Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 548/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2025-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 70 § 1, § 6 pkt 2, art. 91
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
article: art. 372
journal: Dz.U. 2023 poz 1610
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Małek Sędziowie Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Asesor sądowy Jakub Polanowski (sprawozdawca) Protokolant Asystent sędziego Kamil Pietrucha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 28 czerwca 2024 r., nr 0601-IOV-1.4103.21.2024.9, w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 r. oraz orzeczenia o odpowiedzialności byłego wspólnika za zobowiązania podatkowe spółki cywilnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. przyznaje radcy prawnemu J. M. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę 6642 (sześć tysięcy sześćset czterdzieści dwa) złote, w tym 1242 (tysiąc dwieście czterdzieści dwa) złote podatku od towarów i usług, z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z 28 czerwca 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej: Dyrektor, organ odwoławczy, organ), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.; dalej: o.p.), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Hrubieszowie (dalej: Naczelnik, organ pierwszej instancji, organ podatkowy) z 28 grudnia 2018 r., nr 0605-SPV.4123.8.2017.71/72, o określeniu za czerwiec 2013 r. dla Spółki "A" spółka cywilna (dalej także: Spółka, Spółka cywilna "A") kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 19,00 zł, zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług w wysokości 78,20 zł, odsetek za zwłokę w kwocie 27,67 zł od tej zaległości, liczonych od dnia jej powstania do dnia wydania decyzji organu pierwszej instancji oraz o orzeczeniu o solidarnej odpowiedzialności T. W. i E. W. (dalej: skarżąca) za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 r. w kwocie 78,20 zł, z odsetkami za zwłokę w kwocie 27,67 zł.

Organ wyjaśnił, że na skutek wyroku Sąd z 26 maja 2021 r., I SA/Lu 580/19, został zobowiązany do ustalenia, w jaki sposób przesłanka zawieszenia biegu terminu przedawnienia określona w art. 70 § 6 pkt 2 o.p. wpłynęła na możliwość wydania decyzji i jej doręczenia po upływie terminu wynikającego z art. 70 § 1 o.p. Sąd wskazał bowiem, że brak wyjaśnienia tej kwestii stanowi uchybienie mające istotny wpływ na wynik sprawy z racji tego, że nie jest możliwe orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej wspólników spółki cywilnej za zaległości podatkowe tej spółki, po wygaśnięciu zobowiązań, z których zaległości te wynikają, a dotyczy to także wygaśnięcia zobowiązań podatkowych spółki wskutek przedawnienia (art. 59 § 1 pkt 9 o.p.). Ponownie rozpoznając sprawę, Dyrektor stwierdził, że w myśl art. 70 § 6 pkt 2 o.p., bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego uległ zawieszeniu w okresach: od 28 października 2016 r. do 1 czerwca 2017 r. (217 dni), od 14 stycznia 2019 r. do 10 maja 2019 r. (117 dni) i od 29 sierpnia 2019 r. do 30 listopada 2019 r. (94 dni). Termin ten został więc "przedłużony": od 1 stycznia 2019 r. o 217 dni, tj. do 5 sierpnia 2019 r., od 6 sierpnia 2019 r. o 117 dni, tj. do 30 listopada 2019 r. oraz od 8 maja 2024 r. (dzień następny po dniu doręczenia prawomocnego wyroku WSA w Lublinie z 26 maja 2021 r., I SA/Lu 580/19) o 94 dni, tj. do 9 sierpnia 2024 r. W związku z tym organ uznał, że zobowiązanie w podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 r. przedawni się z dniem 9 sierpnia 2024 r. To zaś oznacza, że sporne zobowiązanie w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie było przedawnione.

