Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 2120/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Odmówiono zawieszenia postępowania

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A.R. o zawieszenie postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej A.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 11/21 w sprawie ze skargi A.R. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 22 października 2020 r. nr WS-VI.7534.3.135.2020.KA w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji ostatecznej o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z naruszeniem prawa postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 31 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 11/21 oddalił skargę A.R. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 22 października 2020 r. nr WS-VI.7534.3.135.2020.KA w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji ostatecznej o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z naruszeniem prawa.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła A.R. Zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie:

I. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj.:

• art. 146 § 1 K.p.a., w przypadkach wznowienia w trybie art. 145a K.p.a., poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie (jako negatywnej przesłanki do uchylenia decyzji kończącej postępowanie wznawiane, jeżeli od dnia doręczenia tej decyzji upłynęło pięć lat) albowiem prowadzi to do nieproporcjonalnego i nieuzasadnionego ograniczenia prawa skarżącej wznowienia postępowania przeprowadzonego w oparciu o przepisy prawa niezgodne z Konstytucją RP a konsekwentnie za tym prowadził do pozbawienia skarżącej do uzyskania orzeczenia organu administracji kończącego postępowanie przeprowadzone w oparciu o przepisy prawa zgodne z Konstytucją RP;

• art. 229 u.g.n. oraz 146 § 2 K.p.a. w zakresie w jakim a priori WSA w Krakowie uznał, że w sprawie - co do istoty - wydano by decyzję odpowiadającą decyzji dotychczasowej;

• art. 229 u.g.n. w zakresie w jakim wyłącza możliwość uzyskania zwrotu nieruchomości wykorzystanej naruszając przy tym art. art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, względnie art. 21 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 62 ust. 2 Konstytucji RP.

II. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. przepisów postępowania przy przyjęciu, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

• art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez zaniechanie odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów związanych z niekonstytucyjnym charakterem ograniczenia (terminu 5 lat) opisanego przez art. 146 § 1 K.p.a. w przypadkach wznowienia w trybie art. 145a K.p.a.;

• art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie zaskarżonej nią decyzji;

• art. 151 P.p.s.a., poprzez niezasadne oddalenie skargi skierowanej wobec zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o:

1. zawieszenie postępowania do czasu wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku w sprawie SK 18/19, która dotyczy oceny zgodności art. 229 u.g.n. z art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, względnie art. 21 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 62 ust. 2 Konstytucji RP (postępowanie obecnie prowadzone jest przed Trybunałem Konstytucyjnym);

2. uchylenie zaskarżonego wyroku, względnie jego zmianę poprzez uwzględnienie skargi zasadniczej;

3. zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a."), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Zastosowanie przez Sąd powyższego przepisu ma charakter fakultatywny. Ocena jego zasadności pozostawiona została do uznania sądu, który wydając postanowienie w tej kwestii powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy. Aby móc zastosować art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. między daną sprawą sądowoadministracyjną, a innym postępowaniem musi istnieć związek tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie tylko wtedy będzie upoważniało do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona.

W realiach rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający przedmiotowy wniosek nie dopatrzył się związku pomiędzy niniejszą sprawą a wskazanym we wniosku postępowaniem w sprawie o sygn. akt SK 18/19 o stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny, że art. 229 u.g.n. w zakresie, w jakim przepis ten wyłącza możliwość dochodzenia przez byłego właściciela lub jego spadkobiercę roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej, jest niezgodny m.in. z: art. 21 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 21 ust. 1 i 2 w zw. z art. 2 Konstytucji RP, art. 21 ust. 1 i 2 w zw. z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 2 w zw. z art. 2 Konstytucji RP.

Wskazać bowiem należy, że zawisła przed Naczelnym Sądem Administracyjnym sprawa zainicjowana została wnioskiem skarżącej o wznowienie postępowania. Podkreślenia wymaga, że instytucja wznowienia ma charakter nadzwyczajny. Dotyczy bowiem kontroli prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej (czy postanowienia) bądź ostatecznego milczącego załatwienia sprawy. Wznowienie postępowania może nastąpić w sprawach zakończonych rozstrzygnięciem ostatecznym, nie można zatem wznowić postępowania w odniesieniu do rozstrzygnięcia wyeliminowanego z obrotu prawnego (R. Stankiewicz [w:] Komentarz, 2015, s. 731).

Dlatego też uznać należy, iż celem wznowienia postępowania nie jest badanie na nowo, czy zaistniały na podstawie art. 299 u.g.n. przesłanki do wystąpienia z roszczeniem, o którym mowa w art. 136 ust. 3 u.g.n., a badanie zaistnienia przesłanek wynikających z art. 145 i 146 K.p.a.

W tym stanie rzeczy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak jest podstaw do uznania, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 131 i art. 193 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.