Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 641/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2024-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 13 zzc ust. 1, ust.2, ust. 5, ust. 7
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska Protokolant Starszy inspektor sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2024 r. sprawy ze skargi A. Spółki komandytowej w B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 20 czerwca 2024 r., nr 138/2024 w przedmiocie przyznania pomocy finansowej w części dla podmiotu prowadzącego działalność w zakresie skupu zbóż lub obrotu zbożami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. Spółka Komandytowa w B. jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 20 czerwca 2024 r. nr 138/2024, którą organ ten, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1199) oraz ), § 13 zzc ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 roku w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 poz. 187 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Głubczycach z 21 maja 2024 r. nr BP157.8110.3405- 2.2023.IP.RDM o przyznaniu pomocy finansowej dla podmiotu prowadzącego działalność w zakresie skupu zbóż lub obrotu zbożami do zakupionej kukurydzy nie poddanej procesowi suszenia.

Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco.

A. sp.k. w B. (dalej: Spółka, Skarżąca, Strona) 30 października 2023 r. złożyła do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Głubczycach wniosek o udzielenie pomocy finansowej dla podmiotu prowadzącego działalność w zakresie skupu zbóż lub obrotu zbożami do zakupionej kukurydzy niepoddanej procesowi suszenia. Strona zawnioskowała o pomoc finansową do kukurydzy niepoddanej procesowi suszenia w ilości 47.653,74 ton, oświadczając jednocześnie, że dokonała sprzedaży kukurydzy po 15 marca 2023 r. w ilości 47.863,16 t. Do wniosku dołączyła faktury dokumentujące nabycie (571 szt.) i sprzedaż (24 szt.).

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Głubczycach decyzją z 21 maja 2024 r. - po ponownym rozpoznaniu sprawy - przyznał Stronie pomoc finansową w wysokości 3.246.303,50 zł (równowartość 748.582,65 euro), przyjmując, że warunki pomocy zostały spełnione w wobec ilości 29.511,85 t. kukurydzy. Organ nie zakwalifikował natomiast do udzielenia pomocy pozostałej ilości kukurydzy, albowiem w tej części faktury dokumentujące nabycie kukurydzy pochodziły od: 1) grupy producentów rolnych, 2) producentów, którzy nie ubiegali się o płatności obszarowe do kukurydzy, 3) producentów, którzy nie posiadają nadanego numeru EP.

Spółka złożyła od powyższej decyzji odwołanie, zarzucając organowi I instancji nieprawidłowe ustalenie tonażu kukurydzy kwalifikującego się do płatności, czego konsekwencją była wypłata pomocy finansowej w zaniżonej wysokości.

Wskazaną na wstępie decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu (dalej też: organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Głubczycach

Zdaniem organu odwoławczego, sporną kwestią w przedmiotowej sprawie jest konieczność rozstrzygnięcia, czy w okolicznościach niniejszej sprawy spełnione zostały, w odniesieniu do tonażu kukurydzy nieuwzględnionego przez organ I instancji, warunki przyznawania pomocy finansowej dla podmiotu prowadzącego działalność w zakresie skupu zbóż lub obrotu zbożami do zakupionej kukurydzy niepoddanej procesowi suszenia, przewidziane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tj. Dz. U. z 2015, poz. 187 ze zm. – dalej: Rozporządzenie).

W myśl § 13zzc ust. 1 Rozporządzenia, Agencja udziela pomocy finansowej na realizację zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, podmiotowi prowadzącemu działalność w zakresie skupu zbóż lub obrotu zbożami:

1) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu;

2) który nabył od dnia 15 września 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. od producenta rolnego będącego producentem kukurydzy, któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, kukurydzę, która nie została poddana procesowi suszenia, zwaną dalej "mokrą kukurydzą";

3) który poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku kukurydzy spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy.

Stosownie do ust. 2, pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana:

1) na wniosek podmiotu, o którym mowa w ust. 1, złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę tego podmiotu na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej;

2) w wysokości ustalonej zgodnie z ust. 7 i 8.

Wniosek, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, składa się raz do dnia 30 października 2023 r. (ust. 3a ) i powinien on zawierać, zgodnie z ust 4:

1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres podmiotu ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1;

2) numer identyfikacyjny podmiotu ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

3) numer identyfikacyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numer PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) podmiotu ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, a w przypadku osób fizycznych nieposiadających numeru PESEL - numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego tożsamość;

4) oświadczenie podmiotu ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, że:

a) poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku kukurydzy spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy,

b) dokonał sprzedaży kukurydzy po dniu 15 marca 2023 r.

Ponadto, w myśl ust. 5, do wniosku dołącza się kopie faktur VAT lub ich duplikaty potwierdzające:

1) nabycie mokrej kukurydzy od dnia 15 września 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r.;

2) sprzedaż kukurydzy po dniu 15 marca 2023 r.

Stosownie do ust. 6, w przypadku gdy podmiot ubiegający się o pomoc, o której mowa w ust. 1, nie posiada numeru, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, wraz z wnioskiem, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, składa wniosek o wpis do ewidencji producentów, o której mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Wysokość pomocy, zgodnie z ust. 7, ustala się jako iloczyn stawki pomocy i liczby ton mokrej kukurydzy nabytej od dnia 15 września 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r., która nie może być większa od iloczynu liczby ton kukurydzy sprzedanej po dniu 15 marca 2023 r. i współczynnika 1,25, a wysokość stawki, o której mowa w ust. 7, wynosi 200 zł na tonę kukurydzy (ust 8). Pomoc jest wypłacana na rachunek wskazany w krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (ust 10).

W świetle art. § 13zzc ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia, pomocą finansową objęte jest wyłącznie nabycie kukurydzy od producenta rolnego będącego producentem kukurydzy, któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Regulacja ta, w ocenie organu odwoławczego, nie budzi jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych, a jej wykładnia językowa prowadzi do wniosku, że organ Agencji nie ma możliwości przyznania pomocy w odniesieniu do kukurydzy nabytej od podmiotu, któremu nie został nadany numer EP. W związku z tym prawidłowym było działanie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Głubczycach, który odmówił przyznania płatności do kukurydzy zakupionej od producentów niezarejestrowanych w bazie prowadzonej przez organ.

Zasadnym też było nieuwzględnienie faktur wystawionych przez podmiot zarejestrowany w ewidencji producentów dzień po złożeniu wniosku o pomoc. Organ odwoławczy podzielił zatem stanowisko organu I instancji, że w tych przypadkach celem rejestracji było jedynie wypełnienie warunków przyznania pomocy w ramach niniejszego schematu i nie było to związane z rozpoczęciem produkcji rolnej przez wystawcę faktury, który od wielu lat jest pośrednikiem w handlu produktami rolnymi.

Odnosząc się następnie do kwestii nabycia kukurydzy od grupy producentów rolnych organ wskazał, że w grupie producentów rolnych status producenta rolnego mają jej poszczególni członkowie, zaś sama grupa, jako pewien zbiór jednostek, nie jest (w ujęciu całościowym) producentem rolnym. Za takim rozumieniem przemawia analiza ustawowych celów powołania grupy (art. 2 ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw), wśród których nie występuje produkcja rolna (są to raczej działania o charakterze organizacyjnym, zarządczym, innowacyjnym). Rację ma zatem organ I instancji twierdząc, że grupa producentów jest pewnym modelem biznesowym ułatwiającym odnalezienie się producentów na rolnym rynku i skorzystanie z potencjału związanego z zakresem działania.

