Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 533/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par. 10  ust. 1 i 2,  par. 14  ust. 1,  par. 15 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 56
law: Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej,  wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (t.  j.)
article: art. 3  pkt 1, art. 22 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 282
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.), Sędzia NSA Roman Ciąglewicz, Sędzia NSA (del.) Anna Żak, Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 673/22 w sprawie ze skargi E. spółka komandytowa z siedzibą [...] na czynność Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku z dnia 22 lutego 2021 r. nr RD.5140.5.2021.PŚ w przedmiocie włączenia obiektów do wojewódzkiej ewidencji zabytków oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 673/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uwzględniając skargę E. spółka komandytowa z siedzibą [...], stwierdził bezskuteczność czynności Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, zwanego dalej "PKWZ", w Gdańsku z dnia 22 lutego 2021 r., nr RD.5140.5.2021.PŚ, o włączeniu do wojewódzkiej ewidencji zabytków, na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2020 r. poz. 282 ze zm.), zwanej dalej "u.o.z.", oraz § 15 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz. U. z 2021 r. poz. 56), kart ewidencyjnych zabytków: budynku mieszkalnego przy ul. [...] w miejscowości C., znajdującego się na działce nr [...], obr. [...] oraz bramy wjazdowej, pomiędzy budynkami mieszkalnymi przy ul. [...] i [...] w miejscowości C., znajdującej się na działce nr [...], obr. [...].

Wymieniony wyżej wyrok został wydany w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 249/22, którym uchylono wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 września 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 244/21, i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi.

Ponownie rozpoznają sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał na charakter prawny czynności włączenia karty obiektu do wojewódzkiej ewidencji zabytków, i stwierdził, że brak sformalizowania reguł postępowania wiążącego się z włączeniem karty zabytku do ewidencji nie oznacza, że dokonanie tej czynności może nastąpić bez analizy przyczyn uzasadniających jej dokonanie, jak też udokumentowania jej chociażby w uproszczonej formie. Przechodząc więc do merytorycznej oceny przedmiotowej czynności wskazał na ekspercki charakter działalności organów konserwatorskich. Uwzględniając zaś definicję "zabytku" (art. 3 pkt 1 u.o.z.) i "zabytku nieruchomego" (art. 3 pkt 2 u.o.z.) stwierdził, że o zabytku możemy mówić wówczas, gdy wartości historyczne, naukowe lub artystyczne danej rzeczy ruchomej lub nieruchomej są wyższe niż przeciętne. Włączenie karty zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków musi zatem wynikać ze stwierdzenia przez organ, że obiekt charakteryzuje się cechami, które – z uwagi na niebudzące wątpliwości okoliczności sprawy – uzasadniają objęcie go szczególną ochroną ze względu na posiadaną przez niego unikalną i z tego powodu wymagającą ochrony, wartość historyczną, artystyczną lub naukową.

Zdaniem Sądu, w analizowanym w niniejszej sprawie przypadku organ nie wyjaśnił i nie udokumentował okoliczności uzasadniających włączenie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w C. i bramy wjazdowej, pomiędzy budynkami przy ul. [...] i [...] w C. do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Niewątpliwie, zarówno budynek mieszkalny, jak i brama wjazdowa stanowią nieruchomości. NSA w ww. wyroku, odpowiadając na zarzuty skarżącej Spółki, przesądził już bowiem, że brama wjazdowa może stanowić zabytek nieruchomy w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.o.z. Jednakże, w ocenie Sądu, na podstawie akt niniejszej sprawy, nie sposób ustalić, jakie wartości historyczne, naukowe lub artystyczne przedstawią te obiekty, które to, w ocenie organu, przemawiają za objęciem ich ochroną ze względów konserwatorskich. Z akt niniejszej sprawy nie wynika również, jaki interes społeczny daje wyższość tym wartościom nad uprawnieniami właścicielskimi skarżącej. Określone braki postępowania wynikają z karty ewidencyjnej przedmiotowych zabytków i protokołu z oględzin przeprowadzonych przez organ w dniu 7 września 2020 r., a co więcej – kontrolowanego zawiadomienia (czynność) z dnia 22 lutego 2021 r. W aktach sprawy brak jest przy tym opinii z dnia 5 stycznia 2021 r., na którą powołał się organ w kontrolowanym zawiadomieniu, jako dokumentu, który potwierdza wartość zabytkową przedmiotowych obiektów. Opinii tej nie przedstawiono również na wezwanie Sądu do uzupełnienia akt administracyjnych sprawy, poprzez przedłożenie wszelkiej dokumentacji stanowiącej podstawę dokonanego włączenia. Również, w pozostałych przekazanych Sądowi aktach administracyjnych brak jest jakichkolwiek innych dokumentów, świadczących o analizie zabytkowego charakteru (nieruchomości włączonej do ewidencji. Z żadnego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy nie wynika, aby obiekty te spełniały definicję zabytku.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że brak dokonania przez organ ustaleń wskazujących na potrzebę ujęcia przedmiotowych obiektów w ewidencji zabytków oraz ich udokumentowania sprawia, że czynność ta nie poddaje się weryfikacji.

Z kolei, w przedłożonym przez skarżącą Spółkę opracowaniu pt. "Waloryzacja konserwatorska z oceną stanu zachowania budynków położonych przy ul. [...] w C." wskazano, że budynek przy ul. [...] nie posiada walorów architektonicznych, artystycznych i naukowych, w tym jakichkolwiek cech stylowych, nie stanowi też dokumentu czasu powstania umożliwiającego badanie naukowe i jego znaczenie może być postrzegane jedynie w skali urbanistycznej jako elementu kształtowania struktury przestrzennej i budowania pierzei zabudowy. Oceniono przy tym, że z powyższych względów budynek ten nie posiada wartości w skali lokalnej ani tym bardziej regionalnej.

Jednocześnie, Sąd podzielił stanowisko organu, że zdegenerowanie nieruchomości wcale nie oznacza, że utraciła ona cechy zabytku.

Sąd zwrócił też uwagę, że na skutek włączenia nieruchomości do ewidencji zabytków dochodzi do ograniczenia uprawnień właściciela nieruchomości. To, że ustawodawca nie określił szczegółowo zasad, trybu i sposobu umieszczania zabytków nieruchomych w ewidencji zabytków, w odróżnieniu od wpisu do rejestru zabytków, który wymaga przeprowadzenia postępowania administracyjnego i wydania decyzji, nie oznacza, że wpisem do ewidencji zabytków organ administracji może w sposób dowolny wpływać na prawa i obowiązki właścicieli tych nieruchomości. Wpisanie obiektu do ewidencji zabytków powoduje ograniczenie prawa własności, zatem taka ingerencja może nastąpić wyłącznie na podstawie ocen jednoznacznych i niebudzących wątpliwości. Takich ocen w niniejszej sprawie zabrakło.

Z przedstawionych względów Sąd uznał, że zaskarżona czynność Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 lutego 2021 r. została dokonana z naruszeniem art. 22 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 1 u.o.z. oraz § 14 ust. 1 ww. rozporządzenia, co skutkowało stwierdzeniem bezskuteczności tej czynności, na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.".

W wytycznych dla organu Sąd wskazał, że z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ, który winien uwzględnić powyższe uwagi, w tym ocenę prawną zawartą w ww. wyroku NSA o sygn. akt II OSK 249/22. Przy ponownym dokonywaniu czynności włączenia nieruchomości do ewidencji zabytków organ winien w należyty sposób przedstawić motywy swojego działania, wyjaśniając jakie cechy nieruchomości powodują, że powinna być objęta ochroną konserwatorską, jak również odnieść się do opinii przedłożonych przez stronę na etapie postępowania sądowego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., złożył Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Gdańsku, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), zwanej dalej "p.u.s.a.", w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 190 p.p.s.a. i art. 170 p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowane polegające na błędnym uznaniu przez Sąd I instancji, że zaskarżona czynności PWKZ jest niezgodna z prawem;

- art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 22 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 1 u.o.z. w zw. z § 14 ust. 1 ww. rozporządzenia przez ich błędne zastosowanie polegające na błędnym uznaniu przez Sąd I instancji, że zaskarżona czynność PWKZ jest niezgodna z prawem, co w konsekwencji spowodowało błędne stwierdzenie bezskuteczności tej czynności przez Sąd I instancji oraz poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji, że w okolicznościach niniejszej sprawy niezaistniały przyczyny uzasadniające dokonanie czynności włączenia obiektów do wojewódzkiej ewidencji zabytków oraz, że czynności włączenia nie zostały należycie udokumentowane, jak również błędne uznanie przez Sąd, że organ nie wyjaśnił i nie udokumentował okoliczności uzasadniających włączenie obiektów do wojewódzkiej ewidencji zabytków, jak również poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji, iż PWKZ nie odniósł się do przedłożonego przez stronę opracowania pt. Waloryzacja konserwatorska z oceną stanu zachowania budynków położonych przy ulicy [...] w C. autorstwa D. M. i J. K. (maj 2020 r.);

