zostały zakupione i przywiezione z Rosji, a kontrolowany podmiot deklarował Kazachstan jako kraj pochodzenia towarów. W celu sprawdzenia prawidłowości deklarowanego w zgłoszeniach celnych importowych kraju pochodzenia towaru dokonana została weryfikacja zgłoszeń celnych w zakresie zgodności z przepisami Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2020/894 z 29 czerwca 2020 r. zmieniającego rozporządzenie wykonawcze (UE) 2019/159 nakładające ostateczne środki ochronne w odniesieniu do przywozu niektórych wyrobów ze stali oraz Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2021/635 z 16 kwietnia 2021 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych spawanych rur i przewodów rurowych z żeliwa lub stali niestopowej pochodzących z Białorusi, Chińskiej Republiki Ludowej i Rosji.

Z protokołu kontroli z 4 października 2023 r. wynika, że w trakcie kontroli spółka przedłożyła kontrakty do każdego ze zgłoszeń celnych z wyjątkiem 1 zgłoszenia. Po przeanalizowaniu treści tych kontraktów stwierdzono, że wszystkie mają podobną treść. Nie zawierają nazwy towaru, a ich przedmiotem są towary określone jako "towary zgodne z fakturą". W kontraktach zawarta była ogólna ilość i wartość towaru. Nie wskazano w nich kraju pochodzenia towaru. Zgodnie z postanowieniami kontraktów jakość towaru miała zostać określona w fakturach oraz certyfikatach wystawionych przez sprzedającego lub producenta.

Zespół kontrolny objął kontrolą zapisy na kontach księgowych, które przekazała kontrolowana spółka. W przedstawionych plikach JPK_KR stwierdzono założone konta rozrachunkowe przez kontrolowaną spółkę dla wszystkich kontrahentów, od których były importowane towary objęte kontrolą. Wszystkie operacje gospodarcze (faktury zakupu) dotyczące zgłoszeń celnych objętych kontrolą zostały zaewidencjonowane na kontach kontrahentów. Odnośnie natomiast płatności za faktury wystawiane przez między innymi LLC C. oraz OOO U. stwierdzono dokonywanie płatności na rzecz innych podmiotów. W trakcie kontroli spółka przesłała dodatkowe umowy zawierające dane do dokonywania płatności, tj.: nazwa podmiotu, adres i dane banku potrzebne do wykonania przelewu. W przypadku towarów nabywanych od podmiotu LLC U. umowy dodatkowe wskazywały dane do płatności w formie przelewów dla podmiotów: J. (...) (UK) oraz M. (TR). W przypadku zaś faktur wystawianych przez C. umowy dodatkowe wskazywały dane do płatności podmiotom: M. (TR) oraz U. LTD, K. (UK). W protokole kontroli stwierdzono, że analiza płatności za zaimportowane towary wskazuje, że jedynie w przypadku 2 kontrahentów mających siedzibę w Rosji, tj. K. i płatności były dokonywane ma rzecz eksportera towarów. W przypadku zaś importu od innych eksporterów płatności były dokonywane na rzecz innych podmiotów mających siedziby w Turcji, Wielkiej Brytanii, Litwie, Chinach.

Kontrolujący, na podstawie analizy zgromadzonych w trakcie kontroli dokumentów, w zakresie pochodzenia towarów importowanych z Rosji z deklarowanym krajem pochodzenia Kazachstan, stwierdzili, że:

- skarżąca, odnośnie niektórych zgłoszeń, przedłożyła niepreferencyjne świadectwa o pochodzeniu towaru z Kazachstanu wydane przez Izbę Handlową Federacji Rosyjskiej na podstawie kontraktów i faktur sprzedaży zawartych pomiędzy podmiotem eksportującym towar z Rosji a kontrolowaną spółką;

- towary, których dotyczyły weryfikowane zgłoszenia celne były przewożone i przeładowywane w magazynach eksporterów na terenie Rosji i w tym czasie pozostawały bez dozoru celnego;

- faktury przedłożone do kontrolowanych zgłoszeń celnych nie zawierały informacji o wcześniejszych dokumentach dotyczących wywozu towaru z Kazachstanu;

- kontrakty nie wskazywały kraju pochodzenia towaru będącego przedmiotem umowy;

- dokumenty przewozowe CMR dotyczyły towaru przewożonego z Rosji do Polski nie zawierały danych o wcześniejszych dokumentach przewozowych (dokumentach wywozowych z Kazachstanu); zawierały tylko numery faktur eksportowych załączonych do kontrolowanych zgłoszeń celnych;

- certyfikaty jakości towaru w wielu przypadkach wystawiane były na inny podmiot niż podmiot eksportujący towar z Rosji do UE, dotyczyły towaru innego rodzaju lub innej ilości.

Odnośnie zgłoszenia celnego będącego przedmiotem niniejszego postępowania spółka w trakcie kontroli na wezwanie kontrolujących nie przedstawiła dokumentów wywozowych towaru z Kazachstanu, ani świadectwa pochodzenia importowanego towaru.

Zdaniem kontrolujących zgromadzone w trakcie kontroli dokumenty i dokonane ustalenia wskazywały, że poddane kontroli zgłoszenie celne importowe dotyczyło towaru, dla którego brak było podstaw do przyjęcia za kraj pochodzenia Kazachstanu. Analiza zgromadzonej w trakcie kontroli dokumentacji wykazała, że nie jest możliwe wykazanie ciągłości operacji gospodarczych pomiędzy kolejnymi kontrahentami oraz nie istnieje możliwość zachowania identyfikacji towaru zaimportowanego z Rosji do Polski z towarem wyeksportowanym z Kazachstanu. W związku z powyższym zastosowanie winno mieć Rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) 2019/159 z 31 stycznia 2019 r. nakładające ostateczne środki ochronne w odniesieniu do przywozu niektórych wyrobów ze stali.

Protokół z przeprowadzonej kontroli został 9 października 2023 r. przekazany do komórki postępowania celnego celem dalszego postępowania.

Pismem 21 listopada 2022 r. organ wystąpił do importera o przedłożenie dokumentów potwierdzających wywóz z Kazachstanu towarów będących przedmiotem postępowania, świadectwa pochodzenia towaru, oświadczenia 01 ID 221 stanowiącego załącznik do zgłoszenia celnego. Strona w wyznaczonym terminie nie udzieliła odpowiedzi na skierowane wezwanie.

