Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1024/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 42j ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1938
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant st.sekr.sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2018 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] (w zakresie pkt 2) w przedmiocie odmowy pokrycia kosztów transportu do miejsca przeprowadzenia świadczeń medycznych oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Prezes NFZ) zaskarżoną decyzją z [...] marca 2018 r., nr [...], działając na podstawie art. 42j ust. 1

i ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1938 ze zm.; dalej "ustawa

o świadczeniach"), a także art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; dalej "Kpa.")

w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r.

poz. 935) oraz w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie z dnia 12 września 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1125/17,

po rozpoznania wniosku W. B. (dalej: wnioskodawczyni, skarżąca) oraz analizie dokumentacji medycznej i zapoznaniu się z opinią lekarza wnioskującego prof. dr. hab. n. med. A. S. – specjalisty chorób wewnętrznych, angiologa hipertensjologa z Kliniki Chorób Wewnętrznych [...] oraz opinią prof. dr. hab. n. med. P. A. – konsultanta krajowego w dziedzinie chirurgii naczyniowej:

- skierował W. B. do przeprowadzenia zabiegu mikrochirurgicznego wykonania anastomoz limfatyczno-żylnych w obrębie kończyny dolnej prawej,

co umożliwi przywrócenie prawidłowego odpływu chłonki z kończyny, obejmującego wstępne badanie, ocenę kliniczną, limfoscyntygrafię, limfografię, intensywne leczenie przedoperacyjne w ramach przygotowania do zabiegu i leczenie pooperacyjne poza granicami kraju w ośrodku zagranicznym [...], w Republice Włoskiej;

- nie wyraził zgody na pokrycie kosztów transportu W. B. do miejsca przeprowadzenia ww. świadczeń.

Prezes NFZ rozpatrując wniosek o przeprowadzenie leczenia poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu do miejsca udzielania świadczeń, miał

na uwadze następujące ustalenia.

Przedmiotem wniosku, wskazanym w części I.B. w pkt 1.1., jest przeprowadzenie poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych, należących do świadczeń gwarantowanych, których nie przeprowadza się w Polsce, a w pkt 1.2. pokrycie kosztów transportu do miejsca udzielania świadczeń.

Powyższy wniosek został wypełniony przez prof. dr. hab. n. med. A. S. – specjalistę chorób wewnętrznych, angiologa, hipertensjologa z Kliniki Chorób Wewnętrznych [...], który w części III.C. wniosku wskazał, że u wnioskodawczyni występuje masywny pierwotny obrzęk limfatyczny prawej kończyny dolnej – choroba Meige trzeciego stopnia (I.89.0) wg. ISL. Jak poinformował lekarz wnioskujący, dotychczas chora była diagnozowana w Klinice Chirurgii w [...] przez prof. M.G. oraz w [...] przez prof. W. O., podczas których to konsultacji potwierdzono pierwotny obrzęk limfatyczny prawej kończyny dolnej. Prof. dr hab. n. med. A. S. poinformował również, że u pacjentki zastosowano dotychczas leczenie zachowawcze terapią limfatyczną, które przyniosło jedynie niewielką poprawę. Zdaniem ww. specjalisty brak leczenia w przypadku obrzęku limfatycznego może doprowadzić u chorej do trwałego inwalidztwa oraz zakażeń bakteryjnych skóry.

W związku z powyższym oraz z uwagi na fakt, że – jak wskazał prof. dr hab.

n. med. A. S. – w Polsce zabiegi tego typu nie są wykonywane, lekarz wnioskujący uznał za konieczne przeprowadzenie leczenia w ośrodku zagranicznym wskazanym we wniosku, który posiada udokumentowane sukcesy terapeutyczne

w tego rodzaju leczeniu.

Dokonując oceny całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie,

uwzględniając opinię prof. dr. hab. n. med. P. A. – konsultanta krajowego w dziedzinie chirurgii naczyniowej – potwierdzającą możliwość wykonania wnioskowanego leczenia w Klinice Chirurgii Ogólnej i Naczyniowej [...], Prezes NFZ decyzją nr [...]

z [...] marca 2017 r., rozstrzygnął sprawę, odmawiając zgody na przeprowadzenie wnioskowanego leczenia poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu

do miejsca udzielenia świadczenia, z powodu możliwości jego zrealizowania

w ww. ośrodku krajowym.

