Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 296/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2023-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 29, art. 48, art. 49
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 września 2023 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4, art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 z późniejszymi zmianami, dalej jako - p.b.) - w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją wprowadzoną ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 z późniejszymi zmianami), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej jako - PINB) nakazał właścicielom posesji w miejscowości [...]: J.K., K.S. i B.K. dokonać rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego (stan surowy zamknięty) o powierzchni zabudowy 84,58 m2 w miejscowości [...], działka nr [...], budowanego bez uzyskania wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w wyniku oględzin posesji w miejscowości [...] (działka nr [...]), gm. [...] przeprowadzonych w dniu [...].04.2017 r. ustalono, że jest ona zabudowana dwoma budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi, budynkiem gospodarczym i wiatą. Do istniejącego, użytkowanego budynku mieszkalnego przylega budynek jednorodzinny, którego budowę rozpoczęto w 1990 roku. Jest to obiekt dwukondygnacyjny, podpiwniczony, konstrukcja ścian murowana, dach dwuspadowy, kryty dachówką ceramiczną. Budynek został wyposażony w instalację centralnego ogrzewania, wodną, kanalizacyjną i elektryczną - w kondygnacji piwnic. Obiekt jest w trakcie budowy - dotychczas zrealizowano stan surowy zamknięty. Odległość od sąsiedniej działki nr [...] wynosi 2,0 metry. Inwestorami byli małżonkowie: J.K. oraz zm. B.K.. Postępowanie spadkowe po B.K. nie zostało przeprowadzone, inwestycji nie poprzedzono decyzją o pozwoleniu na budowę lub zgłoszeniem. Okoliczność tę potwierdził Starosta w piśmie z dnia [...].03.2017 r. znak: [...]. Dokonane ustalenia stanowiły podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy opisanego wyżej budynku mieszkalnego jednorodzinnego, będącego w stanie surowym zamkniętym. Organ wskazał, że w dacie rozpoczęcia robót, tj. w 1990 roku obowiązywała ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 z późniejszymi zmianami). W okresie tym budowa budynków jednorodzinnych nie była zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia ha budowę. Oceniając z kolei legalność tej budowy pod kątem wymagań wynikających z ustawy Prawo budowlane z 1994 r. stwierdzono, że odległość obiektu od sąsiedniej działki nr [...] wynosi 2,0 m. Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, minimalna odległość ściany budynku bez otworów okiennych i drzwiowych od granicy działki powinna wynosić 3,0 metry. Zbliżenie budynku do granicy poniżej tej wartości powoduje, że obszar oddziaływania wykracza poza działkę inwestora. Zatem w świetle przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. przedmiotowa budowa wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę - analogicznie, jak w okresie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Formalności te nie zostały dopełnione. Powyższe obligowało organ do wdrożenia procedury legalizacyjnej, natomiast z uwagi na zakres wykonanych robót niniejsza sprawa stanowi przypadek, o którym mowa w art. 48 p.b.(w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw). Pomimo, że inwestycję rozpoczęto w 1990 roku, nie można było zastosować przepisu art. 103 ust. 2 p.b., gdyż budowa nie została zakończona. W ocenie PINB istniała możliwość zalegalizowania obiektu. Skutkowało to wydaniem postanowienia z dnia [...].06.2017 r., którym nałożono obowiązek wstrzymania dalszych robót i dostarczenia dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 ustawy. Adresatem rozstrzygnięcia uczyniono współinwestora – J.K.. Pismem z dnia [...].09.2017 r. organ samorządowy wyjaśnił, że wniosek J.K. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy został wycofany. Skutkowało to umorzeniem postępowania administracyjnego. Następnie pismem z dnia [...].11.2017 r. J.K. powiadomił o ponownym złożeniu wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Załączył także kopię postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...].10.2017 r., którym formalnie stwierdzono nabycie spadku po zm. B.K..

Decyzją z dnia [...].01.2021 r. nałożono na inwestora obowiązek rozbiórki przedmiotowego budynku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].02.2021 r. uchylił powyższe rozstrzygnięcie PINB z dnia [...].01. 2021 r.. Organ II instancji zaaprobował dotychczasowy tryb legalizacyjny (art. 48 p.b.) jednak zastrzeżenia budziły ustalenia dotyczące kręgu stron postępowania i adresata wydanych rozstrzygnięć. Wskazano mianowicie, że po zakończeniu procedury spadkowej po zm. B.K., stronami stali się jej następcy prawni. Dlatego rozstrzygnięcia PINB powinny być adresowane do wszystkich tych osób, nie zaś wyłącznie do współinwestora robót – J.K.. Organ odwoławczy zasygnalizował dodatkowo, że PINB powinien formalnie wyeliminować z obrotu prawnego postanowienie z dnia [...].06.2017 r.

