Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SAB/Go 66/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1 pkt 1 i 3 i § 1a, art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 2, art. 5 ust. 1 i ust. 2, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant Sekr. sądowy Katarzyna Zarychta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Prezesa Sądu Rejonowego w [...] do rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej skarżącego M. S. z dnia [...] roku w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, II. stwierdza że Prezes Sądu Rejonowego w [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. w pozostałym zakresie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez M.S. jest bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Powyższą skargę M.S. wniósł w oparciu o następujący stan faktyczny:

Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2024 r. (data wpływu do organu 13 maja 2024 r.) M.S. wystąpił do Prezesa Sądu Rejonowego o udostępnienie informacji publicznych poprzez wydanie kserokopii zanonimizowanych wyroków wraz z uzasadnieniem i protokołami rozpraw tych spraw wydanych przez Sąd w latach 2017-2021 w sprawach z art. 203 k.k. lub 204 k.k.

Prezes Sądu w dniu 14 maja 2024 r. zwrócił się do inspektora ochrony danych zatrudnionego w Sądzie Rejonowym o zajęcie stanowiska w zakresie możliwości i zakresu informacji jakie mogą zostać udostępnione wnioskodawcy. W dniu 16 maja 2024 r. organ uzyskał informację, o następującej treści "Orzeczenia wraz z uzasadnieniami stanowią informację publiczną (po anonimizacji). Kwestię udostępnienia protokołów z rozpraw rozpatrywał WSA w Szczecinie (wyrok z 22.06.2016 II SAB/Sz 57/16). Wskazano w nim, że protokół może zostać udostępniony z informacjami o składzie sędziowskim, godzinie rozpoczęcia i zakończenia rozprawy oraz treściami wytworzonymi przez Sąd, jednak bez treści przesłuchań stron, świadków, biegłych, ponieważ nie mają one znamion informacji publicznej ".

Na podstawie tych wskazówek zostały sporządzone stosowne kopie dokumentów, po ich uprzednim zanonimizowaniu, i przesłane wnioskodawczy czego ten nie kwestionuje. Wyroki wraz ze sporządzonymi uzasadnieniami doręczono skarżącemu po uprzedniej anonimizacji. Podobnie doręczono mu odpisy protokołów z rozpraw, z tym że anonimizacja dokonana przez organ obejmowała nie tylko dane osobowe świadków i oskarżonych, ale także całość zeznań złożonych przez świadków oraz wyjaśnień złożonych przez oskarżonych. Powyższe dokumenty wysłano skarżącemu w dniu 24 maja 2024 r.

W złożonej skardze na bezczynność organu skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej oraz art. 61 ust. 1 Konstytucji RP podnosząc, że protokoły z rozpraw zostały doręczone mu ze zbyt daleko idącą anonimizacją, obejmującą fragmenty treści tych dokumentów, których treść nie powinna zostać poddana anonimizacji.

W złożonej odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniesiono, że skarżącemu udzielono zgodnie z jego wnioskiem żądanej informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej zwanej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd - stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, co wynika z art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Przedmiot postępowania w niniejszej sprawie stanowiła bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2024 r., złożonego w trybie cyt. wyżej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zwanej dalej w skrócie: "u.d.i.p."

Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi dotyczącej bezczynności organu, odnotować trzeba, że jej wniesienie nie było ograniczone terminem, jak również nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia. Stąd skarga wniesiona w niniejszej sprawie była dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu.

Wskazać należy, że w przypadku skargi na bezczynność co do udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości i nie jest to kwestia sporna między stronami, że Prezes Sądu Rejonowego jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Stosownie zaś do art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334, z późn. zm.) organem sądu okręgowego jest prezes tego sądu. Prezes sądu należy zatem do organów władzy publicznej, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i z tego względu jest obowiązany do udostępniania informacji publicznych będących w jego posiadaniu.

