Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 5146/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.7 ust.1, art.68 ust.1
journal: Dz.U. 2019 poz 1781
law: Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant starszy asystent sędziego Magdalena Zając po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1899/20 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 23 lipca 2020 r. nr ZSPR.440.1082.2019.PR.WJB w przedmiocie przetwarzania danych osobowych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz M. S. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 23 marca 2021 r., II SA/Wa 1899/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi M. S. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z 23 lipca 2020 r.,

nr ZSPR.440.1082.2019.PR.WJB, w przedmiocie przetwarzania danych osobowych:

1. uchylił zaskarżoną decyzję; 2. zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Do Urzędu Ochrony Danych Osobowych 20 maja 2019 r. wpłynęła skarga skarżącej na bezprawne przetwarzanie jej danych osobowych, w szczególności wizerunku, przez J. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] J. S. (dalej "skarżony"). Skarżąca wskazała, że skarżony zaproponował jej wzięcie udziału w teledysku, który miał zostać przez niego zrealizowany. W dniu 13 października 2018 r. skarżąca wyraziła pisemną zgodę na nieodpłatne przetwarzanie jej danych osobowych, w tym na wykorzystanie jej wizerunku przez skarżonego. Przedmiotowa nieodpłatna zgoda na przetwarzanie danych obejmowała wykorzystanie przez skarżonego danych osobowych skarżącej, tj. jej wizerunku, w związku z realizacją teledysku zespołu [...], wykonanego do utworu "[...]", który następnie został opublikowany na portalu X. Skarżąca podkreśliła, że nie zawierała ze skarżonym umowy obejmującej wzięcie udziału w teledysku, w tym nie otrzymała wynagrodzenia z tytułu wystąpienia w ww. teledysku oraz z tytułu wykorzystania jej wizerunku. Skarżąca wyjaśniła, że otrzymała po występie kwotę 150 zł tytułem zwrotu kosztów związanych z przygotowaniem do teledysku oraz dojazdem na plan zdjęciowy. Kwota ta stanowiła również rekompensatę za czas poświęcony przez skarżącą na m.in. zapoznanie się ze scenariuszem teledysku. Skarżony opublikował ww. teledysk na profilu jego studia nagrań na portalu Z., udostępniając tam dane osobowe skarżącej w zakresie imienia i nazwiska. Na portalach Z. oraz V. skarżony opublikował materiał zdjęciowy z wizerunkiem skarżącej, udostępniając tam jej dane osobowe w zakresie imienia i nazwiska, a także kolejny materiał filmowy wykorzystujący wizerunek skarżącej ([...]). Materiał zdjęciowy wykorzystujący wizerunek skarżącej oraz jej dane w zakresie imienia i nazwiska skarżony udostępnił również innym portalom komercyjnym, np. [...].pl.

W dniu 13 stycznia 2019 r. skarżąca wycofała zgodę na przetwarzanie jej danych osobowych przez skarżonego. Skarżąca w tym czasie żądała od skarżonego usunięcia jej danych osobowych oraz zaprzestania ich przetwarzania. Pomimo wycofania zgód, skarżony 18 stycznia 2019 r. wykorzystał wizerunek skarżącej publikując materiał filmowy promujący działalność skarżonego na portalach Z. oraz X. Skarżąca wielokrotnie pisemnie wzywała skarżonego do usunięcia jej danych osobowych oraz zaniechania naruszenia jej dóbr osobistych. Skarżąca wniosła o nakazanie przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych skarżonemu dokonania trwałego usunięcie jej danych osobowych, w tym wizerunku z wszelkiego rodzaju nośników oraz miejsc, w których zostały one wykorzystane, rozpowszechnione lub w inny sposób udostępnione, w szczególności usunięcia tych fragmentów teledysku zespołu [...], wykonanego do utworu "[...]", które zawierają jej dane osobowe w postaci wizerunku.

