Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 735/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 228 par 1 pkt 2 i par 2.
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 28 listopada 2023 rok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.), Asesor WSA Grzegorz Potiopa, , po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 13 lipca 2023 r. nr SKO.4140.435.2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 lipca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm. – dalej jako: O.p.) stwierdziło, iż odwołanie J. T. od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 29 marca 2023 r. ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2023 rok, zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania.

Decyzją z dnia 29 marca 2023 roku nr DFP-Fn-IV.3120.5.0223437.2023, doręczoną listem poleconym nr [...] dalej organem pierwszej instancji, ustalił J. T. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości położonej w Ł., ul. [...], działka nr [...] w obrębie [...], za 2023 rok w kwocie 6.303,00 zł. Listem poleconym nr [...], nadanym 18 maja 2023 roku, adwokat P. K., występujący w imieniu J. T., złożył odwołanie od zaskarżonej decyzji. Organ pierwszej instancji przesłał do SKO odwołanie wraz z aktami sprawy w dniu 7 czerwca 2023 roku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi pismem z dnia 20 czerwca 2023 roku wezwało adwokata P. K. do przesłania w szczególności pełnomocnictwa. Brak ten został uzupełniony w dniu 13 lipca 2023 roku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi pismami z dnia 20 i 27 czerwca 2023 roku wezwało organ I instancji do uzupełnienia akt o zwrotne potwierdzenie odbioru zaskarżonej decyzji. Organ pierwszej instancji odpowiedział w dniu 22 i 29 czerwca 2023 roku, wyjaśniając wątpliwości Kolegium odnośnie zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji.

Po rozpatrzeniu materiału dowodowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia 13 lipca 2023 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Dokonując analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wskazało, iż jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, tj. zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz systemu śledzenia przesyłek operatora pocztowego emonitoring.poczta-polska.pl zaskarżona decyzja została doręczona J. T. w dniu 12 kwietnia 2023 roku (list polecony nr [...]). Z daty napisanej na potwierdzeniu odbioru przesyłki z decyzją można powziąć wątpliwość, czy została ona doręczona 12 kwietnia, czy 12 maja 2023 roku (nieczytelny symbol oznaczający miesiąc), jednakże ze stempla Urzędu Pocztowego W. [...]. po drugiej stronie zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz systemu śledzenia przesyłek operatora pocztowego emonitoring.poczta-polska.pl w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że zaskarżona decyzja została doręczona J. T. w dniu 12 kwietnia 2023 roku. W świetle wyjaśnień organu pierwszej instancji, zdaniem SKO w sposób nie budzący wątpliwości także wynika, że zwrotne potwierdzenie odbioru listu poleconego nr [...] dotyczy zaskarżonej decyzji, bowiem, w pozycji oznaczenie i rodzaj pisma wpisany jest skrócony numer decyzji "0223437/23" o pełnym brzmieniu DFP-Fn-IV.3120.5.0223437.2023, zaś w pozycji "Numer pisma" wpisany jest skrócony numer Identyfikatora akt podatkowych "4079202" o pełnym brzmieniu NOF-4079202/NG3 - umieszczonego w treści decyzji. Ustawowy czternastodniowy termin na wniesienia odwołania upłynął w dniu 26 kwietnia 2023 roku, natomiast przedmiotowe odwołanie zostało nadane w dniu 18 maja 2023 roku, o czym świadczy pieczęć na kopercie nadawczej oraz system śledzenia przesyłek operatora pocztowego emonitoring.poczta-polska.pl (list polecony nr [...]), a więc z uchybieniem ustawowego terminu, co obliguje organ odwoławczy do stwierdzenia uchybienia terminu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik J. T. zarzucił powyższemu postanowieniu niezgodność z prawem, a w szczególności naruszenie art. 223 § 2 pkt 1 w zw. z art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez bezpodstawne przyjęcie, że istniały podstawy do stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 29 marca 2023 roku w sytuacji, gdy w aktach niniejszej sprawy znajduje się i w oryginale, i w kilku kopiach zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji, z którego jednoznacznie wynika, że do odbioru przesyłki zawierającej decyzję doszło w dniu 12 maja 2023 roku.

Wskazując na powyższy zarzut pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a. Nadto, co istotne, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Podnieść też trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczy postanowienia. Stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zasadnie, w świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy, SKO w Łodzi stwierdziło, iż strona skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 29 marca 2023 r.

Zdaniem strony skarżącej, wbrew stanowisku organu w aktach niniejszej sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji Prezydenta Miasta Łodzi, z którego wynika, że do odbioru przesyłki zawierającej decyzję doszło w dniu 12 maja 2023 roku. Poświadczenie odbioru zawiera oświadczenie i podpis skarżącego oraz oświadczenie i podpis doręczyciela i obydwa oświadczenia i podpisy zostały złożone z datą 12 maja 2023 roku. W konsekwencji odwołanie od tej decyzji złożone w dniu 18 maja 2023 roku mieściło się w terminie wynikającym z art. 223 ustawy. Niczego w tej ocenie nie może zmienić przywoływany w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia fakt, iż z systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej wynika inna data odbioru tej decyzji.

