Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 68/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-03-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 6
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 marca 2024 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 24 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. z dnia 17 sierpnia 2023 r., nr [...]


UZASADNIENIE

1. Decyzją z 17 sierpnia 2023, nr [...], wydaną

na podstawie art. 104 § ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a." ), art. 3 pkt 11, 15, 21 lit. a, pkt 22, art. 17. art. 20 ust. 2 i 3, art. 23 ust. 1 i 2, art. 32 ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390, ze zm., zwanej dalej: "u.ś.r.") Wójt Gminy B. (zwany dalej: "Organem I instancji") odmówił A. H. (dalej przywoływany jako: "Strona" lub "Skarżący") przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.

Jak wynika z uzasadnienia ww. decyzji, Organ I instancji doszedł do wniosku,

że brak jest związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rezygnacją Strony

z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad matką. W opinii Organu opieka sprawowana przez Skarżącego jest nierzetelna a czynności wykonywane przez niego w ramach opieki nie są faktyczną przeszkodą w podjęciu zatrudnienia przez Stronę.

2. Skarżący, wniósł odwołanie od ww. decyzji Organu I instancji

3. Decyzją z 24 listopada 2024 r., nr SKO.4111.2402.2023, wydaną

na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 17 ust. 1 pkt 4, u.ś.r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie (zwane dalej: "Organem II instancji") utrzymało w mocy ww. decyzję Organu I instancji

W uzasadnieniu swej decyzji Organ II instancji przedstawił ustalenia stanu faktycznego sprawy. Wynika z nich, że uprzednio Organ I instancji odmówił Stronie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Decyzja ta została jednak uchylona i przekazana do ponownego rozpoznania Organowi I instancji przez Organ II instancji, który wskazał wówczas, na wadliwą wykładnię art. 17 ust. 1b u.ś.r., jako że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po 18 roku życia. Ponadto zdaniem SKO okoliczności dotyczące zakresu świadczonej przez Stronę opieki nad matką oraz ich związek z niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie zostały dostatecznie uzasadnione przez Organ I instancji.

Następnie Organ II instancji wskazał, że z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego oraz orzeczenia o niepełnosprawności wynika, że matka Skarżącego jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym od 27 stycznia 2023 r. i z uwagi na stan zdrowia wymaga stałej lub długotrwałej opieki oraz pomocy innej osoby. Wymaga wsparcie i nadzoru, gdyż choruje na otępienie starcze. Chora często sama opuszcza mieszkanie, nie informując o tym syna, który daje mamie przyzwolenie na drobne zakupy. Z uwagi na stan zdrowia chorej, nie jest wskazane aby sama opuszczała mieszkanie, gdyż w wyniku utraty pamięci może utracić kontakt z rzeczywistością i spowodować zagrożenie zdrowia czy nawet życia. Sąsiadka twierdzi, że matka Skarżącego sama często błąka się po okolicy. Pracownicy socjalni ustalili, że chora często sama przesiaduje w swoim pokoju, gdyż jej syn spędza ten czas w swoim pokoju na piętrze. W ramach opieki Skarżący pali w piecu, sprząta i 3 razy dziennie podaje posiłki mamie, 2 razy dziennie lekarstwa, uczestniczy w wizytach lekarskich. Wykupem lekarstw zajmuje się córka.

Organ II instancji uznał, że nie zachodzi w tej sprawie związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez Stronę a koniecznością sprawowania opieki nad matką i wskazał, że sprawowana opieka winna Skarżącemu uniemożliwiać podjęcie pracy zarobkowej nawet w ograniczonym wymiarze czasu a konieczna rezygnacja z możliwości zatrudnienia świadczyłaby za przyznaniem prawa do świadczenia. Skarżący zaś ostatnio podejmował zatrudnienie w 2004 roku, kiedy zrezygnował z wykonywania działalności gospodarczej. Wystąpienie niepełnosprawności nie było, w ocenie Organu, powodem rezygnacji z pracy lub jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez Skarżącego. Bowiem nie pracował i nie musiał z pracy rezygnować na poczet opieki nad matką.

