Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 864/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 86 ust. 1 i 2, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 106
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda, Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki(spr.), Asesor WSA Tomasz Furmanek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Przemysław Cieślarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 25 września 2023 r. nr 368000-COP[1].4103.130.2023.32 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2020 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. C. wniósł skargę na decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Lodzi z 25 września 2023 r. utrzymującą w mocy własną decyzję z 28 września 2022 r. określającą podatnikowi zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2020 r.

Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania podatkowego przeprowadzonego w zakresie przestrzegania przez stronę przepisów prawa podatkowego w odniesieniu do podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2020 r. stwierdzono, iż podatnik niezasadnie obniżył podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktur VAT stwierdzających czynności niedokonane, na których jako wystawcy figurowały następujące podmioty:

- A. S.C. J. G., A. Ł. , [...], ..-... S., NIP [...], 62 faktury ww. wystawcy rozliczone w każdym z okresów 2020 r., na łączną kwotę netto 160.000 zł, VAT 36.800 zł;

- Przedsiębiorstwo Wielobranżowe W. Sp. z o.o. Sp. komandytowa, ..-... R. , ul. [...], NIP: [...], 435 faktur - rozliczonych w każdym z okresów 2020 r. na łączną kwotę netto 140.085,34 zł, VAT 32.219,70 zł.

Opierając się na powyższych ustaleniach decyzją z 28 września 2022 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi, na podstawie art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a, art. 99 ust. 1 i ust. 12, art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. z 2020 r., poz. 106 ze zm., dalej "ustawa o VAT") określił podatnikowi zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2020 r. w kwotach innych niż wykazane zostało w deklaracjach VAT-7, tj. za:

- styczeń 2020 r. w kwocie 9.497

- luty 2020 r. w kwocie 9.117

- marzec 2020 r. w kwocie 14.726

- kwiecień 2020 r. w kwocie 12.936

- maj 2020 r. w kwocie 13.514

- czerwiec 2020 r. w kwocie 11.391

- lipiec 2020 r. w kwocie 11.094

- sierpień 2020 r. w kwocie 9.142

- wrzesień 2020 r. w kwocie 9.414

- październik 2020 r. w kwocie 11.404

- listopad 2020 r. w kwocie 13.881,

-grudzień 2020 r. w kwocie 9.645.

W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez M.C. odwołania decyzją z 25 września 2023 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi utrzymał w mocy własną decyzję pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że przedmiotem sporu w sprawie są stwierdzone przez organ zarówno w toku przeprowadzonej kontroli, jak też postępowania podatkowego nieprawidłowości w zakresie obniżenia przez podatnika podatku należnego o podatek naliczony wynikających z faktur VAT, na których jako wystawcy wskazane zostały spółki W. i A., a które to faktury, według ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji, stwierdzają czynności niedokonane.

Organ wyjaśnił, że w 2020 r. przedmiotem działalności podatnika był transport drogowy polegający na przewozie towarów z hurtowni kosmetycznej P. z siedzibą w P. Oddział w W. do ich nabywców z Polski. Na terenie parku logistycznego tej firmy w R. k/W., ul. [...] parkowano samochody wykorzystywane w prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej i służące do przewozu ww. towarów. Stamtąd też odbierano towar i dostarczano do innych podmiotów na terenie Polski.

Organ wskazał, że choć zakwestionowane zakupy oleju napędowego oraz, których przedmiotem transakcji była naprawa oraz zakup części wpisywały się w charakter prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej, jednakże wymienione w ww. fakturach podmioty zaprzeczyły ich wystawieniu oraz dokonaniu sprzedaży paliwa czy też usług napraw wraz z częściami - co znalazło potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Z materiału tego wynika, iż podatnik brał udział w procederze polegającym na zakupie pustych faktur VAT dostarczanych przez osoby trzecie celem zminimalizowania zobowiązań w podatku od towarów i usług. Tego rodzaju proceder został stwierdzony w toku licznych kontroli celno- skarbowych przeprowadzonych wobec innych podmiotów gospodarczych, które ujmowały w księgach podatkowych nierzetelne faktury VAT rzekomo wystawione przez spółki W. i A.. Podmioty te, co do zasady, skorygowały rozliczenia podatkowe, eliminując z nich kwoty wynikające z tego rodzaju faktur. Z zeznań przytoczonych w zaskarżonej decyzji wynika, iż za ww. faktury podatnicy płacili od 10 do 12% ich wartości brutto.

Ponadto wskazano, że z pisma strony z 5 listopada 2021 r. wynika, iż jedynymi dowodami potwierdzającymi współpracę ze spółkami A. i W. są zakwestionowane faktury oraz zeznania świadków.

W odniesieniu do spółki W. ustalono, że wszystkie faktury, na których spółka ta widnieje jako wystawca zawierają adnotacje o uregulowaniu ich gotówką, bez wskazania numeru rejestracyjnego pojazdu, ani podpisu osoby uprawnionej do odbioru. W tym miejscu znajdował się natomiast odcisk pieczęci z danymi spółki W. i nieczytelna parafka. Ponadto na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalono, że kierowcy podatnika nie kojarzyli tej spółki, mimo, iż był to główny dostawca paliwa w tym okresie, zaś tankowani na stacji tej spółki miały się odbywać bardzo często, nieraz nawet kilka razy dziennie. Ponadto organ wskazał, że 54 faktury wystawiono na stacji Wygoda w okresie, kiedy stacja spółki W. już nie funkcjonowała w tej miejscowości. Podkreślono ewidentne różnice w wyglądzie między fakturami faktycznie wystawionymi przez spółkę W. a fakturami okazanymi przez podatnika, których spółka W. nie potwierdziła. Wątpliwości organu dotyczyły też zakupu paliwa w soboty, niedziele i święta, w sytuacji kiedy pracownicy nie pracowali w weekendy oraz święta (128 faktur w 2020 r.) a hurtownia P. w te dni była zamknięta. Powyższe okoliczność w ocenie organu świadczą o fikcyjności faktur rozliczonych przez podatnika, których wystawcą była spółka W..

W odniesieniu do spółki A. organ wyjaśnił, że na fakturach, których wystawcą jest ten podmiot jako przedmiot transakcji podano wyłącznie naprawa+części. Żadna z faktur nie zawiera dodatkowego opisu, jakim ewentualnie pracom serwisowo-naprawczym były poddane konkretne pojazdy i jakich części zamiennych użyto do ich naprawy. Faktury te nie zawierają także numeru rejestracyjnego pojazdu, którego naprawa miałaby dotyczyć. Na każdej z faktur, w miejscu osoby wystawiającej, podane są dane A. Ł. (naniesione komputerowo) oraz zamieszczona jest parafka. Przedmiotowe faktury nie zawierają numeru konta, jako forma płatności widnieje zapis - gotówka.

W odpowiedzi na wezwanie organu spółka A. pismem z 19.08.2021r. wyjaśniła, że nigdy nie współpracowała z firmą podatnika, nie zawierała żadnych umów, nie wystawiała faktur dla firmy M. C.. Do ww. pisma spółka A. dołączyła zanonimizowaną fakturę z 27.03.2021 r., którą wystawiła na rzecz innego odbiorcy celem przedstawienia organowi w jakim formacie i o jakiej treści wystawiała faktury od 2011 r.

W toku przeprowadzonej wobec podatnika kontroli celno-skarbowej organ dokonał porównania faktur VAT ujętych przez stronę w księgach podatkowych z ww. przykładową fakturą spółki A., stwierdzając, iż różnią się one w sposób istotny zarówno co do formy graficznej jak i treści a także odciskami pieczęci. Przede wszystkim na fakturze faktycznie wystawionej przez spółkę A. wyszczególnione są materiały jakie zostały zużyte do naprawy oraz rodzaje wykonanych usług a także numer rejestracyjny naprawianego samochodu co jest informacją bardzo ważną przy tego typu usługach zarówno dla usługobiorcy, jak i usługodawcy chociażby w kontekście reklamacji ww. usług. Na fakturze przesłanej przez spółkę A. wskazany jest także konkretny bank, informacja o mechanizmie podzielonej płatności i numer rachunku bankowego, natomiast na fakturach znajdujących się w firmie podatnika są tylko zapisy "Bank:", "Nr konta:" i pozostawione jest puste miejsce. Zdecydowanie inne są pieczątki wystawcy faktur, różnią się czcionką liter, ale i również wielkością, co ma przełożenie na treść pieczątki. Powyższe ustalenia znalazły też potwierdzenie w plikach JPK spółki A., w których brak jest jakichkolwiek faktur sprzedaży na rzecz firmy0 podatnika.

W toku przesłuchania 5.08.2021 r. podatnik nie potrafił wskazać, kiedy dokładnie nawiązał współpracę z tą firmą, osobiście nigdy nie spotykał się z osobami z tej spółki. Kontakt telefoniczny następował ok. dwóch razy w miesiącu, przy czym podatnik nie potrafił podać danych osób, z którymi rozmawiał oraz numeru telefonu. Ponadto podatnik stwierdził, iż utracił dane z telefonu w związku z jego upadkiem do wody. Według zeznań strony ze spółką A. kontaktowali się także pracownicy firmy w razie potrzeby naprawy aut. Przesłuchani w toku postępowania kierowcy zatrudnieni w firmie podatnika (M. W. i S. D.) nie potrafili jednoznacznie wypowiedzieć się w zakresie kontaktów z tym podmiotem. Ponadto na podstawie zeznań kierowców (M. W., S. D. i B. P.) ustalono, że wręcz na zasadzie wyjątku płacili oni za faktury w zakładach naprawczych i sporadycznie odbierali dokumenty z tych firm. W świetle powyższych ustaleń wbrew wyjaśnieniom strony w piśmie z 5.11.2021 r. oraz protokole przesłuchania strony z 5.08.2021 r., organ przyjął, że zeznania kierowców nie potwierdzają, by dokonywano napraw w spółce A. i że z tego tytułu spółka ta wystawiła faktury na rzecz firmy podatnika.

W skardze do sądu administracyjnego M. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji podnosząc zarzuty naruszenia:

1) prawa materialnego, tj.:

- art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, poprzez błąd w wykładni prawnej i przyjęcie, że faktury VAT wystawione przez spółki W. i A. nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego;

- art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, poprzez określenie zobowiązania podatkowego bez zapoznania podatnika z dowodami pochodzącymi z postępowań administracyjnych wszczętych przeciwko innym podmiotom, na których została oparta decyzja;

- art. 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a), art. 220 pkt 1 i art. 226 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, poprzez określenie zobowiązania podatkowego bez udowodnienia przez organ podatkowy na podstawie obiektywnych przesłanek, iż podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury, oraz, iż miał obowiązek na podstawie prawidłowo wystawionej faktury - której prawidłowość nie została zakwestionowana - dysponować innymi dokumentami potwierdzającymi dokonanie transakcji mimo, iż nie wiedział i nie przypuszczał że wystawca faktury dopuścił się nieprawidłowości lub przestępstwa.

2) przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:

- art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez kwestionowanie prawa obniżenia podatku należnego o podatek zapłacony na podstawie faktur VAT wystawionych przez spółki W. i A., bez udowodnienia przez organ podatkowy na podstawie obiektywnych przesłanek, iż podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcje mające stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązały z nieprawidłowościami lub przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktur;

- art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niewykazanie, że część faktur wystawionych przez spółki W. i A. podpisanych jest przez tę samą osobę widniejącą jako wystawca faktury;

- art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez pobieżną analizę zeznań świadków, i na tej podstawie przyjęcie, że pracownicy firmy skarżącego nie dokonywali zakupów paliwa na stacji paliw spółki W. w R.;

- art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez pobieżną analizę zeznań świadków, i na tej podstawie przyjęcie, że skarżący nie dokonywał napraw samochodów wykorzystywanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w spółce A..

W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje jedynie wówczas, gdy nabywane towary lub usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Tak więc na gruncie powyższego przepisu prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje pod dwoma warunkami. Po pierwsze musi dojść do nabycia towarów lub usług, a po wtóre nabyte towary lub usługi muszą być wykorzystywane do czynności opodatkowanych.

W rozpoznawanej sprawie ustalenia organów podatkowych będące podstawą zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej wskazują, że dokumenty przedstawione przez skarżącego, to jest faktury nabycia usług od spółki A. i paliwa od spółki W. nie stanowią dowodu rzeczywistego nabycia.

Podstawą prawną zakwestionowania prawa do odliczenia VAT stał się art. 88 ust. 3a punkt 4 litera a, zgodnie z którym nie można odliczyć podatku VAT dysponując fakturami stwierdzającymi czynności, które nie zostały dokonane.

Sąd I instancji w całości akceptuje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie ustalono cały szereg okoliczności uzasadniających rozstrzygnięcie.

W odniesieniu do faktur rzekomo wystawionych przez spółkę W. zasadnicze znaczenie ma okoliczność, że spółka ta zaprzeczyła, by wystawiła kwestionowane faktury. Organ potwierdził nierzetelność tychże faktur porównując je z przykładowymi fakturami z JPK spółki i stwierdzając znaczne, widoczne na pierwszy rzut oka różnice przedstawione w zestawieniu s. 27 oraz 30-31 decyzji I instancji. Ponadto jak wyjaśniła spółka W. w roku 2020 nie wystawiła na rzecz skarżącego ani jednej faktury. Jedyne faktury na rzecz skarżącego były wystawiane w latach 2018 i 2019 (łącznie 3 faktury).

Zważyć też należy, że faktury przedstawione przez skarżącego nie zawierają numerów rejestracyjnych pojazdów, które miały być tankowane. Już samo to budzi zasadnicze zastrzeżenia, gdyż uniemożliwia identyfikację pojazdu i celu nabycia paliwa.