Nie jest również sporne w niniejszej sprawie, uwzględniając stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę, że objęta wnioskiem informacja stanowi informację publiczną. Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowaniem jest art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Udostępnieniu podlega więc informacja o podmiotach zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej i zasadach ich funkcjonowania (art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3 u.d.i.p.), a także informacja o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść m.in. orzeczeń sądów powszechnych (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p.). Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera jednak tylko przykładowy katalog spraw i dlatego dla prawidłowego ustalenia znaczenia tego pojęcia uwzględnić należy także zapisy Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 ustala prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, oraz innych osób i jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na podstawie wskazanych przepisów przyjąć trzeba, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego przez kogo zostały wytworzone.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że protokoły zeznań świadków oraz protokoły zawierające wyjaśnienia złożone przez oskarżonych w postępowaniu karnym stanowią informację publiczną, mimo, że tego rodzaju dokumenty nie zostały bezpośrednio wymienione w art. 6 u.d.i.p. Tego rodzaju dokumenty są bowiem wytworzone w toku sformalizowanego postępowania prowadzonego w imieniu Państwa przez uprawnione podmioty publiczne. Protokół zeznań świadka czy też protokoły zawierające wyjaśnienia oskarżonych w postępowaniu karnym odpowiada definicji dokumentu, o którym mowa w art. 6 ust. 2 u.d.i.p., ponieważ jest on dokumentem urzędowym sporządzonym w przewidzianej dla tej czynności formie i zawiera oświadczenie funkcjonariusza publicznego, który podpisując protokół oświadcza, że czynność została faktycznie dokonana i jaki był jej przebieg. Protokół zeznań świadka zawiera informację publiczną. Z tego bowiem dokumentu wynika jakie czynności zostały dokonane przez właściwy organ, jaki był ich przebieg i - co ma szczególne znaczenie dla społecznej kontroli organów władzy publicznej - jakie wnioski wyciągnął właściwy organ z takiej czynności procesowej oraz jak one się mają do dalszych działań tego organu. Protokół z zeznań świadka, jak i protokoły zawierające wyjaśnienia oskarżonych, pozwalają zatem ocenić zarówno sam sposób wykonywania swoich czynności przez organ (np. czy do czynności przesłuchania organ był przygotowany, czy też czynność była przeprowadzona niechlujnie) oraz sposób dalszego postępowania organu prowadzącego dane postępowanie (np. czy wziął pod uwagę treść zeznania, wyjaśnień, czy też je pominął, a jeżeli tak to, dlaczego). Są to zatem informacje o sprawach publicznych dotyczących funkcjonowania władzy publicznej, czyli sposobu prowadzenia przez nią postępowania (wyrok NSA z dnia 8 marca 2023r., sygn. akt III OSK 7284/21). Natomiast w wyroku z dnia 7 lutego 2023 r. w sprawie o sygn. akt III OSK 6634/21 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził jednoznacznie, że protokół z zeznań świadka w postępowaniu karanym jest dokumentem w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p. W uzasadnieniu tegoż wyroku podniesiono, "że protokoły zeznań świadków w postępowaniu karnym stanowią informację publiczną, mimo, że tego rodzaju dokumenty nie zostały bezpośrednio wymienione w art. 6 u.d.i.p. Tego rodzaju dokumenty są bowiem wytworzone w toku sformalizowanego postępowania prowadzonego w imieniu Państwa przez uprawnione podmioty publiczne. Jak wynika z treści rozdziału 1 art. 143 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karanego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1375 z późn. zm.) obligatoryjnie z czynności przesłuchania świadka sporządza się protokół, który powinien zawierać wszystkie elementy enumeratywnie określone w art. 148 k.p.k., a zatem jest to dokument, którego forma i treść jest szczegółowo określona przez przepisy. Nadto sposób przesłuchania świadka został szczegółowo określony w rozdziale 21 k.p.k. Zgodnie z art. 150 § 1 k.p.k., z wyjątkiem protokołu rozprawy lub posiedzenia, protokół podpisują osoby biorące udział w czynności, a przed podpisaniem należy go odczytać i uczynić o tym wzmiankę. Protokół podpisuje zatem funkcjonariusz publiczny odbierający przesłuchanie, co oznacza, że potwierdza on dokonanie tej czynności procesowej oraz jej przebieg (por. S. Steinborn (w:) Komentarz aktualizowany do art. 1-424 Kodeksu postępowania karnego, red. L. K. Paprzycki, LEX/el. 2015, art. 150). Można zatem przyjąć, że protokół zeznań świadka w postępowaniu karnym odpowiada definicji dokumentu, o którym mowa w art. 6 ust. 2 u.d.i.p., ponieważ jest on dokumentem urzędowym sporządzonym w przewidzianej dla tej czynności formie i zawiera oświadczenie funkcjonariusza publicznego, który podpisując protokół oświadcza, że czynność została faktycznie dokonana i jaki był jej przebieg.

Stosownie do powyższego uznać w kontrolowanej sprawie należy, że informacje żądane przez skarżącego we wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. dotyczące kopii zanonimizowanych wyroków wraz z ich uzasadnieniami i protokołów rozpraw w sprawach o czyny z art. 2030 k.k., art. 204 § 1,2 i 3 k.k. wydanych przez Sąd w latach 2017-2021, stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Wnioskowane dane niewątpliwie mieszczą się w przywołanej wcześniej kategorii informacji publicznych jako bezpośrednio związane z funkcjonowaniem organu i prawidłowym realizowaniem powierzonych mu zadań publicznych.

Przesądzenie, że informacja objęta skutecznie złożonym przez skarżącego wnioskiem stanowi informację publiczną oraz że Prezes jest podmiotem, na którym ciąży obowiązek udostępnienia informacji publicznej, powoduje, iż w sprawie podmiot ten zobowiązany był do załatwienia opisanego wniosku w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p.

W związku z tym wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona we wskazanym terminie, to - wedle art. 13 ust. 2 u.d.i.p. - podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Podmiot zobowiązany może również odmówić udostępnienia tej informacji z uwagi na wystąpienie okoliczności określonych w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). Odmowa taka następuje w formie decyzji administracyjnej. Organ w drodze decyzji administracyjnej może ponadto umorzyć postępowanie w razie braku współdziałania wnioskodawcy z organem przez modyfikację wniosku, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonej we wniosku (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). W przypadku zaś zakwalifikowania żądanej informacji jako informacji przetworzonej, o jakiej mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., organ o swojej ocenie powinien powiadomić stronę wnioskującą, tak aby miała możliwość wykazania w zakreślonym przez podmiot zobowiązany terminie, że zachodzi przewidziana w tym przepisie przesłanka warunkująca uzyskanie informacji, a mianowicie, że jej żądanie będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Po upływie wyznaczonego terminu, nawet w sytuacji milczenia strony, organ, dla zrealizowania obowiązków wynikających z u.d.i.p., powinien albo udostępnić wnioskowaną informację albo wydać decyzję odmowną, wykazując w niej brak przesłanki przewidzianej w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Dodać tylko można, że w sytuacji, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje albo żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., to jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę.

Mając na uwadze przytoczone regulacje prawne, przyjąć trzeba, że o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić w sytuacji, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 675/15). O bezczynności organu należy mówić także w przypadku gdy żądana informacja nie jest w pełni udzielona.

Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdził na podstawie przedstawionego materiału dokumentacyjnego, że organ nie podjął w terminie 14 dni odpowiednich czynności co do wniosku w części żądania udostępnienia protokołów z rozpraw w sprawach karnych o przestępstwo z art. 203 § 1 k.k. oraz z art. 204 § 1, 2 i 3 k.k., obejmujących zeznania świadków przesłuchanych w tych sprawach oraz wyjaśnień złożonych przez oskarżonych tj. nie udostępnił przedmiotowej informacji w formie czynności materialno-technicznej, nie wydał decyzji o odmowie jej udzielenia czy o umorzeniu postępowania, ani też nie poinformował wnioskodawcy, że nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej. Zauważyć bowiem należy, że zeznania świadków jak i wyjaśnienia oskarżonych zostały zanonimizowane nie tylko co do danych osobowych tych osób ale także w całości co do treści złożonych zeznań oraz wyjaśnień. Organ nie podał wnioskodawcy przyczyn tak dokonanej anonimizacji w tak szerokim zakresie. Przyczyny te nie zostały także wskazane w odpowiedzi na skargę. Uznanie przez organ, że ujawnienie treści protokołów w/w uczestników postępowania karnego mogłoby np. naruszyć prawo do prywatności tych osób lub osób trzecich, nie oznacza, że protokół takich zeznań, wyjaśnień nie jest informacją publiczną. W takiej bowiem sytuacji organ, na podstawie art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. powinien wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Należy zauważyć, że tak szerokiej anonimizacji nie zostały poddane przekazane wnioskodawcy uzasadnienia wyroków, w których omówiono treść zeznań świadków i wyjaśnień oskarżonych. Oczywistym także jest, że organ winien w zależności od treści zeznań czy wyjaśnień uwzględnić także treść art. 5 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. W przypadku zaistnienia powyższych okoliczności winien temu dać wyraz w formie przewidzianej przez u.d.i.p. Organ winien uwzględnić, że z zestawienia dwóch wartości, tj. zasady jawności informacji publicznych oraz obowiązku ochrony prywatności, tajemnic przedsiębiorcy i danych osobowych osób fizycznych można wyprowadzić wniosek, że możliwe jest udostępnienie informacji publicznej w sposób nie naruszający wskazanych dóbr chronionych (wyrok Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Gliwicach z 17 marca 2020 r., sygn. akt III SAB/Gl 317/19). Służy temu między innymi anonimizacja danych nie tylko wrażliwych, ale także objętych ochroną przez inne przepisy ustawowe. Nie uzasadnia to jednak przyjmowania mechanizmu, zgodnie z którym wspomniana anonimizacja winna dotyczyć całości dokumentu zawierającego takie informacje chronione ustawowo mimo, że zawarte są one w części tego dokumentu. Oczywiście od realiów konkretnej sprawy będzie uzależniony zakres dokonanej anonimizacji mającej zapewnić skuteczną ochronę takich danych. W niniejszej sprawie organ nie wykazał, jakie tajemnice ustawowo chronione i w oparciu o jakie przepisy wymagały dokonania anonimizacji zeznań świadków oraz wyjaśnień oskarżonych w takim zakresie w jakim dokonał.

Niewątpliwie zatem udzielona przez organ wnioskodawcy odpowiedź (poprzez przekazanie protokołów zeznań świadków i wyjaśnień oskarżonych w całości) nie realizuje żądania wniosku. Natomiast podjęte przez organ działanie nie wyczerpuje przedstawionych wyżej i przewidzianych w u.d.i.p. form załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej. Organ - w ustawowym terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - nie udostępnił bowiem informacji publicznej wskazanej przez skarżącego we wniosku, jak również nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia. Nie został też zastosowany tryb określony w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Niepodjęcie zaś stosownego aktu przewidzianego w przepisach u.d.i.p. lub niepoinformowanie wnioskodawcy o braku posiadania żądanej informacji jest równoznaczne z pozostawaniem skarżonego organu w stanie bezczynności co do żądania w zakresie protokołów z rozpraw.

Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej, oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji.

Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że w tym przypadku sąd:

1. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2. zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Organ nie udzielił, w reakcji na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, pełnej informacji publicznej, nie wydał jednocześnie decyzji o odmowie jej udostępnienia w pozostałym zakresie, pozostawał zatem wobec tego wniosku w bezczynności i bezczynność ta trwała również w momencie wniesienia skargi do sądu, jak i w chwili orzekania. Wobec powyższego na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązano Prezesa Sądu Rejonowego do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udzielenie informacji publicznej, w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Rozpatrując powyższy wniosek organ winien uwzględnić powyższe uwagi, będące jednocześnie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania. Brak udzielenia w pełnym zakresie odpowiedzi na wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej w terminie zakreślonym przez ustawodawcę w u.d.i.p. w art.13 , zgodnie z art. 149 § 1 pkt 3 uzasadnia stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności.

Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (vide: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. "Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne" - takie stanowisko, akceptowane w pełni przez Sąd, wyrażono w doktrynie (B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zważyć bowiem należy, że nieudostępnienie w terminie wnioskowanej informacji w pełnym zakresie nie można oceniać jako przejawu złej woli organu. Organ udzielił pozytywnej odpowiedzi na część wniosku skarżącego. W ocenie Sądu bezczynność organu w zakresie wyżej wskazanym, tj. w części dotyczącej zeznań świadków i wyjaśnień oskarżonych nie nosiło cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych przez u.d.i.p.

Sąd nie stwierdził także w niniejszej sprawie przesłanek uzasadniających zastosowanie z urzędu art. 149 § 2 p.p.s.a. W szczególności należy podkreślić, że organ udostępnił skarżącemu w ustawowym terminie odpisy wyroków i uzasadnień tychże wyroków zgodnie z wnioskiem. Natomiast brak pełnej informacji w zakresie przekazania protokołów zeznań świadków oraz wyjaśnień oskarżonych był następstwem nie złej woli ze strony organu, a jedynie, przy uwzględnieniu okoliczności przedmiotowej sprawy, co najwyżej błędnej oceny przesłanek z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.

Skarżący został postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2024 r. zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych. Tym samym brak jest przesłanek uzasadniających zasędzenie ich zwrotu od organu na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Skarżący nie poniósł kosztów sądowych zdefiniowanych w art. 211 p.p.s.a. w zw. z art. 212 i art. 213 p.p.s.a. Nie poniósł także kosztów przejazdu do sądu oraz nie utracił określonego zarobku lub dochodu wskutek stawiennictwa do sądu. W związku z powyższym w tym zakresie skargę oddalono.