Ponownie rozpatrując sprawę w dniu [...].06.2021 r. przeprowadzono oględziny z zachowaniem wymagań wynikających z art. 79 k.p.a., przy uwzględnieniu zaktualizowanego kręgu stron postępowania. Zgodnie z ogólną zasadą, wyrażoną w art. 28 p.b., roboty budowlane można rozpocząć na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątek od tej zasady stanowią przypadki, wymienione enumeratywnie w art. 29 - 31. Badając możliwość zastosowania do przedmiotowego budynku uproszczonej procedury zgłoszeniowej, sformułowano następujące wnioski - obiekt posiada ścianę wspólną z istniejącym budynkiem mieszkalnym., również wejście do obu budynków od strony południowej jest wspólne. Zatem nowy budynek nie stanowi zabudowy wolno stojącej - niezależnej pod względem konstrukcyjnym. Ponadto jego odległość od granicy sąsiedniej działki nr [...] wynosi 2,0 m, co potwierdzają ustalenia z oględzin w dniu [...].04.2017 r. Powoduje to, że obszar oddziaływania wykracza poza nieruchomość, na której został wzniesiony. Naruszono bowiem wymagania dotyczące sytuowania budynków względem granicy działki, wynikające z § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przy czym tożsame przepisy obowiązywały już w dacie rozpoczęcia robót, tj. w 1990 roku. Zagadnienia te regulowało wówczas rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. z 1980 r. Nr 17, poz. 62 z późniejszymi zmianami). Powyższe ustalenia prowadzą do konkluzji, że nowo wznoszony budynek jednorodzinny nie mieści się w grupie obiektów budowlanych wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 1a Prawa budowlanego (brzmienie sprzed 19.09.2020 r.). Inwestycję tę należało poprzedzić decyzją o pozwoleniu na budowę. Formalności te nie zostały jednak dopełnione. Z uwagi na zakres wykonanych robót sprawa stanowi przypadek, o którym mowa w art. 48 p.b.- w brzmieniu przed nowelizacją. Zalegalizowanie budowy jest możliwe, jeżeli nie narusza ona przepisów, w tym techniczno-budowlanych w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Dalej organ wskazał, że Burmistrz pismem z dnia [...].07.2021 r. poinformował, że działka nr [...], nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Natomiast Wojewódzki Konserwator Zabytków w piśmie z dnia [...].10.2021 r. wskazał, że budynek w miejscowości [...] zlokalizowany jest w obszarze historycznego układu ruralistycznego ujętego w wojewódzkiej ewidencji zabytków oraz w wykazie, który sporządzono w celu założenia gminnej ewidencji zabytków. Poinformował również, że w drodze milczącego zakończenia postępowania uzgodnił projekt decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. W związku z tym w ocenie PINB projekt budowlany opracowany na potrzeby legalizacji, powinien podlegać uzgodnieniu z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Organ I instancji wskazał również, że w ramach procedury uregulowanej w art. 48 p.b. dopuszczalne jest wykonanie robót dodatkowych jak np. częściowa rozbiórka obiektu, w celu doprowadzenia inwestycji do zgodności z prawem. W ocenie PINB jest możliwa legalizacja przedmiotowego budynku mieszkalnego, w związku z tym, postanowieniem z dnia [...].11.2011 r. nałożono na wszystkich aktualnych współwłaścicieli nieruchomości obowiązek wstrzymania dalszych robót budowlanych oraz dostarczenia dokumentów wymaganych na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. W toku postępowania kilkukrotnie zmieniano termin złożenia dokumentów legalizacyjnych - postanowieniami z dnia [...].01.2022 r., z dnia [...].05.2022r. oraz z dnia [...].07.2022r. Natomiast postanowieniem z dnia [...].10.2022r. odmówiono kolejnej prolongaty terminu, Weryfikując dokumenty przedłożone przez inwestora przy piśmie z dnia [...].09.2022 r. stwierdzono, że stanowią one jedynie fragmentaryczne wypełnienie nałożonego obowiązku, przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. W związku z tym, postanowieniem z dnia [...].10.2022 r. wydanym na podstawie art. 49 ust. 3 p.b. nałożono obowiązek usunięcia nieprawidłowości (uzupełnienia braków). W szczególności uzupełnienia wymagał zakres prac dodatkowych, mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem usytuowania budynku względem granic działki. Ponadto nie przedłożono decyzji o warunkach zabudowy. Uzupełnienia wymagało również złożenie przez wszystkich właścicieli posesji oświadczeń o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Najbardziej czasochłonne w ocenie organu było skompletowanie projektu budowlanego wraz z akceptację WKZ. Zatem termin na uzupełnienie dokumentów wyznaczono z uwzględnieniem tych okoliczności. Przy czym postanowienie o usunięciu nieprawidłowości nakładane jest jednorazowo, w związku z tym w postanowieniu z dnia [...].10.2022 r. podkreślono, aby uzupełniona dokumentacja była kompletna, zawierała wymagane uzgodnienia i pozwolenia, zaś projekt budowlany został sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiednich specjalnościach. Przy piśmie z dnia [...].12.2022r. J.K. złożył dokumenty legalizacyjne, natomiast w wyniku ich sprawdzenia ponownie stwierdzono, że są one niekompletne. Przy czym dokumentacji nie uzupełniono nawet w zakresie jednoznacznie wskazanym w postanowieniu z dnia [...].10.2022r. PINB wskazał, że przedłożony projekt architektoniczno- budowlany podlegał sprawdzeniu pod kątem zgodności z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2018r. poz. 1935), obowiązującym przed nowelizacją z dnia 19.09.2020 r. W ocenie organu projekt nie spełnia wymagań § 3 tego rozporządzenia, bowiem na stronie tytułowej umieszczono zestawienie tabelaryczne autorów opracowania, określone jako "Zespół projektowy", bez podziału na projektantów i osoby sprawdzające. Projekt narusza również § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia, bowiem część rysunkowa projektu zagospodarowania terenu wchodzącego w skład dokumentacji projektowej jest w praktyce pomiarem geodezyjnym powykonawczym, bez wymiarów samego budynku, odległości od innych obiektów i granic działki. Naruszono również § 11 ust. 2 pkt 8 oraz § 12 ust. 1 pkt 5 wskazanego rozporządzenia, bowiem projekt budowlany złożony przy piśmie z dnia [...].12.2022r. zawiera jedynie branżę architektoniczną i konstrukcyjną. Na rysunku "rzut parteru" przedstawiono jedynie schematyczne rozmieszczenie armatury sanitarnej, bez wskazania przebiegu instalacji wewnętrznych i ich powiązania z częścią istniejącą lub sieciami zewnętrznymi wraz z punktami pomiarowymi. Natomiast część opisowa nie zawiera żadnych danych instalacji wewnętrznych w budynku legalizowanym, z wyjątkiem napięcia instalacji elektrycznej (23 0V, 400V). Na tej podstawie nie można określić ich parametrów (średnic, rozprowadzenia w obiekcie, usytuowania punktów pomiarowych), doboru rodzaju i wielkości obciążeń przyjętych do obliczeń oraz podstawowych wyników tych obliczeń. Organ wskazał również, że w części opisowej projektu architektoniczno-budowlanego (pkt 10.9 - strona nr 8) znajduje się oświadczenie projektantów, że obszar oddziaływania projektowanej inwestycji mieści się w całości na terenie działki nr [...], w związku z tym w ocenie organu prawdopodobnie z tego względu w dokumentacji nie przewidziano żadnych prac dodatkowych. Jednak oświadczenie to jest sprzeczne ze stanem faktycznym, bowiem budynek znajduje się w odległości 2,0m od granicy działki nr [...]