Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 286/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 2 pkt 6 lit. c, par. 1, par. 5
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 17 ust. 2-5
journal: Dz.U. 2022 poz 1657
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Leszek Kleczkowski asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 maja 2023 r. sprawy ze skargi G. Z. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia 4 stycznia 2023 r. nr NEP.906.35.2.9.2022 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] kwietnia 2022 r. do Wojewody Kujawsko-Pomorskiego wpłynął wniosek Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. z dnia [...] kwietnia 2022 r. o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec G. Z. (Skarżący), opiekuna prawnego małoletniego W. Z., ur. [...].06.2017 r., w celu wyegzekwowania obowiązku niepieniężnego, polegającego na poddaniu dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Jednocześnie wskazano jako środek egzekucyjny grzywnę w celu przymuszenia. Do ww. wniosku Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. dołączył tytuł wykonawczy nr [...]

z dnia [...] kwietnia 2022 r.

W toku postępowania egzekucyjnego Wojewoda Kujawsko-Pomorski postanowieniem z dnia [...] maja 2022 r. nałożył na zobowiązanego grzywnę celem przymuszenia i wezwał do wykonania obowiązku określonego w ww. tytule wykonawczym.

W dniu [...] czerwca 2022 r. Skarżący złożył zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący zarzucił określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r.

o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U z 2021 r., poz. 2069 ze zm., t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1657 ze zm.) dalej: "u.z.z.z.", poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku stawienia się na badania kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym. Na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479), dalej: "u.p.e.a.", Skarżący zarzucił brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak wykluczenia przeciwskazań do szczepienia, wierzyciel nie wskazał jakie konkretne działania ma podjąć zobowiązany, podczas gdy obowiązkiem organu jest takie określenie obowiązku, aby zobowiązany nie miał żadnych wątpliwości, co do treści obowiązku i tego w jaki sposób powinien ten obowiązek spełnić, nadto nie została w sposób prawidłowy podana podstawa prawna obowiązku. Skarżący zarzucił również organowi egzekucyjnemu naruszenie art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji, podczas gdy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy. Zdaniem Skarżącego, wierzyciel w podstawie prawnej obowiązku zbyt ogólnie wskazał na art. 17 u.z.z.z., ponadto błędnie wskazał podstawę prawną prowadzenia egzekucji administracyjnej. W związku z powyższym, Skarżący wniósł

o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w M. uznał zgłoszone przez Skarżącego zarzuty w związku

z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r., za niezasadne.

W wyniku wniesionego przez Skarżącego zażalenia Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] października 2022 r. uchylił

w całości zaskarżone postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. z dnia [...] czerwca 2022 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji zwrócił uwagę m.in. na konieczność identyfikowania wniesionych przez Stronę zarzutów zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. oraz wskazał, że rozpatrując sprawę ponownie wierzyciel winien procedować i podejmować stosowne rozstrzygnięcia, znajdując oparcie w przepisach prawa.

Po ponownym rozpatrzeniu zarzutów wniesionych przez Skarżącego w piśmie

z dnia [...] czerwca 2022 r. postanowieniem z dnia [...] października 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. oddalił zarzuty określone w punktach

1 i 2 ww. pisma Skarżącego (tj. określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa oraz brak wymagalności obowiązku) oraz stwierdził niedopuszczalność zarzutów określonych w punkcie 3 a) i b) pisma z [...] czerwca 2022 r.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Skarżący złożył zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 124 § 2 w zw. z art. 7, art. 8 § 1

i art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000), dalej: "k.p.a.", art. 33 § 2 pkt 2c, art. 7 § 3 u.p.e.a.

