Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 153/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 2 pkt 6c
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant starszy sekretarz sądowy Marlena Krzyżaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Inspektor Sanitarny z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] października 2023 r. znak sprawy: [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. ("PPIS") odmówił M. M. ("Skarżącemu") wszczęcia postępowania na podstawie zarzutów z dnia [...] kwietnia 2023 r. w przedmiocie uchylania się od szczepień małoletniej M. M..

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia PPIS wskazał, że w dniu [...] maja 2023 r. do organu wpłynęło pismo Skarżącego z dnia [...] kwietnia 2023 r. przekazane przez Inspektor Sanitarny ("PWIS") celem rozpatrzenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w związku z uchylaniem się od szczepień dziecka przez M. M.. Na wezwanie organu, pełnomocnik Skarżącego wyjaśnił ponadto, że podstawę prawną zarzutów stanowi art. 33 § 2 pkt 6c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm., dalej jako "u.p.e.a."). Mając powyższe na uwadze PPIS wyjaśnił, że w dniu [...] czerwca 2023 r. wydał już postanowienie o oddaleniu zgłoszonego w piśmie z dnia [...] kwietnia 2023 r. zarzutu, które to następnie PWIS postanowieniem z dnia [...] września 2023 r. uchylił z uwagi na to, że treść zgłoszonego zarzutu w piśmie z dnia [...] kwietnia 2023 r. jest tożsama z treścią zarzutu zgłoszonego przez pełnomocnika strony już wcześniej, pismem z dnia [...] marca 2023 r., co stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania wywołanego ponownym wniesieniem zarzutów opartych na tej samej podstawie faktycznej i prawnej. Wobec tego PPIS ponownie rozpatrując sprawę i biorąc pod uwagę stanowisko organu odwoławczego, odmówił wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, ponieważ – jak wskazał - w pkt 6 pisma z dnia [...] kwietnia 2023 r. wprost wskazano, że obowiązek poddania szczepieniom małoletniej M. M. jest niewymagalny powołując się na nieosiągnięcie przez nią górnej granicy wieku wskazanej w § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 18 sierpnia 2011 w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2172, dalej jako "rozporządzenie MZ") oraz twierdząc, że Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego ("GIS") zawierający Program Szczepień Ochronnych nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Przy czym, jak podkreślił organ, zakres przedmiotowy tego wniosku był już przedmiotem postępowania przed tut. Organem w sprawie o sygn. akt [...], ponieważ zarzut braku wymagalności zgłoszony w piśmie z dnia [...] marca 2023 r. opierał się o ww. przesłanki. W toku tego postępowania PPIS wydał postanowienie z dnia [...] kwietnia 2023 r. o oddaleniu zgłoszonego zarzutu, a postanowienie to następnie utrzymał w mocy PWIS postanowieniem z dnia [...] czerwca 2023 r. Wobec tego, jak wskazał organ, postanowienie PPIS z dnia [...] kwietnia 2023 r. zyskało przymiot ostateczności. Ponadto organ podkreślił, że dokonał oceny stanu faktycznego i prawnego w sprawie i stwierdził, że był on tożsamy zarówno w momencie zgłaszania zarzutów z dnia [...] marca 2023 r. jak i [...] kwietnia 2023 r. W związku z tym, mając na uwadze treść art. 61a k.p.a. PPIS wskazał, że nie widzi podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie z uwagi na to, że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę merytorycznie w sposób ostateczny.

Na powyższe postanowienie Skarżący za pośrednictwem pełnomocnika złożył zażalenie, w którym zarzucił naruszenie art. 61a k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów zgłoszonych pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r. mimo, że nie są one tożsame treściowo z zarzutami zgłoszonymi przez stronę w piśmie z dnia [...] marca 2023 r. i rozpoznanymi postanowieniami z [...] kwietnia 2023 r. i [...] czerwca 2023 r. Uzasadniając podniesiony zarzut podkreślił, że mimo iż nazwa zarzutów podniesionych w pismach z dnia [...] marca 2023 r. i [...] kwietnia 2023 r. była tożsama to uzasadnienie zarzutów było inne. W piśmie z [...] marca 2023 r. brak było bowiem zakwestionowania Komunikatu GIS – Programu Szczepień Ochronnych, z którego wierzyciel wyprowadza terminy szczepień oraz dawki szczepionek. Wobec tego, jak wskazał, wierzyciel miał obowiązek odniesienia się do kwestionowanej przez stronę możliwości wyprowadzania obowiązku z zakresie terminów jak i dawek w komunikacie GIS, który nie stanowi prawa powszechnie obowiązującego. Powołał się ponadto na wyrok Trybunały Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. stwierdzający, że art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz.U. 2023 r. poz. 1284 ze zm., dalej jako "u.z.z.z."), w zakresie w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych jak i liczba dawek określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok ogłaszanym w formie Komunikatu GIS, a nie przez ministra w formie rozporządzenia, jest niezgodny z Konstytucją.

Po rozpoznaniu powyższego zażalenia PWIS postanowieniem z dnia [...] grudnia 2023 r. znak sprawy: [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zakres zarzutów w przedmiotowej sprawie jest tożsamy z tym jaki był już przedmiotem wcześniejszego rozstrzygnięcia organu I instancji. Przy czym ponowne wniesienie zarzutów opartych na tej samej podstawie prawnej i faktycznej, stanowi "inną uzasadnioną przyczynę" z powodu której zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., postępowanie nie może być wszczęte. PWIS wyjaśnił ponadto, że Komunikat ogłaszany przez GIS był w istocie dokumentem technicznym, precyzującym obowiązki wynikające z ustawy, dotyczące sposobu wykonania obowiązków określonych w ustawie i – jak wskazał – ocena ta pozostaje aktualna po wydaniu wyroku TK z 9 maja 2023 r. Podkreślił przy tym, że mimo iż TK stwierdził niezgodność art. 17 ust. 11 u.z.z.z. we wskazanym zakresie, to jednak w żaden sposób nie zakwestionował obowiązkowych szczepień ochronnych. Wobec tego - w ocenie organu, który na poparcie swojego stanowiska przytoczył również orzecznictwo sądów administracyjnych – z uwagi na konieczność zapewnienia ciągłości realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych zakwestionowane przez TK przepisy nadal znajdują zastosowanie w zakresie w jakim pozwalają na ustalenie terminu wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych.

Na powyższe postanowienie Skarżący, działając przez pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zarzucając naruszenie:

- art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 u.z.z.z. poprzez zaliczenie Komunikatu GIS do katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego i przyjęcie, że na tej podstawie można nakładać na obywateli obowiązek zaszczepienia dziecka, mimo że akt ten jest aktem prawa wewnętrznego co potwierdził wyrok TK z dnia 9 maja 2023 r.;

- art. 5 ust. 1 pkt 1b u.z.z.z w zw. z § 3 rozporządzenia MZ poprzez uznanie, że obowiązek szczepień u małoletnich jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez niego określonego przedziału wiekowego, mimo, że nie ma aktu prawnego z którego wynikałby taki obowiązek;

- art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z § 3 rozporządzenia MZ poprzez uznanie, że szczepienia ochronne wymienione w tytule wykonawczym są wymagalne , a termin ich wymagalności wynika z Komunikatu GIS, który nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego;

- art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniemu poszczególnych dawek szczepionek, dowodów na których oparł się organ oraz dowodów którym odmówił wiary, stwierdzając że obowiązek zaczepienia małoletniego przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczy jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej;

- art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego Skarżącemu prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia.

Jednocześnie sformułował wniosek o zwrócenie się z zapytaniem do TK co do zgodności wskazanych przepisów u.z.z.z. (art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 17 ust. 1, 10, pkt 1 i 2, ust. 11) z Konstytucją w zakresie w jakim nie przewidują one wolności wyboru rodziców w zakresie szczepień, tak jak w większości krajów Unii Europejskiej, brak właściwego rejestru powikłań, brak celowego funduszu na wsparcie finansowe i rehabilitację osób u których wystąpiły powikłania oraz w zakresie w jakim GIS ogłasza w formie Komunikatu lub Minister Zdrowia w formie rozporządzenia o Programie Szczepień Ochronnych na dany rok przez co rozstrzyga o wolnościach obywatelskich z pominięciem ustawy; ewentualnie wniósł o zwrócenie się do TSUE o wykładnię art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności czy system przymusu szczepień, który nie przewiduje systemu odszkodowawczego stanowi naruszenie tego przepisu. Ponadto wniósł o zawieszenie postępowania do czasu wydania rozstrzygnięcia przez TK lub ETPCz.

W uzasadnieniu przedstawił również obszerną argumentację na poparcie podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, co oznacza, że sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Przeprowadzona przez sąd kontrola zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonej kognicji nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Spór w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy sformułowany przez Skarżącego w pkt 6 pisma z dnia [...] kwietnia 2023 r. zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze wskazaniem jako podstawy prawnej art. 33 § 2 pkt 6c u.p.e.a. (po doprecyzowaniu pismem z dnia [...] maja 2023 r.) stanowił nowo wniesiony zarzut, który organy winny rozpoznać merytorycznie czy też był tożsamy z zarzutem podniesionym już w piśmie z dnia [...] marca 2023 r., co uzasadniało odmowę wszczęcie postępowania w sprawie zakończonej już decyzją ostateczną.

Wyjaśnić należy w pierwszej kolejności, że postępowanie, w którym doszło do wydania zaskarżonego postanowienia, zostało zainicjowane wskutek złożenia przez Skarżącego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, a zatem skorzystania z uprawnienia, o którym mowa w art. 33 § 1 u.p.e.a. Przepis ten statuuje bowiem prawo zobowiązanego do wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

Jak wynika z art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą takiego zarzutu może być m.in. określony w pkt 6 brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Z kolei w myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.

Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że prawo do wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej nie umożliwia zgłoszenia zarzutu jakiegokolwiek, lecz jedynie takiego, który został przewidziany przez ustawodawcę w art. 33 § 2 u.p.e.a. Jak wskazał zaś NSA w wyroku z dnia 14 września 2007 r., I OSK 522/07 to właśnie na osobie, do której skierowano tytuł wykonawczy, spoczywa obowiązek wskazania, na której z okoliczności wymienionych w art. 33 u.p.e.a. opiera swój zarzut. Na związanie organu podstawą prawną zarzutów i jego ograniczony zakres kognicji w tej materii wskazuje orzecznictwo sądowe przyjmujące, że jeżeli zobowiązany wskazał jednoznacznie podstawę prawną zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego w terminie do jego złożenia, to nawet jeżeli organ zauważyłby, że uzasadnienie zarzutu odpowiada innemu przypadkowi, wskazanemu w art. 33 u.p.e.a., nie jest uprawniony do działania z urzędu i zbadania zarzutu pod kątem spełnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 33 tejże ustawy (por. wyroki NSA z: 8 czerwca 2021 r., III FSK 3542/21; 17 maja 2012 r., II FSK 2267/10; 6 marca 2012 r., II FSK 1441/10 – dostępne na stronie ).

Jednocześnie, mając na uwadze przedmiot rozstrzygnięcia – tj. odmowę wszczęcia postępowania – wskazać należy na przepis art. 61a k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (§ 1) § 2. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym w administracji z mocy art. 18 u.p.e.a., zgodnie z którym, jeżeli przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a.

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy – jak wynika z przedłożonych do Sądu akt administracyjnych - Skarżący w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w celu wyegzekwowania obowiązku niepieniężnego, polegającego na poddaniu dziecka M. M. obowiązkowym szczepieniom ochronnym, zgłosił zarzuty na piśmie z dnia [...] marca 2023 r., które następnie jego pełnomocnik uzupełnił pismem z dnia [...] marca 2023 r., w którym powołał się na brak wymagalności obowiązku szczepień, podnosząc w szczególności, że Komunikat GIS nie mieści się w katalogu źródeł prawa oraz wskazując na brak możliwości przymuszania do szczepień w świetle Konwencji Praw Człowieka.

Zarzuty wniesione na piśmie z dnia [...] marca 2023 r. rozpoznane zostały postanowieniem PPIS z dnia [...] marca 2023 r. o oddaleniu ich w całości. Natomiast zarzuty wniesione na piśmie z dnia [...] marca 2023 r. rozpoznane zostały postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2023 r.

Następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r. (wpływ do organu [...] kwietnia 2023 r.) Skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie z dnia [...] marca 2023 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów, w którego pkt 6 zarzucił naruszenie art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z § 3 rozporządzenia MZ poprzez uznanie, że szczepienia ochronne wymienione w tytule wykonawczym są wymagalne, a termin ich wymagalności wynika z treści Komunikatu GIS, podczas gdy akt ten nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, zaś programy zapobiegania i zwalczania określonych zakażeń i chorób zakaźnych może określać tylko Rada Ministrów w drodze rozporządzenia, a nie GIS.

Pismo z dnia [...] kwietnia 2023 r. w zakresie zażalenia na ww. postanowienie z [...] marca 2023 r. rozpatrzone zostało zatem postanowieniem PWIS z dnia [...] maja 2023 r. Natomiast w zakresie pkt 6 tego pisma, PWIS po wezwaniu do doprecyzowania podstawy prawnej, uznał że jest to nowo wniesiony zarzut i przekazał go do rozpoznania organowi I instancji, który postanowieniem z dnia [...] czerwca 2023 r. oddalił zarzut. Postanowienie to uchylone zostało jednak postanowieniem z dnia [...] września 2023 r. przez PWIS, który przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, uzasadniając to tożsamością treści zarzutu z pkt 6 zażalenia z treścią zarzutu rozstrzygniętego już postanowieniem z dnia [...] maja 2023 r. (prawidłowo: z [...] kwietnia 2023 r.) , co uniemożliwia wszczęcie postępowania w sprawie.

W związku z powyższym, ponownie rozpoznając sprawę PPIS odmówił wszczęcia postępowania na podstawie zarzutów określonych w pkt 6 pisma z dnia [...] kwietnia 2023 r., stwierdzając że są one tożsame z zarzutami wniesionymi na gruncie pisma z dnia [...] marca 2023 r. – które rozpoznane zostały mającym przymiot ostateczności postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2023 r. utrzymanym w mocy postanowieniem PWIS z dnia [...] czerwca 2023 r. Rozstrzygnięcie to PWIS utrzymał w mocy postanowieniem, od którego Skarżący wniósł skargę w niniejszej sprawie.

Analiza akt administracyjnych doprowadziła Sąd do wniosku, że zarzut określony w pkt 6 pisma z dnia [...] kwietnia 2023 r. oraz zarzut podniesiony w piśmie z dnia [...] marca 2023 r. są tożsame treściowo. Istotnym jest bowiem przede wszystkim to, że obydwa oparte zostały przez Skarżącego - na którym to zgodnie z wolą ustawodawcy spoczywał obowiązek wskazania, na której z okoliczności wymienionych w art. 33 u.p.e.a. opiera swój zarzut - na tej samej podstawie prawnej, tj. art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a., czyli zarzutu braku wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w art. 33 § 2 pkt 6 lit. a i b. Ponadto w uzasadnieniu obydwu zarzutów odwołał się do tożsamych argumentów, w tym w szczególności do braku charakteru źródła prawa przez Program Szczepień Ochronnych wydawany w formie komunikatu GIS i tym samym do braku możliwości wywodzenia z niego obowiązku szczepień ochronnych w określonych terminach. Treść uzasadnień obydwu ww. zarzutów nie jest co prawda identyczna, a podobna, na co zwracał uwagę w zażaleniu z dnia [...] listopada 2023 r. pełnomocnik Skarżącego, jednak pozostaje to bez znaczenia w sprawie, ponieważ determinująca dla organu jest przede wszystkim podstawa prawna podniesionych zarzutów, na którą wskazała strona skarżąca i która jak przyznał sam pełnomocnik Skarżącego w zażaleniu z dnia [...] listopada 2023 r. była tożsama. Podkreślić wypada również, że choć uzasadnienia obydwu przedmiotowych zarzutów, nie były identyczne, to jednak były zbliżone treściowo.

Odnosząc się zaś do argumentacji pełnomocnika z zażalenia, w którym to powołał się on na wyrok TK z dnia [...] maja 2023 r., wyjaśnić należy jednak, że wniesienie do organu zarzutów z dnia [...] marca 2023 r. jak i [...] kwietnia 2023 r. miało miejsce jeszcze przed wydaniem ww. wyroku TK. Wobec tego logicznym jest, że wskazane zarzuty oraz postanowienia je rozstrzygające w swojej treści nie odwoływały się do rozstrzygnięcia TK. Nie mogły zatem odnieść jakiegokolwiek skutku argumenty dotyczące konieczności uwzględnienia przez organy ww. wyroku podniesione na gruncie zażalenia z [...] listopada 2023 r. wniesionego w toku niniejszego postępowania, tym bardziej że dotyczy ono kwestii formalnej.

W związku z powyższym, zasadnie zatem w ocenie Sądu złożone przez Skarżącego zarzuty wyartykułowane w pkt 6 pisma z dnia [...] kwietnia 2023 r. zostały ocenione przez organy obu instancji jako tożsame z tymi określonymi w piśmie z dnia [...] marca 2023 r. rozpoznanymi już ostatecznie postanowieniem PPIS z [...] kwietnia 2023 r. utrzymanym następnie w mocy postanowieniem PWIS z dnia [...] czerwca 2023 r.

Przy czym, podkreślić należy, że skoro organy administracyjne obu instancji rozpoznały już zarzuty wniesione przez zobowiązanego, to ponowne wniesienie tych samych zarzutów, na tej samej podstawie prawnej, w odniesieniu do tego samego tytułu wykonawczego jest bezskuteczne, albowiem w sytuacji, gdy w obrocie prawnym pozostaje ostateczne postanowienie w tym przedmiocie ponowne ich wniesienie jest niedopuszczalne. Istotne jest bowiem, że w stosunku do Skarżącego nie doszło do wystawienia nowego tytułu wykonawczego, jak również i wszczęcia nowego postępowania egzekucyjnego.

Zasadnym było zatem wydanie w niniejszej sprawie postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Wskazana wyżej okoliczność istnienia w obrocie prawnym ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów stanowiła bowiem w ocenie organów, przeszkodę do wszczęcia postępowania wywołanego ponownym wniesieniem zarzutów i była to "inna uzasadniona przyczyna", z powodu której postępowanie nie może być wszczęte (art. 61a k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.) – (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II FSK 3770/14 – dostępny jw.). Pojęcie "innych uzasadnionych przyczyn", z powodu których postępowanie nie może być wszczęte, utożsamia się bowiem w orzecznictwie z okolicznościami, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Z taką sytuacją będziemy mieli do czynienia np. gdy żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sprawy, w której prowadzone jest już postępowanie, wydano w sprawie rozstrzygnięcie, albo brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia zgłoszonego żądania (zob. np. wyrok NSA: z dnia 7 lutego 2014 r., I OSK 2159/12, z dnia 18 lipca 2017 r., II FSK 1778/15, z dnia 21 lutego 2012 r., II OSK 2307/10, z dnia 24 stycznia 2017 r., II FSK 460/15 – dostępne jw.).

W świetle powyższego, stanowisko organów obu instancji w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania z uwagi na uprzednie rozpatrzenie ostatecznym rozstrzygnięciem zarzutów tożsamych z tymi wniesionymi w pkt 6 pisma z dnia [...] kwietnia 2023 r. na prowadzone postępowanie egzekucyjne, jest prawidłowe.

Odnosząc się zaś do sformułowanych na gruncie skargi zarzutów, dotyczących meritum sprawy, tj. zarzutów podniesionych w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym dotyczącym obowiązku polegającego na poddaniu dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, wskazać należy, że są one poza niniejszą sprawą i nie podlegają w związku z tym rozpoznaniu przez Sąd. Niniejsza sprawa – w następstwie wydania przez organy postanowień o odmowie wszczęcia - dotyczyła bowiem wyłącznie kwestii formalnej, a rolą Sądu była ocena czy organy prawidłowo zastosowały w sprawie art. 61 § 1 k.p.a.

Odnośnie zaś wniosków pełnomocnika Skarżącego o skierowanie pytania do Trybunału Konstytucyjnego lub ewentualnie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz o zawieszenie postępowania do czasu wydania rozstrzygnięć przez wskazane trybunały, Sąd nie uznał ich zasadności. Na podstawie art. 193 Konstytucji RP wystąpienie przez sąd z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego może mieć miejsce wówczas, gdy od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem, przy czym ocena, czy taka sytuacja zachodzi jest pozostawiona wyłącznie uznaniu sądu. Trzeba przy tym podkreślić, że przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy Sąd poweźmie wątpliwości odnośnie konstytucyjności bądź legalności normy stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia w danej sprawie. W niniejszej sprawie jednak – co podkreślono już powyżej – istota sporu dotyczyła wyłącznie prawidłowości rozstrzygnięcia o charakterze formalnym. W związku z tym, Sąd nie był zobligowany do prowadzenia jakichkolwiek rozważań w zakresie w jakim Skarżący domagał się zwrócenia się do TK i w związku z tym nie odniósł w toku postępowania wątpliwości odnośnie normy stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia w danej sprawie. Z tej samej przyczyny Sąd nie uznał również zasadności wniosku o zwrócenie się do TSUE.

Na marginesie Sąd chciałby dostrzec, że w toku postępowania prowadzonego przed organami nie obyło się bez uchybień formalnych. Mianowicie, w ocenie Sądu niezasadnym było przekazanie przez PWIS postanowieniem z dnia 12 września 2023 r. sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, przy jednoczesnym stwierdzeniu w tym samym rozstrzygnięciu, że postępowanie w sprawie nie może być wszczęte z uwagi na tożsamość zarzutów. Wobec stwierdzenia, że dalsze prowadzenie postępowania w sprawie jest bezprzedmiotowe, zasadnym w ocenie Sądu było bowiem umorzenie postępowania w sprawie, nie zaś przekazanie jej do rozpoznania organowi I instancji. Niemniej jednak, uchybienie to jest wyłącznie formalnoprocesowe, a jego skutki pozostają bez wpływu na sytuację materialnoprawną skarżącego czy też ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art.151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.