Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 281/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2013-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 134. art. 138 par. 1 pkt 3,
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska – spr. Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 września 2013 r., sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 18 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie odmowy nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu na rzecz K. M. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez K. M. jest postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 kwietnia 2013 r., nr [...], stwierdzające niedopuszczalność wniesienia przez ww. odwołania z dnia 30 stycznia 2013 r., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim z dnia 18 stycznia 2013 r., nr [...], o odmowie nałożenia na I. Ł. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr [...], w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało podjęte w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

K. M. pismem z dnia 21 lipca 2012 r. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim o podjęcie stosownych działań przewidzianych prawem w stosunku do I. Ł., właścicielki mieszkania nr [...], znajdującego się przy ulicy [...] w [...]. W piśmie tym poinformowała, iż w związku z przeprowadzonymi przez I. Ł. pracami remontowymi w mieszkaniu nr [...], usytuowanym bezpośrednio nad jej mieszkaniem nr [...], doszło do naruszenia konstrukcji całego budynku, w tym do pęknięć ścian w jej mieszkaniu nr [...] i osiadania całego budynku, co grozi katastrofą budowlaną.

W wyniku ww. informacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim, pismem z dnia 26 lipca 2012 r., wszczął z urzędu postępowanie w sprawie prowadzonych robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr [...], przy ul. [...] w [...]. O powyższej okoliczności organ oprócz K. M. oraz I. Ł. poinformował również J. S., zarządcę budynku.

W następstwie przeprowadzonych oględzin organ ustalił, że w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], w lokalu nr [...], I. Ł. bez uzyskanego pozwolenia na budowę wyburzyła ściany działowe ubikacji i komórki oraz część ściany o grubości 25 cm pomiędzy ubikacją i kuchnią. Nadto inwestorka wykonała w innym miejscu nowe ścianki z płyt kartonowo - gipsowych, a w miejscu wyburzonych ścian zamontowała stalowe podciągi i nadproża nad otworami drzwiowymi.

Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2012 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim, na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 oraz 50 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623, z późn. zm.), dalej zwanej Prawem budowlanym, wstrzymał wykonywanie robót budowlanych w lokalu mieszkalnym inwestorki prowadzonych bez wymaganego pozwolenia na budowę i nałożył na nią obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia ekspertyzy technicznej samowolnie wykonanych robót budowlanych oraz ich wpływu na lokale mieszkalne zlokalizowane na wyższych piętrach budynku.

Pismem z dnia 19 września 2012 r. I. Ł. przedłożyła do akt sprawy ekspertyzę techniczną dotyczącą przeprowadzonych robót budowlanych w jej mieszkaniu. Z ekspertyzy wynika, że wykonane roboty nie mają negatywnego wpływu na stabilność elementów konstrukcyjnych całego budynku. Nadto jej autor wskazał, że demontaż ścianek i jednoczesne wprowadzenie dodatkowych obciążeń od stalowych belek nośnych spowodowało zmianę układu obciążeń na belki stropu Kleina. Jednocześnie nie stwierdził przemieszczeń stalowych belek lub ugięć stropu, a budynek w jego ocenie, może być bezpiecznie użytkowany i nie ma żadnego zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia.

Decyzją z dnia 4 października 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim odmówił nałożenia na inwestorkę obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr [...] w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. W wyniku złożonego odwołania przez K. M. Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu decyzją z dnia 21 listopada 2012 r. uchylił ww. akt, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie niezapewnieniem stronom przez organ I instancji możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym (ekspertyzą techniczną) i nie poinformowaniem ich o zakończeniu postępowania dowodowego.

Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2013 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim odmówił K. M. wydania kserokopii dokumentów zgromadzonych podczas prowadzonego w sprawie postępowania, na które wniosła zażalenie.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim, decyzją z dnia 18 stycznia 2013 r., nr [...], odmówił nałożenia na inwestorkę obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr [...] w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego prawem. Powyższa decyzja została doręczona I. Ł. - 30 stycznia 2013 r., a także K. M. w dniu 21 stycznia 2013 r. oraz J. S. - zarządcy budynku w dniu 21 stycznia 2013 r.

W odwołaniu od powyższej decyzję K. M., wnosząc o jej uchylenie podniosła, iż zaskarżona decyzja wydana została zanim upłynął termin do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 16 stycznia 2013 r. Wywodziła, że brak rozstrzygnięcia w kwestii wydania jej kserokopii dokumentów z akt sprawy ma istotny wpływ na dalsze podejmowane czynności w sprawie i narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego.

Pismem z dnia 19 marca 2013 r. Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu wezwał K. M. o uzupełnienie złożonego przez nią odwołania poprzez wykazanie, że działała w imieniu Wspólnoty lub w imieniu I. Ł., reprezentując jej interesy.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie K. M. poinformowała, że w niniejszej sprawie występuje tylko w imieniu własnym i nie jest pełnomocnikiem Wspólnoty Mieszkaniowej ani też I. Ł., której interesy są całkowicie sprzeczne z jej interesami. Jednocześnie podała, że w sprawie przysługuje jej status strony, ponieważ przedmiotowe postępowanie dotyczy jej interesu prawnego i faktycznego.

Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2013 r., nr [...], stwierdził niedopuszczalność wniesionego przez K. M. odwołania. W uzasadnieniu po przedstawieniu przebiegu postępowania administracyjnego wskazał, że odwołanie K. M. nie może zostać rozpatrzone, albowiem zaskarżona decyzja nie została skutecznie doręczona stronom postępowania. Podkreślił, że stroną prowadzonego postępowania jest Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [...] w [...]. Wywiódł, że w przedmiotowym przypadku jest to tzw. "duża" Wspólnota Mieszkaniowa i reprezentuje ją zarząd, który kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej oraz "w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali." Organ stwierdził, iż zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej był jedynym uprawnionym podmiotem do odbioru korespondencji, w tym decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim, natomiast z akt sprawy nie wynika, aby organ I instancji ustalił, czy przedmiotowa Wspólnota posiadała zarząd, który mógłby brać udział w postępowaniu. Następnie wskazał, że skarżona decyzja doręczona została wyłącznie inwestorowi, K. M. i J. S., która jest zarządcą nieruchomości i nie jest uprawniona do reprezentowania Wspólnoty na zewnątrz. Stąd organ II instancji wywiódł, że doręczenie skarżonej decyzji osobom nieupoważnionym z pominięciem ustawowych organów Wspólnoty nastąpiło z naruszeniem prawa i decyzja taka jest aktem nieistniejącym, a skoro tak, to decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego. Udzielając wskazówek organowi I instancji co do ponownego rozpoznania sprawy organ odwoławczy poinstruował go, że przy ponownym rozpoznaniu będzie on obowiązany ponownie doręczyć decyzję prawidłowo ustalonym stronom postępowania.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim, kierując się stanowiskiem organu odwoławczego zawartym w powyższym postanowieniu wydał decyzję w dniu 10 maja 2013 r., którą ponownie odmówił nałożenia na inwestorkę obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr [...] w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego prawem. Przedmiotowa decyzja, doręczona została inwestorce oraz członkom zarządu przedmiotowej Wspólnoty Mieszkaniowej.

W połączonej skardze na postanowienie z dnia 16 kwietnia 2013 r., nr [...] oraz postanowienie z dnia 18 kwietnia 2013 r., nr [...], skarżąca wniosła o ich uchylenie. W uzasadnieniu podniosła, iż nie wydanie jej przez organ kserokopii z akt sprawy stanowi o naruszeniu przepisów i zasad postępowania administracyjnego. Według skarżącej wydane w sprawie postanowienie nr [...] ma na celu niedopuszczenie do "merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy." Nadto podkreśliła, iż wszystkie decyzje wydane w sprawie są znane członkom zarządu Wspólnoty łącznie z ekspertyzą, która nie została jej przez organ udostępniona, co z kolei stanowi o naruszeniu zasady pogłębiania zaufania obywateli państwa do jego organów.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy, wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu.