Ponadto organ stwierdził, że w jego ocenie, Spółka jako podatnik w rzeczywistości instrumentalnie posłużyła się konstrukcją VAT w celu uzyskania korzyści podatkowych. Jej czynności były tak przeprowadzone, aby stwarzały obraz transakcji w obrocie gospodarczym. Analiza działań wspólników Spółki w powiązaniu z postępowaniem innych osób, tj. rzekomych zbywców czy nabywców złota, jednoznacznie prowadzi do wniosku, zgodnie z którym sporne faktury nie opisują przebiegu transakcji w obrocie gospodarczym, ale były dokumentami służącymi wyłącznie do uzyskania nieuprawnionych korzyści podatkowych, przy braku celu gospodarczego.

Organ odwoławczy podzielił ocenę materiału dowodowego dokonaną przez organ pierwszej instancji, że za niewiarygodne należy uznać twierdzenia T. W. – byłego wspólnika "A", iż dokonywał zakupu towaru o znacznej wartości, jakim jest złoto, pod hipermarketem, na parkingu lub w lokalach. Organ zauważył, iż T. W. nie dokonywał sprawdzenia jakości rzekomo zakupionego towaru. Zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie dowodzi, że między wspólnikami Spółki cywilnej "B" w O. (dalej: Spółka cywilna "B" a wspólnikami Spółki cywilnej "A", między Spółką cywilną "A" a S. M. oraz między Spółką cywilną "A" a P. Z. nie doszło do fizycznego obrotu towarem. Podmioty wystawiające faktury nie dokonały czynności (sprzedaży złota) będącej podstawą wystawianych spornych faktur, w konsekwencji faktury wystawiane przez Spółkę cywilną "B" na rzecz Spółki cywilnej "A", jak również faktury wystawiane przez Spółkę cywilną "A" na rzecz S. M., P. Z. (oraz S.M.1, który zeznał, iż ani za pośrednictwem Internetu, ani w inny sposób nie kupował złota w sztabkach, nie dokonywał nabycia według faktury 5/06/2012 z 17 czerwca 2013 r. od Spółki "A"), nie dokumentują realnych zdarzeń gospodarczych. Wobec tego, że zakwestionowane faktury wystawione przez Spółkę "B" na rzecz Spółki "A" nie odzwierciedlają dostawy towaru – złota, w związku z tym nie mogą stanowić podstawy do odliczenia zawartego w nich podatku VAT. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził brak podstaw do uznania za zasadne odmiennych twierdzeń byłych wspólników, którzy nie przedstawili przekonujących dowodów, że zakwestionowane faktury dotyczyły rzeczywistych czynności.

W skardze do Sądu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając organowi naruszenie:

- art. 3 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), poprzez niewykonanie wskazań z wyroku WSA w Lublinie z 26 maja 2021 r., I SA/Lu 580/19;

- art 210 § 1 pkt 6 o.p., poprzez wadliwe uzasadnienie faktyczne decyzji w kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego za czerwiec 2013 r.;

- art. 70 w zw. z art. 91 o.p. i art. 371-372 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r., poz. 1610 ze zm.; dalej: kodeks cywilny, k.c.), poprzez uznanie, iż sporne zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu wobec skarżącej, z powodu zawieszenia biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania ze względu na złożenie przez T. W. (drugiego wspólnika Spółki) opisanych w zaskarżonej decyzji skarg do Sądu na decyzje Dyrektora.

Skarżąca podkreśliła, że zawieszenie biegu przedawnienia w stosunku do jednego z dłużników solidarnych nie ma skutku względem współdłużników. Dlatego w niniejszej sprawie zawieszenie biegu terminu spornego zobowiązania względem niej nastąpiło tylko od 28 października 2016 r. do 20 lutego 2017 r. (116 dni). Biorąc to pod uwagę, organ błędnie obliczył okres zawieszenia biegu opisanego terminu, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację podniesioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Organ rozpoznawał niniejszą sprawę po raz kolejny – na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Lublinie z 26 maja 2021 r., I SA/Lu 580/19, którym uchylono poprzednio wydaną decyzja Dyrektora z 26 lipca 2019 r. Wniesione od tego wyroku skargi kasacyjne T. W. i skarżącej zostały oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 10 listopada 2023 r., I FSK 1730/21.