W toku postępowania przeprowadzonego w niniejszej sprawie Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych ustalił, że zdaniem skarżonego podstawą przetwarzania danych osobowych skarżącej była zawarta 13 października 2018 r. umowa między nim a skarżącą, której przedmiotem był odpłatny występ skarżącej w realizowanym przez skarżonego teledysku do utworu muzycznego zespołu [...]. Skarżony wyjaśnił, że "skarżąca od początku miała wiedzę na temat celu nagrania, formy rozpowszechniania utworu (teledysku), a także sama określiła propozycję stawki za występ na kwotę 150 zł". Materiały promujące działalność skarżonego z użyciem ww. teledysku zostały usunięte ze strony internetowej i profilu firmy skarżonego. Dane osobowe skarżącej skarżony posiada w archiwum swojej firmy w postaci pliku na dysku twardym. Skarżony poinformował o złożonym przez skarżącą cofnięciu zgody nabywców utworu, tj. członków zespołu [...], którzy uważają, że nie są stroną tego sporu. Teledysk znajduje się na kanale tego zespołu w serwisie X i jest to jedyne miejsce,

w którym obecnie znajduje się wizerunek skarżącej.

Decyzją z 23 lipca 2020 r., nr ZSPR.440.1082.2019.PR.WJB/84558/84559, Prezes UODO, działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 t.j.; dalej "k.p.a.") w związku z art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych z dnia 10 maja 2018 roku (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781; dalej "u.o.d.o.") oraz art. 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1 oraz Dz. Urz. L 127 z 23.05.2018, str. 2 ze zm,; dalej "RODO"), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie skargi skarżącej na bezprawne przetwarzanie jej danych osobowych, odmówił uwzględnienia wniosku.

Organ wskazał, że strony postępowania dokonały stosownych ustaleń dotyczących realizacji nagrania teledysku do utworu muzycznego ww. zespołu. Skarżąca świadomie wzięła udział w teledysku zrealizowanym przez skarżonego, była poinformowana o celu nagrania, formach rozpowszechniania teledysku, zapoznała się ze scenariuszem teledysku, poczyniła również stosowne przygotowania do wystąpieniu w tym teledysku. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie członków zespołu, w którym potwierdzają, że skarżąca znała i akceptowała m.in. cel nagrania teledysku oraz sposób jego rozpowszechniania. Tym samym organ uznał, że dane osobowe skarżącej zostały pozyskane przez skarżonego w związku zawarciem w przez strony tego postępowania umowy, której przedmiotem był występ skarżącej w realizowanym przez skarżonego teledysku. Organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie sporne między stronami postępowania są elementy ww. umowy, dotyczące m.in. kwestii jej odpłatności. Wskazał, że Prezes UODO nie jest organem właściwym do rozstrzygania kwestii związanych z prawidłowym (lub nie) wywiązywaniem się z umów zawieranych pomiędzy stronami w obrocie gospodarczym, wypowiedzeniem takich umów, czy też do weryfikacji sposobu wzajemnego świadczenia usług. Do kompetencji organu nie należy również ustalenie, czy zawarta przez strony postępowania umowa była odpłatna, jeżeli jest to okoliczność sporna. Takie sprawy, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r., poz. 1460; dalej "k.c."), są sprawami cywilnymi i powinny być rozpatrywane w postępowaniach prowadzonych przez sądy powszechne. Prezes UODO podał, że w związku z faktem zawarcia przez strony przedmiotowego postępowania umowy, której przedmiotem był występ skarżącej w realizowanym przez skarżonego teledysku do utworu muzycznego, przetwarzanie danych osobowych skarżącej przez skarżonego wypełnia przesłankę z art. 6 ust. 1 lit. b RODO. Dlatego nie ma podstaw do zastosowania przepisu art. 58 ust. 2 RODO.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie wniosła skarżąca.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Uwzględniając skargę sąd I instancji wskazał, że istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ w sposób poprawny uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. Sąd przytoczył art. 107 § 1 i 3 k.p.a. i omówił jak powinno wyglądać prawidłowo sporządzone uzasadnienie decyzji. Zdaniem sądu kluczową kwestią dla rozstrzygnięcia sprawy była ocena tego, jak organ uzasadnił istnienie stwierdzonej przez siebie przesłanki legalizującej, opisanej w art. 6 RODO. Jak wynika z treści uzasadnienia decyzji, za powyższą przesłankę organ uznał umowę zawartą 13 października 2018 r. pomiędzy skarżącą a skarżonym podmiotem. Taką bowiem okoliczność przywołał w części uzasadnienia decyzji, obejmującej ustalenia stanu faktycznego. Te ustalenia organ potwierdził w dalszej części uzasadnienia stwierdzeniem, że "dane osobowe skarżącej zostały pozyskane przez skarżonego w związku z zawarciem przez strony tego postępowania umowy, której przedmiotem był występ skarżącej w realizowanym przez skarżonego teledysku". Skoro organ całe swoje rozstrzygnięcie oparł na założeniu, że strony postępowania zawarły umowę, winien ową problematykę w ocenie sądu doprecyzować. Konieczność takiego precyzyjnego wyjaśnienia swoich twierdzeń przez organ była zaś tym bardziej niezbędna, gdyż strona skarżąca stanowczo zaprzeczała istnieniu takiej umowy.

