Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SAB/Gl 206/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
658
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 października 2023 r. sprawy ze skargi Miasta G. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie nieprzekazania dotacji na realizację zadań zleconych postanawia: odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 28 sierpnia 2022 r. Miasto G. złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego polegającą na nieprzekazaniu dotacji na realizację zadań zleconych z zakresu administracji rządowej za okres od 1 kwietnia do 30 czerwca 2022 r.

W skardze zarzucono Wojewodzie Śląskiemu naruszenie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (obecnie: tj. Dz.U. z 2022r. poz. 2267; dalej: ustawa o dochodach) poprzez nieprzekazanie dotacji w wysokości zapewniającej realizację zadania zleconego z zakresu administracji rządowej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: p.p.s.a.) wskazując na brak właściwości w tej sprawie sądu administracyjnego. W jego ocenie rozstrzygnięcie spornego w sprawie zagadnienia winna mieć miejsce na drodze postępowania cywilnego, z uwagi na regulację art. 49 ust. 1 ustawy o dochodach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 6 grudnia 2022 r. sygn. akt III SAB/Gl 499/22 odrzucił skargę Miasta G.. Uznał, że skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, gdyż przedmiot skargi nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

W uzasadnieniu Sąd I instancji podkreślił, że przedmiot skargi do sądu administracyjnego jest ściśle określony przepisami prawa. Sąd administracyjny kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 7 p.p.s.a. Sąd administracyjny jest również właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność (przewlekłość postępowania) organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym dla załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.).

Mając na uwadze przedmiot zaskarżenia tj. bezczynność w przekazaniu dotacji w wysokości zapewniającej realizację zadania zleconego z zakresu administracji rządowej Sąd I instancji wskazał, że podstawę realizacji zadań z zakresu administracji rządowej zlecanych jednostkom samorządu terytorialnego stanowi art. 166 Konstytucji RP, zgodnie z którym, jeżeli wynika to z uzasadnionych potrzeb państwa, ustawa może zlecić jednostkom samorządu terytorialnego zadania z zakresu administracji rządowej. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie: tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 559) ustawy mogą nakładać na gminę obowiązek wykonywania zadań zleconych z zakresu administracji rządowej.

Z kolei z art. 49 ust. 1 ustawy o dochodach wynika, że jednostka samorządu terytorialnego wykonująca zadania zlecone z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami otrzymuje z budżetu państwa dotacje celowe w wysokości zapewniającej realizację tych zadań. Kwoty dotacji celowych, o których mowa w ust. 1, ustala się zgodnie z zasadami przyjętymi w budżecie państwa do określania wydatków podobnego rodzaju (art. 49 ust. 3 ustawy o dochodach). Zgodnie z art. 49 ust. 4 tej ustawy ww. dotacje celowe są przekazywane przez wojewodów, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej, na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Powinny być przekazywane w sposób umożliwiający pełne i terminowe wykonanie zlecanych zadań (art. 49 ust. 5 ustawy o dochodach). Natomiast w przypadku niedotrzymania warunku określonego w ust. 5, jednostce samorządu terytorialnego przysługuje prawo dochodzenia należnego świadczenia wraz z odsetkami w wysokości ustalonej jak dla zaległości podatkowych w postępowaniu sądowym (art. 49 ust. 6 ustawy o dochodach).

Niezbędne jest zatem wyjaśnienie przed jakim sądem, powszechnym czy administracyjnym jednostka samorządu terytorialnego może dochodzić należnego świadczenia i czym świadczeniem jest sama dotacja, jej wysokość, czy też szkoda wynikła z nieprzekazania dotacji we właściwej wysokości lub we właściwym terminie. Powołując się na orzecznictwo sądowe oraz art. 177 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w powiązaniu z art. 49 ust. 6 ustawy o dochodach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że skoro w tym ostatnim przepisie mowa jest o postępowaniu sądowym bez wyraźnego jednoznacznego odesłania do postępowania przed sądem administracyjnym, a jednocześnie z dokonanych rozważań wynika cywilnoprawny charakter świadczenia należnego jednostce samorządu terytorialnego z tytułu przekazania dotacji celowej w nieprawidłowej wysokości lub z opóźnieniem, to skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna. Wobec tego Sąd I instancji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i art. 58 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę.