To oznacza, że zarówno organ, jak i Sąd rozpoznający obecnie sprawę, działają w warunkach związania, o jakim mowa w art. 153 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W rozpoznawanej sprawie przepisy prawa nie uległy zmianie, a zatem obowiązkiem organu było zastosowanie się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w opisanych wyrokach. To oznacza, że organ, uwzględniając, że w sprawy upłynął już termin przedawnienia zobowiązania podatkowego określony w art. 70 § 1 o.p., winien był prawidłowo odnieść się do kolejnych przepisów (paragrafów) art. 70 o.p., które wskazują podstawy zawieszenia i przerwania biegu terminu przedawnienia. Z opisanych wyroków wynika bowiem, że w sprawie wystąpiła co najmniej jedna z podstaw zawieszenia biegu terminu przedawnienia – wymieniona w art. 70 § 6 pkt 2 o.p. (wniesienie skargi do sądu administracyjnego), lecz organ nie zbadał skutków jej wystąpienia. Nie zbadał też, czy w sprawie zaistniały inne przesłanki do ewentualnego przedłużenia możliwości wydania przez niego decyzji w tej sprawie. Obowiązkiem organu było uwzględnić to, iż wydanie decyzji o odpowiedzialności byłych wspólników Spółki nie będzie możliwe w przypadku wygaśnięcia zobowiązania podatkowego ciążącego na Spółce (pierwotnym dłużniku) w jakikolwiek ze sposobów wskazanych w art. 59 o.p. Z tych względów kwestia przedawnienia zobowiązania podatkowego powinna była zostać szczegółowo wyjaśniona przez organ w toku ponownego rozpoznania sprawy.

Dyrektor wskazał, że w sprawie wystąpiły okoliczności powodujące – w myśl art. 70 § 6 pkt 2 o.p. – zawieszenie biegu terminu przedawnienia omawianego zobowiązania podatkowego Spółki, co wynika z wniesienia do Sądu skarg:

- T. W. z 28 października 2016 r. na decyzję Dyrektora z 26 września 2016 r., znak: 0601-PT-1.4213.128.2016.7 – prawomocny wyrok Sądu z 14 marca 2017 r., I SA/Lu 1016/16, z aktami administracyjnymi wpłynął do organu 1 czerwca 2017 r.;

- skarżącej z 28 października 2016 r. na decyzję Dyrektora z 26 września 2016 r., znak: 0601-PT-1.4213.125.2016.7 – prawomocne postanowienie Sądu z 19 stycznia 2017 r., I SA/Lu 1013/16, wpłynęło do organu 20 lutego 2017 r.;

- T. W. z 14 stycznia 2019 r. na decyzję Dyrektora z 6 grudnia 2018 r., znak: 0601-I0V-1.4103.195.2017.34 – prawomocne postanowienie Sądu z 28 marca 2019 r., I SA/Lu 113/19, wpłynęło do organu 10 maja 2019 r.;

- skarżącej i T. W. z 29 sierpnia 2019 r. na decyzję Dyrektora z 26 lipca 2019 r., znak: 0601-IOV-1.4103.45.2019.9 – prawomocny wyrok Sądu z 26 maja 2021 r., I SA/Lu 580/19 z aktami administracyjnymi wpłynął do organu 7 maja 2024 r.

Uwzględniając wynikające ze złożenia tych skarg okresy zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ uznał, że sporne zobowiązanie w podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 r. przedawni się z dniem 9 sierpnia 2024 r.

W ocenie Sądu, stanowisko to jest nieprawidłowe.

W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2017 r., I FPS 6/16, wyjaśniono, że jeśli w jednym postępowaniu dochodzi do określenia zobowiązania podatkowego podatnika i orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej, podstawa odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej jest pierwotna. Choć w odniesieniu do niektórych podatków, w tym podatku VAT, spółka cywilna, a nie jej wspólnicy, jest podatnikiem, to w spółce tej (inaczej niż w spółkach prawa handlowego) nie istnieje wyodrębniony majątek spółki - nie jest możliwe wydzielenie majątku niestanowiącego własności wspólników. Majątek spółki cywilnej jest faktycznie majątkiem jej wspólników, odrębnym od ich majątków osobistych. W czasie trwania spółki cywilnej egzekucja zmierzająca do zaspokojenia jej zobowiązań prowadzona jest z majątku wspólników – wspólnego i osobistego. Po ustaniu bytu tej spółki i przekształceniu współwłasności łącznej we współwłasność w częściach ułamkowych brak jest majątku możliwego do przypisania. Po rozwiązaniu spółki cywilnej odpowiedzialność byłych wspólników jako osób trzecich za jej długi podatkowe przestaje mieć charakter jedynie posiłkowy (uzupełniający odpowiedzialność podatnika, płatnika, inkasenta). Mimo, że nie traci ona charakteru odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, na byłych wspólników odpowiadających całym swoim majątkiem zostaje w takiej sytuacji przełożony de facto całkowity ciężar odpowiedzialności za zadłużenia podatkowe spółki. Odpowiedzialności byłych wspólników nie można już więc przypisać charakteru subsydiarnego.

Zdaniem NSA, w odniesieniu do wspólników (byłych wspólników) spółki cywilnej przy przeniesieniu odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki na te osoby brak jest dwufazowości postępowania, gdyż ma dojść do jednoczesnego określenia podstawy przenoszonej odpowiedzialności i określenia wielkości zobowiązania podatkowego podatnika. W związku z tym, a także w konsekwencji ich osobistej odpowiedzialności, wspólnicy (byli wspólnicy) powinni mieć realny wpływ na określenie przenoszonego na nich zobowiązania podatkowego. W sytuacji więc, gdy dochodzi do określenia w tym jednym postępowaniu podstawy odpowiedzialności wspólnika (byłego wspólnika) spółki cywilnej i przeniesienia odpowiedzialności na ten podmiot jako osobę trzecią, to w odniesieniu do osób będących wspólnikami w tym samym okresie mamy do czynienia ze współuczestnictwem materialnym.

Argumentację tę należy uzupełnić odwołując się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2009 r., P 80/08, gdzie wskazano, że w zakresie statusu cywilnoprawnego najbardziej trafne jest ujęcie spółki cywilnej jako wielostronnego, trwałego (ciągłego) stosunku prawnego, a przy tym jako jednostki organizacyjnej nieposiadającej zdolności prawnej. W ocenie TK, uznanie zdolności prawnej spółki cywilnej w sferze materialnego prawa cywilnego (uznanie jej za osobę prawną lub tzw. nieosobowy podmiot prawa) uniemożliwia art. 33, art. 331 § 1, art. 195, art. 196 w zw. z art. 863 oraz art. 860 i nast. k.c., a także art. 778 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 1550 ze zm.). Podmiotami praw i obowiązków nabywanych w związku z utworzeniem i funkcjonowaniem spółki cywilnej są łącznie wszyscy jej wspólnicy, występujący na zewnątrz jako wielopodmiotowa, zorganizowana strona stosunków prawnych nawiązywanych z osobami trzecimi, i zajmujący pozycję współuprawnionych do wspólnego majątku, objętego reżimem wspólności łącznej (bezudziałowej, do niepodzielnej ręki). Jeżeli zadeklarowany w umowie spółki wspólny cel polega na prowadzeniu we wspólnym imieniu i na wspólny rachunek działalności gospodarczej lub zawodowej, za przedsiębiorców są uznawani sami wspólnicy. TK zwrócił też uwagę, że status prawny spółki cywilnej w sferze prawa podatkowego nie jest ujmowany w sposób jednolity, a kluczowe znaczenie ma w tym zakresie pojęcie podatnika, jakim jest zgodnie z art. 7 § 1 o.p. osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca obowiązkowi podatkowemu. Powołując się na wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z 16 listopada 1998 r., I SA/Lu 837/97, TK zauważył, że zdolność prawnopodatkową spółki cywilnej określają poszczególne ustawy regulujące zasady opodatkowania w nawiązaniu do przedmiotu opodatkowania, w tym art. 15 i nast. ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 ze zm.) uznające spółkę cywilną za podatnika podatku od towarów i usług.

