Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 761/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1491
law: Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1, art. 158 § 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Dnia 22 sierpnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Parafii Rzymskokatolickiej pw. [...] w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1502/22 w sprawie ze skargi Parafii Rzymskokatolickiej pw. [...] w [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 22 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 października 2022 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1502/22), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – orzekając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a") – oddalił skargę Parafii Rzymskokatolickiej pw. [...] w [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 22 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania prowadzonego z odwołania Prezydenta Miasta [...] reprezentującego Skarb Państwa od decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia 28 lutego 2020 r. nr [...], a którą organ wojewódzki:

w pkt I. w stosunku do obecnej działki nr [...], objętej księgą wieczystą nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Miejskiego w [...] Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z dnia 28 września 1977 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia części nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...], wykazanej w dacie wywłaszczenia w KW nr [...] i w tym zakresie stwierdził wydanie tej decyzji z naruszeniem prawa

w pkt II. w stosunku do obecnych działek nr [...], objętych księgą wieczystą nr [...], stwierdził nieważność ww. decyzji Urzędu Miejskiego w [...] Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z dnia 28 września 1977 r., nr [...]w całości.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, Parafia Rzymskokatolicka p.w. [...] w [...] zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie - w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a.- naruszenie przepisów postępowania:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 158 § 3 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2021 poz. 1491),

b) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw., z art. 156 § 2 KPA w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego,

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 3 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a.

d) art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 158 § 3 oraz 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, a które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazując na powyższe zarzuty kasacyjne, skarżąca wnosiła o uchylnie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Ponadto oświadczyła, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Prezydent Miasta [...] – działający w imieniu Skarbu Państwa wnosił również o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego Warszawie wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Ponadto wnosił o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania W.P. wnosił natomiast o oddalenie skargi kasacyjnej wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Ponadto oświadczył, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej naj rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2024, poz. 935), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności zarzutów kasacyjnych a które – zdaniem składu orzekającego – okazały się nieuzasadnione.

Zaskarżonym wyrokiem, jak na wstępie wskazano, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Parafii Rzymskokatolickiej pw. [...] w [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 22 marca 2022 r. umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody [...] z dnia 28 lutego 2020 r. nr [...], wydanej w trybie nadzorczym.

W motywach swego rozstrzygnięcia Sąd Wojewódzki wskazał, że podziela pogląd Ministra, iż skoro - w świetle treści prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2021 r. (sygn. akt I SA/Wa 1584/21) - Prezydent Miasta [...] wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej nie był legitymowany do skutecznego wniesienia odwołania od w/w decyzji Wojewody [...] z dnia 28 lutego 2020 r., to w takiej sytuacji należało uznać, że odwołanie wniósł podmiot, któremu nie przysługiwała legitymacja do występowania w niniejszym postępowaniu w charakterze strony, a to skutkowało przyjęciem poglądu o bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego. W tej zaś sytuacji organ zasadnie wydał decyzję na zasadzie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a.

Sąd Wojewódzki wskazał przy tym na treść art. 153 p.p.s.a. zauważając jednocześnie, że charakter bezwzględnie obowiązujący powyższego przepisu oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ocena prawna wyrażona przez sąd w prawomocnym wyroku jest natomiast oczywiście wiążąca o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych, które uwzględniał sąd formułując ocenę prawną w wydanym orzeczeniu.

Odnosząc powyższe do stanu rozpoznawanej sprawy, Sąd Wojewódzki wyjaśnił przy tym, że nie zmienił się w niej stan faktyczny a stan prawny, co prawda uległ zmianie, jednak zmiana ta nie miała wpływu na wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocenę prawną i wskazania, które organ miał zrealizować w ponownie prowadzonym postępowaniu. Powyższa zmiana polegała bowiem na wejściu w życie w dniu 16 września 2021 r. ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, która nadała nowe brzmienie art. 156 § 2 k.p.a. oraz dodała § 3 do art. 158 k.p.a.

W ocenie Sądu Wojewódzkiego, powyższa zmiana przepisów, a zwłaszcza art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, nie miały jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ponieważ ocena dopuszczalności odwołania stanowiła zagadnienie wyprzedzające ocenę, czy w sprawie nie zachodziły inne przeszkody, uniemożliwiające wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy w pierwszej kolejności zobowiązany był więc do dokonania analizy dopuszczalności wniesienia odwołania z punktu widzenia przesłanek przedmiotowo – podmiotowych. W orzecznictwie i doktrynie wypracowano bowiem niekwestionowane stanowisko, że niedopuszczalność odwołania może wynikać zarówno z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Pierwsza z sytuacji zachodzi, gdy brak jest przedmiotu zaskarżenia oraz gdy przepisy prawne wyłączają możliwość zaskarżenia decyzji w toku instancji. Natomiast niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę nieposiadającą legitymacji do jego wniesienia, tj. niebędącą stroną w sprawie ani adresatem decyzji, czy też niemającą zdolności do czynności prawnych. Jeżeli zaś w toku postępowania organ odwoławczy stwierdzi, że wnoszący odwołanie nie był stroną w sprawie (art. 127 § 1 k.p.a.), tj. gdy ustali, iż brak było po jego stronie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku w danej sprawie, wówczas powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. bo brak interesu prawnego w takiej sytuacji stanowi przeszkodę uniemożliwiającą merytoryczne rozpatrzenie sprawy.

W konkluzji Sąd Wojewódzki przyjął zatem, że zaskarżona decyzja niewątpliwie uwzględniała ocenę prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2021 r. (sygn. akt I SA/Wa 1584/21) i realizowała wskazania tego Sądu co do konieczności wydania rozstrzygnięcia o charakterze formalnym. Zarzuty zaś zawarte w skardze zmierzały w istocie do podważenia zasadności oceny prawnej, wyrażonej w w/w wyroku z dnia 19 października 2021 r.

Z tym stanowiskiem nie zgadzała się skarżąca oraz Prezydent Miasta [...] realizujący zadania administracji rządowej.

W skardze kasacyjnej sformułowano szereg zarzutów opartych głównie na przepisach procesowych (choć nie tylko), ale argumentacja im towarzysząca została zaprezentowana dopiero w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, to jest w sposób w dużej mierze łączny w stosunku do wszystkich zarzutów.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono w szczególności, że pominięcie przez Sąd Wojewódzki przepisów art. 158 § 3 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2021 poz. 1491) prowadziło do utrzymania w obrocie prawnym decyzji dotkniętej sankcją nieważności. Zmiana stanu prawnego, obejmująca bezwzględny zakaz wydania decyzji nadzorczej stwierdzającej nieważność pierwotnej decyzji administracyjnej miała zastosowanie do stanu faktycznego w niniejszej sprawie bo w dniu wejścia w życie ww. ustawy nowelizującej sprawa administracyjna nie była zakończona. Zaskarżona decyzja z dnia 22 marca 2022 r. w oczywisty sposób naruszała zatem art. 2 ust. 1 i 2 ustawy nowelizującej.

Akcentowano też, że ustawodawca w tym przypadku przewidywał, iż umorzenie postępowania następowało ex lege a co nakazywało badać przesłankę umorzenia w pierwszej kolejności, przed wszystkimi innymi przesłankami przedmiotowo - podmiotowymi. Tym samym, błędny był pogląd Sądu Wojewódzkiego, iż przesłanka ta powinna być brana pod uwagę w dalszej kolejności.

Niezależnie od powyższego, skarżąca podnosiła rownież, że decyzja Urzędu Miejskiego w [...] Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z dnia 28 września 1977 r. nr [...] (w odniesieniu do obecnych działek nr [...] i [...] objętych księgą wieczystą nr [...]) wywołała nieodwracalne skutki prawne, a nadto iż upłynął już 10 letni okres, po upływie którego nie można było stwierdzić nieważności decyzji administracyjnej, a zatem – jej zdaniem - zaskarżona decyzja naruszała art. 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy nowelizującej. W związku z wejściem w życie nowelizacji kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2021 r. nie było obecnie zatem możliwości podważania decyzji, na podstawie których parafia nabyła własność przedmiotowych nieruchomości.

W konsekwencji – zdaniem skarżącej – należało uznać, iż zaskarżona decyzja dotknięta była nieważnością - w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - którą Sąd Wojewódzki powinien uwzględnić zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Poza tym skarżąca kwestionowała również pogląd, że odwołanie wniesione przez Prezydenta Miasta [...] było wniesione przez podmiot, który nie był do tego legitymowany. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można było bowiem pojęcia interesu prawnego lub obowiązku łączyć wyłącznie z uprawnieniami właścicielskimi względem wymienionych w zaskarżonej decyzji działek. Skarb Państwa był stroną postępowania niezależnie od tego, czy był czy też nie był obecnie właścicielem spornych działek, a pojęcia interesu prawnego nie powinno się zawężać wyłącznie do uprawnień właścicielskich. Z tego powodu twierdziła, że odwołanie od decyzji Wojewody zostało wniesione przez podmiot uprawniony a w rezultacie uzasadniona była podstawa skargi kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2p.p.s.a. tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 28 k.p.a.

Podnoszono też w tym miejscu, iż Sąd Wojewódzki naruszył art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 158 § 3 k.p.a. oraz 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, bo zmiana stanu prawnego miała zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a zatem obowiązkiem organu było uwzględnienie konsekwencji wejścia w życie ustawy nowelizującej k.p.a.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezydent Miasta [...] wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej podkreślał, że wbrew poglądowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, posiadał on legitymację do występowania w niniejszej sprawie jako strona postępowania. Prawo do występowania w sprawie administracyjnej w charakterze strony wynikało bowiem nie tylko z przepisów prawa administracyjnego, ale także innych gałęzi prawa, w tym prawa cywilnego.

Ponadto zwracał uwagę, że organ miał obowiązek uwzględnić nowy stan prawny w zaskarżonej decyzji a zatem organ odwoławczy powinien uwzględnić bezwzględny zakaz stwierdzenia nieważności decyzji pierwotnej, który obowiązywał w toku postępowania, nawet w przypadku, gdyby ostatecznie okazało się, iż Prezydent Miasta [...] nie dysponował legitymacją do skutecznego wniesienia odwołania.

Uczestniczący w postępowaniu W. P.w odpowiedzi na skargę kasacyjną podnosił natomiast, że skarga ta nie spełnia wymogów formalnych bo skarżący zarzucił w niej jedynie naruszenie prawa procesowego przez Sąd Wojewódzki a wskazał w tym zakresie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w powiązaniu z art. 145 oraz 153 p.p.s.a.

Nadto niezależnie od powyższego, stał na stanowisku, że zarzuty skargi kasacyjnej były całkowicie niezasadne. Zarówno bowiem Sąd Wojewódzki jak i organ administracji związany był - z mocy art. 153 p.p.s.a. – treścią prawomocnego wyroku WSA w Warszawie o sygnaturze akt I SA/Wa 1584/21. W wyroku tym przesądzono zaś, iż odwołanie od decyzji Wojewody [...] zostało złożone przez nieuprawniony podmiot.

Biorąc powyższe pod uwagę, skład orzekający pragnie wyjaśnić, że kwestię dopuszczalności podnoszenia w zarzutach kasacyjnych przepisów procedury administracyjnej przesądziła uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. (sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1, tym niemniej skarga kasacyjna nie była uprawniona.

Z dniem 16 września 2021 r., weszła w życie ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. poz. 1491). Na podstawie art. 1 tej ustawy dokonano zmiany treści art. 156 § 2 k.p.a., który uzyskał obecnie brzmienie, iż nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Natomiast do art. 158 k.p.a. dodano § 3 w brzmieniu: "Jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji".

Ponadto w art. 2 ustawy zmieniającej zawarto przepisy przejściowe według, których:

1. Do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

2. Postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa.

Jak z powyższego zatem wynika, przedstawiona wyżej nowelizacja kodeksu postępowania administracyjnego, wprowadziła wprawdzie nowe rozwiązania prawne, związane z możliwością stwierdzania nieważności decyzji administracyjnej w tym przede wszystkim ograniczyła w czasie wszczynanie i kontynuowanie tego rodzaju postępowań, tym niemniej nie zmieniła treści ani przepisu regulującego pojęcie strony postępowania (art. 28 k.p.a.), ani też nie zmieniła dotychczasowych zasad na jakich prowadzone jest postępowanie odwoławczego. Dodać też trzeba, że ustawa ta nowelizowała kodeks postępowania administracyjnego a nie ustawę - Prawo o postępowaniu sądowoadministracyjnym. W związku z powyższym zaś, że w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Miejskiego w [...] Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z dnia 28 września 1977 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia części nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...], został wydany w dniu 19 października 2021 r. (sygn. akt I SA/Wa 1584/21) przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrok, który stał się prawomocny i w którym stwierdzono, że Prezydent Miasta [...] wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej nie był legitymowany do skutecznego wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia 28 lutego 2020 r., to w takiej sytuacji należało uznać, że pomimo iż po wydaniu tego wyroku miała miejsce wyżej omówiona zmiana kodeksu postępowania administracyjnego, fakt ten pozostawał bez wpływu na aktualność poglądu prawnego, wyrażonego w wyroku z dnia 19 października 2021 r.

W dniu wejścia w życie wspomnianej nowelizacji w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Miejskiego w [...] Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z dnia 28 września 1977 r. pozostawała w obrocie prawnym decyzja organu I instancji a zatem postępowanie przed tym organem było zakończone. Od decyzji Wojewody [...] z dnia 28 lutego 2020 r. zostało wniesione odwołanie, ale uczynił to podmiot (Prezydent Miasta [...]działający w imieniu Skarbu Państwa), który – w świetle oceny prawnej, zawartej w prawomocnym wyroku z dnia 19 października 2021 r. (sygn. akt I SA/Wa 1584/21) - nie posiadał w tym postępowaniu nadzorczym statusu strony. Jak wyjaśnił bowiem ówcześnie orzekający Sąd Wojewódzki, z niespornych ustaleń stanu faktycznego wynikało, że żadna z części wywłaszczonej w 1977 r. nieruchomości, nie stanowiła już własności Skarbu Państwa, zaś w sytuacji, gdy dochodzi do eliminacji ze skutkiem ex tunc aktu wywłaszczeniowego, zagadnienie odszkodowania za wywłaszczenie się dezaktualizuje. Z tej przyczyny Sąd Wojewódzki w wyroku z dnia 19 października 2021 r. przyjął, iż (cyt.): "w okolicznościach niniejszej sprawy działający w imieniu Skarbu Państwa Prezydent Miasta [...], nie był legitymowany do skutecznego wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia 28 lutego 2020 r. W konsekwencji czego nie zachodziła prawna dopuszczalność wydania w postępowaniu wywołanym środkiem prawnym wniesionym przez ów podmiot decyzji mającej oparcie w art. 138 § 2 k.p.a. Podejmując zatem na tej podstawie kwestionowane sprzeciwem rozstrzygnięcie Minister naruszył ów przepis w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez jego zastosowanie w stanie faktycznym, który go do tego nie uprawniał. To zaś było wynikiem wadliwej weryfikacji przez Ministra legitymacji w sprawie podmiotu wnoszącego odwołanie. W konsekwencji czego zasadny jest także podniesiony w sprzeciwie zarzut naruszenia skarżoną decyzją art. 28 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1, art. 127 § 1 i art. 134 k.p.a., co prowadzić musi do jej uchylenia".

W takiej więc sytuacji, w związku z treścią art. 153 p.p.s.a. zgodnie z którą, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie, zarówno organ jak i Sąd Wojewódzki a także Naczelny Sąd Administracyjny był zobowiązany przyjąć, że odwołanie wniesione w tej sprawie przez Prezydenta Miasta [...] wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej nie mogło wywoływać skutku procesowego w postaci ponownego rozpoznania sprawy tym razem przez organ odwoławczy. Jeśli zaś podmiot wnoszący odwołanie nie miał w tym postępowaniu statusu strony to brak było podstaw prawnych by organ odwoławczy mógł wydać inne orzeczenie, aniżeli orzeczenie formalne odnoszące się do tegoż odwołania. Tym samym, decyzja organu I instancji - jako skutecznie niezaskarżona do organu II instancji – stawała się decyzją ostateczną.

Dodać też w tym miejscu należy, iż wprawdzie przewidziane w art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej umorzenie postępowania administracyjnego następuje z mocy prawa, to orzecznictwo sądowoadministracyjne praktycznie jednolicie przyjmuje, iż powyższy fakt musi być potwierdzony poprzez wydanie decyzji deklaratoryjnej. Powyższe ma bowiem na celu umożliwienie stronom dokonania weryfikacji, czy stanowisko organu w tym zakresie nie było wadliwe. W sytuacji zatem, gdy postępowanie, które toczyło się przed organem I instancji zostało już zakończone (wydana została w tym przypadku decyzja z dnia 28 lutego 2020 r.) i miało to miejsce przed wejście w życie ustawy nowelizującej a postępowanie odwoławcze nie mogło się toczyć, gdyż "odwołanie" złożył podmiot nieuprawniony, organ odwoławczy nie miał żadnych podstaw prawnych do wydawania decyzji o uchyleniu decyzji organu I instancji i następnie umorzeniu postępowania przed tym organem (czyli całego postępowania administracyjnego). Tym samym, błędny był - w realiach rozpoznawanej sprawy - pogląd, iż skoro umorzenie postępowania, przewidziane art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, następowało ex lege to należało badać przesłankę umorzenia postępowania administracyjnego w pierwszej kolejności, przed wszystkimi innymi przesłankami przedmiotowo - podmiotowymi. Okoliczność przy tym, że skarżąca oraz uczestniczący w postępowaniu Prezydent Miasta [...] wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej nie zgadzali się z wykładnią prawa, dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 października 2021 r. (sygn. akt I SA/Wa 1584/21), nie mogła służyć jako rzekome uzasadnienie zasadności poglądu dotyczącego wykładni art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, który zaprezentowano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Pogląd prawny Sądu Wojewódzkiego zawarty w wyroku z dnia 19 października 2021 r. mając charakter oceny prawnej wiążącej – w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. – nie podlegał też obecnie weryfikacji a zatem aktualnie nie było również dopuszczalne ponowne rozstrząsanie kwestii związanej z interesem prawnym Prezydenta Miasta [...] wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej w przedmiotowym postępowaniu nadzorczym.

W tych warunkach, biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty kasacyjne oparte na: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 158 § 3 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy nowelizującej; art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw., z art. 156 § 2 KPA w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy nowelizującej; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 3 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. oraz art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 158 § 3 oraz 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy nowelizującej, za nieuzasadnione.

Powyższe skutkowało uznaniem skargi kasacyjnej za nieskuteczną a to prowadziło do wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku na zasadzie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku uczestnika postępowania - W. P. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania z powodu braku ku temu stosownych podstaw prawnych.