Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 361/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2023-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 234 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2625
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
article: art. 68 par. 1-2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2023 r. sprawy ze skargi A. P. i J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 19 kwietnia 2023 r. znak: SKO.PW-61/6147/84/2022 w przedmiocie odmowy przywrócenia stanu wody na działce oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Ke 361/23

Uzasadnienie

Decyzją z 19 kwietnia 2023 r., znak: SKO.PW-61/6147/84/2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, po rozpatrzeniu odwołania A. P. i J. P., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Sandomierza z 6 września 2022 r., znak: NK.6331.1.2020.DMI, o odmowie z przyczyn faktycznych i prawnych przywrócenia stanu wody na działce nr [...] obr. [...] – S., położonej przy ul. M., stanowiącej współwłasność M. i J. C .

W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Decyzją z 17 września 2020 r. Burmistrz Miasta Sandomierza, po wszczęciu postępowania na wniosek A. i J. P., odmówił przywrócenia stanu pierwotnego na działce nr [...] i wydania nakazu wykonania urządzeń zabezpieczających przed szkodami. Decyzja ta została uchylona do ponownego rozpatrzenia decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 4 stycznia 2021 r. Organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę powołał biegłego hydrologa, który 15 kwietnia 2021 r. i 1 czerwca 2022 r. przeprowadził wizje w terenie. Na podstawie opinii biegłego organ I instancji, w opisanej na wstępie decyzji z 6 września 2022 r., stwierdził, że na działce nr [...] doszło do zmiany stanu wody na gruncie w rozumieniu art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne w związku z jej zabudową, ale nie wystąpił szkodliwy wpływ na działkę małżonków P . W odwołaniu małżonkowie P. zarzucili organowi I instancji naruszenie art. 7, art. 77, art. 80, art. 124 § 2 w zw. z art. 126 w zw. z art. 107 § 3, art. 10 Kpa oraz art. 234 ust. 3 Prawa wodnego.

Organ odwoławczy przytoczył ustalenia sporządzonej w sprawie ekspertyzy biegłego z 20 czerwca 2021 r., z których wynika, że na działce nr [...] doszło do zmiany stosunków wodnych ponieważ: zabudowano całą działkę, uszczelniono podłoże poprzez wykonanie nawierzchni, mimo konstrukcji ażurowej szczelnej ze względu na nieprzepuszczalne podłoże, zlikwidowano całą zieleń, zebrano deszczówkę i zrzucono do kanalizacji deszczowej. Nie doszło jednak do zakłócenia stosunków wodnych na działce sąsiedniej [...]. Spadki na działce nr [...] są bowiem przeciwne do tej działki sąsiedniej. Jedynymi mankamentami incydentalnie mogą być: przelanie się wody przez "kołnierz" na granicy wschodniej działki; nadmierne gromadzenie się wody powierzchniowej na granicy północnej; zwiększenie ilości wody zrzucanej na ul. M., co zwiększa spływ wody na działkę nr [...], ale to jest zadanie dla służb drogowych. We wnioskach i zaleceniach biegły wskazał, że działka nr [...] została odwodniona powierzchniowo w taki sposób, aby całkowicie wyeliminować jakikolwiek spływ wód powierzchniowych na działkę nr [...]. Zalecił doświadczalną weryfikację istnienia i sprawności instalacji odwadniającej. Biegły stwierdził, że rzeczywiście woda może stagnować w narożniku północno-wschodnim przy wspólnej granicy, ale nie powinna się przelewać na działkę sąsiada. W razie przelewania się, rozwiązaniem najbardziej ekologicznym byłoby przerzucenie nadmiaru wody na działkę nr [...], o ile jej właściciel wyrazi zgodę. Alternatywnym rozwiązaniem jest wykonanie szczelnej studzienki retencyjnej lub wręcz zbiornika retencyjnego z wpustem ulicznym, ewentualnie tzw. studni chłonnej. Odnośnie dodatkowych kratek burzowych w ul. M. biegły wskazał, że uwzględnienie oczekiwań małżonków P. wymaga działań ze strony zarządu dróg oraz przedsiębiorstwa wodociągów i kanalizacji.