Uwzględniając cytowane poglądy orzecznictwa, w wyroku NSA z 16 maja 2024 r., I FSK 563/20, przyjęto, że odrębność podmiotowa spółki cywilnej od swoich wspólników na gruncie podatku VAT doznaje ograniczenia gdy dochodzi do powstania zaległości podatkowej. Zwrócono przy tym uwagę, że jak wynika z art. 115 § 1 o.p. wspólnik spółki cywilnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki. Odpowiedzialność wspólnika spółki cywilnej z tytułu nieuregulowanego przez nią podatku VAT ma zatem charakter osobisty (ponosi odpowiedzialność z całego swojego majątku, także prywatnego) solidarny (z samą spółką i wszystkimi jej wspólnikami) oraz subsydiarny (ze wskazanym wyżej zastrzeżeniem). To ostatnie pojęcie oznacza zaś, że odpowiedzialność wspólnika powstaje wraz z zaległością podatku VAT po stronie spółki cywilnej, jednakże organ egzekucyjny może wszcząć egzekucje z majątku prywatnego wspólnika spółki cywilnej dopiero wówczas, gdy egzekucja z majątku spółki cywilnej okaże się być bezskuteczna (art. 108 § 4 o.p.). Skonkludował powyższe NSA wskazując, że w zasadzie, mimo posiada przez spółkę cywilną samodzielnego statusu podatnika podatku VAT, odpowiedzialność wspólników za jej zobowiązania podatkowe jest taka sama jak za zobowiązania cywilnoprawne, z tą tylko różnicą, że organ podatkowy musi wpierw przeprowadzić bezskutecznie egzekucję z majątku spółki, nim "przejdzie" z egzekucją na prywatne majątki wspólników.

Zauważyć należy, że stosownie do art. 91 o.p., do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych, to jest przepisy działu I tytułu II księgi trzeciej tego kodeksu dotyczące zobowiązań solidarnych (art. 366-378 k.c.).

Z art. 372 k.c. wynika, iż przerwanie lub zawieszenie biegu przedawnienia w stosunku do jednego z dłużników solidarnych nie ma skutku względem współdłużników. W świetle zaś art. 373 k.c., zwolnienie z długu lub zrzeczenie się solidarności przez wierzyciela względem jednego z dłużników solidarnych nie ma skutku względem współdłużników.

Wskazuje się w doktrynie, że przepisy art. 366-378 k.c. stosuje się do zobowiązań podatkowych odpowiednio. Odpowiednie stosowanie art. 372 i art. 373 k.c. do tych zobowiązań oznacza zastosowanie wprost tych przepisów, co wynika z treści art. 70 § 4 i § 6 oraz art. 67a § 1 pkt 3 o.p. (zob. S. Babiarz, Komentarz do art. 91, [w:] S. Babiarz, B. Dauter, W. Gurba, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, A. Olesińska, J. Rudowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2024, LEX/el., nr 4).

Jest więc jasne, że co do zasady reguły określone w art. 372 i w art. 373 k.c. winno się stosować w prawie podatkowym. Należy to rozumieć tak, że wydanie decyzji o umorzeniu zaległości podatkowej w stosunku do jednego z dłużników solidarnych nie powoduje umorzenia zobowiązania w stosunku do pozostałych, a jednocześnie – co niezwykle istotne w okolicznościach rozpoznawanej sprawy – że przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia wobec jednego z solidarnych dłużników podatkowych nie może mieć skutków wobec pozostałych dłużników solidarnych (zob. J. Tarwid, Solidarna odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe, Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych – Doradztwo Podatkowe 1999, nr 4, s. 7; R. Mastalski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa, Wrocław 2016, s. 548).