Pismem z 14 grudnia 2023 r. poinformowano spółkę oraz odpowiedzialnego solidarnie dłużnika – agencję celną o zebranych dowodach oraz zamiarze wydania decyzji niekorzystnej, w której zmieniony zostanie kraj pochodzenia importowanego towaru, a co za tym idzie określona zostanie kwota cła dodatkowego oraz kwota podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru. Jednocześnie poinformowano, że przed wydaniem decyzji istnieje możliwość przedstawienia stanowiska w sprawie oraz przedstawienia dodatkowych dowodów, informacji i dokumentów potwierdzających producenta przedmiotowego towaru.

W dniu 8 stycznia 2024 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło stanowisko spółki odnośnie żądania przedłożenia dokumentów dotyczących zgłoszenia celnego MRN nr [...] z 13 października 2021 r., w którym stwierdzono, że z przyczyn niezależnych importer nie jest w stanie dostarczyć wymaganych dokumentów. W trakcie sprawdzania dostępnych dokumentów w archiwum stwierdzono brak kilku kompletów dokumentów, które zostały prawdopodobnie zgubione podczas przeprowadzki i nie udało się ich odzyskać.

Po zakończeniu postępowania Naczelnik Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku decyzją z 25 stycznia 2024 r., nr 318000-COC2.4322.98.2023.AS, zmienił dane we wpisie do rejestru towarów objętych procedura uproszczoną nr 4357 poz. 4468 z 13 października 2021 r. oraz w zgłoszeniu celnym uzupełniającym nr [...] z 13 października 2021 r. w zakresie pola 34 (kraj pochodzenia) i 47 (obliczenie opłat); powiadomił o zaksięgowaniu w rejestrze długu celnego kwoty cła dodatkowego w wysokości 24.275,00 PLN, wezwał do jego zapłaty, określił różnicę między kwotą podatku od towarów i usług z tytułu importu w prawidłowej wysokości, a kwotą podatku wykazaną w ww. zgłoszeniu celnym oraz powiadomił o zaksięgowaniu kwoty podatku od towarów i usług w wysokości 5.583,00 PLN. Decyzja została skierowana do importera - spółki oraz do agencji celnej jako dłużników solidarnych, ponieważ agencja celna występuje w ww. zgłoszeniu celnym jako przedstawiciel pośredni.

Odwołania od powyższej decyzji wniosły spółka i agencja celna.

W toku postępowania odwoławczego organ odwoławczy wezwał agencję celną do przedłożenia wszystkich dokumentów wymienionych w polu 44 zgłoszenia celnego MRN nr [...] z 13 października 2021 r., a w szczególności oświadczenia 01 ID 221.

W odpowiedzi agencja celna nadesłała kopie dokumentów stanowiących załączniki do zgłoszenia celnego MRN nr [...] z 13 października 2021 r.: fakturę nr [...] z [...] października 2021 r., CMR Nr 14351, fakturę za transport nr [...] z [...] października 2021 r., certyfikat jakości nr 10553 z 21 czerwca 2021 r. Ponadto przedstawiciel pośredni importera przekazał dwa oświadczenia i pismo spółki o nr 01 ID 221 z 27 września 2021 r.

W oświadczeniach nr 01 ID 221 z 12 października 2021 r. spółka wskazała, że towar określony w certyfikacie o nr 10553 z 21 czerwca 2018 r. jest transportowany ciągnikiem o nr rej. [...] z przyczepą o nr rej. [...]. Natomiast pismo o nr 13 ID 181 z 27 września 2021 r zawiera informację importera, że towar według faktury nr [...] z [...] października 2021 r. nie jest przeznaczony jako wyrób budowlany w rozumieniu ustawy o wyrobach budowlanych. Jest przeznaczony jako konstrukcja stalowa.

W dniu 27 maja 2024 r. pełnomocnik spółki nadesłał dokumenty: certyfikat jakości nr 155201 z 28 kwietnia 2021 r. oraz oświadczenie firmy LLC C. z 15 lutego 2024 r. wraz z roboczym tłumaczeniem. Ponadto wniósł na podstawie art. 73 ust. l pkt.2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1373, dalej jako: "p.c.") w zw. z art. 229 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383, dalej jako: "o.p.") o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z powyższych dokumentów na okoliczność przesłania przez dostawcę błędnej dokumentacji dotyczącej przedmiotowego zgłoszenia i rzeczywistego pochodzenia oraz na okoliczność pochodzenia kazachskiego towarów.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku decyzją z 14 czerwca 2024 r., nr 2001-IOC.4322.3.2024, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ podniósł, że w przedmiotowym zgłoszeniu celnym przedstawiciel importera zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu towar w postaci rur profilowanych ze stali o wymiarach 720x20x6300 mm o łącznej masie 19.968 kg i zadeklarował dla towaru kod TARIC 7306 30 77 80 oraz jako kraj pochodzenia Kazachstan. Do zgłoszenia załączył m.in. fakturę nr 1435 z 9 października 2021 r wystawioną przez eksportera (LLC C. z siedzibą w Moskwie) i zawierającą zapis, że krajem pochodzenia towaru jest Federacja Rosyjska. Przedłożył również drogowy dokument przewozowy CMR Nr 14351, z którego wynika, że przedmiotowy towar został załadowany do transportu w Rosji w celu dostarczenia do firmy w Polsce. Do zgłoszenia celnego nie został załączony żaden inny dokument potwierdzający kraj pochodzenia towaru. Nie zostało też przedstawione świadectwo niepreferencyjnego pochodzenia towaru.