Zdaniem sądu I instancji analiza skarżonego rozstrzygnięcia prowadzi do konkluzji, iż organ nie podołał jednak obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia powodów, dla jakich uznał, że strony łączyła umowa, której przedmiotem był występ skarżącej w realizowanym przez skarżonego teledysku. Przede wszystkim organ w motywach decyzji nie wyjaśnił, w jakiej formie została zawarta sporna umowa. Ma to zaś wielce istotne znaczenie dla poprawności prowadzenia postępowania dowodowego, gdyż w sytuacji zawarcia przez strony umowy w formie pisemnej, obowiązkiem organu było włączenie takiej umowy w poczet materiału dowodowego sprawy. Jeśliby zaś organ doszedł do przekonania, że umowa stron miała formę ustną, to powinien ustalić, jakie były istotne elementy owej umowy. Ustalenia te winien zaś czynić przez pryzmat zgodnej woli stron spornej umowy. Na organie ciążyłby obowiązek wielce szczegółowego wyjaśnienia tego, z jakich powodów uznał, że strony zawarły jednak umowę, której istnieniu zaprzeczała skarżąca. W tym celu organ powinien przywołać wszystkie dowody, z których wysnuł wniosek o istnieniu umowy stron. Winien także zaprezentować przeprowadzoną przez siebie analizę owych dowodów, wyjaśniając to, dlaczego jednym dał wiarę a innym odmówił przymiotu wiarygodności. W realiach faktycznych sprawy, w sytuacji gdy 13 października 2018 r. skarżąca wyraziła na piśmie zgodę na wykorzystanie swojego wizerunku, organ winien ocenić również ten dokument. Powinien wyjaśnić, czy traktuje go jako element umowy stron, czy też właśnie ten dokument uważa za faktyczną umowę zawartą pomiędzy stronami.

Zdaniem sądu I instancji powyższego efektu działań organu próżno szukać w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Z jego treści można jedynie wnioskować, ze ustalenie co do faktu zawarcia umowy pomiędzy stronami organ wywiódł z oświadczenia skarżonego oraz z oświadczeń członków zespołu [...]. Organ nie wyjaśnił jednakże tego, dlaczego powyższym oświadczeniom dał wiarę, a twierdzeniom skarżącej o niezwieraniu umowy ze skarżonym, takiej wiary odmówił. Skoro zaś nie przedstawił w uzasadnieniu decyzji sposobu swojego rozumowania i wnioskowania przy ustalaniu stanu faktycznego, to tym samym pozbawił sąd możliwości weryfikacji poprawności swojego rozumowania. Rolą sądu administracyjnego nie jest zaś domyślanie się tego, z jakich powodów organ w określony sposób ocenił dowody. Rolą tą nie jest też zastępowanie organu w powyższych działaniach.

Zdaniem sądu stwierdzone wyżej uchybienia organu, jakich dopuścił się przy dokonywaniu ustaleń faktycznych, sprawiają, iż nie jest wiadomym, czy w sposób poprawny ustalił kluczowe dla sprawy fakty. Skoro zaś brak jest pewności co do poprawności ustalonego stanu faktycznego, jako przedwczesne jawią się wnioski organu dotyczące zasadności skargi inicjującej postępowanie.

