Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 799/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2014-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 368 poz 74 pkt 11 preambuły
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE)  nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów  wiejskich.
article: § 3 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2004 nr 187 poz 1929
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na  zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 75 § 1, art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 51 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski,, sędzia WSA Wiesława Pierechod (sprawozdawca), Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 4 grudnia 2014r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowej i przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wymienioną w sentencji niniejszego wyroku decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" o uchyleniu decyzji dotychczasowej i przyznaniu S.L. pomocy na zalesianie gruntów rolnych.

Z motywów decyzji oraz akt administracyjnych wynika następujący stan sprawy:

Decyzją z dnia 29 kwietnia 2009r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej ARiMR, organ I instancji) przyznał S.L. wsparcie na zalesienie gruntów rolnych o powierzchni 7,53 ha w wysokości 60.955 zł, premię pielęgnacyjną na okres 5 lat w wysokości 5.647,50 zł rocznie oraz premię zalesieniową na okres 20 lat w kwocie 10.542 zł rocznie. Decyzję wydano w związku z wnioskiem strony z dnia 1 czerwca 2005r. o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych, w którym określono, że wsparcie na zalesianie dotyczy działki ewidencyjnej nr 83/4 położonej w miejscowości M. o powierzchni 7,53 ha i nachyleniu terenu powyżej 12°, z wykorzystaniem drzew iglastych na powierzchni 1,93 ha i drzew liściastych na powierzchni 5,60 ha.

Postanowieniem z dnia 9 lutego 2011r. organ I instancji wznowił postępowanie administracyjne zakończone wydaniem opisanej wyżej decyzji, wskazując, że uwzględniono w niej powierzchnie zalesione na stokach o nachyleniu powyżej 12° podczas, gdy ze złożonego w dniu 26 listopada 2009r. aneksu do planu zalesienia, sporządzonego na wniosek nowego właściciela gruntów J. S.-L. wynikało, że zalesione grunty są położone na terenach o korzystnej konfiguracji.

Decyzją z dnia 13 kwietnia 2011r. organ uchylił decyzję z dnia 29 kwietnia 2009r. oraz przyznał producentowi rolnemu wsparcie na zalesienie gruntów rolnych w wysokości 54.371 zł, premię pielęgnacyjną na okres 5 lat w kwocie 3.162,60 zł rocznie i premię zalesieniową na okres 20 lat w wysokości 10.542 zł rocznie. Uchylając to rozstrzygnięcie w wyniku kontroli instancyjnej, w uzasadnieniu decyzji z dnia 3 stycznia 2012r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy) wskazał, że organ I instancji nie uwzględnił istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, m.in. dowodów zgromadzonych w toku kontroli na miejscu w dniu 21 listopada 2011r.. Organ odwoławczy uchylił też wydaną po uzupełnieniu materiałów decyzję organu I instancji z dnia 29 marca 2012r.. Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazał, że weryfikacji wymaga powierzchnia działki rolnej zadeklarowanej przez beneficjenta oraz wielkość powierzchni zalesionej drzewami iglastymi i liściastymi.

Kolejną decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uchylił decyzję ostateczną z dnia 29 kwietnia 2009r. oraz przyznał beneficjentowi wsparcie na zalesienie gruntów rolnych, w wysokości 45.710,18 zł, premię pielęgnacyjną na okres 5 lat w wysokości 2.494,80 zł rocznie i premię zalesieniową na okres 20 lat w kwocie 1.484 zł rocznie. W uzasadnieniu wskazał, że przeprowadzona w dniu 21 listopada 2011r. kontrola na miejscu założonej przez stronę uprawy leśnej wykazała, iż powierzchnia zalesiona wynosi 7 ha, a zatem jest mniejsza niż powierzchnia 7,53 ha zadeklarowana we wniosku. W ocenie organu, wpływ na wysokość płatności na zalesienie miało również ustalenie, że zalesienie wykonano na terenach o korzystnej konfiguracji, co potwierdził aneks do planu zalesienia oraz dokumentacja pozyskana z Dyrekcji Lasów Państwowych. Natomiast w związku z ustaleniem, że różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchną stwierdzoną przekroczyła 3%, organ I instancji zmniejszył płatności o kwotę przypadającą na podwójną stwierdzoną różnicę, stosownie do art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30 kwietnia 2004r., s. 18 ze zm.). Z uwagi zaś na to, że w protokole z czynności kontrolnych nie zawarto szczegółowych informacji umożliwiających określenie powierzchni stwierdzonej z rozbiciem na gatunki liściaste i iglaste, zawyżoną powierzchnię odjęto od gatunku, od którego przewidziana jest niższa stawka płatności w ramach wsparcia na zalesianie, tj. od drzew iglastych.

