Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SAB/Wa 37/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
659
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość postępowania  administracyjnego i że przewlekłość postępowania  nie miała charakteru rażącego
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 4g
journal: Dz.U. 2023 poz 162
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j.)
article: art. 37, art. 35
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Justyna Mazur Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 22 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi A. W. i C. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość 1) stwierdza, że Prezydent Miasta [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość; 2) stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta [...] nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) oddala skargę w zakresie żądania przyznania kwoty pieniężnej; 4) zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz skarżących A. W. i C. W. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Syg. akt VIII SAB/Wa 37/24

Uzasadnienie

A. i C. W. pismem procesowym z dnia 9 maja 2024 roku wnieśli skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta R. w sprawie dotyczącej ustalenia wysokości odszkodowania z tytułu odebrania prawa własności nieruchomości skarżących, oznaczonej jako działki nr [...] oraz [...], położone w R., obręb ewidencyjny [...] D. [...].

Organowi zarzucali naruszenie przepisów:

art. 37 § 1 pkt. 2 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U z 2023 roku poz. 775 ze zm. dalej k.p.a). w związku z art. 12 ust. 4g Ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tj: DZ. U. z 2023 r. poz. 162 ze zm. dalej specustawa )

art. 8 k.p.a. wobec prowadzenia postępowania w sposób podważający zaufanie do organów administracji

art. 12 k.p.a. z uwagi na prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób nieefektywny, opieszały i nieprowadzący do jego szybkiego zakończenia, bowiem czynności wykonywane przez Organ dokonywane byty w kilkumiesięcznych odstępach.

Wskazując na powyższe zarzuty wnosili o:

1. zobowiązanie Organu do wydania decyzji w określonym terminie,

2. stwierdzenia, iż Organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania oraz oceny czy owa przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

3. przyznanie od Organu na rzecz skarżącej z powołaniem na art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej w wysokości 5 000 zł

4. przyznanie od Organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz kwoty 17 zł uiszczonej tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa,

5. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi podnosili, że nieruchomości skarżących objęte zostały decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia 4 maja 2023 roku zezwalającą na realizację inwestycji pod nazwą ,, Budowa trasy [...] w R. ‘’ – etap III.

Dnia 2 września 2023 roku organ wszczął postępowanie administracyjne o ustalenie odszkodowania za wywłaszczone grunty. Skarżący dobrowolnie wydali wywłaszczone nieruchomości, a od wydania decyzji zrid zaprzestali wykonywania uprawnień jakie wynikają z prawa własności.

Skarżący podnosili, że decyzja zrid został wydana w dniu 4 maja 2023 roku, a decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 12 ust.4g specustawy termin na zakończenie sprawy wynosi 60 dni i upłynął w dniu 3 lipca 2023 roku. Postępowanie o wypłatę odszkodowania zostało wszczęte w dniu 2 września 2023 roku. W dniu 1 sierpnia 2023 roku został sporządzony operat szacunkowy, do którego strona wniosła uwagi, czego odzwierciedleniem był zmodyfikowany operat z dnia 28 września 2023 roku. W dniu 8 grudnia 2023 roku organ powiadomił o zgromadzonym materiale dowodowym, a strona skarżąca nie kwestionowała wyceny dokonanej przez biegłą. Organ pismami z dnia 8 lutego i 29 kwietnia przedłużał termin zakończenia postępowania.

Zgodnie z art. 12 ust.4g ustawy jeżeli decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, to decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się terminie 60 dni od dnia nadania decyzji zrid rygoru natychmiastowej wykonalności.

Skarżący wskazywali, że decyzja winna zostać wydana 311 dni temu.

Zdaniem skarżących termin wydania decyzji o ustaleniu wysokości odszkodowania jest terminem, co prawda instrukcyjnym lecz organ powinien podejmować wszelkie działania aby termin ten został zachowany.

W ocenie skarżących zgodnie z art. 12 w związku z art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać szybko i wnikliwie posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy. W ocenie skarżących zważając na fakt, iż we wrześniu 20203 roku zgromadzony został cały materiał dowodowy, to niezrozumiałym wydaje się przedłużanie momentu wydania decyzji.

