Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 177/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 234 ust. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2625
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (sprawozdawca), , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2023 r. w Radomiu sprawy ze skargi G. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w[...] z dnia 27 grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom wodnym 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...]z dnia 27 października 2022 r. znak[...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]na rzecz skarżącego G. D. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z 27 grudnia 2022 r., po rozpoznaniu odwołania G. D. (dalej: skarżący) od pkt 1 i 3 decyzji Burmistrza W. z 27 października 2022 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję w zaskarżonej części.

Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Organ I instancji w/w decyzją z dnia 27 października 2022 r. nakazał:

1/ M. i S. W. - właścicielom działki nr ewid. [...] w miejscowości P. gm. W. przejęcie i zagospodarowanie wód opadowych z połowy połaci dachowych budynku gospodarczego oznaczonego na załączniku mapowym nr 2 (od strony północnej budynku gospodarczego) i zretencjonowanie ich w podziemnym lub naziemnym zbiorniku na deszczówkę o dowolnej konstrukcji (tworzywo sztuczne lub beton) lub ziemnym oczku wodnym o pojemności retencyjnej minimalnej wynoszącej V=3,0 m3,

2/ M. i S. W. - właścicielom działki nr ewid. [...] w miejscowości P. gm. W. wykonanie drenażu opaskowego części budynku gospodarczego na działce nr [...], oznaczonych na załączniku mapowym nr 1, wzdłuż tego budynku wraz ze studnią kontrolną przy granicy z działką nr [...], według rozwiązania przedstawionego w załączniku graficznym do niniejszej decyzji,

3/ G. D. - właścicielowi działki nr [...] w miejscowości P. gm. W., wykonanie drenażu opaskowego części budynku gospodarczego na działce nr [...], oznaczonych na załączniku mapowym nr 1 (od strony północnej budynku w sposób umożliwiający włączenie do studni kontrolnej na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...]), przy granicy z działki nr [...], z wyprowadzeniem wody drenażowej na teren działki nr [...], według rozwiązania przedstawionego w załączniku graficznym.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał m.in. że 11 sierpnia 2021.r. skarżący - właściciel działki nr [...] położonej w miejscowości P. gm. W. zwrócił się do Burmistrza W. o interwencję w sprawie zalewania jego działki przez właścicieli działki sąsiedniej nr [...]. Problem zalewania budynków pojawił się po rozbudowie budynku gospodarczego na działce nr [...] w latach 2020/2021, przy granicy z budynkiem posadowionym na działce nr [...]. Na podstawie wizji w terenie oraz posiadanych dokumentów, 9 marca 2022r. wydana została decyzja nakazująca właścicielom działek nr [...] i nr [...] w miejscowości P. wykonanie określonych czynności. Od decyzji tej odwołanie wnieśli zarówno właściciele działki nr [...] jak i działki nr [...]. SKO w R. uchyliło zaskarżoną decyzję i sprawę przekazało do ponownego rozpoznania.

