Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 515/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Ochrona zwierząt
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 10
journal: Dz.U. 2022 poz 572
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2023 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. II SA/Bd 515/23

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 stycznia 2023 r., nr WSŚ.6140.27.2022, Wójt Gminy Inowrocław, działając na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 572 – dalej "u.o.z."), rozstrzygnął o czasowym odebraniu A. S. (skarżącej) psów rasy Nowofundland oraz Leonberger utrzymywanych na posesji przy ul. [...] w miejscowości [...] i przekazaniu i Towarzystwu Opieki nad Zwierzętami w Polsce, Oddział w Gnieźnie, ul. Warszawska 16/7, 62-200 Gniezno (dalej "TOZ") oraz Fundacji Ochrona Zwierząt "Pańska Łaska", Niemieczkowo 10, 64-606 Niemieczkowo (dalej "FOZ"). Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, po przytoczeniu treści art. 7 ust. 1 u.o.z., organ wskazał, że dnia 18 i 19 stycznia 2023 r. do urzędu gminy wpłynęły pisma kolejno TOZ i FOZ, w których wynikało, że zwierzęta w hodowli prowadzonej przez skarżącą utrzymywane są w warunkach rażącego zaniedbania. Wójt wskazał, że w toku z urzędu wszczętego postępowania ustalono, że skarżąca utrzymuje zwierzęta w niewłaściwych warunkach butowania, które realnie zagrażają ich życiu. Przywołał, że od 2019 r. stan utrzymania zwierząt w ww. hodowli jest przedmiotem kontroli organu, przy czym w roku 2022 r., po licznych kontrolach i zapewnieniach właścicielki o zmniejszeniu stada i poprawy ich warunków utrzymania nic się nie zmieniło. Wskazał, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 30 sierpnia 2022 r. w obecności inspektora weterynaryjnego, lekarza weterynarii oraz przedstawicieli Związku Kynologicznego w Polsce ustalono, że dobrostan zwierząt przestaje być zachowany – psy są w słabszej kondycji, posiadają posklejaną pokrywę włosową, która jest zanieczyszczona odchodami, skołtuniona, niemożliwa do wyczesania, z wielką ilością "dredów". Organ przywołał, że ustalenia wykazały, iż dom, w którym mieszka skarżąca jest zdewastowany, zniszczony, teren wokół budynku zanieczyszczony odchodami, błotem i sierścią psów. Wskazał, że kontrolowana sama opiekuje się zwierzętami choć przekracza to jej możliwości, odrzucała dotychczasowe oferty pomocy, przy czym w wyniku negocjacji zgodziła się przyjąć pomoc związku kynologicznego w opiece nad psami oraz przygotowaniem ich do adopcji. Stwierdził, że sytuacja zwierząt nie uległa poprawie, wszelkie zalecenia pokontrolne nie zostały wykonane, nie została zmniejszona liczebność stada (tj. ok. 50 szt.). Organ końcowo wskazał, że 27 stycznia TOZ i FOZ wyraziły zgodę na przyjęcie czasowo odebranych zwierząt.

W odwołaniu od powyższej decyzji A. S. podniosła, że w sprawie nie zaszły przesłanki upoważniające organ do wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt, że odebranie zwierząt godzi zarówno w dobro skarżącej, jak i dobro psów drastycznie oderwanych od opiekunki, oraz że odebranie zwierząt nosi znamiona ich przywłaszczenia w rozumieniu Kodeksu Karnego.

