Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 836/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 200, art. 205 par 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2 pkt 8, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 24 ust. 1 pkt 1, ust.2a, 2c
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 15 listopada 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant pomocnik sekretarza Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2017 roku sprawy ze skargi J.S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia ...] r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów dotyczących danych zawartych w modernizowanej ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. znak: [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. na rzecz skarżącej J.S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...), nr (...) - po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Starosty B. z dnia (...) znak; (...) w przedmiocie odrzucenia zarzutów dotyczących danych zawartych w modernizowanej ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo - kartograficznym w zakresie położenia punktów załamania linii granicznych działek oznaczonych numerami 1766/2 i 1765/2 położonych w obrębie R., gmina R. oraz powierzchni tych działek, na podstawie art. 138 § 1 K.p.a. oraz art. 7b ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 1629, z późn. zm.), Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W 2011r. Starosta B. wszczął postępowanie w sprawie modernizacji istniejącej ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków i lokali m.in. dla obrębu R., gmina R., powiat b., województwo ł.. Celem prac modernizacyjnych było założenie ewidencji budynków i lokali oraz modyfikacja istniejących danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001rw sprawie ewidencji gruntów i budynków. Sporządzono numeryczny opis granic działek ewidencyjnych, wykorzystując istniejące materiały i dane z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W odniesieniu do działek oznaczonych numerami 1766/2 i 1765/2 w obrębie R. wykorzystano dane zawarte na mapie scaleniowej z 1939r., operacie podstawowym o nr ewid. 605.16-327/98 (stary numer 220/6-16/68), operacie o nr ewid. 605.16- 329/98 (stary numer 220/6-273-83), operacie technicznym-pomiar sytuacyjny do celów prawnych, obiekt: droga P.-W. km 51+973-55+450-Przejście przez R., nr ewidencyjny 605.16-330/98 (stary numer 220/6-274/83) oraz dane z pomiaru stanu użytkowania, wykonanego w ramach przeprowadzonych prac modernizacyjnych. Powierzchnię przedmiotowych działek, tj. o nr 1766/2 i 1765/2 wyliczono na podstawie określonych współrzędnych punktów załamania linii granicznych i wynosi ona odpowiednio dla działki o nr 1766/2 - 0,1166 ha, dla działki nr 1765/2 – 0,3708 ha. Przebieg linii granicznych działek o nr 1766/2 i 1765/2 na odcinku graniczącym z działką drogową nr 2634 przyjęto zgodnie z operatem o nr ewid. 605.16-330/98, na podstawie określonych w nim współrzędnych. W operacie zostały również określone współrzędne punktów granicznych pomiędzy działką 1766/2 a działkami 1765/2 i 1767/2, na styku z działką drogową o nr 2634. Granice są zgodne ze stanem użytkowania w terenie oraz zostały uznane jako bezsporne i prawnie obowiązujące przez ówczesnych właścicieli działek (protokół z okazania nowego stanu posiadania wieś R., gm. R., z dnia 20 czerwca 1983r. podpisany m. in. przez M. S. ówczesnego właściciela działki numer 1766). Natomiast właściciel działek 1765 i 1767 nie stawił się. Pozostałe punkty załamania linii granicznych przedmiotowych działek przyjęto w oparciu o dane zawarte w operacie o nr ewidencyjny 605.16-327/98.

W ramach przeprowadzonej modernizacji istniejącej ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków i lokali obrębu R., gm. R. został opracowany projekt operatu opisowo-kartograficznego. W dniach od 16 kwietnia 2012 r. do dnia 8 maja 2012r. w siedzibie Starostwa Powiatowego w B. został wyłożony do wglądu osób fizycznych, osób prawnych, jednostek organizacyjnych projekt operatu opisowo - kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków i lokali m.in. obrębu R., gmina R.. W okresie wyłożenia ww. projektu operatu opisowo-kartograficznego, każdy, czyjego interesu prawnego dotyczyły dane ujawnione w projekcie ww. operatu mógł zgłaszać uwagi do tych danych. Z dniem 18 czerwca 2012 r. projekt operatu opisowo-kartograficznego stał się operatem ewidencji gruntów i budynków. Informacja o tym, iż projekt operatu opisowo-kartograficznego stał się operatem ewidencji gruntów i budynków została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Ł. z dnia 17 lipca 2012r. pod poz. 2178.

W dniu 16 sierpnia 2012r. J. S. zgłosiła zarzuty do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, ujawnionych w operacie opisowo -kartograficznym, powstałym w ramach przeprowadzonej modernizacji istniejącej ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków i lokali. Zarzuty dotyczyły położenia punktów załamania linii granicznych działek oznaczonych nr 1766/2 i 1765/2, położonych w obrębie R., gm. R. oraz powierzchni tych działek.

Starosta B. decyzją z dnia 12 września 2012r. odrzucił zarzuty zgłoszone w zakresie danych zawartych w modernizowanej ewidencji, ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym w zakresie położenia punktów załamania linii granicznych działek oznaczonych nr 1766/2 i 1765/2, położonych w obrębie R., gm. R. oraz powierzchni tych działek. Decyzją z dnia 23 stycznia 2013r. Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...]. Starosta B. odrzucił zarzuty dotyczące danych zawartych w modernizowanej ewidencji ujawnionych w operacie opisowo - kartograficznym w zakresie położenia punktów załamania linii granicznych działek oznaczonych numerami 1766/2 i 1765/2 położonych w obrębie R., gmina R. oraz powierzchni tych działek. Powyższa decyzja została ponownie uchylona przez Ł. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...]

