Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1671/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 17  ust. 1  pkt 4
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący S WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Ewa Michna (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 marca 2023 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 22 sierpnia 2022 r., nr SKO-NP-4115-296/21 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 11 kwietnia 2022 roku pełnomocnik K. R. (dalej: skarżący), złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką.

W przeprowadzonym postepowaniu zgromadzono dowody w sprawie a to oświadczenie pełnomocnika złożone w imieniu skarżącego o rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego; opis sprawowanej opieki; wskazanie najbliższych członków rodziny, orzeczenie z 5 listopada 2019 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności; orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z 14 kwietnia 2020 r. o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji; ocenę psychologiczną a także karty leczenia szpitalnego z poszczególnych miesięcy roku 2019.

Skarżący wskazał., że asekuruje matkę podczas poruszania się, przygotowuje i podaje posiłki, prowadzi do łazienki i przygotowuje kąpiel, robi pranie, sprząta, robi zakupy, podaje leki. Oprócz tego podaje inhalator, oklepuje matkę w razie potrzeby, zachęca i pomaga jej w poruszaniu się po domu i pójściu na spacer przed domem. W nocy czuwa nad matką, trzykrotnie w ciągu nocy pomaga jej w dojściu do toalety. Co dwa miesiące zamawia fryzjera do domu, co trzy tygodnie obcina paznokcie, stale dba o protezę zębową. Matka skarżącego boi się zostać sama ze względu na zaburzenia pamięci i problemy z oceną sytuacji. Matka skarżącego jest pod stałą opieką lekarską ze względu na szereg schorzeń. Skarżący oświadczył, że zrezygnował z pracy zarobkowej w lipcu 2020 roku by całkowicie oddać się opiece nad matką.

Decyzją z 17 maja 2022 roku Burmistrz Miasta G. odmówił ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W swojej decyzji organ wskazywał, że pomimo spełnienia większości przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, występuje przesłanka negatywna, w postaci niespełnienia wymagań określonych w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm.) – dalej "u.ś.r.". Zgodnie ze wskazanym przepisem, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Burmistrz wskazuje, że niepełnosprawność powstała po 25 roku życia.

W złożonym odwołaniu pełnomocnik skarżącego wskazywał na niekonstytucyjność podstawy zaskarżonej decyzji, tj. art. 17 ust. 1b u.ś.r.. Niekonstytucyjność art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych została stwierdzona została wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13.

Decyzją z dnia 22 sierpnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Kolegium przyznało odwołującemu rację co do niekonstytucyjności podstawy rozstrzygnięcia organu I instancji, natomiast zwróciło uwagę na pewne okoliczności faktyczne, które sprawiają, że świadczenie nie mogło być przyznane..

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt. 4 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Kolegium stanęło na stanowisku, że brak jest związku przyczynowego między sprawowaną opieką a niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia, co jest przesłanką konieczną do przyznania wnioskowanego świadczenia. Co więcej, Kolegium podkreśliło, że mieszkająca we Włoszech siostra skarżącego –powinna w pierwszej kolejności, przed Budżetem Państwa, ponosić koszty opieki nad swoją matką.

W złożonej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy. W swojej skardze pełnomocnik zarzucił decyzji naruszenie:

- art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez Skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki na osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

- art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. poprzez przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, mimo że Skarżący zalicza się do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego będącą jednocześnie opiekunem faktycznie osoby niepełnosprawnej z uwagi na to, iż rodzeństwo Skarżącego może partycypować w opiece nad niepełnosprawną matką podczas gdy funkcjonalna wykładnia ww. przepisów winna skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia.

W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik skarżącego zwrócił uwagę, że fakt, iż rodzeństwo wnioskodawcy winno wspierać go w opiece nad osobą niepełnosprawną, nie może stanowić podstawy odmowy przyznania wnioskodawcy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący ma prawo wyboru czy podejmie zatrudnienie i będzie dzielił się obowiązkiem alimentacyjnym z rodzeństwem czy też będzie czynił osobiste starania poprzez osobistą opiekę. Powyższe twierdzenia wynikały z szeregu orzeczeń, w tym na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2006 roku, zgodnie z którym, w przypadku gdy członek najbliższej rodziny wywiązuje się ze swoich obowiązków wobec ciężko chorego krewnego i wymaga to od opiekuna rezygnacji z zarobkowania, to winien on w tych działaniach otrzymać wsparcie państwa.

