Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 851/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art.45 ust. 1, art.47 , art.64 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 74 ust.3 art. 176 ust.2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 3 pkt 20, art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art.4 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 981
law: Ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych - t.j.
article: art. 140, art.144, art.222 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1145
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 562/20 w sprawie ze skargi M.R. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 16 czerwca 2020 r. nr WIN-II.7840.4.49.2020 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 10 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 562/20, oddalił skargę M.R. na decyzję Wojewody Warmińsko - Mazurskiego z dnia 16 czerwca 2020 r. znak: WIN-II.7840.4.49.2020 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Decyzją z dnia 31 marca 2020 r. nr 101/2020 Starosta [...] (dalej: Starosta) działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 12994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.) dalej: p.b. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) dalej: k.p.a., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę [...] Sp. z o.o. w W. obejmującego budowę I etapu inwestycji elektrowni wiatrowej [...] (27) wraz z infrastrukturą towarzysząca, w postaci elektrowni wiatrowej [...] oraz jej fundamentu na działkach nr [...], obręb [...], gmina [...].

Odwołanie od ww. decyzji wniósł M.R., a Wojewoda Warmińsko – Mazurski w wyniku jego rozpoznania decyzją z dnia 16 czerwca 2020 r. znak: WIN.II.7840.4.49.2020 na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż po rozpoznaniu wniosku inwestora z 9 maja 2016 r. Starosta decyzją z 26 lipca 2016 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenie na budowę I etapu inwestycji elektrowni wiatrowej budowę wraz z infrastrukturą towarzyszącą, a Wojewoda Warmińsko – Mazurski decyzją z 6 października 2016 r. uchylił w całości ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego poznania przez organ I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyniku rozpoznania skarg inwestora oraz M.R. wyrokiem z 21 lutego 2017 r. uchylił decyzję Wojewody Warmińsko – Mazurskiego, zaś Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skarg kasacyjnych od ww. wyroku wyrokiem z 17 kwietnia 2018 r., uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargi. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, decyzją z 8 lutego 2019 r., Starosta odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, a decyzją z 10 czerwca 2019 r., Wojewoda Warmińsko - Mazurski utrzymał w mocy tę decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu skargi inwestora, wyrokiem z 24 września 2019 r., uchylił decyzje organów obu instancji. W konsekwencji powyższego Starosta wydał decyzję będącą przedmiotem odwołania.

Organ odwoławczy zaznaczył, iż sądy w ww. wyrokach jednoznacznie stwierdziły, iż ocena interesu prawnego strony w przedmiotowym postępowaniu powinna być dokonana w oparciu o art. 28 ust. 2 p.b., a w sprawie nie mają zatasowania przepisy ustawy z 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 981). Przymiotu strony nie posiada podmiot, którego nieruchomość wprawdzie sąsiaduje z terenem, na którym ma być zrealizowana inwestycja, ale która nie została zaliczona do obszaru oddziaływania przedsięwzięcia. Wojewoda Warmińsko – Mazurski wskazał, iż z projektu budowlanego wynika, że obszar oddziaływania planowanej inwestycji to obszar o promieniu 250 m. W obszarze tym znajdują się działki oznaczone numerami; [...] obręb [...] oraz [...] obręb [...], gm. [...], a ich właściciele są stronami w przedmiotowym postępowaniu, natomiast skarżący oświadczył, że jest właścicielem działek o numerach: [...], obręb [...], gm. [...]. Organ II instancji wyjaśnił, że ww. działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji, dlatego nie jest on uprawniony do wniesienia odwołania w niniejszej spawie. Immisje zaś, na które strona się powołuje wywodzone są z opracowań o charakterze technicznym.

