Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 917/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Chołuj Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 5 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 6 września 2021 r. nr 0201-IEE1.711.216.2021.2.RO w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 28 sierpnia 2019 r. (nr 0201-IEE1.711.270.2019.2.RO) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. - zwanej dalej k.p.a.) oraz art. 18 i 34 § 5 i 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm. - zwanej dalej u.p.e.a.) - utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora ZUS Oddział we Wrocławiu z 26 czerwca 2019 r. (nr 4700000/71/2019/RED-EG-PEG-320), które zostało wydane na podstawie uregulowań art. 34 § 1 i § 4 oraz art. 33 § 1 pkt 1, w związku z art. 17 § 1 u.p.e.a. Organ pierwszej instancji uznał w całości za nieuzasadniony zarzut S. S. (dalej strona, skarżący), dotyczący wykonania obowiązku uregulowania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za luty 2019 r. i ubezpieczenie zdrowotne za luty 2019 r., określonego w tytułach wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we Wrocławiu 13 maja 2019 r. nr: [...], [...] przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, w całości za nieuzasadniony.

Rozstrzygnięcie to zapadło w oparciu o następujący stan prawny i faktyczny.

Dyrektor Oddziału ZUS we Wrocławiu prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec S. S.. Będąc wierzycielem w niniejszym postępowaniu skierował 29 marca 2019 r. do S. S. upomnienia o nr [...] oraz [...], wzywające do zapłaty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za luty 2019 r. i ubezpieczenie zdrowotne za luty 2019 - w terminie 7 dni, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej. Upomnienia te zostały doręczone 16 kwietnia 2019 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru. Wierzyciel wystawił 13 maja 2019 r. tytuły wykonawcze obejmujące nieuregulowane należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne w lutym 2019 roku. W dniu 29 maja 2019 r. Dyrektor Oddziału ZUS we Wrocławiu doręczył uczestnikowi odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego. Pismem z dnia 29 maja 2019 r. S. S. wniósł zarzut wygaśnięcia zaległości z uwagi na opłacenie składek przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Skarżący podniósł, że 29 kwietnia 2019 r. opłacił całą zaległość z rachunku bankowego swojej żony, natomiast Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaliczył wpłatę na poczet zaległości w 2016 roku.

Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2019 r. Dyrektor Oddziału ZUS we Wrocławiu przywołując treść przepisów: art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. i 34 § 4 u.p.e.a wskazał, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut strony niedopuszczalności prowadzenia egzekucji w związku z wykonaniem obowiązku uregulowania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za miesiąc luty 2019 r. określonych w wystawionych 13 maja 2019 r. tytułach wykonawczych. Zaznaczono, że od 1 stycznia 2018 r. zmieniły się zasady opłacania i rozliczania składek, dzięki czemu płatnik składek opłaca składki jednym przelewem. Każda wpłata dzielona jest proporcjonalnie na wszystkie rodzaje opłacanych składek, na podstawie udziału w ostatniej deklaracji rozliczeniowej. Podzielona wpłata rozliczana jest w pierwszej kolejności na najstarsze zaległości, bez względu na sposób oznaczenia dokonany przez płatnika. Znajduje to odzwierciedlenie w Rozporządzeniu Rady Ministrów z 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczenia składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1831 ze zm., dalej jako: Rozporządzenie). Dyrektor ZUS wyjaśnił, że strona nie opłacała należności z tytułu składek w terminach ich płatności w pełnej wysokości, z tego powodu na dzień 29 kwietnia 2019 r. na koncie płatnika figurowały niedopłaty za okres przed 29 kwietnia 2019 r. i dlatego wpłaty dokonane w tej dacie zostały rozliczone na poczet niedopłat za wcześniejsze okresy.

Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego na powyższe postanowienie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (DIAS) utrzymał przedmiotowe postanowienie w mocy. W ocenie organu II instancji organ egzekucyjny prawidłowo zastosował tryb postępowania przy rozpatrywaniu zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji. Zaznaczył, że nie miał możliwości merytorycznej ingerencji w stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, gdyż naruszyłby w ten sposób art. 29 u.p.e.a. Rozstrzygnięcie zostało więc zbadane pod kątem formalnym. Fakt przeksięgowania należności na poprzednie zaległości wynikał z § 12 ust 3 Rozporządzenia. Jednocześnie wskazał, że na rozliczenie wpłat na wcześniejsze zaległości nie ma wpływu to, czy zobowiązania na które naliczono opłaty są sporne. Oprócz tego, organ II instancji zaznaczył, że przy postępowaniu w sprawie zarzutów zastosowanie znalazł art. 34 § 1 i 4 u.p.e.a., tzn. organ egzekucyjny nie musiał uzyskiwać w przedmiocie zarzutów stanowiska wierzyciela, gdyż sam jest wierzycielem w sprawie, byłoby to więc bezprzedmiotowe. Organ II instancji wskazał także, że ze względu na brzmienie art. 29 u.p.e.a. ocena zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie mieści się w kompetencji organu nadzoru.

Po rozpoznaniu złożonej przez stronę skargi na powyższe postanowienie DIAS, prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 18 listopada 2020 r. w sprawie III SA/Wr 510/19, zaskarżone postanowienie zostało uchylone. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszego postępowania jest wyjaśnienie, czy doszło do zawarcia pomiędzy skarżącym a ZUS układu ratalnego i w razie pozytywnego stwierdzenia, do wyjaśnienia, czy zawarty przez stronę układ ratalny z wierzycielem obejmował zaległe składki na FUS i FUZ za maj, kwiecień i marzec 2016 r. W tym kontekście Sąd stwierdził, że organ zobowiązany będzie uwzględnić stanowisko Sądu i rozważyć, czy zaliczenie wpłaty skarżącego z 29 kwietnia 2019 r. zostało dokonane prawidłowo, czy dług skarżącego wynikający z nieuregulowania składek na FUZ i FUS za marzec-maj 2016 był wymagalny w dniu dokonania rozliczenia. Sąd nie podzielił natomiast pozostałych zarzutów skarżącego, stwierdzając w szczególności, że organy postąpiły co do zasady prawidłowo, księgując dokonaną przez skarżącego wpłatę na najwcześniej wymagalne zobowiązania, gdyż wynika to z treści zacytowanych przepisów Rozporządzenia. Sąd stwierdził, że Rozporządzenie znajdzie w sprawie zastosowanie oraz, że bez znaczenia pozostają ewentualne wnioski strony o zaksięgowanie dokonanych przelewów na konkretne (wskazane przez zobowiązanego) nieopłacone składki.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Dyrektor Oddziału ZUS we Wrocławiu postanowieniem z dnia 29 czerwca 2021 r., numer 470000/71/2019/RED-EG-PEG-320-1 uznał zarzut skarżącego w całości za nieuzasadniony. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, na poczet jakich należności dokonał rozliczenia wpłat dokonanych przez skarżącego w dniu 29 kwietnia 2019 r., wskazując, że wpłaty dokonane w tej dacie pokryły niedopłatę za wcześniejsze okresy. Z kolei rozważając, czy istniała możliwość rozliczenia wpłat na pokrycie istniejących niedopłat na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za okres od marca do maja 2016 r., biorąc pod uwagę możliwość braku wymagalności tych składek w świetle ewentualnie zawartego układu ratalnego, organ stwierdził, że do dnia 29 kwietnia 2019 r. wpłynęły łącznie trzy wnioski skarżącego o układ ratalny. Wniosek z dnia 3 października 2016 r. zawierał braki w dokumentacji niezbędnej do jego rozpatrzenia, w związku z czym ZUS pismem z dnia 14 października 2016 r. wezwał skarżącego o jego uzupełnienie. Dokumentacja została przez skarżącego częściowo uzupełniona w dniu 25 listopada 2016 r., jednakże skarżący nie złożył oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej, co uniemożliwiło udzielenie ulgi i doprowadziło do pozostawienia wniosku bez rozpoznania pismem z dnia 29 listopada 2016 r. W odniesieniu do kolejnego wniosku z dnia 22 marca 2017 r., organ poinformował skarżącego, że wyraża zgodę na rozłożenie zadłużenia na raty pod warunkiem uregulowania w terminie 7 dni od otrzymania pisma składek za marzec 2017 r. i kwiecień 2017 r. wraz z odsetkami. Korespondencja ta nie została podjęta mimo dwukrotnego awizowania, w związku z czym uznano ją za doręczoną. Z uwagi na brak spełnienia warunku udzielenia układu ratalnego w postaci spłaty wskazanych należności, wniosek został pozostawiony bez rozpoznania pismem z dnia 4 lipca 2017 r. Trzeci wniosek skarżącego o rozłożenie zadłużenia na raty z dnia 17 lipca 2017 r. został również pozostawiony bez rozpoznania, ponieważ skarżący nie uiścił kosztów egzekucyjnych oraz nie przedłożył brakującej dokumentacji, do czego został wezwany pismem ZUS z dnia 27 lipca 2017 r. Organ zwrócił uwagę, że do rozłożenia należności na raty dochodzi z chwilą zawarcia umowy, a nie z chwilą złożenia wniosku, przy czym nie jest możliwe zawarcie umowy bez spełnienia określonych warunków, których skarżący nie wypełnił. Ponieważ nie doszło do zawarcia umowy, nastąpiło rozliczenie wpłat z kwietnia 2019 r. na pokrycie istniejących, najwcześniejszej wymagalnych zobowiązań z tytułu ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego w oparciu o przepisy wskazanego wyżej Rozporządzenia.

