Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 50/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a; ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869 ze zm.) - art. 6 ust. 1 i 2, art. 120, art. 121
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit.a w zw. z art. 135, art. 145 § 3, art. 200 w zw. z art. 205 § 2 w zw. § 4
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Protokolant starszy inspektor sądowy Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia 24 lutego 2021 r. nr [...], II. umarza postępowanie administracyjne, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego S. S. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21 września 2022 r., nr SKO/HM/400/2069/2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia 24 lutego 2021 r. nr WPiOL.III.3120.18.2021.2021.KB w przedmiocie ustalenia S. S. (dalej "skarżący") wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2016.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.; dalej "O.p.") w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 4 i art. 6 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm.; dalej "u.p.o.l.").

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ podatkowy I instancji ustalił skarżącemu wymiar podatku od nieruchomości za 2016 r. w kwocie [...]zł.

Organ I instancji przedstawił w tabeli sposób wyliczenia wysokości zobowiązania podatkowego od poszczególnych przedmiotów opodatkowania. Organ I instancji wskazał, że Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział w S. [później Agencja Mienia Wojskowego - następca prawny WAM – dopisek Sądu] zawarła ze skarżącym, prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą "P. S. S., w latach 2004 – 2017- umowy najmu: lokalu użytkowego U1, położnego w budynku [...] o pow. użytkowej 50 m2 wraz

z terenem o pow. 2.163 m2, stanowiącego część działki gruntu nr [...] z obrębu [...]; lokalu użytkowego U1, położonego w budynku [...] o pow. użytkowej 140 m2; lokalu użytkowego U2, położonego w budynku [...] o pow. użytkowej 248 m2; nieruchomości gruntowej o pow. 228 m2, stanowiącej część działki nr [...] z obrębu [...].

Organ I instancji przytoczył treść art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 2 ust. 1 u.p.o.l. oraz art. 21 § 5, art. 68 § 2 O.p. Podał, że wzywał skarżącego do złożenia informacji IN-1, lecz skarżący tego nie uczynił, co skutkowało koniecznością wszczęcia postępowania w celu ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 r.

Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji, w którym zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Zdaniem skarżącego, organ podatkowy nie ustalił, czy WAM, wynajmując mu ww. nieruchomości, działała w imieniu Skarbu Państwa, czy jako posiadacz zależny. Według skarżącego, doszło też do przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 r.

Organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie skarżącego, przedstawił stan faktyczny i podkreślił, że jest osobą fizyczną. Tym samym zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości w jego przypadku powstaje z mocy decyzji ustalającej to zobowiązanie, a dana osoba zobowiązana jest do złożenia informacji o gruntach i budynkach, o której mowa w art. 6 ust. 6 u.p.o.l. Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie złożył w organnie I instancji ww. Tym samym, według organu odwoławczego, zaktualizował się obowiązek organu do wydania decyzji ustalającej zgodnie z art. 21 O.p. w zw. z art. 68 1 § 2 O.p. Decyzja ustalająca została doręczona skarżącemu 11 marca 2021 r. (przed upływem pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 68 § 2 O.p.) i to ona spowodowała powstanie zobowiązania podatkowego. Z kolei bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego rozpocznie się od końca roku, w którym upłynął termin płatności, tj. od końca 2022 r. Według organu odwoławczego, zobowiązanie podatkowe nie wygasło wskutek przedawnienia.

Organ odwoławczy przywołał treść art. 3 ust. 1 u.p.o.l. oraz art. 6 ust. 1 ustawy

z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (AMW) (Dz. U. z 2021 r. poz. 303, dalej "u.a.m.w.") i wskazał, że AMW wykonuje uprawnienia Skarbu Państwa, co oznacza, iż podmiotem praw i obowiązków, które dotyczą tego mienia w stosunkach cywilnoprawnych jest nadal Skarb Państwa. Konsekwencją zawartych przez AMW umów jest przeniesienie obowiązku podatkowego na inne podmioty, z którymi AMW zawarła umowy najmu (dzierżawy) nieruchomości, których właścicielem jest Skarb Państwa. Zdaniem organu odwoławczego, umowy najmu (dzierżawy) nieruchomości, których właścicielem jest Skarb Państwa zawarte przez AMW z innymi podmiotami należy traktować jako umowy zawarte z właścicielem - Skarbem Państwa.

Według organu odwoławczego podatnikiem podatku od nieruchomości od przedmiotów objętych wymienionymi umowami najmu jest skarżący - na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący jest przedsiębiorcą i wykorzystuje przedmioty najmu w swojej działalności gospodarczej (art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.).

Wobec powyższego, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji nie naruszył przepisów postępowania, opierając decyzję o dowody zawarte w aktach, które były wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

Skarżący złożył skargę na ww. decyzję i wniósł o uchylenie decyzji wydanych przez organy obu instancji i umorzenie postępowania lub o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Skarżący zarzucił organowi naruszenie:

- art. 3 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1, art. 6 ust. 1, 6 i 7 u.p.o.l., przez nieprawidłowe uznanie, że skarżący w okresie objętym postępowaniem był podatnikiem podatku od nieruchomości, podczas gdy z treści spornej decyzji nie wynika, aby to skarżący był faktycznie podatnikiem podatku od nieruchomości, albowiem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem to Wojskowa Agencja Mienia Wojskowego powinna być podatnikiem ww. podatku. W tych okolicznościach brak jest podstaw do uznania, aby strona zobowiązana była do zapłaty podatku od nieruchomości za 2016 r.;

- art. 6 ust. 6 u.p.o.l., przez uznanie, że skarżący zobowiązany był do złożenia właściwemu organowi podatkowemu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzonej na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3, podczas, gdy z treści spornej decyzji nie wynika, aby skarżący w 2016 r. był podatnikiem podatku od nieruchomości, a tym samym uznać należy, że nie był zobowiązany do złożenia przedmiotowej informacji;

- art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 120 i art. 121 § 1 O.p., przez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy organ przeprowadził przedmiotowe postępowanie podatkowe w sposób rażąco naruszający zasadę zaufania do organów podatkowych przejawiające się przede wszystkim tym, że organ I instancji nie wykazał w treści spornej decyzji, aby skarżący w 2016 r. był podatnikiem podatku od nieruchomości. W świetle tych okoliczności Kolegium zobowiązane było do uchylenia spornej decyzji i umorzenia postępowania;

- art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 O.p., wobec utrzymania w mocy decyzji organu I instancji w zakresie ustalenia kwoty zobowiązania podatkowego z tytułu podatku nieruchomości, podczas gdy w niniejszej sprawie organ podatkowy w sposób nieprawidłowy przyjął, iż to skarżący jest podatnikiem ww. podatku,

a nie Wojskowa Agencja Mienia Wojskowego. W tych okolicznościach faktycznych Kolegium zobowiązane było do uchylenia spornej decyzji i umorzenia postępowania w sprawie;

- art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 122 i art. 125 § 1 O.p., przez utrzymanie przez Kolegium spornej decyzji w mocy podczas gdy organy podatkowe nie ustaliły prawdy obiektywnej sprawy;

- art. 233 § 1 pkt 1 w zw. art. 210 § 4 w zw. z art. 124 O.p., przez utrzymanie przez organ drugiej instancji spornej decyzji w mocy, podczas gdy Prezydent Miasta S. w sposób wadliwy uzasadnił sporne rozstrzygnięcie polegające na tym, że organ pierwszej instancji nie wskazał i nie wyjaśnił treści przepisu, na podstawie którego przyjął, że w 2016 r. skarżący był podatnikiem podatku nieruchomości. Jednocześnie Kolegium w sposób nieprawidłowy przyjęło, iż to skarżący winien być w sprawie podatnikiem podatku od nieruchomości. W tych okolicznościach faktycznych sporna decyzja nie spełnia wymagań ustawowych.

W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione. Skarżący wskazał, że jego zdaniem w sprawie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, ponieważ decyzja organu odwoławczego została wydana po upływie terminu określonego w art. 70 § 1 O.p.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Spór w sprawie dotyczy uznania przez organy podatkowe skarżącego za podatnika podatku od nieruchomości w związku posiadaniem przez niego nieruchomości na podstawie zawartych z Agencją Mienia Wojskowego umów najmu.

Zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie podatnikiem podatku od nieruchomości jest AMW.

Na wstępie należy wskazać, że analogiczny spór pomiędzy organami podatkowymi a skarżącym, dotyczący podatku od nieruchomości za 2017 r., był już przedmiotem rozważań WSA w Szczecinie, który wyrokiem z 9 lutego 2023 r. o sygn. akt I SA/Sz 812/22 uchylił decyzje wydane przez organy obu instancji oraz umorzył postępowanie administracyjne.

W niniejszej sprawie nie było sporu co do przedmiotów objętych opodatkowaniem, ani okoliczności, że skarżący jest przedsiębiorcą i wykorzystuje przedmiotowe nieruchomości w swojej działalności gospodarczej.

Skarżący zawarł najwcześniejsze umowy najmu z Wojskową Agencją Mieszkaniową, której następcą prawnym jest Agencja Mienia Wojskowego (dalej "AMW"). AMW jest agencją wykonawczą w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.

o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869 ze zm.), nadzorowaną przez Ministra Obrony Narodowej. AMW działa na podstawie ustawy i statutu (art. 5 ust. 1 i 2 u.a.m.w.). Zgodnie z art.120 ust. 1 u.a.m.w., z dniem 1 października 2015 r. łączy się:

1) Wojskową Agencję Mieszkaniową utworzoną na podstawie ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej;

2) Agencję Mienia Wojskowego utworzoną na podstawie ustawy z dnia 30 maja 1996 r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2013 r. poz. 712 oraz z 2014 r. poz.1146).

Połączenie agencji, o których mowa w ust.1, następuje przez przejęcie Agencji Mienia Wojskowego przez Wojskową Agencję Mieszkaniową (ust. 2). Wojskowa Agencja Mieszkaniowa, w związku z przejęciem Agencji Mienia Wojskowego wstępuje we wszelkie prawa i obowiązki Agencji Mienia Wojskowego, w tym wynikające z koncesji, bez względu na charakter stosunku prawnego, z którego te prawa i obowiązki wynikają (ust. 3).

Na podstawie art. 121 u.a.m.w., Wojskowa Agencja Mieszkaniowa po połączeniu agencji, o których mowa w art. 120 ust. 1, z dniem 1 października 2015 r. otrzymuje nazwę - Agencja Mienia Wojskowego.

Stosownie do art. 1 u.a.m.w. określa:

1) zadania, zasady działalności oraz organizację AMW;

2) zasady i tryb gospodarowania mieniem Skarbu Państwa powierzonym AMW, w tym mieniem:

a) będącym do dnia jego przekazania AMW w trwałym zarządzie jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej albo ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych lub przez nich nadzorowanych, a także innym mieniem będącym we władaniu tych jednostek oraz dobrami niematerialnymi o charakterze majątkowym, niewykorzystywanym do realizacji ich zadań,

b) przekazanym pozostałym po likwidacji państwowych osób prawnych, dla których organem założycielskim lub organem nadzoru był Minister Obrony Narodowej albo minister właściwy do spraw wewnętrznych;

3) zasady i tryb gospodarowania mieniem Skarbu Państwa przekazanym Agencji na podstawie umowy użyczenia lub decyzji właściwego ministra;

4) zasady gospodarki mieszkaniowej i internatowej oraz przebudowy i remontów zasobów mieszkaniowych i internatowych, o których mowa w ustawie z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej;

5) zadania realizowane przez Agencję w zakresie obrotu towarami, technologiami

i usługami oznaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa na zasadach

i w trybie określonych w ustawie z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami oznaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa;

6) zasady i tryb gospodarowania niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa bez pośrednictwa AMW.

Na podstawie art. 6 ust. 1 u.a.m.w., Skarb Państwa powierza Agencji wykonywanie w jego imieniu i na jego rzecz prawa własności i innych praw rzeczowych w stosunku do:

1) nieruchomości stanowiących jego własność:

a) wykorzystywanych do zakwaterowania żołnierzy zawodowych,

b) zajętych pod budowle i urządzenia związane z nieruchomościami, o których mowa w lit.a,

c) uznanych za zbędne na cele obronności i bezpieczeństwa państwa, jeżeli przedstawiona przez Agencję propozycja wykorzystania tych nieruchomości uzasadnia ich przekazanie w celu realizacji zadań Agencji;

2) innego niż określone w pkt 1 mienia przekazanego Agencji;

3) mienia Skarbu Państwa:

a) będącego do dnia przekazania Agencji w trwałym zarządzie jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej albo ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych lub przez nich nadzorowanych, niewykorzystywanego do realizacji ich zadań,

b) przekazanego pozostałego po likwidacji państwowych osób prawnych, dla których organem założycielskim lub organem nadzoru był Minister Obrony Narodowej albo minister właściwy do spraw wewnętrznych.

Skarbowi Państwa, reprezentowanemu przez Agencję przysługuje prawo własności lub inne prawa uzyskane z tytułu zbycia lub obciążenia prawem rzeczowym lub innym prawem mienia, o którym mowa w art.1 pkt 2 (art. 6 ust. 2).

Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:

1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;

2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;

3) użytkownikami wieczystymi gruntów;

4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.

W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy stanął na stanowisku, że skarżący jest podatnikiem podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit.a u.p.o.l., gdyż jest posiadaczem przedmiotowych nieruchomości na podstawie umów zawartych z AMW, która reprezentuje Skarb Państwa. Według organu odwoławczego, umowy zawarte przez skarżącego należy traktować na podstawie ww. przepisu jako umowy zawarte ze Skarbem Państwa.

Podkreślić należy, że sądy administracyjnie obecnie prezentują jednolity pogląd na kwestię statusu prawnego AMW, w tym sposobu opodatkowania tej jednostki

w zakresie podatku od nieruchomości (por. wyrok NSA: z 20 kwietnia 2022 r.

o sygn. akt III FSK 4084/21; z 4 marca 2021 r. o sygn. III FSK 895/21 – 899/21; z 16 czerwca 2021 r. o sygn. III FSK 25/21 i III FSK 60/21, z 6 października 2021 r. o sygn. III FSK 4056/21; z 3 grudnia 2021 r. o sygn. III FSK 4421/21; z 13 kwietnia 2022 r.

o sygn. III FSK 1888/21; z 12 maja 2022 r. o sygn. III FSK 2952/21).

AMW należy do kategorii jednostek organizacyjnych określanych jako państwowe osoby prawne. W doktrynie i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że AMW występuje jako instytucja powiernicza Skarbu Państwa. AMW należy do kategorii jednostek organizacyjnych określanych jako państwowe osoby prawne. Przyznanie jej osobowości cywilnoprawnej oznacza, że jest ona odrębnym od Skarbu Państwa podmiotem prawa, działającym przez własne organy. AMW nie należy zatem utożsamiać ze Skarbem Państwa. Występuje ona w obrocie prawnym samodzielnie, jako odrębny od Skarbu Państwa podmiot, któremu ustawa o AMW przyznała osobowość prawną. Stosunek powiernictwa tworzy specyficzne relacje pomiędzy powiernikiem, a powierzającym. W wyroku z 15 kwietnia 2016 r. o sygn. akt II FSK 1005/14 NSA wyjaśnił, że stosunek powierniczy oparty jest na elemencie rozporządzania mieniem powierniczym na rzecz powiernika oraz elemencie zobowiązania powiernika wobec powierzającego do określonego zachowania, przy czym w stosunkach zewnętrznych (wobec osób trzecich) powiernik występuje jako właściciel i jest wyłącznym podmiotem powierzonych mu praw, natomiast jego zobowiązanie do korzystania z majątku powierniczego w sposób wynikający z celu ustanowienia stosunku powierniczego ogranicza jego prawa w stosunkach wewnętrznych (wobec powierzającego). Dlatego też, występowanie przez powiernika w stosunkach zewnętrznych jako wyłącznego podmiotu powierzonych mu praw implikuje jego postrzeganie oraz jego status prawny zarówno w stosunkach prywatnoprawnych, jak i publicznoprawnych. W szczególności, skoro powiernik jest podmiotem praw i obowiązków cywilnych (dokonuje we własnym imieniu czynności prawnych), to również jest on podatnikiem. Skoro bowiem powiernik działa we własnym imieniu i w stosunkach zewnętrznych jest wyłącznym podmiotem powierzonych mu praw, wynikający z realizacji tych praw obowiązek podatkowy nie może być przerzucany na powierzającego, czyli Skarb Państwa. Występowanie przez powiernika w stosunkach zewnętrznych, jako wyłącznego podmiotu powierzonych mu praw, faktyczne władanie nieruchomościami przekazanymi i rzeczywiste działanie w ramach prawa własności we własnym imieniu przemawia za przyjęciem, że skarżąca jawi się jako posiadacz przekazanych jej nieruchomości. Takie postrzeganie w stosunkach zewnętrznych skarżącej, to jest jak właściciela i wykonywanie przez nią praw w sposób, jaki przysługują właścicielowi, implikuje też jej status w stosunkach publicznoprawnych.

Zgodnie także z art. 336 Kodeksu cywilnego posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie jest stanem faktycznym przejawiającym się we władztwie nad rzeczą, jednak takim władztwie, które jest wyrazem woli posiadania. Z tego punktu widzenia należy odróżnić pojęcie władztwa nad rzeczą (corpus) i wolę posiadania (animus). Przy wykładni przepisów u.p.o.l. należy posłużyć się definicją posiadania obowiązującą na gruncie prawa cywilnego (wyroki NSA z 11 września 2014 r. sygn. akt II FSK 917/14 i sygn. akt II FSK 509/14). Posiadaczem samoistnym jest ten, kto włada rzeczą jak właściciel. Rozstrzygające znaczenie ma więc zakres władania rzeczą, na wzór prawa własności, chociażby nawet niepoparty przysługującym posiadaczowi prawem własności. Posiadacz zależny, to m.in. użytkownik, zastawnik, najemca lub dzierżawca, czyli osoba mająca określone władztwo nad cudzą rzeczą. Zasadniczo, podatnikiem podatku od nieruchomości jest właściciel gruntu (gdy tytuł własności i stan faktycznego posiadania związane są z tym samym podmiotem), natomiast w sytuacji, gdy występują dwa podmioty - właściciel i posiadacz - podatnikiem jest posiadacz. Należy także wskazać, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit.a u.p.o.l., podatnikiem podatku od nieruchomości będzie osoba: fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna, która objęła w posiadanie nieruchomości bezpośrednio od właściciela, tj. w sprawie, od Skarbu Państwa. Takie uregulowanie oznacza, że podatnikiem będzie osoba, której właściciel przekazał nieruchomość w posiadanie na podstawie umowy albo innego tytułu prawnego.

Z uwagi na powyższe Sąd, mając na uwadze jednolitą linię orzeczniczą przyjął, że to AMW jest podatnikiem podatku od nieruchomości, także w zakresie mienia,

w stosunku do którego Skarb Państwa powierzył jej wykonywanie prawa własności i innych praw rzeczowych. W rozpoznawanej sprawie AMW jest zatem jednostką, która objęła w posiadanie przedmiotowe nieruchomości od Skarbu Państwa na podstawie innego tytułu (tj. przepisów ustawy) w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 4 lit.a u.p.o.l. Z tego względu zbędne są rozważania na temat przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącego w przedmiotowej sprawie.

Powyższe stanowisko jest zgodne z wyrokami sądów administracyjnych, w tym wyżej wskazanymi wyrokami NSA, zawierającymi rozważania na temat uznania AMW za przedsiębiorcę na tle przepisów u.p.o.l. w zakresie posiadanego mienia. W orzecznictwie przyjęto, że organ podatkowy nie może zastosować stawki podatku od nieruchomości w wysokości przyjętej dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą od wszystkich składników mienia, będących w posiadaniu przez AMW. Organ podatkowy musi badać, czy dany składnik majątku AMW jest wykorzystywany przez AMW do prowadzenia działalności gospodarczej.

Według Sąd, umowy najmu, które zawarła AMW ze skarżącym, nie przenoszą obowiązku podatkowego na skarżącego, gdyż skarżący nie zawarł ich ze Skarbem Państwa, lecz z AMW, która jest podmiotem (osobą prawną) odrębnym od Skarbu Państwa. Brak jest zatem podstaw do uznania skarżącego za podatnika podatku od nieruchomości odnośnie do przedmiotowego mienia i zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 4 lit.a u.p.o.l.

Podkreślić należy, że status prawny AMW jest inny niż Lasów Państwowych, które, mimo że są państwową jednostką organizacyjną, nie posiadają osobowości prawnej, choć reprezentują Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia (art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach - Dz. U. z 2022 r. poz.672). Brak jest zatem podstaw do przeniesienia na grunt niniejszej sprawy stanowiska NSA zawartego w uchwale z 19 sierpnia 1996 r. o sygn. FPK 9/96, że obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości spoczywa na posiadaczu zależnym nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, a będącej w zarządzie Lasów Państwowych, która została mu przekazana na podstawie umowy zawartej z Lasami Państwowymi. Także wyrok NSA z 16 maja 2019 r. o sygn. akt II FSK 1797/17 dotyczył innej sytuacji, w której Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad oddał w użyczenie nieruchomości innym podmiotom. NSA wskazał, że Generalny Dyrektor Krajowych i Autostrad jest organem administracji rządowej, reprezentującym Skarb Państwa w odniesieniu do powierzonego mu mienia w zakresie zadań jego urzędu.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej "p.p.s.a.") uchylił decyzje wydane przez organy obu instancji. Na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. Sąd umorzył postępowanie administracyjne, uznając, że brak było podstaw do jego wszczęcia w stosunku do skarżącego.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 w zw. § 4 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. e rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1687). Na rzecz skarżącego zasądzono od organu odwoławczego kwotę [...]zł, na którą składa się [...] zł tytułem wpisu sądowego, [...] zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika i [...] tytułem opłaty skarbowej.

Przytoczone orzeczenia sądów administracyjnych dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl.