Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 633/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono interpretację w zaskarżonej części
Powołane przepisy: article: art. 29a ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 931
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Asesor WSA Tomasz Furmanek Protokolant: Starszy Specjalista Dorota Choińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi Gminy B. na indywidualną interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 24 czerwca 2022 r. nr 0113-KDIPT1-1.4012.265.2022.3.WL w przedmiocie przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług 1) uchyla interpretację w zaskarżonej części; 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 4 kwietnia 2022 r., uzupełnionym pismami z dnia 23 maja 2022 r. i 15 czerwca 2022 r. Gmina B. (dalej jako: "strona skarżąca") zwróciła się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej jako: "DKIS") o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług.

Opisując zdarzenie przyszłe skarżąca podała, że jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Gmina złożyła wniosek o dofinansowanie projektu współfinansowanego ze źródeł unijnych pod nazwą "Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków oraz budowa wodociągu na terenie Gminy B." w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 -2020 w ramach podziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i oszczędzanie energii na operacje typu "Gospodarka wodno-ściekowa". Projekt zakłada budowę 149 przydomowych oczyszczalni ścieków (dalej: "POŚ") na terenie Gminy oraz budowę sieci wodociągowej o łącznej długości 432 m. Ponadto projekt zakłada poniesienie przez Gminę kosztów ogólnych związanych z dokumentacją projektową, nadzorem inwestorskim i inwentaryzacją geodezyjną. Gmina będzie beneficjentem otrzymanych w ramach dotacji środków publicznych, które będzie stanowiło nie więcej niż 63,63% kwoty poniesionych kosztów kwalifikowalnych projektu. W przypadku, gdy wartość kosztów projektu okaże się mniejsza, Gmina zobowiązana będzie do zwrotu tej części funduszy z dofinansowania, która przekraczać będzie 63,63% rzeczywistej wartości poniesionych przez Gminę kosztów. Tym samym, otrzymane przez Gminę dotacje pokrywają wyłącznie część kosztów przypadającą na pokrycie wydatków kwalifikowanych projektu. Pozostała część kosztów związanych z realizacją inwestycji zostanie poniesiona przez Gminę w formie wkładu własnego. Dofinansowanie, jakie otrzyma Gmina, jest dotacją kosztową do realizacji inwestycji. Innymi słowy, wysokość przedmiotowej dotacji uzależniona jest wyłącznie od przedstawionego we wniosku kosztorysu realizacji inwestycji. Ponadto, Gmina zobowiązała się do ponoszenia innych, niekwalifikowanych kosztów związanych z realizacją projektu.

W związku z realizacją projektu, Gmina zawiera z zainteresowanymi udziałem w projekcie mieszkańcami Gminy umowy o cywilnoprawnym charakterze, których celem jest uregulowanie wzajemnych praw i obowiązków. Na mocy umów, mieszkańcy wyrażają zgodę na bezpłatne użyczenie Gminie należących do nich nieruchomości oraz wykonanie na tych nieruchomościach prac budowlanych, polegających na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków. Mieszkańcy zobowiązują się również do uiszczenia opłaty w określonej wysokości. Ponadto, mieszkańcy zobowiązują się do właściwej, tj. zgodnej z przeznaczeniem i parametrami technicznymi, eksploatacji urządzeń POŚ oraz do ponoszenia wszelkich kosztów związanych z bieżącą eksploatacją POŚ. Po zakończeniu budowy, POŚ będą udostępniane mieszkańcom do korzystania, pozostaną jednak własnością Gminy przez okres co najmniej 5 lat. Do wykonania prac budowlanych, związanych z budową przydomowych oczyszczalni ścieków oraz rozbudową sieci wodociągowej, Gmina zaangażowała osoby trzecie, tj. wykonawców, od których będzie otrzymywała faktury VAT z wykazanym VAT naliczonym.

