Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1594/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 marca 2021 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącego Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] kwotę [...]zł (słownie: [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prawomocnym wyrokiem z [...] grudnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...], uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych.

W uzasadnieniu tego wyroku, WSA wytknął, że Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej też jako "Dyrektor Zarządu Zlewni" lub "Organ") nie wyjaśnił należycie, czy w okolicznościach kontrolowanej sprawy istniały podstawy do naliczenia spornej opłaty, a w szczególności, czy nie zachodził wyjątek przewidziany w art. 270 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268, z późn. zm.; w skrócie "pr.wod."). Wydając zaskarżoną decyzję, Organ oparł się bowiem wyłącznie na treści pozwolenia, z którym wiązała się sporna opłata – tj. decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2017 r. nr [...] udzielającej pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z rzeki J. na potrzeby obiektu "[...]" (zwanego też dalej "Pozwoleniem"). W ocenie WSA takie rozstrzygnięcie Organu było co najmniej przedwczesne, bo poprzedzające je postępowanie wyjaśniające nie zostało należycie przeprowadzone. Przede wszystkim Organ ograniczył się wyłącznie do lektury sentencji i uzasadnienia Pozwolenia, których treść jednak – z perspektywy celów niniejszego postępowania – nie jest dostatecznie jasna i zupełna. Z tych względów WSA nakazał Organowi, by ten, ponownie rozpoznając sprawę, uzupełnił postępowanie wyjaśniające we wskazanym zakresie i w przedstawiony sposób.

Rozpatrzywszy sprawę ponownie, Dyrektor Zarządu Zlewni – decyzją z [...] lipca 2020 r. ([...]) – określił Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] (zwanemu też dalej "Nadleśnictwem" lub "Skarżącym") za okres od [...] stycznia 2019 r. do [...] grudnia 2019 r. opłatę stałą w wysokości [...] zł za pobór wód powierzchniowych.

W uzasadnieniu decyzji Organ wskazał, że pismem z [...] czerwca 2020 r. Dyrektor Zarządu Zlewni zwrócił się do Nadleśnictwa z prośbą o wyjaśnienie, czy przedmiotowy staw "[...]" służy do hodowli ryb, gdyż zgodnie z Pozwoleniem pobór wód powierzchniowych z rzeki J. służy do zalewu i podtrzymania poziomu wody w ww. obiekcie stawowym. W odpowiedzi Nadleśnictwo wyjaśniło, że "obiekt stawowy «[...]» służy głównie do celów przeciwpożarowych, ponadto jako element krajobrazowy, a także wodopój dla zwierzyny i ptactwa" oraz że "zbiornik przeciwpożarowy jest podstawowym urządzeniem w systemie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę przyległych do niego terenów leśnych". W tym kontekście Organ zauważył, że w operacie wodnoprawnym wskazana jest funkcja obiektu stawowego "[...]", który "służy głównie do celów przeciwpożarowych oraz hodowli ryb, ponadto jako element krajobrazowy, a także wodopój dla zwierzyny i ptactwa". W treści ww. pisma Nadleśnictwa nie ma zaś przesłanki o hodowli ryb w przedmiotowym stawie.

Dalej Organ wskazał, że zwolnienie z opłaty stałej za pobór wód do celów ochrony przyrody w lasach lub ochrony przeciwpożarowej lasu przysługuje na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy- Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2019 poz. 2170), w której do art. 270 pr.wod. po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu: "Opłaty stałej nie ponosi się także za pobór wód do celów ochrony przyrody w lasach lub ochrony przeciwpożarowej lasu", który obowiązuje od 23 listopada 2019 r. Opłata stała za 2019 r. została naliczona na podstawie ówcześnie obowiązujących przepisów art. 270 ust. 2 pr.wod., które nie przewidują zwolnienia z opłaty stałej za pobór wód do celów ochrony przyrody w lasach lub ochrony przeciwpożarowej lasu. Zwolnieniem tym podmiot został objęty w 2020 r., w związku z nowym art. 270 ust. 2a pr.wod.