W odwołaniu od powyższej decyzji S. L. zarzucił organowi I instancji liczne błędy w zakresie weryfikacji zadeklarowanej przez niego powierzchni i kąta nachylenia zalesionego terenu. Zakwestionował informacje Dyrekcji Lasów Państwowych, że nachylenie gruntów rolnych ustalone zostało w oparciu o jego pisemne oświadczenie. Podniósł, iż w myśl § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004r. Nr 187, poz. 1929 ze zm.) plan zalesienia sporządzany jest przez nadleśniczego, który wskazuje również szczegółowe informacje dotyczące warunków związanych z ukształtowaniem terenu. W związku z powyższym konsekwencje ewentualnych nieprawidłowości w zakresie sporządzania planu zalesienia powinny być przede wszystkim wyciągnięte względem Nadleśnictwa Lasów Państwowych.

Strona zarzuciła ponadto, że w niniejszej sprawie weryfikacja nachylenia terenu przeprowadzona została przy użyciu klizymetru, który może służyć do określenia przybliżonego kąta nachylenia stoku, jednakże nie w przypadku zagajników, gdzie widoczność wynosi około 1 m. Podniosła też, że działka ewidencyjna nr 83/4 ma powierzchnię 8,40 ha, z czego powierzchnia zalesiona wynosi 7,53 ha.

Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" odnosząc się do zebranego w sprawie materiału dowodowego, wskazał na pismo Nadleśniczego S. z dnia 17 maja 2011r., w którym wyjaśniono, że sporządzając plan zalesienia dla spornych gruntów z dnia 9 maja 2005r., uwzględnione zostało oświadczenie beneficjenta, co do nachylenia położonych na działce ewidencyjnej nr 83/4, gruntów rolnych przeznaczonych do zalesienia. Organ odwoławczy zwrócił też uwagę na sporządzony na podstawie oświadczenia nowego właściciela działki aneks do planu zalesienia z dnia 26 października 2009r., który dotyczył tych samych gruntów, co wniosek o przyznanie płatności. Odwołał się ponadto do pism Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych z dnia 3 i 14 listopada 2011r., w świetle których fakt, iż przedmiotowa działka nie ma nachylenia stoku powyżej 12° ustalono w toku kontroli zarządzonej latem 2009r. przez Dyrekcję Generalną Lasów Państwowych w Warszawie, której celem była weryfikacja nachylenia gruntów wszystkich działek w kraju, wykazanych w planach zalesienia PROW jako grunty o nachyleniu powyżej 12°. Weryfikację nachyleń terenu przeprowadzono wykorzystując klizymetr "SUNTO", a wyniki pomiarów opisano w notatkach służbowych. Do pisma Dyrekcji Lasów Państwowych z dnia 14 listopada 2011r. dołączono zaś kopię notatki służbowej z 8 lipca 2009r. sporządzonej przez Jej pracownika, na okoliczność weryfikacji nachylenia terenu m.in. na spornej działce, wraz z tabelą przedstawiającą wyniki tej weryfikacji. Organ II instancji odwołał się również do ustaleń przeprowadzonej w dniu 21 listopada 2011r. kontroli na miejscu, w świetle których rzeczywista powierzchnia gruntów zalesionych wynosi 7 ha, a nie jak zadeklarowano we wniosku 7,53 ha. Wskazał ponadto, że z uwagi na wiek uprawy oraz zwarcie drzewostanu niemożliwe było w toku tej kontroli wykonanie pomiaru nachylenia stoku.

Uwzględniając powyższe organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej K.p.a.. Zaistniały bowiem nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, a nieznane organowi. Jednocześnie organ nie zgodził się z argumentacją strony, że z treści art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. można wywieść, iż organ administracji powinien wydać dwie odrębne decyzje w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i w przedmiocie rozstrzygnięcia sprawy co do istoty.

W kwestii zarzutów odwołania dotyczących naruszenia prawa materialnego organ II instancji podzielił stanowisko strony, że stosownie do § 5 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004r. plan zalesienia sporządzany jest przez nadleśniczego na wniosek producenta rolnego. Jednocześnie odwołał się do brzmienia § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 sierpnia 2004r. w sprawie wzoru wniosku o pomoc na zalesianie gruntów rolnych oraz zawartości planu do tego działania (Dz. U. Nr 187, poz. 1941 ze zm.). W ocenie organu odwoławczego, z brzmienia powołanych wyżej przepisów nie wynika, w oparciu o jakie dokumenty określana jest powierzchnia zalesienia w rozbiciu na tereny o korzystnej konfiguracji oraz tereny o nachyleniu stoku powyżej 12°. Organ podkreślił jednak, że do znajdującego się w aktach sprawy pisma Nadleśniczego S. dołączono oświadczenie producenta rolnego z dnia 9 maja 2005r., iż teren przeznaczony do zalesienia "położony jest w niekorzystnym terenie o stokach o nachyleniu powyżej 12°". Wobec powyższego, osobą odpowiedzialną za treść planu zalesienia, był zdaniem organu wnioskodawca.

Dyrektor ARiMR nie znalazł podstaw do podważenia wyników weryfikacji nachylenia terenu przeprowadzonej przez pracownika Lasów Państwowych w dniu 8 lipca 2009r.. Zwrócił też uwagę, że wykonanie pomiaru nachylenia stoku podczas kontroli na miejscu w dniu 21 listopada 2011r. nie było możliwe, z uwagi na wiek uprawy oraz zwarcie drzewostanu. Stan uprawy leśnej w 2009r. umożliwiał zaś wykonanie pomiaru stopnia nachylenia i nie ma podstaw do jego kwestionowania, bądź przyjęcia, iż pracownik Lasów Państwowych wykonał pomiar w warunkach, w których nie było to możliwe.

Końcowo organ II instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie miał zastosowania art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, stanowiący o wyjątkach od stosowania obniżek i wyłączeń z płatności. W ocenie Dyrektora ARiMR producent rolny przy wypełnianiu wniosku dopuścił się winy polegającej co najmniej na niedbalstwie, gdyż powinien był wtedy dokonać pomiaru działki zadeklarowanej do zalesienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. L., wnosząc o uchylenie decyzji organu odwoławczego w całości, zarzucił jej naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. oraz § 3 i § 5 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004r..

W uzasadnieniu zarzucił, że organy I i II instancji orzekły w niniejszej sprawie arbitralnie i tendencyjnie, obarczając go całą odpowiedzialnością za stwierdzone nieprawidłowości. Podnosząc zarzut naruszenia art. 7, art. 77 oraz art. 80 K.p.a., wskazał na niewyjaśnienie okoliczności dotyczących sporządzenia planu zalesienia przez Nadleśniczego S.. Przyjęcie przez organy, że plan zalesienia został sporządzony na podstawie jego oświadczenia przeczył treści § 5 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004r.. Organy bezkrytycznie przyjęły lakoniczne wyjaśnienia Nadleśniczego co do okoliczności sporządzenia planu zalesienia, choć w świetle powołanego wyżej przepisu organem władnym do sporządzenia planu zalesienia jest tylko i wyłącznie nadleśniczy właściwego miejscowo nadleśnictwa.

Ponadto skarżący zakwestionował ustalenia kontroli, w świetle których obszar zalesienia oraz kąt nachylenia terenu jest inny niż w jego oświadczeniu. Podkreślił, że według protokołu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 18 listopada 2011r., określenie powierzchni obszarów o nachyleniu powyżej 12º nie było możliwe, ze względu na wiek uprawy oraz jej zwarcie.

