Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 509/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2024-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 49b ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.) sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Protokolant sekretarz sądowy Natalia Paulina Janowicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 5 maja 2023 r. nr WOP.7721.67.2023.AH w przedmiocie nakazu rozbiórki uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego w Suwałkach z dnia 23 marca 2023 roku numer TNB.5040.7.20.


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego w Suwałkach w oparciu o wystąpienie Z.I. - przeprowadził w dniu 18 czerwca 2020 r. kontrolę w sprawie budowy budynku gospodarczego na działce nr [...] w m. F., gm. F. Podczas kontroli stwierdzono, że na działce znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny i nowobudowany parterowy, niepodpiwniczony budynek gospodarczy o wymiarach ok. 3,25 x 4,50 m (ok. 14,63 m2), z dachem jednospadowym pokrytym blachą stalową ocynkowaną. W budynku wymurowany jest komin. Budynek zlokalizowany jest w odległości ok. od 0,7 do 0,8 m od granicy z działką nr [...] i ok. od 0,9 do 1,5 m od granicy z działką stanowiącą drogę. Organ sporządził szkic sytuacyjny i dokumentację fotograficzną. Inwestor – Z.K. - obecny podczas kontroli - okazał zgłoszenie z 24 stycznia 2011 r. o zamiarze budowy budynku gospodarczego, na którym brak jest pieczęci wpływu do organu architektoniczno-budowlanego. Inwestor nie okazał innych dokumentów potwierdzających legalność budowy przedmiotowego budynku i oświadczył, że budynek będzie ogrzewany tzw. "kozą" dlatego wykonano komin. Ponadto wskazał, że w tym miejscu, przy granicy działki stał stary drewniany budynek gospodarczy, a do budowy obecnego budynku wykorzystano stary fundament, rozbierając jego część przy ogrodzeniu. Roboty prowadzi od 2011 r.

W piśmie z 30 czerwca 2020 r. organ zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr geod. [...] w F., gm. F. oraz o terminie oględzin. Następnie 16 lipca 2020 r. przeprowadził oględziny, które generalnie potwierdziły ustalenia dokonane w czasie kontroli. Dodatkowo ustalono, że ściany budynku są murowane a więźba dachowa drewniana. Od zewnątrz budynek docieplony jest styropianem grubości 10 cm, zabezpieczonym siatką i klejem. W ścianach od strony granicy z działkami sąsiednimi brak otworów okiennych i drzwiowych. Drzwi i okno w budynku, zlokalizowane są w ścianie od strony własnej działki. Organ sporządził dokumentację fotograficzną. Z.K. - uczestniczący w oględzinach - potwierdził ustalenia organu oraz oświadczył, że nie posiada pozwolenia na wybudowanie przedmiotowego budynku, ale wg niego budowa budynku o takich wymiarach nie wymaga uzyskania takiego pozwolenia.

Po ustaleniu następców prawnych po zmarłym C.I. i S.S. organ w dniu 7 września 2021 r. przeprowadził - w obecności inwestora Z.K. - kontrolę w sprawie aktualnego stanu przedmiotowego budynku. Stwierdzono, że stan budynku nie uległ zmianie od ostatniej kontroli. Natomiast został zainstalowany w obiekcie piec CO do ogrzewania budynku mieszkalnego zlokalizowanego na tej działce. Inwestor wyjaśnił, że we wrześniu ubiegłego roku wstawił do budynku kocioł CO, a innych robót budowlanych w budynku nie wykonywał.

W oparciu o zebrany materiał dowodowy organ stwierdził, że inwestor realizuje przedmiotowy budynek gospodarczy samowolnie, bez dokonania zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 14 obecnie obowiązującej ustawy - Prawo budowlane). Postanowieniem z 9 września 2021 r., na mocy art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.) wdrożył procedurę legalizacyjną i wstrzymał inwestorowi prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku gospodarczego na działce nr geod. [...] w m. F., gm. F. oraz poinformował, że inwestor w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych może złożyć wniosek o legalizację przedmiotowego budynku gospodarczego. Ponadto poinformował inwestora, że dalsza procedura legalizacyjna będzie prowadzona po uprzednim złożeniu – w zakreślonym terminie - stosownego wniosku przez inwestora oraz poinformował o przebiegu procedury legalizacyjnej i ewentualnych konsekwencjach w przypadku nie podjęcia przez inwestora działań w celu doprowadzenie inwestycji do zgodności z przepisami prawa, tj. o nakazie rozbiórki.