W związku z tym – zdaniem Organu – w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca Dyrektora Zarządu Zlewni do wydania decyzji określającej wysokość opłaty stałej za okres [...] stycznia 2019 r. – [...] grudnia 2019 r., która wynosi [...] PLN za pobór wód powierzchniowych, gdyż w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 270 ust. 2 pr.wod. Nadleśnictwo korzysta z usługi wodnej na podstawie Pozwolenia udzielonego na pobór wód powierzchniowych w ilości [...] l/s w okresie zalewu stawu, tj. w m-cu II-III, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 pr.wod. obowiązany jest ponosić opłatę za usługi wodne. Określenia wysokości tej opłaty Organ dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 271 ust. 3 pr.wod. oraz § 15 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502) – jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej [...] PLN, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego [...] dni, i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości [...] l/s, wynoszącego po przeliczeniu [...] m3/s.

Skargę na opisaną decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni z [...] lipca 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosło Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...], zastępowane przez r.pr. A. M., która zarzuciła istotne naruszenie przez Organ:

1. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., przez ogólnikowe rozpoznanie reklamacji Skarżącego, bez analizy zarzutów w niej podniesionych i w konsekwencji nie odniesienie się w treści zaskarżonej decyzji do stanowiska prezentowanego przez Skarżącego, w tym w zakresie faktycznego celu wykorzystania i budowy zbiornika, który został określony w treści operatu wodnoprawnego, w szczególności zaś pełnionej przez niego funkcji przeciwpożarowej oraz w zakresie nawadniania gruntów leśnych;

2. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., przez zaniechał analizy treści operatu wodnoprawnego oraz decyzji wodnoprawnej z [...] grudnia 2017 r. wydanej przez Starostę [...], z których to dokumentów wynika, że zbiornik służy dla celów przeciwpożarowych oraz hodowli ryb, wodopój dla zwierzyny i ptactwa oraz jest podstawowym urządzeniem zaopatrzenia w wodę przyległych do niego terenów leśnych, co wyklucza obowiązek ponoszenia opłaty stałej w świetle przepisów prawa materialnego;

3. art. 8 k.p.a., przez nie ustosunkowanie się do twierdzeń, które Skarżący uznał za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, w tym w zakresie celu leśnego na potrzeby nawadniania gruntu odbudowy zbiornika, którego dotyczy zaskarżona decyzja, jak również w odniesieniu do jego funkcji przeciwpowodziowej, co spowodowało u Skarżącego przeświadczenie o tym, że Organ załatwił sprawę bez uwzględnienia całokształtu okoliczności sprawy;

4. art. 270 ust. 2 pr.wod., przez jego niezastosowanie i w konsekwencji naliczenie opłaty stałej w sytuacji, gdy funkcja zbiornika wypełnia normę tego przepisu,

5. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 270 ust. 2a pr.wod., przejawiające się w niezastosowaniu przepisu art. 270 ust. 2[a] pr.wod., pomimo iż na dzień wydania decyzji przepis ten obowiązywał, a Organ powinien był zastosować stan prawny z chwili wydania decyzji, a nie z chwili wszczęcia postępowania.

Wskazując na powyższe, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzeni od Organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz kwoty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął i umotywował podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, podkreślając że istotą sporu jest niezastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 270 ust. 2 pr.wod. Ponadto Organ wskazał, że opłata naliczana jest za cały rok i uiszczana w roku następnym. Do opłat stosuje się, zgodnie z art. 300 ust. 1 pr.wod., odpowiednio przepisy Działu III Ordynacji podatkowej. W przypadku zobowiązań podatkowych, do których odsyła ww. przepis, zmiany w zakresie obowiązków podatkowych, np. ulg, nie znajdują zastosowania do okresów rozliczeniowych, w których weszły w życie, ale dopiero do następnych. Zatem, w ocenie Organu, nie można przyjąć, że wejście w życie art. 270 ust. 2a pr.wod. z [...] listopada 2019 r. może mieć zastosowanie do opłat należnych za 2019 rok. Zwalniałoby to w praktyce od obowiązku zapłaty opłat należnych za wcześniejszy okres. Zatem zastosowanie znajdzie brzmienie przepisów ustawy - Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 ze zm.), które nie przewidują zwolnienia z opłaty stałej za pobór wód do celów ochrony przyrody w lasach lub ochrony przeciwpożarowej lasu. Zwolnieniem tym podmiot został objęty w 2020 r., w związku z nowym art. 270 ust. 2a ustawy - Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310 ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.).

Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie, inny akt) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron, oraz przepisami proceduralnymi, normującymi reguły postępowania przed organami administracji publicznej.

Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja określająca wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych, dla której materialnoprawną podstawę stanowiły przepisy ustawy z dnia [...] lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310, z późn. zm.; w skrócie "pr.wod.").

Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji zaskarżonej decyzji trzeba uwzględnić fakt, że została ona wydana w następstwie zapadłego w tej sprawie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z [...] grudnia 2019 r. o sygn. akt IV SA/Po [...] (dalej też jako "Wyrok WSA").

Jest to o tyle istotne, że w myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przy tym przez "ocenę prawną" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt, zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast "wskazania co do dalszego postępowania" dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (zob. A. Kabat [w:] B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, W. 2018, uw. 3 i 5 do art. 153). W świetle cytowanego art. 153 p.p.s.a. zarówno organ administracji publicznej ponownie rozpoznający sprawę, jak i wojewódzki sąd administracyjny, są co do zasady związani oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi we wcześniejszym, prawomocnym wyroku. Utrata mocy wiążącej takich ocen i wytycznych następuje jedynie wyjątkowo: przede wszystkim w razie wzmiankowanej w art. 153 p.p.s.a. zmiany stanu prawnego powodującej, że pogląd sądu stanie się nieaktualny, a ponadto w razie zmiany, po wydaniu orzeczenia sądowego, istotnych okoliczności faktycznych, bądź też na skutek wzruszenia orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. A. Kabat [w:] B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, W. 2018, uw. 9 do art. 153).

Żadna z przywołanych wyżej okoliczności nie wystąpiła w niniejszej sprawie, wobec czego zarówno orzekający ponownie – po Wyroku WSA – Dyrektor Zarządu Zlewni, jak i Sąd w obecnym składzie, pozostawali związani oceną prawną i wytycznymi zawartymi w tym wyroku, zgodnie z art. 153 p.p.s.a.

Wobec powyższego wskazać należy, że WSA w ww. wyroku wytknął, że Organ nie wyjaśnił należycie, czy w okolicznościach kontrolowanej sprawy istniały podstawy do naliczenia spornej opłaty, a w szczególności, czy nie zachodził wyjątek przewidziany w art. 270 ust. 2 pr.wod.

W ocenie Sądu w niniejszym składzie, wprawdzie Organ nadal nie wykonał powyższego w sposób wskazany w Wyroku WSA – tj. nie zapoznał się z treścią operatu wodnoprawnego ani z wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego (brak tych dokumentów w przedłożonych Sądowi aktach sprawy) – to jednak, uwzględniając zwłaszcza wyjaśnienia strony skarżącej o celu pobierania wód powierzchniowych, które strona oparła m.in. właśnie na operacie wodnoprawnym, stanowiącym w świetle Pozwolenia wodnoprawnego (tj. decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2017 r. nr [...]) jego część składową (s. 2), Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do naliczenia Nadleśnictwu spornej opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych.

Dokonując powyższej oceny Sąd miał na uwadze, że z art. 35 ust. 1 pr.wod. wynika, że usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód. Katalog usług wodnych zawiera art. 35 ust. 3 pr.wod. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne jest to, że ww. przepis odrębnie wymienia "pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych" (pkt 1) oraz "piętrzenie, magazynowanie lub retencjonowanie wód podziemnych i wód powierzchniowych oraz korzystanie z tych wód" (pkt 2).

