Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 375/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59, art. 64c par. 5, par. 6
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Dnia 25 sierpnia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), , Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 sierpnia 2020 roku sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu zażalenia A.S. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 17 § 1, art. 18 i art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.), dalej u.p.e.a., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. prowadził wobec A.S. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 17 stycznia 2014 r., nr [...] oraz z dnia 24 lutego 2014 r., nr[...].

Na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 17 stycznia 2014 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. skierował do Ax. zawiadomienie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem. Ww. zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 15 kwietnia 2014 r., natomiast zobowiązanemu zawiadomienie wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego zostało doręczone w dniu 22 kwietnia 2014 r.

W piśmie z dnia 23 kwietnia 2014 r. Ax. poinformował o przeszkodzie w prowadzeniu egzekucji spowodowanej brakiem środków przekraczających kwotę wolną od zajęcia oraz o zbiegu egzekucji.

Z kolei, na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 24 lutego 2014 r. organ egzekucyjny skierował do Ax. zawiadomienie z dnia 15 października 2014 o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem. Ww. zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 23 października 2014 r., natomiast zobowiązanemu zawiadomienie wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego zostało doręczone w dniu 5 listopada 2014 r.

W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie w piśmie z dnia 28 października 2014 r. Ax. poinformował o przeszkodzie w prowadzeniu egzekucji spowodowanej brakiem środków przekraczających kwotę wolną od zajęcia.

W dniu 30 czerwca 2016 r. do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł-G wpłynęło pismo Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 czerwca 2016 r. informujące, że A.S. w dniu 23 czerwca 2016 r. dokonał wpłaty na poczet należności objętych ww. tytułami wykonawczymi i po rozliczeniu wpłaty saldo należności wynosi 0,00 zł.

Pismem z dnia 26 lutego 2019 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł-G poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., że zgodnie z Centralnym Rejestrem Podmiotów Krajowej Ewidencji Podatników aktualny adres zamieszkania A.S. to: W., A. 11. W związku z powyższym Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł-G przekazał tytuły wykonawcze celem prowadzenia dalszego postępowania egzekucyjnego zgodnie z właściwością miejscową do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.

W wyniku skierowania do Ax. zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem z dnia 4 kwietnia 2014 r. oraz z dnia 15 października 2014 r. powstały koszty egzekucyjne w wysokości 434,20 zł.

W celu ich wyegzekwowania organ egzekucyjny skierował do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. zawiadomienie z dnia 16 kwietnia 2019 r. o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone organowi w dniu 23 kwietnia 2019 r., natomiast zobowiązanemu w dniu 2 maja 2019 r.

W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. w piśmie z dnia 26 kwietnia 2019 r. poinformował o zbiegu egzekucji wskazując, że właściwym do prowadzenia egzekucji z uwagi na pierwszeństwo dokonania zajęcia jest Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Ł.-Ś. –A.K.

W dniu 21 maja 2019 r. do Urzędu Skarbowego w S. wpłynęło pismo A.S. zatytułowane "Skarga na zajęcie komornicze/Sprzeciw". W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zajęcie świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego, ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej z dnia 16 kwietnia 2019 r. jest "niesłuszne, nieprawdziwe i nienależne". Wyjaśnił, że spłacił w całości zobowiązanie wobec Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazując również na przedawnienie przedmiotowych należności.

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. oddalił skargę na czynność egzekucyjną jako nieuzasadnioną, natomiast postanowieniem z tej samej daty o nr [...] pozostawił bez rozpatrzenia zarzut przedawnienia z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia ww. środka zaskarżenia. Powyższe postanowienia zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 26 czerwca 2019 r.

Na powyższe postanowienia A.S. złożył zażalenie, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Wskazał, że ze względu zły stan zdrowia do dnia 30 maja 2019 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. Podał, że zaskarżone postanowienia są niesłuszne, nieuczciwe i niesprawiedliwe, ponieważ spłacił całe zobowiązanie wobec Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a koszty egzekucyjne nie powstały. Zobowiązany stwierdził, że nie posiadał żadnego rachunku bankowego, który można byłoby zająć. Do zażalenia załączył zaświadczenie lekarskie z dnia 23 kwietnia 2019 r. obejmujące okres niezdolności do stawienia się na wezwania Sądu Okręgowego w Sieradzu, Sądu Rejonowego w Sieradzu, Sądu Rejonowego dla Warszawy - Woli i Sądu Rejonowego dla Łodzi - Śródmieścia do dnia 31 maja 2019 r.

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. uchylił w całości zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r., nr [...] i odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia.

Z kolei postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2019 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. uchylił w całości zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r., nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zaskarżone rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego zostało wydane z naruszeniem przepisów k.p.a., ponieważ Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. nie wyjaśnił intencji skarżącego przesądzając, że pismo z dnia 15 maja 2019 r. stanowi zarzut wniesiony w trybie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Pismem z dnia 30 sierpnia 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. zwrócił się do skarżącego o sprecyzowanie treści żądania zawartego w piśmie z dnia 15 maja 2019 r. zatytułowanego ,,Skarga na zajęcie komornicze/Sprzeciw".

W odpowiedzi na powyższe wezwanie w piśmie z dnia 18 września 2019 r. A.S. poinformował, że ww. pismo stanowi skargę oraz wniosek o umorzenie postępowania.

W dniu 4 października 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. skierował do Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wezwanie do wypowiedzenia się w charakterze uczestnika postępowania w przedmiocie zarzutów podnoszonych przez zobowiązanego we wniosku z dnia 15 maja 2019 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 17 stycznia 2014 r. oraz z dnia 24 lutego 2014 r. wystawionych przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz w przedmiocie odpowiedzialności za koszty egzekucyjne powstałe w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułów wykonawczych.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w piśmie z dnia 22 października 2019 r. przedstawił stan faktyczny należności objętych ww. tytułami wykonawczymi wskazując, że w świetle art. 64 § 8 u.p.e.a., ewentualnymi kosztami egzekucyjnymi należy obciążyć zobowiązanego.

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 17 stycznia 2014 r. oraz z dnia 24 lutego 2014 r. wystawionych przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ egzekucyjny wyjaśnił, że zgodnie z art. 64c § 6 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne prowadzone jest nadal na podstawie ww. tytułów wykonawczych, w celu wyegzekwowania kosztów egzekucyjnych powstałych w toku postępowania. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, na skutek dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych powstały koszty egzekucyjne w łącznej wysokości 434,20 zł, które zostały ustalone zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 oraz § 6 u.p.e.a., a które co do zasady obciążają zobowiązanego. Organ egzekucyjny wskazał również, że obowiązek zapłaty kosztów egzekucyjnych powstałych w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułów wykonawczych nadal istnieje, jest wymagalny, nie został umorzony ani nie wygasł na skutek zapłaty wierzycielowi kwoty należności głównej określonej w każdym z ww. tytułów wykonawczych. Egzekwowany obowiązek został określony zgodnie z treścią obowiązku wynikającego bezpośrednio z przepisu prawa, nie zachodzi przy tym błąd co do osoby zobowiązanego, a egzekucja kosztów nadal może być prowadzona wobec zobowiązanego – A.S. na podstawie dotychczasowych tytułów wykonawczych. Zdaniem organu egzekucyjnego w sprawie nie zachodzi również żadna z pozostałych przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego wymieniona w treści art. 59 § 1 u.p.e.a. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 14 stycznia 2020 r.

Na powyższe postanowienie A.S. złożył zażalenie, w którym podniósł, że zaskarżone postanowienie jest nieuczciwe i niesprawiedliwe i narusza zasady współżycia społecznego. Wskazał również, że spłacił swój dług więc nikomu nie jest nic winien, a wierzyciel, czy też organ egzekucyjny nie poniósł żadnych strat czy też jakichkolwiek kosztów.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 25 lutego 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że w odpowiedzi na zawiadomienia z dnia 4 kwietnia 2014 r. oraz z dnia 15 października 2014 r. Bank Ax. poinformował organ egzekucyjny o przeszkodzie w realizacji przedmiotowych zajęć z uwagi na zbieg egzekucji ze wskazanym ww. pismach organem. Powyższe oznacza, że wbrew twierdzeniom skarżącego, że nie posiadał rachunku bankowego, który organ egzekucyjny mógłby zająć, zobowiązany posiadał rachunek bankowy w Ax., o czym świadczą wskazane odpowiedzi banku. Dokonane przez organ egzekucyjny, powyżej wymienione czynności spowodowały powstanie w analizowanej sprawie kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie 434,20 zł.

Zgodnie z art. 64c § 1 u.p.e.a. koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Obciążeniu kosztami postępowania egzekucyjnego odpowiada zatem obowiązek ich uiszczenia, który zgodnie z art. 64c § u.p.e.a, podlega przymusowemu wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W myśl art. 64c § 6 u.p.e.a., koszty egzekucyjne powstałe w egzekucji należności pieniężnej są dochodzone na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na tę należność, a zapłata egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, zgodnie z art. 64 § 8 u.p.e.a., nie zwalnia od obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne i wydatków egzekucyjnych.

Z akt analizowanej sprawy wynika, że w dniu 30 czerwca 2016 r. do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł-G wpłynęło pismo Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 czerwca 2016 r., informujące, że skarżący w dniu 23 czerwca 2016 r. dokonał wpłaty na poczet należności objętych tytułami wykonawczymi z dnia 17 stycznia 2014 r. oraz z dnia 24 lutego 2014 r. i po rozliczeniu ww. wpłaty saldo należności wynosi 0,00 zł. Powyższe oznacza, że skarżący dokonał zapłaty egzekwowanej od niego należności, już w trakcie postępowania egzekucyjnego, po dokonaniu czynności egzekucyjnych. Jednakże, zgodnie z powyżej wskazanym art. 64 § 8 u.p.e.a., zapłata egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych nie zwalnia od obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne i wydatków egzekucyjnych.

Zdaniem organu zapłata egzekwowanej należności wraz z odsetkami nie może skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego, w sytuacji, gdy organ egzekucyjny, tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. nie uzyskał kwot na pokrycie kosztów egzekucyjnych powstałych w toku postępowania. Umorzenie przedmiotowego postępowania uniemożliwiłoby bowiem dochodzenie należnych organowi egzekucyjnemu kosztów egzekucyjnych. Istotą umorzenia postępowania jest zakończenie postępowania egzekucyjnego, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku, wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie wiąże się z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi jego dalsze prowadzenie, takie natomiast przeszkody w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Z akt niniejszej sprawy nie wynika aby wystąpiło jakiekolwiek zdarzenie mające wpływ na byt prawny przedmiotowych kosztów, jak również aby w analizowanej sprawie zaistniały przesłanki wskazane w art. 64c § 2-4 u.p.e.a., tj. powodujące obciążenie kosztami egzekucyjnymi wierzyciela. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 64c § 1 u.p.e.a. przedmiotowe koszty obciążają zobowiązanego i mogą być od niego dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym. Obecnie wobec A.S. prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na podstawie ww. tytułów wykonawczych w celu wyegzekwowania kosztów egzekucyjnych powstałych w toku prowadzonego przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego, a zatem brak jest podstawy do umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podtrzymując argumentację przedstawioną w zażaleniu podkreślił, że spłacił już swój dług wobec Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Podał, że utrzymuje się ze świadczenia rentowego w wysokości 840 zł, a w jego ocenie zarówno wierzyciel, jak i organ egzekucyjny nie ponieśli w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym żadnych kosztów, ponieważ, jak podkreślił skarżący wówczas nie posiadał już konta, na które powołuje się organ. Odwołując się do zasad współżycia społecznego skarżący nadmienił również, że stracił firmę, zdrowie, rodzinę i nadal egzekwuje się od niego środki pieniężne, których nie posiada z uwagi na trudną sytuację materialną, w której się obecnie znajduje.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych aktów z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Dokonując kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 p.p.s.a.

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, zaś podniesione w skardze zarzuty nie są uzasadnione.

Sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Istota sporu w rozpatrywanej sprawie, sprowadzała się do oceny istnienia podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 17 stycznia 2014 r., nr [...] oraz z dnia 24 lutego 2014 r., nr [...].

Poza sporem pozostaje prowadzenie egzekucji wyłącznie w celu wyegzekwowania powstałych w trakcie trwania postępowania egzekucyjnego kosztów.

W tak zarysowanym sporze Sąd przyznał rację organom uznając, że nie było w tej sprawie przesłanek warunkujących wydanie postanowienia o umorzeniu postępowanie egzekucyjnego.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest jego przerwanie oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu tego postępowania. Instytucja ta ma na celu zakończenie postępowania egzekucyjnego, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że nie jest realizowany jego cel. W literaturze wskazuje się, że umorzenie wiąże się z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi dalsze jego prowadzenie (por.: P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Warszawa 2008, s. 203).

Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego mogą pojawić się zarówno w trakcie postępowania egzekucyjnego, jak i jeszcze przed jego wszczęciem. Umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić na wniosek wierzyciela, z urzędu, a także na skutek inicjatywy zobowiązanego.

Umorzenie postępowania egzekucyjnego może być zarówno obligatoryjne jak i fakultatywne. W pierwszym przypadku wystąpienie określonych w ustawie okoliczności rodzi obowiązek umorzenia postępowania, w drugim zaś, zaistnienie przesłanek wskazanych w ustawie, jedynie uprawnia organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Przyczyny uzasadniające umorzenie zostały enumeratywnie wymienione w art. 59 u.p.e.a. W przepisie tym określono zamknięty katalog przesłanek obligujących organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z dyspozycją art. 59 u.p.e.a. organ egzekucyjny umarza postępowanie jeżeli: 1) obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania, 2) obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

W przypadkach wskazanych w § 1 organ ma obowiązek umorzyć postępowanie egzekucyjne zawsze, gdy poweźmie wiadomość o wystąpieniu którejkolwiek z przesłanek wymienionych w pkt 1-10.

Zadaniem Sądu przy dokonywaniu oceny czy organy egzekucyjne zasadnie odmówiły umorzenia postępowania egzekucyjnego, jest rozważenie zaistnienia przesłanki uzasadniającej umorzenie postępowania egzekucyjnego. Strona wnosząc o jego umorzenie domagała się umorzenia postępowania prowadzonego wyłącznie celem wyegzekwowania powstałych kosztów egzekucyjnych przypisanych w/w tytułom wykonawczym. Strona podniosła, że prowadzenie postepowania egzekucyjnego jest niesłuszne, nieuczciwe i niesprawiedliwe, ponieważ spłaciła całe zobowiązanie wobec Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a koszty egzekucyjne nie powstały. Zobowiązany stwierdził bowiem, że nie posiadał żadnego rachunku bankowego, który można byłoby zająć.

Jak wyżej wskazano przepis art. 59 § 1 u.p.e.a. daje zobowiązanemu możliwość wnioskowania o umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyn w nim enumeratywnie wymienionych. Nie może i nie stanowi o rozstrzygnięciu wysokości kosztów egzekucyjnych i prawidłowości ich naliczenia.

Należy w tym miejscu podkreślić, że pod pojęciem obowiązku określonego w art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. nie można rozumieć kosztów egzekucyjnych. Zatem sam fakt spłacenia całego zadłużenia pozostaje bez wpływu na obowiązek i możliwość egzekwowania powstałych kosztów egzekucyjnych.

Sąd wskazuje, że postępowanie egzekucyjne i związana z nim konieczność działań podejmowanych przez organ egzekucyjny była następstwem uchylania się skarżącego od wykonania nałożonego na niego obowiązku. W sprawie poza sporem jest, że zobowiązany nie zapłacił w terminie ciążących na min względem Prezesa ARiMR należności, czego skutkiem było uruchomienie egzekucji i podjęcie czynności egzekucyjnych powodujących powstanie kosztów egzekucyjnych. W tym miejscu należy podnieść, że jak wynika z akt sprawy w wyniku skierowania do Ax. zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem z dnia 4 kwietnia 2014 r. oraz z dnia 15 października 2014 r. powstały koszty egzekucyjne w wysokości 434,20 zł.

Jak ustaliły organy, nie jest tak jak twierdzi skarżący, że nie posiadał w dacie dokonania zawiadomień żadnego rachunku bankowego, który można byłoby zająć. Przeczy temu znajdująca się w aktach sprawy korespondencja organu z bankiem, a mianowicie w piśmie z dnia 23 kwietnia 2014 r. Ax. poinformował, że na rachunku bankowym dłużnika A.S. wystąpił zbieg egzekucji z Urzędem Skarbowym w S. (karta 12 akt administracyjnych), a w piśmie z dnia 28 października 2014 r. Ax. poinformował o przeszkodzie w prowadzeniu egzekucji spowodowanej brakiem środków przekraczających kwotę wolną od zajęcia na rachunku (karta 24 akt administracyjnych).

Na podstawie art. 64c § 5 u.p.e.a. egzekucja kosztów egzekucyjnych następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z treścią art. 64c § 6 u.p.e.a. koszty egzekucyjne powstałe w egzekucji należności pieniężnej są dochodzone na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na tę należność. Z przytoczonych przepisów wynika zatem, że obowiązek uiszczenia kosztów postępowania egzekucyjnego podlega egzekucji administracyjnej. Zasadę przy tym stanowi, że koszty postępowania egzekucyjnego obciążają zobowiązanego. Obciążeniu kosztami postępowania egzekucyjnego odpowiada obowiązek ich uiszczenia, który może podlegać przymusowemu wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z tym tylko zastrzeżeniem, że na podstawie art. 64c § 5 in fine u.p.e.a., przy egzekucji kosztów egzekucyjnych nie pobiera się opłat za czynności egzekucyjne. Podkreślić przy tym należy, że w zakresie opłat za czynności egzekucyjne (art. 64 § 1 u.p.e.a,) oraz opłat manipulacyjnych (art. 64 § 6 u.p.e.a.) ustawodawca stanowi wprost o obowiązku ich uiszczenia, który to obowiązek podlega egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Takim samym obowiązkiem jest obowiązek zapłaty poniesionych wydatków egzekucyjnych. Zgodnie bowiem z art. 64c § 1 u.p.e.a. opłaty i wydatki egzekucyjne składają się na koszty egzekucyjne; koszty egzekucyjne na podstawie powołanego przepisu obciążają zobowiązanego. Tym samym, ponoszenie kosztów egzekucyjnych wprost wynika z przepisu prawa, zaś egzekucja kosztów egzekucyjnych następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Przedmiotem rozpoznania, zainicjowanego wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego, nie można było zatem uczynić legalności działania organów egzekucyjnych w zakresie naliczenia kosztów egzekucyjnych. Pobór i wysokość opłat egzekucyjnych określony został w art. 64 § 1 – § 10 u.p.e.a. Kwestionowanie zatem zasadności oraz wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych powinno nastąpić w odrębnym postępowaniu przewidzianym w powyższych przepisach. Nie może natomiast stanowić przedmiotu rozpoznania w odrębnej sprawie z zakresu postępowania egzekucyjnego, jaką stanowiło umorzenie na wniosek zobowiązanego postępowania egzekucyjnego dotyczącego kosztów egzekucyjnych.

W konsekwencji Sąd uznał, że zapłata przez zobowiązanego w dniu 23 czerwca 2016 r. egzekwowanej od niego należności, już w trakcie postępowania egzekucyjnego, po dokonaniu czynności egzekucyjnych, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego, a powstałe w wyniku dokonania tych czynności koszty egzekucyjne, jeżeli obciążają one zobowiązanego, mogą być egzekwowane w trybie określonym w art. 64c § 6 u.p.e.a.

Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, sąd stwierdza, że stosownie do kognicji sądów administracyjnych, sądy te oceniają legalność podejmowanych przez organy rozstrzygnięć w kontekście obowiązujących przepisów prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że sąd administracyjny, co do zasady, nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do jej istoty, a jedynie ocenia, czy postępowanie przed organami przeprowadzono prawidłowo, oraz czy wydany akt pozostaje w zgodzie z prawem. Co istotne, sąd administracyjny nie ocenia zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego słuszności bądź też celowości oraz nie rozpatruje sprawy, kierując się zasadami współżycia społecznego. Wobec powyższego podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia przez organy zasad współżycia społecznego nie mógł zostać uwzględniony przez sąd.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

D.Cz.