Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1797/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 33
journal: Dz.U. 2023 poz 1752
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Asesor WSA Aneta Majowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 25 sierpnia 2023 r. nr SKO.GN/41.8/189/2023/16229 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta D. decyzją z dnia 20 października 1999 r. orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w D., obręb [...], km [...], działki [...], stanowiącej własność F. i F1. B., z nieruchomościami - działkami nr: [...], [...], [...], [...], [...] - ul. [...] (dalej: decyzja rozgraniczeniowa). W uzasadnieniu wskazał, że jak wynika z protokołu granicznego z dnia 7 października 1999 r., będącego integralną częścią operatu pomiarowego, sporządzonego przez geodetę uprawnionego, postępowanie w sprawie granic przedmiotowej nieruchomości zostało przeprowadzone zgodnie z art. 31 i art. 32 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. nr 45, poz. 453; obecnie t. jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1752), zwanej dalej p.g.i.k., a granice zostały ustalone w oparciu o dokumenty geodezyjne znajdujące się w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej.

Pismem z dnia 29 grudnia 2022 r. obecnie skarżąca – M.B., wniosła o stwierdzenie nieważności m.in. powyższej decyzji. Zaznaczyła, że przedmiotową nieruchomość otrzymała w drodze spadkobrania po ojcu oraz darowizny od matki. Wskazała, że jedna z działek zabudowana jest budynkami mieszkalnymi, a granica rozdzielająca działki nr [...] i [...], przebiega po ścianie budynku nr [...] położonego przy ul. [...], zaś punktami granicznymi nr [...] i [...], zaznaczonymi na szkicu polowym (katastralnym), stanowiącym nieoddzielną część protokołu granicznego z dnia 7 października 1999 r., są narożniki tego budynku. Wskazała, że istotnym jest fakt, iż budynek mieszkalny będący wówczas własnością jej rodziców leży w granicy z nowo powstałą działką. Ponadto, w ścianie powyższego budynku od strony działki nr [...] znajdują się (i znajdowały się w dacie wydania decyzji) otwory okienne, a także część okapu dachu, co oznacza, iż nie została zachowana odległość 4m budynku zwróconego w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi, od granicy działki.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (SKO) decyzją z dnia 30 czerwca 2023 r. odmówiło stwierdzenia nieważności powyższej decyzji. W uzasadnieniu wskazało, że decyzja w dacie jej podjęcia nie była dotknięta żadną z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., a organ w niniejszej sprawie orzeka wyłącznie kasacyjnie i w zależności od dokonanych ustaleń może stwierdzić nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku niezaistnienia podstaw do podjęcia takiego rozstrzygnięcia odmawia on stwierdzenia nieważności decyzji, przy czym rozpoznając sprawę w omawianym trybie, uwzględniony zostaje stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej ostatecznej decyzji. Organ zaakcentował przy tym, że postępowanie rozgraniczeniowe zostało przeprowadzone na wniosek właściciela nieruchomości, a samego rozgraniczenia dokonano wobec zgodnego oświadczenia stron postępowania. Zdaniem organu nie doszło więc do naruszenia wskazanych we wniosku przepisów prawa, a to: art. 93 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości.

