Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 929/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 7, art. 19, art. 22
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędzia WSA Dominik Mączyński Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2013. sprawy ze skargi DC na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

[...] (dalej :Skarżąca) reprezentowana przez pełnomocnika [...] w dniu [...] kwietnia 2011 r. złożyła wniosek do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o umorzenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych przez organ egzekucyjny tego urzędu na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o numerach [...]- [...] oraz wydanie postanowienia w tej sprawie oraz uchylenie czynności egzekucyjnych.

Jako podstawę wniosku pełnomocnik Skarżącej wskazał przepis art. 59 § 1 pkt 2 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r., nr 110, poz. 968 ze zm., dalej zwanej: u.p.e.a.).

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 w związku z art. 17 u.p.e.a. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wyżej wskazanych tytułów wykonawczych wystawionych na zaległość z tytułu odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2006 r.

Pełnomocnik wniósł zażalenie na to postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 i 7 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie oraz naruszenie art. 53 § 2 i art. 53 a Ordynacji podatkowej , poprzez przyjęcie, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] mógł określić wysokość odsetek od niezapłaconych w terminie zaliczek bez wymaganej decyzji. Pełnomocnik podniósł, iż zobowiązanie [...] z tytułu odsetek od niezapłaconych zaliczek nie istnieją i nie istniały na dzień wystawienia tytułów wykonawczych, a zatem zostały spełnione przesłanki określone w art. 59 § 1 pkt 2 i 7 u.p.e.a.

Postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego określone w art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] otrzymał do realizacji przedmiotowe tytuły wykonawcze i zweryfikował ich dopuszczalność w zakresie egzekucji administracyjnej. Ich pozytywna weryfikacja stanowiła podstawę do kontynuowania postępowania egzekucyjnego wszczętego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]. W toku postępowania egzekucyjnego pełnomocnik [...] złożył do organu egzekucyjnego wniosek o umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego egzekucyjnych podnosząc w jego uzasadnieniu, iż zaległości stanowiące podstawę wystawienia ww. tytułów wykonawczych nie istnieją. Z uwagi na przytoczone powyżej ograniczenia prawne organ egzekucyjny pismem z dnia [...] maja 2012r. nr [...] wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie wymagalności spornych zaległości. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] w piśmie nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. stwierdził, iż zaległości [...] z tytułu odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie płatności zaliczek objęte tytułami wykonawczymi od nr [...] do nr [...] są wymagalne, a wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego bezzasadny. W konsekwencji powyżej przedstawionych okoliczności faktycznych i prawnych Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2012r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec [...] na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...].

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stwierdził, iż nie dopatrzył się żadnych nieprawidłowości w powyższym zakresie. Jak bowiem wynika z akt przedmiotowej sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] zastosował właściwą procedurę wynikającą z przepisów prawa tj. zweryfikował przedmiotowe tytuły wykonawcze pod względem dopuszczalności do egzekucji administracyjnej. Odnośnie natomiast wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi zwrócił się o zajęcie stanowiska do wierzyciela, właściwego do wypowiedzenia się w tym przedmiocie, a stanowisko to uwzględnił w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Podkreślono także, iż kwestionowanie przez [...] zasadności i prawidłowości określenia przez wierzyciela zobowiązania stanowiącego podstawę wystawienia tytułów wykonawczych oraz rzekoma nieprawidłowa forma naliczenia przedmiotowych odsetek za zwłokę (brak decyzji) dochodzone mogą być jedynie na drodze odrębnego postępowania administracyjnego prowadzonego wobec organu właściwego rzeczowo w tym zakresie tj. wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], a zatem nie może stanowić przedmiotu rozstrzygnięcia organów egzekucyjnych I i II instancji.

Pełnomocnik [...] wniósł skargę na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 i 7, art. 29 § 2 w związku z art. .27 § 1 pkt 3 i 6 oraz art. 27 § 3 u.p.e.a., wnosząc o jego uchylenie oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, iż w sprawie nie powinno dojść do wystawienia tytułów wykonawczych, albowiem podstawą prawną ich wystawienia może być tylko i wyłącznie decyzja administracyjne wydana na podstawie art. 53a Ordynacji podatkowej. określająca wysokość odsetek, a takiej decyzji nie wydano. Pełnomocnik wskazał, iż zaliczki na podatek dochodowy tracą swój byt z końcem roku podatkowego tzn., że zaliczki na podatek dochodowy za rok 2006 utraciły swój byt prawny [...] kwietnia 2007r. W związku z powyższym nie można było w 2009r., w którym zostały wystawione ww. tytuły wykonawcze, naliczyć odsetek od nieistniejących zaliczek. W ocenie pełnomocnika została zatem spełniona przesłanka wyrażona w art. 59 §1 pkt 2 u.p.e.a. (obowiązek nie istniał). Ponadto pełnomocnik podniósł , że spełniona została również przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego wymieniona w art.59 § 1 pkt 7 ww. ustawy. Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, a Skarżąca nie otrzymała upomnienia, że posiada zaległości odsetkowe od zaliczek.

