Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 171/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.2 pkt 16a-16c, art.37d ust. 1-5, ust.8, ust. 9
journal: Dz.U. 2023 poz 977
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewcz Protokolant Sekretarz Sądowy Julia Bednarek po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A z siedzibą w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 12 stycznia 2021 r. nr SKO Gd/3589/20 w przedmiocie kary pieniężnej za umieszczenie tablic reklamowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarga T. S.A. z siedzibą w Z. (dalej także jako skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie kary pieniężnej za umieszczenie tablic reklamowych, została wniesiona w następującym stanie sprawy:

W dniu 12 grudnia 2019 r. pracownicy Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni (dalej GZDiZ) przeprowadzili kontrolę zgodności usytuowania reklam z zasadami i warunkami uchwały Rady Miasta Gdańska nr XLVIII/1465/18 z dnia 22 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, na terenie Miasta Gdańska (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2018 r., poz. 1034), zwanej dalej Uchwałą Krajobrazową, i stwierdzili umieszczenie tablicy reklamowej w formie banera reklamowego z reklamą o treści: "[...]" na elewacji budynku Centrum Handlowego [...] (dalej jako Centrum Handlowe) przy Alei [...] w Gdańsku. Na podstawie przeprowadzonych pomiarów określono, że tablica reklamowa posiada wymiary 2,69 m x 3,60 m, a łączna powierzchnia służąca ekspozycji reklamy wynosi 9,68 m2. Na okoliczność przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół wraz z dokumentacją fotograficzną.

Pismem z 18 grudnia 2019 r. zawiadomiono Spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za umieszczenie tablicy reklamowej niezgodnie z przepisami Uchwały Krajobrazowej. Ponadto, strony zostały poinformowane o planowanej na 10 stycznia 2020 r. wizji w terenie.

W dniu 3 stycznia 2020 r. przeprowadzono ponownie kontrolę zgodności usytuowania reklam z zasadami i warunkami Uchwały Krajobrazowej, która potwierdziła dalsze umieszczenie opisanej wyżej tablicy reklamowej, podobnie jak wizja przeprowadzona 10 stycznia 2020 r., z której sporządzono protokół. Pomimo skutecznego zawiadomienia o planowanym terminie oględzin w dniu 10 stycznia 2020 r., strony nie stawiły się.

Pismem z 8 stycznia 2020 r. skarżąca poinformowała, że umieszczenie reklam wynika z podpisanej umowy najmu i na ich rozmieszczenie wynajmujący wydał zgodę. Nadto poinformowano, że są zgodne z wytycznymi właściciela Centrum Handlowego oraz posadowione na przygotowanych przez niego konstrukcjach. Skarżąca uznała zatem, że nie jest stroną w prowadzonym postępowaniu, a wszelką korespondencję należy kierować do Właściciela Centrum Handlowego, tj. S. sp. z o.o. (dalej jako Spółka S.).

Pismami z 16 stycznia 2020 r. Dyrektor GZDiZ wezwał skarżącą oraz Spółkę S. do złożenia wyjaśnień.

Przeprowadzone kolejne kontrole potwierdziły dalsze umieszczenie ww. tablicy reklamowej (protokół z 30 stycznia 2020 r. i 3 lutego 2020 r.). W dniu 4 lutego 2020 r. do organu wpłynęło pismo Spółki S. wyjaśniające, że ww. tablica reklamowa została umieszczona przez skarżącą. Zgodnie bowiem z umowami najmu ze Spółką S. (właścicielem obiektu galerii Centrum Handlowego), to po stronie najemcy spoczywa obowiązek uzyskania wszelkich wymaganych zgód (pozwoleń) i zapewnienia, aby reklamy spełniały wymogi administracyjno - prawne. Właściciel obiektu oświadczył, że zarówno za treść, jak i za formę reklamy, nie ponosi zatem odpowiedzialności. Z kolei, skarżąca złożyła wyjaśnienia w piśmie z 29 stycznia 2020 r., do którego załączyła kserokopię umowy najmu z 12 lipca 2019 r. zawartej pomiędzy Spółką S. a skarżącą. W wyjaśnieniach tych powołano się na zapis § 2 ust. 15 tej umowy, zgodnie z którym strony ustaliły, że S. zainstaluje podkonstrukcje pod znak reklamowy T., zgodnie z podziałem kosztów wskazanym z załączniku, a najemca (T. S.A.) ma prawo umieścić swoje oznaczenia reklamowe na fasadzie Centrum Handlowego.

W dniu 13 lutego 2020 r. do organu wpłynęło kolejne pismo od Spółki S., w którym strona podtrzymała swoje stanowisko oświadczając, że tablica reklamowa w formie banera reklamowego została umieszczona na elewacji Centrum Handlowego przez skarżącą, a Spółka S. wyraziła jedynie akceptację "na gruncie organizacyjnym".

Kolejna kontrola zgodności usytuowania reklam z zasadami i warunkami Uchwały Krajobrazowej Gdańska została przeprowadzona 25 lutego 2020 r. i na jej podstawie stwierdzono dalsze umieszczenie ww. tablicy reklamowej.

W dniu 28 lutego 2020 r. do organu wpłynęło pismo Spółki S., w którym wskazano, że ustalenia co do oznaczeń reklamowych zawarte w załączniku do umowy najmu, jako oznaczenia biznesowe stron, jedynie wskazały miejsca na elewacji i w budynku centrum handlowego, które mogły zostać przez skarżącą wykorzystane na umieszczenie reklam/oznaczeń, a uzyskanie wszelkich pozwoleń administracyjnych leżało po stronie skarżącej. Do pisma zostały dołączone kopie zleceń mailowych montażu przedmiotowej tablicy reklamowej w formie banera reklamowego, a także kopie pism Spółki S., kierowanych 30 stycznia 2020 r. i 7 lutego 2020 r. do skarżącej, z wezwaniami do niezwłocznego dostosowania tablicy reklamowej w formie banera reklamowego do przepisów Uchwały Krajobrazowej Gdańska.. Spółka S. wniosła także o przeprowadzenie dowodu z zeznań M.B. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą A. oraz Ł. T. (Spółka S.). Z wnioskiem o przeprowadzenie na rozprawie dowodu z zeznań świadka M. K. wystąpiła także skarżąca, w związku z czym 4 marca 2020 r. organ wezwał wskazane osoby do osobistego stawiennictwa na przesłuchanie w charakterze świadka na okoliczność ustalenia podmiotu, który umieścił przedmiotową tablicę reklamową w formie banera reklamowego na elewacji budynku Centrum Handlowego. Na dzień 16 marca 2020 r. została przewidziana rozprawa administracyjna, jednakże nie odbyła się ze względu na epidemię koronawirusa, o czym strony zostały zawiadomione 13 marca 2020 r.

W protokole z 10 marca z kontroli z 9 marca 2020 r. stwierdzono brak reklamy na obiekcie Centrum Handlowego.

