Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 24/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8 par. 1, art. 11, art. 16 par. 1, art. 77 par. 1, art. 107 par. 1 i 3, art. 154 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 13 kwietnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Asesor WSA Anna Dębowska, , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2023 roku sprawy ze skargi R. M.T. na decyzję Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 18 października 2022 r. nr 7/2022/PR w przedmiocie zmiany decyzji o odpowiedzialności prezesa zarządu za zobowiązania spółki oddala skargę. a.l.


UZASADNIENIE

Decyzją z 18 października 2022 r., nr 7/2022/PR Zarząd Województwa Łódzkiego po rozpoznaniu wniosku R. T. – dalej: strona skarżąca lub skarżący - o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Zarządu Województwa Łódzkiego z 20 kwietnia 2022 r., nr 5/EFS/2022 w przedmiocie zmiany decyzji Zarządu Województwa Łódzkiego z 9 lipca 2020 r., orzekającej o odpowiedzialności R.M.T.- Prezesa Zarządu P. Sp. z o.o. z siedzibą w R. , za zaległości P. Sp. z o.o., które powstały w czasie, kiedy pełnił funkcję prezesa zarządu, obejmujące środki wykorzystane z naruszeniem procedur w związku z realizacją projektu pn. "Opiekun medyczny - zdobądź nowy zawód i zwiększ swoje szanse na rynku pracy" na podstawie umowy o dofinansowanie z 30 listopada 2016 r., uchylił zaskarżoną decyzję z 20 kwietnia 2022 r. w części i stwierdził brak podstaw do zmiany decyzji w zakresie odsetek, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 154 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i § 2, art. 108 § 1, art. 116 § 1 i § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.), art. 60, art. 67 oraz 207 ust. 12a ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r., poz. 305 ze zm.), art. 9 ust. 1 pkt 2 i art. 9 ust. 2 pkt 9 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 818) oraz art. 143 w zw. z art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE.L.2013.347.320).

Jak wynika z akt sprawy decyzją z 9 lipca 2020 r., nr 10/EFS/2020 Zarząd Województwa Łódzkiego orzekł o odpowiedzialności R. T. - Prezesa Zarządu P. Sp. z o.o. z siedzibą w R. za zaległości P. Sp. z o.o., które powstały w czasie, kiedy pełnił on funkcję prezesa zarządu obejmujące:

1) środki wykorzystane z naruszeniem procedur w związku z realizacją projektu pn. "Opiekun medyczny - zdobądź nowy zawód i zwiększ swoje szanse na rynku pracy" na podstawie umowy o dofinansowanie z 30 listopada 2016 r. przekazane 8 lutego 2017 r. w następującej kwocie:

a) 221 625,00 zł określone uprzednio decyzją Zarządu Województwa Łódzkiego z 4 września 2018 r., nr 20/2018/PR, którą utrzymano w mocy decyzję Zarządu Województwa Łódzkiego z 12 czerwca 2018 r., nr 1/EFS/2018;

b) odsetki naliczone od zaległości na dzień wydania niniejszej decyzji w kwocie 57 950 zł;

c) koszty egzekucyjne w kwocie 15 573,04 zł związane z umorzeniem egzekucji administracyjnej wobec P. Sp. z o.o. jako bezskutecznej.

24 sierpnia 2020 r. do Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Łódzkiego (IZ RPO WŁ) wpłynął wniosek pełnomocnika strony skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Zarządu Województwa Łódzkiego z 9 lipca 2020 r., nr 10/EFS/2020.

Postanowieniem z 22 września 2020 r., znak PRVI.44.9.2020 Zarząd Województwa Łódzkiego odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od wskazanej powyżej decyzji z 9 lipca 2020 r.

Na powyższe postanowienie strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z 17 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 1014/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na postanowienie Zarządu Województwa Łódzkiego z 22 września 2020 r., w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Zarządu Województwa Łódzkiego z 9 lipca 2020 r. Wyrok ten strona skarżąca zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 17 listopada 2021 r., sygn. akt I GSK 811/21 oddalił skargę kasacyjną.