Argumentowali, że tak długi okres oczekiwania na wypłatę odszkodowania powoduje, że wartość odszkodowania spadnie z uwagi na spadek siły nabywczej pieniądza. Wskazywali, że wysokość odsetek na opóźnienie w transakcji handlowej od 5 października 2023 roku do chwili wniesienia skargi wyniosłaby 19 548,79 zł.

Z tego względu żądana kwota zasądzenia sumy pieniężnej 5000 zł mieści się w granicach określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wskazywał, że decyzją nr [...] z dnia 04.05.2023 r, znak [...] Prezydent Miasta R. zezwolił na realizację inwestycji drogowej - budowy drogi powiatowej - dla zadania pn.; " Budowa trasy [...] w R. - etap Ul w ramach zadania pn. zaprojektowanie i budowa trasy [...] na odcinku od ul. Ż. do ul. E. w R. - etap III. (zwaną dalej decyzją ZRID), wydaną zgodnie z ustawą z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych {t.j. Dz, U, z 2024r" poz. 311), dalej zwaną specustawą drogową, której nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Wyżej wymieniona decyzja stała się ostateczna w dniu 17.06.2023 r.

Nieruchomość gruntowa niezabudowana położona w R. przy ul. S., oznaczona w ewidencji gruntów m, R. jako działki: nr [...] o pow. 0,0369 ha i nr [...] o pow. 0,0026 ha (obr. [...], ark. [...]), wydzielona z działki nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW NR [...], na mocy wyżej wymienionej decyzji, stała się własnością Miasta na prawach powiatu R., zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j, Dz.U.2024,311).

W związku z powyższym Miejski Zarząd Dróg i Komunikacji w R. działając w trybie zapytania o cenę w dniu 18 lipca 2023r. zlecił rzeczoznawcy majątkowemu, wykonanie między innymi operatu szacunkowego dotyczącego przedmiotowej nieruchomości gruntowej niezabudowanej.

Rzeczoznawca majątkowy I. C. sporządziła operat szacunkowy dotyczący określenia wartości przedmiotowej nieruchomości gruntowej niezabudowanej według stanu na dzień wydania ww. decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, tj. na dzień 04.05.2023r. i cen na dzień wyceny - 01.08.2023r. na łączną kwotę 235 340,00 zł. (w tym wartość rynkowa gruntu 48 044,00 zł, wartość odtworzeniowa składników budowlanych 179 207,00 zł i wartość odtworzeniowa nasadzeń 8 039,00 zł).

Prezydent Miasta R. zawiadomieniem z dnia 01.09.2023r. znak: [...] wszczął postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania na rzecz współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, oznaczonej jako działki: nr [...] o pow. 0,0369 ha i nr [...] o pow. 0,0026 ha (Obr. [...], ark. [...]), które ze względu na miejsce zamieszkania trzech ze stron postępowania we Francji oraz zmianę ich adresów zamieszkania w trakcie prowadzonego postępowania zostało skutecznie doręczone ostatniej ze stron dopiero w dniu 01.03.2024r.

W związku z wnioskiem z dnia 01.09.2023 r. pełnomocnika strony A. W., rzeczoznawca majątkowy zweryfikowała wiek roślin i zaktualizowała operat szacunkowy według stanu na dzień wydania ww. decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, tj. na dzień 04.05.2023r. i cen na dzień wyceny - 28.09.2023r. na łączną kwotę 292 281,00 zł. (w tym wartość rynkowa gruntu 48 044,00 zł, wartość odtworzeniowa składników budowlanych 179 207,00 zł i wartość odtworzeniowa nasadzeń 65 030,00 zł).

Wskazać również należy, że Organ analizował również przesłankę wynikającą z zapisów art. 18 ust 1e "specustawy drogowej" tj. w przypadku, w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni.

1) doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, o której mowa w art. 17,

2) doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności albo

3) w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna

- wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę 5% wartości nieruchomości lub wartość prawa użytkowania wieczystego.

W aktach sprawy znajduje się oświadczenie o wydaniu przedmiotowej nieruchomości, złożone tylko przez jedną ze stron postępowania tj, A. W., działającą przez pełnomocnika - radcę prawnego M. K., które wpłynęło do tut. Zarządu dnia 09.06.2023r., co zostało ustalone, że złożono je w terminie przewidzianym przez ustawodawcę. Organ ustalał w Wydziale Architektury Urzędu Miejskiego w R. w jakiej dacie Pani A. W. otrzymała zawiadomienie o wydaniu ww, decyzji ZRID, uzyskując odpowiedź w piśmie znak: [...] z dnia 22.11,2023r. wskazującym datę otrzymania przypadającą na dzień 15.05.2023 r.