Organ I instancji powołał biegłych, którzy w dniu 23 czerwca 2022r. przeprowadzili wizję w terenie oraz wykonali pomiary wysokościowe i na tej podstawie wydali opinię dotyczącą wpływu dokonanych zmian na działkach nr [...] i nr [...] na zakłócenie stosunków wodnych na działce nr [...]. Zgodnie z przedstawioną opinią zmiany stanu wody na gruncie dokonali obydwaj właściciele działek nr [...] i nr [...]. Wykonanie na terenie działki nr [...], na trasach naturalnych dróg powierzchniowego spływu wód opadowych ze zlewni, zmiany ukształtowania terenu poprzez lokalne podniesienie jego rzędnych, a także jego przekształcenie poprzez wykonanie rozbudowy budynku gospodarczego ingeruje w ukształtowany system zasobów wodnych. To samo dotyczy działki nr [...], na której poprzez wykonanie rozbudowy budynku gospodarczego na trasie naturalnych dróg powierzchniowego spływu wód opadowych nastąpiła ingerencja w ukształtowany system zasobów wodnych, co doprowadziło do zmiany stanu wody na gruncie. Dokonana zmiana ukształtowania terenu działki nr [...] poprzez jej zabudowę spowodowała istotną zmianę kierunku odpływu wody opadowej znajdującej się na działce nr [...] oraz przepływających ze zlewni wód opadowych przez teren tej działki w kierunku naturalnych dróg powierzchniowego spływu. Istniejący w granicy działek nr [...] i [...] mur budynku gospodarczego stanowi przegrodę na tej drodze powodując zatrzymanie wody opadowej na terenie działki nr [...], w szczególności w narożniku istniejących budynków gospodarczych na działkach nr [...] i nr [...], ze względu na brak możliwości jej naturalnego odpływu. Spowodowana rozbudową budynku gospodarczego zmiana stanu wody na działce nr [...] powoduje zwiększenie natężenia odpływu znajdujących się na jej powierzchni wód opadowych na grunty sąsiednie tj. na teren działki nr [...]. Natomiast podwyższenie terenu działki nr [...] spowodowało nieznacznie zmniejszenie natężenia odpływu wód opadowych na teren działki nr [...]. Rozbudowa budynku gospodarczego na działce nr [...] i wykonanie przegrody uniemożliwiającej naturalny odpływ wody opadowej z działki nr [...] może powodować potencjalne ryzyko zalania działki nr [...]. Mając na uwadze treść opinii nakazał małżonkom W. i skarżącemu wykonanie czynności zaleconych przez biegłych z zakresu gospodarki wodnomelioracyjnej w złożonej opinii.

W odwołaniu skarżący zarzucił brak odniesienia się do zebrania ziemi z zasypanego budynku, który jest jego własnością, wybudowanego w 2002r. (przywrócenie do stanu pierwotnego). Wskazał, że nakazanie działania jak w pkt 1 decyzji w sytuacji gdy teren jest podniesiony spowoduje, że woda nadal będzie się przedostawała do budynków na jego działce wierzchem izolacji poziomej, częściowo zniszczonej przez nasypanie ziemi na działce nr [...]. Podniósł, ze nakazane mu działanie z pkt 3 decyzji jest niewykonalne z uwagi na budynek znajdujący się na tej działce, będący w trakcie budowy. Wskazał też, ze opinię wydano na rzędnych terenu na dzień 15 kwietnia 2014 r. i 23 czerwca 2023 r. nie wyjaśniając dlaczego nie zostały wzięte pod uwagę rzędne z 3 lipca 2000 r. Wniósł o uchylenie decyzji w pkt 1 i 3.

Rozpoznając sprawę w wyniku odwołania SKO w R. przytoczyło treść art. 234 prawa wodnego i wskazało, że z treści cyt. przepisu wynika, że regulacja w nim zawarta dotyczy wszelkich zmian stanu wody, także kierunku spływu wody opadowej, jeśli mogłaby być ona szkodliwa dla gruntów sąsiednich. Przepis art. 234 ust. 3 ustawy przewiduje administracyjny tryb postępowania w przypadku szkodliwego oddziaływania na grunty sąsiednie spowodowanego zmianą stanu wody na gruncie i wydanie decyzji nakładającej co najmniej jeden z wymienionych obowiązków. Rozstrzygnięcie określone w tym przepisie może więc być wydane w sytuacji, gdy organ ustali, że w wyniku działań dokonywanych przez właściciela gruntu doszło do naruszenia stanu wód ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Podstawą dla zastosowania tego przepisu jest wykazanie, że do naruszenia stanu wód ze szkodą dla gruntów sąsiednich doszło w wyniku działań właściciela gruntu.

