Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 424/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "T." Sp. z o.o. w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 lipca 2024 r. sygn. akt III SA/Wr 213/24 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "T." Sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 20 marca 2024 r. nr 0201-IOA.4246.7.2024/JN w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 4 lipca 2024 r., sygn. akt III SA/Wr 213/24, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "T." Sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 20 marca 2024 r., w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia.

W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że spółka w skardze na opisaną wyżej decyzję wniosła również o wstrzymanie jej wykonania wskazując, że obecnie pomimo dużych problemów finansowych na bieżąco realizuje wszelkie zobowiązania podatkowe, z tytułu wynagrodzeń, czy składek ZUS, nie posiada żadnych zaległości podatkowych oraz zobowiązań. Zatrudnia nowych pracowników oraz prowadzi inwestycje w oprogramowanie wspierające działanie firmy. Koszt inwestycji oszacowany jest na kwotę 800.000 zł netto, z czego aktualnie firma w tym zakresie poniosła już koszty w kwocie nie niższej niż 400.000 zł. Spółka na koniec 2022 r. zatrudniała średnio miesięcznie ponad 120 osób na podstawie umowy o pracę oraz niemal 30 osób na podstawie umowy zlecenia i wypłacała wynagrodzenia w kwocie 500.000 zł/m-c. W związku z tym w całym 2022 r. odprowadziła składki na ubezpieczenia społeczne do ZUS w wysokości 2.404.184,25 zł. Spółka jako płatnik podatku PIT-4, należnego z tytułu wypłacanych wynagrodzeń, na jego poczet wpłaciła 125.175 zł. Jako zaś osoba prawna i podatnik od towarów i usług spółka, w związku z prowadzoną działalnością wpłaciła 415.274 zł (CIT-8) oraz 3.006.452 zł (VAT). Stan finansowy spółki na dzień 31.12.2022 r. obrazuje również składany bilans. Podano, że skarżąca zakończyła rok finansowy 2023 r., w którym na poczet należności z tytułu obciążeń publicznoprawnych uiściła: 3.456.095,88 zł - składki na ubezpieczenie społeczne na ZUS, 290.232 zł - podatek PIT-4 z uwagi na zatrudnienie 156 osób na umowę o pracę oraz 8 osób na umowę zlecenie, 33.418 zł podatku CIT-8 (od III 2023 r. stała strata), 3.720.578 zł podatku VAT. Wskazano również że spółka mierzy się ze stale rosnącymi kosztami działalności, które z uwagi na rozmiar oraz gwałtowną i niedającą się przewidzieć tendencję wzrostową bezpośrednio wpływają na jej sytuację finansową. Mimo podejmowanych wysiłków, sytuacja spółki przestaje być stabilna. Prawie od roku stale odnotowuje stratę. Wszystko to powoduje, że obecnie nie dysponuje środkami, które mogłaby wycofać z działalności, przeznaczając na uregulowanie kar w znacznej wysokości. Dołączona dokumentacja obrazuje aktualne obciążenia publicznoprawne spoczywające na spółce. Natychmiastowe wykonanie zaskarżonej decyzji grozi utratą płynności finansowej, która spowoduje brak możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej, a w konsekwencji doprowadzi do upadłości spółki. Skarżąca zostanie zmuszona początkowo do ograniczenia zatrudnienia, a następnie do zwolnienia wszystkich pracowników, co także w świetle skutków społecznych dokonania zapłaty nałożonej kary pieniężnej jest niewspółmierne i nieuzasadnione. Odpływ wykwalifikowanych, przeszkolonych pracowników uniemożliwi skuteczną realizację zadań własnych spółki. Obecnie zaś wyegzekwowanie kary, a w późniejszej perspektywie jej ewentualny zwrot nie doprowadzi do przywrócenia stanu poprzedniego. Zachodzi więc niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody oraz spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca załączyła dokumentację, w tym bilans za rok 2022 – sprawozdanie na dzień 31 grudnia 2022 r.