W związku z powyższym, Skarżący wniósł o uwzględnienie zarzutów w całości.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2023 r. Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W odpowiedzi na zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 2 lit. c u.p.e.a. poprzez określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisów prawa, organ II instancji wskazał, że podstawą prawną do nałożenia obowiązku szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym jest art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z., który zobowiązuje osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym na zasadach określonych w ustawie, przy czym zgodnie z art. 5 ust. 2 u.z.z.z., w odniesieniu do osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych (m.in. dziecka) odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ponosi osoba sprawująca nad tą osobą prawną pieczę, albo jej opiekun faktyczny (zwykle są to rodzice). Przepisy określające obowiązek poddawania dzieci szczepieniom ochronnym ustanawiają więc prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. Z kolei rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j. Dz. U. 2022 poz. 2172), zwane dalej: rozporządzeniem w sprawie szczepień, konkretyzuje obowiązek szczepień ochronnych poprzez uszczegółowienie jego zakresu podmiotowego i przedmiotowego, a więc kręgu podmiotów zobowiązanych do poddania się temu obowiązkowi oraz katalog chorób, przeciwko którym stosowane są szczepienia. Lekarskie badanie kwalifikacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 2 u.z.z.z., jest integralnym elementem przeprowadzania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Badanie to jest niezbędnym elementem szczepienia ochronnego, bez którego nie może ono zostać przeprowadzone. Ma ono na celu ustalenie czy stan zdrowia osoby pozwala na jej zaszczepienie. Tym samym egzekwowanie obowiązku szczepień obejmuje także egzekwowanie nierozerwalnie związanego ze szczepieniem obowiązku poddania dziecka lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu.

Mając powyższe na uwadze organ nie zgodził się ze stwierdzeniem Skarżącego, że "wierzyciel pominął obowiązek stawienia się na badanie kwalifikacyjne", tym bardziej, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w M. wskazał w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...].04.2022 r., jako treść obowiązku "stawienie się z małoletnim W. Z. ur. [...].06.2017 r. w SPZOZ M. (...) albo u innego świadczeniodawcy (...) celem zapoznania się z ustalonym przez lekarza indywidualnym tokiem obowiązkowych szczepień ochronnych dziecka (...) i poddania dziecka zaległym szczepieniom ochronnym (...). Wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego będzie poprzedzonym lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania szczepienia ochronnego." Biorąc pod uwagę powyższe, zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisów prawa organ odwoławczy uznał za bezzasadny.

Odnosząc się do zarzutu braku wymagalności obowiązku poddania dziecka W. Z. z uwagi na "długotrwałe odroczenie", Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że organ II instancji ocenia istnienie przesłanek do uznania zarzutów Strony według stanu faktycznego istniejącego na moment wniesienia zarzutów przez Zobowiązanego, tj. [...].06.2022 r. Z kolei czasowe odroczenia od szczepień, znajdujące się w aktach sprawy zostały wystawione w dniu [...].08.2022 r. Inspektor Sanitarny stwierdził zatem, że nie jest organem właściwym do oceny słuszności niniejszego zaświadczenia. To organ I instancji jako wierzyciel obowiązku, winien rzetelnie zbadać stan faktyczny

i podstawy odroczenia od szczepień u dziecka W. Z. oraz podjąć decyzję o skierowaniu lub zaniechaniu skierowania wniosku do Wojewody Kujawsko-Pomorskiego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego G. Z.. Ponadto, w momencie wydania niniejszego postanowienia przez organ II instancji, minął okres obowiązywania wskazanych wyżej "odroczeń" (31.12.2022 r.). Dodatkowo, z uwagi na inne okoliczności, Wojewoda Kujawsko-Pomorski postanowieniem z dnia [...].06.2022 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec G. Z.. [...], mając na względzie interes strony, Inspektor Sanitarny wskazał Skarżącemu jakie przesłanki winny zostać wypełnione przez zaświadczenie o odroczeniu szczepień, aby ono mogło stanowić podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organ podkreślił, że zgodnie

z Rejestrem Podmiotów Leczniczych Wykonujących Działalność Leczniczą,

w komórkach organizacyjnych podmiotu leczniczego M. Sp. z o.o., ul. [...], [...] B. (brak kodu świadczeniodawcy NFZ), brak jest Punktu Szczepień lub Poradni Szczepień. Zdaniem organu, dr n. med. M. W. nie miał zatem podstaw do wystawienia zaświadczenia

o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym i skierowania dziecka do poradni specjalistycznej (porada specjalistyczna udzielona tego samego dnia przez tego samego lekarza), albowiem naruszył tym samym przepis określający obowiązki lekarza dotyczące prowadzenia stosownej dokumentacji medycznej – M. Sp. z o.o. nie przechowuje bowiem m.in. karty uodpornienia dziecka W. Z.. Dodatkowo organ podkreślił, że wyżej wskazany lekarz, w ramach udzielanych świadczeń wystawia liczne odroczenia od szczepień o tożsamej lub zbliżonej treści, co może znacznie wpływać na ocenę wiarygodności istnienia rzeczywistych przeciwwskazań do szczepień.

