Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1706/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 106 par. 3; art. 135
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 116; art. 118 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 29 ust. 7
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia del. NSA Jacek Surmacz (spr.) Protokolant asystent sędziego Maja Wiercińska po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 września 2021 r. sygn. akt I SA/Go 456/20 w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej w likwidacji za zaległości z tytułu nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. J. na rzecz Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 23 września 2021 r. I SA/Go 456/20 oddalił skargę J. J. (dalej: Skarżący) na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze z [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu K. spółki z o.o. w likwidacji za zaległości spółki z tytułu nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za rok 2012 wraz z odsetkami za zwłokę.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

R. [...] sp. z o. o. (wcześniejsza firma spółki K. sp. z o.o.; dalej: Spółka) wystąpiła z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012, deklarując podjęcie 5-cio letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Decyzją z [...] marca 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. przyznał Spółce płatność na rok 2012 w łącznej kwocie [...] zł. Przekazano je na rachunek bankowy Spółki 8 marca 2013 r. W roku 2013 Spółka nie złożyła wniosku kontynuacyjnego, powodując zaniechanie realizacji podjętego zobowiązania.

Wobec powyższego 4 czerwca 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARMiR wystosował do Spółki informację o możliwości dokonania zwrotu nienależnie pobranych płatności. Z powodu braku zwrotu środków wszczął postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności. W decyzji z 20 sierpnia 2015 r. kwotę nienależnie pobranych płatności określono na 2.231.325,60 zł. Została ona utrzymana w mocy przez Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Zielonej Górze decyzją z 22 lipca 2016 r. W piśmie z 6 października 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARMiR wystosował do Spółki upomnienie nr 2271/2016. Skarga na ww. decyzję z 22 lipca 2016 r. została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 12 marca 2019 r. I SA/Go 152/19. W dniu 7 stycznia 2019 r. Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Zielonej Górze przekazał do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Zielonej Górze tytuł wykonawczy nr 13/EFRROW/2019 i wniósł o wszczęcie wobec Spółki postępowania egzekucyjnego. Czynności egzekucyjne okazały się bezskuteczne. Postanowieniem z 8 maja 2020 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Zielonej Górze umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na nieujawnienie mienia Spółki, z którego można byłoby prowadzić egzekucję.

W tym stanie sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wszczął z urzędu postępowanie w zakresie odpowiedzialności członka zarządu Spółki za jej zaległości z tytułu nienależnie pobranych płatności określonych w decyzji z 20 sierpnia 2015 r. Decyzją z 31 lipca 2020 r., wydaną na podstawie art. 116 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (dalej: O.p.), orzekł o odpowiedzialności Skarżącego za zaległość Spółki, wynoszącą łącznie z odsetkami 3.085.220,29 zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy decyzją z 24 września 2020 r. Uznano w nich, że wobec Skarżącego ziściły się wszystkie warunki do nałożenia posiłkowej odpowiedzialności za zaległości Spółki. Pełnił w niej funkcję prezesa zarządu w trzech okresach: do 23 maja 2015 r., od 29 sierpnia 2015 r. do 4 września 2015 r. i od 23 maja do 21 lipca 2016 r. Postępowanie egzekucyjne wobec Spółki okazało się bezskuteczne i zostało umorzone. Postępowanie w sprawie ustalenia odpowiedzialności osoby trzeciej wszczęto po powstaniu zaległości wynikającej z decyzji ustalającej obowiązek zwrotu przez Spółkę płatności rolnośrodowiskowej. Nie toczyło się wobec niej postępowanie upadłościowe. Nie zdołano ustalić majątku, z którego możliwe byłoby przeprowadzenie egzekucji. Organ odwoławczy zaznaczył, że choć formalnie Skarżący nie pełnił w Spółce funkcji członka zarządu od 23 maja 2015 r., to był dobrze zorientowany w jej sytuacji. Po doręczeniu Spółce 21 sierpnia 2015 r. decyzji z 20 sierpnia 2015 r. ponownie powołano go na stanowisko prezesa zarządu i w okresie od 29 sierpnia 2015 r. do 4 września 2015 r. wniósł odwołanie. Wskazał organ, że postępowanie w sprawie przeniesienia na Skarżącego odpowiedzialności wszczęto przed upływem terminu przedawnienia, jeszcze w czasie prowadzonej przeciwko Spółce egzekucji, a decyzję o przeniesieniu odpowiedzialności doręczono Skarżącemu 31 lipca 2020 r. Organ nie podzielił stanowiska Skarżącego, że decyzja organu pierwszej instancji obarczona była wadą nieważności.