Decyzją z dnia 21 lutego 2023 r., nr SKO-4221/11/2023, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy utrzymało w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie I instancji. W uzasadnieniu, po przywołaniu dotychczasowego toku postępowania, treści art. 7 ust. 1, 1a i 1b u.o.z. oraz rozważań prawnych dotyczących instytucji czasowego odebrania zwierząt, organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, wbrew zarzutowi odwołania, na utrzymywanie odebranych psów w niewłaściwych warunkach. Organ przywołał ustalenia protokołów z kontroli przeprowadzonych z 30 marca 2022 r., 1 lipca 2022 r., 30 sierpnia 2022 r. i 30 grudnia 2022 r. Pierwsza z kontroli wykazała obecność na posesji skarżącej 40 psów dorosłych oraz 15 szczeniąt, które do dyspozycji miały podwórze podzielone na trzy części oraz cały budynek mieszkalny, którego pomieszczenia były zdemolowane i brudne, odchody widoczne były na posadzkach, resztkach mebli, ścianach i innych urządzeniach. U wielu osobników widoczne były kołtuny ("dredy") posklejanej, brudnej sierści. Kolejne oględziny w dniu 1 lipca 2022 r. wykonano celem kontroli wykonania zaleceń z kontroli poprzedniej (przeprowadzenie zabiegów pielęgnacyjnych pokrywy włosowej zwierząt, dostarczenie zaświadczeń o szczepieniach przeciwko wściekliźnie, podpisanie i okazanie umowy w zakresie opróżnienia zbiorników bezodpływowych oraz dowodów potwierdzających ich wywóz). Organ odwoławczy przywołał, że kontrola wykazała, iż większość zwierząt została wyczesana, szczeniaki sprzedane, na terenie posesji widoczne były ścięte włosy oraz odchody. Z protokołu kontroli przeprowadzonej 30 sierpnia 2022 r. wynika, że na posesji przebywało 46 psów, przebywały one również w budynku mieszkalnym, którego właścicielka nie udostępniła kontrolującym, na brukowanym podwórku leżały znaczne ilości odchodów, u większości psów posklejana, zanieczyszczona odchodami, skołtuniona i niemożliwa do wyczesania sierść. Kontrola przeprowadzona w dniu 30 grudnia 2022 r. wykazała obecność 50 psów przebywających w zdewastowanym budynku mieszkalnym, na terenie podwórza oraz budynków gospodarczych. Na podwórzu duża ilość nieuprzątniętych odchodów. Podłoga w pomieszczeniach mieszkalnych zabrudzona, wilgotna, śliska, brak legowisk dla psów. Na piętro prowadzą zewnętrzne śliskie schody, pozbawione poręczy, stanowiące zagrożenie dla zwierząt; zwierzęta niesterylizowane, samice przebywają razem z samcami; sierść zwierząt zaniedbana, skołtuniona, zanieczyszczona odchodami, niemożliwa do wyczesania. U jednej z samic zauważono zmiany kliniczne sugerujące możliwość wystąpienia ropomacicza. SKO przywołało, że w protokole zawarto ocenę, iż warunki, w których przebywają psy stanowią bezpośrednie zagrożenie dla ich zdrowia i życia. Organ odwoławczy wskazał, że te same obserwacje powzięto podczas kontroli w dniu 27 stycznia 2022 r. Mając to na uwadze organ SKO stwierdził, że psy trzymane są w niewłaściwych warunkach, są zaniedbane, a dalsze pozostawanie ich pod opieką skarżącej, której nie jest w stanie ona wykonać prawidłowo, zagraża zdrowiu i życiu psów, dlatego zasadnym było czasowe ich odebranie.

W skardze na powyższą decyzję A. S. wniosła o jej uchylenie i rozstrzygnięcie co do istoty poprzez odmowę czasowego odebrania zwierząt, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. Zarzuciła:

- błędne ustalenia faktyczne organów i nieprawidłowe stwierdzenie na ich podstawie przesłanek do czasowego odebrania zwierząt,

- nieuwzględnienie opinii o stanie zdrowia zwierząt i niewskazanie podstaw oceny złego stanu zdrowia psów,

- niespójne ze stwierdzeniem organu I instancji (w piśmie z dnia 30 marca 2022 r. co do braku podstaw do czasowego odebrania zwierząt) stwierdzenie SKO, że warunki utrzymania zwierząt w skorelowaniu ze stanem ich zdrowia świadczą o zaniedbaniach uzasadniających czasowe odebranie zwierząt, w sytuacji gdy brak jest danych o stanie zdrowia zwierząt,

- wydanie decyzji o czasowym odebraniu zwierząt przed upływem rocznego terminu zakreślonego skarżącej w zaleceniach pokontrolnych z 30 marca 2022 r. do zmniejszenia ilości psów na posesji.