Decyzją z dnia (...) Starosta B. ponownie orzekł o odrzuceniu zarzutów dotyczących danych zawartych w modernizowanej ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo - kartograficznym w zakresie położenia punktów załamania linii granicznych działek oznaczonych numerami 1766/2 i 1765/2 położonych w obrębie R., gmina R. oraz powierzchni tych działek.

Od powyższej decyzji J. S. złożyła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 oraz art. 133 K.p.a. w zw. z art. 24a ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez:

1) wydanie decyzji całkowicie sprzecznej z rzeczywistym stanem faktycznym, zasadą prawdy materialnej i działania na podstawie przepisów prawa oraz obowiązkiem należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego wobec braku zgody właścicieli spornych działek oraz wbrew danym wynikającym z istniejącej dokumentacji,

2) ustalenie granic pomiędzy działkami 1765/2, 1766/2, 1767/2 w sposób dowolny i bez dokonania właściwych i zgodnych z przepisami pomiarów ze strony upoważnionego przez starostę geodetę, a jedynie przedłożenia protokołu do podpisania przez właścicieli działek, w szczególności bez zbadania położenia znaków i śladów granicznych oraz niedokonania numerycznego opisu działek ewidencyjnych w sposób właściwy i zgodny z przepisami prawa,

3) przeprowadzenie postępowania modernizacyjnego, pomimo braku właściwego rozgraniczenia nieruchomości, w sposób zgodny ze znakami i śladami granicznymi, mapami i innymi dokumentami, punktami osnowy geodezyjnej, zgodnymi oświadczeniami stron,

4) przeprowadzenie postępowania modernizacyjnego, pomimo stwierdzenia w protokole ustalenia granic z dnia 20 marca 2012r., że granice nie zostały ustalone oraz dowolne ustalenie, że dane w operacie z 1983r. nie są spójne z danymi zawartymi w zarysie pomiarowym oraz w dokumentach, będących podstawą oznaczenia działek przy zakładaniu ksiąg wieczystych, a także pomimo nieprzeprowadzenia niezbędnych czynności poprzedzających modernizację,

5) zawarcie w uzasadnieniu sprzecznych, wzajemnie się wykluczających ustaleń oraz pominięcie ustaleń zawartych w protokole ustalenia granic z dnia 20 marca 2012r.,

6) całkowicie dowolne ustalenie, że uczestniczka postępowania nie wyraziła zgody na żadną z okazanych granic, podczas gdy w rzeczywistości w trakcie czynności oględzin nie okazano żadnej z granic oraz nie potwierdzono punktów granicznych w terenie,

7) dowolne ustalenie, że dokonano przyjęcia granic działek zgodnie z rzekomym stanem użytkowania z uwzględnieniem danych zawartych w operacie numer ewidencyjny 605.16-327/98, podczas gdy powyższe ustalenie nie jest zgodne z zasadami przeprowadzania modernizacji, określonymi w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r.,

8) dowolne ustalenie, że przebieg linii granicznych działki nr 1765/2 w obrębie R. nie był rozbieżny z ich przebiegiem wykazanym w operacie opisowo kartograficznym powstałym w ramach modernizacji,

9) zaniechanie ustalenia rzeczywistych powierzchni działek o nr 1765/2, 1766/2 oraz 1767/2,

10) zaniechanie wyjaśnienia sprzeczności związanych ze zmianą powierzchni działek 1766/2 oraz 1767/2,

11) zaniechanie wyjaśnienia, sposobu w jaki wykonawca uznał istniejące dane za niewiarygodne, oraz że dane dotyczące przebiegu granic pomiędzy działkami ewidencyjnymi oznaczonymi nr 1766/2 i 1767/2 pozyskano w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic, pomimo nieustalenia przebiegu granic, nieprzeprowadzenia geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych, w sposób zapewniający odwzorowanie położenia i kształtu obiektów, nieustalenia numerycznego opisu działek ewidencyjnych za pomocą punktów granicznych,

12) niepozyskania danych dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnie z cytowanym rozporządzeniem, w szczególności na skutek zaniechania ustalenia położenia wyznaczających granice działek punktów granicznych, w sposób rzetelny i zgodny z zasadą prawdy materialnej.

W oparciu o postawione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Decyzją z dnia (...) Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że w roku 1967 założono ewidencję gruntów dla obrębu R. gm. R.. W wyniku tych prac w rejestrach ewidencji gruntów wpisano: w jednostce rejestrowej nr 391 (władający S. S.) – m.in. działki oznaczone nr 790 o powierzchni 0,38 ha i 792 o pow. 0,12 ha; w jednostce rejestrowej nr 479 (władający M. S.) – m.in. działkę oznaczoną nr 791 o powierzchni 0,16 ha. Z operatu założenia ewidencji gruntów wynika, że powierzchnie działek liczono na podstawie map i zarysów, wyrównując je do powierzchni działek scaleniowych z 1939r. Działki oznaczone numerami 790, 791 i 792 o łącznej powierzchni 0,66 ha na mapie scaleniowej stanowiły jeden kompleks o powierzchni 0,6621 ha. Na zarysie widnieje jedynie czołówka działki nr 791 - 38,45 m.

W roku 1982 w związku z aktualizacją i odnową operatu ewidencji gruntów nastąpiło przenumerowanie działek. Działka o nr 790 otrzymała nr 1765 (wł. L. S. s. S. - na podstawie aktu własności ziemi [...]), działka o nr 791 otrzymała nr 1766 (wł. M. S.), a działka nr 792 otrzymała nr 1767 (wł. L. S. s. S. - na podstawie aktu własności ziemi [...]). Powierzchnie działek nie uległy zmianie, zostały przyjęte z operatu z założenia ewidencji gruntów.

W roku 1983 została sporządzona dokumentacja do wydzielenia obszaru pod poszerzenie drogi P. – W. - nr ewid. operatu 605.16-330/98 (stary nr 220/6-274/83). Podczas prac ustalono stan władania oraz okazano zainteresowanym przebieg nowoprojektowanych granic. Ustalono stan władania działek aktualnie oznaczonych nr 1765/2, 1766/2 i 1767/2 na odcinku graniczącym z działką drogową aktualny nr 2634 - protokół ustalenia granic z dnia 20 czerwca 1983r., podpisany przez ówczesnego właściciela działki nr 1766/2 - M. S.. W wyniku prac obliczono współrzędne punktów granicznych działek aktualny nr 1765/2, 1766/2 na odcinku graniczącym z działką drogową aktualny nr 2634, a także współrzędne punktów granicznych pomiędzy działką 1766/2, a działkami 1765/2 i 1767/2, na styku z działką drogową aktualny nr 2634. Tak określone granice okazano, jak wynika z zawartego w operacie "protokołu z okazania nowego stanu posiadania" M. S. (właścicielowi działki nr 1766/2). Przebieg granic nowoprojektowanych działek na gruncie uznał za bezsporny i prawnie obowiązujący, co potwierdził złożeniem podpisu. Ówczesny właściciel działek aktualnie oznaczonych nr 1765/2 i 1767/2 – L. S. nie stawił się.

Obliczono współrzędne punktów granicznych oraz ze współrzędnych powierzchnie działek przeznaczonych do wywłaszczenia, które wykazane zostały w rejestrze pomiarowo-klasyfikacyjnym. Obliczone w operacie, ze współrzędnych, powierzchnie działek wynoszą odpowiednio: działki nr 1765/1 - 143 m2, działki nr 1766/1 - 9 m2 i działki nr 1767/1 - 16 m2. Powierzchnie działek zaokrąglono do ara. Dla działek, z których wydzielono działki o powierzchni 1ar i więcej sporządzono wykaz zmian gruntowych. Wykazem tym w miejsce działki oznaczonej nr 1765 o powierzchni 0,38 ha wpisano działki 1765/1 o powierzchni 0,01 ha i 1765/2 o powierzchni 0,37 ha. Działki o nr 1766 i 1767 nie zostały objęte wykazem zmian. Działki oznaczone numerami 1765/1, 1766/1 i 1767/1 zostały wywłaszczone na podstawie decyzji Naczelnika Gminy R. znak G.454/44/85 oraz znak G.454/43/85 z dnia 30 maja 1985r. o wywłaszczeniu i odszkodowaniu. Na podstawie ww. wykazu oraz decyzji wywłaszczeniowych dokonano zmian w rejestrach. W miejsce działki nr 1765 o powierzchni 0,38 ha wpisano działkę nr 1765/2 o powierzchni 0,37 ha, w miejsce działki nr 1766 o powierzchni 0,16 ha wpisano działkę nr 1766/2 o powierzchni 0,16 ha i w miejsce działki nr 1767 o powierzchni 0,12 ha wpisano działkę 1767/2 o powierzchni 0,12 ha. Powierzchnie działek oznaczonych nr 1766 i 1767 nie uległy zmianie, ponieważ powierzchnie wydzielone do wywłaszczenia, po zaokrągleniu do ara wynoszą 0.00 ha, wobec powyższego w rejestrach zmieniono jedynie ich oznaczenie bez zmiany ich powierzchni. Działki wywłaszczone oznaczone nr 1765/1, 1766/1 i 1767/1 włączono do działki oznaczonej nr 1250 zmieniając jej powierzchnię. W miejsce działki nr 1250 o powierzchni 0,48 ha wpisano działkę nr 1250 o powierzchni 0,56 ha.

J. S. w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel działki oznaczonej nr 1766/2 wpisana została na podstawie aktu notarialnego Rep. (...) z dnia 12 listopada 1990r. (umowa przekazania gospodarstwa rolnego i darowizny), a działki oznaczonej nr 1767/2 na podstawie aktu notarialnego Rep. A Nr (...) z dnia 12 marca 2010r. (umowa sprzedaży).

W latach 2011-2012 przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów i budynków między innymi dla obrębu R. gm. R., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Ł. z dnia 17 lipca 2012r. pod poz. 2178. Wykonawca prac dokonał analizy istniejących materiałów i danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W odniesieniu do działek oznaczonych nr 1765/2 i 1766/2 w obrębie R. analizie i ocenie poddał dane zawarte: na mapie scaleniowej z 1939r., operacie podstawowym nr ewid. 605.16-327/98 (stary nr 220/6-16/68), operacie z aktualizacji i odnowy operatu ewidencji gruntów nr ewid. 605.16-329/98 (stary nr 220/6-273-83), operacie technicznym - pomiar sytuacyjny do celów prawnych, obiekt: droga P.-W. km 51+973 - 55+450 - Przejście przez R., nr ewid. 605.16-330/98 (stary nr 220/6-274/83), operacie z założenia zbiorów numerycznej mapy ewidencji gruntów i budynków nr ewid. 062.16-20/2004, a także dane z pomiaru stanu użytkowania wykonanego w ramach przeprowadzanych prac modernizacyjnych oraz dokumentację stanowiącą akta ksiąg wieczystych założonych bądź prowadzonych dla przedmiotowych działek.

W wyniku przeprowadzonych w latach 2011-2012 prac modernizacyjnych operatu ewidencji gruntów i budynków - operat nr ewid. 062.16-90/2012 przebieg linii granicznych działek nr 1766/2 (wł. J. S.) i 1765/2 (wł. J.S.) w obrębie R. na odcinku graniczącym: z działką numer 2634 (droga) przyjęto zgodnie z operatem numer ewid. 605.16-330/98; z działką numer 1764 (wł. G. i J. małż. S.) przyjęto zgodnie ze stanem użytkowania. Punkty graniczne położone na styku działek 1766/2 i 1765/2 (obydwie wł. J. S.): od strony działki 2634 (droga) zgodnie z operatem numer ewid. 605.16 - 327/98, a od strony działki 1764 (wł. G. i J. małż. S.) zgodnie z operatem nr ewid. 062.16-20/2004 (założenie zbiorów numerycznej mapy ewidencji gruntów i budynków); pomiędzy działką 1766/2 (wł. J. S.) a działką 1767/2 (wł. A. S. - na podstawie umowy darowizny - akt notarialny Rep. A nr (...) z dnia 13 listopada 1996r.) wg ostatniego spokojnego stanu posiadania. Określony przebieg granic pokrywa się z danymi wykazanymi w operacie nr ewid. 605.16 - 327/98).

W oparciu o pozyskane dane, wykorzystując istniejące materiały i dane z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wykonawca prac modernizacyjnych sporządził numeryczny opis granic działek ewidencyjnych. W wyniku modernizacji powierzchnie działek uległy zmianie i wynoszą: działki nr 1765/2 - 0,3708 ha (wł. J. S.), działki nr 1766/2 (wł. J. S.) - 0,1166 ha a działki nr 1767/2 (wł. A. S.) – 0,1476 ha. Ponadto w miejsce działki drogowej oznaczonej numerem 1250 wpisano działki oznaczone numerami 2634 i 2635. Z działkami oznaczonymi nr 1765/2 i 1766/2 graniczy działka 2634.

Powierzchnia działki nr 1766/2 (wł. J. S.) przed modernizacją wynosiła 0,16 ha, po modernizacji wynosi 0.1166 ha. Różnica powierzchni nieruchomości wynika z przyjęcia granicy pomiędzy działką numer 1766/2(wł. J. S.), a działką numer 1767/2 (wł. A. S.) zgodnie z ostatnim spokojnym stanem posiadania.

Przepisami regulującymi sprawy dotyczące ewidencji gruntów i budynków są: ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

W trakcie analizy materiałów źródłowych wykonawca stwierdził, że granica pomiędzy działkami nr 1767/2 i nr 1766/2 budzi wątpliwości, gdyż jest odmiennie wykazywana w różnych dokumentach. Mapa stanowiąca akta księgi wieczystej nr (...) zawiera zobrazowanie granicy pomiędzy ww. działkami w skali 1:5000 jak również wyrys działki nr 1767/2 w skali 1:1000 z mapy sytuacyjno - wysokościowej, na którym zobrazowanie wschodniej granicy działki 1767/2 przedstawiony jest odmiennie. Również dokumentacja geodezyjno - kartograficzna zgromadzona w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym odnośnie przebiegu tej granicy, tj. operat podstawowy 605.16-327/98 (stary numer 220/6-16/68), operat z aktualizacji i odnowy operatu ewidencji gruntów nr ewid. 605.16-329/98 (stary nr 220/6-273-83) oraz operat techniczny - pomiar sytuacyjny do celów prawnych, obiekt droga P. – W. km 51+973 - 55+450 - Przejście przez R., numer ewid. 605.16-330/98 (stary nr 220/6-274/83) nie jest spójna.

Z pisma Przedsiębiorstwa Geodezja B. z dnia 3 września 2012 r., będącego odpowiedzą na pismo Starosty B. z dnia 23 sierpnia 2012 r, wynika, że granica pomiędzy działkami nr 1767/2 i 1766/2 przyjęta została zgodnie ze stanem użytkowania w terenie, pomimo że z danych z założenia ewidencji wynika, że budynki gospodarcze o nr ew. 16-1283, 16-1284, 16-1285 oraz część budynku 16-1282 stoją na działce 1766/2. W rzeczywistości użytkowane są w ramach jednej nieruchomości na działce 1767/2 i taki stan ujawniono w operacie. Konsekwencją powyższego są również zmiany w powierzchniach ewidencyjnych działek.

Zgodnie z obowiązującym w czasie dokonywania ustalenia granic § 38 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, ustalenia przebiegu granic na gruncie dokonuje wykonawca w oparciu o złożone do protokołu granicznego zgodne oświadczenia woli osób, które stawiły się w określonym w zawiadomieniu miejscu i terminie. Taka treść § 38 obowiązywała od 2001r. do dnia 31 grudnia 2013r. tzn. w czasie przeprowadzania modernizacji. Podczas podjętej próby ustalenia granic, strony nie złożyły zgodnego oświadczenia o jej przebiegu, dlatego zastosowano § 39 rozporządzenia. Stosownie do treści § 39 ww. rozporządzenia w brzmieniu ówcześnie obowiązującym, spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych z założeniem ewidencji. W razie ich wystąpienia przebieg spornych granic działek ewidencyjnych wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiaru stanu posiadania na gruncie.

W przypadku zatem, gdy strona kwestionuje przebieg granicy, to jest to granica sporna. Spory te nie są rozwiązywane w drodze modernizacji ewidencji. Rozstrzygnięcie sporu może nastąpić w postępowaniu rozgraniczeniowym. Zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami, wykonawca ustalił przebieg granicy pomiędzy działką 1767/2 (właściciel A. S.) a działką 1766/2 (właściciel J. S.), w tym położenie jej punktów granicznych, według ostatniego spokojnego stanu posiadania. Tak określony przebieg granicy jest zgodny z operatem poszerzenia drogi nr ewid. 602.16-330/98, ze stanem użytkowania na gruncie, którego żadna ze stron nie kwestionuje, oraz z wyniesienia w skali 1:1000 zobrazowanym na mapie stanowiącej akta księgi wieczystej (...) założonej m. in. dla działki 1767/2 (właściciel A. S.). Jest odmienny od zobrazowania na wyrysie z mapy ewidencyjnej sporządzonego w dniu 17 marca 2017r., a obrazującego stan na dzień 17 czerwca 2012r. oraz z granicą przedstawioną na zobrazowaniu w skali 1:5000 sporządzonym w dniu 23 października 1996r. stanowiącym akta księgi wieczystej (...).

Powierzchnia działki nr 1766/2 (wł. J. S.) przed modernizacją wynosiła 0,16 ha, po modernizacji wynosi 0,1166 ha. Różnica powierzchni nieruchomości wynika z przyjęcia granicy pomiędzy działką numer 1766/2 (wł. J. S.), a działką numer 1767/2 (wł. A. S.) zgodnie z ostatnim spokojnym stanem posiadania.

Ponadto organ nadmienił, że pismem z dnia 31 maja 2017r. J. S. wniosła o przedłużenie postępowania do czasu uzyskania materiałów, o które wystąpiła do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Urzędu Gminy R. oraz PGE Dystrybucja Ł. - Teren S.A. na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z uwagi jednak na fakt, że wnioski zostały złożone w dniu 24 maja i 25 maja 2017r., a do dnia wydania decyzji nie dostarczyła żadnych dokumentów, a zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej termin jej udzielenia wynosi 14 dni, organ wydał decyzję bez dalszej zwłoki wskazując, że informacje, o które wystąpiła skarżąca nie stanowią podstawy do kwestionowania materiałów dowodowych zgromadzonych w sprawie. Mapy do celów projektowych powstają na bazie mapy zasadniczej i nie są przeznaczone do wykazywania granic ewidencyjnych, a służą jedynie do wykonania projektu budowlanego. Mapy te stanowią pochodną materiałów zgromadzonych w zasobie geodezyjnym.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca podtrzymując w całości zarzuty postawione w odwołaniu dodatkowo wskazała na naruszenie;

- art. 10 K.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie zapoznania się z dokumentacją zgromadzoną w toku postępowania i zajęcie stanowiska w sprawie zebranych dowodów i bezzasadną odmowę uzupełnienia dowodów z dokumentów,

- art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. przez niewyjaśnienie przez organ odwoławczy podstawy faktycznej i prawnej decyzji.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca zaakcentowała, że modernizacja ewidencji gruntów i budynków, której celem jest ustalenie przebiegu granic działek powinna być poprzedzona dokonaniem pomiarów geodezyjnych w terenie lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych.

W odpowiedzi na skargę Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Ł. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia (...) utrzymująca w mocy decyzję Starosty B. z dnia (...) o odrzuceniu zarzutów skarżącej dotyczących danych zawartych w operacie opisowo - kartograficznym dla działki w zakresie położenia punktów załamania linii granicznych działek oznaczonych numerami 1765/2 i 1776/2, w obrębie ewidencyjnym R., gmina R. oraz powierzchni tych działek, ujawnionych w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków.

Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Kwestia sporną w rozpoznawanej sprawie jest zmiana danych dotyczących działek o numerach 1765/2 i 1776/2 - położonych w obrębie R., gmina R. - w operacie opisowo - kartograficznym w wyniku przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.).

Zgodnie z art. 2 pkt 8 powołanej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości) - rozumie się przez to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.

W świetle art. 20 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty.

Według art. 24 ust. 1 pkt 1 lit. c tej ustawy informacje, o których mowa w art. 20 ust. 1, zawiera operat ewidencyjny, który składa się m.in. z bazy danych, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, prowadzonej za pomocą systemu teleinformatycznego zapewniającego w szczególności, wizualizację danych w formie rejestrów, kartotek i wykazów oraz mapy ewidencyjnej, a także udostępnianie zainteresowanym wypisów z tych rejestrów, kartotek i wykazów oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej.

Zadanie prowadzenia ewidencji zostało powierzone starostom (art. 7d pkt 1, art. 22 ust. 1 ustawy). Zasady prowadzenia ewidencji zostały także określone w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (j.t. Dz. U. z 2016, poz. 1034).

Według art. 24 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 tej ustawy informacje, o których mowa w art. 20 ust. 1, zawiera operat ewidencyjny, który składa się m.in. z bazy danych, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, prowadzonej za pomocą systemu teleinformatycznego zapewniającego w szczególności, wizualizację danych w formie rejestrów, kartotek i wykazów oraz mapy ewidencyjnej, a także udostępnianie zainteresowanym wypisów z tych rejestrów, kartotek i wykazów oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej oraz zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych.

Istotne znacznie ma także to, że stosownie do treści art. 24 ust. 2a ustawy informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:

1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:

a) przepisów prawa,

b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,

c) materiałów zasobu,

d) wykrycia błędnych informacji;

2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

Natomiast w myśl art. 24 ust. 2b aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:

1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców;

2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c ustawy).

Procedura aktualizacji ma zatem charakter rejestrowy. Wprowadzane w jej trakcie zmiany są wtórne wobec zdarzeń prawnych, z których wynikają. Jest to zatem procedura sformalizowana w zakresie określenia dokumentów stanowiących podstawę zmienionego wpisu (por. wyrok NSA z 7 maja 2008 r., I OSK 719/07, LEX nr 505313).

Zaznaczyć także należy, że art. 24 ust. 2a dodany przez art. 1 pkt 20 lit. b ustawy z dnia 5 czerwca 2014 r. (Dz.U.2014.897) zmieniającej ustawę Prawo geodezyjne i kartograficzne z dniem 12 lipca 2014 r. wprowadził jak wyżej wskazano działanie starosty z urzędu w ściśle określonych przypadkach.

Podkreślić należy, że z istoty ewidencji jako urzędowego zbioru danych na temat gruntów, budynków i lokali wynika, że może ona spełniać swoje funkcje tylko przy założeniu aktualności danych ewidencyjnych (§ 44 pkt 2 powołanego rozporządzenia). W myśl § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych.

Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 24a ust. 1 - ust. 10 powołanej ustawy, starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. Starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków. Informacje, o których mowa w ust. 2, podlegają wywieszeniu na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego. Projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego. Starosta informuje o terminie i miejscu wyłożenia, o którym mowa w ust. 4, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym. Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych. Upoważniony pracownik starostwa powiatowego, posiadający uprawnienia, o których mowa w art. 43 pkt 2, przy udziale wykonawcy prac geodezyjnych związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, w terminie 15 dni roboczych od upływu terminu wyłożenia do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego, rozstrzyga o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole. Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 7, dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa. Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych. O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że skarżąca w piśmie z dnia 16 kwietnia 2012 r., a następnie w piśmie z dnia 13 sierpnia 2012 r. zgłosiła zarzuty do danych objętych modernizacją, które stały się danymi ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca wskazała, że zgodnie z aktem notarialnym powierzchnia działki nr 1766/2 wynosi 0,16 ha, a według danych z modernizacji 0,1166 ha, natomiast powierzchnia działki nr 1765/2 według aktu notarialnego wynosi 0,37 ha, a według danych z modernizacji wynosi 0,3708 ha. Skarżąca zarzuciła, ze nie przedstawiono jej żadnych wiążących wyjaśnień, które świadczyłyby o tym, że dokonano nowych, bardziej precyzyjnych pomiarów, nie okazano żadnych nowych dokumentów, z których wynikałyby te różnice. Analiza projektu operatu opisowo – kartograficznego prowadzi do stwierdzenia, że przebieg granic działek geodezyjnych opisany w tym operacie nie odpowiada przebiegowi granic na gruncie. Skarżąca dodatkowo zarzuciła, że odmówiono jej dostępu do dokumentacji geodezyjnej dotyczącej działki nr 1765/2.

Przedsiębiorstwo Geodezja B. (wykonawca prac modernizacyjnych), w piśmie z dnia 3 września 2012 r., w związku z zarzutami skarżącej, odpowiedziało, że przykładem zmian jest granica pomiędzy działkami nr 1767/2 i 1766/2, przyjęta zgodnie ze stanem użytkowania w terenie, pomimo że z danych z założenia ewidencji wynika, że budynki gospodarcze stoją na działce 1766/2, a w rzeczywistości użytkowane są w ramach jednej nieruchomości na działce nr 1767/2 i taki stan ujawniono w operacie. Konsekwencją tego są również zmiany w powierzchni ewidencyjnych działek.

W piśmie z dnia 5 września 2012 r. skarżąca ponownie zarzuciła, że w wyniku prac modernizacyjnych obszar działki nr 1766/2 zmniejszył się w sposób znaczny, a mianowicie o 4,5 ara. Zdaniem skarżącej doszło do naruszenia jej prawa własności.

Z protokołu oględzin na gruncie z dnia 24 kwietnia 2013 r. wynika, że skarżąca oświadczyła, iż nie stwierdzono punktów granicznych. Pozostałe strony biorące udział w oględzinach wskazały przebieg granic ich działek.

W uzasadnieniu decyzji Ł. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. uchylającej zaskarżoną decyzję Starosty B. z dnia 12 maja 2015 r. organu II instancji stwierdził, że wykonawca przesunął granice nieruchomości w celu dopasowania granic do istniejącej zabudowy, pomimo że wiedział, iż nie odpowiada ona zarysom pomiarowym oraz dokumentom będącym podstawą oznaczenia działek przy zakładaniu ksiąg wieczystych. Organ wskazał, że nie można przyjąć, iż granica pomiędzy działkami nr 1767/2 i nr 1766/2 została protokolarnie ustalona (protokół ustalenia przebiegu granic z dnia 20 marca 2012 r.), skoro nie została podpisana przez obie strony, a dokumenty wskazywały inny jej przebieg.

Organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę pomija ww. uwagi i opiera swoje rozstrzygnięcie m.in. na tym, że w 1983 r. granice przedmiotowych działek zostały uznane za bezsporne i prawnie obowiązujące przez ówczesnego właściciela działki nr 1766/2 M. S.. Organ pomija fakt, że protokół z dnia 20 czerwca 1983 r. został podpisany wyłącznie przez M. S., natomiast L. S. nie stawił się. A zatem brak było uzgodnienia co do uzgodniono przebieg granic. Tymczasem późniejsze oględziny z dnia 24 kwietnia 2013 r. (a więc po przeprowadzeniu modernizacji) dokonane w obecności A. S., które oświadczył, że granica jego działki od strony działki nr 1766/2 biegnie po istniejącym ogrodzeniu i budynkach gospodarczych, później zmieniał zdanie co do przebiegu granicy, ponieważ w piśmie z dnia 21 listopada 2016 r. oświadczył, że stan istniejący na gruncie nie jest zgodny ze stanem wykazanym w modernizacji. Powyższe potwierdził także w odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia (...).

Zdaniem sądu, powyższe ustalenia poczynione w trakcie modernizacji budzą wątpliwości, co do prawidłowości jej przeprowadzenia.

Ponadto zauważyć należy, że zarówno organ I instancji w decyzji z dnia (...), jak i organ II instancji w decyzji z dnia (...) stwierdziły w uzasadnieniach, że wykorzystując istniejące materiały i dane z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wykonawca prac modernizacyjnych sporządził numeryczny opis granic działek ewidencyjnych. Różnica w powierzchni nieruchomości 1766/2 wynika z przyjęcia granicy pomiędzy działkami nr 1766/2 i nr 1767/2 zgodnie z ostatnim spokojnym stanem posiadania.

Powyższe stwierdzenie pozostaje w sprzeczności z pismem Przedsiębiorstwa Geodezja B. (wykonawcy prac modernizacyjnych) z dnia 3 września 2012 r. oraz wnioskami organu II instancji przedstawionymi w decyzji z dnia [...] r. uchylającej zaskarżoną decyzję Starosty B. z dnia 12 maja 2015 r.

Zdaniem sądu, nie do zaakceptowania jest sytuacja, że wykonawca prac modernizacyjnych przesuwa granice nieruchomości w celu dopasowania granic do istniejącej zabudowy, pomimo że posiada wiedzę, iż nie odpowiada ona zarysom pomiarowym oraz dokumentom będącym podstawą oznaczenia działek przy zakładaniu ksiąg wieczystych. Powyższe zaś prowadzi do pomniejszenia działki skarżącej aż o ponad 4 ary.

Ponadto zauważyć należy, że z protokołu ustalenia przebiegu granic dla celów ewidencji gruntów i budynków (powołano § 37 i § 38 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków) z dnia 20 marca 2012 r. wynika, że wykonawcy prac modernizacyjnych nie udało się ustalić przebiegu granicy na podstawie wskazań właścicieli oraz brak jest oznaczenia w protokole punktów granicznych przedmiotowych działek.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżącej oraz stanowisko organów stwierdzić należy, że ww. ustalenia przeczą twierdzeniom organów zawartych w uzasadnieniach decyzji, w szczególności, że punkty graniczne pozostawiono bez zmian, ustalono według ostatniego spokojnego stanu posiadania, a stan wynika z operatu nr ewid. 605-16-330/98 oraz z mapy stanowiącej akta księgi wieczystej (...).

Ponadto, w sytuacji gdy skarżąca wskazuje na nieprawidłowości, a zachodzi potrzeba ich usunięcia, wówczas co do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków zastosowanie powinna znaleźć reguła ustalenia granic działek wskazana w § 37 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie bowiem z § 56 rozporządzenia przy wykonywaniu modernizacji ewidencji gruntów i budynków przepisy rozdziału 2, z wyłączeniem § 34, 40, 41, 42 i 43, stosuje się odpowiednio.

Stosownie zaś do treści § 37, jeżeli brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. Dopiero z dniem 31 grudnia 2013 r. dodano ust. 2 § 37, zgodnie którym ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, może nastąpić w oparciu o zobrazowania lotnicze, satelitarne lub ortofotomapę, jeżeli te zobrazowania lub ortofotomapa charakteryzują się rozdzielczością zapewniającą wizualizację szczegółów sytuacyjnych, które mogą mieć znaczenie przy ustaleniu przebiegu tych granic (§ 37 ust. 2 ).

W uzasadnieniu organ I instancji powołuje się na ortofotomapę, ale jak ww. ust. 2 § 37 obowiązywał dopiero od dnia 31 grudnia 2013r. Ponadto organ ten nie wskazuje punktów granicznych działki ewidencyjnej nr 1766/2, a jednocześnie stwierdził, że przebieg granicy pomiędzy działkami ustalił według ostatniego spokojnego stanu posiadania. Tymczasem zgodnie z § 39 rozporządzenia obowiązującym w czasie modernizacji ewidencji gruntów i budynków, spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych z założeniem ewidencji. W razie ich wystąpienia przebieg spornych granic działek ewidencyjnych wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiaru stanu posiadania na gruncie. Dopiero od 31 grudnia 2013 r. zmieniony został § 39 rozporządzenia. Zgodnie z nowym jego brzmieniem, ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, dokonuje wykonawca na podstawie zgodnych wskazań właścicieli lub użytkowników wieczystych tych działek albo osób władających tymi działkami na zasadach samoistnego posiadania, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych (ust. 1). W przypadku gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, przebieg granic działek ewidencyjnych, w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych, ustala wykonawca według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek (ust.2).

Wprawdzie organ II instancji powołał prawidłowe brzmienie § 39 i § 38 rozporządzenia, ale nie wyjaśnił wątpliwości dotyczących prawidłowego ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 1766/2 i nr 1767/2, w tym położenia wyznaczających ją punktów granicznych. Organ II instancji wprawdzie powołał się na operat poszerzenia drogi nr ewidencyjny 602.16-330/98, ale operat ten nie został potwierdzony przez wszystkie strony.

W ocenie sądu nie wyjaśnia to, w sposób nie budzący wątpliwości, ustalenia nowej powierzchni działki nr 1766/2, zmniejszonej o ponad 4 ary. Istotne znaczenie ma także to, że strony nie potrafiły wskazać przebiegu granicy, wykonawca nie wskazał graniczników i ich numerów. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia co do prawidłowości ustalenia punktów granicznych.

Podkreślić trzeba, że przyjęcie do operatu prac wykonanych w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków nie zwalnia organu od obowiązku przeprowadzenia prawidłowego postępowania oraz wydania decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 K.p.a. Wręcz przeciwnie, organ prowadząc postępowanie, w przedmiocie zarzutów dotyczących ujawnienia danych w operacie opisowo kartograficznym, ma obowiązek wypełnić zawarty w art. 7 K.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz określony w przepisie art. 77 § 1 K.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Wszelkie zaś istotne dla sprawy ustalenia i wnioski winny zostać zawarte w motywach podjętego rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie dokonane ustalenia budzą wątpliwości, a zatem stan faktyczny sprawy nie został dostatecznie wyjaśniony.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że co prawda przywołana dokumentacja geodezyjna została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jednak w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie podnoszono, że przyjęcie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do państwowego zasobu, nie zwalnia organów prowadzących ewidencję gruntów od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego - materiału źródłowego - mającego stanowić podstawy wprowadzenia zmiany. W szczególności organ prowadzący ewidencję obowiązany jest ocenić, czy przedłożony dokument geodezyjno-kartograficzny - przyjęty do zasobu - jest wystarczający jako podstawa do wprowadzenia zmian z uwagi na ich przedmiot. Tymczasem w przedmiotowej sprawie nawet nie zostało wykazane jakie były zapisy w operacie sprzed modernizacji oraz jakie punkty graniczne zostały okazane stronom.

Przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków bez wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, czy też rozbieżności prowadzi do generowania niepotrzebnych kosztów takiego postępowania. Przypomnieć bowiem należy, że modernizacja ewidencji jest definiowana jako zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu: 1) uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia, 2) modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu (§ 55 rozporządzenia).

Skarżąca miała prawo spodziewać się, że w toku tego postępowania wszelkie wątpliwości zostaną wyjaśnione. Wbrew stanowisku organu nie chodzi tu o inne granice niż te, które były ustalone w ramach modernizacji. Dokonana zaś modernizacja ewidencji gruntów i budynków nie jest rzeczą niewzruszalną, a wynikające z niej dane mogą zostać obalone, bowiem ewidencja służy uwidocznieniu stanu rzeczywistego (faktycznego). Wadliwe oznaczenie granic w ewidencji po modernizacji oznacza przeniesienie ciężaru dochodzenia przysługujących praw na właściciela nieruchomości. Wobec powyższego organ rozpatrując zarzuty dotyczące wadliwego ustalenia przebiegu granicy w trakcie modernizacji winien wnikliwie przeanalizować argumenty strony, a gdy jest to konieczne przeprowadzić dodatkowe czynności dowodowe.

Organ administracji rozpatrując zatem zarzut dotyczący wadliwego ustalenia przebiegu granicy winien wnikliwie przeanalizować argumentację strony i rozważyć, czy jest konieczne przeprowadzenie dodatkowych czynności dowodowych. Obowiązkiem organów ewidencyjnych rozpoznających zarzuty skarżącej było zatem ustalenie, czy ujawnione w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków punkty graniczne jej działki są prawidłowe, jak są oznaczone, oraz czy są zgodne ze stanem rzeczywistym (aktualnym). W przypadku stwierdzenia rozbieżności, konieczne było dokonanie odpowiednich ustaleń w tym przedmiocie.

Dodać należy, że odwołanie od decyzji organu I instancji złożył także A. S., tymczasem organ II instancji powołuje się w zaskarżonej decyzji z dnia (...) tylko na odwołanie J. S..

Wobec powyższego stwierdzić należy, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone przez organy ewidencyjne z naruszeniem ogólnych reguł postępowania. Tylko prawidłowo zebrane dane oraz dostępna organom dokumentacja powinna stanowić podstawę do wyjaśnienia zarzutów zgłoszonych przez strony.

Do wskazanych ustaleń organy były zobligowane przepisem art. 7 K.p.a., z którego wynika obowiązek stania na straży praworządności i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Uszczegółowieniem tej zasady jest obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego wynikający z art. 77 § 1 K.p.a. Z uzasadnienia organu powinno więc wynikać jednoznacznie, że dokumenty znajdująca się w aktach administracyjnych stanowią kompletny materiał dowodowy, a tym samym materiał źródłowy, który winien być należycie rozważony i wszechstronnie oceniony.

W świetle powyższego zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzja Starosty wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania - art. 7, 77, 80 i 107 § 3 K.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Prowadząc ponownie postępowanie organy winny mieć na uwadze konieczność procedowania zgodnie z regułami wynikającymi z powyższych przepisów, celem należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto organy powinny uzasadnić rozstrzygnięcie stosownie do wymogów art. 107 § 3 K.p.a. Prawidłowo skonstruowane uzasadnienie daje bowiem możliwość oceny, czy organ administracji dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a

Sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżącej kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na ogólną sumę kosztów złożyło się: 200 zł - wpis sądowy, 480 zł - wynagrodzenie pełnomocnika.

B.K.