W skardze na powyższą decyzję Prezesa NFZ z [...] marca 2017 r. pełnomocnik skarżącej podniósł między innymi, że decyzja ta została wydana

w oparciu o błędne ustalenia dotyczące możliwości leczenia pacjentki w kraju.

Sąd wyrokiem z dnia 12 września 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1125/17, uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając w szczególności, że wbrew twierdzeniom organu ani ze stanowiska krajowego konsultanta prof. dr hab. n. med. P. A., ani

z uzasadnienia samej decyzji nie wynika w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że wnioskowane przez skarżącą leczenie wraz z niezbędnymi badaniami diagnostycznymi może być przeprowadzone w ośrodku krajowym,

tj. Klinice Chirurgii Ogólnej i Naczyniowej [...]. Sąd wskazał, że w aktach sprawy znajdują się sprzeczne opinie profesorów medycyny i w tej sytuacji organ nie mógł oprzeć swojego rozstrzygnięcia wyłącznie na opinii konsultanta krajowego, niekorzystnej z punktu widzenia skarżącej, który, jak wynika z akt sprawy, nie analizował nawet dokumentacji medycznej skarżącej.

Ponownie rozpoznając sprawę Prezes NFZ wystąpił do prof. dr. hab. n. med. P. A. – konsultanta krajowego w dziedzinie chirurgii naczyniowej, z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie oraz o odpowiedź na następujące pytania,

a mianowicie:

1) czy zakres leczenia wskazany w pkt 4 części III.C. wniosku przez lekarza wnioskującego prof. dr. hab. A. S., tj. mikrochirurgiczne wykonanie anastomoz limfatyczno-żylnych w obrębie kończyny dolnej prawej, co umożliwi przywrócenie prawidłowego odpływu chłonki z kończyny, obejmujące wstępne badanie, ocenę kliniczną, limfoscyntygrafię, limfografię, intensywne leczenie przedoperacyjne w ramach przygotowania do zabiegu i leczenie pooperacyjne, jest tożsamy z zakresem leczenia wskazanym przez prof. dr. hab. med. W. O., tj.:

- zastosowanie penicyliny banzatynowej domięśniowo 1.200.000 j co 14 - 21 dni przez okres kilku lat (obserwacji co do epizodów dermato-lymphangi-adentitis),

- zastosowanie terapii uciskowej w postaci bandaży, pończoch o stopniowanych ucisków i pompy pneumatycznej,

- leczenie operacyjne - drenaż drenami silikonowymi implantowanymi do tkanki podskórnej;

2) czy oba ww. zakresy leczenia mogą być zrealizowane w Klinice Chirurgii Ogólnej

i Naczyniowej [...];

3) który z ww. planów leczenia będzie dla pacjentki bardziej korzystny z klinicznego punktu widzenia uwzględniając poprawę stanu zdrowia.

W dniu 27 lutego 2018 r. do organu wpłynęło pismo prof. dr. hab. n. med. P. A., który poinformował, że sposób leczenia wnioskującej zaproponowany przez prof. dr. hab. med. W. O. nie jest tożsamy z zakresem leczenia wskazanym w pkt 4 części IIl.C. wniosku przez lekarza wnioskującego prof. dr. hab. A. S. Konsultant krajowy w dziedzinie chirurgii naczyniowej wskazał, że zabiegi polegające na mikrochirurgicznym zespoleniu układu chłonnego z żylnym nie są wykonywane w Klinice Chirurgii Ogólnej i Naczyniowej [...]. Ponadto, ww. specjalista podkreślił, że dostępne w piśmiennictwie naukowym dane wskazują na dobre wyniki leczenia obrzęków chłonnych opartego

na mikrochirurgicznych zespoleniach limfatyczno-żylnych.

