Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2951/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak, sędzia WSA Przemysław Żmich, Protokolant referent Aneta Suchecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2023 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 22 września 2022 r. nr KKU-191/21 w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej (dalej "KKU") z 22 września 2022, nr KKU 191/21, utrzymano w mocy, na podstawie art. 18 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U .Nr 32,poz. 191,z późn. zm.), dalej "ustawa przepisy wprowadzające", oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2022. 2000), dalej "kpa", decyzję Wojewody Dolnośląskiego z 6 września 2021 r., znak: znak: NRS-OR.7532.159.2020.BC stwierdzającą, że z dniem 27 maja 1990 r. stała się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością Gminy L. nieruchomość położona w L., oznaczona w operacie ewidencji gruntów w obrębie [...], nr [...] o pow. 0,2710 ha, KW [...], dalej "nieruchomość".

Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.

Wojewoda Dolnośląski (dalej Wojewoda) ww. decyzją stwierdził, że z dniem 27 maja 1990 r. stała się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością Gminy L. opisana wyżej nieruchomości stanowiąca własność Skarbu Państwa.

Odwołanie wniosło P.[...].

Po rozpatrzeniu odwołania oraz analizie akt sprawy KKU nie znalazło podstaw do odmiennej oceny zebranych dowodów a w konsekwencji innego rozstrzygnięcia niż rozstrzygnięcie Wojewody.

Nie było sporne w tym postępowaniu, że nieruchomość ta na datę komunalizacji stanowiła własność Skarbu Państwa. Dla nieruchomości tej prowadzona jest ww. księga wieczysta w której jako właściciel figuruje Skarb Państwa. W ewidencji gruntów widnieje nadto zapis o władającym - Dyrekcji Okręgowej [...] Państwowych z siedzibą we W. Zapis tern potwierdza zaświadczenie Prezydenta m. L. z 2 czerwca 2016 r.

KKU dokonując ustaleń faktycznych i oceny prawnej, powołując ustawę Przepisy wprowadzające i orzecznictwo sądowoadministracyjne dokonała wykładni pojęcia "należenia" mienia do jednostek samorządu terytorialnego. KKU wskazała, że pojęcie to ma charakter normatywny i wiąże się z definicją zawartą w art. 6 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (D.U. nr 22, poz. 99 ze zm.), dalej "ggiwn". Zgodnie z nim grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste były zarządzane przez terenowe organy administracji państwowej. Grunty te należały zatem do tych organów. Zgodnie z art. 24 ustawy z 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (D.U. 1988, Nr 26, poz. 183 ze zm.), rady narodowe stopnia podstawowego są właściwe we wszystkich sprawach należących do kompetencji rad narodowych, które nie zostały w drodze ustawowej zastrzeżone dla wojewódzkich rad narodowych. W razie wątpliwości czy dla danej sprawy zastrzeżona jest kompetencja określonej rady, domniemywa się właściwość rady narodowej stopnia podstawowego. Z powyższymi regulacjami koresponduje art. 38 ust. 2 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. ggiwn zgodnie z którym dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogła być decyzja terenowego organu administracji państwowej o oddaniu gruntu w zarząd, zawarta za zezwoleniem tego organu, umowa o przekazaniu nieruchomości między jednostkami organizacyjnymi bądź umowa o nabyciu nieruchomości. Podobnie kwestię tę regulowały wcześniejsze przepisy art. 3 ust. 1 i 8 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach czy art. 3 dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (D.U. 1952, poz. 31). Stanu tego nie zmienił również art. 80 ust. 1 ggiwn, zgodnie z którym grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie ustawy w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przechodzą w zarząd tych jednostek. Przepis ten odnosił się bowiem w istocie do analogicznego do zarządu z tej ustawy formy władztwa przedsiębiorstwa państwowych w ramach jednolitości władzy państwowej.

Zdaniem KKU, P[...] nie wykazało aby w formie przewidzianej prawem nieruchomość została oddana w zarząd lub użytkowanie P[...] a tylko wówczas nieruchomość ta nie należałaby do terenowego organu administracji państwowej. Dowodu ustanowienia zarządu w sensie prawnym nie stanowią również zapisy z ewidencji gruntów ani zaświadczenie Starosty. Zapisy rejestru gruntów mają charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny. Zarząd P[...] do przedmiotowej nieruchomości nie powstał z mocy samego prawa, gdyż w każdym wypadku konieczne było wydanie decyzji administracyjnej a takiej brak. Także akty regulujące status prawny P[...] oraz akty ustawowe i wykonawcze na podstawie których przeprowadzono nacjonalizację [...] mają charakter ogólnych aktów normatywnych i również nie regulowały stanu prawnego konkretnej nieruchomości lecz mogły stanowić podstawę do podejmowania aktów indywidualnych dotyczących poszczególnych składników majątkowych. P[...] takim aktem indywidualnym nie dysponuje.

