Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1676/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.), sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, asesor WSA Anna Milicka-Stojek, Protokolant specjalista Monika Bodzan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2023 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Płocku z dnia 23 czerwca 2023 r. nr KO-588/4103/346/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 23 czerwca 2023 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu odwołania W. B. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z 10 maca 2023 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że Prezydent Miasta [...] wyżej wskazaną decyzją odmówił wnioskodawczyni przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną córką M. S.. Odwołanie od tej decyzji złożyła W. B..

Rozpoznając sprawę Kolegium podało, że decyzja wydana została po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 sierpnia 2022 r ., sygn. akt I SA/Wa 3100/21, którym uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 21 października 2021 r., nr [...] oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z 8 września 2021 r., nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd zaznaczył, że organ I instancji nie wyjaśnił, czy opieka nad niepełnosprawną córką faktycznie uniemożliwia wnioskodawczyni podjęcie przez niązatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, choćby w niepełnym wymiarze oraz, czy strona kiedykolwiek pracowała, a jeśli tak, to kiedy pracowała po raz ostatni i czy ewentualna rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej była związana z faktyczną koniecznością sprawowania opieki nad córką. Nadto Sąd wskazał, że organ nie ustalił, czy strona ma ustalone prawo do emerytury, a także jak godzi obowiązki całodobowej opieki nad niepełnosprawną córką zamieszkałą w [...] przy ul. [...], a prowadzeniem gospodarstwa domowego z mężem, mającym również orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, a więc także wymagającym opieki, zamieszkałym wówczas w [...] przy ul. [...]. Sąd wskazał także, że niewłaściwym było, iż Kolegium oparło swoje ustalenia na oświadczeniach W. B., że jej wnuczka, tj. córka osoby wymagającej opieki – M. M., nie może sprawować opieki nad matką z uwagi na opiekę nad małoletnim dzieckiem oraz trudną sytuację życiową i finansową. Ocena,czy córka osoby wymagającej opieki jest w stanie wypełnić obowiązek alimentacyjny względem matki, ma w warunkach rozpoznawanej sprawy istotny wpływ na sytuację prawną strony i możliwość przyznania jej wnioskowanego świadczenia.

Kolegium ponownie rozpoznając sprawę oraz wskazując przy tym na treść art. 153 ppsa, podniosło, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U z 2023 r., poz. 390 ze zm.).

Zgodnie z art. 17 ust. 1 tej ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu

sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami:

konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Według art. 17 ust. 1a ustawy osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Kolegium podkreśliło, że z treści cytowanych przepisów wynika, że świadczenie pielęgnacyjne kierowane jest do osób, które wywiązują się ze swego obowiązku alimentacyjnego, osobiście zapewniając stałą i długotrwałą opiekę i pomoc niepełnosprawnemu członkowi rodziny i jednocześnie z tego właśnie powodu zaprzestają aktywności zawodowej lub nie podejmują zatrudnienia. W przypadku, gdy o świadczenie pielęgnacyjne wnioskuje osoba inna niż spokrewniona w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, muszą zostać spełnione przesłanki wynikające z art. 17 ust. 1a ustawy. Przy czym, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 na osobie tej, zgodnie z przepisami ustawy z 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (dalej "kro") ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Stosownie do art. 128 kro obowiązek alimentacyjny, tj. obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. Obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo, gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami, (art. 129 ust. 1 oraz 132 kro).

Organ wyjaśnił, że wnioskująca o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego W. B. jest matką osoby niepełnosprawnej – M. S.. Natomiast M. S. ma dorosłą córkę M. S..

W ocenie organu kwestią kluczową jest ustalenie, czy M. S. jest w stanie zrealizować swój obowiązek alimentacyjny wobec matki. Obowiązek alimentacyjny zstępnych wyprzedza obowiązek alimentacyjny wstępnych, tj. w sytuacji, gdy osoba wymagająca opieki ma żyjących zarówno wstępnych jak i zstępnych w pierwszym stopniu w linii prostej, to regułą rozstrzygającą będzie pierwszeństwo wypełniania obowiązku alimentacyjnego przez zstępnych.

Organ I instancji 22 lutego 2023 r. odebrał od M. S. oświadczenie, w którym podała, że pracuje na pół etatu oraz opiekuje się córką w wieku szkolnym, która korzysta z rehabilitacji, pomocy psychologa, pedagoga oraz logopedy, a przy tym jest w trakcie diagnozy na potrzeby orzeczenia. M. S. wskazała, że z tych powodów nie może sprawować opieki nad swoją matką.

Organ ustalił, że M. S. nie legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. W ocenie Kolegium jest ona w stanie wypełnić swój obowiązek względem matki.