Do zgłoszenia celnego zgłaszający załączył certyfikat jakości towaru nr 10553 z 21 czerwca 2018 r., który został wystawiony przez W., Rosja na rzecz otrzymującego towary tj. O. Novgorod, Rosja, która nie jest eksporterem towaru, i dotyczy towaru w postaci rur stalowych 720x20 o masie 20.736 kg. Określa również inne dane towary w zakresie nr pławki, nr partii, marki stało oraz składu chemicznego. Opis towaru na fakturze nie podaje tych danych. Wskazuje jedynie rodzaj towaru, wymiary, masę oraz kod nomenklatury towaru i kraj pochodzenia - Federacja Rosyjska. Faktura nie zawiera numeru przedłożonej do odprawy celnej certyfikatu jakości, tym bardziej, że został on wystawiony na rzecz podmiotu będącego eksporterem towaru z Rosji, który posiadał możliwość precyzyjnego przyporządkowania tego certyfikatu do eksportowanej partii towarów.

Załączony do zgłoszenia celnego dokument CMR nr 14351 wskazuje, że profile stalowe o masie 19968 kg były załadowane 9 października 2024 r. w miejscowości Moskwa w Rosji celem wywozu do Polski. W polu 5 dokumentu CMR wskazana została faktura nr [...] z [...] października 2021 r. Nie podano w nim jednak numeru certyfikatu jakości załączonego do zgłoszenia celnego. W trakcie przeprowadzonej kontroli kontrolowany podmiot przedłożył dodatkowo kontrakt nr [...] z 1 września 2021 r. zawarty pomiędzy O. a spółką. Nie zawiera on jednak informacji na temat rodzaju i pochodzenia towaru będącego jego przedmiotem.

Zarówno w trakcie przeprowadzanej kontroli oraz w toku postępowania celnego w niniejszej sprawie importer był wzywany do przedłożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających deklarowany kraj pochodzenia importowanego towaru, na podstawie których możliwe byłoby ustalenie ciągłości operacji gospodarczych pomiędzy kolejnymi kontrahentami. Organ wskazywał, że mogą to być dokumenty potwierdzające wywóz towaru z Kazachstanu oraz świadectwo pochodzenia towaru. Organ celny w celu zweryfikowania deklarowanego w zgłoszeniu kraju pochodzenia wzywał zgłaszającego do przedstawienia dokumentów i informacji potwierdzających, że zaimportowany towar posiada kazachskie niepreferencyjne pochodzenie określone w oparciu o unijne niepreferencyjne reguły pochodzenia. Wezwał również importera do przedłożenia oświadczenia 01 ID 221, które stanowiło załącznik do zgłoszenia celnego.

W odpowiedzi z 4 stycznia 2024 r. spółka stwierdziła, że nie jest w stanie dostarczyć żądanych dokumentów. Uzasadniła to zagubieniem dokumentów w trakcie przeprowadzki. W toku postępowania odwoławczego agencja celna przesłała wszystkie przekazane przez importera załączniki do zgłoszenia celnego, w tym oświadczenia o nr 01 ID 221. W oświadczeniach nr 01 ID 221 z 12 października 2021 r. spółka wskazała, że towar określony w certyfikacie o nr 10553 był transportowany ciągnikiem o nr rej. [...] z przyczepą o nr rej. [...].

Również w toku postępowania odwoławczego pełnomocnik spółki nadesłał dokumenty: certyfikat jakości nr 155201 z 28 kwietnia 2021 r. oraz oświadczenie firmy LLC C. z 15 lutego 2024 r. wraz z roboczym tłumaczeniem.

DIAS stwierdził, że w trakcie przeprowadzanej kontroli i postępowania strona nie przedłożyła żadnych nowych wiarygodnych dowodów potwierdzających pochodzenie przedmiotowego towaru. Strona nie przedstawiła żadnych dokumentów, które pozwoliłyby organowi na sprawdzenie, czy proces wytwarzania produktu spełnia unijne niepreferencyjne reguły pochodzenia, a co za tym idzie, czy towar może być uznany za pochodzący z deklarowanego kraju pochodzenia. Ponadto podczas kontroli importer przedstawił fakturę nr [...], w której widnieje zapis wskazujący, że krajem pochodzenia towaru jest Federacja Rosyjska, natomiast z przedstawionych dokumentów przez agencje celną, które były załączone do zgłoszenia celnego wynika, że na fakturze nr [...], istnieje zapis wskazujący, że krajem pochodzenia towaru jest Kazachstan. Występujące istotne rozbieżności pomiędzy ww. dokumentami powodują, że są one nie wiarygodne dla organu. Podkreślenia wymaga również, że przedłożony w trakcie postępowania odwoławczego przez pełnomocnika spółki certyfikat jakości 155201 z 28 kwietnia 2021 r. wraz z wyjaśnieniami, również nie wskazuje na kraj pochodzenia przedmiotowego towaru. Ponadto brak też udokumentowania łańcucha dostaw towaru, który pozwoliłby na potwierdzenie tożsamości importowanego towaru, z tym który opisany został w przedłożonych certyfikatach jakości. Wyżej powołane dowody nie dokumentują ciągłości prawa własności towaru czy dysponowania nim do chwili sprzedaży na eksport do Unii Europejskiej. Ponadto brak też wiarygodnego dowodu potwierdzającego, że towary opisane w certyfikatach jest tożsamy z towarem będącym przedmiotem importu przez spółkę, że został wyprodukowany w Kazachstanie i został wyeksportowany z terytorium Kazachstanu. Co więcej, towary będące przedmiotem postępowania, wywożone z Rosji z deklarowanym krajem pochodzenia Kazachstan lub Federacja Rosyjska nie były objęte dozorem celnym. W trakcie przeprowadzonego postępowania na wezwanie organu strona nie przedstawiła świadectwa pochodzenia towaru.

