Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1664/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżone zarządzenie pokontrolne
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 20
journal: Dz.U. 2023 poz 1587
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2024 r. sprawy ze skargi R. sp. z o.o. w R. na zarządzenie pokontrolne Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Rzeszowie z dnia 8 sierpnia 2023 r. nr WI.7023.257.2023.SM I. uchyla zaskarżone zarządzenie pokontrolne; II. zasądza od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Rzeszowie na rzecz strony skarżącej R. sp. z o.o. w R. kwotę 800 zł /słownie: osiemset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem pokontrolnym z [...] sierpnia 2023 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: "PPWIS" lub "Organ") nakazał R sp. z o.o. z/s w [...] (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka") prowadzić gospodarkę zakaźnymi odpadami medycznymi zgodnie z tzw. "zasadą bliskości", określoną w art. 20 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm.) – dalej: "u.o.". Jednocześnie Organ określił, że zarządzenie winno zostać zrealizowane niezwłocznie po otrzymaniu zarządzenia, a ponadto wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu naruszeń na 15 września 2023 r.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Organ podał, że w okresie 20 – 26 lipca 2023 r. przeprowadził kontrolę Skarżącej w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. W trakcie czynności kontrolnych dokonano analizy wybranych przykładowo kart przekazania odpadów dokumentujących obrót odpadami medycznymi przez kontrolowaną Spółkę z ich wytwórcami z terenu województwa lubelskiego. Przegląd wybranych kart przekazania odpadów medycznych do Skarżącej przez [...] wykazał poprawność prowadzenia ww. weryfikowanych kart przekazania odpadów, przy czym transportującym odpady od wymienionych wytwórców do R sp. z o.o. był P sp. z o.o. w [...]. Ponadto analiza prowadzonej przez Spółkę ewidencji odpadów wykazała okoliczność przekazywania zakaźnych odpadów medycznych do instalacji termicznego przetwarzania odpadów prowadzonej przez S sp. z o. o. z/s w [...] (ostatni transport miał miejsce 18 lipca 2023 r.). Stanowi to naruszenie tzw. "zasady bliskości", o której mowa w art. 20 u.o., zgodnie z którą zakazuje się unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych poza obszarem województwa, na którym zostały wytworzone, a także zakazuje się przywozu na obszar województwa odpadów, wytworzonych poza obszarem tego województwa, w celu unieszkodliwienia, przy czym dopuszcza się unieszkodliwienie zakaźnych odpadów medycznych na obszarze województwa innego niż to, na którym zostały wytworzone, w najbliżej położonej instalacji, w przypadku braku instalacji do unieszkodliwiania tych odpadów na obszarze danego województwa lub gdy istniejące instalacje nie mają wolnych mocy przerobowych.

PPWIS podał, że stosując celowościową wykładnię art. 20 ust. 6 u.o. należy przyjąć, że celem ustawodawcy było w tym przypadku ograniczenie przemieszczania zakaźnych odpadów medycznych, także z przyczyn ograniczonego dopuszczalnego czasu ich magazynowania, co uzasadnione jest m.in. względami bezpieczeństwa sanitarnego. Dlatego nie można uznać, iż przyjęcie wytworzonych na terenie województwa lubelskiego zakaźnych odpadów medycznych do instalacji Spółki w [...], a następnie transport tych odpadów na teren innego województwa (województwa mazowieckiego) niż miejsce wytworzenia (województwo lubelskie) i magazynowania (województwo podkarpackie) jest zgodne z "zasadą bliskości". Zgodność z tą dyrektywą byłaby zachowana, gdyby Spółka, po uprzednim obiektywnym potwierdzeniu braków mocy przerobowych instalacji w [...], odebrane zakaźne odpady medyczne przetransportowała od wytwórców do instalacji w [...] (prowadzonej przez S sp. z o.o.) bez pośredniego magazynowania we własnej instalacji w [...], bądź przekazała do najbliżej położonej instalacji względem magazynowania w ramach zbierania odpadów.

Zdaniem Organu, w analizowanym przypadku nie można uznać, że odpady zostały przywiezione do unieszkodliwienia a do zbierania. Na terenie kontrolowanej Spółki były one jedynie magazynowane, a następnie przekazywane do unieszkodliwienia do instalacji na terenie województwa mazowieckiego. Brak mocy przerobowych instalacji w [...] powinien być stwierdzany zanim zakaźne odpady medyczne zostaną przywiezione na obszar województwa podkarpackiego i w takim przypadku powinny zostać od razu przekazane do drugiej w kolejności najbliżej położonej instalacji, która ma moce przerobowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego.

