Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1214/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 15 , art. 77 § 1 i art. 80, art. 107 § 3 w zw. z  138 §1  k.p.a.
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 60 ust.1 oraz art. 61 ust.1,  art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 2268
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 lutego 2024 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 28 kwietnia 2023 r. nr SKO.4116.180.2023 w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu spokojnej starości uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 16 stycznia 2023 r. nr PŚ.TL.5120.DPS.D.5.1.13-21-2023.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 28 kwietnia 2023r. nr SK0.4116.180.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: SKO bądź organ odwoławczy) – na podstawie art.138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2022r., poz. 2000 ze zm. – dalej K.p.a.) a także art. 60 ust.1 oraz art. 61 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. - o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2021r., poz. 2268 ze zm.- dalej: u.p.s.) - po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez A.L. (dalej: Skarżący), od decyzji Prezydenta Miasta [...] (dalej: organ I instancji) z dnia 16 stycznia 2023r. nr PŚ.TL.5120.DPS.D.5.1.13-21-2023, o zmianie decyzji własnej nr PŚ.TL.5120.DPS.D.5.13-2021 z dnia 19 sierpnia 2021r., w sprawie ustalenia opłaty za pobyt całkowicie ubezwłasnowolnionej matki w Domu Pomocy Społecznej w K. (dalej: DPS) – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że organ I instancji, uprzednio wydaną decyzją z dnia 19 sierpnia 2021r. nr PŚ.TL.5120.DPS.D.5.13, zobowiązał Skarżącego do ponoszenia opłaty za pobyt jego matki w DPS w wysokości 260,24 zł miesięcznie, począwszy od dnia 1 czerwca 2021r. W obecnie kontrolowanym postępowaniu decyzja ta ulegała zmianie, co do wysokości kwoty zobowiązania.

Organ ustalił, że Skarżący, jako syn osoby pozostającej pod opieką DPS w K. jest osobą zobowiązaną do partycypowania w kosztach pobytu matki w DPS.

W treści zaskarżonej decyzji organ obszernie akcentował, że Skarżący od dnia umieszczenia matki w DPS nie podejmował współpracy w celu ustalenia jego możliwości partycypowania w kosztach pobytu matki w DPS. Podejmowane przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] czynności administracyjne, w celu wydania należnej decyzji były bezskuteczne – wielokrotnie bowiem pozyskiwano zaświadczenia dotyczące dochodu w rodzinie, ale brak potwierdzonej informacji o liczbie osób w rodzinie (brak sporządzonego przez MGOPS w P. wywiadu alimentacyjnego, jak i wymaganych kolejnych aktualizacji) uniemożliwiał ustalenie bieżącego dochodu (netto) w rodzinie Skarżącego. Dopiero wywiad alimentacyjny sporządzony 3 sierpnia 2021r. przez MGOPS w P. oraz pozyskane zaświadczenia o dochodach (netto) w rodzinie Skarżącego umożliwiły wydanie decyzji.

SKO ustaliło, że podopieczna DPS przebywa tam od 20 lutego 2013r. Aktualnie są 4 osoby ustawowo zobowiązane do partycypowania w kosztach pobytu w DPS - w tym Skarżący. Bieżący koszt utrzymania mieszkańca w DPS w K. wynosi 3 620 zł miesięcznie a miesięczna dopłata wnoszona przez Urząd Miejski w Przemyślu wynosiła, w poszczególnych okresach:

- od 1 lutego 2022r., do 31 marca 2022r. - 2.391,56 zł, z której 1/4 stanowi kwotę 597,89 zł.

- w okresie od dnia 01.04.2022 r. do 2.08.2022 r. - 2.317,38 zł, z której 1/4 stanowi kwotę 579,35 zł.

- od 01.09.2022 r. - 2.237,91 zł, z której 1/4 stanowi kwotę 559,48 zł.

Akcentując, że starania Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w celu pozyskania wywiadu środowiskowego i informacji o stanie rodzinnym Skarżącego – z uwagi na brak współpracy Skarżącego - trwały od 18 marca 2022r. do 16 stycznia 2023r., organ I instancji ostatecznie ustalił, że w skład rodziny Skarżącego wchodzą 4 osoby tj. Skarżący, jego żona oraz dwójka dzieci.

Łączny dochód rodziny (netto) w styczniu 2022r. wyniósł 9.199,22 zł, co stanowi 2 299, 81 zł. na osobę w rodzinie, natomiast w marcu 2022r. - łączny dochód w rodzinie wyniósł 8.532,00 zł – czyli 2.133,00 zł. na osobę w rodzinie.

Ustawowe kryterium na osobę w rodzinie zwalniające z obowiązku partycypowania w kosztach pobytu świadczeniobiorcy w domu pomocy społecznej ustalono na kwotę 1.800,00 zł.

Uznając, że kwota zobowiązania stanowi różnicę pomiędzy dochodem (netto) na osobę w rodzinie a w/w ustawowym kryterium organ I instancji, opisaną na wstępie decyzją z 16 stycznia 2023r., określił wysokość zobowiązania Skarżącego z tytułu obowiązku partycypowania w kosztach pobytu matki w DPS:

- w okresie od 1 lutego 2022 r. do 31 marca 2022r. na kwotę 499,81 zł. (2 299,81 zł – 1 800 zł. = 499,81 zł. )

- od dnia 1 kwietnia 2022 r. na kwotę 333,00 zł. (2.133 zł – 1800 = 333,00 zł), uzasadniając treść decyzji poczynionymi ustaleniami faktycznymi oraz wnioskiem, że Skarżący zobowiązany jest do ponoszenia takiej opłaty.

W odwołaniu z dnia 24 lutego 2023r., Skarżący zarzucił błędne ustalenia faktyczne oraz bezpodstawne przyjęcie, że osiągnięty przez jego rodzinę dochód zobowiązuje go do dokonywania dopłat, w kwotach wynikających z zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy prawidłowe przeanalizowanie sytuacji materialnej i rodzinnej Skarżącego skutkowałoby zwolnieniem go z ponoszenia tejże opłaty.

Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, SKO odwołując się do art.60 ust. 1 i ust. 2 u.p.s. podkreśliło, że pobyt w DPS jest odpłatny, a obowiązek wnoszenia opłaty przez konkretne osoby, spośród kręgu podmiotów zobowiązanych na mocy powołanych przepisów wynika z decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 59 ust. 1 u.p.s. Analizując treść zaskarżonej decyzji oraz zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy SKO stwierdziło, że w sprawie zachodzą podstawy do zobowiązania Skarżącego do partycypowania w kosztach pobytu matki w DPS. Podkreśliło przy tym, że postawę Skarżącego, przejawiająca się w notorycznym braku współpracy z organami administracji, w celu realizacji nałożonych na niego prawem obowiązków i lekceważenie obowiązku alimentacyjnego względem matki, oceniać należy jako wysoce aspołeczną.

Jednocześnie, w kwestii wniosku Skarżącego o zwolnienie go z obowiązku wnoszenia opłat za pobyt matki w DPS, organ podkreślił, że przepis art. 64 u.p.s. będący podstawą do zwolnienia z w/w obowiązku w drodze uznania administracyjnego winien zostać rozpoznany przez organ I instancji.

W skardze na decyzję SKO Skarżący, wnosząc o jej uchylenie, zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego t.j art. 7, art.77§1, art. 78 oraz art. 107§3 K.p.a. poprzez niepełne zgromadzenie, a także nierzetelne i pobieżne przeanalizowanie zebranego w sprawie materiału dowodowego, skutkujące błędnym ustaleniem, że Skarżący posiada środki do dokonywania dopłat za pobyt matki w DPS w tak wysokich kwotach, gdy w rzeczywistości nie stać go na to.

W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

skarga jest zasadna

I.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

1. Decyzją z 16 stycznia 2023r. organ I instancji nałożył na Skarżącego obowiązek partycypowania w kosztach utrzymania matki w DPS w kwotach wyżej wymienionych.

Wobec braku, w dacie wydania decyzji, zleconego wywiadu alimentacyjnego, za podstawę wydania decyzji przyjęto dane zgromadzone w tym postępowaniu, a także ustawowy obowiązek ponoszenia kosztów pobytu osoby bliskiej w DPS. Wyliczono matematyczne należną kwotę zobowiązania, w oparciu o ustalone w postępowaniu wartości dochodów netto na osobę w rodzinie Skarżącego, pomniejszone o kwotę stanowiącą 300 % ustawowego kryterium zwolnienia wyliczonego na 1800 zł.

2. Po dacie wydania decyzji w sprawie, a przed dniem jej doręczenia Skarżącemu, do organu wpłynął zlecony wcześniej wywiad alimentacyjny, przeprowadzony przez MGOPS w P. – miejscu zamieszkania rodziny Skarżącego wraz wydrukami z kont Skarżącego i jego żony. Sporządzony wywiad, zawiera szczegółowy opis sytuacji socjalnej rodziny Skarżącego, z uwzględnieniem zarówno dochodów, jak i koniecznych wydatków, w tym obciążającego rodzinę zobowiązania z tytułu kredytu hipotecznego, zaciągniętego za zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, a także dużej liczby zobowiązań z tytułu pożyczek, których łączna kwota przekracza 100 tys. zł. Sytuacja rodziny Skarżącego została przez pracownika socjalnego MGOPS w P. oceniona jako bardzo trudna, gdyż mimo że rodzina zaspokaja swoje bieżące potrzeby, to jednak obciążające ją zadłużenie, w sposób znaczny przekracza jej możliwości finansowe. W treści wywiadu pracownik socjalny zawarł wniosek o zwolnienie Skarżącego z zobowiązania będącego przedmiotem niniejszego postępowania, gdyż jak ocenił rodzina powinna przeznaczyć pozyskiwane przez siebie środki w pierwszej kolejności na zaspokojenie własnych potrzeb.

W piśmie skierowanym do organu I instancji, Skarżący zwrócił się z wnioskiem o zwolnienie go w całości z obowiązku partycypowania w kosztach utrzymania matki w DPS, z uwagi na trudną sytuację majątkową. Podkreślił, że mimo że uzyskał zatrudnienie, z którego uzyskuje regularny dochód, to jednak wobec konieczności utrzymania 4-osobowej rodziny, spłaty kredytu zaciągniętego na zakup mieszkania i zaspokojenia podstawowych potrzeb dzieci - nie jest w stanie wygospodarować tak wielkich kwot na partycypowanie w utrzymaniu matki w DPS. Podkreślił, że żona nie posiada stałego zatrudnienia, a jedynie umowę zlecenia. Wyjaśnił też, że na skutek przebytej choroby, w związku z którą nie był w stanie pracować, pogorszył i tak już trudną sytuację finansową rodziny. Dodał, że rodzina nie byłaby w stanie funkcjonować, gdyby nie materialna i żywnościowa pomoc rodziców żony.

3. W tej sytuacji, przyjmując za podstawę prawną art. 60 ust.1 oraz art. 61 ust.1 SKO uznało decyzję organu I instancji za zasadną, uwypuklając długotrwałe problemy organu I instancji z uzyskaniem wywiadu środowiskowego i podkreślając, że rozpatrzenie wniosku o zwolnienie z zobowiązania, należy do organu I instancji.

II. Poddając kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że zarzucone jej w skardze naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77§1, art. 80 oraz art. 107§3 K.p.a. jest zasadne. Organ odwoławczy pominął bowiem w swoich rozważaniach materiał dowodowy w postaci wywiadu środowiskowego, który został przeprowadzony przez MGOPS w P., a który powinien stanowić dla organu punkt wyjścia do rozważań w przedmiotowej sprawie. Tymczasem nowy materiał dowodowy został pominięty w rozważaniach organu odwoławczego, tak jakby jedynym jego walorem był wniosek o zwolnienie Skarżącego z obowiązku uiszczania opłat w całości, którego rozpatrzenie należy wyłącznie do organu pierwszej instancji. Tymczasem jest to obszerny materiał dowodowy, sporządzony przez osobę mającą bezpośredni kontakt z rodziną Skarżącego, dający wygląd w sytuację dochodową majątkową i rodzinną Skarżącego. Pominięcie tego materiału dowodowego prowadzi do naruszenia przepisów postępowania – tj.art. 7, art. 77§1, art. 80 oraz art. 107§3 w zw. z art. 15 K.p.a.

II. Zgodnie z art. 15 K.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych istota zasady dwuinstancyjności postępowania, wyrażonej w art. 15 K.p.a., polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy administracji sprawy tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym. Zachowanie zasady dwuinstancyjności wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez dwa właściwe w sprawie organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy. ( wyr. NSA z dnia 6 grudnia 2022 r. II OSK 3780/19; wyrok NSA z dnia 10 maja 2022 r. III OSK 1024/21). Niewystarczające dla wypełnienia tego obowiązku jest przytoczenie przez organ odwoławczy uzasadnienia decyzji organu I instancji, bez dokonania własnych w tym zakresie ocen czy analiz (patrz Wyrok NSA z dnia 22 marca 2022r. , II GSK 94/22).

Postępowanie prowadzone przez organ odwoławczy nie ma na celu jedynie oceny prawidłowości decyzji wydanej przez organ I instancji, ale zmierza do ponownej oceny tożsamej sprawy, zarówno w jej aspekcie faktycznym jak i prawnym, tak aby strona mogła zyskać pewność, że wydane wobec niej władcze rozstrzygnięcie organu administracji publicznej zostało podjęte, po dwukrotnej ocenie tej samej sprawy przez dwa różne organy. Chodzi o ocenę zarówno zgromadzonych w sprawie dowodów, świadczących o istnieniu istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych sprawy jaki i podstaw prawnych do nałożenia na stronę konkretnych obowiązków administracyjnych. Konstatacja ta nabiera szczególnej doniosłości w sytuacji, gdy na etapie postępowania między instalacyjnego zmieniają się okoliczności faktyczne sprawy - organ odwoławczy nie może ograniczać swoich rozważań do analizy dowodów zgromadzonych przez organ I instancji.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy doszło do naruszenia powołanej wyżej zasady postępowania, poprzez zignorowanie w postępowaniu odwoławczym obszernego materiału dowodowego pochodzącego z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego. Ponadto, doszło również do naruszenia zasady prawdy obiektywnej wynikającej z art. 7 K.p.a., zgodnie z którą w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Niewłaściwe było bowiem pominięcie, w ocenie nowych okoliczności faktycznych ujawnionych. W ten sposób organ stracił z pola widzenia interes obywatela, który nie został wzięty pod uwagę. Fakt, że w przyszłości właściwy organ I instancji rozpozna wniosek Skarżącego o zwolnienie go z obowiązku dokonywania dopłat w całości, korespondujący z wnioskiem zawartym w wywiadzie środowiskowym - nie oznacza że organ odwoławczy rozpoznający sprawę, wolny jest od obowiązku uwzględnienia opisanych w tym wywiadzie możliwości Skarżącego już na obecnym etapie postępowania.

III. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowi przepis art. 60 ust. 1 u.p.s. zgodnie z którym pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, z zastrzeżeniem ust. 3.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 u.p.s. obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności:

1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka,

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi,

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.

Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:

1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu;

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2:

a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium;

b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej – w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.

Obowiązek ponoszenia opłaty za pobyt osoby w domu pomocy społecznej ciążący z mocy prawa na określonych podmiotach wymaga skonkretyzowania i zindywidualizowania, co do wysokości oraz osoby zobowiązanej (por. uchwała NSA z 11 czerwca 2018 r., I OPS 7/17, wyrok NSA z 14 października 2021 r., I OSK 574/21), co następuje w formie umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2 u.p.s. bądź decyzji określonej w art. 61 ust. 2d i 2e w zw. z art. 59 ust. 1 u.p.s.

Zgodnie z art. 61 ust. 2d u.p.s. w przypadku odmowy zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2 u.p.s., wysokość opłaty za pobyt mieszkańca domu w DPS ustala w drodze decyzji organ gminy właściwej zgodnie z art. 59 ust. 1 u.p.s., z uwzględnieniem ograniczeń, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2 u.p.s. tj. m. in biorąc pod uwagę zarówno wysokość dochodów jak i możliwości zobowiązanego.

Przepis art. 61 ust. 2e traktujący o konsekwencjach prawnych odmowy zawarcia umowy oraz niewyrażenia zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania, gdyż wbrew trudnościom z pozyskaniem przedmiotowego wywiadu, Skarżący niewątpliwie wyraził zgodę na przeprowadzenie tego wywiadu i materiał ten znajduje się w aktach sprawy, obligując organ orzekający na podstawie akt sprawy do jego uwzględnienia.

IV. Przepis art. 61 ust. 2d u.p.s. nakazuje ustalać wysokość opłaty z uwzględnieniem zarówno ograniczeń, o których mowa w ust. 2 pkt 2 – prawidłowo zastosowanych w przedmiotowej sprawie - tj. przy uwzględnieniu kwoty dochodów, określanej jako kryterium zwalniające z partycypowania z kosztach pobytu w DPS, obliczone w sprawie na kwotę 1800 zł. Przepis ten nakazuje również przy ustalaniu wysokości opłaty stosować ograniczenia z art. 103 ust. 2 u.p.s. tj. m. in brać pod uwagę zarówno wysokość dochodów, jak i możliwości zobowiązanego. O uwzględnienie tychże możliwości zabiegał Skarżący w toku postępowania, zarzucając, że nie zbadano ich rzetelnie. Zarzut ten jest słuszny, gdyż przesłanki z art. 103 ust. 2 u.p.s. pominięto przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy. Mimo szczegółowego przedstawienia sytuacji dochodowej, majątkowej i rodzinnej w sporządzonym wywiadzie środowiskowym, kwestia możliwości zobowiązanego nie stała się przedmiotem rozważań organu odwoławczego. Stanowi to najistotniejszą wadliwość zaskarżonej decyzji.

V. Badając sprawę z urzędu, Sąd zauważa, że zaskarżona decyzja nie poddaje się w kontroli w zakresie, w jakim określa zakres podmiotów zobowiązanych do partycypowania w kosztach utrzymania podopiecznej w DPS, co jest podstawową przesłanką rzutującą na określenie wysokości opłat przypisanych Skarżącemu. Zarzuca on, że organy nie wymagają partycypowania w przedmiotowych kosztach od pozostałej trójki młodszego rodzeństwa Skarżącego – samodzielnych już i pracujących dzieci podopiecznej DPS, zobowiązanych do wnoszenia dopłat na tych samych zasadach, co Skarżący. W kręgu osób zobowiązanych do partycypowania w przedmiotowych kosztach jest też mąż podopiecznej. Organ wskazuje, że istnieje cztery osoby zobowiązane do partycypowania w przedmiotowych kosztach, nie precyzując, którego z potencjalnych zobowiązanych wyłączył z tego obowiązku i z jakich przyczyn. Sąd z urzędu stwierdza, że w aktach postępowania istnieją materiały, na podstawie których można domyślać się, co stało za ustaleniami organu, jednakże zwraca uwagę, że okoliczności takie powinny wynikać z treści wydanej decyzji, tak aby jej adresat miał możliwość skontrolowania poprawności ustaleń organu oraz podjęcia ewentualnej obrony swoich praw. Pomijanie w treści decyzji ustaleń poczynionych w stosunku do innych zobowiązanych, w sytuacji gdy krąg osób zobowiązanych rzutuje na prawa i obowiązki Skarżącego, nie jest prawidłowe.

VI. Reasumując mimo, że zlecony przez organ I instancji wywiad środowiskowy sporządzony przez pracownika socjalnego MOPS w [...], wpłynął do organu już po dacie wydania decyzji w sprawie, to jednak nie ma podstaw do pomijania jego ustaleń przy ustalaniu wysokości zobowiązania Skarżącego. Obostrzenia wynikające z faktu uniemożliwienia przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, nie mają zastosowania w sprawie, gdyż Skarżący ewidentnie umożliwił przeprowadzanie szczegółowego wywiadu środowiskowego i przedstawił szczegółowo swoją sytuacje majątkową, finansową i rodzinną. W tej sytuacji organ odwoławczy, w ramach postępowania odwoławczego prowadzonego zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, powinien wziąć pod uwagę okoliczności wynikające z wywiadu, a w konsekwencji – zgodnie z opisanymi wyżej zasadami ustalania dopłat – przy ustalaniu wysokości dopłat wziąć pod uwagę nie tylko dochody ale także możliwości Skarżącego.

Tymczasem utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, organ odwoławczy nie rozstrzygnął istoty sprawy, nie poczynił samodzielnych ustaleń w ramach ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, czym naruszył art. 15 k.p.a. ale także art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a w konsekwencji także art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O uchyleniu decyzji organu I instancji przesądziła konieczność poczynienia w toku ponownie prowadzonego postępowania, ustaleń w zakresie aktualnego stanu faktycznego.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku, w szczególności uwzględni w odniesieniu do Skarżącego wszelkie ograniczenia ustawowe wynikające z treści art. 61 ust. 2d i 103 ust. 2 u.p.s, a także rozważy zwrócenie się do strony celem umożliwienia jej przedłożenia dokumentów, wskazania okoliczności bądź wniosków dowodowych mogących mieć znaczenie dla oceny wskazanych przesłanek, uwzględni dokumentację już znajdującą się w aktach sprawy, w tym w szczególności wyniki i wnioski płynące z wywiadu środowiskowego. Organ ustali nie tylko aktualne dochody Skarżącego, ale zwrócił uwagę na jego możliwości płatnicze, wynikające z ogólnej sytuacji materialnej rodziny. Rozpatrzy też, zalegający w aktach sprawy, wniosek Skarżącego o zwolnienie go z przedmiotowego zobowiązania.