Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 38/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2024-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 7, art. 9, art. 11 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1167
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Justyna Siemieniako, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia S. w Suwałkach na uchwałę Komisji ds. wyboru strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność z dnia 7 grudnia 2023 r. nr 35/2023 w przedmiocie wyboru lokalnej strategii rozwoju oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komisja do spraw wyboru strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność (dalej powoływana jako Komisja) została powołana uchwałą Zarządu Województwa Podlaskiego z 25 sierpnia 2023 r., nr 359/6882/2023, w oparciu o przepisy art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. z 2023 r. poz. 1554, dalej jako: "ustawa RLKS") w zw. z art. 32 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej (Dz. U. UE. L. z 2021 r. Nr 231, str. 159 z późn. zm.).

Działając w oparciu o przepisy art. 3-11 ustawy RLKS oraz zapisy "Regulaminu konkursu na wybór Strategii Rozwoju Lokalnego Kierowanego przez Społeczność" (dalej jako: "Regulamin"), który został przyjęty przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w oparciu o przepisy art. 15 ust. 1 i 2 ustawy RLKS i obowiązuje we wszystkich konkursach na wybór strategii rozwoju lokalnego organizowanych przez zarządy poszczególnych województw, Komisja przeprowadziła postępowanie, w ramach którego dokonała oceny poszczególnych lokalnych strategii rozwoju, a następnie – przy uwzględnieniu wyników postępowania odwoławczego, dokonała wyboru w odniesieniu do lokalnych strategii rozwoju (dalej jako: "LSR") złożonych w ramach konkursu.

Uchwałą z 7 grudnia 2023 r., nr 35/2023, Komisja odmówiła wyboru LSR złożonej przez Stowarzyszenie S. (dalej powoływane także jako: "Stowarzyszenie", "skarżąca") w ramach konkursu na wybór Strategii Rozwoju Lokalnego Kierowanego przez Społeczność.

Powodem odmowy wyboru ww. LSR, co wskazano w treści § 3 uchwały 38/2023, w uzasadnieniu uchwały, a także w treści uchwały nr 26/2023 z 5 grudnia 2023 r. było to, że złożona przez Stowarzyszenie LSR obejmowała swym zakresem obszar, który został objęty również LSR złożonymi przez inne stowarzyszenia, tj. Stowarzyszenie L. a także Stowarzyszenie L.2, w efekcie czego zaistniał konflikt obszarowy, zdefiniowany wprost w § 1 pkt 12 Regulaminu.

Zgodnie z art. 5 ust. 7 ustawy RLKS, w przypadku gdy co najmniej dwie LSR obejmują obszar tej samej gminy, o wyborze LSR decyduje większa liczba punktów uzyskanych w ramach oceny kryteriów wyboru LSR, a w przypadku gdy liczba punktów uzyskanych przez te LSR jest taka sama, o wyborze LSR decyduje kolejność ustalona w sposób określony w ust. 6. W oparciu o powyższy przepis prawa oraz na podstawie § 1 pkt 12 oraz § 13 ust. 2 i 3 Regulaminu konkursu, z uwagi na większą liczbę punktów przyznaną w ramach oceny LSR Stowarzyszenia L. (92,25 punktów) Komisja rozstrzygnęła konflikt terytorialny na niekorzyść Stowarzyszenia (które zdobyło 91,22 punktów) i w efekcie dokonała wyboru LSR Stowarzyszenia L., odmawiając jednocześnie wyboru LSR złożonej przez Stowarzyszenie. W związku z powyższym rozstrzygnięciem konfliktu obszarowego Komisja stwierdziła, że konflikt obszarowy pomiędzy Stowarzyszeniem a Stowarzyszeniem L.2 przestał istnieć.

Stowarzyszenie wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na:

- uchwałę Komisji z 7 grudnia 2023 r., nr 35/2023, w sprawie wyboru lokalnej strategii rozwoju złożonej przez Stowarzyszenie;

- uchwałę Komisji z 5 października 2023 r., nr 1/2023, w sprawie oceny lokalnej strategii rozwoju złożonej przez Stowarzyszenie w konkursie na wybór strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność;

- uchwałę Komisji z 5 grudnia 2023 r., nr 24/2023, w sprawie uszeregowania ocenionych lokalnych strategii rozwoju złożonych w konkursie na wybór strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność w województwie podlaskim;

- uchwałę Komisji z 5 grudnia 2023 r., nr 27/2023, w sprawie rozstrzygnięcia konfliktu obszarowego pomiędzy LSR Stowarzyszenia L. a LSR Stowarzyszenia S., pomiędzy LSR Stowarzyszenia S. a LSR Stowarzyszenia L.2 pomiędzy LSR Stowarzyszenia L. a LSR Stowarzyszenia L.3.

Zaskarżonym uchwałom Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie:

1. przepisów art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) w zw. z art. 11 ust. 3 ustawy RLKS, poprzez brak stosownego pouczenia o możliwości wniesienia skargi, o której mowa w art. 11a ust. 1 ustawy RLKS, które to powinno zawierać pismo z 11 grudnia 2023 r. otrzymane w dniu 12 grudnia 2023 r. przesłane do strony skarżącej;

2. przepisów art. 10 ust. 15 ustawy RLKS w zw. z art. 9 Regulaminu w zw. z przepisami rozdziału 17 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. z 2022 r. poz. 1079, dalej jako: "ustawa wdrożeniowa"), poprzez przesłania rozpoznania odwołania do tej samej Komisji, która rozpatrywała wniosek;

3. naruszenie art. 9 ustawy RLKS, przez nierozstrzygnięcie wyboru LSR zgodnie z przyjętym Regulaminem przez: naruszenie § 7 tego Regulaminu, tj. naruszenia zasady bezstronności, w sytuacji, gdy:

- pomiędzy członkami Komisji a jednym z LGD – "F." zachodzi okoliczność tego rodzaju, ze może wywołać uzasadnione wątpliwości, co do wymaganej bezstronności Komisji – LGD "F." to byli pracownicy urzędu a w konsekwencji zachodzi sytuacji określona w art. 85 ustawy wdrożeniowej,

- naruszenia art. 9 ustawy RLKS, w sytuacji, gdy zgodnie z § 9 ust. 2 przyjętego Regulaminu o ewaluacji poszczególnych LSR decydowało wyłącznie 2 losowo wybranych członków Komisji,

- naruszenia art 11 ust. 1 ustawy RLKS, poprzez przyjęcie, że organ w wyniku rozstrzygnięcia konkursu na LSR wydaje kilka uchwał zamiast jednej, pomimo tego że przepis wyraźnie stanowi, że co do wyboru LGD komisja podejmuję uchwałę, w sytuacji, gdy w związku z zaskarżonym rozstrzygnięciem zostały wydane trzy uchwały, tj. nr 26/2023 z 5 grudnia 2023 r. ds. rozstrzygnięcia konfliktu obszarowego - która zawiera także rozstrzygnięcie co do kolejności LSR oraz uchwała nr 35/2023 z 7 grudnia 2023 r. w sprawie wyboru lokalnej strategii rozwoju złożonej przez Stowarzyszenie;

- naruszenia art. 11 ust. 1 ustawy RLKS, w sytuacji gdy uchwała nr 24/2023 nie określa zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy RLKS nie dokonuje wyboru LSR, a nawet nie dokonuje uszeregowania ocenionych lokalnych strategii rozwoju, a w tym zakresie odsyła do załącznika, który nie jest dokumentem o którym mowa w art. 11 ust. 1, tj. załącznik nie ma żadnej mocy decydującej o wyborze LSR;

- naruszenia art. 5 ust. 7 w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy RLKS, w sytuacji gdy w uchwale nr 26/2023 wykluczono Stowarzyszenie z rozstrzygania kolejnych konfliktów obszarowych, co jest sytuacją nieznaną ustawie RLKS, a dodatkowo w sytuacji, gdy uchwała nr 26/2023 nie określa w żaden sposób wyboru LSR;

- naruszenia art. 5 ust. 7 ustawy RLKS, przez wykluczenie Stowarzyszenia poprzez uznanie, że jest konflikt obszarowy, w sytuacji gdy zapis art. 5 ust. 7 nie daje w tym wypadku podstaw do wykluczenia z udziału w konkursie, a sytuacje wykluczenia LGD z udziału w konkursie są ściśle określone w ustawie;

- naruszenia art. 11 ust. 2 w zw. z art. 9 pkt 2 ust. 2 ustawy RLKS, przez niezamieszczenie przez Komisję pełnych list ocenionych LSR zawierającą liczby punktów otrzymanych przez poszczególne LSR.

W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że oceny organu należy traktować jako dowolne, wywiedzione na podstawie subiektywnego zastosowania kryteriów oceny badanego wniosku, skutkujące nierównym traktowaniem podmiotów biorących udział w konkursie. Stwierdzono też, że zaniechanie publikacji ocen uzyskanych przez poszczególne LSR ze wskazaniem poszczególnych kryteriów zastosowanych przez organ godzi w zasadę przejrzystości i uniemożliwia również najprostszą weryfikację poprawności punktacji zbiorczej w zakresie chociażby poprawności zliczenia punktów za poszczególne kryteria.

Wskazano, że sytuacja w której różna składy dokonują oceny równych LSR a więc nie są to te same osoby oznaczają subiektywne oceny poszczególnych LSR – ocena jednego odmiennego składu w ramach Komisji w stosunku do poszczególnego LSR może być mniej surowa niż ocena innego składu innego LSR. W konsekwencji brak jest obiektywnej oceny każdego LSR dokonanego przez wszystkich członków Komisji.

W ocenie skarżącej występują zbyt duże powiązanie pomiędzy pozostałymi dwiema grupami LGD a Komisją, co również nasuwa wątpliwości, co do prawidłowości i należytej bezstronności w wyborze LSR. Tego samego dnia – 13 kwietnia 2022 r. powstały dwie LGD które biorą udział w przedmiotowym konkursie. Podano, że LGD "F." jest założony przez pracowników A. w S., która to z kolei Agencja jest w 85,62% jest własnością samorządu województwa, tj. instytucji organizującej konkurs na wybór LSR.

W oparciu o powyższe zarzuty autor skargi wniósł m.in. o: stwierdzenie nieważności tych uchwał oraz uchylenie ich w całości; zobowiązanie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego Departament Europejskiego Funduszu Społecznego Komisja ds. wyboru strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność, w związku z przedłużeniem terminu do udostępnienia informacji publicznej do dwóch miesięcy, pełnej dokumentacji konkursowej; zasądzenie od organu na rzecz Stowarzyszenia kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Komisja wniosła o jej oddalenie.

Zarządzeniem z 29 stycznia 2024 r. rozdzielono skargi Stowarzyszenia na uchwały Komisji: z 5 października 2023 r., nr 1/2023; z 5 grudnia 2023 r., nr 24/2023; z 5 grudnia 2023 r., nr 26/2023; z 7 grudnia 2023 r., nr 35/2023. Dla spraw założono odrębne akta i nadano im nowe sygnatury (jak niżej).

Postanowieniem z 14 lutego 2024 r. wydanym w sprawie niniejszej sąd odrzucił wniosek Stowarzyszenia o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały, uznając go za niedopuszczalny.

Postanowieniami z 14 lutego 2024 r. wydanymi w sprawach: I SA/Bk 35/24 (dot. uchwały z 5 października 2023 r., nr 1/2023); I SA/Bk 36/24 (dot. uchwały z 5 grudnia 2023 r., nr 24/2023); I SA/Bk 37/24 (dot. uchwały z 5 grudnia 2023 r., nr 26/2023) WSA w Białymstoku odrzucił skargi. W uzasadnieniach sąd wskazywał, że przedmiotem skarg w ww. sprawach nie był wybór LSR, gdyż było to przedmiotem uchwały z 7 grudnia 2023 r., nr 35/2023, a uchwały wpadkowe, zatem nie przysługuje od nich prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Ustawy RLKS dokładnie wskazuje, na jakie rozstrzygnięcia wydane w trybie jej przepisów przysługuje skarga.

Pismem z 22 lutego 2024 r. Stowarzyszenie w replice na odpowiedź na skargę, z uwagi na pominięcie i niedołączenie przez organ pełnej dokumentacji ostatecznej wersji, po wszystkich zmianach LSR LGD "N." wraz z wykazem uzupełnień do LSR tego LGD, wniosło o zobowiązanie organu administracyjnego przez sąd do złożenia pełnej dokumentacji, ostatecznej wersji, po wszystkich zmianach LSR LGD "N." wraz z wykazem uzupełnień do LSR LGD "N.". W załączeniu Stowarzyszenie przedłożyło: strategię LGD "N."; wykaz uzupełnień LGD "N.", analizę jakości oceny LSR LGD "N.". Jednocześnie w piśmie odniosła się do ww. dokumentów.

Pismem z 20 marca 2024 r. organ zwrócił się do sądu z wnioskiem o odroczenie rozprawy z uwagi na zmianę sytuacji prawnej w zakresie, który w ocenie organu administracyjnego może okazać się istotny dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy w kontekście art. 11a ust. 5 ustawy RLKS. Jak wskazała Komisja, cztery LGD nie wykonały zobowiązania, o którym mowa w § 3 ust. 4 umowy o warunkach i sposobie realizacji strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność, tj. nie dostarczyły do Zarządu Województwa Podlaskiego uchwał potwierdzających członkostwo wszystkich gmin/powiatów objętych obszarem LSR w terminie 60 dni od dnia zawarcia umowy, co skutkuje, zgodnie z § 13 ust. 3 pkt 1 ww. umowy, wypowiedzeniem przez Zarząd Województwa Podlaskiego umów zawartych z tymi podmiotami ze skutkiem natychmiastowym. Ziszczenie się przesłanki do rozwiązania umowy powoduje, że istnieje wątpliwość co do spełnienia warunku, o którym mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1a ustawy RLKS. Stąd też organ pismem z 20 marca 2024 r. wystąpił do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako Instytucji Zarządzającej PSWPR o zajęcie stanowiska w tej kwestii. Udzielenie przez IZ PSWPR odpowiedzi w tej kwestii, jak i kwestii, o której mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy RLKS, jest istotne dla rozstrzygnięcia przez organ administracyjny czy istnieje podstawa do zmiany rozstrzygnięcia w stosunku do Stowarzyszenia w ramach przedmiotowego konkursu, co może spowodować bezprzedmiotowość postępowania sądowego w tej sprawie.

Pismem z 9 maja 2024 r. Komisja poinformowała o stanowisku MRiRW, które przedłożyła w załączeniu. Z pisma tego wynika, że zasygnalizowany problem jest znany Ministerstwu, które widzi potrzebę pilnej nowelizacji ustawy RLKS, gdyż nie reguluje ona kwestii postępowania w przypadku konieczności rozwiązania niektórych umów ramowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zaskarżona uchwała dotyczy wyboru LSR złożonej przez Stowarzyszenie w konkursie na wybór strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność. Jak wynika z § 1, Komisja odmówiła Stowarzyszeniu wyboru LSR. Z § 2 ust. 1 wynika natomiast, że LSR złożona przez Stowarzyszenie uzyskała łącznie 91,22 pkt,

a zgodnie z ust. 2 informacja o liczbie punktów otrzymanych w ramach oceny poszczególnych kryteriów wraz z uzasadnieniem dokonanej oceny znajduje się w załączniku do niniejszej uchwały. Stowarzyszenie w złożonej skardze nie zgadza się z tak podjętym rozstrzygnięciem, formułując w tym zakresie szereg zarzutów procesowych, odnoszących się zasadniczo do samego trybu prowadzącego do podjęcia skarżonej uchwały.

Na wstępie celem uporządkowania wywodu sąd wyjaśni dwie kwestie: po pierwsze, wpływ wypowiedzenia umów ramowych zawartych przez Zarząd z LGD na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie; po drugie, zaskarżenie przez stronę uchwał Komisji z 5 października 2023 r., nr 1/2023; z 5 grudnia 2023 r., nr 24/2023; z 5 grudnia 2023 r., nr 26/2023.

Co do pierwszej kwestii, jak wynika z pisma Komisji z 20 marca 2024 r., organ ten upatrywał w wypowiedzeniu przez Zarząd ze skutkiem natychmiastowym umów ramowych z czterema LGD zmiany sytuacji prawnej w kontekście art. 11a ust. 5 ustawy RLKS i przez to wpływu tegoż na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.

Z powołanego przepisu wynika, że w przypadku, o którym mowa w art. 5 ust. 7, lub jeżeli zostaną wyczerpane środki przeznaczone na wybór LSR, lub jeżeli nie jest spełniony warunek określony w art. 5 ust. 3 pkt 1a, sąd, uwzględniając skargę, stwierdza tylko, że ocena wniosku LSR została przeprowadzona z naruszeniem prawa i nie uchyla rozstrzygnięcia komisji, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, albo uchwały, o której mowa w art. 11 ust. 1. Wspomniany art. 5 ust. 7 ustawy RLKS dotyczy tzw. konfliktu obszarowego: w przypadku gdy co najmniej dwie LSR obejmują obszar tej samej gminy, o wyborze LSR decyduje większa liczba punktów uzyskanych w ramach oceny kryteriów wyboru LSR, a w przypadku gdy liczba punktów uzyskanych przez te LSR jest taka sama, o wyborze LSR decyduje kolejność ustalona w sposób określony w ust. 6. Z kolei w ust. 3 pkt 1a wskazano, że wyboru LSR dokonuje się, jeżeli LSR nie obejmuje obszaru gmin objętych innymi LSR wybranymi po dniu 1 stycznia 2021 r.

Dla porządku wypada zauważyć, że z uchwały Komisji nr 26/2023 z 5 grudnia 2023 r. w sprawie rozstrzygnięcia konfliktu obszarowego wynika, że zachodzi konflikt obszarowy między:

a) LSR Stowarzyszenia L. i LSR skarżącego Stowarzyszenia w zakresie gmin: K., N.;

b) LSR Stowarzyszenia L. 2 i LSR skarżącego Stowarzyszenia w zakresie gmin: B., F., J., P., P., R., S. (M), S. (W), S. (W), S., R., W.;

c) LSR Stowarzyszenia L. i LSR Stowarzyszenia L.3 w zakresie gmin: A. (M) i A. (W), P..

Komisja rozstrzygnęła konflikt obszarowy, o którym mowa w punkcie a), zgodnie z kolejnością wynikającą z uszeregowania ocenionych LSR, tj. na korzyść LSR Stowarzyszenia L. ze względu na uzyskaną większą liczbę punktów ogółem. W związku z tym rozstrzygnięciem konfliktu obszarowego, konflikt, o którym mowa w punkcie b), przestał istnieć wskutek wykluczenia z rozstrzygania kolejnych konfliktów LSR skarżącego Stowarzyszenia.

W tym miejscu należy więc stwierdzić niezasadność podnoszonego przez stronę zarzutu naruszenia art. 5 ust. 7 w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy RLKS, przez wykluczenie skarżącej z rozstrzygania kolejnych konfliktów obszarowych jako sytuacji nieznanej ustawie. Skutkiem wyboru LSR o większej liczbie punktów – co miało miejsce w niniejszej sprawie – jest bowiem to, że zgodnie z art. 5 ust. 3 lit. 1a LSR o niższej punktacji (w tym przypadku LSR skarżącej) nie może już zostać wybrana, gdyż obejmuje obszar co najmniej jednej gminy, w odniesieniu do której wybrano inną LSR. Zapisy Regulaminu dotyczące wykluczenia z rozstrzygnięcia o innych konfliktach terytorialnych wynikają zatem bezpośrednio z zastosowania art. 5 ust. 3 lit. 1a ustawy RLKS. Skarżąca nie została zatem wykluczona z konkursu, a de facto z kolejnych konfliktów obszarowych, co ma charakter kaskadowy.

Idąc jednak dalej, sąd zauważa, że z pisma Zarządu Województwa Podlaskiego z 20 marca 2024 r., skierowanego do MRiRW, wynika, że umowy ramowe zostały rozwiązane ze Stowarzyszeniami LGD: "N.", "S.", "P." i "F.", co jednocześnie skutkuje utratą dostępu do środków finansowych dla podmiotów z obszarów całej LSR.

Bez wątpienia LSR Stowarzyszenia LGD "F." i "N." pozostawały w konflikcie obszarowym z LSR strony skarżącej, z czego konflikt obszarowy z LSR drugiego z ww. podmiotów został rozstrzygnięty na jego korzyść, co skutkowało wykluczeniem z rozstrzygania kolejnych konfliktów LSR Stowarzyszenia. Teoretycznie zatem, biorąc pod uwagę cytowane wyżej art. 11a ust. 5 w zw. z art. 5 ust. 7 i ust. 3 pkt 1a ustawy RLKS, jak też dostępność środków finansowych (których zostały pozbawione cztery ww. LGD), możliwy byłby wybór skarżącej. W tej sytuacji jednak, mamy na gruncie niniejszej sprawy do czynienia ze swoistą luką prawną.

Jak zauważono w piśmie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 30 kwietnia 2024 r., przepisy ustawy RLKS nie regulują postępowania w sytuacji, gdy dochodzi do konieczności rozwiązania niektórych umów ramowych, które zostały zawarte pomiędzy zarządem województwa a LGD, w konsekwencji czego część gmin kwalifikujących się do objęcia LSR pozostaje bez możliwości skorzystania ze wsparcia oferowanego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, a w przypadku województwa podlaskiego i małopolskiego także ze środków polityki spójności. Ministerstwo zwróciło uwagę na potrzebę pilnej nowelizacji przepisów ustawy RLKS, tak by możliwe było przyłączanie obszarów do wybranych LSR i wybór kolejnych LSR, także w odniesieniu do gmin, których obszar wprawdzie jest objęty LSR wybraną w konkursie na wybór LSR, ale umowy zawarte w następstwie tego wyboru pomiędzy ZW a LGD zostały rozwiązane. Określone powinny być również zasady przeprowadzenia kolejnego konkursu na wybór LSR. Rozważana jest również możliwość wprowadzenia nowego mechanizmu, tzw. naboru uzupełniającego.

Skład orzekający podziela stanowisko Ministerstwa, nie dostrzegając przy tym na gruncie przepisów ustawy RLKS jakichkolwiek mechanizmów umożliwiających dokonanie ponownego wyboru LSR i tym samym rozdysponowania środków. Z tego też względu należało stwierdzić, że zaistniała sytuacja związana z rozwiązaniem umów z poszczególnymi LGD pozostaje bez wpływu na niniejszej postępowanie, a spór – choć nosi w tym wypadku pewne znamiona historycznego – winien zostać rozpoznany merytorycznie.

Odnosząc się natomiast do drugiej ze wspomnianych uprzednio wstępnych kwestii, tj. charakteru uchwał z: 5 października 2023 r., nr 1/2023; 5 grudnia 2023 r., nr 24/2023; 5 grudnia 2023 r., nr 26/2023, sąd podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w postanowieniach z 14 lutego 2024 r., sygn. I SA/Bk 35-37/24, odrzucających skargi, iż mają one charakter jedynie wpadkowy. Podjęcie ich wynika z wykonania obowiązków nałożonych na Komisję częściowo bezpośrednio przepisami ustawy RLKS, nie rozstrzygają one jednak istoty sprawy, nie podlegają zatem samodzielnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Ich kontrola przebiega jedynie w ramach kontroli postępowania w ramach skargi na uchwałę w sprawie wyboru LSR (tu: uchwała nr 35/2023). Z tego powodu zarzut naruszenia art. 11 ust. 1 ustawy RLKS poprzez wydanie w wyniku rozstrzygnięcia konkursu kilku uchwał, zamiast jednej – należało uznać za nieuzasadniony.

Sąd w niniejszej sprawie dokonał więc kontroli ww. uchwał w ramach sprawy zainicjowanej skargą na uchwałę nr 35/2023, nie stwierdzając w tym zakresie żadnych nieprawidłowości. Sąd w szczególności nie ma zastrzeżeń względem dokonanej oceny wniosku skarżącej, szczególnie, że nie jest ona w zasadzie merytorycznie kwestionowana przez skarżącą.

Niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 10 ust. 15 ustawy RLKS w zw. z art. 9 Regulaminu w zw. z przepisami rozdziału 17 ustawy wdrożeniowej, związany z przekazaniem do rozpoznania odwołania do tej samej Komisji, która rozpatrzyła wniosek. Celnie zauważyła Komisja w odpowiedzi na skargę, że powoływany art. 10 ust. 15 ustawy RLKS nie miał w sprawie zastosowania (nie wyznaczono eksperta do oceny w odniesieniu do kryteriów wskazanych w odwołaniu), zaś samo odwołanie rozpoznał MRiRW w dniu 15 listopada 2023 r., jednak nie zostało ono uwzględnione.

W ramach odwołania wniesionego w trybie art. 10 ust. 8-10 ustawy RLKS przez Stowarzyszenie od wyniku oceny LSR (pismo MRiRW z 15 listopada 2023 r.). MRiRW dokonał oceny podniesionego w odwołaniu zarzutu nieuwzględnienia kobiet jako odrębnej grupy interesariuszy LSR. Trafnie MRiRW wyjaśnił, że skarżąca nie przedstawiła danych, które przemawiałyby za takim wyróżnieniem. Zwrócił przy tym uwagę, że negatywne stanowisko MRiRW w zakresie płci jako wyróżnika grupy interesu było wyrażane już wcześniej przez Ministerstwo. W ocenie sądu podjęta w ramach stosownej uchwały ocena jest logiczna i uzasadniona, a stronie skarżącej nie udało się jej podważyć w odwołaniu, a tym bardziej w skardze, gdzie nie podniesiono szczególnych zarzutów odnoszących się do punktacji.

W tym przedmiocie podniesiony został jedynie zarzut naruszenia art. 9 ustawy RLKS z uwagi na nierozstrzygnięcie wyboru LSR zgodnie z Regulaminem, a to poprzez naruszenie zasady bezstronności wywiedzionej z § 7 tego Regulaminu. Zarazem sugerowanego naruszenia skarżąca nie odnosi do konkretnych elementów oceny jej wniosku. Należy jednocześnie podkreślić, że skarżąca nie jest uprawniona do kwestionowania rozstrzygnięć dotyczących innych uczestników konkursu. Uczestnik konkursu nie jest uprawniony do ingerencji w ocenę innych wniosków konkursowych, mimo że ocena innych wniosków miała wpływ na ostateczną kolejność wniosków na liście ocenionych projektów, a więc pozostawała w związku z odmową przyznania finansowania (por. wyroki: WSA w Poznaniu z 2 marca 2017 r., III SA/Po 883/16; NSA z 10 stycznia 2020 r., I GSK 1556/18; powoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wypada zaakcentować, że uchwały o wyborze LSR mają w istocie charakter indywidualny,

a prawo ich zaskarżenia przysługuje ich "adresatom".

W przedmiocie zarzucanego braku bezstronności skarżąca sugeruje, że LGD "F." to byli pracownicy urzędu, co może jej zdaniem wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności Komisji, a przez co zachodzi sytuacja określona w art. 85 ustawy wdrożeniowej. Należy zauważyć, że trudno odnieść się do tak postawionego zarzutu, skoro skarżąca wskazuje na takie okoliczności całkowicie gołosłownie, nie wskazując przy tym nawet kogo konkretnie (jakich osób) dotyczy podniesiona wątpliwość. Trafnie stwierdza też organ w odpowiedzi na skargę, że LGD "F." otrzymało mniej punktów od skarżącego Stowarzyszenia, a więc rzekomo stronnicza w stosunku do tego konkurencyjnego stowarzyszenia Komisja miałaby ocenić jego wniosek gorzej niż u skarżącej.

Skarżąca braku bezstronności upatruje również w tym, że ewaluacji poszczególnych LSR dokonywało wyłącznie 2 losowo wybranych członków Komisji. Należy stwierdzić jednak, że jest to twierdzenie niezasadne o tyle, że uchwała nr 1/2023 z 5 października 2023 r., została wydana w oparciu o art. 10 ust. 6 ustawy RLKS przez Komisję, a zatem przy aprobacie wszystkich jej członków, a nie jedynie dwóch osób wstępnie analizujących wniosek. Przyjęty podział prac w zakresie oceny wniosków polegający na delegowaniu analizy poszczególnych wniosków różnym osobom nie stanowi uchybienia, jeśli w ostatecznym rozrachunku oceny poszczególnych wniosków są dokonywane kolegialnie przez całą Komisję. Należy zarazem ponownie podkreślić, że skarżąca nie wskazuje, by powyższy fakt wpłynął konkretnie na punktację wniosku skarżącej. Nie podaje w szczególności, w odniesieniu do których elementów oceny miałaby być ona niewłaściwa.

Oczywiście bezzasadny okazał się zarzut dotyczący obrazy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 11 ust. 3 ustawy RLKS, poprzez brak stosownego pouczenia o możliwości wniesienia skargi, o której mowa w art. 11a ust. 1 tej ustawy.

Z art. 11 ust. 3 ustawy RLKS wynika, że Komisja informuje LGD o wyniku wyboru LSR, przesyłając uchwałę o wyborze LSR zawierającą informację o liczbie punktów otrzymanych w ramach oceny poszczególnych kryteriów wyboru LSR, uzasadnienie tej oceny i pouczenie o możliwości wniesienia skargi, o której mowa w art. 11a ust. 1. Nadto, § 14 ust. 6 pkt 5 Regulaminu stanowi, że Komisja informuje wnioskodawcę o wyniku wyboru, przesyłając, potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez przedstawiciela ZW, kopię uchwały o wyborze LSR, o której mowa w ust. 2 zawierającą: pouczenie o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego, o której mowa w § 11a ustawy o RLKS - jeśli LSR nie została wybrana.

W § 4 uchwały z 7 grudnia 2023 r., nr 35/2023, zawarto stosowne pouczenie o możliwości i trybie wniesienia skargi, zgodnie z wyżej cytowanymi przepisami. Twierdzenia strony, jakoby miało ono znajdować się w piśmie procesowym (czy też przewodnim), jest całkowicie bezpodstawne.

Brak także usprawiedliwienia dla zarzutu naruszenia art. 11 ust. 1 ustawy RLKS, który Stowarzyszenie opiera na podważeniu mocy prawnej załącznika do uchwały z 5 grudnia 2023 r., nr 24/2023. Sam zarzut w zasadzie nie został jednak uzasadniony, przez co utrudniona jest jego kontrola. Niemniej jednak wypada zauważyć, że z treści uchwały bezpośrednio wynika liczba przyznanych punktów, zaś ich uszczegółowienie w odniesieniu do poszczególnych kryteriów zostało zawarte w załączniku, który ma w tym wypadku charakter doprecyzowujący i stanowi integralną część uchwały.

Sąd nie znalazł także podstaw do przyznania racji zarzutowi naruszenia art. 11 ust. 2 w zw. z art. 9 pkt 2 ust. 2 ustawy RLKS, przez niezamieszczenie przez Komisję pełnych list ocenionych LSR zawierających liczby punktów otrzymanych przez poszczególne LSR.

Przede wszystkim wypada zaznaczyć, że użyte w art. 11 ust. 1 ustawy RLKS słowo "wybór" należy rozumieć szeroko, jako czynność dokonywania wyboru, której efektem może być wybranie bądź niewybranie określonej strategii (por. wyrok WSA w Szczecinie z 23 lutego 2017 r., I SA/Sz 845/16). W przepisach nie ma podstawy do uznania, że rozstrzygnięcie konkursu w sprawie oceny LSR powinno nastąpić w formie wydania jednej zbiorczej uchwały o wyborze LSR. Zakres uchwały o wyborze, wynikający z art. 11 ust. 3 ustawy RLKS, wskazuje na to, że powinna być to uchwała o charakterze indywidualnym, skoro ma zawierać informację o zdobytych punktach w podziale na kryteria, uzasadnienie oceny oraz pouczenie o możliwości zaskarżenia. Niemniej jednak lista ocenionych strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność złożonych przez LGD w konkursie na wybór strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność w województwie podlaskim, zawierająca liczbę punktów otrzymanych przez poszczególne LSR została przyjęta uchwałą Komisji nr 46/2023 i 8 grudnia 2023 r. została opublikowana na stronie internetowej Wrota Podlasia.

Skład orzekający uznał zatem, że podnoszone w sprawie zarzuty są niezasadne, a jednocześnie nie stwierdzono innych naruszeń skutkujących wyeliminowaniem zaskarżonego aktu z porządku prawnego. Uchwała odpowiada prawu tak pod względem materialnym, jak i procesowego toku jej podjęcia.

Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł o oddaleniu skargi w myśl art. 151 p.p.s.a.