Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 504/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu administracji
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 24 poz 199
law: Ustawa z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów - tekst jednolity
article: art. 24, art. 127
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Czesława Socha Sędzia del. WSA Sylwester Miziołek (spr.) Protokolant Monika Tutak - Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Rady Izby Notarialnej we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 października 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1614/10 w sprawie ze skargi Rady Izby Notarialnej we W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej 1.uchyla zaskarżony wyrok, 2.uchyla decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz Rady Izby Notarialnej we W. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę Rady Izby Notarialnej we W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji stwierdził, co następuje:

Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. K. K. złożyła wniosek do Ministra Sprawiedliwości o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w K. W uzasadnieniu kandydatka wskazała, iż posiada kwalifikacje uprawniające do złożenia przedmiotowego wniosku.

Uchwałą z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], Rada Izby Notarialnej we W. negatywnie zaopiniowała wniosek K. K. o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej. W uzasadnieniu Rada stwierdziła, że kandydatka nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza z uwagi na odmowę odpowiedzi na pytania, które pozwoliłyby ocenić, czy poziom jej umiejętności prawniczych gwarantuje prawidłowe wykonywanie obowiązków zawodowych. Ponadto Rada stwierdziła, że nie ma potrzeby zwiększania liczby notariuszy, skoro w nieodległej przyszłości przybędzie ich spora liczba, albowiem jest zarejestrowanych 24 asesorów i szkoli się 120 aplikantów.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., wydaną na podstawie art. 10, art. 11 pkt 1-3 i 7, art. 12 § 1 pkt 2 Prawa o notariacie, Minister Sprawiedliwości powołał K. K. na stanowisko notariusza i wyznaczył siedzibę kancelarii notarialnej w K.

W ocenie organu bezspornym był fakt, że kandydatka wykonując zawód radcy prawnego spełniła warunki wymienione w art. 11 pkt 1-3 i 2 oraz art. 12 § 1 pkt 2 Prawa o notariacie. Minister Sprawiedliwości podkreślił, że może odmówić powołania na stanowisko notariusza osoby zainteresowanej tylko wtedy, gdy kandydat nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11-13 wspomnianej ustawy. Minister Sprawiedliwości uznał, że kandydatka spełniała przesłankę nieskazitelności charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Zdaniem organu, umiejętności zawodowe kandydatki w powiązaniu z przebiegiem dotychczasowej pracy dawały wystarczające podstawy do przyjęcia, że gwarantuje ona prawidłowe wykonywanie zawodu w ramach korporacji notarialnej. Ponadto podkreślił, że organ samorządu notarialnego nie może sprawdzać przygotowania do zawodu notariusza kandydata, który spełnia wymogi ustawowe.

Odnosząc się do kwestii proponowanej przez kandydatkę siedziby kancelarii notarialnej w K. Minister Sprawiedliwości uznał, że utworzenie tam kancelarii jest możliwe i celowe, nie budzi wątpliwości to, że w K. skoncentrowany jest obrót gospodarczy w tym obrót nieruchomościami, a z uwagi na szybkie tempo rozwoju miasta istnieje duże zapotrzebowanie mieszkańców na usługi notarialne.

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., po rozpoznaniu wniosku Rady Izby Notarialnej we W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. o powołaniu K. K. na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w K. W uzasadnieniu stwierdził, że art. 11 i art. 12 Prawa o notariacie w sposób jednoznaczny wskazują, że osoby posiadające wymienione w nich kwalifikacje i spełniające określone wymagania nie mogą być poddane żadnemu egzaminowi sprawdzającemu. Minister podniósł, że organy nie mogą przeprowadzać rozmowy merytorycznej z kandydatką, jak również dokonywać oceny kandydatki na podstawie krótkiej rozmowy i pomijać pozostały materiał dowodowy zebrany w sprawie. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 10 § 3 Prawa o notariacie może odmówić powołania na stanowisko notariusza osoby, o której mowa w § 1 tylko wtedy, gdy kandydat nie spełnia wymogów określonych w art. 11-13. W ocenie Ministra Sprawiedliwości, kandydatka wykonując w sposób nienaganny zawód radcy prawnego, dawała rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości brak było również przeszkód do utworzenia kolejnej kancelarii notarialnej w K.

