Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2249/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.), sędzia WSA Joanna Skiba, asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 6 lipca 2022 r. nr KOC/3731/Sr/22 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 6 lipca 2022 r.,

nr KOC/3731/Sr/22, po rozpatrzeniu odwołania A. W., utrzymało

w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 2 maja 2022 r., nr 001051/SP/2022,

w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Wnioskiem z 14 października 2021 r. A. W. (dalej jako skarżący) wystąpił do Prezydenta m.st. Warszawy o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad żoną – B. W. Do wniosku dołączył orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. z 15 lutego 2002 r., nr 26119/01 - z którego wynika, że B. W. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności, orzeczenie wydano na stałe. Dołączył również orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z [...] kwietnia 2018 r., nr [...] - zgodnie z którym B. W. jest trwale całkowicie niezdolna do pracy oraz trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji.

Po rozpatrzeniu tego wniosku Prezydent m.st. Warszawy decyzją z 20 grudnia

2021 r., nr 003956/SP/2021, odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia - z uwagi na to, iż skarżący nie spełnia przesłanek z art. 17 ust. 1a ustawy

o świadczeniach rodzinnych, ponieważ żyje matka B. W., która zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Podstawą odmowy było również występowanie negatywnych przesłanek z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. skarżący ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na stałe, a także z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy, tj. osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Na skutek rozpatrzenia odwołania skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 21 lutego 2022 r., nr KOC/693/Sr/22, uchyliło

ww. decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Kolegium wskazało, że organ I instancji dokonał błędnej wykładni art. 17 ust. 1a i art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy o świadczenia rodzinnych, zaś przy ponownym rozstrzygnięciu sprawy organ I instancji winien rozpoznać wniosek skarżącego o przyznanie prawa do wnioskowanego świadczenia, jednak z pominięciem normy wynikającej z art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, która nie odnosi się do małżonka sprawującego opiekę nad niepełnosprawnym współmałżonkiem. Natomiast w kwestii posiadania przez skarżącego prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy przyznanej na stałe, jako przesłanki odmowy przyznania mu prawa do wnioskowanego świadczenia, Kolegium wskazało, że osoby pobierające świadczenia emerytalno-rentowe w niższej wysokości niż świadczenie pielęgnacyjne, powinny posiadać możliwość dokonywania wyboru pomiędzy wykluczającymi się świadczeniami z systemu zabezpieczenia społecznego. Dodało, że organ I instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, winien w pierwszej kolejności ustalić, w jakiej dokładnie wysokości skarżący pobiera świadczenie rentowe. W razie ustalenia, że świadczenie rentowe jest niższe niż kwota świadczenia pielęgnacyjnego, przed wydaniem decyzji rozstrzygającej o żądaniu skarżącego, organ winien umożliwić stronie dokonanie wyboru między świadczeniem rentowym (niższym) a wnioskowanym świadczeniem pielęgnacyjnym (wyższym). Organ winien poinformować stronę o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie prawa do renty i przedstawienia decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wstrzymaniu jej wypłaty, oraz wezwać stronę do złożenia wymaganych dokumentów.

Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji pismem z 18 marca 2022 r. wezwał skarżącego, reprezentowanego przez adwokata, do:

1) złożenia oświadczenia dotyczącego aktualniej wysokości otrzymywanej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy,

2) w przypadku niższej wysokość renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy niż świadczenie pielęgnacyjne dokonania wyboru między rentą a świadczeniem pielęgnacyjnym,

3) dostarczenia decyzji ZUS o wstrzymaniu wypłaty renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy - w przypadku wyboru świadczenia pielęgnacyjnego.

W piśmie z 4 kwietnia 2022 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata, wskazał, że nie zawiesi prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy

i podtrzymuje żądanie przedstawione w odwołaniu, tj. żądanie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w całości na okres od dnia złożenia wniosku do końca okresu ważności orzeczenia o niepełnoprawności. Skarżący podkreślił, że zawieszenie przez niego wypłaty renty stanowiłoby naruszenie uprawnień w zakresie przychodów, jakie może osiągać będąc do tej renty uprawniony.

Zaś w oświadczeniu z 11 kwietnia 2022 r. skarżący wskazał, że pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy w kwocie [...] zł netto miesięcznie.

Następnie Prezydent m.st. Warszawy decyzją z 2 maja 2022 r., nr 001051/SP/2022, ponownie odmówił skarżącemu prawa do wnioskowanego świadczenia. Wskazał, że skarżący ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na stałe, której nie zamierza zawiesić, co oznacza, że w sprawie zachodzi negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wskazał również, że skarżący nie jest aktywny zawodowo od 2014 r., co oświadczył w piśmie z 19 listopada 2021 r. W ocenie organu trudno uznać, że skarżący zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną, którą opiekuje się od dwóch lat, co jest warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Nie zgadzając się z decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z 2 maja 2022 r. skarżący złożył odwołanie zarzucając naruszenie prawa materialnego.

W efekcie rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w Warszawie decyzją z 6 lipca 2022 r., nr KOC/3731/Sr/22, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 2 maja 2022 r., nr 001051/SP/2022.

W uzasadnieniu decyzji podniosło, że warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń określone zostały w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022r. poz. 615 ze zm.), dalej jako u.ś.r.

Kolegium wskazało, iż B. W., ur. [...] września 1985 r., legitymuje się orzeczeniem Miejskiego (powinno być Powiatowego) Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. zaliczającym ją do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności, wydanym na stałe. W pkt 5 ww. orzeczenia wskazano, że niepełnosprawność datuje się od urodzenia. Zaś z uzasadnienia orzeczenia wynika, iż B. W. wymaga stałej opieki i pomocy osób drugich w pełnieniu ról społecznych i w codziennej egzystencji.

Wskazało również, że skarżący sprawuje opiekę nad niepełnosprawną żoną, która ze względu na stan zdrowia wymaga pomocy innych osób w zaspokojeniu codziennych podstawowych potrzeb życiowych. Zakres sprawowanej opieki uniemożliwia skarżącemu podjęcie pracy. Skarżący wskazał, że ostatnio był zatrudniony w 2014 r., a potem próbował podjąć zatrudnienie, jednak nie spełniał warunków pracodawcy. Obecnie nie jest w stanie podjąć zatrudnienia, nawet

w najmniejszym wymiarze czasu pracy, że względu na konieczność sprawowania długotrwałej i całodobowej opieki nad żoną. Byłby skłonny podjąć jakiekolwiek zatrudnienie, gdyby nie konieczność opieki nad żoną.

Dodało, że skarżący ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, przyznane na stałe, co potwierdza decyzja ZUS Oddział w O. z [...] stycznia 2000 r. Wysokość jego renty wynosi [...] zł netto miesięcznie - a zatem jest niższa, niż świadczenie pielęgnacyjne, którego wysokość wynosi [...] zł miesięcznie od [...] stycznia 2022 r.

Następnie Kolegium zauważyło, że wykładnia językowa art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych może wskazywać na bezwzględne wyeliminowanie z kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w tym przepisie, w tym prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Przepis ten był przedmiotem wypowiedzi Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17, uznał, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w zakresie w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (wyrok wszedł w życie z dniem 9 stycznia 2020 r.).

Sposób wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a) ustawy o świadczeniach rodzinnych był również analizowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się na potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. wynikami wykładni celowościowej, funkcjonalnej i systemowej.

Kolegium przywołało wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 lutego 2022 r., sygn. akt I OSK 1146/21.

Wskazało, że Naczelny Sąd Administracyjny w kolejnych wyrokach rozważał różne rozwiązania problemu zależności pomiędzy uprawnieniem do świadczenia pielęgnacyjnego i uprawnieniem do świadczenia emerytalno - rentowego. Ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny opowiedział się za rozwiązaniem polegającym na umożliwieniu osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno - rentowego.

Podzieliło też stanowisko przedstawione w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 650/20, z 26 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2918/20 i z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20 - zgodnie

z którym osoby pobierające świadczenia emerytalno - rentowe, w tym rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, i to w niższej wysokości niż świadczenie pielęgnacyjne, przede wszystkim ze względu na art. 32 Konstytucji RP, także powinny posiadać możliwość dokonywania wyboru pomiędzy wykluczającymi się świadczeniami z systemu zabezpieczenia społecznego.

W związku z tym Kolegium zauważyło, że pismem z 18 marca 2022 r. organ I instancji wezwał skarżącego, reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, do dokonania wyboru między rentą z tytułu częściowej niezdolności do pracy a świadczeniem pielęgnacyjnym oraz do dostarczenia decyzji ZUS o wstrzymaniu wypłaty renty - w przypadku wyboru świadczenia pielęgnacyjnego, w terminie 14 dni.

W piśmie z 4 kwietnia 2022 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wskazał, że nie zawiesi prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy i ze względu na rozstrzygnięcie zawarte w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17 i podtrzymuje swoje żądanie przedstawione

w odwołaniu, tj. żądanie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w całości na okres od dnia złożenia wniosku do końca okresu ważności orzeczenia o niepełnoprawności.

W tej sytuacji Kolegium uznało, że skarżący miał możliwość dokonania wyboru między świadczeniem rentowym (niższym) a wnioskowanym świadczeniem pielęgnacyjnym (wyższym). Przy czym dopiero zawieszenie prawa do świadczenia emerytalnego (rentowego) eliminuje negatywną przesłankę określoną w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Wybór taki mógł zostać zrealizowany przez złożenie do właściwego organu wniosku o zawieszenie prawa do renty na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Jednak skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, odmówił dokonania takiego wyboru, podtrzymując żądanie przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego.

Kolegium stwierdziło więc, że na dzień wydania decyzji przez organ II instancji,

nie ustała negatywna przesłanka określona w ww. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r.,

co stanowiło samodzielną przesłankę do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia.

W związku z tym nie podzieliło stanowiska zawartego w odwołaniu, zgodnie z którym - wobec braku jakiegokolwiek innego przepisu szczególnego regulującego sytuację prawną osób sprawujących opiekę, które mają ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w zakresie przysługującego im uprawnienia do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, jak też przepisów uzależniających przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od sytuacji majątkowej osoby uprawnionej, względnie braku osiągania przez nią dochodów ze źródeł innych niż zatrudnienie lub inna praca zarobkowa bądź źródła wskazane w art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r. - osoby mające ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy mogą uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach ogólnych, tj. po spełnieniu wymogów wynikających z art. 17 ust. 1 i w wysokości wynikającej z jednoznacznego brzmienia art. 17 ust. 3 u.ś.r. Innymi słowy, że opiekun uprawniony do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, sprawujący opiekę nad niepełnosprawną osobą bliską, może pobierać oba świadczenia jednocześnie, tj. rentę i świadczenie pielęgnacyjne w pełnej wysokości.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł skarżący, zastępowany przez adwokata, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. poprzez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej oraz niewłaściwe przyjęcie, że fakt pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy pozbawia skarżącego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego – bez uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17 i przyjęcia, że na podstawie ww. przepisu istnieją podstawy do warunkowania przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od uprzedniego zawieszenia renty przyznanej z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

W oparciu o powyższy zarzut skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu

I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o oddalenie skargi jako bezzasadnej, podtrzymując twierdzenia zawarte

w rozstrzygnięciu i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 119 pkt 2) p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania

w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacji ma miejsce w tej sprawie, albowiem zarówno skarżący, jak i organ, wnieśli

o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 6 lipca 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 2 maja 2022 r. o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad żoną – B. W.

Podstawą prawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć jest ustawa z dnia

28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm.), dalej jako u.ś.r.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia

9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób

o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji

i edukacji.

W myśl art. 17 ust. 5 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli:

1) osoba sprawująca opiekę:

a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym,

b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

2) osoba wymagająca opieki:

a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;

3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;

5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Nie budzi wątpliwości, że skarżący, będąc mężem osoby wymagającej opieki, należy do grona osób określonych w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy.

Bezsporne jest również, że żona skarżącego – B. W. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności na podstawie orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. z [...] lutego 2002 r., nr [...], przy czym orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter trwały, a orzeczenie wydano na stałe. W orzeczeniu tym stwierdzono, że ustalony stopień niepełnosprawności i niepełnosprawność datuje się od urodzenia.

Natomiast w orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS Z [...] kwietnia 2018 r.,

nr [...], wskazano, że żona skarżącego – B. W. jest trwale całkowicie niezdolna do pracy, jak również trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji. Całkowita niezdolność do pracy i całkowita niezdolność samodzielnej egzystencji powstały przed [...] sierpnia 2003 r., tj. w trakcie nauki.

Jednak w okolicznościach niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie spełnia warunków do przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego - jak słusznie uznały organy orzekające obu instancji.

Jak wynika bowiem z akt rozpoznawanej sprawy skarżący ma przyznaną od

23 listopada 1999 r. rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy na stałe (k.40 akt admin.) i w związku z tym nie przysługuje mu prawo do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego - co wynika wprost z treści art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r.

Okoliczność pobierania przez skarżącego renty przyznał też jego pełnomocnik przy składaniu wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w piśmie z 15 października 2021 r.

W decyzji kasatoryjnej z 21 lutego 2022 r. Kolegium wskazało, że ponownie prowadząc postępowanie organ I instancji winien ustalić, w jakiej dokładnie wysokości skarżący pobiera świadczenie rentowe. W razie zaś ustalenia, że świadczenie rentowe jest niższe niż kwota świadczenia pielęgnacyjnego, przed wydaniem decyzji rozstrzygającej o żądaniu skarżącego organ winien umożliwić stronie dokonanie wyboru między świadczeniem rentowym (niższym) a wnioskowanym świadczeniem pielęgnacyjnym (wyższym).

Organ I instancji - biorąc pod uwagę okoliczności wskazane przez organ odwoławczy - wezwał skarżącego do wskazania aktualnej wysokość otrzymywanej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy oraz do wyboru pomiędzy tymi świadczeniami - w razie niższej wysokości otrzymywanej renty niż wysokość świadczenia pielęgnacyjnego.

Skarżący oświadczył, że pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy w kwocie [...] zł netto miesięcznie.

Z zestawienia wysokości pobieranej przez skarżącego renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy ze świadczeniem pielęgnacyjnym - które przysługuje w wysokości [...] zł - wynika, że świadczenie pielęgnacyjne jest korzystniejsze dla skarżącego.

W tej sytuacji zaktualizowało się - akcentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego - prawo skarżącego do dokonania wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego (w tej sprawie korzystniejszego dla skarżącego) lub emerytalno-rentowego, poprzez rezygnację z jednego z tych świadczeń.

Jednak profesjonalny pełnomocnik w imieniu skarżącego w piśmie z 4 kwietnia 2022 r. wskazał, że skarżący nie zawiesi prawa do renty i dalej wnosi o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w całości na okres od dnia złożenia wniosku do końca okresu ważności złożonego w sprawie orzeczenia o niepełnosprawności.

Mając na względzie powyższe stanowisko skarżącego organy orzekające obu instancji prawidło - nie mając w tej sytuacji innej możliwości - odmówiły przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia, skoro w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. nie można było przyznać skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego - albowiem

w dacie rozstrzygania sprawy przez te organy skarżący miał ustalone prawo do renty.

Zauważyć również należy, że w treści formularza wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego znajduje się pouczenie o tym, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty, jak to ma miejsce w tej konkretnej sprawie.

Należy zatem przyjąć, że skarżący zapoznał się z treścią tego pouczenia -potwierdzając to własnoręcznym podpisem w dniu 14 października 2021 r.

Należy też wziąć pod uwagę fakt, że w niniejszej sprawie skarżący w całym postępowaniu administracyjnym był zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika - adwokata. Zatem pełnomocnik skarżącego - mając na względzie interes mocodawcy - powinien poinformować skarżącego o przysługującym mu prawie wyboru jednego ze świadczeń poprzez rezygnację z pobierania świadczenia niższego.

Podkreślenia wymaga, że okoliczność, iż obecnie skarżący pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie zamyka mu możliwości dokonania innego wyboru w przyszłości, tj. wyboru korzystniejszego świadczenia.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd nie stwierdził zarzucanego

w skardze naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Podsumowując, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, odpowiadają prawu, a organy orzekające obu instancji wnikliwie rozpatrzyły cały materiał dowodowy zebrany w sprawie oraz szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy podejmowaniu rozstrzygnięć. Uzasadniły przy tym przekonująco swoje stanowisko zgodnie z wymogami określonymi w art. 107

§ 3 k.p.a. - zyskując całkowitą aprobatę Sądu.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak

w sentencji wyroku. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a.