Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 328/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 55, art. 56, art. 60, art. 64 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1240
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

SENTENCJA

Dnia 13 września 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący, Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2016 roku sprawy ze skargi C. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulgi w spłacie kary pieniężnej 1.oddala skargę; 2. przyznaje adwokat A. G.-A. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Łodzi przy ul. [...], kwotę 590,40 (pięćset dziewięćdziesiąt i 40/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu C. P. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokat A. G.-A. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 328/16

UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia w całości oraz rozłożenia na raty kary pieniężnej nałożonej na C. P. decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w kwocie 8.000,00 zł.

W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że pismem z dnia 23 lipca 2015r. C. P. zwrócił się do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, za pośrednictwem [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, z wnioskiem o umorzenie lub rozłożenie na raty kary pieniężnej nałożonej decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]. nr [...]w wysokości 8.000,00 zł oraz kosztów upomnienia do zapłaty nr [...] z dnia 13 lipca 2015r. w wysokości 11,60 zł. Do wniosku załączył kserokopię zaświadczenia o zatrudnieniu oraz o wysokości wynagrodzenia osiągniętego w okresie od stycznia do czerwca 2015r. Zobowiązany motywował swój wniosek bardzo trudną sytuacją materialną. Wskazał, iż mieszka z matką na wsi i jest na jej utrzymaniu. Ponadto, wskazał, że w czerwcu 2015r. został poszkodowany w wypadku komunikacyjnym. W konsekwencji, przebywał na dwumiesięcznym zwolnieniu lekarskim. Podał, że nie posiada żadnych nieruchomości, ruchomości ani żadnych oszczędności.

Następnie organ odwoławczy powołał art. 55 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.), zwanej dalej u.f.p., wedle którego należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym, mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty. Przypadek uzasadniony względami społecznymi lub gospodarczymi jest przesłanką o charakterze uznaniowym, w związku z tym nakłada na organ obowiązek zachowania szczególnej staranności w prowadzeniu postępowania, wnikliwości w ocenie zgromadzonego materiału dowodowego oraz uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Natomiast w myśl art. 64 ust. 1 u.f.p. właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60. Stosownie zaś do art. 60 pkt 7 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego, pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw. Na podstawie art. 56 w zw. z art. 64 u.f.p. należności, o których mowa w art. 60, mogą być umarzane w całości, jeżeli: 1) osoba fizyczna - zmarła, nie pozostawiając żadnego majątku albo pozostawiła majątek niepodlegający egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawiła przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty 6.000 zł; 2) osoba prawna - została wykreślona z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie; 3) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne; 4) jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej uległa likwidacji; 5) zachodzi ważny interes dłużnika lub interes publiczny. Na podstawie art. 57 w zw. art. 64 u.f.p. należności, o których mowa w art. 60, na wniosek dłużnika: 1) mogą być umarzane w części; 2) mogą zostać odroczone terminy spłaty całości lub części należności; 3) płatność całości lub części należności może zostać rozłożona na raty - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi dłużnika oraz uzasadnionym interesem Skarbu Państwa.

Organ odwoławczy podniósł, że rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją wydaną w ramach uznania administracyjnego sprawdza, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury, zarówno przepisów szczegółowych, jak i zasad ogólnych. Organ powinien rozważyć szczegółowo kwestie istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz ewentualnie okoliczności uzasadniające zakres ich zastosowania. Ocena ta musi być dokonana w oparciu o obiektywne kryteria, zgodnie z powszechnie akceptowaną hierarchią wartości. Konieczne jest, aby znalazła ona należyte odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji (zob. wyrok WSA z dnia 10 maja 2007r., V SAlWa 1348/07). Organ wskazał, iż powszechnie obowiązującą zasadą w polskim porządku prawnym jest obowiązek regulowania należności wobec Skarbu Państwa, natomiast umorzenie należności pieniężnej w całości należy traktować jako instytucję o charakterze zupełnie wyjątkowym. Przepisy o finansach publicznych określające tryb i zasady umarzania w całości należności pieniężnych mają bowiem charakter norm szczególnych i w związku z tym winny być interpretowane w sposób zawężający. Odmowa umorzenia należności nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca (por. uchwała SN z dnia 6 maja 2004r., II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285; uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z dnia 23 stycznia 2007r., III SA/Wa 2737/06, LEX 302417). W przypadku złożenia przez uprawnioną osobę wniosku o umorzenie w całości wierzytelności organ związany jest przesłankami wymienionymi w art. 56 u.f.p. Dopiero, gdy dojdzie do ustalenia, iż w sprawie wystąpiła którakolwiek z tych przesłanek, można w granicach uznania administracyjnego rozważać kwestię udzielenia wnioskowanej ulgi. Oznacza to, iż organ może przejść do rozważania umorzenia w całości nałożonej kary grzywny tylko w przypadku ustalenia, iż w sprawie zaistniała którakolwiek z przesłanek z art. 56 u.f.p.

Zdaniem organu odwoławczego sposób rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie umorzenia w całości oraz rozłożenia na raty nałożonej kary grzywny ustawodawca pozostawił swobodnemu uznaniu kierownika państwowej jednostki budżetowej lub dysponentowi części budżetowej, przy spełnieniu jednej ze wskazanych przesłanek.

Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy wskazał, że w 2014r. dochód gospodarstwa domowego wyniósł 6.903,83 zł, tj.: ok. 575,32 zł miesięcznie, w okresie od stycznia do czerwca 2015r. zaś ok. 448,50 zł, tj.: ok. 77,75 zł miesięcznie netto, wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego wedle oświadczenia skarżącego pokrywa jego mama, choć nie wskazano ich wysokości; wnioskodawca nie posiada żadnych nieruchomości, ruchomości, przedmiotów wartościowych, środków pieniężnych oraz środków transportu.

