Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 142/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 5 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 21 ust.1
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska / spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2017 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie określenia K. B. (dalej: podatnik/skarżący) zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2016 r. w kwocie 294 zł.

Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że przedmiotem opodatkowania są nieruchomości stanowiące własność K. B. tj. grunt o powierzchni 600 m² oraz budynek letniskowy o powierzchni użytkowej 11 m². W informacji w sprawie podatku od nieruchomości złożonej w Urzędzie Gminy w dniu 23 lutego 2011r. podatnik zadeklarował do opodatkowania domek letniskowy o pow. 26m2, natomiast w informacji z dnia 27 lipca 2016r. wykazał do opodatkowania grunty PS IV o pow. 600m2 oraz budynek mieszkalny o pow. 22 m2.

Zgodnie z ewidencją gruntów i budynków nieruchomość będąca własnością K. B. o powierzchni 600 m² położona w miejscowości K. oznaczona jest numerem [...] i została sklasyfikowana jako - tereny zabudowane inne (Bi). Taka klasyfikacja gruntów podatnika jest wynikiem przeprowadzonej w 2013 r. modernizacji ewidencji gruntów i budynków, w wyniku której działka nr [...] została przekwalifikowana z użytków rolnych Ps IV na Bi - inne tereny zabudowane. Powierzchnia działki pozostała bez zmian.

Zdaniem organu odwoławczego Wójt Gminy był zobligowany do przyjęcia przy wymiarze podatku od nieruchomości danych wynikających z ewidencji gruntów, mimo ich sprzeczności z deklaracją podatnika. Dla gruntu oznaczonego symbolem Bi organ podatkowy zobowiązany był zastosować stawkę podatku wynikającą z Uchwały Rady Gminy nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości, która dla tego rodzaju gruntów wynosi 0,35zł za m2. Natomiast w odniesieniu do budynków letniskowych stawka podatku zgodnie z uchwałą wynosi 7,66 zł za m2..

Organ zaznaczył, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu podatkowym i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania mają zapisy wynikające z ewidencji. Dokumenty w postaci wypisu z rejestru gruntów są dla organu podatkowego wiążące, zarówno co do wielkości gruntów danego podatnika, jak i sposobu ich klasyfikacji.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie podatnik zarzucił, że decyzje organów obu instancji naruszają prawo. Posiadany przez niego grunt oznaczony jako działka nr [...] położony jest w kompleksie leśnym na wysokości około 300 m nad poziomem morza, na stoku o dużym nachyleniu, co bardzo utrudnia zagospodarowanie tej działki i korzystanie ze znajdującego się na niej domku letniskowego. Do 2013 r. za powyższą działkę płacił podatek roczny w wysokości 17,40 zł, a od 2014 r. nastąpiła podwyżka o ponad 1200 %. Skarżący nie zgadza się ze zmianą klasyfikacji jego działki z użytku gruntowego na inne tereny oznaczone symbolem Bi, w związku z modernizacją ewidencji. Uważa, że nie zaszły na działce żadne zmiany, które uzasadniałyby zmianę klasyfikacji gruntu. Ponadto twierdzi, że jego domek letniskowy jest domkiem rodzinnym, gdzie przebywa od wiosny do jesieni. Przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie wyodrębniają takiej kategorii budynków jak budynek letniskowy, natomiast budynek taki powinien mieścić się w kategorii budynków mieszkalnych - tak są klasyfikowane budynki letniskowe wg Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (klasa 1110 - budynki mieszkalne jednorodzinne). W związku z tym podatek powinien wynosić zgodnie z prawem 0,75 zł za m2 powierzchni. Na modernizację ewidencji gruntów i budynków skarżący złożył w dniu 20 września 2016r. zażalenie do Wojewody i postępowanie obecnie się toczy. Dodał też, że poprzednią decyzją z dnia [...] maja 2016r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta Gminy i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, lecz mimo że Wójt nic nie zmienił w decyzji, to obecnie Kolegium utrzymało tę decyzję w mocy. Zarzucił, że organy obu instancji nie odniosły się w uzasadnieniach decyzji do kwestii łamania prawa, na co skarżący wskazywał w pismach z dnia 15 lutego 2016r, 5 grudnia 2016r. i 12 grudnia 2016r.

Skarżący podniósł, że zgodnie z art.5 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016r., poz.716 ze zm. – dalej: u.p.o.l.) rada gminy może różnicować wysokość stawek m.in. ze względu na lokalizację, lecz w niniejszej sprawie nie uwzględniono, że przedmiotowa nieruchomość położona jest na północnym stoku o dużym nachyleniu. Poza tym, uchwała Rady Gminy w sprawie stawek podatku od nieruchomości podważa ww ustawę (u.p.o.l.), przez co narusza jedną z podstawowych zasad prawnych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasową argumentację.