W kwestii wątpliwości Skarżącego odnoszących się do prawidłowości badania kwalifikacyjnego przeprowadzonego w dniu [...].07.2022 r. oraz faktu niewystawienia przez lekarza zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym, organ podkreślił, że matka dziecka w dniu [...].07.2022 r. stawiła się z dzieckiem W. Z. w SPZOZ w M., ul. [...], 88-300 M. (kod świadczeniodawcy: [...]). Po przeprowadzonym badaniu podmiotowym

i przedmiotowym, dziecko zostało zakwalifikowane do szczepień. Pomimo tego, matka dziecka nie wyraziła zgody na wykonanie szczepień ochronnych z uwagi na wątpliwości dotyczące bezpieczeństwa szczepienia (np. reakcja uczuleniowa). W ocenie organu,

w niniejszej sprawie nie można więc kwestionować faktu przeprowadzenia przez lekarza badania kwalifikacyjnego. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny

w B. wskazał, że z materiału dowodowego w sprawie nie wynika, aby w toku badania kwalifikacyjnego w dniu [...].07.2022 r. Stronie zostało wydane zaświadczenie

o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym. Organ podkreślił jednak, że do szczepienia dziecka W. Z. w dniu [...].07.2022 r. nie doszło wyłącznie z uwagi na fakt, iż matka dziecka bezwzględnie odmówiła poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom z uwagi na niewykluczenie przez lekarza "przeciwwskazań do szczepień" w zakresie, w jakim żądała Strona. Zatem to nie kwestia niewydania Stronie zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym wpłynęła na niezaszczepienie dziecka. Potwierdzają to jednoznacznie zapisy w dokumentacji medycznej, które wskazują na stwierdzenie przez lekarza braku przeciwwskazań do zaszczepienia dziecka W. Z..

W ocenie Inspektor Sanitarny, działania rodziców W. Z. bezsprzecznie miały na celu uniemożliwienie przeprowadzenia szczepień ochronnych u dziecka. Istnieją więc podstawy do uznania, że takie postępowanie nosi charakter jedynie pozornego deklarowania chęci poddania dziecka szczepieniom ochronnym i winno być bezsprzecznie uznane za uchylanie się od dopełnienia obowiązku poddania dziecka szczepieniom. Biorąc powyższe pod uwagę, organ II instancji podkreślił, że brak jest przesłanek dla ewentualnego stwierdzenia, że Strona wykonała obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym W. Z., a tym samym uznania, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w M. naruszył art. 7 § 3 u.p.e.a. Obowiązek nadal istnieje, a ewentualne nieprawidłowe (wyłącznie według Skarżącego) wykonanie badania i niewydanie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym nie uchyliło wymagalności tego obowiązku.

W odpowiedzi na stwierdzenie Strony, że "tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w przepisach", Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny

w B. poinformował, że w obecnym stanie prawnym podniesiona przez Stronę kwestia nie może być procedowana w ramach rozpoznawania zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, ale zgodnie z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. okoliczność ta stanowi podstawę do ewentualnego umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc się do kwestii naruszenia art. 124 § 2 w zw. z art. 7, 8 § 1 i 12 k.p.a., poprzez "ograniczenie uzasadnienia do szerokiego wskazania podstawy prawnej,

z pominięciem przez organ okoliczności podnoszonych w zarzutach (...)", Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że przywołany przez Stronę art. 124 § 2 k.p.a. wskazuje jedynie na konieczność zawarcia w postanowieniu uzasadnienia prawnego i faktycznego. W opinii organu II instancji, wierzyciel sprostał temu obowiązkowi, albowiem postanowienie zawiera wyczerpujące uzasadnienie,

w którym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w M. odpowiedział na wszystkie zarzuty Zobowiązanego, odnosząc się przy tym szeroko i szczegółowo do zebranego materiału dowodowego.

Organ odwoławczy zgodził się ze stwierdzeniem Skarżącego, że "wierzyciel nadal swoje postanowienia kieruje do organu egzekucyjnego". Inspektor Sanitarny wskazał, że podstawowym adresatem postanowień administracyjnych winna być strona postępowania. W opinii organu II instancji, Skarżący jako Strona postępowania, również winien być uwzględniony jako adresat postępowania. Wierzyciel w rozdzielniku postanowienia podał, że pismo otrzymuje również Zobowiązany, jednakże wskazanie na pierwszej stronie postanowienia wyłącznie Wojewody Kujawsko-Pomorskiego mogło pozostawać mylące dla Skarżącego. [...] w dniu [...].10.2022 r. Skarżącemu skutecznie zostało doręczone postanowienie z dnia [...].10.2022 r. Strona miała możliwość zapoznania się z treścią postanowienia i nie została pozbawiona prawa do wniesienia zażalenia. Powyższe niedopatrzenie organu I instancji, w ocenie organu odwoławczego, nie ma więc wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie.