Z kolei, zdaniem SKO, ze zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz systemu śledzenia przesyłek operatora pocztowego emonitoring.poczta-polska.pl wynika, że zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta Łodzi została doręczona J. T. w dniu 12 kwietnia 2023 roku (list polecony nr [...]). Z daty napisanej na odwołaniu przez podatnika można powziąć wątpliwość, czy została ona doręczona 12 kwietnia, czy 12 maja 2023 roku (nieczytelny symbol oznaczający miesiąc), jednakże ze stempla Urzędu Pocztowego W. [...], po drugiej stronie zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz systemu śledzenia przesyłek operatora pocztowego emonitoring.poczta-polska.pl, w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że zaskarżona decyzja została doręczona J. T. 12 kwietnia 2023 roku.

W ocenie Sądu, w świetle ustalonych okoliczności faktycznych i obowiązujących przepisów prawa, nie sposób przyznać racji argumentom skarżącego. Sąd opierając się na analizie materiału dowodowego sprawy doszedł do przekonania, iż decyzja organu I instancji została prawidłowo doręczona skarżącemu w dniu 12 kwietnia 2023 r.

Spór w sprawie sprowadza się do zagadnienia, czy zgodne z prawem jest postanowienie SKO w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania na decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 29 marca 2023 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] za rok 2023.

Z treści przepisu art. 228 § 1 pkt 2 O.p. wynika, że w ramach postępowania wstępnego przed organem odwoławczym organ ten uznając, że odwołanie zostało wniesione po upływie terminu, obowiązany jest stwierdzić (w procesowej formie postanowienia) uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Termin wniesienia odwołania reguluje art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Zgodnie z tym przepisem, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wydanie orzeczenia w trybie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., o ile uchybiony termin nie zostanie stronie przywrócony, zamyka stronie możliwość skontrolowania prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji w trybie kontroli instancyjnej. Stąd stwierdzenie przez organ podatkowy, że odwołanie zostało wniesione przez skarżącego po terminie, wymaga pewności tego organu (popartej materiałem dowodowym) nie tylko co do tego, że odwołanie zostało wniesione po upływie wymaganych ustawą 14 dni liczonych od daty doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, ale także, że doręczenie decyzji było prawidłowe pod względem podmiotowym jak i przedmiotowym.

W kontrolowanej przez Sąd sprawie kluczowym jest zatem ustalenie, kiedy w istocie doszło do doręczenia decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 29 marca 2023 roku.

Wobec tak zakreślonej kwestii spornej, należy zauważyć, że zgodnie z utrwalonymi poglądami judykatury pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. potwierdzającym fakt i datę doręczenia, zgodnie z danymi umieszczonymi na tym dokumencie (por. np. wyrok NSA z 26 kwietnia 2018 r. sygn. akt II FSK 1186/16; publ. CBOSA). Zatem na tej podstawie fakt doręczenia określonej osobie i to w określonej dacie przesyłki korzysta z domniemań prawdziwości oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych, czyli wiarygodności. Skutkiem tego jest to, że dokonując oceny okoliczności związanych z doręczeniem organ podatkowy nie może odrzucić co do zasady istnienia faktu doręczenia przesyłki stwierdzonego w takim zwrotnym poświadczeniu odbioru.

Nie oznacza to oczywiście niemożliwości przeprowadzania przeciwdowodu wobec domniemań wynikających z takiego dokumentu. W judykaturze wyrażono pogląd, że takim przeciwdowodem może być reklamacja uzyskana od operatora pocztowego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe, który dokonywał określonego doręczenia (por. np. wyrok NSA z 16 grudnia 2016 r. sygn. akt II FSK 3421/14, publ. CBOSA).

W realiach niniejszej sprawy SKO, w celu wyjaśnienia wątpliwości co do informacji zawartych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 29 marca 2023 roku, czy została ona doręczona 12 kwietnia czy 12 maja 2023 roku, w związku z nieczytelnym symbolem oznaczającym miesiąc, ustaliło, że ze stempla Urzędu Pocztowego W. [...], po drugiej stronie zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz systemu śledzenia przesyłek operatora pocztowego emonitoring.poczta-polska.pl, w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że zaskarżona decyzja została doręczona J. T. w dniu 12 kwietnia 2023 roku. W świetle wyjaśnień organu pierwszej instancji w sposób nie budzący wątpliwości także wynika, że zwrotne potwierdzenie odbioru listu poleconego nr [...] dotyczy zaskarżonej decyzji, bowiem, w pozycji "oznaczenie i rodzaj pisma" wpisany jest skrócony numer decyzji "0223437/23" o pełnym brzmieniu DFP-Fn-IV.3120.5.0223437.2023, zaś w pozycji "Numer pisma" wpisany jest skrócony numer Identyfikatora akt podatkowych "4079202" o pełnym brzmieniu NOF-4079202/NG3 - umieszczonego w treści decyzji.

Ponadto, zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji organu I instancji złożone do akt sprawy zawiera wyraźny datownik placówki nadawczej - 6 kwietnia 2023 roku, jak i datownik placówki oddawczej - 12 kwietnia 2023 roku. Datownik placówki oddawczej jest ze swej istoty nadawany po doręczeniu przesyłki poleconej. Trudno wywodzić, iż datownik placówki oddawczej jest nieczytelny, czy też z jakichś innych przyczyn wadliwy. Treść zwrotnego potwierdzenia odbioru z podpisem strony skarżącej i podpisem doręczyciela z oznaczeniem daty doręczenia - 12.04.23 lub 12.05.23, w zakresie oznaczenia miesiąca nie jest jednoznaczna, może być odczytana zarówno jak 5, jak i 4, ale w świetle datownika placówki nadawczej, a przede wszystkim datownika placówki oddawczej oraz posiłkowego wydruku z systemu śledzenia przesyłek, trudno wywodzić, iż doręczenie decyzji organu I instancji miało miejsce w dniu 12 maja 2023 roku, a nie w dniu 12 kwietnia 2023 roku.

W tym stanie rzeczy, zebrany materiał dowodowy w sposób jednoznaczny, zdaniem Sądu wskazuje, iż doręczenie decyzji organu I instancji miało miejsce w dniu 12 kwietnia 2023 roku, a nie w dniu 12 maja 2023 roku, a zatem odwołanie nadane w dniu 18 maja 2023 roku zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, co skutkowało koniecznością stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Ustawowy czternastodniowy termin na wniesienia odwołania upłynął w dniu 26 kwietnia 2023 roku. Skoro przedmiotowe odwołanie zostało nadane w dniu 18 maja 2023 roku, o czym świadczy pieczęć na kopercie nadawczej oraz systemu śledzenia przesyłek operatora pocztowego emonitoring.poczta-polska.pl (list polecony nr [...]), a więc z uchybieniem ustawowego terminu, to obligowało organ odwoławczy do stwierdzenia uchybienia terminu.

Przywołany powyżej art. 228 § 1 pkt 2 O.p., jak wywodzi Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 marca 2023 r., sygn. akt III FSK 1820/21, wprowadza obowiązek wydania postanowienia przez organ odwoławczy w takim przypadku, gdy stwierdzi on uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Należy zatem zauważyć, że ustawodawca podatkowy w tym przypadku posłużył się jednoznacznym sformułowaniem wskazującym na uchybienie terminu a także wydanie postanowienia. Nie ma zatem znaczenia rozmiar uchybienia temu terminowi, gdyż normodawca nie wprowadził żadnego doprecyzowania w tym względzie. Stąd też nawet niewielkie uchybienie terminowi do wniesienia odwołania stanowi podstawę do stwierdzenia tego w formie postanowienia zgodnie z art. 228 §1 pkt 2 O.p. Ponadto trzeba również nadmienić, że nie ma znaczenia dla wydania tego postanowienia, czy uchybienie terminowi było zawinione, jak również, czy strona złożyła wniosek w przedmiocie przywrócenia terminu, a także czy termin ten został przywrócony, co stwierdza się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego – wyrok NSA z 21 lipca 2022 r., sygn. akt III FSK 741/21. Należy bowiem ponownie zauważyć, że w art. 228 §1 pkt 2 O.p. ustawodawca posłużył się jedynie określeniem wskazującym na uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Dlatego też, jak zasadnie wskazuje się w orzecznictwie, w każdym przypadku stwierdzenia uchybienia temu terminowi organ ma obowiązek wydać postanowienie zgodnie z art. 228 §1 pkt 2 O.p. – wyrok NSA z 5 lipca 2022 r., sygn. akt I FSK 811/19. W wyroku tym wskazano jednocześnie jakie czynności podejmuje organ odwoławczy, a zatem "(...) na etapie wstępnego badania odwołania organ obowiązany jest jedynie ustalić datę doręczenia decyzji, przy czym badaniu podlega również prawidłowość jej doręczenia, oraz data wniesienia odwołania. Jeżeli porównanie tych dwóch dat wskazuje na to, że odwołanie zostało wniesione później niż w 14. dniu od dnia doręczenia decyzji (w sposób zgodny z prawem), stanowi to samoistną podstawę do stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. (...)".

W świetle powyższych okoliczności, stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 29 marca 2023 r. została doręczona skarżącemu w dniu 12 kwietnia 2023 r., a w konsekwencji odwołanie skarżącego wniesione w dniu 18 maja 2023 r. wniesione zostało z uchybieniem ustawowego terminu - należało ocenić jako prawidłowe, a przez to podjęte zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę na powyższe postanowienie jako bezzasadną.

db