Organ podkreślił, że troska i pomoc rodzicowi wynika z obowiązku prawnego i etycznego i nie zawsze kwalifikuje się do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

4. Niezadowolony z treści rozstrzygnięcia Skarżący, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję Organu II instancji, wnosząc o jej o uchylenie w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi wnoszący ją podniósł, że matka spełnia warunki do objęcia jej opieką w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy, bowiem z orzeczenia Powiatowego Zespołu Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia 14 lutego 2023 r. wynika, że jest ona osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymaga stałej lub długotrwałej opieki w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Skarżący wskazał, że nie zgadza się z ustaleniami Organu, bowiem otępienie starcze polega na zaburzeniach funkcji poznawczych a matka musi pozostawać pod ciągłym dozorem Skarżącego. Czasem zdarza się, że wykorzystując jego nieuwagę matka oddali się z domu ale nie znaczy to, że nie wymaga ona stałej opieki. Skarżący podkreślił, że opieka stała nie oznacza aby osoba sprawująca opiekę przebywała bez przerwy w ciągu dnia w pobliżu osoby, która opieki wymaga.

Dalej Skarżący wskazał, że nie zgadza się z wnioskowaniem Organu jakoby dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wymagane było posiadanie przez opiekuna zatrudnienia w okresie bezpośrednio poprzedzającym stwierdzenie niepełnosprawności i wystąpienie o przyznanie świadczenia. Zaznaczył, że był aktywny zawodowo: podejmował prace dorywcze i sezonowe, zaś w okresie poprzedzającym złożenie wniosku przebywał w N. (wyjechał w sierpniu 2022 r. a wrócił w grudniu 2022 r.). Powrót Skarżącego do kraju był spowodowany pogorszeniem się stanu zdrowia matki – zaczęła ona wymagać codziennej opieki. Organ się do tego nie odniósł, uznając bezpodstawnie, że skoro Skarżący był przez kilka lat osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku to świadczy to w sposób jednoznaczny o braku związku przyczynowo-skutkowego między nie podejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a koniecznością sprawowania opieki nad matką.

5. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie oraz wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

6. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.")sprawa może być rozpoznana w ww. trybie, jeżeli strona zgłosi taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sąd rozpoznał sprawę we wskazanym trybie, na wniosek Organu przy braku sprzeciwu Skarżącej. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z treścią

art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonana przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji, według wyżej wskazanego kryterium legalności działań organu administracji publicznej, wykazała zasadność wniesionej skargi.

7. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390 ze zm., przywoływanej dalej jako: "u.ś.r.") świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r.

- Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób

o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika zatem, że okoliczność sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji oraz rezygnacja z tego powodu z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez osobę tę opiekę sprawującą, to warunki konieczne do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

8. Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy zdaniem Organu brak jest związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy sprawowaniem opieki nad matką Skarżącego a niepodejmowaniem bądź rezygnacją przez niego z zatrudnienia. Nadto sporny jest zakres sprawowanej przez Skarżącego opieki, który – według Organów - nie wyklucza podjęcia przez nią zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasowym, z czym nie zgadza się Skarżący.

9. Sąd uznaje za bezsporne, że Organy obu instancji rozpoznające wniosek Skarżącego o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, dysponowały kompletnym materiałem dowodowym, koniecznym dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jednakże doszły do nieprawidłowych wniosków o braku przesłanek uprawniających Skarżącego do przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.

Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest zapewnienie odpowiednich świadczeń dla członków rodzin osób niepełnosprawnych, którzy poświęcając się dla najbliższych rezygnują z zatrudnienia, aby stale się nimi opiekować. Celem uregulowania z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jest udzielenie pomocy państwa osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i tym samym, na czas tej opieki, dobrowolnie pozbawia się potencjalnego dochodu. Musi zatem istnieć związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia a podjęciem opieki. Świadczenie pielęgnacyjne jest niejako surogatem wynagrodzenia za pracę, które jest uzyskiwane przez uprawnionego nie od pracodawcy z tytułu świadczenia pracy, a na podstawie decyzji administracyjnej, w związku z koniecznością rezygnacji przez wnioskującego z zatrudnienia z powodu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Celem ustawodawcy było zapewnienie osobie rezygnującej z zatrudnienia lub go niepodejmującej, ekwiwalentu zatrudnienia, którego nie może podjąć lub kontynuować ze względu na sprawowanie opieki nad niepełnosprawną osobą.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. rezygnacja z zatrudnienia musi pozostawać

w bezpośrednim związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Zatem nie każda rezygnacja z zatrudnienia stanowi podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a tylko taka, która jest podyktowana opieką. Przy czym świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawną osobą, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia

z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Osobą rezygnującą z pracy jest również osoba bezrobotna, która jako zdolna do zatrudnienia nie podejmuje pracy zarobkowej. Zarejestrowanie

w powiatowym urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy lub posiadanie statusu bezrobotnego nie ma wpływu na uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 6 u.ś.r.). W tym zakresie wypowiedział się NSA w wyroku z 23 czerwca 2023 r. (sygn. akt I OSK 1468/22), w którym stwierdził, że "Z uwagi na brzmienie art. 17 ust. 6 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, rejestracja w powiatowym urzędzie pracy, w tym konieczność zgłaszania się do urzędu czy podejmowania szkoleń, nie wyłącza możliwości uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Przyznanie tego świadczenia wymaga jednak ustalenia, że niepodejmowanie zatrudnienia jest związane ze sprawowaną opieką." Sąd orzekający w sprawie w pełni podzielił pogląd NSA wyrażony powyżej.