Następnie Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że ważny interes dłużnika dotyczy ochrony powszechnie aprobowanych społecznie wartości, a szczególne miejsce w tej hierarchii zajmuje życie i zdrowie ludzkie, możliwość zarobkowania postrzegana, jako środek do utrzymania strony i jej rodziny. W tym przypadku mieszczą się wszelkie nadzwyczajne okoliczności, które wystąpiły niezależnie od dłużnika w następstwie, których popadł on w zaległości w regulowaniu swoich należności publicznoprawnych. Interes publiczny natomiast, jest przesłanką odnoszącą się do wartości właściwych funkcjonowaniu całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, porządek publiczny rozumiany, jako zaufanie do organów administracji publicznej, szeroko rozumiane działanie w interesie państwa.

Nie kwestionując trudności, w jakich strona się obecnie znajduje organ podniósł, że zobowiązany dostarczył materiał dowodowy, który uprawdopodabnia zdarzenia, na które strona powoływała się we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 22 października 2015r. Notka informacyjna o zdarzeniu drogowym z dnia 27 lipca 2015r., karta medycznych czynności ratunkowych z tego zdarzenia drogowego, sporządzona w dniu 23 czerwca 2015r. oraz kserokopia notatki lekarza z [...] Szpitala Samorządowego z dnia 25 czerwca 2016r., wskazuje, iż zdarzenie drogowe, którego strona była uczestnikiem, nosi znamiona sytuacji nadzwyczajnej, losowej, na którą zobowiązany prawdopodobnie wpływu mieć nie mógł. Podkreślił jednak, że powyższe zdarzenie nastąpiło blisko dwa lata po wydaniu decyzji nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej. W związku z powyższym, wnioskodawca miał czas, aby zabezpieczyć środki na spłatę dłużnego zobowiązania. Podkreślił, iż to nie w następstwie wypadku drogowego strona popadła w zaległość w regulowaniu nałożonego na nią zobowiązania, gdyż w okresie poprzedzającym przedmiotowe zdarzenie, aż do 25 listopada 2015r. nie uregulowała dłużnej należności pieniężnej. Ponadto konsekwencje zdarzenia, na które strona się powołuje, nie stanowią obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej podjęcie zatrudnienia. C. P. przedłożył materiały dowodowe, potwierdzające fakt uczęszczania na zabiegi rehabilitacyjne. Jednakże, z zaświadczenia sporządzonego przez NZOZ A w dniu 8 stycznia 2016r. wynika, iż zabiegi fizjoterapeutyczne wykonywane były tylko przez 9 dni w okresie od 2 do 16 listopada. Z historii choroby sporządzonej w okresie od 29 września 2015r. do 27 października 2015r. nie wynika, aby zalecono dalsze zabiegi fizykoterapeutyczne. Nieuzasadnione jest zatem powoływanie się na ten dowód przy argumentacji na rzecz twierdzenia, iż w znaczący sposób uniemożliwia ona stronie podjęcie zatrudnienia. Nie mniej, organ zaznaczył, że uszczerbek, którego doznała strona w wyniku wypadku może mieć wpływu na możliwości zarobkowe. Jednakże, zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy nie potwierdza argumentacji strony. Dokumentem potwierdzającym niezdolność strony do pracy mogłoby być zaświadczenie z PUP lub orzeczenie o niezdolności do pracy. Takich dokumentów jednak strona nie przedłożyła. Strona nie wykazała, że zachodzi jej ważny interes w udzieleniu ulgi, tj. sytuacja, w której z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków zobowiązany nie jest w stanie uregulować należności. Zastosowanie ulgi jest możliwe wyłącznie w razie ustalenia, że stan faktyczny sprawy należy do wyjątkowych, a więc takich, w których sytuacja strony w sposób oczywisty wymaga, aby interes fiskalny Państwa ustąpił miejsca interesowi dłużnika (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 kwietnia 2010r., I SA/Kr 706/09 i I SA/Kr 707/09 i WSA w Gliwicach z dnia 9 października 2013r., I SA/G1391113).

Organ, działając w ramach uznania administracyjnego, będąc zobligowanym do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego - stosownie do art. 7 k.p.a., stwierdził, iż pomimo wypełnienia hipotezy art. 56 ust. 1 pkt 5 u.f.p., nie znalazł przesłanek do całkowitego umorzenia należności.

Odnosząc się do przesłanek z art. 57 u.f.p., organ zaznaczył, że z materiału

dowodowego przesłanego przez stronę wynika, iż pomimo osiąganych dochodów

w wysokości 74,75 zł miesięcznie, pozostaje na utrzymaniu matki. Organ wnioskuje na podstawie przedstawionego stanu faktycznego, że skoro udzielana mu jest pomoc rodziny, jego wydatki muszą przewyższać dochody. Wobec powyższego, strona nie będzie w stanie regulować należności, chociażby była ona rozłożona na raty. Zdaniem organu, dokumentacja przesłana przez stronę uniemożliwia-konstruowanie przez organ realnego do spłaty przez zobowiązanego systemu ratalnego. W ocenie organu udzielenie ulgi w postaci rozłożenia na raty grzywny byłoby bezcelowe i prawdopodobnie nie stworzyłoby sytuacji, w której dłużnik byłby w stanie uiścić karę pieniężną nałożoną decyzją administracyjną. Organ nie może bowiem udzielić ulgi w spłacie nałożonej kary pieniężnej, której strona od samego początku nie będzie w stanie spłacić. Jak bowiem wskazano, wydatki pokrywane są w całości z uzyskiwanych dochodów strony, a prawdopodobnie przewyższają jego wysokość.

