Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 693/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2024-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2 pkt 1,  art. 25 ust. 1, art. 27 ust. 1, art. 28 ust. 4, art. 30 ust. 1,
journal: Dz.U. 2024 poz 736
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
article: art. 41
journal: Dz.U. 2023 poz 285
law: Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur Protokolant St. inspektor sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2024 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 19 czerwca 2024 r., nr SO.I.621.1.2.2024.ECZ w przedmiocie zameldowania na pobyt stały oddala skargę.


UZASADNIENIE

A. J. (dalej także jako: "skarżąca", "strona") zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu decyzję Wojewody Opolskiego (dalej także jako: "organ", "organ odwoławczy") z 19 czerwca 2024 r., nr SO.I.621.1.2.2024.ECZ, utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza G. (dalej także jako: "organ I instancji") z 15 stycznia 2024 r., nr SO.5343.13.2023, orzekającą o zameldowaniu G. G. (dalej także jako: "uczestnik postępowania") w budynku przy ul. [...] w G.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

G. G., za pośrednictwem systemu e-PUAP, wystąpił 24 maja 2023 r., do organu I instancji, o wszczęcie postępowania w celu zameldowania go na pobyt stały w budynku przy ul. [...] w G.

Burmistrz G., pismem z 24 maja 2023 r., zawiadomił strony (A. J. i G. G.) o wszczęciu na wniosek postępowania w sprawie meldunkowej. W jego toku przeprowadził szereg dowodów utrwalonych w aktach administracyjnych. Następnie, pismem z 28 listopada 2023 r., zawiadomił strony o zakończeniu postępowania, o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do ich treści, po czym 15 stycznia 2024 r. wydał decyzję meldując G. G., na pobyt stały, w budynku położonym przy ul. [...] w G.

Odwołanie od decyzji z 15 stycznia 2024 r. wniosła skarżąca.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda Opolski, opisaną we wstępie decyzją z 19 czerwca 2024 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W jej podstawie prawnej powołał art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2024 r. poz. 736 – dalej jako: "ustawa") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 – dalej jako: "k.p.a."). W uzasadnieniu prawnym przywołał treść art. 27 ust. 1 i art. 31 ust. 1 ustawy oraz omówił podstawy prawne zameldowania na pobyt stały (k. 20 akt sądowych). Wskazał m.in., że za miejsce stałego pobytu danej osoby uważać należy miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami (k. 20 akt sądowych).

W uzasadnieniu faktycznym decyzji z 19 czerwca 2024 r. przytoczył dowody oraz zwięźle opisał, co z nich wynika istotnego dla załatwianej sprawy (k. 21 – 22 akt sądowych).

Wskazał m.in., że w dniu 22 sierpnia 2023 r. świadek M. J., koleżanka z pracy A. J., zeznała, że bywała w lokalu, w którym zameldowano G. G. Potwierdziła, że G. G. rzeczywiście tam zamieszkuje, że była w jego warsztacie. Tego samego dnia, w charakterze świadka, przesłuchany został brat G. G. - J. G., który potwierdził, że G. G. mieszka w lokalu od 2019 r., posiada tam swoje rzeczy osobiste i prowadzi w nim swoje sprawy bytowe. Na parterze budynku znajduje się jego warsztat. Dodatkowo G. G. przesłuchany w charakterze strony postępowania 5 lipca 2023 r. zeznał, że zamieszkuje w domu przy ul. [...] w G. od 2019 r. koncentrując tam swoje sprawy bytowe. Posiada w nim swoje rzeczy osobiste oraz przedmioty użytkowe, dysponuje kluczami do lokalu i uiszcza opłaty związane z jego utrzymaniem. Ponadto ww. przedłożył w toku postępowania szereg dokumentów na potwierdzenie swoich twierdzeń. Fakt przebywania G. G. pod wskazanym adresem potwierdzają również - jak zauważył Wojewoda Opolski - przeprowadzone 16 sierpnia 2023 r. oględziny posesji w G. W ich trakcie ustalono, że pod wskazanym adresem zajmuje on [...] piętro budynku. Ustalono jakie pomieszczenia wchodzą w skład lokalu (sypialnia, kuchnia, łazienka oraz hol) oraz, że G. G. przechowuje w nim rzeczy osobiste i użytkowe, spożywa posiłki, odbiera korespondencję, przyjmuje gości, na parterze budynku posiada warsztat [...].