Zażalenie na to postanowienie wniosły H.U. i Z.I. wskazując, że kotłownia jest niezgodna z planem i prawem i nie zgadzają się na jej usytuowanie pod oknem ich domu.

Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku postanowieniem z 21 października 2021 r., nr WOP.7722.97.2021.AH uchylił w całości to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie zastosowano przepisy legalizacyjne obowiązujące dla spraw wszczętych po 19 września 2020 r. Natomiast niniejsze postępowanie zostało z urzędu wszczęte 30 czerwca 2020 r., a zatem do spraw legalizacyjnych powinny być zastosowanie przepisy ustawy w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r.

Organ pierwszej instancji prowadząc ponownie niniejsze postępowanie, postanowieniem z 16 listopada 2021 r. nr PNB.5040.7.20, na mocy art. 49b ust. 2 ustawy - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.) w zw. z art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 471) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku gospodarczego (kat. obiektu III) na działce nr [...] w m. F., gm. F. oraz nałożył na inwestora – Z.K.o obowiązek przedłożenia - w terminie do 15 kwietnia 2022 r. - następujących dokumentów:

1. dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 ustawy - Prawo budowalne, tj.:

- szkiców i rysunków wybudowanego obiektu (rzut, przekrój, elewacje), sporządzonych przez inwestora,

- oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowalne;

2. projektu zagospodarowania działki nr [...] w m. F., gm. F., sporządzonego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane;

3. zaświadczenia Wójta Gminy F. o zgodności budowy ww. obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.

Organ pouczył inwestora, że po spełnieniu warunków ww. postanowienia, a następnie wniesieniu opłaty legalizacyjnej będzie możliwa legalizacja przedmiotowego budynku. Natomiast w przypadku gdy inwestor nie wykona nałożonych obowiązków lub nie uiści opłaty legalizacyjnej organ zobowiązany będzie do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę.

Żadna ze stron postępowania nie złożyła zażalenia na to postanowienie.

Inwestor przedłożył w dniu 1 lutego 2023 r. oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane i decyzję z 7 października 2022 r. Wójta Gminy F. o warunkach zabudowy, a w dniu 6 lutego 2023 r. – sporządzony w styczniu 2023 r. przez posiadającego uprawnienia budowlane mgr inż. arch. R.W. - projekt zagospodarowania terenu wraz z rysunkami (elewacje i przekroje) przedmiotowego budynku.

Następnie w piśmie z 23 lutego 2023 r. Z.K. - reprezentowany przez córkę W.K. - poinformował o rezygnacji z legalizacji budynku gospodarczego na działce nr [...] w F., z uwagi na wysokie koszty przebudowy przyłącza oraz że w związku z tym nie będzie uzupełniał przedłożonego projektu zagospodarowania działki.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego Suwałki decyzją z 23 marca 2023 r. nr PNB.5040.7.20, na mocy art. 49b ust. 1 i ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.) oraz art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 471), nałożył na Z.K. obowiązek wykonania rozbiórki budynku gospodarczego o wym. 4,50 x 3,25 m, wybudowanego samowolnie na działce o nr geod. [...] w miejscowości F., gm. F. W uzasadnieniu tej decyzji po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy organ pierwszej podał, że 6 lutego 2023 r. zostały przedłożone dokumenty wymienione w postanowieniu z 16 listopada 2020 r. Stwierdzono jednak, że są one niekompletne, posiadają nieścisłości. W związku z tym poinformowano inwestora, że organ wyda postanowienie nakładające obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W dniu 23 lutego 2023 r. inwestor oświadczył, że nie będzie uzupełniał przedłożonych dokumentów oraz, że rezygnuje z legalizacji tego budynku. Organ pierwszej instancji ocenił, że powyższe oznacza, że nie zostały spełnione przesłanki do legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej w oparciu o przepis 49b ust. 2 ustawy. W takim przypadku organ nadzoru budowlanego zobligowany był do nałożenia obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku.

Odwołanie od tej decyzji złożył inwestor – Z.K.

Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku decyzją z 5 maja 2023 r. nr WOP.7721.67.2023.AH utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że zasadnie nakazano rozbiórkę przedmiotowego budynku z uwagi na fakt, że inwestor przedłożył w dniu 1 lutego 2023 r. i w dniu 6 lutego 2023 r. dokumenty, które po sprawdzeniu przez organ pierwszej instancji okazały się niekompletne, oraz złożył pismo z 23 lutego 2023 r., w którym poinformował o rezygnacji z legalizacji budynku gospodarczego. Z uwagi na fakt, że inwestor odstąpił od legalizacji samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego zasadnie, na mocy art. 49b ust. 1 ustawy nakazano jego rozbiórkę. Wskazano przy tym, że nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony jedynie wówczas, gdy inwestor nie podejmie kroków zmierzających do legalizacji obiektu, nie przedłoży kompletu dokumentów wymaganych ostatecznym postanowieniem, nie wniesie opłaty legalizacyjnej bądź odstąpi od legalizacji - z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Podkreślono, że legalizacja samowoli budowlanej jest prawem, a nie obowiązkiem inwestora. Z prawa tego inwestor może, ale nie musi korzystać. Organ nie ma obowiązku legalizacji samowoli budowlanej wbrew woli strony.

Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego wniósł Z.K. i podniósł, że chciałby zalegalizować przedmiotowy budynek, gdyż jest to jedyne źródło ciepła jego i jego dzieci. Piec jest ekologiczny, dlatego nie powinien przeszkadzać sąsiadce, która pali węglem.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo w odpowiedzi na wezwanie sądu z 13 listopada 2023 r. do nadesłania kompletnej dokumentacji w sprawie, potwierdzającej weryfikację przedłożonych przez inwestora dokumentów legalizacyjnych, bądź w przypadku braku dokumentacji złożenie wyjaśnień w tym zakresie organ wyjaśnił, że zgodnie z pismem z 23 listopada 2023 r. znak: PNB.5140.22.23 (PNB.5040.7.20) PINB PZ Suwałki w przedłożonych przez Z.K. dokumentach legalizacyjnych stwierdzono:

1. brak oświadczenia projektanta o sporządzeniu projektu zagospodarowania terenu w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej;

2. projekt zagospodarowania terenu został sporządzony niezgodnie z rozporządzeniem w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, ponieważ:

- w części opisowej projektu zagospodarowania terenu nie zawarto informacji o obszarze oddziaływania legalizowanego budynku oraz spełnienia wymagań w zakresie p.poż.,

- część rysunkowa projektu zagospodarowania terenu została sporządzona na kopii mapy zasadniczej, a winna być sporządzona na aktualnej mapie do celów projektowych lub jej kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem przez projektanta,

- w części rysunkowej projektu zagospodarowania nie określono obszaru oddziaływania legalizowanego budynku.

3. legalizowany budynek gospodarczy zlokalizowany jest w odległości około 0,60 m od granicy działki sąsiedniej nr geod. 1926/2. Takie usytuowanie budynku narusza przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (§ 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia);

4. inwestor przedłożył jedynie szkice przedstawiające legalizowany budynek. Nie przedłożył natomiast dokumentów określających niezbędne do wykonania roboty budowlane, w celu doprowadzenia budynku do zgodności z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także spełnienia wymagań bezpieczeństwa pożarowego, ze względu na takie zlokalizowanie tego obiektu.

Organ podniósł, że o niezgodności legalizowanego budynku gospodarczego z warunkami technicznymi Z.K.był informowany także przez autora projektu zagospodarowania terenu. Powyższe znajduje potwierdzenie w piśmie z 6 lutego 2023 r. (karta 193 akt pierwszej instancji). Ponadto organ pierwszej instancji potwierdził, że wymagane postanowieniem z 16 listopada 2021 r. dokumenty legalizacyjne były dostarczane przez Z.K. do organu w dniu 1 lutego 2023 r. i w dniu 6 lutego 2023 r. (co znajduje potwierdzenie w aktach organu powiatowego), a na okoliczność weryfikacji przedkładanych przez zobowiązanego dokumentów legalizacyjnych nie były sporządzane notatki służbowe.