Organ podkreślił, że nałożenie kary pieniężnej zawsze wiąże się z trudnościami i problemami dla strony. W przeciwnym przypadku kara pieniężna nie spełniałaby swojej roli i funkcji w systemie prawa, która ma charakter prewencyjny wymuszający na ukaranym przestrzeganie przepisów prawa o ruchu drogowym. Z kolei uzasadniony interes Skarbu Państwa w takich przypadkach wymaga, ażeby kara pieniężna stanowiąca jego dochód była przez zobowiązanego poniesiona w całości.

Mając na uwadze ważny interes dłużnika lub interes publiczny Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, iż kara grzywny ma na celu wymuszenie na ukaranym przestrzegania przepisów prawa oraz ma być dolegliwa dla 'ukaranego. Z kolei uzasadniony interes Skarbu Państwa wymaga żeby grzywna stanowiąca jego dochód była przez zobowiązanego poniesiona w całości.

W skardze na tą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie i poprzedzającej ją decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia w całości oraz rozłożenia na raty kary pieniężnej; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego; oraz o przyznanie prawa pomocy przed sądem administracyjnym w zakresie zwolnienia w całości od opłaty sądowej. Decyzjom tym zarzucił ich wydanie z naruszeniem prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy polegającym na błędnej wykładni art. 56 ust. 5 u.f.p. polegającą na stwierdzeniu braku przesłanki uzasadniającej umorzenie, jaką jest ważny interes dłużnika.

W uzasadnieniu skargi podniósł, iż przedłożył niezbędne zaświadczenia dokumentujące jego sytuację materialną, uniemożliwiająca spłatę powyższej wierzytelności. Od tamtego okresu nie uległo zmianie jego położenie życiowe. Nadal mieszka wraz z matką na wsi i wraz z nią prowadzi gospodarstwo domowe. Ze względu na stan zdrowia nie ma możliwości zatrudnienia i zarobkowania. Ponadto nie posiada żadnych wartościowych ruchomości ani nieruchomości, które mógłby spieniężyć i przeznaczyć na spłatę kary. Wskazał, że organ nie podważył osiąganych przez niego bardzo niskich dochodów w wysokości 7,75 zł miesięcznie,-przez co zmuszony jest do pozostawania na utrzymaniu matki. Co więcej, organ wysuwa nawet słuszne domniemanie, iż jego wydatki przewyższają wydatki, nie jest w stanie regulować należności, nawet jeżeli byłaby ona rozłożona na raty. Nie jest możliwe stworzenie realnego do spłaty systemu ratalnego, gdyż byłoby to bezcelowe i nie spowodowałoby to wyegzekwowania spłaty powstałego zobowiązania. Nielogiczne zdaniem skarżącego jest zatem stwierdzenie organu, iż nie można udzielić ulgi w spłacie nałożonej kary pieniężnej, której od samego początku nie będzie on w stanie uiszczać (co uzasadniałoby \ umorzenie w całości zobowiązania), a następnie odmówić wnioskowanego umorzenia. Skoro z przedstawionych dokumentów jednoznacznie wynikają przesłanki, uzasadniające możliwość umorzenia kary pieniężnej nałożonej w drodze decyzji administracyjnej, o których mówi art. 56 ust. 5 u.f.p., organ wydając decyzję odmowną powinien wskazać na istnienie ważnego interesu publicznego, który w zestawieniu ze słusznym interesem strony ma większą wagę i znaczenie.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W toku rozprawy sądowej ustanowiony dla skarżącego z urzędu pełnomocnik – popierając skargę – wyjaśnił, że skarżący widzi możliwość spłaty kary pieniężnej w ratach, nie widzi natomiast jej spłaty jednorazowo. Gdyby organ rozłożył karę na raty, to wówczas mógłby pozyskać środki na spłatę kary np. pożyczając od rodziny. Wówczas kwotę 100 zł osiąganą z tytułu umowy za pracę przeznaczałby na spłatę raty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd bada zatem legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a. uchylić ją jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a-c); stwierdzić jej nieważność, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (pkt 2); stwierdzić wydanie jej z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach (pkt 3). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie nie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej k.p.a., oraz przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.), zwanej dalej u.f.p.

W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o zastosowanie ulgi w spłacie kary pieniężnej w kwocie 8.000,00 zł nałożonej na niego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 13 września 2013r. oraz kosztów upomnienia. Kara ta została nałożona na skarżącego w związku wykonywaniem przez niego osobiście transportu drogowego taksówką bez wymaganej licencji. Oznacza to, iż kara ta ma związek z wykonywaną przez skarżącego działalnością gospodarczą i jest wymagalna. Stanowi ona konsekwencję naruszenia obowiązującego przez skarżącego porządku prawnego. Kara ta nie została też w żadnej części uregulowana dobrowolnie przez skarżącego. Z niespornego między stronami stanu faktycznego, w tym z przedłożonych przez skarżącego dokumentów, wynika, że skarżący obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej, otrzymuje wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę, jest osobą poszkodowaną w wypadku drogowym, który miał miejsce w czerwcu 2015r. i z tego powodu doznał urazu kręgosłupa i był rehabilitowany przez 9 dni w okresie 2 -16 listopada 2015r. Spór między stronami w tych okolicznościach sprowadza się natomiast do oceny przesłanki ważny interes strony, uzasadniającej zastosowanie wnioskowanej ulgi. Skarżący uważa bowiem, że jest w bardzo trudnej sytuacji finansowej, gdyż w związku z wypadkiem nie z własnej winy wymaga ciągłej rehabilitacji, ma ograniczone możliwości zatrudnienia, mieszka na wsi z matką, na której utrzymaniu pozostaje, nie posiada żadnego majątku. Okoliczność braku pracy, spowodowana złym stanem zdrowia jest głównym powodem uniemożliwiającym spłatę zobowiązania. Środki rodziny wedle oświadczenia skarżącego często nie pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.