W uzasadnieniu skargi rozwinięto argumentację na rzecz powyższych zarzutów, wskazując m.in., że czasowy odbiór zwierząt nie może być narzędziem przymuszającym do zapewnienia estetyki i porządku na nieruchomości, że organy nie uwzględniły silnej więzi emocjonalnej skarżącej z jej psami, że zły stan nieruchomości był obojętny jej psom i że to ona, dla komfortu zwierząt, znosiła stan zniszczenia wyposażenia domu, oraz że psy były właściwie karmione, miały zapewnioną opiekę weterynaryjną, mieszkały z właścicielką w domu. Wskazała, że posiadanie 58 psów nie jest niezgodne z prawem i Wójt, pomimo subiektywnej negatywnej oceny tego faktu, nie może stosować przepisów prawa celem eliminacji stanu niezabronionego prawnie. Podkreśliła, że decyzja o czasowym odebraniu zwierząt jest decyzją uznaniową, organ nie wziął zaś pod uwagę cierpienia jakie generuje u psów rozłąka z ich opiekunką.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, odnosząc się do poszczególnych zarzutów i uznając je za niezasadne.

W piśmie procesowym z dnia 19 lipca 2023 r. skarżąca rozwinęła argumentację skargi wskazując, że czasowego odebrania dokonano na podstawie opisu stanu jednej suczki, przy czym brak jest danych ją identyfikujących oraz danych osoby dokonującej tego opisu. Wskazała, że przywołane w odpowiedzi na skargę okoliczności dotyczące złego stanu zdrowia zwierzęcia nie uzasadniają odebrania wszystkich psów, a podstawy odebrania winny być zindywidualizowane do każdego zwierzęcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Kontrola zaskarżonego postanowienia w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem oceny Sądu jest zgodność z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy Inowrocław z dnia 30 stycznia 2023 r., nr WSŚ.6140.27.2022, o czasowym odebraniu skarżącej psów rasy Nowofundland oraz Leonberger utrzymywanych na posesji przy ul. [...] w miejscowości [...].

Przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (publ. jak wcześniej wskazano) zabraniają znęcania się na zwierzętami, wskazując jednocześnie, jakie zachowania lub zaniechania wobec zwierząt są uznawane za "znęcanie" (art. 6 ust. 2 u.o.z.). Przez znęcanie się nad zwierzętami należy zatem rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności, m.in., utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z.). Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "niewłaściwe warunki", wyjaśnił natomiast w art. 4 pkt 15 u.o.z. pojęcie "właściwe warunki bytowania", przez które rozumie się zapewnienie zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami danego gatunku, rasy, płci i wieku. Wnioskując a contrario uznać należy, że niewłaściwe warunki, o których mowa w przepisie art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy to takie, które nie zapewniają zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami gatunku, rasy, płci i wieku. Przy czym, niewłaściwe warunki bytowania, to nie tylko wskazane w tym przepisie przykłady, ale także brak zapewnienia zwierzętom właściwego schronienia przed chłodem, upałem, deszczem, śniegiem, przetrzymywanie ich na terenie, na którym narażone są na uszkodzenia ciała (vide: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 19 grudnia 2006 r., sygn. II SA/Wr 446/06, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia z dnia 23 stycznia 2013 r., I OSK 1743/11, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ustawie zdefiniowano za to pojęcie rażącego zaniedbania, które powołuje art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z. Należy przez to rozumieć drastyczne odstępstwo od określonych w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, a w szczególności w zakresie utrzymywania zwierzęcia w stanie zagłodzenia, brudu, nieleczonej choroby, w niewłaściwym pomieszczeniu i nadmiernej ciasnocie (art. 4 pkt 11 u.o.z.).

Zgodnie z art. 7 ust.1 u.o.z., jeżeli zwierzę traktowane jest w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane m.in. schronisku dla zwierząt. Zgodnie z art. 7 ust.1a ustawy decyzja taka podejmowana jest z urzędu po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt.