W związku z powyższym, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze. zm.; dalej "p.p.s.a."), zaś o kosztach rozstrzygnął w oparciu o art. 200 p.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł organ, zaskarżając wyrok

w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Nadto wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że w uzasadnieniu uchylonej decyzji, cyt.: "organ nie podołał (...) obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia powodów, dla jakich uznał, że strony łączyła umowa, której przedmiotem był występ skarżącej w realizowanym przez skarżonego teledysku", podczas gdy wydane przez Prezesa UODO rozstrzygnięcie zawierało wyczerpujący wywód odnoszący się do wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych rozpoznawanej sprawy administracyjnej, zgodnie z przysługującymi mu kompetencjami, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że Prezes UODO nie rozpatrzył całego materiału dowodowego oraz nie ocenił w sposób wyczerpujący spornych okoliczności rozpatrywanej sprawy administracyjnej, podczas gdy organ nadzorczy wydając rozstrzygnięcie kierował się zasadą prawdy obiektywnej oraz podjął wszelkie czynności zmierzające do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy administracyjnej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna

z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.

Oba podniesione zarzuty zostaną rozpoznane łącznie, bowiem kwestie uzasadnienia decyzji końcowej pozostają w ścisłym związku z wyczerpującym zebraniem i rozpatrzeniem materiału dowodowego oraz jego prawidłową oceną.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za niezasadne należy uznać oba zarzuty naruszenia wskazanych w ich treści przepisów.

Przebiegiem postępowania wyjaśniającego na gruncie k.p.a. rządzi zasada oficjalności. Art. 77 § 1 k.p.a., będący rozwinięciem zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., nakazuje organom administracyjnym wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, zaś art. 80 k.p.a. ocenę całego materiału dowodowego i władcze stwierdzenie, czy dana okoliczność została udowodniona. Udowodnienie wiąże się z uzyskaniem przez organ wewnętrznej pewności co do zgodności ustalonego w sprawie stanu faktycznego

z rzeczywistym przebiegiem ustalonych faktów w rzeczywistości, zwykle rzeczywistości minionej. Wewnętrzne przekonanie musi być zatem udokumentowane, na co składa się istnienie w aktach sprawy administracyjnej obiektywnego środka dowodowego (lub kilku środków dowodowych), z którego wypływają informacje o przebiegu zdarzenia lub

o przeszłym stanie rzeczy. Pewność taka uzyskiwana jest w skutek dokonania swobodnej oceny dowodów i innych materiałów zgromadzonych w toku postępowania. Ocena ta sprowadza się do stwierdzenia wiarygodności i mocy dowodowej środków dowodowych, w oparciu o które dokonano ustalenia stanu faktycznego, a w razie potrzeby na dyskwalifikacji innych środków dowodowych, co wiązać się może z brakiem ich wiarygodności lub mocy dowodowej.

Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Na samym wstępie zwrócić należy uwagę, że art. 107 § 1 k.p.a. jest wewnętrznie rozbudowany i składa się z 9 podpunktów. W takiej postaci nie jest więc możliwe odniesienie się do nieprecyzyjnego zarzutu.

W wyroku z 16 lipca 2024 r., III OSK 51/23, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "zasadniczym celem uzasadnienia aktu administracyjnego jest wykazanie, że przyjęte rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej jest wynikiem poprawnego logicznie stosowania normy prawa administracyjnego przy równoczesnym przestrzeganiu norm procesowych, skutkiem czego treść rozstrzygnięcia należy uznać za zgodną z prawem. Motywy aktu administracyjnego winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do podjęcia rozstrzygnięcia. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji aktu w postępowaniu sądowym, w toku którego nie jest możliwe uzupełnianie argumentacji sformułowanej przez organ i wyręczanie go w ten sposób z obowiązku oceny spełnienia przesłanek uzasadniających rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Konieczność prawidłowego uzasadnienia aktów stosowania prawa przez podmioty wykonujące zadania publiczne w kontekście zasady przekonywania jest także przedmiotem uwagi w prawodawstwie europejskim. Podkreśla się, że prawo strony do otrzymania uzasadnienia aktu administracyjnego jest jednym z podstawowych elementów sprawiedliwego postępowania, gwarantujących realne możliwości zaskarżenia. Prawo do powiadomienia o treści aktu oraz otrzymanie jego uzasadnienia traktowane jest w soft law europejskim jako standard rzetelnej procedury".

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela powyższe stanowisko prawne odnoszące się do wagi prawidłowego uzasadnienia decyzji administracyjnej.

