Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 268/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 135
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 145 par 1 pkt 4, 5 i 7
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Dnia 20 lipca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.), Asesor WSA Anna Dębowska, , Protokolant asystent sędziego Agata Zarychta, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2023 roku sprawy ze skargi A. M. i S. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 marca 2023 roku nr 6/2023/RED w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji odmawiającej prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za maj 2020 roku po wznowieniu postępowania administracyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 sierpnia 2022 roku nr 420000/71/206073/2021. a.l.


UZASADNIENIE

Decyzją z 10 marca 2023 r., nr 6/2023/RED Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 123 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 1009 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję z 30 sierpnia 2022 r., znak; 420000/71/206073/2021 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji z 3 lutego 2021 r. odmawiającej A.M. i S.M. - wspólnikom spółki cywilnej Ax. prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za maj 2020 r.

Jak wynika z akt sprawy 15 kwietnia 2020 r. A.M. i S.M. -wspólnicy spółki cywilnej Ax. złożyli wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwolnił A.M. i S.M. z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych za marzec i kwiecień 2020 r., natomiast decyzją z 28 grudnia 2020 r.; znak 420400/71/564/2020 odmówił prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r., ponieważ deklaracja rozliczeniowa za maj 2020 r. nie została złożona w terminie do 30 czerwca 2020 r. Dokumenty rozliczeniowe za maj 2020 r. zostały złożone 2 lipca 2020 r.

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z 3 lutego 2021 r., znak 420400/2807/2021 Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z 28 grudnia 2020 r. Powyższa decyzja jest ostateczna.

Pismem z 30 września 2021 r. i 1 października 2021 r. pełnomocnik skarżących złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Pismem z 8 listopada 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wezwał pełnomocnika skarżących do sprecyzowania treści żądania zawartego ww. pismach.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie w piśmie z 12 listopada 2021 r. pełnomocnik skarżących sprecyzował, że wnosi o wznowienie postępowania w sprawie zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za maj 2020 r., zakończonego ostateczną decyzją z 3 lutego 2021 r.

Pismem z 22 listopada 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wezwał pełnomocnika skarżących do wskazania daty powzięcia wiadomości o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania, wskazania dowodów potwierdzających tą datę oraz przyczyny wznowienia i podania jednej z ustawowych podstaw wznowienia.

W piśmie z 29 listopada 2021 r., stanowiącym uzasadnienie wniosku o wznowienie postępowania pełnomocnik skarżących wskazał, że spółka nie brała udziału w sprawie poprzez złożenie brakujących koniecznych do pozytywnego załatwienia wniosku deklaracji rozliczeniowych. Poinformował, że o przyczynie stanowiącej przesłankę wznowienia postępowania dowiedział się 30 września 2021 r., po zapoznaniu się w tym dniu z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Po 256/21, sprostowanym postanowieniem z 23 września 2021 r. Jako podstawę wznowienia podał art. 145 § 1 pkt 4, 5 i 7 k.p.a. Wskazał, że zostały ujawnione nowe okoliczności oraz zapadło orzeczenie, które w odmienny sposób od przyjętego przez ZUS w uzasadnieniu decyzji określiło właściwy sposób działania. Zdaniem pełnomocnika organ powinien był czuwać nad tym, aby na skutek nieznajomości prawa strona nie poniosła szkody, w rozsądnym terminie udzielić wyjaśnień i wskazówek, aby wniosek mógł zostać pozytywnie rozpatrzony. W ocenie pełnomocnika organ nie wyjaśnił skarżącym w toku postępowania, przed wydaniem decyzji, że warunkiem pozytywnego załatwienia wniosku jest złożenie brakujących deklaracji rozliczeniowych.

Postanowieniem z 2 marca 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z 3 lutego 2021 r.

Zawiadomieniem z 26 kwietnia 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował pełnomocnika skarżących o uchybieniu terminu do złożenia deklaracji rozliczeniowej za maj 2020 r. i możliwości złożenia wniosku o jego przywrócenie w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. W zawiadomieniu Zakład poinformował, że wniosek o przywrócenie terminu należy uzasadnić i wskazać okoliczności powiązane ze stanem epidemii wywołanym COVID-19 - np. okres przebywania na kwarantannie, izolacji, w szpitalu oraz brak możliwości złożenia wymaganych dokumentów w obowiązującym terminie i że wskazane okoliczności należy poprzeć właściwymi dowodami.

