Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1458/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz asesor WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant Monika Chorzewska - Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2006 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] odmawiającą skierowania M. C. do domu pomocy społecznej dla osób w podeszłym wieku na pobyt stały.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ podniósł, że decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] Prezydent W. orzekł o skierowaniu M. C. do domu pomocy społecznej dla osób w podeszłym wieku na pobyt czasowy do dnia [...] maja 2006 r. oraz o umieszczeniu w Domu Pomocy Społecznej w W. przy ul. [...], z uwagi na kryzysową sytuację polegającą głównie na braku stałego miejsca zamieszkania.

Decyzją Prezydenta W. z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] zmieniono decyzję z dnia [...].01.2006 r. w ten sposób, że przedłużono okres pobytu M. C. w Domu Pomocy Społecznej w W. przy ul. [...] do dnia [...] czerwca 2006 r.

Kolejną decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Prezydent W. odmówił M. C. skierowania do domu pomocy społecznej dla osób w podeszłym wieku na pobyt stały. Rozstrzygnięcie organ I instancji oparł na stwierdzeniu, że M. C. jest osobą zdolną do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, nie wymagającą stałej opieki i pielęgnacji i może egzystować w środowisku korzystając z wsparcia Ośrodka Pomocy Społecznej w zakresie zapewnienia odpowiedniego schronienia, jak i ewentualnie usług dziennego pobytu.

Od powyższej decyzji M. C. wniósł odwołanie podnosząc, że nie zgadza się z ustaleniami organu pomocy społecznej, dotyczącymi jego funkcjonowania w domu pomocy społecznej podczas pobytu czasowego. Wskazując na zły stan zdrowia wniósł o umieszczenie na stałe w domu pomocy społecznej na terenie W.

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że przyznanie świadczenia z pomocy społecznej w formie pobytu i opieki w domu pomocy społecznej uzależnione jest od zaistnienia przesłanek określonych w art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, tj. od bezspornego zaistnienia sytuacji, gdy wiek, choroba lub niepełnosprawność całkowicie uniemożliwiają samodzielną egzystencję, a usługi opiekuńcze i inne świadczenia w miejscu zamieszkania nie wystarczają już do zapewnienia funkcjonowania danej osoby. Przeprowadzony w toku postępowania wywiad środowiskowy przez pracownika socjalnego w miejscu czasowego pobytu M. H. - Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] oraz załączone do kwestionariusza wywiadu środowiskowego opinie i zaświadczenia lekarskie jednoznacznie wskazywały, że M. C., mimo iż jest osobą starszą ([...] lat) i chorą, zachował sprawność fizyczną, nie miał problemów z poruszaniem się, nie wymagał stałej całodobowej opieki ze względu na stan zdrowia. Powyższe dokumenty wskazywały, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające umieszczenie M. C. w domu pomocy społecznej dla osób w podeszłym wieku. Ze zgromadzonej dokumentacji wynikało natomiast, że odwołujący się, ze względu na zdiagnozowane zaburzenia utrudniające funkcjonowanie w środowisku wymagał wsparcia i pomocy ze strony ośrodka pomocy społecznej i ewentualnie mógłby kwalifikować się do innego typu domu pomocy społecznej. Organ odwoławczy podniósł ponadto, że okoliczność utraty przez M. C. miejsce zamieszkania nie mogła mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem bezdomność nie stanowi przesłanki do skierowania do domu pomocy społecznej. Organ dodatkowo wskazał, że stosownie do przepisu art.4 ustawy o pomocy społecznej osoby korzystające z pomocy społecznej obowiązane są do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Tymczasem w niniejszej sprawie zgromadzony materiał dowodowy wskazywał na brak współpracy ze strony M. C., w tym w podstawowej kwestii, jaką było znalezienie przez niego miejsca do zamieszkania. Skoro wydane rozstrzygnięcie Prezydenta W. znajduje oparcie w dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy, brak było podstaw do uznania, że naruszone zostały przepisy prawa. Argumentacja zawarta w odwołaniu potwierdzała jedynie wykorzystywanie domu pomocy społecznej przez M. C. jako miejsca zamieszkania, nie zaś miejsca usług opiekuńczych. Długi czas przebywania poza domem pomocy i wyprawy poza W., niezależnie od ich celu, wskazywały na samodzielność zainteresowanego. Organy nie kwestionowały faktu, że odwołujący się jest osobą ze schorzeniami, a jedynie stwierdziły że nie są to choroby powodujące konieczność całodobowej opieki i pielęgnacji. Ponadto M. C. w swoim odwołaniu zaprzeczył faktom mającym potwierdzenie w materiale dowodowym tj. np. udzielenia pomocy przez pracownika socjalnego w zakresie poszukiwania mieszkania.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej przez M. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podniósł, że organ odwoławczy nie uwzględnił jego argumentów i nie umożliwił osobistego złożenia wyjaśnień, a rozstrzygnięcie oparł na "materiale dowodowym zgromadzonym tendencyjnie przez pracowników Domu Pomocy Społecznej [...]". Zaprzeczył, że nie integrował się z mieszkańcami domu pomocy społecznej i kiedykolwiek odmawiał współpracy w znalezieniu miejsca zamieszkania oraz wskazał, iż od 3 lat mieszka wyłącznie w miejscach przez siebie znalezionych i opłacanych. Ponadto podniósł, że jego wyjazdy poza W. miały charakter jednostkowy i były podyktowane chęcią odwiedzenia grobu ojca oraz syna, natomiast częste popołudniowe odwiedziny [...] matki w domu Pomocy Społecznej "[...]" w W. były podyktowane jej złym stanem zdrowia powodującym zagrożenie życia. Skarżący podkreślił, że ukończył [...] rok życia i jest bardzo chory. Cierpi na [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] datowaną od 1998 r. Nie jest zatem prawdą, iż skarżący nie wymaga stałej opieki.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wskazał, że zgodnie z orzeczeniem ZUS z dnia [...] czerwca 1998 r. załączonym do skargi, M. C. został wówczas uznany za całkowicie niezdolnego do pracy, nie został natomiast uznany za niezdolnego do samodzielnej egzystencji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Podkreślić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywania kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga nie może zostać uwzględniona bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Podstawę materialnoprawną orzekania w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz.593 ze zm.) który stanowi, iż prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej przysługuje osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych.

Szczegółowy tryb kierowania i przyjmowania osób ubiegających się o przyjęcie do domu określa wydane na podstawie art. 57 ust. 8 ww. ustawy rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005 r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. Nr 217, poz. 1837). Zgodnie z § 8 ust. 1 powołanego rozporządzenia, do domu kieruje się na podstawie: 1) pisemnego wniosku osoby ubiegającej się o skierowanie do domu złożonego do ośrodka pomocy społecznej właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania lub pobytu w dniu jej kierowania, 2) rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego ośrodka pomocy społecznej właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub pobytu osoby ubiegającej się w dniu jej kierowania, zawierającego w szczególności pisemne stwierdzenie braku możliwości zapewnienia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania przez rodzinę i gminę. Zaś na podstawie art. 14 powołanej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Mając na względzie przedstawione uregulowania prawne, organ orzekający w niniejszej sprawie był obowiązany przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej wnioskodawcy oraz kierując się ogólnymi regułami postępowania administracyjnego, uzupełnić materiał dowodowy w zakresie niezbędnym dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ zobowiązany był następnie, w oparciu o dokonane ustalenie, ocenić czy osoba ubiegająca się o umieszczenie w domu opieki społecznej spełnia łącznie trzy przesłanki: 1) wymaga całodobowej opieki z powodów z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, 2) nie może bez pomocy innych osób samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym, 3) nie jest możliwe zapewnienie jej pomocy w formie usług opiekuńczych.

Jak wynika z materiału dokumentacyjnego, M. C. decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. został umieszczony na pobyt czasowy w Domu Pomocy Społecznej w W. przy ul. [...] z uwagi na kryzysową sytuację, polegającą na braku stałego miejsca zamieszkania i konieczności rekonwalescencji po odbyciu leczenia szpitalnego. Skarżący ukończył [...] rok życia. Jest osobą bezdomną i niepełnosprawną. Z powodu konfliktu z rodziną nie może liczyć na pomoc byłej żony oraz syna i córki. Utrzymuje kontakt z matką przebywającą w domu opieki społecznej. Uzyskuje stały dochód z emerytury w wysokości [...] zł miesięcznie. W aktach znajdują się opinie specjalisty [...] z dnia [...] marca 2006 r. i [...] maja 2006 r. oraz opinia [...] z dnia [...] marca 2006 r. stwierdzające u skarżącego rozpoznanie [...]. M. C. w okresie od dnia [...] kwietnia 2006 r. do dnia [...] maja 2006 r. był poddany leczeniu szpitalnemu w SPZOZ Wojewódzkim Szpitalu [...] w P. Jak wynika z karty informacyjnej leczenia szpitalnego nr [...] rozpoznano u niego [...] i zalecono kontynuację leczenia w warunkach ambulatoryjnych oraz stałą opiekę internistyczną w rejonie. W opinii dotyczącej stopnia sprawności osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej z dnia [...] maja 2006 r. wskazano, iż skarżący jest osobą samodzielną, sprawną ruchowo, nie mającą problemów z poruszaniem się, o dobrej zdolności porozumiewania się. Z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] maja 2006 r. wynika, że M. C. przewlekle choruje, lecz stan jego zdrowia nie wymaga leczenia szpitalnego. Jako chorobę zasadniczą wskazano rozpoznanie [...], stwierdzono też [...], [...] oraz [...]. Uznano, że stan zdrowia nie wymaga całodobowej opieki, wymaga natomiast opieki okresowej. W wymienionym zaświadczeniu wskazano, iż badana osoba ze względu na stan zdrowia wymaga skierowania do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle [...] chorych.

Mając na względzie przedstawiony powyżej stan faktyczny i prawny należy stwierdzić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] prawidłowo orzekło o braku podstaw do przyznania skarżącemu prawa stałego pobytu w domu pomocy społecznej dla osób w podeszłym wieku, bowiem w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wskazane w powołanym art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. W świetle przedstawionych dowodów, głównie opartych na opiniach lekarskich, należało przyjąć, że M. C. na dzień orzekania był osobą zdolną fizycznie do samodzielnego funkcjonowania w życiu codziennym, nie wymagającą całodobowej opieki w zakresie usług opiekuńczych i pielęgnacyjnych. Wobec kategorycznego sprzeciwu skarżącego na umieszczenie w domu pomocy społecznej dla osób przewlekle chorych [...], organ pomocy społecznej zasadnie przyjął, iż w tych okolicznościach właściwą formą pomocy będzie zapewnienie odpowiedniego schronienia oraz usług dziennego pobytu.

Sąd nie uznał zasadności podnoszonych w skardze zarzutów, dotyczących złego stanu zdrowia wymagającego zapewnienia skarżącemu całodobowej opieki. Twierdzenia strony nie zostały bowiem poparte wiarygodnymi dowodami, np. w postaci stosownych zaświadczeń lekarskich. Sąd nie znalazł podstaw, dla których materiał dowodowy zgromadzono w sprawie, należałoby uznać za nieobiektywny.

Reasumując, należy stwierdzić, że organy orzekające w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy, właściwie go oceniły i wydały prawidłowe decyzje.

Mając powyższe na uwadze Sąd, z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.