Istotą uzasadnienia prawnego i faktycznego, o którym mowa w art. 107 § 3 k.p.a., jest przedstawienie toku myślenia, rozumowań i rozważań organu prowadzących do rozstrzygnięcia, co następuje przez wskazanie podstawy prawnej oraz faktycznej rozstrzygnięcia. Rozumowania w aspekcie uzasadnienia prawnego mają charakter rozumowań prawniczych prowadzonych zgodnie z zasadami rządzącymi tego rodzaju rozumowaniami i nakierowane są na wskazanie i przytoczenie formalnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Sprowadzają się on zatem do przedstawienia treści decyzji walidacyjnej i decyzji wykładniczej oraz przebiegu procesów myślowych, które doprowadziły do ich treści organ. Z kolei uzasadnienie faktyczne sprowadza się do zaprezentowania stronie myślenia skoncentrowanego na treści decyzji dowodowej przez wskazanie środków dowodowych i faktów prawotwórczych udowodnionych za pomocą poszczególnych środków oraz reguł, które pozwoliły dany środek uznać za przydatny, autentyczny, wiarygodny, czyli odpowiadający prawdzie, jak również przypisać mu moc dowodową, czyli zdolność faktyczno-prawną do bycia przez dany środek dowodowy dowodem zgodnym z prawem w konkretnej sprawie. Generalnie uzasadnienie decyzji sprowadza się do przedstawienia wywodu prawnego lub faktycznego opartego na rozumie.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko sądu I instancji, iż sporządzone w poddanej kontroli decyzji uzasadnienie nie odpowiada wymogom przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Jest to konsekwencją braku poprawnego, tj. zgodnego z art. 77 § 1 k.p.a. ustalenia stanu faktycznego sprawy, a następnie odpowiadającej wymogom art. 80 k.p.a. oceny wszystkich dowodów oraz innych materiałów zgromadzonych w toku postępowania wyjaśniającego. Istota sprawy wiąże się z ustaleniem istnienia rodzaju podstawy przetwarzania danych osobowych skarżącej.

W świetle powierzchownych ustaleń organu podstawa taka obowiązywała i miała nią być umowa, jaką zawarła skarżąca z podmiotem przetwarzającym jej dane osobowe. Rzecz jednak w tym, iż o ile skarżąca nie kwestionuje zawarcia umowy, to wskazuje na inną jej treść, a przede wszystkim na inną podstawę przetwarzania danych osobowych. Przedmiot umowy jest zaś kluczowy z punktu widzenia oceny podstawy przetwarzania danych osobowych skarżącej. Skarżąca twierdzi, że 13 października 2018 r. wyraziła zgodę na nieodpłatne przetwarzanie jej danych osobowych, w tym na wykorzystanie jej wizerunku przez skarżonego. Przedmiotowa nieodpłatna zgoda na przetwarzanie danych obejmowała wykorzystanie przez skarżonego danych osobowych skarżącej, tj. jej wizerunku, w związku z realizacją teledysku zespołu muzycznego, wykonanego do utworu muzycznego, który następnie został opublikowany na portalach internetowych. Skarżąca wskazała, że nie zawierała ze skarżonym umowy obejmującej wzięcie udziału w teledysku, w tym nie otrzymała wynagrodzenia z tytułu wystąpienia w ww. teledysku oraz z tytułu wykorzystania jej wizerunku, a otrzymana po występie kwota 150 zł była z tytułu zwrotu kosztów związanych z przygotowaniem do teledysku oraz dojazdem na plan zdjęciowy. Kwota ta stanowiła również rekompensatę za czas poświęcony przez skarżącą na m.in. zapoznanie się ze scenariuszem teledysku. Z kolei skarżony twierdzi, że zawarł 13 października 2018 r. umowę, której przedmiotem był występ w teledysku do utworu muzycznego, jego dalsze rozpowszechnianie w Internecie oraz zapłata z tego tytułu skarżącej wynagrodzenia w kwocie 150 zł. Te różnice mają kluczowe znaczenie z punktu widzenia dopuszczalności i skuteczności cofnięcia zgody na przetwarzanie danych osobowych.