Wobec powyższego termin do złożenia oświadczenia o wydaniu nieruchomości upłynął z dniem 14.06.2023 r., zatem warunek zawarty w art. 18 ust. 1 e pkt 1, został w tym względzie spełniony.

Jednakże pomimo powyższego, do rozporządzania nieruchomością stanowiącą współwłasność potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli w oparciu o art. 199 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r, Kodeks cywilny. W związku z tym, wobec braku oświadczeń złożonych przez pozostałych współwłaścicieli nieruchomości brak było podstaw do powiększenia stronom odszkodowania o kwotę równą 5 % wartości nieruchomości, Biorąc powyższe pod uwagę należało stwierdzić, iż warunek zawarty w art. 18 ust. 1 e pkt. 1, nie został spełniony.

Ponadto organ prowadząc wnikliwie postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej kwestii wziął pod uwagę treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2022 r. l OSK 1794/19, zgodnie z którym, należy również rozpatrzeć zapis zawarty w art. 18 ust. le ustawy j.w. cyt.: ... "odpowiednie" w

danie nieruchomości w określonym terminie, to w tym terminie powinno dojść do przekazania nieruchomości inwestorowi albo w sposób wyraźny (poprzez złożenie stosownego oświadczenia woli), albo w sposób dorozumiany tj. gdy właściciel nie czyni przeszkód w objęciu nieruchomości w posiadanie przez inwestora (...). Oczywistym jest jednak, że aby to bierne zachowanie byłego właściciela mogło skutkować otrzymaniem 5% bonusu to konieczne jest aby w terminie określonym w przepisie inwestor objął nieruchomość w posiadanie". \f

związku z powyższym, w celu zbadania czy wyżej wymieniona przesłanka została spełniona, pismem z dnia 16.11.2023 r. zwrócono się do Działu Inwestycji Miejskiego Zarządu Dróg i Komunikacji w R. o ustalenie terminu rozpoczęcia inwestycji na przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie z przekazaną w dniu 05.12.2023r. kopią Dziennika Budowy nr [...] r. (tom I), wydanego w dniu 05.05.2023r, wynika, że inwestor objął w dniu 05,05.2023r. posiadanie nieruchomość oznaczoną działkami ewidencyjnymi nr nr: [...] i [...] (obr, [...], ark, [...]) ujętymi w Decyzji Nr [...] Prezydenta Miasta R., znak: [...] z dnia 04.05.2023r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (..,). Z protokołu przekazania terenu / wprowadzenia na plac budowy wynika, że w dniu 05.05.2023 r. Miejski Zarząd Dróg i Komunikacji w R. przekazał Wykonawcy [...] sp. z o.o. teren pod roboty związane z realizacją przedmiotowego zadania na odcinku od km 0+000 do 2+030 km, na którym to odcinku usytuowane są działki nr nr: [...] i [...] (Obr. [...], ark. [...]),

Ostatecznie organ pomimo złożonego tylko przez jedną ze stron postępowania oświadczenia, które wpłynęło do tut. Zarządu w terminie wyznaczonym przez ustawodawcę, co wyżej opisano, ale wobec taktu rozpoczęcia inwestycji przez Wykonawcę [...] Sp. z o.o. w terminie określonym w art. 18 ust. le "specustawy drogowej" na przedmiotowych nieruchomościach, stwierdził, że strony postępowania spełniają warunek do powiększenia odszkodowania o kwotę 5% wartości w/w nieruchomości.

Następnie Prezydent Miasta R. zawiadomieniem z dnia 08.12.2023 r. znak [...] w trybie art. 9 i 10 K.p.a. poinformował strony, o zgromadzonym materiale dowodowym w sprawie toczącego się postępowania odszkodowawczego dotyczącego ustalenia i wypłaty odszkodowania w kwocie łącznej 292 281,00 zł za przedmiotową nieruchomość, jednocześnie informując stronę o 7 dniowym terminie na zapoznanie się z materiałem od daty otrzymania niniejszego pisma.