Z uwagi na fakt, że importer nie przedstawił w toku postępowania wystarczających dowodów pozwalających na ustalenie niepreferencyjnego pochodzenia przedmiotowego towaru oraz z uwagi na uzasadnione wątpliwości organu co do prawidłowości deklarowanego w zgłoszeniu celnym importowym kraju pochodzenia towaru, słuszne było, zdaniem DIAS, w myśl art. 243 ust. 4 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. U. UE. L. z 2015 r. Nr 343, str. 558 z późn. zm.), przyjęcie za kraj pochodzenia towaru Rosji. Okoliczności te potwierdzają przedstawione dokumenty -faktura za towar, dokument przewozowy oraz informacje pozyskane na podstawie analizy wcześniejszych zgłoszeń celnych importowych spółki. Na skutek zmiany deklarowanego kraju pochodzenia towaru konieczne było wymierzenie cła dodatkowego, a co za tym idzie na nowo określenie podstawy opodatkowania towaru podatkiem od towarów i usług oraz różnicy między kwotą podatku zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym a kwotą należną.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniosła spółka reprezentowana przez pełnomocnika. Zaskarżając decyzję w całości, podniosła:

1. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 187 § 1 o.p., art 188 o.p., art. 191 o.p. w zw. z art 73 ust 1 pkt 1 p.c., poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, odznaczającej się uproszczonym wnioskowaniem oraz preferencyjnym selekcjonowaniem danych wspierających hipotezę DIAS przy jednoczesnym pomijaniu lub deprecjonowaniu materiału dowodowego korzystnego dla spółki; w tym kontekście wskazać należy, iż:

1.1. organ całkowicie błędnie ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, wskazując, iż spółka nie udowodniła kazachskiego pochodzenia towaru, podczas gdy spółka wraz z pismem z 23 maja 2024 r. przesłała do organu certyfikat jakości nr 155201, z którego to jednoznac2nie wynika, że producentem przedmiotowych wyrobów stalowych była kazachska firma "K.",

1.2. organ całkowicie bezpodstawnie wskazał jakoby spółka miała informować organ, iż nie jest w stanie pozyskać dokumentów od rosyjskiego eksportera, nie powołując się przy tym na żaden konkretny dowód, z którego twierdzenie to miałoby wynikać, podczas gdy w rzeczywistości już w wyjaśnieniach z 4 stycznia 2024 r. skarżąca wskazywała organowi, że do przedmiotowej sprawy faktycznie załączony został błędny certyfikat jakości, niemniej spółka zwróciła się już do rosyjskiego dostawcy z prośbą o przesłanie prawidłowej dokumentacji, jednocześnie pełnomocnik spółki zwrócił uwagę na tę kwestię organowi również w treści złożonego w niniejszej sprawie odwołania z 22 lutego 2024 r.; w konsekwencji powyższego organ bezzasadnie odmówił wiarygodności wyjaśnieniom złożonym przez spółkę,

1.3. organ, nie uwzględniając specyfiki i natury współpracy między spółką a agencją celną, niesłusznie przypisuje spółce odpowiedzialność za powstałe nieprawidłowości, pomijając kluczową rolę agencji jako podmiotu w całości odpowiedzialnego za prawidłowe przygotowanie i przekazanie wymaganej dokumentacji,

2. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 191 o.p., w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 1 p.c., poprzez wydanie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie na podstawie jedynie części materiału dowodowego zgromadzonego w ramach prowadzonej względem spółki kontroli celno-skarbowej, wybiórczo i dowolnie wyselekcjonowanych przez organ na potrzeby niniejszego postępowania, bez wydania jakiejkolwiek procesowej decyzji, która uzasadniałaby oparcie się akurat na tymże materiale dowodowym, z jednoczesnym pominięciem pozostałego, podczas gdy organy podatkowe winny wydawać rozstrzygnięcie na podstawie całego zgromadzonego materiału dowodowego,

3. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 180 § 1 o.p., art. 181 o.p., art. 187 o.p. w zw. z art. 122 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 1 p.c., poprzez zaniechanie przeprowadzenia zawnioskowanych przez skarżącą czynności dowodowych oraz zaniechanie dążenia do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego przez organ z urzędu; w tym kontekście wskazać należy, iż:

3.1. organ bezzasadnie zaniechał przeprowadzenia dowodu z przesłuchania zawnioskowanych przez skarżącą świadków, motywując to wadliwym przeświadczeniem, iż dowód z dokumentów przeważa nad zeznaniami świadków, podczas gdy:

3.1.1. dowód z zeznań świadków ma taką samą moc dowodową jak dowód z dokumentów, zatem w przypadku braku stosownych dokumentów organ winien ustalić stan faktyczny na podstawie pozostałych dostępnych dowodów,

3.1.2 świadkowie, o których przesłuchanie wnosiła skarżąca, mieli rozległą wiedzę dotyczącą przeprowadzanych transakcji, zatem ich przesłuchanie miało kluczowe znaczenie dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego,

3.2. organ bezzasadnie zaniechał przeprowadzenia zgłoszonego przez stronę wniosku dowodowego o zwrócenie się przez organ do rosyjskiego kontrahenta spółki z zapytaniem o rzeczywiste pochodzenie rur, podczas gdy wniosek ten był - wbrew twierdzeniu organu - zasadny i miał fundamentalne znaczenie dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego - rosyjski kontrahent z pewnością posiada bowiem wiedzę o pochodzeniu rur, w których posiadanie wszedł,

3.3. zgodnie z zasadą dążenia do prawdy obiektywnej, organy podatkowe winny podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego danej sprawy, czego organy obu instancji - z nieuzasadnionych przyczyn - w niniejszej sprawie zaniechały; organ zaniechał przy tym przeprowadzenia - kluczowej dla przedmiotowej sprawy - analizy kontekstu handlowego i logistycznego, w jakim realizowane były transakcje, a co mogłoby dostarczyć szerszego obrazu działalności Spółki,

4. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 243 ust. 4 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu kraju pochodzenia przedmiotowych rur jako Rosja na podstawie jedynie domniemania, iż skoro przedstawione przez spółkę dowody nie udowadniają - w ocenie organu - iż krajem pochodzenia jest Kazachstan, to jest nim Rosja, podczas gdy przepis ten obliguje organy podatkowe do czynienia ustaleń faktycznych na podstawie dowodów przedstawionych przez zgłaszającego, a jeżeli jest to niewystarczające lub niezadowalające, na podstawie wszelkich dostępnych informacji; w przedmiotowej sprawie organ nie tylko zaniechał przeprowadzenia zawnioskowanych przez spółkę czynności dowodowych, które miały fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, ale także nie podjął nawet próby ustalenia stanu faktycznego na podstawie pozostałych dostępnych organowi informacji,

5. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 1 oraz 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236, dalej jako: "p.p."), poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy,

6. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 12 p.p., poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób rażąco podważający zaufanie przedsiębiorcy do władzy publicznej, a także naruszenie zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

W oparciu o powyższe zarzuty autor skargi wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji; uchylenie poprzedzającej ją decyzji pierwszej instancji; umorzenie przedmiotowego postępowania; zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Na wstępie należy zauważyć, że - szczegółowo opisany wcześniej - stan faktyczny sprawy ustalony przez organy nie budzi wątpliwości, zaś skład orzekający w pełni go akceptuje. Kluczowe dla niniejszej sprawy i wydanego rozstrzygnięcia jest to, że skarżąca spółka (importer), działając przez agencję celną, dokonała zgłoszenia towarów do procedury dopuszczenia do obrotu, dokonując wpisu do rejestru towarów objętych procedurą uproszczoną. W zgłoszeniu celnym dla towaru w postaci rury stalowej o kodzie TARIC 7306 61 92 00 zakupionej i przywiezionej z Rosji, z Kazachstanem jako podanym krajem pochodzenia towaru.

