Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2435/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 1 pkt. 1lit. a
journal: Dz.U. 2017 poz 128
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
article: § 8 ust. 5
journal: Dz.U. 2003 nr 32 poz 262
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich  niezbędnego wyposażenia
article: art. 184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędzia del. WSA Iwona Kosińska Protokolant st. asystent sędziego Małgorzata Ziniewicz po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 marca 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 1669/14 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w O. na czynność Komendanta Miejskiego Policji w Krakowie z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie zatrzymania dowodu rejestracyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 9 marca 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 1669/14 oddalił skargę Komercyjnych Linii Autobusowych [...] Sp. z o.o. z siedzibą w O. na czynność Komendanta Miejskiego Policji w Krakowie w przedmiocie zatrzymania dowodu rejestracyjnego.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 15 czerwca 2014 r. pojazd marki Daimler Chrysler o nr rej. [...] należący do Komercyjnych Linii Autobusowych [...] Spółki z o.o. z siedzibą w O. został zatrzymany do kontroli drogowej, w wyniku której dokonano zatrzymania dowodu rejestracyjnego powyższego pojazdu "za uzasadnione przypuszczenie oklejonych folią 2-óch wyjść bezpieczeństwa". W sprawozdaniu z kontroli drogowej z dnia 15 czerwca 2014 r. zamieszczono uwagę "zatrzymano dowód rejestracyjny za oklejone wyjścia awaryjne w pojeździe – brak atestu folii". Z wystawionego w tym samym dniu pokwitowania zatrzymania dowodu rejestracyjnego wynika, że powodem zatrzymania było "uzasadnione przypuszczenie niespełnienie wymogów wyjść bezpieczeństwa w pojeździe – brak możliwości sprawdzenia atestu".

Komercyjne Linie Autobusowe [...] Sp. z o.o. z siedzibą w O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na czynność Komendanta Miejskiego Policji w Krakowie zatrzymania dowodu rejestracyjnego pojazdu marki Daimler Chrysler o nr rej. [...] z dnia 15 czerwca 2014 r. Skarga została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.

Czynności organu zarzucono:

- naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 132 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym poprzez jego niewłaściwą subsumcję i przyjęcie, że zaszły przesłanki do zatrzymania dowodu rejestracyjnego pojazdu, podczas gdy obiektywna ocena okoliczności sprawy jednoznacznie dowodzi, że nie tylko nie zaistniały nieprawidłowości, ale nawet brak było uzasadnienia dla powzięcia przypuszczenia, co do stanu zagrożenia bezpieczeństwa;

- naruszenie prawa materialnego, tj. § 8 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia w związku z punktem 22 załącznika nr 3 rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że każdorazowe oklejenie bocznych szyb samochodowych folią powoduje niespełnianie przez nie przepisów bezpieczeństwa i warunków technicznych ustalonych dla pojazdów, podczas gdy ustawodawca nie tylko nie zabrania użytkowania folii na szyby samochodowe, ale wprost dopuszcza taką możliwość enumeratywnie wskazując szyby z powłokami antyrefleksyjnymi oraz folie do szyb samochodowych w wykazie przedmiotów wyposażenia i części związanych z bezpieczeństwem użytkowania pojazdu.

