Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 956/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 503
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 23 stycznia 2024 roku . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Asesor WSA Marcin Olejniczak Protokolant st. asystent sędziego Marcelina Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2024 roku sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 25 maja 2023 roku znak SKO-4160.70.2023 w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie ustalenia opłaty planistycznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Łd 956/23

Uzasadnienie

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga Prokuratora Rejonowego w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 25 maja 2023 r. (znak: SKO-4160.70.2023) uchylającą w całości decyzję Burmistrza Miasta B. z 4 kwietnia 2023 r. (znak: RI.6725.2.2021) w przedmiocie ustalenia wobec K.G. jednorazowej opłaty planistycznej oraz umarzającą postępowanie organu pierwszej instancji jako bezprzedmiotowe. Jako podstawę prawną wskazano art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 503 ze zm.) [dalej: ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym] oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z 4 kwietnia 2023 r. Burmistrz Miasta B., po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania, ustalił wobec K.G. jednorazową opłatę planistyczną w wysokości 10.263,90 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w obrębie [...] miasta B., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 1397 m² uregulowanej w KW nr [...] spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zbyciem przedmiotowej nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi rozpatrując odwołanie K.G. uznało, iż należy zaskarżoną decyzję uchylić w całości i umorzyć postępowanie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę, ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłaty można żądać w terminie 5 lat od dnia, w którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiana stały się obowiązujące (art. 37 ust. 3 w zw. z ust. 4 powoływanej ustawy).

Kolegium podniosło, że wątpliwości budzi termin zgłoszenia roszczenia przez organ administracji publicznej, a w konsekwencji to, czy 5 letni termin do ustalenia opłaty planistycznej został przez ten organ zachowany. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych sprawy, uchwała Nr [...] z 24 czerwca 2016 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta B. dla jedenastu obszarów położonych na terenie miasta (Dz.Urz. Woj. Łódzkiego z 15 lipca 2016 r. poz. [...]) weszła w życie 30 lipca 2016 r. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone K. G. 2 sierpnia 2021 r., podczas gdy 5-letni termin zgłoszenia roszczenia upłynął 30 lipca 2021 r.

Kolegium stwierdziło, iż wprawdzie przepisy art. 61 k.p.a. nie wskazują jednoznacznie, jaką datę wszczęcia postępowania administracyjnego należy przyjąć w przypadku, gdy postępowanie wszczyna się z urzędu, to jednak w judykaturze przyjmuje się powszechnie, iż organ właściwy do pobrania opłaty planistycznej, aby mógł dochodzić roszczeń w tym zakresie, powinien wszcząć postępowanie administracyjne przed upływem przedmiotowego terminu, co jest równoznaczne ze zgłoszeniem roszczenia stronie, a ono z kolei z doręczeniem zawiadomienia, a nie tylko z jego sporządzeniem. Za datę wszczęcia postępowania uznać należy zatem datę doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty planistycznej, a to w omawianej sprawie nastąpiło już w warunkach przedawnienia.

Na tle takich okoliczności Kolegium stwierdziło, że decyzja Burmistrza Miasta B. z 4 kwietnia 2023 r. została wydana w postępowaniu, które nie może być uznane za skutecznie wszczęte w przewidzianym do tego terminie. Skoro bowiem ustawa nie uprawnia do zgłaszania roszczenia po upływie 5 lat od dnia, w którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiana stały się obowiązujące, to działania takiego zakazuje. W konsekwencji uprawnione jest twierdzenie, że w rozpoznawanej sprawie nie jest możliwe zaakceptowanie, z punktu widzenia wymagań praworządności, nałożenie na stronę obowiązku zapłaty opłaty planistycznej wbrew zakazowi ustawy, tj. w sytuacji, gdy organ administracji publicznej wystąpił z roszczeniem po upływie ustawowo przewidzianego terminu.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wywiódł Prokurator Rejonowy w B., który zarzucił naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 37 ust. 3 w zw. z ust. 4 i ust. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w przypadku gdy organ wszczyna postępowanie z urzędu do pobrania opłaty planistycznej - aby mógł dochodzić roszczeń w terminie 5-letnim zawitym licząc od dnia, w którym plan miejscowy stał się obowiązujący, powinien wszcząć postępowanie administracyjne przed upływem przedmiotowego terminu, co jest równoznaczne ze zgłoszeniem roszczenia stronie, a ono z kolei z doręczeniem zawiadomienia, a nie tylko jego sporządzeniem, podczas gdy prawidłowa, celowościowa wykładnia powinna prowadzić do wniosku, że postępowanie w sprawie wymierzenia opłaty planistycznej jest wszczynane, zaś za datę takiego wszczęcia przyjmuje się datę dokonania pierwszej czynności procesowej w sprawie, o której poinformowano stronę postępowania, przy czym jeżeli taką pierwszą czynnością jest sporządzenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego, które następnie zostało wysłane i doręczone stronie, to za datę zgłoszenia roszczenia stronie przyjmuje się datę sporządzenia i wysłania zawiadomienia, nie zaś doręczenia stronie zawiadomienia.

- przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a) b) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niepodjęcie przez SKO w Łodzi wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i przyjęcie, że "organ pierwszej instancji informację o zbyciu przedmiotowej nieruchomości powziął 06-02- 2019r., kiedy to umowa sprzedaży z dnia [...]-01-2019r., w formie aktu notarialnego Rep. [...] została przekazana do urzędu." - w sytuacji, gdy dokładne i rzetelne wyjaśnienie stanu faktycznego winno skutkować ustaleniem, że przedmiotowy akt notarialny został złożony nie do Urzędu Miasta B., lecz do Starostwa Powiatowego w B. 6 lutego 2019 roku, co zostało potwierdzone pieczątką z datą wpływu do Starostwa Powiatowego w B., natomiast Miasto B. powzięło wiedzę o przedmiotowym akcie dopiero podczas badania kilkudziesięciu aktów notarialnych przez upoważnionego pracownika Urzędu Miasta B. w okresie kwiecień - czerwiec 2021 roku, i dopiero w tym okresie Burmistrz Miasta B. uzyskał wiedzę o sprzedaży nieruchomości i konieczności dokonania analizy pod kątem ewentualnego ustalenia opłaty planistycznej; art. 80 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że wiedzę o sprzedaży nieruchomości przez stronę organ I instancji posiadał już w dacie 6 lutego 2019 roku i w związku z tym mając na względzie pewność sytuacji prawnej strony oraz wiedząc o uchwaleniu planu i zbyciu nieruchomości, organ posiadał zatem wszelką dokumentację konieczną do wszczęcia postępowania o ustalenie opłaty.

Wobec powyższych zrzutów Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i utrzymanie w mocy decyzji Burmistrza Miasta B..

W uzasadnieniu skargi Prokurator podniósł, że prawidłowa, celowościowa wykładnia art.37 ust. 3 w zw. z ust. 4 i ust. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym powinna prowadzić do wniosku, że postępowanie w sprawie wymierzenia opłaty planistycznej jest wszczynane, zaś za datę takiego wszczęcia przyjmuje się datę dokonania pierwszej czynności procesowej w sprawie, o której poinformowano stronę postępowania, przy czym jeżeli taką pierwszą czynnością jest sporządzenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego, które następnie zostało wysłane i doręczone stronie, to za datę zgłoszenia roszczenia stronie przyjmuje się datę sporządzenia i wysłania zawiadomienia, nie zaś doręczenia stronie zawiadomienia. Na poparcie swego stanowiska powołano poglądy judykatury i piśmiennictwa.

Odnośnie zarzutu przedawnienia roszczenia Prokurator również zauważył, że z utrwalonego stanowiska wynika, iż datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień pierwszej zewnętrznej czynności procesowej dokonanej w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ do tego uprawniony, działający w granicach przysługujących mu kompetencji, pod warunkiem, że o czynności tej powiadomiono stronę. Istotna jest zatem data dokonania czynności - w tym wypadku wydania przez organ zawiadomienia o wszczęciu postępowania (zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało przygotowane przez upoważnionego pracownika 27 lipca 2021 roku, podpisane, a następnie wysłane do strony listem poleconym za potwierdzeniem odbioru 29 lipca 2021 roku) i podjęcia działań zmierzających do powiadomienia o tym stron postępowania (data nadania przesyłki w placówce pocztowej 29 lipca 2021 roku), nie zaś data otrzymania tego zawiadomienia przez stronę.

W ocenie skarżącego nie można jednakowo traktować wszczęcia postępowania na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Ordynacji podatkowej, bowiem w tej drugiej ustawie wprost określono w art. 165 § 4, że jako datę wszczęcia postępowania z urzędu przyjmuje się dzień doręczenia stronie postanowienia organu podatkowego o wszczęciu postępowania.

Dodatkowo Prokurator podniósł, że organ odwoławczy całkowicie pominął, że przedmiotowy akt notarialny został złożony nie do Urzędu Miasta B., lecz do Starostwa Powiatowego w B. 6 lutego 2019 roku, co zostało potwierdzone pieczątką z datą wpływu do Starostwa Powiatowego w B.. Natomiast Miasto B. powzięło wiedzę o przedmiotowym akcie dopiero podczas badania kilkudziesięciu aktów notarialnych przez upoważnionego pracownika Urzędu Miasta B. w okresie kwiecień - czerwiec 2021 roku i dopiero w tym okresie Burmistrz Miasta B. uzyskała wiedzę o sprzedaży nieruchomości i konieczności dokonania analizy pod kątem ewentualnego ustalenia opłaty planistycznej. Na tę okoliczność w aktach sprawy znajduje się notatka służbowa pracownika, który w zakresie powierzonych pracownikowi obowiązków, ma także analizę aktów notarialnych pod kątem ewentualnego wszczęcia postępowania administracyjnego zmierzającego do ustalenia opłaty planistycznej. Upoważniony pracownik, jak wynika z treści notatki służbowej sporządzonej 19 lipca 2021 roku, w miesiącach kwiecień-czerwiec 2021r., dokonał osobiście przeglądu aktów notarialnych znajdujących w Wydziale Budownictwa Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w B. z okresu 5 lat wstecz od daty wejścia w życie uchwalonych planów miejscowych i dopiero na ich podstawie w pierwszej połowie lipca 2021 roku dokonał analizy tychże aktów notarialnych pod względem zmian wynikających z wprowadzenia nowych planów zagospodarowania przestrzennego. Zatem organ I instancji nie miał wcześniej wiedzy o tychże aktach, nie miał dokumentów, w oparciu o które mógł już w 2019-2020 roku wszczynać przedmiotowe postępowanie administracyjne. Wiedzę tę uzyskał dopiero w okresie kwiecień - lipiec 2021r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W zakresie swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.]).

Dokonując kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie Sąd, dokonując - w zakreślonych wyżej granicach -kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę dla wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 37 ust. 3 w zw. z ust. 4 oraz art. 36 ust. 4 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 977, w zaskarżonej decyzji mylnie podano Dz.U. z 2022 r., poz. 503 ze zm.) [dalej: ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym].