Nie ma w niniejszej sprawie zastosowania art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy przepisy wprowadzające. Wykaz przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze publicznym zawiera rozporządzenie Rady Ministrów z 9 lipca 1990 r. o tym samym tytule (D. U. Nr 51, poz. 301). W rozporządzeniu brak jest P[...]. Poza tym P[...] 27 maja 1990 r. nie wykonywały zadań należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów organów władzy państwowej. Fakt, że organem założycielskim przedsiębiorstwa był Minister nie oznacza, że wykonywane przez nie zadania należą do właściwości organów administracji rządowej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodło P[...] S.A. z siedzibą w W.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające w związku z art. 11 ust. 1 tej ustawy poprzez błędne zastosowanie przejawiające się uznaniem, że z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy przepisy wprowadzające wynika, że do wydania decyzji komunalizacyjnej wystarczające jest ustalenie, że w odniesieniu do danej nieruchomości państwowej jednostce organizacyjnej nie przysługiwało prawo zarząd, podczas gdy w rzeczywistości przepis ten warunkuje wydanie takiej decyzji ustalenie, że dana nieruchomość należała do rad narodowych lub terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego;

2. naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy przepisy wprowadzające w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami w zw. z art. 200 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (D.U. 2021, poz. 1899 ze zm.), dalej "ugn", oraz art. 206 tej ustawy w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu, poprzez błędne zastosowanie przejawiające się uznaniem, że prawo zarządu można wykazać wyłącznie decyzją o ustanowieniu takiego prawa;

3. naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy przepisy wprowadzające w zw. z art. 16 ustawy z 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" w zw. z art. 46 ust. 1 i 2 ustawy z 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych poprzez błędne zastosowanie przejawiające się nieuwzględnieniem, że przepisy prawa przewidywały wyposażenie tego przedsiębiorstwa w majątek niezbędny do jego funkcjonowania, a przedsiębiorstwo któremu mienie powierzono, gospodarując nim, zapewniało jego ochronę. Mienie to stanowiło część mienia ogólnonarodowego w skład którego wchodziły środki będące w dyspozycji przedsiębiorstwa P[...] w dniu wejścia w życie ustawy o P[...] oraz środki nabyte w toku jego dalszej działalności;

4. naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy przepisy wprowadzające w zw. z art. 34 i 34a ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji PKP poprzez błędne zastosowanie przejawiające się nieuwzględnieniem, że nieruchomość w dniu 5 grudnia 1995 r. będąca własnością Skarbu Państwa a znajdująca się w posiadaniu P[...] stała się z dniem wejścia w życie ustawy o komercjalizacji, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania P[...] oraz, że nieruchomość jest wyłączona spod komunalizacji, jak również błędne uznanie, że przepisy te nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie z uwagi na fakt, że spełnione są przesłanki komunalizacji z mocy prawa, co jednak nie miało miejsca;

5. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 7, 8, 77, 80, 107 § 4 kpa w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy przepisy wprowadzające poprzez niezebranie i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, błędne zastosowanie normy prawa materialnego do nieustalonego stanu faktycznego, nieuwzględnienie treści dokumentów urzędowych wskazujących na zarząd P[...] nad nieruchomością, spełnienie przez P[...] warunków z art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy przepisy wprowadzające, przerzucenie na P[...] skutków braku dokumentacji w archiwach podczas gdy jedynym podmiotem który może posiadać niezbędne dokumenty jest podmiot zainteresowany tym aby dokumenty te nie zostały odnalezione;

-art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa w zw. z art. 18 ust. 1, 2, 4 ustawy przepisy wprowadzające poprzez przyjęcie, że został w sposób prawidłowo wyjaśniony charakter władania P[...], podczas gdy nie uwzględniono zapisów z ewidencji gruntów oraz zaświadczenia Prezydenta miasta L., z których wynika, że władającym była Dyrekcja Okręgowa [...] W.; przyjęcie, że jedynym środkiem dowodowym na okoliczność przysługiwania zarządu jest dowód z dokumentu i przyjęcie przez to legalnej teorii dowodów, podczas gdy ustawa przepisy wprowadzające nie reguluje reguł postępowania dowodowego a więc mają do nich zastosowanie reguły z kpa; bezpodstawne zobowiązanie P[...] do wykazania, że przysługiwał jej tytuł zarządu w sytuacji gdy w postępowaniu administracyjnym nie ma zasady rozkładu ciężaru dowodu i zgodnie z art. 7 kpa to organ powinien podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy;

- art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy przepisy wprowadzające w zw. z art. 34 ust. 1 i art. 34 a ustawy o restrukturyzacji poprzez nieuwzględnienie, że nieruchomość będąca własnością Skarbu Państwa na podstawie tej ustawy nabyła z dniem 5 grudnia 1990 r. prawo użytkowania wieczystego i jest wyłączona spod komunalizacji.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji poprzedzającej i zwrot kosztów postępowania

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2019, poz. 2167, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 28 ze zm.), dalej jako: "ppsa", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ppsa przy czym stosownie do art. 135 ppsa Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Oceniając zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że nie zawiera ona wad uzasadniających w świetle art. 145 ppsa jej wyeliminowanie z obrotu prawa. Sąd nie dopatrzył się także uchybień których istnienie powinien brać pod uwagę z urzędu.

Organ w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny w sprawie i dokonał niewadliwej wykładni przepisów prawa. Uzasadnienie rozstrzygnięcia zostało sporządzone zgodnie z art. 107 § 3 kpa.

Podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

Zgodnie z nim "Jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do:

1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego,

2) przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego,

3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1

- staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin.

Przesłanki komunalizacji oceniane są na datę wejścia w życie ustawy tj. 27 maja 1990 r. a wyłączenia zawarte są w art. 11-12 tej ustawy.

Spór dotyczy tego czy nieruchomość stanowiła mienie ogólnonarodowe należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego i czy P[...] legitymowało się prawem zarządu tej nieruchomości. Okolicznościom pierwszym zaprzecza strona skarżąca.

Ma rację organ, że Skarżąca nie wykazała aby grunty te pozostawały w zarządzie P[...] na datę komunalizacji tj. 27 maja 1990 r., co byłoby podstawą do wyłączenia gruntów z komunalizacji.

W uchwale z dnia 9 czerwca 1995 r., sygn. akt III CZP 70/95 Sąd Najwyższy stwierdził, że oddawanie gruntów państwowych niezbędnych przedsiębiorstwom państwowym – odpłatnie – w zarząd odbywało się w trybie i na zasadach określonych w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości wydanym przez Radę Ministrów z 16 września 1985r. (Dz.U. Nr 47, poz. 240), tj. na podstawie decyzji ostatecznej terenowego organu administracji państwowej. Orzecznictwo sądowoadministracyjne w sposób jednoznaczny przesądziło, że oddanie w zarząd nieruchomości gruntowej wymagało wydania decyzji administracyjnej (p. wyrok NSA z dnia 26 lutego 1998 r., I SA 1768/96). Znajdowało to także odzwierciedlenie w art. 38 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu sprzed 5 grudnia 1990 r. Możliwe było także uzyskanie tego prawa na podstawie zawartej za zezwoleniem terenowego organu administracji państwowej umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości. Przy czym przepis ten odnosił się do państwowych jednostek organizacyjnych w ogólności, bez względu na to, czy posiadały osobowość prawną, czy też nie. Obowiązująca w dacie komunalizacji ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości przewidywała więc powstanie zarządu w określony sposób. Stosownie do art. 38 tej ustawy dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogła być decyzja o oddaniu w zarząd zawarta za zezwoleniem organu administracji, umowa o przekazaniu nieruchomości pomiędzy państwowymi jednostki organizacyjnymi lub umowa o nabyciu nieruchomości. Zgodnie z art. 87 ust. 2 tej ustawy zainteresowane jednostki, które nie legitymowały się dokumentami o przekazaniu gruntów, wydanymi w przewidzianej prawem formie a były w dniu 1 sierpnia 1988 r. posiadaczami gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa mogły złożyć wniosek o uregulowanie stanu prawnego do tego gruntu. Oznacza to, że Istnienia zarządu nie można było domniemywać (por. wyroki NSA z dnia 10 czerwca 1998 r. I SA 1989/97; z dnia 5 listopada 1999 r. I SA 2240/98; z dnia 2 lutego 2006 r. I OSK 1295/05, CBOSA).

Zgodnie natomiast z ustawą z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (D.U. 1969, Nr 22, poz. 159)), która zastąpiła ustawę ggiwn, państwowe jednostki organizacyjne mogły uzyskać tytuł prawny do gruntu w postaci użytkowania na podstawie decyzji administracyjnej. Użytkowanie to z dniem wejścia w życie ustawy ggiwn zgodnie z art. 87 ust. 1 przekształcało się w zarząd. A zatem żadna z tych regulacji nie pozwalała na przyjęcie, że posiadanie danej nieruchomości mogło być podstawą do wykreowania prawa zarządu. Grunty w wielu przypadkach były w dyspozycji P[...] jednakże dysponentem (prawnym właścicielem tego gruntu) był organ administracji państwowej stopnia podstawowego. Zgodnie z art. 6 ustawy o ggiwn w brzmieniu obowiązującym na datę komunalizacji terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami państwowymi, które nie zostały oddane w zarząd czy użytkowanie.

W ocenie Sądu ciężar wykazania spełniania przesłanki sprawowania zarządu jako przesłanki wyłączającej komunalizację spoczywa na podmiocie zainteresowanym. I choć istotnie w postępowaniu administracyjnym to organ dokonuje ustaleń faktycznych pozwalających na wydanie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia, co wynika m.in. z art. 7 kpa, to jednak nie oznacza to, że strona zainteresowana pozbawiona jest inicjatywy dowodowej. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego organ zwracał się do Archiwum Akt Nowych, urzędu Miasta L., Zakładu Archiwalnego Składnicy Akt Spółki z.o.o. z pytaniami o dokumenty dotyczące przedmiotowej nieruchomości w aspekcie posiadania jej przez P[...], jednakże żaden z tych podmiotów nie odnalazł w swych archiwach dokumentu z którego wynikałoby prawo zarządu P[...] do przedmiotowej nieruchomości. Nałożony przez kpa obowiązek organu ustalenia prawdy obiektywnej nie oznacza poszukiwania dowodów "bez końca". Skoro organ zwracał się do różnych podmiotów o przekazanie dokumentacji dotyczącej tej działki a sam zainteresowany takich dokumentów nie przekazał ani nawet nie wskazał gdzie mogłyby się znajdować, trudno obarczać organ winą za ich nie odnalezienie.

Dlatego nie zasługują na uwzględnienie wywody skargi o zawężeniu środków dowodowych wyłącznie do decyzji o ustanowieniu zarządu.

Jak natomiast chodzi o kwestię oceny dowodów w postaci zaświadczenia i wypisu z rejestru gruntów dokumenty te nie mogą stanowić żadnej podstawy do przyjęcia tezy o przysługującym P[...] prawie zarządu. W dokumentach tych mowa jest tylko o władztwie a to, jest stanem faktycznym wynikającym z posiadania a nie stanem prawnym. Zresztą ewidencja gruntów nie kreuje żadnego prawa rzeczowego do nieruchomości.

Prawidłowe jest stanowisko organów, że przepisy kreujące podmiot P. [...] oraz argumenty o konieczności wyposażenia tego przedsiębiorstwa w majątek niezbędny do funkcjonowania nie stanowią podstawy do przyjęcia tezy o przysługującym prawie zarządu nieruchomości. Fakt, że przepisy prawa przewidywały wyposażenie przedsiębiorstwa państwowego przez organ założycielski w środki niezbędne do prowadzenia działalności, nie kreuje po stronie takiego przedsiębiorstwa tytułu prawnego do nieruchomości.

Trzeba przypomnieć, że dniu wejścia w życie ustawy przepisy wprowadzające tj. 27 maja 1990 r. obowiązywała ustawa z 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe". Kwestie mienia tego przedsiębiorstwa regulował rozdział 6. Z art. 16 tej ustawy wynikało, że mienie P[...] jest wydzieloną częścią mienia ogólnonarodowego a mieniem tym są środki będące w jego dyspozycji w dniu wejścia w życie ustawy oraz nabyte później. Art. 16 ust. 4 tej ustawy wyposażył przedsiębiorstwo w uprawnienia w stosunku do mienia, które było w jego dyspozycji z wyjątkiem uprawnień wyłączonych na podstawie przepisów szczególnych. Z przepisów tej ustawy nie da się jednak wywieźć prawa zarządu nieruchomości ale wyłącznie prawo do dysponowania majątkiem i to tylko w zakresie prowadzonej działalności. Wynika to z tego, że przepisy tej ustawy nie wskazywały, że do konkretnego mienia będącego w dyspozycji P[...], przysługuje temu przedsiębiorstwu uprawnienie prawne wyodrębniające go z mienia ogólnonarodowego. Przepisy ustawy o przedsiębiorstwie państwowym P[...] miały charakter ogólny i w związku z tym nie regulowały stanu prawnego nieruchomości. Mogły co najwyżej stanowić podstawę do późniejszego uregulowania ich stanu prawnego – i dopiero taki akt mógł stanowić o uprawnieniu prawnorzeczowym do danej nieruchomości. Takiego aktu strona także nie posiada (por. uchwały NSA z: 27 lutego 2017 r., I OPS 2/16; z 26 lutego 2018 r. I OPS 5/17). Z uchwał tych wynika, że analiza przepisów regulujących status i uprawnienia do mienia P[...] wskazuje, że P[...] nie było traktowane przez ustawodawcę jako podmiot wykonujący prawo zarządu gruntów [...]. W uzasadnieniu uchwały NSA I OPS 2/16 stwierdzono, że uchwalona w dniu 27 kwietnia 1989 r. ustawa o przedsiębiorstwie państwowym P[...] nie zawierała żadnych postanowień w zakresie przyznania P[...] zarządu do mienia będącego w jego posiadaniu. Zgodnie z art. 16 ust. 1 tej ustawy przedsiębiorstwu temu przysługiwało mienie jako część wydzielona z mienia ogólnonarodowego w postaci środków będących w dyspozycji P[...] w chwili wejścia w życie ustawy oraz środki nabyte po tej dacie. Nie ma w nim mowy o wykreowaniu prawa zarządu. NSA jasno stwierdził w tej uchwale, że po 1960 r. nie został uchwalony żaden przepis oddający mienie [...] w zarząd P[...].

Do Skarżącej nie ma zastosowania art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy komunalizacyjnej. Wskazano w nimi, że spod komunalizacji wyłączone są te składniki mienia ogólnonarodowego, które należały do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym czy ponadwojewódzkim. Sąd w tym składzie dokonując wykładni pojęcia "należące" przyjmuje, że pojęcie to oznacza przysługiwanie podmiotowi tytułu prawnego a nie tylko posiadanie rozumiane jako faktyczne władztwo nad rzeczą. Ustawodawca w tym przepisie upoważnił Radę Ministrów w prawo do wskazania w rozporządzeniu wykazu przedsiębiorstw o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy komunalizacyjnej. Rozporządzenie wydane na podstawie tej delegacji ustawowej – z 9 lipca 1990 r. w sprawie ustalenia wykazu przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych, których mienie nie podlega komunalizacji (D.U. Nr 51, poz. 301), nie wymieniało przedsiębiorstwa P[...]. Pogląd taki znajduje potwierdzenie w wyroku NSA z 28 kwietnia 2011r, I OSK 1003/10, 8 maja 2014r., I OSK 2504/14.

Niezasadny jest zarzut związany z naruszeniem art. 34a ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Dla oceny przesłanek z art. 5 ust. 1 ustawy z 1990 r. przepisy wprowadzające nie ma znaczenia regulacja z art. 34 i 34a ustawy z 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego P. [...], skoro przesłanki uwłaszczenia w tym trybie odnoszą się do stanu faktycznego i prawnego zaistniałego w późniejszej dacie, niż 27 maja 1990 r. (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 czerwca 2010 r, I SA/Wa 395/10). Poza tym, jak wskazał NSA choćby w wyroku z 3 stycznia 2013 r., I OSK 1417/11, przepisy art. 34 i 34 a ustawy o komercjalizacji nie dotyczą gruntów których komunalizacja nastąpiła z mocy prawa (art. 5 ust. 1 i 2 ustawy przepisy wprowadzające), lecz gruntów o których mowa w art. 5 ust. 3 i 4 tej ustawy. NSA odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 kwietnia 2005 r., sygn. akt K 30/03 w którym stwierdził, że art. 1 pkt 9 i art. 5 ustawy z 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego PKP oraz zmiany ustawy o gospodarce nieruchomościami (D.U. nr 80, poz. 720) nie dotyczy komunalizacji z mocy prawa o której mowa w art. 5 ust. 1 i 2 tej ustawy. Artykułem 1 pkt 19 ustawy nowelizującej z 28 marca 2003 r. ustawodawca wprowadził do ustawy z 8 września 2000 r. art. 34a. Odesłanie w nim do art. 34 oznacza, że przepis ten – 34a dotyczy gruntów, które nadal są własnością Skarbu Państwa, co do których P[...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymują się nimi do daty wykreślenia przedsiębiorstwa z rejestru. Z dniem wejścia w życie tej ustawy stały się one przedmiotem użytkowania wieczystego. Skoro zatem wcześniej nastąpiła komunalizacja z mocy prawa przepisy te nie mogą mieć zastosowania. Czyni to także niezasadnymi zarzuty wskazane w pkt 2.d skargi.

Sumując brak jest podstaw prawnych do uznania, że organ dopuścił się naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego i materialnego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Organ dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, która znajduje potwierdzenie w bogatym orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Uzasadnienie decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 K.p.a.

Z tych względów i na podstawie art. 151 ppsa Sąd orzekł jak w wyroku.