Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 517/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska (spr.) WSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 17 stycznia 2024 r. znak: SKO.PW/4171/66/2023 w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza na rzecz K. G. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 21 lipca 2023 r. znak: WS-08.6331.4.2011.WM, działając na podstawie art. 97 §1 pkt 1, art. 101 §1 i 3, art. 123 §1 i 2 k.p.a. Prezydent Miasta Krakowa zawiesił postępowanie w sprawie niekorzystnych zmian stanu wody na terenie działek nr [...] obr. [...] ze szkodą dla działek nr [...], [...], [...], [...] obr. jw. przy ul. [...] w Krakowie.

W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że działając na wniosek z dnia 10 grudnia 2010 r. Prezydent Miasta Krakowa wszczął postępowanie administracyjne

w sprawie niekorzystnych zmian stanu wody na terenie działek nr [...] i [...] obr. [...] ze szkodą dla działek nr [...], [...], [...], [...] obr. jw. przy ul. [...] w Krakowie. Postępowanie kontynuowane jest zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.),

w zw. z art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2233 z późn. zm.).

Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie wydana została decyzja Prezydenta Miasta Krakowa znak: WS-08.6331.4.2011.WM z dnia 6 marca 2017 r., utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie znak: SKO.PW/4171/65/2017 z dnia 18 maja 2017 r. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 6 listopada 2017 r., II SA/Kr 767/17, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji. Sąd wskazał, że organ l instancji nie ustalił należycie tj. w oparciu o stosowne dokumenty, pełnego kręgu współwłaścicieli działki nr [...]. Działka ta ma jeszcze innych współwłaścicieli, którzy nie brali udziału w postępowaniu. Wskazał, że okoliczność ta winna zostać zweryfikowana w ponownym postępowaniu, a organ zapewni w nim udział wszystkim współwłaścicielom działki o nr [...] i do wszystkich skieruje ewentualny nakaz w myśl art. 29 ust. 3 prawa wodnego, w związku z art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2233 z późn. zm.).

Organ ustalił, iż jedną ze stron postępowania pozostawał A. D., zmarły w toku postępowania, tj. dnia 13 stycznia 2023 r., co znajduje potwierdzenie

w dołączonym do akt sprawy odpisie zupełnym aktu zgonu ([...]). Ustalił też, że po zmarłym nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe; nie został sporządzony również akt poświadczenia dziedziczenia. Dalej organ wskazał, że przedmiotowe postępowanie toczy się w sprawie zmian stanu wody na gruncie szkodliwie wpływających na grunty sąsiednie i skutkować może nakazaniem właścicielom przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Skutkować może zatem nakazaniem współwłaścicielom dokonania czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu. Zapewnienie wykonania ewentualnych nakazów, które mogą zostać wydane w wyniku omawianego postępowania, wymaga ustalania wszystkich właścicieli działki nr [...]. Następnie organ powołał treść przepisu art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony albo zarządcy sukcesyjnego do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105). Skoro, zdaniem organu, postępowanie nie ulega umorzeniu, postępowanie należało zawiesić.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła K. G., podnosząc, że zawieszenie postępowania nie jest zasadne, bowiem możliwe jest ustalenie brakujących stron postępowania tj. współwłaścicieli działki nr [...] obr. [...]. Skarżąca przedstawiła informacje identyfikujące współwłaścicieli przedmiotowej działki. Z kolei w piśmie z dnia 5 grudnia 2023 r. pełnomocnik ww. strony wyjaśnił, że strony prowadzą negocjacje dotyczące wyłączenia ze sprawy działki, co do której zachodzą przesłanki w postaci braku stwierdzonych następców prawnych. Wskazał również, że w tym przedmiocie toczy się postępowanie przed Sądem Rejonowym dla Krakowa - Podgórza do sygn. I Ns 448/22/P, zaznaczając jednocześnie, że nie ma dostępu do tych akt, a akta te niewątpliwie zawierają informacje dotyczące aktualnych stron postępowania. Stąd też celowe jest umożliwienie stronom dokonania stosowych uzgodnień oraz ewentualne zwrócenie się do w/w Sądu Rejonowego dla Krakowa - Podgórza o udostępnienie akt celem ustalenia spadkobierców.

Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2024 r. znak: SKO.PW/4171/66/2023, działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 w zw. z art. 123 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1

w zw. z art. 144 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało

w mocy postanowienie organu I instancji.

Organ odwoławczy powołał treść przepisów art. 97 §1 k.p.a. i wskazał, że zawieszenie postępowania nie jest każdorazowo obligatoryjne w przypadku śmierci strony postępowania, jeśli ustalenie następców prawnych oraz ustalenie ich adresów jest możliwie i nie nastręcza organowi administracji nadmiernych trudności.

Tak więc śmierć strony w świetle art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. nie nakłada na organ bezwzględnego obowiązku zawieszenia postępowania w każdym przypadku. Zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. jest bowiem obligatoryjne tylko wówczas, gdy ustalenie spadkobierców zmarłej strony nastręcza trudności i osób tych nie można powiadomić o toczącym się postępowaniu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 marca 2021 r., I SA/Wa 118/21). Zdaniem organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że jeśli postępowanie spadkowe jest skomplikowane i ustalenie następców prawnych stanowić może znaczną trudność, to wówczas w pełni uzasadnione jest pozostawienie tych ustaleń właściwemu sądowi powszechnemu i zawieszenie postępowania administracyjnego

W ocenie Kolegium bezsporne jest, że z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, co potwierdza sama treść zażalenia. Jak bowiem wskazała strona, M. S. D. i jej mąż K. D. zmarli. Mieli trójkę dzieci S. , J. i S. - osoby te nie żyją. Stefan miał dwóch synów J. i A. - obaj zmarli. J. pozostawił trzech spadkobierców: H. D., M. D. i G. D., wszyscy zamieszkali ul. [...], K. [...]. A. D. pozostawił pięciu spadkobierców: K. D., A. D., P. D., A. D. i P. D. - obecnie zamężną - wszyscy zamieszkali K. [...], ul. [...]. J. D. pozostawił jako spadkobiercę B. M. zam. ul. [...], K. [...]. S. D. pozostawił jedynego spadkobiercę L. D. zam. K. [...] ul. [...].

