Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 536/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2025-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 628 ust. 1, 628 ust. 5, 630 ust. 1, 632,
journal: Dz.U. 2022 poz 2305
law: Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. j.)
article: art. 11, 15, 107 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. J. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą J. J. Indywidualna Specjalistyczna Praktyka [...] na decyzję Wojewody z dnia 5 czerwca 2024 r. Nr [...] w przedmiocie przeznaczenia do wykonania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta [...] (dalej Prezydent) decyzją z dnia 11 marca 2024 r. nr [...] w sprawie przeznaczenia do wykonania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony, działając na podstawie art. 628 i 630 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2022 r. poz. 2305 ze. zm., zwanej dalej "u.o.O.") w związku z § 16 ust 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 sierpnia 2004 r. w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju (Dz.U. z 2004 r. Nr 181 poz. 1872 ze zm. dalej "r.s.ś.") w ramach świadczeń rzeczowych wykonywanych w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny przeznaczył, będące w posiadaniu: J. J. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą J. J. Indywidualna Specjalistyczna Praktyka [...] (dalej jako skarżąca lub strona) samochód [...] numer rejestracyjny [...] do oddania w używanie na rzecz Inspektoratu Służby Kontrwywiadu Wojskowego [...]; miejsce dostarczenia/ udostępnienia przedmiotu świadczenia: [...] P. ul. [...], termin dostarczenia: do godz. 08.00 drugiego dnia mobilizacji, przez okres: do ustania potrzeby użytkowania.

Decyzja została wydana na wniosek Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji [...] z dnia 13 listopada 2023 r. nr [...] o przeznaczenie rzeczy ruchomych w ramach świadczeń rzeczowych na uzupełnienie etatowych potrzeb, planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, polegających na oddaniu przez skarżącą samochodu marki [...] z przeznaczeniem na przewóz osób i wyposażenia na rzecz Inspektoratu Służby Kontrwywiadu [...].

Prezydent wskazał, że skarżąca jest posiadaczem pojazdu, który użytkuje na podstawie umowy leasingu zawartej z .X. sp. z o.o. z siedzibą w W.. Ponieważ ustawodawca w art. 628, 630 i 632 u.o.O. mówi wyłącznie o posiadaczu, to obowiązki wskazane w tych przepisach są nakładane na posiadacza rzeczy, a organ nie musi występować o zgodę właściciela wynajmującego, wydzierżawiającego czy dysponującego innym tytułem prawnym do przedmiotu świadczenia.

Ponadto, zdaniem organu, w sprawie nie zachodzą wyjątki określone w art. 628 ust. 5 u.o.O. uzasadniające odstąpienie od nałożenia obowiązku świadczenia rzeczowego na rzecz obrony. W świetle przepisów ustawy obowiązek nałożony decyzją będzie realizowany w okolicznościach ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, a co za tym idzie w czasie pokoju nie powoduje dla posiadacza (skarżącej) żadnych ograniczeń w dysponowaniu przedmiotem świadczeń.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, zarzucając decyzji Prezydenta Miasta [...] naruszenie: art. 628 u.o.O. w zw. z art. 70912 k.c. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że decyzja może być skierowana do leasingobiorcy (skarżącej), który nie jest podmiotem o którym mowa w art. 628 u.o.O. Wskazując na powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

W odwołaniu podkreślono, że organ jako adresata decyzji wskazał skarżącą, która jest wyłącznie leasingobiorcą pojazdu [...] i przez to nie może być traktowana jako "posiadacz" w rozumieniu art. 628 ust. 1 u.o.O. w zw. z art. 337 k.c. posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne. Powyższe oznacza, iż to na X. Sp. z o.o. z siedzibą w W. jako posiadacza i jednocześnie właściciela pojazdu [...] mógł zostać ewentualnie nałożony obowiązek świadczeń rzeczowych.

Wojewoda decyzją z dnia 5 czerwca 2024 r. nr [...] [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Wojewoda w uzasadnieniu wskazał, że w toku postępowania organ I instancji ustalił stan faktyczny i prawny rzeczy ruchomej. Na podstawie zebranych informacji, dotyczących posiadacza, badań technicznych pojazdu oraz Leasingodawcy, którym jest X. Sp. z o.o. w W., organ prawidłowo powiadomił strony o prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Powiadomiony został leasingodawca, z którym skarżąca zawarła umowę leasingu o nr [...] Przedmiotem umowy jest samochód [...], nr rej. [...], przeznaczony, zgodnie z decyzją administracyjną Prezydenta Miasta [...] z dnia 11 marca 2024 r., do wykonania świadczenia rzeczowego na rzecz obrony.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawę prawną wydanej decyzji stanowił art. 630 ust. 1 w związku z art. 628 ust. 1 i 2 u.o.O., zgodnie z którym wójt, burmistrz, prezydent miasta wydaje decyzję administracyjną o przeznaczeniu nieruchomości lub rzeczy ruchomej na cele świadczeń rzeczowych, w tym planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji w czasie wojny, na wniosek organów i kierowników jednostek organizacyjnych wymienionych w art. 628 ust. 2 i 3 ustawy. W dalszych przepisach rozdziału 2 ustawy, świadczenia rzeczowe w czasie pokoju (Dział XXI - Świadczenia na rzecz obrony) ustawodawca odwołuje się tylko i wyłącznie do pojęcia posiadacza i to bez rozróżnienia posiadania samoistnego i zależnego. Zgodnie bowiem z art. 336 k.c. cywilnego posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jako użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). W ocenie organu odwoławczego prawidłowo organ I instancji skierował do skarżącej decyzję, uznając że jest ona posiadaczem samochodu.

Wojewoda podkreślił, że obowiązek określony decyzją "uaktywni się" w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Na dzień wydania decyzji i dopóki takie okoliczności nie występują decyzja nie jest wykonywana, a zatem nie powoduje dla posiadacza żadnych ograniczeń w korzystaniu i dysponowaniu posiadanym sprzętem.

W ocenie organu odwoławczego pozostałe zarzuty odwołania również nie zasługują na uwzględnienie. Zarzut naruszenia art. 7, 8 w zw. z art. 77 k.p.a., dot. braku należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy bez uwzględnienia stanowiska strony jest nieuzasadniony ponieważ w toku postępowania administracyjnego strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu. Strona nie podnosiła, aby stan techniczny pojazdu uniemożliwiał realizację celu decyzji o nałożeniu świadczeń rzeczowych. Strona nie wnioskowała o przeprowadzenie oględzin, a organ nie miał obowiązku ich przeprowadzenia skoro stan faktyczny, w tym techniczny pojazdu, nie był kwestionowany. Strona potwierdziła ważność badań technicznych pojazdu. Nie znajduje potwierdzenia także zarzut naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 628 u.o.O. Decyzja organu I instancji zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne adekwatne do jej przedmiotu i w zakresie wyznaczonym powołanymi przepisami.

Obowiązek świadczenia rzeczowego jest nakładany decyzją administracyjną na podstawie ustawy o obronie Ojczyzny. W żaden sposób nie uniemożliwia wydania takiej decyzji stan prawny ruchomości, będącej przedmiotem świadczenia, czyli pojazdem leasingowanym. Organ wyjaśnił, że utrzymywanie przez Siły Zbrojne pojazdów lub sprzętu, który jest niezbędny do realizacji zadań w czasie mobilizacji i w czasie wojny, jest nieekonomiczne w czasie pokoju. Generuje bowiem koszty utrzymywania, opłacania a także konserwacji rzeczy ruchomej. Samochód [...], jak określono we wniosku skierowanym do organu, jest przeznaczony do przewozu osób oraz wyposażenia przez Inspektorat Służby Kontrwywiadu Wojskowego [...]. W czasie pokoju istnieje szereg możliwości umożliwiających realizację tego zadania z wykorzystaniem innych pojazdów, będących w dyspozycji np. Wojskowego Oddziału Gospodarczego. Natomiast w czasie mobilizacji i w czasie wojny często istotną rolę odgrywa czynnik czasu. Dlatego też jednostki wojskowe "wzmacniane" są w ramach potrzeb etatowych lub doraźnych cywilnymi środkami umożliwiającymi im terminową realizację postawionych przed nimi zadań.

J. J. - prowadząca działalność gospodarczą pod firmą J. J. Indywidualna Specjalistyczna Praktyka [...], wniosła do tut. Sądu skargę na decyzję Wojewody z dnia 5 czerwca 2024 r. zaskarżając ją w całości, wnosząc o jej uchylenie jak i uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła:

- rażące naruszenie art. 15 i 11 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do zarzutów odwołania i rozpoznania sprawy w jej całokształcie,

- naruszenie art. 628 u.o.O. w zw. z art. 709(12) k.c. poprzez skierowanie decyzji do leasingobiorcy, który nie jest podmiotem o którym mowa w art. 628 u.o.O.,

- naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 628 u.o.O. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] pomimo braku określenia w sentencji tej decyzji celu na jaki ma być przeznaczony pojazd [...] o nr rejestracyjnym [...]

W skardze argumentowano, że Wojewoda w sposób rażący naruszył dwie naczelne zasady postępowania odwoławczego, tj. zasadę dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) oraz zasadę przekonywania (ar. 11 k.p.a) poprzez zignorowanie zarzutów odwołania, które strona uważa za istotne.

Skarżąca podkreśliła, że nie kwestionuje wynikającego wprost z przepisów prawa obowiązku świadczenia rzeczowego na rzecz obrony. Skarżąca zarzuca organom naruszenie art. 628 o.o.O. poprzez skierowanie decyzji do leasingobiorcy, który nie jest podmiotem, o którym mowa w tym przepisie. W ocenie skarżącej organy nie odniosły się do tego zarzutu. Skarżąca uważa, że to na X. Sp. z o.o. z siedzibą w W., jako posiadacza i jednocześnie właściciela pojazdu [...], mógł zostać ewentualnie nałożony obowiązek świadczeń rzeczowych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że leasingodawca nie jest adresatem decyzji o nałożeniu świadczenia rzeczowego dotyczącego przedmiotu leasingu. Wojewoda stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania są niezasadne. W decyzjach wyjaśniono precyzyjnie podstawę i zakres obowiązywania świadczenia, termin dostarczenia pojazdu, wskazano okres - do ustania potrzeb użytkowania. Obowiązek nałożony decyzją uaktywni się dopiero w razie ogłoszenia mobilizacji, aktualnie zaś nie powoduje dla skarżącej żadnych ograniczeń w używaniu samochodu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia 5 czerwca 2024 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 11 marca 2024 r. nr [...] w sprawie przeznaczenia do wykonania świadczeń rzeczowych w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny samochodu [...] nr rej. [...] do oddania w używanie na rzecz Inspektoratu Służby Kontrwywiadu Wojskowego [...].

Materialnoprawną podstawę prawną rozstrzygnięć organów obu instancji były przepisy ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2022 r., poz. 2305 - w tekście jako u.o.O.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 sierpnia 2004 r. w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju (Dz.U. z 2004 r., Nr 181, poz. 1872 ze zm.) – dalej: r.s.ś.

W tym miejscu należy wskazać, że termin obowiązywania wspomnianego rozporządzenia, wydanego na podstawie art. 215 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 372 i 1728), oznaczony na 18 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy o obronie Ojczyzny (art. 821 ust. 1 u.o.o.), upłynął z dniem 23 października 2023 r., a do dnia wydania decyzji przez organy obu instancji nie weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów wydane na podstawie art. 636 u.o.O. regulujące m.in. tryb nakładania obowiązku świadczeń rzeczowych oraz wzory decyzji administracyjnych wydawanych w tych sprawach. Wykonując delegację ustawową, Rada Ministrów wydała w dniu 29 sierpnia 2024 r. rozporządzenie w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju, opublikowane w Dzienniku Ustaw nr 1378. Weszło ono jednak w życie dopiero 3 października 2024 r., czyli już po wydaniu przez organy obu instancji decyzji w rozpoznawanej sprawie.

Podzielając pogląd wyrażony przez tut. Sąd w wyroku z dnia 2 października 2024 r. sygn. II SA/Po 449/24 (dost. w bazie orzeczeń CBOSA), wskazać trzeba, że upływ terminu obowiązywania poprzedniego rozporządzenia, regulującego m.in. w pewnym zakresie także tryb nakładania obowiązków świadczeń rzeczowych oraz niewydanie przez Radę Ministrów rozporządzenia na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art. 636 u.o.O., spowodowało, że od 23 października 2023 r. do 3 października 2024 r. istniała luka regulacyjna. Powstała “luka prawna" w zakresie przepisów wykonawczych nie uniemożliwiła jednakże organom wydania skarżonych decyzji. W dacie ich wydania istniała bowiem materialnoprawna podstawa decyzji, tj. art. 628 - 622 u.o.O. Z tych przepisów wynika materialna treść obowiązków podmiotów, na które nakładany jest obowiązek świadczeń rzeczowych, z zastrzeżeniem konieczności skonkretyzowania go konstytutywną decyzją administracyjną, jak również obowiązki i ograniczenia, którym muszą się podporządkować podmioty korzystające z przedmiotów świadczeń rzeczowych. Tym samym nie może być wątpliwości co do tego, że orzekające w sprawie organy administracji procedowały w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wobec tego należy wskazać, że zgodnie z art. 628 ust. 1 u.o.O. "na urzędy i instytucje państwowe, przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne, a także osoby fizyczne może być nałożony obowiązek świadczeń rzeczowych, polegających na oddaniu do używania posiadanych nieruchomości i rzeczy ruchomych na cele przygotowania obrony państwa albo zwalczania klęsk żywiołowych, likwidacji ich skutków oraz zarządzania kryzysowego". W myśl natomiast art. 630 ust. 1 u.o.O.: wójt (burmistrz, prezydent miasta), na wniosek organów i kierowników jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 620 ust. 1, wydaje decyzję administracyjną o przeznaczeniu nieruchomości lub rzeczy ruchomej na cele świadczeń rzeczowych, w tym planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Zgodnie z art. 630 ust. 3 u.o.O. decyzję doręcza się posiadaczowi nieruchomości lub rzeczy ruchomej oraz wnioskodawcy, na piśmie wraz z uzasadnieniem. Stosownie do ust. 4 powołanego art. 630 u.o.O. od decyzji przysługuje posiadaczowi nieruchomości lub rzeczy ruchomej oraz wnioskodawcy odwołanie do wojewody, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Decyzja ta może być zmieniona przez wojewodę również z urzędu, jeżeli została wydana z naruszeniem przepisów prawa. Art. 628 ust. 5 u.o.O. zawiera natomiast katalog rzeczy wyłączonych spod możliwości objęcia obowiązkiem. Art. 629 u.o.o. precyzuje natomiast maksymalne rozmiary czasowe obowiązku nakładanego decyzją, art. 633 - obowiązki biorącego przedmiot świadczenia, w tym potwierdzający roszczenia oddającego z tytułu nienależytego lub przekraczającego ustawowy czas korzystania, natomiast z art. 634 u.o.o. wynika, iż adresatowi obowiązku przysługuje ryczałt za używanie przedmiotu świadczenia.

Analizując rozpoznawaną sprawę w świetle powyższych przepisów u.o.O., które były podstawą podjętych przez organy administracji publicznej rozstrzygnięć, Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja Wojewody, jak również poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta [...], nie naruszają przepisów obowiązującego prawa w stopniu, który obligowałby sąd do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd nie dostrzegł zatem ani naruszenia przepisów prawa wskazywanych przez stronę skarżącą, ani naruszenia prawa, które mogłoby stanowić podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji, bądź stwierdzenia jej nieważności.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż strona skarżąca w istocie nie kwestionuje uprawnień organów do nakładania obowiązku świadczeń rzeczowych. Zarzuty skargi koncentrują się na uznaniu skarżącej za adresata obowiązku nakładanego na podstawie art. 628 u.o.O. Strona skarżąca uważa, że obowiązek świadczeń rzeczowych, jeśli miałby zostać nałożony, powinien dotyczyć leasingodawcy, jako posiadacza i właściciela pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]

Wyjaśnienia zatem wymaga, że umowa leasingu to rodzaj umowy cywilnoprawnej, na mocy której jedna strona, nazywana leasingodawcą (finansującym), oddaje drugiej stronie, nazywanej leasingobiorcą (korzystającym), określony przedmiot (np. samochód, maszyny, sprzęt) do używania przez określony czas w zamian za regularne opłaty, zwane ratami leasingowymi. Przedmiotem leasingu mogą być ruchomości (np. pojazdy, urządzenia, maszyny) lub nieruchomości (np. budynki, lokale). Leasingobiorca korzysta z przedmiotu leasingu, ale nie staje się jego właścicielem w trakcie trwania umowy. Stronami umowy są: leasingodawca: instytucja finansowa (np. bank, firma leasingowa), która kupuje przedmiot leasingu i oddaje go do użytku leasingobiorcy, którym może być przedsiębiorca lub osoba fizyczna, która korzysta z przedmiotu leasingu i opłaca raty leasingowe.

Strona skarżąca twierdzi, że jako leasingobiorca nie może być uznana za "posiadacza" w rozumieniu art. 628 ust. 1 u.o.O. Skarżąca wskazuje, że finansujący, tj. X. Sp. z o.o. z siedzibą w W., będący jednocześnie właścicielem przedmiotowego pojazdu, nie utracił posiadania ani władztwa nad nim w wyniku przekazania go do użytkowania skarżącej i to ten podmiot powinien być adresatem decyzji.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażono pogląd, że posiadanie jest stanem faktycznym polegającym na faktycznym władztwie, przez które rozumie się samą możność władania rzeczą. Dla istnienia posiadania nie jest jednak konieczne rzeczywiste, a więc efektywne w sensie gospodarczym korzystanie z rzeczy, lecz sama możność takiego korzystania (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 3.6.1966 r., III CR 108/66, OSPiKA 1967, nr 10, poz. 234 oraz z dnia 16.6.1972 r., III CRN 121/72, nie publ.). W odniesieniu do jednej i tej samej rzeczy może więc istnieć dwojakiego rodzaju posiadanie, a mianowicie posiadanie rzeczy, które jest w istocie posiadaniem prawa własności, i posiadanie prawa majątkowego na tej rzeczy lub do tej rzeczy (uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 27.1.1981 r., III UZP 11/80, OSNCP 1981, nr 9, poz. 165).

Zakres władztwa nad rzeczą decyduje o rodzaju posiadania, którym zgodnie z art. 336 KC może być posiadanie samoistne lub posiadanie zależne. Sąd Najwyższy w uchwale z 22 kwietnia 2005 r. sygn. III CZP 99/04 (dotyczącej odszkodowania OC - dop. autora) wskazał, że posiadaczem samoistnym pojazdu mechanicznego jest zazwyczaj jego właściciel lub współwłaściciel (współposiadacz samoistny), natomiast posiadanie zależne powstaje na ogół w wyniku wydania rzeczy stronie umowy zobowiązującej do przeniesienia posiadania rzeczy. Posiadaczem zależnym pojazdu mechanicznego jest więc ten, komu władztwo nad nim zostało przekazane mocą umowy przenoszącej władztwo nad cudzą rzeczą, lub ten, kto faktycznie włada pojazdem jakby taką umowę zawarł (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9.9.1977 r., II CR 304/77, OSNCP 1978, nr 7, poz. 111). Istotą posiadania zależnego w rozumieniu art. 336 KC jest określone władztwo nad cudzą rzeczą zależne od treści prawa podmiotowego, które posiadacz wykonuje, przejawiające się w swobodzie dysponowania pojazdem co do sposobu, czasu i miejsca jego użycia, w określonym lub nieokreślonym czasie. Przyzwolenie jedynie na kierowanie pojazdem mechanicznym w czasie, gdy jego posiadacz znajduje się w jego wnętrzu, nie przenosi władztwa nad tym pojazdem na osobę kierującą i dlatego osoba taka nie staje się posiadaczem pojazdu upoważnionym do dysponowania nim chociażby w ograniczonym zakresie (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12.12.1977 r., II CR 463/77, OSPiKA 1978, nr 6, poz. 112). Innymi słowy, posiadaczem zależnym pojazdu mechanicznego jest osoba, która włada nim w wykonywaniu innego prawa niż prawo własności (uchwały Sądu Najwyższego z dnia 8.6.1977 r., III CZP 45/77, OSNCP 1978, nr 3, poz. 42 i z dnia 9.11.1977 r., III CZP 87/77, nie publ.).

Mając powyższe na uwadze, w opinii Sądu organy prawidłowo uznały, że skarżąca, jako leasingobiorca, jest posiadaczem pojazdu [...]. Jak wyjaśniono, posiadaczem zależnym jest osoba, którą z właścicielem łączy stosunek prawny (umowa) umożliwiająca właścicielowi zależnemu władanie rzeczą. Niewątpliwe tego rodzaju umową jest umowa leasingu. W sytuacji, w której skarżąca wyłącznie korzysta z samochodu, nie ma podstaw do tego, aby obowiązki wynikające z art. 628 u.o.O. kierować do leasingodawcy, który przecież na czas trwania umowy nie dysponuje jej przedmiotem. Obowiązki wynikające z ustawy o obronie ojczyzny, nakładane są w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, a więc w okolicznościach wyjątkowych i nagłych. W sytuacji, gdy te okoliczności wystąpią, określony w decyzji podmiot ma obowiązek oddać jednostce wojskowej określoną w decyzji rzecz lub rzeczy do używania. W czasie pokoju obowiązek się nie aktualizuje i nie może być źródłem ograniczeń dla użytkowania rzeczy ruchomej lub nieruchomej.

W ocenie Sądu wydane w sprawie decyzje odpowiadają zatem prawu. Postępowanie w rozpoznawanej sprawie zainicjował wniosek Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji [...] o przeznaczenie samochodu [...], będącego w posiadaniu skarżącej, do oddania w używanie na rzecz Inspektoratu Służby Kontrwywiadu Wojskowego [...]. Wskazano, że samochód ma być dostarczony do określonego w decyzji miejsca w terminie do godz. 8 drugiego dnia mobilizacji.

Zdaniem Sądu w decyzjach precyzyjnie, ściśle i niewątpliwie określono zakres obowiązków nałożonych na skarżącą i cel świadczenia. W decyzji jednoznacznie zidentyfikowano pojazd poprzez wskazanie jego marki oraz numeru rejestracyjnego oraz zweryfikowano stan techniczny pojazdu. W decyzji wskazano też termin i warunek aktualizujący obowiązek świadczenia. Jednoznacznie organ określił też sposób wykonania obowiązku poprzez wskazanie miejsca do którego należy dostarczyć pojazd. Organy oceniły również, czy przedmiot obowiązku nie jest objęty katalogiem wyłączeń określonym w art. 628 ust. 5 u.o.o., dochodząc w tym zakresie do prawidłowych wniosków. Organy szeroko również uzasadniły kwestię uznania skarżącej za posiadacza i adresata decyzji.

Mając to na uwadze Sąd uznał, że nie doszło do naruszenia stawianych w skardze zarzutów art. 628 u.o.O. w zw. z art. 70912 k.c. w zw. z art. 11, 15 i 107 § 1 k.p.a. Przede wszystkim, wbrew zarzutom skargi, organ odwoławczy odniósł się do zarzutów stawianych w odwołaniu. Jak już wyżej wyjaśniono, zaistniały podstawy do nałożenia obowiązku na skarżącą z uwagi na to, że jako leasingobiorca jest posiadaczem zależnym pojazdu [...].

Uznając zatem, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935) orzekł o oddaleniu skargi.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 wymienionej ustawy.