Zdaniem Skarżącej, zaskarżone zarządzenie zostało wydane z naruszeniem art. 20 ust. 4 u.o. poprzez niezasadne przyjęcie, że w opisywanej sprawie możliwe jest przypisanie Spółce odpowiedzialności z tytułu naruszenia zasady bliskości wyrażonej we wskazanej regulacji. Spółka podniosła, że celem wykazania istnienia naruszenia, Organ w sposób nieuprawniony dokonał hipotetycznych ustaleń w zakresie stanu faktycznego (zwrot: po uprzednim obiektywnym potwierdzenie braków mocy przerobowych instalacji w [...]) oraz nieuprawnionej wykładni "celowościowej". Organ nie jest przy tym uprawniony do modyfikacji normy prawnej wynikającej z treści art. 20 u.o., w której ustawodawca pomija miejsce w magazynowania odpadów zgodnie z prawem. Gdyby wolą ustawodawcy było, aby unieszkodliwienie odpadów nastąpiło w miejscu najbliżej położonych z uwzględnieniem miejsca ich magazynowania, uwzględniłby to w treści normy zawartej w art. 20 u.o. Skarżąca podniosła, że organ kontrolny pominął przy dokonywaniu ustaleń faktycznych racjonalność działania kontrolowanego podmiotu, który z oczywistych względów ekonomicznych w sytuacji, w której mógłby przewidzieć wystąpienie okoliczności uniemożliwiających mu przyjęcie odpadów i konieczności przekazania odpadów wytwarzanych na terenie województwa lubelskiego do innej instalacji - w momencie ich odbioru, odmówiłby ich przyjęcia. W tym zakresie organ kontrolny pomija również konieczność zapewnienia przez kontrolowany podmiot właściwych warunków pozwalających na zbieranie i magazynowanie odpadów medycznych. Spółka podniosła, że w sposób zgodny z zasadą bliskości, będąc najbliżej położoną instalacją w stosunku do wytwórców prowadzących działalność na terenie województwa lubelskiego, w przypadku braku możliwości unieszkodliwienia odpadów, przekazała przyjęte odpady do kolejnej najbliżej położonej instalacji, w której było to możliwe. Wskazała przy tym, że magazynowanie odpadów odbywać się może wyłącznie w miejscu do tego przeznaczonym, spełniającym warunki wynikające z obowiązujących przepisów prawa.

Skarżąca zarzuciła Organowi nieprawidłową interpretację przepisów u.o., poprzez stwierdzeniem że brak mocy przerobowych instalacji w [...] powinien być stwierdzany zanim zakaźne odpady medyczne zostaną przywiezione na obszar woj. [...] i w takim przypadku powinny zostać od razu przekazane do drugiej w kolejności najbliżej położonej instalacji, która ma moce przerobowe. Spółka podniosła, że w momencie podjęcia decyzji dotyczącej transportu odpadów z terenu województwa lubelskiego na teren województwa podkarpackiego dysponowała wiedzą że jej instalacja do termicznego unieszkodliwiania odpadów jest najbliżej położoną instalacją w stosunku do miejsca ich wytworzenia oraz, że możliwym jest ich unieszkodliwienie w instalacji Skarżącej. Wobec powyższego brak jest uzasadnienia dla formułowania zarzutu naruszenia przez Spółkę art. 20 ust. 4 u.o. w sytuacji, w której ze względu na okoliczności związane z funkcjonowaniem instalacji, po przyjęciu odpadów okazało się, że ich unieszkodliwienie nie jest możliwe. Spółka w sposób prawidłowy, mając na uwadze wynikające z obowiązujących przepisów prawa ograniczenia czasu, w którym odpady te powinny zostać unieszkodliwione oraz braku wystarczających możliwości magazynowych, podjęła decyzję o ich przekazaniu do innej instalacji, z uwzględnieniem zasady bliskości oraz odległości od miejsca ich wytworzenia do miejsca ich unieszkodliwienia. Również tego rodzaju działaniom nie można przypisać naruszenia obowiązujących przepisów prawa, w tym zasady bliskości.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jako uzasadniona, została przez Sąd uwzględniona.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 269; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu uczyniono w tej sprawie zarządzenie pokontrolne skierowane przez Organ Inspekcji Ochrony Środowiska (PWIOŚ) do skarżącej Spółki, zawierające zalecenie prowadzenia przez Stronę gospodarki zakaźnymi odpadami medycznymi zgodnie z tzw. zasadą bliskości określoną w art. 20 ustawy z dnia 14 grudnia 2021 r. o odpadach (tj. z 2022 r. poz. 699 z późn. zm.). PWIOŚ w terminie realizacji zarządzenia wskazał : niezwłocznie po otrzymaniu zarządzenia z poleceniem ciągłego przestrzegania. Zarządzenie o jakim mowa zostało oparte na protokole kontroli, która została przeprowadzona w Spółce w dniach 20 – 26 lipca 2023 r. Spółka swe stanowisko wobec ustaleń pokontrolnych zajęła w piśmie z dnia 28 lipca 2023 r. w którym wskazała argumenty podważające te ustalenia. W podstawie prawnej zarządzenia podano art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2023 r. poz. 824 z późn. zm.; zwana dalej u.IOŚ.). Przepis ten stanowi : na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Natomiast według art. 12 ust. 2 w/w ustawy kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń.