M.R, wniósł skargę na decyzję organu odwoławczego zarzucając jej naruszenie: 1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 p.b. w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 981) u.i.z.e.w., a także w zw. z art. 24 § 1, art. 140, art. 144 i art. 222 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeksu cywilny (Dz.U. z 2019 r. poz. 1145 ze zm.) dalej: k.c. oraz w zw. z art. 47, art. 64 ust. 1, art. 68 ust. 1 i art. 74 ust. 3 Konstytucji, przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, brak wyczerpujących ustaleń, w tym wskutek pominięcia istotnych okoliczności sprawy i wskutek błędnego nierozpoznania istotnych okoliczności sprawy, w tym przez błędne ustalenia i oceny odnośnie do obszaru oddziaływania inwestycji oraz oddziaływań na prawa skarżącego; 2) art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.i.z.e.w., a także w zw. z art. 24 § 1, art. 140, art. 144 i art. 222 § 2 k.c. oraz w zw. z art. 47, art. 64 ust. 1, art. 68 ust. 1 i art. 74 ust. 3 Konstytucji, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; 3) art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. przez umorzenie postępowania odwoławczego; 4) art. 15 k.p.a. przez pozbawienie skarżącego prawa do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Warmińsko - Mazurski wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd wyjaśnił, że kwestią sporną w spawie jest istnienie interesu prawnego skarżącego w postępowaniu dotyczącym udzielenia inwestorowi pozwolenie na budowę opisanej inwestycji wiatrowej, następnie odniósł się do zapadłych w spawie wyroków sądów administracyjnych (opisanych powyżej) zaznaczając, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania w nich zawarte wiążą Sąd orzekający.

Sąd wojewódzki wskazał, że stosownie do art. 28 ust. 2 p.b. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, zaś przez obszar oddziaływania obiektu, stosownie do art. 3 pkt 20 tej ustawy, należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.

Jak wynika z akt sprawy (z projektu budowlanego) obszar oddziaływania planowanej inwestycji został wyznaczony m.in. na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2014 r. poz. 112) dalej: rozporządzenie, dlatego też ograniczenia związane z hałasem wyznaczają wokół przedmiotowej elektrowni wiatrowej obszar oddziaływania o promieniu 250 m i obejmuje on wyszczególnione w projekcie działki. Z kolei działki będące własnością skarżącego znajdują się w strefie mniejszej niż 1.600 m od terenu podlegającego możliwej zabudowie urządzeniami elektrowni wiatrowej, dlatego nie znajdują się w strefie oddziaływania spornej inwestycji.

W zakresie kwestii immisji Sąd I instancji podniósł, iż wywody w tymże zakresie oparte są wyłącznie na opracowaniach o charakterze naukowym. Z kolei art. 144 k.c. sam w sobie nie stanowi o interesie prawnym w postępowaniu administracyjnym, należałoby bowiem wykazać, że immisje pośrednie, jako działania o charakterze cywilnym są niezgodne z przepisami o charakterze administracyjnym.

Reasumując Sąd wyjaśnił, iż organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że brak jest regulacji prawnych, na podstawie których skarżący mógłby się ubiegać o przyznanie mu w sprawie przymiotu strony.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) dalej: p.p.s.a w zw. z art.45 ust. 1 i art. 176 ust.2 Konstytucji w zw. z art. .28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b., w tym w zw. z art.4 ust. 1 pkt 2 u.i.z.e.w., a także w zw. z art.24 § 1 oraz art. 140 w zw. z art. 144 w zw. z art. 222 § 2 k.c. oraz w zw. z art.47 oraz art. .64 ust. 1 oraz art. 68 ust. 1 oraz art. 74 ust.3 Konstytucji - przez pominięcie istotnych okoliczności sprawy (wynikających z akt sprawy) i błędne nierozpoznanie istotnych okoliczności sprawy oraz przez błędne rozstrzyganie w granicach sprawy (przez błędną akceptację/uwzględnienie ustalenia stanu faktycznego i zastosowania prawa materialnego dokonanych przez skarżony organ w zakresie braku interesu prawnego skarżącego do udziału w postępowaniu, a w tym w kontekście obszaru oddziaływania inwestycji i oddziaływań na prawa skarżącego) - uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym stanowiąc o oddaleniu skargi, zamiast jej uwzględnienia;

2) art.28 ust.2 w zw. z art.3 pkt 20 p.b. w tym w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.i.z.e.w., a także w zw. z art. 24 § 1 oraz art. 140 w zw. z art.144 w zw. z art.222 § 2 k.c. oraz w zw. z art. 47 oraz art. 64 ust. 1 oraz art.68 ust. 1 oraz art.74 ust.3 Konstytucji - przez błędną wykładnię, a także przez niewłaściwe zastosowanie;

3) art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi z uwagi na błędne przyjęcie braku interesu prawnego skarżącego, zamiast uwzględnienia istnienia interesu prawnego skarżącego, a w związku z tym także zasadności rozpatrzenia skargi również poza kwestią interesu prawnego - uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym stanowiąc o oddaleniu skargi zamiast jej uwzględnienia.

W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której podstawy zostały ujęte w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też podstawy odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem wojewódzkim (art. 189 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie występują te przesłanki, zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany zarzutami skargi kasacyjnej.

Natomiast skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zdaniem Sądu odwoławczego ustalenie obszaru oddziaływania konkretnego obiektu ma w konsekwencji przesądzające znaczenie dla wskazania stron postępowania administracyjnego oraz zapewnienia poszanowania, występujących w zasięgu oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (zob. wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 2021 r. sygn. akt II OSK 3181/18). Zatem przymiotu strony postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę nie daje jakiekolwiek oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie, lecz jedynie oddziaływanie określone w art. 3 pkt 20 p.b., a więc powodujące ograniczenia w zagospodarowaniu (zabudowie) wynikające z odrębnych przepisów (zob. wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r. II OSK 1126/19).

Stosownie do treści art. 28 ust. 2 p.b. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Nie budzi wątpliwości, że krąg stron w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie pozwolenia na budowę ustala się w oparciu o normę wynikającą z art. 28 ust. 2 p.b. stosowaną w łączności z normą wynikającą z art. 3 pkt 20 tej ustawy. W związku z tym skuteczność zainicjowania administracyjnego postępowania weryfikacyjnego, w ramach którego podmiot poszukujący ochrony prawnej chce kwestionować decyzję udzielającą pozwolenia na budowę uzależniona jest od wykazania, że wnioskodawca ma tytuł prawny do nieruchomości, która położona jest na obszarze, na który sporna inwestycja może oddziaływać (art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b.). Nie chodzi tu jednak o oddziaływania jakiekolwiek, lecz sprowadzające się do wyprowadzenia z mocy przepisów odrębnych związanych z obiektem będącym przedmiotem inwestycji ograniczeń w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, terenu wyznaczonego w otoczeniu tego obiektu (art. 3 pkt 20 p.b.). Ustawodawca wyraźnie zatem wskazuje, że chodzi o takie przepisy, które są nośnikiem prawnych ograniczeń w zagospodarowaniu terenu otaczającego inwestycję. Zawarta w powołanych przepisach koncepcja strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę stanowi zatem odstępstwo od szerokiego ujęcia strony postępowania administracyjnego wynikającego z art. 28 k.p.a. W związku z tym, jako unormowanie szczególne, powołane przepisy nie powinny być stosowane rozszerzająco. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że w świetle art. 3 pkt 20 p.b., prawidłowe stosowanie przez organ tego przepisu na potrzeby ustalenia kręgu stron postępowania zakłada każdorazowo ustalenie wszystkich przepisów odrębnych, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie wyznaczenie terenu w otoczeniu obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania. Wyznaczenie takiego obszaru następuje z uwzględnieniem funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji budowlanej - podobnie w wyroku NSA z dnia 1 marca 2023 r. sygn. akt II OSK 756/20.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że analiza zarówno decyzji organu I instancji jak i zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, iż organ w trybie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. po wyznaczeniu strefy wokół projektowanego obiektu dokonał analizy nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych w kontekście indywidualnych cech spornego obiektu jakim w niniejszej sprawie jest elektrownia wiatrowa. Z tak dokonanej analizy wyprowadził w konsekwencji wniosek, iż z mocy przepisów odrębnych związanych z obiektem będącym przedmiotem inwestycji nie sposób wyprowadzić ograniczeń w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, terenu działek skarżącego (art. 3 pkt 20 p.b.), gdyż znajdują się one poza wyznaczonym obszarem oddziaływania ustalonym w oparciu o przepisy odrębne na 250 m. Świadczy o tym powołane stanowisko organu zawarte na stronie 4 uzasadnienia zaskarżonej decyzji, iż zamierzona inwestycja nie wprowadza ograniczeń dla skarżącego w swobodnym korzystaniu z nieruchomości, do której posiada tytuł prawny, co zdaniem NSA oznacza, że sporna inwestycja nie wprowadza z mocy przepisów odrębnych związanych z obiektem będącym przedmiotem inwestycji ograniczeń w zagospodarowaniu, w tym zabudowy działek skarżącego (art. 3 pkt 20 p.b.), a więc nie uniemożliwia ich zabudowy.

Należy zauważyć, że stanowisko skarżącego kasacyjnie oparte zostało na twierdzeniu, że stroną postępowania na gruncie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. powinny być nie tylko osoby, których prawa zostały naruszone określonym rozwiązaniem zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę, ale również takie, na których nieruchomości obiekt budowlany tylko potencjalnie może oddziaływać, nawet jeśli z zatwierdzonego projektu budowlanego może wynikać, że inwestor spełnił wszystkie wymagania wynikające z Prawa budowlanego i przepisów odrębnych. Rzecz jednak w tym, że powyższe stanowisko nie zostało poparte wskazaniem jakiegokolwiek przepisu odrębnego, w oparciu o który w odniesieniu do cech planowanej inwestycji należałoby przyjąć, że należąca do skarżącego nieruchomość położona jest na obszarze, na który sporna inwestycja może oddziaływać. Wskazywanie na prawo własności, co do zasady, nie może stanowić podstawy interesu prawnego w takiej sprawie. Jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie NSA, przepis art. 140 k.c. może stanowić podstawę do wyprowadzenia interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym tylko wtedy, gdy przepis materialnego prawa administracyjnego odsyła do uwzględnienia w stosunkach administracyjnoprawnych w zakresie uprawnienia lub obowiązku prawa własności - patrz wyroki NSA: z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 346/17, z dnia 21 września 2022 r. sygn. akt II OSK 2407/19. Jednak takiej normy odsyłającej do uwzględniania prawa własności w realiach tej sprawy brak. Stąd też norma prawa cywilnego art. 140 k.c. nie mogła również stanowić podstawy do wyprowadzenia interesu prawnego skarżącego w niniejszej sprawie. Nie jest przy tym wystarczające subiektywne odczucie określonego podmiotu do przyjęcia, że jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia (zob. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 3365/17).

Również twierdzenia skarżącego w zakresie uzasadnienia istnienia interesu prawnego do bycia stroną postępowania w oparciu o potencjalne immisje w rozumieniu prawa cywilnego wywołane realizacją spornej inwestycji, bez wskazania naruszeń konkretnych norm prawa administracyjnego nie może wpłynąć na wynik sądowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, bowiem uprawnienia właściciela wyprowadzone z art. 144 k.c., same w sobie nie stanowią o interesie prawnym w postępowaniu administracyjnym, a ochrona własności przed immisjami, które zakłóca korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, może być dochodzona na drodze cywilnej przed sądami powszechnymi (por. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2022 r. sygn. akt II OSK 978/21). Przyjęta w art. 28 ust. 2 p.b. przesłanka przyznania jednostce statusu strony, a co za tym idzie przesłanka interesu prawnego wymaga wyprowadzenia z przepisów administracyjnego prawa materialnego. Przepisy prawa cywilnego, w tym art. 24 § 1, art. 140, art. 144 oraz art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego dają podstawy do wyprowadzenia interesu prawnego z tytułu prawa własności tylko o tyle, o ile przepisy administracyjnego prawa materialnego dają do tego podstawę. W przypadku braku podstaw w przepisach administracyjnego prawa materialnego do rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej żądania jednostki, z przepisów prawa cywilnego nie ma podstaw do wyprowadzenia interesu prawnego. Powołane w skardze kasacyjnej przepisy prawa nie dają zatem podstaw do wyprowadzenia istnienia interesu prawnego skarżącego do kwestionowania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej.