Przytoczone wyżej okoliczności stanowiły podstawę do uznania, że kontrolowane zgłoszenia celne nie dotyczyły towarów, które powinny zostać objęte zadeklarowaną stawką ostatecznego cła antydumpingowego.

Przedmiotem niniejszego postępowania było prawidłowe ustalenie kraju niepreferencyjnego pochodzenia zaimportowanych z Rosji rur stalowych, a co za tym idzie określenie kwoty cła dodatkowego oraz kwoty należnego z tytułu importu podatku od towarów i usług.

Jak wynika ż akt sprawy, przedstawiciel importera zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu rury ze stali o wymiarach 720x20x6300 mm w określonej ilości i zadeklarował dla towaru kod CN 7306 30 77 80 oraz jako kraj pochodzenia Kazachstan. Do zgłoszenia załączył m.in. fakturę nr 1435 wystawioną przez eksportera zawierającą zapis, z którego wynika, że krajem pochodzenia towaru jest Federacja Rosyjska, certyfikaty jakości oraz drogowy dokument przewozowy CMR nr 14351, z którego wynika, że przedmiotowy towar został załadowany do transportu w Rosji. W celu dostarczenia do firmy w Polsce. Do zgłoszenia celnego nie został załączony żaden inny dokument potwierdzający kraj pochodzenia towaru. Nie zostało też przedstawione świadectwo niepreferencyjnego pochodzenia towaru. Zgłaszający załączył certyfikat jakości nr 10553 dotyczące rur stalowych, wystawiony przez W., Rosja, Który nie jest eksporterem towaru i dotyczy rur stalowych o wymiarach 720x20 mm i masie 20.736 kg (masie innej niż w zgłoszeniu celnym). Certyfikat ten wskazują na parametry fizyczne i chemiczne rur, ich masę i numer partii. Natomiast opis towaru na fakturze nie podaje tych danych. Wskazuje jedynie rodzaj towaru, wymiary, masę oraz kod nomenklatury towaru i kraj pochodzenia towaru – Federacja Rosyjska. Faktura nie zawiera numeru przedłożonego do odprawy celnej certyfikatu jakości. Ponadto certyfikat został wystawiony na rzecz podmiotu będącego eksporterem towaru z Rosji, który posiadał możliwość precyzyjnego przyporządkowania tego certyfikatu do eksportowanej partii towarów. W trakcie przeprowadzonej kontroli kontrolowany przedłożył dodatkowo dokument CMR nr 14351 dotyczący przewozu profili stalowych od nadawcy - firmy K. z Kazachstanu do rosyjskiego odbiorcy - firmę O. Ponadto przedłożył kontrakt sporządzony pomiędzy O. a F. Sp. z o.o. Z uwagi na występujące niezgodności w przedstawionych dokumentach organ wezwał importera do przedstawienia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów. Organ w szczególności chciał zweryfikować deklarowane w zgłoszeniu celnym pochodzenie towaru i ewentualne potwierdzenie, że zaimportowana stal ma kazachskie, niepreferencyjne pochodzenie określone w oparciu o unijne niepreferencyjne reguły pochodzenia.

Zdaniem Sądu zadeklarowany w zgłoszeniu celnym kraj pochodzenia towaru nie został wystarczająco udowodniony. Strona nie przedstawiła wiarygodnych dokumentów, które pozwoliłyby organowi na sprawdzenie, czy proces wytwarzania produktu spełnia unijne niepreferencyjne reguły pochodzenia, a co za tym idzie, czy towar może być uznany za pochodzący z deklarowanego kraju pochodzenia. Takimi dowodami, które pozwoliłyby na ustalenie niepreferencyjnego pochodzenia towaru byłyby dokumenty zawierające informacje dotyczące szczegółowego opisu produkcji, wskazujące na pochodzenie użytych do produkcji materiałów i zakres dokonanego w tym kraju przetworzenia. Przedstawiony w niniejszej sprawie certyfikat jakości nie zawiera wszystkich, niezbędnych do zweryfikowania niepreferencyjnego pochodzenia danych. Ponadto nie sposób powiązać go z przedmiotowym towarem określonym w fakturze.

Co istotne, a na co uwagę zwrócił organ, w sprawie występują dwie faktury o tym samym numerze tj. [...] z dnia [...].10.2021r. W trakcie kontroli importer przedstawił fakturę, w której widnieje zapis, że krajem pochodzenia towaru jest Federacja Rosyjska. Z kolei dokument przedstawiony przez agencję celną stanowi, iż krajem pochodzenia towaru jest Kazachstan. Słusznie organ uznał te dokumenty jako niewiarygodne i świadczące o manipulowaniu danymi w nich zawartymi. Sąd w zupełności się z taką oceną zgadza.