Wobec tego, że skarżący od daty wypadku nie prowadzi działalności gospodarczej, a więc nie ma statusu osoby fizycznej będącej przedsiębiorcą – wniosek o zastosowanie ulgi w spłacie kary pieniężnej poprzez jej umorzenie lub rozłożenie na raty podlega rozpoznaniu na podstawie art. 64 ust. 1 w zw. z art. 60 ust. 1 pkt 7 i art. 55 u.f.p. (tak też np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 stycznia 2013r., III SA/Kr 437/12). Przepisy te – będące przepisami szczególnymi w stosunku do O.p. - w sposób kompleksowy określają przesłanki udzielenia ulgi. W świetle art. 64 ust. 1 u.f.p. właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać ulg określonych w art. 55 u.f.p. w spłacie zobowiązań określonych w art. 60 u.f.p. Należności wskazane w art. 60 u.f.p. mogą być, jak stanowi art. 55, umarzane jeżeli zachodzi m. in. ważny interes dłużnika lub interes publiczny.

Na gruncie tych przepisów nie budzi wątpliwości, że umorzenie kary pieniężnej z tytułu naruszenia przepisów o transporcie drogowym na podstawie art. 64 ust. 1 w zw. z art. 60 pkt 7 i art. 55 u.f.p. oparte jest na uznaniu administracyjnym, na co wskazuje zwrot "należności (...) mogą być" (tak np. wyrok NSA z dnia 7 marca 2014r., II GSK 2084/12, Lex nr 1495159). Istotą uznania jest zaś rozgraniczenie sprzecznych interesów, a mianowicie ważnego interesu dłużnika ubiegającego się o ulgę oraz interesu publicznego i danie priorytetu jednemu z nich na tle okoliczności faktycznych danej sprawy. Użyty w przepisie art. 55 u.f.p. spójnik "lub" wyraża możliwą wymienność lub wzajemne wyłączenie zdań równorzędnych albo części zdania. Orzekając o umorzeniu organ za podstawę rozstrzygnięcia może więc przyjąć albo przesłankę ważnego interesu dłużnika albo przesłankę interesu publicznego. Nie można zatem ich sobie przeciwstawiać, bo za umorzeniem może przemawiać zarówno interes dłużnika, ale może też przemawiać jako wystarczający interes publiczny. Zaistnienie więc każdej z tych przesłanek samodzielnie może już uzasadniać podjęcie decyzji w tym zakresie. Obie wskazane przesłanki mają równorzędne znaczenie, co oznacza, że organ w trakcie postępowania zobowiązany jest ustalić, która z nich przeważa i na tej podstawie zdecydować o zastosowaniu dla dłużnika ulgi (tak też wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 9 lutego 2012r., II SA/Bd 727/11, Lex nr 1364301, wyrok WSA w Lublinie z dnia 18 stycznia 2012r., I SA/Lu 712/11, LEX nr 1110138). Ważny interes dłużnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych lub szczególnego splotu okoliczności nie jest on w stanie uregulować zaległości podatkowej. Będzie to więc utrata możliwości zarobkowania, czy losowa utrata majątku (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1999r., SA/Sz 850/98, niepubl.). W doktrynie przyjmuje się, że przez ważny interes dłużnika należy też rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika (por. S. Babiarz i in., Ordynacja podatkowa, Komentarz, Warszawa 2004, s. 253). Nie można go jednak utożsamiać z subiektywnym przekonaniem dłużnika. O istnieniu ważnego interesu dłużnika decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodnie z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny. Pojęcia ważnego interesu dłużnika nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonej należności pieniężnej, gdyż pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym również sytuację ekonomiczną dłużnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów i wydatków (tak np. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2013r., II GSK 170/12, Lex nr 1337103, wyrok WSA w Łodzi z dnia 4 września 2014r., III SA/Łd 486/14, Lex nr 1520729). Pomimo bowiem, że wymaga on ustalenia sytuacji majątkowej dłużnika oraz skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania dla niego i rodziny, trzeba jednak mieć też na uwadze i to, że względy społeczne wymagają, żeby zobowiązania były realizowane, a zobowiązany nie był pochopnie z nich zwalniany. Nie każde trudności finansowe mogą uzasadniać zastosowanie ulgi w postaci umorzenia należności, lecz tylko takie, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanych, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, czy też - w konsekwencji, z koniecznością sięgania po pomoc społeczną (tak wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 czerwca 2014r., III SA/Po 1780, Lex nr 1490868). Nie jest poprawny pogląd, że trudna sytuacja podatnika nie może być samodzielną podstawą w ubieganiu się o umorzenie należności (tak wyrok WSA w Kielcach z dnia 24 stycznia 2013r., I SA/Ke 707/12).

