Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 69/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2009-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 98 ust. 2,  art. 132 ust. 1a, 2 i 3, art. 156 ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 28, art. 118 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Monika Kutarska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi M. i K. małżonków S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt przejęty pod ulicę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 16 grudnia 2008 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wojewoda, po rozpoznaniu odwołania M. i K. S., utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 5 września 2008 r., uzupełnioną decyzją Starosty z dnia 26 września 2008 r., znak: [...], ustalającą odszkodowanie za działki oznaczone nr ewid.: [...]3/1, [...]3/2, [...]3/3 i [...]3/10 o łącznej powierzchni [...] ha, które w związku z ich przeznaczeniem pod drogi gminne przeszły na własność Gminy L. z mocy prawa, w wyniku zatwierdzenia projektu podziału działki nr [...]3, położonej w L., przy ul. S. [...].

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda wyjaśnił, iż postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte – na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – na wniosek byłych współwłaścicieli działek nr [...]3/1, [...]3/2, [...]3/3 i [...]3/10, przejętych z mocy prawa na własność Gminy L., którzy nie uzgodnili z właściwym organem wysokości odszkodowania, tj. M. i K. S., K. S. i Z. S.

W toku postępowania przed organem pierwszej instancji złożony został operat szacunkowy z dnia 28 kwietnia 2008 r. wykonany przez rzeczoznawcę majątkowego J. L. W operacie tym wartość rynkową działek przejętych na rzecz Gminy L. określono na 173,25 zł za m2, wartość odtworzeniową składników budowlanych, tj. ogrodzenia, studzienki wodomierzowej i wodociągu określono na kwotę 5 099 zł, zaś wartość składników roślinnych określono w kwocie 5 975 zł. Łączną wartość przedmiotowej nieruchomości rzeczoznawca majątkowy określił na kwotę 263 150 zł.

Decyzją z dnia 5 września 2008 r. (uzupełnioną decyzją z 26 września 2008 r.) nr [...] Starosta orzekł o:

1. przyznaniu odszkodowania na rzecz: M. S. i K. S. w wysokości po 21 929,17 zł, K. S. w wysokości 18 165,33 zł, Z. S. w wysokości 18 165,33 zł, za wskazane wyżej działki gruntu przejęte na własność Gminy L., stosownie do udziałów wnioskodawców w nieruchomości;

2. zobowiązaniu do wypłaty odszkodowania Prezydenta Miasta L.,

3. jednorazowej wypłacie odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, wskazując, iż w przypadku niedotrzymania tego terminu stronie przysługiwać będą ustawowe odsetki,

4. odmowie przyznania odszkodowania za zwłokę w ustaleniu odszkodowania za nieruchomość przejętą na rzecz Gminy L. decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia 18 listopada 1999 r., nr [...].

5. odmowie odrębnego ustalenia odszkodowania za składniki roślinne i budowlane znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości na rzecz wnioskodawców.

Kwotę odszkodowania należną Z. S. i K. S. obliczono w ten sposób, iż od przypadającej każdemu z nich kwoty odszkodowania (udział 1/6) 43 858,33 zł, potrącono pobraną przez te osoby w dniu 11 czerwca 2001 r. kwotę odszkodowania, tj. po 22 125 zł, wynoszącą po waloryzacji 25 693 zł.

Wojewoda [...] utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji podkreślił, iż wykonany w tej sprawie operat szacunkowy spełnia wszystkie warunki określone w § 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny i sporządzania operatu szacunkowego. Rzeczoznawca majątkowy określając wartość przedmiotowej nieruchomości uwzględnił rodzaj nieruchomości, jej położenie i sposób użytkowania, przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej oraz aktualnie kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami.

Do wyceny prawidłowo zastosowano podejście porównawcze, metodę porównywania parami, porównując ceny działek budowlanych przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, gdyż grunty, z których wydzielono przedmiotowe działki pod drogi, przeznaczone są pod zabudowę mieszkaniową i jednorodzinną.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, Wojewoda stwierdził, że przepisy działu III rozdziału 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczące ustalania odszkodowania, nie przewidują możliwości ustalenia odszkodowania za opóźnienie w ustaleniu odszkodowania wraz z odsetkami ustawowymi. Ponadto, zdaniem Wojewody, niezasadny jest również zarzut strony dotyczący ustalenia odrębnego odszkodowania na rzecz odwołujących się za składniki budowlane i roślinne znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości. W ocenie organu drugiej instancji, odszkodowanie za składniki budowlane i roślinne znajdujące się na nieruchomości winno być ustalone na rzecz wszystkich współwłaścicieli, stosownie do ich udziału w nieruchomości. Natomiast kwestia rozliczeń między współwłaścicielami nie może być przedmiotem postępowania administracyjnego, gdyż organy administracji nie są właściwe w tym zakresie.

