Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2701/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 72 ust. 1 pkt 1 art 73 ust 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1990
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 i 5
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędzia NSA Karol Kiczka Protokolant: Starszy asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. J., od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 239/20 w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 28 stycznia 2020 r. nr SKO.4180.1.20 w przedmiocie odmowy zarejestrowania pojazdu po wznowieniu postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 4 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 239/20, oddalił skargę A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 28 stycznia 2020 r., nr SKO.4180.1.20, w przedmiocie odmowy zarejestrowania pojazdu po wznowieniu postępowania.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją z dnia 27 marca 2018 r. Starosta W., po rozpatrzeniu wniosku A. J. z dnia 16 lutego 2018 r., dokonał rejestracji pojazdu marki [...] o nr nadwozia [...], wydając dowód rejestracyjny nr [...], tablice rejestracyjne nr [...] zalegalizowane znakiem legalizacyjnym nr [...] i kartę pojazdu nr [...]. Decyzja ta stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji.

Prokurator Rejonowy w K. wniósł sprzeciw od powyższej decyzji ostatecznej, wnosząc o wznowienie postępowania i jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Wskazał, że decyzja z dnia 27 marca 2018 r. została wydana w postępowaniu, w którym dowód w postaci umowy kupna-sprzedaży z dnia 30 stycznia 2018 r. zawartej pomiędzy P. B., a A. J., na podstawie której ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazał się fałszywy. A. J. użyła tego dokumentu w celu zarejestrowania pojazdu, wiedząc, iż dokument ten został sfałszowany przez jej brata A. T., poprzez sfałszowanie jej własnoręcznego podpisu na tej umowie.

Postanowieniem z dnia 20 listopada 2019 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., Starosta W. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie rejestracji pojazdu marki [...] na rzecz A. J.

Następnie decyzją z dnia 12 grudnia 2019 r., sprostowaną postanowieniem z dnia 30 grudnia 2019 r., Starosta W. uchylił decyzję własną z dnia 27 marca 2018 r. o zarejestrowaniu na rzecz A. J. przedmiotowego samochodu osobowego oraz odmówił zarejestrowania tego pojazdu z powodu braku ważnego dowodu własności tego samochodu, czyli niespełnienia wymogu określonego w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2355 ze zm.). Jednocześnie w oparciu o art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, organ I instancji wezwał stronę do złożenia w Wydziale Komunikacji i Dróg Starostwa Powiatowego w W. – w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji – tablic rejestracyjnych ze znakami [...], uchylonego dowodu rejestracyjnego nr [...] oraz karty pojazdu nr [...].

W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że z treści sprzeciwu Prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. wynika, iż dowód własności pojazdu dołączony do wniosku o rejestrację, czyli umowa kupna – sprzedaży używanego pojazdu marki [...] nr VIN [...] z dnia 30 stycznia 2018 r. zawarta pomiędzy P. B. a A. J., okazał się fałszywy. Organ wskazał, że sfałszowanie przedmiotowego dokumentu zostało potwierdzone opinią biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w K. Jednocześnie podrobienie podpisu strony na umowie kupna – sprzedaży przedmiotowego pojazdu, jak i dalsza legalizacja pojazdu w oparciu o fałszywy dokument, to okoliczności nieznane Staroście W. podczas wydawania decyzji o rejestracji pojazdu.

Od powyższej decyzji A. J. złożyła odwołanie.

Decyzją z dnia 28 stycznia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy decyzję Starosty W. z dnia 12 grudnia 2019 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że nie zaistniały przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., bowiem ustalenia dotyczące sfałszowania podpisu kupującego na dokumencie umowy sprzedaży dokonano w oparciu o ekspertyzę biegłego, nie zaś w oparciu o orzeczenie sądu lub innego organu, czego wymaga w/w przepis. Brak jest także podstaw do przyjęcia, że fałszerstwo podpisu kupującej na dokumencie przedstawionym do rejestracji pojazdu było oczywiste w rozumieniu art. 145 § 2 K.p.a., gdyż w momencie rejestracji spornego pojazdu organy nie powzięły żadnych wątpliwości co do autentyczności załączonych dokumentów. Kolegium uznało natomiast, że treść przekonującej opinii biegłego dawała podstawy do przyjęcia, że zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., gdyż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Okoliczność sfałszowania na umowie sprzedaży podpisu kupującej istniała bowiem w dniu wydania ostatecznej decyzji o rejestracji przedmiotowego samochodu osobowego na rzecz skarżącej, była istotna dla sprawy, nowa i nieznana Staroście W.