Także przepisy art. 47, art. 64 ust. 1, art. 68 ust. 1 i art. 74 ust. 3 Konstytucji RP nie mieszczą się w tej grupie przepisów prawa materialnego, z których wywieść można istnienie interesu prawnego, o którym stanowi art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b.

Nie stanowi w niniejszej sprawie takiej podstawy także art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, ponieważ nie znajduje on w sprawie zastosowania. Zasadnie w tym zakresie przyjął Sąd I instancji, że kwestia ta została prawomocnie przesądzona we wcześniejszych orzeczenia zapadłych w tej sprawie tj. wyroku NSA z dnia 17 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK 1781/17 oraz wyroku WSA w Olsztynie z dnia 24 września 2019 r. sygn. akt II SA/Ol 589/19. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Oznacza to, że zarówno sąd, który wydał orzeczenie, jak i organy oraz strony, muszą przyjmować, że dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu sądu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dane zagadnienie, nie może być już ono ponownie badane (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 262/19, LEX nr 2782356). Natomiast na podstawie art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Postawienie w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, w sytuacji, gdy wojewódzki sąd administracyjny orzekał w warunkach, o których mowa w art. 153 p.p.s.a., wymaga wykazania, że wydając zaskarżony wyrok, nie zastosował się on do wiążącej go oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego (wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 4101/18, LEX nr 3009331). Natomiast związanie sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (wyrok NSA z dnia 5 lutego 2020 r., sygn. akt I GSK 2107/19, LEX nr 3010165). W niniejszej sprawie takie związanie zapadłymi uprzednio wyrokami sądów administracyjnych nastąpiło. Orzekające w sprawie Sądy jednoznacznie stwierdziły, że ocena interesu prawnego strony w przedmiotowym postępowaniu powinna być dokona w oparciu o art. 28 ust. 2 p.b. w zw. z art. 3 pkt 20 p.b., oraz że w sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy z 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Na marginesie dodać tylko trzeba, że w zapadłych wcześniej w niniejszej sprawie wyrokach Sądy administracyjne przesądziły, że nie mają w niej zastosowania przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 3 powołanej ustawy postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę wszczęte i niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych. Skarżący kasacyjnie zdaje się nie dostrzegać, że ustawa ta nie mogła być podstawą oceny jego interesu prawnego, skoro weszła w życie 16 lipca 2016 r., postępowanie w niniejszej sprawie wszczęto 9 maja 2016 r. i do 16 lipca 2016 r. nie zostało ono zakończone.

W konsekwencji chybiony jest również zarzut kasacyjny naruszenia art. 151 p.p.s.a. Należy przy tym zauważyć, że art. 151 p.p.s.a. ma charakter swoistej "instrukcji" dla sądu, jakiej treści rozstrzygnięcie ma wydać (mianowicie: oddalić skargę), gdy uzna, że skarga wniesiona do sądu jest bezzasadna. Przepis ten - sam w sobie - może więc być naruszony tylko wówczas, gdy sąd uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie - wydaje orzeczenie uwzględniające skargę, lub też odwrotnie, gdy zachodzi sprzeczność między stanowiskiem sądu zawartym w uzasadnieniu a treścią sentencji wyroku. Taka sytuacja w sprawie niniejszej nie miała miejsca, ponieważ z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że Sąd ten zaaprobował stanowisko organu zarówno co do poczynionych przez niego ustaleń faktycznych, jak i ich konsekwencji prawnych. Wskazanie, że sąd pierwszej instancji naruszył art. 151 p.p.s.a. ponieważ oddalił skargę sprawia, że zarzut naruszenia tego przepisu musi zostać uznany za chybiony. Z uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji klarownie wynika to, że sąd ten uznał skargę za bezzasadną, toteż ją oddalił. Uzasadnienie pozostaje w zgodzie z sentencją.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 p.p.s.a. - orzekł jak w wyroku.