Postanowieniem z dnia 6 września 2021 r. numer 0201-IEE1.711.216.2021.2.RO Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy powyższe postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS. W uzasadnieniu postanowienia przedstawił przebieg postępowania, a następnie stwierdził, że organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem, postąpił prawidłowo przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia. Organ powołał się na treść wyroku WSA w sprawie III SA/Wr 510/19, a następnie podzielił stanowisko organu egzekucyjnego zarówno w przedmiocie zarzutu wykonania obowiązku i zarzutu dotyczącego zawarcia umowy ratalnej odnośnie zaległości za 2016 r. oraz pozostałych twierdzeń skarżącego.

Na powyższe orzeczenie strona wniosła skargę, zarzucając naruszenie:

1. przepisów k.p.a., tj:

- art. 6 i art. 7 k.p.a. poprzez uchybienia proceduralne;

- art. 14 k.p.a. poprzez nie doręczenie stronie informacji na piśmie i ewentualnie wadliwe zastosowanie trybu doręczeń elektronicznych;

- art. 7a k.p.a. poprzez pominięcie, że w razie wadliwości przy obciążeniach strony zobowiązaniem poczytuje się je na korzyść strony;

- art. 10 k.p.a. i art. 79a k.p.a. poprzez jego pominięcie i nie zaznajomienie strony przed wydaniem decyzji z postępowaniem i uniemożliwienie złożenia stanowiska, czy ewentualnych wniosków dowodowych;

- art. 12 w zw. z art. 35 k.p.a. oraz art. 39 i art. 40 k.p.a. poprzez naruszenie zasady szybkości postępowania poprzez nie doręczenie prawidłowo ostatecznego rozstrzygnięcia przez ZUS na piśmie wniosków skarżącego o umorzenie zaległości;

- art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie postępowaniem organu zaufania obywatela;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 33 § 1 u.p.e.a. poprzez ich zastosowanie i nie uwzględnienie zarzutów strony i utrzymanie w mocy postanowienia Dyrektora ZUS;

