Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 41/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 33
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
article: art. 33
journal: Dz.U. 2020 poz 360
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.
article: art. 33
journal: Dz.U. 2000 nr 101 poz 1092
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - t. jedn.
article: art. 33, art. 107 ust. 1, ust. 2, ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 171
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 marca 2024 r. sprawy ze skargi T. O. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia 17 listopada 2023 r. nr 11/2023 w przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za nadgodziny uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Łobzie z dnia 28 września 2023 r. nr 152/23.


UZASADNIENIE

Komendant Powiatowy Policji w L. wydał w dniu 28 września 2023 r. decyzję nr 152/23 na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej "K.p.a.") oraz art. 33 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r. poz. 171 ze zm.; dalej "u.o.p.") oraz § 8 - 11 i 17 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 11 września 2020 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów (Dz. U. z 2020 r. poz. 1574, dalej "rozporządzenie MSW"), w której odmówił T. O. (dalej "skarżący") wypłacenia ekwiwalentu za nadgodziny wypracowane w okresie od 1.10.2000 r. do 20.12.2007 r.

W uzasadnieniu organ I instancji podał, że skarżący wystąpił z pisemnym raportem z dnia 2 lutego 2023 r. o wypłatę ekwiwalentu w postaci rekompensaty pieniężnej za wypracowane nadgodziny we wskazanym okresie, które według niego, nie były w żaden sposób ewidencjonowane w KP R., tj. 176 h i 25 min. oraz wypłacenie ekwiwalentu w postaci rekompensaty pieniężnej za niewykorzystane przerwy w służbie patrolowej w tym okresie, tj. około 300 godzin, które to nie były ujęte w zadaniach do służby i nie były wykorzystywane z uwagi na specyfikę pełnionej służby oraz brak zezwolenia na skorzystanie z przerwy przez dyżurnego. Skarżący domagał się również wypłacenia ekwiwalentu w postaci rekompensaty pieniężnej za udział w zabezpieczeniu wizyty Papieża Benedykta XVI w K. i O. w dniach 25 - 29.05.2006 r., gdzie był delegowany.

Organ I instancji przeprowadził wstępne postępowanie wyjaśniające, w którym poddał analizie notatniki służbowe przedłożone z raportem i dokumentację, znajdującą się w Komisariacie Policji w R., celem zweryfikowania i porównania służb skarżącego, odnotowanych we wskazanych notatnikach służbowych z grafikami służby policjantów komisariatu. Organ I instancji nie odnalazł grafików ze wskazanego okresu służby z uwagi na ich wybrakowanie - zniszczenie. Grafiki dyżurów, grafiki służb zostały zakwalifikowane do kategorii archiwalnej BC "Z". Symbol BC oznacza dokumentację posiadającą krótkotrwałe znaczenie praktyczne (manipulacyjne), która po pełnym wykorzystaniu może być brakowana przez komórkę organizacyjną za wiedzą i zgodą właściwego archiwum. Z uwagi na fakt, że skarżący wchodził w skład struktury Komendy Powiatowej Policji w G., organ I instancji sprawdził dokumentację archiwalną w tej jednostce i ustalił, że brak jest w niej grafików służb. Grafiki służb Wydziału Kryminalnego za lata 2005 - 2006, gdzie skarżący pełnił służbę również zostały wybrakowane protokołem brakowania nr [...] pozycja [...] oraz [...] Organ I instancji wskazał, że w tamtym okresie nie było żadnych rejestrów, w których mogłyby być ewidencjonowane nadgodziny funkcjonariuszy Komisariatu Policji

w R. - Komendy Powiatowej Policji w L.. Organ I instancji przedstawił przebieg służby skarżącego w konkretnych jednostkach Policji. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia 5 stycznia 2023 r. Komendant Powiatowy Policji w L. z dniem 6 lutego 2023 r. zwolnił skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 3 u.o.p. Sporządzone zostało "zestawienie należności pieniężnych funkcjonariusza zwolnionego ze służby w Policji", które jest dokumentem wytworzonym na podstawie ewidencji nierozliczonych dni urlopów wypoczynkowych i ponadnormatywnych godzin służby. Na podstawie ww. dokumentu organ I instancji stwierdził, że skarżący posiadał prawo do wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, natomiast nie posiadał wypracowanych i nierozliczonych godzin nadliczbowych. Organ I instancji podał, że służbę w godzinach nadliczbowych funkcjonariusz pełni na polecenie przełożonego w określonych sytuacjach, m.in. na podstawie art. 33 ust. 1 do 2b u.o.p. Organ I instancji wskazał, że pomimo, iż z notatników służbowych wynikało, że skarżący wypracował ok 202 godziny ponad normę brak było możliwości jednoznacznego określenia, że godziny te nie zostały mu rozliczone w grafikach w kolejnych miesiącach. Ponadto funkcjonariusze, którzy w tamtym okresie pełnili funkcje kierownicze są już w stanie spoczynku i brak było możliwości zweryfikowania informacji zapisanych w notatnikach służbowych skarżącego, co do faktycznego przebiegu i godzin nadliczbowych jego służby. Brak było też możliwości zweryfikowania czy w tamtym okresie przełożeni skarżącego zlecali mu realizację zadań służbowych w ponadnormatywnym czasie lub czy mieli świadomość, że skarżący wykonywał je po godzinach służby.

Organ I instancji podał, że pomimo dokonanego w roku 2019 wstępnego bilansu czasu nadpracowanego z lat poprzednich oraz kilku cykli rozliczeniowych nadgodzin funkcjonariuszy, odbywających się od roku 2020 w systemie półrocznym, skarżący nigdy nie zgłaszał bezpośrednim przełożonym faktu posiadania nierozliczonych nadgodzin. Ponadto przez cały okres swojej służby nigdy nie kwestionował prawidłowości "naliczania i odbierania" nadgodzin, czyniąc to dopiero po odejściu ze służby w Policji - uprawomocnieniu się rozkazu jego przełożonego personalnego

o zwolnieniu ze służby w Policji. Organ I instancji wyjaśnił, że przerwa wliczana jest do czasu służby i skorzystanie z przerwy w trakcie służby jest uprawnieniem funkcjonariusza ustalanym przez nadzorującego służbę. W związku z tym trudno jest utożsamiać fakt nieskorzystania z przerw w służbie z nadgodzinami. Trudno też w tym stanie rzeczy, wykazać czy funkcjonariusz faktycznie nie miał możliwości skorzystania z przerwy w trakcie pełnionej służby, czy być może w tamtym okresie, z innych powodów z tych przerw nie korzystał. Czas służby funkcjonariusza objęty jest uposażeniem policjanta, również w tym wypadku wypłacanym wnioskodawcy

i odbieranym przez niego. Organ I instancji wskazał, że skarżący podniósł też kwestię nadgodzin wypracowanych w dniach 25 - 29 maja 2006 r. podczas delegowania do zabezpieczenia wizyty Papieża Benedykta XVI w Polsce, do którego to zabezpieczenia został oddelegowany z Komendy Powiatowej Policji w L.. Na dowód swojego delegowania załączył do złożonego raportu kserokopię dokumentów potwierdzających skierowanie go do tych działań w postaci telegramów nr [...] dotyczących wyznaczenia go do tego zabezpieczenia. Ww. korespondencja zarejestrowana została w Komendzie Powiatowej Policji w L. za liczbą dziennika [...]. Organ I instancji dokonał sprawdzenia w archiwum Komendy Powiatowej Policji w L. i ustalił, że dokumentacja ta posiada numer archiwalny "[...]"

i została wybrakowana. Organ I instancji uznał zatem, że zapisy skarżącego o czasie służby udokumentowane w notatnikach służbowych nie mogą stanowić jedynego wiarygodnego dowodu na potwierdzenie przepracowanych godzin w wymiarze ponadnormatywnym. Organ I instancji podał, że skarżący przez okres 16 lat pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji w L., w tym jako Kierownik Posterunku Policji w R., nigdy nie zgłaszał żadnych roszczeń z tego tytułu. Nie dążył do wykazania tych godzin nadliczbowych, nawet gdy sporządzono bilans z lat poprzednich oraz okresowe - półroczne rozliczenia ponadnormatywnego czasu służby. Skarżący wystąpił z roszczeniami w tym zakresie dopiero po przejściu na emeryturę.

Organ I instancji zapoznał skarżącego z zebranym materiałem dowodowym, zaś skarżący złożył m.in. wniosek o przesłuchanie świadków. Organ I instancji uznał za bezprzedmiotowe przesłuchanie wszystkich funkcjonariuszy, z którymi skarżący pełnił służbę na okoliczność w jaki sposób korzystali z przerwy w trakcie służby, gdyż nie miało to znaczenia dla sprawy. Bowiem nominalny czas służby wyznaczonej w grafiku służby, niezależnie od tego czy w tym czasie policjant wykonywał czynności służbowe, czy korzystał z uprawnienia do przerwy w służbie objęty jest uposażeniem wypłaconym policjantowi w ramach comiesięcznego wynagrodzenia.

Organ I instancji nie dał wiary skarżącemu, że po wprowadzeniu w roku 2020 - zmian w art. 33 u.p.o. oraz rozporządzenia MSW, tj. wprowadzeniu obowiązku wypłaty rekompensaty za godziny nadliczbowe, iż nie wiedział on, że prowadzony był w całej formacji bilans nierozliczonych godzin z okresów poprzednich, iż nie mógł zgłosić swoich w tym zakresie roszczeń lub zgłaszane przez niego roszczenia nie były honorowane, a on sam pomijany był w sporządzanej ewidencji. W materiałach postępowania znajdują się dokumenty potwierdzające, iż już na rok przed wejściem

w życie wskazanego wyżej uprawnienia policjanta, przygotowywane były

i weryfikowane zestawienia nie rozliczonych, zaewidencjonowanych nadgodzin. Zdaniem organu I instancji, nie było możliwe żeby skarżący był pomijany w tej kwestii. Załączone do akt zestawienie odnoszące się również do skarżącego potwierdziło, że w roku 2019 godziny nadliczbowe z okresów poprzednich były wprowadzane do policyjnych systemów ewidencji i rozliczane.

Organ I instancji podał, że decyzją nr 71/23 z 11 maja 2023 r. odmówił skarżącemu wypłacenia ekwiwalentu za nadgodziny wypracowane w okresie od 1 października 2000 r. do 20 grudnia 2007 r. Skarżący złożył odwołanie. Komendant Wojewódzki Policji, decyzją nr 6/2023 z dnia 26 czerwca 2023 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji nie podjął wszystkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, w tym przesłuchania świadków.

Organ I instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy podjął próbę przesłuchania świadków, lecz nie udało mu się nawiązać kontaktu ze wszystkimi wskazanymi w odwołaniu osobami. Część z nich, głównie przełożeni skarżącego w trakcie rozpytania oświadczyli, że nic nie wiedzą w przedmiocie sprawy. Rozpytywani, zarówno pełniący jeszcze służbę, jak i pozostający w stanie spoczynku funkcjonariusze stwierdzili, że nie mają wiedzy na temat liczby wypracowanych nadgodzin przez skarżącego oraz sposobu ewidencjonowania i ich rozliczenia w tamtym czasie. Wykonane czynności zostały udokumentowane na piśmie zgodnie z art. 67 § 1 K.p.a. w formie notatek służbowych.

Organ I instancji zapoznał skarżącego z zebranym materiałem dowodowym, który zakwestionował wartość dowodową ww. notatek służbowych. Organ I instancji wskazał, że I. L. i D. M. przekazali swoje wyjaśnienia na piśmie, w których oświadczyli, iż w związku ze znacznym upływem czasu nie pamiętają okoliczności będących przedmiotem niniejszego postępowania. M. K. zeznał, że nie pamięta czy pełnił służbę ze skarżącym, nie posiada wiedzy na temat liczby wypracowanych przez skarżącego nadgodzin, ich ilości, sposobu ewidencjonowania i rozliczania nadgodzin. Według świadka, w KP R. nadgodziny były rozliczane na bieżąco. R. D. zeznał, że pełnił służbę ze skarżącym

w Komisariacie Policji w R., lecz nie pamięta kiedy to było dokładnie. Świadek zeznał, że policjanci w Komisariacie Policji w R. mieli wypracowane nadgodziny, lecz nie wie ile miał ich skarżący. Świadek pamiętał, że w okresie, w którym on pracował, nadgodziny nie były oddawane z uwagi na fakt, że nie było ludzi do służby. Świadek zeznał, że nie wie czy skarżący odebrał wypracowane nadgodziny. Świadek, z uwagi na czas jaki upłynął, nie pamiętał też czy były jakieś ewidencje wypracowanych nadgodzin. A. G. zeznał, że pełnił służbę ze skarżącym w Komisariacie Policji w R. w jednym czasie. Zeznał, że wszyscy funkcjonariusze tam pełniący służbę posiadali wypracowane ponadnormatywne godziny służby, które nie były rozliczane. Świadek nie był w stanie powiedzieć ile nadgodzin mógł mieć wypracowanych skarżący. Według świadka, nadgodziny w tamtym czasie

w Komisariacie Policji w R. nie były ewidencjonowane, rozliczane i oddawane,

a zeszyt nadgodzin, który jeśli się pojawiał to ginął w dziwnych okolicznościach. Dodał, że każdy policjant prowadził rejestr nadgodzin na swój sposób i we własnym zakresie. Taka sytuacja miała miejsce ze względu na zbyt małą obsadę etatową komisariatu.

S. G., A. S. i W. M. nie stawili się na przesłuchanie.

W ocenie organu I instancji, zeznania świadków nie wniosły nowych okoliczności do sprawy, mających istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Potwierdziły jedynie wcześniejsze ustalenia znajdujące się w aktach.

Organ I instancji uznał, że mimo wykazania nadgodzin w notatnikach służbowych przez skarżącego, brak było innych dowodów świadczących o tym, iż nadgodziny te nie zostały mu rozliczone, chociażby w grafikach służby w kolejnych miesiącach. Świadkowie, którzy cokolwiek pamiętali potwierdzili wcześniejsze ustalenia o braku ewidencji. Organ I instancji podkreślił, że skarżący w trakcie pełnienia służby nie zgłaszał przełożonym faktu zaniedbania rozliczenia jego nadliczbowych godzin służby. Podobnie przez ponad dwa lata, w okresie od 1.01.2010 r. do 31.03.2012 r., jako Kierownik Posterunku Policji w R. - nigdy nie zgłaszał żadnych roszczeń z tego tytułu.

Organ I instancji zapoznał skarżącego z zebranym materiałem dowodowym

i skarżący ustosunkował się do niego. Organ I instancji stwierdził, że na podstawie analizy akt osobowych skarżącego ustalił, iż przy zwalnianiu go ze służby zostało sporządzone "zestawienie należności pieniężnych funkcjonariusza zwolnionego ze służby w Policji". Jest to dokument wytworzony na podstawie ewidencji nierozliczonych dni urlopów wypoczynkowych i ponadnormatywnych godzin służby. Na podstawie ww. dokumentu organ I instancji ustalił, że skarżący posiadał prawo do wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, natomiast nie posiadał wypracowanych i nierozliczonych godzin nadliczbowych.

Zgodnie z posiadaną dokumentacją dotyczącą nadgodzin policjanta oraz danymi zawartymi w systemach policyjnych za okres od 1.10.2000 r. do 20.12.2007 r. a także w oparciu o przeprowadzone postępowanie organ I instancji stwierdził, że skarżący nie posiadał we wnioskowanym okresie nadpracowanych godzin w służbie, w związku z tym rekompensata pieniężna mu nie przysługiwała.

Skarżący złożył odwołanie, w którym zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów procesowych związanych głównie z oceną zebranego materiału dowodowego.

Komendant Wojewódzki Policji wydał w dniu 4 listopada 2023 r. decyzję nr 11/2023, w której utrzymał decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i ustosunkował się do zarzutów odwołania. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji przeprowadził postępowanie w sposób rzetelny i wyczerpujący, zaś o przedłużeniu tego postępowania skarżący był każdorazowo informowany.

Organ odwoławczy podał, że według notatników służbowych skarżący wypracował 202 godziny nadliczbowe, jednakże brak było jakichkolwiek innych dowodów świadczących o tym, że nadgodziny te nie zostały mu rozliczone w grafikach służby w kolejnych miesiącach. Tym bardziej, że skarżący w trakcie pełnionej służby nie zgłaszał tego faktu przełożonym. Jeżeli chodzi o niewykorzystane przerwy

w trakcie pełnionej służby, organ odwoławczy wskazał, że jest to uprawnienie funkcjonariusza wliczane do czasu pełnienia służby w związku z tym niewłaściwym jest utożsamianie przerw w służbie z nadgodzinami. Tym bardziej, że brak było możliwości jednoznacznego stwierdzenia, czy funkcjonariusz nie korzystał z przerw

w trakcie pełnienia służby ponieważ nie miał takiej możliwości, czy nie korzystał z nich z własnej woli. Organ odwoławczy podał, że funkcjonariusze, którzy w tamtym okresie pełnili funkcje kierownicze, a tym samym odprawiali i rozliczali skarżącego są już

w stanie spoczynku, w związku z tym brak było możliwości zweryfikowania informacji zapisanych w notatnikach służbowych skarżącego. Brak było również możliwości zweryfikowania czy w tamtym okresie przełożeni zlecali skarżącemu realizacje zadań służbowych w ponadnormatywnym czasie służby. Brak było także jakiejkolwiek dokumentacji, poza zapisami skarżącego w notatniku służbowym oraz dokumentacją potwierdzającą delegowanie go do działań związanych

z zabezpieczeniem wizyty Papieża Benedykta XVI w Polsce, potwierdzającej wypracowanie nadgodzin w tamtym okresie.

Zdaniem organu odwoławczego, nie zmieniło rozstrzygnięcia, jak i nie wniosło nic do przedmiotowego postępowania, przesłuchanie osób wskazanych w odwołaniu

z uwagi na fakt, iż nie posiadają one wiedzy na temat posiadanych nadgodzin, jak

i sposobu rozliczenia ich bądź nie, przez skarżącego.

Co do stwierdzenia użytego przez funkcjonariuszkę prowadzącą postępowanie wyjaśniające, że we wskazanym czasookresie skarżący był "młodym funkcjonariuszem z niewielkim doświadczeniem co mogło się przekładać na mniejsze umiejętności w zakresie prowadzonych postępowań", co w przekonaniu skarżącego było kompromitujące i podważające jego intelekt, organ odwoławczy podał, że jest to tylko i wyłącznie subiektywna ocena skarżącego, zaś interpretacja cytowanego stwierdzenia nie ma potwierdzenia i uzasadnienia w toku prowadzonego postępowania.

Organ odwoławczy stwierdził, że rozkaz personalny wydany przez organ I instancji był wolny od jakichkolwiek wad prawnych, które mogłyby mieć istotny wpływ na końcowy wynik sprawy.

Skarżący złożył skargę na ww. decyzję i wniósł o stwierdzenie jej nieważności.

Zarzucił organowi naruszenie:

1. obrazę art. 24 § 1 pkt 1, 5, 7 K.p.a., przez niewyłączenie z urzędu od udziału

w toczącym się postępowaniu działającej z upoważnienia Komendanta Powiatowego Policji w L., kom. A. S., która jako Naczelnik Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego brała udział w wydaniu zaskarżonej decyzji;

2. obrazę art. 7, art. 77§ 1 i art. 80 K.p.a., gdyż organ administracji publicznej zaniechał zebrania z własnej inicjatywy wyczerpującego materiału dowodowego

i rozpatrzenia tego materiału, oraz nie podjął kroków do wyjaśnienia tej sprawy, nie przestrzegał zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej i nie podjął wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz wydał decyzję bez oceny całokształtu materiału dowodowego;

3. obrazę art. 78 K.p.a, przez nieuwzględnienie przeprowadzenia dowodów żądanych przez stronę;

4. obrazę art. 33 ust. 6 u.o.p., rozporządzenia MSW, gdyż organ prowadzący postępowanie nie zauważył że zgodnie z § 4 cytowanej ustawy policjant nadzorujący pełnienie służby w zadaniach do służby nigdy nie uwzględniał czasu przerw, a tym samym uniemożliwiał z ich korzystania, pozbawiając funkcjonariusza do tego uprawnienia (pkt 7 ) cytowanej ustawy;

5. obrazę art. 33 ust. 6 u.o.p., rozporządzenia MSW;

6. obrazę art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U z 1997 r. nr 78, poz. 483);

7. art. 31 ust. 1 Konstytucji RP, przez niekonstytucyjność przepisu art. 41 (u.o.p.)

8. obrazę art. 114 ust. 1 pkt 2 i art. 33 ust. 1-3 u.o.p., § 3-5, § 8 ust. 1-2 i § 9 ust. 1, 5, 6 rozporządzenia MSW;

9. obrazę art. 35 K.p.a.

W uzasadnieniu skargi zarzuty zostały uszczegółowione.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:

Na podstawie art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Spór dotyczy odmowy przyznania skarżącemu ekwiwalentu za przepracowane nadgodziny za okres od 1 października 2000 r. do 20 grudnia 2007 r.

Wskazać należy, że art. 33 u.o.p. ulegał zmianom na przestrzeni lat.

Pierwotnie art. 33 u.o.p. do 23 maja 2001 r. (Dz. U z 2000 r. nr 101 poz.1092) miał brzmienie:

"1. Czas pełnienia służby policjanta jest określony wymiarem jego obowiązków, z uwzględnieniem prawa do wypoczynku.

2. Rozkład czasu służby określa Komendant Główny Policji."

Od 24 maja 2001 r. do 18 października 2001 r. (Dz.U. z 2001 r. nr 41 poz. 465) art. 33 u.o.p. miał brzmienie:

"1. Czas pełnienia służby policjanta jest określony wymiarem jego obowiązków, z uwzględnieniem prawa do wypoczynku.

2. Rozkład czasu służby określa Komendant Główny Policji.

Zadania służbowe policjanta powinny być ustalone w sposób pozwalający na ich wykonanie w ramach 40-godzinnego tygodnia służby, w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym.

3. W zamian za czas służby przekraczający normę określoną w ust. 2 policjantowi udziela się czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 112 ust. 3.

4. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, rozkład czasu służby, uwzględniając tygodniowy oraz dzienny wymiar czasu służby, dopuszczalne przypadki przedłużania czasu służby ponad ustalony wymiar, a także wprowadzenie dla policjantów zmianowego rozkładu czasu służby, sposób pełnienia przez policjantów dyżurów domowych oraz warunki i zasady udzielania policjantom czasu wolnego, jak również określi grupy policjantów zwolnionych z pełnienia służby w porze nocnej, niedziele i święta."

Od 19 października 2001 r. do 31 lipca 2009 r. (Dz. U. z 2001 r. nr 100 poz. 1084) art. 33 miał brzmienie:

"1. Czas pełnienia służby policjanta jest określony wymiarem jego obowiązków,

z uwzględnieniem prawa do wypoczynku.

2. Zadania służbowe policjanta powinny być ustalone w sposób pozwalający na ich wykonanie w ramach 40-godzinnego tygodnia służby, w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym.

3. W zamian za czas służby przekraczający normę określoną w ust. 2 policjantowi udziela się czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze, z wyjątkiem przypadków, o których przypadku, o którym mowa w art. 112 ust. 3, albo może mu być przyznana rekompensata pieniężna, o której mowa w art. 13 ust. 4a pkt 1.

4. Przepisu ust. 3 nie stosuje się do policjanta uprawnionego do dodatku funkcyjnego.

5. Liczba godzin służby przekraczających normę określoną w ust. 2, za którą przyznano rekompensatę pieniężną, o której mowa w art. 13 ust. 4a pkt 1, nie może przekraczać 1/4 tygodniowego wymiaru czasu służby policjanta w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym.

6. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, rozkład czasu służby, uwzględniając tygodniowy oraz dzienny wymiar czasu służby, przypadki przedłużenia czasu służby ponad ustaloną normę, a także wprowadzenie dla policjantów zmianowego rozkładu czasu służby. Nadto rozporządzenie powinno określić sposób pełnienia przez policjantów dyżurów domowych, jak też warunki i tryb udzielania policjantom czasu wolnego od służby lub przyznawania rekompensaty pieniężnej, o której mowa w art. 13 ust. 4a pkt 1, a ponadto grupy policjantów zwolnionych z pełnienia służby w porze nocnej, niedziele i święta."

Od 1 sierpnia 2009 r. do 30 czerwca 2019 r. (Dz. U. z 2009 r. nr 62 poz. 504) art. 33 miał brzmienie:

"1. Czas pełnienia służby policjanta jest określony wymiarem jego obowiązków,

z uwzględnieniem prawa do wypoczynku.

2. Zadania służbowe policjanta powinny być ustalone w sposób pozwalający na ich wykonanie w ramach 40-godzinnego tygodnia służby, w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym.

3. W zamian za czas służby przekraczający normę określoną w ust. 2 policjantowi udziela się czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze albo może mu być przyznana rekompensata pieniężna, o której mowa w art. 13 ust. 4a pkt 1.

4. Przepisu ust. 3 nie stosuje się do policjanta uprawnionego do dodatku funkcyjnego.

5. Liczba godzin służby przekraczających normę określoną w ust. 2, za którą przyznano rekompensatę pieniężną, o której mowa w art. 13 ust. 4a pkt 1, nie może przekraczać 1/4 tygodniowego wymiaru czasu służby policjanta w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym.

6. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, rozkład czasu służby, uwzględniając tygodniowy oraz dzienny wymiar czasu służby, przypadki przedłużenia czasu służby ponad ustaloną normę, a także wprowadzenie dla policjantów zmianowego rozkładu czasu służby. Nadto rozporządzenie powinno określić sposób pełnienia przez policjantów dyżurów domowych, jak też warunki i tryb udzielania policjantom czasu wolnego od służby lub przyznawania rekompensaty pieniężnej, o której mowa w art. 13 ust. 4a pkt 1, a ponadto grupy policjantów zwolnionych z pełnienia służby w porze nocnej, niedziele i święta."

Od 1 lipca 2019 r. art. 33 brzmi:

"1. Czas pełnienia służby policjanta jest określony wymiarem jego obowiązków,

z uwzględnieniem prawa do wypoczynku.

2. Zadania służbowe policjanta powinny być ustalone w sposób pozwalający na ich wykonanie w ramach 40-godzinnego tygodnia służby, w okresach rozliczeniowych od dnia 1 stycznia do dnia 30 czerwca danego roku oraz od dnia 1 lipca do dnia 31 grudnia danego roku.

2a. Liczba godzin służby przekraczających normę określoną w ust. 2 nie może przekraczać 8 godzin tygodniowo w okresie rozliczeniowym.

2b. Przepisu ust. 2a nie stosuje się do realizacji zadań o szczególnym charakterze dla ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego, w szczególności mających na celu zapobieżenie zdarzeniom, o których mowa w art. 18 ust. 1.

3. W zamian za czas służby przekraczający normę określoną w ust. 2 policjantowi przysługuje w okresie rozliczeniowym czas wolny od służby w tym samym wymiarze albo po zakończeniu okresu rozliczeniowego rekompensata pieniężna, o ile w terminie 10 dni od zakończenia okresu rozliczeniowego nie wystąpi z wnioskiem o udzielenie czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze.

3a. Rekompensatę pieniężną, o której mowa w ust. 3, przyznaje się w wysokości 1/172 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na stanowisku zajmowanym w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego za każdą godzinę służby przekraczającą normę określoną w ust. 2. Łączny czas służby przekraczający normę w danym okresie rozliczeniowym zaokrągla się w górę do pełnej godziny.

3b. Przyznanie rekompensaty pieniężnej, o której mowa w ust. 3, może nastąpić także na podstawie porozumienia, o którym mowa w art. 13 ust. 4a pkt 1, jeżeli przekroczenie normy określonej w ust. 2 nastąpiło w związku z realizacją tego porozumienia. Rekompensata pieniężna przysługuje policjantowi za każdą pełną godzinę służby przekraczającą normę określoną w ust. 2.

3c. W razie śmierci lub zaginięcia policjanta należną mu rekompensatę pieniężną, o której mowa w ust. 3, wypłaca się małżonkowi policjanta, który pozostawał z nim we wspólności małżeńskiej, a w dalszej kolejności jego dzieciom oraz rodzicom, jeżeli w dniu śmierci policjanta spełniali warunki do uzyskania renty rodzinnej na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.

3d. Rekompensatę pieniężną, o której mowa w ust. 3, wypłaca się:

1) do końca kwartału następującego po okresie rozliczeniowym, o którym mowa w art. 33 ust. 2, lecz nie później niż w dniu zwolnienia ze służby;

2) w przypadku śmierci albo zaginięcia policjanta - niezwłocznie po wydaniu rozkazu personalnego o wygaśnięciu stosunku służbowego.

4. Przepisu ust. 3 nie stosuje się do policjanta uprawnionego do dodatku funkcyjnego.

5. Liczba godzin służby przekraczających normę określoną w ust. 2, za którą przyznano rekompensatę pieniężną, o której mowa w art. 13 ust. 4a pkt 1, nie może przekraczać 1/4 tygodniowego wymiaru czasu służby policjanta w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym.

6. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, podstawowy i zmianowy rozkład czasu służby, dzienny i tygodniowy wymiar czasu służby, przypadki przedłużenia czasu służby ponad ustaloną normę, sposób ewidencjonowania i rozliczania czasu służby, tryb oraz warunki przyznawania i termin wypłaty rekompensaty pieniężnej, o której mowa w art. 13 ust. 4a pkt 1, sposób pełnienia przez policjantów dyżurów domowych oraz grupy policjantów zwolnionych z pełnienia służby w porze nocnej, niedziele i święta, mając na względzie zapewnienie całodobowej i sprawnej realizacji zadań przez Policję."

Powyższa zmiana art. 33 została wprowadzona ustawą z dnia 19 lipca 2019 r.

o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz.1635). Ustawa zmieniająca zawierała przepisy przejściowe zawarte m.in. w art. 10 i 11.

Z powyższego wynika, że od 2000 r. do 18 października 2001 r. przepisy u.o.p. nie przewidywały w ogóle możliwości wypłacania funkcjonariuszowi ekwiwalentu pieniężnego za nadgodziny. W okresie od 2000 r. do 23 maja 2001 r. nie była też uregulowana kwestia udzielenia policjantowi czasu wolnego od służby z uwagi na wypracowane nadgodziny.

Dopiero od 19 października 2001 r. istnieje możliwość wypłacenia funkcjonariuszowi ekwiwalentu pieniężnego za nadgodziny, przy czym możliwość wypłaty ww. ekwiwalentu jest wyłączona w stosunku do policjanta uprawnionego do dodatku funkcyjnego.

Zgodnie z art. 107 ust. 1 u.o.p., roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.

Na podstawie art. 107 ust. 2 u.o.p., organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami

Stosownie do art. 107 ust. 3 u.o.p., bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa:

1) każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia;

2) uznanie roszczenia.

Jak wynika z treści decyzji wydanych przez organy obu instancji, organy nie rozważały kwestii przedawnienia dochodzonych przez skarżącego należności. Jest to istotne zwłaszcza w kontekście art. 107 ust. 2 u.o.p.

Zdaniem Sądu, rozważenie kwestii przedawnienia wyprzedza rozpoznanie merytoryczne zasadności roszczeń skarżącego.

Powyższe skłoniło Sąd do uchylenia decyzji wydanych przez organy obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w zw. z art.135 p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ winien w pierwszej kolejności wyjaśnić kwestię przedawnienia dochodzonych roszczeń przez skarżącego. Dopiero w przypadku gdyby organ uznał, że roszczenie skarżącego nie jest przedawnione lub gdyby nie uwzględnił przedawnienia na podstawie art. 107 ust. 2 u.o.p. może przystąpić do merytorycznego badania jego zasadności z uwzględnieniem zmian art. 33 u.o.p. oraz przepisów przejściowych.

W ocenie Sądu, na tym etapie postępowania, rozpoznanie zarzutów skargi było przedwczesne.