Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 671/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 69  ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 1079
law: Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Małgorzata Herman, Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2024 r. sprawy ze skargi S sp.k. z siedzibą w B. na czynność Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie z dnia 5 sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Śląskie Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie (dalej: Instytucja Organizująca Nabór, ION, Organ ) działając na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (t. j. Dz.U. 2022 poz. 1079 z późn. zm., dalej ustawa wdrożeniowa), nie uwzględniło protestu S sp. komandytowa w B., wówczas działającego pod firmą S sp. z o.o. (dalej: wnioskodawca, strona skarżąca, strona) dotyczącego oceny merytorycznej wniosku nr [...], złożonego w ramach naboru nr [...].

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

ION w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego na lata 2021-2027 ogłosiła konkurs nr [...] na dofinansowanie projektów "Działanie FESL10.01 Wykorzystanie terenów zdegradowanych w celu rozwoju regionu poprzez inwestycje przedsiębiorstw"" .

W ramach tego konkursu, wnioskodawca złożył wniosek o dofinansowanie projektu pn. Zagospodarowanie poprzemysłowych terenów zdegradowanych poprzez inwestycję w budowę i innowacyjne rozwiązania proekologiczne, któremu system nadał nr [...].

Pismem z 18 czerwca 2024 r. nr [...] ION poinformowała wnioskodawcę o stwierdzeniu błędów formalnych, powodujących brak spełnienia przez projekt kryteriów formalnych. W związku z powyższym ION wezwała do poprawy wniosku.

Następnie pismem z 1 lipca 2024 r. ION wydała negatywną ocenę formalną wniosku z powodu niespełnienia kryteriów formalnych pn. "kwalifikowalność przedmiotowa wniosku" oraz "poprawność wypełniania wniosku oraz spójność zapisów".

W zakresie kryterium kwalifikowalności przedmiotowej wniosku wezwanie organu dotyczyło dostarczenia umowy sprzedaży na rzecz wnioskodawcy zawartej przez Syndyka Masy Upadłości H S.A. w upadłości likwidacyjnej. Umowa ta stanowiłaby podstawę do uznania, że wnioskodawca stał się właścicielem nieruchomości. W odpowiedzi wnioskodawca pismem z 25 czerwca 2024 r. dostarczył przedwstępną umowę sprzedaży. W § 8 dostarczonego aktu notarialnego rep. [...] nr [...] znalazł się zapis, że kupującemu przysługiwać będzie prawo do dysponowania nieruchomościami objętymi umową na cele budowlane przez czas obowiązywania umowy a nie na potrzeby realizacji projektu i uwzględniający również okres trwałości. W tym kontekście ION powołała się na rozdział 1 pkt 1.3 Załącznika nr 2 do uchwały Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 14 marca 2024 r.- Regulamin wyboru projektów w sposób konkurencyjny w ranach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027 nr [...] (dalej określanego jako Regulamin) stanowiącego, że o dofinansowanie nie może ubiegać się podmiot, który nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na potrzeby realizacji projektu.

W zakresie kryterium poprawności wypełniania wniosku oraz spójności zapisów ION przypomniała, że wnioskodawca we wskazanym wyżej piśmie z 18 czerwca 2924 r. wezwany został o przeniesienie stosownej wartości dotyczącej miejsc postojowych dla samochodów elektrycznych do kosztów niekwalifikowalnych w pkt E.2.3. Wnioskodawca przeniósł tę wartość do wydatków niekwalifikowalnych, ale równocześnie dokonał nieuzasadnionych zmian we wniosku w pkt E.2.1. wydatki 1.1, 1.3 i i 1.4 w pkt 10 przez zwiększenie kwoty dofinansowania, a wydatki te nie były przedmiotem wezwania do uzupełnień i poprawy wniosku.

Od oceny tej wnioskodawca złożył 10 lipca 2024 r. protest, w którym zakwestionował zastrzeżenia ION.