W niniejszej sprawie zaszły w ocenie Sądu podstawy do wydania kwestionowanej decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia.

Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wyraźnie potwierdza, że w miejscu prowadzonej przez skarżącą hodowli psów rasy Nowofundland oraz Leonberger występowały nieodpowiednie warunki dla bytowania hodowanych psów, same zwierzęta utrzymywane były zaś w stanie rażącego zaniedbania. Ocena ta jest wynikiem analizy całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu prowadzonym w kierunku oceny warunków występujących w hodowli psów rasowych prowadzonej przez skarżącą, a także materiału dowodowego na okoliczność stanu zwierząt w chwili odebrania (protokół z czynności odebrania, dokumentacja weterynaryjna sporządzona po odebraniu zwierząt).

Przywołać zatem należy kolejno ustalenia wynikające z licznych następujących po sobie kontroli na posesji skarżącej (akta administracyjne obejmują okres od 23 marca 2022 r. do 30 stycznia 2023 r., tj. do dnia odebrania zwierząt).

W protokole z kontroli przeprowadzonej na nieruchomości skarżącej w dniu 30 marca 2022 r. wskazano, że: - na terenie posesji znajduje się 40 psów oraz 15 szczeniaków, przy czym odmówiono wstępu do wszystkich pomieszczeń na terenie posesji; - skarżąca okazała 15 zaświadczeń o szczepieniu przeciwko wściekliźnie; - zwierzęta mają do swej dyspozycji podwórze podzielone na trzy części oraz cały budynek mieszkalny; - pomieszczenia zdemolowane i brudne, odchody widoczne na posadzkach, resztkach mebli, ścianach i innych urządzeniach; - przed bramą pojemniki z korpusami drobiowymi, wg faktury 105 kg, w samochodzie sucha karma w workach; - zwierzęta mają stały dostęp do wody wlewanej do dużych pojemników ustawionych w pomieszczeniach i na terenie posesji; - zwierzęta utrzymane w dobrej kondycji, zalecana pielęgnacja sierści, u wielu osobników widoczne "dredy" brudnej, sklejonej sierści; - zwierzęta nie wykazywały agresji wobec kontrolujących, zwierzęta łagodne względem siebie, poza dwoma odizolowanymi agresywnymi samcami; - w stadzie samce, samice i osobniki młode; - warunki mieszkaniowe bardzo złe, odrzucona przez kontrolowaną propozycja pomocy psychologicznej i socjalnej; - odmowa wydania zwierząt z szantażem, że kontrolowana popełni samobójstwo; - długotrwałe negocjacje poskutkowały zaakceptowaniem propozycji zmniejszenia stada do 5 osobników w okresie 1 roku.

Protokół sporządzony przez obecnych przy oględzinach inspektorów weterynaryjnych wskazał nadto, że lekarz weterynarii stwierdził zmiany skórne u dwóch osobników świadczące o pogryzieniach, oraz że wedle oświadczenia skarżącej planuje ona zakończyć hodowlę.

W piśmie pokontrolnym z dnia 30 marca 2022 r. skierowanym do skarżącej organ poinformował, że niewypełnienie wskazanych zaleceń (zabiegi pielęgnacyjne pokrywy włosowej zwierząt, dostarczenie zaświadczeń przeciwko wściekliźnie pozostałych zwierząt, okazanie umowy w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i dowodów potwierdzających ich wywóz) będzie skutkowało "skierowaniem sprawy do pozbawienia praw własności zwierząt". W piśmie wskazano jednocześnie, że nie stwierdzono podstaw do odbioru zwierząt, ustalono przy tym zmniejszenie stada do 5 osobników w ciągu roku.

Z protokołu kontroli przeprowadzonej 1 lipca 2022 r. przez pracowników urzędu gminy wynika, że: - większość zwierząt została wyczesana; - pozostałe psy należy wyczesać w celu nie wdania się stanów zapalnych skóry; - szczeniaki wg. właścicielki zostały sprzedane; - na terenie posesji widoczna obcięta sierść oraz odchody zwierząt.

