Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1068/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 17 listopada 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędziowie: WSA Monika Niedźwiedź WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 listopada 2023 roku sprawy ze skargi Z. B. i M. B. na postanowienie nr 364/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 19 maja 2023 roku w przedmiocie stwierdzenia wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu, skargę oddala.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. B. oraz Z. B. jest postanowienie nr 364/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 19 maja 2023 roku, którym stwierdzono, że zażalenie M. B. i Z. B. na postanowienie nr [...] roku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta N. z dnia 28 lutego 2023 roku zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 141 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach.

Postanowieniem Nr [...] z dnia 27 lutego 2023 r. znak: [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta N. – dalej też jako "PINB" wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonywanych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na nieruchomości przy ul G. w N. -działka nr [...] w obręb. [...] i na zasadzie art. 50 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane nakazano inwestorowi M. B. wstrzymać roboty budowlane prowadzone na budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym na działce nr [...] w obręb. [...] przy ul. [...] w N. , które są wykonywane bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, a także dostarczyć w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia ekspertyzę techniczną wraz z inwentaryzacją ukazującą zakres wykonanych robót budowlanych oraz określającą prawidłowość ich wykonania.

Zgodnie z treścią pouczenia zawartego w wydanym postanowieniu na to postanowienie służy stronom zażalenie do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie – dalej też jako "MWINB" za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta N. w terminie 7 dni od daty jego otrzymania.

Pismem z dnia 3 kwietnia 2023 roku Skarżący w imieniu własnym oraz w imieniu Z. B. złożył "odwołanie" na powyższego postanowienie.

Postanowienie nr 364/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 19 maja 2023 roku stwierdzono, że zażalenie M. B. i Z. B. na postanowienie nr [...] roku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta N. z dnia 28 lutego 2023 roku zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 141 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego

W uzasadnieniu do tego postanowienia wskazano m.in., że Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia zażalenia - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność zażalenia, czego następstwem jest ostateczność postanowienia. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy zażalenie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie.

Zgodnie z art. 141 § 2 Kpa zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie, do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał postanowienie.

Po analizie zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia dla miasta N. z dnia 28 lutego 2023 r., nr [...], znak: [...] przez P. M. B. (akta PINB, k: 4) tut. organ wskazuje, iż pierwsza próba doręczenia przesyłki zawierającej przedmiotowe postanowienie nastąpiła w dniu 2 marca 2023 r. W skutek niemożności doręczenia, przesyłka została przekazana do odbioru w placówce pocztowej, ponadto doręczyciel pozostawił awizo we wskazanym na ZPO miejscu. Z powodu niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni, przesyłka została awizowana powtórnie w dniu 10 marca 2023 r. W dniu 16 marca 2023 r. przesyłkę odebrała P. D. B. (dorosły domownik), o czym świadczy stosowny podpis wraz z naniesioną datą.

W świetle powyższego stwierdzić należy więc, że zażalenie P. M. B. złożone w imieniu własnym zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego złożenia, gdyż jego koniec nastąpił zgodnie z art. 57 § 1 Kpa w związku z art. 57 § 4 Kpa z upływem dnia 23 marca r. (dzień tygodnia: czwartek), z kolei przedmiotowe zażalenie zostało złożone osobiście w Kancelarii Ogólnej Urzędu Miasta N. dopiero w dniu 3 kwietnia 2023 (vide: prezentata urzędowa na zażaleniu, akta MWINB znak: [...], k: 12).

Z uwagi na fakt, że przedmiotowe zażalenie zostało wniesione przez P. M. B. również w imieniu P. Z. B., należy dokonać analizy zwrotnego potwierdzenia odbioru skarżonego postanowienia przez P. Z. B.. Jak wynika z jego treści, pierwsza próba doręczenia przesyłki zawierającej przedmiotowe postanowienie nastąpiła w dniu 2 marca 2023 r. r. W skutek niemożności doręczenia, przesyłka została przekazana do odbioru w placówce pocztowej, ponadto doręczyciel pozostawił awizo we wskazanym na ZPO miejscu. Z powodu niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni, przesyłka została awizowana powtórnie w dniu 10 marca 2023 r. Z uwagi na ponowne niepodjęcie przesyłki przez adresata, przesyłka została zwrócona do PINB w dniu 17 marca 2023 r.