Interes publiczny – niemający stałego zakresu treściowego - z kolei oznacza zespół ogólnie określonych cech, które należy brać pod uwagę w procesie stosowania prawa i zawsze odnosić go do indywidualnej sytuacji wnioskodawcy. Rozumiany jest jako "dążenie do sytuacji, w której podatnicy regulują swoje zobowiązania podatkowe w całości i terminowo". To dbałość o interes Skarbu Państwa/jednostki samorządu terytorialnego, rozumiany jako konieczność zapewnienia stałych dochodów państwa/jednostki samorządu terytorialnego, a więc i możliwości realizacji zadań ogólnospołecznych/społeczności lokalnej. W interesie publicznym leży też by dłużnicy publicznoprawni przestrzegali przepisy prawne, w tym ustawy o finansach publicznych, by była przestrzegana zasada równości i sprawiedliwości "opodatkowania". Potrzeba zapewnienia środków budżetowych wymaga jednakże jednoczesnego rozważenia ewentualnych wydatków budżetowych, np. na zasiłki dla bezrobotnych czy pomoc społeczną dla wnioskodawcy (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2001r., III SA 830/00). Nie może powstać taka sytuacja, w której zapłata zaległych należności spowoduje konieczność uciekania się do środków pomocy społecznej przez zobowiązanego pozbawionego wskutek tego środków do zaspokojenia potrzeb materialnych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 marca 2011r., V SA/Wa 2273/10). Interes dłużnika nie może wprawdzie pozostawać w kolizji z interesem publicznym, umorzenie zaległości podatkowej jako wyjątek od zasady powszechności realizowania należności publicznoprawnych może mieć jednak miejsce w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Oceniając sytuację dłużnika wierzyciel publiczny winien mieć na uwadze interes budżetu państwa/jednostki samorządu terytorialnego, w sprzeczności z tym interesem zaś byłoby przerzucanie ryzyka związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej na ogół społeczeństwa. W orzecznictwie wyrażony został też pogląd, że nawet niepowodzenia działalności gospodarczej nie mogą skutkować obowiązkiem umorzenia zaległości publicznoprawnych wraz z odsetkami za zwłokę. Każdy obywatel, rozpoczynając działalność gospodarczą, powinien bowiem podejmować decyzje w sposób przemyślany i zgodny z prawem. Nie można przerzucać konsekwencji działania podmiotu, który jest profesjonalistą, na państwo i społeczeństwo. Także zadłużenie wobec innych niż organ administracji publicznej instytucji nie może stanowić uzasadnienia dla umorzenia zaległości podatkowych, bowiem takie działanie również byłoby równoznaczne z przerzuceniem ekonomicznego ryzyka działalności skarżącego na pozostałych podatników (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 maja 2008r., I SA/Gd 645/07, Lex nr 446565). Wyjątkowy charakter ulgi oznacza, że nie można z tej instytucji czynić środka prowadzącego generalnie do zwolnienia od zapłaty należności publicznoprawnej. Jeśli nawet istnieje sytuacja wskazująca na ważny interes dłużnika uzasadniający zaniechanie poboru należności, to organ może, ale nie musi wyrazić na to zgodę (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2000r., I SA/Wr 1000/98, niepubl.). Ustawodawca pozostawił organowi podatkowemu swobodę w stosowaniu analizowanej instytucji nawet wówczas, gdy zachodzą przesłanki ważnego interesu dłużnika lub interesu publicznego. Uznaniowość decyzji polega na tym, że to do organu administracyjnego należy ostatecznie wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy (konsekwencji prawnych), w określonym stanie prawnym i faktycznym. Decydując na zasadzie uznania administracyjnego organ podejmuje rozstrzygnięcie w sposób nieskrępowany, a o ostatecznym wyborze sposobu rozstrzygnięcia powinny decydować przesłanki celowości i słuszności działania, które z kolei stanowią wypadkową wyważenia przez organ, z uwzględnieniem norm prawnych mających zastosowanie i znaczenie w danej sprawie, słusznego interesu strony i interesu publicznego (tak np. wyrok NSA z dnia 7 marca 2014r., II GSK 2084/12, Lex nr 1495159). Sądowa kontrola legalności aktów administracji opartych na uznaniu ma charakter ułomny. Z woli ustawodawcy obejmuje ona jedynie przestrzegania przez organy procedury normowanej przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności kompletność materiału dowodowego oraz prawidłowość jego oceny w myśl wskazań zasady swobodnej oceny dowodów obowiązującej w postępowaniu administracyjnym. Sąd administracyjny jest uprawniony jedynie do kontrolowania trybu postępowania poprzedzającego wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości publicznoprawnej. Sąd ten nie ma uprawnień do jej merytorycznej kontroli. Poza polem rozważań sądu pozostaje więc rzecz najistotniejsza dla dłużnika, tj. ocena racjonalności i celowości udzielenia ulgi. Z kolei ustalenie i ocena niedookreślonych przesłanek ważnego interesu dłużnika i interesu publicznego jest każdorazowo dokonywana przez organ administracji publicznej. Jeśli zatem sąd nie dopatrzy się uchybień organów w sposobie prowadzenia postępowania i oparcia rozstrzygnięcia o kompletne dowody (w dacie wydania zaskarżonej decyzji), to nie ma podstaw prawnych do eliminowania decyzji z obrotu prawnego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, organy obu instancji w prawidłowy sposób przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i dowodowe, opierające się zresztą w dużej mierze na dowodach złożonych przez skarżącego, a następnie dokonały prawidłowej wykładni przesłanek ważny interes dłużnika i interes publiczny oraz dokonały prawidłowej oceny okoliczności faktycznych sprawy. Zasadnie przyjęły, że udzielenie ulgi jest wyjątkiem od zasady płacenia należności publicznoprawnych, a kara grzywny ma na celu wymuszenie na ukaranym przestrzegania przepisów prawa oraz ma być dolegliwością dla ukaranego, zaś uzasadniony interes Skarbu Państwa w takich przypadkach wymaga, ażeby grzywna stanowiąca jego dochód była przez zobowiązanego poniesiona w całości. Nie można bowiem nie dostrzegać tego, iż wszelkiego rodzaju sankcje administracyjne stanowią określonego rodzaju dolegliwość związaną właśnie z naruszeniem prawa administracyjnego. Jedną z ich funkcji jest - poprzez wywołanie określonej dolegliwości dla podmiotu naruszającego obowiązujący porządek prawny – prewencja i wychowywanie, a więc powodowanie stanu przeciwdziałającego naruszeniu tego porządku w przyszłości. Umorzenie zatem kary pieniężnej, której istotą jest wywołanie dla sprawcy określonej dolegliwości, powinno mieć miejsce w szczególnie wyjątkowych sytuacjach, gdyż cele i funkcje tej kary nie byłyby realizowane, gdyby każdorazowo umarzać karę z uwagi na jej dolegliwość dla sytuacji materialnej sprawcy czy innego rodzaju trudności związane z jej zapłatą. Zbędne byłoby zatem sankcjonowanie określonego prawem zabronionego zachowania sprawcy skoro sprawca mógłby uchylić się od dolegliwości kary, poprzez powszechne jej umarzanie. Aby zatem intencje ustawodawcy wprowadzającego przepisy o sankcjach były przestrzegane nie jest dopuszczalne uchylanie sankcji, określonej w tych przepisach. Przeciwne działanie władzy wykonawczej z pewnością nie wpływałoby na właściwe postawy podmiotów obrotu prawnego i kształtowanie pożądanych przez ustawodawcę postaw społecznych. W powszechnym odczuciu powodowałoby to przekonanie o lekceważeniu nakazów i zakazów prawnych skoro w łatwy sposób można by było się od konsekwencji ich naruszenia uchylić. Z uwagi na specyfikę objętego wnioskiem o ulgę obowiązku, jakim jest kara pieniężna, nie można przyjąć, że interes publiczny przemawiał za uwzględnieniem tego wniosku. W interesie publicznym jest respektowanie wspólnych dla całej społeczności wartości, takich jak wywiązywanie się przez osoby ze swoich zobowiązań publicznoprawnych, powstałych wszak w związku z wykonywana w przeszłości działalnością gospodarczą. Ponadto przyznanie tej ulgi stawiałoby skarżącego w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do innych przedsiębiorców regulujących należności. Nie sposób też przyjąć, że odmowa zastosowania wnioskowanej ulgi spowoduje obciążenie budżetu Skarbu Państwa poprzez konieczność wypłaty skarżącemu świadczeń z pomocy społecznej. W tym zakresie trzeba przede wszystkim podnieść, iż skarżący jest osobą młodą w wieku aktywności zawodowej (43 lata) i to osobą pracującą, a nadto pozostającą wedle jego oświadczenia na utrzymaniu matki, co z kolei oznacza, iż ma zapewnione środki własnego utrzymania i nie zachodzi obawa zagrożenia jego egzystencji, co z kolei rodziłoby prawdopodobieństwo skorzystania ze świadczeń pomocy społecznej. Skarżący nie wskazuje też, że korzysta z tych świadczeń.

Zasadne są również rozważania organu odwoławczego w zakresie słusznego interesu strony jako przesłanki umorzenia kary pieniężnej. Pomijając wskazaną już szczegółowo okoliczność swobody organu wyboru rozstrzygnięcia sprawy, jak i ograniczony zakres kompetencji sądów administracyjnych w sprawach opartych na uznaniu administracyjnym – zgodzić się należy z organem, że zdarzenie, jakiemu uległ skarżący jako uczestnik ruchu drogowego nosi znamiona nadzwyczajnej, losowej okoliczności, której nie mógł on przewidzieć. Jednakże sama ta okoliczność jeszcze nie przesądza o zasadności wniosku, bowiem jak słusznie wywodził organ zdarzenie to miało blisko dwa lata po wydaniu decyzji nakładającej na skarżącego karę pieniężną. Wobec tego nie jest ono przyczyną uniemożliwiającą zapłatę kary przez skarżącego. Do daty wskazywanego przez skarżącego wypadku skarżący miał możliwość uregulowania choćby części tej kary, osiągał bowiem dochody, czego dowodem są złożone zaznania podatkowe. Kara pieniężna została nałożona w 2013r., a więc w czasie kiedy skarżący prowadził działalność gospodarczą, a sama ona ma związek z wówczas prowadzoną działalnością, bowiem dotyczy ona wykonywania usług transportu drogowego niezgodnie z przepisami. Tymczasem nie uiścił na jej poczet żadnej kwoty. To zaś oznacza, iż w zaległość z tytułu tej kary skarżący popadł nie w związku z tym zdarzeniem losowym, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie wniosku. Co więcej kara powinna być uiszczona w terminie wskazanym w decyzji, a więc w czasie kiedy skarżący prowadził działalność gospodarczą i powinien był zagwarantować środki na jej uiszczenie, ale i powinien był ją uregulować w pierwszej kolejności. Co istotne, a na co również zwrócił uwagę organ, konsekwencje zdarzenia drogowego nie uniemożliwiają skarżącemu podjęcia zatrudnienia, choć sam skarżący przedstawia je w sposób bardziej korzystny dla swojej sytuacji. Nie można wszak nie dostrzec tego, iż skarżący zaledwie przez 9 dni w okresie od 2 do 16 listopada 2015r. był poddany rehabilitacji w związku z uszczerbkiem na zdrowiu jakiemu uległ w wypadku komunikacyjnym. Z przedłożonych przez skarżącego dokumentów nie wynika, iż byłby poddawany dalszym zabiegom fizykoterapeutycznym, ani nawet by zlecono mu dalsze zabiegi fizykoterapeutyczne. To zaś podważa twierdzenia skarżącego jakoby nadal wymagał on ciągłej rehabilitacji w związku z doznaną kontuzją. Dotychczasowy materiał dowodowy nie daje zatem podstawy do przyjęcia, iż konsekwencje wypadku stanowią przeszkodę uniemożliwiającą skarżącemu podjęcie zatrudnienia. W swojej argumentacji skarżący nie uwzględnia też i tego, że jednak otrzymuje wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia, co z kolei dowodzi, iż jednak jest zdolny do wykonywania pracy zarobkowej, choć nie wiadomo czy w charakterze kierowcy. Sam skarżący we wniosku o ulgę podaje, że osiąga dochody z tytułu umowy o pracę w wysokości 100 brutto, zaś w oświadczeniu o majątku, dochodach i źródłach utrzymania podaje, iż otrzymuje dochód z tytułu umowy zlecenia w wysokości miesięcznie 74,75 zł netto, choć jednoczenie w uzasadnieniu podaje, że nie pracuje zawodowo, a tym samym nie zarabia, jest niezdolny do pracy i jest w dalszym ciągu na zwolnieniu. Z przedłożonego przez skarżącego zaświadczenia pracodawcy wynika, iż skarżący jest zatrudniony w przedsiębiorstwie o nazwie B sp. z o.o. Skarżący nie podaje jednak jakiego rodzaju prace wykonuje, co z kolei uniemożliwia ocenę rzeczywistej zdolności skarżącego do podjęcia pracy zgodnie z jego kwalifikacjami i pozyskania środków własnego utrzymania i na uregulowanie kary. Skarżący – prowadząc działalność gospodarczą – był wszak zawodowym kierowcą taksówek. Wobec tego, że skarżący wykonuje jakąś nieskonkretyzowaną przez niego pracę zarobkową, przyjąć należy, że skutki wypadku nie był takie, aby wyłączały możliwość zarobkowania. W przeciwnym, razie skarżący nie byłby w stanie podjąć żadnej pracy. Jest to tym bardziej zasadne, jeśli weźmie się pod uwagę to, iż skarżący nie przedłożył orzeczenia o niezdolności do pracy czy innego dokumentu, z którego wynikałyby przeciwskazania do podjęcia pracy zarobkowej. Dogłębna analiza podnoszonych przez skarżącego argumentów pozwala na uwagę o ich wewnętrznej sprzeczności. Nie sposób wszak podnosić, że nie ma się w ogóle zdolności do wykonywania pracy i że jednocześnie wykonywać jakieś formy aktywności zarobkowej. Co istotne w toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącego – powołując się na informacje uzyskane od niego – oświadczyła, iż skarżący jest w stanie pomimo swojej sytuacji majątkowej i osobistej uregulować ratalnie karę pieniężną przeznaczając na ten cel swoje wynagrodzenie i zaciągając pożyczkę w rodzinie. To zaś wskazuje, iż skarżący ma jednak możliwość wywiązania się z nałożonego na niego obowiązku. Wobec tego oświadczenia skarżącego trudno zrozumieć postawę skarżącego, który jednak nie uregulował na poczet kary żadnej kwoty, choć by je regulował gdyby rozłożono mu karę na raty. Nie sposób też przyjąć, że obecna sytuacja skarżącego ma charakter trwały, tak jak to ma miejsce np. w przypadku osoby w podeszłym wieku o orzeczonym stopniu inwalidztwa. Analizując sytuację majątkową skarżącego należy też zauważyć, iż skarżący choć podnosi, iż mieszka z matką i jest na jej utrzymaniu, to jednak w oświadczeniu nie wskazał jej jako osobę, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Organ nie miał wobec tego żadnych danych aby ocenić rzeczywistą sytuację skarżącego. Tymczasem z uwagi na wnioskowy charakter postępowania w sprawie ulg, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania jego rzeczywistej sytuacji i przedstawienia na podnoszone okoliczności stosownych dowodów. Organy nie mają przecież wiedzy o okolicznościach życia osobistego wnioskodawcy, a nie mając żadnych danych nie mają możliwości przeprowadzania dalszego postępowania dowodowego i wyjaśniającego. Skutki zaniechania podania szczegółowych danych ponosi zatem skarżący. Każdy wnioskodawca musi liczyć się z tym, że jeśli nie przedstawi rzetelnie swojej sytuacji, to jego wniosek może zostać nie uwzględniony.

Podnieść też trzeba, ze oceniając słuszny interes skarżącego w zastosowaniu ulgi organ stwierdził, że nie podważa znaczenia trudności, w jakich skarżący się znalazł obecnie, jednak uznał, iż skarżący nie wykazał, że zachodzi ważny interes strony w udzieleniu ulgi, bowiem ulga jest stosowana wyłącznie w przypadkach, w których zobowiązany nie jest w stanie uregulować zaległości. Organ podkreślił, że skarżący pomimo osiągania dochodów pozostaje na utrzymaniu matki, a skoro skarżącemu jest udzielana pomoc rodziny, to wywnioskował, że wydatki skarżącego przewyższają jego dochody, a które to wnioskowanie sam skarżący uznał za słuszne w skardze. Fakt pozostawania skarżącego na utrzymaniu matki dowodzi zaś tylko tego, iż w sprawie nie zachodzi żadne zagrożenie egzystencji skarżącego. Oceniając okoliczności faktyczne sytuacji majątkowej skarżącego - wedle obiektywnych kryteriów i zgodnie z zasadami sprawiedliwości społecznej – podnieść trzeba, iż osiągane przez skarżącego dochody są niskie, jednak sama ich wysokość nie stanowi wystarczającej okoliczności uwzględnienia wniosku, zwłaszcza biorąc pod uwagę młody wiek skarżącego i wbrew twierdzeniom skarżącego możliwość podjęcia zatrudnienia. W ocenie Sądu skarżący wybiórczo podał okoliczności swojej sytuacji, nie przedstawił rzetelnie swojej sytuacji majątkowej, ani też dowodów świadczących o jego krytycznej sytuacji majątkowej, zagrażającej jego egzystencji. Okoliczność nieosiągania dochodów i nie pokrywania przez skarżącego we własnym zakresie kosztów własnego utrzymania nie jest też równoznaczne z zagrożeniem egzystencji dłużnika, z brakiem zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, co ewentualnie uzasadniałoby umorzenie zaległości. Skoro bowiem skarżący otrzymuje tak niskie wynagrodzenia, że pozostaje na utrzymaniu matki (choć na tę okoliczność nie podaje żadnych dowodów), to w istocie nie tylko nie ponosi kosztów własnego utrzymania, ale i nie zachodzi niebezpieczeństwo że wskutek potencjalnego wszczęcia postępowania egzekucyjnego zostanie pozbawiony środków do życia. Koszty te ponoszą inne osoby. Brak wystarczających na utrzymanie środków w gotówce czy majątku uniemożliwia bowiem uszczuplenie środków pieniężnych, jak i zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci ich zajęcia, co z kolei pomniejszałoby pozostawione do dyspozycji skarżącego środki pieniężne na własne utrzymanie. Aby do tego doszło skarżący musiałby osiągać dochód w wysokości pozwalającej na częściowe jego zajęcie. Podnoszone przez skarżącego okoliczności braku środków nie dowodzą zatem krytycznej sytuacji materialnej skarżącego, skutkującej zagrożeniem jego egzystencji. W tych okolicznościach nie jest więc zrozumiałe w jaki to sposób podjęcie obecnie przez organ egzekucji zaległości pociągnęłoby za sobą skutki w postaci niezaspokojenia potrzeb życiowych skarżącego. To, że aktualnie skarżący nie ma jak twierdzi możliwości podjęcia zatrudnienia (choć je jednak podejmuje), nie oznacza, że taka możliwość jest w ogóle wykluczona.

Sąd nie podziela też zarzutu skargi co do nielogiczności stanowiska organu, który z jednej strony odmówił umorzenia kary pieniężnej z uwagi na sytuację materialną, z drugiej zaś też odmówił rozłożenia zaległości na raty z uwagi na brak możliwości regulowania rat z uwagi na wysokość osiąganego dochodu. Przede wszystkim podnieść trzeba, iż nawet zaistnienie słusznego interesu strony nie obliguje organu do udzielania ulgi, zaś odmowa umorzenia zaległości z uwagi na możliwość jej uregulowania w przyszłości nie pozostaje w kolizji z odmową rozłożenia zaległości na raty w sytuacji, gdy skarżący nie dysponuje wystarczająco wysokim dochodem na regulowanie rat. Skoro zatem sam skarżący przyznaje, ze jego wydatki przewyższają jego dochody, to oznacza to li tylko tyle, iż dochody te nie pozwalają na regulowanie rat nawet gdyby organ rozłożył karę na raty. Aby możliwe było rozłożenie kary na raty skarżący musiałby osiągać dochód w takiej wysokości, który pozwalałby na regulowanie również rat. Organ nie może podejmować decyzji, których wykonanie dla wnioskodawcy będzie nierealne. A taka sytuacja miałaby miejsce gdyby kara została rozłożona na raty, których skarżący z uwagi na dochody i tak nie byłby w stanie regulować. Na powyższe argumenty powołał się organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na marginesie dotychczasowych rozważań informacyjnie wskazać należy, że sprawa umorzenia zaległości należy do kategorii spraw, która może być przedmiotem kolejnego postępowania wszczętego ponownym wnioskiem z powołaniem na aktualną sytuację materialną i zdrowotną wnioskodawcy. Zmiana sytuacji skarżącej, jak i powołanie we wniosku nowych okoliczności faktycznych co do tej sytuacji ma bowiem istotne znaczenie dla oceny przez organ przesłanek umorzenia zaległości czy rozłożenia na raty. Rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia zaległości odnosi się do sytuacji zobowiązanej w momencie podejmowania decyzji i w razie zmiany tej sytuacji nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej. Zwraca na to uwagę orzecznictwo sądowe, które przyjmuje, że niemożność uiszczenia zaległych składek, a w szczególności trudna sytuacja materialna podmiotu ubiegającego się o ich umorzenie, winna być oceniana na dzień wydania przez B ostatecznej w tym przedmiocie decyzji (tak też wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2011r., II GSK 17/10, LEX nr 957943). Przyjęta w polskim systemie prawnym regulacja prawna ulg w spłacie należności publicznoprawnych umożliwia skarżącemu złożenie kolejnego wniosku o umorzenie lub o rozłożenia kary na raty, a w konsekwencji ponowną ocenę jego sytuacji przez organ i ewentualnie w razie niekorzystnej ponownej decyzji poddania tej oceny kontroli sądu administracyjnego. Z tego względu przedmiotem oceny Sądu, kontrolującego zaskarżoną decyzję, mogła być wyłącznie sytuacja skarżącego i podnoszone przez niego okoliczności w dacie podejmowania przez organ zaskarżonej decyzji. Nowe okoliczności faktyczne zaistniałe po dacie wydania tej decyzji nie mogą być zatem uwzględniane.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił. O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu orzekł zaś na podstawie art. art. 250 § 1 p.p.s.a.

ab/