Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 945/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d, art. 4 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1 i3
journal: Dz.U. 2016 poz 195
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
article: art. 244 ust. 1 pkt 11, art. 507 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
article: art. 87 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 645
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
article: art. 76 ust. 1 pkt 7
journal: Dz.U. 2011 nr 264 poz 1573
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135, art. 250
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par. 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z par. 4 ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 1714
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

SENTENCJA

Dnia 9 maja 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2017 roku sprawy ze skargi S. Y. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi R. G. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania S. Y., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...].

Jak wynika z akt sprawy Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., odmówił S. Y. prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko M.Y.

Od tej decyzji odwołała się S. Y. wskazując, że decyzja organu I instancji stoi w sprzeczności z polskim prawem. Strona posiada bowiem kartę stałego pobytu, która daje szersze uprawnienia aniżeli karta czasowego pobytu. Ponadto strona podniosła, że legalnie w Polsce pracowała i płaciła podatki, a jej dziecko uczęszcza do gimnazjum w Ł., stąd też zaskarżona decyzja jest niesprawiedliwa.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d, art. 2 pkt 1 i 2, art. 4 ust. 2, art. 5 ust. 3, art. 7 ust. 2, art. 13 ust. 18, art. 48 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r., poz. 195) – dalej w skrócie "ustawa", utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W jej uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem. Kolegium, odwołując się do brzmienia norm prawnych stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia, wyjaśniło, że w świetle akt sprawy S. Y. posiada kartę stałego pobytu wydaną w dniu [...] grudnia 2011 r. na podstawie zezwolenia na osiedlenie się. Powyższa karta nie zawiera adnotacji "dostęp do rynku pracy".

Zgodnie z art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r, poz. 1650) na karcie pobytu umieszcza się m.in. adnotację "dostęp do rynku pracy" - w przypadku zezwolenia udzielonego cudzoziemcowi, który jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Jednocześnie zgodnie z art. 507 ww. ustawy z dniem wejścia w życie ustawy udzielone na podstawie dotychczasowych przepisów zezwolenia: pkt 1 - na zamieszkanie na czas oznaczony - stają się zezwoleniami na pobyt czasowy i zachowują ważność przez okres, na który zostały wydane; pkt 2 - na osiedlenie - stają się zezwoleniami na pobyt stały.

Skoro zatem karta pobytu S. Y. wydana została w dniu [...] grudnia 2011 r. na podstawie zezwolenia na osiedlenie się, to z dniem wejścia w życie ustawy

o cudzoziemcach, tj. z dniem 1 maja 2014 r., strona posiada zezwolenie na pobyt stały. Organ odwoławczy wskazał również, że zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2016 r., poz. 645) cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli posiada zezwolenie na pobyt stały w Rzeczypospolitej Polskiej. Analogicznie sytuacja wyglądała w okresie, w którym stronie wydano kartę pobytu. Obowiązujący bowiem w 2011 r. przepis art. 87 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008 r., nr 69, poz. 415) przewidywał, że cudzoziemiec może wykonywać pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli posiada zezwolenie na pracę wydane przez wojewodę właściwego ze względu na siedzibę pracodawcy. Z obowiązku tego są zwolnieni cudzoziemcy posiadający zezwolenie na osiedlenie się w Rzeczypospolitej Polskiej.