Porównanie przywołanych unormowań pokazuje, iż "pobór wód powierzchniowych" oraz "retencjonowanie, magazynowanie i piętrzenie wód powierzchniowych" traktowane są jako odrębne usługi wodne. Istotne przy tym jest to, że ustawodawca wyraźnie wyodrębnił usługę retencjonowania wód, pomimo że wiąże się ona z uprzednim poborem wód z określonego cieku. Retencja wody polega bowiem na okresowym wyłączeniu znacznych ilości wody z cyklu hydrologicznego na skutek ich zatrzymania w zbiornikach wodnych naturalnych lub sztucznych, co wymaga wcześniejszego poboru wody. Zastosowana w art. 35 ust. 3 pr.wod. konstrukcja wskazuje jednak, że pobór wód podziemnych lub powierzchniowych do celów retencjonowania tych wód nie może być kwalifikowany jako usługa wodna określona w art. 35 ust. 3 pkt 1 pr.wod., gdyż objęta jest ona regulacją z art. 35 ust. 3 pkt 2 pr.wod. (tak NSA w wyrokach: z [...].06.2020 r., II OSK [...]; z [...].06.2020 r., II OSK [...]; z [...].07.2020 r., II OSK [...] – dostępnych w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej w skrócie "CBOSA").

Dla kontrolowanej sprawy istotne znaczenie mają także rozważania zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] czerwca 2020 r. o sygn. akt II OSK [...] (CBOSA). Podzielając w pełni przedstawione w tym orzeczeniu stanowisko prawne, należy zauważyć, w ślad za nim, że ustawodawca nie przewidział opłat za wszystkie usługi wodne, ale tylko za usługi i działania wskazane w katalogach zawartych, odpowiednio, w art. 268 ust. 1 i art. 269 ust. 1 pr.wod. W świetle tych przepisów brak jest zaś podstaw do poboru opłaty za usługę wodną retencjonowania wód wskazaną w art. 35 ust. 3 pkt 2 pr.wod., gdyż nie została ona ujęta w żadnym z powyższych katalogów.

W szczególności brak jest uzasadnienia do pobierania za tę usługę opłaty na podstawie art. 268 ust. 1 pkt 1 pr.wod., czyli za pobór wód podziemnych lub powierzchniowych. Albowiem wykładnia celowościowa art. 268 ust. 1 pr.wod. – bazująca na trafnym założeniu, że nie jest możliwe wykonanie usługi wodnej w postaci retencjonowania wody bez uprzedniego poboru tejże wody – prowadzi do wniosku, że pobór wody w celu wykorzystania jej do retencjonowania nie podlega opłacie. Pobór wody w takim przypadku nie jest traktowany jako samodzielna usługa wodna, lecz jako element usługi wodnej w postaci retencjonowania wody. Wydzielanie poboru wody w takiej sytuacji jako odrębnej usługi wodnej byłoby sztucznym dzieleniem usługi retencjonowania wody na dwie niezależne od siebie usługi (tak wyrok NSA z [...].11.2020 r., II OSK [...], CBOSA).

Zaprezentowana wykładnia art. 268 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 1 i 2 pr.wod. uwzględnia również zasadę zwrotu kosztów usług wodnych, ustanowioną w art. 9 ust. 3 pr.wod. Z tego ostatniego przepisu wynika, że gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną. Zgodnie z art. 16 pkt 24 pr.wod. przez "koszty środowiskowe" rozumie się wartość materialną strat w środowisku powodowanych przez korzystanie z wód. Z kolei art. 16 pkt 25 pr.wod. stanowi, że przez "koszty zasobowe" rozumie się wartość utraconych korzyści, które mogłyby być osiągnięte, gdyby zasoby wodne i ich zdolność do samoodtwarzania nie były zmniejszane przez podmioty aktualnie je użytkujące. W tym kontekście należy podzielić stanowisko, że pobieranie wody płynącej z cieku jedynie w celu jej retencjonowania nie powoduje kosztów środowiskowych, czy zasobowych w rozumieniu ww. przepisów, a wręcz przeciwnie – zmniejsza ryzyko ich powstania. Retencjonowana woda jest odprowadzana do środowiska w stanie niepogorszonym, w takiej ilości, w jakiej nastąpił jej pobór. Pobieranie opłaty za tego rodzaju usługę wodną nie realizuje zatem zasady zwrotu kosztów usług wodnych. Retencjonowanie wody umożliwia wręcz prowadzenie prawidłowej gospodarki wodnej poprzez uwilgotnienie sąsiednich terenów i utrzymanie optymalnego poziomu wód gruntowych, co pomaga zapobiegać potencjalnym szkodom środowiskowym, mogącym powstać wskutek suszy, czy pożaru (por. wyrok NSA z [...].06.2020 r., II OSK [...], CBOSA).