Jednocześnie organ prowadzący postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie wystąpił do wskazanej we wniosku zagranicznej placówki opieki medycznej w celu dokonania uzgodnień dotyczących w szczególności wstępnych kosztów leczenia. W odpowiedzi na powyższe prof. F. B. – lekarz specjalista w dziedzinie chirurgii naczyniowej – poinformował, że w przypadku W. B. wskazane jest przeprowadzenie leczenia w szpitalu publicznym, tj. [...], w Republice Włoskiej. Specjalista ten podkreślił, że w tej kwestii konsultował się z prof. dr. hab. n. med. A. S., który także zgodził się, że lepszą opcją w aktualnym stanie zdrowia wnioskodawczyni będzie przeprowadzenie leczenia w ww. ośrodku. Ponadto, w korespondencji elektronicznej z 10 lutego 2018 r. prof. F. B. poinformował, iż szacunkowe koszty leczenia w ww. szpitalu publicznym będą dwukrotnie niższe niż w przypadku gdyby leczenie zostało przeprowadzone

w pierwotnie wskazanym w części III.B. w pkt 2 podmiocie zagranicznym udzielającym świadczeń zdrowotnych, tj. [...], w Republice Włoskiej.

Prezes NFZ zwrócił się do lekarza wnioskującego z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie, czy wnioskowane leczenie na rzecz wnioskującej może zostać zrealizowane w ośrodku zagranicznym wskazanym przez prof. F. B.

W odpowiedzi na powyższe konsultant krajowy w dziedzinie chirurgii naczyniowej przychylił się do zmiany ośrodka zagranicznego, w którym mają zostać przeprowadzone wnioskowane świadczenia na rzecz W. B.

W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji Prezes NFZ wyjaśnił, że rozpatrując wnioski o przeprowadzenie leczenia lub badań diagnostycznych poza granicami kraju, prowadzi postępowanie wyjaśniające w zakresie istnienia przesłanek, o których mowa w treści art. 42j ust. 1 ustawy o świadczeniach, pozwalających organowi skierować wnioskodawcę do przeprowadzenia leczenia lub badań poza granicami kraju.

I tak, w zakresie ustalenia czy wnioskowane świadczenie opieki zdrowotnej należy do świadczeń gwarantowanych, Prezes NFZ wskazał, że zakres wnioskowanych świadczeń został wskazany w wykazie świadczeń gwarantowanych stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 2295 ze zm.) w części I tego załącznika, tj. "Świadczenia scharakteryzowane procedurami medycznymi" jako procedura wg klasyfikacji ICD-9: 40.19 – Zabiegi diagnostyczne układu limfatycznego – inne; 40.91 – Zespolenie obwodowych naczyń chłonnych; 40.95 – Rekonstrukcja obwodowych naczyń chłonnych: 40.96 – Zabieg naprawczy obwodowych naczyń chłonnych: 40.98 – Korekcja obrzęku limfatycznego kończyny – inna; a także w części II ww. załącznika, tj. "Świadczenia scharakteryzowane rozpoznaniami" wg klasyfikacji ICD-10: I89.0 – Obrzęk chłonny niesklasyfikowany gdzie indziej.

W odniesieniu do przesłanki braku możliwości przeprowadzenia leczenia lub badań diagnostycznych na terenie kraju, Prezes NFZ wskazał, że w przypadku wnioskodawczyni aktualnie brak jest możliwości przeprowadzenia wnioskowanych świadczeń w ośrodkach na terenie Polski. Potwierdzają to opinie lekarzy specjalistów biorących udział w procedowaniu wniosku, w tym opinia konsultanta krajowego

w dziedzinie chirurgii naczyniowej.

Wobec ustalenia niezbędności wnioskowanego świadczenia w celu ratowania życia lub poprawy stanu zdrowia wnioskodawczyni, Prezes NFZ wskazał, że z opinii lekarzy biorących udział w procedowaniu wniosku wynika, że przeprowadzenie

wnioskowanych świadczeń poza granicami kraju jest niezbędne w celu poprawy stanu zdrowia pacjentki, gdyż zapewni maksymalną redukcję objętości kończyn dolnych co zapobiegnie występowaniu nawracających zakażeń bakteryjnych skóry.

