Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 590/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 234 ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 624
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 października 2022 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 1 kwietnia 2022 r. nr SKO.4171.6.2022 w przedmiocie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 31 stycznia 2022 r. nr RGN.6331.1.2020.GS; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu na rzecz skarżącego E. P. kwotę 300 zł /słownie: trzysta złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 1 kwietnia 2022 r. nr SKO.4171.6.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu, po rozpoznaniu odwołania E. P. (dalej: Skarżący), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 31 stycznia 2022 r. nr RGN.6331.1.2020.GS w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych na gruncie.

Jak wynika z akt sprawy, W. P. i E. P. wystąpili do Burmistrza Miasta i Gminy [...] z wnioskiem o wstrzymanie prac ziemnych w związku z naruszeniem stosunków wodnych na działce ewid. nr [...] w Ł. ze szkodą dla działek ewid. nr [...] i nr [...].

Decyzją z dnia 22 października 2020 r. nr RGN.6331.1.2020.GS Burmistrz Miasta i Gminy [...] nakazał M. S. przywrócenie stanu poprzedniego na gruncie, tj. na działce nr ewid. [...] w miejscowości Ł., w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Wskazując na wykonanie czynności, polegających na zebraniu ziemi nawiezionej na przedmiotowej działce w taki sposób, aby woda opadowa z działki nr [...] miała zapewnione pierwotne natężenie odpływu w kierunku północno-zachodnim.

Od powyższej decyzji M. S. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu, decyzją z dnia 8 grudnia 2020 r. nr SKO.4171.19.2020 uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu, Organ I instancji przeprowadził w dniu 18 marca 2021 r. oględziny z udziałem biegłego.

W wyniku ustaleń zawartych w opinii biegłego, Burmistrz Miasta i Gminy [...], decyzją z dnia 26 lipca 2021 r. nr RGN.6331.1.2020.GS nakazał M. S. w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, uszczelnić przy powierzchni ziemi wykonane ogrodzenie z półfabrykatów betonowych na działce nr ewid. [...] w miejscowości Ł.

Następnie, SKO w Przemyślu, decyzją z dnia 1 września 2021 r. nr SKO.4171.16.2021 uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji wskazując, że rozpatrując badaną sprawę Burmistrz powinien rozstrzygnąć czy w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia stosunków wodnych na gruncie.

Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, Burmistrz decyzją z dnia 31 stycznia 2022 r. nr RGN.6331.1.2020.GS nakazał właścicielce działki nr ewid. [...] w miejscowości Ł.– M. S. – wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, tj. uszczelnienie prześwitów rodzimym gruntem przy powierzchni ziemi w wykonanym jesienią 2020 r. ogrodzeniu z półfabrykatów betonowych od strony północno-zachodniej, na całej długości działki nr ewid. [...] w bezpośrednim sąsiedztwie z działkami nr ewid. [...] oraz [...] w miejscowości Ł., w terminie 30 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu decyzji, Organ I instancji powołał się na opinię biegłego z zakresu hydrologii i hydrogeologii – mgr inż. M. K., w której sformułowano następujące wnioski:

1. Właścicielka działki nr [...] dokonała zmiany stosunków wodnych zlecając prace ziemne, w wyniku których wykonano skarpę, zwiększając tym samym kąt nachylenia północnej części działki z około 14% do około 30%. W wyniku zwiększenia kąta nachylenia terenu w północnej części działki wzrosła prędkość oraz natężenie spływu wód powierzchniowych. W części południowej spadek terenu został zmniejszony z zachowaniem pierwotnych kierunków nachylenia terenu. Zmiana ukształtowania nieruchomości nie spowodowała zwiększenia spływu wody w kierunku działek nr [...] i nr [...].

2. Zmiana stanu wody na gruncie spowodowała szkody w postaci wyrw oraz zamulenia na działkach nr [...] i nr [...]. Wyrwy powstały przede wszystkim na skarpie w granicy przedmiotowych nieruchomości z działką nr [...], jako przedłużenie nieregularnych rowów wyerodowanych przez wodę na nieruchomości M. S. Wraz z wodą na nieruchomość Państwa P. spływał muł, który zanieczyszczał studnię znajdującą się na działce nr [...], natomiast jego warstwa utrudniała użytkowanie nieruchomości;

3. W ocenie biegłego najbardziej racjonalnym sposobem na wyeliminowanie szkód na działkach [...] i [...] (spowodowanych zmianą ukształtowania nieruchomości M. S.), jest dokończenie budowy ogrodzenia na działce nr [...] wzdłuż nieruchomości Państwa P. Ogrodzenie spowoduje zmniejszenie prędkości spływu wody oraz pozwoli na spokojne infiltrowanie wody w kierunku działek nr [...] i [...].

Zdaniem Organu I instancji, M. S. doprowadziła do naruszenia stanu wody na gruncie, przez wykonanie wiosną 2020 r. robót ziemnych na swojej działce nr [...] w miejscowości Ł., polegających na wyrównaniu w środkowej oraz południowej części działki, a nadmiar urobku przewożąc w część północną działki powodując zwiększenie kąta nachylenia skarpy z około 14% do około 30%. Na ww. działce został zmieniony stan wody na gruncie, poprzez zmianę natężenia spływu wód powierzchniowych w części północno-zachodniej, czyli zmianę zwiększająca prędkość spływu wód powierzchniowych przy granicy z działkami nr ewid. [...] oraz [...], będących własnością W. P. i E. P., ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Zwiększona prędkość jest spowodowana zwiększonym kątem nachylenia skarpy powstałej w północno-zachodniej części działki. Zwiększone natężenie powstało w wyniku prowadzonych prac ziemnych, czyli nasypania skarpy w północno-wschodniej części działki. W wyniku deszczy nawalnych, wody płynące ze znaczną prędkością erodowały świeżo nasypany grunt powodując powstanie rowów, w których kumulował się spływ wód powierzchniowych. Grunt pozbawiony wierzchniej warstwy roślinności, słabo zagęszczony, był podatny na nadmierną erozję, był podatny na wypłukiwanie i spływ wraz z wodą (w postaci mułu) na działki nr ewid. [...] i nr [...].

Wobec powyższego Burmistrz stwierdził, że zmiana ukształtowania terenu działki nr ewid. [...] spowodowała zwiększenie prędkości spływu wody oraz punktowo zwiększenie natężenia spływu wody. W wyniku przeprowadzonych prac ziemnych nie zmienił się kierunek spływu wód opadowych oraz powierzchnia zlewni wód powierzchniowych, które migrują w kierunku działek Państwa P. (nr [...] i nr [...]). Osobami poszkodowanymi są właściciele działki nr ewid. [...] i nr ewid. [...], tj. W. P. i E. P., na której to działce powstały szkody. Szkody powstałe to zamulona trawa na działce gdzie rosną drzewa gatunku orzech włoski oraz zanieczyszczona studnia wykorzystywana do użytkowania codziennego Państwa P.

Organ I instancji wskazał, że uszczelnienie prześwitów rodzimym gruntem pod wybudowanym ogrodzeniem będzie miało na celu, w przypadku wystąpienia intensywnych opadów zatrzymanie wód powierzchniowych na ogrodzeniu, a następnie ich powolną infiltrację w kierunku nieruchomości Państwa P., zgodnie z kierunkiem nachylenia terenu. Zdaniem Burmistrza ogrodzenie nie powinno całkowicie zatrzymywać spływu wód, a jedynie powinno powodować wyhamowanie spływających wód powierzchniowych oraz rozproszenie tego spływu. W przypadku intensywnych opadów deszczu woda opadowa będzie przenikać pod ogrodzeniem lub nawet będzie się sączyć między elementami ogrodzenia. Podstawową funkcją ogrodzenia w tej kwestii jest wyhamowanie spływu oraz zatrzymanie ewentualnego namułu niesionego przez wodę, natomiast zgodnie ze stanem pierwotnym i spadkiem terenu, wody opadowe nadal powinny migrować w kierunku nieruchomości nr [...] i nr [...]. Dodatkowo wraz z upływem czasu powierzchnia działki nr ewid [...] w całości pokryje się trawą, co ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie.

W ocenie Organu I instancji ww. rozwiązanie w sposób wystarczający ochroni posesję i w pełni zabezpieczy nieruchomość Państwa P. przed szkodliwymi skutkami zmiany ukształtowania terenu na działce nr [...], przy czym jednocześnie jest proste do wykonania i nie wymaga dużych nakładów finansowych.

Od powyższej decyzji E. P. złożył odwołanie, w którym wskazał, że zgadza się z rozstrzygnięciem organu dotyczącym stwierdzenia, że M. S. naruszyła stan wody na gruncie, przez co wyrządza szkody działkom sąsiadującym, jednak nie zgadza się z orzeczeniem organu, co do nakazania właścicielce działki nr [...] wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom poprzez uszczelnienie prześwitów rodzimym gruntem przy powierzchni ziemi ogrodzeniu z półfabrykatów betonowych od strony północno-zachodniej, na całej długości działki w bezpośrednim sąsiedztwie z działkami nr [...] oraz [...].

Skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 7 oraz art. 77 w zw. z art. 140 oraz art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.), wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji, poprzez nakazanie M. S., jako właścicielce nieruchomości nr [...] przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego, tj. likwidację nasypów i przywrócenie pierwotnych rzędnych terenu przedmiotowej nieruchomości według stanu gruntu sprzed utworzenia nasypów na działce lub wykonanie odpowiednich urządzeń służących do odwodnienia działki nr [...] wraz z odbudową uszkodzonego odwodnienia drenażowego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu odwołania Skarżący wskazał, że jego córka J. P. chcąc zobrazować Organowi I instancji rozmiar szkód spowodowanych działaniem M. S. trzykrotnie składała w tej sprawie pisma, tj. w dniu 5 listopada 2021r. informujące o kolejnych szkodliwych działaniach na gruncie M. S. z dnia 4 stycznia 2022 r. informujące o wybijaniu się wody na powierzchnię gruntów sąsiadujących z działką nr [...] oraz pismo z dnia 12 stycznia 2022 r. dotyczące zalewania wodami gruntowymi jego piwnicy budynku mieszkalnego oraz piwnicy budynku B. P., mieszkającej po sąsiedzku. Burmistrz jednak w żaden sposób nie zweryfikował tych informacji i nie wziął ich pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.

Skarżący podkreślił, że Burmistrz całkowicie pominął fakt, że w sprawie naruszenia stanu wody na gruncie, tj. na działce nr [...] prowadzi kolejne postępowanie administracyjne o sygn. [...] na podstawie zawiadomienia B. P.

Końcowo Skarżący wskazał, że jego zdaniem sformułowany w zaskarżonej decyzji nakaz jest bardzo ogólnikowy, nie zawiera żadnych fachowych informacji, m.in. czy ogrodzenie wytrzyma napór wody i materiału ziemnego oraz do jakiej wysokości na ogrodzeniu ma być wykonane to uszczelnienie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, opisaną na wstępie decyzją z dnia 1 kwietnia 2022 r. nr SKO.4171.6.2022, działając na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 570) i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 234 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 624, ze zm.; dalej: P.w.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy podtrzymał w całości ustalenia i stanowisko Organu I instancji wskazując, że postępowanie zostało przeprowadzone w rzetelny sposób, a zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z ustalonym stanem faktycznym i prawnym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, E. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 31 stycznia 2022r. nr RGN.6331.1.2020.GS i zobowiązanie Burmistrza do nakazania właścicielce nieruchomości nr [...] w miejscowości Ł.– M. S. – przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego, tj. likwidację nasypów i przywrócenie pierwotnych rzędnych terenu przedmiotowej nieruchomości według stanu gruntu sprzed utworzenia nasypów na działce lub wykonanie odpowiednich urządzeń służących do odwodnienia działki nr [...] wraz z odbudową uszkodzonego odwodnienia drenażowego.

Skarżący zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie przepisów art. 7, art. 77 w zw. z art. 140 oraz art. 136 k.p.a., poprzez:

– nierozpoznanie istoty sprawy, czyli nie nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego na nieruchomości nr [...], tj. zlikwidowania nasypów ziemi, w efekcie czego wskazano rozwiązania, które nie zniweczą problemu wyrządzania szkód na działkach sąsiednich, gdyż uszczelnienie ogrodzenia nie spowoduje, że woda nie będzie spływała z nasypów, ponieważ nasypy te nadal będą istnieć i powodować zagrożenie dla działek sąsiednich. Nie rozpoznano, że istniejący nasyp i spływająca z niego woda będzie niosła za sobą materiał ziemny napierający na ogrodzenie, powodujący, że z działki sąsiedniej na jego nieruchomość będzie dostawała się nie tylko woda, lecz również materiał ziemny;

– niedokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy poprzez m.in. nieuwzględnienie w przedmiotowym postępowaniu i pominięcie przy podejmowaniu decyzji faktycznych rozmiarów szkód spowodowanych nieprzemyślanym działaniem właścicielki nieruchomości nr [...] – M. S., będących m.in. przedmiotem postępowania administracyjnego o sygn. [...], prowadzonego przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] na podstawie zawiadomienia B. P. Ponadto w prowadzonym blisko 2 lata postępowaniu nie ustalono, czy naruszenie stanu wody na ww. gruncie powoduje szkody na działkach pozostałych właścicieli nieruchomości położonych poniżej działki, na której naruszono stosunki wodne;

– niedokładne wyjaśnienie sprawy, poprzez brak zbadania okoliczności i brak przeprowadzenia dowodów na okoliczność tego, w jaki sposób woda spływała z działki, w czasie przed dokonaniem nasypu na ww. nieruchomości i w jakim stanie była nieruchomość odwołującej się po opadach;

– niedokładne wyjaśnienie sprawy, poprzez nakazanie właścicielce nieruchomości nr [...] wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, poprzez uszczelnienie prześwitów rodzimym gruntem przy powierzchni ziemi w wykonanym jesienią 2020 r. ogrodzeniu z półfabrykatów betonowych bez uzyskania fachowych informacji, czy ogrodzenie to wykonane było zgodnie ze sztuką budowlaną, czy wytrzyma napór wody i materiału ziemnego, do jakiej wysokości na ogrodzeniu ma być wykonane to uszczelnienie.

W uzasadnieniu skargi, E. P. w całości podtrzymał argumentację zaprezentowaną w odwołaniu i wskazał, że organ prowadzący postępowanie po stwierdzeniu naruszenia stosunków wodnych na działce M. S. zobowiązany jest do ustalenia czy zmiana ta nie powoduje szkód dla wszystkich gruntów położonych poniżej spornej działki, a nie ograniczać się do działki bezpośrednio z nią sąsiadującej. Zdaniem Skarżącego dokonanie ww. ustaleń jest kluczowe w przedmiotowej sprawie i dopiero po ustaleniu całokształtu szkód będzie możliwe podjęcie właściwej decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego bądź nakazującej wykonanie urządzeń zabezpieczających.

W ocenie Skarżącego po uszkodzeniu m.in. systemu drenażowego gruntu rozmiar szkód stale się powiększa w związku z tym w celu zapobieżenia jego dalszej eskalacji niezbędnym jest nakazanie M. S. przywrócenia stanu poprzedniego.

Końcowo Skarżący podniósł, że jego zarzuty zawarte w odwołaniu nie zostały uwzględnione. Organ w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do nich. W ocenie Skarżącego szkody na gruntach B. P. są bardzo istotne, gdyż świadczą o tym, że uszczelnienie prześwitów na działce M. S. jest niewystarczające do zabezpieczenia jego gruntów i gruntów sąsiednich przed szkodami.

W odpowiedzi na skargę SKO w Przemyślu podtrzymało twierdzenia i argumentacje zawarte w zaskarżonej decyzji, wskazując na brak podstaw faktycznych i prawnych do zmiany wydanego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.). Stosownie do art. 134 P.p.s.a., co do zasady sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sprawa będąca przedmiotem skargi rozpoznana była w oparciu o przepis art. 234 P.w., który reguluje zakaz oraz konsekwencje zmiany stanu wody i odprowadzania wody na gruncie.

Zgodnie z art. 234 ust. 1 P.w., właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie.

Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (art. 234 ust. 2 P.w.).

Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności (art. 234 ust. 3 P.w.). Nakaz, o którym mowa w ust. 3, nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego, jeżeli są wymagane (art. 234 ust. 4 P.w.).

W niniejszej sprawie sformułowany przez organ I instancji nakaz uszczelnienia rodzimym gruntem prześwitów pomiędzy powierzchnią ziemi a ogrodzeniem z półfabrykatów betonowych został oparty na ustaleniach biegłego hydrologa i hydrogeologa, zawartych w opinii z 15 kwietnia 2021r. W opinii tej biegły stwierdził, że w wyniku działań właścicieli działki nr [...], polegających na wykonaniu skarpy i w konsekwencji na zwiększeniu kąta nachylenia północnej części działki z 14% do 30% doszło do zamiany stosunków wodnych, ponieważ wzrosła prędkość natężenia spływu wód powierzchniowych. Zmiana ta spowodowała szkody w postaci wyrw i zamulenia na działkach nr [...] i [...]. Wraz z wodą na działki nr [...] i [...] spływał muł, który zanieczyszczał studnię na działce nr [...] a jego warstwa wierzchnia utrudniała użytkowanie nieruchomości, na której znajduje się plantacja orzechów włoskich. Biegły uznał, że sposobem na wyeliminowanie ww. szkód będzie dokończenie ogrodzenia na działce nr [...] wzdłuż nieruchomości Państwa P., które zmniejszy prędkość spływu wód i pozwolenie na spokojne infiltrowanie wody w kierunku działek nr [...] i [...]. Biegły wyjaśniał również, że w części zachodniej ogrodzenie (wedle stanu na dzień 18 marca 2021r.) zostało obsypane gruntem aby uniemożliwić spływ wody pod ogrodzenie, na dalszym odcinku ogrodzenia przęsła znajdowały się kilka/kilkadziesiąt centymetrów na poziomem terenu a wody powierzchniowe mogły się swobodnie przedostawać pod ogrodzeniem. W związku z powyższym biegły zalecił, aby pozostały fragment ogrodzenia również obsypać gruntem.

Te ustalenia biegłego stały się podstawą nakazu sformułowanego w decyzji Burmistrza z 26 lipca 2021r. a następnie, w wyniku decyzji kasatoryjnej Kolegium z 1 września 2021r. w kolejnej decyzji organu I instancji z 31 stycznia 2022r. Rzecz jednak w tym, że jak wynika z akt sprawy, stan na gruncie od momentu oględzin z 18 marca 2021r., które były podstawą do sporządzenia opinii biegłego do dnia wydania decyzji organu I instancji z 31 stycznia 2022r. uległ zmianie. Jak wynikało z pisma J. P. z 5 listopada 2021r. i dołączonej do niego dokumentacji zdjęciowej, w tamtym czasie doszło do wznowienia robót ziemnych przy użyciu koparki. Jak wskazywała J. P. w trakcie oględzin z 1 grudnia 2021r., na działce nr [...] doszło do podwyższenia skarpy. Z kolei na działce nr [...] wybijała się woda. W opozycji do twierdzeń Skarżących G. Z. – pełnomocnik M. S. wskazywał, że od marca 2018r. dz. nr [...] została zaorana, obsiana a następnie skoszona. Wedle ww. pełnomocnika, od marca 2018r. nie obserwował on spływu namułu na działkę Państwa P.

Zdaniem Sądu szczególną uwagę należało zwrócić na dokumentację zdjęciową dołączoną do protokołu oględzin z 1 grudnia 2021r. Na wykonanych zdjęciach ogrodzenia nie jest już widoczna, opisywana w opinii biegłego z 15 kwietnia 2021r. przestrzeń pomiędzy poziomem gruntu a najniższymi panelami betonowymi ogrodzenia (przy czym w postępowaniu nie wyjaśniono, czy stało się tak na skutek osiadania ogrodzenia, czy też odpowiedniego podsypania gruntem). Z kolei na zdjęciach obrazujących działki nr [...] i [...] nadal widoczne są zamulenia. Ponadto ma na nich również dochodzić do zbierania się wody (w wykopie udokumentowanym w trakcie oględzin), jak również do wybijania się śmierdzącej wody. Biegły w opinii z 15 kwietnia 2021r. stwierdził, że dokończenie budowy ogrodzenia i obsypanie jego dolnej części gruntem zapobiegnie szkodom na działkach nr [...] i [...]. Bazując na tych zaleceniach organ I instancji z w decyzji z 31 stycznia 2022r. ponownie nakazał uszczelnienie prześwitów pod grodzeniem wykonanym jesienią 2020r. Jednakże dołączona do protokołu oględzin z 1 grudnia 2021r. dokumentacja zdjęciowa ogrodzenia nie potwierdza, by prześwity pod ogrodzeniem nadal tam istniały, wręcz na jednym ze zdjęć, obrazujących z bliska dolny panel ogrodzenia widać, że przylega on bezpośrednio do gruntu. Wobec ujawnionego stanu na gruncie istnieją podstawy aby poddać w wątpliwość aktualność nakazu sformułowanego w decyzji Burmistrza z 31 stycznia 2022r. Organ nakazał uszczelnienie prześwitów pod ogrodzeniem choć nie zostały one udokumentowane podczas ostatnich oględzin z 1 grudnia 2021r., natomiast Strona skarżąca nadal zgłasza szkody, udokumentowane podczas ww. oględzin w postaci zamulenia działek a dodatkowo wskazuje na nowe w postaci wybijania wody.

Należy zatem podkreślić, że formułowany przez organ nakaz w oparciu o art. 234 ust. 3 P.w. powinien uwzględniać aktualny na dzień wydania decyzji stan faktyczny sprawy. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu I instancji takiego wymogu nie spełnia, skoro materiał zgromadzony na dzień 1 grudnia 2021r. nie potwierdza, aby nadal znajdowały się prześwity pod ogrodzeniem, których uszczelnienie nakazał Burmistrz w decyzji z 31 stycznia 2022r. Należy również zwrócić szczególną uwagę na fakt ciągłego zgłaszania szkód przez Skarżących w postaci zamulania działek, jak również na powoływanie nowych szkód w postaci wybijania wody i zalewania piwnicy (w trakcie oględzin z 1 grudnia 2021r. oraz w piśmie z 3 stycznia 2022r.). Organy nie ustaliły również, czy nowo zgłaszane szkody pozostają w związku przyczynowym z działaniami podejmowanymi na działce nr [...].

W związku z powyższym zdaniem Sądu konieczne jest przeprowadzenie dowodu z oględzin z udziałem biegłego i zlecenie mu sporządzenia opinii uzupełniającej. Biegły w opinii uzupełniającej winien się wypowiedzieć co do tego, czy zalecenia sformułowane w pierwotnej opinii nadal są aktualne. Biegły powinien również określić metodę usunięcia skutków naruszenia stosunków wodnych odnosząc tą ocenę do aktualnego sposobu zagospodarowania działki nr [...] i rzeczywistego stanu ogrodzenia z uwzględnieniem zgłaszanych szkód przez właścicieli działek nr [...] i [...].

Należy bowiem wskazać, że opinia biegłego, stanowiąc podstawę ustaleń powinna być aktualna, która pozwoli organom wydać takie rozstrzygnięcie, które w sposób rzeczywisty wpłynie na zaniechanie naruszenia stanu wody na gruncie szkodliwie wpływającego na grunty sąsiednie (zob. wyrok NSA z 7 czerwca 2022 r., III OSK 5173/21, LEX nr 3353489).

Z przyczyn wyżej wskazanych Sąd uznał, że w niniejszej sprawie na etapie postępowania przed organem I doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 234 ust. 3 P.w. Naruszeń tych nie dostrzegło również Kolegium jako organ odwoławczy, naruszając dodatkowo art. 107 § 3 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonej decyzji ogranicza się do przytoczenia ogólnikowych rozważań dotyczących wykładni art. 234 P.w. bez odniesienia się do zarzutów odwołania.

Mając na względzie powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.