Uzasadniając z kolei zarzut naruszenia art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 K.p.a. podniósł, że wskazane w odwołaniu wątpliwości nie były przedmiotem wnikliwego rozpoznania przez organ II instancji. Tymczasem w ocenie strony, wykładnia § 5 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004r. wskazuje, że plan zalesienia sporządzany jest przez nadleśniczego w oparciu o analizę m.in. ukształtowania terenu. Niedopuszczalne jest więc tworzenie planu zalesienia bez weryfikacji przez nadleśniczego rzeczywistego ukształtowania terenu oraz obarczanie skarżącego zaniechaniem nadleśniczego polegającym na niewykonaniu obowiązków nałożonych ww. przepisem. Tym samym organy, z naruszeniem § 3 i § 5 ww. rozporządzenia ograniczyły rolę nadleśniczego do podmiotu jedynie potwierdzającego oświadczenie producenta rolnego, a nie weryfikującego i sporządzającego plan zalesienia.

Końcowo skarżący zarzucił, że na skutek błędnego działania organu I instancji świadczenia pieniężne z tytułu zalesienia zostały nieprawidłowo wypłacone na rzecz jego pełnomocnika, byłej żony J. S.-L., która została określona błędnie jako strona postępowania. Powyższe zostało potwierdzone decyzją Dyrektora ARiMR z dnia 22 lutego 2008r., utrzymaną w mocy decyzją Prezesa ARiMR z dnia 29 stycznia 2009r.. Aktualnie zaś organ domaga się zwrotu płatności wraz z odsetkami za zwłokę, które nie zostały stronie wypłacone.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko przedstawione w decyzji.

Na rozprawie w dniu 14 lutego 2013r. skarżący podniósł m.in., że faktycznie posiada grunt o wielkości 8.32 hektara. Organ błędnie zaś przyjął, że powierzchnia gruntu wynosi 7.56 ha.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 14 lutego 2013r. sygn. akt I SA/Ol 22/13 oddalił skargę.

Na skutek złożenia przez stronę skarżącą skargi kasacyjnej od tego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 lipca 2014r. sygn. akt II GSK 914/13 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie.

W uzasadnieniu orzeczenia NSA stwierdził, że Sąd I instancji nie ocenił zaskarżonej decyzji, wydanej po wznowieniu postępowania, w kontekście uregulowanej w k.p.a. instytucji wznowienia postępowania. Nie rozważył dostatecznie, czy wskazane przez organ okoliczności faktyczne i dowody , o których mowa w art.145 §1 pkt 5 k.p.a. spełniały wymóg "nowości" i "istotności" tj. czy pozwalały na wznowienie postępowania.

Zdaniem NSA Sąd I instancji powinien był bardziej wnikliwie odnieść się do podnoszonych przez skarżącego zarzutów dotyczących nieprawidłowości w określeniu powierzchni zalesionej zgłoszonego do pomocy gruntu oraz stopnia jego nachylenia. W zaskarżonym wyroku brak jest szczegółowych rozważań, z których wynikałoby, czy stwierdzone przez organ przedeklarowanie gruntu stanowi przesłankę wznowieniową, lub czy w ogóle doszło do przedeklarowania gruntu. Ustalenia co do błędnego określenia przez organ powierzchni działki ewidencyjnej, a zwłaszcza to, z jakiego powodu doszło do ewentualnego przedeklarowania gruntu, NSA uznał za mające istotne znaczenie. Skutkiem stwierdzonych różnic (powyżej 3% między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną) było bowiem pomniejszenie kwoty płatności o kwotę w wysokości podwójnie stwierdzonej różnicy (art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004r.). Ponadto dla zastosowania sankcji ma znaczenie nie tyko rozmiar przedeklarowania zgłoszonego do płatności gruntu, ale również to, czy zachodzą przesłanki uwalniające od sankcji (art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004r.). Z tego też powodu NSA stwierdził, że Sąd I instancji powinien był odnieść się w sposób szczegółowy do tej kwestii oraz przedstawionej przez stronę argumentacji. Zwłaszcza, że strona podniosła, iż sporządzenie wniosku nastąpiło na podstawie dokumentów urzędowych, które nie zostały nigdy podważone. Strona podniosła też, że w okresie władania zalesianymi gruntami, nie uległy one pomniejszeniu. Poza tym wskazała, że zgromadzone w sprawie dokumenty (oprócz protokołu z kontroli z dnia 21 listopada 2011r.) potwierdzają zalesienie gruntu o powierzchni zgłoszonej we wniosku o płatności.