W niniejszej sprawie brak jest też udokumentowania łańcucha dostaw towaru, który pozwoliłby na potwierdzenie tożsamości importowanego towaru, z tym który opisany został w przedłożonym certyfikacie jakości. Podkreślenia wymaga, że wyżej powołane dowody nie dokumentują ciągłości prawa własności towaru, czy dysponowania nim do chwili sprzedaży na eksport do Unii Europejskiej. Ponadto brak jest też wiarygodnego dowodu potwierdzającego, że towar opisany w certyfikatach jest tożsamy z towarem będącym przedmiotem importu dokonanego przez spółkę F., że został wyprodukowany w Kazachstanie i został wyeksportowany z terytorium Kazachstanu. Ponadto Importer nie przedłożył żadnych dokumentów celnych świadczących o dokonanym eksporcie przedmiotowego towaru z Kazachstanu. Podkreślenia wymaga również okoliczność, że towary będące przedmiotem postępowania, wywożone z Rosji z deklarowanym krajem pochodzenia Kazachstan, nie były objęte dozorem celnym. W trakcie przeprowadzonej kontroli importer w piśmie stwierdził, że towar nie był objęty dozorem celnym na terenie Rosji ze względu na brak procedur celnych. Oświadczył, że kraje: Kazachstan, Białoruś i Federacja Rosyjska należą do Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej od dnia 29.05.2014 r. Zauważyć również należy, że w trakcie przeprowadzonej kontroli na wezwanie organu strona nie przedstawiła świadectwa pochodzenia towaru. W tym miejscu należy jednak wyjaśnić, że określone w nim pochodzenie towaru może podlegać weryfikacji organu, a uzyskane w jej wyniku informacje powinny pozwolić organowi na określenie pochodzenia i stwierdzenie, czy produkty zostały całkowicie uzyskane, czy też dostatecznie przetworzone. Należy ponadto zauważyć, że przepisy celne nie przewidują możliwości weryfikacji świadectw niepreferencyjnego pochodzenia w kraju ich wystawienia w ramach przewidzianej współpracy administracyjnej. Wyjątkiem przewidującym weryfikację świadectw jest sytuacja, gdy świadectwo pochodzenia wystawiane jest dla produktów objętych specjalnymi niepreferencyjnymi ustaleniami dotyczącymi przywozu określonego w załączniku 22-14 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447. W przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją. Zatem przedłożone organowi niepreferencyjne świadectwa pochodzenia towaru nie dowodzą pochodzenia w oparciu o art. 60 UKC, gdyż nie podają one w oparciu o jakie reguły zostało ustalone pochodzenie towaru. Kraj trzeci wystawiający świadectwo i stwierdzający kraj pochodzenia towaru może stosować inne reguły ustalania niepreferencyjnego pochodzenia niż reguły unijne. A to właśnie w oparciu o reguły unijne należy ustalić kraj niepreferencyjnego pochodzenia przedmiotowego towaru w przywozie. Z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości zadeklarowanego kraju pochodzenia importowanego towaru, które wynikały z przeprowadzonej przez organ analizy zgłoszeń importowych dokonanych na rzecz F. Sp. z o.o., organ wielokrotnie wzywał importera do przedłożenia wszelkich dokumentów, na podstawie których mógłby ustalić, czy zostały spełnione reguły niepreferencyjnego pochodzenia określone w art. 60 UKC, a co za tym idzie ustalić kraj pochodzenia towaru.

Zasadnie zatem, zdaniem Sądu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku dokonał oceny całego zgromadzonego materiału dowodowego i na jego podstawie stwierdził, że nie podstaw do przyjęcia, że krajem pochodzenia przedmiotowego towaru jest Kazachstan. Zatem za kraj pochodzenia towaru przyjęto kraj jego eksportu - Rosję. Na Rosję jako kraj pochodzenia przedmiotowego towaru wskazują liczne dowody i okoliczności. Należą do nich:

1)na fakturze nr 1435 –przedłożonej podczas kontroli - wskazano jako kraj pochodzenia towaru Federację Rosyjską,

2) krajem załadunku, eksportu i handlu jest Rosja,

3) certyfikat jakości przedstawiony przez importera, niezawierające zapisu o kraju pochodzeniu towaru, nie pozwala na przyporządkowanie do niego przedmiotowego towaru, wystawiony został pierwotnie dla rosyjskiego kontrahenta, 4)brak dokumentów poświadczających opis produkcji, pochodzenie surowca przedmiotowych rur pozwalających na ocenę spełnienia reguł niepreferencyjnego pochodzenia towaru w UE, określonych w art. 60 UKC,

5) brak wiarygodnego dowodu wywiezienia przedmiotowych rur z Kazachstanu,

6) brak dokumentów poświadczających, iż nie manipulowano towarem (jego zamiany, zastąpienia innym towarem, poddaniem innym czynnościom mającym wpływ na pochodzenie towaru),

7) brak dokumentów poświadczających istniejący łańcuch dostawców przedmiotowego towaru (od producenta do jego importera w Polsce).

Podstawą wydanego przez organ rozstrzygnięcia odnośnie kraju pochodzenia towaru jest art. 243 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447. Zgodnie z treścią powyższego przepisu, jeżeli zgłoszone pochodzenie niepreferencyjne okaże się nieprawidłowe, pochodzenie, które należy wziąć pod uwagę dla celów obliczenia kwoty należności przywozowych i innych należności związanych z towarami, jest ustalane na podstawie dowodów przedstawionych przez zgłaszającego lub, jeżeli jest to niewystarczające lub niezadowalające, na podstawie wszelkich dostępnych informacji.