W swojej odpowiedzi na skargę Kolegium właściwie podtrzymało argumentację przedstawioną w uzasadnieniu swojej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Skarga nie była usprawiedliwiona ponieważ organ odwoławczy prawidłowo oceniał, że w sytuacji rodzinnej skarżącego brak było związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją skarżącego z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Nie były przede wszystkim zasadne tezy pełnomocnika o "prawie wyboru" skarżącego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a dzieleniem się z siostrą opieka nad niepełnosprawną matką. Zasada subsydiarności pomocy społecznej w wypełnianiu czynności opiekuńczych powoduje, że świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane tylko w takich okolicznościach gdy rezygnacja z zatrudnienia opiekuna osoby niepełnosprawnej jest konieczna, a więc wymuszona m.in. brakiem innych, prawnie gwarantowanych możliwości (tu; pomocy pozostałych członków rodziny zobowiązanych w tym samy stopniu do alimentacji).

Poniższe uzasadnienie w części prawnych rozważań powtarza utrwalone orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oraz wskazywanych w tych orzeczeniach stanowisk innych sądów administracyjnych.

Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 17 ust. 1 u.ś.r.. Zgodnie z powołanym przepisem świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W myśl art. 17 ust. 1b ustawy, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

W ocenie Sądu zasadnie organ odwoławczy skupił się przy analizie wniosku skarżącego na okolicznościach faktycznych wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego. Zasadnie wskazał przy tym, że skoro skarżący ma jeszcze siostrę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, to przyznanie skarżącemu świadczenia de facto przerzucałoby na wszystkich podatników realizacje obowiązków alimentacyjnych.

W ocenie Sądu w postępowaniu o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego organ uprawniony jest do badania "konieczności" rezygnacji z zatrudnienia lub niepodejmowania zatrudnienia poprzez badanie czy żyjący członkowie rodziny osoby niepełnosprawnej, a zobowiązani do wypełniania wobec takiej osoby obowiązków alimentacyjnych z przyczyn obiektywnych, nie są w stanie im podołać.

Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 1 u.ś.r., podstawowym wymogiem do uzyskania ww. świadczenia jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki, wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub powodującej konieczność zrezygnowania z pracy. Świadczenie to ma być bowiem rekompensatą za rezygnację z pracy, czy też niemożność jej podjęcia z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga. Świadczenie to nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Powołany art. 17 ust. 1 u.ś.r., należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (por. wyrok NSA z 17 października 2020 r., I OSK 1148/20). Opieka ta powinna być przy tym tak absorbująca, że podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez opiekuna musiałoby się odbyć ze szkodą dla niej (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 18 marca 2021 r., IV SA/Wr 51/21).

Podkreślić należy w tym miejscu, mając na uwadze zasady ogólne wyrażone w dziale I rozdział 2 k.p.a., że wprawdzie co do zasady gospodarzem postępowania administracyjnego jest organ administracji publicznej, który powinien je prowadzić zgodnie z zasadą oficjalności, to jednak strona ma prawo czynnego uczestniczenia w postępowaniu wyjaśniającym, a w szczególności ma prawo inicjatywy dowodowej, z którego powinna korzystać, chcąc wykazać zasadność podnoszonych przez siebie wniosków i twierdzeń, a tym samym uniknąć negatywnych konsekwencji związanych z poczynionymi przez organ ustaleniami w zakresie stanu faktycznego sprawy na podstawie znanych organowi środków dowodowych. Strona nie jest zatem zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. Powinna ona bowiem przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić, potwierdzające okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku wszczynającego postępowanie. Jeśli organ administracji publicznej dokonał ustaleń w zakresie stanu faktycznego na podstawie wszystkich wskazanych przez wnioskodawcę dowodów, a strona kwestionuje te dowody i ustalenia, przeciwdowód może być przeprowadzony z jej inicjatywy. Organ nie ma natomiast obowiązku poszukiwania dowodów dla wykazania słuszności stanowiska strony (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2009 r., II OSK 1933/08).

Zdaniem Sądu, ocena, czy istnieje związek pomiędzy niepodejmowaniem (rezygnacją) z zatrudnienia a opieką nad osobą niepełnosprawną, wymaga ustalenia, czy istnieją inne osoby zobowiązane do alimentacji względem osoby niepełnosprawnej w tym samym stopniu, co osoba wnioskująca o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W przypadku bowiem osób zobowiązanych w różnym stopniu, możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego została jednoznacznie określona w art. 17 ust. 4 u.ś.r. i potwierdzona uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2022 r., I OPS 2/22. Konieczność uwzględnienia innych osób zobowiązanych do alimentacji przy ocenie spełnienia przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika w pierwszej kolejności z faktu, że są to świadczenia z zakresu pomocy społecznej, a zatem ich przyznanie powinno uwzględniać zasadę subsydiarności, w świetle której Państwo powinno pomagać tam, gdzie jednostka (rodzina) nie może poradzić sobie sama. Równocześnie, interpretacja przepisów u.ś.r. wymaga odwołania do wyrażonej w Konstytucji RP zasady wspierania rodzin, które znajdują się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 Konstytucji).

Naczelny Sąd Administracyjny w ww. uchwale z 14 listopada 2022 r., I OPS 2/22, wskazał, że obowiązek wsparcia rodziny jako wspólnoty, nie oznacza obowiązku wspierania każdego w taki sam sposób, to ustawodawca powinien określić formy i zasady wsparcia państwa, a takie zasady zostały określone m.in. w u.ś.r. W ocenie Sądu, brak uwzględnienia przy ocenie konieczności rezygnacji lub powstrzymania się z zatrudnienia przez skarżącą przepisów o obowiązku alimentacyjnym, prowadziłoby do naruszenia przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz niedopuszczalnego modyfikowania przepisów określających obowiązki alimentacyjne dzieci względem rodziców, a w rezultacie do nieprzewidzianego ustawą zwolnienia pozostałych zobowiązanych z obowiązków alimentacyjnych względem matki.

Zdaniem Sądu, dokonując zatem interpretacji art. 17 ust. 1 u.ś.r. konieczne jest uwzględnienie zarówno miejsca przepisu w ustawie o świadczeniach rodzinnych, jak w całym systemie prawa, tj. w szczególności uwzględnienia postanowień Konstytucji RP (przede wszystkim zasad subsydiarności oraz pomocy rodzinie), a także przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 z późn. zm., w skrócie: "k.r.o.")

W związku z powyższym należy zwrócić uwagę, że skarżący posiada jeszcze siostrę, a zatem mogą oni wspólnie realizować obciążający ich z mocy prawa obowiązek alimentacyjny. Zgodnie z art. 128 k.r.o. obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby również środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo, a zgodnie z art. 129 § 2 k.r.o. krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym.

Sąd podziela dominujący w orzecznictwie pogląd, że nawet wykonywanie zatrudnienia przez dzieci osoby wymagającej opieki czy nawet zamieszkiwanie w innej miejscowości nie stanowią obiektywnej okoliczności przesądzającej o tym, że nie są one w stanie sprawować opieki nad rodzicem (zob. np. wyrok WSA w Opolu z 22 czerwca 2021 r., akt II SA/Op 79/21, wyrok WSA w Poznaniu z 12 maja 2021 r., IV SA/Po 66/21, wyrok WSA w Gdańsku z 11 marca 2021 r., III SA/Gd 1201/20). Przesłanki obiektywne bowiem to takie, które są niezależne od woli, a na ich wystąpienie nie ma się żadnego wpływu. Takimi okolicznościami może być np. przebywanie w zamkniętym zakładzie leczniczym, innym zakładzie administracyjnym, w którym władztwo zakładowe ogranicza sposobność określonego postępowania, czy stwierdzony znaczny stopień niepełnosprawności, który nie pozwala na podjęcie się opieki nad osobą niepełnosprawną. Natomiast posiadanie rodziny, praca zawodowa, zamieszkiwanie w innej miejscowości niewątpliwie mogą utrudniać sprawowanie opieki nad osobą wymagającą opieki, jednakże okoliczności takie tego nie uniemożliwiają, tym bardziej że wykonanie obowiązku alimentacyjnego nie musi polegać na fizycznym sprawowaniu opieki, lecz może polegać np. na finansowaniu usług opiekuńczych. W aktach brak dowodu aby skarżący, czy też jego matka, próbowali wyegzekwować spełnienie ww. obowiązku od siostry skarżącego.

W konsekwencji, nie sposób przyjąć, aby w przedmiotowej sprawie zostały wykazane jakiekolwiek obiektywne przeszkody w wywiązywaniu się przez rodzeństwo skarżącego z obowiązku alimentacyjnego względem matki.

Pomoc Państwa ma, jak już wyżej wskazano, charakter subsydiarny, ponieważ to na rodzinie ciąży obowiązek opieki nad osobą niepełnosprawną. Jest zatem możliwa jedynie wówczas gdy wnioskujący o nią wykaże w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości, że wyczerpał wszystkie inne możliwości zapewnienia opieki osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji (w nin. sprawie - pomocy rodzeństwa, skorzystanie z usług opiekuńczych, czy opiekuna), a pomimo to - ze względu na rzeczywisty zakres opieki wynikający z potrzeb osoby niepełnosprawnej (a dokładniej, z posiadanych przez nią schorzeń) istnieje konieczność rezygnacji przez niego z zatrudnienia bądź ww. sytuacja uniemożliwia podjęcie zatrudnienia.

Podsumowując, zdaniem Sądu, w sytuacji gdy istnieją inne osoby zobowiązane do alimentacji, w stosunku do których brak jest obiektywnych przeszkód w realizacji ww. ustawowego obowiązku, brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem (rezygnacją z) zatrudnienia a opieką nad osobą niepełnosprawną, ponieważ w opiece powinny uczestniczyć również pozostałe osoby zobowiązane do alimentacji, a zatem nie zachodziła konieczność rezygnacji przez skarżącego z zatrudnienia. Co więcej, nie do pogodzenia z interesem społecznym, a w interesie społecznym jest przestrzeganie całego obowiązującego porządku prawnego, byłaby taka wykładnia art. 17 ust. 1 u.ś.r., z której wynikałoby, że obowiązki Państwa obejmujące pomoc rodzinie, wyprzedzałyby obowiązki alimentacyjne dzieci względem rodziców, ponieważ w takiej sytuacji doszłoby do przerzucenia realizacji tych obowiązków na całe społeczeństwo, w sytuacji gdy powinny one zostać zrealizowane przez członków rodziny. Doprowadziłoby to też do - z jednej strony - uprzywilejowania tych, którzy nie wywiązują się ze swych obowiązków wobec rodziców (gdyż to Państwo będzie płacić jednemu z wielu dzieci za opiekę nad rodzicem, zwalniając pozostałych faktycznie i finansowo z zapewnienia opieki rodzicowi) oraz - z drugiej strony - dodatkowego obciążenia tych, którzy wywiązują się ze swych obowiązków względem swoich rodziców a mimo to, ich podatki przeznaczane byłyby na pomoc osobom, których dzieci z tych obowiązków się nie wywiązują.

Zdaniem Sądu, godziłoby to w konstytucyjną zasadę równości wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1, czy też zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP). Pominięcie przy wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. regulacji k.r.o. w zakresie konieczności wywiązania się z obowiązku alimentacyjnego dzieci względem rodzica naruszałoby też zasadę praworządności (art. 7 Konstytucji RP), czy obowiązek przestrzegania prawa RP (art. 83 Konstytucji RP). Wobec tego "limitowanie" dostępu do świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o kryterium konieczności wypełnienia przez wszystkie dzieci obowiązku alimentacyjnego względem rodzica nie może zostać uznane za naruszenie kryteriów przyznania tego świadczenia wyrażonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Ustawa ta jest jedną z wielu ustaw obowiązujących w polskim systemie prawnym i w żaden sposób nie uchyla, czy nie ogranicza obowiązków dzieci wobec rodziców. Dlatego, zdaniem Sądu, wsparcia Państwa wymaga jedynie ten opiekun osoby z niepełnosprawnością, który sprawując faktycznie opiekę nad rodzicem, wykaże, że nie może uzyskać (wyegzekwować) pomocy od rodzeństwa i z tego względu zmuszony jest zrezygnować z pracy, czy też nie może jej podjąć (por. wyroki WSA w Krakowie z 24 października 2022 r. III SA/Kr 669/22, oraz z 5 grudnia 2022 r., III SA/Kr 918/22).

W konsekwencji powyższych rozważań, prawidłowe jest stanowisko Kolegium, że okoliczności stanu faktycznego sprawy uzasadniały odmowę przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką. Podkreślić należy, że pomimo niekwestionowanego złego stanu zdrowia matki skarżącego i konieczności pomocy przez syna (do czego był zobowiązany zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym), samo sprawowanie opieki, jak wyżej podkreślono, nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 ww. ustawy, samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Nawet w wniesionej skardze nie zostały uprawdopodobnione jakiekolwiek okoliczności, które mogłyby uzasadniać obiektywne przesłanki braku finansowego wsparcia siostry skarżącego w sprawowaniu opieki nad matką. Z tych to powodów Sąd uznał za niezasadne zarzuty naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.