. W konsekwencji dokumentacja projektowa jest niezgodna z ust. 9 - "Wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich" decyzji nr [...] o warunkach zabudowy, który to warunek odsyła wprost do przepisów techniczno-budowlanych. Ponadto, w decyzji wyznaczono nieprzekraczalną linię zabudowy wyłącznie od strony zachodniej. Organ I instancji wyjaśnił również, że ewentualna zgoda właściciela posesji sąsiedniej na zbliżenie obiektu do granicy działki nie uprawnia organu nadzoru budowlanego do zaakceptowania niezgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Ponadto, w ocenie PINB, załączona do dokumentacji legalizacyjnej decyzja umarzająca z dnia [...].12.2022 r. wydana przez WKZ odnosi się do robót remontowych wewnątrz budynku, ocieplenia ścian i tarasu. Natomiast ten zakres prac nie koresponduje z przedmiotem niniejszego postępowania. Również skierowany do tego organu wniosek inwestora z dnia [...].11.2022 r. odbiega swoją treścią od postępowania prowadzonego przez PINB. W związku z tym PINB stwierdził, że obowiązek nałożony postanowieniem z dnia [...].11.2011 r. oraz z dnia [...].10.2022r. dotyczącym usunięcia braków, nie został zrealizowany. Natomiast przepisy ustawy Prawo budowlane nie przewidują możliwości wielokrotnego wydawania nakazu uzupełnienia dokumentacji legalizacyjnej. W związku z tym zachodziła konieczność wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Pismem z dnia [...].02.2023 r., uzupełnionym pismem z dnia [...].03.2023 r., J.K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji PINB podnosząc m.in., że decyzja ta została wydana niezgodne ze stanem faktycznym, ze zgromadzonymi w sprawie dokumentami, jak również ze sporządzoną ekspertyzą techniczną i projektem budowlanym. W ocenie Skarżącego wskazana decyzja jest wewnętrznie sprzeczna - organ opisuje w niej że na przedmiotowej działce znajdują się dwa budynki mieszkalne jednorodzinne, tymczasem elementy konstrukcyjne (fundamenty, stropy, dach) oraz elementy instalacji i komunikacja części budynku rozbudowanej są oparte na elementach części budynku istniejącego sprzed rozbudowy, a ponadto budynek w części rozbudowanej, na planie zbliżonym do prostokąta, posiada jedynie trzy ściany zewnętrzne osłonowe. W ocenie Skarżącego powoduje to, że nie może on zostać uznany za odrębny budynek, lecz jest częścią rozbudowaną budynku istniejącego. W odwołaniu zarzucono również niezgodność zaskarżonej decyzji ze stanem prawnym - art. 3 pkt 20 p.b. oraz ustawy Prawo ochrony środowiska - bowiem w zaskarżonej decyzji organ przyjął, iż wpływ inwestycji na środowisko nie mieści się w granicach działki. Natomiast w świetle tych przepisów, jeśli inwestycja w postaci budowy, przebudowy, rozbudowy czy nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego mieści się w granicach działki - obszar oddziaływania obiektu, to wpływ tej inwestycji w całości mieści się w granicach działki. Skarżący podniósł, że przesłana decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków zawierała opisy, rysunki i wszystkie dane w kierunku uzyskania zgody na wykonywanie robót przy rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, a skoro organ ten nie sprzeciwił się wykonywaniu tych robót, to zarówno jego milcząca zgoda przy warunkach zabudowy, jak i decyzja wydana na wniosek inwestora, również nosi znamiona milczącej zgody oraz braku sprzeciwu organu. Skarżący wskazał, że przedmiotowy budynek, jako całość, posiada jednolitą funkcję, komunikację i konstrukcję, również instalacje wewnętrze budynku funkcjonują wspólnie, nawet kotłownia centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej wraz z kominem odprowadzającym produkty spalania oraz wentylującym pomieszczenie znajdują się w części rozbudowanej. Skarżący wskazał, że przepisy ustawy Prawo budowlane dopuszczają odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych. Rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie stanowi zagrożenia dla użytkowników oraz osób postronnych, nie stanowi zagrożenia sanitarnego ani pożarowego, natomiast rozbiórka stanowić będzie niepowetowaną szkodę materialną dla inwestora. W odwołaniu zarzucono również wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7 Kpa. Skarżący wyjaśnił, że na podstawie postanowienia PINB uzyskał prawomocną decyzję Burmistrza o warunkach zabudowy oraz decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, które stanowią podstawę do ustalenia, że przedmiotowa rozbudowa może zostać zalegalizowana w tym miejscu i w takiej postaci. Natomiast decyzja rozbiórkowa nie uwzględnia faktu, że przedmiotowy budynek stanowi jednolitą całość konstrukcyjną - część rozbudowana z częścią istniejącą sprzed 1945 r. połączona jest trwale, a rozbiórka naruszy ustrój konstrukcyjny i funkcję budynku, narażając inwestora na niepowetowane straty. Ponadto, za granicę działki uznaje się granice działki budowlanej, na której znajduje się budynek, a nie jak to miało miejsce - granicę z sąsiednią działką budowlaną. W związku z tym bez znaczenia jest fakt, czy sąsiednia działka jest objęta zakazem budowy, czy jej parametry sugerują brak możliwości zrealizowania danych inwestycji. W odwołaniu wskazano również, że organ podniósł w swojej decyzji, że projekt zagospodarowania działki nie uwzględnia np. profili instalacji zewnętrznych obsługujących budynek mieszkalny jednorodzinny, przekrojów i układu, charakterystyczne rzędne i wymiary ani przebiegu dróg pożarowych, których nie uwzględnia się w przypadku projektów dotyczących budownictwa jednorodzinnego. Natomiast wszystkie instalacje służące obsłudze budynku mieszkalnego jednorodzinnego zostały wybudowane przed dziesiątkami lat, ich przekroje i możliwości przesyłowe są wystarczające do obsługi budynku rozbudowanego, o czym świadczą zaświadczenia operatorów tych sieci znajdujące się w dokumentach sprawy. Ponadto instalacje zewnętrzne nie wymagają opracowania projektowego do pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia, poza instalacjami gazu, której w przedmiotowym budynku brak. Natomiast instalacje wewnętrzne w budynku mieszkalnym jednorodzinnym nie wymagają pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Jednak inwestor sporządził projekt techniczny w zakresie robót branżowych. Przy czym zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego projekt budowlany składa się z trzech części: projektu zagospodarowania działki/terenu, projektu architektoniczno-budowlanego i projektu technicznego. Pierwsze dwie części składa się do organu wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę, natomiast projekt techniczny otrzymuje kierownik budowy po otrzymaniu przez inwestora pozwolenia na budowę. W omawianym przypadku organ nadzoru budowlanego zastępując organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wydał decyzji o pozwoleniu na budowę, więc trudno oczekiwać aby otrzymał część projektu budowlanego w postaci projektu technicznego, który składa się do nadzoru budowlanego po zakończeniu robót budowlanych..