W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy w sprawie nie dawał podstaw do przyjęcia za kraj pochodzenia przedmiotowego towaru Kazachstanu, bowiem importer nie przedłożył wystarczających lub zadowalających dowodów na kazachskie pochodzenie towaru. Z uwagi na powyższe za kraj pochodzenia przedmiotowego towaru przyjęto kraju jego ostatniej wysyłki i handlu. Okoliczności te potwierdzają przedstawione dokumenty -faktura za towar, dokument przewozowy oraz informacje pozyskane na podstawie analizy wcześniejszych zgłoszeń celnych importowych spółki F. Prawną konsekwencją zmiany deklarowanego kraju pochodzenia towaru był dokonany wymiar cła dodatkowego, a co za tym idzie na nowo określenie podstawy opodatkowania towaru podatkiem od towarów i usług oraz wskazanie różnicy między kwotą podatku zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym a kwotą należną. Cło dodatkowe zostało nałożone na przedmiotowy towar na podstawie art. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/159 z dnia 31 stycznia 2019 r. nakładającego ostateczne środki ochronne w odniesieniu do przywozu niektórych wyrobów ze stali. Jego wysokość obliczono przy zastosowaniu stawki wynoszącej 25%, przewidzianej w art. 1 ust. 6 ww. rozporządzenia.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów proceduralnych wyrażonych w art. 187, art. 188 i art. 191 Ordynacji podatkowej polegającego na dokonaniu całkowicie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego należy zauważyć, na co słusznie wskazuje organ, że wskazanie w zgłoszeniu celnym kraju pochodzenia towaru i przedłożenie dokumentów to potwierdzających należy do obowiązków importera. A więc to na nim ciąży obowiązek dowodowy. Albowiem z przepisów unijnego kodeksu celnego (m.in. z art. 61 UKC) wynika obowiązek udowodnienia przez stronę okoliczności, z których wywodzi ona korzystne dla siebie skutki prawne. Taką okolicznością, której udowodnienia może żądać od zgłaszającego organ celny, jest w przypadku importu kraj pochodzenia towaru. W przedmiotowej sprawie ma to kluczowe znaczenia, gdyż kraj pochodzenia towaru ma wpływ na zastosowanie cła dodatkowego ustanowionego na przywóz rur stalowych. Importer winien dysponować w przywozie dokumentami, w których w jednoznaczny i dostateczny sposób określany jest kraj pochodzenia każdej partii towaru zawartej w konkretnej przesyłce. Z uwagi na fakt, że importer nie dysponował w momencie dokonania zgłoszenia celnego dokumentami pozwalającymi na jednoznaczne potwierdzenie deklarowanego dla towaru kraju pochodzenia, organ celny wielokrotnie wzywał stronę do przedłożenia wiarygodnych dowodów potwierdzających zadeklarowany kraj pochodzenia towaru. Organ zwracał się do strony postępowania o przedłożenie dowodów, ponieważ ich uzyskanie leżało wyłącznie w jej gestii. Organ nie może zwracać się do zagranicznych kontrahentów importera z żądaniem przedłożenia dowodów. Z uwagi na powyższe podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia przepisów proceduralnych jest niezasadny. Organ w trakcie postępowania zgromadził obszerny materiał dowodowy i dokonał jego wnikliwej oceny wskazując, które dowody uznał za wiarygodne, a którym zaś wiarygodności odmówił. Skarżący z powodu niemożności uzyskania od swoich kontrahentów dowodów świadczących o pochodzeniu towaru, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne, stara się swój obowiązek przerzucić na organ. Wskazują na to zawarte na przykład w odwołaniu wnioski dowodowe pełnomocnika strony o przesłuchanie wskazanych świadków. W tym miejscu wyjaśnić należy, że kraj pochodzenia towaru jest taką okolicznością, która nie może być dowiedziona w formie przesłuchania świadków, nawet posiadających rozległą wiedzę w zakresie źródła pochodzenia przedmiotowego towaru oraz szczegółów transakcji. Wiedza i przekonania proponowanych do przesłuchania świadków nie mogą zastąpić prawidłowo sporządzonych i wiarygodnych dokumentów, które są jedynym sposobem na udowodnienie kraju pochodzenia towaru. Taką wiedzę (popartą wymaganymi dokumentami), pozwalającą na sporządzenie dowodu pochodzenia, może posiadać jedynie producent, który potwierdza pochodzenie towaru wystawionymi dokumentami i udziela dodatkowych informacji na żądanie kontrahenta. Ponadto w przypadku nie zastosowania w transakcji bezpośredniego transportu importer winien przedłożyć organom celnym kraju importu dokumenty potwierdzające, że wystawione dowody pochodzenia bezspornie dotyczą towaru będącego przedmiotem konkretnego zgłoszenia celnego, czyli potwierdzających nieprzerwany łańcuch dostawy. W związku z powyższym zgłoszone wnioski dowodowe zasadnie nie zostały przez organ uwzględnione, stąd też zarzut naruszenia art. 180 § 1 i art. 181 Ordynacji podatkowej należy uznać za niezasadny. Nieuprawnione jest też podnoszone w uzasadnieniu skargi twierdzenie, że organ z góry założył, że wnioskowane dowody będą nieprzydatne tylko z tego względu, że nie stanowią dowodu z dokumentu. W tym miejscu należy wyjaśnić, że poszukiwanie dowodów potwierdzających pochodzenie towaru, z której to okoliczności zgłaszający pragnie uzyskać korzyści, należy do jego obowiązków, których nie może scedować na organ. Ponadto, jak to już wskazano powyżej, ustalenie pochodzenia towaru nie może opierać się o nawet najlepszą wiedzę dostawcy, który jest pośrednikiem w handlu. Rosyjski dostawca może jedynie w formie prawidłowo sporządzonych dokumentów potwierdzić te informacje o towarze, które posiada na podstawie otrzymanej od swojego dostawcy dokumentacji. Winien również wykazać, że towar składowany na terytorium Rosji znajdował się w trakcie rozładunku, składowania, a następnie załadunku pod dozorem władz celnych.

Odnosząc się do zarzutu niewłaściwego zastosowania przez organ art. 243 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny Sąd zauważa, że powyższy przepis został przez organ prawidłowo zastosowany i zgodnie z jego treścią ustalono pochodzenie towaru w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Zgodnie z dyspozycją przepisu organ uwzględnił wszelkie dostępne informacje. W wydanym rozstrzygnięciu organ wyraźnie wskazał, na jakich dowodach oparł swoją decyzję i właściwie zgromadzone dowody ocenił. Zdaniem Sądu ocena ta jest prawidłowa.