Decyzją z 20 kwietnia 2022 r., nr 5/EFS/2022 Zarząd Województwa Łódzkiego działając m.in. w oparciu o art. 154 § 1 i 2 k.p.a. zmienił decyzję z 9 lipca 2020 r., nr 10/EFS/2020 w zakresie pkt 1 lit. b i c, tj. ulega korekcie kwota naliczonych odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych od dnia wypłaty środków (tj. od dnia 8 lutego 2017 r.) do dnia wydania decyzji z 9 lipca 2020 r. – kwota ta została określona w wysokości 58 047,00 zł oraz obciążono stronę kosztami egzekucyjnymi w wysokości 833,30 zł, w pozostałym zakresie decyzja pozostała bez zmian.

Pismem z 16 maja 2022 r. pełnomocnik R. T. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie w jakim organ dokonał korekty naliczonych odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych od dnia wypłaty środków (tj. 8 lutego 2017 r.) do dnia wydania decyzji, tj. do 9 lipca 2020 r. w wysokości 58 047,00 zł. W ocenie pełnomocnika zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego pełnomocnik podkreślił, że niezbędnym elementem decyzji jest uzasadnienie faktyczne i prawne. Zdaniem pełnomocnika organ uchybił dyspozycji art. 107 k.p.a. dokonując w sposób zupełnie dowolny zmiany decyzji w zaskarżonej części w trybie art. 154 k.p.a.

Wskazaną na wstępie decyzją z 18 października 2022 r. Zarząd Województwa Łódzkiego uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie pkt 1 lit. b i stwierdził brak podstaw do zmiany decyzji w zakresie odsetek, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie art. 154 § 1 k.p.a. Przepis ten przewiduje nadzwyczajny, a zarazem dopuszczalny tryb wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych objętych ogólną zasadą trwałości decyzji, określoną w art. 16 k.p.a. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a., którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego zakończonego decyzją ostateczną - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz zweryfikowanie decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. W niniejszej sprawie Zarząd Województwa Łódzkiego decyzją z 20 kwietnia 2022 r. zmienił decyzję z 9 lipca 2020 r., m.in.: w zakresie kosztów egzekucyjnych (tj. pkt 1 lit. c obciążając stronę kosztami egzekucyjnymi w wysokości 833,30 zł. Organ wyjaśnił, że w decyzji z 9 lipca 2020 r. obciążono stronę na mocy art. 107 § 2 pkt 4 O.p. kosztami postępowania egzekucyjnego, które zgodnie z postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 12 marca 2020 r., utrzymującym w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew z 30 stycznia 2020 r., wyniosły 15 573,04 zł. Jak wynika z akt sprawy ww. koszty egzekucyjne nie zostały ostatecznie poniesione przez Zarząd Województwa Łódzkiego, ponieważ organ zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 12 marca 2020 r. do sądu administracyjnego, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 25 czerwca 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 400/20 uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 12 marca 2020 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew z 30 stycznia 2020 r. W wyniku powyższego postanowieniem z 28 września 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew obciążył Zarząd Województwa Łódzkiego kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 13 listopada 2018 r., wystawionego wobec P. Sp. z o.o. w R., w kwocie 2 536,63 zł. Na powyższe postanowienie Zarząd Województwa Łódzkiego złożył zażalenie. Postanowieniem z 16 listopada 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie orzekając o obciążeniu Zarządu Województwa Łódzkiego kosztami egzekucyjnymi w wysokości 833,30 zł. Wobec powyższego, zdaniem organu strona została obciążona w decyzji z 9 lipca 2020 r. kosztami postępowania egzekucyjnego w nadmiernej wysokości. Jak już wspomniano wzruszenie decyzji w trybie art. 154 k.p.a. może nastąpić tylko z uwagi na słuszny interes strony lub interes społeczny. Organ orzekł o zmianie decyzji w zakresie pkt 1 lit. c z mniej korzystnej na korzystniejszą w ten sposób, że obciążył stronę kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 833,30 zł zamiast kwoty 15 573,04 zł. Zmiana decyzji ostatecznej z 9 lipca 2020 r. w zakresie kosztów egzekucyjnych, w ocenie organu odwoławczego została dokonana w sposób prawidłowy, z uwagi na słuszny interes strony. Organ zmienił bowiem decyzję mniej korzystną dla strony na zdecydowanie dlań korzystniejszą. Niewątpliwie więc w sytuacji, gdy poprzednie rozstrzygnięcie organu było dla strony niekorzystne, jego wzruszenie nastąpiło w trybie przewidzianym w art. 154 k.p.a. w interesie strony.

Istota sporu, jak podkreślił organ w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy w ustalonych okolicznościach faktycznych i prawnych zostały spełnione szczególne przesłanki, o których mowa wart. 154 § 1 k.p.a. przemawiające za zmianą decyzji z 9 lipca 2020 r. w zakresie pkt 1 lit. b, tj. kwoty naliczonych odsetek. W zaskarżonej decyzji organ wskazał, że w decyzji z 9 lipca 2020 r. podano kwotę odsetek w wysokości wyliczonej na dzień planowanego posiedzenia ZWŁ, tj. 7 lipca 2020 r. w kwocie 57 950 zł. Wobec powyższego, powstała rozbieżność w wymiarze dwóch dni wyliczonych odsetek, pomiędzy datą zaplanowanego posiedzenia a tego, które faktycznie doszło do skutku, co powoduje konieczność skorygowania decyzji w zakresie kwoty wyliczonych odsetek. W wyniku zmiany decyzji odsetki w zaskarżonej decyzji określone zostały w wysokości 58 047 zł, a tym samym odsetki zostały podwyższone o kwotę 97 zł. Ustosunkowując się do zarzutów pełnomocnika strony, organ odwoławczy wskazał, że istota postępowania prowadzonego w trybie art. 154 § 1 k.p.a. sprowadza się do zbadania, czy w ustalonych okolicznościach faktycznych i prawnych dotychczasowej decyzji zostały spełnione szczególne przesłanki, tj. czy interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiają za zmianą lub uchyleniem decyzji. W ocenie organu odwoławczego powyższa kwestia została zupełnie pominięta w zaskarżonej decyzji w zakresie zmiany pkt 1 lit. b (tj. kwoty naliczonych odsetek). Organ nie przedstawił żadnych okoliczności przemawiających za zmianą decyzji w zakresie kwoty wyliczonych odsetek. Należy zatem zgodzić się z pełnomocnikiem strony, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji we wskazanej części nie spełnia wymogów określonych przepisami k.p.a., naruszając w szczególności art. 107 k.p.a. Stwierdzona przez organ wadliwość merytoryczna (tj. błędnie wyliczona kwota odsetek) dokonana w sposób wiążący i ostateczny w rozstrzygnięciu o odpowiedzialności strony skarżącej jako Prezesa Zarządu P.Sp. z o.o. z siedzibą w R. za zobowiązania powstałe w czasie pełnienia funkcji Prezesa Zarządu P. Sp. z o.o. nie daje podstaw do orzekania w sposób niekorzystny dla strony. Zmiana decyzji polegająca na zwiększeniu zakresu nałożonych na stronę obowiązków, w tym przypadku podwyższenie kwoty naliczonych odsetek o kwotę 97 zł, nie jest dla strony korzystna. Brak jest zatem podstaw do zmiany decyzji z 9 lipca 2020 r. w zakresie pkt 1 lit. b, tj. naliczonych odsetek w kwocie 57 950 zł. Organ nadmienił również, że zawiadomieniem z 6 grudnia 2021 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zmiany decyzji z 9 lipca 2020 r. w zakresie wysokości kosztów egzekucyjnych, którymi obciążona została strona. Natomiast w decyzji z 20 kwietnia 2022 r. kończącej wszczęte 6 grudnia 2021 r. postępowanie organ orzekł o zmianie decyzji nr 10/EFS/2020 w zakresie kosztów egzekucyjnych oraz kwoty naliczonych odsetek. Zaskarżona decyzja wykracza zatem poza zakres przedmiotowy wszczętego postępowania, co skutkuje koniecznością jej uchylenia w części dotyczącej korekty naliczonych odsetek jako wydanej bez podstawy prawnej.

Reasumując ZWŁ wskazał, że za zmianą ostatecznej decyzji z 9 lipca 2020 r. w części dotyczącej kosztów egzekucyjnych przemawia słuszny interes strony, nie zostały natomiast spełnione ustawowe przesłanki umożliwiające organowi zastosowanie trybu art. 154 k.p.a. w zakresie korekty kwoty naliczonych odsetek. Organ odwoławczy w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy uznał za zasadne zarzuty pełnomocnika Strony przychylając się do wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej korekty naliczonych odsetek.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego, zaskarżając w całości decyzję Zarządu Województwa Łódzkiego z 18 października 2022 r., zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj.;

- art. 7 w zw. z art 77 § 1, art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie;

- art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej;

- art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu faktycznym decyzji faktów i dowodów, które legły u podstaw decyzji, a także wskazanie przyczyn, z powodu których innym dowodom organ odmówił wiarygodności

W oparciu o postawione zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał argumentację przedstawioną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. i organ w sposób zupełnie dowolny dokonał zmiany decyzji w zaskarżonej części. Przewidziany w art. 154 k.p.a. tryb wzruszenia decyzji dotyczy decyzji ostatecznych prawidłowych lub dotkniętych wadami niekwalifikowanymi (nie dającymi podstaw do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji), zaś wzruszenie decyzji może nastąpić tylko z uwagi na słuszny interes strony lub interes społeczny. Istotą tego nadzwyczajnego trybu postępowania jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją warunki do jego zastosowania, a także, czy występują szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Zaskarżona decyzja nie wskazuje przesłanek, o których mowa powyżej, tj. brak jest merytorycznej argumentacji w tym przedmiocie. Nie można więc, zdaniem pełnomocnika uznać aby organ w sposób wszechstronny rozważył zebrany w sprawie materiał dowodowy.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Łódzkiego podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 259) – dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Mając na uwadze powyższe kryteria sąd kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Zarządu Województwa Łódzkiego z 18 października 2022 r. stwierdził, że odpowiada ona przepisom obowiązującego prawa i brak jest podstaw do usunięcia jej z obrotu prawnego, jak oczekuje tego skarżący.

Zaskarżoną do sądu decyzją z 18 października 2022 r. Zarząd Województwa Łódzkiego - po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy - uchylił własną decyzję z 20 kwietnia 2022 r. w części, w której wprowadziła ona zmiany dotyczące odsetek (organ odwoławczy nie znalazł więc podstaw do zmiany decyzji z 9 lipca 2020 r. w zakresie odsetek), a w pozostały zakresie zaskarżoną decyzję pozostawiono bez zmian.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zaskarżona do sądu decyzja została wydane w trybie nadzwyczajnym, o którym w art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – dalej: "k.p.a.". Przepis ten stanowi, iż decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony (art. 154 § 1 k.p.a.). Przy czym, w przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji (art. 154 § 2 k.p.a.). Na podstawie art. 154 § 1 i 2 k.p.a. mogą być uchylane lub zmieniane decyzje ostateczne w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. Przy czym nie może ujść uwadze, że przepis art. 154 k.p.a. stanowiąc nadzwyczajny tryb weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji określonej w art. 16 k.p.a., a co za tym idzie przesłanki w nim określone nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a wręcz przeciwnie należy je interpretować dosłownie, a nawet ścieśniająco. Zauważyć bowiem należy, iż wadliwość decyzji nie zamyka się w obszarze wadliwości kwalifikowanych, do których zaliczamy wady skutkujące wznowieniem postępowania oraz stwierdzeniem nieważności. Oprócz nich wyróżniamy bowiem wady niekwalifikowane, do których należą wady decyzji będące wynikiem naruszenia norm prawa materialnego lub norm prawa procesowego, które jednak nie mieszczą się w wyliczeniu zawartym w art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145aa § 1, art. 145b § 1, art. 156 § 1 k.p.a. Podkreślić jednak należy, że trwałość decyzji dotkniętych tego rodzaju wadliwością – określaną w doktrynie i judykaturze mianem niekwalifikowanej - korzysta z ochrony, gdyż do ich wyeliminowania z obrotu prawnego nie jest wystarczający sam fakt ich wadliwości, musi bowiem równocześnie zaistnieć przesłanka skutków owego naruszenia prawa dla interesu strony lub interesu społecznego. Zatem w postępowaniu administracyjnym dopuszczono możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji prawidłowej, a jednym z przepisów który na to pozwala jest art. 154 k.p.a. Przy czym tryb określony w tym przepisie – tj. art. 154 k.p.a. - pozwala na uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej nietworzącej praw dla strony jedynie w przypadku, gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zatem zastosowanie trybu, o którym mowa w art. 154 k.p.a. wymaga łącznego spełnienia dwóch przesłanek: po pierwsze, decyzja ostateczna nie tworzy praw dla żadnej ze stron postępowania; po drugie, za uchyleniem lub zmianą takiej decyzji przemawiają interes społeczny lub słuszny interes strony. Natomiast organem właściwym do uchylenia lub zmiany decyzji w trybie określonym w art. 154 k.p.a. jest organ, który ją wydał. Odnotować również należy, iż przedmiotem postępowania przewidzianego w art. 154 k.p.a. jest sprawa uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa - nie jest to zatem dalsze postępowanie w sprawie rozstrzygniętej taką decyzją. Zatem przedmiotem takiego postępowania – prowadzonego w trybie nadzwyczajnym na podstawie art. 154 k.p.a. - jest ustalenie istnienia przesłanek wzruszenia (tj. dopuszczalności zmiany lub uchylenia) decyzji ostatecznej (zob. np. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 1544/22, Lex/el nr 3480842; czy też wyrok WSA w Warszawie z 24 października 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 1586/22, Lex/el nr 3451006). Jest to więc nowy przedmiot sprawy w stosunku do tego, którego dotyczyło postępowanie prowadzone wcześniej w zwykłym trybie. Przepis art. 154 k.p.a. jest w doktrynie kwalifikowany jako jeden (obok art. 155 i art. 161 k.p.a.) z tych, które pozwalają na ingerencję w stan prawny ukształtowany decyzją ostateczną przez co kreuje on nową sprawę administracyjną (por. T. Kiełkowski, Nabycie prawa na mocy decyzji administracyjnej, Warszawa 2012 r., s. 367; a także Z. Kmieciak, Komentarz do art. 154 k.p.a. [w:] Z. Kmieciak, J. Wegner, M. Wojtuń, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2023 r., Lex/el).

W niniejszej sprawie zmianie w trybie art. 154 k.p.a. uległa decyzja Zarządu Województwa Łódzkiego z 9 lipca 2020 r. o odpowiedzialności strony skarżącej – Prezesa Zarządu P. Sp. z o.o. z siedzibą w R. za zaległości tejże spółki (tj. P.Sp. z o.o. z siedzibą w R.), które powstały w czasie, kiedy strona skarżąca pełniła funkcję prezesa zarządu, tj. obejmujące: środki wykorzystane z naruszeniem procedur w związku z realizacją projektu pn. "Opiekun medyczny – zdobądź nowy zawód i zwiększ swoje szanse na rynku pracy" na podstawie umowy o dofinansowanie z dnia 30 listopada 2016 r. przekazane w dniu 8 lutego 2017 r. w kwocie:

a) 221 625,00 zł – określone uprzednio decyzją Zarządu Województwa Łódzkiego z 4 września 2018 r., którą utrzymano w mocy decyzję Zarządu z 12 czerwca 2018 r. (na marginesie zauważyć przy tym należy, iż decyzja ta została zaskarżona do sądu administracyjnego, który wyrokiem z dnia 28 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 991/18 oddalił skargę, od wyroku tego została wniesiona skarga kasacyjna, która została oddalona wyrokiem NSA z dnia 28 maja 2020 r., sygn. akt I GSK 1820/19 – a więc kwestia ta została już ostatecznie i prawomocnie przesądzona);

b) odsetki naliczone od zaległości na dzień wydania niniejszej decyzji w kwocie 57 950,00 zł;

c) koszty egzekucyjne w kwocie 15 573,04 zł związane z umorzeniem egzekucji administracyjnej wobec P. Sp. z o.o. jako bezskutecznej.

Równocześnie w decyzji tej zobowiązano stronę skarżącą do zwrotu wskazanych środków w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji na rachunek bankowy Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych naliczonymi dla kwoty należności wskazanej w lit. a) – tj. 221 625,00 zł – od dnia przekazania środków do dnia zwrotu oraz kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr 2/EFS/2018 z dnia 13 listopada 2018 r. wystawionego przez Zarząd Województwa Łódzkiego.

Wskazana decyzja Zarządu Województwa Łódzkiego – z 9 lipca 2020 r. – jest decyzją ostateczną. Odnotować bowiem należy, że tutejszy sąd wyrokiem z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 1014/20 oddalił skargę strony skarżącej na postanowienie Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 22 września 2020 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Zarządu Województwa Łódzkiego z 9 lipca 2020 r. Od wskazanego wyroku WSA w Łodzi strona skarżąca złożyła skargę kasacyjną, którą NSA oddalił wyrokiem z dnia 17 listopada 2021 r., sygn. akt I GSK 811/21.

Organem właściwym do uchylenia lub zmiany decyzji w trybie określonym w art. 154 k.p.a. jest – jak już wskazywano - organ, który ją wydał – a więc w niniejszym przypadku organem właściwym był Zarząd Województwa Łódzkiego, to on bowiem wydał decyzję z 9 lipca 2020 r.

Zdaniem sądu w niniejszym przypadku zostały spełnione wskazane powyżej, a wynikające z art. 154 k.p.a., przesłanki.

Pierwszą przesłanką pozwalającą na zastosowanie trybu, o którym mowa w art. 154 k.p.a. jest to, że decyzja ostateczna nie tworzy praw dla żadnej ze stron postępowania. Jak wynika z akt sprawy zmieniana w trybie art. 154 k.p.a. decyzja z 9 lipca 2020 r. jest decyzją ostateczną i nie tworzy ona – zdaniem sądu - dla strony skarżącej praw – nakłada ona bowiem nań wyłącznie obowiązki. Sąd stoi bowiem na stanowisku, iż przez pojęcie nabycia prawa z decyzji należy rozumieć wszelkie przypadki przysporzenia w sferze prawnej. W szczególności przysporzenie praw następuje na mocy decyzji przyznającej lub rozszerzającej uprawnienie, stwierdzającej wiążąco jego istnienie, ograniczającej lub znoszącej ciążący na stronie obowiązek albo stwierdzającej jego brak (por. w szczególności: J. Malanowski, Komentarz do art. 154 k.p.a. [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2014 r., s. 642 – 645 oraz wskazane tam poglądy judykatury; zob. również: W. Chróścielewski [w:] W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2013 r., s. 182 – 183; B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2013 r., s. 351 – 354).

Drugą przesłanką zastosowania trybu, o którym mowa w art. 154 k.p.a. jest to, że za uchyleniem lub zmianą takiej decyzji przemawiają interes społeczny lub słuszny interes strony. Odnotować należy, iż ustawodawca posłużył się w tym przypadku spójnikiem "lub", który w logice prawniczej występuje jako tzw. funktor alternatywy nierozłącznej, który oznacza, że można wybrać zarówno jeden z dwóch pakietów (w tym przypadku interes społeczny lub słuszny interes strony), jak również można wybrać obydwa. Zatem interesy, o których mowa w art. 154 § 1 k.p.a. (społeczny lub słuszny interes strony we wzruszeniu decyzji), mogą być oceniane razem lub każdy z nich jako wystarczająca przesłanka wzruszenia decyzji (por.np. Z. Kmieciak, Komentarz do art. 154 k.p.a. [w:] Z. Kmieciak, J. Wegner, M. Wojtuń, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2023 r., Lex/el oraz wskazane tam poglądy doktryny). W świetle powyższego zdaniem sądu za zmianą decyzji z 9 lipca 2020 r. bez wątpienia przemawiał nie tylko słuszny interes strony, ale i interes społeczny. Wskazać bowiem należy, iż pod pojęciem interesu strony, o którym mowa w art. 154 k.p.a. należy rozumieć zobiektywizowaną, realnie istniejącą potrzebę ochrony prawnej. W literaturze i orzecznictwie wskazuje się, iż oceniając, czy w danej sprawie występuje słuszny interes strony przemawiający za uchyleniem decyzji, należy wziąć pod uwagę nie subiektywne przekonanie strony o doznanej przez nią szkodzie, lecz rozważyć okoliczności, które pozwalają ustalić, że zmiana decyzji jest słuszna i zasługuje na społeczną akceptację (por. np. wyrok NSA z dnia 17 września 2010 r., sygn. akt I OSK 428/10, Lex/el nr 745237). Odnotować bowiem należy, iż jak wynika z akt sprawy wydając 9 lipca 2020 r. organ uwzględnił koszty egzekucyjne w kwocie 15 573,04 zł związane z umorzeniem egzekucji administracyjnej wobec P. Sp. z o.o. jako bezskutecznej. Koszty te – tj. koszty egzekucyjne - obciążały stronę skarżącą na mocy art. 107 § 2 pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa i wynikały z postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 12 marca 2020 r., którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew z 30 stycznia 2020 r. W dniu wydania decyzji z 9 lipca 2020 r. postanowienie dotyczące kosztów egzekucyjnych było ostateczne, a co za tym idzie organ prawidłowo ujął wswojej decyzję kwotę tychże kosztów, tj. 15 573,04 zł, wynikającą z ostatecznego postanowienia wydanego w tej sprawie 12 marca 2020 r. przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. Niemniej jednak koszty egzekucyjne we wskazanej wysokości nie zostały ostatecznie poniesione przez Zarząd Województwa Łódzkiego – bowiem wskazane powyżej postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 12 marca 2020 r. zostało zaskarżone przez Zarząd Województwa Łódzkiego do tutejszego sądu administracyjnego, który to sąd wyrokiem z dnia 25 czerwca 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 400/20 uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 12 marca 2020 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew z 30 stycznia 2020 r. Wobec tego faktu właściwe organy – będąc związane oceną prawną wyrażoną we wskazanym orzeczeniu – ponownie zajęły się kwestią ustalenia kosztów egzekucyjnych, które miały obciążać wierzyciela, tj. w niniejszym przypadku Zarząd Województwa Łódzkiego. 28 września 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew wydał postanowienie, którym obciążył Zarząd Województwa Łódzkiego kosztami postępowania egzekucyjnego - prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 13 listopada 2018 r., nr 2/EFS/2018 wystawionego wobec P. Sp. z o.o. w R. - w kwocie 2 536,63 zł. Zarząd Województwa Łódzkiego zaskarżył jednak to postanowienie składając zażalenie, na skutek którego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi postanowieniem z 16 listopada 2020 r. uchylił zaskarżone doń postanowienie i orzekł o obciążeniu Zarządu Województwa Łódzkiego kosztami egzekucyjnymi w wysokości 833,30 zł. Wobec powyższego słusznie w niniejszej sprawie uznano, iż strona skarżąca została obciążona w decyzji z 9 lipca 2020 r. kosztami postępowania egzekucyjnego w nadmiernej wysokości. A co za tym idzie zarówno interes społeczny jak również słuszny interes strony skarżącej przemawiał za zmianą decyzji z 9 lipca 2020 r. w zakresie kosztów egzekucyjnych, które zostały ostatecznie i prawomocnie ustalone na kwotę 833,30 zł. Sąd nie ma przy tym wątpliwości, że organ administracji słusznie dostrzegł konieczność zmiany decyzji z 9 lipca 2020 r. we wskazanym zakresie i podjął z urzędu zmierzające ku temu kroki – jest ona bowiem ze wszech miar korzystna dla strony, zmiana spowodowała bowiem, że z obciążającej stronę skarżącą pierwotnie kwoty kosztów egzekucyjnych w wysokości 15 573,04 zł pozostała kwota 833,39 zł (zatem nie może być wątpliwości, że za zmianą taką ponad wszelką wątpliwość przemawiał słuszny interes strony). Nadto, zdaniem sądu, za wskazaną zmianą przemawiał również interes społeczny - w niniejszym przypadku sprowadza się on bowiem do tego, aby nie obciążać strony ponad niezbędną miarę. Jak już wspomniano wzruszenie decyzji w trybie art. 154 k.p.a. może nastąpić tylko z uwagi na słuszny interes strony lub interes społeczny, a w niniejszej sprawie za wprowadzoną zmianą przemawiały obydwa wskazane w art. 154 k.p.a. interesy. Zatem zdaniem sądu zmiana ostatecznej decyzji z 9 lipca 2020 r. w zakresie kosztów egzekucyjnych została dokonana w sposób prawidłowy.

