Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 1096/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 ust. 1, art. 32 ust. 1-5
journal: Dz.U. 2023 poz 1704
law: Ustawa z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z  sytuacją na rynku energii elektrycznej (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Sędziowie Asesor sądowy Maciej Gapski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agata Jakimiuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2024 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2023 r., znak: [...] w przedmiocie dodatku elektrycznego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu decyzją z 15 września 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania A. B. (dalej jako: skarżący), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Z. z 28 lutego 2023 r., w przedmiocie dodatku elektrycznego.

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

W dniu 23 stycznia 2023 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o wypłatę dodatku elektrycznego.

Decyzją z 28 lutego 2023 r. organ I instancji odmówił przyznania skarżącemu podwyższonego dodatku elektrycznego oraz dodatku elektrycznego. W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, iż głównym źródłem ogrzewania stosowanym w miejscu zamieszkania skarżącego jest ogrzewanie gazowe, natomiast ogrzewanie elektryczne wykorzystywane jest tylko do jednego pomieszczenia, zatem w ocenie organu brak jest warunków do przyznania dodatku.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, podnosząc, że spełnił ustawowe wymagania do przyznania dodatku elektrycznego, gdyż w budynku, w którym mieszka głównym źródłem ogrzewania w części pomieszczeń jest energia elektryczna.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z 15 września 2023 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że we wniosku o przyznanie dodatku elektrycznego skarżący jako główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego wskazał ogrzewanie elektryczne/bojler elektryczny. W dniu 25 lipca 2022 r. skarżący złożył deklarację dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków dotyczącą adresu zamieszkania. W deklaracji wskazał, że głównym źródłem ogrzewania budynku jest kocioł gazowy/bojler gazowy/kominek gazowy. Następnie w dniu 10 stycznia 2023 r. skarżący złożył korektę ww. deklaracji, w której wskazał dwa źródła ciepła tj. ogrzewanie elektryczne/bojler elektryczny oraz kocioł gazowy/bojler gazowy/kominek gazowy.

Z przywołanych przepisów ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1704 ze zm.; dalej jako: specustawa elektryczna), wynika, że gospodarstwo domowe może otrzymać dodatek z tytułu wykorzystania jednego głównego źródła ciepła, którym jest ściśle określone urządzenie oraz urządzenie to musi być zasilane ściśle określonym rodzajem paliwa. Z akt sprawy, w tym z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że głównym źródłem ogrzewania mieszkania skarżącego jest ogrzewanie gazowe. Ogrzewane elektrycznie jest tylko jedno pomieszczenie w domu tj. łazienka. W ocenie Kolegium organ I instancji prawidłowo odmówił przyznania skarżącemu dodatku elektrycznego.

W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Kolegium A. B. zarzucił naruszenie art. 27 ust. 1 specustawy elektrycznej, przez błędną interpretację i zażądał uchylenia decyzji wydanych przez organy obydwu instancji. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w budynku mieszkalnym, w którym mieszka głównym źródłem ogrzewania w części pomieszczeń jest energia elektryczna, co stwierdzono w wywiadzie środowiskowym. Ustawodawca nie z precyzował ,że główne źródło ogrzewania ma być w przeważającej części budynku mieszkalnego i że to źródło musi być jedynym źródłem ogrzewania. Wobec zasady interpretacji wątpliwości prawnych na korzyść strony (art. 7a k.p.a.), skoro przepis prawa nie określa jednoznacznie co to jest "główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego jest zasilane energią elektryczną", to nie można interpretować tego przepisu prawa na niekorzyść strony.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja Kolegium jest zgodna z prawem.

Ustalenia faktyczne w rozpoznawanej sprawie są w istocie niesporne. Skarżący złożył dla budynku, w którym mieszka, dwie deklaracje dotyczące źródeł ciepła i źródeł spalania paliw do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków. W pierwszej, z 25 lipca 2022 r., jako źródło ciepła (o funkcji c.o. i c.w.u.) zaznaczono opcję: "Kocioł gazowy/ bojler gazowy/ podgrzewacz gazowy przepływowy/ kominek gazowy" i wskazano na dwa źródła zainstalowane i eksploatowane. W drugiej, złożonej w dniu 10 stycznia 2023 r. skarżący pozostawił ww. źródło (zmieniając liczbę na: 1), jednocześnie dodając źródło w postaci: "Ogrzewanie elektryczne/ bojler elektryczny", ze wskazaniem na dwa takie źródła zainstalowane i eksploatowane. W toku postępowania przed organem I instancji przeprowadzono wywiad środowiskowy, w trakcie którego ustalono, że "(...) głównym źródłem ogrzewania jest ogrzewanie gazowe. Ogrzewane elektryczne jest tylko jedno pomieszczenie w domu – łazienka" (notatka urzędowa, k. 8 akt adm.).

Skarżący w istocie nie kwestionuje tych ustaleń – jego argumentacja opiera się na twierdzeniu, że skoro ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "głównego źródła ogrzewania", należy przyjąć, że w jednym budynku mieszkalnym (zamieszkiwanym przez jedno gospodarstwo domowe) mogą być różne główne źródła ogrzewania – zarówno gazowe, jak i elektryczne, a zatem spełnione są ustawowe przesłanki przyznania dodatku elektrycznego.

Argumentacja skarżącego jest chybiona w świetle prawidłowo interpretowanych przepisów specustawy elektrycznej.

Zgodnie z art. 27 ust. 1 specustawy elektrycznej, dodatek elektryczny przysługuje odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy - Prawo energetyczne, w przypadku gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego jest zasilane energią elektryczną, i źródło to zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków ([...]), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.

Zasadniczym źródłem ustaleń w zakresie weryfikacji informacji podanych we wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego są dane wynikające z centralnej ewidencji emisyjności budynków. Jednakże, jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy. W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego. Niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, lub uniemożliwienie jego przeprowadzenia, stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku elektrycznego (art. 32 ust. 1-5 specustawy elektrycznej).

Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego", jednak interpretacja tego pojęcia nie nastręcza żadnych istotnych trudności.

Kierując się wykładnią językową, należy wskazać, że słowo "główny" w języku powszechnym oznacza: "najważniejszy, podstawowy, zasadniczy" ("Słownik języka polskiego PWN", wer. elektroniczna, sjp.pwn.pl/szukaj/g%C5%82%C3%B3wny.html). Wykładnia językowa wskazuje jednoznacznie na to, że "głównym" może być tylko jedno źródło ogrzewania gospodarstwie domowym. Całkowicie chybiona jest argumentacja skarżącego, jakoby w każdym pomieszczeniu w domu mieszkalnym, w którym zamieszkuje dane gospodarstwom domowe (jedno lub wieloosobowe) mogły być zainstalowane odrębne źródła, które należałoby kwalifikować jako "główne". Takiej argumentacji nie da się zaakceptować ze względów logicznych i językowych. Jakkolwiek niektóre pomieszczenia mogą mieć oddzielne, dodatkowe źródła ogrzewania, to gospodarstwo domowe może mieć tylko jedno źródło, które trzeba uznać za główne.

Wyniki wykładni językowej wspiera wykładnia systemowa i celowościowa. Dodatek elektryczny jest jednym z elementów całego systemu wsparcia gospodarstw domowych zagrożonych negatywnymi skutkami znaczącego wzrostu cen nośników energii, jaki miał miejsce w 2022 r., m.in. w następstwie ożywienia gospodarczego po pandemii Covid-19 oraz zachwiania sytuacji na rynkach energii w wyniku zbrojnej inwazji Rosji na Ukrainę. Przyjęte regulacje prawne miały na celu zapewnienie wsparcia gospodarstw domowych w Polsce w pokryciu części kosztów wynikających ze wzrostu cen na rynku energii, w tym kosztów opału (por. uzasadnienia projektów ustaw o dodatku węglowym, ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw oraz specustawy elektrycznej, Sejm IX kadencji, druki sejmowe nr 2471, 2543 i 2630).

System wsparcia stworzyły: dodatek węglowy (ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym; Dz. U. z 2023 r., poz. 1630), dodatki dla urządzeń zasilanych peletem drzewnym, drewnem i biomasą, skroplonym gazem LPG, olejem grzewczym (ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw; Dz. U. z 2023 r., poz. 1772), dodatek elektryczny (specustawa elektryczna). Każda z przywołanych ustaw przewidywała analogiczny mechanizm wsparcia finansowego skierowanego do gospodarstw domowych, dla których głównym źródłem ogrzewania były określone instalacje zasilane odrębnymi źródłami energii (paliwami stałymi, drewnem i biomasą, skroplonym gazem LPG, olejem grzewczym, energią elektryczną). Kształt systemu wsparcia i używane w każdej z ww. ustaw sformułowania: "główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego" nie pozostawia żadnych wątpliwości co do tego, że każde gospodarstwo domowe miało w założeniu otrzymywać jedno wsparcie, dostosowane do tego, co jest dla tego gospodarstwa głównym źródłem ogrzewania. W sposób jednoznaczny wykluczało to możliwość wsparcia gospodarstwa domowego kilkoma dodatkami, tak jak tego chce skarżący.

W rozpoznawanej sprawie, w świetle złożonych przez skarżącego deklaracji źródeł ciepła oraz wyników wywiadu środowiskowego przeprowadzonego na podstawie art. 32 ust. 2-4 specustawy elektrycznej, organy prawidłowo ustaliły, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa skarżącego jest ogrzewanie gazowe. Energią elektryczną zasilany jest bojler elektryczny, który służy jedynie do ogrzania jednego z pomieszczeń znajdujących się w domu, tj. łazienki. W tej sytuacji całkowicie niezasadne jest żądanie skarżącego, aby uznać bojler elektryczny za inne, dodatkowe, "główne" źródło ogrzewania jego gospodarstwa domowego.

Skoro głównym źródłem ogrzewania nie jest źródło zasilane energią elektryczną, nie została spełniona podstawowa przesłanka do przyznania dodatku elektrycznego w świetle art. 27 ust. 1 specustawy elektrycznej.

W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.).