Kolegium stwierdziło, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że M. S. samodzielnie się porusza, samodzielnie spożywa posiłki, samodzielnie korzysta z toalety, sama chodzi do lekarza i na rehabilitację, wiele czynności wykonuje sama (oświadczenie W. B. z 14 lutego 2023 r.), Ustalenia te potwierdza także oświadczenie M. S. z 2 marca 2023 r., w którym poinformowała organ I instancji, że od 14 marca 2023 r. do 4 kwietnia 2023 r. będzie odbywała turnus rehabilitacyjny w [...] bez opiekuna. Fakt, iż M. S. została skierowana na turnus rehabilitacyjny bez udziału opiekuna, wskazuje na wysoki poziom jej samodzielności w codziennych czynnościach samoobsługowych. Z akt wynika, że wnioskodawczyni sprząta u córki, gotuje, robi córce zakupy oraz pomaga jej przy kąpieli.

Nie negując faktu wspierania córki w jej codziennym funkcjonowaniu i otaczaniu jej opieką Kolegium zaznaczyło, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym, przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy stosować wyłącznie do takich

stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. W niniejszej sprawie natomiast, zakres opieki sprawowanej przez wnioskodawczynię wobec swojej niepełnosprawnej córki nie wyklucza podjęcia pracy zarobkowej, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Zdaniem Kolegium wobec poczynionych ustaleń dotyczących zakresu opieki, tym bardziej należy podkreślić, że M. S. - córka osoby niepełnosprawnej - jest w stanie wypełnić obowiązek alimentacyjny względem swojej matki.

W decyzji organ I instancji zawarł wnioski wywiedzione z dokonania dodatkowych koniecznych ustaleń faktycznych, które zostały wskazane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 3100/21, dotyczących przebiegu ewentualnej pracy zawodowej W. B..

Do akt dołączone zostały przez wnioskodawczynię kserokopie dwóch świadectw pracy: z 5 listopada 1984 r. oraz 2 marca 1986 r. wystawione przez Przedsiębiorstwo [...] w [...]. Wynika z nich, że w okresach 15 lipca 1980 r. do 8 października 1980 r. oraz 3 listopada 1980 r. do 6 listopada 1984 r. (w tym od 7.11.1982 r. - 6.11.1984 r. urlop wychowawczy) W. B. zatrudniona była jak [...]. Zatem ostatnie zatrudnienie strony trwało do 6 listopada 1984 r.

Wnioskodawczyni podaje, że opiekuje się córka od 14 lat, tj. od 2009 r. W ocenie Kolegium nie można przyjąć, że moment zakończenia ostatniego zatrudnienia, co miało miejsce w listopadzie 1984 r., był bezpośrednio spowodowany koniecznością sprawowania opieki nad córką. Od zakończenia ostatniego zatrudnienia do czasu podjęcia opieki dzieli 25 lat. Poza tym W. B. jest osobą w wieku emerytalnym ([...] l.), nie ma ustalonego prawa do emerytury. Z informacji w sprawie ustalenia niezbędnego okresu ubezpieczenia z 22 maja 2019 r. wynika, że udowodniła 8 lat, 6 miesięcy i 5 dni okresów składkowych, okresów nieskładkowych nie udowodniła.

Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie występuje również przesłanka druga uregulowana w art. 17 ust. 1 ustawy, tj. niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym.

Odnosząc się do zarzutu wnioskodawczyni, że "wcześniej" pracowała dorywczo i bez umowy, Kolegium uznało, że nie wykazała ona w toku postępowania, że w ostatnim czasie była zainteresowana podjęciem pracy oraz, że otrzymywała oferty pracy. Tym bardziej, że jak podała, w urzędzie pracy była ostatnio zarejestrowana około 30 lat temu.

Podsumowując Kolegium uznało, że W. B., jako matka niepełnosprawnej M. S., nie jest osobą uprawnioną do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne z związku z opieką nad córką, bowiem M. S. jest w stanie wypełnić obowiązek alimentacyjny względem swojej matki, biorąc pod uwagę możliwości oraz zakres opieki, którą wobec M. S. sprawuje wnioskodawczyni, a której nie można uznać za opiekę w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] złożyła W. B.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a ustawy, poprzez pominięcie celów ustawy; przyjęcie, że faktyczne sprawowanie przez matkę opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym córką jest wystarczające do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na okoliczność, że niepełnosprawność powstała po ukończeniu 25 roku życia; nieuprawnionym przyjęciu, że przepisy ustawy pozwalają organom na ustalanie możliwości i formy realizacji obowiązku alimentacyjnego przez osobę zobowiązaną, a przez to wkraczanie w kompetencje sądu powszechnego. Zarzuciła także naruszenia art. 77 § 1, art. 7 i art. 80 kpa, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności odnoszących się do ustalenia zakresu faktycznej opieki matki nad córką.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuty rozwinęła w uzasadnieniu skargi, wskazując m.in., że pomimo wieku i operacji biodra jest w stanie opiekować się córką. Natomiast wnuczka nie może się opiekować matką, gdyż opiekuje się swoją córką - Z. M.. Podała, że orzeczeniem z 20 czerwca 2023 r. prawnuczka została zaliczona do osób niepełnosprawnych ze wskazaniem współudziału i pomocy w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja została wydana po wyroku tutejszego Sądu z 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 3100/21. Zgodnie z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą organy, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Sąd w powyżej wskazanym wyroku polecił ustalić, czy opieka skarżącej nad córką faktycznie uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze, czy skarżąca kiedykolwiek pracowała, a jeżeli tak, to kiedy, czy ma ona status osoby bezrobotnej, czy ma ustalone prawo do emerytury. Sąd wskazał także na konieczność wyjaśnienia, jak skarżąca godzi obowiązki całodobowej opieki nad niepełnosprawną córką zamieszkałą przy ul. [...], a prowadzeniem gospodarstwa domowego z mężem, mającym również orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, zamieszkałym wówczas przy ul. [...]. Sąd uznał, że niewłaściwym było poprzestanie na oświadczeniach W. B., że jej wnuczka, tj. córka osoby wymagającej opieki – M. M., nie może sprawować opieki nad matką z uwagi na opiekę nad małoletnim dzieckiem oraz trudną sytuację życiową i finansową. Sąd wskazał także na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w celu weryfikacji okoliczności wskazanych przez skarżącą. Kolegium wykonało zalecenia Sądu.

Zważyć należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy (którego treść Kolegium przytoczyło) świadczenie pielęgnacyjne przyznawane jest z powodu niemożności wykonywania pracy zarobkowej w związku z koniecznością zapewnienia stałej lub długotrwałej opieki niepełnosprawnemu członkowi rodziny, a nie tylko z racji samego sprawowania opieki. Pod pojęciem opieki stałej oraz długoterminowej należy z kolei rozumieć stałą pieczę nad osobą wymagającą opieki, a także gotowość i możliwość udzielenia pomocy w sytuacji, gdy tylko taka potrzeba w danym momencie zaistnieje. Określenia te wskazują więc, że aby uzyskać przedmiotowe świadczenie osoba o nie wnioskująca musi sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędna w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowy.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że omawiany przepis stosować zatem należy wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których konieczność sprawowania opieki i jej zakres wymuszają na opiekunie osoby niepełnosprawnej rezygnację z aktywności zawodowej. Świadczenie pielęgnacyjne ma bowiem być swego rodzaju rekompensatą za rezygnację z zatrudnienia z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która tego wymaga. Z tego właśnie powodu musi istnieć bezpośredni związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest bowiem przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawną osobą bliską lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania (por. wyrok NSA z 24 czerwca 2021 r., sygn. akt I OSK 351/21). Świadczenie pielęgnacyjne nie może być również traktowane jako zastępcze źródło dochodu.

Rozpoznając wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia organ administracji obowiązany jest ustalić czy istnieje związek między niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z zatrudnienia), a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Tym samym musi ustalić rozmiar faktycznie sprawowanej opieki w kontekście braku możliwości podjęcia pracy.

Poza sporem bowiem pozostaje, że w przypadku osób z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności nie podlega badaniu w toku postępowania administracyjnego w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, czy w odniesieniu do takiej osoby zachodzi konieczność sprawowania opieki i udzielania jej pomocy w sposób określony w odpowiednich przepisach. Tym samym ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza zakwestionowania stanu zdrowia tej osoby (por. wyrok NSA z 26 sierpnia 2021 r., I OSK 435/21). Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że sam fakt sprawowania opieki nad niepełnosprawną osobą bliską o wymaganym stopniu niepełnosprawności przez osobę niepodejmującą zatrudnienia, o ile nie przeprowadzi się przeciwdowodu przeciw treści tego orzeczenia, jest decydujący dla ustalenia prawa do omawianego świadczenia i nie ma tu żadnego znaczenia rzeczywisty charakter oraz wymiar sprawowanej opieki.

Analiza zebranego materiału dowodowego potwierdza, że w niniejszej sprawie organ administracji sprostał opisanemu wyżej obowiązkowi ustalenia czy istnieje związek między niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z niej), a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną, a tym samym ustalenia rozmiaru faktycznie sprawowanej opieki w kontekście braku możliwości podjęcia zatrudnienia.