Prezes NFZ odniósł się również do kwestii pokrycia kosztów transportu

do miejsca udzielenia świadczenia, stwierdzając, że przesłanką do wydania zgody

na pokrycie kosztów transportu do miejsca udzielenia świadczeń za granicą jest stan zdrowia pacjenta. Natomiast zgodnie z art. 42j ust. 5 ustawy o świadczeniach, wniosek o pokrycie kosztów transportu do miejsca leczenia powinien zawierać wskazanie, przez lekarza wypełniającego wniosek, proponowanego środka transportu niezbędnego do zastosowania w aktualnym stanie zdrowia pacjenta wraz z uzasadnieniem konieczności jego zastosowania. Jak wyjaśnił Prezes NFZ,

w przypadku wnioskodawczyni lekarz wnioskujący podał w części III.D., że "Samochód osobowy, ze względu na zapewnienie komfortu jazdy oraz najbardziej ekonomiczne rozwiązanie transportu", nie wskazując wymaganego w treści art. 42j ust. 2 ustawy o świadczeniach uzasadnienia medycznego do sfinansowania

ze środków publicznych kosztów transportu do miejsca wykonania świadczenia.

Dodał, że w ocenie lekarza wnioskującego aktualny stan zdrowia pacjentki wskazuje

na możliwość transportu do miejsca udzielenia świadczenia we własnym zakresie.

W konkluzji Prezes NFZ stwierdził, że zachodzą łącznie przesłanki

do skierowania wnioskodawczyni do przeprowadzenia świadczeń poza granicami kraju w ośrodku zagranicznym, tj. [...], w Republice Włoskiej, oraz brak jest przesłanek

do pokrycia kosztów transportu do ww. miejsca udzielenia wnioskowanych świadczeń.

W skardze na powyższą decyzję Prezesa NFZ z [...] marca 2018 r. skarżąca zarzuciła jej naruszenie art. 42j ust. 2 ustawy o świadczeniach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie, że w poddanej analizie sprawie aktualny stan zdrowia pacjentki oraz jej sytuacja majątkowa i uwarunkowania osobiste uzasadniają twierdzenie o możliwości zorganizowania przez skarżącą transportu do miejsca udzielenia jej świadczenia zdrowotnego poza granicami kraju, we własnym zakresie i na własny koszt. Nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że powyższe jednoznacznie wyklucza jakąkolwiek możliwość sfinansowania niniejszej podróży ze środków Skarbu Państwa i uwzględnienia zgłoszonego w tym względzie przez skarżącą wniosku, podczas gdy, w jej ocenie, w świetle niniejszej sprawy,

a także, w szczególności po przeprowadzeniu dogłębnej i szczegółowej analizy dokumentacji medycznej dotyczącej skarżącej, a wskazującej na jej aktualny stan zdrowia, jak również jej warunków osobistych – to, niewątpliwym w zasadzie winno być, że stan zdrowia skarżącej, w szczególności bezpośrednio dotyczący jednej

z jej kończyn dolnych, a także niestabilna sytuacja majątkowa, uniemożliwiają jej zorganizowanie transportu do miejsca świadczenia we własnym zakresie

i na własny koszt, co w konsekwencji przesądza o spełnieniu wszystkich niezbędnych przesłanek ujętych w powoływanym przepisie i winno dalej skutkować wyrażeniem zgody na sfinansowanie powyższego ze środków Skarbu Państwa.

Skarżąca zarzuciła również naruszenie następujących przepisów postępowania, a mianowicie:

- art. 7 Kpa. w zw. z art. 77 § 1 oraz z art. 80 Kpa. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, przeprowadzenie dowolnej,

a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, jako ewidentnie sprzecznego

z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, a polegającego w szczególności na nieuwzględnieniu, przy dokonywaniu oceny stanu zdrowia skarżącej, w kontekście jej możliwości pokrycia, w sposób samodzielny, kosztów transportu do zagranicznej placówki świadczeń medycznych, skutkujących w konsekwencji, błędnym i niczym nieuzasadnionym uznaniem, iż stan zdrowia skarżącej wskazuje na możliwość transportu do miejsca świadczenia zdrowotnego we własnym zakresie, gdy tymczasem mając na uwadze całokształt okoliczności przedmiotowej sprawy, w tym przede wszystkim stan zdrowia skarżącej, sporządzoną w jej sprawie dokumentację medyczną oraz uwarunkowania osobiste, nie ulegać winno żadnym wątpliwościom, iż skarżąca nie ma możliwości, indywidualnego i na własną rękę, transportu do zagranicznej kliniki celem leczenia;

