Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SAB/Ol 32/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2024-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Zobowiązano organ do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art.1 par.1-2
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art.3 par.2 pkt 8 i 9, art.119 pkt 4, art.134 par.1, art.149 par.1 pkt 1 i 3, art.149 par.1a i par.2, art.200, art.205 par.2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art.1 ust.1, art.3 ust.1 pkt 1, art.4 ust.1 pkt 1, art.6, art.16 ust.1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Wójta Gminy Nowe Miasto Lubawskie w udostępnieniu informacji publicznej 1) zobowiązuje Wójta Gminy Nowe Miasto Lubawskie do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] w zakresie pkt. 1 - w terminie 14 dni; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) orzeka o niewymierzaniu organowi grzywny; 4) zasądza od Gminy Nowe Miasto Lubawskie na rzecz skarżącego kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 17 lutego 2024 r., przesłanym pocztą elektroniczną, P. K. (dalej jako: "wnioskodawca", "skarżący"), na podstawie art. 2 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902 z późn. zm.), dalej jako: "u.d.i.p.", zwrócił się do Wójta Gminy N. (dalej jako: "Wójt Gminy", "organ") o udostępnienie następujących informacji:

1. szczegółowej metodologii (sposobu) wyliczenia wysokości podstawowej kwoty dotacji (dalej: PKD) dla przedszkoli na 2024 r.;

2. informacji na podstawie wydatków jakiego przedszkola (jakich przedszkoli) została ustalona wysokość PKD dla przedszkoli na 2024. Czy przedszkole (przedszkola), których zaplanowane wydatki były podstawą ustalenia PKD dla przedszkoli funkcjonuje (funkcjonują) samodzielnie czy w Zespole Szkół;

3. jakim podmiotom Gmina N. udziela dotacji oświatowej w związku z prowadzeniem niepublicznego przedszkola (niepublicznych przedszkoli); ile dzieci uczęszczało do przedszkola (przedszkoli) niepublicznych na terenie Gminy N.; jaką kwotę dotacji z tego tytułu wypłacono w styczniu 2024 r.;

4. ile wynosiła PKD dla przedszkoli na terenie Gminy N. po dokonaniu aktualizacji PKD dla przedszkoli w październiku 2023 r.

W odpowiedzi na powyższy wniosek, organ pismem z 1 marca 2024 r. udzielił odpowiedzi na pytania w zakresie punktu 2, 3 oraz 4. Natomiast odnośnie do punktu 1. organ podniósł, że kwestie wskazane w tym punkcie stanowią wniosek o uzyskanie informacji przetworzonej, w związku z czym, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., wezwał wnioskodawcę o wykazanie w terminie 14 dni od dnia doręczenia pisma, że wniosek w tym zakresie jest szczególnie istotny dla interesu publicznego. Organ wyjaśnił, że uzasadnieniem ww. żądania jest fakt, że udzielenie informacji wskazanej w tym punkcie wniosku wymaga przeanalizowania licznych dokumentów dotyczących funkcjonowania jednostek oświatowych Gminy N., aby wytworzyć żądaną informację. Informacja ta jest jakościowo nową informacją nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci. Jednocześnie organ poinformował, że szacunkowe koszty wytworzenia żądanej informacji wyniosą: 140 zł (2 godziny x 70,00 zł stawka za 1 godzinę).

W dniu 6 marca 2024 r. wnioskodawca, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie rozpoznania punktu nr 1 wniosku z 17 lutego 2024 r., polegającego na bezprawnym uznaniu, że szczegółowa metodologia wyliczenia wysokości podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli na terenie Gminy N. stanowi informację publiczną przetworzoną oraz nie istniała w momencie złożenia wniosku.

W związku z powyższym, skarżący wniósł o zobowiązanie organu do prawidłowego rozpoznania wniosku z 17 lutego 2024 r. w zakresie punktu 1 w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w szczególności opłaty od skargi, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wniesionej skargi skarżący podniósł, że organ pozostaje w bezczynności w zakresie wnioskowanej informacji z punktu 1. wniosku z 17 lutego 2024 r. i ma ona charakter rażącego naruszenia prawa, co uzasadnia wymierzenie grzywny. Wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej prostej. Wysokość podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli na terenie Gminy N. została ustalona i opublikowana w Biuletynie Informacji Publicznej 2 stycznia 2024 r., a zatem by opublikować tę informację organ musiał dokonać czynności jej wyliczenia. Trudno zatem uznać, że udzielenie żądanej informacji wymaga przeanalizowania licznych dokumentów dotyczących funkcjonowania jednostek oświatowych Gminy N., czy też, że jest to jakościowo nowa informacja nieistniejąca dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci. Wątpliwości skarżącego budzi także wyliczenie godziny pracy urzędnika na 70 zł.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wskazał, że pismem z 1 marca 2024 r. skarżący otrzymał odpowiedź w sprawie. Brak jest więc podstaw do stwierdzenia bezczynności organu w tym przypadku.

Organ wyjaśnił, że w Urzędzie Gminy N. nie ma dokumentu określającego metodologię wyliczenia wysokości podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli. Zasady ustalenia wysokości podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli określone są w przepisach art. 12 i nast. ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1400 z późn. zm.). Dlatego udzielając odpowiedzi na wyżej opisany wniosek skarżącego, organ przyjął, że poprzez "szczegółową metodologię (sposób) wyliczenia podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli na 2024 rok", należy pokazać szczegółowy sposób wyliczenia tejże kwoty, poprzez wskazanie poszczególnych zaplanowanych wydatków, które zostały zaliczone do wyliczenia tej kwoty, sposób ich wyliczenia, uwzględniając wskaźniki procentowe podziału wydatków, pokazanie sposobu ustalenia wskaźników procentowych branych pod uwagę przy wyliczeniu wydatków wspólnych dla całego zespołu szkół oraz wszystkich placówek oświatowych prowadzonych przez gminę, statystyczną liczbę uczniów przedszkola, zespołu szkół oraz wszystkich szkół prowadzonych przez gminę, w tym uczniów z orzeczeniami i opiniami z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych. Udzielenie takiej informacji wymaga przeanalizowania licznych dokumentów dotyczących funkcjonowania jednostek oświatowych Gminy N., aby wytworzyć żądaną informację zgodnie z wymogami ww. przepisów. Informacja taka jest jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci. Stanowi więc informację przetworzoną, której udostępnienie wymaga wykazania, że wniosek w tym zakresie jest szczególnie istotny dla interesu publicznego.

Kwotę dotacji organ istotnie wyliczył i opublikował w BIP, jednak sposób tego wyliczenia jest zawarty w zapiskach i notatkach pracownika referatu oświaty Urzędu Gminy N., który tego dokonał. Są to tzw. dokumenty wewnętrzne, które nie są informacją publiczną.

Zaznaczono, że referat oświaty Urzędu Gminy N. jest nieliczną komórką organizacyjną, w której pracę wykonują cztery osoby, obciążone licznymi zadaniami, dlatego nie ma możliwości realizacji ww. wniosku skarżącego w godzinach pracy tego referatu, jest on możliwy do zrealizowania tylko po godzinach pracy - stąd też dla ustalenia kosztów przyjęto stawkę godzinową pracy w godzinach ponadliczbowych.

W ocenie organu przedmiotowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczy ściśle działalności gospodarczej i interesów finansowych prowadzonych przez skarżącego i można go rozpatrywać w kategoriach nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej. Tym bardziej, że z informacji posiadanych przez organ wynika, że skarżący wystąpił z identycznym wnioskiem do wielu okolicznych jednostek samorządu terytorialnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a." odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Kontrola sądu sprowadza się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności.

Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a.). Ponadto - w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. - sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala (art. 151 p.p.s.a.).

Wyjaśnić należy, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku takiej skargi w obecnym stanie prawnym skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.

Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/09). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności.

Należy również zauważyć, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, dostępne w CBOSA). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej wykonania.

W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Należy w tym miejscu wskazać, że przepisy u.d.i.p. przewidują różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto, organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu. Zatem dla oceny, czy w sprawie ma, bądź miała miejsce bezczynność istotne jest, obok wykazania uchybienia wskazanego terminu, również ustalenie, czy podmiot, do którego skierowano wniosek jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej oraz ustalenie, czy żądanie zawarte we wniosku dotyczy informacji publicznej. Jedynie bowiem publiczny charakter żądanej informacji uzasadnia przekonanie, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej pozostaje w bezczynności (por. wyroki NSA: z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 50/06 oraz z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 385/10, dostępne w CBOSA).

W niniejszej sprawie niesporne jest, że adresatem wniosku skarżący uczynił podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Do kategorii tej niewątpliwie należą organy samorządu terytorialnego. Wójt (podobnie jak Burmistrz oraz Prezydent Miasta) jako organ wykonawczy gminy – jednostki samorządu terytorialnego, kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz (art. 30 i 31 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – Dz.U. z 2024 r. poz. 609). Tym samym, jest on podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, która pozostaje w jego dyspozycji.

Nie budzi również wątpliwości, że wnioskowane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną. Stosownie do art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p., w którym zawarto przykładowy katalog informacji publicznych. Zgodnie z tym przepisem udostępnieniu podlegają między innymi informacje dotyczące działalności organów władzy publicznej w zakresie wykonywania zadań publicznych i dysponowania majątkiem publicznym.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, funkcjonalna wykładnia normy art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie pozwala na obciążenie strony wnioskującej o informację obowiązkiem wykazywania już na poziomie złożonego wniosku, że żądanie w nim zawarte dotyczy informacji szczególnie istotnej dla interesu publicznego. Obciążony takim obowiązkiem jest przede wszystkim podmiot dysponujący informacją i to on musi dokonać takiej kwalifikacji z chwilą otrzymania wniosku, ewentualnie po wezwaniu wnioskodawcy do uzupełnienia argumentacji w nim przedstawionej. Do organu należy także uzasadnienie braku istnienia tej przesłanki w ewentualnej decyzji o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji. Wniosek o udostępnienie informacji przetworzonej winien bowiem zostać rozpoznany zarówno, gdy brak w nim będzie jakiegokolwiek uzasadnienia "szczególnego interesu publicznego", jak również kiedy wnioskodawca w ogóle nie zareaguje na wezwanie, by ten interes wykazał. W takiej sytuacji podmiot zobowiązany powinien samodzielnie zbadać przesłanki przemawiające za istnieniem szczególnej istotności dla interesu publicznego (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 5 lutego 2014 r.: sygn. akt VIII SA/Wa 902/13, VIII SA/Wa 905/13, VIII/Wa 923/13; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 grudnia 2022 r., sygn. akt III SAB/Gl 420/22, dostępne w CBOSA).

Merytoryczne zakończenie postępowania w sprawie wniosku o udzielenie informacji publicznej przetworzonej może zatem nastąpić poprzez udostępnienie przetworzonej informacji publicznej albo przez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (patrz: M. Jabłoński, Udostępnianie przetworzonej informacji publicznej, Wrocław 2015, str.198).To właśnie w decyzji organ ma obowiązek wykazać, że żądana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną i ocenić przesłanki przemawiające za istnieniem szczególnej istotności dla interesu publicznego. Niedopuszczalne jest natomiast pozostawienie wniosku strony bez rozpoznania w sytuacji, gdy istnieje spór co do tego, czy żądana informacja publiczna stanowi informację przetworzoną, jak również gdy strona nie wskazuje lub nie wykazuje w sposób dostateczny w ocenie organu przesłanki wymienionej w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 marca 2024 r., sygn. akt III OSK 4057/21, dostępny w CBOSA, w przypadku, gdy zdaniem podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, żądane dane zawierają w istocie wniosek o udostępnienie informacji publicznej przetworzonej, powinien on zwrócić się do wnioskodawcy o wykazanie, że jego działanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego - art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Dopiero, gdy wnioskodawca tego nie uczyni, wówczas wniosek o udostępnienie informacji publicznej przetworzonej winien zostać rozpoznany zarówno, gdy brak w nim będzie jakiegokolwiek uzasadnienia "szczególnego interesu publicznego", jak również, kiedy wnioskodawca w ogóle nie zareaguje na wezwanie, by ten interes wykazać.

Zatem organ winien był załatwić przedmiotowy wniosek w trybie przewidzianym wyżej wskazanymi przepisami u.d.i.p., a mianowicie w sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem; 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji.

Zaznaczyć przy tym należy, że przedmiotem skargi do Sądu w niniejszej sprawie jest bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Sąd w tego rodzaju sprawie nie jest uprawniony do oceny prawidłowości kwalifikacji żądanej informacji jako przetworzonej. Następuje to dopiero w sprawie wszczętej skargą na decyzję o odmowie udostępnienia tej informacji (zob. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4344/21, dostępny w CBOSA).

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej nie został rozpoznany zgodnie z procedurą określoną przepisami u.d.i.p. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność, w punkcie 1 sentencji wyroku zobowiązał Wójta Gminy do rozpoznania wniosku skarżącego z 17 lutego 2024 r. w zakresie punktu 1 w terminie 14 dni, którego bieg – stosownie do art. 286 § 2 p.p.s.a. – liczy się od daty doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Stosownie do obowiązku wynikającego z treści art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku). Nie każde bowiem naruszenie prawa wskutek bezczynności organu będzie naruszeniem rażącym. Jak wskazuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, dostępny w CBOSA). W ocenie Sądu, okoliczności faktyczne stwierdzonej w niniejszej sprawie bezczynności organu nie przejawiają cech naruszenia prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji. Zachowanie podmiotu zobowiązanego w kontrolowanej sprawie świadczyło o błędnej interpretacji prawa, jednak nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą u.d.i.p. Organ pozostawał w mylnym przekonaniu, że nie ma podstaw do procesowego rozpoznania przedmiotowego wniosku we wskazanym zakresie.

Sąd orzekł o niewymierzaniu organowi grzywny (pkt 3 sentencji wyroku), uznając, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie tego wniosku. Jak wynika bowiem z treści art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. Sąd może więc orzec jeden z tych środków represyjnych albo oba łącznie (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2017r., sygn. akt I OSK 1314/16, dostępny w CBOSA). Nałożenie zatem na organ grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. - podobnie, jak i zasądzenie sumy pieniężnej od organu – jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017r., sygn. akt II GSK 1695/16, dostępny w CBOSA), a zatem możliwością, z której sąd może skorzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Środki wskazane w art. 149 § 2 p.p.s.a. są środkami dyscyplinująco-represyjnymi o charakterze dodatkowym, które powinny być stosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. W niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia organowi grzywny.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt. 4 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964), uwzględniając wysokość uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi (100 zł), wysokość opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł) oraz wysokość wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego, będącego adwokatem (480 zł).