W treści pisma z dnia 14.12.2023 r. - pełnomocnik strony Radca Prawny M. K. stwierdził cyt.: " Już po zapoznaniu się z kluczowym dla załatwienia sprawy dowodem - operatem szacunkowym sporządzony przez biegłą, strona nie wnosi uwag".

Zawiadomieniem z dnia 08.02.2024 r. Prezydent m. R. poinformował strony postępowania o przewidywanym terminie załatwienia sprawy do dnia 30 kwietnia 202 r., 2 uwagi na konieczność zebrania materiału dowodowego oraz szczegółowej jego analizy.

Następnie zawiadomieniem z dnia 08.02.2024 r. Prezydent m, R. poinformował strony postępowania o przewidywanym terminie załatwienia sprawy do dnia 30 czerwca 2024r., z uwagi na ponowną analizę materiału dowodowego sprawie w zakresie stanu prawnego i faktycznego w świetle obowiązujących przepisów prawa materialnego.

Decyzję w przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta R. wydał w dniu 24 maja 2024r., którą wysłał do radcy prawnego M. K. - pełnomocnika A. W. dnia 24 maja 2024r, za pośrednictwem e-PUAP. Do pozostałych stron postępowania w dniu 27 maja 2024 r. przedmiotową decyzję przesłano pocztą klasyczną.

Ponadto należy stwierdzić, iż korespondencja ze stronami postępowania, zamieszkałymi we Francji oraz zmiana ich adresów zamieszkania stron miała wpływ na przedłużenie w realnym czasie prowadzonej sprawy.

jak wynika z powyższego należy stwierdzić, iż organ przed wydaniem decyzji o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość gruntową, niezabudowaną, oznaczoną w ewidencji jako działki: nr [...] i nr [...], położoną w R. przy ul. S., podejmował szereg niezbędnych czynności a mianowicie ustalił stan faktyczny i prawny nieruchomości, zlecił jej wycenę, interweniował do rzeczoznawcy majątkowego w sprawie weryfikacji operatu szacunkowego w związku z pismem pełnomocnika strony, oraz przeprowadził postępowanie wyjaśniające w celu rzetelnego ustalenia czy stronom przysługuje prawo do 5 % bonusu zgodnie z art. 18 ust. le, pkt 1 specustawy drogowej.

W myśl art. 36 § 1 i 2 k.p.a organ informował strony postępowania o przyczynach uzasadniających niedotrzymanie wskazanego w art. 12 ust. 4g specustawy drogowej, terminu załatwienia sprawy, do treści którego odnosi się Skarżący w Skardze, o czy świadczy treść zawiadomienia z dnia 08.02.2024 r. oraz zawiadomienia z dnia 29.04.2024r.

Biorąc powyższe pod uwagę Organ pierwszej instancji ustalił, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia przewlekłości prowadzonego przedmiotowego postępowania.

Ubocznie organ informował, iż przedmiotowa inwestycja, stanowiąca etap III budowy trasy [...] jest realizowana na odcinku długości 3,5 kin, obejmującego obszar składający się z około 224 dziatek, przejętych pod drogę publiczną, co przekłada się na mnogość prowadzonych postępowań dotyczących ustalenia i wypłaty odszkodowań. W związku z powyższym tut. Zarząd sukcesywnie, a zarazem wnikliwie, dokładając wszelkiej staranności, przeprowadza postępowania odszkodowawcze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sprawowana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 52 p.p.s.a., ponieważ skarżąca 9 sierpnia 2021 r. wniosła ponaglenie w trybie art. 37 k.p.a. Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ administracji oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W myśl § 1a cytowanego przepisu jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Przepis art. 37 § 1 k.p.a. zawiera definicje legalne spornych dotychczas w piśmiennictwie i orzecznictwie określeń: bezczynność i przewlekłość. Zgodnie z pkt 1 tego przepisu przez bezczynność należy rozumieć niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych lub w terminie skazanym zgodnie z art. 36 § 1. Natomiast przewlekłość oznacza prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (pkt 2).