Odnosząc się do podnoszonego przez pełnomocnika importera zarzutu naruszenia art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz przeprowadzenia postępowania w sposób rażąco podważający zaufanie przedsiębiorcy do władzy publicznej, a także naruszenie zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie z zasadą domniemania uczciwości przedsiębiorcy zawartą w art. 10 organ kieruje się w swoich działaniach zasadą zaufania do przedsiębiorcy, zakładając, że działa on zgodnie z prawem, uczciwie oraz z poszanowaniem dobrych obyczajów. Jeżeli przedmiotem postępowania przed organem jest nałożenie na przedsiębiorcę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, organ rozstrzyga je na korzyść przedsiębiorcy. W tym miejscu należy stwierdzić, że niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu celnego, niezgodnego z jej oczekiwaniami nie może być uznane za naruszenie zasady zaufania do przedsiębiorcy wynikającej z ww. ustawy. Organ wydający rozstrzygnięcie oparł je o obowiązujące i właściwie zastosowane przepisy prawa. Z uwagi na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ nie miał wątpliwości co do przyjęcia za kraj pochodzenia towaru Rosji i zastosowania dla przedmiotowego towaru cła dodatkowego. Należy zauważyć, że pomimo wezwań skierowanych przez organ do importera zarówno w trakcie kontroli celnoskarbowej, jak też prowadzonego postępowania celnego nie przedłożył on dostatecznych dowodów w sprawie, potwierdzających kraj pochodzenia towaru, zastosowane reguły ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towaru, ani też dokumentów jednoznacznie świadczących o wywozie przedmiotowego towaru z Kazachstanu i pozostawaniu pod dozorem celnym na obszarze Rosji. W niniejszej sprawie nie zaszła zatem okoliczność niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, które powinny zostać rozstrzygnięte na korzyść strony. Ponadto należy podkreślić, że organy w prowadzonym postępowaniu kierowały się zasadą proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, a zatem postępowały zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 12 ustawy - Prawo przedsiębiorców.

W odniesieniu do podnoszonych w uzasadnieniu skargi zarzutów pełnomocnika strony odnoście przedłożenia przez spółkę F. kompletu dokumentacji udowadniającej kazachskie pochodzenie przedmiotowych towarów organ prawidłowo wskazał, że przedłożone zarówno w trakcie kontroli celno-skarbowej, jak też postępowania celnego dokumentu nie były wystarczające dla przyjęcia za kraj niepreferencyjnego pochodzenia towaru Kazachstanu. Określenie kraju pochodzenia towaru w przedłożonej fakturze nie jest dokumentem wiarygodnym, ponieważ w trakcie kontroli została przedstawiona inna wersja tej faktury ze wskazaniem Rosji jako kraju pochodzenia towaru. Przedstawione organowi certyfikaty jakości, pomimo ich wystawienia przez kazachską firmę K. wskazywaną przez importera jako producenta przedmiotowych rur stalowych, również nie mogą zostać potraktowane jako wystarczający dowód na potwierdzenie niepreferencyjnego pochodzenia towaru. Certyfikaty te nie wskazują kraju pochodzenia towaru, a ponadto nie jest możliwe ich jednoznaczne powiązanie z towarem, będącym przedmiotem postępowania. Organ natomiast nie kwestionował, z czym należy się zgodzić, że firma K. jest producentem rur stalowych na terytorium Kazachstanu, jednak importer nie był w stanie wykazać, że przywieziony na obszar UE i objęty procedurą dopuszczenia do obrotu wg przedmiotowego zgłoszenia celnego towar został wyprodukowany przez ten podmiot z zachowaniem unijnych reguł niepreferencyjnego pochodzenia. Nie wykazano też na podstawie przedłożonych organowi dokumentów nieprzerwanego łańcucha dostawy przedmiotowych towarów z Kazachstanu do Polski.

Za nieuprawnione należy uznać podnoszone przez pełnomocnika strony twierdzenie, że organ w identycznych sprawach wszczętych wobec spółki skarżącej na podstawie protokołu kontroli z dnia 04.10.2023 r., w których spółka przedłożyła analogiczne dokumenty, uznał prawidłowość oświadczeń o kazachskim pochodzeniu towarów. Decyzje Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku, na które powołuje się skarżący, wydane w podobnych stanach faktycznych zostały przez organ odwoławczy uchylone i przekazane do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zatem w analogicznych stanach faktycznych dotyczących zgłoszeń celnych spółki nie istnieją odmienne rozstrzygnięcia organu, które uznawałyby prawidłowość oświadczeń zgłaszającego o kazachskim pochodzeniu towaru. Przedstawione przez importera dokumenty, które jego zdaniem wskazują na kazachskie pochodzenie towaru, zasadnie zatem zostały uznane przez organ za niewiarygodne lub niewystarczające dla potwierdzenia pochodzenia towaru i jego dostawy. Jedyną wiarygodną i należycie udokumentowaną okolicznością dotyczącą przedmiotowego importu jest kraj sprzedaży, załadunku i wywozu towaru. Okoliczności te zostały ustalone na podstawie faktury sprzedaży i dokumentu przewozowego CMR. Zatem stosując postanowienia art. 243 ust. 4 RW oraz zasady logiki i doświadczenia życiowego organ słusznie przyjął za kraj niepreferencyjnego pochodzenia towaru Rosję.

Zarzut obciążenia wyłącznie skarżącego negatywnymi skutkami dokonanego zgłoszenia także nie może się ostać. Art. 73 ust. 3 unijnego kodeksu celnego wskazuje, ze dłużnikiem jest zgłaszający, a w przypadku przedstawicielstwa pośredniego dłużnikiem jest również osoba na rzecz której dokonuje się zgłoszenia celnego. Działanie przez przedstawiciela nie zwalnia z odpowiedzialności za zapłatę kwoty wynikającej z długu celnego osoby, na rzecz której dokonano zgłoszenia celnego. Ich odpowiedzialność jest solidarna, a skoro tak, to każda ze stron może i powinna podejmować działania zmierzające do weryfikacji zgłoszenia celnego tym bardziej, że agencja dysponuje tylko takimi dokumentami, jakie są jej przedstawione przez importera.

Odnosząc się do twierdzeń skarżącego związanych z utratą części dokumentów w wyniku przeprowadzki Sąd zauważą, że stosownie do art. 51 ust. 1 unijnego kodeksu celnego strona ma obowiązek przechowywania dokumentów przez okres 5 lat i to na stronie ciąży obowiązek zapewnienia właściwego przechowywania i zabezpieczania dokumentów, a nie na organie celnym. Pozyskany przez organ celny dokument nr 01 ID 221 w istocie nie zmienia dokonanej przez organ oceny, iż krajem pochodzenia rur stalowych nie jest Kazachstan. Dokument ten dotyczy środka transportu , którym rury były przewożone i ich przeznaczenia ( nie do użycie jako wyrób budowlany), a więc w żaden sposób nie wpływał na określenie kraju pochodzenia towaru.

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji orzeczenia.