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania J.K. od decyzji PINB z dnia [...].02.2023r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego (stan surowy zamknięty), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako - WINB) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności przedstawił przebieg postępowania, a następnie wskazał, że podziela przyjętą przez organ I instancji kwalifikację rozpatrywanego przypadku jako rozbudowę bez wymaganego pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, do którego przedmiotowa część o powierzchni zabudowy wynoszącej 84,58m została dobudowana. Dobudowana część stanowi samodzielny pod względem funkcjonalno-konstrukcyjnym element, który z uwagi na jego usytuowanie należy traktować jako samodzielną część budynku, do którego został dobudowany. Organ wyjaśnił, że rozbudowa jest zmianą - powiększeniem parametrów istniejącego obiektu budowlanego, takich jak powierzchni kubatura, wysokość, długość, szerokość czy granice obiektu (zwiększenie zabudowy). Z uwagi na brak legalnej definicji tego pojęcia, należy kierować się jego znaczeniem w języku potocznym. Tak więc rozbudowa będzie powiększeniem istniejącego obiektu budowlanego, w przypadku budynku o dodatkowe pomieszczenie (pokój, wiatrołap, werandę lub innym celu przeznaczoną przybudówkę), wykusz lub taras (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 09.12.2008r. sygn. akt II SA/Bd 809/08). Rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie została zwolniona w art. 29 Prawa budowlanego z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Natomiast stan prawny w tym zakresie jest jednakowy biorąc pod uwagę ustalony okres wykonania robót (rok 1990) oraz aktualny stan prawny. Zatem rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego w okresie, w którym ją rozpoczęto (rok 1990), jak również w dacie wszczęcia postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, wymagała pozwolenia na budowę. Przy czym zgodnie z art. 3 pkt 6 p.b. przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. W przypadku rozbudowy przedmiotowego budynku bez wymaganego pozwolenia zastosowanie mogły mieć wyłącznie przepisy art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Przy czym w omawianej sprawie zastosowania nie znajduje art. 103 ust. 2 tej ustawy, przewidujący stosowanie ustawy dotychczasowej, to jest ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane do obiektów budowlanych już wybudowanych. Z ustaleń PINB wynika, że przedmiotowa budowa jakkolwiek została rozpoczęta w roku 1990 to jednak nie została zakończona - obecnie znajduje się w stanie surowym zamkniętym. Materialnoprawną podstawę postępowania stanowić winny przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obwiązującym przed jej nowelizacją wprowadzoną ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (D.U. z 2020r. poz. 471), której przepisy w zasadniczej części weszły w życie w dniu 19 września 2020 r. Wszczęcie kontrolowanego postępowania nastąpiło bowiem przed tą datą, natomiast zgodnie z art. 25 ustawy zmieniającej do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 (tj. ustawy Prawo budowlane), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. W sytuacji, gdy obiekt wybudowany został bez pozwolenia właściwego organu po dniu 1 stycznia 1995 r. zastosowane w sprawie znajdzie art. 48 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. W tym zakresie organ nadzoru budowlanego obowiązany jest ustalić, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 48 ust. 1, obligujące organ do nakazania rozbiórki. Przed orzeczeniem rozbiórki organ nadzoru budowlanego ma obowiązek zbadania, czy w myśl obowiązujących przepisów prawa, legalizacja danego obiektu budowlanego jest dopuszczalna. W pierwszej kolejności organ administracyjny winien ustalić, czy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane). W przedmiotowej sprawie organ I instancji ocenił, iż zachodzą przesłanki do legalizacji omawianej części obiektu budowlanego i wydał na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. postanowienie z dnia [...].11.2021 r., którym wstrzymał roboty budowlane prowadzone bez wymaganego pozwolenia na budowę przy budowie budynku mieszkalnego dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w miejscowości [...] (działka nr [...]), gmina [...], z powodu wykonywania robót bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz nałożył na J.K., K.S. oraz B.K. obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie (60 dni od daty otrzymania postanowienia) określonych przez ustawodawcę dokumentów, koniecznych do legalizacji obiektu. Termin ten był przez organ I instancji trzykrotnie przedłużany w związku z wnioskami J.K.: postanowieniem z dnia [...].01.2022 r.- do dnia 31.03.2022 r., a następnie postanowieniem z dnia [...].05.2022 r. - do dnia 30.06.2022 r., oraz kolejnym postanowieniem z dnia [...].07.2022 r. - do dnia 30.09.2022 r. Łącznie termin na przedłożenie dokumentów legalizacyjnych został przedłużony o prawie 9 miesięcy. Natomiast niezaskarżalnym postanowieniem z dnia [...].10.2022 r. PINB odmówił kolejnej zmiany terminu na przedłożenie dokumentów niezbędnych do legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego. WINB podzielił stanowisko organu powiatowego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o braku okoliczności przemawiających za ponownym przedłużeniem terminu przedstawienia dokumentów legalizacyjnych. W świetle ustaleń organu powiatowego działania inwestorów w celu złożenia tych dokumentów były niewystarczające, przy czym obowiązek określony w postanowieniu z dnia [...].11.2021 r. został skierowany do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, nie zaś wyłącznie do inwestora robót. W związku z powyższym PINB, na kolejnym etapie procedury legalizacyjnej, na podstawie art. 49 ust. 3 p.b. postanowieniem z dnia [...].10.2022 r. nakazał J.K., K.S. oraz B.K., usunięcie braków w przedłożonej dokumentacji legalizacyjnej, poprzez dostarczenie w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia następujących dokumentów dotyczących przedmiotowej inwestycji: oryginału decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; oświadczenia każdego ze współwłaścicieli obiektu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; oraz kompletnego projektu budowlanego sporządzonego zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, wraz z określeniem zakresu niezbędnych do wykonania robót dodatkowych, mających na celu doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - w zakresie usytuowania od granicy działki, uzgodniony z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, oraz sprawdzonego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi przez osobę posiadającą uprawnienia do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności - wszystkie branże objęte opracowaniem. W postanowieniu z dnia [...].10.2022 r. PINB podkreślił wymóg uzupełnienia dokumentacji, tak by była ona kompletna, zawierała wymagane uzgodnienia i pozwolenia, zaś projekt budowlany został sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiednich specjalnościach. Mając na względzie daty odbioru w/w postanowienia przez adresatów tego orzeczenia należało stwierdzić, że termin wyznaczony postanowieniem z dnia [...].10.2022 r. upływał z dniem 22.12.2022 r. W dniu 16.12.2022 r. przedłożone zostały dokumenty: oświadczenia współwłaścicieli przedmiotowego obiektu budowlanego o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; decyzja Burmistrza nr [...] z dnia [...].01.2017 r. znak [...] o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji; decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...].l2.2022r. znak: [...] o umorzeniu postępowania w sprawie wydania pozwolenia na prowadzenie robót remontowo budowlanych wewnątrz budynku oraz ociepleni ścian i roboty wykończeniowe w obrębie tarasu i schodów budynku nr [...], projekt budowlany; oświadczenie projektanta o braku możliwości podłączenia do sieci centralnego ogrzewania; oświadczenie o podłączeniu budynku do mediów. Organ podkreślił, że przedłożony projekt architektoniczno- budowlany podlegał sprawdzeniu pod kątem zgodności z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Mirskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (DZ.U. z 2018 r. poz. 1935). Projekt ten nie mógł natomiast podlegać sprawdzeniu pod względem zgodności ze wskazanym w odwołaniu rozporządzeniem Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, bowiem rozporządzenie to zostało wydane na podstawie upoważnienia zawartego w przepisach ustawy Prawo budowlane z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. WINB przytoczył treść art. 20 ust. 3 pkt 2 oraz art. 20 ust. 2 p.b. oraz wskazał, że na podstawie art. 48 ust. 3 p.b. w wypadku gdy dom jednorodzinny powstaje w warunkach samowoli budowlanej przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 nie stosuje się. Zdaniem WINB organ I instancji prawidłowo ocenił, że projekt budowlany narusza również § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia. z dnia 25 kwietnia 2012 r w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego bowiem część rysunkowa projektu zagospodarowania terenu jest w istocie pomiarem geodezyjnym powykonawczym, bez podania wymiarów samego budynku, odległości od innych obiektów oraz od granic działki. Prawidłowo również organ I instancji stwierdził, że naruszono § 11 ust. 2 pkt 8 oraz § 12 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, bowiem projekt budowlany zawiera jedynie branże architektoniczna i konstrukcyjną. Ponadto w dokumentacji projektowej nie przewidziano żadnych prac dodatkowych mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem sytuowania przedmiotowej rozbudowy obiektu względem granic działki. Organ podniósł, że z dokumentów sprawy wynika, iż przedmiotowy obiekt budowlany nie spełnia wymagań określonych w przepisach techniczno - budowlanych w zakresie usytuowania od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Usytuowanie budynku narusza § 12 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Dalej WINB wskazał, że za niezgodne ze stanem faktycznym należało uznać oświadczenie projektantów zamieszczone w części opisowej projektu architektoniczno - budowlanego, że obszar oddziaływania projektowanej inwestycji mieści się w całości na terenie działki nr [...]. Skoro bowiem budynek znajduje się w odległości 2 m od granicy działki nr [...], to zachodzą uzasadnione postawy do uznania, ze obszar oddziaływania inwestycji rozciąga się co najmniej na działkę nr [...]. W tych okolicznościach, zdaniem WINB, prawidłowe jest stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych nałożony postanowieniem z dnia [...]. 11. 2011 r., a następnie postanowieniem z dnia [...].10. 2022 r. nie został zrealizowany, bowiem nie uzupełniono wszystkich braków i nieprawidłowości. W związku z powyższym jedynym właściwym w sprawie rozstrzygnięciem było wydanie decyzji na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 p.b. Organ zwrócił uwagę, że przepisy p.b. nie przewidują możliwości wielokrotnego wydawania nakazu uzupełnienia dokumentacji na podstawie art. 49 ust. 3 p.b.

Na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].04.2023 r. J.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenia prawa, które miały wpływ na jej treść: 1. bezpodstawną akceptację ustaleń faktycznych organu I instancji oraz wydanie decyzji wewnętrznie sprzecznej poprzez wskazanie w tej samej decyzji organu II instancji wykluczających się zapisów, poprzez uznanie raz, iż działka jest zabudowana dwoma budynkami (z wyciągnięciem z tego skutków prawnych), a w innym miejscu, że budynek (jeden) ma ścianę j wspólną, a w jeszcze innym miejscu, że do budynku została dobudowana część o powierzchni 84,58 m2, 2. pominięcie przy wydaniu zaskarżonej decyzji tego, że budynek (jeden) mając wspólną ścianę po zmianach konstrukcyjnych i przenoszeniu się obciążeń, dachu, stropów, będąc jedną bryłą nie może być rozebrany częściowo, a pierwotna jego część została wybudowana z zachowaniem wszelkich procedur, 3. wadliwą ocenę naruszenia przez organ I instancji art. 50 ust. 1 i 2 KPA w zw. z art. 7a i 9 KPA art. 50 ust. 1 i 2 KPA w zw. z art. 7a i 9 oraz 11 KPA poprzez wyznaczanie zbyt krótkich terminów w wezwaniach, które nie mogły być dochowane, 4. wadliwą ocenę naruszenia przez organ I instancji art. 50 ust. 1 i 2 KPA w zw. z art. 7a i 9 oraz 11 KPA poprzez kierowanie niezrozumiałych dla strony wezwań, traktujących o dwóch budynkach, wskazywanie na wykluczające się dwa stany prawne, przez co strona nie mogła się zorientować, czego w rzeczywistości dotyczyły wezwania i sygnalizowane braki, 5. niemające w przepisach prawa żądanie od strony przedłożenia wykonanego przez dwa zespoły projektanckie projektu budowlanego, 6. niewłaściwe zastosowanie norm, dotyczących odległości budynku od granicy działki, 7. pominięcie, że wykonanie decyzji oznacza dla strony ruinę finansową i życiową i jest ona niewykonalna bez zniszczenia pozostałej części budynku.

Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, nakazanie organom państwowego nadzoru budowlanego ponowne przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania skargowego, w tym ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: "p.p.s.a.") sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli w powyższym zakresie Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] nakazującą rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego (stan surowy zamknięty) o powierzchni zabudowy 84,58 m2 w miejscowości [...], działka nr [...], gm. [...], budowanego bez uzyskania wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Przepisem prawa materialnego stanowiącym podstawę prawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jest art. 48 ust. 1 p.b. Wskazać przy tym należy, że prawidłowo organy orzekające ustaliły stan prawny przyjmując, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy zastosowanie znajdują przepisy ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r., w wersji obowiązującej przed zmianą wprowadzoną ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy-Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (DZ. U z 2020 r. poz. 471). Powyższe wynika, z treści art. 25 wymienionej ustawy zmieniającej, który jest przepisem intertemporalnym. Ponadto, jak słusznie podniesiono w zaskarżonej decyzji, w rozpatrywanej sprawie nie znajdzie zastosowania przepis art. 103 ust. 2 p.b., Zgodnie z jego treścią przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

Jak wynika z akt sprawy, a okoliczność ta nie jest sporna, budowa przedmiotowego budynku jednorodzinnego została rozpoczęta w 1990 r. i nie została zakończona. Nie budzi również wątpliwości okoliczność, że roboty budowlane przeprowadzone zostały bez uzyskania wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu dokonana przez organ II instancji kwalifikacja prawna przedmiotowych robót budowlanych, jako rozbudowa obiektu budowlanego, w tym wypadku budynku jednorodzinnego, jest zgodna z przepisami ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 6 p.b. przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. W orzecznictwie przyjmuje się, że rozbudowa oznacza zmianę charakterystycznych parametrów obiektu, takich jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji, która jednak nie prowadzi do powstania żadnego nowego obiektu, lecz do modyfikacji obiektu wcześniej istniejącego (tak NSA w wyroku z 18 V 2018 r., II GSK 1318/16 ). Niewątpliwie roboty budowlane przy przedmiotowym obiekcie stanowiły rozbudowę budynku jednorodzinnego istniejącego na działce nr [...], a na podstawie przepisów art. 28, art. 29 i art. art. 30 p.b. ich rozpoczęcie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Okoliczności te nie są w sprawie sporne.

W stosunku do obiektów budowlanych (lub ich części), na budowę których wymagane jest wcześniejsze uzyskanie pozwolenia na budowę, a wzniesionych bez zachowania tego wymogu, organy mają obowiązek wdrożenia trybu likwidacji samowoli budowlanej, a wydane w tym trybie rozstrzygnięcia nie zapadają na zasadzie tzw. uznania administracyjnego. Każde niespełnienie warunków ustawowych w procesie legalizacji zobowiązuje organ do orzeczenia rozbiórki. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany i nie jest zależna od woli organu lub inwestora. (por. wyrok NSA II OSK 1358/20, Lex). W myśl art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stosownie do treści art. 48 ust. 2 jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Zgodnie z art. 48 ust. 3 w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

W myśl art. 48 ust. 4. w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Zgodnie z art. 48 ust. 5 przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.

Z akt sprawy wynika, ze postanowieniem z dnia [...] listopada 2021 r. wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. PINB nałożył na wszystkich aktualnych współwłaścicieli nieruchomości obowiązek wstrzymania dalszych robót budowlanych oraz dostarczenia dokumentów wymaganych na podstawie art. 48 ust. 3 p.b.. czyli: decyzję o warunkach zabudowy, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, cztery egzemplarze projektu budowlanego - ze wskazaniem, że projektant ma obowiązek zapewnić uzyskanie wymaganych opinii i uzgodnień związanych z dostawą mediów, uzyskanie pozwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, sprawdzenie projektu budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi przez osobę, posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności - dla każdej branży objętej opracowaniem (architektura, konstrukcja, instalacje wewnętrzne). W toku postępowania kilkukrotnie zmieniano termin złożenia dokumentów legalizacyjnych - postanowieniami z dnia [...].01.2022 r., z dnia [...].05.2022 r. oraz z dnia [...].07.2022 r. Natomiast postanowieniem z dnia [...].10.2022 r. odmówiono kolejnej prolongaty terminu. W dniu 12.09.2022 r. inwestor przedłożył dokumenty, jednak stanowiły one jedynie częściowe wypełnienie obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. W związku z tym, postanowieniem z dnia [...].10.2022 r. wydanym na podstawie art. 49 ust. 3 p.b. nałożono obowiązek uzupełnienia braków. W szczególności uzupełnienia wymagało określenie w projekcie zakresu prac dodatkowych, mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem usytuowania budynku względem granic działki, ponadto nie przedłożono decyzji o warunkach zabudowy, uzupełnienia wymagało złożenie przez wszystkich właścicieli posesji oświadczeń o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. PINB wskazał również, że projekt architektoniczno - budowlany powinien być sporządzony i podlega sprawdzeniu pod kątem zgodności z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2018r. poz. 1935), obowiązującym przed nowelizacją z dnia 19.09.2020 r.

W wyznaczonym terminie strony nie uzupełniły dokumentacji legalizacyjnej w zakresie wskazanym w postanowieniu z dna [...]. 10. 2022 r.

Stanowisko organu w kwestii niekompletności i nieprawidłowości przedłożonych dokumentów legalizacyjnych ma oparcie w przepisach prawa. Przede wszystkim wskazać należy, że w badanej sprawie zastosowanie znajduje przepis § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DZ.U. z 2022 r. poz. 1225). Zgodnie z jego treścią usytuowanie budynku na działce budowlanej w sposób, o którym mowa w ust. 2-4, powoduje objęcie sąsiedniej działki obszarem oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Zgodnie z art. 3 pkt 20 p.b. przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Mając na uwadze, że przedmiotowy budynek położony jest w odległości 2 m od granicy z działką nr [...] należy przyjąć, iż nieruchomość ta znajduje się w obszarze jego oddziaływania. W tej sytuacji projekt architektoniczno budowlany wskazaną okoliczność winien uwzględniać, a w związku z tym, na podstawie przepisów prawa materialnego, w tym § 12 ww. rozporządzenia, winien określać niezbędne do wykonania roboty budowlane w celu doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem. Braki w tym zakresie stanowią istotny element postępowania legalizacyjnego.