W dniu 6 października 2021 r. biegły złożył dodatkowe wyjaśnienia. Wyjaśnił, że otrzymał od małżonków C. film dokumentujący stan wody na gruncie w czasie opadów. Filmu takiego nie otrzymał od małżonków P . W rezultacie zmienił swoje stanowisko co do zalecenia wykonania studzienki na wody opadowe. Uznał, że studzienka taka jest zbędna. W wyjaśnieniach z 27 października 2021 r. biegły stwierdził, że wody z działki małżonków C. nie spływają na działkę małżonków P . Nie ma potrzeby wykonania dodatkowej instalacji odwadniającej, ponieważ nie występuje spływ wody na działkę nr [...]. Przed zabudową dokonaną przez małżonków C. woda spływała po gruncie na działkę małżonków P. z działki małżonków C .

Po wizji w terenie przeprowadzonej 1 czerwca 2022 r. biegły sporządził opinię z 17 czerwca 2022 r., w której nie stwierdził szkodliwego wpływu działki małżonków C. na działkę małżonków P . Na linii granicznej nie ma żądnych więzi hydraulicznych w zakresie wód powierzchniowych. Odnosząc się do zastrzeżeń małżonków P. z 28 lipca 2022 r. biegły stwierdził, że deszcz nawalny jaki wystąpił w nocy 23/24 sierpnia 2022 r. jest zjawiskiem nadzwyczajnym i zaleje wszystkie okoliczne działki. Małżonkowie P. nie przedstawili szkód na swojej działce w postaci podtopionych piwnic, zamulonego podwórka.

Zdaniem Kolegium opinia biegłego wraz z późniejszymi wyjaśnieniami jest spójna i logiczna. Przedmiotem analizy był całokształt materiału dowodowego. Odnosząc się do braku udziału małżonków P. w oględzinach z uwagi na bark zgody właściciela nieruchomości, organ wskazał, że małżonkowie P. mieli możliwość zapoznania się z protokołem i składania wyjaśnień.

Postanowieniem z 29 czerwca 2023 r. znak: SKO.PW-61/5730/45/2023, Kolegium postanowiło na podstawie art. 113 § 1 w zw. z art. 126 Kpa z urzędu sprostować oczywistą omyłkę w decyzji z 19 kwietnia 2023 r. w ten sposób, że na stronie 9 w pierwszym akapicie wers 2-6 o treści "konieczne stało się zreformowanie rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i orzeczenie o odmowie nałożenia na M. i J. małż. C. obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego (...)", zastępuje się treścią; "zasadne stało się utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji".

W skardze do tut. Sądu A. P. i J. P. zarzucili powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie:

I. przepisów postępowania:

1. art. 67 i art. 68 Kpa przez sporządzenie protokołu w taki sposób, że nie wynika z niego, jakie czynności zostały przeprowadzone, co zostało stwierdzone, tym bardziej, że strona skarżąca została wyproszona z terenu oględzin, czym naruszono jej prawo do czynnego udziału w każdym etapie postępowania;

2. art. 8 w zw. z art. 80 Kpa przez brak wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a przede wszystkich powołanie niewłaściwego biegłego, w sytuacji gdy powinien być powołany biegły z zakresu hydrologii i hydrogeologii stosunków wodnych i melioracji wodnej;

3. art. 7, art. 77 § 1 Kpa przez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokonanie oceny zgromadzonego materiału w sposób jednostronny, niezobiektywizowany;