- art. 22 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 1 i 2 u.o.z. w zw. z § 14 ust. 1 w zw. z § 10 ust. 1 i 2 w zw. z § 15 ust. 1 ww. rozporządzenia przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu przez Sąd I instancji, że organ nieprawidłowo ustalił stan faktyczny obiektu oraz jego cechy, że w łączone obiekty nie posiadają cech kwalifikujących je jako zabytki, oraz poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji, że w okolicznościach niniejszej sprawy niezaistniały przyczyny uzasadniające dokonanie czynności włączenia obiektów do wojewódzkiej ewidencji zabytków oraz, że czynności włączenia nie zostały należycie udokumentowane, jak również błędne uznanie przez Sąd, że organ nie wyjaśnił i nie udokumentował okoliczności uzasadniających włączenie obiektów do wojewódzkiego ewidencji zabytków, jak również poprzez błędne uznanie przez Sąd i instancji, iż PWKZ nie odniósł się do przedłożonego przez stronę opracowania, tj. ww. waloryzacji.

Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.

- art. 22 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 1 i pkt 2 u.o.z. w zw. z § 14 ust. 1 w zw. z § 10 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organ nieprawidłowo ustalił stan faktyczny obiektu oraz jego cechy, błędnym uznaniu przez Sąd I instancji, że włączone obiekty nie posiadają cech kwalifikujących je jako zabytki, oraz poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji, że w okolicznościach niniejszej sprawy niezaistniały przyczyny uzasadniające dokonanie czynności włączenia obiektów do wojewódzkiej ewidencji zabytków oraz, że czynności włączenia nie zostały należycie udokumentowane, jak również błędne uznanie przez Sąd, że organ nie wyjaśnił i nie udokumentował okoliczności uzasadniających włączenie obiektów do wojewódzkiego ewidencji zabytków, jak również poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji, iż PWKZ nie odniósł się do przedłożonego przez stronę opracowania, tj. ww. waloryzacji;

- art. 3 pkt 1 i 2 w zw. art. 22 ust. 2 u.o.z. w zw. z § 14 ust. 1 w zw. z § 10 ust. 1 i 2 w zw. z § 15 ust. 1 ww. rozporządzenia przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu przez Sąd I instancji, że włączone obiekty nie posiadają cech kwalifikujących je jako zabytki, oraz poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji, że w okolicznościach niniejszej sprawy niezaistniały przyczyny uzasadniające dokonanie czynności włączenia obiektów do wojewódzkiej ewidencji zabytków oraz, że czynności włączenia nie zostały należycie udokumentowane, jak również błędne uznanie przez Sąd, że organ nie wyjaśnił i nie udokumentował okoliczności uzasadniających włączenie obiektów do wojewódzkiego ewidencji zabytków, jak również poprzez błędne uznanie przez Sąd i instancji, iż PWKZ nie odniósł się do przedłożonego przez stronę opracowania tj. ww. waloryzacji;

- art. 3 pkt 1 i 2 u.o.z. przez jego błędną wykładnię i zastosowanie przez Sąd I instancji polegające na błędnym uznaniu przez Sąd, iż o zabytku można mówić wówczas, gdy wartości historyczne, naukowe lub artystyczne danej rzeczy ruchomej lub nieruchomej są wyższe niż przeciętne oraz poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji, iż obiekty nie spełniają definicji zabytku, nie posiadają cech zabytków, a ponadto ich włączenie do wojewódzkiej ewidencji zabytków nie uzasadniania interes społeczny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego.

W istocie żadne przepisy ustawowe ani wykonawcze w niniejszej sprawie nie przewidywały obowiązku ani formy wykazania "oczywistego zabytkowego charakteru" danej nieruchomości czy rzeczy ruchomej w sformalizowanym postępowaniu administracyjnym, jak również wydania w tym zakresie decyzji administracyjnej. Ponadprzeciętność walorów zabytkowych nie jest samo w sobie przesłanką do stwierdzenia, że mamy do czynienia z zabytkiem. Nawet stwierdzenie przez organy, że budynek posiada przeciętne walory zabytkowe nie daje podstaw do stwierdzenia, że nie powinien on zostać ujęty w wojewódzkiej ewidencji zabytków, ponieważ żaden przepis nie uzależnia uznania za zabytek od posiadania przez nieruchomość ponadprzeciętnych walorów zabytkowych w tym w sprawie wpisu do wojewódzkiego rejestru zabytków.

Ma więc rację organ, że brak ponadprzeciętności nie stanowi przeszkody do uznania administracyjnego, że mamy do czynienia z zabytkiem. Jednak tego rodzaju argumentowanie tym bardziej wskazuje na uznaniowość podejmowanej przez organ konserwatorski czynności (decyzji), co oznacza, że prawidłowo podjęta czynność organu konserwatorskiego powinna zostać dokładnie uzasadniona, tak aby poznać motywy, którymi kierował się organ konserwatorski. Tym bardziej w przypadku dokonywania wpisu do wojewódzkiej ewidencji zabytku, która to czynność procesowo nie została uregulowania przez prawodawcę. Nie można bowiem pominąć przy tej ocenie zapadłego w dniu 11 maja 2023 r. wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt P 12/18, w którym Trybunał zweryfikował konstytucyjność postępowania w zakresie wpisu do gminnej ewidencji zabytków "zabytków nieruchomych" wyznaczonych przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków, tj. postępowania z art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2022 r. poz. 840). Trybunał Konstytucyjny orzekł, że ww. procedura wpisu do gminnej ewidencji zabytków jest niezgodna z Konstytucją RP w zakresie w jakim ogranicza prawo własności poprzez brak zapewnienia właścicielowi zabytku nieruchomego gwarancji ochrony prawnej w toku takiego postępowania. Co prawda, ww. wyrok Trybunał nie dotyczy wojewódzkiej ewidencji zabytków, niemniej wskazaną przez Trybunał niezgodność z Konstytucją procedury wpisu do gminnej ewidencji zabytków można odpowiednio odnieść do wpisu do wojewódzkiej ewidencji zabytków (art. 22 ust. 2 u.o.z.), ponieważ regulacje prawne w tym zakresie są podobne, w tym do co istotnego ograniczenia praw właścicielskich, w szczególności w zakresie korzystania z prawa własności (ius utendi).

Trybunał wskazał, że w orzecznictwie od 2012 r. oraz późniejszym (po nowelizacji z 2019 r. ww. rozporządzenia) przyjmuje się, że w art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków nie został przewidziany tryb wydawania decyzji administracyjnych i ogólnie do tej procedury nie znajdują zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000) w przedmiocie postępowania wyjaśniającego, a także czynności zmierzających do ustalenia, czy dany obiekt jest rzeczywiście zabytkiem. Również procedura wynikająca z art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków nie przewiduje udziału właścicieli rzeczy w postępowaniu dotyczącym wpisu do ewidencji. Sama zaś czynność wpisu ma wyłącznie wewnętrzny, materialno-techniczny charakter, co ogranicza jurysdykcję sądów. Nie uprawnia to jednak do całkowitej dowolności i bezpodstawnego działania organu, ponieważ niezależnie od ułomności proceduralnych dotyczących ww. wpisów w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie i jednoznacznie przyznaje się właścicielom nieruchomości obejmowanych opieką konserwatorską legitymację skargową w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