Kolegium wskazało w szczególności, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji powołał biegłych z zakresu gospodarki wodno-melioracyjnej mgr inż. S. S. i mgr inż. S. K., którzy sporządzili opinię techniczną dotyczącą wpływu dokonanych zmian na gruncie na działkach nr [...] i [...] na zakłócenie stosunków wodnych. Kolegium wskazało, ze z w/w opinii jednoznacznie wynika, iż na działce nr [...] dokonane zostały zmiany ukształtowania terenu poprzez jej zabudowę (wykonanie rozbudowy budynku gospodarczego) oraz podwyższenie części terenu w celu wyrównania powierzchni. Zmiany te spowodowały istotną zmianę natężenia odpływu wód opadowych z działki nr [...] oraz przepływających przez jej teren wód opadowych ze zlewni w kierunku naturalnych dróg powierzchniowego spływu wód opadowych. Dokonana zmiana powierzchni działki poprzez jej zabudowę doprowadziła do znacznego zwiększenia współczynnika spływu powierzchniowego, natomiast jego podwyższenie i wyrównanie do zmniejszenia współczynnika spływu powierzchniowego. Według biegłych jednym z rozwiązań, co istotne, przyjętym przez organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji, mającym na celu zagospodarowanie przez właścicieli działki nr [...], wód opadowych na terenie własnej działki jest przejęcie wód opadowych z północnej części połaci dachowych i zretencjonowanie ich w podziemnym lub nadziemnym zbiorniku na deszczówkę o dowolnej konstrukcji lub w ziemnym oczku wodnym o pojemności retencyjnej minimalnej 3.0 m3. SKO wskazało za biegłymi, iż również na działce nr [...] doszło do zmiany stanu wody poprzez rozbudowę budynku gospodarczego na trasie naturalnych dróg powierzchniowego spływu wód opadowych ze zlewni. Dokonana zmiana spowodowała istotną zmianę kierunku odpływu wody opadowej znajdującej się na działce nr [...] oraz przepływających przez jej teren wód opadowych ze zlewni. Istniejący w granicy działek mur budynku gospodarczego stanowi przegrodę na tej drodze powodując zatrzymanie wody opadowej na terenie działki nr [...], szczególnie w narożniku istniejących budynków gospodarczych na działkach nr [...] i [...] oraz ze względu na brak możliwości jej naturalnego powierzchniowego odpływu, infiltrację w grunt w przekroju granicy przedmiotowych działek. W celu przejęcia i przekierowania wód opadowych dopływających ze zlewni do ściany budynku gospodarczego na działce nr [...] należy wykonać drenaż opaskowy budynku na działce nr [...] od strony granicy z działką nr [...] z wyprowadzeniem wody drenażowej na teren działki nr [...] względnie umożliwienie przepływu wody opadowej w kierunku południowym poprzez udrożnienie istniejącego w przekroju granicy działek nr [...] i [...] odstępu pomiędzy ścianami budynków gospodarczych. Powyższe, zdaniem biegłych, rozwiąże problem zakłócenia stosunków wodnych na analizowanym terenie.

Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, iż złożona opinia jest rzetelna i obiektywna i wyjaśnia okoliczności sprawy istotne dla jej rozstrzygnięcia. Organ wskazał, że wprawdzie organ nie jest związany opinią biegłego, gdyż to od jego woli zależy ostateczny kształt decyzji jednak zaznaczył, że nie dysponuje on wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Opinia biegłego jest dla organu materiałem, który powinien mu pomóc w rozstrzygnięciu kwestii faktycznej. Dowód taki może być przeprowadzony, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, szczególna wiedza z jakiejś dziedziny. Opinia biegłego ułatwia zatem ocenę zebranego materiału dowodowego, gdy są do tego potrzebne wiadomości specjalne. Organ administracji swobodnie ocenia opinię biegłego na podstawie zasad, wiedzy i doświadczenia życiowego. Dlatego przyjmuje się, że opinia biegłego ze swej istoty powinna zawierać uzasadnienie, które pozwala dokonać analizy spójności i poprawności wniosków bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej . Z opinii powinno wynikać czym kierował się specjalista, wskazując określone tezy, i z jakich materiałów źródłowych i opracowań korzystał. W ocenie Kolegium wymogi powyższe analizowana opinia spełnia, zaś skarżący nie zakwestionował skutecznie twierdzeń w niej zawartych, np. przedstawiając równorzędny z przedmiotowym dowód. SKO podniosło, że poza twierdzeniami kwestionującymi opinię oraz samo rozstrzygnięcie, Skarżący nie przedstawił dowodów, które pozwalałyby podważyć wiarygodność twierdzeń zawartych w opinii, które jawią się jako kompletne i w pełni udokumentowane. W opinii biegłych wyjaśniono wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy kwestie, które pozostają spójne z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. SKO wskazało, że ustalenia biegłych zostały przekonująco przedstawione w części opisowej opinii oraz należycie udokumentowane dołączonymi do niej załącznikami w postaci map obrazujących położenie przedmiotowych działek, sposób ich zagospodarowania z zaznaczeniem kierunków spływu wód opadowych oraz punkty pomiarów rzędnych powierzchni analizowanego terenu, kopii map zasadniczych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, przekrojów według rzędnych terenu na dzień 15 kwietnia 2014r i 23 czerwca 2022 r. Wobec ustalenia związku między działaniami właścicieli działki nr [...] a szkodami istniała podstawa do wydania przez organ I instancji rozstrzygnięcia jak w zaskarżonej decyzji, zgodnie z rozwiązaniami wskazanymi przez biegłych.