Z tego też względu nie było podstaw do przyznania płatności do kukurydzy, ujętej w fakturach producentów rolnych, którzy do płatności nie deklarowali kukurydzy, a także takich, którzy nie dysponowali odpowiednim potencjałem produkcyjnym (zbyt mały areał uprawy do wyprodukowania sprzedawanej ilości produktu finalnego). Po pierwsze, nie do pogodzenia z zasadami doświadczenia życiowego, wiedzą na temat rynku zbożowo-paszowego jest przyjęcie tezy, że jakiś podmiot prowadzący od wielu lat działalność rolniczą, mający zarejestrowane gospodarstwo o sporym areale, nie występuje o przyznanie płatności obszarowych do uprawy kukurydzy. Ponadto, jak zaznaczył organ, obowiązkiem producenta rolnego jest wykazanie we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich wszystkich gruntów rolnych, niezależnie od tego, czy strona ubiega się o przyznanie płatności do konkretnych działek rolnych (art. 59 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027). Skoro potencjalny kontrahent Spółki tego nie uczynił, należy przyjąć, że transakcja miała charakter pozorny.

Organ I instancji nie miał możliwości naliczenia płatności do produktu nabytego też od podmiotów, którym przysługuje status potencjalnych beneficjentów, bowiem takie jednostki nie są producentami rolnymi (art. 3 pkt 6a ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności).

Z uwagi na cel omawianego schematu pomocowego (dopłata do procesu suszenia) nie jest również dopuszczalne przyznanie pomocy do kukurydzy, która uprzednio została poddana procesowi suszenia, bowiem takowego produktu nie można określić już mianem mokrej kukurydzy.

W tym stanie rzeczy, organ odwoławczy wskazał, że ponieważ w odniesieniu do spornych faktur Spółka nie spełniła zasadniczych warunków przyznania pomocy finansowej, na podstawie art. § 13zzc Rozporządzenia, organ I Instancji zasadnie odmówił ich uwzględnienia, przy ustalaniu przysługującej Spółce wysokości należnej jej pomocy.

Strona, zaskarżając powyższą decyzję w części odmawiającej przyznania pomocy finansowej w zakresie nieuwzględnienia wskazanych we wniosku o przyznanie pomocy 84 faktur potwierdzających zakup kukurydzy mokrej o łącznej ilości 6.118,67 ton od producentów rolnych: Z. sp. z o.o. (NIP [...]) i P. (NIP: [...]), podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to:

1). art. 13 zzc ust. 1 pkt. 2 Rozporządzenia, poprzez błędne jego zastosowanie i odmowę przyznania pomocy do faktur obejmujących nabycie kukurydzy mokrej od podmiotów będących grupami producentów, jako niespełniających wymogów programu pomocowego, jak również od producentów rolnych, którzy sprzedali większą ilość zboża niż średni potencjał ich gospodarstwa rolnego, podczas gdy przepis ten nie zawiera takiego ograniczenia,

2). art. 8 § 1 i 2 w zw. art. 6, 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. wskutek prowadzenia postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej i rozstrzygnięcia sprawy bez jej dostatecznego wyjaśnienia (wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego) oraz bez uzasadnienia dokonanej wykładni przepisów prawa, mających zastosowanie w sprawie.