Decyzją z 30 sierpnia 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił uchylenia decyzji z 3 lutego 2021 r. odmawiającej A.M. i S.M. - wspólnikom spółki cywilnej Ax. prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za maj 2020 r.

W uzasadnieniu decyzji Zakład wskazał, że zgodnie art. 31 zo ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), płatnikowi składek przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres marzec - maj 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych za ten okres, jeżeli był zgłoszony za ten okres jako płatnik składek:

1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.

2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r.

3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.

- zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

Zgodnie zaś z art. 31 zq ust. 3 ww. ustawy warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień, maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik jest zwolniony z obowiązku ich składania.

Stosownie do treści art. 47 ust. 1 u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. la, 2a i 2b, nie później niż:

- do 10 dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie,

- do 5 dnia następnego miesiąca - dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych,

- do 15 dnia następnego miesiąca - dla pozostałych płatników.

Zgodnie z art. 15 ust. 1, 2 i 3 zzzzzn2 ustawy, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,

2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,

3) przedawnienia,

4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadniecie w opóźnienie,

5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,

6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju

- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.

W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

Z powyższych uregulowań wynika, że uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, wniosek zostanie wniesiony w ciągu 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (w tym przypadku złożenie dokumentów rozliczeniowych), strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu miało związek z zaistniałym stanem epidemii wywołanym przez COVID-19.

Z Kompleksowego Systemu Informatycznego ZUS wynika, że deklarację rozliczeniową za maj 2020 r. skarżący złożyli 2 lipca 2020 r., co oznacza, że nie została złożona w ustawowym terminie wynikającym z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, tj. do 15 czerwca 2020 r., jak i w ustawowym terminie wynikającym z ustawy COVID-19 do 30 czerwca 2020 r., co umożliwiłoby zwolnienie z opłacania składek.

Dla zachowania terminu ustawowego 30 czerwca 2020 r. można było zgodnie z zawiadomieniem z 26 kwietnia 2022 r. złożyć wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Zawiadomienie zostało doręczone elektronicznie przez Platformę Usług Elektronicznych pełnomocnikowi skarżących –D.K. 28 kwietnia 2022 r. i dodatkowo stronom – 4 maja 2022 r. Pomimo doręczonego zawiadomienia skarżący nie złożyli wniosku o przywrócenie terminu i nie uprawdopodobnili w żaden sposób, że uchybienie nastąpiło bez winy płatnika.

Od powyższej decyzji skarżący złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podnieśli, że w toku prowadzonej sprawy informowali ZUS o problemach technicznych związanych z przesłaniem deklaracji rozliczeniowej za maj 2020 r. Wskazali, że na platformie ZUS deklaracja miała status potwierdzony, a pracownik spółki uznał, że dokument został dostarczony do ZUS. Nadmienili, że gdyby otrzymali informację, że deklaracja nie została złożona, niezwłocznie przedstawiliby brakujące dokumenty. Skarżący podkreślili, że jako płatnicy bardzo sumiennie i terminowo opłacają składki wobec ZUS, nigdy nie było uchybień, a taka sytuacja zdarzyła się po raz pierwszy. Wskazali również, że w 2020 r w związku z pandemią COVID-19 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ponieśli stratę w wysokości 185 877,81 zł, a pomoc ze strony państwa bardzo pomogła w trudnej sytuacji finansowej w jakiej się znaleźli. W związku z powyższym wnieśli o przywrócenie terminu do złożenia deklaracji oraz ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wskazaną na wstępie decyzją z 10 marca 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy decyzję wskazując, że w wezwaniu z 28 października 2022r. Zakład wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu należy uzasadnić i wskazać okoliczności powiązane ze stanem epidemii wywołanym COVID-19 - np. okres przebywania na kwarantannie, izolacji, w szpitalu oraz brakiem możliwości złożenia wymaganych dokumentów w obowiązującym terminie. Wskazane okoliczności należy poprzeć właściwymi dowodami. Poinformowano również, że odmowa przywrócenia terminu nastąpi jeżeli przyczyny uchybienia terminu okolicznościami nie powiązanymi z epidemią COVID-19 i jednocześnie nie zachowany zostanie 30-dniowy termin na wniesienie prośby o przywrócenie terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