Skoro żądania wnioskodawców co do wypłaty odszkodowania za opóźnienie w ustaleniu odszkodowania oraz odszkodowania z tytułu poniesionych nakładów nie mogły być rozpatrzone na drodze administracyjnej, z uwagi na brak podstawy prawnej, organ pierwszej instancji winien był umorzyć postępowanie administracyjne w tej części na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Zdaniem Wojewody brak było jednak podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, gdyż odmowa uwzględnienia powyższych roszczeń przez Starostę odniosła podobny skutek, a uchylenie tej decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uniemożliwiłoby stronom wypłatę odszkodowania, którego wysokości nie kwestionują.

Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję w części nieuzwględniającej żądania ustalenia odszkodowania za opóźnienie w wypłaceniu odszkodowania za przejętą na rzecz Gminy L. nieruchomość oraz z tytułu nakładów, złożyli M. i K. małżonkowie S. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie organowi pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania.

W ocenie skarżących obowiązkiem organów administracji było ustalenie i wypłata odszkodowania za czas opóźnienia w wypłacie odszkodowania na podstawie z art. 132 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 481 k.c. Błędne jest także, zdaniem skarżących, stanowisko organów obu instancji, iż odszkodowanie za nakłady roślinne i budowlane na tę nieruchomość powinni otrzymać wszyscy byli współwłaściciele tej nieruchomości w częściach równych. Nakłady te ponieśli wyłącznie skarżący, a więc to na ich rzecz winno być ustalone w całości odszkodowanie z tego tytułu. Okoliczności dotyczące poczynionych nakładów mogła potwierdzić U. K., o której przesłuchanie wnioskowali skarżący w toku postępowania administracyjnego, lecz organy wniosek ten pominęły, naruszając tym samym art. 75 § 1 i art. 77 § 1 i 2 k.p.a.

Skarżący zarzucili ponadto, że Gmina L. zatrzymała dla siebie część wartości nakładów na nieruchomość wyliczoną w operacie rzeczoznawcy majątkowego J. L., która miałaby przypaść U. K., jej córce A. oraz siostrzenicy B. S. Ugoda zawarta przez te osoby z Gminą nie została zatwierdzona zgodnie z przepisami k.p.a.

W niniejszej sprawie, wbrew stanowisku wyrażonemu w zaskarżonej decyzji, przysługuje droga administracyjna, co potwierdza powołane przez skarżących orzecznictwo sądowe.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności zaskarżonej decyzji z obowiązującym prawem, do czego uprawniony jest w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).

Skarga M. i K. małżonków S. dotyczy decyzji Wojewody z dnia 16 grudnia 2008 r. nr [...] w części dotyczącej odmowy przyznania odszkodowania za opóźnienie w wypłaceniu odszkodowania za przejęte na rzecz Gminy L. działki nr ewid.: [...]3/1, [...]3/2, [...]3/3 i [...]3/10 o łącznej powierzchni [...] ha, położone w L., przy ul. S. [...] oraz z tytułu nakładów poniesionych przez skarżących na te działki gruntu.

Zaskarżona decyzja w części objętej skargą prawa nie narusza, a zatem skargi na tę decyzję nie można uznać za zasadną.

Z akt administracyjnych wynika, że decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia 18 listopada 1999 r., nr [...], zatwierdzony został podział działki nr [...]3, położonej w L., przy ul. S. [...], stanowiącej współwłasność łączną M. i K. S. w 1/6 części, K. S. w 1/6 części, Z. S. w 1/6 części, U. K. w 1/6 części, A. K. w 1/6 części i B. K. w 1/6 części.

W dniu 17 grudnia 1999 r., a więc z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział działki nr ewid. [...]3 stała się ostateczna, działki nr ewid. [...]3/1, [...]3/2, [...]3/3 i [...]3/10, przeznaczone pod drogi gminne, z mocy prawa przeszły na własność Gminy [...] na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 ze zm., to jest w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji). Przepis ten stanowi bowiem, że działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne gminne z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, na własność gminy z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne.