Kolegium podkreśliło, że organy przy rejestracji pojazdu mogą uwzględniać jako dowody w sprawie tylko te dokumenty, które spełniają kryterium prawdziwości zarówno w znaczeniu materialnym, jak i formalnym. Zaznaczono, że w niniejszej sprawie niezbędny dokument do zarejestrowania pojazdu, objęty wymogiem art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym., tj. umowa sprzedaży pojazdu nie spełniała w sposób niebudzący wątpliwości kryterium prawdziwości, bowiem został na niej sfałszowany podpis kupującej. W rezultacie nie mogła wywrzeć skutków prawnych w zakresie rejestracji przedmiotowego pojazdu.

Kolegium nie zgodziło się z argumentacją odwołania, że fakt złożenia osobiście przez A. J. dokumentu opatrzonego jej sfałszowanym podpisem świadczy o tym, że chciała, by samochód wszedł do jej majątku. W tym zakresie organ II instancji podkreślił, że ocenie organów pod względem autentyczności podlegają wyłącznie dokumenty stanowiące podstawę rejestracji pojazdu, a nie niewerbalne zachowania strony postępowania, z których miałaby wynikać domniemana wola nabycia pojazdu do majątku skarżącej. Poza tym, zdaniem Kolegium, przyjęcie tego argumentu spowodowałoby usankcjonowanie czynu karalnego w postaci fałszerstwa dowodu warunkującego rejestrację pojazdu.

Na powyższą decyzję A. J. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.

Rozpoczynając rozważania nad zasadnością skargi Sąd przypomniał, że wznowienie postępowania stanowi nadzwyczajny tryb umożliwiający uchylenie ostatecznej decyzji w przypadku, gdy prowadzone przed jej wydaniem postępowanie dotknięte było którąś z wad określonych w art. 145 § 1 K.p.a. lub gdy zaistniała przesłanka wskazana w art. 145a § 1 K.p.a., czy w art. 145b § 1 K.p.a.

Sąd zaznaczył, że wznawiając postępowanie w rozstrzyganej sprawie w postanowieniu z dnia 20 listopada 2019 r., jak również w wydanej w jego następstwie decyzji z dnia 12 grudnia 2019 r. Starosta W. jako podstawę jego wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., zgodnie z którym, postępowanie wznawia się, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Sąd podał, że wznowienie postępowania na tej podstawie wymaga wystąpienia łącznie trzech warunków: 1) w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu; 2) sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu; 3) fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy.

W ocenie Sądu warunki te nie zostały w sprawie spełnione, bowiem okoliczność sfałszowania umowy kupna-sprzedaży spornego samochodu z dnia 30 stycznia 2018 r. nie została stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. Okoliczność ta wynika w sposób niebudzący wątpliwości z opinii biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w K. W swojej opinii z zakresu badań kryminalistycznych dokumentu w postaci umowy kupna sprzedaży samochodu osobowego marki [...] z dnia 30 stycznia 2018 r., biegła w sposób jednoznaczny wskazała, że podpis skarżącej pod tą umową został sfałszowany. Zdaniem Sądu, organ II instancji prawidłowo przyjął, że okoliczność ta stanowi nową, istotną okoliczność faktyczną w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