Pomimo wezwania doręczonego 4 listopada 2022 r. skarżący nie złożyli żadnych dokumentów ani wyjaśnień, z których wynikałoby, że przyczyna uchybienia terminu powiązana jest z epidemią COVID-19. W związku z powyższym, że uchybienie terminu do złożenia deklaracji rozliczeniowej nie miało związku z zaistniałym stanem epidemii, postanowieniem z 7 lutego 2023 r. Zakład odmówił przywrócenia terminu do złożenia deklaracji rozliczeniowej za maj 2020 r.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 58-60 oraz art. 145 i następne k.p.a. oraz naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15 zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy COVID-19 poprzez dokonanie błędnej wykładni oraz art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że podstawą prowadzenia niniejszego postępowania był wniosek o wznowienie postępowania. ZUS rozpoznając sprawę jako powód odmowy uchylenia decyzji wskazał brak wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz brak zdarzeń w firmie związanych z epidemią COVID-19. Zdaniem skarżących oby dwie podstawy są niezasadne, ponieważ dotyczą różnego rodzaju postępowań. Postępowanie o przywrócenie terminu dotyczy przywrócenia terminu do złożenia dokumentu lub środka odwoławczego, natomiast postępowanie o wznowienie jest próbą podważenia dotychczasowego prawomocnego postępowania. ZUS obie te instytucje pomylił, ponieważ w sprawie o wznowienie postępowania wezwał skarżących do złożenia wniosku o przywrócenie terminu i złożenia dokumentacji za maj 2020 r.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 259), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 10 marca 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję z 30 sierpnia 2022 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji odmawiającej skarżącym prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za maj 2020 r., po wznowieniu postępowania administracyjnego.

Okolicznością determinującą wynik niniejszej sprawy jest fakt, że zaskarżone decyzje wydane zostały w trybie nadzwyczajnym - po wznowieniu postępowania na wniosek stron w oparciu o przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4,5 i 7 k.p.a., natomiast organy zastosowały przepisy prawa materialnego odnoszące się do decyzji ostatecznej.

Na wstępie wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, stwarzającym prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte co najmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych określonych w art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145aa § 1 oraz art. 145b § 1 k.p.a. Przedmiotem wznowionego postępowania nie jest ponowne rozpatrzenie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaistniały wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone ww. przepisach. Inaczej w sposób oczywisty naruszyłoby to zasadę trwałości decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II FSK 47/05, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W sytuacji, gdy postępowanie wznowieniowe prowadzone jest na wniosek strony, organ jest związany podstawami wznowieniowymi zawartymi we wniosku inicjującym takie postępowanie i nie może odnosić się do innych podstaw nie wskazanych przez stronę. Podana przez stronę w podaniu o wznowienie postępowania podstawa wznowienia wiążąco wyznacza granice tego nadzwyczajnego postępowania (por. wyrok NSA z 9 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 3335/18).

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy oznacza to, że skoro skarżący wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 3 lutego 2021 r. wskazując jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 4, 5 i 7 k.p.a., to organy nie były uprawnione w postępowaniu wznowieniowym do stosowania przepisów prawa materialnego odnoszących się do decyzji ostatecznej.

Należy podkreślić, że postępowanie administracyjne, po wpłynięciu wniosku o wznowienie postępowania jest podzielone na dwa etapy. W pierwszym etapie organ bada, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na ustawowych przesłankach wznowienia, a także czy został on wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. oraz czy osoba wnosząca podanie jest stroną tego postępowania. Negatywna weryfikacja którejkolwiek z tych przesłanek uprawnia organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. Natomiast drugi etap obejmuje kontrolę merytoryczną, tj. po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania organ weryfikuje istnienie przesłanek wznowieniowych wskazanych w tym postanowieniu, a w razie stwierdzenia ich istnienia może dokonywać ustaleń stanowiących podstawę do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.).