Z przywołanej regulacji wynika, iż odpowiednie stosowanie art. 37 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do opłat, o których mowa w art. 36 ust. 4 tej ustawy, należy rozumieć w ten sposób, że wójt, burmistrz albo prezydent miasta powinien (ma prawo) w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące, wszcząć (z urzędu) postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Termin 5 lat (od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące), o którym mowa w art. 37 ust. 3, należy rozumieć jako termin przedawnienia roszczeń w znaczeniu cywilistycznym oraz jako maksymalny termin, w którym można wszcząć postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (art. 36 ust. 4 w zw. z art. 37 ust. 4). Taka wykładnia przepisu art. 37 ust. 4 wskazanej ustawy pozwala na równe traktowanie podmiotów, które zgodnie z art. 36 ust. 3 i 4 ustawy mają prawo dochodzenia na drodze postępowania cywilnego i administracyjnego odpowiednio odszkodowania równego obniżeniu wartości nieruchomości i opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Zatem wszczęcie postępowania administracyjnego (art. 61 § 1 k.p.a.) w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (art. 36 ust. 4 omawianej ustawy), jest w tym wypadku odpowiednikiem zgłoszenia roszczenia cywilnoprawnego, o którym mowa w art. 37 ust. 3 ustawy planistycznej. A skoro wymagane jest zgłoszenie roszczenia, to dla skuteczności tej czynności wymagane jest, aby pismo zawierające zgłoszenie roszczenia dotarło do podmiotu zobowiązanego przed upływem terminu zawitego wskazanego w art. 37 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Innymi słowy, sąd w składzie orzekającym przychyla się do tego poglądu, który za okoliczność prawnie relewantną przyjmuje datę doręczenia (czy to w trybie zwykłym, zastępczym, czy w drodze fikcji doręczenia) stronie zawiadomienia o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty planistycznej. Za takim poglądem opowiedziała się znaczna część judykatury: w szczególności zob. wyrok NSA z 3 września 2008 r., II OSK 984/07; wyrok NSA z 4 lutego 2011 r., II OSK 250/10; wyrok NSA z 6 grudnia 2012 r., II OSK 1394/21; wyrok NSA z 4 grudnia 2015 r., II OSK 880/14; wyrok NSA z 2 lutego 2016 r., wyrok NSA z 27 września 2016 r., II OSK 3161/14; wyrok NSA z 26 listopada 2016 r., II OSK 2502/15; wyrok NSA z 24 marca 2017 r., II OSK 1902/15; wyrok WSA w Poznaniu z 16 stycznia 2019 r., II SA/Po 764/18; wyrok NSA z 9 kwietnia 2019 r. II OSK 1247/17.

Takie też stanowisko zajmuje doktryna prawa. W komentarzu do ustawy o planowaniu i zagospodarowana przestrzennym przygotowanym pod redakcją H. Izdebskiego wprost autor stwierdza, że "Wobec użytego w art. 37 ust. 3 u.p.z.p. zwrotu "można zgłaszać" należy przyjąć, iż dla zachowania określonego w tym przepisie 5-letniego terminu wystarczy przed jego upływem złożyć do właściwego organu żądanie wypłaty odszkodowania z tytułu obniżenia wartości nieruchomości. Odpowiednie stosowanie art. 37 ust. 3 u.p.z.p. do opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznacza tym samym, że organ właściwy do pobrania tej opłaty, aby mógł dochodzić roszczeń w tym zakresie, powinien wszcząć postępowanie administracyjne przed upływem przedmiotowego terminu. Będzie to bowiem równoznaczne ze zgłoszeniem roszczenia stronie. W tych też warunkach za datę wszczęcia postępowania uznać należy datę doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty planistycznej. Termin art. 37 ust. 3 u.p.z.p. jest zawity". Tożsame stanowisko zajmują w swoim komentarzu do ustawy A. Plucińska-Filipowicz i M. Wierzbowski wskazując, iż "Za datę wszczęcia postępowania uznać należy datę doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty planistycznej".

Sąd w składzie orzekającym zapoznał się także z motywami powołanego w skardze wyroku WSA w Gdańsku z 14 października 2020 r., II SA/Gd 68/20, jednak utrzymuje stanowczo, iż kluczowe dla ustalenia terminu wszczęcia postępowania z urzędu jest doręczenie zawiadomienia o tym stronie. Sporządzenie i nadanie pisma przez organ nie jest samoistnie wystarczające do uznania, że ów termin się otworzył. Skład orzekający akceptuje bowiem i przyjmuje jako własny pogląd przedstawiony w wyroku WSA w Poznaniu z 28 lipca 2021 r., III SA/Po 922/20: z art. 61 § 4 k.p.a. o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Wprawdzie przepisy prawa nie definiują wprost momentu wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu, jednak w nauce i orzecznictwie nie budzi wątpliwości pogląd, iż w świetle wynikającego z art. 61 § 4 k.p.a. obowiązku zawiadomienia wszystkich stron o wszczęciu procesu, etap ten rozpoczyna się wraz z pierwszą czynnością, o której strona została zawiadomiona (zob. szerzej B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017, s. 378). Biorąc pod uwagę wynikającą z art. 8 § 1 k.p.a. zasadę budowy zaufania jednostki do organu oraz funkcję gwarancyjną uregulowania ustanawiającego termin maksymalny wszczęcia postępowania z urzędu przyjąć należy, że prawnie znaczące dla ustalenia terminu wszczęcia postępowania jest doręczenie zawiadomienia o tym stronie. Podjęcie przez organ czynności procesowej nie jest zatem samoistnie wystarczające do uznania, że ów termin się otworzył. Odmienny rezultat wykładni mógłby stwarzać ryzyko nadużycia władzy przysługującej administracji, z uszczerbkiem rzecz jasna dla praw jednostki, a także bezpieczeństwa obrotu. Po pierwsze, wprowadzałby niepewność w zakresie ustalenia rzeczywistego momentu wszczęcia postępowania, a po drugie - w skrajnych przypadkach znacząca nawet rozbieżność czasowa pomiędzy podjęciem czynności procesowej a zawiadomieniem o niej mogłaby być rozstrzygana na niekorzyść jednostki. O ile przepis prawa nie stanowi wyraźnie inaczej, to uzewnętrznienie i zakomunikowanie czynności organu stronie jest warunkiem niezbędnym do stwierdzenia, że wywołała w stosunku do tej strony skutki prawne, zwłaszcza wówczas gdy te ostatnie wiążą się z ukształtowaniem materialnych praw lub obowiązków jednostki. Podobne stanowisko wybrzmiewa z uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 października 2008 r., II GPS 4/08 oraz uchwały całej Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 grudnia 2009 r., II FPS 7/09). Obowiązek powiadomienia o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, a także o zakresie tego postępowania, stanowi wypełnienie gwarancji procesowych strony danego postępowania, wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Obowiązek ten ma umożliwić stronie postępowania realizację określonych przepisami prawa uprawnień procesowych, mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego konkretnej sprawy, a więc czynności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejsze sprawy przychodzi zgodzić z wywodami organu odwoławczego w całej rozciągłości.

Niewątpliwie bowiem stanowiąca podstawę prawną decyzji organu I instancji uchwała Nr [...] z 24 czerwca 2016 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta B. dla jedenastu obszarów położonych na terenie miasta (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 15 lipca 2016 r. poz. [...]) weszła w życie 30 lipca 2016 r. Zatem termin zgłoszenia roszczenia w zakresie ustalenia opłaty planistycznej na podstawie art. 37 ust. 3 zw. z ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wygasł wraz z 30 lipca 2021 r. Również niesporne jest, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone K.G. dopiero 2 sierpnia 2021 r., co nastąpiło z naruszeniem maksymalnego terminu, w którym można wszcząć postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.

Sąd przychyla się do poglądu Kolegium, iż zawiadomienie o wszczęciu postępowania doręczono stronie po tym jak w wygasło już uprawnienie Burmistrza Miasta B. do zgłoszenia roszczenia. Na tle takich okoliczności, uprawnione jest stwierdzenie, że decyzja Burmistrza Miasta B. z 4 kwietnia 2023 r. (znak: RI.6725.2.2021) została wydana w postępowaniu, które nie może być uznane za skutecznie wszczęte w przewidzianym do tego terminie. W konsekwencji jest to przypadek bezprzedmiotowości, którego wystąpienie skutkowało koniecznością nie tylko uchylenia decyzji organu I instancji, ale również umorzenia postępowania organu I instancji w całości, o czym prawidłowo orzekł organ odwoławczy na mocy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Na marginesie wyjaśnić wypada, że art. 37 ust. 3 i ust. 4 w zw. z art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym określa tylko termin dla wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie tej opłaty, nie zawiera żadnych regulacji odnośnie terminu do wydania decyzji w sprawie. Nie można więc, zgodzić się z tezami skarżącego, że organ odwoławczy bezpodstawnie pominął okoliczności i datę powzięcia wiedzy przez organ I instancji o fakcie zbycia nieruchomości przez K.G.. Bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji pozostaje fakt, że pracownik Urzędu Miasta B. uzyskał istotną wiedzę dopiero w okresie kwiecień – czerwiec 2021 r. Na marginesie można tylko wskazać, że już wtedy organ mógł wystosować do strony zawiadomienie o wszczęciu postępowania z urzędu.

Reasumując, skoro zarzuty skargi okazały się niezasadne, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł jak w sentencji wyroku.