W zakresie kryterium kwalifikowalności przedmiotowej projektu zarzucił ION dokonanie jedynie pobieżnej i literalnej oceny treści załączonych dokumentów, pomijając ich wszechstronną ocenę w świetle obowiązujących przepisów prawa i wynikających z nich uprawnień wnioskodawcy w zakresie prawa do dysponowania nieruchomością w tym na przyszłość, w okresie trwałości projektu. Zaznaczył, że zgodnie z zapisami rozdziału 1 pkt 1.3 regulaminu posiada prawo do dysponowania nieruchomością w chwili obecnej. Regulamin w powołanym punkcie nie odnosi się do chwili obecnej, a sama ION przyznaje, że obecnie prawo do dysponowania nieruchomością wynika wprost z przedwstępnej umowy sprzedaży. Wnioskodawca powołał się na pkt H.1.10 załącznika nr 4 do Regulaminu wyboru projektów – Instrukcji wypełniania i składania wniosku o dofinansowania dla naboru nr FESL.10.01-IP.01-200/24 (dalej: Instrukcja). Podniósł, że to ten przepis wymaga uwzględnienie okresu trwałości projektu, a przykładowym dokumentem może być akt notarialny lub umowa najmu/dzierżawy. W ocenie wnioskodawcy ten katalog (akt notarialny lub umowa najmu/dzierżawy) ma charakter otwarty. W związku z tym za zasadne uznał wnioskodawca powołanie się na definicję w oparciu o przepisy prawa budowlanego, tj. zdefiniowane prawa do dysponowania nieruchomością jako tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo ze stosunku zobowiązaniowego, przewidujące określone uprawnienia. Uznał, że taki stosunek zobowiązaniowy wynika bezspornie z zawartej i przedłożonej do oceny ION umowy przedwstępnej. Tu wnioskodawca powołał się na art. 390 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061, dalej: K.c.) i zwrócił uwagę, że w kontekście zachowania formy aktu notarialnego przysługiwało mu roszczenie o zawarcie umowy przyrzeczonej. Ponadto § 8 umowy daje mu prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez cały czas obowiązywania umowy. Ponadto wnioskodawca zarzucił ION pominięcie posiadanego przez niego bezterminowego pełnomocnictwa do dysponowania nieruchomością. Wnioskodawca zwrócił uwagę, że tytuł prawny do nieruchomości może w czasie realizacji projektu podlegać zmianom, ponadto zaznaczył, że również faktycznie korzysta z prawa do dysponowania nieruchomością, np. występując o wydanie warunków przyłączenia się do gestorów sieci, a także inicjując proces pozwolenia na budowę. .

W zakresie kryterium poprawności wypełniania wniosku oraz spójności zapisów wnioskodawca wskazał, że wskazana przez ION konieczność przeniesienia miejsc parkingowych do wydatków niekwalifikowalnych zmusiła do wprowadzenia dalszych zmian w strukturze modelu analizy finansowo – ekonomicznej stanowiącej załącznik do wniosku. Wnioskodawca podkreślił, że przyjęta w analizie całkowita wysokość dofinansowania nie została zmieniona i jest spójna z pierwotnie złożonym wnioskiem. Nie zostały także usunięte, ani dodane cele, jak również rezultaty projektu, nie usunięto ani nie dodano wydatków, które w każdym złożonym podczas uzupełnień wniosku pozostały spójne.

Pismem z 5 sierpnia 2024 r. nr [...] ION nie uwzględniła protestu.

Uzasadniając swoje stanowisko w zakresie kryterium kwalifikowalności przedmiotowej projektu podniosła, ze kryterium dysponowania nieruchomością obowiązuje od momentu aplikowania przez cały okres realizacji projektu, a wnioskodawca już wnioskując o dofinansowanie musi posiadać dokument potwierdzający jego prawo do dysponowania nieruchomością, nie może uzupełnić dokumentacji później wystawionym dokumentem. Odnosząc się do protestu podniosła, że ani umowa przedwstępna ani pełnomocnictwo nie stanowiły dokumentu, z których wynikałby tytuł prawny wnioskodawcy do dysponowania nieruchomością. Umowa przedwstępna stanowi zapewnienie dla stron co do zawarcia umowy sprzedaży w przyszłości, ale nie może zastępować tej umowy, z kolei pełnomocnictwo ze swojej istoty stanowi czynność prawną polegającą na upoważnieniu innej osoby do działania w imieniu mocodawcy. ION podkreśliła, że ani w momencie aplikowania, ani na etapie uzupełnień formalnych wniosku wnioskodawca nie dysponował umową przyrzeczoną, potwierdzającą jego prawo do dysponowania nieruchomościami. Argumentacja zawarta w proteście odnosi się do czasu przyszłego. Sama kodeksowa gwarancja wystąpienia z roszczeniem o zawarcie umowy nie może być uznana za potwierdzenie prawa do dysponowania nieruchomością, bo brak jest gwarancji złożenia roszczenia przez którąkolwiek ze stron oraz wydania przez sąd rozstrzygnięcia potwierdzającego zawarcie umowy przyrzeczonej.

Odnośnie kryterium poprawności wypełnienia wniosku oraz spójności zapisów ION podkreśliła, że podczas pierwszych uzupełnień do oceny formalnej wnioskodawca został wezwany m.in. do korekty analizy finansowej na zaktualizowanym wzorze załącznika "Analiza finansowa i ekonomiczna". Korekta ta wpłynęła na zmianę wartości dofinansowania projektu i tę zmianę ION uznała za uzasadnioną. Podczas kolejnych uzupełnień wnioskodawca również został wezwany do korekty m.in. w ramach analizy finansowej w zakresie wymagających poprawy uchybień w poszczególnych arkuszach dokumentu, jak też związanych z koniecznością naniesienia zmian we wniosku o dofinansowanie w zakresie poszczególnych wydatków. W wyniku przedmiotowych uzupełnień wartość poziomu dofinansowania określona w załączniku Analiza finansowa i ekonomiczna nie wzrosła, a wręcz spadła i wyniosła 45 439 126,56 zł (85%). Natomiast we wniosku o dofinansowanie wnioskowane dofinansowanie pozostawiono na niezmienionym poziomie 45 208 996,76 zł. Wartość wydatków kwalifikowalnych we wniosku określono na poziomie 53 457 795,95 zł zatem spadła ona w stosunku do poprzedniej wersji wniosku i tym razem zmiany poziomu dofinansowania poszczególnych wydatków nie można już tłumaczyć zmianą założeń i kształtu załącznika dotyczącego analizy finansowej i ekonomicznej. W ramach przedmiotowych uzupełnień korekta zapisów analizy finansowej i ekonomicznej nie doprowadziła do wzrostu możliwej zgodnie z załącznikiem kwoty dofinansowania, a wręcz odwrotnie. Zatem zmiana wartości kwot dofinansowania w poszczególnych wydatkach: 1.1, 1.3 i 1.4 nie znajduje uzasadnienia. Biorąc pod uwagę powyższe ION nie potwierdziła słuszności argumentacji wnioskodawcy, który wskazał, że zwiększając poziom dofinansowania poszczególnych wydatków dążył do zachowania spójności dokumentacji ION potwierdziła, że całkowita wysokość dofinansowania nie została zmieniona przez wnioskodawcę, jednak odnosząc się do zarzutów przedstawionych w proteście wyjaśniła, że w pismach dotyczących uzupełnienia i poprawy wniosku o dofinansowanie na etapie oceny formalnej nie wskazano jedynie, iż nie wolno z własnej inicjatywy dodawać i usuwać wydatków, zwiększać wartości całkowitego dofinansowania pierwotnie założonego we wniosku oraz dodawać lub usuwać celu bądź rezultatu projektu.

W datowanej skardze na 19 sierpnia 2024 r., wnioskodawca, reprezentowany przez radcę prawnego zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie :

przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 45 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 roku o zasadach realizacji zadań finansowych za środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 1079 z późn. zm. dalej: ustawa) skutkującej brakiem przeprowadzenia postępowania w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób rzetelny oraz skutkujący wyciągnięciem wniosków nieuzasadnionych zebranym materiałem dowodowym, opartych w głównej mierze na

-- realizacji przyjętego przez lON z góry założenia o obowiązku wykazania prawa do dysponowania nieruchomością definitywnym dokumentem obligacyjnym, z pominięciem innych stosunków zobowiązaniowych w związku z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa (art. 390 § 2 kc). W ocenie strony skarżącej organ dokonał jedynie pobieżnej i literalnej oceny treści załączonych dokumentów, pomijając ich wszechstronną ocenę w świetle obowiązujących przepisów prawa i wynikających z nich uprawnień wnioskodawcy w zakresie prawa do dysponowania nieruchomością, w tym na przyszłość w okresie trwałości projektu. lON w Regulaminie nie przekazała informacji o zastosowanych zawężających kryteriach oceny wniosku strony skarżącej w zakresie oceny prawa do dysponowania nieruchomością. Skoro katalog dokumentów był wskazany jako przykładowy, a w Regulaminie wyboru projektów i załącznikach nie znalazła się definicja legalna "prawa do dysponowania nieruchomością", działania lON uznać należy jako nierzetelne;

- oceny w zakresie dotyczącym poprawności wypełnienia wniosku oraz spójności jego zapisów, albowiem uzupełnienia wniosku byty przygotowywane zgodnie ze wskazaniami lON, a całkowita kwota dofinansowania nie uległa zmianie.

- przepisów prawa materialnego, tj. rozdziału 1 pkt. 3.2) Regulaminu w zw. z Tabelą 1 Lp. 1 Kwalifikowalność przedmiotowa projektu Załącznika nr 1 do Regulaminu wyboru projektów określający kryteria wyboru projektu w zw. z pkt. H.1.1.10 Instrukcji, skutkujących przyjęciem przez lON wybiórczej analizy zarówno dokumentów jak i przepisów, poprzez domaganie się jedynie tych dokumentów, które pasowały do założonych wydaje się z góry przez lON wymagań, pomimo szerokiego i otwartego katalogu w zakresie prawa do dysponowania nieruchomością wynikającego z ww. Regulaminu wyboru projektów i załączników. Zdaniem strony ION dokonała nieuprawnionej zawężającej wykładni załączonych dokumentów i zapisów ww. Regulaminu wyboru projektów i załączników, tym samym samodzielnie ograniczając uprawnienia strony skarżącej. Przedłożone przez stronę skarżącą dokumenty należało bowiem czytać łącznie z uprawnieniami wynikającymi z powszechnie obowiązujących przepisów prawa.

Kolejny z zarzutów dotyczył przygotowania dokumentacji konkursowej i przeprowadzenie procedury konkursowej oraz ocenę wniosku w sposób naruszający prawo oraz interes Skarżącej, w szczególności poprzez nieuwzględnienie faktu, że strona skarżąca stosując się do postanowień Regulaminu działała w granicach obowiązującego prawa i nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji wynikających z ograniczenia przez lON możliwości wykazania przez nią prawa do dysponowania nieruchomością w sposób odmienny niż preferowany przez lON, a także, iż była uprawniona do uzupełnienia wniosku zgodnie ze wskazaniami lON, bez zmiany całkowitej kwoty dofinasowania.

Uzasadniając skargę powtórzyła argumentację zaprezentowaną w proteście. Podniosła ponownie, że na podstawie aktu notarialnego (umowy przedwstępnej w okresie jej obowiązywania wraz z aneksami, oraz pełnomocnictwa), posiada prawo do dysponowania nieruchomością.To właśnie celowe zawarcie umowy przedwstępnej w formie notarialnej - jako określonego stosunku zobowiązaniowego - i uprawnienia wynikające z art. 390 § 2 kodeksu cywilnego gwarantują stronie skarżącej prawo do dysponowania nieruchomością także w okresie trwałości projektu. Strona skarżąca ma zagwarantowane to prawo łącznie z zabezpieczeniem tego prawa w postaci uprawnienia do dochodzenia zawarcia umowy przyrzeczonej przed sądem.

Strona skarżąca podniosła także, że złożyła wniosek o dofinansowanie, który został przygotowany zgodnie z wymogami określonymi w dokumentacji konkursowej. W toku oceny formalnej wniosku, doszło do wprowadzenia zmian, które miały na celu dostosowanie dokumentacji do uwag oceniających. Zmiany te dotyczyły między innymi przeniesienia miejsc parkingowych do wydatków niekwalifikowanych, które spowodowały konieczność naniesienia odpowiednich korekt w modelu analizy finansowo-ekonomicznej punkt K. wniosku o dofinansowanie (K. Prognozy Należy dołączyć do wniosku załącznik Analiza finansowa) - będącym integralną częścią przedmiotowego wniosku. Wnioskodawca zastosował się do tych wytycznych, jednocześnie wprowadzając niezbędne zmiany w innych częściach wniosku, aby zachować spójność i zgodność dokumentacji, zgodnie z zaleceniami ION. Zgodnie z regulaminem konkursu, wnioskodawca miał prawo dokonać korekt, które były konieczne do uspójnienia dokumentacji, a zmiany te były bezpośrednio związane z realizacją zaleceń Instytucji Oceniającej. Zmiany te nie prowadziły do zwiększenia wartości dofinansowania, ani do dodania nowych wydatków, celów czy rezultatów projektu, co potwierdza, że działania wnioskodawcy były zgodne z obowiązującymi przepisami i wytycznymi.

ION pismem z 18 września 2024 r. złożyła odpowiedź na skargę, w której podtrzymała dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne; (......).

Zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

W niniejszej sprawie taką ustawą szczególną są przepisy ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. z 2022 r. poz. 1079, z późn. zm).

Stosownie do art. 73 ust. 8 pkt 1-3 tej ustawy, w wyniku rozpoznania skargi sąd może:

1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:

a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2,

b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia;

2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;

3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.

Według podstawowej zasady określonej przepisem art. 45 ust. 1 ustawy, właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Właściwa instytucja zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinasowania oraz równe traktowanie wnioskodawców (art. 45 ust. 2 ustawy).

Zgodnie z art. 43 ustawy, wybrany do dofinansowania może zostać wyłącznie projekt spełniający kryteria wyboru projektów.

Stosownie do art. 50 ust. 1 ustawy w celu wyboru projektów do dofinansowania właściwa instytucja przeprowadza nabór wniosków o dofinansowanie projektu, zwany dalej "naborem". Według art. 50 ust. 2 ustawy warunkiem przeprowadzenia naboru przez właściwą instytucję jest:

1) przyjęcie regulaminu wyboru projektów oraz

2) udostępnienie regulaminu wyboru projektów potencjalnym wnioskodawcom.

Udostępnienie regulaminu wyboru projektów, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, w przypadku konkurencyjnego sposobu wyboru projektów następuje w formie ogłoszenia o naborze upublicznianego na stronie internetowej właściwej instytucji oraz na portalu (art. 50 ust. 3 ustawy). Zgodnie z art. 50 ust. 4 ustawy, ogłoszenie o naborze zawiera nazwę właściwej instytucji, wskazanie przedmiotu naboru, informację o potencjalnych wnioskodawcach, termin składania wniosków o dofinansowanie projektu, regulamin wyboru projektów oraz dane do kontaktu.

Według art. 51 ust. 1 ustawy regulamin wyboru projektów określa w szczególności:

1) kwotę przeznaczoną na dofinansowanie projektów;

2) maksymalny, dopuszczalny poziom dofinansowania projektu lub maksymalną, dopuszczalną kwotę dofinansowania projektu;

3) kryteria wyboru projektów;

4) wskazanie sposobu wyboru projektów do dofinansowania oraz jego opis;

5) właściwy system teleinformatyczny, w którym można złożyć wniosek o dofinansowanie projektu, oraz sposób dostępu do formularza wniosku o dofinansowanie projektu;

6) termin składania wniosków o dofinansowanie projektu;

7) załączniki do wniosku o dofinansowanie projektu, o ile wymagane jest ich złożenie, oraz sposób, formę i termin ich przedłożenia;

8) zakres, w jakim możliwe jest uzupełnianie lub poprawianie wniosków o dofinansowanie projektu;

9) sposób komunikacji między wnioskodawcą a właściwą instytucją;

10) czynności, które powinny zostać dokonane przed zawarciem umowy o dofinansowanie projektu lub podjęciem decyzji o dofinansowaniu projektu, oraz termin ich dokonania.

Z treści art. 53 ust. 1 ustawy wynika, że w celu dokonania oceny projektów właściwa instytucja powołuje komisję oceny projektów oraz określa regulamin jej pracy. W skład komisji oceny projektów wchodzą pracownicy właściwej instytucji posiadający wiedzę, umiejętności, doświadczenie lub wymagane uprawnienia w dziedzinie objętej programem, w ramach której jest dokonywany wybór projektów (art. 53 ust. 2 ustawy). Na wezwanie właściwej instytucji wnioskodawca może uzupełnić lub poprawić wniosek o dofinansowanie projektu w zakresie określonym w wezwaniu, zgodnie z regulaminem wyboru projektów. Właściwa instytucja w trakcie uzupełniania lub poprawiania wniosku o dofinansowanie projektu zapewnia równe traktowanie wnioskodawców (art. 55 ust. 1 ustawy).

Z powyższych unormowań wynika, że oceny projektów dokonuje się w oparciu o dostępną publicznie dokumentację konkursową, w związku z czym składające się na nią dokumenty powinny stanowić także podstawę sądowej kontroli zgodności z prawem dokonanej przez właściwą instytucję oceny projektu.

W rozpoznawanej sprawie kontroli Sądu podlegało rozstrzygnięcie z dnia 5 sierpnia 2024r. nr [...] nieuwzględniające protestu na negatywną ocenę merytoryczną wniosku o dofinansowanie projektu o numerze [...] złożonego w ramach naboru nr [...].

W ocenie WSA w Gliwicach ocena protestu w zakresie złożonego wniosku strony o dofinansowanie projektu dokonana została w sposób, który nie narusza prawa.

Zgodnie pkt 5.1. Sposobu wyboru projektów Regulaminu wyboru projektów w sposób konkurencyjny w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027 numer złożonego w ramach naboru nr [...] PRIORYTET FE SL.10 Fundusze Europejskie na transformację, DZIAŁANIE FESL10.03. Wsparcie MŚP na rzecz transformacji (dalej: Regulamin) celem postępowania jest wybór do dofinansowania wszystkich projektów spełniających wszystkie kryteria formalne zero-jedynkowe (podlegające i niepodlegające uzupełnieniom), wszystkie kryteria merytoryczne zero-jedynkowe oraz uzyskanie co najmniej 18 punktów w wyniku oceny projektu w kryteriach punktowanych.

Etap oceny spełnienia kryteriów formalnych wyznaczony został w pkt 5.1.1. Regulaminu.

1. I tak ocena spełnienia kryteriów formalnych następuje w oparciu o zapisy Regulaminu pracy KOP aktualnego na moment powołania KOP dla danego etapu oceny.

2. Ocena spełnienia kryteriów formalnych przeprowadzana będzie w terminie umożliwiającym rozstrzygnięcie naboru w listopadzie 2024, IV kwartale 2024.

3. Każdy złożony WOD oceniany jest zgodnie z zasadą "dwóch par oczu" przez dwóch pracowników lON, będących członkami KOP.

4. Kryteria formalne składają się z dwóch rodzajów: zero-jedynkowe niepodlegające uzupełnieniom i zero-jedynkowe podlegające uzupełnieniom.

5. Członkowie KOP oceniający dany WOD wypełniają wspólną kartę oceny spełnienia kryteriów formalnych dla ocenianego wniosku.

6. W wyniku oceny podejmowana jest decyzja o:

a. zakwalifikowaniu WOD do etapu oceny merytorycznej,

b. przekazaniu WOD do uzupełnienia lub poprawy w zakresie kryteriów formalnych,

c. odrzuceniu WOD z powodu niespełnienia kryteriów formalnych.

7. Po nadesłaniu uzupełnionego i poprawionego WOD, weryfikowany jest on ponownie przez członków KOP. Członkowie KOP odnotowują w karcie oceny formalnej czy zastosowałeś się do uwag przekazanych w piśmie wzywającym do uzupełnienia.

8. W wyniku oceny formalnej wniosków podlegających uzupełnieniom i poprawie podejmowana jest decyzja o:

a. zakwalifikowaniu WOD do etapu oceny merytorycznej;

b. odrzuceniu WOD z powodu niespełnienia kryteriów formalnych.

9. Informacja o wyniku oceny spełnienia kryteriów formalnych przekazywana jest za pośrednictwem platformy elektronicznej dla e-doręczeń/ePUAP (w przypadku oceny negatywnej) lub na adres e-mail wskazany we wniosku w punkcie A.1.2 (w przypadku oceny pozytywnej).

10. W przypadku odrzucenia WOD z powodu niespełnienia kryteriów formalnych kierowane jest pismo z informacją o negatywnej ocenie formalnej wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia protestu na zasadach i w trybie wskazanym w rozdziale 5.4 niniejszego Regulaminu.

Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie była kwestia prawidłowości oceny projektu objętego wnioskiem Spółki w postaci niespełnienia formalnych kryteriów wyboru projektu zgodnie z założeniami programu "Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027". Na etapie tej oceny uznano bowiem, że projekt nie spełnia kryteriów: Kwalifikowalność przedmiotowa projektu; Poprawność wypełnienia wniosku oraz spójność zapisów.

W ramach kryterium Kwalifikowalność przedmiotowa projektu - zgodnie z Załącznikiem nr 1 do Regulaminu wyboru projektów - weryfikacji podlega między innymi czy Wnioskodawca ma prawo do dysponowania nieruchomością, w której ma być zlokalizowany projekt. Weryfikacja w tym zakresie odbywa się na podstawie załączonego do wniosku dokumentu poświadczającego prawo do dysponowania nieruchomością na potrzeby projektu uwzględniając również okres trwałości projektu. Jednocześnie Załącznik nr 4 do Regulaminu wyboru projektów - Instrukcja wypełniania wniosku zawiera wskazanie, że przykładowym dokumentem wykazującym powyższe może być akt notarialny lub umowa najmu/dzierżawy. Kryterium to obowiązuje od momentu aplikowania przez cały okres realizacji projektu.

Z kolei w ramach kryterium Poprawność wypełnienia wniosku oraz spójność zapisów weryfikacji podlega poprawność załączników i ich spójność z wnioskiem aplikacyjnym. Weryfikacji podlega także czy wnioskodawca w sytuacji wezwania do uzupełnienia, poprawy wniosku przez ION zastosował się do wezwania WOD i poprawił, uzupełnił go zgodnie z wezwaniem.

Kontrolując negatywne rozstrzygnięcie protestu podkreślić na wstępie należy, że przystępując do konkursu Strona Skarżąca zaakceptowała jego zasady. Ponadto skoro złożyła wniosek o dofinansowanie, to na niej spoczywał obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku z uwzględnieniem znanych jej kryteriów oceny wszystkich zgłoszonych do konkursu projektów (tak wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017 roku, sygn. akt II GSK 60/17, Lex nr 2232354). Tryb konkursowy wyboru projektów do dofinansowania wymaga, aby wnioskodawca ubiegający się o określone dofinansowanie w ramach danego postępowania konkursowego rzetelnie i wyczerpująco przygotował swój wniosek. Braki w złożonej aplikacji, czy jej niespójność z zapisami regulaminu powinny zostać ocenione negatywnie (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 maja 2018 roku sygn. akt IV SA/Gl 235/18, Lex nr 2506362). Wszelkie błędy i wady dokumentacji obciążają wnioskodawcę i brak jest podstaw prawnych do żądania od instytucji zarządzających, czy pośredniczących aby interpretowały wątpliwości na korzyść wnioskodawcy. Rola organu sprowadza się zaś do kompleksowej oceny wniosku i nie ma prawa wkraczać w meritum, zmieniać zapisów wniosku, modyfikować ich w sposób umożliwiający uzyskanie przez wnioskodawcę dofinansowania, domniemywać treści z wniosku nie wynikających - wbrew jego zapisom. Takie działanie organu naruszałoby bowiem zasady uczciwej konkurencji i dawałoby podstawę do postawienia zarzutu uchybienia obowiązkowi bezstronności (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 kwietnia 2018 roku, sygn. akt IV SA/Gl 79/18, Lex nr 2493474, wyrok WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 21 lutego 2024 roku, sygn. akt I SA/Sz 648/23, Lex nr 3699317).

W skardze wniesionej do tut. Sądu Strona zaskarżając negatywne rozstrzygnięcie protestu skupiła się na ocenie ION kryterium określonym jako Kwalifikowalność przedmiotowa projektu. Zarzuciła ION przeprowadzenie postępowania w sposób nierzetelny oraz skutkujący wyciągnięciem nieuzasadnionego wniosku, że nie dysponuje nieruchomością wymaganą Regulaminem wyboru projektów. Nadto podniosła, że była uprawniona do uzupełnienia wniosku zgodnie ze wskazaniami ION.

W ocenie WSA zarzuty Strony są nieuzasadnione. Błędnym jest stanowisko Strony skarżącej, iż wykazała w sposób prawidłowy, iż dysponuje nieruchomością w której ma być zlokalizowany projekt od dnia złożenia wniosku aplikacyjnego i przez cały okres trwałości projektu. Skarżący wyprowadził wniosek, że wobec braku definicji legalnej "prawa do dysponowania nieruchomością" należy upatrywać jej w definicji wskazanej w art. 3 ust. 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 725), zgodnie z którą jest to tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Strona twierdzi, że prawo do dysponowania nieruchomością wynika w tym przypadku ze stosunku zobowiązaniowego, tj. zawartej w formie aktu notarialnego umowie przedwstępnej oraz wynikającego z art. 390 § 2 ustawy z dnia .. - Kodeks cywilny ( ) bezwarunkowego uprawnienia do dochodzenia zawarcia umowy przyrzeczonej, ponieważ stosunek ten gwarantuje prawo do dysponowania nieruchomością nie tylko w chwili obecnej, ale i w okresie realizacji projektu i w okresie jego trwałości. Strona podnosi również niesłuszne dokonanie przez ION zawężającej wykładni przedmiotowego określenia.

Sąd rozpoznający sprawę ponownie wskazuje, że to po stronie Skarżącej leży rzetelne i prawidłowe przygotowanie dokumentów konkursowych, w tym wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością. Sama natomiast ustawowa gwarancja roszczenia o zawarcie umowy przyrzeczonej nie może być uznana za potwierdzenie prawa do dysponowania nieruchomością. Organ ma rację wskazując, że umowa przedwstępna zawarta w formie aktu notarialnego stanowi jedynie zapewnienie dla zawierających ją stron, że w przyszłości sfinalizują transakcję, tj. zawiera zobowiązanie do zawarcia określonej umowy sprzedaży, jednak nie może zastępować samej umowy przyrzeczonej, w ramach której następuje przeniesienie prawa własności. Tym samym nie sposób zaakceptować poglądu by Stronie przysługiwało prawo do dysponowania nieruchomością na potrzeby realizacji projektu przy uwzględnieniu jego okresu trwałości. Strona nie dysponowała bowiem w momencie złożenia wniosku o dofinansowanie wraz z okresem trwałości projektu (trzy lata) tytułem prawnym do dysponowania przedmiotową nieruchomością. Kryterium Kwalifikowalność przedmiotowa projektu zawiera wskazanie, że obowiązuje ono od momentu aplikowania przez cały okres realizacji projektu i należy przez to rozumieć, że Wnioskodawca posiada dokument potwierdzający jego prawo do dysponowania nieruchomością już na etapie składania wniosku o dofinansowanie, jak też w okresie trwałości projektu. Zasadnie ION wobec zapisów Regulaminu Konkursu wezwała Wnioskodawcę do wykazania, iż spełnia on ten warunek i by przedłożył umowę sprzedaży nieruchomości, bądź inny tytuł prawny do nieruchomości na, której projekt ma być realizowany od dnia aplikowania i w okresie trwałości projektu. W ocenie Sądu deklaracje dotyczące stanu przyszłego wskazywane przez Spółkę nie mogą zostać uwzględnione, gdy kryterium formalne obowiązuje od momentu aplikowania (i w okresie trwałości projektu) i już na tym etapie weryfikowane są dokumenty potwierdzające ich spełnienie. Podkreślenia wymaga, że zawarcie umowy przedwstępnej poprzedza dojście do skutku umów kodeksowych, jak i umów regulowanych przepisami spoza zakresu prawa cywilnego. W szczególności jej zawarcie ma miejsce, gdy strony z różnych przyczyn nie są w stanie zawrzeć w danym momencie umowy stanowczej o skutku rozporządzającym. Jak wskazano w skardze przepisy kodeksu cywilnego regulują możność dochodzenia zawarcia umowy przyrzeczonej, niemniej jednak Wnioskodawca w momencie aplikowania, jak i na etapie uzupełnień formalnych nie dysponował umową przyrzeczoną. Nie sposób zatem stwierdzić, aby potencjalna możliwość dochodzenia zawarcia umowy przyrzeczonej - stanowiąca ewentualne zdarzenie przyszłe - stanowiła przejaw dysponowania nieruchomością w momencie aplikowania i przy uwzględnieniu okresu trwałości projektu, a zawarta umowa mogła być uznana za stosunek potwierdzający przysługiwanie przedmiotowego prawa. Wobec powyższego zarzuty sformułowane w skardze w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie.

Niezależnie od powyższej kwestii determinującej już negatywną ocenę formalną wniosku i zamykającą drogę do jego oceny merytorycznej należy również zauważyć, że nie ma racji Strona podnosząc, że zastosowała się do wezwania ION Z 18 czerwca 2024r. i nie dokonała innych korekt w dokumentacji, a zastosowane zmiany były uzasadnione i wynikały z potrzeby dostosowania całości dokumentacji do nowych założeń analizy finansowej i ekonomicznej, jak również konieczności zachowania spójności wnioskowanych kwot. Organ w sposób jednoznaczny wskazał na konieczność przeniesienia stosownej wartości dotyczącej miejsc postojowych dla samochodów elektrycznych do kosztów niezakwalifikowanych w punkcie E.2.3 i naniesienie stosownych zmian w pozostałych punktach wniosku np. w punkcie G.3 dot. wskaźnika inwestycji prywatnych uzupełniających wsparcie publiczne. Tym samym dokonanie przez Spółkę dodatkowych zmian we wniosku w punkcie E.2.1 co do wydatków 1.1, 1.3., 1.4, i zwiększenie kwoty dofinansowania przedmiotowych wydatków niewątpliwie przekraczało zakres wezwania i nie stanowiło uspójnienia zapisów wniosku. W konsekwencji po myśli zapisów Regulaminu zasadnie i w tym względzie na etapie oceny formalnej oceniono negatywnie wniosek z powodu niepoprawienia wniosku z zgodnie z wezwaniem ION.

Sad wskazuje, że zgodnie z Załącznikiem nr 1 do Regulaminu wyboru projektów niespełnienie przynajmniej jednego z kryteriów formalnych skutkuje negatywną oceną formalną dla projektu, podczas gdy w sprawie nie spełniono 2 kryteriów i brakiem przekazania do oceny merytorycznej.

Sąd stwierdził, że ocena wniosku Spółki przez ION została dokonana na podstawie obowiązujących przepisów, procedur i zasad właściwych dla kontrolowanego postępowania konkursowego. Również w postępowaniu dotyczącym rozpatrzenia protestu Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa. Rozpoznając protest ION odniosła się do wszystkich zgłoszonych w nim zarzutów i uargumentowała negatywne rozpatrzenie wniosku wobec niedostosowania się przez Wnioskodawcę do zasad określonych w Regulaminie konkursu.

Mając powyższe rozważania na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, uznając zarzuty skargi za niezasadne - na podstawie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy skargę oddalił.