Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2367/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: Art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 1 pkt 7
journal: Dz.U. 2020 poz 470
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.
article: art. 189f § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Marek Sachajko (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 3301/23 w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 7 lutego 2023 r. nr BP.702.1824.2021.1408.BEPO.6695 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem 4 lipca 2023 r., VI SA/Wa 3301/23, oddalił skargę Z. R. (dalej: strona, skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ, GITD) z dnia 7 lutego 2023 r. nr BP.702.1824.2021.1408.BEPO.6695 w przedmiocie kary pieniężnej.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

W dniu 28 września 2020 r. zarejestrowano przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] (samochód ciężarowy) poruszającego się wraz z przyczepą/naczepą o numerze rejestracyjnym [...] przez urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...] pod numerem ewidencyjnym [...], na odcinku drogi krajowej nr [...] węzeł [...] – węzeł [...] wskazanym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. W wyniku dokonanej kontroli stacjonarnej stwierdzono, iż użytkownik pojazdu posiada podpisaną z pobierającym opłatę umowę w trybie przedpłaconym. Ponadto ustalono, iż w chwili przejazdu na koncie ww. użytkownika w systemie Viatoll nie znajdowały się dostępne środki na pokrycie należnej opłaty. Na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców ustalono, iż dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła 4599 kg, w tym pojazdu samochodowego - 2799 kg, zaś przyczepy - 1800 kg. W oparciu o dane zgromadzone w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców organ ustalił, że właścicielem pojazdu samochodowego w dniu odnotowania naruszenia był skarżący. Pismem z 25 stycznia 2021 r. zawiadomiono stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas ww. przejazdu, pouczając o treści art. 10 § 1 kpa. Pismem z 23 marca 2021 r. organ zawiadomił stronę o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego, załączając wyżej opisane pismo. Powyższe zawiadomienie doręczono w dniu 29 marca 2021 r., jednak pozostało bez odpowiedzi. Mając na względzie powyższe okoliczności decyzją z 14 czerwca 2021 r. nr BEPO.702.1399.2021.1002.04 organ stwierdził, że korzystający z drogi publicznej w dniu 28 września 2020 r. naruszył obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej. Konsekwencją tego było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 1500 zł stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 2 udp. GIDT po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z 7 lutego 2023 r. nr BP. 702.1824.2021.1408.BEPO.6695 utrzymał w mocy decyzję z 14 czerwca 2021 r.

Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

GITD w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja organu jest zgodna z prawem. WSA wskazał, że zgodnie z treścią stanowiącego podstawę wydania kontrolowanych decyzji art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony (...). Stosownie zaś do treści art. 13 ha ust. 1 powołanej ustawy opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 (opłata elektroniczna) jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6, to jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Z art. 13 ha ust. 3 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, jak i przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 13 ha ust. 6 tej ustawy wynika, że powyższa opłata elektroniczna pobierana jest za przejazd po płatnych drogach krajowych lub ich odcinkach pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Stosownie natomiast do treści art. 13k ust. 1 powołanej ustawy za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 wymierza się karę pieniężną w wysokości: 1) 500 zł – w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy; 2) 1500 zł – w pozostałych przypadkach. Z regulacji tej wynika, że pozostałe przypadki, o których mowa w pkt 2 tego przepisu, odnoszą się także do samochodów ciężarowych. WSA podkreślił, że odpowiedzialność za naruszenie określonego w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych obowiązku ponoszenia przez korzystającego z dróg publicznych opłat za przejazd po drogach krajowych pojazdu samochodowego ma charakter obiektywny. Przesłankami tej odpowiedzialności są bowiem jedynie przejazd po drodze krajowej objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej i nieuiszczenie opłaty za ten przejazd. WSA wskazał, że rozpoznawana sprawa jest następstwem naruszenia przez skarżącego obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd odcinkiem drogi krajowej nr [...] węzeł [...] – węzeł [...] wskazanym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Organ ustalił, że w momencie naruszenia, tj. w dniu 28 września 2020 r. o godzinie 23:28:50, nie odnotowano transakcji poboru opłaty dla pojazdu skarżącego o nr rej. [...]. W wyniku dokonanej kontroli stacjonarnej stwierdzono, iż użytkownik pojazdu posiada podpisaną z pobierającym opłatę umowę w trybie przedpłaconym. Ponadto ustalono, iż w chwili przejazdu na koncie ww. użytkownika w systemie Viatoll nie znajdowały się dostępne środki na pokrycie należnej opłaty. WSA podkreślił, że uiszczenie opłaty może nastąpić jedynie w systemie poboru opłaty elektronicznej, przy użyciu darmowej aplikacji instalowanej na urządzeniu mobilnym, lokalizatorów fabrycznie zamontowanych w pojazdach (ZSL) lub urządzeń pokładowych (OBU). Opłata elektroniczna nie może być uiszczona bez aplikacji instalowanej na urządzeniu mobilnym, lokalizatorów fabrycznie zamontowanych w pojazdach (ZSL), urządzeń pokładowych (OBU). WSA wskazał, że zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 8 czerwca 2021 r. w sprawie opłat elektronicznych pobieranych w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS oraz przekazywania kar pieniężnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1058), wniesienie opłaty elektronicznej aktualnie możliwe jest w dwóch formach, tj.: w formie przedpłaty oraz płatności okresowej z zabezpieczeniem, czyli w trybie odroczonej płatności. W obydwu przypadkach jest ona wnoszona na rachunek bankowy przypisany korzystającemu z dróg publicznych przez pobierającego opłatę, w zależności od trybu wnoszenia opłaty elektronicznej, do odrębnych indywidualnych kont rozliczeniowych korzystającego z dróg publicznych w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS. Odnośnie zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisu art. 13k ust. 8a u.d.p. WSA wskazał, że dotyczy on Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS (SPOE - KAS), który został wprowadzony z dniem 1 października 2021 r. i nie znajduje zastosowania w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy. Ponadto WSA zauważył, że organ jednoznacznie wykazał, iż ostatnie doładowanie konta skarżącego przed powstałym w dniu 28 września 2020 r. naruszeniem miało miejsce w dniu 7 listopada 2019 r., a więc ponad 10 miesięcy wcześniej. Wspomniane doładowanie opiewało na 120,00 zł, co stanowiło najniższą możliwą do wniesienia kwotę, a saldo po zasileniu wynosiło 129,39 zł. Doładowanie zostało odnotowane dokładnie w dniu 7 listopada 2019 r. o godzinie 06:57:43, a zgodnie z treścią znajdującego się w aktach sprawy pisma Departamentu Zwalczania Przestępczości Ekonomicznej Ministerstwa Finansów z dnia 11 marca 2021 r., nr DZP15.K076.1012.202l.HKDD kierujący pojazdami zarejestrowanymi na umowie użytkownika byli informowani o niskim stanie salda za pośrednictwem sygnalizacji urządzeń pokładowych viabox zainstalowanych w pojazdach już w tym samym dniu od godziny 15:10:00, a więc chwili w której saldo konta użytkownika spadło poniżej 100,00 zł. WSA Należy zaznaczył, że w okresie od ww. doładowania do dnia powstania naruszenia zarejestrowany był tylko jeden aktywny pojazd, a co za tym idzie tylko jego przejazdy pomniejszały saldo konta strony, zaś kierujący był za każdym razem informowany o niskim stanie konta. Mając na uwadze powyższe okoliczności, zdaniem Sądu w sprawie brak też było podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w oparciu o przepis art. 189f § 1 k.p.a. (w związku ze znikomą szkodliwością czynu). Nie zachodzą w sprawie uwarunkowania tego stanu uzasadniające jego ocenę w świetle przepisu art. 189f § 2 k.p.a. (w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna).

WSA stwierdził, że z przepisu art. 13k u.d.p. wynika, że kreowana na jego gruncie odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z opłatą elektroniczną ma charakter obiektywny, co oznacza, że jest ona niezależna od winy sprawcy naruszenia. W szczególności nie zmienia charakteru obiektywnego odpowiedzialności administracyjnej za delikt administracyjny na odpowiedzialność subiektywną, determinowaną winą i przyczynami naruszenia, przepis art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Przepis ten jedynie obliguje organ do odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Skarżący jest przedsiębiorcą i warunki prowadzenia transportu drogowego z wykorzystaniem samochodów ciężarowych powinny być mu znane, w tym w szczególności sankcje z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Kwoty nieuiszczonych opłat elektronicznych są z natury niewielkie, dlatego także wartość uszczuplonej opłaty nie może świadczyć o znikomości naruszenia i o tym, że zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary, o których mowa w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.

WSA stwierdził też, że z konwencji językowej, którą ustawodawca operuje na gruncie przywołanego przepisu art. 189f § 1 pkt 1 kpa - "jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa" - wynika, że wobec użycia funktora koniunkcji, warunkiem jego zastosowania w okolicznościach danej sprawy jest kumulatywne zaktualizowanie się obydwu określonych nim przesłanek. Dlatego nawet przy założeniu znikomej wagi naruszenia prawa działaniem przypisanym skarżącemu, zastosowaniu przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. sprzeciwia się w sprawie brak zaktualizowania się drugiej koniecznej przesłanki, o której mowa w tym przepisie prawa, a mianowicie "zaprzestania naruszania prawa". Przesłanka zaprzestania naruszania prawa odnosi się wyłącznie do tzw. deliktów wieloczynowych, deliktów trwałych oraz deliktów popełnianych z zaniechania, co siłą rzeczy prowadzi do wniosku, że ocena odnośnie zaistnienia tej przesłanki nie może odnosić się do tzw. deliktów jednoczynowych zwykłych oraz skutkowych.

Odnosząc się na koniec do kwestii zasadności nałożenia na skarżącego dwóch kar pieniężnych w sytuacji, gdy brak środków na koncie użytkownika stwierdzono w godzinach wieczornych dnia dokonania naruszenia oraz dnia następnego (tj. w dniu 28 września 2020 r. o godzinie 23:28:50 oraz w dniu 29 września 2020 r., godz. 00:09:48), które to naruszenia miały miejsce w trakcie realizacji tego samego przejazdu, który rozpoczął się w dniu 28 września 2020 r., WSA stwierdził, że pozostaje to bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zgodnie bowiem z art. 13k ust. 7 u.d.p., za dobę, w rozumieniu ust. 6, uznaje się okres od godziny 00:00 do godziny 24:00 w danym dniu. Przepis ten w sposób jednoznaczny definiuje pojęcie doby, w związku z czym fakt nieupłynięcia 24 godzin od pierwszego deliktu w ramach spornego przejazdu nie mogła powodować odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za kolejne naruszenie stwierdzone w następnym dniu (kolejnej dobie).

Uwzględniając wszystkie te okoliczności Sąd ten wskazał, że przepisy k.p.a. regulujące nakładanie kar pieniężnych w postępowaniu administracyjnym nie zostały naruszone. Organ prawidłowo także zastawał przepisy prawa materialnego. W tej sytuacji, Sąd nie dostrzegając zasadności zarzutów skargi ani żadnych innych uchybień w zaskarżonej decyzji i poprzedzającym jej wydanie postępowaniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie w całości i poprzedzających go decyzji obu instancji w całości oraz umorzenie postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w całości; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego. Ponadto oświadczył, że zrzeka się rozpoznania sprawy na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1.1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przeprowadzenie niepełnej kontroli legalności decyzji administracyjnej i niedostrzeżenie przez sąd I instancji naruszenia przez organ przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym petryfikowanie naruszenia przez organ:

1.1.1. art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. i wyrażonych w tych przepisach zasad legalizmu, prawdy obiektywnej oraz zaufania do władzy publicznej w zw. z art. 189a § 1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. a contrario oraz art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nierozważenie zastosowania do kary pieniężnej przewidzianej w ustawie o drogach publicznych przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), które regulują zasady nakładania kar (w tym odstąpienie od ukarania) i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych na podstawie ustawy u.d.p., a zostały przez organ pominięte, pomimo że kary pieniężne w ustawie u.d.p. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w art. 189a § 2 pkt 1-6 k.p.a., przez co koniecznym jest w przypadku przepisów u.d.p. odwołanie się do uregulowań działu I\/a k.p.a.,

1.1.2. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 8 § 1 k.p.a., art. 12 Prawa przedsiębiorców, art. 50 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 9a dyrektywy 1999/62/WE i wynikającej z tych przepisów zasady proporcjonalności oraz zasady zaufania do władzy publicznej poprzez nierozważenie przesłanek odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu w sytuacji, gdy przejazd miał charakter prywatny, został zarejestrowany (a zatem organ o nim wiedział), strona nie uchylała się od płatności, ale jedynie skończyły się środki na koncie przedpłaconym, które zostały natychmiast uzupełnione – a zatem waga zarzucanego stronie naruszenia była znikoma, strona zaprzestała naruszania prawa a kara w wysokości 1500,00 zł za zarzucone naruszenie w okolicznościach, w jakich do niego miało dojść i jego wagi jawi się jako nieproporcjonalna i sprzeczna z prewencyjnym celem przepisów ustawy o drogach publicznych,

1.1.3. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 8 § 1 k.p.a., art. 12 Prawa przedsiębiorców, art. 50 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 9a dyrektywy 1999/62/WE i wyrażonej w tych przepisach zasady proporcjonalności poprzez nierozważenie przesłanek odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu w sytuacji, gdy wobec skarżącego wszczęto dwa postępowania i nałożono dwie kary po 1.500 zł za w istocie jedno naruszenie wieloczynowe, do którego doszło w ramach jednego przejazdu w odstępie niespełna godziny, w sytuacji gdy kary pieniężne przewidziane w ustawie o drogach publicznych mają charakter przede wszystkim prewencyjny. Natomiast w niniejszej sprawie trudno mówić o prewencyjnym charakterze kilku kar pieniężnych, które są nakładane w tym samym czasie za naruszenie mające miejsce w ramach jednego przejazdu, w sytuacji gdy strona po uzyskaniu informacji o hipotetycznych nieprawidłowościach z jeszcze większą uwagą podchodzi do ciążących na niej obowiązków, nie narusza przepisów prawa, a zatem już samo wszczęcie postępowania wywarło pożądany skutek prewencyjny,

1.1.4. art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nierozważenie odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu w sytuacji, gdy za to samo zachowanie (za ten sam przejazd) została na stronę nałożona druga administracyjna kara pieniężna, co narusza zasadę ne bis in idem;

2. w granicach wskazanych w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj.:

2.1. art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. w zw. z art. 13k ust. 1 u.d.p. i art. 13k ust. 6 u.d.p. oraz art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez zaakceptowanie nałożenia na stronę dwóch kar pieniężnych za jeden przejazd rozpoczynający się w jednej dobie w rozumieniu ustawy (28 września) i kończący w drugiej dobie w rozumieniu ustawy (29 września), ale będący jednym przejazdem - jednym zachowaniem, w trakcie którego doszło do jednego naruszenia wieloczynowego, za które nie mogą zostać wymierzone dwie odrębne kary, bowiem narusza to zasadę ne bis in idem, zakazującą podwójnego karania za to samo zachowanie (jedno zachowanie w sensie faktycznym), wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP, art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego 22 listopada 1984 r. w Strasburgu (Dz.U.2003.42.364), art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku 19 grudnia 1966 r. (Dz.U.1977.38.167), art. 50 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.

2.2. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 12 ustawy Prawo przedsiębiorców i wyrażonej w tych przepisach zasady proporcjonalności poprzez nałożenie na stronę dotkliwej sankcji finansowej w kwocie 1.500,00 zł, która jest 627 razy wyższa od należności za przejazd, a zatem jest karą nieproporcjonalną do ewentualnej wagi naruszenia, zwłaszcza przy uwzględnieniu nałożenia na stronę w sumie aż dwóch kar pieniężnych za nieprawidłowości, do których doszło w toku jednego przejazdu w przeciągu niespełna godziny,

2.3. art. 189a § 1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. a contrario oraz art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie do kary pieniężnej przewidzianej w u.d.p. przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), które regulują zasady nakładania kar (w tym odstąpienie od ukarania) i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych na podstawie ustawy u.d.p., a zostały przez organ pominięte, pomimo że kary pieniężne w ustawie u.d.p. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w art. 189a § 2 pkt 1-6 k.p.a., przez co koniecznym jest w przypadku przepisów u.d.p. odwołanie się do uregulowań działu IVa k.p.a.,

2.4. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 8 § 1 k.p.a., art. 50 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 9a dyrektywy 1999/62/WE i wyrażonej w tych przepisach zasady proporcjonalności oraz zasady zaufania do władzy publicznej poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu w sytuacji, gdy przejazd miał charakter prywatny, został zarejestrowany (a zatem organ o nim wiedział), strona nie uchylała się od płatności, ale jedynie skończyły się środki na koncie przedpłaconym, które zostały natychmiast uzupełnione - a zatem waga zarzucanego stronie naruszenia była znikoma, strona zaprzestała naruszania prawa a kara w wysokości 1500,00 zł za zarzucone naruszenie w okolicznościach, w jakich do niego miało dojść i jego wagi jawi się jako nieproporcjonalna i sprzeczna z prewencyjnym celem przepisów ustawy o drogach publicznych,

2.5. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 8 § 1 k.p.a., art. 50 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 9a dyrektywy 1999/62/WE i wyrażonej w tych przepisach zasady proporcjonalności poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu w sytuacji, gdy wobec skarżącego wszczęto dwa postępowania i nałożono dwie kary po 1.500 zł za w istocie jedno naruszenie wieloczynowe, do którego doszło w ramach jednego przejazdu w odstępie niespełna godziny, w sytuacji gdy kary pieniężne przewidziane w ustawie o drogach publicznych mają charakter przede wszystkim prewencyjny. Natomiast w niniejszej sprawie trudno mówić o prewencyjnym charakterze kilku kar pieniężnych, które są nakładane w tym samym czasie za naruszenie mające miejsce w ramach jednego przejazdu, w sytuacji gdy strona po uzyskaniu informacji o hipotetycznych nieprawidłowościach z jeszcze większą uwagą podchodzi do ciążących na niej obowiązków, nie narusza przepisów prawa, a zatem już samo wszczęcie postępowania wywarło pożądany skutek prewencyjny;

3. w granicach wskazanych w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, tj.:

3.1. art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p., art. 13k ust. 8a u.d.p., art. 2 ust. 1 pkt 7 dyrektywy 1999/62/WE oraz art. 9a dyrektywy 1999/62/WE poprzez niewłaściwą wykładnię pojęcia "opłata za przejazd" zdefiniowanego w art. 2 ust. 1 pkt 7 dyrektywy 1999/62/WE, które to pojęcie oznacza określoną kwotę należna za przejazd pojazdem, ustalaną na podstawie odległości przebytej w ramach danej infrastruktury i na podstawie rodzaju pojazdu, a zatem w sytuacji zarejestrowania przejazdu, które pozwala na skonkretyzowanie kwoty opłaty należnej za przejazd oraz podmiotu odpowiedzialnego za jej uiszczenie nie dochodzi do naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej zagrożonego karą pieniężną 1.500 zł, nawet jeżeli doszło do naruszenia trybu zapłaty na konto przedpłacone, bowiem przejazd został przez użytkownika drogi zarejestrowany, opłata za przejazd została naliczona (ujęta w wystawionej stronie nocie obciążeniowej) i po stronie operatora systemu powstało skonkretyzowane roszczenie o zapłatę tej kwoty, a zatem strona nie uzyskała korzyści ani nie uszczupliła należności za ten przejazd, a co najwyżej powstała zaległość podlegająca egzekucji, w szczególności pokryciu ze środków z kolejnego doładowania konta;

3.2. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez uznanie, że przesłanka "zaprzestania naruszania prawa" może zostać spełniona wyłącznie w przypadku tzw. deliktów wieloczynowych, deliktów trwałych oraz deliktów popełnianych z zaniechania, a nie w przypadku tzw. deliktów jednoczynowych zwykłych oraz skutkowych, które to stanowisko nie znajduje oparcia w przepisach i stanowi nieuzasadnione zawężenie możliwości zastosowania przedmiotowego przepisu, uniemożliwiając jego zastosowanie w niniejszej sprawie, pomimo że przesłanka "zaprzestania naruszania prawa" może zostać spełniona także w sprawie kar pieniężnych nakładanych na podstawie art. 13k ust. 1 u.d.p.

Skarżący kasacyjnie wniósł ponadto o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów: decyzji GITD oraz wyroku WSA w Warszawie wydanych w równolegle prowadzonym postępowaniu – na okoliczność nałożenia dwóch kar pieniężnych na stronę za jedno wieloczynowe naruszenie do którego doszło w ramach jednego przejazdu w przeciągu niespełna godziny, co jest sprzeczne z prewencyjnym celem przepisów u.d.p. oraz nieproporcjonalne w stosunku do wagi naruszenia, a stwierdzone w toku jednej kontroli i udokumentowane jednym protokołem kontroli naruszenie powinno zostać potraktowane jako naruszenie wieloczynowe, spowodowane jednym, wspólnym czynnikiem, co powinno pociągać za sobą kompleksową ocenę całej sytuacji prawnej, w jakiej znalazła się strona postępowania.

Organ nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.

W skardze kasacyjnej podniesiono zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie nie podważył, co należy podkreślić, okoliczności faktycznych ustalonych w sprawie dotyczących tego, że sporny przejazd odbywał się w dniu 28 września 2020 r. Tego dnia zarejestrowano przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] (samochód ciężarowy) poruszającego się wraz z przyczepą/naczepą o numerze rejestracyjnym [...] przez urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...] pod numerem ewidencyjnym [...], na odcinku drogi krajowej nr [...] węzeł [...] – węzeł [...] wskazanym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.

NSA stwierdza, że na podstawie art. 13ha ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2020, poz. 470 ze zm., dalej: u.p.d.) wydane zostało ww. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (t.j. 2021, poz. 32 ze zm., dalej: rozporządzenie). Zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia opłatę elektroniczną pobiera się na drogach krajowych lub ich odcinkach klasy A i S, określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Zgodnie z pkt 13 lit. b) załącznika nr 1 do rozporządzenia RM przejazd na odcinku drogi krajowej nr [...] węzeł [...] – węzeł [...] podlega opłacie elektronicznej.

W kontrolowanej judykacyjnie sprawie nie była też kwestionowana okoliczność, że skarżący nie uiścił opłaty elektronicznej. Istota sformułowanych zarzutów kasacyjnych w tej sprawie sprowadza się natomiast akcentowania okoliczności, że nieuiszczenie opłaty elektronicznej miało jednorazowy charakter, bowiem skarżący sporadycznie korzysta z urządzenia viabox. Jednocześnie, skarżący wskazał, że nigdy nie naruszał prawa. Ze względu na powyższe wniósł także o umorzenie postępowania administracyjnego. Do pisma załączono wydruk zestawienia transakcji z panelu w systemie Viatoll, gdzie widnieje wskazany brak środków oraz doładowanie, z którego wedle strony możliwe było uiszczenie zaległej opłaty. Wynikiem zaniechania uiszczenia opłaty było przeoczenie. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, wyżej wymieniona okoliczność, w połączeniu z faktem, iż skarżący nie posiadał niezbędnych środków na koncie przez kilka godzin, mogła wpływać na kwestię odpowiedzialności strony za brak uiszczenia należnej opłaty elektronicznej, w ten sposób, że mogła go od tej odpowiedzialności uwolnić.

W ocenie NSA - wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej - ustalone w sprawie okoliczności faktyczne stanowiły dostateczną podstawę nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia należnej opłaty elektronicznej.

Art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. przewiduje, że "Korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za (...) przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej". Należy zatem podkreślić, że to na wykonującym przejazd spoczywa obowiązek dołożenia należytej staranności by uczynić zadość wymogom wykonywania tego przejazdu tak, aby zapewnić efektywne uiszczenie opłaty należnej za ten przejazd.

W ocenie NSA w rozpoznawanej sprawie nie ma usprawiedliwionych podstaw, aby podważać zgodność z prawem zaskarżonego wyroku z pozycji zarzutów naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania. Skarżący kasacyjnie zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania poprzez oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. w wyniku błędnej akceptacji naruszeń prawa procedury administracyjnej przez organ rozpoznający sprawę normujących zarówno zasady postępowania administracyjnego (art. 6, art. 7, art. 8 § 1 k.p.a.), jak i zasady nakładania kar pieniężnych (art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.)

W skardze kasacyjnej strona akcentuje naruszenie ww. przepisów proceduralnych zawartych w petitum skargi kasacyjnej poprzez niezasadne przyjęcie przez Sąd I instancji, że brak było podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w oparciu o przepis art. 189f § 1 k.p.a. (w związku ze znikomą szkodliwością czynu), jak również nie zachodzą w sprawie uwarunkowania tego stanu uzasadniające jego ocenę w świetle przepisu art. 189f § 2 k.p.a. (w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna).

Skarżący jest przedsiębiorcą i warunki prowadzenia transportu drogowego z wykorzystaniem samochodów ciężarowych powinny być mu znane, w tym w szczególności sankcje z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Kwoty nieuiszczonych opłat elektronicznych są z natury niewielkie, dlatego także wartość uszczuplonej opłaty nie może świadczyć o znikomości naruszenia i o tym, że zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary, o których mowa w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.

Poza tym z konwencji językowej, którą ustawodawca operuje na gruncie przywołanego przepisu art. 189f § 1 pkt 1 kpa - "jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa" - wynika, że wobec użycia funktora koniunkcji, warunkiem jego zastosowania w okolicznościach danej sprawy jest kumulatywne zaktualizowanie się obydwu określonych nim przesłanek. Dlatego nawet przy założeniu znikomej wagi naruszenia prawa działaniem przypisanym skarżącemu, zastosowaniu przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. sprzeciwia się w sprawie brak zaktualizowania się drugiej koniecznej przesłanki, o której mowa w tym przepisie prawa, a mianowicie "zaprzestania naruszania prawa".

Przesłanka zaprzestania naruszania prawa odnosi się wyłącznie do tzw. deliktów wieloczynowych, deliktów trwałych oraz deliktów popełnianych z zaniechania, co siłą rzeczy prowadzi do wniosku, że ocena odnośnie zaistnienia tej przesłanki nie może odnosić się do tzw. deliktów jednoczynowych zwykłych oraz skutkowych.

W relacji do treści sankcjonowanego obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., sprzeczne z nim zachowanie ma z całą pewnością charakter jednoczynowy oraz jednocześnie skutkowy. Polega bowiem na braku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd, wraz z którym dochodzi do zaistnienia stanu niezgodnego z prawem; zatem w odniesieniu do tego rodzaju deliktu przesłanka "zaprzestania naruszania prawa" nie ma zastosowania, co siłą rzeczy skutkuje brakiem podstaw, a zarazem możliwości stosowania przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w sprawie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za ten przejazd. Określone nim przesłanki muszą bowiem ziścić się łącznie (por. ww. wyrok NSA z 30 listopada 2022 r. II GSK 1091/19).

NSA stwierdza, że WSA w sposób prawidłowy ocenił umowę łączącą skarżącego z Kapsch Telematic Services sp. z o.o. Skarżący wybrał formę płatności gotówką oraz przelewem. WSA prawidłowo wskazał, że obowiązki i sankcje za brak realizacji obowiązków w zakresie sposobu płatności przez skarżącego ustawodawca określił w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, a skarżący oświadczył o zapoznaniu się z tymi regulacjami w umowie zawartej przez skarżącego.

WSA prawidłowo wskazał, że obowiązek ponoszenia opłaty elektronicznej funkcjonuje w polskim systemie prawnym od lat. Obciąża wszystkich właścicieli pojazdów o dopuszczalnej masie powyżej 3,5 tony, które poruszają się po drogach wymienionych w rozporządzeniu na których pobiera się opłatę elektroniczną. Niewywiązanie się z powyższego obowiązku obciążone jest sankcją administracyjną wynikającą wprost z przepisów prawa powszechnie obowiązującego.

Należy bowiem podkreślić, że odpowiedzialność za naruszenie określonego w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych obowiązku ponoszenia przez korzystającego z dróg publicznych opłat za przejazd po drogach m.in. krajowych i ekspresowych pojazdu samochodowego ma charakter obiektywny. Nie jest warunkowana jakimikolwiek dodatkowymi okolicznościami natury podmiotowej czy przedmiotowej. W szczególności nie ma znaczenia przy wymierzaniu kierującemu na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 tej ustawy kary za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej jego świadomość dopuszczenia się tego naruszenia. Przesłankami tej odpowiedzialności są bowiem jedynie: 1) przejazd po drodze krajowej objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej i 2) nieuiszczenie opłaty za ten przejazd.

W rozpatrywanej sprawie obie te okoliczności są niesporne. Nie zostały zakwestionowane przez skarżącego. Ponadto należy zauważyć, iż z wyjaśnień strony, złożonych w toku postępowania administracyjnego wynika, że opłata nie została uiszczona "z góry", a jedynym błędem skarżącego było zaniechanie rozliczenia przejazdu w terminie. Z pisma K. sp. z o.o. z dnia 11 marca 2021r. wynika zaś, że operator nie odnotował nieprawidłowości w funkcjonowaniu elektronicznego systemu poboru opłat oraz działaniu bramownic 28 września 2020 r. Użytkownik nie składał reklamacji w związku z nieprawidłowym działaniem urządzenia viabox oraz w związku z działaniem elektronicznego systemu poboru opłat, jednakże na koncie użytkownika nie znajdowały się środki pieniężne pozwalające na uiszczenie należnej opłaty elektronicznej.

Podkreślenia wymaga, że przedmiot postępowania (przedmiot sprawy) determinują normy prawa materialnego, które wyznaczają zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń. W rozpoznawanej sprawie nie ma podstaw aby twierdzić, że przyjęty za podstawę wyrokowania w sprawie stan faktyczny zawiera zarzucany przez stronę deficyt, co w konsekwencji - to jest wobec niedostrzeżenia przez Sąd I instancji tego deficytu - miałoby skutkować niewłaściwym zastosowaniem przywołanych przepisów prawa materialnego.

Skarga kasacyjna nie przeciwstawia żadnych argumentów, w świetle których skutecznie można byłoby podważyć dokonaną w tej sprawie ocenę, że zaktualizowały się w niej faktyczne i prawne przesłanki nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd płatnym odcinkiem drogi krajowej. Ponad wszelką wątpliwość ustalony został bowiem fakt braku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd pojazdem skarżącego płatnym odcinkiem drogi ekspresowej. Podkreślić należy, że organ na każdym etapie postępowania zapewnił stronie aktywny w nim udział. O możliwości realizacji uprawnień procesowych wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. strona była informowana już od momentu zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 25 stycznia 2021r. Z akt administracyjnych wynika, że strona z uprawnienia tego korzystała. Nadmienić też należy, że organ z urzędu przeprowadził czynności procesowe w zakresie objętym przedmiotem postępowania administracyjnego, a następnie przeprowadził dowód z dokumentów w postaci zapisu ewidencyjnego z systemu elektronicznego poboru opłat.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że niezasadne są wszystkie zarzuty procesowe podnoszone przez stronę skarżącą kasacyjnie. Po dokonaniu analizy akt administracyjnych oraz akt sądowych Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że – w zakresie objętym zarzutami skargi kasacyjnej - Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy dokonał oceny działalności organu administracji publicznej w zakresie procesowym uznając, że organ administracji publicznej w sposób zgodny zarówno z naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego (art. 6, art.7, art. 8 § 1 k.p.a.), jak i zasadami w zakresie nakładania administracyjnych kar pieniężnych (art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.) prowadził postępowanie administracyjne, które zostało także w sposób prawidłowy ocenione przez Sąd pierwszej instancji.

Nie zasługuje na uwzględnienie również zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. Dopuszczenie na etapie postępowania sądowego nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Nawet w sytuacji, gdy dowód taki był oferowany przez stronę w postępowaniu sądowym, to jego nieprzeprowadzenie przez sąd nie może być oceniane jako naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 982/06, niepublikowany, treść (w:) System Informacji Prawnej LEX nr 354691).

Niezasadne są też zarzuty materialne skargi kasacyjnej. Wzgląd na potrzebę zapewnienia efektywności systemu poboru opłat za korzystanie z dróg publicznych w relacji do charakteru obowiązku ich ponoszenia oraz charakteru tychże opłat powoduje, że określona na poziomie 1 500 zł sankcja administracyjna ma realizować przede wszystkim funkcję prewencyjną, funkcję ochronną oraz funkcję pomiaru wagi chronionego dobra mierzoną stopniem dolegliwości sankcji administracyjnej w relacji do społecznej wagi chronionych wartości. Ich ochronie sprzeciwia się zaś – jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć – stanowisko strony skarżącej, albowiem uznanie go za uzasadnione prowadziłoby w istocie rzeczy do wykluczenia możliwości poboru wymienionych opłat, stanowiących rodzaj daniny publicznej, a system ich poboru oraz sankcji nakładanych za naruszenie obowiązku ponoszenia tychże opłat, czyniłoby systemem nieefektywnym (wyrok NSA z 26 kwietnia 2022r., II GSK 1856/18). Nawet gdyby hipotetycznie założyć, że o znikomej wadze naruszenia prawa działaniem przypisanym stronie można i należałoby wnioskować na tej podstawie, że wobec jednorazowego zachowania naruszającego prawo, zachowanie to wywołało jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych, to zastosowaniu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. sprzeciwiał się brak zaktualizowania się w rozpatrywanej sprawie drugiej koniecznej przesłanki, o której mowa w tym przepisie prawa, a mianowicie "zaprzestania naruszania prawa". Wobec bowiem konwencji językowej stosowanej przez ustawodawcę dla potrzeb opisu omawianej przesłanki – "strona zaprzestała naruszania prawa" – za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że odnosi się ona, gdy chodzi o zakres jej zastosowania, wyłącznie do tzw. deliktów wieloczynowych, deliktów trwałych oraz deliktów popełnianych z zaniechania, co siłą rzeczy prowadzi do wniosku, że ocena odnośnie do jej zaistnienia nie może odnosić się do tzw. deliktów jednoczynowych zwykłych lub skutkowych (zob. A. Wróbel, art. 189f k.p.a., t. 5 – 6, w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt - Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el. 2022). W rekapitulacji przedstawionych argumentów trzeba więc stwierdzić, że w relacji do treści sankcjonowanego obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. w związku z art. 13k ust. 1 pkt 2 tej ustawy, sprzeczne z nim zachowanie ma z całą pewnością charakter jednoczynowy oraz jednocześnie skutkowy. Polega bowiem, na braku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd, wraz z którym dochodzi do zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Jeżeli tak, to w świetle przedstawionych argumentów, w odniesieniu do tego rodzaju deliktu przesłanka "zaprzestania naruszania prawa" nie ma zastosowania, co siłą rzeczy skutkuje brakiem podstaw, a zarazem możliwości stosowania przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w sprawie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za ten przejazd. Określone nim przesłanki muszą bowiem ziścić się łącznie (por. wyrok NSA z 30 listopada 2022r., II GSK 1092/19).

Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej wskazany w pkt 2.1 i 2.5 tj. naruszenia zasady ne bis in idem. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 13 k ust. 7 u.t.d. za dobę, w rozumieniu ust. 6, uznaje się okres od godziny 0:00 do 24:00.

NSA wskazuje, że w pkt 1.1.2.; 1.1.3. skarżący kasacyjnie zarzucił WSA naruszenie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 8 § 1 k.p.a., art. 12 Prawa przedsiębiorców, art. 50 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 9a dyrektywy 1999/62/WE i wynikającej z tych przepisów zasady proporcjonalności oraz zasady zaufania do władzy publicznej ponieważ Sąd ten zgodził się z organem, że w przedmiotowej sprawie nie znajdzie zastosowania instytucja odstąpienia od wymierzenia kary. Uzasadniając swój zarzut, skarżący argumentował, iż nałożona kara jest niewspółmiernie dolegliwa w stosunku do popełnionych przez skarżącego uchybień wynikających z u.p.d., przez tę okoliczność narusza także zasady zaufania do władzy publicznej. Skarżący podkreślił, że sankcjonowanie naruszenia normatywnego obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd powinno być przez organy ochrony prawnej powinno być dokonywane zgodnie z zasadą proporcjonalności.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie nie została naruszona zasada proporcjonalności z ww. przepisów prawa. Ustawodawca uwzględnił bowiem zasadę proporcjonalności przewidując kary w różnej wysokości w zależności od rodzaju popełnionego uchybienia. Nie można więc kwestionować jako nieproporcjonalnej kary, która została nałożona w wysokości określonej w ustawie o transporcie drogowym i zgodnie z celem tejże ustawy.

Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.