S. Y. otrzymując w dniu [...] grudnia 2011 r. kartę pobytu ze wskazaniem, iż otrzymała zezwolenie na osiedlenie się, miała pełne prawo do podjęcia pracy. Obowiązujące w 2011 r. przepisy ustawy o cudzoziemcach z dnia 13 czerwca 2003 r. (Dz.U. z 2011 r., nr 264, poz. 1573) przewidywały, iż kartę pobytu wydawało się m.in. cudzoziemcowi, który uzyskał zezwolenie na osiedlenie się (art. 72 ust. 1 pkt 2). Jednocześnie zgodnie z art. 76 ww. ustawy w karcie pobytu nie umieszczało się adnotacji o dostępie do rynku pracy. Konkludując Kolegium stwierdziło, że S. Y. posiada ważną kartę pobytu wydaną na podstawie zezwolenia na osiedlenie się, która aktualnie z mocy prawa przekształciła się w kartę na pobyt stały. Jednocześnie żaden z przepisów nie nakazywał wymiany kart pobytu ze względu za rozszerzenie informacji w nich zawartych, w tym m.in. o adnotację "dostęp do rynku pracy". W przekonaniu organu odwoławczego prawidłowa wykładnia art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy powinna uwzględniać aspekt celowościowy normy oraz jej zgodność ze standardami wyznaczonymi przez Konstytucję RP i Konwencję o prawach dziecka. Karta służy wyłącznie identyfikacji cudzoziemca, a nie potwierdzeniu jego określonego tytułu prawnego do przebywania na terenie Polski - o tym decyduje treść zezwolenia na pobyt. Powyższy pogląd stoi jednak w sprzeczności z wykładnią językową powyższego przepisu. Ustawodawca wyraźnie bowiem wskazał, że świadczenie wychowawcze może zostać przyznane cudzoziemcowi, który posiada kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy". Jednocześnie organ zwrócił również uwagę na fakt, że w przepisach ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, a w szczególności w przepisach przejściowych brak jest regulacji w zakresie kart pobytu wydanych w oparciu

o obowiązującą przed 2014 r. ustawę o cudzoziemcach. Tym samym powstaje rozbieżność w przepisach prawa, którą Kolegium opisało powyżej. Z jednej bowiem strony osoby posiadające kartę pobytu wydaną w oparciu o zezwolenie na osiedlenie się mają pełne prawo do podjęcia zatrudnienia, a z drugiej strony z uwagi na brak stosownej adnotacji odmawia im się prawa do świadczenia wychowawczego. Nie jest rolą Kolegium, które działa w granicach obowiązującego prawa, poprawianie błędów ustawodawcy. Przy tak jednoznacznej treści przepisu art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy brak jest podstaw do zastosowania wykładni celowościowej. W zaistniałej sytuacji strona w celu jak najlepszego zadbania o swoje interesy powinna wystąpić o wymianę karty pobytu, a następnie złożyć ponownie wniosek o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego. W ustalonym stanie faktycznym sprawy organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji uznając, że brak jest podstaw do przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, co uzasadniało utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

Powyższą decyzję S. Y. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi argumentując analogicznie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego poprzez ustanowienie adwokata.

W piśmie procesowym, które wpłynęło do akt sprawy w dniu 8 maja 2017 r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie decyzji Kolegium i zobowiązanie organu do wydania rozstrzygnięcia polegającego na zobowiązaniu Prezydenta Miasta Ł. do zmiany swej decyzji poprzez przyznanie skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego na syna M. Y. Jednocześnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, które nie zostały opłacone w całości ani w części.

W motywach pisma jego autor wskazał, że skarżąca uzyskała pozwolenie na osiedlenie się na terenie Polski na mocy decyzji Wojewody [...] wydanej dnia 10 lutego 2009 r. Na mocy art. 87 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2016 r., poz. 645) osoby posiadające m.in. prawo stałego pobytu są zwolnione z obowiązku uzyskania zezwolenia na pracę. Należy zatem przyjąć, że skarżąca nie jest zobowiązana do posiadania karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy". Ponadto skarżąca w okresie od dnia [...] stycznia 2013 r. do dnia [...] czerwca 2014 r. była zatrudniona na umowę o pracę, a obecnie zarejestrowana jest w PUP, co stanowi kolejny dowód na dostęp skarżącej do rynku pracy. Według pełnomocnika posiadana przez skarżącą karta pobytu z zezwoleniem na osiedlenie się uprawnia skarżącą do pobierania świadczenia wychowawczego. Wymieniona w art. 1 ust. 2 lit. d ustawy karta pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" stanowi minimum uprawnień, jakie należy posiadać, aby móc starać się o świadczenie wywoławcze. Nie ma racjonalnych powodów, aby odmawiać tego świadczenia osobie, która na podstawie tego samego - karty pobytu, posiada prawo osiedlenia się w Polsce na stałe, a co za tym idzie - podjęcia pracy na podstawie art. 87 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Reasumując, pełnomocnik stwierdził, że odmowa przyznania skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko z powodu braku dostępu do rynku pracy jest błędna.