W piśmie procesowym z 25 października 2023 r. pełnomocniczka uczestniczki postępowania H.U. wniosła o oddalenie skargi. Wskazała, że nie podjęcie przez inwestora skutecznych działań prowadzących do legalizacji obiektu skutkować musiało koniecznością wydania nakazu rozbiórki. Inwestor nie przedłożył kompletu wymaganych dokumentów a następnie w piśmie z 23 lutego 2023 r. zrezygnował z legalizacji. Podzielono stanowisko organu, że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem a uprawnieniem inwestora.

Z kolei pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z 31 października 2023 r. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umożliwienie skarżącemu legalizacji przedmiotowego budynku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest decyzja Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego w Suwałkach nakazującą inwestorowi – Z.K. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o wym. ok. 4,50 x 3,24 m zlokalizowanego na działce nr ewid. gr. [...] w m. F., gm. F.

Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowił art. 49b ust. 1 i 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 682) oraz art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 471).

Ze wskazanej podstawy prawnej wynika, że w sprawie zastosowano przepis art. 49b ust. 1 i 3 w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie w dniu 19 września 2020 r. ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, ze względu na art. 25, który nakazuje stosować przepisy dotychczasowe do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie noweli. Jako, że niniejsze postępowanie administracyjne wszczęte zostało 30 czerwca 2020 r. stwierdzić należy, że zastosowana podstawa prawna jest prawidłowa.

Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego na przedmiotowej działce znajduje się parterowy, niepodpiwniczony budynek gospodarczy o wymiarach ok. 3,25 x 4,50 m (ok. 14,63 m2), z dachem jednospadowym pokrytym blachą stalową ocynkowaną. W budynku wymurowany jest komin. Budynek zlokalizowany jest w odległości ok. od 0,7 do 0,8 m od granicy z działką nr [...] i ok. od 0,9 do 1,5m od granicy z działką stanowiącą drogę. Ściany budynku są murowane a więźba dachowa drewniana. Od zewnątrz budynek docieplony jest styropianem grubości 10 cm, zabezpieczonym siatką i klejem. W ścianach od strony granicy z działkami sąsiednimi brak otworów okiennych i drzwiowych. Drzwi i okno w budynku, zlokalizowane są w ścianie od strony własnej działki. W budynku zainstalowany jest piec CO do ogrzewania budynku mieszkalnego zlokalizowanego na tej działce.

W sprawie niniejszej nie ma sporu odnośnie tego, że budynek ten powstał samowolnie bez uprzedniego wymaganego zgłoszenia. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy (w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r.) pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Wymaga zaś zgłoszenia o czym stanowi art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zgodnie z tą regulacją zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 (...) pkt 1a-2b (...). W takiej sytuacji prawidłowo organy nadzoru budowlanego wdrożyły tryb określony w art. 49b ustawy.

Zgodnie z art. 49b ust. 2 ustawy jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie:

1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4;

2) projektu zagospodarowania działki lub terenu;

3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.

Przepis art. 49b ust. 3 ustawy stanowi, że w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1, czyli wydaje się decyzję o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego.

Z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że przesłankę nakazu rozbiórki obiektu budowlanego stanowi niespełnienie obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, określonych w postanowieniu wydanym na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy.

W sprawie niniejszej nie mamy do czynienia z taką sytuację, albowiem inwestor przedłożył wszystkie dokumenty legalizacyjne. Z uzasadnień organów obydwu instancji wynika, że przepis art. 49b ust. 3 ustawy został zastosowany nie dlatego, że inwestor nie spełnił obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych ale dlatego, że 23 lutego 2023 r. oświadczył, że rezygnuje z legalizacji budynku. Oświadczenie to organy potraktowały jako odstąpienie przez inwestora od legalizacji i stwierdziły, że nie mogą jej prowadzić wbrew woli strony.