Na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, SKO zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją, utrzymało w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia 30 czerwca 2023 r., podzielając zaprezentowane w niej stanowisko. Odnosząc się do zarzutów skarżącej, organ wskazał, że w postępowaniu nieważnościowym nie ma możliwości prowadzenia postępowania dowodowego w zakresie o jaki wnosiła. Dalej wyjaśnił rozumienie przesłanki "rażącego naruszenia prawa". Wskazał, że nie ma możliwości zbadania, czy oświadczenia stron złożone ponad 20 lat temu były złożone z "dostatecznym rozeznaniem" oraz czy strony te miały "rzeczywistą wolę ustalenia przebiegu granicy w sposób, jaki przyjęto" w ostatecznej decyzji. SKO zauważyło również, że wszystkie strony postępowania rozgraniczeniowego zostały prawidłowo powiadomione o dokonaniu na gruncie czynności związanych z rozgraniczeniem i nie zgłosiły żadnych uwag do protokołu sporządzonego przez uprawnionego geodetę. Organ podtrzymał także swoje stanowisko, że w sprawie nie znajdowały zastosowania przepisy rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r., albowiem ich zakres zastosowania jest wąski i odnosi się do sytuacji związanej z sytuowaniem nowych budynków, a nie do budynków już istniejących. Podkreślił, że rozporządzenie nie odnosi się do zastanych sytuacji, tym bardziej do spraw rozgraniczenia nieruchomości. Zaznaczył, że w sprawie nie znajdują także zastosowania regulacje Prawa budowlanego. SKO podało, że postępowanie rozgraniczeniowe polega przede wszystkim na ocenie formalnej, tj. zbadaniu dokumentów w oparciu o wymogi zawarte w przepisach rozdziału 2 rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 1999 r. Kolegium wyjaśniło, że w aktach sprawy znajduje się "Ocena dokumentacji rozgraniczeniowej [...]", z której wynika, że w dniu 19 października 1999 r. przeprowadzono ocenę zgromadzonej w sprawie dokumentacji geodezyjnej i uznano ją za prawidłową. SKO stwierdziło również, że niezrozumiały jest zarzut oparcia przyjęcia za podstawę dokumentacji dokumentów sporządzonych w związku z postępowaniem w sprawie o podział nieruchomości, albowiem decyzja rozgraniczeniowa została wydana w oparciu o protokół graniczny podpisany przez geodetę oraz strony, które stawiły się w dniu ustalania granic. Nadto, jak wynika z tego protokołu granice zostały ustalone w oparciu o szkic polowy z 1974 r. oraz o zgodne oświadczenia stron. Kolegium zaznaczyło, że postępowanie rozgraniczeniowe oraz postępowanie o podział przedmiotowej nieruchomości były prowadzone jako dwa odrębne postępowania i w każdym z nich zgromadzono materiał dowodowy na potrzeby wydania osobnych rozstrzygnięć.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art. 138 § 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji z dnia 30 czerwca 2023 r. w sytuacji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, a zachodziła konieczność wyjaśnienia okoliczności sprawy, które miały istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;

2. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 2 p.g.i.k. w brzmieniu obowiązującym w dniu 20 października 1999 r., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkujące przyjęciem iż tamta decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy kwestionowana decyzja została wydana przy braku lub niewłaściwej ocenie zgodności dokumentacji z obowiązującymi wówczas przepisami, a w szczególności § 12 ust. 4 pkt 1 w zw. § 207 ust. 2 i 3 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) i d) oraz pkt 2 i pkt 6 Prawa budowlanego;

3. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 1 i 2 p.g.i.k. w brzmieniu obowiązującym w dniu 20 października 1999 r. oraz art. 82 Kodeksu cywilnego, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkujące przyjęciem iż decyzja z dnia 20 października 1999 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy przebieg granic został ustalony w oparciu o oświadczenia stron uczestniczących w czynnościach ustalenia przebiegu granic, a tymczasem jedna z współwłaścicieli – F1.B. nie działała z dostatecznym rozeznaniem, ani też nie miała rzeczywistej woli ustalenia przebiegu granic w taki sposób, jak to przyjęto, zaś wnioskodawca (F.B.) nie brał udziału w tych czynnościach, co czyniło jej oświadczenie nieważnym;

4. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 2 p.g.i.k. w brzmieniu obowiązującym w dniu 20 października 1999 r. w zw. z art. 48 Kodeksu cywilnego, w zw. z § 12 ust. 4 pkt 1, w zw. § 207 ust. 2 i 3 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r., w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) i d) oraz pkt 2 oraz pkt 6 Prawa budowlanego, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, iż zakres zastosowania powołanych przepisów nie odnosi się do postępowania rozgraniczeniowego, podczas gdy znajdujący się na gruncie budynek jest jego częścią składową, co presuponuje obowiązek uwzględnienia przepisów odnoszących się do budynku, zaś wydanie decyzji w sprawie rozgraniczenia poprzedza ocena zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami, a te nakładają obowiązek budowy, używania i utrzymania obiektów budowlanych w sposób zapewniający zgodność z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, spełnienie wymagań dotyczących bezpieczeństwa pożarowego, odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych, warunków użytkowych zgodnych z przeznaczeniem obiektu w zakresie oświetlenia i wentylacji, a także ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, a nadto w sytuacji gdy przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się również do budynków istniejących;

5. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 2 p.g.i.k. w brzmieniu obowiązującym w dniu 20 października 1999 r. w zw. z § 3 pkt 2 w zw. z § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkujące przyjęciem za podstawę sporządzenia dokumentacji, dokumentów sporządzonych w związku z postępowaniem w sprawie o podział nieruchomości, w sytuacji gdy postępowanie w tej sprawie zostało przeprowadzone niewłaściwie, a decyzja Prezydenta Miasta D. z dnia 17 listopada 1999 r. jest dotknięta sankcją nieważności;

