Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1349/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-10-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2020 poz 1341
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 pkt 15 preambuły, art. 13 ust. 3
law: Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
article: art. 105 par. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del. WSA Artur Adamiec (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 3801/21 w sprawie ze skargi R. C. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2021 r. nr OB/155/2020 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. C. na rzecz Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie kwotę 397 (trzysta dziewięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 grudnia 2021 r., sygn. akt V SDA/Wa 3801/21 oddalił skargę R. C. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2021 r. nr OB/155/2020 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020.

Od powyższego wyroku R. C. wniósł skargę kasacyjną i zaskarżając wyrok w całości na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich niewłaściwą wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie, tj.:

a) art. 13 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia Komisji UE nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 1306/2013 w odniesieniu do Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności poprzez nieprawidłowe zastosowanie przepisu w stosunku do wprowadzenia poprawek do wniosku składanych do odpowiedniego organu administracyjnego;

b) art. 21 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez nieprawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących terminów wprowadzania poprawek do złożonych wniosków w wyniku czego Sąd błędnie uznał, że organ w niniejszej sprawie mógł umorzyć postępowanie;

c) art. 105 §2 k.p.a. poprzez nieprawidłową wykładnię przesłanek umorzenia postępowania;

d) pkt 15 preambuły do rozporządzenia Komisji UE nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. poprzez nieprawidłową interpretację celu przestrzegania terminów składania wniosków.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020. Następnie, według organu - Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ciechanowie w dniu 19 października 2020 r. złożył wniosek o zmianę pierwotnego wniosku wycofując w nim część powierzchni objętych systemem wsparcia bezpośredniego. Wskazano, iż do wycofania wniosku musiało dojść omyłkowo, a z logicznego punktu widzenia działanie mające na celu wycofanie części powierzchni objętej zgodnie z przepisami dofinansowaniem bezpośrednim nie miałoby sensu. Ponadto skarżący nie miał żadnych powodów, aby cofnąć wniosek w sprawie dwóch działek, tj. nr [...] i nr [...]. Obie działki były przez cały czas w jego posiadaniu i spełniały przesłanki do ubiegania się o dofinansowanie. Pozbawianie się przez skarżącego przysługującego mu wsparcia byłoby z jego strony czynnością, która mogłaby mu tylko zaszkodzić w trudnym okresie finansowym skarżącego podczas panującej epidemii COVlD-19. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ciechanowie decyzją nr 0119-2021-001309 z dnia 29 stycznia 2021 r. umorzył postępowanie w części dotyczącej wniosku o wycofanie powierzchni z dnia 19 października 2020 r. Skarżący wskazał, iż zgodnie z terminami składania wniosków o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2020, wniosek powinno złożyć się w terminie od 15 marca do 15 czerwca 2020 r., co też skarżący uczynił. Jednakże ostateczny termin składania zmian do wniosku został wyznaczony do dnia 10 lipca 2020 r. Jest to zgodne z przepisami art. 13 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji UE nr 640/2014 oraz poprawnej wykładni tego przepisu przez Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie. W powyższej sytuacji należy przyjąć, iż każdy wniosek oraz każde zmiany złożone do wniosków po upływie wyznaczonego terminu nie powinny zostać uwzględniane. Taka powinna być poprawna interpretacja w/w przepisów, która nakazuje, iż nie stosuje się wyjątków co do zmian wprowadzonych do systemu po terminie, niezależnie od złożonych dokumentów po ostatecznym dniu składania wniosków do odpowiednego organu. Pomimo powyższego, według organu wydającego decyzję, wniosek został złożony przez skarżącego w dniu 19 października 2020 r. i został on uwzględniony pomimo upływu wyznaczonych terminów na ich składanie, na które organ rozpatrujący odwołanie sam wskazywał. W związku z tym organ umorzył postępowanie w zakresie zmian we wniosku. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastosowanie przepisu art. 13 rozporządzenia Komisji UE nr 640/2014 ma zastosowanie jedynie do zmian wniosku polegających na jego rozszerzeniu. Według Sądu tylko uzupełnienie wniosku o nowe działki nie jest możliwe nawet w sytuacji nabycia możliwość uzyskania dla nich wsparcia. Według skarżącego zmiana wniosku w przypadku posiadania prawa do wsparcia tak samo nie powinna zostać uwzględniona. Powyższe przepisy nie rozróżniają zmian na rozszerzenie bądź ograniczenie wniosku, ale stanowią iż zmiany nie są możliwe po wyznaczonym terminie. Należy zaznaczyć, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przychylił się do stanowiska organu administracyjnego. Skarżący wskazuje, iż nie sposób się zgodzić się z uzasadnieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, gdyż Sąd nieprawidłowo zastosował art. 105 §2 k.p.a. Skarżący nie występował o umorzenie postępowania ani w całości ani w części. Ponadto zgodnie z powyższym przepisem, organ może, a nie ma obowiązek umorzenia postępowania. W związku z tym postępowanie w przedmiotowej sprawie nie musiało zostać umorzone. Organ nie powinien działać automatycznie i umarzać każdego postępowanie, w którym ma taką możliwość. Skarżący złożył w wyznaczonym terminie odwołanie od powyższej decyzji w części dotyczącej umorzenia postępowania. Następnie Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie wydał decyzję z dnia 19 kwietnia 2021 r. o utrzymaniu zaskarżonej w części decyzji niższego organu. Ponadto Skarżący zaznaczał organowi jak i Sądowi, iż nie zgadza się również z decyzją organu, rozpatrującego odwołanie, gdyż pomimo prób zrozumienia wykładni organu dotyczących instrukcji obsługi aplikacji eWniosekPlus skarżący nadal ma problemy z jego obsługą i jest przekonany, iż sam nie mógł złożyć wniosku o wycofanie wsparcia co do części powierzchni ani jego zdaniem nikt nie mógł zrobić tego za niego. Rzekoma dwustopniowość zatwierdzania nie sprawdza się w sytuacji kiedy ktoś przez pomyłkę wcisnął przycisk, uaktywniający mylącą tabelkę w wyrażeniami "Wycofaj" i "Anuluj". Skarżący jest osobą starszą, która bardzo rzadko korzysta z komputera, Internetu oraz takich programów jak eWniosekPłus. Powoływanie się przez organ jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na możliwość sprawdzenia statusu wniosku i dwustopniowego procesu wycofania wniosku nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Natomiast brak motywu do wycofania części wniosku o dopłaty przez skarżącego ma spory wpływ na rozwiązanie niniejszego sporu. Istotne jest, iż skarżący nie miał żadnego obowiązku ani motywu do wycofania danych działek. Były one w jego ciągłym posiadaniu i przez cały okres przysługiwały im możliwe dopłaty. Zastanawiające jest, jakie działanie musiało zmusić albo skierować Skarżącego aby z własnej woli wycofał część wniosku. Nie zaistniała żadna przesłanka, która mogłaby doprowadzić do zmiany zdania i chęci wycofania wniosku o dopłaty za w/w działki. Istotna jest interpretacja przepisu art. 21 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, gdyż określone są w niej terminy nieprzekraczalne, których wnioskodawcy, tacy jak skarżący nie mogą zarówno przekraczać, tj. składać jak i zmieniać wniosków po wyznaczonym terminie. Wskazano, że nie sposób zgodzić się z interpretacją Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wskazuje, iż wycofanie części działek jest ograniczeniem wniosku. Zmiana wniosku poprzez rzekome wycofanie części wniosku jest zmianą wniosku i jego treści, czyli taka czynność nie powinna zostać uwzględniona przez organ administracyjny rozpatrujący przedmiotowy wniosek i postępowanie w tej części nie powinno zostać umorzone. Podobna sytuacja jest z art. 13 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia Komisji UE nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 1306/2013, gdyż przepis nie stanowi, iż mamy odróżniać zmiany na różne rodzaje. Jakiekolwiek poprawki to zmiana wniosku przez co są spełnione przesłanki negatywny, które uniemożliwiają uwzględnienie nowych wniosków i poprawek do już wprowadzonych. w związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w nieprawidłowy sposób zinterpretował powyższe przepisy. Celem przepisów jest powstrzymanie wnioskodawców przed składaniem z opóźnieniem wniosków i wprowadzania w nich zmian. Ponadto przepisy wymuszają na wnioskodawcach dokładność przy składaniu dokumentów, a w związku z tym przepisy powinny ich chronić już po złożeniu, oczekując rozpatrzenia przez organ. Skarżący zgadzając się z wykładnią Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, iż pkt 15 preambuły do rozporządzenia Komisji UE nr 640/2014 ma ograniczyć modyfikację wniosków w celu podniesienia skuteczności kontroli poprawności wniosków stwierdził, że nie zgadza się co do wprowadzania korekt we wnioskach, gdyż wszelkie zmiany/korekty po terminie powinny być nieuwzględnione. W takim przypadku organ powinien nie uwzględnić zmian, ale we własnym zakresie dokonać oceny czy za działki wskazane we wniosku nie należy się wsparcie. Nie ma przepisu pozwalającego na wycofywanie wniosku, aż do wydania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał nadinterpretacji przepisów oraz preambuły rozporządzenia Komisji UE nr 640/2014

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Biorąc pod uwagę treść z art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Jednocześnie zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu, które to w niniejszej sprawie nie wystąpiły.

Skargę kasacyjną zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej.

Z uwagi na wyraźne rozdzielenie w art. 174 p.p.s.a. podstaw kasacyjnych przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie, a przedmiotem zarzutu mogą być tylko te przepisy, które zastosował Sąd I instancji lub które powinien był zastosować, lecz je pominął. Skarga kasacyjna winna być bowiem skierowana przeciwko przyjętej w zaskarżonym wyroku podstawie prawnej rozstrzygnięcia. Niezbędne jest jednocześnie precyzyjne wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez Sąd, z podaniem jednostki redakcyjnej (numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu). Wskazać należy, że naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji). Ocena zasadności tego zarzutu może być skutecznie dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone. Uzasadniając ten zarzut należy wykazać, że Sąd błędnie określił podstawę orzekania, stosując wybrany przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli, że niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Jednocześnie należy wskazać, jaki przepis powinien być zastosowany, dlaczego powinien być zastosowany bądź, w jaki sposób przepis powinien być zastosowany ze względu na stan faktyczny sprawy. Co ważne, zarzutem naruszenia prawa materialnego nie można kwestionować ustaleń stanu faktycznego, gdyż te można podważać jedynie w oparciu o podstawę z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Z kolei, zwrot "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" w odniesieniu do naruszenia przepisów prawa procesowego należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Oznacza to, że na stronie skarżącej spoczywa obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z 14 marca 2018 r., II FSK 2480/17).

Skarga kasacyjna zostało oparta na podstawie określonej w art.174 pkt. 1 p.p.s.a. a więc naruszenia przepisów prawa materialnego. W orzecznictwie NSA wielokrotnie zwracano uwagę, że zarzuty oparte na podstawie kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. powinny wykazać, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Tak więc kasator powinien wykazać i uzasadnić, że wojewódzki sąd administracyjny nieprawidłowo odczytał normę prawną wynikającą z treści przepisu prawa materialnego, bądź mylnie zrozumiał treść przepisu prawa materialnego. W każdym więc z tych przypadków chodzi o sytuację, gdy wykładnia dokonana przez sąd jest nie do przyjęcia w kontekście logiczno-językowym, pozostałych przepisów prawa lub celu, w jakim został wprowadzony dany przepis. Natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany (zob. wyroki NSA: z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15; z 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 1342/15; z 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2668/15; niepublikowane). W tey zakresie jak trafnie wskazał Sąd I instancji tryb składania wniosków o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2020 r. określa ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 maja 2020 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w 2020 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 835) oraz rozporządzenie delegowane Komisji UE nr 640/2014. Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 ustawy, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Termin, o którym mowa w ust. 1, nie podlega przywróceniu (art. 21 ust. 2 ustawy). Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 maja 2020 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w 2020 r., termin na złożenie przedmiotowego wniosku w 2020 r. został przedłużony do dnia 15 czerwca. Zgodnie natomiast z regulacją art. 13 ust. 1 akapit pierwszy i trzeci rozporządzenia Komisji UE nr 640/2014, z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, złożenie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność na podstawie niniejszego rozporządzenia po ostatecznym terminie złożenia wniosku ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 prowadzi do zmniejszenia o 1% za każdy dzień roboczy kwot, do których beneficjent byłby uprawniony, gdyby wniosek został złożony w terminie. Jeśli takie opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny, a beneficjentowi nie przyznaje się pomocy lub wsparcia. Zatem ostateczny termin złożenia wniosku (dopuszczający opóźnienie do 25 dni, z sankcją 1% za każdy dzień opóźnienia) przypadał na dzień 10 lipca 2020 r. Reguły te znajdują zastosowanie także do wprowadzenia poprawek (zmian) we wniosku co wynika z art. 13 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia Komisji UE nr 640/2014. W ocenie Sądu przedstawione regulacje rozporządzenia Komisji UE nr 640/2014, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, znajdują zastosowanie jedynie do zmiany wniosku polegającej na jego rozszerzeniu np. poprzez zadeklarowanie do wybranych płatności nowych działek lub zwierząt, czy też poprawieniu poprzez dołączenie do wniosku nowych dokumentów lud uzupełnienie treści dokumentów już złożonych. Inaczej jest natomiast w przypadku, w którym -tak w rozpoznawanej sprawie - zmiana wniosku polega na wycofaniu części działek, a więc de facto na ograniczeniu wniosku. Na takie rozumienie powołanych regulacji wskazuje wykładnia celowościowa. W trafnej ocenie Sądu I instancji w rozpoznawanej sprawie należało kierować się właśnie pozajęzykowymi regułami wykładni i uwzględnić wytyczne sformułowane w preambule rozporządzenia Komisji UE nr 640/2014. Preambuła ma charakter normy (wypowiedzi) celowościowej dla całej poprzedzonej nią treści rozporządzenia. Tym samym intencja ustawodawcy unijnego nakazująca dokonanie ww. wykładni przepisów dotyczących terminów składania wniosków o przyznanie płatności oraz poprawek do nich została wyrażona w pkt 15 preambuły do ww. rozporządzenia Komisji UE. Zgodnie z tym wskazaniem, "Przestrzeganie terminów składania wniosków o przyznanie pomocy, wniosków o płatność i innych deklaracji, terminów zgłaszania poprawek do wniosków o przyznanie pomocy obszarowej lub wniosków o płatność oraz terminów składania dokumentów uzupełniających lub umów jest niezbędne, aby organy krajowe miały możliwość planowania, a następnie przeprowadzania skutecznych kontroli poprawności wniosków o przyznanie pomocy, wniosków o płatność lub innych dokumentów. Należy zatem ustanowić przepisy dotyczące terminów, w których będą przyjmowane spóźnione dokumenty. Aby skłonić beneficjentów do przestrzegania

terminów, w przypadku wniosków złożonych po terminie należy stosować zniechęcające zmniejszenie, z wyjątkiem opóźnień wynikających z przypadków siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności". Z powołanego fragmentu preambuły wynika zatem, że ograniczenie możliwości modyfikacji wniosku o płatność jest podyktowane skutecznością kontroli poprawności tych wniosków. Dokonujące tej kontroli organy nie mogą być narażone na nieograniczone w czasie uzupełnianie i poprawianie wniosków. Inaczej jest w przypadku korekt wniosku polegających na ich ograniczeniu, np. poprzez wycofanie z wniosku części uprzednio zadeklarowanych działek. Takiej czynności w prawidłowej ocenie WSA wnioskodawca może dokonać, aż do dnia wydania decyzji, ponieważ nie można jej uznać, za mającą negatywny wpływ na "możliwość planowania, a następnie przeprowadzania skutecznych kontroli poprawności wniosków o przyznanie pomocy, wniosków o płatność lub innych dokumentów". Za dokonaną przez organy wykładnią ww. przepisów przemawiała również zasada effect utile (pożytecznego skutku lub też największej możliwej praktycznej skuteczności normy), która stosując ekstremalnie metodę wykładni celowościowej, dostosowuje się do odrębności prawa Unii Europejskiej jako ponadnarodowego porządku prawnego. ukierunkowanego na integrację oraz znajdującego się w ciągłym rozwoju. Pochodząca z prawa międzynarodowego zasada effect utile wymaga, aby stawiać na praktyczną skuteczność danej normy prawnej UE. Zgodnie z tym należy wybrać taką wykładnię, która w należny sposób uwzględni normatywny charakter postanowień prawa Unii Europejskiej oraz możliwie skutecznie uwypukli cele określone tymi postanowieniami (por. Wykładnia prawa unii europejskiej ze stanowiska teorii prawa (por. J. Helios, W. Jedlecka, Wrocław 2018, str. 12-13). Podsumowując zasadnie uznano, że Skarżący był dysponentem złożonego przez siebie wniosku o przyznanie płatności i mógł dokonać w nim zmian polegających na wycofaniu części wcześniej zadeklarowanych działek również po dniu 10 lipca 2020 r. A skoro tak i ponieważ podmiot jest dysponentem swojego żądania (wniosku) może ten wniosek cofnąć i to w całości lub też w części, która daje się jednoznacznie wyodrębnić. W niniejszej sprawie zasadnie zatem organy uznały, że brak jest przedmiotu postępowania w części dotyczącej dwóch działek pierwotnie zadeklarowanych do płatności przez stronę, które następnie zostały przez nią wycofanie i umorzyły postępowanie.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił. Orzeczenie o kosztach wydano w oparciu o art. 204 pkt. 1 p.p.s.a.