Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 519/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. c
journal: Dz.U. 2021 poz 573
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - t.j.
article: § 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 926
law: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być  finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych - t. j.
article: art. 2 ust. 1, art. 13 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1461
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Maria Mikolik /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2024 r. sprawy ze skargi N. C. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 18 marca 2024 r. nr SKO.4115/2/2024 w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 2 stycznia 2024 r. nr RN.715.1.2022; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz strony skarżącej N. C. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą G. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi N.C. (dalej: "Skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy") z dnia 18 marca 2024 r. nr SKO.4115/2/2024, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [....] (dalej: "Prezydent" lub "organ I instancji") z dnia 2 stycznia 2024 r. nr RN.715.1.2022, odmawiającą przyznania dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "PFRON").

Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z dnia 4 listopada 2022 r. Skarżąca zwróciła się do Prezydenta o przyznanie dofinansowania w kwocie 25 521,60 zł z PFRON na zakup specjalistycznego sprzętu rehabilitacyjnego, umożliwiającego prowadzenie rehabilitacji osób niepełnosprawnych.

Wskazaną decyzją z dnia 2 stycznia 2024 r., Prezydent odmówił Skarżącej, prowadzącej działalność gospodarczą o nazwie [...], przyznania dofinansowania do zakupu aparatu do terapii falą uderzeniową Impctis M+, stolika pod aparaturę medyczną SAM-4 z szufladą oraz półkuli sensorycznej Mambo Stepping Stone.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że decyzją Powiatowej Społecznej Rady ds. Osób Niepełnosprawnych, z uwagi na ograniczoną wysokość środków PFRON przeznaczonych na realizację zadań z zakresu rehabilitacji społecznej w 2023 r. w stosunku do istniejących potrzeb ustalono, że na realizację zadania dofinansowanie zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny dla instytucji nie zaplanowano środków w roku 2023. W związku z powyższym, w załączniku do Uchwały Rady Miasta [....] Nr [...] z dnia [...] marca 2023 r. w sprawie określenia zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób z niepełnosprawnościami, w którym wyszczególniono zadania objęte przedmiotowym dofinansowaniem, nie znalazło się dofinansowanie do zakupu sprzętu rehabilitacyjnego dla instytucji w 2023 r.

W odwołaniu Skarżąca zarzuciła wydanie decyzji w oparciu o uchwałę, która przede wszystkim nie została nawet prawidłowo opublikowana w dzienniku urzędowym województwa podkarpackiego, a którą to ponadto również zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W ocenie Skarżącej, organ wadliwie także ustalił, że dofinansowanie zakupu sprzętu rehabilitacyjnego, przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych przyznawane osobom niepełnosprawnym na podstawie odrębnych przepisów, na rzecz osób niepełnosprawnych i na rzecz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą na rzecz osób niepełnosprawnych, stanowi dwa odrębne dofinansowania, podczas gdy jest to tożsame dofinansowanie.

W wyniku rozpoznania odwołania, Kolegium opisaną na wstępie decyzją z dnia 18 marca 2024 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. c, art. 35a ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 44) oraz § 5 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków PFRON (Dz. U. z 2015 r. poz. 926 ze zm. ), a także w związku z ww. Uchwałą Rady Miasta [....] Nr [...] z dnia [...] marca 2023 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając w całości ustalenia i stanowisko organu I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Skarżąca ponowiła wcześniejsze zarzuty, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi ponownie podkreśliła, że uchwała na jakiej organy oparły swoje rozstrzygnięcia, nosi cechy aktu prawa miejscowego, natomiast nie została opublikowana w dzienniku urzędowym województwa, a wobec tego nie weszła do obrotu prawnego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie Organ I instancji przyjął, że Skarżącej nie przysługuje prawo do uzyskania dofinansowania do zakupu sprzętu rehabilitacyjnego, bowiem zgodnie z treścią uchwały Rady Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2023r. w sprawie określenia zadań zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób z niepełnosprawnościami, z uwzględnieniem planu finansowego Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na 2023 rok - nie przyznano środków na dofinansowanie do zakupu sprzętu rehabilitacyjnego dla instytucji w 2023 r. Zgodnie z załącznikiem do ww. uchwały, dofinansowanie przewidziano na zakup sprzętu rehabilitacyjnego, jednak dla osób potrzebujących rehabilitacji w warunkach domowych. W 2023r .nie było możliwe zaspokajanie potrzeb podmiotów świadczących odpłatnie pomoc dla osób potrzebujących pomocy. W istocie Organ I instancji oparł negatywne dla Skarżącej rozstrzygnięcie na treści załącznika do ww. uchwały Rady Miasta [....] Nr [...] z dnia [...] marca 2023r. Powyższe stanowisko podtrzymało SKO w Rzeszowie na skutek rozpoznania odwołania.

W ocenie sądu treść uchwały Rady Miasta [....] Nr [...] z dnia [...] marca 2023r. nie mogła stanowić podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, bowiem nie została ona opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela w całości stanowisko WSA w Rzeszowie, wyrażone w wyroku z 12 czerwca 2023r. II SA/Rz 214/24, że ww. uchwała, wymieniona wprost w postawie prawnej decyzji Prezydenta, należy do kategorii aktów prawa miejscowego. Zawarte w załączniku normy mają bowiem charakter powszechnie obowiązujący, dotyczą sytuacji powtarzalnych oraz mają charakter zewnętrzny wobec administracji, normatywny, generalny i abstrakcyjny (por. wyroki NSA: z 19 czerwca 2019 r., sygn. II OSK 2048/17; z 19 czerwca 2018 r., sygn. II OSK 1909/16; z 8 maja 2024 sygn. I GSK 463/23). Jak przyznał Prezydent Miasta [...] w odpowiedzi na skargę N.C. na ww. uchwałę, nie została ona opublikowana w Dzienniku Urzędowym Woj. Podkarpackiego. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1461, dalej: u.o.a.n.), ogłoszenie aktu normatywnego w dzienniku urzędowym jest obowiązkowe. Wyżej wskazana uchwała, jako akt prawa miejscowego, powinna była zostać opublikowana w wojewódzkim dzienniku urzędowym, zgodnie z art. 13 pkt 2 u.o.a.n.

Zatem wobec braku urzędowej publikacji zaskarżonej uchwały a nadto ustalenia nieprawidłowego vacatio legis, przedmiotowa uchwała nie weszła w życie i nie mogła wywołać skutków prawnych "z dniem podjęcia". Oznacza to, że nieopublikowana uchwała nie uzyskała obowiązującej mocy prawnej. Na gruncie niniejszej sprawy oznacza to, że ww. uchwała nie mogła stanowić podstawy prawnej do wydania zaskarżonej decyzji, co wiązało się z koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonego rozstrzygnięcia Kolegium, jak i decyzji Prezydenta Miasta [...] z 2 stycznia 2024 roku.

W ocenie Sądu nie jest również trafne stanowisko Organów, że przeznaczenie dofinansowania na sprzęt rehabilitacyjny oznacza, że jest ono skierowane do osób potrzebujących rehabilitacji w warunkach domowych, co wiąże się z wykluczeniem podmiotów świadczących pomoc odpłatnie z możliwości ubiegania się o tego rodzaju dofinansowanie.

Zgodnie z art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 44), do zadań powiatu należy dofinansowanie zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze przyznawane osobom niepełnosprawnym na podstawie odrębnych przepisów.

Jak stanowi § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 926 z późn. zm.) o dofinansowanie ze środków Funduszu zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny mogą ubiegać się:

1) osoby niepełnosprawne stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, jeżeli:

a) przeciętny miesięczny dochód, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, podzielony przez liczbę osób we wspólnym gospodarstwie domowym, obliczony za kwartał poprzedzający miesiąc złożenia wniosku, nie przekracza kwoty:

– 50% przeciętnego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy, zwanego dalej "przeciętnym wynagrodzeniem", na osobę we wspólnym gospodarstwie domowym,

– 65% przeciętnego wynagrodzenia w przypadku osoby samotnej,

b) zachodzi potrzeba prowadzenia rehabilitacji w warunkach domowych przy użyciu tego sprzętu;

2) jeden raz w roku - osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli prowadzą działalność związaną z rehabilitacją osób niepełnosprawnych przez okres co najmniej dwóch lat przed dniem złożenia wniosku oraz udokumentują posiadanie środków własnych lub pozyskanych z innych źródeł na sfinansowanie przedsięwzięcia w wysokości nieobjętej dofinansowaniem ze środków Funduszu.

Zatem zarówno ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, jak i rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków PFRON przewidują wśród zadań powiatu, które mogą być finansowane z PFRON - zaopatrzenie w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze przyznawane osobom niepełnosprawnym na podstawie odrębnych przepisów - bez podziału pod kątem podmiotów, które owo dofinansowanie mogą uzyskać. W § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia określono dwie grupy podmiotów, które o dofinansowanie zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny mogą się ubiegać, w tym osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, jeżeli prowadzą działalność związaną z rehabilitacją osób niepełnosprawnych pod wskazanymi tam warunkami (zob. wyrok WSA w Szczecinie z 5.01.2023 r., II SA/Sz 448/22, LEX nr 3487505). Wobec tego rodzaju uregulowania nie sposób więc a priori wykluczać z możliwości uzyskania dofinansowania na zakup sprzętu rehabilitacyjnego osób prowadzących działalność gospodarczą tylko z tego powodu, że świadczą pomoc dla osób potrzebujących odpłatnie. Takie stanowisko narusza treść art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. c ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia.

Z tych przyczyn Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta [....] z 2 stycznia 2024r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. Na podstawie art. 200 P.p.s.a. Sąd orzekł o zwrocie na rzecz Skarżącej kosztów sądowych, które stanowiły równowartość uiszczonego wpisu sądowego od skargi.