Oddalając skargę Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa procesowego i materialnego, nie jest obarczona wadą nieważności. Przywołując treść przepisów art. 116 § 1 i 2 O.p. podniósł, że przepisy te określają warunki odpowiedzialności osoby trzeciej, poszerzając krąg podmiotów odpowiedzialnych za określone zobowiązania (zaległości). Uznał, że organy prawidłowo przyjęły istnienie podstaw faktycznych do obciążenia Skarżącego taką odpowiedzialnością, w tym pełnienie przez niego funkcji członka zarządu Spółki. Zaznaczył, że w ramach postępowania o odpowiedzialności osoby trzeciej nie można badać ani legalności aktu administracyjnego stanowiącego podstawę dochodzenia od spółki należności, ani prawidłowości jej doręczenia. Podstawę taką mógłby stanowić tylko art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.).

Od ww. wyroku Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a ponadto zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów:

I. prawa materialnego poprzez:

1. niewłaściwe zastosowanie art. 108 § 2 pkt 1 i 2 lit. a) O.p. w zw. z art. 29 ust. 1 i 7 pkt 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ustawa o ARiMR) w zw. z art. 133 i art. 135 O.p. w zw. z art. 38 k.c. i art. 201 § 1 k.s.h. i błędne przyjęcie, że możliwe było przeniesienie odpowiedzialności na osobę trzecią wobec spełnienia warunku uprzedniego doręczenia Spółce decyzji określającej wysokość "zobowiązania podatkowego", a w szczególności poprzez błędne przyjęcie, że:

a) 21 sierpnia 2015 r. skutecznie doręczono Spółce decyzję z 20 sierpnia 2015 r., a doręczenie nastąpiło wobec wysłania korespondencji na adres Spółki podany w ewidencji producentów prowadzonych przez Agencję, będący jednocześnie adresem siedziby spółki G. sp. z o.o. i odebrania korespondencji przez osobę trzecią (J. K., pracownika firmy G. sp. z o.o.), która nie była to tego upoważniona,

b) decyzja z 20 sierpnia 2015 r. została skutecznie wprowadzona do obrotu prawnego, choć w dniu jej nadesłania do siedziby Spółki Spółka nie posiadała zarządu, ani osób uprawnionych do odbioru decyzji z uwagi na brak osób uprawnionych do reprezentacji,

c) decyzja z 20 sierpnia 2015 r. została skutecznie wprowadzona do obrotu prawnego i skutecznie doręczona "najpóźniej w dniu 4 września 2015 r., czyli z datą wniesienia odwołania od tego aktu" przez Skarżącego, podczas gdy brak jest podstaw prawnych do takiego określenia sposobu i daty doręczenia decyzji,

2. niezastosowanie art. 144 w zw. z art. 145 § 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym 21 sierpnia 2015 r., co spowodowało niezasadne przyjęcie skuteczności doręczenia Spółce decyzji z 20 sierpnia 2015 r. i błędne przyjęcie odpowiedzialności Skarżącego,

3. błędne zastosowanie art. 212 O.p. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że w sprawie doszło do doręczenia decyzji z 20 sierpnia 2015 r. i tym samym niezasadne uznanie, że decyzja ta występuje w obrocie prawnym i jest ważnie wydana,

4. niewłaściwe zastosowanie art. 108 § 2 pkt 1 w zw. z art 47 § 1 O.p. i w zw. z art. 29 ust. 7 pkt 1 ustawy o ARiMR i w konsekwencji niezasadne przyjęcie, że upłynął 60-dniowy termin płatności zobowiązania do zwrotu ustalonej kwoty nienależnie pobranych płatności, niezastosowanie art. 109 § 1 w zw. z art. 59 § 1 O.p. poprzez nieuwzględnienie, że zobowiązanie do zapłaty obciążające Spółkę wygasło na skutek przedawnienia, ponieważ organ nie doręczył jej skutecznie decyzji, w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 116 § 1 O.p. i bezprawne przeniesienie odpowiedzialności na osobę trzecią za przedawnione zobowiązanie,

5. niewłaściwie zastosowanie art. 107 § 1 i § 2 w zw. z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) oraz pkt 2 i art. 116 § 2 O.p. w zw. z art. 29 ust. 1 i 7 ustawy o ARiMR poprzez błędne przyjęcie, że:

a) Skarżący pełnił formalnie i faktycznie obowiązki członka zarządu w chwili powstania zobowiązania,

b) zobowiązanie powstało w 2015 r., tj. w dacie wydania i nieskutecznego doręczenia decyzji z 20 sierpnia 2015 r. lub najpóźniej w dacie wniesienia odwołania od nieistniejącej decyzji,

c) powstał stan niewypłacalności Spółki i istniał nadal w chwili "doręczenia" decyzji z 20 sierpnia 2015 r. uzasadniający zgłoszenie przez Spółkę wniosku o upadłość,

d) Skarżący z własnej winy nie złożył wniosku o upadłość, pomimo braku istnienia obowiązku jego zgłoszenia, a wniosek złożony byłby oddalony jako nieuzasadniony,

e) Spółka miała więcej niż jednego wierzyciela, co jest nieprawdą, ponieważ jedynym jej wierzycielem, gdyby doszło do skutecznego doręczenia decyzji, była Agencja, a w konsekwencji pominięcie okoliczności, że wniosku o upadłość nie można złożyć w przypadku, gdy jest wyłącznie jeden wierzyciel spółki,