Okoliczność, że staw "[...]", do którego kierowana jest woda pobierana z cieku J. , pełni funkcję retencyjną, wynika expressis verbis z uzasadnienia Pozwolenia wodnoprawnego, w którym staw ten został zaliczony do "zbiorników małej retencji", których właścicielem jest Nadleśnictwo. Poza tym w treści rozstrzygnięcia tego pozwolenia wyraźnie wskazano (pkt 2), że ów pobór wód następuje w celu "podtrzymania poziomu wody" w ww. obiekcie stawowym. Z kolei z niespornych wyjaśnień Skarżącego (zarówno w treści pism składanych w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze) wynika, że jedną z podstawowych funkcji stawu "[...]" jest służenie celom przeciwpożarowym.

W konsekwencji należy stwierdzić, że objęty Pozwoleniem wodnoprawnym pobór wód powierzchniowych z rzeki J. do obiektu stawowego "[...]" składa się w istocie na usługę retencjonowania wody, od której nie pobiera się opłaty.

Niezależnie od powyższego, zdaniem Sądu, zwolnienia ww. poboru wód z obowiązku ponoszenia opłat można upatrywać w art. 270 ust. 2 pr.wod. w zw. z art. 7a § 1 k.p.a.

Od razu należy zaznaczyć, że Sąd podziela stanowisko Organu, iż – wbrew zarzutom skargi – w kontrolowanej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 270 ust. 2a pr.wod. Stosownie bowiem do regulacji intertemporalnej art. 8 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2170; zwanej też dalej "ustawą zmieniającą") – mocą której to ustawy do art. 270 pr.wod. dodano z dniem [...] listopada 2019 r. ww. ust. 2a – do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe, z wyjątkiem przepisów art. 388 ust. 2 i 3, art. 394 ust. 1 pkt 9, art. 423 i art. 439 (nie znajdujących zastosowania w tej sprawie). Powyższe oznacza, że do spraw wszczętych przed dniem [...] listopada 2019 r. – a więc także do kontrolowanej tu sprawy, wszczętej wszak na skutek reklamacji wniesionej przez Nadleśnictwo od "Informacji rocznej" z [...] czerwca 2019 r. (znak: [...]) – nie stosuje się nowo dodanego art. 270 ust. 2a pr.wod.

Jednakże powyższe nie oznacza, że przed dniem wejścia w życie ww. przepisu pobór wód na cele leśnej ochrony przeciwpożarowej nie mógł podlegać zwolnieniu z opłaty – na mocy art. 270 ust. 2 pr.wod., w myśl którego: "Opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw, na potrzeby chowu i hodowli ryb oraz do celów elektrowni wodnych".

Należy bowiem zauważyć, że w uzasadnieniu do projektu ww. ustawy zmieniającej (druk nr [...] Sejmu VIII kadencji) projektodawcy wskazali, że "Dodanie w ustawie z dnia [...] lipca 2017 r. - Prawo wodne w art. 270 ust. 2a ma na celu doprecyzowanie i skonkretyzowanie katalogu obiektów lub działań, w odniesieniu do których nie powinny być ponoszone opłaty stałe. Zmiana ta wynika z występujących wątpliwości interpretacyjnych dotyczących urządzeń wodnych (zbiorników wodnych zlokalizowanych w lasach), które pełnią funkcje ochronne – zabezpieczające obszar w wodę na wypadek wystąpienia sytuacji kryzysowej, np. pożaru. Obecnie tego typu obiekty, co do zasady, traktowane są jako urządzenia służące celom leśnym na potrzeby nawadniania gruntów oraz upraw, co jest jak najbardziej właściwe i prawidłowe."