2. przepisów u.p.e.a., tj.:

- pominięcie art. 33 § 2 pkt 1 i 6 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutu skarżącego, przy czym w zakresie art. 33 § 2 pkt 1 poprzez nie uwzględnienie nieistnienia obowiązku wobec spłaty spornych składek, zaś naruszenie art. 33 § 2 pkt 6 – niewymagalności zobowiązania do czasu rozpoznania wniosku o umorzenie zaległości;\

- art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie, a nie zastosowanie art. 34 § 2 pkt 2 w zw. z art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez nie umorzenie w całości postępowań egzekucyjnych wskutek uwzględnienia w całości zarzutów, co skutkowało niedopuszczalnością wszczęcia egzekucji w niniejszej sprawie;

3. art. 31 ust. 1 -2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r. nr 137 poz. 887 ze zm., dalej jako: u.s.u.s.) w zw. z art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie, iż strona ma prawo w momencie spłaty wybierać okres zobowiązania;

4. art. 29 ust. 1 u.s.u.s. w zw. z art. 34 § 1 – 4 i art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez ich niezastosowanie i błędne przyjęcie, że w sprawie strony nie zawarły układu ratalnego przed wszczęciem przedmiotowej egzekucji w sprawie, który obejmował również składki za 2016 r., skoro do dnia dzisiejszego strona nie dostała na piśmie żadnej decyzji o odmowie zawarcia układu, a zatem co najmniej zobowiązanie za 2016 r. było niewymagalne;

5. przepisów § 12 Rozporządzenia w wersji obowiązującej od 1 stycznia 2018 r. poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie i błędną interpretację;

6. art. 49 ust. 1 u.s.u.s. w zw. z § 12 ust. 1-4 i § 33 Rozporządzenia w wersji obowiązującej od 1 stycznia 2018 r. i w zw. z art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 8 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a. poprzez ich błędne zastosowanie tj. zastosowanie przepisów Rozporządzenia z mocą wsteczną wbrew konstytucyjnemu zakazowi retroaktywności do zobowiązań powstałych przed datą wejścia w życie przepisów;

7. art. 1 pkt 11 lit. a ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie u.s.u.s. oraz ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1027) w zw. z art. 49 ust. 1 u.s.u.s. poprzez nie uwzględnienie niekonstytucyjności tych przepisów w zakresie delegacji ustawowej do przepisów § 12 Rozporządzenia w wersji obowiązującej od 1 stycznia 2018 r. poprzez naruszenie zasady konstytucyjnej z art. 31 ust. 1 – 3 Konstytucji nie nakładania obowiązków oraz nie ograniczania wolności przepisami rangi niższej niż ustawowej (art. 92 Konstytucji RP) oraz art. 217 Konstytucji w zakresie nakazu nakładania obciążeń daninami publicznymi w drodze ustawy.

W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167). Natomiast w oparciu o art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2001 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy stosują środki określone w ustawie. Stwierdzić przy tym należy, że sąd nie jest związany granicami skargi (jej zarzutami i wnioskami oraz wskazaną podstawą prawną) i rozstrzyga sprawę w granicach sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Skarga nie jest zasadna.

W pierwszej kolejności podkreślić należało, że zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i dlatego też Sąd nie uwzględnił wniosku strony o rozpoznanie sprawy na rozprawie i rozpoznał ją w trybie uproszczonym.