6. niezastosowanie art. 68 § 1 O.p. poprzez nieustalenie, że zobowiązanie Spółki uległo przedawnieniu wobec niedoręczenia decyzji i nieskutecznego przerwania biegu przedawnienia oraz niezastosowanie art. 118 § 1 O.p.,

7. niewłaściwą interpretację art. 1 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego poprzez przyjęcie, że wniosek o upadłość można złożyć również posiadając tylko jednego wierzyciela,

8. niewłaściwe zastosowanie art. 107 i art. 116 i art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) O.p., a w szczególności wobec:

a) pominięcia, że nie zachodziły powody do złożenia wniosku o upadłość w czasie ewentualnego powstania zobowiązania na skutek doręczenia decyzji z 20 sierpnia 2015 r., ponieważ w chwili upływu terminu na spełnienie świadczenia, ani przysłania decyzji na adres Spółki, Skarżący nie był członkiem jej zarządu, a Spółka w tamtym czasie nie miała wierzycieli, zatem miała zachowaną pełną płynność finansową,

b) pominięcia okoliczności, że w chwili wydania decyzji z 20 sierpnia 2015 r. i podjęcia nieskutecznej próby jej doręczenia nie było i nie ma do dziś określonego zobowiązania ustalającego kwotę nienależnie pobranych przez Spółkę płatności i brak jest do teraz w tym zakresie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z 20 sierpnia 2015 r.,

II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1. nieuwzględnienie zarzutu nieważności decyzji określającej zobowiązanie Spółki, a także nieuwzględnienie zarzutu nieważności postępowania, w którym wydano decyzję o przeniesieniu na Skarżącego odpowiedzialności za zobowiązania Spółki, na skutek czego doszło do rażącego naruszenia prawa przez organy administracji i niezastosowanie przez Sąd:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 247 § 1 pkt 3 i art. 212 O.p. przy ocenie bytu prawnego decyzji z 20 sierpnia 2015 r., która jest decyzją nieważną, względnie decyzją niewystępującą w obrocie prawnym,

b) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1, art. 247 § 1 pkt 5 i art. 212 O.p. przy ocenie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z 31 lipca 2020 r. nr 01/PRS/OZ/BP075/2020, ponieważ została ona wydana wobec Skarżącego, choć nie powinien być stroną tego postępowania, jako że nie pełnił funkcji zarządu w dniu 21 sierpnia 2015 r., a więc w chwili rzekomego doręczenia decyzji z 20 sierpnia 2015 r. o stwierdzeniu wystąpienia obowiązku Spółki do zwrotu świadczenia nienależnego przez spółkę,

2. a ponadto:

a) niezastosowanie art. 1 i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 122 O.p. i zaniechanie ustalenia prawdy obiektywnej,

b) naruszenie art. 145 § 1 lit. a) p.p.s.a poprzez jego niezastosowanie pomimo naruszenia przez organy art. 121 i art. 124 O.p., polegającego na nieuwzględnieniu żądania strony i zaniechanie wyjaśnienia, w jakim przedmiocie toczy się postępowanie, niewyjaśnienie przesłanek do wydania decyzji, niewskazanie zobowiązania, którego sprawa dotyczy i nieudzielenie żądanych przez stronę informacji,

c) naruszenie art. 145 § 1 lit. a) i c) w zw. z art. 151 p.p.s.a poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy przepisów o postępowaniu dowodowym, w tym art. 180, 181, 187, 188, 191, 194, 195, 199 O.p., poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, niezebranie całego istotnego dla sprawy materiału dowodowego,

d) naruszenie art. 145 § 1 lit. a) p.p.s.a poprzez jego niezastosowanie pomimo naruszenia przez organy art. 210 § 1, 1a i 4 O.p. poprzez jej niezastosowanie wobec nieprzedstawienia przez organy uzasadnienia faktycznego i prawnego w stopniu wystarczającym dla uzasadnienia odpowiedzialności za zobowiązania Spółki, a następnie przejęcie wniosków organów za własne przez Sąd pierwszej instancji,

e) niezastosowanie art. 1 i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim Sąd nie ocenił naruszenia prawa przez organy obu instancji,

f) niezastosowanie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w związku z brakiem właściwej sądowej kontroli działalności organów obu instancji poprzez błędne przyjęcie przez Sąd ustaleń stanu faktycznego i oceny materiału dowodowego dokonanych przez te organy za prawidłowe,

g) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe sporządzenie uzasadnienia wyroku, a tym samym nierzetelne rozważenie i uzasadnienie podstaw faktycznych i prawnych rozstrzygnięcia, brak merytorycznej oceny twierdzeń skarżącego i brak weryfikacji przedstawionego przez niego materiału dowodowego sprawy, w tym:

- nieprzedstawienie w uzasadnieniu całego stanu faktycznego sprawy, a jedynie oparcie się na wybiórczych, niekorzystnych dla strony okolicznościach,

- brak odniesienia się do wszystkich złożonych wniosków dowodowych i do twierdzeń skargi,

- pominięcie istotnych okoliczności i dowodów zgłoszonych w zakresie koniecznym dla wykazania, że nie mógł i nie miał powodu do zgłoszenia wniosku o upadłość,

- przedstawienie sprawy niezgodnie ze stanem faktycznym w związku z niedostrzeżeniem przez Sąd naruszenia przez organy obu instancji przepisów o postępowaniu dowodowym, tj. niezastosowanie przepisów o postępowaniu dowodowym, w tym art. 180, 181, 187, 188, 191, 194, 195, 199 O.p., a także przepisów art. 121 i art. 124 O.p., gdyż pomimo żądania strony organy nie wyjaśniły, w jakim przedmiocie toczy się postępowanie, nie wyjaśniły przesłanek do wydania decyzji, nie wskazały zobowiązania, którego sprawa dotyczy i nie udzieliły żądanych przez stronę informacji,

- niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego w oparciu o nienależycie zebrane i niewłaściwie ocenione materiały dowodowe, wobec braku wszechstronności ich rozważenia,

- nierzetelne uzasadnienie w zakresie, w jakim zawiera ono ustalenia sprzeczne z materiałem dowodowym sprawy, w tym z treścią zebranych dokumentów,

- niedostrzeżenie niewłaściwego zastosowania przez organy art. 210 § 1, 1a i 4 O.p. wobec nieprzedstawienia uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji w stopniu wystarczającym dla wykazania odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania Spółki,

- niedostrzeżenie naruszenia przez organy naruszenia art. 2a O.p. poprzez pominięcie zasady, że wątpliwości powinny być zawsze rozstrzygane na korzyść strony,

h) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organy administracji obu instancji przepisów, w tym art. 180, 181, 187, 188, 191, 194, 195,199 O.p.,

i) art. 106 § 3, 4 i 5 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności i dowodów niezbędnych do wyjaśnienia istotnych okoliczności, a w szczególności nieuwzględnienie dowodów zgłoszonych w toku postępowania sądowego, jak i niewłaściwą ocenę dowodów złożonych do akt sprawy,

j) art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 106 § 3, 4 i 5 p.p.s.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie oraz niewłaściwą cenę materiału dowodowego, co miało istotny "wpływ dokonanie błędnych" ustaleń stanu faktycznego i bezpodstawne przypisanie Skarżącemu odpowiedzialności za zobowiązania Spółki,

k) art. 134 § 1 oraz art. 106 § 3, 4 i 5 p.p.s.a. w zw. z art. 227, art. 228 § 1 i § 2 i 278 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego, przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów,

l) art. 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji w wyniku:

- niewłaściwego sprawowania przez Sąd pierwszej instancji kontroli działalności wydających decyzje organów,

- nienależytego rozważenia przez Sąd zgłoszonych zarzutów wniesionych w odwołaniu i skardze, przez co Sąd nienależycie zastosował przepisy prawa materialnego będące przedmiotem zarzutów, powyżej również wymienione, jak i ustalił niewłaściwy stan faktyczny sprawy, a w szczególności poprzez nieuwzględnienie zarzutu, że decyzja określająca zobowiązanie Spółki nie występuje w obrocie prawnym, zatem decyzja przenosząca odpowiedzialność została wydana z rażącym naruszeniem prawa i jest nieważna w myśl art. 247 § 1 pkt 5 O.p.,

ł) art. 1, art. 3 § 1 w zw. art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 135, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) p.p.s.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środków w celu usunięcia naruszenia prawa,

m) art. 1, art. 3 § 1 w zw. art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 135, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) p.p.s.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, a także poprzez zaniechanie Sądu dokonania oceny naruszenia przez organy art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) oraz pkt 2 w zw. z art. 107 §, § 2 pkt 1-4) i w zw. z art. 108 § 2 pkt 1 i pkt 2 lit. a) O.p.,

n) rażące naruszenie przepisów postępowania - art. 1 i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. przez niewłaściwą ocenę dokonaną przez Sąd w odniesieniu do czynności organów obu instancji i zarzucanych im błędów wyżej opisanych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności błędne ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie, że był on w zarządzie Spółki w chwili powstania zobowiązania, a także błędne przyjęcie, że Spółka znajdowała się w stanie niewypłacalności i powstała konieczność złożenia wniosku o upadłość, jak również błędne przyjęcie, że doszło do skutecznego wydania decyzji przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z 20 sierpnia 2015 r. określającej wysokość zobowiązania, która nie została nigdy jej doręczona i decyzja ta uprawomocniła się w toku instancji.