Odnosząc się do zarzutów odwołania SKO wskazało, iż biegli odnieśli się do podniesienia terenu przez właścicieli działki nr [...] o czym mowa na str. 11 opinii. Podało, że rozstrzygnięcie nakazania wykonania wskazanych w opinii urządzeń na działkach [...] i [...] rozwiąże istniejący na tych działkach problem oraz zapobiegnie powstawaniu szkód. Usunięcie ziemi nawiezionej na działkę nr [...] i zniwelowanie podniesienia terenu w narożniku zetknięcia budynków gospodarczych nie zapobiegnie powstającym szkodom, będzie miejscem gromadzenia się wody i przyczyną jej przesiąkania do budynków. Zgodnie z opinią biegłych rozwiązaniem tego problemu jest wykonanie drenażu opaskowego budynku na działce skarżącego od strony granicy z działką nr [...] z wyprowadzeniem wody drenażowej na działkę [...] według rozwiązania przedstawionego na rysunku 15 i 16 załączonych do opinii.

W skardze skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego przez nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego i w efekcie błędne uznanie, że zmiany dokonane na działce nr [...] skutkują szkodą na działce nr [...] w rozumieniu art. 234 ust 1 i 3 ustawy prawo wodne, oraz pominięcie faktu, że ściana budynku posadowionego na działce [...] przy której ma się zbierać woda znajduje się w granicy działek [...] i [...] została postawiona w 2001 r.;

W konsekwencji decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

- art.234 ust. 1 i 3 ustawy prawo wodne poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie w sytuacji, gdy nie każda zmiana wody na sąsiednim gruncie powoduje szkody w rozumieniu art.234 ust 1 i 3 ustawy prawo wodne i w efekcie błędne zastosowanie tego przepisu do zmian dokonanych na działce nr [...];

- art.234 ust 5 ustawy prawo wodne poprzez ich niezastosowanie względem działki nr [...], gdy budynek (w tym mur między przedmiotowymi działkami) na niej posadowionymi który ma powodował zmiany stanu wody na gruncie działki [...] został wybudowany w 2001 r., to jest więcej niż 5 lat przed wszczęciem postępowania.

Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jak też decyzji Burmistrza W., o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wskazał w szczególności, że organ błędnie ustalił iż posadowienie budynku na działce nr [...] ze ścianą w granicy działek [...] i [...] szkodliwie wpływa na działkę [...] w rozumieniu art. 234 ust. 1 i 3 prawa wodnego, gdy z materiału dowodowego wynika, iż w zbiegu ze zmianami na działce nr [...] powoduje tylko spływ wody przez tą działkę, a sam spływ nie ma szkodliwego charakteru w rozumieniu prawa wodnego. Nadto zarzucił pominięcie faktu że ściana budynku w granicy między działkami [...] i [...] posadowiona została w 2001 r., co nie może mieć wpływu na treść decyzji w świetle treści art. 234 ust. 5 prawa wodnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Odnośnie zarzutu nie zastosowania art. 234 ust. 5 Kolegium wskazało, że w przepisie tym nie chodzi o termin wybudowania budynku, ale o czas w którym właściciel sąsiedniego gruntu dowiedział się o szkodliwym działaniu dokonanych zmian, a problem zalewania pojawił się jak wskazywał skarżący w latach 2020/2021.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem w zaskarżonych decyzjach organy obu instancji nie wskazały terminu wykonania czynności zapobiegających szkodom, o czym stanowi art. 234 ust. 3 ustawy prawo wodne.

Stosownie do art. 234 ustawy z 20 lipca 2017 r. prawo wodne (Dz.U.2021.2233 t.j. z 2021.12.03) 1. Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie.

2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.

4. Nakaz, o którym mowa w ust. 3, nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego, jeżeli są wymagane.

5. Postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt.

Uregulowanie wynikające z art. 234 ust 1 pkt 1 prawa wodnego uzależnione jest od wystąpienia szkody dla gruntów sąsiednich. Z kolei uregulowanie z art. 234 ust. 1 pkt 2 prawa wodnego ma charakter bezwzględny i nie jest uzależnione od tego czy na nieruchomości sąsiedniej wystąpi szkoda czy też nie. Takie naruszenia zakazu ustawowego mogą spowodować wszczęcie postępowania administracyjnego w wyniku, którego możliwe jest wydanie decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (alternatywny sposób załatwienia sprawy). Prowadzone postępowanie administracyjne powinno zatem zmierzać do wyjaśnienia i ustalenia czy istnieją podstawy do nałożenia na właściciela obowiązków określonych w art. 234 ust 3 prawa wodnego. W tej normie prawnej mowa o każdej zmianie stanu wód, która pociąga za sobą szkodliwe skutki dla sąsiednich nieruchomości. Ustawa prawo wodne dotyczy szeroko rozumianych "stosunków wodnych " a z wymienionymi w art. 234 ustawy nagannymi działaniami właściciela wobec gruntów sąsiednich wiąże określoną odpowiedzialność. Organ administracji ma zatem obowiązek zastosować art. 234 ust 3 w przypadku stwierdzenia zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 234 ust 1 pkt 1 i 2 a następnie nałożyć w drodze decyzji administracyjnej sankcję za spowodowanie zmiany stosunków wodnych. Sankcja przewidziana w ust. 3 nie dotyczy natomiast sytuacji unormowanej w ust. 2, ponieważ unormowano tam obowiązki właściciela gruntu dotyczące usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody powstałych na skutek działań osób trzecich lub wskutek przypadku, niezależnie od woli właściciela gruntu. Nałożenie obowiązku wynikającego z ust. 3 ustawy musi być zatem poprzedzone ustaleniem, że właściciel gruntu zmienił stan wody na gruncie, zwłaszcza kierunek odpływu wody opadowej, lub kierunek odpływu wody ze źródeł, bądź też, że odprowadza wody lub ścieki na grunty sąsiednie.

Oceniając dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie stwierdzić należy że organy należycie zbadały należycie, iż spełnione zostały przesłanki art. 234 ust 3 cyt. ustawy do wydania decyzji, nakazującej właścicielom gruntów przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, w kontekście zmiany kierunku i natężenia odpływu wód opadowych, roztopowych, wód ze źródeł odprowadzania przez nich wód na działki sąsiednie, zatem zarzuty skargi nie są zasadne.

Jak wynika bowiem z opinii biegłych będącej podstawą wydania kwestionowanych decyzji przez teren działek nr ew. [...], [...] i [...] przebiegają trasy naturalnych dróg powierzchniowego spływu wód opadowych ze zlewni obejmującej przedmiotowe działki z ujściem do istniejącego rowu przydrożnego. Średni spadek naturalnych dróg spływu wód opadowych na odcinku od granicy działki nr ew. [...] z działka nr ew. [...] przez teren przedmiotowych działek nr ew. [...] i [...] do granicy z działką nr ew. [...] (droga) jest bardzo duży. Na terenie działki nr [...] bezpośrednio przy granicy z działką nr [...] zlokalizowany jest budynek gospodarczy, po wykonanej rozbudowie o powierzchni całkowitej dachu 500 m2, z części połaci dachowej o powierzchni ok. 250m2 rynny spustowe skierowane są w stronę północną działki na teren nieutwardzony, a z pozostałej południowej części połaci dachowej na teren utwardzonego podwórka. Teren działki [...] zlokalizowany na północ od istniejących budynków gospodarczych stanowi grunt rolny w części przylegającej bezpośrednio do budynków gospodarczych nie zagospodarowany, z widocznym podwyższeniem – wyrównaniem powierzchni w części przylegającej do budynków gospodarczych na działce [...] i [...] wyżej w kierunku wododziału, jako sad jabłoniowy. Na terenie działki [...] bezpośrednio przy granicy z działką [...] zlokalizowany jest budynek gospodarczy, po wykonanej w dwóch etapach jego rozbudowie, z całej jego połaci dachowej rynny spustowe skierowane są na teren utwardzony działki nr [...]. W/w budynek gospodarczy zlokalizowany jest na trasie naturalnego kierunku spływu wód opadowych ze zlewni, stanowiący sztuczną przegrodę na trasie naturalnych dróg spływu wód opadowych ze zlewni hydrologicznej. Pomiędzy budynkami gospodarczymi na działce nr ew. [...] i [...] w linii granicy widoczny odstęp między ścianami budynków zaślepiony styropianem utrudniającym grawitacyjny spływ wody ze zlewni zgodnie z naturalnym kierunkiem spływu wymuszonym przez wykonaną przegrodę (mur budynku) na trasie naturalnej drogi spływu powierzchniowego wód ze zlewni (opinia biegłych k. 9-10 opinii). Wykonane na działce nr [...] zmiany ukształtowania terenu poprzez rozbudowę budynku gospodarczego oraz podwyższenie części terenu na trasach naturalnych dróg powierzchniowego spływu wód opadowych ze zlewni spowodowały istotną zmianę natężenia odpływu wód opadowych z działki nr [...] oraz przepływających przez jej teren wód opadowych ze zlewni w kierunku naturalnych dróg powierzchniowego spływu wód opadowych. Dokonana zabudowa doprowadziła do znacznego zwiększenia współczynnika spływu powierzchniowego, natomiast podwyższenie i wyrównanie do zmniejszenia współczynnika spływu powierzchniowego. Według biegłych jednym z rozwiązań, co istotne, przyjętym w zaskarżonych decyzjach, mającym na celu zagospodarowanie przez właścicieli działki nr [...], wód opadowych na terenie własnej działki jest przejęcie wód opadowych z północnej części połaci dachowych i zretencjonowanie ich w podziemnym lub nadziemnym zbiorniku na deszczówkę o dowolnej konstrukcji lub w ziemnym oczku wodnym o pojemności retencyjnej minimalnej 3.0 m3.

Jak wynika z opinii również na działce nr [...] doszło do zmiany stanu wody poprzez rozbudowę budynku gospodarczego na trasie naturalnych dróg powierzchniowego spływu wód opadowych ze zlewni. Dokonana zmiana spowodowała istotną zmianę kierunku odpływu wody opadowej znajdującej się na działce nr [...] oraz przepływających przez jej teren wód opadowych ze zlewni. Istniejący w granicy działek mur budynku gospodarczego stanowi przegrodę na tej drodze powodując zatrzymanie wody opadowej na terenie działki nr [...], szczególnie w narożniku istniejących budynków gospodarczych na działkach nr [...] i [...] oraz ze względu na brak możliwości jej naturalnego powierzchniowego odpływu, infiltrację w grunt w przekroju granicy przedmiotowych działek. W celu przejęcia i przekierowania wód opadowych dopływających ze zlewni do ściany budynku gospodarczego na działce nr [...] należy wykonać drenaż opaskowy budynku na działce nr [...] od strony granicy z działką nr [...] z wyprowadzeniem wody drenażowej na teren działki nr [...] względnie umożliwienie przepływu wody opadowej w kierunku południowym poprzez udrożnienie istniejącego w przekroju granicy działek nr [...] i [...] odstępu pomiędzy ścianami budynków gospodarczych. Powyższe, zdaniem biegłych, rozwiąże problem zakłócenia stosunków wodnych na analizowanym terenie. Dokonane zmiany szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. I tak zmiany ukształtowania terenu działki nr ew. [...] w konsekwencji istotnej zmiany kierunku odpływu wody opadowej oraz przepływającej ze zlewni w kierunku istniejących naturalnych dróg powierzchniowego spływu powoduje zatrzymanie wody opadowej na terenie działki nr [...], szczególnie w narożniku istniejących budynków gospodarczych na działkach nr ew. [...] i [...] oraz ze względu na brak możliwości jej naturalnego powierzchniowego odpływu infiltrację w grunt w przekroju granicy w/w działek. Z kolei zatrzymanie wody opadowej powoduje potencjalne ryzyko zalania gruntów działki nr [...] będące wynikiem tych zmian. Zaleganie wód na działce nr ew. [...] niewątpliwie pozostaje ze szkodą dla jej gruntów. Poza sporem w przedmiotowej sprawie pozostaje okoliczność zalewania budynków gospodarczych na działce nr [...] w związku z dokonanymi zmianami (vide wniosek skarżącego z 11.08.2021 r.).