Wobec tego to sąd powszechny winien ustalić we właściwym postępowaniu wszystkich następców prawnych w odniesieniu do działki nr [...] obr. [...] nie zaś organ administracji publicznej za pomocą własnych środków dowodowych. Postępowanie spadkowe jest w tym przypadku niewątpliwie kilkustopniowe i wymaga przeprowadzenia stosowych ustaleń przez sąd powszechny, za pomocą środków dowodowych leżących w dyspozycji tegoż sądu.

Na powyższe postanowienie K. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Zdaniem skarżącej w niniejszej sprawie ustalenie następców prawnych i ich adresów jest możliwe, a nawet w zasadniczej części zostało wykonane i wskazane przez skarżącą. Podane dane następców prawnych stron nie zostały jednak przez organ odwoławczy w ogóle wykorzystane, organ nie podjął też żadnych czynności zmierzających do zweryfikowania podanych informacji. Z kolei organ I instancji nie wykazał, że ustalenie następców prawnych i ich adresów jest niemożliwe.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.), na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z przepisami regulującymi procedurę oraz prawem materialnym. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu w wyżej opisanych ramach Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sądowej kontroli w przedmiotowej sprawie jest postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie zmian stanu wody na terenie działek nr [...] i [...] obr. [...] ze szkodą dla działek nr [...], [...], [...], [...] obr. [...], przy ul. [...] w Krakowie. Podstawę zawieszenia postępowania stanowi art. 97 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2023 r. poz. 775, dalej: k.p.a.), zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony albo zarządcy sukcesyjnego do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105).

W tym miejscu zaakcentować wypada, że organy administracji orzekające w postępowaniu administracyjnym zobowiązane są z urzędu określić krąg stron postępowania i zapewnić im czynny udział w postępowaniu (vide: art. 10 § 1, art. 28, art. 61 § 4 k.p.a.). Jednocześnie podkreślenia wymaga, że zawieszenie postępowania administracyjnego ma charakter wyjątkowy, bowiem tamuje tok postępowania administracyjnego. Obowiązkiem organu jest wskazanie konkretnej, znajdującej poparcie w okolicznościach sprawy, podstawy zawieszenia powiązanej z ustaloną przeszkodą do wydania decyzji, a następnie dążenie do usunięcia tej przeszkody (vide: art. 99, 100, 102 k.p.a.).

Co się tyczy zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a., jest ono obligatoryjne wtedy, gdy ustalenie spadkobierców zmarłej strony przez organ nastręcza trudności i osób tych nie można zawiadomić o toczącym się postępowaniu (por. wyrok NSA z 7 czerwca 2000 r., I SA 972/99).W ocenie Sądu obecnie orzekającego owe trudności powstają w szczególności, gdy organ, pomimo podjęcia działań wyjaśniających, nie dysponuje żadnymi danymi umożliwiającymi ustalenie następców prawnych i ich zawiadomienie o postępowaniu, albo gdy istnieją w stanie faktycznym poważne wątpliwości lub rozbieżności co do następstwa prawnego strony, których nie sposób wyjaśnić w ramach postępowania administracyjnego. Przy tym, zdaniem Sądu, brak możliwości ustalenia następców prawnych nie następuje tylko z tej przyczyny, że potencjalnych spadkobierców jest wielu.

W przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta Krakowa ustalił, że stroną postępowania jest współwłaściciel działki nr [...] A. D., zmarły w toku postępowania, tj. 13 stycznia 2023 r., co potwierdza zalegający w aktach odpis aktu zgonu. Organ stwierdził, że nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe po zmarłym A. D.; nie został sporządzony również akt poświadczenia dziedziczenia. Organ stwierdził ponadto, że w związku z tą okolicznością nie zachodzi podstawa do umorzenia postępowania. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, należało podjąć działania zmierzające do ustalenia następców prawnych zmarłej strony, wyjściowo opierając się na danych zawartych w aktach sprawy i informacjach pozyskanych od innych stron postępowania, i to pomimo tego, że nie został sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia po zmarłym A. D., ani nie zostało wydane orzeczenie sądowe stwierdzające nabycie spadku po nim. Tymczasem w okolicznościach przedmiotowej sprawy organ pierwszej instancji nie podjął, jak chce tego art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a., działań zmierzających do ustalenia następców prawnych, a po powzięciu informacji o zgonie A. D., zawiesił postępowanie. Odpowiednich działań nie podjął również organ odwoławczy, pomimo tego, że w zażaleniu pełnomocnik skarżącej podał dane umożliwiające podjęcie próby ustalenia następców prawnych A. D.. Z tej przyczyny zarzuty skargi okazały się zasadne. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy oceni, czy przedstawione dane umożliwiają ustalenie kręgu następców prawnych A. D., a następnie ponownie oceni, czy istnieją podstawy do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a.

Wobec powyższego Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., o czym orzekł w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.