W ocenie Sądu, w rozstrzyganej sprawie spełnione zostały wszystkie przewidziane w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. warunki umożliwiające uchylenie decyzji ostatecznej. Skoro umowa kupna-sprzedaży pojazdu, stanowiąca dokument własności rejestrowanego pojazdu, tj. dowód na podstawie którego ustalono okoliczność istotną dla jego zarejestrowania, okazała się fałszywa, o czym nie wiedział organ wydający decyzję o jego rejestracji, to uchylenie decyzji z dnia 27 marca 2018 r. o rejestracji przedmiotowego pojazdu na rzecz skarżącej uznać należy za zgodne z prawem. Natomiast oczywistość posłużenia się przy rejestrowaniu pojazdu fałszywym dowodem własności, nakazywała – w ocenie Sądu – we wznowionym postępowaniu uchylenie dotychczasowej decyzji o rejestracji. Zaś nowa decyzja nie mogła być korzystna dla skarżącej, ponieważ we wznowionym postępowaniu administracyjnym nie został przedłożony dokument własności pojazdu. Wynikające w sposób jednoznaczny z opinii biegłego sfałszowanie podpisu skarżącej pod umową z dnia 30 stycznia 2018 r. prowadzi – zdaniem Sądu – do wniosku, że skarżąca posiada wprawdzie przedmiotowy samochód, lecz nie dysponuje dowodem jego własności, co z kolei ma także istotne znaczenie w prowadzonej ponownie sprawie dotyczącej jego rejestracji.

W odniesieniu do oceny prawidłowości wydanej po wznowieniu postępowania decyzji odmawiającej rejestracji na rzecz skarżącej spornego pojazdu Sąd wskazał, że z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym wynika, iż rejestracji pojazdu dokonuje się m.in. na podstawie dowodu własności pojazdu. Dowodem własności jest dokument odzwierciedlający nabycie praw do pojazdu przez osobę wnioskującą o jego zarejestrowanie. Powinien to być dokument autentyczny formalnie i zgodny z prawdą. Podkreślono, że takim dokumentem skarżąca nie dysponowała. Sfałszowana umowa sprzedaży auta nie może bowiem zostać uznana za dokument będący dowodem własności pojazdu, który jest niezbędny do rejestracji samochodu osobowego. Zaś w razie niespełnienia przewidzianych prawem warunków, tj. nieprzedłożenia wymaganych dokumentów, nie może nastąpić rejestracja pojazdu.

Wobec tego Sąd I instancji stwierdził, że prawidłowo organy uznały, iż konsekwencją wykrycia fałszerstwa umowy kupna-sprzedaży była odmowa rejestracji pojazdu. Sąd podkreślił przy tym, że we wznowionym postępowaniu administracyjnym, ponownemu rozpatrzeniu podlegał wniosek strony o rejestracje samochodu, do którego dołączony dowód własności pojazdu okazał się fałszywy. Sąd uznał, że powyższe musiało skutkować odmową jego zarejestrowania w związku z niespełnieniem przesłanek z art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

W odniesieniu do pozostałych zarzutów skargi Sąd wskazał, że organy administracji nie mogą opierać rozstrzygnięć na sfałszowanych dokumentach. Takie działanie godziłoby bowiem w istotę państwa prawa. Sąd nie zgodził się z zarzutami skargi, że zaskarżona decyzja narusza słuszny interes strony.

Ponadto Sąd wskazał, że organ rejestrujący nie posiada uprawnień do dokonywania ustaleń w zakresie prawa własności. Prawidłowo więc organ nie prowadził postępowania dowodowego w celu ustalenia okoliczności związanych z nabyciem przedmiotowego pojazdu. Sąd zaznaczył, że dowód nabycia prawa własności samochodu powinien przedstawić podmiot ubiegający się o rejestrację, podkreślając przy tym, że dowodem takim nie są zeznania świadków. Zaznaczono, że dokument podrobiony (przerobiony), nie stanowi dowodu własności pojazdu. Zdaniem Sądu zarzuty skargi dotyczące braku wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności są chybione bowiem wyjaśnione w postępowaniu zostały fakty istotne dla skutecznego zarejestrowania pojazdu, wynikające z treści art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu rogowym.