Wyjątkowo, jak wskazuje się w orzecznictwie, odmiennie należy podchodzić do sytuacji prawnopodatkowej małżonków, którzy złożyli wspólnie roczne zeznanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych. Wynikająca z art. 372 k.c. reguła, która ma zastosowanie do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe na podstawie art. 91 o.p., doznaje bowiem ograniczenia w przypadku zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych małżonków wspólnie opodatkowanych (zob. przykładowo wyrok NSA z 24 listopada 2023 r., I GSK 1628/19). Jest jednak oczywiste, że powyższe wyłączenie nie dotyczy rozpoznawanej sprawy.

Podsumowując przedstawioną argumentację, wskazać trzeba, że w ocenie Sądu, każdy z byłych wspólników spółki cywilnej musi mieć zagwarantowany realny wpływ na określenie zobowiązania podatkowego tej spółki w podatku od towarów i usług. Zarazem w sposób zindywidualizowany należy rozumieć również kwestie dotyczące przerwania lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w tym podatku, to jest odrębnie w stosunku do każdego z nich. Dlatego, odpowiednie stosowanie art. 372 k.c., o jakim mowa w art. 91 O.p., winno być postrzegane w tym przypadku jako stosowanie tego przepisu bez żadnej modyfikacji. To prowadzi do wniosku, że przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego spółki cywilnej w podatku od towarów i usług wobec jednego z byłych jej wspólników, solidarnie odpowiadających za to zobowiązanie, nie ma skutków wobec pozostałych byłych wspólników.

Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślenia wymaga, że organ odwoławczy – badając, czy w sprawie tej doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, wskutek upływu terminu określonego w art. 70 § 1 O.p. – z naruszeniem art. 372 k.c. w zw. z art. 91 O.p. – w odniesieniu do obojga byłych wspólników Spółki uwzględnił okresy zawieszenia biegu tego terminu, które nie mogły mieć skutków wobec nich, z uwagi na to, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego spółki cywilnej w podatku od towarów i usług wobec jednego z byłych jej wspólników, solidarnie odpowiadających za to zobowiązanie, nie wywołuje skutków wobec drugiego z byłych wspólników. W konsekwencji przedstawione w zaskarżonej decyzji stanowisko organu w zakresie przedawnienia spornego zobowiązanie Spółki w podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 r. jest wadliwe.

W tych okolicznościach, Sąd był zobowiązany do uchylenia zaskarżonej decyzji, na podstawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organ nie wykonał prawidłowo wyrażonych w prawomocnym wyroku Sądu wydanym w sprawie I SA/Lu 580/19 wytycznych co do dalszego postępowania wraz z oceną prawną.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ, stosownie do art. 153 p.p.s.a., uwzględni ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w niniejszym wyroku. Obowiązkiem organu będzie więc ponowne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie, a przede wszystkim jednoznaczne rozstrzygnięcie kwestii przedawnienia spornego zobowiązania podatkowego za czerwiec 2013 r. Organ zobowiązany będzie więc uwzględnić, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego spółki cywilnej w podatku od towarów i usług wobec jednego z byłych jej wspólników, solidarnie odpowiadającego za to zobowiązanie, nie może mieć skutków wobec pozostałych byłych wspólników. W przypadku stwierdzenia, że doszło do przedawnienia spornego zobowiązania podatkowego organ odwoławczy będzie obowiązany uchylić w całości bądź w części decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć w tym zakresie postępowanie podatkowe. Winien przy tym pamiętać, że przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego spółki cywilnej należy odnosić indywidualnie do odpowiadających solidarnie za te zobowiązania jej byłych wspólników. Dopiero po prawidłowym rozstrzygnięciu kwestii przedawnienia omawianego zobowiązania podatkowego, możliwe będzie niewadliwe zastosowanie w sprawie przez organ przepisów prawa procesowego i materialnego.

O wynagrodzeniu pełnomocnika skarżącej ustanowionego z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 23 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 8 pkt 6 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2024 r., poz. 1948 ze zm.).

Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł, jak w sentencji.