W orzecznictwie jak również w literaturze prawa dominuje zapatrywanie, iż zarządzenie pokontrolne, chociaż nie jest zewnętrznym aktem administracyjnym takim jak decyzja administracyjna lub postanowienie, to ma jednak charakter władczy. Jest to bowiem prawna forma działania właściwego organu ochrony środowiska, która stwierdza wystąpienie określonego obowiązku nałożonego na adresata zewnętrznego np. przedsiębiorcę. Tego rodzaju forma działania Organu Inspekcji wykazuje cechy aktu o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., czyli aktu innego niż akty określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zarządzenie pokontrolne poddaje się zatem kognicji sądów administracyjnych, pomimo, że ustawodawca nie wprowadził możliwości jego zaskarżenia do właściwego organu wyższego stopnia. Ten akt Organu Inspekcji powinien wskazywać adresatowi nieprawidłowości w zakresie nałożonych na niego obowiązków o charakterze publicznoprawnym w przedmiocie ochrony środowiska. Zarządzenie pokontrolne nie stanowi sankcji administracyjnej, ponieważ nie nakłada dodatkowych obowiązków, lecz stanowi tylko "przypomnienie" o obowiązkach, które wynikają z przepisów prawa ochrony środowiska regulujących działalność danego przedsiębiorcy (patrz. szerz. wyrok NSA z 19 września 2023 r., sygn. III OSK 2706/21, LEX nr 3615838 oraz powołaną w nim literaturę). Kontrola Sądu rozpoznającego skargę na zarządzenie pokontrolne ma na celu zbadanie, czy kontrola została przeprowadzona przez powołany do tego organ, czy treść nakazów skierowanych do kontrolowanego odpowiada ustaleniom poczynionym w trakcie kontroli i utrwalonym w protokole kontroli oraz czy treść zarządzenia pokontrolnego znajduje oparcie w przepisach prawa. Należy przy tym podkreślić, że przedmiotem skargi do Sądu może być wyłącznie zarządzenie pokontrolne, a nie protokół kontroli. W związku z tym sąd administracyjny nie bada legalności ustaleń faktycznych ujętych w tym protokole (zob. wyrok NSA z 15 grudnia 2022 r., sygn. III OSK 1727/21, LEX nr 3558960.

Podstawowy zarzut skargi w niniejszej sprawie koncentruje się na naruszeniu przez PWIOŚ art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. 2023 r. poz. 1587; zwana dalej u.o.o.). Wskazany przepis posiada następujące brzmienie: Zakazuje się przywozu na obszar województwa odpadów, o których mowa w ust. 3, wytworzonych poza obszarem tego województwa, do celów, o których mowa w ust. 3. Z treści przytoczonej regulacji wynika, że odsyła ona bezpośrednia do art. 20 ust. 3 który wyraża zakaz :

1) stosowania komunalnych osadów ściekowych,

2) unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów weterynaryjnych

- poza obszarem województwa, na którym zostały wytworzone.