Od powyższego wyroku skarżąca, reprezentowana przez adwokata, złożyła skargę kasacyjną wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie przepisów prawa procesowego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ("p.p.s.a.") w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na niedokonaniu przez Sąd I instancji właściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej oraz niezastosowaniu środka określonego w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. nieuchylenie decyzji w całości, mimo wydania jej z naruszeniem przepisów K.p.a., które miały istotny wpływ na wynik sprawy i polegały na uznaniu, że wydana po wznowieniu postępowania decyzja Starosty W. z dnia 30 grudnia 2019 r. w przedmiocie uchylenia decyzji własnej z dnia 27 marca 2018 r. o zarejestrowaniu na rzecz skarżącej samochodu osobowego marki [...] i wydaniu dowodu rejestracyjnego a także odmowy zarejestrowania pojazdu, tablic rejestracyjnych została wydana zasadnie oraz zgodnie z literą prawa, mimo, że:

- rzekoma fałszywość dokumentu, stanowiącego umowę sprzedaży, nie została stwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu – co także podniósł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi;

- toczące się przeciwko skarżącej oraz A. T. postępowania karne pozostają w toku; nie zostały prawomocnie zakończone i tym bardziej nie doszło do prawomocnego skazania w/w osób; nie mogą one stanowić podstawy ustaleń faktycznych w sprawie jako niezweryfikowane dotychczas prawomocnym orzeczeniem sądu;

- przedłożona w toku postępowania, rzekomo sfałszowana umowa nie stanowiła podstawy ustaleń faktycznych, bowiem nie sposób było z niej wywodzić, że właścicielem pojazdu jest ktoś inny niż skarżąca, która została wskazana, jako osoba kupująca pojazd, a umieszczony na dokumencie umowy podpis świadczył o posiadaniu przez nią statusu kupującego;

- przedłożona w toku postępowania umowa nie mogła stanowić podstawy ustaleń faktycznych z uwagi na czynności rzeczywiście podejmowane przez skarżącą, mające prowadzić do rejestracji pojazdu zachowała się tak, jak jego właściciel w związku z czym kwestia uznania przez organ umowy za nierzetelną nie wpłynęła na same ustalenia faktyczne – od początku postępowania, do jego zakończenia skarżąca posiadała status osoby, która pojazd nabyła;

b) art. 145 § 1 pkt c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., art. 77§ 1 k.p.a. i art. 80 K.p.a. oraz art. 10 K.p.a. i art. 84 K.p.a., przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na niedokonaniu przez Sąd I instancji właściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej oraz niezastosowaniu środka określonego w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mimo że materiał dowodowy zebrany w toku postępowania administracyjnego był niewystarczający do rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia fałszywości dokumentu mającego stanowić podstawę rejestracji pojazdu, stwierdzenia braku istnienia podstaw faktycznych rejestracji pojazdu, opierając swoje rozstrzygniecie na materiale dowodowym nieprawidłowo zebranym przez organ, niewyjaśniającym wszystkich okoliczności faktycznych i prowadzącym ostatecznie do błędnych ustaleń faktycznych w sprawie, w szczególności przez to, że:

- organ administracji publicznej nie przeprowadził żadnego dowodu, wskazującego na rzekome sfałszowanie umowy (choćby biegłego grafologa);

- organ administracji publicznej nie umożliwił skarżącej potwierdzenia zawarcia

skutecznej i ważnej umowy, przez wezwanie skarżącej do przedłożenia ponownie umowy sprzedaży;

- organ nie przeprowadził rozprawy i nie przeprowadził i nie dopuścił dowodu z

przesłuchania skarżącej, ani zbywcy pojazdu – P. B. na okoliczność zawarcia przez skarżącą umowy sprzedaży;