Dalej organ odwoławczy podał, że uzupełniając materiał dowodowy, wystąpił do Sądu Okręgowego w O., z prośbą o informację, na jakim etapie znajduje się sprawa G. G. o eksmisję. Pismem z 29 kwietnia 2024 r. Sąd Okręgowy w O. poinformował, że zawisła przed nim sprawa (sygn. akt [...]) o opróżnienie lokalu przez G. G. nie jest zakończona. Odnosząc się do orzeczenia Sądu Rejonowego w P. o eksmisji Wojewoda Opolski pokreślił, że wyrok ten - w związku z wniesioną apelacją - nie jest prawomocny. Zatem nie może mieć wpływu na orzeczenie organu drugiej instancji. Jednak wyjaśnił, że A. J. - w przypadku orzeczenia eksmisji prawomocnym wyrokiem oraz faktycznego jej wykonania - będzie miała możliwość złożenia wniosku o wymeldowanie G. G.

Uwzględniając powyższe stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że G. G. zamieszkuje stale pod adresem przy ul. [...] w G., gdzie koncentruje również wszystkie czynności bytowe. Dodał też, że dał wiarę zeznaniom świadków oraz strony postępowania.

Odnosząc się do tej części przedłożonych dokumentów, które dotyczą sporu pomiędzy stronami o prawo do lokalu i wynikających z tego sporu wzajemnych oskarżeń (tj. kopii różnych wniosków do Prokuratury, wniosków do Sądów, pism na Policję oraz zdjęć i korespondencji pomiędzy stronami) Wojewoda podkreślił, że postępowanie w sprawie meldunkowej dotyczyło ustalenia faktu, czy G. G. przebywa w budynku przy ul. [...] w G. Stąd organ drugiej instancji uznał, że ta część dokumentacji nie miała wpływu na treść jego decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu A. J. wyraziła niezadowolenie z rozstrzygnięcia, a także sposobu procedowania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a to: 1) art. 28 ust. 2 ustawy poprzez błędną wykładnię i zameldowanie G. G. na pobyt stały przy ul. [...] w G. bez dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do tego lokalu, tj. prawa do legalnego pobytu w ww. nieruchomości, bez wiedzy i zgody skarżącej (współwłaściciela z innymi osobami trzecimi) jako osoby uprawnionej do dysponowania lokalem w ramach podziału nieruchomości do korzystania przez współwłaścicieli; 2) art. 31 ust. 1 ustawy poprzez jego błędną wykładnię a w konsekwencji, na podstawie dokonanych oględzin, zameldowanie G. G. na pobyt stały przy ul. [...] w G., podczas gdy wobec zgłaszającego zapadł prawomocny wyrok przed Sądem Okręgowym w O. w sprawie o sygn. akt [...], w którym Sąd ten nakazał eksmisję G. G. z ww. nieruchomości, gdy tymczasem podstawowym warunkiem zameldowania jest legalny pobyt osoby w danym lokalu, z kolei instytucja zameldowania nie może służyć legitymizowaniu pobytu, który nastąpił w wyniku naruszenia prawa; 3) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez błędne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nierozważenie wszystkich okoliczności oraz przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób niewyczerpujący i sprzeczny z przepisami k.p.a. i uznanie, że G. G. realizuje w spornej nieruchomości funkcje życiowe, a postępowanie miało na celu stwierdzenie faktu zamieszkania i nie dotyczyło jego prawa do zamieszkania w lokalu przy ul. [...] w G., podczas gdy uprawniać do zameldowania w lokalu może jedynie pobyt legalny, związany z przebywaniem w lokalu na zasadach zgodnych z prawem, za wiedzą i zgodą osoby uprawnionej do dysponowania lokalem, natomiast okoliczność, że zgłaszający realizuje w przedmiotowej nieruchomości funkcje życiowe pozostaje przy tym bez znaczenia.

W motywach skargi uszczegółowiła ww. zarzuty. Na tej podstawie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza G. oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przed sądem administracyjnym I instancji.

Na podstawie zapisku urzędowego z 25 września 2024 r. (k. 53 akt sądowych) Sąd ujawnił, że zawisła przed Sądem Okręgowym w O. [...] Wydziałem Cywilnym Odwoławczym sprawa o sygn. akt [...] z powództwa A. J. p-ko G. G. zakończyła się wydaniem wyroku w dniu 19 czerwca 2024 r. Sąd apelację oddalił.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. - dalej jako: "p.p.s.a.") wynika, że sąd uchyla zaskarżone orzeczenie, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Według zaś art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym tu zastosowania).

Przeprowadzona w ramach sądowego wymiaru sprawiedliwości kontrola zaskarżonego aktu, dokonana w aspekcie przywołanych powyżej kryteriów wykazała, że skarga jest niezasadna.

Wyjaśnienie takiej oceny Sądu poprzedzić należy zwróceniem uwagi, że zasadnicze znaczenie, dla każdego postępowania administracyjnego, ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, co obejmuje przestrzeganie przepisów postępowania regulujących tryb dochodzenia organu do prawdy materialnej, bowiem tylko w takim przypadku możliwe jest prawidłowe zastosowanie prawa materialnego i ustalenie zakresu praw oraz obowiązków strony takiego postępowania. W sytuacji zatem sądowej kontroli decyzji w pierwszej kolejności podlegają rozpoznaniu przez Sąd kwestie dotyczące naruszenia przepisów postępowania, zwłaszcza wtedy kiedy - jak w kontrolowanej sprawie - zarzuty takie zostaną wprost podniesione w skardze.

W ocenie Sądu przy wydaniu decyzji Wojewoda Opolski nie naruszył przepisów prawa procesowego, w tym wskazanych w skardze: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w stopniu, który mógł istotnie wpłynąć na rozstrzygnięcie. Analiza uzasadnienia zarzutów skargi podniesionych w niej jako "procesowych" wskazuje, że takiego charakteru one nie mają. Skarżąca nie kwestionuje bowiem samych ustaleń faktycznych, przedstawionych przez organ odwoławczy w uzasadnieniu faktycznym decyzji z 19 czerwca 2024 r., czy trybu w jakim doszedł do takich ustaleń. W istocie kwestionuje materialnoprawną ich kwalifikację/ocenę.

Otóż choć skarżąca zarzuciła postępowaniu dowodowemu "(...) błędne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nierozważenie wszystkich okoliczności oraz przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób niewyczerpujący", to Sąd dostrzegł, że już uszczegółowiając ten zarzut nie wykazała na czym polegała owa wadliwość procesowa w ustaleniu, że G. G., pod adresem ul. [...] w G., "(...) realizuje w spornej nieruchomości funkcje życiowe" i ją "(...) zamieszkuje". W skardze dokonała tylko odmiennej ich oceny jako okoliczności, które w sprawie meldunkowej "(...) pozostaje (-ą) przy tym bez znaczenia". Dowodzi, że postępowanie organu było wadliwe w tym znaczeniu, że winno być ukierunkowane na ustalenie okoliczności, czy uczestnik postępowania ma "(...) prawa do zamieszkania w lokalu przy ul. [...] w G.". Co uzasadnia tym, że "(...) uprawniać do zameldowania w lokalu może jedynie pobyt legalny, związany z przebywaniem w lokalu na zasadach zgodnych z prawem za wiedzą i zgodą osoby uprawnionej do dysponowania lokalem".

W ocenie Sądu skarżąca nie kwestionuje zatem samej istoty ustaleń faktycznych, przedstawionych obszernie przez organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji z 19 czerwca 2024 r. Nie kwestionuje trybu w jakim doszedł on do takich ustaleń i sposobu utrwalenia stanu faktycznego w aktach administracyjnych. W istocie kwestionuje jego ocenę materialnoprawną. Tego rodzaju odmienna ocena stanu faktycznego sprawy, co do prawnych jego konsekwencji nie może świadczyć o naruszeniu zasad postępowania administracyjnego. W istocie jest to zarzut wadliwej subsumcji, czyli wadliwego zastosowania do ustalonego stanu faktycznego sprawy przepisów prawa materialnego.

W ocenie Sądu ustalenia dokonane przez organ odwoławczy, co do istotnych w sprawie faktów, są prawidłowe i wystarczające. Zostały przedstawione w uzasadnieniu faktycznym jego decyzji z 19 czerwca 2024 r. Zaprezentowane przez Wojewodę Opolskiego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dowody i ustalenia z nich wynikające mają swoje odzwierciedlenie w aktach administracyjnych: zeznania świadków M. J. i J. G. w protokołach z zeznań z dnia 22 sierpnia 2023 r.; przesłuchanie strony G. G. w protokole z dnia 5 lipca 2023 r.; oględziny posesji położonej pod adresem ul. [...] w G. w protokole oględzin miejsca z 16 sierpnia 2023 r.; faktury potwierdzające stanowisko G. G. wystawione przez T. sp. z o.o. na jego osobę, dla punktu poboru oznaczonego w nich jako: "G. G. mieszkanie, ul. [...], G." (wszystkie dowody w aktach administracyjnych). Są to dowody i okoliczności znane stronom. Strony ich nie kwestionowały w toku postępowania administracyjnego i przed Sądem. Nie budzą one wątpliwości Sądu, a stan faktyczny sprawy Sąd zwięźle przytoczył w części historycznej uzasadnienia wyroku. Niecelowe byłoby zatem jego pełne przytaczanie w tym miejscu kolejny raz.

Przechodząc do oceny kwestii dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego Sąd stwierdza:

W ocenie Sądu istota sporu w sprawie dotyczyła wykładni przepisów prawa materialnego i możliwości ich zastosowania do prawidłowo ustalonego w sprawie stanu faktycznego w zakresie spełnienia przesłanek wydania zaskarżonej decyzji i prawidłowości przyjęcia przez organ odwoławczy, że w odniesieniu do G. G. istniała podstawa jego zameldowania na pobyt stały w budynku przy ul. [...] w G.

Kontrolę sądową zaskarżonej decyzji w tym zakresie należy zacząć od analizy podstawy materialnoprawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia, bo to ona wyznacza granice sprawy administracyjnej, a tym samym granice kontroli sądowej.

Sprawy meldunkowe regulują przepisy przywołanej powyżej ustawy. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy obywatel polski dokonuje zameldowania na pobyt stały lub czasowy na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej - na formularzu opatrzonym kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, umożliwiającym wprowadzenie danych do rejestru PESEL przez organ, o którym mowa w pkt 1, pod warunkiem otrzymania dowodu, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285, 1860 i 2699). Zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości o zameldowaniu lub wymeldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej.

W sytuacji złożenia formularza zawierającego wszystkie niezbędne dane i niebudzącego wątpliwości organu - zameldowania dokonuje się drogą czynności materialnotechnicznej o charakterze rejestracyjnym. Jeśli zaś formularz zawiera braki budzące wątpliwości organu, rozstrzygnięcie sprawy meldunkowej następuje w drodze decyzji administracyjnej (o zameldowaniu lub jego odmowie). Przy czym przepisy ustawy nie precyzują sposobu wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie meldunkowej, zatem dopuszczalne w ocenie Sądu jest jego wszczęcia zarówno na wniosek jak i z urzędu.

W sprawie załatwionej zaskarżoną do tut. Sądu decyzją wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie meldunkowej złożył G. G. Wniosek złożył drogą elektroniczna, na formularzu zgłoszenia pobytu stałego, w dniu 24 maja 2023 r. Nie twierdził, że dysponuje tytułem prawnym do lokalu. Podał numer księgi wieczystej i załączył dokumenty, z których wprost wynikało, że nie jest jego właścicielem i dlatego od razu wnioskował do organu I instancji o wydanie decyzji. W sprawie zasadnie zatem wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie meldunkowej, na jego wniosek, celem wyjaśnienia przesłanek zameldowania, w szczególności przesłanki stałego pobytu uczestnika postępowania pod wskazanym w formularzu adresem.

W zaskarżonej decyzji słusznie Wojewoda Opolski podkreśla, że rejestracja meldunkowa ma na celu odzwierciedlenie faktycznego zamieszkiwania osoby pod wskazanym przez nią adresem. Nie stanowi natomiast podstawy do przyznania jakichkolwiek praw majątkowych do lokalu, w którym zostało dokonane zameldowanie. Celem meldunku jest bowiem ustalenie rzeczywistego pobytu osoby, co wymaga faktycznego zamieszkiwania i prowadzenie podstawowych czynności życiowych w danym miejscy, takich jak: mieszkanie, nocowanie, spożywanie posiłków, czy przyjmowanie gości. Wbrew odmiennemu stanowisku skarżącej okoliczności te mają w sprawie meldunkowej znaczenie prawne.

Zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy obowiązek meldunkowy polega na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego. Z kolei w myśl art. 27 ust. 1 tej ustawy obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. Zameldowanie się nie jest zatem uprawnieniem, lecz obowiązkiem. Z kolei wg art. 28 ust. 4 ustawy zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała.

Sąd podziela poglądy prawne, że tak unormowane w ustawie zameldowanie ma jedynie charakter ewidencyjny i nie rodzi żadnych uprawnień do lokalu. Celem ewidencji ludności jest jedynie odzwierciedlenie przez właściwe organy w stosownym rejestrze danych faktycznych o rzeczywistym zamieszkiwaniu i przebywaniu osób pod danym adresem. Rejestracja meldunkowa nie jest źródłem jakichkolwiek praw majątkowych, w tym prawa własności lokalu, w którym zostało dokonane zameldowanie. W postępowaniu dotyczącym realizacji obowiązku meldunkowego chodzi przede wszystkim o zapewnienie zgodności treści ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu osób, na których ciąży obowiązek zameldowania lub wymeldowania się. Dlatego też podstawę do zameldowania powinno stanowić ustalenie, czy osoba zgłaszająca pobyt przebywa pod danym adresem. Obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia bowiem realizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządów terytorialnych. Zameldowanie lub wymeldowanie ma na celu rejestrowanie stanu faktycznego. Ewidencja ludności gromadzi dane o miejscu faktycznego zamieszkiwania i pobytu osób, lecz nie rozstrzyga o prawie do lokalu (por. wyrok WSA w Krakowie z 18 grudnia 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 1281/15).

Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Przepis ten zawiera definicję pobytu stałego. Przy zameldowaniu na pobyt stały niezbędne jest zatem spełnienie opisanej w nim przesłanki wskazującej, że osoba ubiegająca się o zameldowanie w danym lokalu faktycznie w nim przebywa (1) z zamiarem stałego przebywania (2).

Na tle tej regulacji w orzecznictwie NSA wskazuje się (i Sąd w składzie obecnym pogląd ten popiera), że miejsce pobytu stałego, to miejsce, w którym dana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, które stanowi zorganizowane centrum jej spraw życiowych. Jest to miejsce, w którym w szczególności osoba ta mieszka, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z innymi osobami, przyjmuje korespondencję itp. (zob. wyrok NSA z 21 października 2021 r., sygn. akt II OSK 3209/18 i przywołane w nim inne wyroki NSA).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy Sąd stwierdza:

Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że w stosunku do G. G. ziściły się obie przesłanki jego zameldowania na pobyt stały w budynku przy ul. [...] w G. Wbrew zarzutom skargi jego zamieszkanie pod tym adresem z zamiarem stałego przebywania nastąpiło już w 2019 r. Miało charakter dobrowolny i odbyło się za pełnym pozwoleniem właścicielki A. J., za jej wiedzą i zgodą. Powyższe zostało dostatecznie udowodnione i nie budzi wątpliwości Sądu. W uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji organ odwoławczy prawidłowo przytoczył dowody na potwierdzenie tego istotnego w sprawie faktu: zeznania świadków (M. J., J. G.); spójne z nimi wyjaśnienia G. G. złożone w charakterze strony; przedłożone przez niego w toku postępowania dokumenty oraz oględziny przeprowadzone w dniu 16 sierpnia 2023 r.

Wojewoda Opolski nie dostrzegł znaczenia prawnego przedłożonych przez skarżącą, przy piśmie z 14 listopada 2023 r. (nieponumerowana karta w aktach admin.), kopii: wyroku Sądu Rejonowego w P. [...] Wydział Cywilny z 25 sierpnia 2023 r., sygn. akt [...], nakazującego pozwanemu G. G. opróżnienie nieruchomości przy ul. [...], a także pozwu o eksmisję z 30 czerwca 2023 r. Wzmacniają one tylko jego prawidłową argumentację. Zainicjowane przez skarżącą, przed sądem powszechnym, postępowanie i zapadły w sprawie wyrok, potwierdzają bowiem okoliczność przebywania G. G. pod ww. adresem albowiem orzeczenie o eksmisji może zostać wydane jedynie wobec osób, które w lokalu zamieszkują.

Sąd dostrzegł, że skarżąca w pozwie o eksmisję z dnia 30 czerwca 2023 r. szczegółowo opisała okoliczności wspólnego i początkowo zgodnego zamieszkania z G. G. w budynku przy ul. [...] w G. od 2019 r. Stwierdza m.in., że: "(...) Pozwany zamieszkuje w mieszkaniu, którego jedynym właścicielem jestem ja. Nasz związek trwa dziesięć lat i przez większość tego czasu wynajmowaliśmy wspólnie dom. Cztery lata temu zamieszkaliśmy wspólnie w budynku, którego jestem właścicielem". Pomimo rozpadu związku "(...) ponad rok temu. Na początku chciałam, żebyśmy nadal mieszkali obok siebie, w sąsiadujących mieszkaniach" i początkowo "(...) Umówiliśmy się, że G. (G. – dopisek Sądu) będzie płacił kredyt, a ja resztę". Z uzasadnienia zamieszczonego w pozwie o eksmisję wprost wynika, że zamieszkanie G. G. pod ww. adresem nastąpiło w 2019 r., za wiedzą i zgodą właścicielki lokalu A. J. Sytuacja zmieniła się później. Niespornie w późniejszym okresie, a najpóźniej w 2023 r., nastąpiło cofnięcie tej zgody, czego skutkiem jest m.in. przywołany pozew i wyrok eksmisyjny. Późniejsze cofnięcie zgody i spór, jaki wybuchł pomiędzy stronami, nie zmienia faktu zamieszkania G. G. pod ww. adresem od 2019 r. za zgodą skarżącej.

Wbrew zarzutom skargi zamieszkanie to nie było więc działaniem mogącym być kwalifikowanym jako samowolne, bezprawne wejście G. G. w posiadanie cudzego lokalu, będące naruszeniem posiadania, czy miru domowego. Jest oczywiste, że gdyby było - to nie mogłoby być następczo sankcjonowane przez Wojewodę Opolskiego decyzją o zameldowaniu G. G., bo zgodzić się należy z przytoczonymi w skardze poglądami sądów administracyjnych, że nie można czerpać uprawnień z zachowań sprzecznych z prawem. W realiach kontrolowanej sprawy meldunkowej taka sytuacja jednak nie wystąpiła i jest całkowicie odmienna.

Sąd dostrzegł też, że Wojewoda Opolski wydał zaskarżoną decyzję w tym samym dniu, w którym Sąd Okręgowy w O. [...] Wydział Cywilny Odwoławczy w sprawie o sygn. akt [...] oddalił apelację od wyroku Sądu Rejonowego w P. [...] Wydział Cywilny z 25 sierpnia 2023 r., sygn. akt [...] nakazującego pozwanemu G. G. opróżnienie nieruchomości. Wojewoda Opolski to przeoczył i błędnie w uzasadnieniu decyzji z 19 czerwca 2024 r. stwierdził, że ww. wyrok eksmisyjny "(...) nie jest prawomocny" pomijając w swoich rozważaniach regulację art. 363 § 1 k.p.c. Ta wadliwość uzasadnienia decyzji z 19 czerwca 2024 r., stanowiąca naruszenie przepisów postępowania art. 107 § 3 k.p.a., nie miała znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, gdyż z pozostałych przyczyn zameldowanie uczestnika postępowania było zasadne.

Sąd podziela pogląd prawny Wojewody Opolskiego, który odnosząc się do ww. wyroku Sądu Rejonowego w P. [...] Wydział Cywilny w sprawie sygn. akt [...], stwierdził, że znaczenie prawne miałoby kumulatywne spełnienie dwóch warunków: prawomocnego orzeczenia eksmisji oraz faktycznego jego wykonania. Byłoby to bowiem równoznaczne z ustaniem pobytu uczestnika postępowania w spornym lokalu i uprawniałoby do odmowy jego zameldowania. Dopóki wyrok sądu powszechnego nakazujący opuszczenie lokalu nie zostanie wykonany (dobrowolnie lub przez organ egzekucyjny) - nie ma podstaw do odmowy zameldowania (podobnie WSA w Krakowie w wyroku z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 1281/15). Skarżąca tego nie podnosiła i nie wykazała, że ww. wyrok eksmisyjny został przez G. G. wykonany (dobrowolnie lub przez organ egzekucyjny).

Wykonanie prawomocnego wyroku eksmisyjnego (dobrowolnie lub przez organ egzekucyjny) po wydaniu decyzji Wojewody Opolskiego z 19 czerwca 2024 r. nie miałoby w sprawie znaczenia prawnego. Mogłoby stanowić ewentualną podstawę do wszczęcia nowego postępowania administracyjnego w sprawie o wymeldowanie G. G., czego Sąd nie przesądza, bo wykracza to poza granice rozstrzyganej sprawy sądowoadministracynej.

Odnosząc się do zarzutów skargi po raz kolejny podkreślić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowało się jednolite stanowisko, że zameldowanie (jak i wymeldowanie) jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 310/13; wyrok NSA z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 824/11; wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 1494/16; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Go 298/15). Skoro tak, to zarzucanie organowi odwoławczemu przez pełnomocnika strony skarżącej, że dokonał meldunku nie bacząc na kwestie związane z prawem do spornego lokalu (budynku) i "(...) w wypadku utrzymania się takiego rozstrzygnięcia, skarżąca zostanie pozbawiona prawa dysponowania swoją własnością" nie znajduje swojego uzasadnienia w obowiązujących regulacjach prawnych.

Meldunek na pobyt stały w żaden sposób nie pozbawia właściciela lokalu jego uprawnień wynikających z prawa własności. W wyniku wydania zaskarżonej decyzji nie zostaje naruszona triada uprawnień właścicielskich przysługujących skarżącej z mocy art. 140 k.c.: prawo do posiadania rzeczy, prawo do korzystania z rzeczy i pobierania pożytków, prawo do rozporządzania rzeczą. Skarżąca w żaden sposób nie została pozbawiona wskazanych wyżej atrybutów prawa własności w związku z zameldowaniem G. G. pod ww. adresem. Nie dochodzi tu do zmiany sytuacji faktycznej w stosunku do istniejącej przed wydaniem decyzji meldunkowej. Zaskarżona decyzja uwzględnia bowiem istniejący stan faktyczny – zamieszkanie G. G. pod ww. adresem od 2019 r. Skarżąca, co wymaga podkreślenia, może zarówno realizować swoje prawo do posiadania tej nieruchomości, korzystać z niej i pobierać wszelkiego rodzaju pożytki, może także rozporządzać swoją własnością w pełnym zakresie. Chybiony jest zatem zarzut skargi dotyczący "(...) pozbawienia prawa dysponowania swoją własnością" wskutek zameldowania uczestnika postępowania.

Reasumując stwierdzić przyjdzie, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało prawidłowo i doprowadziło do ustalenia stanu faktycznego niezbędnego do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia. W sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy i dokonano jego prawidłowej oceny, a ustalone okoliczności faktyczne sprawy znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy. Przeprowadzoną przez organ ocenę zebranego materiału dowodowego należy uznać za prawidłową. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. i zawarty w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego, zostały w rozpoznawanej sprawie prawidłowo zrealizowane. Dalej organ odwoławczy dokonał prawidłowej subsumcji poczynionych ustaleń faktycznych sprawy pod zastosowane normy prawne, co uprawniało go do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji. Nie naruszył wskazanych w skardze art. 28 ust. 2 i art. 31 ust. 1 ustawy. Prawidłowo też przytoczył - stosownie do art. 107 k.p.a. - podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, i wyjaśniając dostatecznie jego motywy, prawidłowo odniósł się do zarzutów stawianych w odwołaniu. Nadto Sąd nie dopatrzył się z urzędu innych wadliwości, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z porządku prawnego.

W tym stanie rzeczy, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, wobec czego Sąd zobligowany był do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Wyżej powołane wyroki są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie pod adresem: www.nsa.gov.pl.