- art. 8 i art. 9 w zw. z art. 11 Kpa. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu przedmiotowej sprawy, w szczególności przy wydaniu decyzji w przedmiocie pokrycia kosztów transportu pacjentki do miejsca udzielenia świadczenia, nienależytego

i niewyczerpującego poinformowania strony o okolicznościach faktycznych

i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, co doprowadziło do naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej oraz działania organu na szkodę wnioskodawcy;

- art. 107 § 3 Kpa. poprzez brak w zaskarżonej decyzji elementów koniecznych sporządzanych przez organ poprzez w szczególności, w zakresie podjęcia decyzji

w przedmiocie pokrycia kosztów transportu pacjentki do miejsca udzielenia świadczeń, lakoniczne, fragmentaryczne i znacznie ograniczone ustalenie stanu faktycznego sprawy, nieprzywołanie w sposób szczegółowy dowodów, na jakich organ oparł się wydając w tym zakresie rozstrzygnięcie w sprawie oraz przyczyn,

dla których pozostałym dowodom odmówił wiarygodności, jak również niewyjaśnienie w sposób wystarczający podstawy prawnej rozstrzygnięcia i przytoczenia mających zastosowanie przepisów prawa.

Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o zmianę decyzji

w zaskarżonej części, tj. w pkt 2, poprzez zobowiązanie organu do pokrycia kosztów transportu skarżącej do miejsca przeprowadzenia określonych w decyzji świadczeń, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w pkt 2 i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca zawarła argumentację na rzecz sformułowanych w niej zarzutów, podkreślając, że nie jest w stanie, samodzielnie,

na własną rękę udać się za granicę i poddać niezbędnemu jej leczeniu.

W odpowiedz na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącej o przeprowadzenie poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych, należących do świadczeń gwarantowanych, których nie przeprowadza się w Polsce (część I.B. pkt 1.1. wniosku), oraz pokrycie kosztów transportu do miejsca udzielania świadczeń (część I.B. pkt 1.2. wniosku), w wyniku ponownego jej rozpatrzenia na skutek wyroku Sądu

z 12 września 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1125/17, Prezes NFZ decyzją z [...] marca 2018 r., stwierdzając brak możliwości przeprowadzenia świadczeń w kraju, skierował skarżącą do przeprowadzenia zabiegu w ośrodku zagranicznym (pkt 1), nie wyrażając zgody na pokrycie kosztów transportu do miejsca przeprowadzenia świadczeń (pkt 2).

W konsekwencji skarżąca przedmiotem skargi uczyniła pkt 2 wspomnianej decyzji Prezesa NFZ dotyczący niewyrażenia zgody na pokrycie kosztów transportu do miejsca przeprowadzenia świadczeń.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 42j ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach. Zgodnie z treścią cytowanego przepisu Prezes Funduszu może na wniosek wnioskodawcy, jego przedstawiciela ustawowego, małżonka, krewnego lub powinowatego do drugiego stopnia w linii prostej, osoby pozostającej we wspólnym pożyciu lub osoby upoważnionej przez wnioskodawcę, w drodze decyzji administracyjnej, skierować wnioskodawcę do przeprowadzenia poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych, należących do świadczeń gwarantowanych, których aktualnie nie wykonuje się w kraju, kierując się niezbędnością udzielenia takiego świadczenia w celu ratowania życia lub poprawy stanu zdrowia wnioskodawcy (ust. 1). W przypadkach określonych w ust. 1 Prezes Funduszu może, na wniosek wnioskodawcy, jego przedstawiciela ustawowego, małżonka, krewnego lub powinowatego do drugiego stopnia w linii prostej, osoby pozostającej we wspólnym pożyciu lub osoby upoważnionej przez wnioskodawcę,

w drodze decyzji administracyjnej, wydać zgodę na pokrycie kosztów transportu

do miejsca udzielenia świadczeń za granicą lub miejsca leczenia lub zamieszkania

w kraju najtańszym środkiem komunikacji możliwym do zastosowania w aktualnym stanie zdrowia, w przypadkach uzasadnionych stanem zdrowia (ust. 2).