W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (ar. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Stwierdzenie bezczynności organu administracji publicznej może nastąpić po bezspornym ustaleniu, że organ ten nie załatwił sprawy w terminie. Przyczyny, z powodu których nastąpiło przekroczenie terminu załatwienia sprawy, są nieistotne dla stwierdzenia bezczynności organu. Nie ma zatem znaczenia, czy organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie załatwił sprawy w terminie (por. wyrok NSA z 17 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2567/15, publ. LEX nr 2036047). Przyczyny przekroczenia terminu załatwienia sprawy mogą mieć natomiast znaczenie przy ocenie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 37 § 6 pkt 1 k.p.a.).

Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2).

Ponadto należy zauważyć, że decyzja o ustaleniu odszkodowania została wydana przez Prezydenta Miasta R. po wniesieniu skargi w niniejszej sprawie, w dniu 24 maja 2024 roku. Czyni to bezprzedmiotowym orzekanie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z obecnymi poglądami judykatury nie ma jednak potrzeby umarzania postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania w określonym czasie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organ załatwi sprawę. Kompetencją adekwatną do takiego stanu rzeczy jest wyłącznie stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w myśl art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. wyroki NSA z 4 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1621/16 oraz z 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2242/16, oba publ. CBOSA).

Dokonując oceny czy przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa należy zauważyć, iż w orzecznictwie akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Naruszenie kwalifikowane jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13; a także wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14 w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt II SAB/Sz 34/13 – dostępne na www.nsa.gov.pl). Ocena czy naruszenie ma charakter rażący, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami określonej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczanej przez występowanie elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że określona kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną( por. wyrok NSA z 27 czerwca 2023 roku, syg. akt III OSK 4497/21).

W rozpatrywanej sprawie należy zauważyć, iż w związku z dużą ilością działek wywłaszczanych pod przedmiotową inwestycję – 224 przeprowadzenie postępowania, w tym sporządzenie operatów, doręczenie ich, uwagi wnoszone do operatów, poprawa operatu były czynnościami pochłaniającymi czas. Niewątpliwie w grudniu 2023 roku organ miał zgromadzony materiał w sprawie i wydanie decyzji dopiero w maju 2024 roku należy uznać za przewlekłe prowadzenie postepowania. Zawiadomienia organu z dnia 8 lutego 20024 roku oraz z dnia 29 kwietnia 2024 roku o przedłużeniu postępowania odpowiednio do 30 kwietnia i 30 czerwca 2024 roku między innymi z uwagi na konieczność zbierania materiału dowodowego i szczegółową analizę prawną sprawy pozostają w sprzeczności ze stanowiskiem organu z dnia 8 grudnia 2023 roku że w sprawie został zebrany materiał dowodowy w sprawie. W aktach sprawy brak potwierdzenia, iż uzupełniano materiał dowodowy w sprawie. Należy zgodzić się z organem, że być może doręczenie zawiadomienia o zebraniu materiału dowodowego dla stron zamieszkałych we Francji mogło przedłużyć termin postępowania ale wydanie decyzji po upływie ponad pięciu miesięcy od zebrania materiału w sprawie jest naruszeniem zasad prowadzenia postepowania. Sąd zauważa, że w sytuacji gdy organ ma do wydania bardzo dużo decyzji o odszkodowaniu( wywłaszczono ponad 200 działek) to dotrzymanie terminów wynikających ze specustawy było praktycznie niewykonalne. Tak więc w tych okolicznościach sprawy wielość postępowań i co za tym idzie opracowanie wielu decyzji nie pozwalają uznać, że mamy do czynienia z kwalifikowaną formą przewlekłości w postaci rażącego naruszenia prawa.

W rozpoznawanej sprawie należało również stwierdzić, że nie zaszły przesłanki przyznania skarżącej sumy pieniężnej. Zauważyć wprawdzie należy, że zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. jedyną normatywną przesłanką, warunkującą nałożenie na organ grzywny, bądź przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej, stanowi uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji, ale decyzja o przyznaniu sumy pieniężnej została pozostawiona uznaniu sądu. W judykaturze podnosi się, że za ich orzeczeniem przemawia w szczególności sytuacja, gdy stwierdzona bezczynność lub przewlekłość postępowania miały charakter kwalifikowany, tj. wystąpiły z rażącym naruszeniem prawa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 sierpnia 2023 r., sygn. akt I OSK 1675/21). Jak wskazano to powyżej, w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do stwierdzenia takiego charakteru przewlekłości.

Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 149 § 1 pkt pkt 3, §1a, § 2 w związku z art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a..