Na powyższą decyzję Rada Izby Notarialnej we W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 6, art. 24 § 1 pkt 5, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków i przeprowadzenia wszelkich dowodów, które były niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz braku wskazania wiarygodnych przyczyn i dowodów, z powodu których Minister Sprawiedliwości uznał, iż K. K. spełnia przesłankę "rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu", oraz że na obszarze K. istnieje potrzeba lokalizacji kolejnej kancelarii notarialnej. Rada ponadto zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 11 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie poprzez przyjęcie, że K. K. spełnia przesłankę powołania na notariusza, jaką jest dawanie rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza i będące tego skutkiem powołanie na to stanowisko osoby, która nie spełnia wszystkich prawem przewidzianych przesłanek, warunkujących możliwość nabycia uprawnień do wykonywania zawodu notariusza. Skarżąca Rada zarzuciła również naruszenie art. 17 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 11 ustawy Prawo o notariacie poprzez dopuszczenie do wykonywania "zawodu zaufania publicznego" osoby, która nie gwarantuje prawidłowości wykonywania tego zawodu. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 10 ustawy Prawo o notariacie w zw. z § 11 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie trybu nadzoru nad działalnością notariuszy i organów samorządu notarialnego ( Dz. U. Nr 42, poz. 188) poprzez przyjęcie, że na obszarze K. istnieją niezaspokojone potrzeby na usługi notarialne i wyznaczenie siedziby kolejnej kancelarii notarialnej w tym mieście. W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2010 r.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wskazał, że podstawę materialnoprawną wydanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy art. 10, art. 11 pkt 1-3 i 7 i art. 12 § 1 pkt 3 Prawa o notariacie. Przepis art. 11 Prawa o notariacie precyzuje wymogi, jakie powinien spełniać kandydat na notariusza, jednocześnie osoby wymienione art. 12 § 1 ustawy są zwolnione od wykazania przesłanki przewidzianej w art. 11 pkt 4, 5, 6 tego aktu.

Sąd I instancji podniósł, że Minister Sprawiedliwości ma prawo kontrolowania, czy kandydat spełnia wymogi określone w ustawie, które warunkują powołanie na stanowisko notariusza, w tym również wymóg nieskazitelności charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu. W rozpoznawanej sprawie Rada zakwestionowała dokonaną przez Ministra wykładnię art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie dotyczącą rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, polegającą na przyjęciu, iż przesłanka rękojmi obejmuje zespół cech składający się na "odpowiedni poziom etyczny" oraz mylne uznanie, że ani organy samorządu notarialnego, ani Minister Sprawiedliwości nie mogą sprawdzać merytorycznego przygotowania kandydata, co skutkuje błędnym przyjęciem, iż kandydatka daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wobec braku definicji pojęcia nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, o której stanowi art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie, przyjął, iż rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu daje osoba posiadająca zweryfikowaną w przewidzianym prawem trybie wiedzę, której postępowanie odpowiada przyjętym w społeczeństwie normom etycznym, moralnym i której dotychczasowe zachowanie dotyczące tak sfery zawodowej, jak też prywatnej składa się na wizerunek osoby zaufania publicznego, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jej wiarygodność. W ocenie Sądu, uznanie, że dana osoba daje rękojmię powinno opierać się na rozważeniu całokształtu jej cech, jak również jej postępowania w życiu zawodowym i prywatnym, odnoszących się do okoliczności stanowiących prognozę co do należytego wykonywania obowiązków notariusza jako zawodu zaufania publicznego. Sąd I instancji stwierdził, że w stosunku do osoby, która nienagannie wykonywała inny zawód prawniczy istnieje domniemanie, że osoba ta daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Obiektywnie sprawdzone umiejętności zawodowe w powiązaniu z nienagannym przebiegiem dotychczasowej pracy dają, zdaniem Sądu, wystarczające podstawy do przyjęcia, że dana osoba gwarantuje prawidłowe wykonywanie zawodu także w ramach innej korporacji prawniczej.

Sąd I instancji za niezasadny uznał zarzut nie dokonania przez organ oceny całokształtu materiału dowodowego poprzez brak weryfikacji merytorycznej wiedzy kandydatki. Zgodnie z art. 10 § 3 Prawa o notariacie, Minister Sprawiedliwości może odmówić powołania na stanowisko notariusza osoby zainteresowanej tylko wtedy, gdy kandydat nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11-13 tej ustawy. Ministrowi Sprawiedliwości oraz organom samorządu notarialnego opiniującym kandydata na notariusza przysługuje prawo wglądu do akt osobowych i dyscyplinarnych osoby składającej wniosek. Ustawodawca przewidział obowiązek zasięgnięcia opinii o kandydacie udzielonej przez właściwą radę izby notarialnej, jednakże opinia ta nie ma charakteru wiążącego. Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że ustawodawca wyraźnie ograniczył dopuszczalność weryfikowania merytorycznych kompetencji kandydatów na notariuszy. Ani Minister, ani Rada nie mogą zatem dokonywać oceny merytorycznej wiedzy kandydatów na notariuszy.

W ocenie Sądu, podniesione przez Radę zarzuty naruszenia prawa materialnego, a w szczególności art. 11 pkt 2 Pr. not. w powiązaniu z art.17 ust 1 Konstytucji RP były niezasadne. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 26 marca 2008 r., sygn. akt K 4/07 stwierdził, że "zadaniem ustawodawcy (i przedmiotem jego odpowiedzialności) jest określenie optymalnego w danej sytuacji modelu przygotowania i wykonywania zawodu prawnika. Przyjęte rozwiązania cechować musi koherencja, równe traktowanie osób wykonujących poszczególne zawody prawnicze lub aspirujących do ich wykonywania(...)".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. nie uwzględnił zarzutów dotyczących naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a , jak również uzasadnienie decyzji są zgodne z art. 107 § 3 k.p.a bowiem organ wyczerpująco ustosunkował się do wszystkich zarzutów Rady.

Również zarzut naruszenia § 11 pkt 4 powołanego rozporządzenia był niezasadny zdaniem Sądu. Sąd nie stwierdził również żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

Skargą kasacyjną skarżąca Rada Izby Notarialnej we W. zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:

1) art. 10 Prawa o notariacie w związku z § 11 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 kwietnia 1991 r. w sprawie trybu wykonywania nadzoru nad działalnością notariuszy i organów samorządu notarialnego przez przyjęcie, że na obszarze K. istnieją niezaspokojone potrzeby na usługi notarialne i będące tego skutkiem nieuzasadnione wyznaczenie siedziby kolejnej kancelarii notarialnej w mieście;

oraz naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy:

1) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo że zaskarżona decyzja naruszała art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 77 § 1 w zw. z art. 7, art. 75 i art. 80 k.p.a., a zatem powinna zostać uchylona na podstawie art. 145 § 1 pkt b p.p.s.a.;

2) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez brak należytego ustosunkowania się do zarzutu podniesionego przez skarżącą, dotyczącego błędnej wykładni i zastosowania art. 10 ustawy Prawo o notariacie w zw. z § 11 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 kwietnia 1991 r. w sprawie trybu wykonywania nadzoru nad działalnością notariuszy i organów samorządu notarialnego;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 127 § 3 kpa w zw. z art. 138 kpa poprzez błędne przyjęcie, że organ II instancji dokonał ponownego rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, a nie jedynie skontrolował decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Rada Izby Notarialnej we W. przedstawiła obszerną argumentację, tożsamą z tą, która prezentowana była na etapie postępowania przed Sądem I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.

W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co ma miejsce w okolicznościach faktycznych sprawy, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Stąd, wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, jako pierwszy należało poddać ocenie zarzut naruszenia przepisów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny podzielił podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez zaakceptowanie stanowiska Ministra Sprawiedliwości co do dopuszczalności podpisania przez Sekretarza Stanu zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej.

Istotą instytucji prawnej wyłączenia, unormowanej w Dziale I Rozdziale 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, zatytułowanym "Wyłączenie pracownika oraz organu", jest zapewnienie realizacji zasady prawdy obiektywnej poprzez stworzenie warunków do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez pracownika organu administracji, a także sam organ, który nie jest zainteresowany w sposobie jej rozstrzygnięcia. Wymaga podkreślenia gwarancyjna funkcja przepisów prawa procesowego o wyłączeniu, które z założenia mają chronić bezstronność i obiektywizm orzekania, zapewniając warunki "uczciwego procedowania".

Najpełniej istotę całej instytucji wyłączenia w postępowaniu administracyjnym oddaje treść art. 24 § 3 k.p.a., zgodnie z którym wyłączenie pracownika następuje wtedy, gdy zostanie "uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywoływać wątpliwości, co do bezstronności pracownika". Jedną z owych wymienionych w ust. 1 przesłanek obligatoryjnego wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu jest okoliczność, że brał on udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji (art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.). Ratio legis tego przepisu było uniknięcie sytuacji, w której pracownik biorący udział w czynnościach postępowania administracyjnego i mający przez to wyrobiony już pogląd, czy to tylko np. na stan faktyczny sprawy - jeżeli brał udział w wyłączniu w postępowaniu dowodowym, czy też również na sposób rozstrzygnięcia sprawy - gdy wydawał decyzję z upoważnienia organu, byłby niejako determinowany przez swoje wcześniejsze doświadczenia związane z udziałem w postępowaniu.

Zagadnienie dotyczące stosowania przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wywoływało w orzecznictwie rozbieżności. Na tym tle wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt II GSP 2/06, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2008 r. w sprawie, o sygn. akt P 57/07, a także Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów w wyroku z dnia 10 marca 2009 r. sygn. akt II OPS 2/09 (ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 60). W myśl wspomnianej uchwały przepisy o wyłączeniu pracownika mają zastosowanie do członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak również do osoby piastującej funkcję organu. Zawsze tam, gdzie dochodzi do ponownego rozpatrzenia wniosku przez ten sam organ (art. 127 § 3 k.p.a.) trzeba bezwzględnie oceniać, czy jest możliwe zastosowanie przesłanki wyłączenia pracownika przewidzianej w art. 127 § 3 k.p.a. Stanowisko to podzielił w pełni Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku z dnia 15 grudnia 2008 r. W świetle tego wyroku przepis art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego z postępowania, z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 78 Konstytucji RP.

W powołanym wyroku z dnia 10 marca 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny, kierując się poglądem zaprezentowanym przez Trybunał Konstytucyjny, uznał, że członek samorządowego kolegium odwoławczego, który brał udział w wydaniu decyzji zaskarżonej wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy, podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 2 i 78 konstytucji RP. Natomiast w świetle orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2007r. sygn. akt II OSK 213/06 przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. znajduje zastosowanie przy ponownym rozpatrzeniu sprawy na mocy art. 127 k.p.a. także wówczas, gdy decyzję w charakterze organu pierwszej instancji wydał piastun funkcji ministra lub upoważniona przez niego osoba.

Podkreślenia wymaga, że Minister wykonuje swoje zadania przy pomocy sekretarza i podsekretarzy stanu, gabinetu politycznego ministra oraz dyrektora generalnego urzędu (art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów, tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 24, poz. 199 ze zm.). Kompetencje przyznane organom administracji publicznej nie przechodzą na aparat pomocniczy, który jedynie powołany jest do realizacji tej kompetencji w imieniu i na rachunek organu.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że tylko Minister Sprawiedliwości jako piastun funkcji organu nie podlega wyłączeniu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Nie dotyczy to jednak podsekretarza stanu upoważnionego do działania w imieniu Ministra Sprawiedliwości, gdyż nie może być uznany za osobę piastującą funkcję, która-przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a.- nie podlegałaby wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie pracownikiem Ministra Sprawiedliwości, podlegającym wyłączeniu, jest Podsekretarz Stanu Z. W., który podpisał obie wydane w sprawie decyzje. Instytucja wyłączenia pracownika organu administracji publicznej jest jednym z elementów gwarancji prawa do obiektywnego, bezstronnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, zatem wydanie decyzji po złożeniu wniosku o ponowne jej rozpatrzenie przez tę samą osobę niewątpliwie świadczy o uchybieniu tej gwarancji.

Wydanie decyzji przez pracownika, który podlega wyłączeniu na mocy art. 24 k.p.a. stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, określoną w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Jeżeli wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. ma obowiązek uwzględniając skargę na decyzję, uchylić ją w całości albo w części. Sąd I instancji nie będąc związany zarzutami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.) jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w tym przepisie, także wtedy, gdy zarzut wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie został podniesiony w skardze.

W świetle powyższego zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. 127 § 3 k.p.a. jest usprawiedliwiony. Wydanie decyzji po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez upoważnioną przez ministra osobę, która rozpoznała sprawę w pierwszej instancji stanowi istotne naruszanie przepisów postępowania tj. art. 24 § 1 ust. 5 k.p.a., co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a co nie zostało zauważone przez Sąd I instancji.

Z uwagi zaś na to, iż sprawa będzie ponownie rozpoznawana co do istoty sprawy bez udziału pracownika podlegającego wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż nie zachodzi konieczność ustosunkowania się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.

W niespornym stanie faktycznym, co do podpisania decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. i decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy z dnia [...] czerwca 2010 r. przez tą samą osobę działającą z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 188 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 203 pkt 1 p.p.s.a.

s. Cz. Socha s. G. Jyż s. S. Miziołek