Zarządzeniem z dnia 17 czerwca 2013 r., sprawa ze skargi K. M. została rozdzielona, w ten sposób, że przedmiot rozpoznania niniejszej sprawy stanowi postanowienie z dnia 18 kwietnia 2013 r., nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu aktów z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola zaskarżonego postanowienia, przeprowadzona zgodnie z powyższymi zasadami, wykazała takie naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, co w konsekwencji uzasadniło uwzględnienie skargi.

Przedmiotem rozpoznania w kontrolowanej sprawie jest postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 18 kwietnia 2013 r., nr [...] stwierdzające niedopuszczalność wniesionego przez K. M. odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim z dnia 18 stycznia 2013 r., nr [...], o odmowie nałożenia na I. Ł. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr [...], w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem.

Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego do Sądu postanowienia wskazać trzeba, że środki zaskarżenia takie jak odwołanie, zażalenie służą wszczęciu postępowania przed organem II instancji zmierzającego do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej przed organem I instancji wydaniem postanowienia lub decyzji. Tylko w ramach takiego postępowania może dojść do skontrolowania w trybie instancyjnym zgodności z prawem rozstrzygnięcia jakie zapadło w tym organie. Zatem podstawowym warunkiem dopuszczalności odwołania jest istnienie decyzji organu I instancji. Innymi słowy, dopóki - i to niezależnie z jakich przyczyn - nie zostanie wydana decyzja organu I instancji i nie wejdzie do obrotu prawnego, odwołanie nie jest dopuszczalne.

Wyjaśnić należy, że niedopuszczalność odwołania organ stwierdza w formie postanowienia, co wynika z brzmienia art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) - dalej zwanej K.p.a. Przyjdzie zauważyć, że w orzecznictwie i doktrynie wypracowano niekwestionowane stanowisko, że niedopuszczalność odwołania może wynikać zarówno z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Pierwsza z sytuacji zachodzi, gdy brak jest przedmiotu zaskarżenia oraz gdy przepisy prawne wyłączają możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Natomiast niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę nieposiadającą legitymacji do jego wniesienia, tj. niebędącą stroną w sprawie ani adresatem decyzji, czy też nie mającą zdolności do czynności prawnych (por. w wyroku NSA z dnia 11 grudnia 2007 r., II OSK 1661/06, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy, wydając zaskarżone postanowienie doszedł do przekonania, że skoro decyzja organu I instancji nie została doręczona stronie postępowania, tj. Wspólnocie Mieszkaniowej, a jednocześnie doręczona została osobom nieupoważnionym, to jest aktem nieistniejącym i nie weszła do obrotu prawnego.

Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić.

Należy odnotować, że z akt administracyjnych niewątpliwie wynika, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim z dnia 18 stycznia 2013 r. doręczona została skarżącej w trybie art. 43 K.p.a. do rąk jej męża W. M. w dniu 21 stycznia 2013 r. Skarżąca w ustawowym terminie wniosła od niej odwołanie. Nadto, poza skarżącą, w dniu 30 stycznia 2013 r. decyzję doręczono do rąk własnych I. Ł. - inwestorce, a w dniu 21 stycznia 2013 r. J. S. - zarządcy nieruchomości. Wobec tego w niniejszej sprawie nie można zatem mówić o jakichkolwiek uchybieniach w doręczeniu decyzji skarżącej, zarządcy nieruchomości, czy też inwestorce, a tym bardziej o braku skutecznego doręczenia im tej decyzji. Natomiast okoliczność, że organ odwoławczy dokonał innego ustalenia kręgu stron aniżeli organ I instancji, przyjmując, że zamiast skarżącej i zarządcy nieruchomości, stroną tego postępowania winna być Wspólnota Mieszkaniowa, w żaden sposób nie powoduje, że doszło do jej nieskutecznego doręczenia. W takim razie nie można też przyjąć, że taka decyzja jest decyzją nieistniejącą ani, że nie weszła do obrotu prawnego. Podkreślić raz jeszcze trzeba, że organ I instancji doręczył decyzję skarżącej, uznawszy ją za stroną prowadzonego postępowania. Skarżąca zatem, bez wątpienia, miała prawo do odwołania się od niej, z którego zresztą skorzystała. W przypadku, natomiast gdy organ odwoławczy stwierdzi, że strony postępowania nie zostały prawidłowo ustalone, to ma on obowiązek zastosować art. 138 § 2 K.p.a., tzn. uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Działanie takie, w razie ustalenia, że stroną postępowania jest inny podmiot niż ten, wobec którego toczyło się dotychczasowe postępowanie, zabezpiecza tej osobie, przewidziany art. 15 K.p.a. dwuinstancyjny tryb postępowania. Powyższe stanowisko wynika z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, w tym m.in. z wyroku NSA z dnia 15 lipca 2008r., sygn. akt II GSK 88/08 oraz z dnia 18 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 222/12 dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl.

Nadto zauważyć przyjdzie, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażany jest pogląd, który Sąd podziela w niniejszej sprawie, że w przypadku doręczenia decyzji jednej ze stron postępowania nie można przyjmować, że decyzja nie weszła do porządku prawnego w odniesieniu do pozostałych stron i wobec nich jest decyzją nieistniejącą, a organ nie jest nią związany. Byt prawny decyzji jest wszak pojęciem uniwersalnym. Decyzja administracyjna, jako przejaw woli organu administracji, albo istnieje w porządku prawnym albo nie. Jak zasadnie wskazano w orzecznictwie, egzystencja prawna decyzji rozpoczyna się w chwili jej doręczenia przynajmniej jednej ze stron danego postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 19 maja 2006 r., I OSK 1176/05, LEX nr 236587, wyrok WSA w Opolu z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Op 582/12, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu już tylko z tego względu nie można było przyjąć, jak błędnie założył to organ w zaskarżonym postanowieniu, że badana decyzja jest decyzją nieistniejącą i nie weszła do obrotu prawnego. Tymczasem decyzja organu I instancji z dnia 18 stycznia 2013 r. doręczona została zarówno inwestorce, która w świetle art. 51 Prawo Budowlane bezspornie jest uznawana za stronę tego postępowania, jak też skarżącej oraz zarządcy budynku.

Kolejną dostrzeżoną przez Sąd wadą zaskarżonego postanowienia, jest fakt, że organ odwoławczy zakwestionował status strony skarżącej w postępowaniu administracyjnym aktem opartym na treści art. 134 K.p.a. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny i utrwalonym orzecznictwem omawiany artykuł nie stanowi podstawy do rozstrzygnięcia, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania. Jeśli zatem wnoszący odwołanie twierdzi, że jest stroną postępowania, to organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania z tego powodu, że wnoszący nie jest stroną postępowania, lecz jest zobowiązany do zweryfikowania tego twierdzenia w toku postępowania odwoławczego. Jeżeli wówczas twierdzenie to nie zostanie pozytywnie zweryfikowane, to organ odwoławczy powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania w trybie art. 134 K.p.a. jest możliwe tylko w sytuacji, gdy brak interesu prawnego po stronie wnoszącego odwołanie jest oczywisty i w sposób nie budzący wątpliwości wynika z tego odwołania. Natomiast w razie istnienia jakichkolwiek kwestii wymagających wyjaśnienia bądź, gdy odwołujący twierdzi, że zaskarżona decyzja dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku obowiązany jest wszcząć postępowanie odwoławcze i w razie uznania, że strona nie ma interesu prawnego umarza postępowanie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Trzeba w tym miejscu wskazać, że w uchwale poszerzonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r., OPS 16/98, która zachowała aktualność, przyjęto, że stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołane nie jest stroną, w rozumieniu art. 28 K.p.a. następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. (dostępna w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z poglądem wyrażonym w tej uchwale "zakresem wstępnego badania przez organ odwoławczy interesu prawnego podmiotu odwołującego się oznacza w istocie badanie poza sformalizowanym postępowaniem odwoławczym materialno prawnej legitymacji strony wnoszącej odwołanie, badanie w sposób wyłącznie gabinetowy i tylko na podstawie akt sprawy". Koncepcja taka mogłaby prowadzić do umożliwienia organowi prowadzenia "postępowania przed postępowaniem" w kwestii badania legitymacji strony wnoszącej odwołanie. Wobec tego w sytuacji, gdy w sprawie nie występuje oczywisty brak legitymacji, a dodatkowo w odwołaniu podmiot powołuje się na swój interes prawny, konieczne jest wszczęcie postępowania odwoławczego i przeprowadzenie dowodu mającego na celu wyjaśnienie tej kwestii. W przypadku późniejszego ustalenia, że odwołujący faktycznie nie posiadał interesu prawnego do złożenia odwołania organ winien umorzyć postępowanie odwoławcze. Poza tym podkreślenia wymaga, że postanowienie o niedopuszczalności odwołania ma charakter wyłącznie procesowy, a zatem art. 28 K.p.a. nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia o odmowie uznania danego podmiotu za stronę przez organ odwoławczy, ponieważ jest przepisem prawa materialnego. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 634/06 (dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).). Nie ulega wątpliwości, że legitymację do wniesienia odwołania ocenia się według przepisów art. 28, 29 i 30 K.p.a. Odwołanie wniesione na podstawie subiektywnego przekonania podmiotu, że decyzja organu dotyczy jego praw i obowiązków powinno podlegać ocenie w zakresie ustalenia interesu prawnego odwołującego się (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2008 r., sygn. akt SA/Wa 465/08, (dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).).

Odnosząc powyższe rozważania natury ogólnej na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca na wezwanie organu z dnia 19 marca 2013 r. w zakresie uzupełnienia odwołania, w piśmie z dnia 27 marca 2013 r. wyraźnie powoływała się na swój interes prawny do bycia stroną w niniejszym postępowaniu. W konsekwencji, bez rozważenia tej kwestii nie można było przyjąć, jak poczynił to organ odwoławczy w ramach prowadzonego postępowania stwierdzającego niedopuszczalność odwołania, że doręczona K. M. decyzja z dnia 18 stycznia 2013 r., została doręczona osobie nieupoważnionej.

Zwrócenia uwagi organu bowiem wymaga, że choć, jak słusznie wskazane zostało w zaskarżonym postanowieniu, zasadą jest, że w postępowaniu administracyjnym do reprezentowania interesu podmiotu zbiorowego - ogółu właścicieli odrębnych lokali tworzących wspólnotę mieszkaniową - legitymację ma wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni członkowie tej wspólnoty (por. wyroki: NSA z dnia 9 września 1998 r., sygn. akt IV SA 2027/96; WSA w Poznaniu z dnia 3 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Po 596/08). Niemniej jednak, w wyjątkowych sytuacjach członek wspólnoty może samodzielnie, niezależnie od wspólnoty, wystąpić jako strona postępowania. Może mieć to miejsce wówczas, gdy członek wspólnoty wykaże swój indywidualny, własny interes prawny. Tylko w takich wyjątkowych przypadkach możliwe jest odstępstwo od ogólnych zasad reprezentowania w postępowaniu administracyjnym podmiotów prawnych o charakterze zbiorowym takich jak wspólnoty mieszkaniowe, czy spółdzielnie. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 419/10; wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 627/06; wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 grudnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 725/05; wyrok NSA z dnia 13 grudnia 1999 roku, sygn. akt IV SA 1996/97, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym, w każdej indywidualnej sprawie organy winny zbadać, czy taki wyjątkowy przypadek zachodzi.

Na koniec dostrzec trzeba, że w aktach administracyjnych poza decyzją organu I instancji z dnia 18 kwietnia 2013 r. odmawiającą nałożenia na inwestora obowiązku o jakim mowa jest w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, znajduje się również, decyzja z dnia 10 maja 2013 r. tegoż organu, wydana na skutek niezrozumienia "wskazania" zawartego w zaskarżonym postanowieniu, rozstrzygająca ponownie sprawę w tym samym przedmiocie. W tym stanie rzeczy, organ II instancji powinien po ustaleniu, czy ostatnio wymieniona decyzja stała się ostateczna, korzystając ze swych uprawnień wyeliminować tą decyzję z obiegu prawnego, stwierdzając jej nieważność, mając na uwadze treść art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.

Z przedstawionych powyżej przyczyn faktycznych i prawnych orzeczono o uchyleniu postanowienia Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Stosownie do treści art. 152 P.p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji, a o kosztach postępowania sądowego w myśl art. 200.

Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych rozważań.

-----------------------

10