Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 55/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Rowiński Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Jacek Rejman (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 lipca 2024 r. sprawy ze skargi ze skargi Stowarzyszenia z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 października 2023 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również: Kolegium; organ II instancji; organ odwoławczy) postanowieniem z dnia 10 października 2023 r. nr [...], w wyniku rozpatrzenia zażalenia Stowarzyszenia z siedzibą w Pile (dalej również: Stowarzyszenie; skarżący; strona), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775) - dalej: k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Wójta Gminy T. (dalej również: Wójt; organ I instancji) z dnia 24 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Postanowienie Kolegium zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, wskazanych w jej uzasadnieniu.

Postanowieniem z dnia 24 maja 2023 r. Wójt Gminy T., na podstawie art. 63 ust. 1, ust. 4, art. 64 ust. 1b i art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2023 r., poz. 1094 ze zm.) - dalej: u.u.i.ś.; ustawa środowiskowa – po rozpatrzeniu wniosku W. sp. z o.o. w W. (dalej również: wnioskodawca; inwestor) w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji do pozyskiwania ciekłych węglowodorów z odpadów tworzyw poliolefinowych na działce nr [...], w obr. P. , gm. T. oraz po zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P., Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. – nałożył na wnioskodawcę obowiązek sporządzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko. W postanowieniu tym Wójt stwierdził, że raport powinien spełniać wymagania określone w art. 66 u.u.i.ś., a w szczególności zawierać charakterystykę przedsięwzięcia, opis prowadzenia gospodarki odpadami w ramach przedsięwzięcia, działania z zakresu ochrony powietrza, ochrony bioróżnorodności i ochrony przyrody, ocenę oddziaływań skumulowanych oraz analizę działań z zakresu ochrony klimatu.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ I instancji wyjaśnił, że przedmiotowa inwestycja zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.) należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których może być wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Nadto organ uwzględnił opinie organów współdziałających, które wypowiedziały się co do zasadności przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. I tak - Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. (dalej: PPIS w Z.) w opinii sanitarnej z dnia 31 stycznia 2023 r. stwierdził, że przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie jest konieczne. Z kolei Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. (dalej: Dyrektor ZZ WP w P.) w opinii z dnia 28 marca 2023 r. także potwierdził, że nie ma potrzeby sporządzenia takiej oceny, wskazując jednak na konieczność określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach warunków, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c u.u.i.ś., albo nałożenia obowiązku działań, o których w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b u.u.i.ś., a także wymagań związanych z zaopatrzeniem przedsięwzięcia w wodę na cele socjalno-bytowe i produkcyjne oraz odprowadzaniem ścieków. Odmienne stanowisko wyraził jednak Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. (dalej: RDOŚ w P.), który w postanowieniu z dnia 6 lutego 2023 r. uznał istnienie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i szczegółowo określił zakres przyszłego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia RDOŚ w P. wyjaśnił, że przeprowadzenie oceny oddziaływania pozwoli na określenie zakresu planowanego przedsięwzięcia dotyczącego w szczególności gospodarowania odpadami, jego wpływu na powietrze, bioróżnorodność i przyrodę, a także klimat. Wskazał również na to, że według założeń raport ma być podstawą do sformułowania szczegółowych warunków realizacji tego przedsięwzięcia.

W zaistniałej sytuacji Wójt, uznając, że istnieje możliwość istotnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, zdecydował się powielić stanowisko RDOŚ w P. zawarte w jego postanowieniu z dnia 6 lutego 2023 r. i nałożył na W. sp. z o.o. obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, która miała zostać uzewnętrzniona poprzez przygotowanie raportu.

Z postanowieniem organu I instancji nie zgodziło się Stowarzyszenie z siedzibą w P. , dopuszczone do udziału w postępowaniu postanowieniem Wójta Gminy T. z dnia 23 maja 2023 r. W zażaleniu Stowarzyszenie wskazało na brak zawarcia w zaskarżonym postanowieniu rozstrzygnięcia o nałożenia na inwestora obowiązku odniesienia się do zagadnień z zakresu ochrony wód, w szczególności wpływu przedsięwzięcia na rzekę G. , analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z realizacją planowanej inwestycji, a także opisu wpływu przedsięwzięcia na korytarze ekologiczne.

Stowarzyszenie podniosło, że przedsięwzięcie będzie realizowane w bliskim sąsiedztwie rzeki G. , a to może powodować emisję do wody. Zaznaczyło też, że inwestor jest powiązany kapitałowo z innym podmiotem, który wcześniej wielokrotnie naruszał już prawo (został za to skazany sądownie i ukarany administracyjnie), dopuszczając się zanieczyszczenia rzeki i narażając się tym samym na niezadowolenie społeczności lokalnej i organizacji korzystających z walorów przyrody. Zdaniem Stowarzyszenia, raport winien też uwzględniać lokalizację przedsięwzięcia na obszarze korytarzy ekologicznych, co nie pozostaje bez wpływu na zakres uwarunkowań środowiskowych, które przedsięwzięcie powinno spełnić.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, motywując swoje rozstrzygnięcie, w uzasadnieniu postanowienia z dnia 10 października 2023 r. stwierdziło, że zażalenie nie jest zasadne.

Przedstawiając prawne uwarunkowania postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, Kolegium wskazało na to, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga również realizacja planowanych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. albo jeżeli o jej przeprowadzenie wystąpi podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia lokalizowanego na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (art. 59 ust. 1 pkt 2 u.u.i.ś.) - są to tzw. przedsięwzięcia z grupy II, dla których obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko może mieć charakter fakultatywny. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że w karcie informacyjnej przedsięwzięcia wskazano, iż inwestycja kwalifikowana jest do instalacji związanych z przetwarzaniem odpadów – w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach – innych niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 41-47 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, z wyłączeniem instalacji do wytwarzania biogazu rolniczego w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, o zainstalowanej mocy elektrycznej nie większej niż 0,5 MW lub wytwarzających ekwiwalentną ilość biogazu rolniczego wykorzystywanego do innych celów niż produkcja energii elektrycznej, a także miejsca retencji powierzchniowej odpadów oraz rekultywacja składowisk odpadów (§ 3 ust. 1 pkt 82 rozporządzenia). Z kolei w informacji o wszczęciu postępowania, wnioskach kierowanych do organów współdziałających o zaopiniowanie przedsięwzięcia, a także w samym zaskarżonym postanowieniu z dnia 24 maja 2023 r. przedsięwzięcie zakwalifikowane zostało do przedsięwzięć polegających na rozbudowie, przebudowie lub montażu realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia wymienionego w ust. 1, z wyłączeniem przypadków, w których ulegająca zmianie lub powstająca w wyniku rozbudowy, przebudowy lub montażu część realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia nie osiąga progów określonych w ust. 1, o ile zostały one określone; w przypadku gdy jest to druga lub kolejna rozbudowa, przebudowa lub montaż, sumowaniu podlegają parametry tej rozbudowy, przebudowy lub montażu z poprzednimi rozbudowami, przebudowami lub montażami, o ile nie zostały one objęte decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach (§ 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). Kolegium zwróciło uwagę na to, że przed wydaniem decyzji środowiskowej ustalenie właściwej kwalifikacji przedsięwzięcia wymaga doprecyzowania, choć jasne jest, że inwestycja prawidłowo została zaliczona do tych przedsięwzięć, które jedynie potencjalnie znacząco mogą oddziaływać na środowisko.

Ponadto organ II instancji wyjaśnił, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko może być nałożony w razie stwierdzenia, że jest to konieczne, by wydać decyzję środowiskową - w związku ze stwierdzeniem, że konkretne przedsięwzięcie, z uwagi na uwarunkowania, w jakich ma powstać i funkcjonować, może negatywnie (potencjalnie znacząco) oddziaływać na środowisko. Przed wydaniem postanowienia organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest obowiązany zasięgnąć opinii: regionalnego dyrektora ochrony środowiska, właściwych organów inspekcji sanitarnej oraz organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej (art. 64 ust. 1 u.u.i.ś.). Ustawodawca w art. 64 ust. 1 u.u.i.ś. przewidział, że postanowienie w tym zakresie wydaje się po zasięgnięciu opinii wyspecjalizowanych organów wskazanych w tym przepisie, które są uprawnione do opiniowania w różnym zakresie.

W tym względzie Kolegium stwierdziło, że w badanej sprawie organ I instancji, przed wydaniem zaskarżonego postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uzyskał wszystkie wymagane, zgodnie z art. 64 ust. 1 u.u.i.ś. opinie: PPIS w Z. w postanowieniu z dnia 31 stycznia 2023 r. wyraził opinię, że przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko z punktu widzenia higienicznego i zdrowotnego nie jest konieczne; Dyrektor ZZ WP w P. w opinii z dnia 28 marca 2023 r. także nie stwierdził potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wskazując jednakże dodatkowe warunki, które winny zostać zawarte w decyzji środowiskowej; RDOŚ w P. w postanowieniu z dnia 6 lutego 2023 r. uznał natomiast istnienie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organ ten określił także zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, podkreślając, że powinien on zawierać wymagania określone w art. 66 u.u.i.ś., a w tym szczegółową analizę m.in. gospodarowania odpadami, oddziaływania przedsięwzięcia na powietrze, bioróżnorodność i przyrodę oraz klimat (zalecenia te określone zostały w 8 punktach i kilkunastu podpunktach).

Odwołując się do stanowiska orzecznictwa, organ II instancji zauważył, że wprawdzie opinia organów współdziałających wydana na podstawie art. 64 ust. 1 u.u.i.ś. jest najsłabszą formą współpracy pomiędzy organami administracji publicznej i nie ma charakteru wiążącego dla organu wydającego postanowienie w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, to jednak z woli ustawodawcy stanowi obowiązkowy element procedury zmierzającej do stwierdzenia konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko i stanowisko wskazanych w tym przepisie wyspecjalizowanych organów współdziałających nie może zostać pominięte. Zgodnie z postanowieniami art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia; usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym i planowanym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego; rodzaj, cechy i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do uwarunkowań wymienionych w rodzaju i charakterystyce przedsięwzięcia oraz jego usytuowaniu. W postanowieniu wydanym na podstawie art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. organ określa jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W tym przypadku stosuje się przepisy art. 68 (art. 63 ust. 4 u.u.i.ś.).

Organ odwoławczy zauważył, że w rozpatrywanej sprawie Wójt, mimo uzyskania opinii PPIS w Z. oraz Dyrektora ZZ WP w P. co do braku konieczności sporządzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, podzielił jednak pogląd RDOŚ w P. co do zasadności przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia i w konsekwencji nałożył na inwestora w drodze postanowienia z dnia 24 maja 2023 r. obowiązek sporządzenia raportu; przy czym w tym rozstrzygnięciu stwierdził, że zapisy karty informacyjnej przedsięwzięcia nie są wystarczające, by ocenić brak szkodliwości przedsięwzięcia na środowisko; według organu I instancji rodzaj i skala przedsięwzięcia oraz zakres jego możliwego oddziaływania powoduje konieczność zobowiązania wnioskodawcy do opracowania raportu o odziaływaniu na środowisko, zawierającego treści wynikające z zastosowania art. 66 ust. 1 u.u.i.ś.

Kolegium wyjaśniło również, z jakich elementów winien składać się raport. W tym względzie, organ odwoławczy przywołał treść art. 66 ust. 1 u.u.i.ś., wskazując, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 tej ustawy (wpływu przedsięwzięcia na środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, krajobraz, w tym krajobraz kulturowy, wzajemne oddziaływanie między tymi elementami, dostępność do złóż kopalin, a także ryzyko wystąpienia poważnych awarii oraz katastrof naturalnych i budowlanych, możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i wymagany zakres monitoringu) oraz zawierać wskazane w tym przepisie elementy.

Organ II instancji stwierdził, że z przywołanego przepisu wynika, że zakres raportu zawiera znaczną i szczegółową ilość informacji, co ma sprzyjać kompleksowemu przeanalizowaniu potencjalnego niekorzystnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Wskazał też na to, że zgodnie z art. 66 ust. 6 u.u.i.ś. raport powinien uwzględniać oddziaływanie przedsięwzięcia na etapach jego realizacji, eksploatacji lub użytkowania oraz likwidacji. Zauważył też, że raport jest podstawowym, określonym przez ustawę dokumentem stanowiącym podstawę oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jego głównym celem jest ułatwienie ustalenia wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Treść raportu można rozpatrywać w kategorii wytycznych dotyczących realizacji przedsięwzięcia zgodnie z wymaganiami prawa ochrony środowiska. Przybiera on formę opracowania naukowego, a wynika to przede wszystkim z zakresu zagadnień, które powinny być przedmiotem analizy. Powinien on odnosić się do wszystkich możliwych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia oraz wskazywać, jakie w tym zakresie obowiązują standardy ochrony środowiska i czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach.

W tym kontekście organ II instancji stwierdził, że Wójt nie przywoływał wprawdzie poszczególnych postanowień art. 66 u.u.i.ś., zaznaczając jednak przy tym, że przyszły raport winien spełniać wymagania tego przepisu. Zdaniem Kolegium, w praktyce oznacza to, że organ nałożył na inwestora bardzo szeroki zakres badania przedsięwzięcia, a w tym także te elementy, których uwzględnienia domaga się skarżący.

Organ odwoławczy podniósł, że realizacja postanowień rozstrzygnięcia organu I instancji będzie wymagała od inwestora sporządzenie raportu, który musi zawierać m.in. opis planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności jego charakterystykę i warunki użytkowania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania, w tym w odniesieniu do obszarów szczególnego zagrożenia powodzią w rozumieniu art. 16 pkt 34 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, a także przewidywane rodzaje i ilości emisji, w tym odpadów, wynikające z fazy realizacji i eksploatacji lub użytkowania planowanego przedsięwzięcia oraz informacje o różnorodności biologicznej, wykorzystywaniu zasobów naturalnych, w tym wody (art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a, c i d u.u.i.ś.). Ponadto raport powinien powoływać się na opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym właściwości hydromorfologicznych, fizykochemicznych, biologicznych i chemicznych wód (art. 66 ust. 1 pkt 2 lit. b u.u.i.ś.). Raport winien być także zaopatrzony w uzasadnienie spełnienia warunków, o których mowa w art. 68 pkt 1, 3 i 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, jeżeli przedsięwzięcie wpływa na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 i art. 61 ust. 1 tej ustawy (art. 66 ust. 1 pkt 11b u.u.i.ś.).

Co do opisu możliwych konfliktów społecznych przy ewentualnej realizacji przedsięwzięcia Kolegium wyjaśniło, że z art. 66 ust. 1 pkt 15 u.u.i.ś. wynika, iż raport powinien przedstawiać analizę możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem.

Ponadto organ II instancji stwierdził, że w założeniach ustawodawcy raport winien być zaopatrzony także w opis przewidywanych działań mających na celu unikanie, zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko, w tym na formy ochrony przyrody oraz na ciągłość łączących je korytarzy ekologicznych (art. 66 ust. 1 pkt 9 u.u.i.ś.). Dodatkowo powinien też przedstawiać propozycję monitoringu oddziaływania przedsięwzięcia na formy ochrony przyrody oraz ciągłość tych korytarzy ekologicznych (art. 66 ust. 1 pkt 16 u.u.i.ś.). Dodał również, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko stanowi rozbudowane, poszerzone i uszczegółowione opracowanie zawierające dane wykorzystane już w przygotowaniu karty informacyjnej przedsięwzięcia. Wyjaśnił, że w rozpatrywanym przypadku tego rodzaju dokument z dnia 9 stycznia 2023 r. zawiera informacje na temat wykorzystania wody (rozdziały 5.1 i 6.1.2) oraz ścieków (rozdziały 7.4 i 7.5), a także wzmianki na temat korytarzy ekologicznych (rozdział 9.1). Dane te jednak stanowią minimum wiedzy w stosunku do tej, która winna wynikać z treści przyszłego raportu.

Uwzględniając powyższe uwagi, Kolegium uznało, że nie jest zasadne przyjęcie, iż zaskarżone postanowienie z dnia 24 maja 2023 r. jest wadliwe, gdyż nie zawiera ono wprost odniesienia do sposobu wykorzystania przez inwestora – w ramach planowanego przedsięwzięcia – zasobów wodnych (m.in. rzeki G. ), opisu sposobu postępowania z możliwymi konfliktami społecznymi na bazie realizacji inwestycji czy też uwzględnienia w swych analizach istnienia korytarzy ekologicznych w miejscu planowanego przedsięwzięcia. W ocenie Kolegium, zagadnienia te zostaną omówione w raporcie, do którego przygotowania inwestor został zobowiązany (wskazuje na to przywołanie art. 66 ust. 1 u.u.i.ś.). Ponadto organ II instancji stwierdził, że sama zaś treść, rzetelność i wiarygodność przyszłego raportu zostanie oceniona w toku dalszego postępowania zmierzającego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia.

W skardze na postanowienie organu II instancji Stowarzyszenie wniosło o uchylenie tego postanowienia.

Zaskarżonemu postanowieniu Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie art. 68 ust. 1 w zw. z art. 66 u.u.i.ś. poprzez ich błędną interpretację i uznanie, że organ nakładający obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko nie musi precyzować treści tego raportu, w szczególności nie musi dostosowywać treści raportu do skali i rodzaju przedsięwzięcia oraz uwarunkowań lokalnych.

W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie podjęło polemikę ze stanowiskiem Kolegium, odwołując się do brzmienia art. 68 ust. 1 u.u.i.ś. i podnosząc, że zakres raportu oddziaływania na środowisko powinien być tak określony, by poszczególne elementy raportu w odpowiednio szczegółowy sposób poruszały dany problem.

Zdaniem strony, Kolegium w żaden sposób nie odniosło się też do zasygnalizowanego problemu konfliktu społecznego, który wywołała planowana inwestycja, a która to okoliczność ta powinna zostać uwzględniona przez Wójta przy określeniu zakresu raportu oddziaływania na środowisko, tak aby jasne było, że raport powinien szczegółów tę kwestię wyjaśniać. Skarżący zarzucił również, że organ II instancji pominął zasygnalizowany przez Stowarzyszenie problem "polegający na bliskich relacjach pomiędzy inwestorem a spółką W. sp. j., która regularnie w nielegalny sposób spuszcza ścieki do rzeki G. , na co Sąd Rejonowy w Z. wydał dwa wyroki" w sprawach o wykroczenie popełnione właśnie w związku z działalnością tej spółki - wyrok z dnia 25 kwietnia 2022 r. sygn. akt II W 26/22 oraz wyrok z dnia 22 maja 2023 r. sygn. akt 86/23. Zdaniem skarżącego, powinno to spowodować, żeby w raporcie oddziaływania na środowisko wpływ przedsięwzięcia na stan wód był szczegółowo opisany. Ponadto argumentowała, że za tym, by raport zawierał szczegółową analizę zagadnień z zakresu ochrony wód przemawiają także następujące okoliczności: a) zgodnie z Karta informacyjną inwestycji (pkt 6.1.2), część wody pobieranej z G. będzie skierowana do planowanej instalacji – a w ocenie Stowarzyszenia istotne jest ustalenie, czy nie będzie to więcej niż w pozwoleniu wodnoprawnym oraz jaka będzie procedura w przypadku stanów niżowych rzeki, które obecnie zdarzają się coraz częściej; b) w sprawie istnieje "istotne zagrożenie, że zanieczyszczenia powietrza będą mogły dostawać się do rzeki G. , w szczególności pyły, tlenki azotu, tlenki siarki oraz benzo(a)piren?"; c) w sprawie istnieje istotne zagrożenie, że w procesie czyszczenia instalacji oraz magazynów na surowiec będą powstawały ścieki z niebezpiecznymi substancjami chemicznymi, które poprzez system kanalizacyjny wód opadowych F. , będą dostawały się do rzeki G. (mając na uwadze poprzednie skażenia ściekami z zakładu); d) "ryzyko przenikania substancji niebezpiecznych do G. - czy podłoże pod instalacją będzie w jakikolwiek sposób zabezpieczone przed przenikaniem substancji niebezpiecznych do gruntu i wód gruntowych, które mogą trafić do G. ? Czy surowiec (odpady tworzyw poliolefinowych) będzie mógł zawierać substancje niebezpieczne?".

Kolegium w odpowiedzi na skargę, uznając przedstawione w skardze zarzuty za bezzasadne, podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia 7 marca 2024 r. (k. 72) pełnomocnik uczestników postępowania - spółek W. sp. z o.o. z siedzibą w W. i W. sp.k. (dawniej W. sp. j.) z siedzibą w W., wniósł oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania, podkreślając zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa, w szczególności zaś co do braku potrzeby dodatkowego uzupełniania zakresu raportu.

Ponadto uczestnicy postępowania nie zgodzili się z twierdzeniami skargi co do tego, jakoby W. sp. j. (aktualnie W. sp.k.) "regularnie w nielegalny sposób" spuszczała ścieki do rzeki G. , gdyż taka sytuacja nigdy nie miała miejsca, a spółka nie była karana za tego rodzaju wykroczenie.

W piśmie procesowym z dnia 14 czerwca 2024 r. (k. 170) pełnomocnik Stowarzyszenia, w nawiązaniu do powyższego pisma uczestników postępowania, wniosła o przeprowadzenie dowodów z: 1) wyroku nakazowego z dnia 22 maja 2023 r. sygn. akt II W 86/23, 2) wyroku nakazowego z dnia 25 kwietnia 2022 r. sygn. akt II W 26/22, 3) pisma WIOŚ w P. z dnia 24 października 2022 r. i 4) decyzji WIOŚ w P. z dnia 19 lipca 2023 r. "na fakt skazania osoby pełniącej funkcję dyrektora w spółce W. sp. j. za wykroczenia związane ze spuszczeniem ścieków do G. ". Jednocześnie strona wniosła o zwrócenie się przez Sąd do Sądu Rejonowego w Z. o przedłożenie akt spraw o sygn. akt II W 86/23 oraz II W 26/22 oraz przeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach tej sprawy na fakt skazania osoby pełniącej funkcję dyrektora w spółce W. sp. j. za wykroczenia związane ze spuszczeniem ścieków do G. . W uzasadnieniu skarżący stwierdził m.in., że w świetle powołanych dowodów twierdzenia zawarte w skardze dotyczące tego, że W. sp.k. regularnie spuszcza ścieki do G. jest w pełni uzasadnione, a "kwestionowanie tej okoliczności przez ten podmiot w piśmie z dnia 7 marca 2024 r. może świadczyć o próbie celowego wprowadzenia w błąd Sądu rozpoznającego tę sprawę, co dodatkowo podważa jego wiarygodność".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd z urzędu rozpoznał przedmiotową sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: p.p.s.a.

Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także po kątem prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Poza tym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Granice sprawy wyznaczone są zaś przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przy tym, z uwagi na treść art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżona decyzja lub postanowienie – o ile nie zachodzą podstawy do stwierdzania nieważności lub wznowienia postępowania administracyjnego – mogą ulec uchyleniu, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa - czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (dotyczy przepisów prawa materialnego - lit. a) bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (dotyczy przepisów postępowania - lit. c).

Na wstępnie dalszych rozważań Sąd wyjaśnia, że w sprawie nie było żadnych podstaw do uwzględnienia wniosku dowodowego zawartego w piśmie procesowym półrocznika Stowarzyszenia z dnia 14 czerwca 2024 r.

Co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, ponieważ kontrola legalności oparta jest na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżony akt (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Wyjątek stanowi sytuacja uregulowana w art. 106 § 3 p.p.s.a., który uprawnia sąd administracyjny do przeprowadzenia dowodu uzupełniającego, ale jedynie z dokumentów i jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużania postępowania w sprawie. Z kolei niezbędne jest przeprowadzenie dowodu z dokumentu, jeżeli bez tego dokumentu nie jest możliwe rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości, a więc w przypadku, gdy taki dowód będzie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła, a postępowanie sądowe nie służy ponownemu przeprowadzeniu postępowania dowodowego czy też jego uzupełnianiu, a jedynie, na zasadzie wyjątku wynikającego z art. 106 § 3 p.p.s.a., dopuszczalne jest dokonywanie przez sąd administracyjny samodzielnych ustaleń faktycznych w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonania kontroli działania administracji (por. wyroki NSA z dnia 16 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 262/17 i II OSK 660/17 oraz 22 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 1474/17 - dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto należy zauważyć, że sąd administracyjny, jako sąd prawa, co do zasady nie zastępuje organów w rozstrzyganiu spraw administracyjnych.

W związku z tym Sąd jeszcze wyjaśnia, że w sprawie nie zaistniały takie przeszkody w rozpoznaniu sprawy, które wymagałyby przeprowadzenia uzupełniających dowodów w sprawie. Natomiast analiza i ocena prawna okoliczności niniejszej sprawy nastąpiła na gruncie faktów znajdujących odzwierciedlenie [ewentualnie pominiętych przez organ] w aktach tejże sprawy (por. np. orzecznictwo powołane w wyroku NSA z dnia 19 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 2678/21, dostępnym jw.).

Rozstrzygnięcie sprawy sądowej w wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu nie zależało od ustaleń dotyczących tego, czy – a jeśli tak, to kto – został ukarany "za wykroczenia związane ze spuszczaniem ścieków do G. ". Próba przeniesienia płaszczyzny sporu przez stronę skarżącą i uczestników postępowania na te okoliczności nie mogła zyskać aprobaty Sądu.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu było postanowienie Kolegium utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dla inwestycji bliżej opisanej w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia, polegającej na budowie instalacji do pozyskiwania ciekłych węglowodorów z odpadów tworzyw poliolefinowych na działce nr [...], w obr. P. , gm. T..

W wyniku przeprowadzenia tak rozumianej kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani też przepisów materialnoprawnych mających wpływ na jej rozstrzygnięcie, a co mogłoby uzasadniać wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia – względnie poprzedzającego je postanowienia organu I instancji – z obrotu prawnego.

Przechodząc do merytorycznych rozważań, Sąd wyjaśnia, że materialną podstawę zakwestionowanego postanowienia stanowiły przepisy art. 63 ust. 1, art. 64 ust. 1, art. 66 i art. 68 u.u.i.ś. Ich zastosowanie w sprawie wiązało się zaś z zakwalifikowaniem przedsięwzięcia do kategorii mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. i zastosowaniu przepisów art. 59 ust. 1 pkt 2 oraz art. 63 ust. 1 u.u.i.ś., w wyniku czego organ stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny odziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Zgodnie z ogólną regułą z art. 59 ust. 1 u.u.i.ś., przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 albo jeżeli o jej przeprowadzenie wystąpi podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia lokalizowanego na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

Z art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. wynika, że rozstrzygnięcie co do tego, czy w sprawie niezbędne jest nałożenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko musi uwzględniać: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia (pkt 1); usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (pkt 2) oraz m.in. rodzaj i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do uwarunkowań wymienionych w pkt 1 i 2 (pkt 3). Z kolei według art. 63 ust. 3 u.u.i.ś. obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stwierdza się obligatoryjnie, jeżeli: 1) możliwość realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 1, jest uzależniona od ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska; 2) z karty informacyjnej przedsięwzięcia wynika, że realizacja przedsięwzięcia może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza. Natomiast art. 63 ust. 4 u.u.i.ś. przewiduje, że w postanowieniu, o którym mowa w ust. 1, organ określa jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W tym przypadku stosuje się przepisy art. 68.

Zgodnie zaś z art. 64 ust. 1 u.u.i.ś. postanowienie, o którym mowa w art. 63 ust. 1, wydaje się po zasięgnięciu opinii organów współdziałających wskazanych w pkt 1-4 tego przepisu, tj. regionalnego dyrektora ochrony środowiska, właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej, organu właściwego do wydania pozwolenia zintegrowanego i organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej.

Jak wynika z przywołanych przez organ przepisów ustawy środowiskowej i rozporządzenia wykonawczego, podstawowe znaczenie dla sposobu, w jaki procedowana będzie sprawa o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, ma rozstrzygnięcie przez organ właściwy kwestii wyjściowej przeprowadzenia oceny oddziaływania tego rodzaju przedsięwzięcia na środowisko. Ze względu na brzmienie art. 63 ust. 1 u.u.i.ś., w stosunku do przedsięwzięć wskazanych w art. 59 ust. 1 pkt 2 u.u.i.ś. przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko zależy od tego, czy obowiązek taki zostanie stwierdzony przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie kryteria szczegółowo wymienione w tym przepisie. Z kolei w art. 75 ust. 1 pkt 4 u.u.i.ś. określono, że organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – o której mowa w art. 71 ust. 1 i 2 u.u.i.ś. – w pozostałych przypadkach niż wymienione w pkt 1-3 [w stosunku do przedsięwzięć niezastrzeżonych wprost dla kompetencji innych organów wymienionych w tych przepisach] jest wójt, burmistrz, prezydent miasta.

Zdaniem Sądu, Kolegium w zaskarżonym postanowieniu odpowiednio omówiło przedmiotowe zagadnienia. Organ II instancji całościowo wypełnił wszystkie wymogi, jakie stawiane są organowi odwoławczemu, który ponownie rozpatruje merytorycznie sprawę w wyniku wniesienia odwołania od decyzji (odpowiednio zażalenia na postanowienie) organu pierwszej instancji.

Podkreślić należy, że z uwagi na wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego rozstrzygnięcie organu drugiej instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a działanie organu drugiej instancji nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji (patrz np. wyrok NSA z dnia 30 października 2019 r. sygn. akt II OSK 3040/17, dostępny jw. - i powołane tam orzecznictwo). Rozstrzygnięciu (decyzji albo postanowieniu rozstrzygającemu o istocie sprawy) organu odwoławczego należy zatem stawiać wszystkie wymagania wynikające z powyżej przywołanych przepisów, jak konieczność respektowania zasady legalizmu i prawdy obiektywnej (art. 6 i art. 7 k.p.a.), zasady prowadzenia postępowania w sposób wzbudzający zaufanie do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), zasad należytego informowania stron i przekonywania, tj. wyjaśniania przesłanek podjętych rozstrzygnięć (art. 9 i art. 11 k.p.a.), z którymi wiążą się wymogi w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego i motywowania stanowiska organu (art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 [ten ostatni przepis, niezależnie od wymogów stawianych postanowieniu w art. 124 k.p.a., ma zastosowanie również do postanowień ze względu na art. 126 k.p.a.).

Sąd podkreśla, że wbrew zarzutom skargi - zaskarżone rozstrzygnięcie organu II instancji zostało oparte na prawidłowej analizie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Rozstrzygnięcie tej sprawy – kwestii przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko – było wynikiem należytej realizacji zasad legalności i praworządności (art. 6 i art. 7 k.p.a.), zasady wzbudzania zaufania stron do organów administracji (art. 8 § 1 k.p.a.) i zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.). Sąd uznał, że po stronie organu odwoławczego nie miało też miejsca naruszenie przepisów art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. Poza tym organ II instancji nie naruszył art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., gdyż trafnie uznał brak podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia organu I instancji.

Jeszcze raz zatem warto przypomnieć, że zgodnie z przywołanym już art. 59 ust. 1 pkt 2 u.u.i.ś. przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest wymagane w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, gdy obowiązek powyższy został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy. Przepis art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. wskazuje natomiast, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przy uwzględnieniu warunków wymienionym w powyższym artykule, przy czym ustawa środowiskowa w art. 64 ust. 1 zobowiązuje organ do wcześniejszego zasięgnięcia opinii m.in. regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz właściwy organ inspekcji sanitarnej. Organ prowadzący postępowanie jest zatem zobowiązany do ustalenia, czy w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia przy uwzględnieniu stanowisk organów opiniujących.

Organ II instancji, z przywołaniem i omówieniem przepisów ustawy stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, odniósł się w odpowiedni sposób do wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W tym kontekście również wypowiedział się dostatecznie wnikliwie wobec zagadnień podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego. To wszystko świadczy o dochowaniu obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu okoliczności sprawy, jak i materiału procesowego, co też przełożyło się na trafność ustaleń faktycznych i prawnych. Organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia nie tylko wskazał swoje rozstrzygnięcie, ale i umotywował swoje stanowisko w tym zakresie, tj. przedstawił tok rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazał przyczyny zajęcia danego stanowiska, jak i powody, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę uznał za niezasadne (por. np. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2022 r. sygn. akt III OSK 4906/21, dostępny jw.).

Skoro przeprowadzanie oceny uzależnione jest od uprzedniego stwierdzenia takiego obowiązku przez organ właściwy do wydani decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, to po złożeniu przez inwestora wniosku w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zasadne było wystąpienie przez organ I instancji, na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 1-4 u.u.i.ś., do organów współdziałających o wydanie opinii w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko. Stanowiska wyrażone przez te organy zobowiązywały z kolei organ właściwy do dokonania oceny, czy w świetle art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. konieczne było nałożenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zadaniem organu było ocenienie, czy planowana inwestycja odpowiada wymogom art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. Tak też się stało w tej sprawie.

Sąd zgadza się przy tym z poglądem ogólnym Kolegium co do niewiążącego charakteru opinii wydawanych przez organy współdziałające w powyższym zakresie. Opinia jest najsłabszą formą współdziałania pomiędzy organami administracji publicznej i nie ma charakteru wiążącego dla organu wydającego postanowienie w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2507/14, dostępny jw.). Jak też m.in. zauważył WSA w Łodzi w wyroku z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 810/17 (dostępnym jw.), o ile organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest zobowiązany do zasięgnięcia opinii, o których mowa w art. 64 ust. 3 ustawy, to tymi opiniami nie jest związany, lecz do niego należy ostateczna ocena, w oparciu o te opinie oraz wskazane w art. 63 ust. 1 ustawy kryteria selekcji, czy należy dla danego przedsięwzięcia przeprowadzić ocenę jego oddziaływania na środowisko, czy też nie ma takiej konieczności. W sytuacji wyrażenia sprzecznych opinii przez organy współdziałające, organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej może przychylić się do stanowiska jednego z tych organów (por. orzecznictwo przywołane w tym wyroku).

W ocenie Sądu, organ odwoławczy należycie przedstawił zagadnienia dotyczące przyjęcia, że przedmiotową inwestycję zaliczyć należy do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Przy tym Kolegium – wcześniej uwagi w tym zakresie poczynił też RDOŚ w P. w postanowieniu z dnia 6 lutego 2023 r. znak [...] – zwróciło uwagę na to, że w świetle karty informacyjnej przedsięwzięcia inwestycja ta kwalifikowana jest do przedsięwzięć, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 82 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r., obejmujących instalacje związane z przetwarzaniem w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach odpadów, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 41-47, z wyłączeniem instalacji do wytwarzania biogazu rolniczego w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, o zainstalowanej mocy elektrycznej nie większej niż 0,5 MW lub wytwarzających ekwiwalentną ilość biogazu rolniczego wykorzystywanego do innych celów niż produkcja energii elektrycznej, a także miejsca retencji powierzchniowej odpadów oraz rekultywacja składowisk odpadów. Natomiast organ I instancji w swoim postanowieniu wskazał na § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r., według którego do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia polegające na rozbudowie, przebudowie lub montażu realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia wymienionego w ust. 1, z wyłączeniem przypadków, w których ulegająca zmianie lub powstająca w wyniku rozbudowy, przebudowy lub montażu część realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia nie osiąga progów określonych w ust. 1, o ile zostały one określone; w przypadku gdy jest to druga lub kolejna rozbudowa, przebudowa lub montaż, sumowaniu podlegają parametry tej rozbudowy, przebudowy lub montażu z poprzednimi rozbudowami, przebudowami lub montażami, o ile nie zostały one objęte decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Kolegium zasadnie zatem zwróciło uwagę na to, że przed wydaniem decyzji środowiskowej ustalenie właściwej kwalifikacji przedsięwzięcia wymaga doprecyzowania, jakkolwiek jasne jest, że inwestycja prawidłowo została zaliczona do tych przedsięwzięć, o których mowa w § 3 przywołanego rozporządzenia. Nie miał również co do tego żadnych wątpliwości RDOŚ w P., wyrażając w postanowieniu z dnia 6 lutego 2023 r. opinię, że dla przedsięwzięcia istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jak również określając szczegółowo zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia, zaznaczając, że powinien on spełniać wymagania określone w art. 66 u.u.i.ś., a szczególności zawierać analizę zagadnień wskazanych przez RDOŚ we tej opinii.

W kontrolowanej sprawie organ I instancji, przed wydaniem postanowienia w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uzyskał wszystkie wymagane opinie, o których mowa w art. 64 ust. 1 u.u.i.ś. Należy przypomnieć, że PPIS w Z. w postanowieniu z dnia 31 stycznia 2023 r. znak [...], wydanym na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 78 ust. 1 pkt 2 u.u.i.ś., wyraził opinię, że przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko z punktu widzenia higienicznego i zdrowotnego nie jest konieczne; Dyrektor ZZ WP w P. w opinii z dnia 28 marca 2023 r. znak [...], wydanej na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 78 ust. 1 pkt 2 i ust. 3a u.u.i.ś. także nie stwierdził potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wskazując jednakże dodatkowe warunki, które winny zostać zawarte w decyzji środowiskowej; RDOŚ w P. w postanowieniu z dnia 6 lutego 2023 r. znak [...], wydanym na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 66 i art. 68 u.u.i.ś., uznał natomiast istnienie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organ ten określił także zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, podkreślając, że powinien on zawierać wymagania określone w art. 66 u.u.i.ś., a w tym szczegółową analizę m.in. gospodarowania odpadami, oddziaływania przedsięwzięcia na powietrze, bioróżnorodność i przyrodę oraz klimat (zalecenia te zostały szczegółowo określone w tym postanowieniu).

W takiej sytuacji organ I instancji, mimo uzyskania opinii PPIS w Z. oraz Dyrektora ZZ WP w P. co do braku konieczności dokonania oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, podzielił jednak pogląd RDOŚ w P. co do zasadności przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia i w konsekwencji nałożył w postanowieniu z dnia 24 maja 2023 r. na inwestora obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Jak zasadnie zauważyło Kolegium, wynikało to z uznania, że dane karty informacyjnej przedsięwzięcia nie są wystarczające, by ocenić brak szkodliwości przedsięwzięcia na środowisko, a rodzaj i skala przedsięwzięcia oraz zakres jego możliwego oddziaływania powoduje konieczność zobowiązania wnioskodawcy do opracowania raportu o odziaływaniu na środowisko, zawierającego treści wynikające z art. 66 ust. 1 u.u.i.ś.

Zdaniem Sądu, również kwestie dotyczące zakresu raportu zostały odpowiednio umotywowane przez Kolegium.

Zgodnie z art. 63 ust. 4 u.u.i.ś., w postanowieniu, o którym mowa w ust. 1, organ określa jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W tym przypadku stosuje się przepisy art. 68.

W art. 66 ust. 1 u.u.i.ś. określony został podstawy wymóg względem raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zgodnie z którym raport powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 (tj. dotyczącą: 1) wpływu – bezpośredniego i pośredniego – przedsięwzięcia na środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, krajobraz, w tym krajobraz kulturowy, wzajemne oddziaływanie między tymi elementami, dostępność do złóż kopalin, a także ryzyko wystąpienia poważnych awarii oraz katastrof naturalnych i budowlanych; 2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; 3) wymagany zakres monitoringu) oraz zawierać wskazane w art. 66 ust. 1 elementy, jak również dodatkowe, wynikające z kolejnych postanowień art. 66 w stosunku do wskazanych w nich przedsięwzięć. Z kolei według art. 68 u.u.i.ś.: organ, określając zakres raportu, uwzględnia stan współczesnej wiedzy i metod badań oraz istniejące możliwości techniczne i dostępność danych (ust. 1); organ, określając zakres raportu, może - kierując się usytuowaniem, charakterem i skalą oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko: 1) odstąpić od wymagań co do zawartości raportu, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 4, 13, 15 i 16; nie dotyczy to dróg publicznych oraz linii kolejowych - będących przedsięwzięciami mogącymi zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) wskazać: a) rodzaje wariantów alternatywnych wymagających zbadania, b) zakres i szczegółowość wymaganych danych pozwalających scharakteryzować przedsięwzięcie, rodzaje oddziaływań oraz elementy środowiska wymagające szczegółowej analizy, c) zakres i metody badań.

Sąd zgadza się z Kolegium, że z przywołanego art. 66 ust. 1 u.u.i.ś. wynika, iż zakres raportu zawiera znaczną i szczegółową ilość informacji, co ma sprzyjać kompleksowemu przeanalizowaniu potencjalnego niekorzystnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Co więcej, zgodnie z art. 66 ust. 6 u.u.i.ś. raport powinien również uwzględniać oddziaływanie przedsięwzięcia na etapach jego realizacji, eksploatacji lub użytkowania oraz likwidacji. W takiej sytuacji – wobec braku odstąpienia od wymogów, o których mowa w art. 68 – raport o oddziaływaniu na środowisko pozwoli na określenie faktycznej skali zjawiska oraz możliwy zakres środków służących ograniczeniu uciążliwości. Raport oddziaływania na środowisko jest bowiem podstawowym, określonym przez ustawę środowiskową dokumentem stanowiącym podstawę oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przybiera on formę opracowania naukowego. Wynika to przede wszystkim z zakresu zagadnień, które powinny być przedmiotem analizy tego dokumentu (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 21 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Bd 1212/17, dostępny jw.). Raport, jakkolwiek jest dokumentem prywatnym, to musi zostać opracowany przez osoby posiadające wiadomości specjalne, musi być kompleksowy, spójny i rzetelny. Oznacza to, że raport powinien uwzględniać wszystkie wymagania nałożone przez ustawodawcę w świetle przepisu art. 66 u.u.i.ś., ponieważ jest także kluczowym dowodem w tym postępowaniu administracyjnym (por. np. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 558/17, dostępny jw.).

Organ II instancji stwierdził, że Wójt nie przywoływał wprawdzie poszczególnych postanowień art. 66 u.u.i.ś., zaznaczając jednak przy tym, że przyszły raport winien spełniać wymagania tego przepisu. Sąd zgadza się z Kolegium, że w praktyce oznacza to, że organ nałożył na inwestora bardzo szeroki zakres badania przedsięwzięcia, a w tym także te elementy, których uwzględnienia domaga się skarżące Stowarzyszenie. Trafnie organ odwoławczy uznał, że w takiej sytuacji realizacja postanowień rozstrzygnięcia organu I instancji będzie wymagała od inwestora sporządzenie raportu, który musi zawierać m.in. opis planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności jego charakterystykę i warunki użytkowania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania, w tym w odniesieniu do obszarów szczególnego zagrożenia powodzią w rozumieniu art. 16 pkt 34 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, a także przewidywane rodzaje i ilości emisji, w tym odpadów, wynikające z fazy realizacji i eksploatacji lub użytkowania planowanego przedsięwzięcia oraz informacje o różnorodności biologicznej, wykorzystywaniu zasobów naturalnych, w tym wody (wymagania z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a, c i d u.u.i.ś.). Raport powinien powoływać się na opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym właściwości hydromorfologicznych, fizykochemicznych, biologicznych i chemicznych wód (wymóg z art. 66 ust. 1 pkt 2 lit. b u.u.i.ś.), jak również zawierać uzasadnienie spełnienia warunków, o których mowa w art. 68 pkt 1, 3 i 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, jeżeli przedsięwzięcie wpływa na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 i art. 61 ust. 1 tej ustawy (wymóg z art. 66 ust. 1 pkt 11b u.u.i.ś.).

Nadto, zasadnie organ II instancji wyjaśnił, że w założeniach ustawodawcy raport winien być zaopatrzony także w opis przewidywanych działań mających na celu unikanie, zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko, w tym na formy ochrony przyrody oraz na ciągłość łączących je korytarzy ekologicznych (art. 66 ust. 1 pkt 9 u.u.i.ś.). Dodatkowo powinien też przedstawiać propozycję monitoringu oddziaływania przedsięwzięcia na formy ochrony przyrody oraz ciągłość tych korytarzy ekologicznych (art. 66 ust. 1 pkt 16 u.u.i.ś.). W tym kontekście raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko musi też stanowić rozbudowane, poszerzone i uszczegółowione opracowanie zawierające dane wykorzystane już w przygotowaniu karty informacyjnej przedsięwzięcia. Zasadnie też organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanym przypadku karta informacyjna z dnia 9 stycznia 2023 r. zawiera informacje na temat wykorzystania wody (rozdziały 5.1 i 6.1.2) oraz ścieków (rozdziały 7.4 i 7.5), a także wzmianki na temat korytarzy ekologicznych (rozdział 9.1). Tym bardziej, kwestie te powinny zostać rozwinięte i uszczegółowione w treści przyszłego raportu o odwiązywaniu przedsięwzięcia na środowisko.

W tym kontekście obawy Stowarzyszenia dotyczące tego, że w raporcie nie zostanie opisany wpływ przedsięwzięcia – w tym generowanych przez nie zanieczyszczeń – na stan wód nie są zasadne.

Również zagadnienie możliwych konfliktów społecznych przy ewentualnej realizacji przedsięwzięcia również zostało odpowiednio wyjaśnione przez Kolegium. Z art. 66 ust. 1 pkt 15 u.u.i.ś. wynika, że raport powinien przedstawiać analizę możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem. Stowarzyszenie, biorąc udział w postępowaniu, zaistnienie takich konfliktów niewątpliwe sygnalizuje. Poza tym w postępowaniu występuje też jeszcze inna organizacja ekologiczna. Organizacje te mogą w ramach swoich uprawnień procesowych zwracać organowi uwagę na ewentualne braki raportu w tym zakresie w postępowaniu, którego przedmiotem jest ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Trzeba mieć również na uwadze, że zgodnie z art. 77 ust. 1 u.u.i.ś. przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy będzie musiał uzyskać wymagane uzgodnienia i opinie organów współdziałających w wydaniu decyzji. Organ występujący o uzgodnienie lub opinię, o których mowa w ust. 1, przedkłada tym odpowiednim organom m.in. wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Poza tym, w sytuacji, gdy była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko [a tak będzie w niniejszej sprawie], właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę m.in. wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 oraz ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 80 ust. 1 pkt 1 i 2 u.u.i.ś.).

W takich warunkach Sąd uznał, że trafna była ocena Kolegium co do tego, że nie jest zasadne przyjęcie, iż zaskarżone postanowienie z dnia 24 maja 2023 r. jest wadliwe, gdyż nie zawiera ono wprost odniesienia do sposobu wykorzystania przez inwestora – w ramach planowanego przedsięwzięcia – zasobów wodnych (m.in. rzeki G. ), opisu sposobu postępowania z możliwymi konfliktami społecznymi na bazie realizacji inwestycji czy też uwzględnienia w swych analizach istnienia korytarzy ekologicznych w miejscu planowanego przedsięwzięcia. Sąd podziela zadanie organu II instancji, że zagadnienia te zostaną przedstawione w raporcie o oddziaływaniu na środowisko, na co wskazuje treść przywołanego art. 66 ust. 1 u.u.i.ś. Z kolei treść, rzetelność i wiarygodność przyszłego raportu zostanie oceniona w toku dalszego postępowania zmierzającego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia.

Podsumowując, w niniejszej sprawie organy obydwu instancji prawidłowo stwierdziły potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko na podstawie art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. W ocenie Sądu, w zaskarżonym postanowieniu organu II instancji wyjaśniono w sposób wyczerpujący, z jakich przyczyn realizacja planowanego przedsięwzięcia wymaga uprzedniego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Odpowiednio przedstawione zostały przez Kolegium kwestie dotyczące charakteru i skali planowanej inwestycji oraz istniejących uwarunkowań przedsięwzięcia. Również należycie przedstawiono i wyjaśniono zagadnienia dotyczące zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, z uwzględnieniem zastrzeżeń strony skarżącej.

W konsekwencji powyższego Sąd uznał, że po stronie organu II instancji brak uchybień natury procesowej, jak i materialnoprawnej, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności nie doszło do naruszenia powołanych w skardze przepisów art. 66 i art. 68 ust. 1 u.u.i.ś.

Organ odwoławczy nie tylko wypełnił funkcje kontrolne względem zaskarżonego rozstrzygnięcia organu I instancji, lecz przede wszystkim rozpatrzył i rozstrzygnął sprawę merytorycznie, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). Rozstrzygnięcie to zostało oparte na analizie ustaleń wynikających z materiału procesowego zgromadzonego na etapie postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ I instancji i rozważań własnych organu II instancji, uwzględniających również stanowisko skarżącego wyrażone na etapie postępowania odwoławczego.

W takiej też sytuacji skargę – jako niezasadną – należało oddalić.

Na koniec jeszcze, w odniesieniu do wniosku pełnomocnika uczestników postępowania zawartego w piśmie procesowym z dnia 7 marca 2024 r. o zasądzenie kosztów postępowania, Sąd wyjaśnia, że wniosek ten nie mógł zostać uwzględniony ani w ogóle stanowić przedmiotu rozstrzygnięcia w wyroku. Należy podkreślić, że w świetle zasad z art. 199 i art. 200 p.p.s.a. w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nie jest możliwe zasądzenie kosztów postępowania na rzecz innych poza skarżącym stron postępowania. Uczestnikom postępowania nie przysługuje zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez względu na jego wynik (patrz np. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 1402/09 i powołane tam stanowisko doktryny - orzeczenie dostępne jw.).

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.