W ocenie sądu decyzja nakazująca rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego została wydana przedwcześnie. Z jednej strony istotnie zgodzić się należy z organem, że legalizacja obiektu budowlanego powstałego w warunkach samowoli budowlanej jest wyłącznie uprawnieniem a nie obowiązkiem inwestora. Z drugiej strony orzeczenie nakazu rozbiórki może być wydane wówczas, gdy organ ustali w sposób jednoznaczny, że wykorzystanie procedury legalizacyjnej nie było skuteczne, a bezczynność inwestora powoduje konieczność rozbiórki obiektu budowlanego. W sprawie niniejszej inwestor nie był bezczynny, albowiem przedłożył wymaganą dokumentację. Organ pierwszej instancji w swoim uzasadnieniu podał, że dokumentacja jest jednak niekompletna, posiada nieścisłości. W związku z tym poinformowano inwestora, że zostanie wydane postanowienie nakładające obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Ostatecznie postanowienie takie nie zostało wydane. Zamiast tego priorytetowe znaczenie nadano oświadczeniu inwestora, że rezygnuje z legalizacji. Pomimo tego, że legalizacja jest prawem inwestora i nie można jej prowadzić wbrew jego woli, to zdaniem sądu, bez uprzedniego formalnego wezwania inwestora do uzupełnienia przedłożonych dokumentów, oświadczenie o rezygnacji z legalizacji nie mogło mieć w sprawie żadnego znaczenia. Przesłanka niespełnienia obowiązku przedłożenia dokumentacji legalizacyjnej, o której mowa w art. 49b ust. 3 ustawy, nie zachodzi w sytuacji gdy inwestor przedkłada wymaganą dokumentację ale z brakami. W takiej sytuacji powinno być wydane formalne postanowienie wzywające inwestora do uzupełninia konkretnie wskazanych braków dokumentacji w zakreślonym przez organ terminie ze wskazaniem rygoru niewykonania tego obowiązku. Brak zastosowania przez organy trybu formalnego i oparcie rozstrzygnięcia sprawy prowadzonej z urzędu na treści oświadczenia strony skutkowało tym, że dysponentem sprawy była strona a nie organ. W stanie prawnym, mającym zastosowanie w sprawie niniejszej, wszczęcie postępowania w trybie art. 49b ustawy nie było uzależnione od wniosku inwestora. Postępowanie to organ prowadził z urzędu i wola inwestora nie mogła mieć wpływu na czynności organu podejmowane w tym postępowaniu.

Sąd marginalnie zaznacza, że dopiero na skutek zmian wprowadzonych w ustawie – Prawo budowlane, które weszły z dniem 19 września 2020 r. postępowanie legalizacyjne jest postępowaniem na wniosek. W art. 48a ust. 1 ustawy ustalono 30-dniowy termin dla inwestora do złożenia wniosku o legalizację. Aktualnie to inwestor jest gospodarzem wniosku o legalizację i stosownie do art. 48a ust. 2 ustawy może go cofnąć do wydania decyzji. Jeżeli wniosek nie zostanie złożony wówczas organ nadzoru budowlanego wydaje nakaz rozbiórki (art. 49e pkt 1 ustawy). Taki sam skutek ma wycofanie wniosku (art. 49e pkt 2 w zw. z art. 48a ust. 2 ustawy). Jeżeli jednak inwestor złoży wniosek o legalizację, organ nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego postępowania ma obowiązek wdrożyć procedurę legalizacyjną. Procedura legalizacyjna rozpoczyna się od wydania postanowienia, w którym nakłada się obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Nieprzedłożenie dokumentacji legalizacyjnej w określonym terminie skutkuje rozbiórką (art. 49e pkt 3 ustawy). Tak ukształtowany tryb postępowania nie miał jednak zastosowania w sprawie niniejszej. W sprawie niniejszej postępowanie legalizacyjne toczyło się z urzędu. W przypadku przedłożenia przez inwestora dokumentów legalizacyjnych z brakami należało wezwać go formalnie do uzupełnienia tej dokumentacji. Dopiero w przypadku nie uzupełninia tej dokumentacji mógł być zastosowany rygor rozbiórki. Bez uprzedniego wyczerpania tego trybu, nakaz rozbiórki wydany na podstawie art. 49b ust. 3 (w brzmieniu przed 19 września 2020 r.), nie mógł być oparty na oświadczeniu inwestora o rezygnacji z legalizacji. Tym bardziej, że okoliczności sprawy niniejszej dowodzą, że ostateczną i rzeczywistą intencją inwestora jest legalizacja przedmiotowego budynku gospodarczego. Świadczy o tym fakt przedłożenia kompletu dokumentacji legalizacyjnej, złożenie odwołania od decyzji rozbiórkowej i skargi do sądu administracyjnego wraz z wnioskiem o legalizację budynku gospodarczego.

Z tych wszystkich względów sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.). Rozpoznając sprawę ponownie organy uwzględnią wytyczne co do dalszego postępowania wyrażone w niniejszym uzasadnieniu.