W odpowiedzi na skargę Komendant Miejski Policji w Krakowie wniósł o jej oddalenie. Jako dowód przedłożono pismo Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych w Krakowie, do którego zwrócił się Główny Inspektorat Transportu Drogowego z siedzibą w Krakowie o wydanie opinii na temat oklejania szyb okien oznaczonych jako wyjścia awaryjne w autobusach. Podkreślono, że otrzymana odpowiedź z dnia 13 sierpnia 2014 r. jednoznacznie potwierdziła stanowisko zajmowane przez Komendanta Miejskiego Policji w Krakowie, że szyby okien oznaczonych jako wyjścia awaryjne pojazdów, w tym autobusów, nie mogą być oklejane żadnymi foliami, zarówno od zewnątrz, jak i od wewnątrz pojazdów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 9 marca 2015 r. oddalił skargę podzielając stanowisko organu, że oklejenie folią szyb wyjść awaryjnych pojazdu (busu) dawało podstawę do uzasadnionego przypuszczenia, że pojazd ten zagraża bezpieczeństwu i porządkowi ruchu. Sąd zgodził się ze stanowiskiem Komendanta, że szyby okien oznaczonych jako wyjścia awaryjne mają za zadanie umożliwić wydostanie się osób z wnętrza pojazdu, po uprzednim usunięciu elementu uszczelnienia okna i wypchnięciu całej szyby na zewnątrz lub rozbicia jej młotkiem, stanowiącym obowiązkowe wyposażenie pojazdu – autobusu. Sąd podkreślił, że skoro szyby te wykonane są ze szkła termicznie hartowanego bezpiecznego i w razie rozbicia pękają na wiele drobnych odłamków, których obrzeża są zwykle tępe, to zainstalowanie na szybach folii spowoduje, że w przypadku jej rozbicia, odłamki rozbitej szyby będą przytrzymywane przez folię (przyklejone do niej) i nie rozsypią się, co w znaczny sposób utrudni i opóźni wydostanie się osób na zewnątrz. Szyba pokryta folią jest także znacznie trudniejsza do wypchnięcia. Ponadto, w ocenie Sądu, w przypadku naklejania folii barwnych może również zostać utrudniona ocena sytuacji wewnątrz pojazdu, przez osoby znajdujące się na zewnątrz przystępujące do akcji ratowniczej. W rezultacie Sąd uznał, że oklejanie szyb w oknach wyjść awaryjnych może spowodować, iż wyjścia te nie zagwarantują wydostania się z pojazdu.

Posiłkowo Sąd zwrócił uwagę na treść § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 marca 2011 r. w sprawie warunków technicznych tramwajów i trolejbusów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 65, poz. 344), zgodnie z którym "szyby okien wyjść awaryjnych powinny być łatwe do usunięcia poprzez otwarcie okna, usunięcie szyby lub rozbicie szyby młotkiem umieszczonym wewnątrz tramwaju. Szyby przeznaczone do rozbicia nie mogą być wykonane ze szkła klejonego lub z tworzyw sztucznych oraz oklejane foliami". Sąd przyznał, że powyższa regulacja dotyczy wprawdzie takich pojazdów jak tramwaje i trolejbusy, a nie busy lub autobusy, jednakże mając na uwadze to, że w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia nie wprowadzono regulacji odmiennej, obydwa rozporządzenia oparte są na tej samej delegacji ustawowej, a także z punktu widzenia bezpieczeństwa pasażerów, które ma być gwarantowane wyjściami awaryjnymi, trudno dostrzec różnice pomiędzy tramwajem, trolejbusem, autobusem i busem, to dopuszczalne jest w realiach niniejszej sprawy systemowe odwoływanie się do treści § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 marca 2011 r. w sprawie warunków technicznych tramwajów i trolejbusów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.

Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, że w niniejszej sprawie czynność zatrzymania dowodu rejestracyjnego w dniu 15 czerwca 2014 r. była czynnością zgodną z prawem, prawidłowo wyłożono i zastosowano art. 132 ust. 1 pkt 1 lit. a i b ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku z § 8 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia w związku z punktem 22 załącznika nr 3 do rozporządzenia.

Dodatkowo Sąd wskazał, że dostrzegalne w sprawie uchybienia w sposobie formułowania zapisów w dokumentach kontroli, zwłaszcza w zakresie sugerującym, że podstawą zatrzymania dowodu rejestracyjnego były kwestie dotyczące atestu folii, nie są uchybieniami, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, skoro niekwestionowany w sprawie stan faktyczny uzasadniał podjęcie przez policjanta tego rodzaju czynności materialno-technicznej.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosły Komercyjne Linie Autobusowe [...] Sp. z o.o., zaskarżając wyrok w całości. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty od pełnomocnictwa. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj. § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 marca 2011 r. w sprawie warunków technicznych tramwajów i trolejbusów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (dalej: rozporządzenie o tramwajach) poprzez jego błędną subsumpcję i przyjęcie, iż wymogi w zakresie warunków technicznych, jakim winny odpowiadać tramwaje i trolejbusy mają bezpośrednie zastosowanie do autobusów, choć ustawodawca nie tylko wprowadził odrębne przepisy szczególne wprost i kompleksowo regulujące tę materię w odniesieniu do autobusów, ale nadto nie przewidział odesłania do odpowiedniego stosowania do autobusów przepisów wskazanego rozporządzenia z dnia 2 marca 2011r.,