Z uwagi na przedmiot zaskarżenia uwagę skupić należy na treści ust. 2 art. 42j ustawy o świadczeniach i przesłankach jakimi kierował się Prezesa NFZ orzekając

w zakresie przewidzianym tym przepisem.

Wskazać należy, że skarżąca składając wniosek do Prezesa NFZ

o przeprowadzenie leczenia lub badań diagnostycznych poza granicami kraju, zawnioskowała również o pokrycie kosztów transportu do miejsca udzielenia świadczeń. Lekarz wnioskujący - prof. dr hab. n. med. A. S., odnosząc się do powyższej kwestii w części III.D. wniosku, dotyczącej wskazania środka transportu do miejsca udzielenia świadczenia wraz z uzasadnieniem konieczności jego zastosowania, wpisał "Samochód osobowy, ze względu na zapewnienie komfortu jazdy oraz najbardziej ekonomiczne rozwiązanie transportu". Lekarz wnioskujący, opisując wybór ww. środka transportu, nie wskazał żadnego medycznego uzasadnienia konieczności jego zastosowania, wypływającej

z aktualnego stan zdrowia wnioskodawczyni, zaś wskazanie samochodu osobowego, jako środka transportu dla pacjentki, uzasadnione zostało przez lekarza wnioskującego komfortem jazdy oraz względami ekonomicznymi.

W tym miejscu stwierdzić należy za Prezesem NFZ, że skarżąca nie przedstawiła żadnej dokumentacji medycznej potwierdzającej taki stan jej zdrowia, który wymagałby zastosowania transportu sanitarnego finansowanego ze środków publicznych na terenie kraju. To, że stan zdrowia skarżącej jest bardzo zły, co implikuje konieczność pokrycia kosztów transportu do miejsca udzielenia świadczeń poza granicami kraju, stoi w sprzeczności z dokumentacją dołączoną

do wspomnianego wniosku, w tym w szczególności z kartami informacyjnymi

z leczenia szpitalnego, sporządzonymi w aktualnym stanie zdrowia skarżącej

na dzień złożenia wniosku do organu, tj. na dzień 22 lipca 2016 r., z których wynika, iż skarżąca samodzielnie zgłaszała się zarówno do szpitala, jak i poradni specjalistycznych, także tych położonych w dużej odległości od miejsca jej zamieszkania. Ponadto w dniu 28 września 2016 r. w Klinice Chirurgii Ogólnej

i Naczyniowej [...] odbyła się konsultacja medyczna z udziałem pacjentki, na którą skarżąca udała się samodzielnie. Podkreślić również należy, że z dołączonej do ww. wniosku dokumentacji medycznej nie wynika, aby skarżącej z uwagi na stan zdrowia kiedykolwiek wydawano zlecenia na transport sanitarny w celu realizacji świadczeń opieki zdrowotnej (tam i z powrotem) zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Natomiast w przypadku dysfunkcji narządu ruchu, uniemożliwiającej korzystanie ze środków transportu publicznego, pacjentom przysługuje bezpłatny przejazd środkami transportu sanitarnego w celu realizacji świadczeń opieki zdrowotnej do najbliższego zakładu opieki zdrowotnej udzielającego świadczeń we właściwym zakresie i z powrotem.

Osobą uprawnioną do oceny stanu zdrowia pacjenta jest lekarz medycyny posiadający odpowiednią wiedzę medyczną, doświadczenie kliniczne oraz kompetencje wynikające z ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza

i lekarza dentysty (Dz.U z 2018 r. poz. 617). W przypadkach uzasadnionych stanem zdrowia pacjenta zachodzi konieczność zastosowania określonego środka transportu do miejsca udzielania świadczenia, np. kołowego, lotniczego rejsowego

lub sanitarnego z asystą medyczną lub bez. Decyzję o powyższym podejmuje zawsze lekarz specjalista uzasadniając jego rodzaj oraz konieczność jego zastosowania stanem zdrowia pacjenta, a więc przesłankami medycznymi.

