Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SAB/Wa 28/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.  3  par.  1,  art.  3  par.  2  pkt  8,  art.  151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7,  art.  77,  art.  12,  art.  35  par.  1,3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Dariusz Zalewski, , Protokolant ref.staż. - Anna Głowacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2015 r. sprawy ze skargi W. S. w przedmiocie przewlekłości postępowania Ministra Finansów w sprawie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia : oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku W. S. na podstawie następujących tytułów wykonawczych:

• od nr [...] do nr [...] ([...] – [...]) obejmujących zaległe należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres V-X/2005,

• od nr [...] do nr [...] ([...] – [...]) obejmujących zaległe naiwności z tytułu składek na Fundusz Pracy za okresy: V-XII/2001, I-II, VII-XII/2002, III- IV, XI-XII/2005 oraz I-II/2006 od nr [...] do nr [...] ([...] – [...]) obejmujących zaległe należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okresy: V-XII/2001,1-XII/2002,1-V 2003, X-XII/2004,1-IV, XI-XII/2005 oraz I-II/2006, • od nr [...] do nr [...], ([...]-[...]) obejmujących zaległe należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okresy: V-XII/2001, I-XII/2002, I-V/2003, X-XII/2004,I-IV, XI-XII/2005 oraz I-11/2006.

W toku prowadzenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia 21 maja 2010 r.

- od nr [...] do nr [...] [...] dokonał zajęcia rachunku bankowego Strony w banku Zachodnim WBK

S.A.,

- od nr [...] do nr [...] [...] dokonał zajęcia rachunku bankowego Strony w banku PKO BP ,

- od nr [...] do nr [...], dokonał zajęcia rachunku bankowego Zobowiązanego w banku PKO S.A.

Ww. zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] oraz od nr [...] do nr [...], doręczone zostały w dniu [...] czerwca 2010 r., w trybie art. 44 kpa. Natomiast odpisy tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] ([...] – [...]) zostały doręczone w trybie art. 44 kpa w dniu [...] listopada 2010 r.

Z uwagi na nieskuteczność egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi ww. tytuły wykonawcze pismem z dnia [...] października 2010 r., zostały przekazane Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w K. celem dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

W dniu [...] kwietnia 2011 r., Strona wniosła do organu egzekucyjnego pismo zatytułowane "zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego", które zostało zakwalifikowane jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Zobowiązanego w oparciu o ww. tytuły wykonawcze. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi zobowiązanego w dniu [...] czerwca 2011 r.

Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r., W. S. wniósł zażalenie na ww. postanowienie (data wpływu do Urzędu Skarbowego w K. [...] czerwca 2011 r.).

W związku z faktem, iż ww. zażalenie nie zostało opatrzone oryginalnym podpisem Strony, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. pismem z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] wezwał Stronę do uzupełnienia przedmiotowego braku formalnego. W dniu [...] czerwca 2011 r., Strona uzupełniła ww. zażalenie o brakujący podpis.

Postanowieniem nr: [...] z dnia [...] lipca 2011 r., Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, iż zażalenie W. S. z dnia [...] czerwca 2011 r.. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. nr [...] z dnia [...] maja 2011 r., w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, zostało wniesione z uchybieniem terminu.

Pismem z dnia [...] listopada 2013 r., W. S. wystąpił do Ministra Finansów z wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...],stwierdzającego, że zażalenie skarżącego z dnia [...] czerwca 2011 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, zostało wniesione z uchybieniem terminu. W treści wniosku Zobowiązany podniósł, iż organ nadzoru wydając kwestionowane orzeczenie "potwierdził fikcję" prowadzenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuły wykonawcze "niewprowadzone do obrotu prawnego. Zdaniem wnioskodawcy organ egzekucyjny przystąpił do prowadzenia egzekucji bez uprzedniego zbadania jej dopuszczalności w trybie art. 29 § 1 u.p.e.a. Z uwagi na powyższe w opinii Strony postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. nr [...], z dnia 18 lipca 2011 r., wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Minister Finansów postanowieniem z dnia z dnia [...] lutego 2014r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. nr [...], z dnia [...] lipca 2011 r.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Włodzimierz Sławiński pismem z dnia [...] marca 2014 r., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 maja 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 894/14 odrzucił skargę Strony z dnia [...] marca 2014 r. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Sąd wskazał, iż skarżący wnosząc skargę na ww. postanowienie Ministra Finansów zaskarżył rozstrzygnięcie wydane w I instancji postępowania administracyjnego, opatrzone prawidłowym pouczeniem o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, z której to możliwości skarżący nie skorzystał.

Pismem z dnia [...] stycznia.2015r. skarżący, powołując się na przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wystąpił o stwierdzenie nieważności postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...]

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Minister Finansów odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że we wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] wydanego w sprawie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. nr [...] z dnia [...] maja 2011 r., skarżący podniósł zarzuty dotyczące prawidłowości wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Organ zaznaczył, że rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu odwoławczym w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, jak podkreślono wyżej, wyklucza możliwość weryfikacji orzeczenia organu pierwszej instancji pod względem merytorycznym. Z akt postępowania wynika, iż organ nadzoru wydał niniejsze postanowienie, ze względu na fakt niedotrzymania przez Stronę terminu określonego w art. 141 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie.

Zgodnie z treścią art. 57 § 1 k.p.a. jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło, upływ zaś ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.

Wskazał, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. nr [...] z dnia [...] maja 2011 r., zawierało pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia.

Zdaniem organu doręczenie zaskarżonego postanowienia pełnomocnikowi do doręczeń nastąpiło w dniu [...] czerwca 2011 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Tym samym siedmiodniowy termin do wniesienia środka zaskarżenia upłynął w dniu [...] czerwca 2011 r. Natomiast zażalenie Strony z dnia [...] czerwca 2011 r., wpłynęło do organu egzekucyjnego w dniu [...] czerwca 2011 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia.

Pismem z dnia [...] marca 2015 r. skarżący złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Finansów przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu z wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2014 r., [...], wnosząc o :

- zobowiązanie Ministra finansów do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego

- zobowiązanie Ministra Finansów do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie;

- w przypadku uwzględnienia skargi o orzeczenie, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego a jeżeli tak to ukaranie Ministra Finansów na podstawie art. 149 § 2 grzywną w wysokości określonej 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądy administracyjne zostały powołane do rozpoznawania skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a powołanego paragrafu.

W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest skarga na przewlekłość postępowania, które zainicjowane zostało wnioskiem skarżącego, z jakim zwrócił się do Ministra Finansów o stwierdzenie nieważności postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...].

Mając na uwadze powyższe w pierwszej kolejności wskazać należy, że z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Pośród szeregu zasad ogólnych postępowania administracyjnego szczególne znaczenie z punktu widzenia jego sprawności ma zasada wyrażona w art. 12 k.p.a., tj. zasada szybkości i prostoty postępowania. Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy.

Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i w doktrynie podkreśla się, że przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, cbois.nsa.gov.pl), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.

Zatem o przewlekłości postępowania przed organem administracji publicznej można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice. W wyroku z dnia 26 października 2012 r. w sprawie II OSK 1956/12, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia.

W niniejszej sprawie skarżący zwrócił się do Ministra Finansów z wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...]. Należy zatem podkreślić, że wnioskowane przez skarżącego wzruszenie ww. postanowienia miało nastąpić w trybie nadzwyczajnym. Wobec powyższego zadaniem organu była wnikliwa analiza sprawy mająca na celu ocenę, czy w sprawie zaistniała powołana przez skarżącego przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., warunkująca stwierdzenie nieważności ww. postanowienia. Mając zatem na uwadze złożony charakter sprawy nie należało oczekiwać natychmiastowego jej rozstrzygnięcia. Tymczasem już w dniu [...] stycznia 2015 r. (data nadania), tj. jeszcze przed upływem któregokolwiek z terminów określonych w art. 35 § 1 k.p.a. skarżący złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a w dniu [...] marca 2015 r. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Finansów. Natomiast postanowienie w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] lutego 2014 r. Minister Finansów wydał w dniu [...] kwietnia 2015 r.

W ocenie Sądu powyższe okoliczności nie uzasadniają stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie miało miejsce przewlekłe prowadzenie postępowania. Szczególnie jeśli wziąć pod uwagę całokształt sprawy, tj. jej złożony charakter oraz działania skarżącego, który z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wystąpił jeszcze przed upływem terminu jaki ustawa przewiduje na rozstrzygnięcie sprawy.

Powyższe pozwala na przyjęcie, iż nie można przypisać organowi przewlekłości w prowadzeniu postępowania. Organ nie podejmował bowiem czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy, a czas prowadzenia postępowania nie przekroczył rozsądnych granic. Minister Finansów wydał w sprawie rozstrzygnięcie merytoryczne, a fakt, iż nie jest ono zgodne z wolą skarżącego nie przesądza o przewlekłym prowadzeniu postępowania w przedmiocie rozpoznania jego wniosku.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.