c ) art. 145 § 1 pkt c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 75 § 1 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a., przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na oddaleniu skargi, mimo że została ona wydana bez zebrania i starannego rozważenia całego materiału dowodowego, a także bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istniejących w sprawie, z naruszeniem przepisów postępowania, polegających na niedokonaniu przez organ własnych ustaleń w sprawie oraz oparciu się przez niego wyłącznie na ustaleniach organów postępowania karnego, poczynionych w toku postępowania przygotowawczego, bez jednoczesnej weryfikacji prawdziwości zgromadzonego materiału dowodowego, skutkujące powieleniem błędnych ustaleń organu postępowania karnego i przyjęciem za udowodnione nieprawdziwych twierdzeń, niemających swojego odzwierciedlenia w rzeczywistości;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 poz. 2355 z późn. zm.), przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że umowa sprzedaży pojazdu nie spełnia kryterium prawdziwości, podczas gdy w toku postępowania karnego nie ustalono, iż doszło do sfałszowania podpisu skarżącej przez A. T. – tym bardziej nie został wydany prawomocny wyrok skazujący za te czyny, a ustalenia poczynione przez organ zostały oparte tylko i wyłącznie na opinii biegłego z zakresu badań kryminalistycznych, sporządzonej na potrzeby postępowania przygotowawczego prowadzonego w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa przez A. T.;

b) art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r., przez jego błędną wykładnię oraz przyjęcie, iż jedynym dowodem potwierdzającym prawo własności pojazdu skarżącej jest pisemna umowa, podczas gdy wątpliwości w zakresie prawdziwości umowy pisemnej nie mogą oznaczać, że skarżąca nie jest właścicielką pojazdu w ogóle.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto w/w argumentację.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.

Zarzuty te zostały oparte na obu podstawach określonych w art.174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., czyli naruszeniu prawa materialnego i naruszeniu przepisów postępowania. Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ("p.p.s.a.") w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., stwierdzić należy, że nie mógł odnieść skutku. Przede wszystkim błędnie został przywołany art. 145 § 1 pkt c) p.p.s.a., którego to przepisu nie ma w ustawie p.p.s.a. Gdyby jednak autor skargi kasacyjnej wskazał jako naruszony art.145 §1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. to zauważyć należy, że Sąd I instancji tego przepisu nie stosował i dlatego też nie mógł go naruszyć. Podstawę prawną zaskarżonego wyroku stanowił art.151 p.p.s.a., którego naruszenia w skardze kasacyjnej nie zarzucono. Gdy chodzi o naruszenie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., to zarzut ten jest chybiony. Zgodnie z tym przepisem kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Wskazany w skardze kasacyjnej przepis nie ma w ogóle zastosowania w sprawie. Jeśli zaś chodzi o naruszenie art.145 §1 pkt 1 k.p.a., to organ odwoławczy wyraźnie wskazał, a Sąd I instancji to zaakceptował, że skoro okoliczność sfałszowania umowy sprzedaży samochodu nie została stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu, to nie mógł mieć zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jako przesłanka wznowienia. Zasadnie zarówno organ odwoławczy, jak też Sąd Wojewódzki uznali, że treść opinii biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w K.. wskazana przez Prokuratora Rejonowego w K. w sprzeciwie dawała podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. przyjęcia, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Instytucja wznowienia postępowania jest bowiem nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych. Stwarza ona prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym doszło do jej wydania, dotknięte jest jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a. Przepis ten – art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. został w decyzji Starosty W. z dnia 12 grudnia 2019 r. wymieniony, obok art.145 §1 pkt 1 k.p.a., jako stanowiący podstawę prawną wydania tej decyzji ( k.23 akt adm.). W skardze kasacyjnej nie zarzucono jednak naruszenia wskazanego przepisu – art.145 §1 pkt 5 k.p.a.

Należy podkreślić, że mimo, iż postępowania administracyjne i karne są postępowaniami niezależnymi od siebie, funkcjonującymi w różnych płaszczyznach materialnoprawnych, nie można wykluczyć wzajemnych powiązań w zakresie postępowania dowodowego. W szczególności, należy mieć na uwadze art. 75 k.p.a., zgodnie z którym dowodami w postępowaniu administracyjnym może być wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Możliwe jest więc wykorzystanie dowodów zebranych uprzednio w postępowaniu przed innymi organami, bez konieczności powtórnego ich przeprowadzenia przez organ administracji publicznej.

W odniesieniu do odmowy zarejestrowania pojazdu skarżącej już we wznowionym postępowaniu (decyzja organu I instancji z 12 grudnia 2019 r. oraz zaskarżona decyzja organu odwoławczego z dnia 28 stycznia 2020r.), należy wskazać, że ustaleń odnoszących się do przedstawionej przy rejestracji pojazdu umowy sprzedaży tego pojazdu, jakkolwiek dokonanych przez organ na podstawie dowodu pośredniego, tj. sprzeciwu Prokuratora z dnia 8 listopada 2019 r., odnoszącego się w swej treści do opinii biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w K., skarżąca w żaden sposób skutecznie nie podważyła. Oczywistość sfałszowania podpisu nie budził też jakichkolwiek wątpliwości w świetle opinii biegłego grafologa.

Należy w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 76 § 1 K.p.a., dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z niniejszego przepisu wynika, że prawidłowo sporządzony dokument urzędowy korzysta z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Wobec tego organ nie może, bez przeprowadzenia przeciwdowodu (art. 76 § 3 K.p.a.), nie uznać faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym, gdyż będzie to stanowiło naruszenie prawa procesowego. Organ administracji może natomiast dopuścić jako dowód dokument urzędowy, jeżeli może on przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.

Sprzeciw prokuratorski, o którym mowa w art. 184 K.p.a., będący nadzwyczajnym środkiem prawnym umożliwiającym zainicjowanie jednego ze szczególnych postępowań administracyjnych (trybów weryfikacji lub zmiany decyzji ostatecznej), wyrażony w piśmie procesowym, – z uwagi na formę i organ, od którego pochodzi – ma walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. Analizując zatem treść takiego dokumentu, organ zobowiązany jest uwzględnić nie tylko samo wniesienie sprzeciwu, ale co do zasady również uznać fakty potwierdzone w uzasadnieniu tego środka prawnego. Wobec braku przedstawienia jakiegokolwiek przeciwdowodu można zatem przyjąć, że faktem stwierdzonym w dokumencie urzędowym, jakim jest sprzeciw prokuratora, o którym mowa w art. 184 K.p.a., jest nie tylko samo jego wniesienie, ale przede wszystkim również te okoliczności, które zostały wskazane w uzasadnieniu tego dokumentu.

Wobec powyższego, pomimo pewnych niedostatków postępowania dowodowego przeprowadzonego w postępowaniu administracyjnym, ostatecznie w sprawie doszło do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, zatem Sąd I instancji nie miał podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Należy podkreślić, że kontrola sądowa aktów administracyjnych, oparta na kryterium zgodności z prawem w zakresie ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu administracyjnym, polegała nie tylko na badaniu zgodności z prawem oceny dowodów dokonanej przez organy, czyli poprawności tej oceny w odniesieniu do wymagań art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ale przede wszystkim zgodności poczynionych ustaleń z wymogami prawdy materialnej, jak tego wymaga art. 7 k.p.a. Skoro ustalenie organów o oczywistym sfałszowaniu dokumentów dotyczących rejestrowanego pojazdu nie naruszało norm postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, to Sąd I instancji nie miał podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (w powiązaniu z pozostałymi przepisami postępowania, podniesionymi w skardze kasacyjnej). W zaistniałym stanie faktycznym w sprawie administracyjnej nie mogłoby zapaść inne rozstrzygnięcia niż wznowienie postępowania i uchylenie decyzji pierwotnej oraz odmowa rejestracji pojazdu.

Wskazać także należy, że zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 tej ustawy. Zatem bez okazania umowy sprzedaży nie jest możliwa rejestracja pojazdu. Stosownie do art. 73 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, rejestracji dokonuje się na wniosek właściciela. Ustalenie fałszerstwa w umowie sprzedaży, co jest w niniejszej sprawie bezsporne według opinii biegłego grafologa, ma ten skutek, że nie spełnia ona warunków dla dokumentu wymaganego przy złożeniu wniosku o rejestrację.

Wobec tego uznać należy, że wznowione postępowanie zakończone odmową rejestracji przedmiotowego pojazdu na podstawie dotychczas przedstawionych dokumentów było adekwatną prawnie reakcją. Tym samym, także art. 72 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym nie został w sprawie naruszony.

Stwierdzić zatem należy, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.