Generalnie rzecz biorąc odpady medyczne to według art. 3 ust. 1 pkt 8 u.o.o. odpady powstające w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych oraz prowadzeniem badań i doświadczeń naukowych w zakresie medycyny) W tej sprawie istotne znaczenie odgrywają także pozostałe jednostki redakcyjne art. 20 w postaci ust. 1 i 2. Otóż według art. 20 ust. 1 w/w ustawy, odpady, z uwzględnieniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami, w pierwszej kolejności poddaje się przetwarzaniu w miejscu ich powstania. Natomiast odpady, które nie mogą być przetworzone w miejscu ich powstania, przekazuje się, uwzględniając hierarchię sposobów postępowania z odpadami oraz najlepszą dostępną technikę, o której mowa w art. 207 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, lub technologię, o której mowa w art. 143 tej ustawy, do najbliżej położonych miejsc, w których mogą być przetworzone, co wynika z art. 20 ust. 2 u.o.o. Ponadto w art. 20 ust. 6 zdanie drugie u.o.o. ustawodawca wprowadził przepis przewidujący odstępstwa od reguły zakazującej unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów weterynaryjnych poza obszarem województwa, na którym zostały wytworzone. Otóż według jego treści dopuszcza się unieszkodliwienie zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów weterynaryjnych na obszarze województwa innego niż to, na którym zostały wytworzone, w najbliżej położonej instalacji, w przypadku braku instalacji do unieszkodliwiania tych odpadów na obszarze danego województwa lub gdy istniejące instalacje nie mają wolnych mocy przerobowych. Zatem gospodarujący odpadami nie dopuści się naruszenia zasady bliskości, jeżeli umożliwi unieszkodliwienie w/w rodzajów odpadów na obszarze innego województwa niż województwo miejsca wytworzenia, jeżeli zostanie to umotywowane brakiem instalacji zdolnych do przeprowadzenia procesu unieszkodliwiania lub gdy istniejące instalacje nie mają wolnych mocy przerobowych. W obszarze przesłanek dopuszczających odstępstwo od zasady bliskości użyto spójnika "lub", co oznacza że okoliczności warunkujące ich zaistnienie mogą wystąpić zarówno oddzielnie jak i łącznie – alternatywa łączna. Zasada bliskości zostanie naruszona tylko w przypadku gdyż żadna z w/w nie wystąpi, a odpad zostanie unieszkodliwiony poza obszarem województwa wytworzenia, choćby to województwo było pod względem położenia najbliższe.

W literaturze komentującej w/w zagadnienia zauważa się, że generalnym założeniem zasady bliskości jest to, że odpady poddaje się przetwarzaniu (tj. zgodnie z art. 3 odzyskowi lub unieszkodliwianiu, w tym przygotowaniu poprzedzającym odzysk lub unieszkodliwianie) w miejscu ich powstania. Tylko wtedy, gdy przetwarzanie odpadów nie jest możliwe w miejscu powstania, przekazuje się je do najbliżej położonych miejsc, w których mogą być przetworzone. Regulując w art. 20 ust. 6 u.o.o. unieszkodliwianie zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów weterynaryjnych, ustawodawca nakazał odpowiednie stosowanie ust. 5, ale nie poprzestał na kryterium odległości, lecz wprowadził dodatkowe kryterium polegające na tym, że w województwie, na terenie którego takie odpady zostały wytworzone, nie ma instalacji, która pozwoliłaby je unieszkodliwić, albo istniejące instalacje nie mają wolnych mocy przerobowych. Wtedy takie odpady mogą być unieszkodliwiane w najbliżej położonej instalacji na obszarze innego województwa (zob. D. Danecka, W. Radecki [w:] D. Danecka, W. Radecki, Ustawa o odpadach. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2022, art. 20.).

W przekonaniu Sądu wyrażone w art. 20 ust. 3, 4 i 6 u.o.o. przepisy odczytywać należy w pierwszej kolejności przy uwzględnieniu wykładni językowej tekstu normatywnego. Pozostałe rodzaje wykładni w tym wykładni przyjętej przez Organ Inspekcji można dokonywać wyłącznie przy powstaniu konfliktu pomiędzy dyrektywami wykładni językowej, systemowej i celowościowej. Takiego konfliktu, który uzasadniałbny sięgnięcie do wykładni celowościowej jako dyrektywy odczytania przepisów u.o.o. o zasadzie bliskości PWIOŚ w swym zarządzeniu pokontrolnym nie wykazał. Ponadto należało mieć na względzie obowiązujące organ administracji zasady prawne wynikające z przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2024 r. poz. 236; zwana dalej u.P.p.), które wyznaczają kierunki interpretacji i stosowania przepisów adresowanych do przedsiębiorców, czyli także do skarżącej Spółki w postaci: art. 8 (zasada "co nie jest prawem zabronione, jest dozwolone"), art. 10 ust. 1-3 (domniemanie uczciwości przedsiębiorcy; rozstrzyganie wątpliwości faktycznych na korzyść przedsiębiorcy), art. 11 ust. 1 – 2 u.P.p. (zasada przyjaznej interpretacji przepisów). W świetle tych regulacji, organy inspekcji nie mogły bez wyraźnych dowodów przyjmować, że procesy gospodarowania przez Spółkę zakaźnymi odpadami medycznymi nie odpowiada celom, dla których zasada bliskości została ustanowiona.

Spór w niniejszej sprawie nie dotyka prawidłowo ustalonych w toku kontroli elementów stanu faktycznego, lecz procesu subsumcji przepisów u.o.o. stanowiących o zasadzie bliskości, które zdaniem Organu zostały naruszone zaś według Spółki przewóz odpadów nie spowodował tego rodzaju konsekwencji. Mając na uwadze wyżej przytoczone unormowania u.o.o. oraz u.P.p. Sąd przyznał rację Spółce, która podnosiła, iż w niniejszej sprawie nie doszło do zarzucanego jej przez Organ naruszenia art. 20 ust. 3, 4 i 6 u.o.o. oraz pozostałych jednostek tego artykułu.

W pierwszej kolejności należało zważyć, że art. 20 ust. 3, do którego odsyła ust. 4 tej regulacji w sposób wyraźny zakazuje unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych zakaźnych odpadów weterynaryjnych poza obszarem województwa, na którym zostały wytworzone. Unieszkodliwianie odpadów ma ustalone w u.o.o. znaczenie normatywne, bowiem według art. 3 ust. 1 pkt 30 u.o.o. unieszkodliwianie to proces niebędący odzyskiem, nawet jeżeli wtórnym skutkiem takiego procesu jest odzysk substancji lub energii. Natomiast art. 20 ust. 4 ustawy o odpadach zakazuje przywozu na obszar województwa odpadów medycznych zakaźnych odpadów weterynaryjnych w celu ich unieszkodliwiania, jeżeli odpady te zostały wytworzone poza obszarem tego województwa. Powyższe przepisy adresowane są do podmiotów zajmujących się unieszkodliwianiem jak również przewozem zakaźnych odpadów medycznych w celu ich unieszkodliwiania. Jak już odnotowano wyżej mocą art. 20 ust. 6 u.o.o. ustawodawca przewidział dwa wyjątki, uzależnione od wykazania przez w/w podmioty braku instalacji do unieszkodliwiania odpadów na obszarze województwa wytworzenia lub gdy istniejące instalacje nie mają wolnych mocy przerobowych.

Po pierwsze, z ustalonego przez Organ stanu faktycznego wynika, że na terenie instalacji prowadzonej przez Spółkę przy ul. [...] nie doszło do unieszkodliwienia zakaźnych odpadów medycznych wytworzonych z terenu województwa lubelskiego. Miał tam jedynie miejsce etap ich magazynowania a więć czasowego przechowywania odpadów – art. 3 ust. 1 pkt 5 u.o.o. - który poprzedzał przewiezienie odpadów i ich unieszkodliwienie w ramach instalacji należącej do Spółki S z o.o. a znajdującej się na terenie województwa mazowieckiego – ul. [...]. W obszarze normy art. 20 ust. 3 i 4 ustawy o odpadach nie znajdziemy zakazu przywozu odpadów medycznych wytworzonych poza obszarem innego województwa w celu ich magazynowania. Ponieważ Spółka nie podjęła się procesu unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych powstałych poza obszarem województwa podkarpackiego (odpady te zostały wytworzone w województwie lubelskim), to nie złamano zakazu z art. 20 ust. 4, który zakazuje przewozu zakaźnych odpadów medycznych pomiędzy województwami w celu unieszkodliwienia.

Po drugie, nie doszło też do naruszenia przytoczonej regulacji poprzez przewiezienie zakaźnych odpadów medycznych najpierw na teren województwa [...], a następnie na teren województwa [...]. Organ w zebranym materiałem dowodowym nie zdołał bowiem zaprzeczyć okolicznościom świadczącym o wyłączeniu zakazu przewozu zakaźnych odpadów medycznych. Organ nie zaprzecza bowiem, że na terenie województwa [...] nie znajdują się instalacje zdolne do przetwarzania zakaźnych odpadów medycznych. Ta okoliczność otwierała Spółce drogę do przewiezienia odpadów na teren województwa [...], gdzie nie odbył się proces unieszkodliwienia odpadów tylko ich czasowego zmagazynowania. Nie zdołano podważyć określonymi środkami dowodowymi podnoszonej przez Spółkę okoliczności braku wolnych mocy przerobowych w Jej instalacji w [...] czyli środków niezbędnych do unieszkodliwienia zakaźnych odpadów medycznych. O zaistnieniu tych okoliczności informował Organ Kierownik Działu Ochrony Środowiska [...] w piśmie z dnia 20 lipca 2023 r. oraz z dnia 28 lipca 2023 r. Wyrażono w nich oświadczenie, że odpady przywiezione z terenu województwa [...], zostały przekazane do instalacji w [...] z powodu braku wolnych mocy przerobowych w momencie przyjęcia tych odpadów do instalacji Skarżącej. Podniesiono, że w przypadku odpadów przekazanych do S sp. z o.o. instalacja tej spółki w [...] była drugą po instalacji w [...] najbliżej położoną instalacją mającą moce przerobowe, względem miejsca wytworzenia tych odpadów na terenie województwa lubelskiego. Wobec tego zostały wypełnione znamiona drugiej z przesłanek wyłączających zakaz przewozu z art. 20 ust. 6 u.o.o. w postaci braku wolnych mocy przerobowych do unieszkodliwiania odpadów. Organ winien zauważyć, iż art. 20 ust. 6 u.o.o. nie dokonuje rozróżnienia instalacji nieposiadających wolnych mocy przerobowych potrzebnych do unieszkodliwiania odpadów np. ze względu na miejsce ich położenia. Zatem nie wyklucza ten przepis sytuacji jak zaistniała w tej sprawie, gdy instalacja do której przewieziono odpady w danym czasookresie traci swe moce przerobowe, co musi skutkować ich dalszym przewiezieniem do kolejnej instalacji o wolnych mocach przerobowych i jednocześnie najbliższej wobec województwa, w którym odpady powstały. Taka wykładnia art. 20 ust. 3, 4 i 6 u.o.o. jest nie tylko zgodna z zasadami o jakich mowa w ustawie Prawo przedsiębiorców, ale zgodna jest z regułami logiki i doświadczenia życiowego. Ustawodawca tworząc w/w przepisy nie mógł wykluczyć, że na skutek przyjmowania przez instalacje kolejnych partii odpadów, utraci ona moce przerobowe, które posiadała w czasie przyjmowania zakaźnych odpadów medycznych. Taka sytuacja obliguje podmiot uprawniony do unieszkodliwiania odpadów do ich niezwłocznego wywozu w celu unieszkodliwienia z powodu obowiązywania przepisów rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 26 listopada 2021 r. w sprawie unieszkodliwiania oraz magazynowania odpadów medycznych i odpadów weterynaryjnych (Dz.U. poz. 2245), które pozwalają magazynować zakaźne odpady medyczne i zakaźne odpady weterynaryjne nie dłużej niż 48 godzin w temperaturze do 10°C. Tylko w przypadku w przypadku awarii spalarni odpadów niebezpiecznych dopuszcza się magazynowanie odpadów w temperaturze do 10°C tak długo, jak pozwalają na to ich właściwości oraz warunki, w jakich są przechowywane, ale nie dłużej niż 30 dni od dnia wystąpienia awarii spalarni odpadów. Zakazuje się przyjmowania następnych partii zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów weterynaryjnych do spalania aż do czasu usunięcia awarii. Wskazane uwarunkowania w postaci dozwolonego czasu magazynowania odpadów oraz bieżącego procesu przyjmowania odpadów do unieszkodliwiania, nie mogą być pomijane w procesie wykładni i stosowania przepisów u.o.o. statuujących zasadę bliskości.

Reasumując, ponieważ Organ Inspekcji kierując zaskarżone do Sądu zarządzenie pokontrolne nie wykazał niezaistnienia wskazywanych przez Spółkę przesłanek wyłączających zakaz przewozu zakaźnych odpadów medycznych z art. 20 ust. 6 u.o.o., to skierowany do Strony akt narusza tą regulację ustawową zawierającą przepisy prawa materialnego, w sposób który miał wpływ na określone w jego treści prawa i obowiązku skarżącej Spółki. Ta negatywna ocena zarządzenia pokontrolnego uzasadnia jego uchylenie na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.

O kosztach postępowania przed WSA orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., obejmując nimi kwotę należnego wpisu w wysokości 200 zł oraz koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika strony skarżącej w wysokości 600 zł przy uwzględnieniu włożonego w wyjaśnienie tej sprawy nakładu pracy radcy prawnego polegającego na reprezentowaniu skarżącej Spółki w czasie rozprawy przed WSA - § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 15 ust. 3 pkt 1-4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).