W przekonaniu Skarżącego, w sprawie wystąpiły takie naruszenia przepisów prawa, które w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. powinny skutkować zastosowaniem przez Sąd pierwszej instancji względem kontrolowanych decyzji środków prawnych w nich określonych. Wydanie wyroku nastąpiło w błędnie ustalonym stanie faktycznym i prawnym, na podstawie niekompletnego materiału dowodowego. Przede wszystkim decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z 20 sierpnia 2015 r. nie weszła do obrotu prawnego. W dacie jej rzekomego doręczenia (21 sierpnia 2015 r.) nie był członkiem zarządu Spółki. Ponadto decyzja o przyznaniu Spółce płatności wydana została w 2013 r., kiedy kto inny był członkiem zarządu i to działania tej osoby spowodowały powstanie zobowiązania Spółki. Nie przysługuje mu więc w tym postępowaniu status strony, co rodzi określone konsekwencje prawne tak dla postępowania administracyjnego, jak i wydanej wobec niego decyzji. Sąd jednak nie uwzględnił sformułowanego w skardze zarzutu nieważności. Członkiem zarządu był do 23 maja 2015 r., a następnie od 29 sierpnia do 4 września 2015 r., przy czym jego uprawnienia w uchwale o powołaniu ograniczono do wniesienia odwołania i zgłoszenia zmiany danych do KRS. Natomiast nie pełnił już tej funkcji po upływie 60 dni od rzekomego doręczenia decyzji Spółce. Sąd posłużył się pojęciem faktycznego sprawowania zarządu, ale nie przedstawił dowodów na te okoliczności. Niezasadnie utożsamił natomiast rolę wspólnika i jej organu, którym jest zarząd. To, że stosownej zmiany danych nie zgłoszono do systemu producentów rolnych, nie może mieć wpływu na ocenę skuteczności doręczenia Spółce decyzji, ponieważ nie miała w tamtym czasie zarządu i powinien zostać ustanowiony dla niej kurator. Decyzja została odebrana przez osobę będąca pracownikiem innej spółki, która przekazała ją wspólnikowi Spółki, a nie organowi Spółki. Wobec niedoręczenia Spółce decyzji upłynął już czas na wydanie decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, ponieważ przedawniło się zobowiązanie Spółki. Decyzja w sprawie uznania płatności za nienależnie pobrane powinna być wydana do końca 2016 r. (w terminie 3 lat, o którym mowa w art. 68 § 1 O.p., ponieważ organy dowiedziały się o niekontynuowaniu przez Spółkę zobowiązania już w roku 2013). W świetle przepisów unijnych termin przedawnienia obowiązku zwrotu płatności nienależnie pobranych, sfinansowanych ze środków unijnych, wynosi 4 lata. Skoro wypłaty płatności dokonano 8 marca 2017 r., to termin ten powinien upłynąć 8 marca 2017 r., podczas gdy decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności została wydana 31 lipca 2020 r., z naruszeniem art. 118 § 2 O.p. Sąd błędnie przyjął, że termin ten należało liczyć od 27 maja 2020 r. Ponadto, w roku 2013 Spółka nie była niewypłacalna i nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o upadłość, natomiast stanu majątkowego z roku 2015 nie zbadano. Nie miała również wtedy więcej niż jednego wierzyciela, co jest warunkiem ogłoszenia upadłości. Postawienie Spółki w stan likwidacji na mocy postanowienia sądu rejestrowego było wynikiem nie braku majątku, lecz obsadzonego organu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., tak jak w rozpoznawanej sprawie, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Z art. 193 zd. 2. p.p.s.a. wynika, że uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Sąd kasacyjny jest zatem uprawniony do ograniczenia argumentacji prawnej do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji, z czego w kontrolowanej sprawie skorzystał. Wskazać jeszcze należy, że w postępowaniu kasacyjnym nie bada się całokształtu sprawy, a tylko weryfikuje zasadność postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Jednak znaczną część zarzutów sformułowano wadliwie. Analiza językowa użytych w zarzutach sformułowań wskazuje, że autor skargi kasacyjnej dążył w istocie do zakwestionowania ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia Sądu. Powinien był zatem tego dokonać w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2) p.p.s.a., z wykazaniem wpływu uchybienia przepisom postępowania na wynik sprawy. Dopiero w dalszej kolejności uprawnione byłoby formułowanie zarzutów odnoszących się do głównego przedmiotu postępowania, opartych na przepisach art. 107, 108, 116 i 118 O.p. Mając jednak na względzie treść uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego   z  26 października 2009 r. I OPS 10/09, pomimo stwierdzonych mankamentów, zarzuty skargi kasacyjnej należało rozpoznać i ocenić łącznie.

W myśl art. 116 § 1 O.p., w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r., stosownie do art. 22 ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1649), za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...] odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1. nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2. nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Odpowiedzialność ta obejmuje zaległości z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2 O.p.). Przepisy te stosuje się również do byłego członka zarządu (art. 116 § 3 O.p.). Natomiast z mocy odesłania zawartego w art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR obejmuje ona również należności z tytułu płatności, o których mowa w art. 29 ust. 1 cyt. ustawy.

Z powyższego wynika, że na normatywny kształt odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością składają się przesłanki pozytywne (istnienie zaległości spółki, pełnienie przez daną osobę obowiązków członka zarządu, bezskuteczność egzekucji z majątku spółki) i przesłanki negatywne (brak wykazania zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego we właściwym czasie albo że ich niezgłoszenie nastąpiło bez winy takiej osoby, a także niewskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości spółki w znacznej części).

Do powyższego należy jeszcze dodać, że w myśl art. 108 § 2 pkt 2 lit. a) O.p., postępowanie w sprawie odpowiedzialności posiłkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat, a w przypadku, o którym mowa w art. 117b § 1 - jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym miała miejsce dostawa towarów, upłynęły 3 lata (art. 118 § 1 O.p.). Odnośnie do terminu przedawnienia nienależnie pobranych płatności, będących wynikiem nieprawidłowości w odniesieniu do prawa wspólnotowego, należy jeszcze zwrócić uwagę na art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Przewidziano w nim bowiem, że okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1.

Skarżący kasacyjnie błędów proceduralnych w ustaleniach faktycznych upatrywał przede wszystkim w bezskuteczności doręczenia Spółce decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z 20 sierpnia 2015 r., co ma istotne znaczenie w świetle dyspozycji art. 108 § 2 pkt 2 lit. a) O.p. Ale dokonano tego nieskutecznie. Zarzuty w tym zakresie powinny być oparte na przepisach regulujących postępowanie wyjaśniające, a nie przepisach prawa materialnego wymienionych w zarzutach I.1, I.4, I.5. Nie stanowią regulacji materialnoprawnych powołane w tych podstawach kasacyjnych także przepisy art. 144, art. 145 § 1 i art. 212 O.p., jak i art. 210 § 1, 1a i 4 O.p., który wymieniono wprawdzie w grupie podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., ale powiązano go z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a więc "naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy", bez powiązania jego naruszenia np. z przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. Przede wszystkim jednak w postępowaniu w sprawie orzeczenia odpowiedzialności posiłkowej osoby trzeciej, o którym mowa w art. 107 § 1 i art. 116 § 1 O.p., jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, nie może dojść do weryfikacji ostatecznej decyzji określającej zaległość, w tym zasadności, wymagalności i wykonalności zobowiązania (por. wyroki NSA o sygn. II FSK 1888/14, I FSK 946/14). Zarzuty odnoszące się do tego zagadnienia Naczelny Sąd Administracyjny uznał więc za nieuzasadnione, także w zakresie zarzutu nieważności decyzji (pkt II.1). Na marginesie jedynie zauważyć należy, że kontestowana decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z 20 sierpnia 2015 r. została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy decyzją z 22 lipca 2016 r. (jak wynikało ze stanowiska stron, postępowanie odwoławcze zainicjowało odwołanie Spółki podpisane przez Skarżącego), a skarga na tę ostatnią wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim została przez ten Sąd odrzucona postanowieniem z 12 marca 2019 r. I SA/Go 152/19. Stroną tamtego postępowania była Spółka i to do niej należało podjęcie obrony jej praw w tamtym postępowaniu. Skarżący mógł wówczas, pełniąc funkcję w organie zarządzającym jej sprawami, podejmować skutecznie określone czynności procesowe w imieniu i na rzecz tego podmiotu. Nie mógł natomiast skutecznie ponowić tej próby w niniejszym postępowaniu. Z podanych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił zarzutów dotyczących nieistnienia (niepowstania) przedmiotowych należności.

Skarżący kasacyjnie błędnie wskazywał, że zobowiązanie do zwrotu środków powstało w roku 2013, kiedy inna osoba pełniła funkcję członka zarządu. Prawidłowo zdarzenie to zostało powiązane z decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z 20 sierpnia 2015 r., wydaną po ustaleniu zaniechania przez Spółkę kontynuacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. Decyzja ta została wydana i doręczona przed upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2988/95 (ponadto podejmowane przez organy Agencji czynności wywołały skutek przerwania biegu terminu przedawnienia, o którym mowa w przepisach tego rozporządzenia, a także – poprzez doręczenie upomnienie nr 2271/2016 – określony w art. 29 ust. 7 pkt 2 ustawy o ARiMR), a art. 68 § 1 O.p. nie miał w tamtej sprawie zastosowania. Natomiast decyzja o odpowiedzialności posiłkowej Skarżącego została wydana przed upływem terminu określonego w art. 118 § 1 O.p., tj. przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość Spółki. Zaległość ta powstała wskutek wydania decyzji, a nie z mocy prawa w dniu wypłaty płatności rolnośrodowiskowej.

