Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 125/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2023-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 3, art. 138 par. 1 pkt 2, art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 2 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 690
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Protokolant Inspektor sądowy Magdalena Figurniak-Cis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 23 lutego 2023 r., nr ZPS.III.8641.3.2023.ADZ w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Wojewody Opolskiego na rzecz skarżącego B. R. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez B. R. (zwanego dalej skarżącym) jest decyzja Wojewody Opolskiego z dnia 23 lutego 2023 r., nr ZPS.III.8641.3.2023.ADZ, w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:

Decyzją ostateczną z dnia 5 sierpnia 2022 r., nr 68/08/22, Starosta Namysłowski orzekł o uznaniu skarżącego z tym dniem za osobę bezrobotną i o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 5 sierpnia 2022 r.

Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2022 r. Starosta Namysłowski, na podstawie m.in. art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2022 r. poz. 2000, z późn. zm. [obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm.]), zwanej dalej K.p.a., wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją. Organ uznał, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, nieznane organowi, który wydał decyzję, ponieważ w dniu 29 listopada 2022 r. uzyskał informację, że skarżący pełni funkcję członka zarządu w Spółce I. Spółka z o.o. z siedzibą w N. (zwanej dalej Spółką) od dnia 31 stycznia 2021 r.

Następnie decyzją z dnia 29 grudnia 2022 r., [...], Starosta uchylił własną decyzję ostateczną z dnia 5 sierpnia 2022 r. i orzekł o odmowie uznania skarżącego z dniem 5 sierpnia 2022 r. za osobę bezrobotną. Rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 690, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że skarżący zarejestrował się w PUP w dniu 5 sierpnia 2022 r. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych po upływie 90 dni od dnia zarejestrowania, tj. od dnia 3.11.2022 r., na podstawie ww. decyzji ostatecznej z dnia 5 sierpnia 2022 r. Przypomniał też, że w dniu 29 listopada 2022 r. uzyskał informację, iż skarżący pełni funkcję członka zarządu Spółki, co skutkowało wznowieniem postępowania. W toku tego postępowania organ analizował umowę Spółki z dnia 31 stycznia 2021 r., z której wynika, że skarżący jest wspólnikiem Spółki, w której posiada 50 udziałów o łącznej wartości nominalnej 2.500 zł. Jest też członkiem zarządu Spółki z prawem do składania oświadczeń w imieniu Spółki. Ponadto nie pobiera dywidendy, nie jest zatrudniony w Spółce, a wszystkie czynności wykonuje nieodpłatnie. Natomiast z informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] z dnia 21 grudnia 2022 r. wynika, że Spółka została powołana na czas nieoznaczony i zarejestrowana została w dniu 2 marca 2021 r. Poza tym organ ustalił, że do listopada 2022 r. Spółka przyniosła straty z tytułu prowadzonej działalności paramedycznej. W okolicznościach sprawy, zdaniem organu, nie można przyjąć, aby skarżący wykazywał się gotowością i zdolnością do podjęcia zatrudnienia, może być bowiem zobowiązany do wykonywania czynności związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa, co w istotny i niedający się z góry ustalić sposób ogranicza jego dyspozycyjność. Następnie organ wyjaśnił, że z treści art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy wynika, iż bezrobotnym może być tylko osoba "gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy". Natomiast w orzecznictwie przyjmuje się, że nie ma potrzeby badania zakresu dyspozycyjności osób ubiegających się o status osoby bezrobotnej w oparciu o inne dowody niż wydruk z KRS, skoro niespełnieniem przesłanki gotowości podjęcia zatrudnienia jest aktywność w postaci członkostwa w zarządzie osoby prawnej, potwierdzona dokumentami statutowymi, przy czym nie ma znaczenia, czy czynności w Spółce wykonywane są odpłatnie, lecz istotne znaczenie ma to, że na każdej z osób pełniących funkcję członka zarządu ciążą określone zadania, które muszą one wykonywać - co do zasady - osobiście. Dalej organ stwierdził, że skarżący nie jest zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia od daty pełnienia funkcji członka zarządu w Spółce, tj. od dnia 31 stycznia 2021 r., a zatem nie może posiadać od tej daty statusu osoby bezrobotnej. Dodał, że ocena ta odnosi się do obiektywnie i realnie ocenionej sytuacji faktycznej, o czym świadczy zakres prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę (działalność paramedyczna) oraz rzeczywiste wykonywanie działalności (uzyskanie przychodów z działalności), pełnienie w niej funkcji członka zarządu, a także zakres obowiązków wykonywanych przez skarżącego jako członka zarządu wynikających z Kodeksu spółek handlowych i umowy Spółki.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 7 w zw. z art. 8 K.p.a. przez naruszenie zasady praworządności oraz nieuwzględnienie w sprawie słusznego interesu obywatela, który nie jest zatrudniony, nie wykonuje innej pracy zarobkowej, jak i jest zdolny oraz gotowy do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, co doprowadziło do wydania decyzji uchylającej decyzję ostateczną z dnia 5 sierpnia 2022 r. oraz orzeczenia o odmowie uznania B. R. za osobę bezrobotną, podczas gdy pełnienie przez odwołującego funkcji członka zarządu w Spółce nie stoi na przeszkodzie możliwości podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, co ukazuje choćby fakt poprzedniego zatrudnienia odwołującego przez A. Sp. z o.o., gdzie odwołujący był zatrudniony na stanowisku pracownika [...] w pełnym wymiarze czasu pracy;