Warto zwrócić uwagę, że celem przepisów § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim muszą odpowiadać budynki i ich usytuowanie jest ochrona uprawnień właściciela działki sąsiedniej i z tego powodu warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, uwzględniające wymagania, o których mowa w art. 5 ust. 1-2b p.b., ograniczają inwestora ( por. wyrok NSA sygn. akt II OSK 1525/15).

Wbrew twierdzeniom skargi przedłożony w sprawie projekt architektoniczno - budowlany podlegał sprawdzeniu przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane. Stosownie do treści art. 20 ust. 2 p.b. projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno – budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności. W myśl ust. 3 obowiązek, o którym mowa w ust. 2, nie dotyczy:

1) zakresu objętego sprawdzeniem i opiniowaniem na podstawie przepisów szczególnych:

2) projektów obiektów budowlanych o prostej konstrukcji, jak: budynki mieszkalne jednorodzinne, niewielkie obiekty gospodarcze, inwentarskie i składowe.

Jednak po myśl art. 48 ust. 3 pkt 2 p.b. w sprawach dotyczących legalizacji obiektu budowlanego do projektu budowlanego nie stosuje się art. 20 ust. 3 pkt 2 p.b. Z przytoczonych powyższej przepisów wynika, że w postępowaniu legalizacyjnym zwolnienie z obowiązku sprawdzenia projektu przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia, o którym mowa w art. 20 ust.3 pkt 2, nie ma zastosowania.

Jak wynika z akt sprawy przedłożony w toku postępowania legalizacyjnego projekt architektoniczno-budowlany nie spełniał wymogów o których mowa w wyżej przytoczonych przepisach ustawy. Naruszony tym samym został wymóg wynikający z § 3 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (DZ.U. z 2018 r. poz. 1935), które miało w tej sprawie zastosowanie (jako akt wykonawczy wydany na podstawie przepisów obowiązujących przed zmianą ustawy Prawo budowlane).

W ocenie Sądu przedłożony w sprawie projekt architektoniczno-budowlany dotknięty jest również innymi uchybieniami w zakresie wymogu zgodności z przepisami ww. rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Mianowicie projekt narusza § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia, bowiem część rysunkowa projektu zagospodarowania terenu wchodzącego w skład dokumentacji projektowej nie zawiera wymiarów samego budynku, odległości od innych obiektów i granic działki. Naruszono również § 11 ust. 2 pkt 8 oraz § 12 ust. 1 pkt 5 wskazanego rozporządzenia, bowiem projekt budowlany zawiera jedynie branże architektoniczną i konstrukcyjną. Na rysunku "rzut parteru" przedstawiono jedynie schematyczne rozmieszczenie armatury sanitarnej, bez określenia przebiegu instalacji wewnętrznych i ich powiązania z częścią istniejącą lub sieciami zewnętrznymi wraz z punktami pomiarowymi.

W tym miejscu wskazać trzeba, że dla oceny prawidłowości przedłożonego projektu budowlanego nie ma znaczenia okoliczność, iż przedmiotowy budynek dla którego sporządzony został projekt architektoniczno - budowlany w postępowaniu legalizacyjnym, stanowi rozbudowę budynku już istniejącego. Przepisy ustawy oraz w.w. rozporządzenia nie różnicują sytuacji w tym względzie. W szczególności nie podlegał uwzględnieniu zarzut skargi polegający na twierdzeniu, że ze względu na fakt iż poszczególne instalacje w budynku są powiązane ze sobą technologicznie z instalacjami w budynku już istniejącym, nie zachodzi obowiązek uwzględnienia w projekcie danych, o których mowa w.w. przepisach rozporządzenia. Takie stanowisko nie znajduje oparcia w obowiązującym stanie prawnym.

Z powyższych względów, w ocenie Sądu, prawidłowo organ ocenił, że obowiązki nałożone na stronę na podstawie art. 48 ust. 3, a następnie na podstawie art. 49 ust. 3 p.b. nie zostały wykonane. W konsekwencji postępowanie legalizacyjne zostało zakończone wydaniem decyzji na podstawie art. 48 ust. 1 w w. z art. 49 ust. 3 p.b. W myśl art. 49 ust. 3 p.b. w przypadku stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ nadzoru budowlanego nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Decyzję tę wydaje się również w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej, z zastrzeżeniem art. 49c ust. 2. Zgodnie z treścią art. 49 ust. 2 do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu.

Jak wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, kontrolując prawidłowość decyzji podjętej na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 p.b. sąd administracyjny sprawdza jedynie, czy zostały spełnione przesłanki wynikające z tych unormowań, tj. czy mający podlegać rozbiórce obiekt jest obiektem budowlanym, o jakim mowa w art. 48 ust. 1 p.b. oraz czy obowiązki, o których mowa w ust. 3 art. 48, faktycznie nie zostały spełnione w terminie (por. np. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1009/18). Wskazać zatem przyjdzie, że w rozpatrywanej sprawie wykazano, że przedmiotowy budynek jest obiektem budowlanym, o jakim mowa w art. 48 ust. 1 p.b. , nadto organ właściwe ustalił i zastosował przepisy prawa materialnego. Stwierdzić również trzeba, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i pozwalał na podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia. Wywody skargi nie mogły mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.

Kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała również naruszeń przepisów prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności nie znalazły potwierdzenia zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia art. 50, art. 7, art. 9 i art. 11 kpa.

Mając powyższe na uwadze, skarga jako niezasadna, na podstawie art. 151 p.p.s.a. została oddalona.