Stawiając powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie decyzji w części odmawiającej płatności i zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, a także w przypadku skorzystania przez Skarżącą z pomocy prawnej w przedmiotowej sprawie, kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zdaniem Skarżącej stanowisko organów I i II instancji odmawiające przyznania pomocy finansowej Spółce, w części w jakiej dokonała ona zakupu zboża w postaci kukurydzy mokrej od podmiotów będących grupami producenckimi, w rozumieniu przepisów o grupach producentów rolnych, jest stanowiskiem błędnym, nie znajdującym oparcia w obowiązujących przepisach prawa - w tym w szczególności w przepisach Rozporządzenia. Grupa producentów bez względu na formę prawną może posiadać numer (EP) nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Bezspornie więc podmiot stanowiący grupę producentów rolnych posiadający numer producenta rolnego winien być traktowany jako producent rolny. Mając na względzie przepisy ustawy o grupach producentów rolnych a to choćby art. 2 ustawy, grupy producentów rolnych organizują się aby realizować co najmniej jeden spośród wskazanych w ustawie celów: 1) dostosowanie produktów rolnych i procesu produkcyjnego do wymogów rynkowych; 2) wspólne wprowadzanie towarów do obrotu, w tym przygotowanie do sprzedaży, centralizacja sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych; 3) optymalizacja kosztów produkcji oraz stabilizowanie cen producentów. Nie można też pominąć, że w art. 3 tej ustawy określono warunki prowadzenia działalności przez grupę producentów rolnych, a tym samym zapisów ust. 1 pkt. 4, 5, 6, które nakładają na członków grupy obowiązki w zakresie jakości i ilości produkcji do grupy, jak również poziomów sprzedaży produktów do grupy. Tym samym, mimo że podmiot posiadający status uznanej grupy producentów w rozumieniu ustawy może faktycznie nie posiadać własnego areału, na którym dokonywane są uprawy danego produktu, to jedynie poprzez ten podmiot realizowana jest sprzedaż produktów wyprodukowanych przez jego członków. Zatem działalność grupy producentów opiera się głównie na produkcji jej członków a nie np. na zakupie towarów od osób lub podmiotów trzecich celem ich dalszej odsprzedaży, co rzeczywiście byłoby sprzeczne z treścią cyt. wyżej przepisów rozporządzenia. W odróżnieniu od innych podmiotów gospodarczych grupa producentów rolnych stanowi organizację zamkniętą dla osób fizycznych i prawnych a także jednostek nie posiadających osobowości prawnej, które aby zostać członkiem grupy muszą spełnić wymogi ustawowe. Wbrew też stanowisku organów I i II instancji grupa producentów rolnych nie stanowi odrębnej formy prawnej, ale jest swego rodzaju zrzeszeniem producentów rolnych, prowadzących gospodarstwa rolne, działających we wspólnych celach, takich jak poprawa sytuacji finansowej i zwiększenie konkurencyjności gospodarstw rolnych. Istotnym jest, że grupa producentów rolnych nie działa dla zysku własnego lecz zysku jej członków. Mając zatem na względzie wykładnię celowościową przepisów Rozporządzenia uznać należy, że ustawodawca miał na celu wykluczyć jedynie takie sytuacje, kiedy wnioskodawca uprawniony do ubiegania się o pomoc nabył zboże objęte pomocą od podmiotów będących pośrednikami w handlu zbożem. Taki kształt przepisu miał w ocenie Skarżącej wykluczyć sytuacje niepożądane, kiedy to jedna partia towaru mogłaby stanowić przedmiot pomocy dla kilku podmiotów - kilkukrotna sprzedaż tego samego towaru. Natomiast grupa producentów rolnych - bez względu na formę prawną - jako zrzeszenie rolników, będących również producentami rolnymi, w żadnym razie nie może być traktowana jako pośrednik w sprzedaży towarów rolnych jego członków. Spółka stoi więc na stanowisku, że brak jest podstaw prawnych do wykluczenia przez organy obu instancji wszelkich transakcji handlowych, których stroną była grupa producentów rolnych a mających za przedmiot sprzedaż kukurydzy mokrej.

Uzasadniając następnie zarzuty braku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy Skarżąca wskazała, że organ dysponuje niezbędnymi narzędziami do ustalenia, jakie ilości produktu nabytej od grupy producenckiej kukurydzy pochodziły od jej członków. Powyższe ponad wszelką wątpliwość pozwoliłoby ustalić organowi, czy towar sprzedany przez grupę stanowił produkt wyprodukowany przez jej członków, czy też został nabyty przez grupę od podmiotu trzeciego, niezwiązanego z grupą. Brak w tym zakresie przeprowadzonego przez organy postępowania dowodowego w trakcie procedowania wniosku stanowi naruszenie art. 8 § 1 i 2 w zw. art. 6, 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Tym samym, zdaniem Skarżącej, brak było podstaw do niezakwalifikowania do otrzymania pomocy finansowej: 16 faktur potwierdzających zakup kukurydzy mokrej w ilości 856,77 t., w których jako sprzedawca występuje Z., oraz 68 faktur potwierdzających zakup kukurydzy mokrej w ilości 5.261,9 t., w których jako sprzedawca występuje P., tj. łącznie 6.118,67 t., co pomnożone przez stawkę pomocy w wysokości 110 zł, łącznie spowodowało niezasadne zmniejszenie kwoty pomocy o kwotę 673.053,70 zł.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: ppsa), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1a ppsa), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1b ppsa), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1c ppsa). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 ppsa). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu (art. 151 ppsa).

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie zawiera wad, powodujących konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. W konsekwencji skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Głubczycach o przyznaniu pomocy finansowej dla podmiotu prowadzącego działalność w zakresie skupu zbóż lub obrotu zbożami do zakupionej kukurydzy nie poddanej procesowi suszenia, przy czym wysokość przyznanej pomocy nie obejmowała ilości kukurydzy zakupionej na podstawie faktur, wystawionych na rzecz Skarżącej przez: Z. oraz P.

Przypomnieć należy, iż rozstrzygnięcie powyższe zapadło na skutek złożonego przez Skarżącą wniosku o przyznanie pomocy, na podstawie § 13 zzc rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, do którego dołączono między innymi 16 faktur potwierdzających zakup kukurydzy mokrej w ilości 856,77 ton w których jako sprzedawca występuje Z. NIP: [...], a także 68 faktur potwierdzających zakup kukurydzy mokrej przez w ilości 5.261,9 ton w których jako sprzedawca występuje P., NIP: [...]

Rozstrzygając sprawę organy obu instancji uznały, iż faktury te - jako wystawione przez grupy producenckie, nie wystawiły podmioty, które były producentem ujętej w nich kukurydzy mokrej.

Skarżąca z kolei stoi na stanowisku, iż w przypadku dokumentowania sprzedaży przez grupę producencką - z uwagi na jej ustawowy charakter - należy przyjąć, że ponieważ ujęta w wystawionych fakturach kukurydza stanowiła produkt wyprodukowany przez jej członków, zostały dochowane warunki uprawniające ją, jako jego nabywcę, do otrzymania pomocy finansowej o której mowa w art. § 13 zzc Rozporządzenia.

W ocenie Sądu, w sporze tym rację należy przyznać organom.

Podstawę materialnoprawną zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Zgodnie z § 13zzc ust. 1 Rozporządzenia w 2023 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, podmiotowi prowadzącemu działalność w zakresie skupu zbóż lub obrotu zbożami:

1) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu;

2) który nabył od dnia 15 września 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. od producenta rolnego będącego producentem kukurydzy, któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, kukurydzę, która nie została poddana procesowi suszenia, zwaną dalej "mokrą kukurydzą";

3) który poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku kukurydzy spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy.

Z kolei, stosownie do § 13zzc ust. 5 Rozporządzenia do wniosku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, dołącza się kopie faktur VAT lub ich duplikaty potwierdzające:

1) nabycie mokrej kukurydzy od dnia 15 września 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r.;

2) sprzedaż kukurydzy po dniu 15 marca 2023 r.

Stosownie do § 13zzc ust. 3a. Rozporządzenia wniosek, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, składa się raz do dnia 30 października 2023 r. Zgodnie zaś z § 13zzc ust. 7 Rozporządzenia wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, ustala się jako iloczyn stawki pomocy i liczby ton mokrej kukurydzy nabytej od dnia 15 września 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r., która nie może być większa od iloczynu liczby ton kukurydzy sprzedanej po dniu 15 marca 2023 r. i współczynnika 1,25.

W ocenie Sądu analiza powyżej wskazanych przepisów prawa wskazuje, że co do zasady udzielenie pomocy finansowej na podstawie § 13zzc przysługiwało podmiotowi wnioskującemu o udzielenie takiej pomocy odnośnie do liczby ton mokrej kukurydzy nabytej od dnia 15 września 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r., a następnie sprzedanej w okresie: "po dniu 15 marca 2023 r." ale "do 30 października 2023 r."

Przy rekonstruowaniu normy prawnej wynikającej z § 13zzc Rozporządzenia należy jednocześnie mieć na uwadze zakaz wykładni tej regulacji per non est, zgodnie z którą żadnego fragmentu tekstu prawnego nie wolno traktować tak, jakby był on zbędny. (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 28 maja 2024r. sygn. akt I SA/Bd 241/24 – publ. CBOSA – podobnie jak pozostałe przywołane w sprawie orzeczenia).

Uwaga ta ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu zaistniałego w niniejszej sprawie, mając na uwadze literalne brzmienie § 13zzc Rozporządzenia.

Przepisy te wprost regulują warunki, jakie muszą być spełnione przez podmiot występujący z wnioskiem o pomoc. Jednym z podstawowych warunków jest potwierdzenie zakupu kukurydzy od producenta rolnego będącego producentem tej kukurydzy, któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, kukurydzy, która nie została poddana procesowi suszenia, zwaną dalej "mokrą kukurydza". Zatem przepisy prawa wprost regulują, że kukurydza, która może zostać objęta dofinansowaniem, nie może być zakupiona od dowolnego podmiotu, lecz wyłącznie od producenta rolnego będącego producentem kukurydzy, który jest zarejestrowany w ewidencji producentów. Co więcej, musi być to zakup "mokrej kukurydzy" i zakup musi zostać dokonany w określonym terminie. Obowiązkiem organów przyznających pomoc jest ustalenie, czy żądanie z wniosku może zostać objęte pomocą, o której mowa w § 13zzc Rozporządzenia. Zatem organ musi ustalić czy kukurydza mokra została zakupiona od producenta rolnego będącego producentem kukurydzy i czy ilość sprzedanej kukurydzy odpowiada ilości, jaka została wyprodukowana w gospodarstwie producenta, gdyż tylko taką ilość można uznać za pochodzącą od producenta kukurydzy.

Spółka w skardze podniosła zarzut nieprawidłowego zakwestionowania jej prawa do otrzymania pomocy finansowej w odniesieniu do ilości wynikającej z faktur pochodzących od grup producenckich, a dokumentujących nabycie kukurydzy mokrej.

Sąd w tym miejscu zwraca uwagę, że program dotyczący udzielenia pomocy finansowej, o której mowa w § 13zzc Rozporządzenia, jest kierowany do indywidualnych producentów, natomiast grupy producentów mają swoje programy pomocowe i są w innej sytuacji niż indywidualni rolnicy. Jest on zatem skierowany do konkretnego producenta kukurydzy bezpośrednio, a nie do pośrednika, bowiem nabywanie jej od pośrednika utrudniałoby weryfikację skupowanej kukurydzy jako mokrej. Stanowisko organów potwierdza także literalna analiza przepisów dotyczących tego rodzaju pomocy. Otóż z art.13 zzc ust.1 pkt 2 rozporządzenia wynika wprost wymóg nabycia kukurydzy od producenta rolnego będącego producentem kukurydzy. Użycie odrębnie pojęcia producent rolny i producent kukurydzy nie jest przypadkowe. Zgodnie bowiem z ustawą z dnia 18 grudnia 2003 roku - o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, do której wprost odsyła w/w przepis - odrębnie definiuje się producenta i odrębnie producenta rolnego. Producent - to producent rolny, beneficjent programów rybackich, posiadacz zwierzęcia, organizacja producentów, podmiot prowadzący zakład utylizacyjny oraz potencjalny beneficjent. Producent rolny zaś to osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będąca rolnikiem w rozumieniu art. 3 pkt 1 rozporządzenia z dnia 2 grudnia 2021 ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 ,(Dz.Urz.UE L 435 z 06.12.2021 ze zm.) zwanego dalej rozporządzeniem 2021/2115.

Ten ostatni przepis z kolei stanowi, że "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną, grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym stosowania Traktatów, określonym w art. 52 Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 349 i 355 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz które prowadzą działalność określoną przez państwa członkowskie zgodnie z art. 4 ust.2 niniejszego rozporządzenia.

Zawiera on definicję działalności rolniczej i stanowi, że działalność rolniczą definiuje się w taki sposób, aby oznaczała działalność umożliwiającą przyczynianie się do dostarczania dóbr prywatnych i publicznych poprzez co najmniej jedno z poniższych działań: 1) wytwarzanie produktów, 2) utrzymywanie użytków rolnych.

Wszystkie te definicje i odnośniki mają na celu wskazanie, że producent będący producentem kukurydzy to faktyczny jej wytwórca, a nie pośrednik czy wytwórca innych zbóż, nawet jeśli jest członkiem grupy producenckiej. Należy też wskazać, że ustawa z dnia 15 września 2000 roku - o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. 2023.1145 j.t) zakłada, że celem grup producenckich jest dostosowanie produktów rolnych i procesu produkcyjnego do wymogów rynkowych, wspólne wprowadzenie towarów do obrotu, w tym przygotowanie do sprzedaży, centralizacja sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych, optymalizacja kosztów produkcji oraz stabilizowanie cen producentów.

Już więc z przesłanek zawiązywania grup producentów rolnych wynika, że ich celem nie jest bezpośrednia działalność rolnicza w sensie wytwarzania produktów rolnych obejmujących m.in. chów zwierząt czy uprawę (art. 4 ust.2 rozporządzenia 2021 /2115) (por wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3.07.2024 r. sygn. akt III SA/Po 229/24).

Wbrew zatem zarzutom skargi, organ swoje rozstrzygnięcie obszernie uzasadnił, powołując zarówno stosowne fakty, jak i treść przepisów oraz dokonał ich prawidłowej wykładni.

Sąd nie podzielił także tej części argumentacji skargi, w której Spółka, zarzucając naruszenie art. 8 § 1 i 2 w zw. art. 6, 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., wskazywała, iż to do organów, dysponujących niezbędnymi narzędziami do ustalenia jakie ilości produktu nabytej od grupy producenckiej kukurydzy pochodziły od jej członków, należało poczynienie w tym względzie dodatkowych ustaleń faktycznych, czy to oni byli rzeczywistymi producentami kukurydzy. Abstrahując nawet od faktu (co nie było sporne), że to nie poszczególni członkowie grupy producenckiej dokonywali zbycia na rzecz Spółki ewentualnie wyprodukowanych przez nich ilości kukurydzy, to nie sposób nie zauważyć, że dane zawarte w fakturach wystawionych przez grupy producenckie nie pozwalają zbadać, jaka część z ogólnej ilości ujętej w nich kukurydzy mokrej pochodzi od danego członka grupy producenckiej. Trudno też w oparciu o te dane dokonać weryfikacji, czy rzeczywiście dany członek grupy producenckiej był jej producentem w rozumieniu szczegółowych uregulowań z art. § 13 zzc Rozporządzenia (spełniał warunki uznania go za producenta kukurydzy).

Takiej zresztą potrzeby weryfikacji nie było, gdyż - jak już Sąd zważył powyżej - sam fakt wystawienia spornych faktur przez grupę producencką powodował, że nie mogły one stanowić podstawy do ujęcia ich w wyliczeniu wysokości przyznanej Skarżącej pomocy finansowej.

Mając na uwadze powyższe, w związku z brakiem naruszenia powołanych w skardze przepisów, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.