Uzasadniając odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd I instancji wyjaśnił, że obowiązek uiszczenia kwoty 400.000 zł z tytułu administracyjnej kary pieniężnej oraz związane z tym uszczuplenie majątku skarżącej nie stanowią same w sobie przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z bilansu finansowego za rok 2022, na dzień 31 grudnia 2022 r. wynika, że w kasie i na rachunkach były środki pieniężne i inne aktywa pieniężne o wartości 1.453.522,29 zł, a zysk netto wyniósł 1.377.594,71 zł.

Zdaniem Sądu nie zostało w żaden sposób uprawdopodobnione, że skarżąca spółka pozostaje w na tyle trudnej sytuacji materialnej, aby zapłata ww. kwoty spowodowała wyrządzenie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W szczególności z wniosku oraz towarzyszącej wnioskowi dokumentacji nie wynika, że wykonanie zaskarżonej decyzji może przekraczać możliwości finansowe spółki. Wprawdzie strona skarżąca argumentowała, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje straty finansowe spółki, co w konsekwencji doprowadzi do utraty płynności finansowej, jednakże powyższe twierdzenia nie zostały uprawdopodobnione. Dołączona do skargi dokumentacja dotyczy w przeważającej większości (poza ww. bilansem) kosztów, wynagrodzeń, składek ZUS. To wszystko należało odnieść do osiąganych przychodów z działalności prowadzonej przez spółkę.

WSA stwierdził, że argumentacja strony skarżącej opiera się na fakcie zaistnienia samej obawy co do popadnięcia w przyszłości w problemy finansowe. Na potwierdzenie uzyskiwanych dochodów nie przedstawiła rocznego zeznania podatkowego, które by jednoznacznie wskazywało na uzyskiwany przez nią dochód. Z przedłożonego przez stronę materiału dowodowego nie można było wyprowadzić wniosku, że dobrowolne lub przymusowe wykonanie zaskarżonej decyzji zagrozi istnieniu, dalszej działalności lub nawet płynności finansowej spółki.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca spółka, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji, względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), poprzez bezzasadną odmowę jego zastosowania, mimo iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy ziściły się przesłanki, by zastosować względem skarżącej dobrodziejstwo wstrzymania wykonalności decyzji, o co skarżąca wystąpiła w skardze. Nadto, wbrew ocenie Sądu I instancji, spółka wykazała dokumentami swoją aktualną (na datę skargi) sytuację finansową, uzasadniającą wniosek o wstrzymanie wykonalności przedmiotowej decyzji, zatem twierdzenia o braku wymaganego uzasadnienia tego żądania nie mogą zyskać aprobaty.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu.

Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli w stosunku do strony – wnioskodawcy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte w przywołanym przepisie pojęcie szkody należy rozumieć jako szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.

Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej, gdyż sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających uznać, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.