W skardze kasacyjnej Miasto G. zaskarżyło powyższe postanowienie w całości wnosząc o:

1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz rozpoznanie skargi zgodnie z art. 188 p.p.s.a. i:

a) zobowiązanie Wojewody Śląskiego do przekazania dotacji celowych na realizację zadań zleconych w następujących brakujących kwotach:

- 291.163,43 zł na wynagrodzenia pracowników realizujących zadania zlecone z zakresu administracji rządowej - Finansowanie, nadzór i kontrola realizacji zadań z zakresu administracji rządowej - dowody osobiste, ewidencja ludności, rejestracja zdarzeń stanu cywilnego, udostępnianie danych osobowych,

- 30.582,20 zł na wynagrodzenia pracowników realizujących zadania zlecone z zakresu - Finansowanie, nadzór i kontrola realizacji zadań z zakresu administracji rządowej związanych z obsługą obywateli i z wydawaniem zezwoleń - dla gminy,

- 781.125,02 zł na wynagrodzenia pracowników realizujących zadania zlecone z zakresu - Finansowanie, nadzór i kontrola realizacji zadań z zakresu administracji rządowej związanych z obsługą obywateli i z wydawaniem zezwoleń – dla powiatu;

- 249.812,29 zł na wynagrodzenia pracowników realizujących zadania zlecone z zakresu - Zarządzanie i gospodarowanie mieniem Skarbu Państwa przez jednostki samorządu terytorialnego;

- 32.385,45 zł na wynagrodzenia pracowników realizujących zadania zlecone z zakresu - Zaspokajanie roszczeń byłych właścicieli mienia przejętego przez Skarb Państwa i JST;

- 22.957,12 zł na wynagrodzenia pracowników realizujących zadania zlecone z zakresu - Nieodpłatna pomoc prawna, nieodpłatne poradnictwo obywatelskie oraz edukacja prawna,

- 3.728,12 zł na wynagrodzenia pracowników realizujących zadania zlecone z zakresu - Pomoc dla repatriantów,

- 23.196,32 zł na wynagrodzenia pracowników realizujących zadania zlecone z zakresu - Karta Dużej Rodziny,

- 1.066.463,05 zł na poniesione wydatki pośrednie, na które składa się część wydatków rzeczowych na funkcjonowanie Urzędu Miejskiego w G. (energia, woda, odprowadzanie ścieków, sprzątanie, ochrona) oraz część wydatków osobowych na wynagrodzenia pracowników obsługujących Urząd (biuro obsługi interesanta, kadry i płace, księgowość, informatyka, wydział organizacyjny i wydział finansowy) oraz kierownictwa Miasta.

- w terminie nie dłuższym niż 14 dni.

2. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w powyższym zakresie.

Skarżące Miasto wniosło także o zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Zaskarżonemu postanowieniu Miasto G. zarzuciło:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 8 w związku z pkt 4 p.p.s.a. poprzez ich błędne zastosowanie i odrzucenie skargi w sytuacji, gdy dotyczyła ona bezczynności Wojewody Śląskiego w zakresie niewykonania czynności przekazania dotacji, a więc czynności "innej niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawidłowo zakwalifikował czynność, której w terminie nie wykonał Wojewoda Śląski, nie odrzuciłby skargi z powodu braku właściwości sądu administracyjnego, ale rozpoznałby sprawę merytorycznie;

2. art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 49 ust. 6 w związku z ust. 5 ustawy o dochodach poprzez ich błędną wykładnię, zgodnie z którą w przypadku nieprzekazania jednostce samorządu terytorialnego w terminie dotacji na realizację zadania zleconego z zakresu administracji rządowej, jednostce tej przysługuje wyłącznie droga sądowa przed sądem powszechnym. Naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawidłowo zinterpretował te przepisy, doszedłby do wniosku, że w przypadku nieprzekazania dotacji możliwe jest zarówno powództwo do sądu powszechnego, jak i skarga na bezczynność organu, który dotacji miał udzielić.

II. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 49 ust. 1, 5 i 6 ustawy o dochodach w związku z art. 126 ustawy o finansach publicznych poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że stanowią one jedynie podstawę do formułowania roszczenia o charakterze cywilnoprawnym, a nie rodzą administracyjnoprawnego obowiązku terminowego przekazania dotacji, którego niewykonanie może być przedmiotem skargi na bezczynności organu.

Argumentację na poparcie podniesionych zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W piśmie z dnia 8 maja 2023 r. Miasto G. przedstawiło dodatkowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych. Nadto wskazało, że wobec tego, że postępowania cywilne i sądowoadministracyjne prowadzą do różnych rozstrzygnięć, nie ma między nimi konkurencji, ani kolizji. Oznacza to, że możliwość wszczęcia sprawy o zapłatę przed sądem powszechnym nie oznacza niedopuszczalności orzekania przez sąd administracyjny o bezczynności organu niewykonującego czynności materialno-technicznej. Wniosek taki w ocenie Miasta G. jest tym bardziej uzasadniony, że jedynie tryb administracyjny jest możliwy do uruchomienia przed wykonaniem zadania zleconego i jedynie ten tryb (przy założeniu, że organ wykona wyrok sądu) pozwala jednostce samorządu terytorialnego na pozyskanie środków przed realizacją zadania, a więc nie powoduje konieczności uprzedniego sfinansowania tego zadania ze środków własnych. W postępowaniu cywilnym brak jest bowiem przepisów, które dawałyby sądowi powszechnemu możliwość zasądzenia kwoty dotacji, która następnie miałaby zostać rozliczona przez jednostkę samorządu terytorialnego będącą powodem w sprawie.

W piśmie z dnia 17 maja 2023 r. Wojewoda Śląski podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej postanowieniem z dnia 19 maja 2023 r., sygn. akt I GSK/Gl 406/23, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 poz.2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. zakres kontroli obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Na wstępie należy wskazać, że niniejsza sprawa była przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyniku złożonej przez Miasto G. skargi kasacyjnej postanowieniem z 19 maja 2023 r., sygn. akt I GSK 406/23, uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 6 grudnia 2022 r., sygn. akt III SAB/Gl 499/22.

Uchylenie zaskarżonego postanowienia przez NSA i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania skutkuje powrotem do sytuacji, która istniała przed wydaniem wyroku przez sąd pierwszej instancji. Jednocześnie, stosownie o treści art.190 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podkreślić przy tym należy, że rozpatrując ponownie sprawę wojewódzki sąd administracyjny związany jest nie tylko wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny, ale również wyrażonymi w orzeczeniu tego sądu ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania.

Związanie sądu administracyjnego pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, nawet wówczas, gdy nie podziela wyrażonych w tym wyroku ocen (wyrok NSA z dnia 24 listopada 2022 r., I FSK 1346/22).

W przywołanym wcześniej wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zaskarżonym postanowieniem odrzucając skargę na bezczynność na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. z tego powodu, że przedmiot skargi nie należy do właściwości sądu administracyjnego dokonał błędnej wykładni i zastosowania przepisów art. 49 ustawy o dochodach, regulujących wysokość i przekazywanie dotacji na zadania zlecone z zakresu administracji rządowej oraz art. 129 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Tymczasem art. 49 ust. 5 i ust. 6 ustawy o dochodach ma zastosowanie w wypadkach przekazania dotacji w niepełnej wysokości lub z uchybieniem terminu ustawowego a także w razie przekazania ustalonych w budżecie dotacji niezapewniającej właściwej realizacji zadań. Zgodnie bowiem z art. 49 ust. 1, 5 i 6 ustawy o dochodach j.s.t. otrzymują dotacje celowe z budżetu państwa w wysokości zapewniającej realizację zadań zleconych. W przypadkach, gdy kwota dotacji nie zapewnia pełnej i terminowej realizacji zadania, jednostce samorządu terytorialnego przysługuje prawo dochodzenia należnego świadczenia wraz z odsetkami w wysokości ustalonej jak dla zaległości podatkowych. Jednostka samorządu terytorialnego wykonująca zadania zlecone z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami otrzymuje z budżetu państwa dotacje celowe w wysokości zapewniającej realizację tych zadań. Kwoty dotacji celowych ustala się zgodnie z zasadami przyjętymi w budżecie państwa do określania wydatków podobnego rodzaju. Dotacje celowe są przekazywane przez wojewodów (...). Dotacje celowe powinny być przekazywane w sposób umożliwiający pełne i terminowe wykonanie zlecanych zadań. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego z przepisów tych wynika, że przekazanie dotacji celowej przez wojewodę nie wymaga decyzji lub zawarcia umowy, jest to czynność materialnotechniczna. Inaczej, jest to pierwszy etap postępowania przekazania dotacji na zadania zlecone z zakresu administracji rządowej oparty o konstrukcje administracyjnoprawne. Przekazując dotację na realizację określonych zadań wynikających z przepisów odrębnych, organ dotacyjny musi najpierw określić (ustalić) kwotę przekazywanej dotacji stosując określoną metodę jej określenia (ustalenia) według zasad przyjętych w budżecie państwa do określenia wydatków podobnego rodzaju. Skoro finansowane zadania stanowią zadania z zakresu zadań administracji rządowe, to organ dotacyjny (dysponent części budżetowej – art. 2 pkt 8 ustawy o finansach publicznych) ma uprawnienie i obowiązek wyceny konkretnego zadania. Wycena ta musi uwzględniać zasadę, że wydatki publiczne powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad: uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów; optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów. Dopiero po określeniu (ustaleniu) kwoty dotacji następuje jej przekazanie przez wojewodę jednostce samorządu terytorialnego, jednostka samorządu terytorialnego otrzymuje z budżetu państwa dotację celową w wysokości zapewniającej realizację zadania. Artykuł 49 ust. 6 ustawy o dochodach jest przepisem prawa materialnego kształtującym sytuację prawną jednostki samorządu terytorialnego po zakończeniu pierwszego etapu postępowania: przekazania dotacji na zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Prawo dochodzenia należnego świadczenia wraz z odsetkami przysługuje, kiedy do wykonania zleconych jednostce samorządu terytorialnego zadań nie wystarczyły środki jej przekazane z budżetu państwa. Na podstawie tego przepisu jednostka samorządu terytorialnego może żądać różnicy pomiędzy kwotą, jaka rzeczywiście była potrzebna dla pełnego ich wykonania, a wysokością przekazanej dotacji. Przepis ten stanowi samodzielną podstawę roszczenia o zapłatę kwoty rzeczywiście potrzebnej do pełnego wykonania zadań zleconych. Ma on zastosowanie w wypadkach: przekazania przyznanej dotacji w niepełnej wysokości, tj. mniejszej niż prawidłowo obliczona przez organ dotacyjny; przekazania przyznanej dotacji z uchybieniem terminu ustawowego; przekazania dotacji w wysokości niezapewniającej właściwej realizacji zadań.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że roszczenie przyznane jednostce samorządu terytorialnego nie ma charakteru odszkodowawczego, nie jest zatem konieczne wykazanie bezprawności działania dysponenta dotacji lub powstania szkody po stronie jednostki samorządu terytorialnego.

Oznacza to więc, że z art. 49 ust. 5 ustawy o dochodach wynika zakres kontroli sądowej wysokości przyznanej dotacji i to sprawowanej przez sądy powszechne, która przysługuje – jak już podkreślono - tylko co do tego, czy wysokość przekazanej dotacji celowej wystarcza na pełne i terminowe wykonanie zleconych zadań. Art. 49 ust. 6 ustawy o dochodach stanowi zaś, że jednostce samorządu terytorialnego przysługuje prawo dochodzenia należnego świadczenia wraz z odsetkami w wysokości ustalonej jak dla zaległości podatkowych, w postępowaniu sądowym. Powyższe oznacza więc również, że spod kontroli sądowej wymyka się wysokość kwot przeznaczonych w budżecie państwa na dotacje celowe oraz przyjęte w tym budżecie zasady określania wydatków podobnego rodzaju (art. 49 ust. 3 ustawy o dochodach i art. 129 ustawy o finansach publicznych) – tak np. wyrok SN z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt V CSK 144/17, Lex nr 2475062.). Według Naczelnego Sądu Administracyjnego gwarancję ochrony interesów finansowych gmin realizujących zadania zlecone z zakresu administracji rządowej stanowi przyznane jednostce samorządu terytorialnego w art. 49 ust. 6 ustawy o dochodach prawo dochodzenia należnego świadczenia wraz z odsetkami. W sytuacji bowiem, gdy dla wykonania zleconych tej jednostce zadań, przekazane jej z budżetu państwa środki są niewystarczające, może ona na podstawie tego przepisu skutecznie żądać różnicy pomiędzy kwotą, jaka rzeczywiście była potrzebna dla pełnego ich wykonania, a wysokością przekazanej dotacji. Przepis ten stanowi przy tym samodzielną podstawę roszczenia o zapłatę kwoty rzeczywiście potrzebnej do pełnego wykonania zadań zleconych. Sąd zaznaczył przy tym, że ma on zastosowanie zarówno w wypadkach przekazania przyznanej dotacji w niepełnej wysokości lub z uchybieniem terminu ustawowego, jak i przekazania ustalonych w budżecie dotacji w wysokości niezapewniającej właściwej realizacji zadań (por. wyrok SN z 28 marca 2019 r., sygn. akt I CSK 94/18, Lex nr 2652348).

Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że przepis art. 49 ust. 6 ustawy o dochodach nie dotyczy sytuacji, w której nie przekazano w ogóle ustalonej w budżecie dotacji na zapewnienie właściwej realizacji zadań zleconych a taka sytuacja zachodzi w sprawie objętej skargą do Sądu I instancji na bezczynność Wojewody Śląskiego. Pismo dysponenta części budżetowej odmawiające przekazania dotacji celowych na realizację zadań z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone odrębnymi ustawami jednostkom samorządu terytorialnego, jest aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnienia wynikającego z przepisu prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jest zewnętrznym działaniem władczym o charakterze publicznoprawnym skierowanym do indywidualnego adresata dotyczącym uprawnienia określonego w prawie powszechnie obowiązującym (otrzymanie z budżetu państwa dotacji celowej w wysokości zapewniającej realizację zadania zleconego z zakresu administracji rządowej; zadania zleconego ustawą), podlegającym kontroli sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (...).

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.

Wymaga podkreślenia, że Naczelny Sąd Administracyjny w wymienionym postanowieniu stwierdził, że odrzucenie skargi Miasta G. na bezczynność Wojewody Śląskiego wyłącznie ze względu na brak kognicji sądu administracyjnego do rozpoznania tejże skargi było wadliwym działaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Ponownie rozpoznając przedmiotową skargę Sąd I instancji ma uwzględnić ocenę prawną zawartą w tym orzeczeniu i przeprowadzić ponowną ocenę zasadności wniesionej skargi na bezczynność, również w aspekcie jej ewentualnej niedopuszczalności z innych przyczyn (niż brak kognicji), czego na obecnym etapie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny nie przesądził.

Przystępując do kontroli niniejszej sprawy, mając na względzie wskazanie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdzić należy, że skoro zaskarżona w ocenianej sprawie czynność dysponenta części budżetowej odmawiająca przekazania dotacji celowych na realizację zadań z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone odrębnymi ustawami jednostkom samorządu terytorialnego, jest aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnienia wynikającego z przepisu prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., to termin do wniesienia na nią skargi określony został w art. 53 § 2 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu "jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może jednak uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę."

Określony w wymienionym przepisie 30-dniowy termin do wniesienia skargi rozpoczął się w dniu, w którym Miasto G. dowiedziało się o czynności nieprzekazania dotacji na realizację zadań zleconych z zakresu administracji rządowej W sprawie do dnia 30 czerwca 2022 r. Miasto G. otrzymało od Wojewody Śląskiego przelewami dotacje celowe na realizację zadań zleconych za okres 1 kwietnia 2022 r. do 30 czerwca 2022 r. łącznie na kwotę 648 265,00 zł. Koszt realizacji zadań za kwiecień-czerwiec 2022 r. wyniósł 4 363 673,66 zł, w tym 2 501 413,00 zł ze środków własnych. Podnieść tutaj należy, że art. 53 § 2 p.p.s.a. wiąże rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia skargi z uzyskaniem wiedzy o podjęciu kwestionowanej czynności, a nie z uzyskaniem wiedzy, że czynność ta mogła zostać podjęta z naruszeniem przepisów prawa (por. postanowienie NSA z 7 maja 2019 r., sygn. akt I GZ 120/19).

Z uwagi na powyższe przyjąć należało, iż termin do wniesienia przedmiotowej skargi upłynął z dniem 30 lipca 2022 r.

Tymczasem skargę na opisaną czynność Miasto G. wniosło dopiero 4 października 2022 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie zaistniał wyjątek, o którym mowa w zdaniu drugim art. 53 § 2 p.p.s.a., a mianowicie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżących. Skarżący nie wykazał, dlaczego nie zaskarżył czynności ustalenia lub przekazania dotacji, kiedy dowiedział się o jej wysokości oraz nie wskazał na obiektywne przeszkody uniemożliwiające zaskarżenie czynności w terminie. Za takowe w ocenie Sądu nie można uznać podjęcie trybu ponaglenia na niezałatwienie sprawy administracyjnej w terminie, przewidzianego w art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego z uwagi na to, że sprawa nieprzekazaniu dotacji na realizację zadań zleconych z zakresu administracji rządowej nie jest sprawą co do której stosuje się przepisy procedury administracyjnej.

Skoro przedmiotowa skarga została wniesiona po upływie terminu określonego we wskazanym przepisie, sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowił tę skargę odrzucić.