Skarżący zarzucał również błędne przyjęcie, że w określonym czasie pełnił w Spółce funkcję członka zarządu. W tym kontekście Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, uznając je za prawidłowe. Przy ocenie zagadnienia faktycznego sprawowania przez Skarżącego funkcji członka zarządu nie można było pominąć tego, że formalne powołanie Skarżącego do zarządu podyktowane było koniecznością wniesienia odwołania od decyzji z 20 sierpnia 2015 r. Skarżący był także prezesem zarządu spółki E., która była jedynym udziałowcem w Spółce i jako jedyny wziął faktyczny udział w zgromadzeniu, na którym został wybrany do zarządu Spółki na okres 7 dni. Podczas zgromadzenia pełnił funkcję przewodniczącego i protokolanta. Działania te z jednej strony wskazują na instrumentalizm zachowania Skarżącego, a z drugiej na świadomość, co do sytuacji prawnej reprezentowanej Spółki. Z treści skargi kasacyjnej wynikało, że otrzymał od osoby odbierającej kierowaną do Spółki korespondencję decyzję z 20 sierpnia 2015 r. (skierowaną także przez organ Agencji do niego, jako pełnomocnika Spółki, figurującego w takim charakterze w prowadzonym przez Agencję rejestrze producentów rolnych, wysłanej na adres, którym Spółka posługiwała się w postępowaniach przed organami Agencji). Próba kamuflażu faktycznego działania w interesie Spółki i działania pod szyldem spółki E. nie mogła zostać oceniona jako skuteczna. Wszak otrzymał także korespondencję ze skierowaną do Spółki decyzją od osoby, która ją w jej imieniu odebrała (I. K., uznanej za osobę czynną w lokalu przedsiębiorcy, która posłużyła się pieczątką Spółki, a nie innej spółki wskazanej przez Skarżącego) i na podstawie treści tej decyzji decydował o dalszych czynnościach, w tym formalnym powołaniu siebie na członka zarządu Spółki. Przytoczone przez Sąd pierwszej instancji za organami okoliczności pozwalały przyjąć, że Skarżący w tym czasie faktycznie sprawował funkcję członka zarządu Spółki, zawiadywał wszelką działalnością i sytuacją korporacyjną w Spółce. Podjęte przez niego działania należało ocenić jako podejmowanie aktywnych czynności z zakresu prowadzenia spraw spółki (por. wyroki NSA o sygn. III FSK 1580/22, II FSK 1169/20, II FSK 1164/20, I FSK 1896/14, II FSK 2401/11). Nie było istotne, z jakich powodów został powołany do zarządu Spółki i dlaczego tę funkcję objął. Godząc się na powołanie w skład zarządu zgodził się na wszelkie związane z tym prawa i obowiązki, również na przyjęcie obowiązku prowadzenia spraw Spółki i związaną z tym odpowiedzialność. Formalna rezygnacja z funkcji nie jest zaś wystarczająca do uniknięcia odpowiedzialności przewidzianej w art. 116 § 1 O.p. Przy ocenie powyższych okoliczności organy nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów, jaka wynika z przywołanego w zarzutach art. 191 O.p. Sąd natomiast nie podważył obowiązującej w prawie polskim zasady odrębności podmiotów. Szczegółowo wyjaśnił powody, dla których uznał stanowisko organów za prawidłowe w kwestii uznania, że w analizowanym czasie Skarżący pełnił w Spółce funkcję członka zarządu. Istotne było również to, że w tym czasie, kiedy pełnił tę funkcję, biegł już termin do dobrowolnego zwrotu nienależnie pobranych przez Spółkę płatności, a po upływie terminu 60-dni rozpoczęto jedynie naliczanie odsetek. Funkcje tę formalnie pełnił także później, w okresie od 23 maja do 21 lipca 2016 r. Zatem zobowiązanie to niewątpliwie stało się wymagalne w czasie, kiedy Skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki i w tym czasie nie zostało uregulowane. Z podanych względów Skarżący kasacyjnie bezskutecznie zarzucał, że nie powinien być stroną postępowania w sprawie odpowiedzialności posiłkowej.

Naczelny Sąd Administracyjny za prawidłowe uznał wskazanie Sądu pierwszej instancji, że posiadanie tylko jednego wierzyciela nie zwalnia członka zarządu spółki z obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że wymieniona w art. 116 § 1 O.p. przesłanka egzoneracyjna odnosi się wyłącznie do zgłoszenia wniosku, a nie do skutku tego wniosku, jakim jest ogłoszenie upadłości (por. wyrok NSA o sygn. III FSK 1170/22). Należy odróżnić czynność złożenia wniosku, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p., od ogłoszenia upadłości przez sąd upadłościowy na zasadach określonych w ustawie – Prawo upadłościowe (zob. wyroki NSA o sygn. III FSK 1600/22 i III FSK 369/23). Ponadto, zarzut I.7 nie powinien być oparty wyłącznie na przepisach ustawy – Prawo upadłościowe, lecz powinien zmierzać do wykazania niewłaściwego zastosowania (względnie błędnej wykładni) art. 116 § 1 pkt 1 O.p., czego nie zdołano uczynić. Ponadto w skardze kasacyjnej nie wyjaśniono, na czym miała polegać "błędna interpretacja art. 1 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego". Skarżący powinien mieć na uwadze, że niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków (majątku), lecz także wtedy, gdy nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn (por. wyrok NSA o sygn. III FSK 1170/22). Nie ulegało zaś wątpliwości, że takiego wniosku nie zgłoszono. Także bezsprzecznie wykazano, że zobowiązanie wynikające z decyzji z 20 sierpnia 2015 r. nie zostało uregulowane i nie udało się zaspokoić tej należności w toku postępowania egzekucyjnego. Skarżący nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości Spółki w znacznej części. Ustalono wprawdzie w toku postępowania, że Spółka dysponowała pewną liczbą samochodów różnego rodzaju, ale nie ustalono miejsca ich stacjonowania. Wykazano zaś fakt zbywania majątku Spółki jeszcze przed formalnym wydaniem decyzji z 20 sierpnia 2015 r. i zaniechanie przez Spółkę składania sprawozdań finansowych od roku 2014. Wykazano w końcu bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki, o której mowa w art. 116 § 1 O.p., w sposób określony w uchwale NSA o sygn. II FPS 6/08.

Wskazać również należy, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi ustawowe określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Zawiera wszystkie wymagane w tym przepisie elementy, w tym zwięzłe przedstawienie stanu sprawy i odniesienie się do stanu faktycznego (w sposób czyniący zadość uchwale NSA o sygn. II FPS 8/09), którego Sąd sam nie ustalał, lecz oceniał ten ustalony przez organy. Argumentacja Sądu, w tym wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, jest czytelna i poddawała się weryfikacji. Sąd pierwszej instancji nie pominął żadnych okoliczności faktycznych, ani żadnych dowodów. Zaprezentował ich ocenę niepodzielaną przez Skarżącego, ale nie świadczy to o przekroczeniu granic swobody oceny. Skarżący nie zdołał natomiast tej oceny podważyć, ponieważ nie sformułował w tym zakresie prawidłowych zarzutów opartych na normie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Nie wykazano także w skardze kasacyjnej, wykładnia których przepisów budziła na tyle istotne wątpliwości, że przy ich interpretacji organy powinny postąpić z uwzględnieniem dyspozycji art. 2a O.p., a Sąd kwestię tę w uzasadnieniu wyroku pominął (pkt II.2.g). Zarzutu niewłaściwej oceny materiału dowodowego i przekroczenia przez Sąd granic swobodnej oceny dowodów nie można było formułować li tylko na podstawie przepisów art. 1, art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 106 § 3, 4 i 5 p.p.s.a. oraz art. 227, art. 228 § 1 i § 2 i art. 278 § 1 k.p.c.

W niezrozumiały dla Naczelnego Sądu Administracyjnego sposób sformułowano zarzut naruszenia przepisów ustrojowych (I.2).a), ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, które regulują właściwość sądów administracyjnych. Nie wykazano, aby Sąd pierwszej instancji zaniechał przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej wskutek rozpoznanej skargi, rozpoznał sprawę nienależącą do jego właściwości, zastosował środek kontroli inny niż określony w p.p.s.a. albo zastosował inne kryterium kontroli niż zgodność z prawem (legalność). Podobna sytuacja wystąpiła w przypadku zarzutu naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. (I.2).f). Zarzut "zaniechania ustalenia prawdy obiektywnej" nie mógł być uznany za naruszenie przepisów prawa materialnego, które powołano w punkcie I.2).a zarzutów, a sąd administracyjny samodzielnie takich ustaleń nie czyni, ponieważ zgodnie z art. 134 p.p.s.a. wyrok jest wydawany na podstawie akt sprawy, a więc zasadniczo dowodów zgromadzonych w postępowaniu przeprowadzonym przez organy administracji publicznej.

W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów skargi kasacyjnej o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji powołanych (częściowo w wadliwych podstawach kasacyjnych i przy nieadekwatnym ich uzasadnieniu) przepisów postępowania zawartych w p.p.s.a. i O.p. Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się także zarzucanych naruszeń prawa materialnego. Przedstawione w uzasadnieniu wyroku ustalenia faktyczne dawały podstawy do uznania, że wyczerpują one przesłanki określone w art. 116 § 1 O.p. Stanowiły dostateczną podstawę do nałożenia na Skarżącego odpowiedzialności posiłkowej za nieuregulowane przez Spółkę, której był członkiem zarządu, należności z tytułu nienależnie pobranych przez nią płatności. Skarżący nie zdołał wykazać żadnej z przesłanek egzoneracyjnych, które by Go od tej odpowiedzialności mogły uwolnić.

Ponieważ skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, to na podstawie art. 184 p.p.s.a. została oddalona.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).