Reasumując, Inspektor Sanitarny wskazał, że szczepienia ochronne odgrywają kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa epidemiologicznego w społeczeństwie, poprzez zapobieganie występowaniu chorób zakaźnych. Głównym celem postępowania wobec osoby uchylającej się od obowiązku szczepień jest finalnie poddanie dziecka szczepieniom. Jednocześnie Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że organem właściwym do kierowania wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego jest wierzyciel, tj. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w M. lub organ egzekucyjny, tj. Wojewoda Kujawsko-Pomorski.

W skardze do tut. Sądu Skarżący zaskarżył powyższe postanowienie w całości zarzucając:

1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, tj. uznanie przez organ, że Skarżący nie wykonał obowiązku, podczas gdy małoletni posiada aktualne odroczenie obowiązkowych szczepień ochronnych do dnia [...] czerwca 2023 r.,

2) naruszenie art. 7a, 77 i 81a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącego, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego,

3) naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów

i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że Skarżący uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia

w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień, a Strona podejmuje kroki w celu wykonania obowiązku, ponadto dziecko

jest odroczone od obowiązkowych szczepień ochronnych, co skutkuje brakiem wymagalności obowiązku.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie. W ocenie Strony, z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika wymagalność szczepień, a z uwagi na brak wykluczenia przeciwwskazań obowiązek jest niewykonalny. W związku z powyższymi zarzutami, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia sprawy.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia

z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazać należy, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane

w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia [...] czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17).

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Inspektor Sanitarny utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. oddalającego wniesione przez skarżącego zarzuty egzekucyjne i stwierdzające niedopuszczalność pozostałych zarzutów. Zarzuty te zostały wniesione w związku z prowadzoną wobec skarżącego egzekucją – na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] kwietnia 2022 r., nr [...] – dotyczącą wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, tj. poddania syna – W. Z. (ur. w dniu [...] czerwca 2017 r.) obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Powodem wystawienia tego tytułu przez wierzyciela – Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. był fakt uchylania się zobowiązanego od wykonania tego obowiązku.

W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu, który skutkuje koniecznością wyeliminowania go z obrotu prawnego.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu

w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzut określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie (art. 33 § 4 u.p.e.a.). W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a.,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1 u.p.e.a.,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Zgodnie natomiast z art. 33 § 5 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż:

1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty

w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części.

Wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu (art. 35 § 1 u.p.e.a.).

Należy zauważyć, że zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze.

W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w art. 33 § 2 u.p.e.a., zobowiązany, wnosząc zarzut:

1) kwestionuje dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 2 pkt 1 i 5 u.p.e.a.) lub wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.); z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje albo uległ wygaśnięciu lub jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny;

2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 2 pkt 2-4 u.p.e.a.).

Wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawy zarzutów stanowią katalog zamknięty. Zobowiązany może więc wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w tym przepisie. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrywania zarzutów. Zarzuty są sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny.

Skarżący w piśmie z dnia [...] czerwca 2022 r. wniósł następujące zarzuty:

- określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 u.z.z.z., poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku stawienia się na badania kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwskazań do szczepienia

i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym, co odpowiada zarzutowi wymienionemu w art. 33 § 2 pkt 2 lit. c u.p.e.a.;

- braku wymagalności obowiązku, z uwagi na brak wykluczenia przeciwskazań do szczepienia (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a.). W tym względzie skarżący podnosi, że wierzyciel nie wskazał jakie konkretne działania ma podjąć zobowiązany, podczas gdy obowiązkiem organu jest takie określenia obowiązku, aby zobowiązany nie miał żadnych wątpliwości co do treści obowiązku i tego w jaki sposób powinien obowiązek spełnić, a nadto nie została w sposób prawidłowy podana podstawa prawna;

- naruszenia art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji, podczas gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.

W odniesieniu do ostatniego z zarzutów braku spełniania przez tytuł wykonawczy wymogów wynikających z art. 27 u.p.e.a., rację ma organ pierwszej instancji, że wykracza on poza podstawy zarzutów wskazanych w art. 33 § 2 u.p.e.a. W związku

z powyższym zarzut ten nie podlegał rozpatrzeniu. W judykaturze podkreśla się, że podnoszenie zarzutów nie wynikających z powyższego przepisu uzasadnia pominięcie ich w rozważaniach, gdyż nie mogą one mieć jakiegokolwiek wpływu na wydane rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2011 r., II FSK 220/10). Na marginesie należy wyjaśnić, że spełnianie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. kontroluje organ egzekucyjny (a nie wierzyciel) i w razie stwierdzenia w tym zakresie uchybień nie przystępuje do egzekucji, zawiadamiając o tym wierzyciela (art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a.).

Pozostałe z podanych wyżej zarzutów wymienione w piśmie z dnia [...] czerwca 2022 r. zostały także prawidłowo rozpatrzone przez organ.

W odpowiedzi na zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 2 lit. c u.p.e.a., poprzez określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisów prawa, wskazać należy, że podstawą prawną do nałożenia obowiązku szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym jest art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z., który zobowiązuje osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym na zasadach określonych w ustawie, przy czym zgodnie z art. 5 ust. 2 u.z.z.z., w odniesieniu do osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych (m.in. dziecka) odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ponosi osoba sprawująca nad tą osobą prawną pieczę, albo jej opiekun faktyczny (zwykle są to rodzice). Przepisy określające obowiązek poddawania dzieci szczepieniom ochronnym ustanawiają prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. Przepisy te określają wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres i czas realizacji. Z art. 17 ust. 2 u.z.z.z. wynika, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5). Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu (zob. wyroki NSA z 21 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3322/17, II OSK43/18). Zatem poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu jest elementem poddania się obowiązkowi szczepienia ochronnego.

W rozpatrywanej sprawie w tytule wykonawczym został sformułowany obowiązek "stawienia się z małoletnim W. Z. ur. [...].06.2017 r. (...) celem zapoznania się z ustalonym przez lekarza indywidualnym tokiem obowiązkowych szczepień ochronnych dziecka (...) i poddania dziecka zaległym szczepieniom ochronnym (...). Wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego będzie poprzedzonym lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania szczepienia ochronnego." W świetle powyższego nie można zatem zgodzić się ze stwierdzeniem zobowiązanego, że wierzyciel określił obowiązek niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku stawienia się na badania kwalifikacyjne.

Należy także zauważyć, że w rozpatrywanej sprawie wystawienie tytułu wykonawczego zostało poprzedzone badaniem kwalifikacyjnym dziecka przeprowadzonym w dniu [...] lipca 2021 r. Po przeprowadzonym badaniu dziecko zostało zakwalifikowane do szczepień. Pomimo tego, matka dziecka nie wyraziła zgody na wykonanie szczepień ochronnych z uwagi na wątpliwości dotyczące bezpieczeństwa szczepienia (np. reakcja uczuleniowa), co wynika ze znajdującej się w aktach administracyjnych "Historii zdrowia i choroby pacjenta: W. Z.". Podkreślenia jednak wymaga, że o realizacji szczepień obowiązkowych i kwalifikacji do ich podania u dziecka decyduje każdorazowo lekarz, po uprzednim wykonaniu szczegółowego badania aktualnego stanu zdrowia dziecka oraz zebraniu potrzebnych informacji podczas wywiadu z rodzicem, a nie rodzic. Tak więc to do obowiązków lekarza należy ocena bezpieczeństwa przeprowadzenia szczepienia z punktu widzenia pacjenta. Lekarz nie zdecydował o odstąpieniu od szczepienia syna skarżącego i nie sformułował żadnych przeciwskazań. Nie skierował też dziecka do konsultacji specjalistycznej, o której mowa w art. 17 ust. 5 u.z.z.z.

Z materiału dowodowego nie wynika wprawdzie, aby w toku badania kwalifikacyjnego w dniu [...] lipca 2021 r. stronie zostało wydane zaświadczenie

o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, jednakże nie można z tego powodu kwestionować faktu przeprowadzenia tego badania. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych. Brak zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym nie stanowi przesłanki, od której zależy obowiązek poddania dziecka szczepieniu (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 21 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 854/22).