W dniu 21 grudnia 1999 r. U. K., A. K. i B. K. będące współwłaścicielkami wydzielonych działek w 3/6 części, uzgodniły z Gminą L. wysokość należnego im odszkodowania za działki nr [...]3/1, [...]3/2, [...]3/3 i [...]3/10, przejęte na własność Gminy. Jednocześnie oświadczyły, że zrzekają się dalszych roszczeń z tego tytułu (k.28 tom I akt adm.).

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek byłych współwłaścicieli działek nr [...]3/1, [...]3/2, [...]3/3 i [...]3/10, przejętych z mocy prawa na własność Gminy L., którzy nie uzgodnili z właściwym organem wysokości odszkodowania, tj. M. i K. S., K. S. oraz Z. S.

Decyzją z dnia 12 marca 2001 r. nr [...] Prezydent Miasta L. przyznał odszkodowanie za przedmiotowe działki gruntu na rzecz M. i K. S. w wysokości 22 125 zł, K. S. w wysokości 22 125 zł oraz Z. S. w wysokości 22 125 zł. Wysokość odszkodowania za prawo własności nieruchomości wraz z częściami składowymi ustalono w oparciu o operat szacunkowy z dnia 25 listopada 2000 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego A. M., zaś wysokość odszkodowania za nasadzenia ustalono na podstawie operatu szacunkowego z dnia 18 września 2000 r. sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego J. W. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia 28 maja 2001 r., nr [...].

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokiem z dnia 26 lutego 2002 r., II SA/Lu 1037/01, uwzględniając skargę M. i K. S., K. S. oraz Z. S. uchylił obie wymienione decyzje. Z uzasadnienia wyroku wynika, że powodem uchylenia decyzji obu instancji było nieprzeprowadzenie obligatoryjnej rozprawy administracyjnej, zgodnie z art. 118 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Po uchyleniu wskazanych wyżej decyzji organy administracji przez okres 6 lat nie podejmowały działań w przedmiotowej sprawie, a skarżący nie wnieśli skargi do sądu administracyjnego na ich bezczynność. Dopiero po złożeniu przez skarżących "ponaglenia" pismem z dnia 29 stycznia 2008 r., Wojewoda postanowieniem z dnia 21 maja 2008 r. wyłączył Prezydenta Miasta L. od prowadzenia postępowania administracyjnego w tej sprawie i wyznaczył do prowadzenia sprawy – na podstawie art. 26 § 2 k.p.a. – Starostę.

Organ ten decyzją z dnia 5 września 2008 r., uzupełnioną decyzją z dnia 26 września 2008 r., znak: [...], ustalił wysokość odszkodowania na rzecz: M. S. i K. S. w wysokości po 21.929,17 zł, K. S. w wysokości 18.165,33 zł oraz Z. S. w wysokości 18.165,33 zł, za wskazane wyżej działki gruntu, stosownie do udziałów wnioskodawców w nieruchomości. Starosta odmówił jednocześnie przyznania wnioskodawcom odszkodowania za zwłokę w ustaleniu odszkodowania za nieruchomość przejętą na rzecz Gminy L. decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia 18 listopada 1999 r., nr [...] oraz odmówił odrębnego ustalenia odszkodowania za składniki roślinne i budowlane znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości. Wysokość odszkodowania za grunt i nakłady ustalono na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego w dniu 28 kwietnia 2008 r. przez rzeczoznawcę majątkowego J. L.

Zaskarżoną decyzją z dnia 16 grudnia 2008 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w całości.

Poza sporem w rozpoznawanej sprawie jest, że przejęta pod drogi publiczne nieruchomość gruntowa stanowiła współwłasność: U. K., A. K., B. K. (S.), M. i K. S., K. S. oraz Z. S.

Należy podkreślić, iż organy administracji obu instancji orzekające w sprawie prawidłowo określiły krąg stron postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie, uznając za strony wnioskodawców, to jest M. i K. S., K. S. oraz Z. S.

Z art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm., tj. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako: "ustawa"), wynika, że postępowanie administracyjne dotyczące wydania decyzji o odszkodowaniu za nieruchomość przejętą na własność gminy w myśl ustępu 1 tego artykułu, może być wszczęte jedynie wówczas, gdy poprzedni właściciel lub właściciele tej nieruchomości nie uzgodnili z właściwym organem gminy wysokości odszkodowania oraz wystąpili z wnioskiem o ustalenie na ich rzecz takiego odszkodowania.

Zawarcie przez U. K., A. K. i B. K. (S.) w dniu 21 grudnia 1999 r. uzgodnienia – w trybie powołanego art. 98 ust. 3 ustawy – co do wysokości odszkodowania za działki gruntu przejęte pod drogi publiczne wyeliminowało te osoby z kręgu stron postępowania mającego na celu wydanie odrębnej decyzji o odszkodowaniu, albowiem współwłaściciele nieruchomości, którzy dokonali uzgodnienia wysokości odszkodowania w myśl art. 98 ust. 3 ustawy nie mają interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu o wydanie decyzji ustalającej odszkodowanie za przejętą nieruchomość.

Stronami postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość przejętą na własność gminy z mocy prawa na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy są bowiem jedynie byli współwłaściciele przejętej nieruchomości, którzy nie uzgodnili z organem gminy wysokości odszkodowania w trybie określonym w art. 98 ust. 3 ustawy, a nie są stronami tego postępowania pozostali współwłaściciele, którzy ostatecznie – w drodze porozumienia – ustalili wysokość należnego im odszkodowania z tytułu przejęcia tej nieruchomość na własność gminy.

Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji ustala wysokość odszkodowania za grunt oraz wartość nakładów na podstawie operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowego J. L., sporządzonego w dniu 28 kwietnia 2008 r. Kwestionowane przez skarżących poprzednie operaty z dnia 18 września 2000 r. oraz z dnia 25 listopada 2000 r. nie mogły być podstawą ustalonego odszkodowania, gdyż utraciły swą ważność w myśl art. 156 ust. 3 ustawy. Zgodnie bowiem z tym przepisem operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, najdłużej przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia. Prawidłowo zatem w sprawie opracowany został nowy operat szacunkowy ustalający wartość gruntu i nakładów na czas wydawania decyzji.

Podkreślić należy, że skarżący nie kwestionuje prawidłowości ustaleń tego operatu, zgodnie z którym wartość gruntu działek nr [...]3/1, [...]3/2, [...]3/3 i [...]3/10 wynosi 252 079 zł, wartość odtworzeniowa składników budowlanych 5 099 zł, wartość składników roślinnych 5 975 zł, a więc łączna wartość całej nieruchomości (po zaokrągleniu) wynosi 263 150 zł.

Skarżący zarzucają natomiast, iż obowiązkiem organów administracji obu instancji orzekających w sprawie było ustalenie odszkodowania za czas opóźnienia w wypłacie odszkodowania oraz odrębnego odszkodowania na rzecz skarżących z tytułu nakładów poniesionych przez nich na przejęte przez gminę działki gruntu.

W ocenie Sądu zarzuty te są niezasadne.

Z powołanego wyżej art. 98 ust. 3 ustawy wynika, iż odszkodowanie za działki gruntu przejęte na rzecz gminy na podstawie ustępu 1 tego artykułu, ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości, a więc zgodnie z przepisami działu III rozdziału 5 ustawy (art. 128-135).

W świetle art. 132 ust. 1a ustawy w sprawach, w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu, zapłata odszkodowania następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały po ustaleniu przez biegłego wysokości odszkodowania, a Gmina L., która jest zobowiązana do wypłaty odszkodowania, nie pozostawała w zwłoce w wypłacie odszkodowania.

Przepis art. 132 ust. 2 i 3 ustawy przewiduje możliwość zapłaty odsetek za zwłokę bądź waloryzacji odszkodowania. Zgodnie bowiem z tym przepisem do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego (ust.2). Wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty, której to waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania (ust. 3).

W orzecznictwie sądowym i w nauce prawa ugruntowany jest pogląd, iż obowiązek zapłaty odsetek od odszkodowania ustalonego w myśl powołanych przepisów ustawy oraz waloryzacji tegoż odszkodowania ma charakter administracyjnoprawny, a jego realizacja następuje w drodze decyzji administracyjnej (por. zachowującą aktualność na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów uchwałę SN z dnia 7 kwietnia 1993 r., III AZP 3/93, OSNCP 1993, nr 10, poz. 174; wyroki NSA: z dnia 7 maja 2002 r., I SA 2378/00, LEX nr 81740 oraz z dnia 20 stycznia 2009 r., I OSK 122/08, LEX nr 478286; E. Mzyk [w:] Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2007, s. 467).