Ponadto MWINB wskazał, że korespondencja do P. Z. B. była kierowana przez PINB na adres: ul. [...], [...]. Jak z kolei wynika z informacji z rejestru gruntów prowadzonej dla dz. nr [...], obr. 88 znajdującej się przy ul. [...] w N. , wskazywany tam adres P. Z. B. jest następujący: ul. [...], [...]. Z uwagi na powyższe, korespondencja do P. Z. B. niewątpliwie była kierowana przez PINB na nieprawidłowy adres, przy czym zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 270/12: przepis art. 44 § 4 Kpa może być stosowany tylko w przypadku skierowania korespondencji na prawidłowy adres strony. Z tego też względu, postanowienie PINB z dnia 28 lutego 2023 r., nr [...], znak: [...] nie zostało skutecznie doręczone stronie - P. Z. B., a ponadto nie brała ona udziału w postępowaniu.

Biorąc pod uwagę powyższe należy podnieść, że b rak doręczenia decyzji względnie ustalenie, iż zostało ono dokonane z obrazą przepisów kodeksu traktujących o doręczeniu (rozdział 8), oznacza, iż termin ten nie rozpoczął swojego biegu. Odwołanie strona może wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej łub ogłoszenia decyzji (art. 127 § 1, art. 129 § 2 k.p.a.). W powyższym terminie może wnieść odwołanie także osoba mająca uprawnienia strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym i której organ nie doręczył i nie ogłosił decyzji, a o jej wydaniu dowiedziała się z innych źródeł. W razie nieskorzystania przez stronę z odwołań w powyższym terminie decyzja w myśl art. 16 § 1 k.p.a. staje się ostateczna niezależnie od tego, czy organ doręczył lub ogłosił ją wszystkim stronom. Stronie, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i dowiedziała się o wydaniu decyzji, gdy ta była już ostateczna, przysługuje wniosek na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a." (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. akt I OSK 2545/19). Ponadto: "Stronie, której nie doręczono decyzji, termin do wniesienia odwołania biegnie od dnia doręczenia decyzji stronom, które brały udział w postępowaniu " (red. T. Woś, Postępowanie administracyjne, wyd. 3, Wolters Kluwer, Warszawa 2017, s. 476).

Ponadto organ wskazał, że ostatnim dniem w którym P. Z. B. mogła złożyć zażalenie był dzień 23 marca r. (dzień tygodnia: czwartek), a zatem przedmiotowe zażalenie wniesione przez P. M. B. w imieniu P. Z. B. złożone osobiście w Kancelarii Ogólnej Urzędu Miasta N. w dniu 3 kwietnia 2023 (vide: prezentata urzędowa na zażaleniu, akta MWINB znak: [...], k: 12) zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego złożenia.

W takiej sytuacji, zgodnie z art. 134 w zw. z art. 144 Kpa organ odwoławczy stwierdził w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.

Następnie M. B. działając w imieniu Z. B. złożył za pismem z dnia 29 maja 2023 roku wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia (k. 33 a.a.).

Z kolei pismem z dnia 26 czerwca 2023 roku M. B. w imieniu własnym oraz w imieniu Z. B. złożył skargę na postanowienie nr 364/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 19 maja 2023 roku, w której podniósł zarzuty:

1. naruszenia art. 39 par. 2 oraz 141 par. 2 kpa poprzez uznanie, że Postanowienie PINB w G. nr [...] zostało Z. B. doręczone, pomimo że doręczenie takie faktycznie nie nastąpiło, przy czym postępowanie trwa nadal i można było stronie takie postanowienie doręczyć,

2. zastosowanie art. 44 kpa w sytuacji kiedy nie nastąpiła nawet próba doręczenia postanowienia na prawidłowy adres Z. B.,

3. rozstrzygnięcie wątpliwości w sprawie na niekorzyść strony,

4. brak przeprowadzenie ustaleń w jakim terminie Z. B. uzyskała informację o wydanym postanowieniu.

W uzasadnieniu wskazano, że w niniejszej sprawie sytuacja jest jasna - Z. B. nie doręczono postanowienia, które ona zaskarżyła, a o którym dowiedziała się przypadkowo. Należy podnieść, że postępowanie w sprawie w której wydano postanowienie nadal się toczy, wydana została Decyzja przez PINB nakazująca rozbiórkę pewnych elementów, zaskarżona do MWINB w Krakowie - postępowanie trwa, a było prowadzone w trakcie rozstrzygnięcia z dnia 19.05.2023r. MWINB w Krakowie.

Zaznaczył ponadto, że nie jesteśmy w stanie określić dlaczego Postanowienie zostało wysłane na adres, który nigdy nie funkcjonował jako adres zamieszkania Z. B., gdyż nigdy ona pod tym adresem nie zamieszkiwała - ani nigdy nie wskazywała go jako adresu do korespondencji.

Dodatkowo należy ponieść, że w sprawie do sygn. akt IK.5141.22.2023 oraz [...] wszelka korespondencja doręczana na rzecz Z. B., na adres: [...], ul. [...] była w tym samym czasie doręczana.

W niniejszej sprawie PINB w N. z niewiadomych względów nie doręczał dokumentów na adres jakim dysponował, a jedynie na adres pod którym nie było możliwości odebrania przez Z. B. tej korespondencji.

MWINB w Krakowie wywodzi, że Z. B. winna była złożyć wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie, powołując przy tym szereg różnych orzeczeń odnośnie decyzji kończących postępowanie w sprawie.

Tymczasem w niniejszej sprawie postępowanie trwa - organ, który zorientował się, że wysyłał korespondencję na błędny adres (a tak właśnie było) winien wszelkie dokumenty które wcześniej nieudolnie próbował doręczyć - spróbował doręczyć ponownie, a nie jak ma to miejsce w niniejszym postępowaniu pominąć i uznać jako doręczone prawidłowo.

Skoro wprowadzona została fikcja, że dokumenty, a w tym postanowienie skarżone w prowadzonym postępowaniu zostały doręczone, to również winna być wprowadzona fikcja, że skoro wpłynęło zażalenie to należy je traktować jako złożone równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu.

Należy podnieść, że organ odwoławczy nawet nie próbował uzyskać informacji, kiedy Z. B. uzyskała informację o prowadzonym postępowaniu albo wydanym postanowieniu.

Z tych względów Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego orzeczenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi z powodu jej bezzasadności.

W uzasadnieniu wskazano, że MWINB w Krakowie przeprowadził wstępne postępowanie wyjaśniające i ustalił, iż z analizy zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia wynika, iż w dniu 16 marca 2023 r. przesyłkę kierowaną do M. B. odebrała P. D. B. - dorosły domownik, o czym świadczy stosowny podpis wraz z naniesioną datą. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż postanowienie PINB z dnia 28 lutego 2023r. zostało doręczone skutecznie w dniu 16 marca 2023 r., a termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 23 marca 2023r. Ponadto ustalono, że zażalenie P. M. B. złożone w imieniu własnym zostało złożone osobiście w PINB Miasta N. w dniu 3 kwietnia 2023r.

Natomiast przesyłka zawierająca postanowienie kierowane do Z. B. była awizowana dwukrotnie, a z uwagi na niepodjęcie przesyłki przez adresata, przesyłka została zwrócona do PINB w dniu 17 marca 2023 r. Jednakże przesyłka nie została skierowana na prawidłowy adres strony, dlatego w ocenie organu postanowienie PINB z dnia 28 lutego 2023 r., nr [...] znak: [...] nie zostało skutecznie doręczone stronie - P. Z. B.. Organ przyjął, że stronie której nie doręczono prawidłowo postanowienia, termin do wniesienia zażalenia biegnie od dnia doręczenia rozstrzygnięcia pozostałym stronom, które brały udział w postępowaniu. Ostatnim dniem odbioru postanowienia przez pozostałe strony postępowania był 16 marca 2023 r. co sprawia, że P. Z. B. mogła złożyć zażalenie do 23 marca 2023r., a zatem przedmiotowe zażalenie wniesione przez P. M. B. w imieniu P. Z. B. złożone osobiście w PINB Miasta N. w dniu 3 kwietnia 2023 zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego złożenia. Na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie został złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia.

Z uwagi na okoliczność, iż rozpatrzenie zażalenia wniesionego z uchybieniem ustawowego terminu stanowi rażące naruszenie prawa, organ zobligowany był do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 134 kpa.

Niezależnie należy wskazać, że po rozpoznaniu powyższego wniosku Skarżącej Z. B. z dnia 29 maja 2023 roku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia MWINB postanowieniem nr [...] z dnia 17 sierpnia 2023 roku postanowił przywrócić termin do wniesienia zażalenia na postanowienie nr [...] roku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta N. z dnia 28 lutego 2023 roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

W myśl art. 145 § 1 pkt 1) p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uzasadnienie do wyroku NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Niezależnie Sąd nie podziela w pełni stanowiska wyrażonego przez organ, co jednak nie ma wpływu na wynik sprawy.

Zasadniczą kwestią jest ocena, czy postanowienie nr [...] roku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta N. z dnia 28 lutego 2023 roku zostało doręczone Skarżącym, kiedy zostało doręczone oraz czy Skarżący w terminie wnieśli zażalenie na to postanowienie.

Z akt sprawy wynika, że postanowienie nr [...] roku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta N. z dnia 28 lutego 2023 roku zostało wysłane m.in. do Skarżącego M. B. i Skarżącej Z. B., przy czym przesyłki kierowane niezależnie do obydwu Skarżących zostały ekspediowane na ten sam adres: "ul. [...], [...]".

Przesyłka kierowana do Skarżącej Z. B. była dwukrotnie awizowana najpierw w dniu 3 marca 2023 roku wskazując, że z powodu niemożności doręczenia przesyłki adresatowi ani dorosłemu domownikowi przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w urzędzie pocztowym. Przesyłka była ponownie awizowana w dniu 13 marca 2023 roku, po czym została z dniem 20 marca 2023 roku zwrócona do nadawcy z powodu nieodebrania awizowanej przesyłki.

Natomiast przesyła kierowana do Skarżącego M. B. była dwukrotnie awizowana najpierw w dniu w dniu 3 marca 2023 roku wskazując, że z powodu niemożności doręczenia przesyłki adresatowi ani dorosłemu domownikowi przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w urzędzie pocztowym. Przesyłka była ponownie awizowana w dniu 13 marca 2023 roku, po czym została odebrana osobiście przez Skarżącego w dniu 17 marca 2023 roku.

Skarżący imieniem własnym i Skarżącej Z. B. złożył za pismem z dnia 3 kwietnia 2023 roku "Odwołanie od postanowienia" nr [...] roku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta N. z dnia 28 lutego 2023 roku. W tym piśmie wskazał on, że Skarżąca Z. B. nie mieszka przy ulicy [...] w G., lecz w G. przy ulicy [...].

Mając na uwadze powyższe okoliczności, w ocenie Sądu, zasadnym jest przyjęcie, że doręczono Skarżącej Z. B. przesyłkę zawierającą postanowienie nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta N. . Przy czym doręczenie nastąpiło na zasadzie art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 roku, poz. 775 ze zm.) – dalej jako K.p.a.

Zgodnie z art. 44 K.p.a.:

§ 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

§ 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

§ 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.

§ 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Pokreślić należy, że przesyłka została skierowana na znany organowi adres Skarżącej. Dopiero natomiast na etapie odwołania organ powziął wiadomość o nowym adresie zamieszkania Skarżącej, co jednak nie ma wpływu na skuteczność, w świetle art. 44 § 4 K.p.a., doręczenia odpisu postanowienia PINB nr [...].

W świetle akt sprawy nie budzi również wątpliwości, że "odwołanie od postanowienia" zostało wniesione w dniu 3 kwietnia 2023 roku.

Natomiast termin na wniesienie zażalenia upłynął dla Skarżącej z dniem 24 marca 2023 roku, to jest z upływem 7 dni od daty kiedy to awizowana przesyłka mogłaby być odebrana przez Skarżącą to jest w dniu 17 marca 2023 roku.

Natomiast dla Skarżącego termin ten upłynął z tym samym dniem 24 marca, to jest z upływem 7 dni od daty odbioru przesyłki. Nie budzi zatem wątpliwości, że zażalenie na postanowienie, oznaczone jako "odwołanie" zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

Zgodnie natomiast z art. 134 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Powyższe obligowało zatem MWINB do wydania zaskarżonego postanowienia, stwierdzającego wniesienie zażalenia z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

Trzeba też w tym miejscu wskazać, że przepis art. 44 § k.p.a. określa, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Jak stanowi zaś art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Z punktu widzenia doręczenia przez organ pisma stronie istotne znaczenie ma m.in. prawidłowość ustalenia miejsca zamieszkania, a w konsekwencji kierowania korespondencji pod właściwy adres jej zamieszkania. Przez pojęcie mieszkania należy rozumieć rzeczywiste, faktyczne (a nie prawne) mieszkanie adresata. Mieszkaniem takim jest więc każde miejsce, w którym adresat przebywa z zamiarem dłuższego - a nie wyłącznie krótkotrwałego - pobytu, którego okres jest na tyle długi, że umożliwia on dokonanie doręczeń pism. Warunkiem koniecznym dla zastosowania art. 44 k.p.a. jest to, aby adresat pisma faktycznie mieszkał pod "wskazanym" adresem, a jedynie nie jest możliwe doręczenie mu pisma w sposób przewidziany w przepisach art. 42 i 43. Doręczenie, o którym mowa w art. 44 § 4 k.p.a. będzie więc skuteczne wówczas, gdy korespondencja zostanie skierowana na prawidłowy adres strony. Innymi słowy zastosowanie przepisu art. 44 § 4 k.p.a. i uznanie, iż doszło do doręczenia decyzji w sytuacji, gdy strona jej nie odebrała, może nastąpić jedynie wtedy, gdy próbę doręczenia dokonano na właściwy adres zamieszkania strony.

Podkreślenia wymaga, iż doręczenie jest w postępowaniu administracyjnym czynnością sformalizowaną, stanowi gwarancję podstawowych praw strony w tym postępowaniu, a jednocześnie chroni organ przed negatywnymi skutkami działań strony zmierzającej do utrudnienia, czy wydłużenia postępowania. Czynność ta powinna więc być dokonana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie uregulowaniami. Za wszelkie błędy popełnione w zakresie doręczenia odpowiada organ administracji publicznej i to bez względu na to, czy czynność tę realizował samodzielnie, czy też zlecał jej wykonanie innym uprawnionym podmiotom, a ich wystąpienie skutkuje niemożnością uznania czynności doręczenia za skuteczną. Adresat pisma nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu korespondencji, będących wynikiem zaniedbań organu lub podmiotu dokonującego doręczenia, a wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości winny być interpretowane i oceniane na jego korzyść. Przy czym indywidualnie w każdej sprawie winno się badać i oceniać prawidłowość doręczenia stronie decyzji, z uwzględnieniem okoliczności sprawy, w tym zachowania się tak organu, jak i strony oraz ewentualnych skutków procesowych dla strony będącej adresatem decyzji.

Sąd nie podziela stanowiska organu, który popada w sprzeczność i z jednej strony wskazuje, że nie doszło do prawidłowego doręczenia przesyłki adresowanej do Skarżącej Z. B., a to z tego powodu, że przesyłka nie była wysłana na prawidłowy adres, z drugiej natomiast przyjmuje, że doszło jednak do skutecznego doręczenia, w związku z czym stwierdził wniesienie zażalenia z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

W sytuacji gdy organ dochodzi do wniosku, że nie doszło do skutecznego doręczenia przesyłki w trybie art. 44 § 4 K.p.a. wówczas konieczne jest prawidłowe doręczenie przesyłki na inny adres lub adres prawidłowo oznaczony. Bezzasadne jest przy tym twierdzenie MWINB zawarte w uzasadnieniu do zaskarżonego postanowienia, że możliwe jest przyjęcie fikcji doręczenia również w przypadku wysłania przesyłki na niewłaściwy adres.

Jeżeli natomiast organ uzna, że doszło do skutecznego doręczenia przesyłki w trybie art. 44 § 4 K.p.a., to ponowne późniejsze doręczenie tej samej decyzji nie czyni nieskutecznym wcześniejszego doręczenia decyzji w trybie art. 44 § 4 k.p.a., gdyż bezskuteczny upływ terminu awizacji prowadzi do ziszczenia się fikcji doręczenia w ostatni jej dzień.

Sąd podziela stanowisko, że warunkiem uznania, że doszło do doręczenia przesyłki na zasadzie art. 44 § 4 K.p.a. jest uprzednie skierowanie jej na właściwy znany organowi adres strony postępowania. Wysłanie przesyłki natomiast na inny adres niż znany organowi adres strony postępowania nie może skutkować doręczeniem zastępczym w trybie art. 44 § 4 K.p.a.

Na gruncie niniejszej sprawy przesyłka została wysłana do Skarżącej na adres zamieszkania, który był znany organowi. Z akt sprawy nie wynika jednak kiedy Skarżąca zmieniła adres zamieszkania i czy fakt ten zgłosiła do właściwego organu. Jakkolwiek samo zameldowanie nie stanowi o miejscu zamieszkania, to jednakże zameldowanie stanowi punkt odniesienia dla organu i pozwala mu na kierowanie przesyłki na ten adres. Dodatkowych informacji w tym zakresie nie przedstawia również sama Skarżąca. W związku z tym należy uznać, że skierowanie przez organ przesyłki na znany organowi adres zamieszkania strony może skutkować przyjęciem w trybie art. 44 § 4 K.p.a. doręczenia zastępczego.

Powyższe stanowi o bezzasadności podniesionych pierwszych trzech zarzutów skargi.

Odnosząc się natomiast do czwartego ostatniego zarzutu skargi, który dotyczy nieprzeprowadzenia ustaleń w jakim terminie Z. B. uzyskała informację o wydanym postanowieniu PINB nr [...], należy wskazać, że ta kwestia jest istotna jednakże w perspektywie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Przedmiotem skargi nie jest jednak postanowienie w tym przedmiocie.

Na marginesie trzeba także zwrócić uwagę, że MWINB postanowieniem nr [...] z dnia 17 sierpnia 2023 roku przywrócił Skarżącej Z. B. termin do wniesienia zażalenia na postanowienia nr [...] PINB dla Miasta N.

Z powyższych względów skarga na zasadzie art. 151 p.p.s.a. została oddalona.