Oddzielny protokół z oględzin w dniu 1 lipca 2022 r. sporządził obecny przy oględzinach lekarz weterynarii, który stwierdził, że:

- stan obejścia nie uległ poprawie,

- kilka osobników zostało wyczesanych i ostrzyżonych,

- szczenięta wg oświadczenia właścicielki sprzedane,

- nie okazano pomieszczeń na terenie posesji,

- negocjacje co do zmniejszenia pogłowia przyniosły mierny efekt.

W piśmie pokontrolnym z dnia 4 lipca 2022 r. ponownie polecono skarżącej przeprowadzenie zabiegów pielęgnacyjnych pokrywy włosowej (dot. zwierząt niewyczesanych) oraz stwierdzono, że brak jest podstaw do odebrania zwierząt.

Protokół z kontroli przeprowadzonej w dniu 30 sierpnia 2022 r. wskazuje m.in., że: - udało się naliczyć 46 psów, dokładna liczba nieznana z uwagi na odmowę wstępu do pomieszczeń budynku mieszkalnego, kontrolowana nie jest w stanie określić dokładnej liczby zwierząt; - na brukowanym podwórku znaczne ilości nieuprzątniętych odchodów zwierząt; - pomimo zaleceń w tym zakresie pokrywa włosowa psów posklejana, zanieczyszczona odchodami, niemożliwa do wyczesania, z wielką ilością "dredów"; - kontrolowana nie radzi sobie z opieką nad stadem, odrzuca wszelkie formy pomocy, po negocjacjach oświadczyła o zgodzie na pomoc w opiece i przygotowaniu do adopcji, oferowaną przez przedstawicielki związku kynologicznego; - kontrolowana oświadczyła, że wydała 7 psów do adopcji, co jednak w nieznacznym stopniu ma wpływ na nadpopulację zwierząt na posesji.

W zaleceniach pokontrolnych wskazano na konieczność uprzątnięcia posesji z odchodów, zadbania o pokrywę włosową zwierząt, zintensyfikowanie działań zmierzających do znacznego ograniczenia liczebności stada.

Kontrola przeprowadzona w dniu 7 grudnia 2022 r. wykazała, że: - zwierzęta na pierwszy rzut oka w lepszej kondycji zdrowotnej niż ostatnio; - warunki zwierząt nie uległy poprawie; - z terenu posesji wyciekały płynne odchody zwierząt; - zwierzęta miały zlepioną sierść, pokrytą "dredami". W protokole sporządzonym przez obecnych podczas kontroli inspektorów weterynaryjnych wskazano zaś, że nie została zmniejszona populacja psów do stanu zaleconego i zaakceptowanego przez skarżącą podczas kontroli z 30 marca 2022 r. (w czasie kontroli, wedle oświadczenia skarżącej, na posesji przebywało 46 psów). Z uwagi na porę karmienia uniemożliwiono inspektorom wejście na teren posesji i ocenę warunków na niej panujących, przy czym zgodnie z oświadczeniem skarżącej dwie suki zostały poddane leczeniu z powodu ropomacicza, na co nie okazała ona jednak dokumentacji weterynaryjnej.

Dokumentacja z kontroli przeprowadzonej w dniu 27 stycznia 2023 r. (protokoły sporządzone przez kontrolujących pracowników urzędu gminy, kontrolującego lekarza weterynarii oraz inspektorów weterynaryjnych) wskazuje, że: na posesji znajdowało się ok. 50 psów przebywających w zdewastowanym budynku mieszkalnymi budynkach gospodarczych; podłoga w pomieszczeniach mieszkalnych zanieczyszczona, wilgotna i śliska, grożąca urazami zwierzętom i właścicielce; brak legowisk dla psów; na piętro prowadzą śliskie schody niezabezpieczone barierką; zwierzęta niesterylizowane, samice przebywają razem z samcami; znaczne ilości nieuprzątniętych odchodów zwierząt na podwórku; sierść zwierząt zaniedbana, skołtuniona, niemożliwa do wyczesania, zanieczyszczona odchodami, z wielką ilością "dredów", utrudniająca funkcjonowanie; u jednej z samic zaobserwowano zmiany kliniczne sugerujące ropomacicze (lekarz wet. stwierdził, że u dwóch samic występuje prawdopodobnie zapalenie macicy, niewykluczona ciąża); zbyt niska waga niektórych osobników; kontrolowana zajmuje się psami sama, odrzuca kolejny raz pomoc w adopcji zwierząt.