W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji słusznie uznał, iż skarżąca spółka nie uprawdopodobniła, że pozostaje w na tyle trudnej sytuacji materialnej, aby zapłata wskazanej kwoty spowodowała wyrządzenie jej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Jak trafnie stwierdził WSA, przedstawiona przez wnioskującą dokumentacja - mająca przemawiać za zasadnością zastosowania w stosunku do niej ochrony tymczasowej – była wybiórcza, wobec czego analiza wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wraz z załączonymi do niego dokumentami źródłowymi wykazała niewyczerpujące przedstawienie sytuacji finansowej i zdolności płatniczych skarżącej spółki. Przedstawione przez stronę okoliczności nie dały pełnego obrazu zdolności płatniczych spółki, co uniemożliwiało dokonanie oceny, czy w rozpoznawanej sprawie zachodzi ryzyko wystąpienia którejś z ustawowych przesłanek art. 61 § 3 p.p.s.a. Jeśli bowiem nawet można częściowo zgodzić się z podniesionymi w uzasadnieniu zażalenia argumentami, że z uwagi na rozmiar działalności spółki oraz wymogi księgowe i rachunkowe obowiązujące spółkę kapitałową, nie jest możliwe aktualizowanie tej dokumentacji "z dnia na dzień", bowiem podatkowe zamknięcie danego miesiąca następuje co do zasady – zgodnie z adekwatnymi przepisami podatkowymi – do 25 dnia miesiąca następnego (str. 2 zażalenia), to jednak nie można zaakceptować stanowiska, że pełną i wiarygodną informację finansową można przedstawić dopiero po zakończeniu każdego kolejnego roku rozrachunkowego, opierając się w tym zakresie na sprawozdaniu finansowym, a w szczególności na bilansie z działalności w danym roku. Aby ocenić, czy rzeczywiście egzekucja wymaganej należności może wyrządzić skarżącej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie tej kwoty do sytuacji majątkowej spółki. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości nałożonej kary i majątku, jakim dysponuje skarżąca) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia, że w jej przypadku zapłata kary będzie miała realny wpływ na wystąpienie zagrożenia utraty płynności finansowej spółki, która spowoduje brak możliwości dalszego prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, a w konsekwencji doprowadzi do upadłości. Dla pełnego obrazu sytuacji majątkowej skarżącej, umożliwiającego ocenę w kontekście zasadności przyznania ochrony tymczasowej, niezbędne byłoby np. udzielenie informacji dotyczących posiadanego majątku ruchomego, stanu oszczędności, czy środków zgromadzonych na rachunkach bankowych. Do akt przedłożono jednak wyłącznie dokumenty świadczące o ciążących na wnioskującej zobowiązaniach, w tym dokumenty dotyczące uiszczania podatków i składek ZUS od pracowników spółki, listy płac, rachunek zysków i strat, bilans oraz zestawienie ponoszonych kosztów za wskazane okresy. Analiza powyższych dokumentów prowadzi do wniosku o jednostronnym przedstawieniu sytuacji majątkowej strony i nieprzedstawieniu pełnego i rzeczywistego obrazu zdolności płatniczych skarżącej. W tej sytuacji niemożliwą stała się ocena spełnienia przez spółkę przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Tym samym za zasadne należało uznać stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu WSA, iż z przedłożonego przez stronę materiału dowodowego nie można było wyprowadzić wniosku, że dobrowolne lub przymusowe wykonanie zaskarżonej decyzji zagrozi istnieniu, dalszej działalności lub nawet płynności finansowej spółki.

Argumentem przemawiającym za udzieleniem spółce ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowym nie może też być podniesiona na wstępie zażalenia okoliczność, że kara nałożona zaskarżoną w tej sprawie decyzją jest jedną z wielu orzeczonych wobec spółki, których łączna wysokość sięga nie mniej niż kilkudziesięciu milionów złotych. W kontekście przedstawionych powyżej wywodów odnośnie braku pełnego obrazu w zakresie zdolności finansowej i posiadanego przez skarżącą majątku, okoliczność obciążenia wielością kar, nawet w znacznych rozmiarach, nie może odnieść zamierzonego przez spółkę skutku.

Wobec powyższego brak jest podstaw do stwierdzenia, że postanowienie Sądu I instancji było wadliwe i wniesienie zażalenia winno skutkować jego uchyleniem. Wybiórczo przedstawiona sytuacja finansowa skarżącej nie pozwalała na ustalenie pełnego obrazu jej zdolności płatniczych w relacji do ciążących na niej zobowiązań – w tym nie tych wynikających z prowadzonej na bieżąco działalności gospodarczej, lecz tych, które są wynikiem nałożonych na spółkę kar pieniężnych. Ponadto zasadnie WSA stwierdził, że na tle przedstawionego stanu faktycznego i wynikającego z przedłożonych dokumentów finansowych zgromadzonego majątku spółki, nie można było uznać, iż skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i grozi jej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody.

Naczelny Sąd Administracyjny jednocześnie wskazuje, że brak uwzględnienia żądania strony o wstrzymanie wykonania decyzji w niniejszym postępowaniu, nie uniemożliwia wystąpienia z ponownym wnioskiem o udzielenie ochrony tymczasowej, o ile zaktualizują się przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny postanowił o oddaleniu zażalenia, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.