W ocenie pełnomocnika Skarżącej egzekucja na podstawie ww. tułów wykonawczych nie mogła być wszczęta w związku z art. 29 § 1 i 2 u.p.e.a. Przepisy te nakładają na organ egzekucyjny obowiązek badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej, a w przypadku, gdy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 tej ustawy, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji zwracając tytuł wierzycielowi. Pełnomocnik Skarżącej podnosi, iż w niniejszym stanie faktycznym i prawnym brak było podstawy prawnej egzekucji odsetek tj decyzji wydanej na podstawie art. 53a Ordynacji podatkowej, co jest elementem niezbędnym tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 3 i 6 cyt. ustawy) w związku organ egzekucyjny powinien zwrócić tytuły wykonawcze wierzycielowi.

Pełnomocnik Skarżącej kwestionuje również zasadność wystąpienia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] do wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie wymagalności obowiązku objętego ww. tytułami wykonawczymi, gdyż jedynym uprawnionym organem do rozstrzygnięcia tej kwestii był organ egzekucyjny.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, ustosunkowując się do podniesionych zarzutów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 1a pkt 7 u.p.e.a. organem egzekucyjnym, jest organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących w doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczenia wykonania tych obowiązków. Przepis art.19 u.p.e.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek kontroli właściwości do rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. Z kolei art. 22 u.p.e.a. normuje właściwość miejscową organów egzekucyjnych, do której przestrzegania organy te są zobowiązane.

W świetle okoliczności niniejszej sprawy Sąd nie jest w stanie ocenić, czy postępowanie egzekucyjne prowadził organ egzekucyjny miejscowo właściwy.

W przedmiotowej sprawie bezsporne jest , iż tytuły wykonawcze o numerach [...] do [...] obejmujące należne odsetki od nieopłaconych zaliczek zostały wystawione w dniu [...] października 2009 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]. W tych tytułach wykonawczych jako miejsce zamieszkania wskazany jest adres: [...], ul. [...].

Wniosek o umorzenie postępowań egzekucyjnych został złożony w dniu [...] kwietnia 2012r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], który prowadził dalej postępowanie egzekucyjne.

Z akt sprawy nie wynika kiedy i na jakiej podstawie nastąpiła zmiana właściwości organu. Z treści postanowienia organu I instancji wynika jedynie, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] stwierdzając swoją niewłaściwość, przekazał w dniu [...] lipca 2011 r. przedmiotowe tytuły wykonawcze Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...]. To stwierdzenie znalazło się także w treści uzasadnienia postanowienia organu II instancji. Ponieważ w aktach sprawy brak było tego pisma Sąd zwrócił się do Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu o przesłanie kompletu akt dotyczącego przedmiotowego postępowania.

W piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wyjaśnił, iż rejestracja podatnika nastąpiła na podstawie NIP-1 z dnia [...] kwietnia 2004 r. i [...] stycznia 2006 r., a nadto, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] podniósł, że [...] w dniu [...] lipca 2005 r. dokonała zmiany wpisu w ewidencji działalności gospodarczej wskazując jako adres zamieszkania: [...], ul. [...]. Pomimo wielokrotnych wezwań zobowiązana nie złożyła w Urzędzie Skarbowym [...] zgłoszenia aktualizacyjnego NIP-1.

Z przedłożonych dokumentów NIP-1 wynika, że miejscem zamieszkania Skarżącej jest [...], ul. [...].

Z treści pisma Dyrektora Izby Skarbowej wynika, że [...] w wpisie w ewidencji działalności gospodarczej w dniu [...] lipca 2005 r. wskazała inny adres. A zatem niezrozumiałe jest na jakiej podstawie tytuły wykonawcze z dnia [...] października 2009 r. zostały wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...].

To z kolei rodzi kolejne pytanie, że skoro tytuły wykonawcze w tym czasie wystawił Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], to dlaczego i na jakiej podstawie w dniu [...] lipca 2011 r. przekazał sprawę innemu organowi, skoro już w 2005 r. Skarżąca wskazywała inne miejsce zamieszkania.

Te okoliczności nie zostały wyjaśnione i dlatego Sąd nie mógł stwierdzić, czy postępowanie w przedmiotowej sprawie było prowadzone przez właściwy organ egzekucyjny. Z uwagi na te okoliczności, przedwczesne byłoby badanie i ustosunkowywanie się do zarzutów podniesionych w skardze.

W związku z powyższym , Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dalej: "P.p.s.a" (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w punkcie I wyroku.

O kosztach Sąd orzekł zgodnie z art. 200 p.p.s.a.

ujk