W kwestii podniesionego przez stronę zarzutu wynikającego z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. (braku wymagalności obowiązku), wypowiedział się w sposób wyczerpujący

w postanowieniu organ pierwszej instancji i Sąd podziela argumentację tam zawartą. Dodatkowo w skardze strona zarzuca organowi, że nie uwzględnił faktu odroczenia obowiązkowych szczepień ochronnych. W tym kontekście należy zauważyć, że

w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie z dnia [...] sierpnia 2022 r.

o przeprowadzonym (w tym samym dniu) lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, wystawionym przez dr. M. W. ze spółki "M." w B.. W zaświadczeniu tym wskazano na istnienie przeciwskazań do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, dającego podstawy do odroczenia wykonania szczepienia do dnia [...] grudnia 2022 r. Należy jednak zauważyć, że odroczenie od szczepień musi spełniać określone wymogi. Zgodnie z art. 17 ust. 5 u.z.z.z.

w przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej. Natomiast w myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej, o której mowa w § 9 ust. 1 (m.in. w karcie uodpornień, książeczce szczepień), wynik konsultacji specjalistycznej,

z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Należy zauważyć, że odroczenie wynikające ze wskazanego zaświadczenia z dnia [...] sierpnia 2022 r. nie zostało dokonane zgodnie

z powyższymi przepisami prawnymi. Nadto organ wskazał, że w spółce "M." brak jest punktu szczepień lub poradni szczepień i nie przechowuje się tam dokumentacji medycznej dotyczącej obowiązkowych szczepień ochronnych, w związku z tym dr M. W. nie miał podstaw do wystawienia zaświadczenia

o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym i skierowania dziecka do poradni specjalistycznej, albowiem naruszył tym samym przepisy określające obowiązki lekarza dotyczące prowadzenia dokumentacji medycznej.

Jeszcze raz należy zauważyć, że lekarz – dr T. N., przeprowadzający badanie kwalifikacyjne dziecka w dniu [...] lipca 2021 r., nie skierował go do konsultacji specjalistycznej. Co jednak najważniejsze, po zapoznaniu się z wymienionym zaświadczeniem z dnia [...] sierpnia 2022 r., dr T. N. potwierdził brak przeciwskazań do szczepienia oraz wstrzymanie szczepienia, z uwagi na brak zgody rodziców, co wynika z odręcznej jego adnotacji na "Historii zdrowia i choroby pacjenta: W. Z.". Okoliczności te wynikają także z adnotacji służbowej

z rozmowy telefonicznej przeprowadzonej z pielęgniarką szczepiącą Anną K. . Przekazała ona, że lekarz kwalifikujący do szczepień w dniu [...] lipca 2021 r. nie stwierdził podczas badania dziecka W. Z. "odchyleń w stanie zdrowia, natomiast rodzice nie wyrazili zgody na szczepienie."

Należy również zauważyć, że z odpowiedzi organu pierwszej instancji na zażalenie (pismo z dnia [...] listopada 2022 r.) wynika, że dr M. W. masowo wydaje grupie osób uchylających się od szczepień zaświadczenia tej samej treści

i wierzyciel zawiadomił o tym rzecznika odpowiedzialności zawodowej lekarzy. Wskazać trzeba, że do wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, a następnie do skargi strona załączyła następne zaświadczenie wydane przez tegoż lekarza, z dnia [...] stycznia 2023 r., o odroczeniu szczepienia jej syna do dnia [...] czerwca 2023 r. Jednakże zaświadczenie to wpłynęło do organu odwoławczego w dniu [...] lutego 2023 r., a zatem już po wydaniu i doręczeniu postanowienia przez Inspektor Sanitarny. Nie było ono zatem znane organowi i nie miało wpływu na jego rozstrzygnięcie. Nie może więc mieć także wpływu na rozstrzygnięcie Sądu, który ocenia zaskarżone postanowienie na dzień jego wydania.

Nieuzasadnione są również zarzuty dotyczące naruszenia art. 7a, art. 77 i art. 80 i art. 81a k.p.a. Organ zgromadził wystarczający materiał dowodowy do podjęcia rozstrzygnięcia i ocenił zebrane dowody w świetle przepisów mających zastosowanie

w sprawie. Dokonana w zaskarżonym postanowieniu ocena dowodów nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów. W niniejszej sprawie jednocześnie nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do treści norm prawnych lub co do stanu faktycznego. Organ wydał rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom prawa i swoje stanowisko przedstawił w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.