Nie bez znaczenia jest i to, że część zakwestionowanych faktur (ze stycznia 2020r.) miała zostać wstawiona przez stację paliw w miejscowości Wygoda, która, jak ustalił organ, została zamknięta 2 września 2019r.

Wreszcie kolejnym potwierdzeniem nierzetelności kwestionowanych faktur są daty zakupu 128 faktur w weekendy i święta 2020r., podczas gdy jak ustaliły organy zakupy w święta i niedziele były wykluczone z uwagi na brak działalności firmy skarżącego i sporadyczne wyjazdy w soboty.

Trafnie też organ zwrócił uwagę na odmienność wyglądu zakwestionowanych faktur i faktur dotyczących nabycia paliwa od innych dostawców, które noszą zapisy nazwisk kierowców i posiadają ślady wykorzystywania do czynienia zapisków.

Zdaniem sądu wszystkie powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują na nierzetelność przedmiotowych faktur, co potwierdza zasadność odmowy odliczenia skarżącemu podatku VAT z nich wynikającego.

Nie jest przy tym tak, jak uważa strona skarżąca, wywodząc, że z zeznań kierowców skarżącego wynika, że nazwa spółki W. jest im znana i że realizowali na stacjach tej spółki zakupy paliwa, co miałoby oznaczać, że stan faktyczny nie został prawidłowo ustalony.

Organy nie kwestionowały bowiem znajomości nazwy spółki W. przez kierowców skarżącego i możliwości zakupu paliwa na jej stacjach paliw. Na gruncie rozpoznawanej sprawy wywiodły jedynie, że faktury przedstawione przez skarżącego nie są podstawą do obniżenia VAT, a sąd I instancji w całości podziela to stanowisko.

Powyższa uwaga odnosi się także w całej rozciągłości do faktur rzekomo dokumentujących naprawy samochodów skarżącego w spółce A..

W tym przypadku również najistotniejsze dla uznania trafności stanowiska organów podatkowych jest to, że wspomniana spółka zaprzeczyła, by wystawiała faktury na rzecz skarżącego tytułu napraw jego pojazdów. Prawdziwość powyższego twierdzenia została udokumentowana badaniem plików JPK tej spółki, w których brak jest faktur sprzedaży usług na rzecz skarżącego.

Poza tym także w przypadku spółki A. faktury, którymi dysponował skarżący w sposób widoczny gołym okiem różnią się od faktur wystawianych przez tę spółkę.

Jednocześnie trafnie organ zwrócił uwagę, że faktury będące w posiadaniu skarżącego w swej treści zawierają jedynie formułę: "naprawa plus części". Tymczasem faktury rzeczywiste zawierają obok nr rejestracyjnego pojazdu, rodzaj zakupionego towaru oraz wykonanej usługi, co ma istotne znaczenie nie tylko dla celów podatkowych, lecz także w przypadku ewentualnej reklamacji.

W ocenie sądu świadczy to oczywiście o braku wiarygodności faktur, na podstawie których skarżący zamierzał odliczyć podatek naliczony.

Jak wyżej wskazano również w przypadku spółki W. w związku z zarzutami skargi godzi się zauważyć, że organy nie kwestionowały znajomości nazwy spółki A. przez kierowców skarżącego i możliwości dokonywania w niej napraw, a jedynie zasadnie twierdziły, że faktury przedstawione przez skarżącego nie są podstawą do obniżenia VAT.

Sąd I instancji w całości podziela to stanowisko.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów podnieść wypada, że wbrew twierdzeniom skargi organy nie oparły poczynionych ustaleń faktycznych o dowody pochodzące z innych postępowań, lecz z tych postępowań powzięły wiedzę o mechanizmie obrotu pustymi fakturami. Co najważniejsze, ustalenia faktyczne w rozpoznawanej sprawie zostały poczynione autonomicznie w oparciu o rzetelnie przeprowadzone postępowanie dowodowe a nie dowody z innych nieujawnionych skarżącemu postępowań.

Poza tym pozbawiony podstaw jest zarzut braku świadomości skarżącego co do oszukańczego charakteru transakcji, na podstawie których domagał się odliczenia VAT

Brak świadomości po stronie podatnika można rozpatrywać jedynie wówczas, gdy dochodzi do rzeczywistego obrotu. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie występował jedynie obrót fakturami, które, jak wykazały organy, nie dokumentowały żadnej rzeczywistej czynności gospodarczej. Jedynie pozorowały taką działalność, miały więc charakter faktur pustych.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi o myśli art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

mko