Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1346/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Asesor WSA Lucyna Staniszewska (spr.), , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 października 2023 r. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej: "Organ") z dnia [...] maja 2023 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie nakazania Naczelnikowi Urzędu Skarbowego

w P. udostępnienia informacji K.P. (dalej: "Skarżący").

II. Do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

1. K.P. jest zarządcą Gospodarstwa Rolnego w R. wyznaczonym postanowieniem Sądu Rejonowego w D. z dnia [...] lipca 2021 r., sygn. akt [...], wydanym w trybie art. 203 kodeksu cywilnego. Zarządca wskazał, że od dnia nabycia Gospodarstwa Rolnego w R. w 2001 r. do dnia [...] września 2007 r. osobą wyznaczoną do reprezentowania gospodarstwa przed Urzędem Skarbowym był J.L. W dniu [...] kwietnia 2006 r. reprezentujący współwłaścicieli gospodarstwa J.L. złożył w Urzędzie Skarbowym w P. zgłoszenie aktualizacyjne VAT-R, w którym zrezygnował ze zwolnienia,o którym mowa w art. 43 ustawy o podatku od towarów i usług.

2. Zarządca K.P. pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. zawiadomił Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. o powrocie do statusu rolnika ryczałtowego i korzystaniu ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT z dniem 1 maja 2022 r. Zarządca napisał, że z uwagi na fakt złożenia zgłoszenia rejestracyjnego przez jednego ze współwłaścicieli będącego w sporze

z drugim współwłaścicielem, celem sprawnego prowadzenia gospodarstwa rolnego, złożył aktualizację VAT-R w zakresie działalności rolniczej, tj. prowadzenia gospodarstwa rolnego poprzez powrót do korzystania ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT. Jednocześnie wskazał, że aktualizacja VAT-R

i powrót do statusu rolnika ryczałtowego dotyczy tylko i wyłącznie prowadzenia gospodarstwa rolnego R. 2, księga wieczysta nr [...], działki nr [...].

3. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. w postanowieniu z dnia [...] lipca 2022 r. przekazał następujące informacje:

a) w dniu [...] listopada 2014 r. J.L. złożył zgłoszenie aktualizacyjne

w zakresie podatku od towarów i usług VAT-R. Jako datę okoliczności określającej obowiązek podatkowy wpisał dzień [...] stycznia 2014 r.;

b) tego samego dnia, tj. [...] listopada 2014 r., J.L. złożył zgłoszenie aktualizacyjne osoby fizycznej będącej podatnikiem lub płatnikiem na formularzu NIP-7, w którym wpisał datę [...] października 2007 r. jako datę zakończenia działalności prowadzonej pod adresem R., [...] R., jak również z dniem [...] listopada 2007 r. ww. podatnik zakończył prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej przez osoby fizyczne - niebędące przedsiębiorcami, tj. prowadzenie gospodarstwa rolnego.

4. Pismem z dnia [...] lipca 2022 r. zarządca wniósł o udzielenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. odpowiedzi na nw. pytania:

a) czy w związku informacją zawartą w treści pisma organu, że J.L. nie jest podatnikiem korzystającym ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, jest on zatem czynnym podatnikiem VAT z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego?

b) czy w okresie od 30 stycznia 2014 r. do chwili obecnej dostawa produktów rolnych dokonywana w związku z działalnością rolniczą oraz świadczeniem usług rolniczych w R. była opodatkowana podatkiem VAT

w jakimkolwiek okresie, a jeśli tak, to w jakim (dot. NIP numer: [...])?

c) jaka kwota tytułem podatku VAT za dostawę produktów rolnych dokonywanych w związku z działalnością rolniczą oraz świadczeniem usług rolniczych

w R. została zapłacona przez podatnika posługującego się numerem NIP [...] w okresie od [...] stycznia 2014 r. do chwili obecnej

(z rozbiciem na poszczególne okresy podatkowe)?

Następnie, pismem z dnia [...] sierpnia 2023 r. zarządca, w ślad za pismem z dnia poprzedniego, zawnioskował dodatkowo o wskazanie przez organ:

a) czy w okresie od [...] stycznia 2014 r. do chwili obecnej dostawa produktów rolnych dokonywana w związku z działalnością rolniczą oraz świadczeniem usług rolniczych w R. była opodatkowana podatkiem VAT

w jakimkolwiek okresie, a jeśli tak, to w jakim oraz jaką stawką (dot. NIP numer: [...])?

b) jaka kwota, przy nadwyżce VAT naliczonego nad należnym, została zwrócona na rachunek bankowy J.L. lub też przeniesiona do odliczenia na następny okres przez podatnika o nr NIP [...] w okresie od [...] stycznia 2014 r. do chwili obecnej (z rozbiciem na poszczególne okresy podatkowe)?

Skarżący ponowił wniosek o udzielenie informacji jw. pismem z [...] sierpnia 2022 r.

5. W dniu [...] września 2022 r. otrzymał pismo Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] września 2022 r., w którym to organ odmówił udzielenia ww. informacji.

W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia [...] września 2022 r. zarządca złożył skargę do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. W dniu [...] października 2022 r. Dyrektor IAS rozpatrzył skargę, uznając ją za bezzasadną.

6. Zarządca pismem z dnia [...] listopada 2022 r. (data wpływu do organu: [...] listopada 2022 r.) złożył skargę na odmowę udzielenia informacji do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. W piśmie zażądał nakazania Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w P. udostępnienia informacji dotyczących J.L. w związku

z wnioskami K.P. skierowanymi do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] lipca 2022 r., [...] sierpnia 2022 r. oraz [...] sierpnia 2022 r. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał, że jako zarządca gospodarstwa rolnego w R., jest uprawniony do wykonywania wszystkich czynności zwykłego zarządu nad rzeczą; takich, do których wykonywania przed zastosowaniem art. 203 k.c. uprawnieni są współwłaściciele rzeczy. Wśród tych czynności wyróżnia się prowadzenie właściwej gospodarki finansowej dotyczącej nieruchomości (gospodarstwa rolnego). Dlatego też, konieczne jest uzyskanie przez zarządcę wiedzy, na jakich zasadach podatkowych gospodarstwo rolne powinno się rozliczać. Tylko w ten sposób zarządca będzie mógł w sposób prawidłowy poprowadzić gospodarkę ekonomiczno-finansową rzeczy.

7. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych postanowieniem z dnia [...] maja 2023 r., znak [...], odmówił wszczęcia postępowania w ww. sprawie. Postanowienie zostało skutecznie doręczone Skarżącemu [...] maja 2023 r.

III. 1. Z takim rozstrzygnięciem organu nie zgodził się K.P., który wniósł skargę do tutejszego Sądu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 a § 1 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 1960 Nr 30 poz. 168; dalej: "k.p.a.’’) w zw. z 7 k.p.a. Z uwagi na powyższe zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Prezes UODO posiada zasadnicze uprawnienie do nakazania dostarczenia informacji. Zakres podmiotowy tego uprawnienia obejmuje administratora danych, podmiot przetwarzający, a także przedstawiciela administratora lub podmiotu przetwarzającego. Zakres przedmiotowy obowiązku określony został poprzez wskazanie, że objęte są nim wszelkie informacje potrzebne organowi nadzorczemu do realizacji swoich zadań. Skarżący podkreślił, że pozostałe rodzaje nakazów, wymienione w przepisie art. 58 RODO, należy traktować jako egzemplifikację ogólnego nakazu dostosowania operacji przetwarzania do przepisów RODO. Wśród nich przepis wymienia przysługujących jej na mocy RODO.

Zarządca wskazał, że nie wnioskował o udostępnienie danych osobowych J.L. Zarządca, z racji wykonywanej przez siebie funkcji i związanego

z tym dostępu do akt sądowych, znał bowiem wszelkie dane osobowe J.L., w tym jego adres zamieszkania, PESEL i inne dane wykorzystywane przy załatwianiu spraw urzędowych. Dlatego w ocenie Skarżącego, nie zaistniała przesłanka do odmowy wszczęcia postępowania przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, a sam organ dysponuje narzędziami odpowiednimi do nakazania spełnienia żądania dostarczenia informacji.

2. W odpowiedzi na skargę, Prezes UODO wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. W uzasadnieniu pisma Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych wskazał, że Skarżący w swoich wnioskach

z dnia [...] lipca 2022 r., [...] sierpnia 2022 r. oraz [...] sierpnia 2022 r. żądał od Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. udzielenia informacji, na jakich zasadach Gospodarstwo Rolne w R. powinno się rozliczać. Jak wskazał Skarżący, powyższe informacje są mu potrzebne do dokonywania prawidłowych rozliczeń podatkowych. W dniu [...] kwietnia 2006 r. reprezentujący współwłaścicieli gospodarstwa J.L. złożył w Urzędzie Skarbowym w P. zgłoszenie aktualizacyjne VAT-R, w którym zrezygnował ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ustawy o podatku od towarów i usług. W toku postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym w D. (sygn. akt [...]) ustalono, że na podstawie zaleceń pokontrolnych wydanych przez Urząd Skarbowy w P., Gospodarstwo Rolne w R. stało się czynnym płatnikiem podatku VAT. Od tego czasu wszelkie rozliczenia z Urzędem Skarbowym, z tytułu rozliczeń podatku VAT, jak również wszelkie deklaracje podatku VAT, dokonywane były przy wykorzystaniu numeru identyfikacji podatkowej J.L. Z powyższych informacji uzyskanych przez Skarżącego w toku sprawowania przez niego funkcji Zarządcy wynika, że istnieje rozbieżność między stanowiskiem prezentowanym przez samego J.L. a tym ujawnionym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego

w P. Wobec powyższego, żądane przez Skarżącego informacje są mu niezbędne jako zarządcy do wyjaśnienia ww. kwestii, celem dokonywania prawidłowych rozliczeń podatkowych. Prezes UODO zakwestionował, jakoby posiadał uprawnienie do nakazania dostarczenia żądanych przez Skarżącego informacji. Organ zwrócił uwagę, że zakres przedmiotowy postępowania administracyjnego wszczynanego na wniosek zakreśla wnioskodawca. Jest on swoistym gospodarzem postępowania wnioskowego. Od jego woli uzależnione jest bowiem to, czym ma zająć się organ administracji. W niniejszej sprawie Skarżący zwrócił się do Prezesa UODO z wnioskiem o nakazanie Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w P. udostępnienia informacji dotyczących J.L. w związku z wnioskami K.P. skierowanymi do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] lipca 2022 r., [...] sierpnia 2022 r. oraz [...] sierpnia 2022 r. Wobec powyższego, Prezes UODO wskazał, że w myśl art. 4 pkt 1 RODO dane osobowe oznaczają wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej ("osobie, której dane dotyczą"); możliwa do zidentyfikowania osoba fizyczna to osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego jak imię

i nazwisko, numer identyfikacyjny, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy lub jeden bądź kilka szczególnych czynników określających fizyczną, fizjologiczną, genetyczną, psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość osoby fizycznej. Informacje, o które Skarżący wnioskował do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. zawarte są w deklaracjach oraz innych dokumentach złożonych przez J.L. do Urzędu Skarbowego w P., takich jak zgłoszenie aktualizacyjne osoby fizycznej będącej podatnikiem lub płatnikiem. Prowadzi to do wniosku, że ww. informacje jako informacje dotyczące zidentyfikowanej osoby stanowią dane osobowe w świetle definicji danych osobowych na gruncie art. 4 pkt 1 RODO. Organ wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 RODO, rozporządzenie to ustanawia przepisy o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych. W myśl art. 1 ust. 2 RODO, rozporządzenie to chroni podstawowe prawa i wolności osób fizycznych, w szczególności ich prawo do ochrony danych osobowych. RODO ma zatem zastosowanie do osób fizycznych

w związku z ich danych osobowych. RODO nie dotyczy natomiast przetwarzania innych informacji, które nie stanowią danych osobowych. W myśl art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych Prezes UODO jest organem właściwym w sprawie ochrony danych osobowych. Z ust. 2 ww. przepisu wynika, że Prezes UODO jest organem nadzorczym w rozumieniu RODO. Natomiast, art. 58 RODO określa nw. uprawnienia organu nadzorczego: do prowadzenia postępowań, naprawcze, do nakładania kar, do udzielania zezwoleń, doradcze, do zgłaszania naruszeń organom wymiaru sprawiedliwości, do udziału

w postępowaniu sądowym. Jednakże Prezes UODO nie posiada uprawnienia do nakazania administratorowi lub podmiotowi przetwarzającemu udostępnienia danych osobowych osobie trzeciej. W myśl art. 58 ust. 6 RODO każde państwo członkowskie może przewidzieć w swoich przepisach, że jego organowi nadzorczemu przysługują poza uprawnieniami określonymi w ust. 1, 2 i 3 także inne uprawnienia. Wykonywanie tych uprawnień nie może utrudniać skutecznego stosowania przepisów rozdziału VII. Prezes UODO podkreślił, że w polskim porządku prawnym nie zostały przewidziane takie uprawnienia.