W uzupełnieniu wniosku skarżąca podała, że umowy zawarte przez Gminę z mieszkańcami nie przewidują możliwości odstąpienia przez nich od umowy, przedmiotem umów jest bezpłatne użyczenie Gminie nieruchomości należących do mieszkańców oraz wykonanie na tych nieruchomościach prac budowlanych, polegających na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków. Po wniesieniu przez mieszkańca jednorazowej opłaty, Gmina udostępnia mu POŚ do korzystania. Opłata ta ma charakter usługowy, a nie inwestycyjny. Opłata uiszczona przez mieszkańców jest tej samej wysokości. Wkład własny Gminy pokryje 49,21% koszów całkowitych związanych z realizacją projektu, natomiast środki otrzymane w ramach dofinansowania - 50,79%. Wysokość przedmiotowej dotacji uzależniona jest wyłącznie od przedstawionego we wniosku kosztorysu realizacji inwestycji. Podstawą do wyliczenia kwoty dofinansowania są faktycznie i prawidłowo poniesione koszty kwalifikowalne. Z kolei koszty kwalifikowane oznaczają koszty związane z realizacją operacji, które zostały poniesione i zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Gospodarka wodno-ściekowa" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 1182, z 2017 r. poz. 164, z 2018 r. poz. 564 i 1782, poz. 1521 z 2019 r., poz. 526 z 2020 r., poz. 285 z 2022 r.) mogą zostać objęte pomocą w ramach operacji typu "Gospodarka wodno-ściekowa. Gmina dokonała kalkulacji kosztów kwalifikowanych inwestycji biorąc pod uwagę przede wszystkim potrzeby mieszkańców w zakresie gospodarki wodno-ściekowej, zakres planowanej inwestycji, a także płynność finansową Gminy z uwagi na to, że część wydatków inwestycyjnych Gmina ponosi we własnym zakresie. Dofinansowanie nie było podstawowym czynnikiem determinującym wysokość opłat wpłacanych przez mieszkańców, a wartość dofinansowania, zdaniem wnioskodawcy nie stanowi elementu kalkulacji opłat wnoszonych przez mieszkańców. Opłaty dotyczące realizacji przedmiotowego projektu wnoszone przez mieszkańców na podstawie umów cywilnoprawnych stanowią jednorazowe opłaty za korzystanie z przydomowej oczyszczalni ścieków. Przy dokonywaniu kalkulacji opłaty wnoszonej przez mieszkańca w ramach udziału w projekcie Gmina brała pod uwagę przede wszystkim takie czynniki jak wartość usługi świadczonej przez Gminę na rzecz mieszkańca (odpłatne udostępnianie POŚ do używania) czy możliwości finansowe mieszkańców (tj. ustalenie wysokości opłaty na takim poziomie, aby z jednej strony zapewnić powszechny dostęp do ekologicznych rozwiązań w zakresie gospodarki wodno-kanalizacyjnej, a z drugiej realizować zakładane cele komercyjne). Dofinansowanie, jakie otrzyma Gmina, jest dotacją kosztową do realizacji inwestycji. Wysokość przedmiotowej dotacji uzależniona jest wyłącznie od przedstawionego we wniosku kosztorysu realizacji inwestycji. Podstawą do wyliczenia kwoty dofinansowania są faktycznie i prawidłowo poniesione koszty kwalifikowalne. Innymi słowy, wysokość dofinansowania uzależniona jest od wartości kosztów realizacji projektu, na którą składa się określona liczba wybudowanych przydomowych oczyszczalni ścieków oraz długość wybudowanego wodociągu na terenie Gminy. Tym samym, zgodnie z umową o dofinansowanie, liczba uczestników projektu nie jest bezpośrednim elementem determinującym wysokość otrzymanego dofinansowania. Wysokość otrzymanego dofinansowania jest uzależniona nie tylko od liczby zamontowanych przydomowych oczyszczalni ścieków objętych realizowanym projektem, ale również od wysokości pozostałych kosztów całkowitych związanych z realizacją projektu. Otrzymane dofinansowanie może zostać przeznaczone jedynie na czynności związane z realizacją projektu. W sytuacji, w której Gmina nie otrzymałaby dofinansowania projektu ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, rozważyłaby możliwość pozyskania dofinansowania z alternatywnych źródeł. W zależności od wyniku tych działań zostałaby podjęta ostateczna decyzja o zaniechaniu bądź realizacji inwestycji. Kwestia otrzymania dotacji nie jest jedynym czynnikiem determinującym podjęcie decyzji w zakresie realizacji inwestycji. Gmina jest zobowiązana do złożenia wniosku o płatność wraz z wymaganymi dokumentami niezbędnymi do wypłaty środków finansowych z tytułu pomocy, potwierdzającymi spełnienie warunków wypłaty pomocy w przypadku realizacji operacji w jednym etapie - po zakończeniu całości operacji. Ponadto, rozpatrując wniosek o płatność Samorząd Województwa sprawdza zgodność realizacji operacji lub jej etapu z warunkami określonymi w programie, przepisach oraz umowie. Zgodnie z umową o dofinansowanie, Gmina jest zobowiązana do zwrotu otrzymanych środków pieniężnych w przypadku ustalenia niezgodności realizacji operacji z przepisami prawa oraz umową, a w szczególności w sytuacji zaistnienia okoliczności skutkujących wypowiedzeniem umowy lub niespełnienia przez Gminę co najmniej jednego z zobowiązań określonych umową. Po zakończeniu projektu Gmina pozostanie właścicielem POŚ przez co najmniej 5 lat od dnia dokonania płatności końcowej dokonanej przez podmiot udzielający dofinansowania na wniosek Gminy złożony po zrealizowaniu Projektu. Zakresem pytania we wniosku objęta jest dotacja dotycząca całego projektu pod nazwą "Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków oraz budowa wodociągu na terenie Gminy B.". Realizowana w ramach projektu sieć wodociągowa po jej wybudowaniu pozostanie własnością Gminy.