6. art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w taki sposób, iż nie zawiera ono wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

7. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące rozstrzygnięciem sprawy pomimo nierozpoznania wszystkich zarzutów zgłoszonych we wniosku, a nadto pomimo zaniechania uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, w sytuacji gdy zachodziła taka potrzeba, a co w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest wykluczone, co doprowadziło do stwierdzenia, iż kwestionowana decyzja nie jest dotknięta nieważnością.

Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. W uzasadnieniu przedstawiła argumenty na poparcie przedstawionych przez siebie zarzutów. Niezależnie od nich wskazała, że organ nie ustosunkował się zarzutu wadliwego przebiegu ustalonej przez biegłego granicy, co może mieć związek z istniejącym układem pomieszczeń wewnątrz budynku, a czego w sprawie nie zweryfikowano.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując przy tym swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że kontrolowana decyzja wydana została w postępowaniu nadzwyczajnym, zainicjowanym wnioskiem skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej. Rozpoznanie tego wniosku zgodnie z jego żądaniem nie było możliwe albowiem zgodnie z art. 156 § 2 k.p.a., nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że decyzja rozgraniczeniowa została stronom doręczona ponad dziesięć lat temu. W ocenie Sądu brak możliwości stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na upływ czasu nie czyni jednak bezprzedmiotowym postępowania nieważnościowego, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia tej decyzji, nie upłynęło trzydzieści lat (art. 158 § 3 k.p.a.). W takim bowiem przypadku, zgodnie z art. 158 § 2 k.p.a., jeżeli inkryminowana decyzja jest dotknięta przesłanką nieważności, organ administracji publicznej winien się ograniczyć do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji. Stąd też organ w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją był zobligowany do przeprowadzenia postępowania, którego celem było stwierdzenie wystąpienia bądź niewystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. w odniesieniu do decyzji rozgraniczeniowej.

Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji przypomnieć przyjdzie, co nie budzi wątpliwości w doktrynie i judykaturze, że celem postępowania o stwierdzenie nieważności nie jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją, której dotyczy żądanie stwierdzenia nieważności lecz weryfikacja decyzji na płaszczyźnie przesłanek nieważności decyzji wyczerpująco wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a. Weryfikacja ta polega na badaniu, czy zaskarżona decyzja jest dotknięta jedną z wymienionych w tym przepisie wad. Przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji jest wada tkwiąca w decyzji w chwili jej wydania, jako w akcie kończącym postępowanie, a nie wada samego postępowania dowodowego, które ją poprzedzało. Oznacza to, że przedmiotem ustaleń organu właściwego do stwierdzenia nieważności w sferze faktograficznej, są ustalenia, czy w dacie podjęcia decyzji, była ona dotknięta istniejącą choćby jedną z wad wyliczonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności wady mają charakter wad materialnoprawnych, a nie wad o charakterze proceduralnym, gdyż usuwanie skutków tych ostatnich dokonywane jest na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania (por. J. Borkowski, B. Adamiak, Komentarz - do Kodeksu postępowania administracyjnego, Wyd. 3, C. H. Beck 2000 r., str. 643). Innymi słowy, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie może być weryfikowane postępowanie, które poprzedzało jej wydanie (por. wyrok NSA z dnia 17 lutego 2023 r., sygn. akt I OSK 2108/21 oraz powołane w nim dalsze orzeczenia).

W świetle powyższego nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut podniesiony w pkt 7 petitum skargi, t.j. zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania - art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Postulowane przez skarżącą postępowanie dowodowe na okoliczność, iż podpisująca protokół graniczny F.B. nie działała z dostatecznym rozeznaniem ani wolą ustalenia przebiegu granic w taki sposób, jak to uczyniono, wykracza poza granice postępowania nieważnościowego. Zmierzałoby to bowiem do kontroli postępowania poprzedzającego wydanie inkryminowanej decyzji, nie zaś samej decyzji. Ponadto postulowany dowód nie świadczyłby o wystąpieniu którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Tym samym, wbrew twierdzeniom skarżącej, organ na obecnym etapie postępowania nie miał obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy oświadczenie F.B. było prawnie wiążące.

W konsekwencji również zarzut sformułowany w pkt 3 petitum skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Stwierdzić przy tym przyjdzie, że ewentualna wada oświadczenia woli, o której stanowi art. 82 k.c. nie może stanowić przedmiotu badania w postępowaniu administracyjnym. Sąd administracyjny również nie jest właściwy do badania ewentualnego naruszenia przepisów prawa cywilnego w tym zakresie (art. 82 k.c.), gdyż sprawowany przez sądy administracyjne wymiar sprawiedliwości stanowi sądową kontrolę zgodności z prawem (legalności) działalności administracji publicznej. Ustalenie w zakresie wad oświadczenia woli i jego skutków dokonywane jest jedynie w trybie postępowania cywilnego (przed sądem powszechnym), a nie przed organami administracyjnymi.

Kontynuując kontrolę zaskarżonej decyzji ponownie podkreślić przyjdzie, że przedmiotem rozważań Sądu nie jest ocena merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości lecz kwestie dotyczące zaistnienia, bądź nie, podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w tym przedmiocie. Zauważyć bowiem należy, że postępowanie nieważnościowe nie jest kolejną instancją, nie jest postępowaniem, w toku którego bada się sprawę merytorycznie, a rozstrzyga o ewentualnych wadach decyzji kontrolowanej. Sprowadza się ono do ustalenia zaistnienia, bądź też nie, przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Przesłanki te dotyczą wadliwości decyzji, a nie wadliwości postępowania, w którym decyzję tę podjęto. Sąd nie jest zatem uprawniony do dokonywania, w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy o ustalenie przebiegu granicy nieruchomości, oceny prawidłowości bądź nie, przeprowadzonego w tym przedmiocie postępowania administracyjnego. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji rozgraniczeniowej. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych i postępowanie, w którym badaniu podlegają ściśle określone przesłanki nieważności, nie może stanowić trybu konkurencyjnego w stosunku do postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie zwykłym. Oznacza to, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji zasadniczo nie mogą być skutecznie podnoszone zarzuty, że kwestionowana decyzja została wydana mimo braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, dokonania wadliwej oceny dowodów i na tej podstawie wadliwych ustaleń faktycznych. Tego rodzaju naruszenia, mogą być podnoszone na etapie zwykłego postępowania administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1822/11; z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 172/13).

Odnosząc się do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 1 i 2 p.g.i.k. (pkt 2 – 5 petitum skargi), to przypomnieć przyjdzie, że zgodnie z art. 33 ust. 1 p.g.i.k. wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Zatem, jeżeli zebrane przez geodetę dowody w ramach wywiadu terenowego oraz analizy dotychczasowych dokumentów opisujących stan ewidencyjny i stan prawny nieruchomości są wystarczające do ustalenia przebiegu granicy, to nawet gdy strony postępowania rozgraniczeniowego nie zgadzają się z ustaleniami geodety, wynik jego pracy jest podstawą do wydania decyzji o rozgraniczeniu. Decyzja ta służy rozstrzygnięciu o przebiegu granicy nieruchomości, jaki wynika ze zgromadzonych dowodów. W takiej sytuacji do wydania decyzji zgoda stron nie jest potrzebna. Celem decyzji bowiem nie jest rozstrzygnięcie ewentualnego sporu granicznego, tylko wykazanie, jaki przebieg granicy nieruchomości wynika z ustaleń geodety. Ewentualne podważenie ustaleń i czynności geodety mogłoby nastąpić wyłącznie w toku postępowania przed sądem powszechnym, w wyniku przekazania sprawy rozgraniczenia temu sądowi zgodnie z właściwością. Należy bowiem mieć na względzie, że sprawa rozgraniczeniowa z istoty prawnej jest sprawą cywilną, gdyż dotyczy ściśle sfery prawa własności. Ustawodawca sprawę rozgraniczenia nieruchomości w pierwszym etapie poddał kognicji organu administracji publicznej. Rozstrzygnięcie administracyjne stanowi prejudykat, otwierający drogę postępowania przed sądem cywilnym. Z tego względu postępowanie administracyjne, w którym dochodzi do wydania decyzji o rozgraniczeniu jest postępowaniem jednoinstancyjnym, zaś strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji przekazania sprawy sądowi. Taka regulacja oznacza odstępstwo od statuowanej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności, w myśl której sprawa administracyjna może być rozpoznana merytorycznie dwukrotnie - przez organ I instancji i przez organ odwoławczy. Wyrażone przepisami art. 33 ust. 1 i ust. 3 p.g.i.k. odstępstwo oznacza, że po wydaniu decyzji o rozgraniczeniu przez właściwy organ, kwestia merytorycznej poprawności ustaleń przebiegu granicy, nie podlega już kontroli organów administracji publicznej w toku instancji.

Opisana wyżej procedura odwoławcza nie wyklucza rzecz jasna możliwości kontroli wydanej przez organ I instancji decyzji rozgraniczeniowej w trybie nadzwyczajnym, w tym w trybie nieważnościowym. Procedura ta potwierdza jednak, że organy administracji publicznej nie są właściwe do merytorycznej kontroli instancyjnej decyzji rozgraniczeniowej. Za nietrafny przy tym należy uznać argument o wadliwym przyjęciu dokumentów sporządzonych w związku z postępowaniem w sprawie o podział nieruchomości zakończonym decyzją organu I instancji z dnia 17 listopada 1999 r. i rzekomą nieważnością tej decyzji. Powołana decyzja nie istniała w obrocie prawnym w dacie wydania decyzji rozgraniczeniowej, a ponadto do dnia wydania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, nie stwierdzono jej nieważności.

Również za nieusprawiedliwione Sąd uznał te zarzuty, które powiązane zostały z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (wówczas: Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 140). Te przepisy nie stanowią bowiem wzorca kontroli dla decyzji rozgraniczeniowej. Sąd w pełni podziela w tym zakresie argumentację organu zaprezentowaną w uzasadnieniu kontrolowanych decyzji, zgodnie z którą zakres zastosowania warunków technicznych odnosi się do sytuacji związanej z sytuowaniem nowych budynków, a nie do budynków już istniejących. W ocenie Sądu, parametry wynikające z powołanego rozporządzenia dotyczą inwestycji pod kątem uzyskania pozwolenia na budowę. Nie są to elementy podlegające ocenie w postępowaniu rozgraniczeniowym, czy też podziałowym. Dodatkowo wskazać wypadnie, że również przepisy art. 5 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego nie znajdują zastosowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości. Przepisy prawa geodezyjnego i kartograficznego nie odsyłają do przepisów Prawa budowlanego. Ponadto, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji rozgraniczeniowej (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126), przepisy tej ustawy normowały działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określały zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. Tak określony przedmiot regulacji nie pozwala na przyjęcie prezentowanej przez skarżącą tezy, że również w postępowaniu rozgraniczeniowym przepisy te winny znaleźć zastosowanie.

Nie zasługiwał też na uwzględnienie zarzut rażącego naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. (pkt 6 petitum skargi). Zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., decyzja winna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Nie budzi wątpliwości, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja uzasadnienie takie zawiera. Jedynie całkowity brak uzasadnienia mógłby stanowić w świetle tego przepisu asumpt do rozważenia, czy doszło do rażącego naruszenia prawa. Z kolei do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. dochodzi wtedy, gdy uzasadnienie decyzji nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie albo gdy mimo formalnej poprawności jego treść - ze względu np. na ogólnikowość stwierdzeń i argumentów - nie pozwala na skontrolowanie poprawności rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym czyni w stopniu istotnym wątpliwym poprawność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie. W ocenie Sądu do takiego naruszenia nie doszło. Sąd na podstawie uzasadnienia zaskarżonej decyzji dostatecznie odczytał motywy, z powodu których organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji rozgraniczeniowej. Wydaje się, że również skarżąca odczytała te motywy, gdyż to właśnie m.in. w odniesieniu do nich prowadzi polemikę w uzasadnieniu swojej skargi. Zatem nie sposób mówić o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a., ani tym bardziej o rażącym jego naruszeniu.

W świetle powyższych rozważań oczywistym wydaje się, że organ nie dopuścił się zarzucanego w pkt 1 petitum skargi naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie. Skoro bowiem wobec dokonanej przez Sąd kontroli brak było podstaw do uchylenia decyzji SKO z dnia 30 czerwca 2023 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji rozgraniczeniowej, to prawidłowo organ działając w trybie odwoławczym zastosował art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymując w mocy swoją pierwotną decyzję.

Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.).

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 powołanej ustawy, a to wobec złożonego przez organ wniosku i braku żądania skarżącej co do przeprowadzenia rozprawy.

Wskazać jeszcze wypadnie, że powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl