Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 740/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone zarządzenie
Powołane przepisy: article: art. 231
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 2 ust. 6
journal: Dz.U. 2003 nr 221 poz 2193
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska - Nowacka, po rozpoznaniu w dniu 25 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. R. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Bd 348/13 w przedmiocie wpisu od skargi w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 27 marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dochodu za 2006 r. postanawia uchylić zaskarżone zarządzenie.


UZASADNIENIE

M. R. (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 27 marca 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie określenia dochodu za rok 2006 w kwocie 63.484,84 zł.

W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 maja 2013 r. sekretariat Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wezwał stronę do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych skargi przez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca poinformowała Sąd, iż wartość ta wynosi 0 zł, a skarga dotyczy wysokości dochodu określonego przez organ podatkowy na kwotę 63.484,84 zł, jednakże z uwagi na ulgi podatek do zapłacenia jest równy 0 zł.

Zarządzeniem z dnia 14 czerwca 2011 r., na podstawie art. 218 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", po przeprowadzeniu dochodzenia i sprawdzeniu z urzędu wartości przedmiotu zaskarżenia, ustalono jego wartość na kwotę 44 470,99 zł, ustalając jednocześnie wysokość wpisu od skargi na kwotę 1335 zł.

Na zarządzenie o wysokości wpisu strona skarżąca wniosła zażalenie, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Zarzuciła naruszenie prawa procesowego poprzez błędną wykładnię postanowień art. 231 p.p.s.a. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że podatek w niniejszej sprawie nie występuje, brak zatem podstaw do naliczenia wpisu stosunkowego. W sprawie powinien być pobrany wpis stały, określony w § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), powoływanego dalej "rozporządzenie".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W art. 231 p.p.s.a. określono przesłanki, od których zależy charakter wpisu (stosunkowego i stałego). Uzależniono tę kwestię od tego, czy przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne (wpis stosunkowy) czy inne sprawy (wpis stały). Na wnoszącego pismo wszczynające postępowanie w danej instancji nałożono obowiązek podania wartości przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty (art. 215 i 216 p.p.s.a.). W literaturze podkreśla się, że przytoczone wyżej kryterium, różnicujące charakter wpisu, stanowi znaczne uproszczenie. Przedmiotem zaskarżenia przed sądami administracyjnymi nie są bowiem należności pieniężne, ale akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. (zob. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2005, s. 564). W orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym sprawy, o których mowa w art. 231 zdanie pierwsze p.p.s.a. to sprawy, "w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną, bądź stwierdzające jej istnienie". Mówiąc o należności pieniężnej należy mieć na uwadze kwotę, do której zapłaty jest zobowiązany jeden podmiot wobec innego podmiotu. Przykładem spraw związanych z należnościami pieniężnymi są sprawy dotyczące wymiaru (określenia lub ustalenia) podatku, nadpłaty, a także kwoty zwrotu podatku lub kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 1651/06, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 27 marca 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie określenia wysokości dochodu osiągniętego przez podatnika w 2006 r. w kwocie 63.484,84 zł. Decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie art. 21b pkt 1 oraz art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r., poz. 749 ze zm.). Określenie dochodu w decyzji, stosownie do art.21b Ordynacji podatkowej, winno nastąpić wówczas, gdy wysokość dochodu jest inna niż wykazana w deklaracji, a osiągnięty dochód nie powoduje powstania zobowiązania podatkowego albo, gdy w deklaracji została wykazana strata, a osiągnięto dochód w wysokości niepowodującej powstania zobowiązania podatkowego.

Decyzja, w której określono wyłącznie dochód w wysokości niepowodującej powstania zobowiązania podatkowego nie może w związku z tym być uznana za akt kreujący należność pieniężną bądź stwierdzający jej istnienie. Określenie dochodu, który nie powoduje powstania zobowiązania podatkowego nie może być bowiem uznane za określenie należności, jaką adresat aktu zobowiązany jest zapłacić, nie stwierdza też istnienia należności, której adresat aktu może się domagać od organu administracji publicznej. Jakkolwiek bowiem dochód jest jedną z wielkości uwzględnianych przy obliczaniu należnego podatku nie oznacza to, że jest on "należnością pieniężną", której wysokość ma znaczenie dla określenia wartości przedmiotu zaskarżenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2011 r., II FZ 120/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, to w myśl art. 231 p.p.s.a., sprawa niniejsza nie podlega wpisowi stosunkowemu, a wpisowi stałemu.

W literaturze przedmiotu wskazuje się, że decyzja wydawana na podstawie art.21 b Ordynacji podatkowej określa wysokość dochodu objętego obowiązkiem podatkowym nie przekształconym jednak w zobowiązanie ze względu na to, iż dochód uzyskany w danym okresie podatkowym nie daje podstaw do zawiązania zobowiązaniowego stosunku prawnego, w którym podatnik jest dłużnikiem a organ podatkowy wierzycielem (zob. R. Mastalski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2009, UNIMEX, s. 198). Zwrot "osiągnięty dochód nie powoduje powstania zobowiązania podatkowego" użyty w art. 21b pkt 1 Ordynacji podatkowej oznacza nie tylko kwotę dochodu wolną od opodatkowania, wynikającą z zastosowania skali podatkowej przewidzianej dla podatników podatku dochodowego od osób fizycznych, ale także każdą kwotę dochodu wyższą od kwoty wolnej, która przy uwzględnieniu odliczeń od dochodu i od podatku nie powoduje powstania zobowiązania podatkowego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2009 r., III SA/Wa 723/09, LEX nr 583345). W konsekwencji nieuprawnione wydaje się przyjęcie, że skarga w przedmiocie określenia wysokości dochodu stanowi sprawę z zakresu zobowiązań podatkowych, od której należy pobrać wpis stały, na podstawie § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 grudnia 2005 r., II FZ 727/05, skargi "z zakresu zobowiązań podatkowych" to te skargi, których przedmiot bezpośrednio dotyczy określenia wysokości, terminu, miejsca czy warunków zapłaty zobowiązania podatkowego. W niniejszej sprawie zastosowanie będzie miał § 2 ust. 6 rozporządzenia, co oznacza, że wpis stały będzie wynosił 200 zł.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 198 p.p.s.a.