We wszystkich trzech protokołach wskazano, że warunki bytowania stwarzają realne zagrożenie dla zdrowia i życia zwierząt.

W związku z tą informacją organ z urzędu wydał w dniu 30 stycznia 2023 r. decyzję o odbiorze zwierząt, odbioru psów dokonano tego samego dnia. Na konieczność odbioru zwierząt wskazywały także biorące udział w postępowaniu organizacje społeczne - Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce Oddział w Gnieźnie (pismo z 19 stycznia 2023 r. oraz Fundacja Ochrony Zwierząt "Pańska Łaska" w Niemieczkowie (pismo z 13 stycznia 2023 r.). Decyzję wydano zasadnie w oparciu o art. 7 ust. 1a u.o.z.

W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że wydanie decyzji w trybie art. 7 ust. 1 u.o.z. było w okolicznościach kontrolowanej sprawy zasadne z uwagi na zaistnienie przesłanki, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z. Należy zauważyć, że z przywołanych protokołów jasno wynika po pierwsze, że zwierzęta utrzymywane były w miejscu silnie zanieczyszczonym (odchody, sierść, błoto), przy czym pomieszczenia, które służyły zwierzętom do schronienia przed warunkami atmosferycznymi, były zdewastowane, również silnie zanieczyszczone, kontrole wykonane w okresie jesienno-zimowym wskazywały na wilgotną i śliską podłogę stwarzającą niebezpieczeństwo dla psów i właścicielki. Ocena bardzo złego stanu nieruchomości, na której prowadzona była hodowla, jest oceną konsekwentnie utrzymywaną przez cały okres, w którym hodowla poddawana była kontroli. Przywołać tu też należy, że jako źródło niebezpieczeństwa dla zwierząt kontrolerzy konsekwentnie wskazywali niezabezpieczone poręczą, zanieczyszczone i śliskie schody prowadzące na piętro budynku oddanego do dyspozycji zwierząt. Stałym zaleceniem kontrolerów była konieczność zmniejszenia populacji stada hodowanych psów, do czego skarżąca w dniu 30 marca 2022 r. się zobowiązała i w związku z czym przyjęła ofertę pomocy w adopcji zwierząt (oświadczenie do protokołu). Kolejne kontrole wykazywały, że przyjętego zobowiązania skarżąca nie wypełniła – liczba psów oscylowała koło 50 sztuk, przy czym z uwagi na brak zgody skarżącej do skontrolowania wszystkich pomieszczeń budynków udostępnionych psom, dokładna liczba hodowanych psów nie była znana.

Powyższe spowodowało, że uzasadniona jest ocena, iż psy chowane były w niewłaściwych warunkach, co potwierdza bogata dokumentacja fotograficzna zawarta w aktach sprawy. Konsekwencją niewłaściwych warunków bytowania zwierząt był – co pierwsze rzuca się w oczy po analizie fotografii i co zawsze wytykane było w protokołach z kontroli – bardzo zły stan owłosienia psów (silne skołtunienie, zanieczyszczenie odchodami). O ile początkowo nie wskazywano, by wszystkie osobniki miały sierść w stanie wymagającym pilnej i dokładnej pielęgnacji, o tyle ostatnie kontrole poprzedzające odebranie zwierząt potwierdzają, że owłosienie zasadniczo wszystkich psów doprowadzone zostało do stanu silnego zaniedbania, co zakwalifikowane winno zostać jako utrzymywanie w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, o czym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 10 w zw. z art. 4 pkt 11 u.o.z. Powyższe miało ponadto niewątpliwie wpływ na dobrostan psów rasy charakteryzującej się koniecznością zwiększonej dbałości o ich sierść (nowofundland i leonberger). Na niewłaściwe warunki bytowania psów wskazuje nadto stwierdzone podczas kontroli w dniu 27 stycznia 2023 r. wspólne bytowanie psów obu płci, niewysterylizowanych, co stanowi oczywiste ryzyko nieplanowanych pokryć, a co z kolei oczywiście nie może być traktowane jako prawidłowe utrzymanie stada psów w hodowli.