W związku zaś z brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w sprawie z uwagi na stan epidemiczny, w dniu 27 marca 2020 r. organ wezwał spółki S. i T. do złożenia wyjaśnień, czym jest podkonstrukcja reklamowa, o której mowa w umowie najmu zawartej pomiędzy stronami niniejszego postępowania, wskazania podmiotu zlecającego montaż i demontaż przedmiotowej tablicy reklamowej w formie banera reklamowego oraz do udzielenia odpowiedzi na pytania dotyczące procesu akceptacji wyglądu, rodzaju i formy przedmiotowej tablicy reklamowej w formie banera reklamowego.

W odpowiedzi na powyższe, w dniu 22 kwietnia 2020 r. wpłynęło pismo Spółki S. z wyjaśnieniami, że podkonstrukcją reklamową, o której mowa w § 2 ust. 15 umowy najmu jest element mocujący tablicę reklamową na fasadzie budynku, a podmiotem wykonującym montaż była M. B. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą A.. Nadto, Spółka oświadczyła, że montaż tablicy reklamowej wykonany został na zlecenie skarżącej, a demontaż wykonany został na zlecenie S. po uprzednim kilkukrotnym wezwaniu skarżącej jako najemcy do dostosowania reklam do obowiązujących przepisów prawa, a następnie do usunięcia reklam. Wyjaśniła także, że forma, wygląd i rodzaj reklam (tablicy reklamowej w formie banera reklamowego) zostały wybrane i przygotowane przez skarżącą, Spółka S. wyraziła zaś jedynie akceptację (brak sprzeciwu) na gruncie organizacyjnym. Ponadto, stwierdziła, że jako wynajmujący nie sprawdza legalności i poprawności wielu aspektów działań operacyjnych najemców, jak np. walidacja terminali płatniczych, prawo do dysponowania marką, itp., ponieważ najemca wszystkie tego rodzaju kwestie organizuje w swoim imieniu i na swoje ryzyko. To również najemca zobowiązany jest prowadzić swoją działalność (zarówno handlową, jak i okołohandlową) zgodnie z obowiązującymi przepisami przez cały okres najmu. W opinii Spółki S., akceptacja wizualizacji reklam przez Spółkę S. nie zwalnia skarżącej z obowiązku dopełnienia wszelkich wymogów formalnych, w tym niezbędnych pozwoleń administracyjnych.

W dniu 7 maja 2020 r. do organu wpłynęło z kolei pismo skarżącej z wyjaśnieniami, że podkonstrukcjami pod znak reklamowy, o których mowa w § 2 ust. 15 umowy najmu, są elementy umożliwiające zamontowanie znaków reklamowych najemcy na elewacji Centrum Handlowego. Strona oświadczyła, że opracowując wizualizacje i projekt reklamy dostosowała go do przygotowanej przez Spółkę S. podkonstrukcji pod znak reklamowy, a zarówno rodzaj jak i forma reklamy zostały uzgodnione i zaakceptowane przez Spółkę S.. Jednocześnie pełnomocnik strony poinformował, że montaż tablicy reklamowej w formie banera reklamowego został zlecony przez skarżącą firmie A.. Z kolei demontaż wykonany został na zlecenie Spółki S. przez A.1. Ponadto, skarżąca podtrzymała swoje stanowisko, iż w związku z faktem, że podkonstrukcje reklamowe zostały przygotowane i zainstalowane przez Spółkę S., a wymiary, wizualizacje oraz rozmieszczenie reklam zostały uzgodnione z właścicielem Centrum Handlowego, to właśnie Spółka S., jako właściciel nieruchomości, powinien być stroną niniejszego postępowania administracyjnego.

Po poinformowaniu stron o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, w dniu 12 czerwca 2020 r. skarżąca przedłożyła pismo, w którym podtrzymała w całości dotychczasowe stanowisko, iż z uwagi na fakt aktywnego uczestnictwa przedstawicieli Spółki S. w procesie akceptacji wizualizacji, wymiarów i rozmieszczenia reklam, a także z uwagi na fakt, że to Spółka S. odpowiada za przygotowanie i zainstalowanie podkonstrukcji reklamowych. W ocenie skarżącej, to właśnie właściciel Centrum Handlowego jest podmiotem odpowiedzialnym za umieszczenie przedmiotowej tablicy reklamowej w formie banera reklamowego niezgodnie z przepisami Uchwały Krajobrazowej Gdańska.. Za tą tezą dodatkowo przemawia fakt, że to właśnie Spółka S. zleciła demontaż tablicy reklamowej w formie banera reklamowego, co udowadnia, że poczuwa się do odpowiedzialności za umieszczenie niniejszej tablicy reklamowej, i to właściciel nieruchomości winien być adresatem mającego zapaść w niniejszych sprawach rozstrzygnięcia.

Decyzją z 13 lipca 2020 r. Dyrektor GZDiZ, działając na podstawie uchwały Rady Miasta Gdańska nr V/48/19 z dnia 31 stycznia 2019 r. w sprawie upoważnienia Dyrektora GZDiZ - jednostki budżetowej do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 11 162, 31 zł za umieszczenie w dniach 30 grudnia 2019 r. – 25 lutego 2020 r., tj. od dnia wszczęcia postępowania do dnia usunięcia tablicy, tablicy reklamowej w formie banera o opisanych wyżej wymiarach. Jednocześnie, organ umorzył postępowanie w części dotyczącej wymierzenia kary pieniężnej Spółce S..

Zdaniem organu, postępowanie wyjaśniające oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalają, w oparciu o obowiązujące przepisy, stwierdzić, że skarżąca jest podmiotem, o którym mowa w art. 37d ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz.U. z 2020 r., poz. 293 ze zm.), dalej jako u.p.z.p., tj. podmiotem, który umieścił niniejszą tablicę reklamową w formie banera reklamowego niezgodnie z przepisami uchwały krajobrazowej. Organ wskazał, że uwzględniając literalne brzmienie przepisu chodzi o te podmioty, które "umieściły" daną tablicę lub urządzenie. Zasadne jest jednak przyjęcie szerszego rozumienia tego pojęcia o te podmioty, które zleciły konkretne działania, a nie poszczególnych wykonawców.

W ocenie organu, mimo iż w niniejszej sprawie właściciel Centrum Handlowego – Spółka S. aktywnie uczestniczyła w procesie akceptacji wizualizacji, wymiarów i rozmieszczenia reklam na elewacji Centrum Handlowego, to podmiotem odpowiedzialnym za umieszczenie przedmiotowej tablicy reklamowej w formie banera reklamowego jest skarżąca, której działalność handlowa była promowana niniejszą tablicą reklamową z reklamą o treści: "[...].". Dowodzi tego całokształt zgromadzonego materiału: wyjaśnienia stron, postanowienia umowy najmu łączącej strony (§ 2 ust. 15 umowy najmu), czy zlecenie wykonawcy montażu reklam dokonane przez skarżącą. Organ podkreślił jednocześnie, że skarżąca jest podmiotem profesjonalnie prowadzącym działalność handlową na dużą skalę i jako taki podmiot - jest świadoma konieczności prowadzenia swojej działalności gospodarczej na podstawie i w granicach obowiązującego prawa.

Jak zauważył organ, decyzja wydana na podstawie art. 37d ust.1 u.p.z.p. jest tzw. decyzją związaną i na organie administracji publicznej spoczywa prawny obowiązek nałożenia kary na podmiot dokonujący umieszczenia tablicy reklamowej/ urządzenia reklamowego niezgodnie z Uchwałą Krajobrazową. Zatem działanie to nie może być rozpatrywane w formie uznania administracyjnego. Kwestia wysokości kary za umieszczenie tablicy reklamowej jest zaś uregulowana w u.p.z.p. W związku z tym nie ma możliwości zastosowania art. 189d k.p.a. zawierającego przesłanki, jakie organ powinien brać pod uwagę wymierzając administracyjną karę pieniężną. Jednakże, jako że u.p.z.p. nie zawiera przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary, organ przeanalizował możliwość odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 k.p.a., nie dopatrując się przesłanek odstąpienia od nałożenia kary wymienionych w § 1 pkt 1 i 2 tego przepisu. Uwzględniono fakt, że skarżąca zaprzestała naruszania prawa, to jednak waga naruszenia z całą pewnością nie jest znikoma. Zdaniem organu, tak można byłoby mówić, gdyby naruszenie prawa było związane z ochroną istotnego interesu strony bądź wystąpieniem sytuacji, w której strona podejmuje działania wprawdzie bezprawne, ale w celu zapewnienia ważnych potrzeb egzystencjalnych. Skarżąca, umieszczając tablicę reklamową z reklamą prowadzonej przez siebie działalności, nie realizowała takich potrzeb, czerpała zaś korzyści finansowe. W niniejszym przypadku naruszenie postanowień uchwały krajobrazowej w sposób bezsporny sprzeciwiało się celowi, jaki przyświecał jej uchwaleniu, tj. głównie ochronie krajobrazu oraz ochronie ładu przestrzennego. Tablica reklamowa tak znacznych rozmiarów w rażący sposób ingerowała w krajobraz i ład przestrzenny, strona z naruszenia czerpała korzyści promując swoją działalność gospodarczą, a przedmiotowa tablica reklamowa została usunięta dopiero po 58 dniach od wszczęcia postępowania. Samo naruszenie trwało znacznie dłużej, co najmniej od 12 grudnia 2019 r., kiedy upoważnieni pracownicy GZDiZ przeprowadzili pierwszą kontrolę zgodności usytuowania reklam z zasadami i warunkami Uchwały Krajobrazowej Gdańska.. Ponadto, w ocenie organu, nie sposób uznać by do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, o której mowa w art. 189e k.p.a.

W uzasadnieniu przedstawiono też sposób wyliczenia kary pieniężnej.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, decyzją z 12 stycznia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy decyzję organu I instancji uznając, że jest ona zgodna z przepisami prawa a zebrany w postępowaniu materiał dowodowy uzasadnia nałożenie na skarżącą kary pieniężnej i umorzenie postępowania wobec Spółki S..

Na wstępie Kolegium wskazało, że skarżąca nie negowała faktu, treści, rozmiaru, miejsca oraz czasu umieszczenia przedmiotowej reklamy na elewacji budynku Centrum Handlowego. Ponadto, nie były też negowane ustalenia organu o niezgodności tablicy reklamowej z obowiązującymi na terenie miasta Gdańsk. przepisami prawa miejscowego, jak też wysokość nałożonej przez organ kary pieniężnej. Istota wniesionego odwołania sprowadzała się do błędnego, zdaniem skarżącej, nałożenia kary pieniężnej na skarżącą, zamiast na właściciela obiektu, tj. ustalenia podmiotu podlegającego karze pieniężnej, o której mowa w art. 37d u.p.z.p. Zdaniem Kolegium, opisana w zaskarżonej decyzji reklama nie spełnia warunków wynikających z Uchwały Krajobrazowej Gdańska, a wysokość kary pieniężnej została prawidłowo ustalona, czego strona nie kwestionuje.

Organ odwoławczy nie miał też wątpliwości, w świetle zebranego materiału dowodowego, że to skarżąca jest podmiotem, który umieścił opisaną w decyzji reklamę i której jest również właścicielem. Faktem jest, że opisana w § 2 ust.15 umowy najmu z 12 lipca 2019 r. podkonstrukcja umieszczona na fasadzie budynku i przeznaczona pod znak reklamowy została sfinansowana przez obie strony postępowania. Jednak, sama w sobie ta konstrukcja nie stanowi reklamy w rozumieniu definicji ustawowej, lecz jest tylko elementem, do którego reklama ma być przymocowana. Dopiero na tej podkonstrukcji skarżącej przysługiwało prawo do umieszczenia oznaczeń reklamowych, zgodnie z powyższym zapisem umowy najmu, na co wprost skarżąca wskazała w szczególności w swoim piśmie z 29 stycznia 2020 r.

Podnoszone przez skarżącą kwestie uprzedniego uzgodnienia z wynajmującym wyglądu reklamy nie pozwalają przy tym na uznanie, że to wynajmujący winien być obciążony przedmiotową karą pieniężną na podstawie art. 37d ust. 2 u.p.z.p. Przepis ten w niniejszej sprawie nie może być zastosowany, gdyż dowody zebrane w sprawie nie pozostawiają wątpliwości, że sama reklama została przygotowana i umieszczona przez skarżącą w takiej, a nie innej formie na wykonanej podkonstrukcji. Tym samym zasadne było zastosowanie przez organ pierwszej instancji dyspozycji art. 37d ust. 1 u.p.z.p. Ponadto, reklama została umieszczona przez skarżącą (lub na jej zlecenie) i stanowi jej własność. Dlatego też to na skarżącej w istocie ciążył obowiązek dopełnienia wszystkich wymogów formalnych w związku z faktem (a nie treścią lub projektowaną koncepcją reklamy) umieszczenia na elewacji budynku Centrum Handlowego reklamy, w tym jej zgodności z obwiązującą od kwietnia 2018 r. Uchwałą Krajobrazową i uzyskania odpowiednich pozwoleń. Co więcej, powyższe ustalenia Kolegium skarżąca w istocie potwierdziła w swoich pismach kierowanych do organu I instancji, w tym także w pismach z 28 kwietnia 2020 r. i z 5 czerwca 2020 r., wskazując na fakt umieszczenia przedmiotowej reklamy na zlecenie Skarżącej.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak dokładnej analizy stanu faktycznego sprawy i pominięcie przy wydaniu zaskarżonej decyzji istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności faktycznych, z których wynika, że to Spółka S. była podmiotem, który zainstalował i przygotował podkonstrukcję pod tablicę reklamową oraz że przedmiotowa tablica reklamowa została przedstawiona przez skarżącą do akceptacji Spółki S. i umieszczona na budynku Centrum Handlowego stanowiącego własność tej Spółki,

2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora GZDiZ z 13 lipca 2020 r., w sytuacji gdy organ odwoławczy winien uchylić zaskarżoną decyzję i nałożyć karę pieniężną na Spółkę S. oraz umorzyć postępowanie w części dotyczącej wymierzenia kary pieniężnej i nałożenia obowiązku dostosowania tablicy reklamowej do postanowień Uchwały Krajobrazowej Gdańska. albo usunięcia tablicy reklamowej T. S.A.

Ponadto, w skardze zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:

1) art. 37d ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 16b) oraz art. 2 pkt 16a) u.p.z.p. poprzez odwołanie się przez organ do pojęcia "reklamy", w miejsce pojęcia "tablicy reklamowej" użytego w art. 37d ust. 1 u.p.z.p., podczas gdy oba pojęcia zostały zdefiniowane w u.p.z.p. i nie mogą być stosowane zamiennie,

2) art. 37d ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 16b) u.p.z.p. poprzez brak uznania, że podkonstrukcja pod tablicę reklamową, zgodnie z art. 2 pkt 16b) u.p.z.p., stanowi integralną część tablicy reklamowej, a w konsekwencji brak uznania, że Spółka S., która zainstalowała i przygotowała podkonstrukcję pod tablicę reklamową, jest podmiotem, o którym mowa w art. 37d ust. 1 u.p.z.p. i podlega karze pieniężnej za umieszczenie tablicy reklamowej niezgodnej z przepisami Uchwały Krajobrazowej,

3) art. 37d ust. 1 u.p.z.p. poprzez nałożenie kary pieniężnej na skarżącą w sytuacji, w której ta nie jest podmiotem, który umieścił tablicę reklamową niezgodnie z przepisami Uchwały Krajobrazowej.

W świetle tak skonstruowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W ocenie skarżącej, głównym i najważniejszym zagadnieniem wymagającym analizy pozostaje ustalenie podmiotu odpowiedzialnego w świetle art. 37d u.p.z.p. za mieszczenie tablicy reklamowej niezgodnie z przepisami Uchwały Krajobrazowej. Tymczasem, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że stosując art. 37d ust. 1 u.p.z.p. organ pominął legalną definicję pojęcia "tablicy reklamowej", posługując się w jego miejsce pojęciem "reklamy". Skarżąca wskazała, że posługiwanie się przez organ pojęciem "reklamy" w miejsce pojęcia "tablica reklamowa" jest niedopuszczalne i nie znajduje podstaw prawnych, a ponadto, brak przeprowadzenia przez Kolegium analizy pojęcia "tablica reklamowa" doprowadził organ do przyjęcia błędnych wniosków i nieprawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

Ponadto, zdaniem skarżącej, Kolegium pominęło okoliczność, że podmiotem odpowiedzialnym za instalację podkonstrukcji pod tablicę reklamową był uczestnik postępowania, a fakt umieszczenia tablicy reklamowej na konstrukcji przygotowanej przez uczestnika potwierdzają, m.in. umowa najmu oraz wizualizacje reklam z komentarzami. Postępowanie dowodowe przeprowadzone w sprawie wykazało, że Spółka S., na mocy umowy najmu zobowiązana była przygotować podkonstrukcję pod znak reklamowy, tj. wyznaczyć i przygotować miejsce na umieszczenie tablic reklamowych przez skarżącą, oraz że tablica reklamowa została przedstawiona przez skarżącą do akceptacji Spółce S. i umieszczona na budynku Centrum Handlowego stanowiącego własność tej Spółki. Tymczasem, Kolegium pominęło całkowicie okoliczność, że konstrukcja, na której montowana jest tablica reklamowa stanowi zgodnie z art. 2 pkt 16b u.p.z.p. integralną część tablicy reklamowej. Wobec powyższego, za podmiot umieszczający tablicę reklamową, o którym mowa w art. 37d ust. 1 u.p.z.p., należy uznać podmiot, który przygotowuje i instaluje konstrukcje, do której mocowana jest następnie pozostała część tablicy reklamowej. W niniejszej sprawie zaś podmiotem tym pozostaje właściciel nieruchomości – Spółka S..

Skarżąca przypomniała, że przygotowanie konstrukcji jest pierwszym i podstawowym elementem, bez którego przymocowanie pozostałej części tablicy reklamowej do budynku, nie byłoby możliwe, a przygotowanie konstrukcji przez uczestnika inicjowało proces zamieszczenia tablicy reklamowej na elewacji Centrum Handlowego. Ponadto, podkreślono, że podmiotem decyzyjnym, który wskazywał miejsce na umieszczenie tablicy reklamowej była Spółka S.. To w dyspozycji tej spółki, jako właściciela Centrum Handlowego, pozostawało wskazanie miejsca, w którym mogły zostać zamocowane tablice reklamowe. Zarówno na wygląd, rodzaj, jak i formę tablic reklamowych istotny wpływ miała Spółka S.. Powyższe wynika z wiadomości e-mail z 28 czerwca 2019 r. oraz wizualizacji reklam z komentarzami wynajmującego, przedstawionych przez skarżącą w piśmie z 28 kwietnia 2020 r. Uczestnik, jako podmiot profesjonalny zarządzający centrum handlowym, jest zobowiązany do przestrzegania przepisów Uchwały Krajobrazowej i wskazywania miejsc oraz przygotowywania podkonstrukcji pod tablice reklamowe, które będą zgodne z postanowieniami przedmiotowego aktu prawa miejscowego, bowiem to podkonstrukcja przygotowana przez uczestnika warunkowała zamocowanie pozostałych elementów składających się na tablicę reklamową. Nie bez znaczenia dla sprawy pozostaje również okoliczność, że uczestnik zlecił demontaż przedmiotowej tablicy reklamowej, a co za tym idzie, poczuwa się do odpowiedzialności za jej umieszczenie.

Ponadto, skarżąca wskazała, że zarzuty skargi w zakresie naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego pozostają aktualne również w kontekście rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji. Kolegium podzieliło bowiem stanowisko Dyrektora GZDiZ, podtrzymując argumentację przyjętą przez ten organ.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z 13 maja 2021 r. skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia konstytucyjności art. 37a ust. 9 u.p.zp., ujętego we wniosku zawartym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 166/18.

Postanowieniem z 31 marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne.

Postanowieniem z 21 grudnia 2023 r. tut. Sąd podjął zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie uczyniono decyzje administracyjne wydane w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej nałożonej w związku z naruszeniem postanowień tzw. uchwały krajobrazowej.

Na mocy art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz.U. z 2020 r., poz. 293 ze zm.), dalej jako u.p.z.p, rada gminy została uprawniona do ustalenia w formie uchwały zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane. Tego rodzaju uchwała jest nazywana uchwałą krajobrazową.

Celem tego rodzaju aktu prawa miejscowego jest uporządkowanie przestrzeni publicznej, a przyjęte w u.p.z.p. regulacje, dotyczące tej uchwały, wprowadzają w istocie prymat ochrony krajobrazu. Przy czym, przepisy ustawy nie przewidują obowiązku podjęcia uchwały krajobrazowej – ma ona charakter fakultatywny. Wpływa to także na władztwo gminy w ustalaniu treści uchwały, gdyż może ona przewidywać całkowity zakaz sytuowania obiektów reklamowych, jak również przewidywać rozwiązania pośrednie, polegające na ograniczeniach o charakterze częściowym. Tego rodzaju rozwiązania mogą zaś dotyczyć zarówno samego obiektu reklamowego (jego parametrów i materiału, z jakiego ma zostać wykonany) – ograniczenia przedmiotowe, jak i jego usytuowania – ograniczenia obszarowe (zob. T. Brzezicki, Kara za niezgodne z prawem umieszczenie reklamy, Przegląd Podatkowy, 8/2016, s. 35-40).

W dniu 22 lutego 2018 r. Rada Miasta Gdańska podjęła uchwałę nr XLVIII/1465/18 z dnia 22 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, na terenie Miasta Gdańska (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2018 r., poz. 1034). Uchwała ta weszła w życie w dniu 3 kwietnia 2018 r. Co istotne dla niniejszej sprawy, ustawodawca wprowadzając możliwość podjęcia uchwały krajobrazowej i określenia w niej zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, jednocześnie przewidział zastosowanie określonych instrumentów finansowych związanych z usytuowaniem reklam. Mianowicie, w art. 37d u.p.z.p. ustawodawca przewidział karę pieniężną za umieszczenie tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego niezgodnie z przepisami uchwały krajobrazowej. Kara ta jest wymierzana przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w drodze decyzji i obejmuje okres od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie, do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów uchwały albo usunięcia tablicy lub urządzenia (art. 37d ust. 2 i 3). Ponadto, zgodnie z ust. 5 omawianego przepisu, w przypadku, gdy w dniu wydania ww. decyzji tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe nie są zgodne z przepisami uchwały krajobrazowej w decyzji tej określa się wysokość kary pieniężnej za okres od dnia wszczęcia postępowania w sprawie do dnia wydania decyzji, oraz obowiązek dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów uchwały albo usunięcia tablicy lub urządzenia.

Ustawodawca określił sposób ustalania wysokości kary w ten sposób, że stanowi ona iloczyn pola powierzchni tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego służącej ekspozycji reklamy, wyrażonej w metrach kwadratowych oraz 40-krotności uchwalonej przez radę gminy stawki części zmiennej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 17a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 oraz z 2021 r. poz. 401), powiększony o 40-krotność uchwalonej przez radę gminy stawki części stałej tej opłaty, za każdy dzień niezgodności tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego z przepisami, o których mowa w ust. 1 (art. 37d ust. 8). W tym zakresie wskazać trzeba, że Rada Miasta Gdańska nie podjęła uchwały określającej wysokości stawek opłaty reklamowej, w związku z czym do kar związanych ze sprzecznym z uchwałą krajobrazową usytuowaniem tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych zastosowanie znajdował art. 37d ust. 9 u.p.z.p., który w takim wypadku przewiduje, że wysokość kary pieniężnej ustala się jako iloczyn pola powierzchni tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego służącej ekspozycji reklamy, wyrażonej w metrach kwadratowych oraz 40-krotności maksymalnej stawki części zmiennej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. h ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, powiększony o 40-krotność maksymalnej stawki części stałej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 9 pkt 1 lit. g tej ustawy, za każdy dzień niezgodności tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego z przepisami uchwały krajobrazowej.

Wskazać też trzeba, że w art. 2 pkt 16a-16c u.p.z.p. ustawodawca zdefiniował pojęcia reklamy, tablicy reklamowej i urządzenia reklamowego, które to pojęcia mają istotne znaczenie w kontekście wymierzenia kar administracyjnych. Ewentualne sankcje finansowe są bowiem powiązane nie z samą reklamą, rozumianą jako upowszechnianie w jakiejkolwiek wizualnej formie informacji promującej osoby, przedsiębiorstwa, towary, usługi, przedsięwzięcia lub ruchy społeczne (art. 2 pkt 16), lecz z tablicami reklamowymi lub urządzeniami reklamowymi. Tablicą reklamową jest natomiast przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, o płaskiej powierzchni służącej ekspozycji reklamy, w szczególności baner reklamowy, reklama naklejana na okna budynków i reklamy umieszczane na rusztowaniu, ogrodzeniu lub wyposażeniu placu budowy, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem (art. 2 pkt 16b). Z kolei jako urządzenie reklamowane ustawodawca rozumie przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, inny niż tablica reklamowa, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem (art. 2 pkt 16c). Wynika z tego, że powyższe pojęcia mają szeroki zakres i odnoszą się on do wszystkich nośników informacji stanowiącej reklamę. Są to bowiem zarówno powierzchnie płaskie (tablice reklamowe), jak i obiekty więcej niż dwuwymiarowe (urządzenia reklamowe; T. Brzezicki, Kara za niezgodne z prawem umieszczenie reklamy, Przegląd Podatkowy, 8/2016, s. 35-40).

Przechodząc na grunt Uchwały Krajobrazowej Gdańska., należy wskazać, że w § 2 ust. 1 i 2 uchwałodawca lokalny ustanowił zakaz sytuowania tablic reklamowych i urządzeń reklamowych innych niż określone w niniejszej Uchwale. Dopuszczono sytuowanie wyłącznie takich rodzajów tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, o których mowa w przepisach Uchwały, na zasadach i warunkach określonych w przepisach Uchwały, z zastrzeżeniem, że do tablic reklamowych i urządzeń reklamowych stanowiących szyldy w niniejszej Uchwale określa się zasady i warunki ich sytuowania, gabaryty oraz liczbę szyldów, które mogą być sytuowane na danej nieruchomości. Zgodnie zaś z § 7 ust. 1 zakazuje się przesłaniania otworów okiennych lub drzwiowych, przeszkleń oraz detali architektonicznych, z wyłączeniem reklam wykonanych z giętych lamp neonowych oraz znaków bez tła. W myśl § 8 ust. 4 pkt 1 szyld równoległy przysługuje dla każdego lokalu posiadającego bezpośrednie wejście z zewnątrz lub witrynę.

Z kolei § 14 ust. 3 pkt 4 uchwały stanowi, że granicach obszaru S1 dopuszcza się sytuowanie na obiektach tablic reklamowych i urządzeń reklamowych w formie znaków bez tła (innych niż szyld), z zachowaniem następujących zasad:

a) dopuszcza się znaki wyłącznie w formie nazwy, sygnetu lub logotypu działalności albo nazwy, sygnetu lub logotypu obiektu,

b) dopuszcza się sytuowanie w sposób modułowy z ujednoliceniem materiałów budowlanych z jakich są wykonane, wyrównania lub wyjustowania, oraz interlinii:

- w miejscu wskazanym pod sytuowanie tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych w projekcie budowlanym obiektu, zajmującym powierzchnię ekspozycji reklamy nie większą niż 30% powierzchni elewacji,

- w odległości nie większej niż połowa wysokości znaku ponad górną krawędź elewacji lub ponad dach,

- w obrębie najwyższej kondygnacji obiektu.

Jak wynika z akt sprawy, budynek Centrum Handlowego [...], znajdujący się przy ul. [...], położony jest w strefie S1 uchwały krajobrazowej. W niniejszej sprawie nie jest zaś kwestionowane, że – jak jednoznacznie ustalił organ na podstawie prowadzonych w terenie wizji – w dniach od 30 grudnia 2019 r. do 25 lutego 2020 r., a więc po wejściu w życie uchwały krajobrazowej, na elewacji budynku Centrum znajdowała się tablica reklamowa o łącznej powierzchni 9,68 m2. Okoliczność umieszczenia ww. tablicy po wejściu w życie uchwały krajobrazowej została również potwierdzona na rozprawie przez pełnomocnika skarżącej. Jak zaś wskazano, przepisy uchwały dopuszczają umieszczenie tablic reklamowych w formie i wymiarach, których analizowana tablica reklamowa nie spełnia w odniesieniu do obszaru, na którym została umieszczona (S1 - § 9 pkt 1 lit. b w zw. z § 14 ust. 3 pkt 10 uchwały krajobrazowej). W sprawie zatem nie jest kwestionowane, jak również uchybień w zakresie tych ustaleń nie stwierdził sąd, że tego rodzaju tablica reklamowa narusza wskazane przepisy uchwały krajobrazowej. Za jej umieszczenie organ wymierzył zaś prawidłowo obliczoną na podstawie wskazanych wyżej przepisów karę administracyjną, której wysokość i sposób ustalenia również nie jest przedmiotem sporu. Kwestią sporną jest natomiast to, jaki podmiot winien zostać ową karą obciążony.

Zgodnie bowiem z art. 37d ust. 1 u.p.z.p. podmiotem, który podlega karze pieniężnej za naruszenie postanowień uchwały krajobrazowej jest podmiot, który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe. Zdaniem sądu, adresatem kary pieniężnej nie muszą być osoby związane prawnie z nieruchomością, na której umieszczono tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe (zob. M.J. Nowak, Kary pieniężne wymierzane za naruszenie uchwały reklamowej, LEX/el. 2017). W szczególności nie jest wymagane, aby był to właściciel, gdyż w tym zakresie ustawodawca przewiduje pewną hierarchię podmiotów. Mianowicie, zgodnie z art. 37d ust. 2 u.p.z.p. dopiero jeżeli nie jest możliwe ustalenie podmiotu, który umieścił tablicę lub urządzenie, karą pieniężną można obciążyć odpowiednio właściciela, użytkownika wieczystego lub posiadacza samoistnego nieruchomości lub obiektu budowlanego, na których umieszczono tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe. W związku z tym odpowiedzialność właściciela nieruchomości i innych podmiotów, jest odpowiedzialnością fakultatywną w sytuacji, gdy nie jest on podmiotem, który umieścił reklamę, a którego nie można ustalić w sposób jednoznaczny (zob. T. Brzezicki, Kara za niezgodne z prawem umieszczenie reklamy, Przegląd Podatkowy, 8/2016, s. 35-40). Ponadto, a co ma istotne znaczenie w kontekście ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych, nie sposób przyjąć, że osobą umieszczającą tablicę lub urządzenie reklamowe jest osoba fizyczna lub osoby (pracownicy firmy montażowej), którzy na zlecenie przedsiębiorcy posadowili, tj. dokonali fizycznego przytwierdzenia tablicy lub urządzenia na nieruchomości. Należy bowiem zauważyć, że taka tablica lub urządzenie ma na celu promowanie osoby, przedsiębiorstwa, towary, usługi, przedsięwzięcia lub ruchy społeczne, a więc to przede wszystkim reklamodawca jest przede wszystkim zainteresowany umieszczeniem tablicy lub urządzenia reklamowego, uprzednio zawierając określoną umowę z właścicielem lub zarządcą tej nieruchomości (zob. M.J. Nowak, Kary pieniężne wymierzane za naruszenie uchwały reklamowej, LEX/el. 2017). W tym więc kontekście to właśnie reklamodawca, przedsiębiorca zlecający fizyczne umieszczenie tablicy lub urządzenia, jest podmiotem "umieszczającym" tablicę, a w konsekwencji podlegającym karze pieniężnej.

Z taką zaś sytuacją, w ocenie sądu, mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Jak bowiem ustalono, właścicielem budynku, na którym umieszczono sporną tablicę reklamową w formie banera reklamowego jest S. Sp. z o.o., natomiast właścicielem reklamy jest T. S.A. (pismo Spółki T. z 8 stycznia 2020 r i pismo Spółki S. z 30 stycznia 2020 r.). Z przeprowadzonych dowodów wynika z kolei, że fizycznego montażu tablicy dokonała firma A. zajmująca się pracami na wysokościach. Powyższy fakt został też przyznany przez skarżącą w wyjaśnieniach z 28 kwietnia 2020 r. Skoro więc nie jest sporne, że fizycznego montażu tablicy dokonała firma zewnętrzna, działająca na zlecenie T. S.A., to w ocenie sądu nie można przyjąć, aby to firma A. była podmiotem, o którym mowa w art. 37d ust. 1 u.p.z.p. Nie działała ona bowiem we własnym interesie, ani nie osiągała dalszych korzyści z obecności tablicy na budynku. Nie ona też była inicjatorem umieszczenia tablicy reklamowej.

Przechodząc zaś do rozstrzygnięcia kwestii, czy podmiotem umieszczającym tablicę była T. S.A., czy też S. Sp. z o.o. należy wskazać, że podmioty te łączyła umowa najmu, zawarta 12 lipca 2019 r. Umowa ta dotyczyła wynajmu lokalu nr [...] (sala sprzedaży) w budynku Centrum Handlowego w celu sprzedaży [...]. W § 2 pkt 15 tej umowy wskazano, że wynajmujący zainstaluje podkonstrukcję pod znak reklamowy najemcy na fasadzie, zgodnie z podziałem kosztów w skazanym w załączniku nr 7 do umowy. Pozostałe koszty produkcji, montażu, a także konsumpcji mediów i bieżącego utrzymania znaku reklamowego najemcy obciążają najemcę. Wizualizację znaku reklamowego najemcy na fasadzie Centrum Handlowego oraz wizualizację oznaczeń reklamowych najemcy wewnątrz Centrum Handlowego zawiera Załącznik nr 7 do umowy.

Zgodnie z dalszymi wyjaśnieniami stron, zamontowane nośniki są zgodne z przesłanymi do T. S.A. wytycznymi właściciela Centrum oraz posadowione na przygotowanych przez niego konstrukcjach. Najemca opracował więc wizualizację i projekt reklam, dostosowując go do przygotowanej przez wynajmującego podkonstrukcji pod znak reklamowy. Zarówno wymiary, wizualizacje, jak i rozmieszczenie reklam zostały uzgodnione z wynajmującym i przez niego zaakceptowane zgodnie z zapisami umowy najmu. Z uwagi zatem na to, iż podkonstrukcję pod znaki reklamowe przygotował i zainstalował wynajmujący, to on, zdaniem skarżącej, winien być stroną toczącego się postępowania w sprawie kary pieniężnej (vide: pismo T. S.A. z 28 kwietnia 2020 r.). Z kolei, Spółka S. twierdziła, że ustalenia co do oznaczeń reklamowych zawarte w załączniku do umowy najmu, jako ustalenia biznesowe stron, jedynie wskazywały miejsca na elewacji i w budynku centrum, które mogły zostać wykorzystane za umieszczenie reklam T. S.A. Istnienie podkonstrukcji nie determinowało rodzaju reklamy najemcy (vide: pismo Spółki S. z 7 lutego 2020 r.). Strony wyjaśniły także, że owa podkonstrukcja to element umożliwiający zamocowanie znaków reklamowych najemcy na elewacji (wyjaśnienia T. S.A. z 28 kwietnia 2020 r.), to element mocujący na fasadzie tablicę reklamową przygotowaną i powieszoną na zlecenie T. S.A. (wyjaśnienia S. z 14 kwietnia 2020 r.).

Mając na uwadze powyższy stan faktyczny, sąd uznał, że prawidłowo w niniejszej sprawie organy jako podmiot umieszczający tablicę reklamową w sposób naruszający postanowienia uchwały krajobrazowej uznały T. S.A.

Należy bowiem zauważyć, że inicjatorem ujawnienia na elewacji budynku tablicy reklamowej był najemca lokalu usługowego, w celu promocji swoich produktów. On też ustalił techniczne warunki, takie jak forma, wygląd, rodzaj i wymiary planowanej tablicy, do czego dostosował się wynajmujący wykonując podkonstrukcję. W tym zakresie nie sposób uwzględnić twierdzeń skarżącej, że to tablica reklamowa została dostostosowana do przygotowanej podkonstrukcji, jak twierdzi T. S.A. w wyjaśnieniach z 28 kwietnia 2020 r. Z przedłożonej umowy najmu i jej załączników wynika bowiem, że w momencie zawarcia umowy strony dysponowały już wizualizacjami tablic reklamowych przygotowanymi przez najemcę, na podstawie których wstępnie można było określić ich lokalizację oraz wymiary. Brak natomiast było danych dotyczących podkonstrukcji, do której – jak twierdzi skarżąca – dostosowywano owe wizualizacje. W związku z tym sąd za wiarygodne i spójne z pozostałym materiałem dowodowym uznał, że punktem wyjścia były przygotowane wizualizacje tablic reklamowych, do których właściciel budynku wykonał podkonstrukcje, nie zaś owe podkonstrukcje.

Zdaniem sądu, nie można też zgodzić się z twierdzeniem, że z uwagi na fakt, że podkonstrukcja jest elementem konstrukcyjnym tablicy reklamowej, to jej umieszczenie jest równoznaczne z umieszczeniem tablicy reklamowej. Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że tablicą reklamową jest przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, o płaskiej powierzchni służącej ekspozycji reklamy, w szczególności baner reklamowy, reklama naklejana na okna budynków i reklamy umieszczane na rusztowaniu, ogrodzeniu lub wyposażeniu placu budowy, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem. Wprawdzie więc podkonstrukcja została wykonana pod podane wymiary tablicy wskazane przez najemcę, który za jej pomocą reklamował swoje produkty, lecz sama podkonstrukcja jest elementem odrębnym od tej tablicy. Samo jej umieszczenie bowiem nie spełnia celu, w jakim umieszcza się tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe, tj. nie promuje żadnych produktów, usług, osób czy przedsiębiorstw. Stanowi wyłącznie element umieszczony na elewacji budynku, który niekonieczne musi zostać powiązany z tablicą reklamową.

Nie ulega natomiast wątpliwości, że tablica reklamowa służąca ekspozycji reklamy, została wykonana przez T. S.A. Co więcej, tablica ta musiała posiadać takie elementy konstrukcyjne, które umożliwiały jej zamontowanie na przygotowanej podkonstrukcji. Potwierdza to fakt, że po przekazaniu tablicy firmie zewnętrznej, było możliwe jej zamocowanie z użyciem elementów, która zawierała sama tablica. W związku z tym, należy stwierdzić, że Spółka S., jako właściciel budynku, dokonała wyłącznie przygotowania elewacji, jednakże przygotowanie to nie determinowało tego, że na podkonstrukcji zostanie cokolwiek umieszczone. Wprawdzie możliwość taka wynikała z łączącej strony umowy, jednakże samodzielne istnienie tej podkonstrukcji nie oznaczało umieszczenia tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego, gdyż nie służyło reklamowaniu. Taki cel spełniała dopiero zamontowana na budynku tablica reklamowa.

W związku z tym, w świetle odpowiedzialności przewidzianej w art. 37d ust. 1 u.p.z.p., bez znaczenia pozostaje zgoda i przygotowania właściciela budynku. Wprawdzie bowiem zaakceptował on fakt umieszczenia tablicy, a także jej wymiary i wygląd, poprzez brak sprzeciwu wobec zaproponowanej koncepcji, jednakże z materiału dowodowego nie wynika, że właściciel sam podejmował jakiekolwiek działania dotyczące umieszczenia tablicy reklamowej na przygotowanej przez niego podkonstrukcji. Dlatego też nie mogą odnieść skutku twierdzenia skarżącej, wskazujące na to, że tablica reklamowa została dostosowana do podkonstrukcji, jako że pozostają bez wpływu dla określenia podmiotu, który w rzeczywistości umieścił tablicę reklamową. Działania właściciela nie stanowią bowiem o umieszczeniu przez ten podmiot tablicy reklamowej lub urządzenia służących reklamie. Ponadto, nie można pominąć, że to nie właściciel zainicjował procedurę umieszczania tablicy reklamowej, lecz działał zgodnie z wytycznymi skarżącej – nie on ustalił wymiary tablicy, a tym samym obszar zajęcia elewacji obiektu, lecz T. S.A., co wprost wynika w pism i stanowisk stron złożonych w toku postępowania. Obie Spółki zgodnie bowiem wskazały, że wizualizacje i wymiary tablicy przygotowała skarżąca. Jakkolwiek więc akceptację przez właściciela budynku umieszczenia tablicy reklamowej niezgodnie z warunkami uchwały krajobrazowej można ocenić krytycznie, to jednak nie aktualizuje ona odpowiedzialności tego podmiotu z art. 37d u.p.z.p.

Kluczowe w powyższych rozważaniach jest natomiast to, że sama skarżąca wprost przyznała, że to ona zleciła montaż tablicy. Tego rodzaju stwierdzenie znajduje się na stronie 2-3 wyjaśnień złożonych w 28 kwietnia 2020 r. w odpowiedzi na wezwanie organu. Powyższe oświadczenie koresponduje z innymi zebranymi w sprawie dowodami, w szczególności z pismami firmy A., która domagała się przesłania zlecenia na wykonanie prac montażowych. To wszystko oznacza, że to reklamodawca posłużył się firmą zewnętrzną, która specjalizowała się w pracach na wysokościach i mogła dokonać bezpiecznego montażu. Co istotne, to właśnie owa tablica zawierała w sobie reklamę, a więc podlegała regulacjom uchwały krajobrazowej – nie zaś sama podkonstrukcja.

Dla powyższej oceny nie ma też znaczenia podnoszona w skardze okoliczność, że to Spółka S. zleciła demontaż spornej tablicy firmie A.1. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że Spółka S. kontaktowała się ze skarżącą, będącą właścicielem tablicy reklamowej, wzywając ją do dostosowania jej do wymogów uchwały krajobrazowej (vide: pisma z 30 stycznia 2020 r. i z 7 lutego 2020 r. skierowane przez S. do T. S.A.). Jednakże, tylko ze względu na brak reakcji skarżącej, zlecenie demontażu przedmiotowej reklamowej wyszło od S. Sp. z o.o.

Zdaniem sądu, prawidłowo więc orzekające w sprawie organy na podstawie tak zebranego materiału dowodowego skierowały decyzję nakładającą karę pieniężną na podstawie art. 37d ust. 1 u.p.z.p. do skarżącej T. S.A. Nie jest przy tym zasadny zarzut naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., którego skarżąca upatruje w niedokładnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy, skoro sama strona w swoich wyjaśnieniach z 28 kwietnia 2020 r. przyznała fakt zlecenia montażu tablicy, a która to tablica została wcześniej przez skarżącą przygotowana, czego także nie kwestionuje. Wobec tych informacji, ich ocena w kontekście pozostałego materiału dowodowego, musiała prowadzić do wniosku, że umieszczenia tablicy reklamowej na Centrum Handlowym o powierzchni służącej ekspozycji reklamy 9,68 m2 dokonała T. S.A., jako przedsiębiorca, który za pomocą tej tablicy zmierzał do reklamowania swoich produktów i osiągania z tego korzyści handlowych. Wszechstronna analiza dowodów, obejmująca zarówno dowody zebrane przez organ, jak i przedłożone przez strony, która w ocenie sądu nie nosi znamion dowolności naruszającej art. 80 k.p.a., nie pozwoliła natomiast na jednoznaczne przypisanie odpowiedzialności za naruszenie uchwały krajobrazowej S. Sp. z o.o., jako właścicielowi budynku. W tych okolicznościach nie było więc podstaw do zastosowania art. 37d ust. 2 u.p.z.p., gdyż jak wskazano, odpowiedzialność właściciela jest wyłącznie fakultatywna i zależy od dwóch okoliczności: uznania, że właściciel jest podmiotem umieszczającym tablicę lub urządzenie reklamowe - co nie zostało w niniejszej sprawie potwierdzone – braku możliwości ustalenia faktycznego sprawcy umieszczenia tablicy lub urządzenia. Ta zaś ostatnia sytuacja, zdaniem sądu, nie zachodzi w niniejszej sprawie, jako że było możliwe i ustalono podmiot, który faktycznie umieścił tablicę reklamową. Podmiotem tym była bowiem T. S.A.

Stwierdzonej przez sąd prawidłowości wydanych decyzji nie podważa zarzut, że w decyzji odwoławczej Kolegium posługuje się pojęciem reklamy, w miejsce pojęcia tablicy reklamowej. Jakkolwiek bowiem zarzut ten jest trafny, a Kolegium stosowało nieprawidłową nomenklaturę, to jednak uchybienie w tym zakresie nie miało wpływu na wynik sprawy. Po pierwsze bowiem, w decyzji organu pierwszej instancji, która nakłada karę pieniężną prawidłowo posłużono się pojęciem tablicy reklamowej w odniesieniu do przedmiotu sprawy. Wobec tego nie ulega wątpliwości, że kara została wymierzona za naruszenie uchwały krajobrazowej w zakresie umieszczenia tablicy reklamowej, nie zaś reklamy. Ponadto, konfrontacja użytych w decyzji Kolegium zwrotów z dowodami, do których się odnosi wskazuje, że chodziło w rzeczywistości o tablicę reklamową. Kolegium zaś nieprawidłowo z punktu widzenia rzetelności działań organu i profesjonalizmu, posługiwało się pojęciem reklama, które odnosi się nie do zmaterializowanego obiektu, lecz do treści, którą ta prezentuje, promując osoby, przedsiębiorstwa, towary, usługi, przedsięwzięcia lub ruchy społeczne.

Ponadto, jak już wskazano we wcześniejszych rozważaniach, samo wykonanie podkonstrukcji nie mogło być uznane za umieszczenie tablicy reklamowej, gdyż nie spowodowało przedstawienia reklamy, a taki jest cel umieszczania tablic lub urządzeń reklamowych na różnych obiektach. W takim więc sensie odniesienie się przez Kolegium do reklamy, zamiast tablicy reklamowej nie narusza przepisów prawa.

Reasumując, przeprowadzona przez sąd kontrola nie potwierdziła zarzucanych w skardze naruszeń przepisów postępowania, ani prawa materialnego, które zasadnym czyniłyby uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Rozstrzygnięcia te zapadły bowiem po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, zgodnym z regułami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a w uzasadnieniach decyzji prawidłowo podano zarówno faktyczne, jak i prawne podstawy orzeczenia. Orzekające organy dokonały też prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, w szczególności trafnie uznały, że podkonstrukcja pod tablicę reklamową nie stanowi integralnej części tej tablicy, na co wskazywały też zebrane w sprawie dowody i w konsekwencji zasadnie zastosowały art. 37d ust. 1, ust. 4 i ust. 9 u.p.z.p. nakładając karę pieniężną za umieszczenie w dniach 30 grudnia 2019 r. – 25 lutego 2020 r. na elewacji budynku Centrum Handlowego [...] przy Alei [...]. tablicy reklamowej o łącznej powierzchni ekspozycji reklamy 9,68 m2, obciążając wymierzoną kwotą T. S.A., jako podmiot umieszczający ww. niezgodnie z postanowieniami obowiązującej uchwały krajobrazowej.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej p.p.s.a.), skargę oddalił jako niezasadną.