Należy jednocześnie zaznaczyć, że organy wydając decyzję w trybie postępowania wznowieniowego nie dokonują kolejny raz (trzecia instancja) rozpoznania sprawy. Organy te badają jedynie, czy zaistniały wskazane podstawy wznowieniowe i jeśli tak, to czy decyzja ostateczna z uwagi na dostrzeżone wady postępowania powinna zostać uchylona.

Wobec powyższego zasadne są zarzuty postawione w skardze, że w niniejszej sprawie po wznowieniu postępowania postanowieniem z 2 marca 2022 r. w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z 3 lutego 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie był uprawniony do stosowania przepisów prawa materialnego, tj. zawiadomienia skarżących o uchybieniu terminu do złożenia deklaracji rozliczeniowej za maj 2020 r. i możliwości złożenia wniosku o jego przywrócenie w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia lecz do zbadania, czy w sprawie zaistniały wskazane przez skarżących podstawy wznowienia, tj. art. 145 § 1 pkt 4, 5 i 7 k.p.a. i jeśli tak, to rozważyć, czy ostateczna decyzja z 3 lutego 2021 r. z uwagi na dostrzeżone wady postępowania nie powinna zostać uchylona. Podane przez pełnomocnika stron we wniosku o wznowienie postępowania z 29 listopada 2021 r., sprecyzowanym w odpowiedzi na wezwanie organu z 22 listopada 2021 r., podstawy wznowienia wiążąco wyznaczały granice tego nadzwyczajnego postępowania. Zakład Ubezpieczeń Społecznych miał obowiązek zbadać, czy wystąpiły wskazane powyżej przesłanki wznowienia i określić, czy wobec ich ewentualnego wystąpienia decyzja wydana w sprawie była prawidłowa. Organ nie ma przy tym prawa dokonywać w postępowaniu nadzwyczajnym ponownej oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu zwyczajnym, czy też go uzupełniać, jak to uczynił w niniejszym postępowaniu.

Podkreślić raz jeszcze należy, że postępowanie o wznowienie postępowania należy do nadzwyczajnych trybów wzruszenia ostatecznych decyzji i w odróżnieniu od postępowania zwykłego jego przedmiotem nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, według określonych w prawie kryteriów, ale zbadanie prawidłowości ostatecznego rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym. Postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie to może bowiem odnosić się wyłącznie do kwestii ustalenia istnienia kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych w art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145aa § 1 lub art. 145b k.p.a.

Postępowanie w niniejszej sprawie powinno być prowadzone w trybie wznowienia, a nie w trybie zwykłym. Wznowione postępowanie nie daje możliwości ponownego rozpoznania sprawy zakończonej już decyzją ostateczną, a jedynie powoduje konieczność powtórnego przeprowadzenia postępowania tylko w zakresie, w jakim postępowanie instancyjne dotknięte było kwalifikowanymi wadami określonymi we wniosku stron. Tylko w postępowaniu zwykłym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego. Natomiast w postępowaniu nadzwyczajnym przedmiotem postępowania jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Postępowanie to ma własną, odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z wad wskazanych przez wnioskodawcę - nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym (por. wyrok NSA z 27 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 1411/17, LEX nr 2653274).

Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę Zakład Ubezpieczeń Społecznych uwzględni rozważania poczynione w powyższym uzasadnieniu, w szczególności przeprowadzi odpowiednie postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy w sprawie zaistniały wskazane przez skarżących podstawy wznowienia, tj. art. 145 § 1 pkt 4, 5 i 7 k.p.a., które wiążąco wyznaczały granice niniejszego postępowania nadzwyczajnego i jeżeli tak, to czy ostateczna decyzja z 3 lutego 2021 r. odmawiająca skarżącym prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za maj 2020 r., z uwagi na dostrzeżone wady postępowania nie powinna zostać uchylona.

Z przedstawionych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 10 marca 2023 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z 30 sierpnia 2022 r.

d.cz.