Nie ulega wątpliwości, iż również obowiązek zapłaty odszkodowania z tytułu nakładów poniesionych przez skarżących na przedmiotową nieruchomość także ma charakter administracyjny i winien być zrealizowany w decyzji ustalającej wysokość odszkodowania.

Wadliwe jest zatem stanowisko organu drugiej instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż zarzuty skarżących co do wypłaty odsetek za zwłokę w ustaleniu odszkodowania oraz odszkodowania z tytułu poniesionych nakładów nie mogły być rozpatrzone na drodze administracyjnej, a organ pierwszej instancji – z uwagi na brak podstawy prawnej – winien był umorzyć postępowanie administracyjne w tej części na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Powyższe naruszenie przepisów postępowania nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, gdyż organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, którą odmówiono skarżącym przyznania odszkodowania za opóźnienie w ustaleniu odszkodowania oraz z tytułu poniesionych nakładów.

Wbrew bowiem stanowisku skarżących, brak było podstaw do wypłaty na ich rzecz odsetek za zwłokę w ustaleniu odszkodowania za nieruchomości przejęte na własność Gminy L., albowiem w tej sprawie nie nastąpiła zwłoka w wypłacie przyznanego odszkodowania.

Z powołanego wyżej art. 132 ust. 1a i ust. 2 ustawy wynika bowiem, że odsetki za zwłokę w wypłacie odszkodowania przysługiwałyby skarżącym wówczas, gdyby Gmina L. nie wypłaciła tego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzję o odszkodowaniu stała się ostateczna. W niniejszej sprawie termin ten liczyć należy od dnia 16 grudnia 2008 r., a więc od daty wydania zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji ustalającej wysokość odszkodowania.

Z przepisu tego nie wynika natomiast, by termin do wypłaty odszkodowania należało liczyć od innej daty, w szczególności od daty przejścia prawa własności przedmiotowych działek na rzecz Gminy.

Należy zauważyć, iż choć skarżącym nie zostało wypłacone do dnia dzisiejszego odszkodowanie ustalone zaskarżoną decyzja, to nie oznacza to, że Gmina L. pozostaje w zwłoce w wypłacie tego odszkodowania. Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2009 r., nr [...], organ drugiej instancji wstrzymał bowiem z urzędu wykonanie zaskarżonej decyzji, z uwagi na wniesienie skargi na tę decyzję przez M. i K. S., na podstawie art. 9 ustawy, który w takim przypadku obligował Wojewodę L. do wstrzymania wykonania wskazanej decyzji.

Waloryzacja odszkodowania, o której mowa w powołanym art. 132 ust. 3, również dotyczy okresu między datą, kiedy decyzja o ustaleniu odszkodowania stała się ostateczna, a datą wypłaty odszkodowania (por. wyrok NSA z dnia 7 maja 2002 r., I SA 2378/00, LEX nr 81740).

W rozpoznawanej sprawie nie było podstaw do waloryzacji odszkodowania, ponieważ wcześniej wydane decyzje organów obu instancji przyznające skarżącym odszkodowanie za działki nr ewid. [...]3/1, [...]3/2, [...]3/3 i [...]3/10, które przeszły na własność Gminy L., zostały usunięte z obrotu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokiem z dnia 26 lutego 2002 r., II SA/Lu 1037/01, uchylił bowiem zarówno decyzję Wojewody L. z dnia 28 maja 2001 r., nr [...], jak i utrzymaną tą decyzją w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia 12 marca 2001 r. nr [...], ustalającą odszkodowanie za przedmiotowe działki gruntu na rzecz skarżących oraz K. S. i Z. S.

Ponadto, wbrew zarzutom skarżących, brak było w niniejszej sprawie podstaw do ustalenia i wypłaty na ich rzecz pełnego odszkodowania z tytułu nakładów poniesionych przez nich na przejęte przez gminę działki gruntu. W niniejszej sprawie jest bezspornym, że działka nr ewid. [...]3 w L., przy ul. S. [...], której podział zatwierdzony został decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia 18 listopada 1999 r., nr [...], stanowiła współwłasność M. i K. S. w 1/6 części, K. S. w 1/6 części, Z. S. w 1/6 części, U. K. w 1/6 części, A. K. w 1/6 części i B. K. (S.) w 1/6 części. W dniu 17 grudnia 1999 r., a więc z dniem, w którym decyzja podziałowa stała się ostateczna, działki nr ewid. [...]3/1, [...]3/2, [...]3/3 i [...]3/10, które przeznaczone zostały na drogi gminne z mocy prawa przeszły na własność Gminy L. Nie ma zatem znaczenia podnoszona przez skarżącego okoliczność, że z odpisu aktu notarialnego z dnia 3 marca 2000 r., Rep. [...], wynika, iż na podstawie umowy zniesienia współwłasności z dnia 30 grudnia 1999 r. skarżący stali się współwłaścicielami działki nr ewid. [...]3/4, położonej w L., przy ul. S. [...] (k.53 akt sądowych).

Wskazana przez skarżących okoliczność, że ponieśli oni nakłady na użytkowaną przez siebie część nieruchomości wspólnej, nie oznacza, iż z tego tytułu należne im było odrębne odszkodowanie. W myśl art. 206 k.c. każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Na podstawie omawianego przepisu dopuszczalne jest dokonanie podziału "do użytkowania" (quoad usum) rzeczy wspólnej, np. nieruchomości. Taką formę korzystania z rzeczy wspólnej mogą zastosować zwłaszcza zainteresowani współwłaściciele (wszyscy) w zawartej umowie, w której następuje określenie sposobu współposiadania i korzystania z rzeczy wspólnej przysługującego każdemu ze współwłaścicieli z mocy art. 206 k.c. W wyniku dokonanego podziału współwłaściciele, pozostając współposiadaczami samoistnymi rzeczy wspólnej, uzyskują posiadanie zależne części rzeczy. Nie przysługuje im zresztą żadne prawo rzeczowe do wydzielonej części rzeczy wspólnej. Dokonanie podziału quoad usum oznacza wewnętrzne "zorganizowanie" sposobu korzystania (przy współposiadaniu samoistnym) z rzeczy wspólnej, nie oznacza zaś zniesienia współwłasności (E. Gniewek [w:] System prawa prywatnego. Prawo rzeczowe, t. 3, pod red. T. Dybowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2003, s. 455).

Skoro przed dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział działki nr ewid. [...]3 stała się ostateczna, nieruchomość ta stanowiła przedmiot współwłasności, a jedynie współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości dokonali jej podziału "do użytkowania", to oznacza to, że żadnemu z tych właścicieli nie przysługiwało jakiekolwiek prawo rzeczowe do wydzielonej części tej nieruchomości. Tym samym odszkodowanie z tytułu nakładów poniesionych przez skarżących nie mogło być przyznane przez organ administracji odrębnie na ich rzecz, a mogło być tylko uwzględnione w łącznej kwocie odszkodowania za działki przejęte pod drogi gminne.

Niezasadne są również pozostałe zarzuty skarżących dotyczące uzgodnienia przez U. K., A. K. i B. K. (S.) z Gminą L. wysokości odszkodowania należnego im za przedmiotowe działki gruntu.

Z treści protokołu uzgodnień z dnia 21 grudnia 1999 r. zawartych pomiędzy U. K., A. K. i B. K. (S.) oraz Gminą L. wynika, iż osoby te zrzekły się dalszych roszczeń związanych z przejęciem na własność Gminy L. tych działek. Oznacza to, że osobom tym nie przysługuje obecnie odszkodowanie za przedmiotowe nieruchomości w wysokości wynikającej z wartości tej nieruchomości wyliczonej w operacie rzeczoznawcy majątkowego J. L.

Okoliczność, iż Gmina L. odstąpiła od naliczenia i poboru opłaty adiacenckiej określonej w art. 98 ust. 4 ustawy nie może być przedmiotem oceny Sądu, gdyż nie była ona objęta przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie.

Należy również podkreślić, że uzgodnienie, o którym była mowa wyżej, zawarte w dniu 21 grudnia 1999 r. na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy, nie stanowiło ugody administracyjnej w rozumieniu przepisów działu II rozdziału 8 k.p.a. (art. 114-122), a więc wbrew twierdzeniom skarżących nie wymagało zatwierdzenia zgodnie z art. 118 § 1 k.p.a. Powołane wyżej przepisy k.p.a. dotyczą ugody, zawieranej przez strony postępowania administracyjnego przed organem administracji, nie dotyczą zaś uzgodnienia dokonanego pomiędzy byłymi właścicielami działek przejętych na własność Gminy L. a właściwym organem tej Gminy w trybie art. 98 ust. 3 ustawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.