Jak wynika ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego prof. dr hab. n. med. A. S. wypełniając część III wniosku wskazał, że

u skarżącej rozpoznano wczesny obrzęk limfatyczny kończyny prawej zwany chorobą Meige'a, sklasyfikowany jako III stopień zaawansowania obrzęku, tj. obrzęku utrzymującego się na większej części bądź całej kończynie, nie ustępującego nawet po długotrwałej elewacji kończyny. Ponadto, ww. specjalista podkreślił, że choroba Meige’a jest schorzeniem przewlekłym, nieuleczalnym oraz wymaga stałego leczenia i rehabilitacji prowadzonej przez całe życie. Niemniej jednak ww. specjalista nie wskazał (co potwierdza również dołączona do przedmiotowego wniosku dokumentacja medyczna), aby pacjentka była osobą unieruchomioną, leżącą,

z orzeczoną niepełnosprawnością, a tym samym wymagającą zastosowania określonego środka transportu do miejsca udzielania świadczenia zarówno w kraju, jak i za granicą, jak również potrzebowała pomocy osób trzecich.

Podkreślenia wymaga, że wprawdzie rozpoznano u skarżącej schorzenie kończyny dolnej, niemniej jednak nie uniemożliwia ono pacjentce samodzielnego funkcjonowania oraz korzystania ze środków transportu publicznego.

Zdaniem Sądu, podniesiona przez skarżącą okoliczność, że z uwagi

na sytuację majątkową i uwarunkowania osobiste "nie ma możliwości indywidualnego i na własną rękę" zorganizowania transportu do miejsca udzielenia świadczenia,

nie może stanowić analizy z punktu widzenia prawidłowości zastosowania art. 42j ust. 2 ustawy o świadczeniach, bowiem jedyną przesłanką przewidzianą wspomnianym przepisem, na podstawie którego Prezes NFZ może pokryć koszty transportu do miejsca świadczenia lub zamieszkania w kraju, jest wyłącznie stan zdrowia pacjenta. Przesłankami takim nie są natomiast względy ekonomiczne, czy trudna sytuacja osobista pacjenta.

Wypada dodać, że skarżąca powołując się na sytuację osobistą i "brak możliwości zorganizowania we własnym zakresie" transportu do miejsca udzielenia świadczenia, zdaje się nie dostrzegać, że przepis art. 42j ust. 2 ustawy

o świadczeniach upoważnia Prezesa NFZ wyłącznie do pokrycia kosztów transportu, a nie do jego organizacji i wykonania na rzecz osoby skierowanej

do przeprowadzenia leczenia poza granicami kraju.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, stwierdzić należy, że Prezes NFZ uczynił zadość zasadom postępowania wskazanym w art. 7 art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Został zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, pozwalający na wydanie decyzji.

Z kolei w odniesieniu do podniesionego zarzutu naruszenia art. 8, art. 9,

art. 11 oraz art. 107 § 3 Kpa. wskazać należy, iż są one chybione. W toku prowadzanego przez organ postępowania skarżąca na bieżąco była informowana o czynnościach podejmowanych w sprawie przez organ. Pismem z 25 lipca 2016 r. oraz pismem z 6 marca 2018 r. skarżąca została poinformowana o możliwości wypowiadania się co do zebranych dowodów. Pełnomocnik skarżącej nie skorzystał z prawa zapoznania się w siedzibie organu z całością zgromadzonego materiału dowodowego i zgłoszenia ewentualnie dodatkowych wniosków dowodowych bądź żądań.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Prezes NFZ dokonał rozstrzygnięcia, które jest zgodne z przepisami prawa i nie może zostać uznane

za dowolne. Przesłanka pokrycia kosztów transportu jest ściśle i wąsko określona

w art. 42j ust. 2 ustawy o świadczeniach. Przesłanką tą są wymagania uzasadnione stanem zdrowia pacjenta. Oceniając spełnienie tej przestanki, Prezes NFZ zasadnie oparł się na opinii lekarza wnioskującego, który takiego uzasadnienia nie wskazał,

a także na zgromadzonej w sprawie dokumentacji medycznej dotyczącej osoby skarżącej. Ponadto uzasadnienie decyzji zawiera wszystkie niezbędne elementy oraz precyzyjnie wskazuje, z jakiej przyczyny organ odmówił skierowania wnioskodawczyni na leczenie zagraniczne.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd

z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) orzekł, jak

w sentencji.