- art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 11 w zw. z art. 7 K.p.a. przez wydanie postanowienia z dnia 1 grudnia 2022 r., a następnie po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego uchylenie decyzji ostatecznej Starosty Namysłowskiego z dnia 5 sierpnia 2022 r. pomimo braku wystąpienia nowych przesłanek w stanie faktycznym niniejszej sprawy, co doprowadziło do naruszenia zaufania odwołującego do władzy publicznej;

- art. 10 § 1 w zw. z art. 81 K.p.a. przez uniemożliwienie wypowiedzenia się odwołującemu przed wydaniem decyzji w niniejszej sprawie odnośnie do zebranych dowodów i materiałów, co doprowadziło do ograniczenia czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, podczas gdy odwołujący jest bezpośrednio zainteresowany treścią zebranych w sprawie materiałów, a nie miał możliwości ustosunkowania się do ich treści, konsekwencją czego ustalone w oparciu o rzeczony materiał dowodowy okoliczności faktyczne nie mogą zostać uznane za należycie udowodnione, w związku z czym nie można uznać, że odwołujący nie wykazuje gotowości podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy;

- art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 7 K.p.a. przez uznanie, że materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, a zatem okoliczności sprawy zostały udowodnione, podczas gdy nie zostało udowodnione w sposób wystarczający niespełnianie przez odwołującego warunku gotowości do pracy, konsekwencją czego było nieprawidłowe orzeczenie o odmowie uznania odwołującego za osobę bezrobotną, co miało także związek z niepodjęciem przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, jak i nierozpatrzeniem całego materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności z nieustaleniem faktycznego zaangażowania odwołującego w działalność Spółki i oparcie się w tym zakresie jedynie na informacjach ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym, w związku z czym doszło do wydania decyzji w oparciu o niewystarczający - do rozstrzygnięcia kwestii spełnienia przesłanek do uznania odwołującego za osobę bezrobotną - materiał dowodowy;

- art. 107 § 3 K.p.a. przez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w szczególności przez niedostateczne uzasadnienie, z jakich przyczyn organ nie uwzględnił oświadczenia odwołującego o zdolności i gotowości do podjęcia pracy;

Skarżący sformułował również zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy przez błędne uznanie, że pełnienie funkcji członka zarządu spółki prawa handlowego wyklucza posiadanie zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, podczas gdy organ winien był odnieść się w tym zakresie do sytuacji faktycznej odwołującego, czego nie uczynił.

Ostatni zarzut skarżącego dotyczył błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji, polegającego na dowolnym uznaniu, że odwołujący nie jest zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia od daty pełnienia funkcji członka zarządu w Spółce, tj. od dnia 31 stycznia 2021 r., a zatem nie może posiadać od tej daty statusu osoby bezrobotnej, a to z uwagi na fakt pełnienia tej funkcji i związane z tym obowiązki oraz reprezentowanie Spółki na zewnątrz, podczas gdy:

a) ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że odwołujący nie jest zatrudniony w Spółce, a pozostaje wyłącznie członkiem zarządu Spółki, nie uzyskując z tego tytułu przychodów, czy to w postaci wynagrodzenia, czy dywidendy;

b) z odpisu KRS Spółki wynika jednoznacznie, że członkami zarządu są skarżący i D. R., a każdy z członków zarządu uprawniony jest samodzielnie do składania oświadczeń w imieniu Spółki i reprezentowania Spółki;

c) ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że jedyną osobą zatrudnioną w Spółce jest drugi członek zarządu – D. R., która podejmuje główne decyzje związane z firmą, ponieważ ma wiedzę i doświadczenie związane z działalnością firmy, zarządza bieżącą działalnością firmy, zawiera umowy w imieniu Spółki, jak i wykonuje wszelkie inne czynności, a rola skarżącego ograniczona jest wyłącznie do posiadania uprawnienia do podpisywania umów i reprezentowania Spółki na zewnątrz, z którego to uprawnienia odwołujący nie korzysta bądź korzysta sporadycznie, albowiem do podejmowania decyzji na równi z odwołującym uprawniony jest drugi członek zarządu, który to ze swojego uprawnienia korzysta;

d) Spółka za rok 2021 poniosła straty, a z informacji CIT wynika, że rozmiary działalności Spółki nie wymagają stałego zaangażowania odwołującego w jej działalność;

e) odwołujący już w czasie pełnienia funkcji członka zarządu Spółki przez długi okres czasu był zatrudniony w A. Sp. z o.o. jako pracownik [...] w pełnym wymiarze czasu pracy, co ukazuje jednoznacznie, że pełnienie funkcji członka zarządu Spółki nie stanowiło przeszkody do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy i co sprawia, że odwołujący spełnia warunek gotowości do pracy, pozwalający na uznanie go za osobę bezrobotną.

Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i utrzymanie w mocy decyzji ostatecznej z dnia 5 sierpnia 2022 r., ewentualnie uchylenie przedmiotowej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, oraz przyznanie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Nadto skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów ze wskazanych w odwołaniu dokumentów.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda Opolski decyzją z dnia 23 lutego 2023 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzją w części dotyczącej uchylenia decyzji ostatecznej Starosty Namysłowskiego z dnia 5 sierpnia 2022 r. oraz uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy uznania za osobę bezrobotną z dniem 5 sierpnia 2022 r. i orzekł o odmowie uznania za osobę bezrobotną z dniem 5 sierpnia 2022 r. oraz umorzył postępowanie w sprawie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 5 sierpnia 2022 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w związku z uzyskaniem w dniu 29 listopada 2022 r. informacji o pełnieniu przez skarżącego funkcji członka zarządu w Spółce. Wojewoda nie uwzględnił argumentacji skarżącego dotyczącej braku możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, ponieważ pomimo braku poinformowania strony oddzielnym pismem o wszczęciu postępowania administracyjnego, jak również o jego zakończeniu, miała ona świadomość o toczącym się postępowaniu, a to w następstwie doręczonego postanowienia z dnia 1 grudnia 2022 r. W związku z wezwaniem z dnia 14 grudnia 2022 r. skarżący miał również możliwość przedłożenia stosownych dokumentów, w tym m.in. zeznania CIT 8, umowy Spółki, zaświadczenia z ZUS o okresach ubezpieczenia, wyciągu z KRS - stan na dzień 21 grudnia 2022 r. oraz złożenia oświadczenia. Dalej podniósł Wojewoda, że w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie powinno dotyczyć nie tylko kwestii statusu osoby bezrobotnej, ale również kwestii zasiłku dla bezrobotnych i właśnie w tym ostatnim zakresie należało dokonać korekty decyzji pierwszoinstancyjnej. Natomiast gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Następnie Wojewoda analizował ustalony w sprawie stan faktyczny i opierając się o poglądy orzecznictwa wyrażone na gruncie art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy, wywodził, że wykonywanie innej pracy zarobkowej, ale również prowadzenie działalności gospodarczej stanowi negatywną przesłankę do nabycia statusu bezrobotnego. Z kolei w przypadku spółki prawa handlowego istotna jest nie tyle odpłatność, ale charakter czynności, które członek zarządu obowiązany jest wykonywać osobiście. Zgodnie z art. 201 § 1 Kodeksu spółek handlowych zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. W myśl art. 204 § 1 Kodeksu spółek handlowych prawo członka zarządu do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki. Podkreślił też organ, że pełnienie funkcji w zarządzie, nawet w przypadku niepobierania wynagrodzenia, powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia pracy. Dodał jeszcze, że nie jest uprawniony do każdorazowego badania dyspozycyjności osoby bezrobotnej będącej jednocześnie członkiem zarządu i śledzeniem działalności spółki oraz jej sytuacji finansowej, monitorowania jej aktywności w spółce i dokonywania bieżącej analizy, kiedy te czynności przybiorą rozmiary umożliwiające pełną dyspozycyjność. Poza tym pomimo, że skarżący wskazuje, iż to prezes zarządu podejmuje wszelkie decyzje dotyczące Spółki i zarządza jej bieżącą działalnością, nie oznacza to jednak, że skarżący jest tych uprawnień pozbawiony czy też - jeśli nie wykonuje ich aktualnie - nie może wykonywać ich w przyszłości. Wedle organu fakt wcześniejszego zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy nie ma znaczenia decydującego, ponieważ swoje uprawnienia skarżący może wykonywać również w przyszłości.

W skardze na decyzję organu odwoławczego skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, ponowił zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 8, art. 10 § 1 w zw. z art. 81 K.p.a., art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 7 K.p.a., akcentując, że rola skarżącego w Spółce ogranicza się jedynie do posiadania uprawnienia do dokonywania czynności, a wszelkie decyzje i czynności podejmuje D. R. Ponadto skarżący powtórzył zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., który powiązał z art. 147, art. 149 § 1 i § 2, art. 8 § 1, art. 11 i art. 7 K.p.a. Ponadto skarżący zarzucił kolejny raz naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy przez błędne uznanie, że pełnienie funkcji członka zarządu wyklucza posiadanie zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, a Powiatowy Urząd Pracy nie jest uprawniony do każdorazowego badania dyspozycyjności osoby bezrobotnej będącej jednocześnie członkiem zarządu oraz śledzenia działalności Spółki oraz jej sytuacji finansowej, monitorowania jej aktywności w Spółce i dokonywania oceny, kiedy te czynności przybiorą rozmiary uniemożliwiające pełną dyspozycyjność; natomiast aktualne niewykonywanie przez skarżącego czynności reprezentacyjnych w Spółce nie oznacza, iż skarżący jest ich pozbawiony, bądź też w przyszłości nie będzie ich mógł wykonywać, co doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy organ winien był odnieść się w tym zakresie do sytuacji faktycznej skarżącego, jak i zważyć na wydźwięk zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z którego wynika jednoznacznie, że skarżący pomimo formalnego posiadania uprawnień do reprezentowania Spółki nie korzysta z nich, a to z uwagi na rozmiary działalności Spółki, jak i wykonywanie wszelkich czynności przez drugiego członka zarządu – D. R., pozostając w gotowości do podjęcia zatrudnienia, co obrazuje przebieg jego dotychczasowego zatrudnienia, a w przypadku, gdy w przyszłości działalność w Spółce wymagałaby zaangażowania skarżącego w rozmiarach ograniczających zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia, skarżący niewątpliwie poinformowałby o tym PUP.

W związku z tymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji i postanowienia o wznowieniu postępowania, ewentualnie stwierdzenia nieważności tych aktów lub wydania ich z naruszeniem prawa. Ponadto domagał się zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił pogłębioną argumentację odnośnie do stawianych zarzutów, wspierając się stosownym orzecznictwem sądowym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

W pismach procesowych z dnia 19 i 26 maja 2023 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu w postaci sprawozdania finansowego Spółki na okoliczność rozmiarów i zakresu jej działalności oraz umowy o pracę z dnia 28 marca 2023 r., a to w celu wykazania, że skarżący spełnia przesłankę gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy.

W pismach procesowych z dnia 5 czerwca 2023 r. organ wniósł o oddalenie wniosków dowodowych skarżącego.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten został wydany z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Przedstawienie przyczyn, które legły u podstaw takiej oceny Sądu, rozpocząć należy od przypomnienia, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczyło się w trybie wznowieniowym. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą m.in. w art. 145 § 1 K.p.a. W niniejszej sprawie jako podstawę wznowienia organy przyjęły art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Zdaniem Sądu materiał dokumentacyjny sprawy potwierdza zaktualizowanie się tej podstawy do zastosowania przez organ nadzwyczajnego trybu postępowania, ponieważ w dniu 29 listopada 2022 r. organ uzyskał informację, że skarżący pełni funkcję członka zarządu w I. Spółka z o.o. z siedzibą w N. Z przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 cyt. już wyżej ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, nadal zwanej ustawą, wynika, że ilekroć w ustawie mowa jest o bezrobotnym oznacza to osobę, m.in. gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Niewątpliwie natomiast pełnienie przez skarżącego funkcji członka zarządu Spółki stanowi przeszkodę do uznania go za osobę bezrobotną w rozumieniu powołanego przepisu. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się bowiem, że gotowość do podjęcia pracy musi oznaczać rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwość podjęcia pracy, ponieważ z tą kwestią wiąże się nabycie określonych praw podmiotowych do świadczeń publicznoprawnych. Wbrew twierdzeniom skarżącego pełnienie funkcji członka zarządu Spółki wyklucza natomiast możliwość przyjęcia, że skarżący jest osobą zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie, nawet gdy z tego tytułu nie pobiera wynagrodzenia. Skład orzekający podziela też pogląd, że nie jest rolą organów orzekających w sprawach objętych zakresem ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy badanie zakresu dyspozycyjności osoby ubiegającej się o przyznanie statusu osoby bezrobotnej, czego oczekuje skarżący. Sprawowanie funkcji członka zarządu ze względu na rodzaj czynności, do których jest zobowiązany, wyłącza możliwość orzeczenia o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej, co wynika chociażby z art. 201 § 1 Kodeksu spółek handlowych stanowiącego, że zarząd jako jedyny organ prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Oznacza to, że w zakresie działalności gospodarczej jest on jedynym upoważnionym do prowadzenia tej działalności (por. przykładowo wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 2666/17, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując, stwierdzić przyjdzie, że skoro niespełnieniem przesłanki gotowości podjęcia zatrudnienia jest aktywność w postaci członkostwa w zarządzie osoby prawnej, potwierdzona dokumentami statutowymi, to nie ma potrzeby - wbrew stanowisku skarżącego - badania zakresu dyspozycyjności osób ubiegających się o status osoby bezrobotnej w oparciu o inne dowody.

Analizując natomiast treść sentencji zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy, że Wojewoda Opolski w oczywisty sposób naruszył art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., wskazany przez organ jako podstawa procesowa wydanego rozstrzygnięcia. Stosownie do art. 138 § 1 K.p.a. organ odwoławczy orzekając o rozpoznaniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze.

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (§ 2 art. 138 K.p.a.).

Jak trafnie przyjmuje się w piśmiennictwie, przepis art. 138 K.p.a. zawiera zamknięty katalog rozstrzygnięć organu odwoławczego. Oznacza to, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania decyzji o sentencji innej niż wymienione w tym przepisie. Innymi słowy, przepis art. 138 K.p.a. określa ramy, w jakich organ odwoławczy orzeka w rozpoznaniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Nie jest zatem dopuszczalne jakiekolwiek inne zakończenie postępowania odwoławczego, które oznaczałoby rezygnację tego organu z przyznanych mu tym przepisem kompetencji (por. A. Wróbel [w:] A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 6 wydanie, Warszawa 2016, Wolters Kluwer, s. 705, 707). Również w orzecznictwie zwraca się uwagę, że zgodnie z art. 138 § 1 K.p.a. organ odwoławczy rozstrzyga ponownie sprawę, przy czym przepis ten określa wyczerpująco rodzaje decyzji, które mogą zapaść w postępowaniu odwoławczym. Określone w art. 138 § 1 i 2 K.p.a. rodzaje rozstrzygnięć są bezwzględnie wiążące dla organu odwoławczego, w tym znaczeniu, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji o innym brzmieniu sentencji niż w nim wymienione. Wydanie zaś decyzji, która nie mieści się w ramach tego przepisu, stanowi rażące naruszenie prawa (por. wyroki NSA: z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 926/10; z dnia 8 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2294/16).

Tak więc rozpoznający odwołanie organ odwoławczy może jedynie utrzymać decyzję organu pierwszej instancji w mocy, uchylić tę decyzję i orzec co do istoty bądź umorzyć postępowanie organu pierwszej instancji. Uchylenie może przy tym dotyczyć całej decyzji, jak i jej części. Organ odwoławczy może też uchylić decyzję w całości i przekazać sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia lub umorzyć postępowanie odwoławcze. Każde inne rozstrzygnięcie będzie rozstrzygnięciem wadliwym, które nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie Wojewoda Opolski orzekł jednocześnie o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w części dotyczącej uchylenia decyzji ostatecznej Starosty Namysłowskiego z dnia 5 sierpnia 2022 r. oraz o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy uznania za osobę bezrobotną z dniem 5 sierpnia 2022 r. i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy. Takiego rozstrzygnięcia niewątpliwie nie przewiduje art. 138 § 1 K.p.a., a w szczególności pkt 2 tego przepisu. Ponadto, co równie istotne, Wojewoda orzekł o odmowie uznania skarżącego za osobę bezrobotną z dniem 5 sierpnia 2022 r. oraz umorzył postępowanie w sprawie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 5 sierpnia 2022 r., jednak orzeczone umorzenie postępowania nie świadczy o załatwieniu sprawy co do jej istoty. To zaś jest niezgodne również z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., wedle którego organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Badając prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd uznał nadto, że uzasadnienie kwestionowanej decyzji nie spełnia wymogów art. 107 § 3 K.p.a., ponieważ organ nie uzasadnił stanowiska co do stwierdzonej bezprzedmiotowości postępowania w sprawie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Zgodnie z art. 107 § 1 K.p.a. istotny element decyzji administracyjnej stanowi powołanie podstawy prawnej oraz uzasadnienie faktyczne i prawne (pkt 4 i 6). Przepis § 3 tej regulacji konkretyzuje, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z przywołanych przepisów wynika obowiązek wskazania oraz wyjaśnienia przepisów prawa, które zadecydowały o treści rozstrzygnięcia. Analizując treść kontrolowanego rozstrzygnięcia, stwierdzić należy, że akt ten, poza przytoczeniem art. 105 § 1 K.p.a., pozbawiony jest jakiegokolwiek uzasadnienia w zakresie umorzenia postępowania.

Z przedstawionych przyczyn Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył wskazane powyżej przepisy procedury administracyjnej, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na charakter tych naruszeń i konieczność uchylenia kontrolowanej decyzji Sąd za niecelowe uznał odnoszenie się do dalszych zarzutów skargi.

W tym stanie rzeczy Sąd - na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzekł w punkcie 1 wyroku. Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania, zawarte w pkt 2 wyroku, uzasadnia przepis art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej w kwocie 480 zł, ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, z późn. zm.) oraz zwrot równowartości opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

Natomiast wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a. i wydanie rozstrzygnięcia mieszczącego się w katalogu wymienionym w art. 138 K.p.a.

Końcowo wyjaśnić przyjdzie, że Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych skarżącego, ponieważ możliwość przeprowadzenia przez Sąd dodatkowych dowodów z dokumentów została przewidziana jedynie wówczas, gdy jest to niezbędne dla zbadania okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie (art. 106 § 3 P.p.s.a.), a taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Wskazywane przez skarżącego dowody nie miały bowiem żadnej doniosłości prawnej dla rozpoznania sprawy, ponieważ - jak już wyjaśniono wyżej - organy w przedmiotowym postępowaniu nie badają dyspozycyjności strony do podjęcia zatrudnienia.