Reasumując w przedmiotowej sprawie organy ustaliły oraz wykazały istnienie związku przyczynowo - skutkowego między dokonanymi zmianami na działce a wynikłą z powodu tej zmiany szkodą na gruncie sąsiednim, posiłkując się opinią biegłych. Skarżący skutecznie nie zakwestionował złożonej opinii, w szczególności nie złożył do akt kontropinii, podważającej ustalenie, czy właściciel nieruchomości w istocie dokonał zmiany stosunków wodnych na swoim gruncie i czy zmiany te spowodowały szkodę dla sąsiadujących gruntów. Postępowanie takie wymaga wiedzy specjalistycznej i nie może ograniczyć się do stwierdzenia, że sam spływ wody przez działkę nr [...] nie ma znamion szkodliwego charakteru. Ustalenia, a następnie wnioski wyartykułowane w opinii będącej podstawa orzekania organów w przedmiotowej sprawie dokonane zostały w oparciu o mapy z przebiegiem warstwic, mapy topograficzne z naniesionymi naturalnymi drogami spływu wód opadowych ze zlewni, kopie mapy zasadniczej przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego z 21.01.2014 r. z naniesionymi warstwicami, wododziałem, naturalnymi drogami spływu wód opadowych ze zlewni hydrologicznej z zaznaczeniami przekrojów P1-P1,, P2-P2,, kopii mapy do celów projektowych z 15.04.2014 r. z zaznaczeniem przekrojów P3-P3, i P4-P4,, kopię mapy zasadniczej z 22.06.2022 r. z naniesionymi wynikami pomiarów własnych, naturalnymi drogami spływu wód opadowych ze zlewni hydrologicznej oraz z zaznaczeniem przekrojów P5-P5, i P6-P6,, sporządzonych na ich podstawie przekrojów oraz wiedzę specjalistyczną z zakresu hydrologii i melioracji wodnych biegłych opiniujących w sprawie. Wykazana w opinii ingerencja przez właściciela działki nr [...] w ukształtowany w terenie system zasobów wodnych doprowadziła do zmiany stanu wody na gruncie w/w działki. Zmiana ta powoduje zatrzymanie wody opadowej na działce nr [...], a zatem potencjalne ryzyko zalania gruntów sąsiednich będące wynikiem tych zmian, szkodliwe oddziaływanie na grunty sąsiednie nie musi łączyć się bezpośrednio ze stratami majątkowymi.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi, w ocenie Sądu, podzielić należy stanowisko z odpowiedzi na skargę, iż termin o którym mowa w art. 234 ust. 5 dotyczy nie daty wybudowania budynku a daty kiedy właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się szkodliwym oddziaływaniu dokonanych zmian. Jak wynika z twierdzeń strony skarżącej szkody zostały zauważone w 2021 r., zatem zachowany został termin 5 letni do wszczęcia postępowania (art. 234 ust 5 prawa wodnego). Zarzut nie jest więc zasadny.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracyjne będą miały na względzie, iż jak stanowi art. 234 ust. 3 ustawy prawo wodne w przypadku nałożenia przez organ na stronę określonych w nim obowiązków organ ten określa w decyzji termin ich wykonania. Określony w decyzji termin realizacji nałożonego obowiązku musi być realny, tj. umożliwiający adresatowi obiektywnie wykonanie decyzji. W doktrynie przyjmuje się, że w przypadku, gdy organ administracji ma swobodę w kształtowaniu treści decyzji w zakresie terminu, to winien przy jego wyznaczeniu uwzględniać słuszny interes strony (zob. Cz. Marzysz [w:] G. Łaszczyca, Cz. Marzysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, t. II, Wolters Kluwer, W-wa 2010, s. 82). Wyznaczenie "właściwego" terminu w wydanej na podstawie art. 234 ust. 3 decyzji nakładającej przez organ obowiązki jest to o tyle istotne, że podlegają one wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym według przepisów o egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach wydano na podstawie art. 200, 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę (797 zł) składa się uiszczony wpis 300 zł, koszty zastępstwa procesowego 480 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł.