Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 6286/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i orzeczenia organów I i II instancji

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędzia del. WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1858/20 w sprawie ze skargi P. R. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia 31 lipca 2020 r. nr 28 w przedmiocie uznania za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i wymierzenia kary wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe 1. prostuje komparycję zaskarżonego wyroku w ten sposób, że w miejsce błędnie wspisanego nazwiska skarżącego "R.(2)" wpisuje nazwisko "R.", a w miejsce błędnie wpisanego przedmiotu sprawy wpisuje "w przedmiocie uznania za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i wymierzenia kary wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe", 2. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżone orzeczenie Komendanta Głównego Policji z 31 lipca 2020 r. nr 28 oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komendanta [...] z 28 lutego 2020 r. nr 12/20, 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz P. R. kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1858/20, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej "p.p.s.a." oddalił skargę P. R. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z 31 lipca 2020 r. nr 28 w przedmiocie uznania za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i wymierzenia kary wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Orzeczeniem z 28 lutego 2020 r., nr 12/2020, Komendant [...] stwierdził winę skarżącego i wymierzył mu karę wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od tego orzeczenia, Komendant Główny Policji wskazanym na wstępie orzeczeniem utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Jako podstawę prawną wskazał art. 135n ust. 4 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 360 ze zm.) zwanej dalej "u.o.p."

W uzasadnieniu orzeczenia organ drugiej instancji wskazał, że sprawa dotyczy zarzutu popełnienia przez skarżącego przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 3 pkt 3 u.o.p. w związku z § 15 pkt 1 zarządzenia Komendanta Głównego Policji z 16 grudnia 2013 r. nr 30 w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji, zwanego dalej "zarządzeniem KGP z 2013 r.", w związku z pkt 5 zakresu zadań/obowiązków "Karty opisu stanowiska pracy" z 13 marca 2019 r. Zarzucane skarżącemu przewinienie dyscyplinarne polegało na tym, że okresie od 13 do 25 września 2019 r. w W. przy ul. [...], będąc zobowiązanym do dokładnej i starannej realizacji zadań stałych, określonych w karcie opisu stanowiska pracy, od obowiązku tego odstąpił, w ten sposób, że nie zapewnił właściwej ochrony materiału badawczego przesłanego przez Prokuraturę Rejonową [...], zabezpieczonego do sprawy o sygn. akt [...], zarejestrowanego za nr [...], przed przydzieleniem jej biegłemu, co doprowadziło do utraty ww. materiału. Organ wyjaśnił, że sprawa dotyczy utraty materiału badawczego dotyczącego czynu z art. 148 § 1 k.k., tj. zabójstwa.

W ocenie Komendanta Głównego Policji zebrany w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy potwierdza popełnienie przez skarżącego zarzucanego mu czynu. Skarżący swoim postępowaniem przyczynił się bezpośrednio do sytuacji, w której doszło utraty ww. materiału badawczego. Na skarżącym spoczywał obowiązek oznaczenia i zabezpieczenia materiału dowodowego. Nie można uznać za prawidłowe przechowywanie przedmiotowego materiału w ciemnym worku foliowym, który został położony pomieszczeniu służbowym na podłodze w pobliżu lodówki, przez co mógł przez pomyłkę zostać uznany za worek ze śmieciami. Do pomieszczenia, w którym przechowywano materiał dowodowy, miały dostęp osoby uprawnione, w tym osoby sprzątające. W takiej sytuacji w ocenie organu drugiej instancji jedynie umieszczenie materiału badawczego w magazynie dowodów rzeczowych laboratorium zapewniało jego właściwą ochronę przed zaginięciem.

P. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. orzeczenie, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego go orzeczenia [...] z 28 lutego 2020 r. W uzasadnieniu skargi podniósł m.in., że zapakowanie dowodów w czarny foliowy worek wynika z przepisów wewnętrznych, a pracownia [...] dysponowała małą liczbą pomieszczeń i brak było szaf przeznaczonych do przechowywania dowodów rzeczowych.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi.

Sąd I instancji oddając skargę wskazał, że organy zasadnie przyjęły, iż skarżący popełnił zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne. Miał on świadomość, że utracony materiał dowodowy został na niego zadekretowany, był dysponentem i osobą odpowiedzialną za przechowanie tego materiału. Zatem zaginięcie materiału w niewyjaśnionych okolicznościach obciąża skarżącego. Sąd Wojewódzki zgodził się z argumentacją skargi wskazującą na okoliczności świadczące na korzyść skarżącego, związane z dużą liczbą zleceń na badania, innymi obowiązkami skarżącego czy zgłaszaniem przez niego potrzeby remontu pomieszczeń laboratorium. Jednak zdaniem Sądu I instancji okoliczności te nie mają wpływu na kwestię odpowiedzialności dyscyplinarnej skarżącego. Odnosząc się natomiast do zarzutu niewspółmierności wymierzonej kary dyscyplinarnej Sąd pierwszej instancji uznał, że nie może on ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanej sankcji.

Skargę kasacyjną złożył P. R., zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. a) art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135e ust. 1 u.o.p. w zw. z art. 2 § 2 k.p.k. polegające na oddaleniu skargi i nieuchyleniu decyzji organów obu instancji, pomimo że zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na stwierdzenie, iż orzeczenia organu I jak i II instancji nie powinny zostać utrzymane w mocy, albowiem organy nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w konsekwencji w sposób niewyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy bez wnikliwej i obiektywnej jego oceny,

b) art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135g ust. 1 i 2 u.o.p. polegające na oddaleniu skargi i nieuchyleniu decyzji organów obu instancji, pomimo że organy I jak i II instancji badały i uwzględniły wyłącznie okoliczności przemawiające na niekorzyść skarżącego kasacyjnie, co w konsekwencji stanowi przejaw niedopuszczalnego odwrócenia ciężaru dowodowego w kierunku domniemania winy,

c) art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1 u.o.p. polegające na oddaleniu skargi i nieuchyleniu decyzji organów obu instancji, pomimo że czynności wyjaśniające nie potwierdziły zaistnienia przewinienia dyscyplinarnego przez skarżącego,

d) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, niewyjaśniające, dlaczego trafne argumenty skarżącego (duża liczba zleceń, szereg innych obowiązków, zgłoszenie potrzeby remontu, tj. wydzielenie osobnego wentylowanego i zamykanego osobnymi drzwiami magazynka na materiał dowodowy w pomieszczeniu [...] z wykorzystaniem istniejącej wentylacji mechanicznej, uzyskana akredytacja, niestwierdzenie nieprawidłowości w funkcjonowaniu Laboratorium, krótki staż Skarżącego jako Kierownika Sekcji [...] Laboratorium - str. 14 uzasadnienia) nie mają wpływu na kwestię odpowiedzialności dyscyplinarnej skarżącego,

e) z ostrożności art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134h ust. 1 i 3 pkt 1 i 3 u.o.p. polegające na oddaleniu skargi i nieuchyleniu decyzji organów obu instancji, pomimo że orzeczona kara (wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe) jest niewspółmierna do przewinienia dyscyplinarnego opisanego w zarzucie przypisanego skarżącemu w szczególności, że stopień winy (nieumyślność) w sposób ewidentny winien mieć wpływ na wymiar orzeczonej kary, a nadto pozostałe okoliczności sprawy (warunki panujące w Laboratorium, duża liczba zleceń, duży napływ nowych materiałów w spornym okresie, odejście z pracy pracownika zajmującego się do tej chwili ewidencjonowaniem i magazynowaniem materiału badawczego, wdrażanie do tej czynności nowej osoby, krótki staż skarżącego) przemawiały za złagodzeniem kary.

Ponadto P. R. zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.:

2. a) art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 132 ust. 3 pkt 3 u.o.p. polegające na oddaleniu skargi i nieuchyleniu decyzji organów obu instancji, pomimo że nie sposób przypisać skarżącemu realizacji deliktu dyscyplinarnego określonego w przepisie art. 132 ust 3 pkt 3 u.o.p., choćby z uwagi na fakt, że nie sposób ustalić daty zaginięcia materiału badawczego.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty P. R. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, zaskarżonego orzeczenia organu II instancji oraz poprzedzającego je orzeczenia organu I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Ponadto wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od skarżącego kasacyjnie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazał, że chybione są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące nieuwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji, że organy nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego. Istotą sprawy jest zaginięcie materiału dowodowego, za co odpowiedzialność ponosi skarżący. W toku postępowania nie wykazano, że do zaginięcia materiału dowodowego doszło w wyniku zdarzeń, za które skarżący odpowiedzialności ponosić nie może. Zdaniem pełnomocnika organu na uwzględnienie nie zasługują także pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 156 § 3 p.p.s.a. sprostowano komparycję zaskarżonego wyroku w ten sposób, że zamiast błędnie wpisanego nazwiska skarżącego jako "R.(2)" wpisano poprawnie nazwisko skarżącego "R." a w miejsce błędnie wpisanego przedmiotu sprawy "uznania za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i wymierzenia kary wyznaczenia na niższe stanowiska służbowe" wpisano "w przedmiocie uznania za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i wymierzenia kary wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe".

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.

Oczywiście niezasadny jest zarzut naruszenia art. 2 § 2 k.p.k. W rozdziale 10 ustawy o Policji zatytułowanym "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów" zawarto pełną regulację zarówno materialnoprawną dotyczącą odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów, jak i procesową regulującą przebieg i zasady postępowania dyscyplinarnego. Jedynie przepis art. 135p ust. 1 ustawy o Policji zawiera odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego. Zgodnie z ww. przepisem, w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych oraz konfrontacji, okazania, oględzin i eksperymentu procesowego. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się przepisu art. 184 Kodeksu postępowania karnego. Zatem art. 2 § 2 k.p.k. nie miał zastosowania w kontrolowanym postępowaniu dyscyplinarnym.

Zasadne są natomiast zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135e ust. 1, art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji. Stosownie do treści art. 135a ustawy o Policji "[p]ostępowanie dyscyplinarne oraz czynności wyjaśniające, o których mowa w art. 134i ust. 4, prowadzi rzecznik dyscyplinarny. Natomiast zgodnie z art. 135e ust. 1 ustawy o Policji "[r]zecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy. W szczególności przesłuchuje świadków, obwinionego, przyjmuje od niego wyjaśnienia, dokonuje oględzin. Z czynności tych sporządza protokoły. Rzecznik dyscyplinarny może także zlecić przeprowadzenie odpowiednich badań". Zatem uznanie przez organ dyscyplinarny, że policjant popełnił przewinienie dyscyplinarne powinno nastąpić z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej, która wraz z zasadą oficjalności obowiązuje w postępowaniu dyscyplinarnym. Wobec tego na organie dyscyplinarnym spoczywa obowiązek zebrania materiału dowodowego i podejmowania czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy. Obowiązek przeprowadzenia dowodów odnosi się do tych dowodów, z których wynikają okoliczności istotne z punktu widzenia normy prawnej znajdującej zastosowanie w sprawie. Organ powinien dążyć do dokładnego i precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz prawidłowej kwalifikacji prawnej poczynionych ustaleń. Następnie przełożony dyscyplinarny, na podstawie oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego wydaje orzeczenie określone w art. 135j ust. 1-4 ustawy o Policji. Są to warunki niezbędne do prawidłowego przeprowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy. Przypisanie policjantowi winy wymaga jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego prawidłowej oceny prawnej. Odpowiedzialność dyscyplinarna policjantów ma bowiem charakter represyjny, a jej konsekwencje mogą być bardzo daleko idące, łącznie ze zwolnieniem funkcjonariusza ze służby. W postępowaniu tym rządzi fundamentalna zasada domniemania niewinności wynikająca z art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji. Zgodnie z tymi przepisami "[p]rzełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego (ust.1). Obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego (ust. 2)". Obwinionego uważa się zatem za niewinnego dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest konieczne dla późniejszego zastosowania odpowiednich przepisów prawa materialnego lub ich wykładni w stanie faktycznym sprawy, który nie może nasuwać żadnych wątpliwości i być zgodny z rzeczywistością. Zgodnie z art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji orzeczenie dyscyplinarne powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.

Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o policji "[p]olicjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej". Natomiast stosownie do treści art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności: niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa. W niniejszej sprawie podstawą odpowiedzialności funkcjonariusza Policji było naruszenie dyscypliny służbowej polegające na zaniechaniu czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy przez odstąpienie od obowiązku dokładnej i starannej realizacji zadania stałego określonego w karcie opisu stanowiska pracy i niezapewnienia właściwej ochrony materiału badawczego przed przydzieleniem go biegłemu, co doprowadziło do jego utraty. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalony w sprawie przez organy Policji stan faktyczny, zaakceptowany przez Sąd I instancji nie pozwala na zakwalifikowanie go jako wyczerpującego znamiona przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 15 pkt 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji w zw. z punktem 5 zakresu zadań /obowiązków karty opisu stanowiska pracy z 13 marca 2019 r.

Zgodnie § 15 pkt 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji wykonywanie czynności podwładnego polega na terminowej, dokładnej i starannej realizacji zadań stałych, określonych w kartach opisów i opisach stanowisk pracy, oraz poleceń przełożonego. Natomiast punkt 5 zakresu zadań/obowiązków karty stanowi, że do zadań skarżącego należało zapewnienie właściwej ochrony dowodów rzeczowych należących do postanowień realizowanych w pracowni DNA przed przydzieleniem poszczególnym biegłym. Obowiązek ten zawiera ogólną klauzulę, która wyznacza dla policjantów kryteria prawidłowego postępowania z dowodami rzeczowymi. Natomiast aktem prawnym regulującym sposób postępowania z materiałem badawczym w laboratoriach kryminalistycznych Policji jest zarządzenie nr 10 Komendanta Głównego Policji z 7 maja 2015 r. w sprawie sposobu postępowania z materiałem badawczym oraz trybu tworzenia i sposobu prowadzenia zbiorów kryminalistycznych w laboratoriach kryminalistycznych Policji. Organ I instancji powołał się na § 7 ust. 2 tegoż zarządzenia, który stanowi, że materiał badawczy może być przechowywany w przeznaczonych do tego celu pomieszczeniach lub innych miejscach gwarantujących jego ochronę przed dostępem osób nieuprawnionych oraz na § 7 ust. 4 tegoż zarządzenia, w myśl którego obieg materiału badawczego w laboratorium podlega stałemu nadzorowi poprzez dokumentowanie każdego przekazania, ewentualnego zużycia oraz sposobu przechowywania materiału badawczego.

W realiach niniejszej sprawy, bezspornym jest że skarżący zdeponował materiał badawczy w pomieszczeniu nr [...] celem jego sprawdzenia z postanowieniem i zaewidencjonowania w książce wpływu spraw oraz w elektronicznym rejestrze spraw, co było powszechną, znaną i akceptowaną praktyką przez wszystkich zatrudnionych w komórce organizacyjnej skarżącego (Pracowni [...]) i jego przełożonych. Jak wskazuje skarżący od czasu rozpoczęcia przez niego pracy w tj. od 2005 r. mechanizm ten, procedura i sposób postępowania z materiałem badawczym nie ulegał zmianom, co może przemawiać za przyjęciem, że nie można było chociażby przewidywać, że to standardowe postępowanie może doprowadzić do skutków w postaci utraty materiału badawczego. Przedmiotowy materiał badawczy miał zostać w w.w pomieszczeniu do czasu przekazania go do magazynu. Istotne w tym zakresie jest to, że nie było to pomieszczenie ogólnodostępne ale z ograniczonym dostępem. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że pomieszczenie [...] było objęte systemem kontroli dostępu (zabezpieczone kodem dostępu), a wejście do niego podlegało rejestracji elektronicznej. Organy ustaliły jakie osoby miały dostęp do pomieszczenia nr [...], nie wskazały jednak dlaczego część tych osób należy uznać za osoby nieuprawnione, w konsekwencji dlaczego pomieszczenie [...] było nieodpowiednim miejscem na krótkotrwałe zdeponowanie materiałów badawczych.

Ustalenia faktyczne istotne w sprawie powinny być dokonywane przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy. W rozpoznawanej sprawie, wbrew stanowisku Sądu zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne zostało wydane po niepełnym wyjaśnieniu sprawy. Organy i Sąd pominęły, że utracony materiał dowodowy został sprawdzony przez skarżącego (co do zgodności śladów zawartych w wykazach ze stanem faktycznym) i przekazany w celu jego zaewidencjonowania ustalonym pracownikom sekcji. Ponadto, zdaje się, że organy czynią zarzut skarżącemu, że to on zapakował materiał dowodowy w czarny foliowy worek, który mógł być uznany za śmieci. Tymczasem to nie skarżący zapakował materiał badawczy w ten worek, lecz tak zapakowany materiał odebrał z Kancelarii Laboratorium Kryminalistycznego [...], co znajduje potwierdzenie w notatce M. C. z 5 stycznia 2020 r. Organy dyscyplinarne i Sąd I instancji nie nadały odpowiedniego znaczenia twierdzeniom skarżącego, w większości potwierdzonym w zebranym materiale dowodowym, że w okresie objętym zarzutem dyscyplinarnym w jednostce organizacyjnej kierowanej przez skarżącego była bardzo duża liczba zleceń (w dniu 13. września 2019 r. skarżący odebrał 37 zleceń) i przekazanych materiałów, zaś brak było wystarczającego miejsca na przechowywanie materiałów badawczych (w porównaniu do liczby przyjmowanych zleceń). Świadczyć to może o tym, że przechowywanie materiału badawczego w innym miejscu niż dokonane przez skarżącego było technicznie niemożliwe do wykonania. Jak wynika z załączonej do skargi notatki służbowej z analizy sytuacji lokalowej w Laboratorium Kryminalistycznym [...] z 5 listopada 2019 r. "powierzchnia magazynu depozytów pracowni [...] jest za mała a konieczność oddzielenia depozytów przebadanych od nieprzebadanych skutkuje przechowywaniem przedmiotów na podłodze i szafach oraz ograniczeniem dostępności do regałów" Z notatki tej wynika, że powierzchnia jedynego magazynu pracowni [...] znajdującego się w piwnicy nr [...] wynosi tylko 18,82 m², co stanowi powierzchnię jednostanowiskowego garażu dla samochodu osobowego. Jak twierdzi skarżący, zgłaszane były potrzeby remontu celem zwiększenia powierzchni pracowni i powierzchni magazynowej, jednak jak twierdzi, dopiero po zaistnieniu zdarzenia utraty dowodu, przełożeni skarżącego doprowadzili do wyposażenia pomieszczeń w szafy metalowe i wprowadzili zmiany w procedurze obsługi zlecenia, wprowadzili karty obiegu/przekazania, materiału badawczego wewnątrz sekcji oraz ograniczyli wpływ zleceń na badania z zakresu genetyki sądowej, a sekcja otrzymała dodatkowe pomieszczenie magazynowe z Wydziału Ochrony Informacji Niejawnych [...]. Wskazane wyżej a nieuwzględnione przez organy okoliczności zdaje się potwierdzają obiektywną niemożliwość spełnienia przez obwinionego obowiązku właściwej ochrony materiału badawczego. Tymczasem powinnością organów było ustalenie, czy obwiniony policjant działał z należytą starannością, lecz w warunkach jakie zapewnił mu pracodawca. Organy nie zbadały możliwości technicznych i logistycznych w jakich możliwe było przechowywanie materiału badawczego. Co prawda organy wskazały, że obwiniony materiał badawczy powinien zdeponować w magazynie, jednak nie uwzględniły czasochłonności rejestracji zleceń przez innych pracowników sekcji, liczby przekazanych skarżącemu jednorazowo zleceń w dniu 13 września 2019 r., i lokalizacji magazynu. Organy nie ustaliły czy zdeponowanie tych materiałów w magazynie było możliwe bez ich czasochłonnej rejestracji, a jeżeli nie to gdzie obwiniony mógł zdeponować materiały badawcze z otrzymanych jednorazowo 37 zleceń. Organy nie ustaliły czy była możliwość zdeponowania tych materiałów w odpowiednio zabezpieczonych szafach w innych pomieszczeniach sekcji. Jeżeli takich możliwości nie było to organy winny rozważyć, czy w tych okolicznościach należy przyjąć, że pomieszczenie [...] było jedynym miejscem, w którym obwiniony mógł zdeponować materiały badawcze, jeżeli nie to dlaczego pomieszczenie to nie spełnia wymogów wynikających z regulacji dotyczących zapewnienia właściwej ochrony materiałów badawczych. Ustalenia te dopiero pozwolą na ocenę działania skarżącego tj. czy w tych okolicznościach działał w ramach swoich uprawnień ale i możliwości i czy spełnił obowiązek z punktu 5 zakresu zadań karty opisu stanowiska pracy z 13 marca 2019 r., bowiem zdeponowany materiał przechowywał w pomieszczeniu służbowym, w miejscu i w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych.

Wskazane okoliczności poddają w wątpliwość stanowisko organów i Sądu I instancji co do przypisania skarżącemu opisywanego przewinienia, polegającego na niezapewnieniu właściwej ochrony dowodów rzeczowych, skoro jednocześnie wywiązałby się ze wszelkich nałożonych na niego obowiązków. Wbrew twierdzeniom organów i Sądu I instancji, wskazane przez nie okoliczności sprawy nie potwierdzają jednoznacznie, że skarżący nie zachował ostrożności w danych okolicznościach i przewidywał albo mógł przewidzieć, że sposób jego postępowania z materiałem badawczym naraża go na jego utratę. Praktyka postępowania z materiałem badawczym, tj. krótkotrwałe przechowywanie materiału w pomieszczeniu z ograniczonym dostępem, była stosowana i akceptowana. Wobec tego wątpliwe jest czy można skarżącemu zarzucić, że jego zachowanie było wynikiem lekkomyślności czy niedbalstwa w rozumieniu art. 132a pkt 2 ustawy o Policji a już na pewno nie można mu przypisać winy umyślnej w rozumieniu art. 132a pkt 1 ustawy o Policji.

To wszystko prowadzi do wniosku, że na obecnym etapie wyjaśnienia sprawy doszło do nieprawidłowości w zakwalifikowaniu działania obwinionego jako deliktu dyscyplinarnego. Nie można pociągnąć do odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta za przewinienie polegające na niewłaściwej ochronie materiału badawczego, jeżeli w przepisach ta czynność służbowa nie jest wprost sprecyzowana, a dodatkowo organy Policji nie wskazały przekonywująco, w jaki sposób policjant w okolicznościach niniejszej sprawy, miał prawidłowo postąpić. Należy tu powtórzyć, że co prawda organy wskazały, że materiał badawczy powinien zdeponować w magazynie, jednak takie stanowisko nie uwzględnia, konieczności przekazania 37 zleceń podwładnym, celem ich rejestracji w książce wpływu spraw i elektronicznej ewidencji, które to czynności wykonywano od 13 do 25 września 2019 r. Bowiem z powodu czasochłonności i pracochłonności tego procesu, wymagającego dużego skupienia, nie było realnej możliwości zarejestrowania ich w ciągu jednego dnia.

Stwierdzone wyżej uchybienia czynią przedwczesnym odnoszenie się do pozostałych zarzutów dotyczących braku przesłanek materialnoprawnych do przypisania skarżącemu deliktu dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, postulowanego umorzenia wszczętego postępowania dyscyplinarnego oraz niewspółmierności orzeczonej kary do stopnia przewinienia, których ocena nie może nastąpić bez prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego i prawidłowej oceny ustalonych okoliczności.

Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, dlatego na mocy art. 188 p.p.s.a. ją uwzględnił i uchylił zaskarżony wyrok oraz uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona rozpoznał skargę. Z podanych już wyżej względów skargę należało uznać za zasadną, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone orzeczenie Komendanta Głównego Policji i utrzymane nim w mocy orzeczenie Komendanta [...].

Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. organy dyscyplinarne ponownie rozpoznając sprawę zastosują się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzupełnią materiał dowodowy we wskazanym wyżej zakresie i dokonają ponownej oceny całego zebranego materiału dowodowego z uwzględnieniem okoliczności świadczących na korzyść obwinionego, w szczególności mogących świadczyć o tym, że do utraty/zaginięcia materiału badawczego doszło w wyniku zdarzeń, za które obwiniony odpowiedzialności ponosić nie może oraz przy uwzględnieniu postanowień decyzji nr 489/2019 Komendanta [...] z 13 września 2019 r. w tym jej § 2 ust. 2.

O kosztach postępowania sądowego od Komendanta Głównego Policji na rzecz P. R. orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 200 p.p.s.a. w zw. art. 205 § 2 p.p.s.a.