W tych warunkach prawnych istniały zatem podstawy do stwierdzenia przez Sąd I instancji, że kwestia wyjaśnienia przez organ konserwatorski, czy przedmiotowa nieruchomość posiada wartość historyczną, artystyczną lub naukową ma pierwszorzędne znaczenie dla oceny legalności zaskarżonej czynności polegającej na wpisie zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków – tym bardziej w kontekście istniejącej jej procesowej "ułomności". Poza tym niezależnie od problemu "konstytucyjności" należy uwzględnić, że zgodnie z § 14 ust. 1 ww. rozporządzenia wojewódzki konserwator zabytków włącza kartę ewidencyjną zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków po sprawdzeniu, czy dane zawarte w karcie ewidencyjnej zabytku są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym, a także czy dokumentacja fotograficzna zabytku umożliwia jego identyfikację. W istocie na taki zakres działania organu konserwatorskiego wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny w wiążącym na podstawie art. 170 p.p.s.a. w niniejszej sprawie wyroku o sygn. akt II OSK 249/22, jak i w zakresie jaki wyznacza art. 190 p.p.s.a., tj. związania wykładnią prawa. W skardze kasacyjnej nie podważono zaś skutecznie oceny Sądu I instancji, który niewadliwie stwierdził, że na podstawie akt niniejszej sprawy, nie sposób ustalić, jakie wartości historyczne, naukowe lub artystyczne przedstawią obiekty, które to, w ocenie organu, przemawiają za objęciem ich ochroną ze względów konserwatorskich; a także z akt nie wynika jaki interes społeczny daje wyższość tym wartościom nad uprawnieniami właścicielskimi skarżącej. Jak wskazał Sąd, określone braki postępowania wynikają z karty ewidencyjnej przedmiotowych zabytków (o treści, o jakiej mowa w § 10 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia) i protokołu z oględzin przeprowadzonych przez organ w dniu 7 września 2020 r., a co więcej – kontrolowanego zawiadomienia (czynność) z dnia 22 lutego 2021 r. Temu stwierdzeniu nie przeczy okoliczność, że wbrew ocenie Sądu I instancji, akta sprawy zawierały tzw. opinię Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 5 stycznia 2021 r., znak: RD.5140.57.2020.PŚ, na którą organ powołał się w zawiadomieniu. Z porównania treści tej opinii z przedmiotową czynnością zawiadomienia z dnia 22 lutego 2021 r., znak: RD.5140.5.2021.PŚ, wynika, że treść opinii co do oceny czy mamy do czynienia z zabytkiem, w tożsamy sposób została przedstawiona w zaskarżonym zawiadomieniu. Opinia dodatkowo zawiera odniesienie się PWKZ do opracowania p.t. "Waloryzacja konserwatorska z oceną stanu zachowania budynków położonych przy ul. [...] w C.". A zatem treść ww. opinii nie niweczy ogólnej oceny Sądu I instancji, że w niniejszej sprawie nie sposób ustalić, jakie wartości historyczne, naukowe lub artystyczne przedstawią te obiekty, które to, w ocenie organu, przemawiają za objęciem ich ochroną ze względów konserwatorskich. Należy wskazać, że zaskarżone zawiadomienie, jak i tożsama w swej treści ww. opinia, co prawda, zawierają opis nieruchomości (budynku i bramy), jednak na tej podstawie oba opracowania zawierają lakoniczną konstatację, że "budynek i brama posiadają cechy zabytku oraz odpowiednie wartości historyczne, artystyczne i naukowe uzasadniające ujęcie go w wojewódzkiej ewidencji zabytków". Z tak dokonanej oceny przez organ konserwatorski nie wiadomo co konkretnie stanowią wartości historyczne, artystyczne i naukowe. W świetle art. 3 pkt 1 u.o.z. w zw. z art. 22 ust. 2 u.o.z. w zw. z § 14 ust. 1 ww. rozporządzenia organ konserwatorski powinien dokładnie uzasadnić swoje stanowisko. Zgodnie z ustawową definicją przez "zabytek" rozumie się nieruchomość lub rzecz ruchomą, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową (art.3 pkt 1 u.o.z.). W świetle ww. unormowań poprzestanie na samym opisie nieruchomości nie jest wystarczające. Tej ocenie nie przeczy ponowne przywołanie w skardze kasacyjnej opisu nieruchomości. Dla oceny czy mamy do czynienia z zabytkiem wymagane jest dokonanie subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod treść normy prawnej, a to wymaga wskazania co dokładnie jest wartością historyczną, artystyczną lub naukową, czego w okolicznościach niniejszej sprawy zabrakło – co niewadliwie wytknął organowi Sąd I instancji. Nie podważono tym samym oceny Sądu I instancji, który w tego rodzaju okolicznościach uprawniony był do zastosowania art. 146 § p.p.s.a. i stwierdzenia bezskuteczności czynności PWKZ w Gdańsku z dnia 22 lutego 2021 r., nr RD.5140.5.2021.PŚ, o włączeniu do wojewódzkiej ewidencji zabytków kart ewidencyjnych zabytków: budynku mieszkalnego przy ul. [...] w miejscowości C., znajdującego się na działce nr [...], obr. [...] oraz bramy wjazdowej, pomiędzy budynkami mieszkalnymi przy ul. [...] w miejscowości C., znajdującej się na działce nr [...], obr. [...]. Brak jest więc podstaw do stwierdzenia aby Sąd I instancji dokonał w sposób wadliwy oceny działalności organu administracji publicznej.

Dlatego wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa procesowego, tj. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 190 p.p.s.a. i art. 170 p.p.s.a.; art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 22 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 1 u.o.z. w zw. z § 14 ust. 1 ww. rozporządzenia; art. 22 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 1 i 2 u.o.z. w zw. z § 14 ust. 1 w zw. z § 10 ust. 1 i 2 w zw. z § 15 ust. 1 ww. rozporządzenia; jak i naruszenia prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 1 i pkt 2 u.o.z. w zw. z § 14 ust. 1 w zw. z § 10 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia; art. 3 pkt 1 i 2 w zw. art. 22 ust. 2 u.o.z. w zw. z § 14 ust. 1 w zw. z § 10 ust. 1 i 2 w zw. z § 15 ust. 1 ww. rozporządzenia; art. 3 pkt 1 i 2 u.o.z. – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.

Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.