Podkreślić należy, że związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaną opieką, musi być bezpośredni i ścisły. Sąd orzekający w sprawie w pełni podziela stanowisko judykatury, zgodnie z którym przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie wyznacza żadnych ram czasowych dotyczących podejmowania aktywności zawodowej (wyrok WSA w Szczecinie z 17 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 623/22). Brak aktywności zawodowej sam w sobie nie wyklucza przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok WSA w Gdańsku z 27 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 145/21; wyrok WSA w Szczecinie z 12 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 130/22).

Dla uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego nie ma zatem znaczenia, od kiedy utrzymuje się rezygnacja z zatrudnienia podyktowana opieką, co oznacza, że mogło to nastąpić miesiąc, rok, a nawet kilka lat przed złożeniem wniosku o świadczenie, najważniejsze, aby oba te elementy pozostawały w związku przyczynowo - skutkowym. Nie mogą być więc przeszkodą w przyznaniu Skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego, okoliczności podnoszone przez Organ I i II instancji dotyczące aktywności zawodowej Skarżącego w okresie poprzedzającym złożenie wniosku. Istotne jest bowiem, że Skarżący może obecnie zatrudnienie podjąć w każdym momencie, ale nie podejmuje go z powodu rozmiaru opieki nad niepełnosprawną matką. Sprawowanie opieki stanowi wówczas ewidentną przeszkodę w podejmowaniu zatrudnienia.

W sprawie Organ odwoławczy, uzasadniając tezę o braku związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy zaprzestaniem wykonywania pracy lub jej niepodejmowaniem przez Skarżącego a koniecznością sprawowania opieki nad matką starał się uwypuklić okoliczności związane z okresem rezygnacji z zatrudnienia. Jak wyżej wskazano, kwestia ta nie ma znaczenia dla rozpoznania sprawy.

Ponadto należy zwrócić uwagę, że od 20 marca 2020 r. do 15 maja 2022 r. obowiązywał w Polsce stan epidemii COVID-19 ogłoszony zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2022 r. poz. 340). 16 maja 2022 r. stan epidemii został zmieniony na stan zagrożenia epidemicznego, który został odwołany 1 lipca 2023 r. Możliwości ewentualnego zatrudnienia były zatem obiektywnie ograniczone. Dodatkowo Organ nie ustosunkował się do podnoszonych w trakcie postepowania twierdzeń Skarżącego dotyczących pobytu w N. i powrotu Skarżącego spowodowanego koniecznością sprawowania opieki nad matką.

10. Sąd nie podziela również dokonanej przez Organ I i II instancji oceny rozmiaru sprawowanej przez Skarżącego opieki nad niepełnosprawną. Za stanowiskiem NSA przedstawionym w wyroku z 29 maja 2020 r. (sygn. akt I OSK 1854/19), które Sąd w pełni popiera i uznaje za własny pogląd na gruncie kontrolowanej sprawy, powtórzyć należy, że treść orzeczenia o niepełnosprawności jest dla organów orzekających w sprawie wiążąca, gdyż determinuje charakter i zakres opieki, jakiej wymaga dana osoba legitymująca się takim orzeczeniem. W badaniu ww. kwestii uwzględnić należy okoliczności wynikające z zebranego przez Organ I instancji materiału dowodowego, w tym oświadczeń Skarżącego oraz okoliczności podnoszone skargą.

NSA wskazał przy tym, że nie można wymagać sprawowania opieki nieustannie przez cały dzień i w tym sensie "całodobowo". Podzielić należy zatem pogląd, zgodnie z którym punkt ciężkości w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tkwi w stałości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a nie w samej opiece nad nim, czego zdaje się nie rozróżniać Organ. Opieka stała poza tym, że wyklucza możliwość wykonywania pracy zarobkowej, powinna być sprawowana codziennie. Opieka stała musi być przy tym ukierunkowana na osobę legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym lub o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (por. Rączka Piotr (red.), Świadczenia rodzinne. Komentarz, wyd. II e/Lex do art. 17).

Z treści orzeczenia o stopniu niepełnosprawności matki Skarżącego wynika,

że wymaga konieczności stałej i długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Przyczyną niepełnosprawności orzekanego jest otępienie starcze, które, co do zasady nie ustępuje a pogłębia się. Skarżący złożył stosowne oświadczenia dotyczące sprawowania opieki nad matką, opisał jej rodzaj i zakres, który – zdaniem Sądu – spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Pracownik socjalny w wywiadzie środowiskowym nie negował faktu, iż Skarżący sprawuje opiekę nad matką, choć wskazał, że w trakcie jednorazowej wizyty w środowisku nie można było jednoznacznie stwierdzić, że Skarżący należycie sprawuje opiekę nad matką.

Legitymowanie się przez osobę pozostającą pod opieką innej osoby, która występuje o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, orzeczeniem, z którego wynika konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oznacza, że osoba niepełnosprawna wymaga w codziennym funkcjonowaniu takiego rodzaju wsparcia ze strony innych osób. Konsekwentnie zatem, wykonywanie codziennych czynności pomocy i opieki względem takiej osoby w zakresie wynikającym z orzeczenia o niepełnosprawności może stanowić przyczynę niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. (por. wyroki NSA: z 7 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 3946/18 i z 12 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 516/19).

11. Bezspornie w niniejszej sprawie to Skarżący sprawuje opiekę nad matką.

W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób właściwy opisuje, na czym polega opieka nad matką, która jest znacznie ograniczona w samodzielnej egzystencji. Konfrontacja potwierdzonego w orzeczeniu znacznego stopnia niepełnosprawności matki Skarżącego wymagającej stałej i długotrwałej opieki innej osoby w związku ze stwierdzoną znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji ze wskazanymi czynnościami opiekuńczymi świadczonymi przez Skarżącego w sposób ciągły i stały, nie pozostawia, zdaniem Sądu, wątpliwości, że zakres tej opieki i pomocy uniemożliwia Skarżącemu podjęcie zatrudnienia w jakimkolwiek wymiarze. W ocenie Sądu, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie jest zatem prawidłowe stanowisko Organów obu instancji, iż skoro opieka nad matką sprowadza się do czynności wskazanych przez Organ w decyzji, to Skarżący w obliczu postępującej choroby matki jest w stanie podjąć zatrudnienie choćby w niepełnym zakresie. W kontrolowanej sprawie Organy dokonały błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., przy definiowaniu pojęcia "sprawowania opieki" i nie przedstawiły żadnych przekonywujących argumentów przemawiających za możliwością pogodzenia przez Skarżącego niezbędnej opieki z zajęciem zarobkowym.

Przedstawiony przez Skarżącego zakres czynności opiekuńczych wykonywanych przez niego każdego dnia świadczy o tym, że opieka ta ma w istocie charakter całodobowy i stały. Matka Skarżącego wymaga wsparcia, zarówno w czynnościach opiekuńczych, jak i w czynnościach życia codziennego. Według Sądu,

z zakresu czynności opiekuńczych nie można wyłączyć czynności związanych

z prowadzeniem gospodarstwa domowego (pranie, sprzątnie, robienie zakupów itd.). Zdaniem Sądu, wszystkie wskazane przez Skarżącego czynności są konieczne, aby zapewnić osobie ograniczonej w możliwościach samodzielnej egzystencji właściwe warunki życia i zadbać o jej dobrostan adekwatnie do wieku i orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia z dnia 29 czerwca 2023 r. o sygn. akt II SA/Gd 35/23). Również okoliczność, że Skarżący nie przebywa wciąż z matką w jej pokoju a w swoim na piętrze (oboje mieszkają w tym samym domu), nie ma znaczenia dla rozpoznania sprawy.

12. Podsumowując powyższe rozważania, Sąd uznał, że Organy obu instancji dokonały wadliwej oceny materiału dowodowego w świetle nieprawidłowo zinterpretowanego art. 17 ust. 1 u.ś.r. i naruszyły w konsekwencji zarówno przepisy prawa materialnego, jak i przepisy postępowania administracyjnego. Uchybienie polega przede wszystkim na niewłaściwej ocenie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a opieką sprawowaną przez Skarżącego.

13. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ zobowiązany jest wziąć pod uwagę stanowisko Sądu zaprezentowane powyżej i uznać prawo Skarżącego do wnioskowanego świadczenia.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit.a

i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje wydane przez organy administracyjne obu instancji.

Przywołane przeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.