II. prawa materialnego, tj. art. 234 ust. 3 Prawa wodnego przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że szkoda wynikająca ze zmiany stanu wód musi mieć charakter namacalny, realny, wyrażający się nie tylko w "szkodliwym wpływie" zmiany stanu wód, lecz musi także zaistnieć namacalna szkoda, która w niniejszej prawie wystąpiła, a biegły określił ją jako polemikę z jego stanowiskiem.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu podniesiono, że pierwotnie biegły stwierdził możliwość przelania na działkę skarżących i wskazał, jakie rozwiązanie byłoby korzystne i proekologiczne. Zdaniem skarżących organy błędnie przyjęły, że szkodą w rozumieniu art. 234 Prawa wodnego jest wyłącznie uszczerbek majątkowy lub utrata realnie spodziewanych korzyści. Taka konstrukcja szkody właściwa jest prawu cywilnemu i nie można jej przenosić na grunt Prawa wodnego. Przepis art. 234 prawa wodnego odnosi się do szkodliwego wpływu, oddziaływania, które może polegać również na zagrożeniu zalaniem lub zatopieniem. Nie można zgodzić się z tezą, że szkoda, jaka w takim przypadku może powstać będzie skutkiem wyłącznie katastrofalnego zdarzenia atmosferycznego, a nie dokonanej zmiany stosunków wodnych. Jeżeli organ nie wykluczy możliwości takiego katastrofalnego zjawiska, to negatywne skutki w postaci zatopienia nie będą wyłącznie spowodowane poziomem opadów, lecz także dokonanymi zmianami na gruncie. Skoro biegły stwierdził, że doszło do zmiany stosunków wodnych i incydentalnie może nastąpić przelanie się wody przez kołnierz, to nie można przyjąć, że zmiana stosunków wodnych na gruncie małżonków C. nie oddziałuje szkodliwie na grunt skarżących.

W piśmie z 5 czerwca 2023 r., będącym uzupełnieniem skargi, skarżący podnieśli, że ani zaskarżona decyzja, ani protokół z wizji w terenie, ani opinia biegłego nie wspominają nic o pasie 30 cm poza murem oporowym i krawężnikiem wzdłuż zachodniej granicy działki nr [...], ani o pasie 30 cm wzdłuż granicy północnej, ze spadkiem od zachodu w kierunku działki skarżących wynoszącym około 0,60 m, przez który woda spływała z drogi gminnej i wlewała się na posesję skarżących podczas ostatniego incydentu. Zdaniem skarżących biegły błędnie podał, że wokół całego budynku istnieje drenaż przyścienny, w sytuacji gdy zdjęcia załączone do protokołu kontroli przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 17 marca 2022 r. i 30 stycznia 2023 r. w sprawie PINB-NB.501.9.2021 tego nie potwierdzają. Widoczny drenaż przyścienny znajduje się tylko na nieznacznym odcinku wzdłuż elewacji wschodniej, na pozostałej części jest go całkowicie brak.

Odnosząc się do wad protokołu oględzin stwierdzono, że nie ma w nim wzmianki o odczytaniu protokołu, brakuje podpisów wszystkich osób biorących udział w oględzinach, nie podano powodów, dlaczego część osób biorących udział w oględzinach odmówiła podpisania protokołu.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z 31 lipca 2023 r. (dalszym uzupełnieniu skargi) skarżący wnieśli o dołączenie do akt 5 filmów na pendrivie oraz 13 fotografii dokumentujących zalanie ich nieruchomości w nocy 23/24 sierpnia 2022 r. Podnieśli, że w aktach sprawy brak jest ich zażalenia na postanowienie Kolegium z 29 czerwca 2023 r. Treść tego postanowienia zdaniem skarżących dowodzi, że stan faktyczny sprawy nie został należycie wyjaśniony. Do pisma dołączono dwie fotografie na okoliczność zalewania działki skarżących podczas umiarkowanych opadów 18 czerwca 2023 r.

W piśmie z 2 września 2023 r. uczestnicy małżonkowie C. wnieśli o oddalenie skargi. Zgodnie z ich stanowiskiem wszystkie prace budowlane zostały wykonane w oparciu o prawomocne decyzje administracyjne i zlecone fachowcom posiadającym odpowiednie uprawnienia. Wskazali, że zdarzenia, na które powołują się skarżący miały charakter deszczu nawalnego, podczas którego ucierpiało wiele miejsc w Sandomierzu. W nocy 23/24 sierpnia 2022 r. zalana została również posesja uczestników. Zakwestionowali datę zdjęć dołączonych do pisma z 31 lipca 2023 r., załączając własne fotografie z tej daty, wykonane 2 minuty później od rzekomej dokumentacji skarżących, przedstawiające zupełnie inne warunki pogodowe.

Odnosząc się do kwestii braku udziału małżonków P. w oględzinach, uczestnicy wskazali, że zostali oni do nich dopuszczeni, ale wyproszeni, ponieważ nie byli zainteresowani meritum sprawy. Mogli jednak nadal uczestniczyć w oględzinach z terenu swojej posesji, zapoznali się z protokołem, mogli go podpisać, czego nie uczynili.

W kolejnym piśmie z 20 września 2023 r. skarżący podnieśli, że jak wynika z rys. 7.2. załącznika do ekspertyzy biegłego z 20 czerwca 2021 r. rozwiązanie zastosowanie na działce małżonków C. (ażur) nie jest skuteczne jako odwodnienie. Ten sam biegły w opinii z 17 czerwca 2022 r. wycofał się ze wszystkiego co stwierdził w ekspertyzie z 20 czerwca 2021 r. Zdaniem skarżących biegły nie może być jak "chorągiewka". Pismo tej samej treści skarżący złożyli 13 października 2023 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).

Zgodnie z art. 234 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2022 r. poz. 2625 ze zm.), dalej "Pw", właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich (pkt 1); odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie (pkt 2). Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 2). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności (ust. 3).

Z przedstawionej regulacji wynika, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 234 ust. 3 Pw organ ma obowiązek ustalenia: czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na swoim gruncie, czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, czy pomiędzy zmianą stanu wody i szkodą istnieje związek przyczynowo skutkowy. W konsekwencji, nie każda zmiana stosunków wodnych będzie powodowała zastosowanie art. 234 Pw, a jedynie taka, która negatywnie, szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie. Celem postępowania prowadzonego w trybie art. 234 ust. 3 Pw jest bowiem eliminacja szkodliwego oddziaływania na grunty, do którego doszło na skutek zmiany stanu wody na gruncie sąsiednim, a nie kompleksowe uregulowanie stosunków wodnych na konkretnym terenie.

Niewątpliwie, ustalenie opisanego związku przyczynowo-skutkowego wymaga odpowiedniej wiedzy specjalistycznej z zakresu gospodarki wodnej, hydrologii, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych, a także ewentualnie - przeprowadzenia odpowiednich badań, analiz i obliczeń, co wykracza z reguły poza wiedzę pracowników organu, dlatego też w postępowaniu dotyczącym naruszenia stosunków wodnych na gruncie najczęściej niezbędne jest dopuszczenie opinii biegłego, co też uczyniono w rozpoznawanej sprawie. Opinię ("Ekspertyzę hydrologiczną") sporządził 20 czerwca 2021 r. dr n. techn. inż. W. P., posiadający uprawnienia geologiczne Ministra Środowiska nr [...], w tym m.in. hydrogeologii, budownictwa wszelkiego rodzaju, tj. wodnego, lądowego, górniczego planowania przestrzennego, członek Polskiego Komitetu Geotechniki (k. 225 akt adm.). Brak więc podstaw do odmawiania ww. odpowiednich kompetencji do pełnienia funkcji biegłego w sprawie o naruszenie stosunków wodnych na gruncie. Poza tym, nic nie stało na przeszkodzie, aby skarżący przedłożyli prywatną opinię hydrologiczną sporządzoną przez osobę mającą wiadomości specjalne, skoro kwestionowali wiedzę i rzetelność biegłego występującego w sprawie, takich zaś działań skarżący nie podjęli.

Nie mogły odnieść skutku zarzuty dotyczące prawidłowości protokołu oględzin. Zgodnie z art. 68 § 1 Kpa protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Protokół odczytuje się wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w czynności urzędowej, które powinny następnie protokół podpisać. Odmowę lub brak podpisu którejkolwiek osoby należy omówić w protokole (§ 2). Protokół z wizji w terenie z 15 kwietnia 2021 r. wskazuje, kto dokonał czynności, kto był obecny, co zostało stwierdzone oraz zawiera stanowiska stron. Istotnie natomiast brakuje omówienia, dlaczego skarżący nie podpisali protokołu. Natomiast protokół z wizji w terenie z 1 czerwca 2022 r. w ogóle nie zawiera podpisów osób obecnych. Uchybienia te mogłyby jednak skutkować uwzględnieniem skargi jedynie w sytuacji, gdyby ustalono, że mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa). W niniejszej sprawie taka zależność nie zachodzi. W szczególności skarżący nie wykazali, w jaki sposób ww. braki protokołów implikują wadliwe ustalenie braku szkodliwego wpływu zabudowy na działce sąsiedniej na ich nieruchomość. Skarżący mieli możliwość udziału w oględzinach z terenu swojej posesji, zapoznali się z protokółami, do których wnosili uwagi. Ponadto wykazywali dużą aktywność we wnoszeniu pism zawierających ich stanowiska w sprawie, a biegły odniósł się do nich oraz do twierdzeń podnoszonych w toku oględzin w ekspertyzie i opinii uzupełniającej. Samo zaś ustalenie braku szkodliwego wpływu zmiany stosunków wodnych nastąpiło przede wszystkim na podstawie zgromadzonej dokumentacji, a nie twierdzeń stron.

Biegły w ekspertyzie hydrologicznej stwierdził, że na działce nr [...] istotnie doszło do zmiany stosunków wodnych na skutek zabudowy całej działki i jest to okoliczność niesporna w sprawie. Jednocześnie jednak terenowi na tej działce nadano spadki przeciwne do działki skarżących (nr [...]), co widać na rys. 8. Biegły wyjaśnił, że działka nr [...] została odwodniona powierzchniowo w taki sposób, aby całkowicie wyeliminować jakikolwiek spływ wód powierzchniowych na działkę skarżących. W opinii uzupełniającej z 17 czerwca 2022 r. wskazał, że skarżący nie dostarczyli żadnego dowodu na okoliczność, że w ogóle występuje podtapianie ich posesji od strony działki nr [...]. Budynek małżonków C. posadowiony jest na podsypce piaskowej, która sama może przyjąć (zretencjonować) 50 ton wody. Woda opadowa ma zatem gdzie wniknąć. W trakcie postępowania wątpliwości biegłego wyrażone w ekspertyzie hydrologicznej zostały usunięte. Biegły sprawdzał bowiem w trakcie deszczów stan wód na posesji, a miał ku temu możliwość, ponieważ prowadził nadzór geotechniczny nad budową bramy portowej na Wiśle w Sandomierzu i budowę systemu przeciwpowodziowego rzeki Koprzywianki. Gdyby nawet doszło do bardzo wysokiego podniesienia się poziomu wody na gruncie, to woda przelałaby się systemem prześwitów bezpośrednio do ww. obsypki budynku małżonków C., ponieważ spadek poprzeczny drogi jest skierowany do ich budynku. Dalej biegły wskazał, że drenaż wokół ich budynku został wykonany, obejmuje drenaż warstwowy, przyścienny i podsypkę z piasku w dnie wykopu. W podsumowaniu nie stwierdził szkodliwego wpływu działki nr [...] na działkę nr [...].

Dodatkowo za przyjęciem stanowiska biegłego co do prawidłowego odwodnienia powierzchniowego działki przemawiają wyniki prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego licznych postepowań z inicjatywy skarżących, które nie wykazały w zakresie rozwiązań technicznych na działce [...] nieprawidłowości.

Skarżący ze swej strony poza polemiką z ww. ekspertyzą i opinią uzupełniającą nie przedstawili żadnych dowodów na okoliczność, że na ich działce zalega woda, czy też, że na skutek realizacji zabudowy na działce nr [...] ponieśli inną szkodę będącą skutkiem naruszenia przez małżonków C. stosunków wodnych. Opinia biegłego jest spójna, logiczna, wskazuje okoliczności uzasadniające wyprowadzone z niej wnioski końcowe. W pierwszej ekspertyzie biegły dopuścił incydentalnie możliwość przelania się wody przez "kołnierz" na granicy wschodniej działki, nadmierne gromadzenie się wody powierzchniowej na granicy północnej, ale po uzupełnieniu i ponownym przenalizowaniu zgromadzonych w sprawie dowodów stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia takiej szkody. Takie stanowisko nie budzi wątpliwości Sądu i nie można z tego powodu mówić o sprzeczności w opinii. Skarżący mimo dołączenia do akt szeregu fotografii, żadną z nich nie udokumentowali szkody na swoich działkach. Okoliczność podtopień na skutek nawałnicy w nocy z 23/24 sierpnia 2022 r. nie może być podstawą do stwierdzenia, że właściciele działki sąsiedniej dopuścili się naruszenia stosunków wodnych w rozumieniu art. 234 Pw. W całym mieście były wówczas zalane piwnice, uszkodzone przepusty, drogi, chodniki. Nadzwyczajne zjawisko pogodowe, jakim jest nawałnica nie może być miarodajne dla oceny postępowania prowadzonego w trybie art. 234 Pw. Skarżący nie wykazali, aby przed realizacją zabudowy na działce nr [...], ich posesja w czasie nawałnicy nie była zalewana. Jeśli zaś chodzi o dwie fotografie mające dokumentować sytuację z 18 czerwca 2023 r., to po pierwsze widać na nich jedynie obfite ilości wody na utwardzonym podłożu, ale nie wynika z nich jakakolwiek szkoda. Ponadto, zdjęcia przedłożone przez małżonków C. przy piśmie z 2 września 2023 r. pokazują tego dnia inną sytuację pogodową: nawierzchnia dookoła budynku jest mokra, widać miejscami nawiany grad, ale nigdzie nie zalega woda.

Brak szkody determinuje rozstrzygnięcie całej sprawy, ponieważ w takiej sytuacji nie istnieją przesłanki do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 234 ust. 3 Pw (por. wyrok NSA z 3 lutego 2015 r., sygn. II OSK 1621/13). W rozpoznawanej sprawie zmiana stosunków wodnych nie miała wpływu na nieruchomość skarżących. Co do zasady szkoda powinna być realna, a nie hipotetyczna. Gdyby ustawodawca miał zamiar objąć powyższą regulacją także stany faktyczne, w których doszło do zmiany stanu wody na gruncie, a nie wystąpiło szkodliwe odziaływanie tej zmiany na grunt sąsiedni (szkoda rzeczywista), to wskazałby to wyraźnie w przepisie, posługując się np. trybem przypuszczającym: "mogą szkodliwie wpływać" (por. wyrok NSA z 9 lipca 2021 r., sygn. III OSK 530/21).

W niniejszej sprawie organy właściwie przeprowadziły postępowanie dowodowe, nie naruszając przepisów postępowania, dokonały oceny opinii biegłego, dając możliwość skarżącym wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, z czego skarżący aktywie korzystali. Organy nie są zobligowane do ustalania, badania, czy i na ile prawdopodobne jest wystąpienie szkód w przyszłości oraz jakiego rodzaju będą to szkody (por. wyrok NSA z 6 lipca 2017 r., sygn. II OSK 2795/15). Potencjalna szkoda nie może być więc uznana za przejaw szkodliwego oddziaływania (wpływu) na grunty sąsiednie. W tym zakresie konieczne jest bowiem ustalenie realnych i skonkretyzowanych szkód na gruncie (por. wyrok NSA z 20 marca 2019 r., sygn. II OSK 1167/17). W realiach niniejszej sprawy, skarżący, poza sytuacją zaistniałą w czasie nawałnicy w 2022 r., nie wykazali powstania szkody na swojej działce (czego potwierdzeniem jest opinia biegłego), jak również nie wykazali, że z dużym prawdopodobieństwem takie szkody wystąpią. Nie zostały więc spełnione przesłanki z art. 234 ust. 3 Pw, a żądania skarżących należy ocenić jako prewencyjne (asekuracyjne).

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.