Jak już powyżej wspomniano, rozpatrywana sprawa była przedmiotem oceny tutejszego Sądu, który w wyroku z dnia 18 listopada 2020 r. w sprawie III SA/Wr 510/19, uchylił poprzednie postanowienie DIAS. Przechodząc do kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w zakresie istoty sporu, w pierwszej kolejności należy uwzględnić fakt, że ponownie rozpoznając sprawę dotyczącą zarzutów zgłoszonych przez skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym toczącym się w oparciu o tytuły wykonawcze o numerach: [...] i [...], organ II instancji na podstawie przepisu art. 153 p.p.s.a. związany był oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wymienionym prawomocnym orzeczeniu WSA we Wrocławiu. Dokonując więc weryfikacji w postępowaniu sądowoadministracyjnym zaskarżonego postanowienia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Sąd zobowiązany był do dokonania kontroli, czy DIAS prawidłowo uwzględnił wytyczne (ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania) zawarte w poprzednim wyroku. Podporządkowanie się wytycznym sądu i wyrażonej przezeń ocenie prawnej jest bowiem głównym kryterium poprawności nowo wydanego rozstrzygnięcia (por. wyroki NSA: z dnia 20 czerwca 2017 r. sygn. akt II FSK 1492/15; z dnia 13 stycznia 2009 r. sygn. akt II GSK 614/08).

Podzielając przedstawione wyżej poglądy i analizując działania DIAS podjęte w konsekwencji poprzedniego wyroku, Sąd stwierdził, iż organy prawidłowo zastosowały się do zaleceń zawartych w wyroku tut. Sądu o sygn. akt III SA/Wr 510/19.

Ponownie trzeba wskazać, że w uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, iż niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszego postępowania jest wyjaśnienie, czy doszło do zawarcia pomiędzy skarżącym a ZUS układu ratalnego i w razie pozytywnego stwierdzenia, do wyjaśnienia, czy zawarty przez stronę układ ratalny z wierzycielem obejmował zaległe składki na FUS i FUZ za maj, kwiecień i marzec 2016 r. W tym kontekście obowiązkiem organu - wskazanym przez Sąd - było rozważenie, czy zaliczenie wpłaty skarżącego z 29 kwietnia 2019 r. zostało dokonane prawidłowo, czy dług skarżącego wynikający z nieuregulowania składek na FUZ i FUS za marzec-maj 2016 był wymagalny w dniu dokonania rozliczenia. Sąd nie podzielił natomiast pozostałych zarzutów skarżącego na postanowienie DIAS, stwierdzając w szczególności, że co do zasady prawidłowe było zaksięgowanie dokonanej przez skarżącego wpłaty na najwcześniej wymagalne zobowiązania, gdyż wynika to z treści zacytowanych przepisów Rozporządzenia. Sąd stwierdził, że Rozporządzenie znajdzie w sprawie zastosowanie oraz, że bez znaczenia pozostają ewentualne wnioski strony o zaksięgowanie dokonanych przelewów na konkretne (wskazane przez zobowiązanego) nieopłacone składki.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że zarzuty skarżącego zawarte w skardze odnoszące się (ponownie) do kwestii prawidłowości zastosowanej zasady księgowania dokonanej przez niego wpłaty z 29 kwietnia 2019 r., wynikającej z przepisów Rozporządzenia, nie mogły zostać uwzględnione. Kwestia ta została bowiem prawomocnie przesądzona w powołanym wyżej wyroku tut. Sądu z dnia 18 listopada 2020 r. w sprawie III SA/Wr 510/19, w którym Sąd nakazał organom jedynie zbadanie, czy w sprawie doszło do zawarcia ze skarżącym układu ratalnego, obejmującego należności z tytułu składek na FUZ i FUS za okres marzec-maj 2016 i wyłącznie w tym świetle organ mógł zbadać prawidłowość zaliczenia wpłaty skarżącego z 29 kwietnia 2019 r. Gdyby bowiem okazało się, że umowa pomiędzy ZUS jako wierzycielem a skarżącym w przedmiocie rozłożenia powyższej należności na raty została zawarta, to organ w dalszej kolejności powinien był ocenić, czy zasadne było zaliczenie wpłaty skarżącego z 29 kwietnia 2019 r. na poczet tej właśnie należności.

W tym miejscu przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 29 ust. 1 u.s.u.s., ze względów gospodarczych lub innych przyczyn zasługujących na uwzględnienie Zakład może na wniosek dłużnika odroczyć termin płatności należności z tytułu składek oraz rozłożyć należność na raty, uwzględniając możliwości płatnicze dłużnika oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych". Należy powtórzyć za treścią uzasadnienia wyroku w sprawie III SA/Wr 510/19, że zawarty układ ratalny skutecznie rzutuje na dopuszczalność wszczęcia egzekucji oraz jej kontynuowanie lub przerywanie prowadzonego już postępowania egzekucyjnego. Jeżeli do zawarcia układu ratalnego doszło przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, wówczas stanowi to podstawę do uwzględnienia zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jeżeli natomiast rozłożenia na raty płatności nastąpi po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, stanowi to podstawę do zawieszenia tego postępowania na mocy art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Jak wskazał Sąd w wyroku w sprawie III SA/Wr 510/19, niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszego postępowania było zatem wyjaśnienie, czy doszło do zawarcia pomiędzy skarżącym a ZUS układu ratalnego i w razie pozytywnego stwierdzenia do wyjaśnienia czy zawarty przez stronę układ ratalny z wierzycielem obejmował zaległe składki na FUS i FUZ za maj, kwiecień i marzec 2016 r.

W sprawie organy rozważyły, czy istniała możliwość rozliczenia wpłat na pokrycie istniejących niedopłat na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za okres od marca do maja 2016 r., biorąc pod uwagę możliwość braku wymagalności tych składek w świetle ewentualnie zawartego układu ratalnego. W tym zakresie w uzasadnieniu postanowienia organu egzekucyjnego stwierdzono, że do dnia 29 kwietnia 2019 r. wpłynęły łącznie trzy wnioski skarżącego o układ ratalny, przy czym żaden z nich nie został uwzględniony. Zarówno wniosek skarżącego w powyższym przedmiocie z dnia 3 października 2016 r., jak i wnioski z dnia 22 marca 2017 r. i 17 lipca 2017 r. zostały przez organ pozostawione bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie braków, bądź niespełnienie postawionych przez ZUS warunków udzielenia ulgi. Trzeba podkreślić, że nie jest rzeczą Sądu w tym postępowaniu ocena, czy organ powinien był zawrzeć ze skarżącym umowę o rozłożenie należności na raty czy też nie, w szczególności, czy zasadne czy niezasadne było pozostawienie powyższych wniosków bez rozpoznania.

Z treści uzasadnienia postanowień obu organów wynika wprost, że nie doszło do zawarcia ze skarżącym układu ratalnego, a wskazywanym przez organy okolicznościom, w szczególności związanym z pozostawieniem wniosków bez rozpoznania skarżący w żadnym miejscu skutecznie nie zaprzeczył. Skarżący próbował jedynie wywodzić, że umowa została zawarta z uwagi na brak otrzymania odmowy jej zawarcia przez ZUS. Mianowicie, skarżący zarzucał naruszenie art. 29 ust. 1 u.s.u.s. w zw. z art. 34 § 1 – 4 i art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie strony nie zawarły układu ratalnego obejmującego składki za 2016 r., wywodząc twierdzenie o zawarciu takiej umowy z faktu, że nie otrzymał na piśmie żadnej decyzji o odmowie zawarcia układu. Skarżący zarzucał również naruszenie art. 12 w zw. z art. 35 k.p.a. oraz art. 39 i art. 40 k.p.a. poprzez naruszenie zasady szybkości postępowania poprzez nie doręczenie prawidłowo ostatecznego rozstrzygnięcia przez ZUS na piśmie wniosków skarżącego o umorzenie zaległości. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że wbrew stanowisku skarżącego, brak otrzymania od wierzyciela odmownej decyzji dotyczącej zawarcia umowy o rozłożeniu należności na raty, w żadnym razie nie oznacza zawarcia tej umowy. Zawarcie umowy wymaga bowiem złożenia zgodnych oświadczeń woli przez każdą z jej stron, do czego, jak wynika z akt administracyjnych, w sprawie nie doszło. Brak jest przy tym podstaw do przyjęcia w tym zakresie wywodzonej przez skarżącego swoistej "milczącej" zgody ZUS na zawarcie umowy. W tym postępowaniu nie jest również rzeczą Sądu dokonywanie oceny, czy organ postąpił prawidłowo przy doręczaniu skarżącemu pism o pozostawieniu złożonych wniosków o rozłożenie należności bez rozpoznania. Istotne z punktu widzenia niniejszej sprawy (biorąc pod uwagę treść wyroku Sądu w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 510/19) jest wyłącznie to, czy w sprawie doszło do zawarcia ze skarżącym układu ratalnego obejmującego należności za 2016 r., nie zaś, z jakich przyczyn do tego nie doszło. Nie sposób podzielić także zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia przez organy przepisu art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. poprzez brak wzięcia pod uwagę niewymagalności zobowiązania do czasu rozpoznania wniosku o umorzenie zaległości. Nie można bowiem uznać, że samo złożenie wniosku o udzielenie ulgi miałoby przesądzać o niewymagalności przedmiotowego zobowiązania. Na kwestię wymagalności mogłoby wpłynąć ewentualne zawarcie umowy o rozłożenie należności na raty, co w sprawie nie nastąpiło.

Podsumowując, nie można skutecznie twierdzić, że zobowiązanie za 2016 r. miałoby być niewymagalne, tak jak czyni to skarżący. Sąd w pełni zgadza się ze stanowiskiem organów, że do rozłożenia należności na raty dochodzi z chwilą zawarcia umowy, a nie z chwilą złożenia wniosku. W konsekwencji, skoro nie doszło do zawarcia umowy, nastąpiło prawidłowe rozliczenie wpłat z kwietnia 2019 r. na pokrycie istniejących niedopłat na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za przedmiotowy okres w oparciu o przepisy wskazanego wyżej Rozporządzenia.

Wbrew stanowisku strony skarżącej, organ prawidłowo zastosował się również do dyspozycji art. 7 k.p.a. i nie naruszył art. 77 § 1 i 80 k.p.a. W sprawie ustalono w sposób prawidłowy okoliczności wystarczające do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, realizując wskazania zawarte w wyroku Sądu w sprawie III SA/Wr 510/19. Okolicznościom tym skarżący skutecznie nie zaprzeczył i nie budzą one wątpliwości Sądu. Wskazują one na brak zawarcia ze skarżącym układu ratalnego obejmującego należności za 2016 r. Z okoliczności tych organy wysnuły prawidłowe wnioski, które wyjaśniono w uzasadnieniu wydanych decyzji. Z akt sprawy nie wynika również, aby strona miała zostać pozbawiona możliwości złożenia stanowiska, czy ewentualnych wniosków dowodowych.

Za niezasadny należy również uznać zarzut dotyczący naruszenia zasady zaufania obywateli do władzy publicznej, płynący z art. 8 k.p.a. Organ prowadzący postępowanie wypełnił zawarte w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego reguły i obowiązki. Stan faktyczny sprawy został dokładnie wyjaśniony. Organ w sposób wystarczający wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których nie uwzględnił stanowiska strony skarżącej. Jednocześnie w sposób wystarczający wyjaśnił podstawę prawną decyzji oraz przytoczył przepisy prawa, mające zastosowanie w okolicznościach sprawy. Organ podjął niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia sprawy i wydał trafne rozstrzygnięcie, prawidłowo dokonując subsumpcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. W związku z powyższym, również zarzut naruszenia art. 6 k.p.a. należy uznać za niezasadny.

Reasumując, Sąd stwierdził, że wydane postanowienia nie naruszają norm wynikających z przepisów wskazanych w skardze, jak również innych, które Sąd powinien uwzględnić z urzędu na zasadzie art. 134 § 1 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę w całości.