Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 626/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 151 art. 134 § 1 art. 153
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 7, art. 63 § 1-3 i art. 64 § 2 w zw. z art. 50 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia del. WSA Tomasz Stawecki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 sierpnia 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 410/18 w sprawie ze skargi [...] na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 410/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę [...] (dalej: "skarżący") na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktyczny i prawnym.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], nie stwierdził u skarżącego choroby zawodowej: choroby zakaźnej lub pasożytniczej albo ich następstw – gruźlicy płuc wymienionej w poz. 26 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r., Nr 105, poz. 869 ze zm. – dalej: "rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych"). Organ wyjaśnił, że gruźlica płuc została rozpoznana u skarżącego już w 1967 r., kiedy skarżący odbywał służbę wojskową. Przez okres 4 lat

(1967-1971) skarżący pobierał też rentę wojskową jako świadczenie z tytułu rozpoznanej choroby. Gruźlica płuc, na którą powołuje się skarżący, nie może jednak być uznana za chorobę zawodową, gdyż schorzenie to nie powstało w trakcie pracy zawodowej.

Powyższa decyzja organu powiatowego została utrzymana w mocy przez [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego decyzją z dnia [...] września 2011 r., znak: [...]. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1322/11, oddalił skargę skarżącego na ww. decyzję z [...] września 2011 r.

Z uwagi na wnioski skarżącego prowadzone były jednak dalsze postępowania w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. Przede wszystkim wnioskiem z dnia 12 grudnia 2013 r. skarżący zgłosił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] podejrzenie choroby zawodowej. Aby należycie zweryfikować zasadność żądania skarżącego, organ pierwszej instancji wszczął postępowanie administracyjne. Po dogłębnej analizie zgromadzonej dokumentacji medycznej, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej pod postacią choroby zakaźnej lub pasożytniczej albo ich następstw – gruźlicy płuc. Wydana decyzja organu powiatowego została utrzymana w mocy decyzją [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2017 r., znak: NP. [...]. Organ drugiej instancji nie stwierdził u skarżącego choroby zawodowej, tj. choroby zakaźnej lub pasożytniczej albo ich następstw – gruźlicy płuc wymienionej w poz. 26 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Oba powyższe rozstrzygnięcia zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 309/17. Sąd wskazał, że organy orzekające w sprawie miały obowiązek zbadania, czy żądanie skarżącego z dnia 12 grudnia 2013 r. dotyczy tożsamej sprawy już wcześniej rozstrzygniętej, w której występowały te same podmioty, która równocześnie dotyczyła tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Zdaniem Sądu, organ I instancji tego nie uczynił, tylko bezrefleksyjnie wszczął i przeprowadził nowe postępowanie.

Ponownie rozpoznając sprawę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie decyzją z dnia 15 listopada 2017 r., nr 15u, wydaną na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: "k.p.a.") umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie choroby zawodowej skarżącego. W ocenie organu, w obydwóch sprawach (tj. niniejszej i zakończonej decyzją organu wojewódzkiego z dnia 7 września 2011 r.) postępowanie dotyczy tych samych podmiotów, tego samego przedmiotu, jak również nie zmienił się stan prawny, a także stan faktyczny sprawy. Wobec powyższego, organ uznał, że z uwagi na brak nowych dowodów mających znaczenie dla sprawy, prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie choroby zawodowej skarżącego stało się bezprzedmiotowe, a ponowne orzekanie w sprawie już rozstrzygniętej decyzją ostateczną jest niedopuszczalne.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. Organ drugiej instancji w pełni podzielił stanowisko, że w sprawie zachodzi tożsamość podmiotowa ponieważ stroną postępowania jest ta sama osoba, która już wcześniej brała udział w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją ostateczną. Ponadto zachodzi również tożsamość przedmiotowa, gdyż zadaniem właściwych organów sanitarnych było ustalenie, czy istnieją podstawy dla stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. Okoliczności faktyczne istotne w sprawie nie uległy zmianie, a podstawa prawna w tym postępowaniu pozostawała analogiczna do podstawy prawnej postępowania zakończonego decyzją [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2011 r. Rozpoznanie natomiast wniosku skarżącego – zdaniem organu drugiej instancji – doprowadziłoby do sytuacji, w której w obrocie prawnym funkcjonowałyby dwie ostateczne decyzje administracyjne, których treść mogłaby być wzajemnie sprzeczna.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2018 r., skarżący wskazał na okoliczności powstania i rozwoju u niego gruźlicy płuc. Zdaniem skarżącego objawy, czas, okoliczności zakażenia oraz czas i okoliczności rozpoznania choroby nie są tożsame. Skarżący podkreślił, że dysponuje dowodami, które dokumentują powstanie tej choroby w 1965 r. w czasie pracy zawodowej, a więc w innym stanie faktycznym niż ten, do którego odnosi się decyzja organu wojewódzkiego z dnia [...] września 2011 r.

Ponadto skarżący zarzucił decyzji organu drugiej instancji naruszenie:

a) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy w jego ocenie nie zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość;

b) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") poprzez niewykonanie przez organ wiążących zaleceń, zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 309/17;

c) art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez wadliwą i wybiórczą ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz pominięcie nowych dowodów przedłożonych przez skarżącego; a także naruszenie art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 917 ze zm., dalej: "Kodeks pracy") poprzez brak przyjęcia, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające stwierdzenie choroby zawodowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wskazanym na wstępie wyrokiem, stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż stanowisko organów sanitarnych przyjęte w sprawie należało uznać za prawidłowe.

Sąd I instancji potwierdził, że w kontrolowanej sprawie nie budzi wątpliwości tożsamość podmiotowa ze sprawą zakończoną ostateczną decyzją [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2011 r. Również ustalenia aspektu przedmiotowego Sąd I instancji uznał za właściwe. To zaś powodowało przeszkodę do ponownego prowadzenia postępowania, skoro poprzednie, w tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych, zostało nie tylko ostatecznie, ale także prawomocnie zakończone. Dlatego zdaniem Sądu I instancji należało zastosować art. 61a § 1 k.p.a. i na jego podstawie odmówić wszczęcia postępowania. Umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., było jednak również prawidłowe, gdyż postępowanie zostało już wcześniej wszczęte. Sąd I instancji nie podzielił zatem zarzutów skarżącego, zaś w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego (tj. art. 2351 Kodeksu pracy) Sąd wskazał, że nie może się do nich odnieść, gdyż zachodzi stan rzeczy osądzonej (res iudicata).

Skargę kasacyjną od ww. wyroku wniósł [...] zaskarżając wyrok w zakresie punktu pierwszego (tj. oddalenia skargi), zarzucając naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 63 § 1-3 i art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 50 § 1 k.p.a. Naruszenie przepisów prawa miało polegać na oddaleniu skargi w sytuacji, w której sąd powinien rozpoznając skargę orzec w granicach sprawy oraz dostrzec, że organy naruszyły i źle zinterpretowały ocenę prawną i wskazania wynikające z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 309/17. W wyroku tym, sąd zobowiązał organy do dokonania ustaleń w sposób wnikliwy i rozstrzygnięcie, czy żądanie skarżącego z dnia 12 grudnia 2013 r. dotyczy tożsamej sprawy już wcześniej rozstrzygniętej, a zatem, że organy mają przeanalizować, jakie znaczenie ma wniosek skarżącego z dnia 12 grudnia 2013 r. i złożenie przez skarżącego nowych dokumentów w sprawie zakończonej ostateczną decyzją.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie organy błędnie przyjęły, że takie wytyczne oznaczają obowiązek umorzenia postępowania ze względu na złożenie wniosku w sprawie już ostatecznie rozstrzygniętej, podczas gdy organy sanitarne powinny przeanalizować jakie znaczeniem ma wniosek skarżącego z dnia 12 grudnia 2013 r. i rzeczywistą intencję skarżącego oraz przyjąć, że stanowi on wniosek o wznowienie postępowania ze względu na nowe okoliczności faktyczne i dowody w sprawie. W razie natomiast wątpliwości organ powinien wezwać skarżącego do sprecyzowania jego stanowiska a nie automatycznie przyjmować, że żądanie skarżącego jest dla niego najbardziej niekorzystne i prowadzić powinno do umorzenia postępowania, a nie rozpoznania merytorycznie żądania skarżącego.

Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 powołanej już wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Powyższe oznacza, że zakres rozpoznawania sprawy wyznaczyła, przez wskazanie podstaw kasacyjnych, strona wnosząca skargę kasacyjną. Strona, która kwestionuje orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wnosząc skargę kasacyjną, obowiązana jest wskazać przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które jej zdaniem zostały przez sąd naruszone (art. 174 p.p.s.a.), a nadto obowiązana jest uzasadnić przytoczone podstawy kasacyjne (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Rozpoznając zatem sprawę w tak określonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, a więc nie zasługuje na uwzględnienie.

Wnoszący skargę kasacyjną, w konstrukcji powyżej opisanego zarzutu przywołał art. 151 p.p.s.a., ale powiązał go z art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz naruszeniem innych przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Z tych też względów głównym zarzutem skargi kasacyjnej jest naruszenie przez Sąd I instancji art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 63 § 1-3 oraz art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 50 § 1 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten nie budzi wątpliwości i należy go interpretować w ten sposób, że prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego (niezależnie od instancji) wywiera skutki poza zakresem postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zostało wydane oraz poza zakresem postępowania administracyjnego, w którym zostało wydane zaskarżone rozstrzygnięcie. Takie orzeczenie wiąże organy i sądy również w przyszłych i ewentualnych postępowaniach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, które znajdują się w granicach sprawy rozstrzygniętej tym orzeczeniem. Ustawodawca w art. 153 p.p.s.a. nie ograniczył związania oceną prawną wyłącznie sądów i organów, które orzekały w sprawie, co a contrario oznacza, że obowiązek ten obejmuje również każdy inny organ i sąd orzekający w sprawie, także w przypadku zmiany właściwości organów (zob. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 426/08).

Związanie natomiast oceną prawną, o którym mowa w art. 153 p.p.s.a. należy interpretować w ten sposób, że organy i sądy nie mogą formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem. Zobowiązane są one bowiem podporządkować się takiemu orzeczeniu w pełnym zakresie.

W art. 153 p.p.s.a. nie określono również ram czasowych związania organów administracji publicznej i sądów oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania. Jedyną przesłanką odstąpienia przez organy i sądy od obowiązku podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego jest wyłącznie istotna zmiana stanu prawnego lub faktycznego. Rozumieć przez to należy wystąpienie w sprawie takich okoliczności, że ustalenia poczynione przez sąd administracyjny w prawomocnym wyroku w znacznym stopniu odbiegają od aktualnego stanu faktycznego lub ich wykonanie stanowiłoby naruszenie prawa, z uwagi na zmianę prawa między uprawomocnieniem wyroku a wykonaniem oceny prawnej. Niedopuszczalne jest bowiem w sytuacji zmiany przepisów prawa wykonywanie wyroku sądu administracyjnego, którego ocena prawna jest sprzeczna z nowymi przepisami prawa lub z nowo powstałym stanem faktycznym. W przypadku niewystąpienia powyższej przesłanki, orzeczenie sądu administracyjnego jest wiążące dla organów administracji publicznej i sądów, nawet w przypadku późniejszych prawomocnych orzeczeń sądu w tej samej sprawie. Inaczej mówiąc sąd administracyjny, rozpoznając skargę (skargę kasacyjną) ma obowiązek wziąć pod uwagę każde prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego wydane w sprawie, bo jest związany zawartą w nich oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania.

Mając na względzie tak rozumianą treść art. 153 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nietrafny jest zarzut skarżącego kasacyjnie naruszenia przez Sąd I instancji tego przepisu poprzez niedostrzeżenie, że organy obu instancji naruszyły i źle zinterpretowały ocenę prawną i wskazania wynikające z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 309/17, co w rezultacie nie doprowadziło do zastosowania w sprawie art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 64 § 2 k.p.a.