Ponadto, odnosząc się do ustaleń dotyczących stopnia nachylenia gruntu, NSA wskazał, że Sąd I instancji przeprowadził rozważania skupiając się głównie na wyjaśnieniu charakteru planu zalesienia i jego wpływu na stwierdzone nieprawidłowości bez odniesienia się do argumentacji strony. Podzielił pogląd wyrażony w zaskarżonym wyroku, że w świetle art. 35 ust. 5 ustawy o lasach sporządzanie planu zalesienia przez nadleśniczego jest czynnością o charakterze technicznym wykonaną na wniosek właściciela gruntu. NSA stwierdził, że nie zmienia to jednak faktu, iż plan zalesienia jest dokumentem, któremu należałoby przyznać moc dowodową przy ocenie realizacji zobowiązań beneficjenta związanych z przyznanym dofinansowaniem na zalesianie gruntów, a tym samym jak każdy inny dokument powinien on być oceniony wespół z pozostałymi dokumentami, które, jak podnosi strona, nie są jednoznaczne.

Na rozprawie w dniu 4 grudnia 2014r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

Wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji zaskarżonej i ją poprzedzającej wskazując, że dowody, na które powołał się organ, nie istniały na dzień wydania decyzji ostatecznej z 29 kwietnia 2009r.. Przedstawił argumentację zaprezentowaną w skardze kasacyjnej.

W skardze kasacyjnej zarzucono, że w zakresie powierzchni działek rolnych beneficjent przedstawił informacje rzeczywiście prawdziwe, uwzględniając dostępne mu dokumenty urzędowe, których treści nigdy nie zakwestionowano, zaś ewentualne zmniejszenie powierzchni zalesienia nie nastąpiło w okresie, gdy skarżący był właścicielem przedmiotowej działki, natomiast kąt nachylenia stoku nie został określony przez skarżącego, lecz przez nadleśniczego, który nie dopełniwszy swoich zawodowych obowiązków oparł się jedynie na oświadczeniu skarżącego i - w ocenie skarżącego - także podanego stopnia nachylenia stoku do chwili obecnej nie podważono żadnymi przekonującymi dowodami. Dalej zarzucono nieprzeprowadzenie przez organ wiarygodnych dowodów umożliwiających weryfikację danych dotyczących kąta nachylenia stoku i powierzchni zalesionej nieruchomości mimo, że była to okoliczność mająca decydujące znaczenie dla sprawy.

Jak wskazano w skardze kasacyjnej, treść wszystkich zgromadzonych w sprawie dokumentów (z wyjątkiem protokołu kontroli z dnia 21 listopada 2011r.) jednoznacznie wskazuje na fakt, że powierzchnia zalesienia wynosiła 7,53 ha w okresie, w którym właścicielem przedmiotowej nieruchomości był skarżący. W dokumencie: Aneks z dnia 26.10.2009r. do Planu Zalesienia z dnia 9 maja 2005r., sporządzonego na wspomniany wniosek z dnia 22.10.2009r. J. S. stwierdzono, że zalesienie występuje na powierzchni 7,53 ha (1,93 zalesienie iglaste i 5,6 zalesienie liściaste). Oznacza to, że także nowa właścicielka w 2009r. (po tym jak stała się właścicielką tej nieruchomości) nie kwestionowała powierzchni zalesienia wynoszącej 7,53 ha, a jedynie twierdziła, że kąt nachylenia stoku wynosi mniej niż 12°. Kolejnym istotnym dokumentem w tym zakresie jest treść notatki służbowej, sporządzonej w S. w dniu 8 lipca 2009r., która dotyczy weryfikacji przeprowadzonej 8 lipca 2009r. w obecności spec. ds. zag. lasu p. B. K. Z załącznika nr 1 do tej notatki wynika, że powierzchnia zalesienia ogółem wynosi 7,53 ha.

Strona powołała się także na pkt IV protokołu z czynności kontrolnych z dnia 21 listopada 2011r. podając, że zawarte zostały jedynie dane wniosku, które wskazują, iż powierzchnia zalesienia na działce 83/5 wynosi 6,1 ha, zaś na działce 83/6 wynosi 1,43 ha, co w sumie daje powierzchnię zalesienia 7,53 ha. Jednak we wniosku z dnia 1.06.2005r. skarżący podał, że powierzchnia zalesienia drzew iglastych wynosi 1,93 ha, zaś drzew liściastych 5,60 ha. Organ nie wyjaśnił zatem skąd wzięły się te rozbieżności i w związku z tym, czy przeprowadzona kontrola rzeczywiście dała wiarygodne wyniki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2012r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z treści przytoczonego przepisu, zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie jego rozumieniem wynika, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy granice kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem zostają zawężone do granic, w jakich, na skutek skargi kasacyjnej sprawa była rozpoznawana przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Wobec powyższego podniesiony w ponownym postępowaniu przed Sądem I instancji zarzut nieważności decyzji z powodu naruszenia przepisów regulujących tryb postępowania wznowionego z oczywistych względów jest nie mógł być uwzględniony.

Sąd Kasacyjny, wskazując na nadzwyczajny charakter instytucji wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną stwierdził, że przedmiotem oceny przez Sąd I instancji powinno być przede wszystkim rozważenie, czy wystąpiła przesłanka wznowienia z art.145 § 1 pkt 5 k.p.a , na którą powołał się organ.

Wykonując powyższe wskazanie należy stwierdzić, że wznowienie postępowania to instytucja stwarzająca prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową, wyliczoną w art. 145 § 1 k.p.a. Nie budzi wątpliwości, że z treści art. art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. wynika, że określone w nim przesłanki wznowienia postępowania nie muszą wystąpić łącznie. Wznowienie postępowania powinno następować nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów po wydaniu decyzji.

Podkreślić przy tym należy, że organ, wznawiając postępowanie ma możliwość ponownego rozpatrzenia i rozpoznania sprawy jedynie w granicach podstawy, na której wznowił postępowania. To oznacza, że nie bada całościowo sprawy tak jak czyni to prowadząc "zwykłe" postępowanie, a jedynie rozpoznaje sprawę ponownie w granicach podstaw, na których wznowił postępowanie zakończone już ostateczną decyzją. W tym zatem tylko zakresie ma obowiązek wyjaśnienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej.

Z postanowienia z dnia 9 lutego 2011 r. Kierownika Biura Powiatowego AR i MR o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 29.04.2009r. o przyznaniu płatności na zalesianie gruntów rolnych wynika, że podstawą wznowienia była przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a Z uzasadnienia postanowienia wynika, że w dniu 26.10.2009r. został złożony aneks do planu zalesienia z dnia 9. 05. 2005 r. z informacją, że zalesione grunty położone są na terenach o korzystnej konfiguracji.

Zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania nie oznacza rozstrzygnięcia merytorycznego. Jest to akt o charakterze formalnym, otwierający proces badania czy wystąpiła podstawa wznowienia, a następnie zbadania jej wpływu na byt dotychczasowej decyzji oraz rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.

W ocenie Sądu informacja, wraz z aneksem planu zalesienia, złożona przez właścicielkę gruntów, za których zalesienie zostały przyznane płatności w wysokości uzależnionej od konfiguracji tych gruntów, wskazywała na wystąpienie istotnej okoliczności faktycznej, nieznanej organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej.