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 27 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") w zw. z § 10 ust. 3 rozporządzenia o tramwajach poprzez zastosowanie prawa materialnego, a przez to wkroczenie w kompetencje organu, podczas gdy sądy administracyjne nie stosują prawa a jedynie sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosowania prawa właśnie przez nią, co skutkowało błędnym przyjęciem, iż zostały naruszone nieprzywoływane wcześniej normy techniczne uzasadniające zatrzymanie dowodu rejestracyjnego autobusu, a w konsekwencji spowodowało oddalenie skargi;

b) art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 132 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez niedokonanie kontroli działalności administracji publicznej i niezweryfikowanie, iż organ dopuścił się naruszenia prawa materialnego, poprzez jego niewłaściwą subsumpcję i przyjęcie, że w ustalonym stanie faktycznym dopuszczalne było zatrzymanie dowodu rejestracyjnego pojazdu skarżącej, choć na chwilę podejmowania przez organ zaskarżonej czynności nie zaszły przesłanki do zatrzymania dokumentu, to zaś skutkowało oddaleniem skargi;

c) art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 8 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia i pkt 22 załącznika nr 3 do rozporządzenia, poprzez niedokonanie kontroli działalności administracji publicznej i niezweryfikowanie, iż organ dopuścił się naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż każdorazowe oklejenie bocznych szyb samochodowych folią powoduje niespełnianie przez nie przepisów bezpieczeństwa i warunków technicznych ustalonych dla autobusu, podczas gdy brak jest tak kategorycznych regulacji ustawowych, to zaś skutkowało błędnym przyjęciem, iż zaszły przesłanki uzasadniające zatrzymanie dowodu rejestracyjnego autobusu, a w konsekwencji spowodowało oddalenie skargi;

d) art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie oceny stanu sprawy w oparciu o prywatny dokument przedłożony przez organ dopiero na etapie odpowiedzi na skargę, a nieistniejący w dacie podejmowania przez organ zaskarżonej czynności, a tym samym niemogący wpływać na legalność przedsiębranej przez organ czynności, co skutkowało błędnym przyjęciem, iż organ mógł powziąć uzasadnione wątpliwości co do zaistnienia przesłanek do odebrania dowodu rejestracyjnego autobusu, a w konsekwencji spowodowało oddalenie skargi;

e) art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na czynność organu, choć obiektywna ocena niezgodnej z prawem działalności administracji publicznej winna skutkować uwzględnieniem skargi w trybie art. 146 § 1 p.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd I instancji dokonał samodzielnej subsumcji prawa materialnego, które ponadto nie znajdowało zastosowania w niniejszej sprawie i nie mogło przesądzać o obowiązkach skarżącej, a tym bardziej nie mogło uzasadniać czynności organu. Z niezrozumiałych bowiem przyczyn Sąd przyjął, iż na gruncie niniejszej sprawy może per analogiam znaleźć zastosowanie norma prawna odnosząca się do wymogów technicznych jakim winny odpowiadać tramwaje i trolejbusy. Zdaniem skarżącej spółki, gdyby ustawodawca chciał uregulować wymogi techniczne autobusów w identyczny sposób jak uczynił to w odniesieniu do tramwajów, to wydałby jeden akt prawny łącznie ujmujący różne środki transportu bądź tworząc dwa odrębne rozporządzenia de facto wiernie powieliłby ich treść. Faktycznie stanowiąc jednak dwa niezależne rozporządzenia zawierające odmienne, acz wewnętrznie spójne i kompletne uregulowanie tożsamej materii ustawodawca dał wyraz indywidualizacji przepisów odnoszących się odpowiednio do autobusów oraz do tramwajów, czy trolejbusów i nie sposób stosować ich czy to wymiennie czy tym bardziej kumulatywnie.

Skarżąca kasacyjnie spółka podkreśliła, że Sąd zobowiązany był pochylić się nad przepisami szczególnymi i zweryfikować, czy ustawodawca wprowadził literalny zakaz stosowania folii na szybach drzwi i okien awaryjnych. Analiza obowiązujących przepisów prawnych musiałaby zaś prowadzić do jednoznacznej konstatacji, iż ustawodawca ani wprost ani w sposób dorozumiany nie wprowadził takiego zakazu, a co więcej, nie warunkował spełniania norm bezpieczeństwa od niestosowania folii na szybach pojazdu – także tych w obrębie wyjść awaryjnych. Podkreślono, że ani w przepisach krajowych, ani w regulacjach wspólnotowych nie został przewidziany zakaz stosowania folii na szyby okienne i drzwiowe, zatem nie można czynić skarżącej zarzutu stosowania tego typu rozwiązań. Wskazano przy tym, że ustawodawca nie tylko nie zabronił, ale wręcz dopuścił oklejanie szyb w autobusach. Normując warunki techniczne jakimi winny odpowiadać pojazdy mechaniczne tożsame z pojazdem skarżącej ustawodawca wskazał bowiem, że autobusy mogą być wyposażone w szyby przeciwsłoneczne, szyby antyrefleksyjne, a także kluczowe w niniejszej sprawie folie na szyby (pkt 22 załącznika nr 3 oraz § 18 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia).

Autor skargi kasacyjnej podkreślił ponadto, że doktryna i orzecznictwo wskazują, że aby zatrzymanie dowodu rejestracyjnego było uzasadnione i dopuszczalne, nieprawidłowość musi przybrać wymiar nadzwyczajny, niestandardowy, a wręcz kwalifikowany, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.

Podniesiono, że w niniejszym postępowaniu Sąd I instancji swoją ocenę legalności działania organu oparł na prywatnej opinii Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych w Krakowie, który to dowód został przedłożony dopiero na etapie postępowania sądowego (a nie na etapie postępowania administracyjnego), a ponadto data jego powstania (13 sierpnia 2014 r.) jest wyraźnie późniejsza niż jakakolwiek aktywność organu w postępowaniu administracyjnym, a tym bardziej niż data zatrzymania dowodu rejestracyjnego (15 czerwca 2014 r.). W ocenie skarżącej kasacyjnie spółki oczywistym jest, że dowód ten nie należał do materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym, a tym bardziej nie sposób stwierdzić, aby legł on u podstaw zaskarżonej działalności organu. Niedopuszczalne było zatem wydanie przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia w oparciu o zgłoszony przez organ dowód, który nie mógł mieć wpływu na legalność czynności organu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Dokonując kontroli instancyjnej wyroku Sądu I instancji z dnia 9 marca 2015 r., Naczelny Sąd Administracyjny miał na uwadze, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) w postępowaniu kasacyjnym rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej następuje w granicach skargi kasacyjnej przy uwzględnieniu z urzędu przesłanek nieważności postępowania. W niniejszej sprawie nie wystąpiły wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznanie sprawy ograniczył do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach, o których stanowi art.174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., a zatem w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów procesowych.

Naruszenie art.3 §1 p.p.s.a. w zw. z § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 marca 2011 r. w sprawie warunków technicznych tramwajów i trolejbusów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia autor skargi kasacyjnej uzasadnia tym, że sąd administracyjny wkroczył w kompetencje organu, wskazując jako naruszone nieprzywołane wcześniej przez organ normy techniczne uzasadniające zatrzymanie dowodu rejestracyjnego autobusu. Zarzut ten jest nieuzasadniony, gdyż sąd administracyjny badając zgodność z prawem decyzji wydanych przez organy administracji nie jest ograniczony wskazanymi przez te organy przepisami prawa. Jeśli w systemie prawa są normy prawne, które nie zostały przywołane przez organy administracji, a które dotyczą rozpoznawanej sprawy, to nie tylko prawem, ale i obowiązkiem sadu administracyjnego jest normy te uwzględnić. Niezrozumiałe jest stwierdzenie skargi kasacyjnej, że sąd administracyjny nie stosuje prawa, a jedynie kontrolę działalności administracji publicznej. Otóż sprawując kontrolę działalności administracji publicznej sądy administracyjne stosują prawo.

Nietrafny jest także zarzut naruszenia art. 133 §1 p.p.s.a., polegający na dokonaniu oceny stanu sprawy w oparciu o prywatny dokument przedłożony przez organ dopiero na etapie odpowiedzi na skargę. Zasadą jest, że sąd administracyjny badając legalność zaskarżonego aktu czyni to w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący w dniu jego wydania. Jednakże nie oznacza to, że sąd administracyjny nie może uwzględnić dokumentów złożonych już na etapie postępowania sądowego. Zgodnie bowiem z art.106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Zarzut naruszenia art.151 p.p.s.a. nie mógł być skuteczny, gdyż przepis ten określa sposób rozstrzygnięcia i jako tzw. przepis wynikowy nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej.

Pozostałe zarzuty dotyczą naruszenia przez Sąd Wojewódzki przepisów prawa materialnego, czyli naruszenia art. 132 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym i § 8 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia i pkt 22 załącznika nr 3 do wymienionego rozporządzenia. Zarzuty te zmierzały do wykazania, że w wymienionych przepisach brak jest normy prawnej zakazującej oklejania folią bocznych szyb samochodowych, a tym samym brak podstaw prawnych do zatrzymania dowodu rejestracyjnego z tego powodu.

Powołany w skardze kasacyjnej art. 132 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi podstawę prawą do zatrzymania dowodu rejestracyjnego, gdy w razie stwierdzenia lub uzasadnionego przypuszczenia przez policjanta, że pojazd: zagraża bezpieczeństwu w szczególności po wypadku drogowym, w którym zostały uszkodzone zasadnicze elementy nośne konstrukcji nadwozia, podwozia lub ramy. Powstaje pytanie, czy oklejenie folią szyb stanowiących wyjścia awaryjne w świetle przepisów prawa zagraża bezpieczeństwu. Stosownie do § 8 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. 2013, poz.951 ze zm.) Szyby pojazdu: 1) nie powinny dawać ostrych odprysków w razie rozbicia; przednia szyba powinna zapewnić kierowcy pełną i wyraźną widoczność bez zniekształcenia obrazu, a w razie rozbicia - zapewniać jeszcze dostateczną widoczność drogi; 2) powinny być umocowane w taki sposób lub sporządzone z takiego tworzywa, aby w razie konieczności istniała możliwość wyjścia na zewnątrz pojazdu co najmniej przez jeden otwór okienny z każdej strony pojazdu; 3) powinny być ocechowane w miejscu widocznym z zewnątrz pojazdu; przepis stosuje się do pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 1968 r., 4) przednie i przednie boczne powinny mieć współczynnik przepuszczania światła nie mniejszy niż 70%; 5) nie powinny odbijać światła w sposób powodujący oślepianie innych uczestników ruchu drogowego.

Z kolei § 10 wymienionego wyżej rozporządzenia określa warunki dotyczące wyposażenia pojazdu, wymieniając w załączniku Nr 3 poz.22 szyby z powłokami refleksyjnymi i folie do szyb samochodowych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zapis ten nie dotyczy jednak wyjść awaryjnych, na co wskazuje odrębny rozdział rozporządzenia dotyczący wymogów dla wyjść awaryjnych. Zatem nie można podzielić stanowiska skarżącej Spółki, że ustawodawca wymieniając w załączniku Nr 3 poz.22 szyby z powłokami refleksyjnymi i folie do szyb samochodowych dopuścił możliwość oklejania folią szyb stanowiących wyjścia awaryjne.

Trafnie Sąd pierwszej instancji powołał się na Regulamin nr 107 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych ( EKG/ONZ) określający Jednolite przepisy dotyczące homologacji pojazdów kategorii M2 i M3 w odniesieniu do ich budowy ogólnej. Przepisy te dotyczą właśnie okien stanowiących wyjścia awaryjne, stanowiąc w pkt 7.6.8.2. m.in., że każde okno awaryjne:

7.6.8.2.1. nadaje się do łatwego i natychmiastowego wykorzystania od wewnątrz lub z zewnątrz przy użyciu urządzenia uznanego za wystarczające; lub

7.6.8.2.2. wykonane jest z szybko tłukącego się szkła bezodpryskowego. Drugi z powyższych wymogów wyklucza możliwość stosowania tafli ze szkła wielowarstwowego lub z tworzywa sztucznego. W celu zapewnienia możliwości stłuczenia każdego okna awaryjnego w bezpośrednim sąsiedztwie takiego okna umieszczony jest przyrząd łatwo dostępny dla osób znajdujących się wewnątrz pojazdu. Przyrząd do wybijania szyb w oknach awaryjnych z tyłu pojazdu musi być umieszczony bądź centralnie ponad, bądź poniżej okna awaryjnego lub, zamiennie, przyrząd można umieścić bezpośrednio po bokach okna.

7.6.8.3. Każde okno awaryjne, które może być zablokowane z zewnątrz, musi być skonstruowane w sposób umożliwiający jego otwarcie w dowolnym momencie od wewnątrz pojazdu.

W załączonej do akt opinii Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych Oddział Szkła i Materiałów Budowlanych w Krakowie wskazano, że szyby okien oznaczonych, jako wyjścia awaryjne wykonane są ze szkła termicznie hartowanego i w razie rozbicia pękają na wiele drobnych odłamków, których obrzeża są zwykle tępe, to zainstalowanie na szybach folii spowoduje, że w przypadku jej rozbicia, odłamki rozbitej szyby będą przytrzymywane przez folię (przyklejone do niej) i nie rozsypią się, co w znaczny sposób utrudni i opóźni wydostanie się osób na zewnątrz. Szyba pokryta folią jest także znacznie trudniejsza do wypchnięcia. Ponadto, w przypadku naklejania folii barwnych może również zostać utrudniona ocena sytuacji wewnątrz pojazdu, przez osoby znajdujące się na zewnątrz przystępujące do akcji ratowniczej. Oklejanie szyb w oknach wyjść awaryjnych może spowodować, iż wyjścia te nie zagwarantują wydostania się z pojazdu.

W świetle powyższego niewątpliwie naklejanie folii na szybach stanowiących wyjście awaryjne stanowi naruszenie zasad bezpieczeństwa. Wprawdzie w opisanych wyżej regulacjach nie ma przepisu wprost zakazującego oklejania folią szyb stanowiących wyjście awaryjne, to jednak dokonując wykładni tak § 8 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, jak również przepisów Regulaminu nr 107 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG/ONZ) trzeba mieć na względzie jakim celom służą wskazane regulacje prawne. Jest oczywiste, że celem tym jest zapewnienie bezpieczeństwa pasażerom w razie kolizji drogowej, gdy istotne znaczenie ma czas przeznaczony na otwarcie wyjścia awaryjnego i opuszczenie pojazdu, czas być może decydujący o życiu i zdrowiu pasażerów. Trzeba zauważyć, że art.132 ust.1 pkt 1 a, który stanowił podstawę prawną czynności Policji pozwala na zatrzymanie prawa jazdy już tylko w razie uzasadnionego przypuszczenia, że pojazd zagraża bezpieczeństwu. A taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 marca 2011 r. w sprawie warunków technicznych tramwajów i trolejbusów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, gdyż wyraźnie wskazał, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że zwraca uwagę na ten przepis "jedynie posiłkowo". Wbrew wywodom skargi kasacyjnej Sąd Wojewódzki słusznie zwrócił uwagę, że obydwa rozporządzenia oparte są na tej samej delegacji ustawowej, a także z punktu widzenia bezpieczeństwa pasażerów, które ma być gwarantowane wyjściami awaryjnymi, trudno dostrzec różnice pomiędzy tramwajem, trolejbusem, autobusem i busem, a więc dopuszczalne jest w realiach niniejszej sprawy systemowe odwoływanie się do treści § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 marca 2011 r. w sprawie warunków technicznych tramwajów i trolejbusów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.