Z cytowanego fragmentu uzasadnienia do projektu ustawy zmieniającej wypływają dwa istotnej dla kontrolowanej sprawy wnioski: po pierwsze – że treść normy zakodowanej w art. 270 ust. 2 pr.wod. budzi wątpliwości interpretacyjne, a po drugie – że zlokalizowane w lasach zbiorniki wodne, które pełnią funkcje ochronne (w tym przeciwpożarowe) mogą (a nawet powinny, sic!) być kwalifikowane jako urządzenia służące celom leśnym na potrzeby nawadniania gruntów oraz upraw w rozumieniu art. 270 ust. 2 pr.wod.

Wskazane wątpliwości interpretacyjne wokół treści ww. przepisu – które dostrzega również Sąd w niniejszym składzie – uzasadniały zastosowanie w kontrolowanej sprawie przepisu art. 7a § 1 k.p.a., zgodnie z którym: "Jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ."

W konsekwencji należało przyjąć, że inkryminowany pobór wód powierzchniowych w celu "zasilenia" stawu "[...]" stanowił w 2019 r. "pobór wód do celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów" w rozumieniu art. 270 ust. 2 pr.wod., zwolniony na mocy tego przepisu z obowiązku ponoszenia opłat.

Na przeszkodzie przyjęciu przedstawionej wykładni, w myśl której w stanie prawnym obowiązującym przed [...] listopada 2019 r. w zakresie zwolnienia z art. 270 ust. 2 pr.wod. mieścił się także pobór wód do celów ochrony przeciwpożarowej lasu, nie stoi fakt wyraźnego ujęcia następnie tej przesłanki w dodanym z ww. dniem ust. 2a. W ocenie Sądu, w ten sposób doszło bowiem jedynie do "wydzielenia" tego rodzaju poboru ("pobór wód do celów ochrony przeciwpożarowej lasu") do odrębnego przepisu (ust. 2a) z bardziej ogólnej grupy ujętej w ust. 2 ("pobór wód do celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów") – po to, aby ostatecznie rozwiać wspomniane wyżej wątpliwości interpretacyjne.

Godzi się w tym miejscu podkreślić, że założenie, w myśl którego w przypadku dokonywania przez ustawodawcę zmiany przepisów należy, co do zasady, domniemywać prawotwórczy skutek takiej zmiany, jest wzruszalnym domniemaniem interpretacyjnym. Oznacza to, że każda zmiana tekstu prawnego powinna być uznawana za zmianę prawnie znaczącą, chyba że da się wywieść wystarczająco mocne argumenty przemawiające za tezą przeciwną – o li tylko językowym (redakcyjnym) charakterze danej zmiany – przy czym takie argumenty mogą wynikać np. z materiałów pochodzących z procesu legislacyjnego (por. T. Grzybowski, Wpływ zmian prawa na jego wykładnię, W. 2013, s. 221, 188 i 206–207).

W ocenie Sądu taki właśnie, nienormatywny, charakter miała zmiana polegająca na dodaniu w art. 270 przepisu ust. 2a, w jego części poświęconej ww. celowi poboru wód (ochrona przeciwpożarowa lasu). W istocie służyła ona bowiem potwierdzeniu prawidłowości jednej spośród interpretacji występujących ówcześnie na tle art. 270 ust. 2 pr.wod., mianowicie tej, która przemawiała za zwolnieniem z opłat poboru wód na ww. cel – co jasno wynika z wyżej przywołanego fragmentu uzasadnienia do projektu ustawy zmieniającej.

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1 sentencji wyroku).

Natomiast wobec stwierdzenia w niniejszej sprawie braku podstaw do naliczenia spornej opłaty za pobór wód – a więc stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w tej sprawie w rozumieniu art.105 § 1 k.p.a. – Sąd postępowanie to umorzył, na mocy art. 145 § 3 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku).

O należnym Skarżącemu od Organu zwrocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając kwoty: uiszczonego przez Skarżącego wpisu od skargi ([...] zł) oraz wynagrodzenia należnego pełnomocnikowi Skarżącego, ustalonego według stawek minimalnych na podstawie § 2 pkt 1 w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265), w wysokości [...] zł – łącznie [...] zł.