Zatem po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania należało przeprowadzić postępowanie mające na celu ustalenie, czy rzeczywiście wystąpiła przesłanka wznowienia. Takie postępowanie nie zostało przeprowadzone przez organ I instancji. Natomiast w toku postępowania instancyjnego organ pozyskał dowód, w postaci notatki służbowej z dnia 8.07.2009r. spisanej na okoliczność przeprowadzenia na gruntach niestanowiących własności Skarbu Państwa weryfikacji występującego nachylenia powyżej 12° w uprawach założonych w ramach PROW na terenie nadzorowanym przez Nadleśnictwo S. W tym miejscu należy wskazać że zgodnie z pkt 11 preambuły do rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE L 06.368.74), obowiązującego w 2009r. Państwa Członkowskie mogą wykorzystywać dowody przekazane przez inne służby lub organizacje w celu sprawdzenia zgodności z kryteriami kwalifikowalności. Zatem dowód w postaci notatki z wyniku kontroli zarządzonej przez Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych mógł być wykorzystany dla oceny zaistnienia okoliczności faktycznych istotnych w sprawie płatności na zalesianie. Z notatki tej wynika, że pomiaru nachylenia powyżej 12° dokonano na gruncie za pomocą urządzenia topograficznego, zaś uwagi dotyczące nachyleń powyżej 12°, pomierzone na uprawach PROW podczas kontroli na gruncie zamieszczono w załączniku nr 1. w kolumnie :uwagi dotyczące nachylenia . Wskazano, że do notatki, w zał. nr 2 załączono kserokopie oświadczeń właścicieli gruntów do zalesienia na nachyleniach powyżej 12°. W załączniku nr 1 podano w poz. 1 dane dotyczące wniosku o płatności z dnia 9.05.2005r. (wniosku złożonego przez S. L.). Wynika z nich, że powierzchnia zalesienia ogółem wynosi 7, 53 ha i że wg planu zalesienia cała ta powierzchnia znajduje się na nachyleniu powyżej 12° oraz, że nachylenie i powierzchnia na nachyleniu została określona przez właściciela. W rubryce "deklaracja właściciela zalesienia o nachyleniu" wpisano "Poprawna". Natomiast w rubryce uwagi dotyczące : nachylenia wpisano " Brak nachyl", zabiegów piel na nachyleniu 7,53.

Odnosząc się do argumentacji skargi w odniesieniu do wyżej wskazanego dowodu należy stwierdzić, że również w świetle z art. 75 § 1 k.p.a notatka służbowa z przeprowadzenia określonych czynności i dokonanych ustaleń jest dowodem równoprawnym z innymi dowodami określonymi w tym przepisie. Jednocześnie należy zgodzić się z twierdzeniem pełnomocnika skarżącego, że występuje sprzeczność między zapisem, że deklaracja właściciela zalesienia o nachyleniu jest "Poprawna" a zapisem "Brak nachylenia". Ta sprzeczność nie została przez organy wyjaśniona, zatem nie zostało udowodnione, że rzeczywiście wystąpiła okoliczność faktyczna, stanowiąca przesłankę wznowienia postępowania. Co do zasady natomiast, taka okoliczność jak stopień nachylenia gruntu zalesianego stanowi obiektywną okoliczność faktyczną . Dla uznania, w świetle zasad, warunków i wysokości pomocy na zalesianie gruntów rolnych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004r. Nr 187, poz. 1929 ze zm.), że rolnikowi nie może być przyznana płatność wyższa, niż wynikająca ściśle ze spełnienia wszystkich warunków, na jakich jest przyznawana, nie ma znaczenia to, czy podanie nieprawidłowych danych we wniosku nastąpiło z winy rolnika, cz też z winy Nadleśniczego, który sporządzał plan zalesienia. Niewątpliwie, w aktach sprawy znajduje się oświadczenie rolnika odnośnie nachylenia powierzchni. Zatem wina Nadleśniczego polega na braku weryfikacji tego oświadczenia, ale nie może przesądzać od odstąpienia od prawidłowego ustalenia okoliczności stopnia nachylenia powierzchni, która ma istotny wpływ na wysokość przyznawanych płatności tj. wsparcia na zalesienie i premii pielęgnacyjnej. Działanie Nadleśniczego ma znaczenie tylko w odniesieniu do błędnego sporządzenia tych elementów planu lasu, co do których rolnik się nie może wypowiedzieć, że względu na brak wiedzy, jak np. sposób rozmieszczenia drzewek, ilość na hektar, sposób zmieszania gatunków itp. Ponadto ma to znaczenie tylko w sytuacji, gdy podanie nieprawidłowych danych wiąże się z zastosowaniem sankcji przewidzianych odrębnymi przepisami. W przypadku płatności takich jak wsparcie na zalesianie i premia pielęgnacyjna, niewłaściwe podanie stopnia nachylenia gruntu nie wiąże się ze stosowaniem sankcji, a jedynie przyznanie płatności w wysokości uzależnionej od tego, czy konfiguracja gruntu jest korzystna, czy też występuje nachylenie powyżej 12°.

Oceniając dalej zaskarżoną decyzję z punku widzenia zbadania wystąpienia kolejnej przesłanki wznowienia postępowania, należy stwierdzić, że niedopuszczalne było rozszerzenie postępowania wznowionego o inne dowody, niż stanowiące podstawę wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. We wznowionym postępowaniu organ może prowadzić postępowanie dowodowe tylko w zakresie badania wystąpienia tej przesłanki, która stanowiła przyczynę wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. Wobec powyższego można uznać, że przeprowadzenie kontroli na miejscu po złożeniu odwołania od decyzji organu I instancji wydanej po wznowieniu postępowania i wykorzystanie tego dowodu do uchylenia tej decyzji celem merytorycznej weryfikacji decyzji ostatecznej w szerokim zakresie, stanowiło istotne naruszenie nadzwyczajnego trybu postępowania, jakim jest wznowienie postępowania.

W tym stanie rzeczy Sąd uznaje za bezprzedmiotowe dokonywanie oceny prawidłowości ustaleń kontroli oraz wpływu tych ustaleń na treść zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, wydaną po ponownym rozpoznaniu sprawy. Niemniej należy zauważyć, że ww. rozporządzeniem Rady Ministrów inaczej, (niż aktualnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009r.) określało rodzaj użytków rolnych, które mogły być przeznaczone na zalesienie. Mianowicie, zgodnie z § 3 ust.2 pkt.1 rozporządzenia na zalesianie mogły być przeznaczone nie tylko grunty orne lub sady ( jak obecnie) ale grunty orne, łąki trwałe, pastwiska trwałe albo sady. Stwierdzenie więc, że w obrębie terenu zalesionego znajduje się łąka, nie świadczy o wystąpieniu przedeklarowania powierzchni przeznaczonej do zalesienia. Inną kwestią natomiast jest ewentualny brak pielęgnacji uprawy leśnej, co mogło doprowadzić do nieuzupełnienia nasadzeń, które się nie udały i do rozrostu zakrzaczeń, a także powstania na części powierzchni nieużytków. Od zalesienia do dnia kontroli upłynęło pięć lat, zatem stan obecny z pewnością nie odzwierciedla stanu istniejącego na dzień wykonania zalesienia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny przesłanką wznowienia postępowania nie mogą być okoliczności faktyczne, które zaistniały po dniu wydania decyzji ostatecznej, przy czy należy podkreślić, ze decyzja ostateczna, w odniesieniu do której wznowiono postępowanie została wydania po trzech latach od dokonania zalesienia. Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę na to, że za ewentualne nieprawidłowości, które powstały po wydaniu decyzji powinna odpowiadać osoba, która przejęła zobowiązania rolnika, do którego skierowana jest decyzja przyznająca płatności, i która faktycznie te płatności otrzymała. Tryb postępowania jest określony w ustawie z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. (j.t Dz. U. z 2014r. poz. 1438.).

Mając na uwadze to, że w sprawie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art.205 § 2 p.p.s.a., a o nie wykonywaniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 tej ustawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ wyjaśni, w tym także poprzez przesłuchanie osób, które sporządzały notatkę służbową z dnia 8.07.2009r., kwestię zapisów, które zostały wskazane jako budzące wątpliwości, tzn. jak się ma stwierdzenie, że rolnik złożył poprawną deklarację co do stopnia nachylenia powierzchni do stwierdzenia, że nie ma tego nachylenia. W zależności od ustaleń, wyda stosowną decyzję.