Sąd w pełni podziela stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji w zakresie korekty kwoty naliczonych odsetek. Bez wątpienia należy podzielić stanowisko organu, iż zmiana decyzji z 9 lipca 2020 r. polegająca na zwiększeniu nałożonych na stronę obowiązków, tj. w niniejszym przypadku podwyższenie kwoty naliczonych odsetek o kwotę 97,00 zł nie jest dla strony korzystna. Nadto, zmiana ta – wobec treści skierowanego do strony skarżącej zawiadomienia o wszczęciu postępowania w zakresie wysokości kosztów egzekucyjnych – wykracza poza zakres przedmiotowy wszczętego z urzędu postępowania.

Wobec zarzutów sformułowanych w skardze stwierdzić należy, iż sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. wskazanych przez stroną skarżącą przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd uznaje za prawidłową, dokonaną przez organ, analizę stanu faktycznego i wyprowadzoną na jego tle ocenę prawną przesłanek zastosowania trybu, o którym mowa w art. 154 k.p.a. Organ administracji w wystarczającym stopniu wyjaśnił stan faktyczny sprawy - zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy - wobec powyższego sąd nie podzielił zarzutu naruszenia art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 11 k.p.a. W świetle materiałów zgromadzonych w aktach sprawy sąd nie ma wątpliwości co do tego, że prowadząc postępowanie organ nie naruszył zaufania jego uczestników do władzy publicznej, a co za tym idzie sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 8 § 1 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się również żadnych istotnych uchybień w zakresie uzasadnienia wydanej w sprawie decyzji. Wywody organu są spójne i logiczne, nie można im też przypisać cech dowolności. Jednym słowem zaskarżona decyzja spełnia wymogi prawa przewidziane w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.

Z powołanych przyczyn skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

a.l.