Na rozprawie w dniu 9 maja 2017 r. pełnomocnik skarżącej poparł skargę i wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu i oświadczył, że nie zostały one uiszczone w całości, ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe standardy postępowania przed organami administracji publicznej.

Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł.

o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko wykazała, że zostały one podjęte z naruszeniem prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowiło zasadniczą przesłankę usunięcia ich

z obrotu prawnego.

Istotą sporu na tle rozpoznawanej sprawy jest odpowiedź na pytanie, czy skarżącej, która jest obywatelką U., posiadającej kartę pobytu, zezwalającą na osiedlenie się, wydaną [...] grudnia 2011 r. (ważną do [...] grudnia 2021 r.), na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy o cudzoziemcach, jednakże nie zawierającej adnotacji "dostęp do rynku pracy", przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego na syna. Zdaniem organów obu instancji literalna wykładnia art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy, którą należy stosować na gruncie rozpoznawanej sprawy, wyklucza prawną możliwość przyznania rozważanego świadczenia.

Według sądu stanowisko organów obu instancji zaprezentowane w motywach podjętych rozstrzygnięć jest bez wątpienia wadliwe i nie zasługuje na aprobatę

w świetle obowiązujących przepisów prawa.

Dla potrzeb sprawy niniejszej przypomnieć trzeba, że celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (art. 4 ust. 1 ustawy). Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka (art. 4 ust. 2 ustawy). Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie (art. 5 ust. 1 ustawy), z tym że na pierwsze dziecko przysługuje ono osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł (art. 5 ust. 3 ustawy). Prawo do przedmiotowego świadczenia po myśli art. 1 ust. 2 pkt 1 przysługuje obywatelom polskim oraz cudzoziemcom, którzy muszą spełnić dodatkowe przesłanki sprecyzowane w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy. Zgodnie z brzmieniem art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje cudzoziemcom posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy.

Literalna wykładnia art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy przyjęta przez organy obu instancji niewątpliwie prowadzi do wniosku, że skoro skarżąca nie posiada na karcie stałego pobytu adnotacji "dostęp do rynku pracy", to należało jej odmówić prawa do świadczenia wychowawczego. Taka wykładnia norm prawnych jest jednak -

w przekonaniu sądu - wadliwa i prowadzi do nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji cudzoziemców, którzy tak jak skarżąca uzyskali kartę pobytu w okresie przed wejściem w życie przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.

Skarżąca, co wynika z akt sprawy, uzyskała kartę pobytu na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (j.t. Dz.U. z 2011 r., nr 264, poz. 1573 ze zm.) w ramach zezwolenia na osiedlenie się, udzielonego mocą decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r., wydanej na podstawie art. 52 ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 64 ust. 5, art. 71 ust. 1, art. 71 b ust. 1 wspomnianej wyżej ustawy o cudzoziemcach. Obowiązujący w tym czasie przepis art. 76 ust. 1 w/w ustawy bezspornie nie przewidywał konieczności umieszczenia na karcie pobytu adnotacji "dostęp do rynku pracy", choć wśród obligatoryjnych elementów wymieniał obowiązek wskazania informacji o rodzaju wydanego zezwolenia (art. 76 ust. 1 pkt 7 w/w ustawy).

Zgodnie natomiast z art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.

o cudzoziemcach (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 1650 ze zm.), która weszła w życie z dniem 1 maja 2014 r. i uchyliła ustawę o cudzoziemcach z 2003 r., w karcie pobytu umieszcza się adnotację "dostęp do rynku pracy" - w przypadku zezwolenia udzielonego cudzoziemcowi, który jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 507 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach z 2013 r. z dniem wejścia w życie ustawy udzielone na podstawie dotychczasowych przepisów zezwolenia na osiedlenie - stają się zezwoleniami na pobyt stały.

Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że zgodnie z obecnie obowiązującym brzmieniem art. 87 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2016 r., poz. 645 ze zm.) cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli posiada zezwolenie na pobyt stały w Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast w dacie uzyskania przez skarżącą zezwolenia na osiedlenie się przepis art. 87 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy stanowił, że cudzoziemiec może wykonywać pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli posiada zezwolenie na pracę wydane przez wojewodę właściwego ze względu na siedzibę pracodawcy. Z obowiązku tego są zwolnieni cudzoziemcy posiadający zezwolenie na osiedlenie się w Rzeczypospolitej Polskiej.

Z przywołanych wyżej norm prawnych jasno wynika, że skarżąca w dacie uzyskania zezwolenia na osiedlenie się mogła pracować bez zezwolenia wojewody,

a ponadto w dacie uzyskania przez nią karty pobytu, co miało miejsce - [...] grudnia

2011 r., do karty pobytu nie wpisywano adnotacji "dostęp do rynku pracy", bowiem ustawodawca nie wprowadził takiego wymogu, wpisaniu zaś podlegał rodzaj wydanego zezwolenia. Posiadana przez nią karta pobytu nie utraciła swojej ważności na skutek wejścia w życie przepisów ustawy o cudzoziemcach z 2013 r. Ponadto, pomimo braku w tzw. "starej" karcie pobytu adnotacji "dostęp do rynku pracy", skarżąca w dalszym ciągu ma prawo wykonywać legalnie pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a jej zezwolenie na osiedlenie się z dniem wejścia w życie nowej ustawy o cudzoziemcach stało się z mocy prawa zezwoleniem na pobyt stały.

W ustalonym stanie faktycznym sprawy sąd stwierdził, że niewystarczająca jest jedynie literalna wykładnia art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy, a konieczna jest w tym wypadku analiza powołanego przepisu w świetle wykładni celowościowej (czyli na podstawie celu, jaki ma realizować ten przepis) oraz wykładni systemowej (czyli w oparciu o system prawa, w którym funkcjonuje ów przepis). W orzecznictwie sądów administracyjnych na tle powyższej regulacji prezentowane jest stanowisko, które zresztą tutejszy sąd w pełni aprobuje, że z wykładni systemowej wynika, że art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci przyznaje podmiotowo uprawnienie do uzyskania świadczenia wychowawczego cudzoziemcowi legitymującemu się kartą pobytu, uprawnionemu do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od tego, czy uprawnienie to zostało ujawnione przez właściwy organ na posiadanej przez cudzoziemca karcie pobytu. Umieszczenie w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci warunku posiadania na karcie pobytu adnotacji "dostęp do rynku pracy" miało zapewne na celu uproszczenie postępowania przed właściwym organem, który - co do zasady - nie ma kompetencji do badania uprawnień cudzoziemców do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawodawca nie przewidział jednak sytuacji, w której praktyka stosowania art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.

o cudzoziemcach w zbiegu z przepisami Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. doprowadziła do powstania kategorii osób, których uprawnienie do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie zostało przez właściwy organ ujawnione na wydanych im kartach pobytu. W ocenie sądu wykładnia systemowa nie upoważnia w takiej sytuacji do zróżnicowania cudzoziemców i do wykluczenia tych osób z kręgu uprawnionych do uzyskania świadczenia wychowawczego, tym bardziej, że osoby te nie mają w praktyce żadnego wpływu na treść wydawanych im dokumentów, a ich uprawnienie do wykonywania pracy wynika wprost z przepisu rangi ustawowej, a więc z przepisu prawa powszechnie obowiązującego.

Ponadto podkreślić trzeba, że jak wynika zarówno z tytułu ustawy z dnia 11 lutego

2016 r., jak i treści jej art. 4 ust. 1, celem omawianej regulacji prawnej jest udzielenie przez Państwo rodzicom (opiekunom) dzieci pomocy w wychowaniu dzieci w formie częściowego pokrycia wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym

z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (świadczenie wychowawcze). Co do zasady, żaden przepis ustawy nie wyłącza spod omawianej regulacji prawnej dzieci cudzoziemców (w tym cudzoziemców, którzy posiadają zezwolenie na pobyt stały) posiadających uprawnienie do pracy w Polsce. Dlatego też odmienna wykładnia art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci mogłaby prowadzić do nieuprawnionego zróżnicowania sytuacji prawnej zarówno samych cudzoziemców - na tych, którym właściwy organ wydał kartę pobytu z adnotacją i tych, którzy otrzymali karty pobytu bez adnotacji, jak i samych dzieci ze względu na ich pochodzenie i narodowość. Takie zaś postępowanie w oczywisty sposób prowadziłoby do naruszenia przepisów Konstytucji (art. 2, art. 32, art. 71 ust. 1, a przede wszystkim art. 72 ust. 1 zdanie pierwsze), jak również art. 2 ust. 1 oraz art. 26 ust. 1 Konwencji

o prawach dziecka z dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526).

W konsekwencji, również wykładnia celowościowa prowadzi do wniosku, że art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci przyznaje podmiotowo uprawnienie do uzyskania świadczenia wychowawczego cudzoziemcowi (w tym również temu, który posiada zezwolenie na pobyt stały w Rzeczypospolitej Polskiej) legitymującemu się kartą pobytu, uprawnionemu do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od tego, czy uprawnienie to zostało ujawnione przez właściwy organ na karcie pobytu, czy też nie (vide: wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Warszawie z dnia 29 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1421/16, Wrocławiu z dnia 21 marca 2017 r. sygn. akt IV SA/Wr 404/16, Łodzi z dnia 27 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 946/16, 16 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 834/16, Gliwicach z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 663/16, Olsztynie z dnia 3 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Ol 995/16 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Reasumując, wydane w sprawie decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu, ponieważ zastosowana przez organy orzekające literalna wykładnia art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy okazała się wadliwa i niemożliwa do zaakceptowania

w demokratycznym Państwie prawa. Tutejszy sąd stoi na stanowisko, że adresaci norm prawnych nie mogą ponosić negatywnych konsekwencji w przypadku niedopatrzenia legislacyjnego ze strony ustawodawcy, a taka sytuacja ma niewątpliwie miejsce na gruncie rozpoznawanej sprawy. Dodać w tym miejscu trzeba, że stanowisko organu o konieczności wymiany przez skarżącą posiadanej i co istotne ważnej karty pobytu na kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" po to, aby otrzymała ona prawo do świadczenia wychowawczego na syna M. nie wytrzymuje krytyki.

Ponadto na podkreślenie zasługuje fakt, że negatywna dla strony decyzja organu I instancji nie zawiera w zasadzie żadnego uzasadnia, co stanowi o istotnym naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a. Take działanie organu niewątpliwie nie sprzyja pogłębianiu zasady zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Wreszcie uczyniona na wniosku o przyznanie przedmiotowego świadczenia adnotacja "przyjęto na żądanie, brak adnotacji o dostępie do rynku pracy" jest bezpodstawna, jako że obowiązkiem organu jest przyjęcie i rozpatrzenie co do istoty każdego wniosku.

Uwzględniając poczynione wyżej rozważania sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1714).

dc