Jak bowiem wynika z akt sprawy, w tym oświadczenia skarżącej z 14 lutego 2023 r., córka skarżącej samodzielnie się porusza, samodzielnie spożywa posiłki, sama jeździ na rehabilitację, samodzielnie korzysta z toalety. Córka skarżącej w okresie od 14 marca 2023 r. do 4 kwietnia 2023 r. przebywała na turnusie rehabilitacyjnym w [...] bez opiekuna. Świadczy to o dużej samodzielności córki skarżącej. Skarżąca pomaga córce zakupach, sprzątaniu i gotowaniu oraz przy kąpieli.

Czynności wykonywane przez skarżącą nie wymagają stałej obecności skarżącej w domu córki. Z zebranego materiału dowodowego wynika również, że część z wykonywanych przez skarżącą czynności składa się na szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego (gotowanie, sprzątanie, pranie, robienie zakupów) i wobec tego nie można ich uznać za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności strony. Są to bowiem typowe czynności wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy lub po jej zakończeniu (por. wyrok NSA z 24 czerwca 2021 r. sygn. akt I OSK 351/21).

Skarżąca i córka mieszkają osobno. Skarżąca wraz z mężem meszka obecnie przy ul. [...], a córka przy ul. [...]. Jak wynika z notatki służbowej z 2 lutego 2023 r. pracownik socjalny przybył niezapowiedziany do mieszkania przy ul. [...] i zastał skarżącą wraz z mężem. Nie było córki skarżącej, pomimo, że w oświadczeniu z 1 czerwca 2022 r. skarżąca wskazała, że córka mieszka z nią i mężem przy ul. [...]. Z kolei podczas wizyty pracownika 2 lutego 2023 r. oświadczyła, że córka mieszka przy ul. [...] i czasem ich odwiedza i nocuje

Trafnie zatem w opisanych okolicznościach faktycznych Kolegium oceniło, że w sprawie nie została spełniona podstawowa przesłanka z art. 17 ust. 1 ustawy warunkująca przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, odnosząca się do związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia (brakiem jego podejmowania), a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Zakres czynności wykonywanych przez skarżącą, jak też ich wymiar czasowy, nie pozostawia zatem żadnych wątpliwości, że skarżąca nie sprawuje stałej i długotrwałej opieki nad córką, tak jak wymaga tego dyspozycja art. 17 ust. 1 ustawy. Tym samym zdaniem Sądu, prawidłowe jest stanowisko Kolegium, że w niniejszej sprawie nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia a koniecznością opieki nad córką. To z kolei doprowadziło organ do słusznego wniosku, że skarżąca nie spełnia przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy.

Co istotne skarżąca ostatnio pracowała w listopadzie 1984 r. Nie ma ustalonego prawa do emerytury. Z akt sprawy nie wynika, że skarżąca w związku z koniecznością opieki nad córką (jak wskazała w 2009 r.) zrezygnowała z podjęcia pracy.

M. S. - córka skarżącej ma własną córkę, która zgodnie z powołanym przez Kolegium przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jest w pierwszej kolejności zobowiązana do sprawowania opieki nad matką. Na datę orzekania przez Kolegium nie wynikało, że córka M. S., pracująca na pół etatu i opiekująca się swoją córka, nie może sprawować opieki nad matką, tym bardziej, że zakres tej opieki, jak wyżej wskazano, sprowadza się do pomocy przy zwykłych czynnościach dnia codziennego. Nie jest to opieka całodobowa.

Odnosząc się do załączonej do skargi kserokopii orzeczenia o niepełnosprawności dotyczącego Z. M. wskazać należy, że organ nie mógł odnieść się do jego treści, gdyż orzeczenie to nie zostało przedłożone w toku postępowania przed Kolegium. Ponadto jak wynika z art. 17 ust. 1 ustawy M. S. z obowiązku alimentacyjnego względem swojej matki zwolniłoby jedynie, gdyby to ona legitymowała się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Podnieść należy, że organy rozpatrując sprawy o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną osobą bliską nie działają na zasadzie uznania administracyjnego, lecz są związane ściśle przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych. Warunkiem nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest spełnienie łącznie wszystkich przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 ustawy oraz brak wystąpienia przesłanek wykluczających prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Zatem brak jednej z przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 ustawy uzasadnia odmowę przyznania tego świadczenia.

Podsumowując uznać należy, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w sprawie, poddały ocenie dowody zgromadzone w postępowaniu administracyjnym oraz uzupełniły wcześniej zebrany materiał dowodowy. Nie doszło więc do naruszenia powołanych w skardze przepisów prawa materialnego i procesowego.

Ze wszystkich wyżej omówionych przyczyn Sąd, z mocy art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.