W myśl art. 58 ust. 2 lit. c RODO Prezesowi UODO przysługuje uprawnienie naprawcze w postaci prawa nakazania administratorowi lub podmiotowi przetwarzającemu spełnienia żądania osoby, której dane dotyczą, wynikającego

z praw przysługujących jej na mocy niniejszego rozporządzenia. Prawa te, określone w rozdziale III RODO, to: prawo dostępu do danych, prawo do sprostowania danych, prawo do usunięcia danych, prawo do ograniczenia przetwarzania danych, prawo do przenoszenia danych, prawo do sprzeciwu i prawo do niepodlegania decyzji, która opiera się wyłącznie na zautomatyzowanym przetwarzaniu, w tym profilowaniu. Powyższe przepisy określają prawa osób, których dane dotyczą, w sposób wyczerpujący. Podkreślenia wymaga, że nie zostało wśród nich przewidziane prawo do żądania udostępnienia danych osobowych osoby trzeciej.

Informacje, których udostępnienia żądał K.P., dotyczą osoby J.L. będącego współwłaścicielem nieruchomości rolnej, nad którą Skarżący sprawuje zarząd oraz podejmowanych przez niego działań. Prowadzi to do wniosku, że ww. informacje - jako informacje dotyczące zidentyfikowanej osoby, stanowią dane osobowe w świetle definicji danych osobowych na gruncie art. 4 pkt 1 RODO. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 RODO, rozporządzenie to ustanawia przepisy o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych. W myśl art. 1 ust. 2 RODO, rozporządzenie to chroni podstawowe prawa i wolności osób fizycznych, w szczególności ich prawo do ochrony danych osobowych. RODO ma zatem zastosowanie do osób fizycznych,

a w związku z obowiązywaniem rozporządzenia w całej Unii, organy nadzorcze powinny mieć w każdym państwie członkowskim te same zadania i faktyczne uprawnienia, w tym uprawnienia do prowadzenia postępowań wyjaśniających, naprawcze, uprawnienia do nakładania kar oraz do udzielania zezwoleń i doradcze,

w szczególności w przypadku skarg osób fizycznych i - bez uszczerbku dla uprawnień organów prokuratorskich na mocy prawa państwa członkowskiego - uprawnienia do zgłaszania naruszeń niniejszego rozporządzenia organom wymiaru sprawiedliwości oraz do udziału w postępowaniu sądowym. Zasada jednolitości oznacza, że prawo unijne jest w całości i jednakowo stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Jednolitość zapewnia taki sam sposób stosowania prawa unijnego na terenie całej Unii Europejskiej i stanowi realizację wymogu spójnego porządku prawnego. Ze względu na ww. zasadę, organy nadzorcze innych państw Unii Europejskiej (hiszpańskie, rumuńskie, francuskie, bułgarskie, estońskie, włoskie

i szwedzkie) zgodnie przyjęły brak możliwości wydawania rozstrzygnięć nakazujących udostępnienie danych osobowych osób trzecich na podstawie przepisów RODO. Przed dniem 25 maja 2018 r. polski organ nadzorczy uznawał się za kompetentny do wydawania ww. nakazów na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 922 ze zm.). Przepis ten uprawniał polski organ ochrony danych w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych do nakazywania, w drodze decyzji administracyjnej, przywrócenia stanu zgodnego z prawem, w tym nakazania uzupełnienia, uaktualnienia, sprostowania, udostępnienia lub nieudostępnienia danych osobowych. Obecnie obowiązująca ustawa o ochronie danych osobowych z dnia 10 maja 2018 r. nie zawiera podobnych przepisów.

Organ zwrócił uwagę, że postępowanie administracyjne prowadzone przez Prezesa UODO służy kontroli zgodności przetwarzania danych z przepisami o ochronie danych osobowych i jest ukierunkowane na wydanie decyzji administracyjnej na podstawie art. 58 ust. 2 RODO. Na podstawie obowiązujących przepisów o ochronie danych osobowych Prezes UODO nie ma możliwości nakazania udostępnienia danych osobowych osoby trzeciej. Wobec powyższego wniosek Skarżącego

o nakazanie Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w P. udostępnienia danych osobowych osoby trzeciej – J.L. nie mógł skutecznie zainicjować postępowania przed Prezesem UODO z uwagi na brak kognicji tego organu do prowadzenia takiego postępowania.

IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, t.j., dalej: "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (oraz odpowiednio na postanowienia). W wyniku kontroli sądowej decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., który jednak w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.

2. Badając legalność zaskarżonego aktu w świetle wskazanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, zaś zarzuty skargi są nieuzasadnione.

3. Istota sporu między stronami w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy przepisy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku

z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych (Dz. Urz. EU L 119 z 04.05.2016) oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych osobowych (Dz. Urz. EU L 127

z 23.05.2018) - zwane dalej: ,,RODO’’ lub przepisy ustawy z 10 maja 2018 r.

o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781 t.j.) przyznają Prezesowi UODO uprawnienie do zobowiązywania administratora danych osobowych do udostępniania będących w jego posiadaniu danych osobowych osobie trzeciej.

4. Przedmiotem wniosku Skarżącego do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. były informacje zawarte są w deklaracjach podatkowych oraz innych dokumentach złożonych przez J.L. do Urzędu Skarbowego w P., takich jak zgłoszenie aktualizacyjne osoby fizycznej będącej podatnikiem lub płatnikiem formularz NIP – 7. Dokumenty te zawierają informacje dotyczące zidentyfikowanej osoby i stanowią dane osobowe w świetle definicji danych osobowych na gruncie art. 4 pkt 1 RODO. Sąd jednak podziela pogląd, że są to dane dotyczące J.L. będącego współwłaścicielem nieruchomości rolnej, nad którą Skarżący sprawuje zarząd, a zatem należą one do osoby trzeciej.

5. Prezes UODO, będąc podmiotem publicznym, może podejmować wyłącznie takie działania, które znajdują swoje źródło w przepisach obowiązującego prawa, co wynika z konstytucyjnej zasady legalizmu. Aby Prezes UODO mógł podjąć określone działania, musi mieć do tego stosowne umocowanie ustawowe. Stąd, jeśli do organu wpłynie wniosek o wszczęcie postępowania, do których to działań brak jest podstawy prawnej, to adresat takiego wniosku winien odmówić wszczęcia takiego postępowania, a jeśli już je wszczął, to winien je umorzyć.

6. Przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych co do zasady kształtuje uprawnienia proceduralne i materialne przysługujące wyłącznie osobom, których danych osobowych dotyczy ochrona. Osobami tymi są więc te osoby, których dane osobowe są chronione przez powyższy akt prawny, a nie jakiekolwiek inne osoby trzecie. Z przepisów RODO nie wynikają żadne uprawnienia przyznane osobom trzecim, czyli innym niż te, których danych osobowych dotyczy ochrona, nawet jeśli zostały ustanowione jako nadzorca czy zarządca przez Sąd.

W szczególności art. 15 RODO przyznaje prawo dostępu do danych osobowych wyłącznie tej osobie, której danych dotyczą. Takie ukształtowanie omawianych przepisów pozostaje w zgodzie z art. 8 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz z art. 16 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Ochrona danych osobowych stanowi bowiem jedno z podstawowych praw. Mając to na uwadze, jedynym celem RODO jest zagwarantowanie osobie fizycznej odpowiedniej ochrony jej danych osobowych, a nie przyznawanie uprawnień informacyjnych innym podmiotom.

7. Okoliczność, że Skarżący działając jako zarządca, z racji wykonywanej przez siebie funkcji i związanego z tym dostępu do akt sądowych, znał wszelkie dane osobowe J.L., nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Ponadto, zarządca nie jest przedstawicielem współwłaścicieli, lecz działa w imieniu własnym na podstawie umocowania sądowego. Wobec tego należy uznać, że sądowy zarządca nieruchomości wykonuje swe czynności samodzielnie i jest osobą trzecią

w zakresie danych osobowych J.L. Organ nie kwestionował potrzeby uzyskania przez Skarżącego informacji, na jakich zasadach Gospodarstwo Rolne w R. powinno się rozliczać, jednakże Prezes UODO nie jest organem kompetentnym do nakazania Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w P. udostępnienia tych danych.

8. Istotne w aspekcie rozstrzyganej sprawy jest jedynie to, że zarówno przepisy RODO, jak i regulacje ustawy o ochronie danych osobowych, nie dają takich uprawnień organowi nadzoru. Prezes UODO nie może więc żądać od administratora danych osobowych ich ujawnienia osobie trzeciej na potrzeby ewentualnego postępowania sądowego. Kompetencji takiej nie sposób wywieść z art. 6 ust. 1 pkt. f) RODO. Ten przepis stanowiłby dla strony postępowania podstawę prawną do przetwarzania konkretnych danych osobowych w sytuacji, gdyby strona skarżąca była już w posiadaniu tych danych. Powyższa norma nie daje jednak Skarżącemu uprawnienia do pozyskania takich danych osobowych bezpośrednio czy też za pośrednictwem Prezesa UODO.

Uprawnienie takie nie wynika też z treści art. 58 ust. 1 RODO stanowiącego, że organowi nadzorczemu, a więc również Prezesowi UODO, przysługują uprawnienia: do prowadzenia postępowań, naprawcze, do nakładania kar, do udzielania zezwoleń, doradcze, do zgłaszania naruszeń organom wymiaru sprawiedliwości oraz do udziału w postępowaniu sądowym. Przepis nie zawiera uprawnień do żądania udostępnienia danych osobowych osoby trzeciej. Takiego uprawnienia nie można też wywieść z art. 58 ust. 2 lit. c RODO. Na jego podstawie organ nadzorczy ma prawo do nakazania administratorowi lub podmiotowi przetwarzającemu spełnienia żądania osoby, której dane dotyczą, wynikającego z praw przysługujących jej na mocy RODO. Tym żądaniem może więc być prawo dostępu do danych, prawo do sprostowania danych, prawo do usunięcia danych, prawo do ograniczenia przetwarzania danych, prawo do przenoszenia danych oraz prawo do sprzeciwu i niepodlegania decyzjom opartym na zautomatyzowanym przetwarzaniu. Podkreślić jednak należy, że przepisy RODO ujmują prawa osób, których dane dotyczą w sposób wyczerpujący i nie ma wśród nich żądania udostępnienia danych osobowych osoby trzeciej.

9. Jednocześnie zauważyć należy, że przed 25 maja 2018 r. polski organ nadzorczy uznawał się za kompetentny do wydawania ww. nakazów w zakresie udostępnienia danych osobowych osoby trzeciej, na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 922 ze zm.). Artykuł ten wskazywał, że polski organ ochrony danych osobowych, w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych "w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje przywrócenie stanu zgodnego z prawem", w tym mógł nakazać "uzupełnienie, uaktualnienie, sprostowanie, udostępnienie lub nieudostępnienie danych osobowych". Obecnie polska ustawa o ochronie danych osobowych z dnia 10 maja 2018 r. (Dz. U. z 2019 r., poz. 1781 t.j.) nie zawiera podobnych przepisów i takich kompetencji nie przewiduje. Uprawnienie, jakiego dotyczyło żądanie, nie przysługiwało Prezesowi UODO także na podstawie przepisów ustawy z 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1781, t.j.).

W świetle powyższego, Prezes UODO prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania. Skoro bowiem przepisy prawa uniemożliwiały organowi merytoryczne rozpoznanie wniosku inicjującego postępowanie, to oczywistym było, że organ nie mógłby wydać decyzji zobowiązującej administratora danych osobowych do podjęcia działań żądanych przez Skarżącego. Jedynym prawnym i dopuszczalnym środkiem Organu było więc wydanie zaskarżonego postanowienia. Po stronie organu istniałby obowiązek prowadzenia merytorycznego postępowania tylko wtedy, gdyby stan faktyczny sprawy i stan prawny umożliwiały mu podjęcie takich działań merytorycznych. W konsekwencji, słusznie wskazał Prezes UODO w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że w takiej sytuacji, stosownie do brzmienia art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać postanowienie

o odmowie wszczęcia postępowania.

10. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.