Na rozprawie w dniu 9 maja 2017r. skarżący dodatkowo podniósł, że nikt nie płaci w Polsce tak wysokich podatków jak on – 3.500zł w przeliczeniu za 1 hektar nieużytku, a Rada Gminy nie udzieliła mu w tym zakresie żadnych wyjaśnień, podobnie jak Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przez co poczuł się zlekceważony jako obywatel i podatnik. Dodał, że nową klasyfikację gruntów i budynków wprowadzono pomimo jego sprzeciwu i mimo sprzeczności z prawem. Ponadto opis kategorii "pozostałe budynki niemieszkalne" zawarty w załączniku nr 6 do ustawy – tj. "grunty zajęte pod czynne cmentarze, grzebowisko zwierząt, budynki i urządzenia związane z administracją, oświatą, służbą zdrowia, kulturą i sztuką" nie odpowiada rzeczywistości, na dowód czego przedłożył zdjęcia jego budynku letniskowego. Jego zdaniem decyzja Kolegium nie zawiera prawidłowego uzasadnienia, zgodnego z art.210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2016r., poz.1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r., poz.718 - dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

W ocenie Sądu, skarga jest niezasadna.

Dokonując ustaleń odnośnie podmiotu i przedmiotu opodatkowania organy orzekające w sprawie prawidłowo oparły się na danych wynikających z ewidencji gruntów. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2016r., poz.1629 – dalej: p.g.k.), podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami, powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków.

Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym również w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 1995r., sygn. akt SA/Wr 1703/94, Wspólnota 1995/42/24). Zatem z mocy powyższego przepisu organ podatkowy ustalając wymiar podatku jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji. Dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru podatku. To właśnie przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych, niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej przepis art. 21 ust. 1 p.g.k.

Pogląd o wiążącej mocy powyższego przepisu dla ustalenia wysokości podatku utrwalony jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 stycznia 2010r. I SA/Lu 684/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2010r. III SA/Po363/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2010r. II FSK 1243/08) i Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni go podziela.

Słusznie zatem stwierdziło Kolegium w niniejszej sprawie, że dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków są dla organów podatkowych wiążące, a ich podważenie bądź zmiana mogą nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi organami administracji. Takie postępowanie o zmianę danych ewidencyjnych prawdopodobnie toczy się przed Starostą, na co wskazują przedłożone przez skarżącego na rozprawie zdjęcia z oględzin nieruchomości. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, ponieważ organy podatkowe nie zostały wymienione jako uprawnione do tych działań w przepisach p.g.k., ani wydanego na jego podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454).

Stanowisko takie zgodne jest z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, z której jednoznacznie wynika, że to podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą (np. wyroki NSA z dnia 11 lipca 2012r., sygn. akt II FSK 2632/10, z dnia 8 maja 2002 r. sygn. akt III SA 2466/01, dost. CBOIS).

Zasada bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Odstępstwa takie mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca.

Stan ewidencyjny nieruchomości stanowiących przedmiot opodatkowania jest niesporny. Ze znajdującego się w aktach wydruku wypisu z ewidencji dla jednostki rejestrowej [...] obręb ewid. K. wynika, że stanowiąca własność K. B. działka o pow. 0,0600 ha o numerze [...] jest sklasyfikowana jako inny teren zabudowany – Bi, natomiast posadowiony na niej budynek o pow. zabudowy 36m2 jako budynek inny niemieszkalny.

Skarżący kwestionując zapisy ewidencji gruntów i budynków odnośnie klasyfikacji działki nr [...] jako "terenów zabudowanych innych" (Bi) oraz domku letniskowego jako "budynku innego niemieszkalnego", nie wskazał dokumentu, który pozwalałby na obalenie domniemania prawdziwości danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. W skardze podniósł, że podejmuje działania (zażalenie do Wojewody) w celu zmiany klasyfikacji gruntu, lecz do chwili obecnej nie wykazał, aby takie zmiany nastąpiły.

Przedmiotowe nieruchomości zostały opodatkowane wg stawek ustalonych uchwałą nr [...] Rady Gminy z dnia [...] listopada 2015r. tj. działka nr [...] wg stawki właściwej dla gruntów pozostałych (0,35zł za 1 m2), natomiast budynek letniskowy wg stawki 7,66 zł za 1 m2 powierzchni użytkowej, wyodrębnionej w ramach kategorii budynki pozostałe. Uchwała nie przewiduje zróżnicowania stawek ze względu na lokalizację nieruchomości, dlatego bez znaczenia dla opodatkowania jest podnoszona przez skarżącego okoliczność, że działka położona jest w kompleksie leśnym na stoku północnym o dużym nachyleniu.

Opodatkowanie budynków letniskowych w świetle obowiązujących przepisów może rodzić wątpliwości związane z zastosowaniem właściwej stawki podatkowej. Przepisy u.p.o.l. rozróżniają m.in. dwie kategorie budynków - mieszkalne i pozostałe, nie posługując się przy tym pojęciem budynku letniskowego, ani nie odsyłając do przepisów prawa budowlanego w zakresie definiowania tych pojęć. Natomiast w art.5 ust.3 i 4 u.p.o.l. ustawodawca upoważnił radę gminy do zróżnicowania wysokości stawek podatku od nieruchomości m.in. ze względu na sposób wykorzystywania budynku i rodzaj zabudowy. Gmina skorzystała z powyższego upoważnienia dokonując w uchwale wyodrębnienia stawki podatku właściwej dla domków letniskowych, w ramach kategorii budynków pozostałych. Uchwalone stawki nie przekraczają maksymalnych stawek podatku określonych w u.p.o.l., waloryzowanych corocznie i ogłaszanych obwieszczeniem Ministra Finansów.

Zgodnie z art.21 ust.1 p.g.k. podstawą wymiaru podatków są dane wynikające z ewidencji gruntów, natomiast wg rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 maja 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz.454) budynki dzieli się ze względu na podstawową funkcję użytkową, a przynależność do określonej kategorii określa się zgodnie z zasadami Klasyfikacji Środków Trwałych. Z kolei wg Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz. U. Nr 112, poz.1316) klasa budynków mieszkalnych obejmuje m.in. samodzielne budynki takie jak domy letnie czy domki wypoczynkowe.

W ocenie Sądu powyższe regulacje wskazują, że opodatkowanie budynku letniskowego stawką właściwą dla budynku mieszkalnego jest możliwe w sytuacji, gdy w ewidencji gruntów i budynków został on sklasyfikowany jako budynek mieszkalny. Natomiast jeżeli budynkowi letniskowemu nie przypisano funkcji mieszkaniowej lecz inną, wówczas powinien być opodatkowany jak budynek pozostały. Problem może pojawić się wówczas, gdy ewidencja nie zawiera wpisów co do funkcji danego budynku lub jeżeli dane te są sprzeczne z innymi dokumentami urzędowymi. W takiej sytuacji organ podatkowy powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie sposobu wykorzystywania budynku. W wyroku z dnia 19 lutego 2008 r. sygn. II FSK 1726/06 (LEX nr 361469) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że kryterium decydującym o zaliczeniu budynku do poszczególnych kategorii budynków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., jest kryterium zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Budynek letniskowy będzie mieścił się w pojęciu budynku mieszkalnego tylko wówczas, gdy będzie użytkowany faktycznie przez właściciela (jego bliskich), służąc tym samym zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkalnych (nie rekreacyjnych, wypoczynkowych, bądź w celu lokaty kapitału).

Skład orzekający pogląd powyższy podziela stojąc na stanowisku, że co do zasady budynek letniskowy może być zaliczony zarówno do budynków mieszkalnych, jak i do budynków pozostałych, w zależności od okoliczności ustalonych w danej sprawie. Czasami niezbędne będzie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, w zakresie funkcji i sposobu użytkowania budynku. Nie dotyczy to jednak sytuacji, z jaką mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, gdzie funkcja budynku została wyraźnie wskazana w ewidencji gruntów i budynków. Skoro w ewidencji budynek letniskowy skarżącego zakwalifikowany został jako "inny budynek niemieszkalny", to uwzględniając treść art.21 § 1 p.g.k. organ podatkowy nie miał podstaw, aby w tym zakresie dokonywać ustaleń w ramach prowadzonego postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2015r. sygn. akt I SA/Po 89/15, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 listopada 2015r. sygn. akt I SA/Gd 1436/15).

Z akt sprawy nie wynika, aby istniały jakiekolwiek dokumenty urzędowe wskazujące na okoliczności sprzeczne z ewidencją, brak też podstaw do uznania, aby budynek ten służył zaspokojeniu podstawowych funkcji mieszkaniowych podatnika bądź jego bliskich, a nie celom rekreacyjnym. W niniejszej sprawie skarżący przyznał, że do tej pory płacił podatek za dom letniskowy wg stawki 7,66zł za m2, taką też złożył informację w sprawie podatku od nieruchomości za 2011r., gdzie wykazał do opodatkowania budynek letniskowy jako budynek pozostały, a nie budynek mieszkalny. W toczącym się postępowaniu podatkowym w 2016r. zadeklarował wprawdzie ten budynek do opodatkowania jako mieszkalny, lecz nie wykazał, aby nastąpiła zmiana funkcji użytkowej budynku na funkcję mieszkalną. Z akt postępowania wynika, że stałym miejscem zamieszkania skarżącego jest P. ul. [...], a nie dom letniskowy w K. Należy zauważyć, że w decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2016r. poinformowano podatnika, że zmiana sposobu opodatkowania budynku nastąpi w sytuacji dostarczenia zgody Starosty Powiatowego na zmianę sposobu użytkowania budynku letniskowego na budynek mieszkalny, lecz podatnik nie przedstawił w tym zakresie żadnego dowodu. Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że organy podatkowe słusznie uznały dane wynikające z ewidencji gruntów za przesądzające kwalifikację budynku i zastosowaną stawkę podatkową.

Za niezasadne należy też uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania podatkowego i wadliwego uzasadnienia decyzji. Uchylenie przez Kolegium pierwotnej decyzji organu I instancji nastąpiło wobec braków w zakresie uzasadnienia decyzji, lecz wydana ponownie decyzja, jak też decyzja organu odwoławczego, zawierają wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, stosownie do treści art.210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej.

Z przedstawionych względów, Sąd uznał postępowanie organów podatkowych i wydane rozstrzygnięcia za zgodne z prawem, a zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów za bezpodstawne, dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.