W związku z powyższym opisem zadano pytanie, czy otrzymana dotacja przedmiotowa stanowiąca dofinansowanie projektu nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. (tj. Dz. U. 2022 r., poz. 931, dalej jako: "ustawa o VAT").

W ocenie skarżącej odpowiedź na to pytanie jest twierdząca, ponieważ element podstawy opodatkowania Vat stanowią tylko dotacje bezpośrednio wpływające na cenę dostawy towarów czy świadczenia usług. Dofinansowanie do kosztów realizacji projektu nie było bezpośrednio związane z ceną jaką Gmina zamierzała pobrać od mieszkańców za ww. usługę.

Interpretacją indywidualną z dnia 24 czerwca 2022 r. DKIS uznał stanowisko przedstawione przez skarżącą w zakresie niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT otrzymanej dotacji na realizację ww. projektu za: - nieprawidłowe w części dotyczącej budowy POŚ; - prawidłowe w części dotyczącej budowy wodociągu na terenie Gminy.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że występuje bezpośredni związek pomiędzy świadczeniem Gminy a płatnościami wnoszonymi przez mieszkańców, zatem świadczenia wykonane w zamian za otrzymane opłaty stanowią odpłatne świadczenie usług, opodatkowane podatkiem Vat, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o Vat. Podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług zwiększa się tylko o takie dotacje, które w sposób bezwzględny i bezpośredni są związane z daną dostawą towarów lub świadczeniem usług. Jeżeli jednak taki bezpośredni związek nie występuje, dofinansowanie ogólne – na pokrycie kosztów działalności – nie podlega opodatkowaniu. Przy realizacji projektu w części dotyczącej budowy POŚ występuje sytuacja, w której istnieją skonkretyzowane świadczenia w zamian za określone wynagrodzenie. Przekazane dofinansowanie części dotyczącej budowy POŚ stanowi środki otrzymane od osoby trzeciej, które ma bezpośredni wpływ na cenę świadczonych przez Gminę usług. Zatem dotacja w tej części stanowi podstawę opodatkowania w myśl art. 29a ust. 1 z uwzględnieniem art. 29a ust. 6 pkt 1 ustawy o Vat i podlega opodatkowaniu zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o Vat.

Uzasadniając kwestię braku obowiązku opodatkowania dotacji w części budowy wodociągu na terenie Gminy organ wyjaśnił, że wykonanie w ramach projektu działań, polegających na budowie wodociągu nie stanowi odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy Vat i nie podlega opodatkowaniu podatkiem Vat na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o Vat.

Gmina zaskarżyła ww. interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w części w jakiej organ uznał za nieprawidłowe stanowisko Gminy w odniesieniu do braku opodatkowania dotacji otrzymanej na realizację projektu, w części dotyczącej budowy przydomowych oczyszczalni ścieków. Skarżąca zarzuciła naruszenie następujący przepisów: I. prawa materialnego, tj. 1) art. 2a ust. 1 ustawy o Vat poprzez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na przyjęciu, że włączenie dotacji do podstawy opodatkowania ma miejsce w sytuacji, gdy dane dofinansowanie jest przeznaczone na realizację określonej inwestycji, wykorzystywanej dopiero następczo do świadczenia usług na rzecz osób trzecich, podczas gdy przepis art. 29a ust. 1 ustawy o VAT odnosi się do bezpośredniego wpływu dotacji na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika (a nie towarów lub usług nabytych na potrzeby wykonywania czynności opodatkowanych VAT), a więc do związku dotacji z wynagrodzeniem za czynność podlegającą opodatkowaniu, w tym za świadczenie usług na rzecz osób trzecich; 2) art. 29a ust. 1 ustawy o VAT poprzez niewłaściwą ocenę co do zastosowania tego przepisu, polegającą na wadliwym uznaniu, że otrzymana przez Gminę dotacja na realizację projektu w zakresie dotyczącym budowy przydomowych oczyszczalni ścieków jest dotacją mającą bezpośredni wpływ na cenę, a tym samym stanowi podstawę opodatkowania VAT; II. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 14C § 1 w zw. z art. 14b § 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej: "Ordynacja podatkowa"), poprzez dokonanie przez organ w zaskarżonej interpretacji indywidualnej nieuprawnionej modyfikacji stanu faktycznego przedstawionego przez Gminę we wniosku, co przejawia się w przyjęciu bezpodstawnych założeń, że otrzymana dotacja pozostaje w bezpośrednim związku z płatnością po stronie mieszkańców biorących udział w inwestycji, mimo, że Gmina nie zawarła takich informacji w opisie stanu faktycznego. Powyższe miało istotny wpływ na wynik sprawy z uwagi na fakt, że wadliwe założenia przyjęte przez organ stanowiły podstawę dla argumentacji, na której oparł on swoje stanowisko.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie interpretacji w zaskarżonej części i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w zaskarżonej interpretacji.

Postanowieniem z dnia 29 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 633/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - dalej p.p.s.a. zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie. Było związane z faktem, że postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2021 r. I FSK 1645/20 Naczelny Sąd Administracyjny skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów prawa unijnego: "Czy przepisy dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz.UE seria L z 2006 r. Nr 347/1, z późn. zm.), a w szczególności art. 2 ust. 1, art. 9 ust. 1 i art. 13 ust. 1 tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że gmina (organ władzy publicznej) działa w charakterze podatnika VAT realizując projekt, którego celem jest zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii, poprzez zobowiązanie się na mocy zawartej z właścicielami nieruchomości umowy cywilnoprawnej do wykonania i montażu systemów odnawialnych źródeł energii na ich nieruchomościach, oraz - po upływie określonego czasu - do przekazania własności tych systemów na rzecz właścicieli nieruchomości? 2. W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie pierwsze, czy do podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 73 tej dyrektywy należy wliczyć otrzymane przez gminę (organ władzy publicznej) dofinansowanie ze środków europejskich na realizację projektów dotyczących odnawialnych źródeł energii?". Wyrokiem z dnia 30 marca 2023 r. C-612/21 TSUE udzielił odpowiedzi na zadane pytania. Postanowieniem z dnia 17 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 633/22 Sąd podjął postępowanie w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Kontroli Sądu poddano interpretację indywidualną, której organ uznał za nieprawidłowe stanowisko skarżącej w zakresie niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT otrzymanej dotacji na realizację projektu "Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków oraz budowa wodociągu na terenie Gminy B." w części dotyczącej budowy przydomowych oczyszczalni ścieków oraz za prawidłowe stanowisko w części dotyczącej budowy wodociągu na terenie Gminy.

Organ uznał, że otrzymana dotacja na realizację projektu w części dotyczącej budowy POŚ wchodzi do podstawy opodatkowania stanowiąc zapłatę za usługę wyświadczoną przez Gminę (art. 29a ust. 1 ustawy o VAT), gdyż ta usługa jest czynnością podlegającą opodatkowaniu (na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o VAT), natomiast dotacja na realizację projektu w części dotyczącej budowy wodociągu nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Gmina zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ww. interpretację w części uznającej jej stanowisko za nieprawidłowe, zarzucając naruszenie art. 29a ust. 1 ustawy o VAT poprzez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na przyjęciu, że włączenie dotacji do podstawy opodatkowania ma miejsce w sytuacji, gdy dane dofinansowanie jest przeznaczone na realizację określonej inwestycji, wykorzystywanej dopiero następczo do świadczenia usług na rzecz osób trzecich, podczas gdy przepis art. 29a ust. 1 ustawy o VAT odnosi się do bezpośredniego wpływu dotacji na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika (a nie towarów lub usług nabytych na potrzeby wykonywania czynności opodatkowanych VAT), a więc do związku dotacji z wynagrodzeniem za czynność podlegającą opodatkowaniu, w tym za świadczenie usług na rzecz osób trzecich oraz naruszenie poprzez niewłaściwą ocenę co do zastosowania tego przepisu, polegającą na wadliwym uznaniu, że otrzymana przez Gminę dotacja na realizację projektu w zakresie dotyczącym budowy POŚ jest dotacją mającą bezpośredni wpływ na cenę, a tym samym stanowi podstawę opodatkowania VAT.