W pierwszym rzędzie należy jednak wskazać na konieczność wprowadzenia porządku terminologicznego. Odróżnić należy przetwarzanie danych osobowych dokonywane na podstawie zgody osoby (art. 6 ust. 1 pkt 1 RODO) od rozpowszechniania wizerunku dokonywanego w oparciu o przepis art. 81 ust. 1 i nast. ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, zgodnie z którym rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. W braku wyraźnego zastrzeżenia zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli osoba ta otrzymała umówioną zapłatę za pozowanie. Zezwolenie na rozpowszechnianie wizerunku może być elementem umowy cywilnej jaka zawierana jest między zainteresowanymi stronami, stanowiąc część zobowiązań strony zezwalającej i udostępniającej swój wizerunek. Takiemu zezwoleniu może towarzyszyć przetwarzanie innych danych osobowych osoby, która upowszechnia wizerunek, lecz wówczas będzie ono odbywać się na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b RODO. Przetwarzanie danych osobowych i zgoda na to są instytucjami prawa administracyjnego. Z kolei zezwolenie na rozpowszechnianie wizerunku jest instytucją prawa cywilnego i nie znajdują do niej zastosowania przepisy RODO.

Jeśli w sprawie zostanie ustalone, że skarżąca wyraziła zezwolenie na rozpowszechnianie jej wizerunku w związku z występem w teledysku i było ono jednym z podstawowych jej zobowiązań kontraktowych, to dojść należy do wniosku, iż doszło do zawarcia umowy, o której mowa w art. 81 Prawo autorskie. Zgoda na rozpowszechnianie wizerunku jest wówczas treścią zobowiązania i elementem faktycznego wykonania przez nią umowy. W takim przypadku nie sposób uznać, że możliwe jest cofnięcie zgody na przetwarzanie jej danych osobowych w oparciu o przepisy RODO, gdyż te w ogóle nie znajdą zastosowania do kwestii rozpowszechniania jej wizerunku, a cofnięcie zgody na przetwarzanie danych osobowych będzie zupełnie bezprzedmiotowe. Inaczej to ujmując, jeśli treścią zobowiązania cywilnego jest zgoda na rozpowszechnienie wizerunku, to nie jest możliwe cofnięcie zgody na przetwarzanie danych osobowych w zakresie rozpowszechniania wizerunku w oparciu o przepisy RODO. Tylko skuteczne rozwiązanie w takiej sytuacji umowy może doprowadzić do ewentualnego dalszego zaprzestania korzystania z jej wizerunku. Instytucja zgody, o której mowa w art. 6 ust. 1 lit. a RODO, nie znajduje zastosowania do rozpowszechniania wizerunku dokonywanego o zezwolenie, o którym mowa w art. 81 ust. 1 prawa autorskiego.

Organ wbrew obowiązkowi wynikającemu z treści art. 77 § 1 k.p.a. nie poczynił zaś w tym zakresie niezbędnych ustaleń faktycznych. Nie jest pewne, czy umowa ta została zawarta i z kim, ani także jaka jest dokładnie jej treść. W aktach administracyjnych znajduje się pisemne zgoda skarżącej na wykorzystanie wizerunku (k. 7), lecz nie sposób ustalić, czy łączyć ją należy z umową, co do której każda ze stron ma inną ocenę w zakresie przedmiotu i treści. Ustalenie treści i przedmiotu jest zaś konieczne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zainicjowanej skargą złożoną do organu przez skarżącą. Stosownie do tych ustaleń zaktualizować może się zagadnienie ewentualnej zgody na przetwarzanie danych osobowych. Wówczas można będzie dopiero rozważać cofnięcie zgody na przetwarzanie danych osobowych na gruncie przepisów RODO. Brak wyczerpującego wyjaśnienia kluczowych okoliczności faktycznych sprawy przełożył się na niedochowanie przez organ wymogów jakim musi odpowiadać uzasadnienie decyzji końcowej. Uzasadnienie we wskazanym powyżej zakresie nie zawiera żadnych rozważań. Organ nie dysponował bowiem niezbędnym materiałem dowodowym, aby mógł prawidłowo wywiązać się z tego obowiązku, jak i nie dokonał prawidłowej oceny tych materiałów, które już zgromadził, co w konsekwencji przełożyła się na niedochowanie obowiązku prawidłowego uzasadnienia. Z tych względów zarzuty okazały się niezasadne.

Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł

o oddaleniu skargi kasacyjnej. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.