Wnioski organu wyciągnięte na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, przed powzięciem decyzji o odebraniu zwierząt na podstawie art. 7 ust. 1 u.o.z., potwierdza też dokumentacja sporządzona na okoliczność odbioru zwierząt, dokonanego w dniu 30 stycznia 2023 r. Wskazać tu należy na sporządzony wykaz zwierząt wraz z oceną ich stanu zdrowia w chwili odbierania (sporządzony przez przedstawiciela gminy w obecności współpracującego z urzędem gminy lekarza weterynarii oraz uczestniczącego w czynnościach inspektora weterynaryjnego). Z wykazu tego wynika, że w licznych przypadkach zewidencjonowanym psom dolegały, lub prawdopodobnie dolegały choroby i przypadłości różnego rodzaju (wymieniono zapalenie trzustki, ciężki oddech, chore nerki, powiększenie węzłów chłonnych, problemy skórne, biegunkę, fatalne/złe uzębienie, ropomacicze, brak możliwości chodzenia, ślepota, zaropiałe oczy). Niektóre z odbieranych psów były wychudzone, niektóre przejawiały zachowanie agresywne lub lękowe. Każdy z 55 odebranych osobników miał silnie zaniedbaną sierść, w sposób wielokrotnie stwierdzany w kontrolach na posesji skarżącej. Bardzo złe warunki bytowania oraz bardzo zły stan owłosienia psów potwierdza sporządzona na okoliczność odebrania psów dokumentacja fotograficzna. Podczas oględzin hodowli znaleziono nadto szkielety psów (zwłoki nowofundlandów) w zamkniętym dotychczas pomieszczeniu gospodarczym, co tym bardziej potwierdza, że psy hodowane były w warunkach oczywiście nielicujących ze standardami prawidłowego chowu, w tym utylizacji padłych zwierząt. W aktach sprawy znajduje się nadto częściowa dokumentacja weterynaryjna na okoliczność oceny stanu zdrowia każdego z odebranych psów. Potwierdza ona, że minimum 7 psów wymagało mniej lub bardziej intensywnego leczenia weterynaryjnego, co potwierdza utrzymywanie psów w złym stanie zdrowotnym.

Wszystkie powyższe okoliczności potwierdzają, psy utrzymywane na posesji skarżącej nie miały zapewnionych właściwych warunków bytowania. Uzasadnioną jest też ocena, że utrzymywane były nadto w stanie rażącego zaniedbania, tj. w stanie brudu, nieleczonej choroby, w kilku przypadkach w stanie niedożywienia. Zastosowanie w sprawie instytucji z art. 7 ust. 1 u.o.z. było zatem ze wszech miar uzasadnione, o czym prawidłowo rozstrzygnęły organy obu instancji. Wskazać jedynie należy, że organ II instancji naruszył przepis art. 7 ust. 2a u.o.z., uchybiając siedmiodniowemu terminowi do rozpoznania odwołania. Jednakże to naruszenie prawa w zakresie postępowania administracyjnego nie miało wpływu na prawidłowość całego rozstrzygnięcia sprawy z odwołania skarżącej (uchybienie procesowe o charakterze nieistotnym dla wyniku sprawy).

Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącej zawarte w skardze, jak i argumentacja wyartykułowana na ich potwierdzenie. O prawidłowym stwierdzeniu wystąpienia przesłanek odebrania zwierząt w trybie art. 7 ust. 1 u.o.z. świadczy cały dotychczasowy wywód Sądu. Zły stan zdrowia odebranych psów nie był co do zasady stwierdzoną przed wydaniem decyzji okolicznością uzasadniającą odebranie zwierząt (organ wskazał tu prawidłowo niewłaściwe warunki bytowania i pogarszający się w związku z tym dobrostan zwierząt – o czym świadczyły przede wszystkim fatalny stan pomieszczeń, w których bytowały psy, oraz fatalny stan owłosienia psów). Zły stan zdrowia psów został jednak niewątpliwie potwierdzony podczas ewidencjonowania zwierząt w dniu odbioru (wykaz z oceną stanu psów) i później – już po przeprowadzeniu badań weterynaryjnych, z których częściowa dokumentacja zawarta została w aktach administracyjnych sprawy. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut wydania decyzji o odebraniu zwierząt przed upływem roku od dnia 30 marca 2022 r., tj. terminu wskazanego w protokole z oględzin przeprowadzonych w tym dniu i piśmie pokontrolnym. Zauważyć należy, że był to termin instrukcyjny mający zmobilizować skarżącą do ograniczenia stada w hodowli do pięciu sztuk. Skarżąca nie wykazała jednak żadnych przejawów woli wywiązania się z ww. zalecenia, liczebność stada utrzymywana była zasadniczo na tym samym poziomie, a w dniu odebrania zwierząt – nawet przekraczała pierwotną liczbę 40 dorosłych osobników stwierdzoną podczas oględzin 30 marca 2022 r. (odebrano 55 psów).Termin na realizację zaleceń pokontrolnych nie ogranicza organu w kompetencji do wcześniejszego wydania decyzji o odebraniu zwierząt w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynika brak jakichkolwiek działań właściciela zwierząt zmierzających do realizacji tych zaleceń, a przeprowadzane dalsze kontrole wykazują stale pogarszające się warunki bytowania zwierząt. Pamiętać należy, że celem instytucji z art. 7 u.o.z. jest usunięcie stanu zagrożenia zdrowia i życia zwierząt poprzez ich odebranie z miejsca, w którym to zagrożenie występuje, i przy uzasadnionej ocenie, że stan taki występuje (po uzyskaniu informacji podmiotów wymienionych w art. 7 ust. 1a u.o.z.) organ nie może "wyczekiwać" na upływ określonego przez siebie terminu na realizację wcześniejszych zaleceń, zwłaszcza jeżeli brak jest jakichkolwiek widoków na to, że zalecenia te zostaną wypełnione. Sąd wyjaśnia też, że kwestia estetyki miejsca, w którym prowadzona jest hodowla psów, o ile niewątpliwie związana z zagadnieniem utrzymania właściwych warunków ich bytowania, jest kwestią wtórną w sprawie o czasowe odebranie zwierząt, albowiem chodzi tu o przerwanie któregoś ze stanu wymienionego w art. 6 ust. 2 u.o.z. Subiektywna ocena właściciela co do tego, że zwierzę jest utrzymywane w odpowiadających mu warunkach, a czasowe odebranie tego zwierzęcia spowoduje zarówno u niego, jak i u właściciela dotkliwe cierpienie psychiczne, nie może rzutować na konieczność odebrania zwierzęcia doświadczającego którejś z sytuacji opisanej w art. 6 ust. 2 u.o.z., a co z kolei potwierdzają opinie wykwalifikowanych podmiotów przeprowadzających oględziny w miejscu utrzymania zwierzęcia (i informujących o tej konieczności organ zgodnie z art. 7 ust. 1a u.o.z.). Wreszcie argumentacja co do tego, że wszystkie zwierzęta odebrano na podstawie opisu stanu zdrowia jednej niezidentyfikowanej suczki, nie znosi konfrontacji ze zgromadzonym materiałem dowodowym niewątpliwie wskazującym na zaistnienie przesłanki z art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z. Zawarta w aktach sprawy zindywidualizowana dokumentacja weterynaryjna potwierdza zresztą bardzo zły stan zdrowia przynajmniej kilku odebranych psów opisanych numerem oznakowania oraz imieniem.

Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skargi.