Ww. przepis stanowi, że podstawą opodatkowania (...) jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Na podstawie art. 57a p.p.s.a. sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rzecz jednak w tym, że w rozpoznanej sprawie Sąd nie może ograniczyć się do oceny, czy stanowisko organu było zgodne z prawem tylko w tym zakresie (zaliczenia dotacji do podstawy opodatkowania), lecz również musi zbadać zgodność z prawem stanowiska organu w pozostałym zakresie, dotyczącym dopuszczalności włączenia do podstawy opodatkowania także wpłat mieszkańców – mimo że w skardze zarzutu takiego nie postawiono. Wynika to z obowiązku sądu krajowego zapewnienia skuteczność prawu unijnemu, w tym przed odstąpienie – jeśli jest taka potrzeba – od regulacji prawa krajowego, w tym procesowego (por. np. wyrok TS z dnia 24 czerwca 2019 r., C-573/17 w sprawie Popławski, pkt 52-62, czy z dnia 29 lipca 2019 r. w sprawie C-556/17 w sprawie Torubarov, pkt 73 i wiele innych). Potrzebę taką Sąd stwierdził z uwagi na treść wyroku TSUE z dnia 30 marca 2023 r. C-612/21, w którym Trybunał orzekł, że "Artykuł 2 ust. 1, art. 9 ust. 1 i art. 13 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że: dostawy towarów i świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej nie stanowi dostarczenie i zainstalowanie przez gminę, za pośrednictwem przedsiębiorstwa, systemów odnawialnych źródeł energii na rzecz jej mieszkańców będących właścicielami nieruchomości, którzy wyrazili wolę wyposażenia tych nieruchomości w takie systemy, jeżeli taka działalność nie ma na celu osiągania stałego dochodu i skutkuje jedynie zapłatą przez tych mieszkańców kwot pokrywających najwyżej jedną czwartą poniesionych kosztów, a pozostała część jest finansowana ze środków publicznych". Jednocześnie TSUE stwierdził, że wobec tej odpowiedzi, udzielonej na pytanie pierwsze, nie ma potrzeby udzielania odpowiedzi na pytanie drugie (czy do podstawy opodatkowania należy zaliczyć dotację). Wynika z tego, że inwestycja taka, jak w zaskarżonej interpretacji (dostarczenie i zainstalowanie przez gminę, za pośrednictwem przedsiębiorstwa przydomowych oczyszczalni ścieków na rzecz jej mieszkańców będących właścicielami nieruchomości, którzy wyrazili wolę wyposażenia tych nieruchomości w takie systemy), z uwagi na brak elementu zysku po stronie Gminy, nie jest odpłatnym świadczeniem usług podlegającym opodatkowaniu VAT (pkt 35-40 wyroku w sprawie C-612/21). Skoro nie mamy tu do czynienia z odpłatnym świadczeniem usług, nie powstaje problem oceny, co jest podstawą opodatkowania z tego tytułu. Nie będzie nią więc ani dotacja, ani wpłaty mieszkańców.

Nie ulega wątpliwości, że ww. rozstrzygnięcie TSUE dotyczy wykładni zastosowanych również w niniejszej sprawie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług i związanej z tym kwestii podstawy opodatkowania, stanowiącej istotę sporu pomiędzy skarżącą gminą a organem. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że rozpoznawana przed TSUE sprawa dotyczy odnawialnych źródeł energii, a zaskarżona interpretacja dotyczy POŚ.

W niniejszej sprawie spór pomiędzy skarżącą gminą a organem dotyczy kwestii prawidłowości określenia podstawy opodatkowania, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, dla usług-inwestycji w zakresie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków, wykonywanych przez gminę na rzecz mieszkańców, w sytuacji gdy koszty realizacji tej inwestycji, oprócz środków własnych gminy, pokrywane są także poprzez dofinansowanie pochodzące ze środków europejskich. Jednocześnie, w związku z realizacją projektu, gmina zawiera z mieszkańcami zainteresowanymi udziałem w projekcie umowy cywilnoprawne, na mocy których wyrażają oni zgodę na bezpłatne użyczenie gminie należących do nich nieruchomości oraz wykonanie na tych nieruchomościach prac budowlanych, polegających na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków. Mieszkańcy zobowiązują się również do uiszczenia jednorazowej opłaty w tej samej, określonej wysokości, po wniesieniu której gmina udostępnia mieszkańcowi przydomową oczyszczalnię ścieków do korzystania, a która pozostaje własnością jednostki przez okres co najmniej 5 lat.

Mając na względzie ww. rozstrzygnięcie TSUE i zasadę pierwszeństwa prawa unijnego, zgodnie z którą prawo krajowe może być stosowane jedynie w zakresie, w jakim nie jest sprzeczne z normami unijnymi, a krajowe organy i sądy mają obowiązek uwzględniania dorobku orzecznictwa TSUE, Sąd uchylił interpretację jako wydaną z naruszeniem prawa materialnego (art. 29a w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT), które miało wpływ wynik sprawy (art. 146 § 1 zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). Wydając interpretację ponownie organ jest związany oceną prawną przedstawioną w niniejszym wyroku (art. 153 p.p.s.a.). Na wniosek strony skarżącej Sąd zasądził na jej rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości obejmującej wpis, opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz koszty zastępstwa procesowego (art. 200, art. 205 § 2 i 4, art. 209 p.p.s.a.).

db