We wskazanym wyroku, który wiąże organy oraz sądy, a także orzekający w niniejszej sprawie Sąd II instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że organy w sprawie powinny dokonać ustaleń, czy żądanie skarżącego z dnia 12 grudnia 2013 r. dotyczy tożsamej sprawy już wcześniej rozstrzygniętej, w której występowały te same podmioty, dotyczącej tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. W zależności od tych ustaleń powinny podjąć stosowne procesowe bądź merytoryczne rozstrzygnięcie. Sąd I instancji przyjął, że funkcjonowanie w obrocie kolejnej decyzji rozstrzygającej sprawę już wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną, powoduje jej wadę kwalifikowaną – wadę nieważności. Sąd nie zobowiązał zatem organów do konkretnego rozstrzygnięcia, a jedynie nakazał ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego pod kątem zbieżności podmiotowej i przedmiotowej ze sprawą już wcześniej zakończoną ostateczną decyzją [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2011 r. W ten sposób wyrażoną ocenę prawną zinterpretowały też organy ponownie orzekające w sprawie.

W ocenie strony skarżącej kasacyjnie powyższą ocenę prawną należy odczytywać w ten sposób, że organ administracji publicznej powinien przyjąć, że wniosek skarżącego z dnia 12 grudnia 2013 r. stanowi – zgodnie z intencją – wniosek o wznowienie postępowania (na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) ze względu na nowe okoliczności faktyczne, a w razie wątpliwości organ powinien na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 50 § 1 k.p.a. wezwać skarżącego do sprecyzowania jego wniosku. Takie założenie miałoby podstawy, gdyby organy bezrefleksyjnie przyjęły, że w sprawie zachodzą podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego, nie prowadząc w tym zakresie postępowania administracyjnego. Tymczasem, jak prawidłowo wskazał Sąd I instancji, organy ponownie rozpoznające sprawę, w pierwszej kolejności ustaliły tożsamość podmiotową postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego z dnia 12 grudnia 2013 r. oraz postępowania zakończonego prawomocną i ostateczną decyzją [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2011 r. W obu sprawach stroną postępowania był skarżący [...]. Ponadto organy ponownie ustaliły stan faktyczny sprawy, podstawy prawne ewentualnego orzekania oraz przedmiot postępowania. W tak przeprowadzonym postępowaniu, wypełniającym między innymi dyspozycję z art. 7 k.p.a., organy administracji stwierdziły, że skarżący nie przedłożył nowych dowodów, które mogłyby w jakikolwiek sposób rzutować na już ostatecznie rozstrzygniętą sprawę. Tym samym kolejne postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

W zakresie natomiast zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 153 p.p.s.a. w związku ze wskazanymi przez skarżącego kasacyjnie przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego i w zakresie, w jakim zarzucono niedostrzeżenie, że wniosek skarżącego z dnia 12 grudnia 2013 r. stanowił wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, Sąd II instancji uznał wskazany zarzut za bezpodstawny. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przez "nową okoliczność istotną" dla sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja, co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Chodzi zatem o okoliczności istotne w takim znaczeniu, że ich istnienie lub brak bezpośrednio wpływają na treść rozstrzygnięcia. Okoliczności te muszą więc być prawotwórcze, z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego. Równocześnie taka "nowa, istotna okoliczność" musiała istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie mogła być znana organowi, który wydał decyzję. Nie może to jednak dotyczyć sytuacji, w której takie okoliczności faktyczne są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną. Za "nową okoliczność" nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi okoliczności i dowodów, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego. W takiej sytuacji wznowienie postępowania administracyjnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jest niedopuszczalne, tym bardziej w sprawie, która została już nie tylko ostatecznie, ale także prawomocnie zakończona. Co do zasady, prawomocność decyzji z uwagi na jej skontrolowanie przez sąd administracyjny, nie wyklucza dopuszczalności wszczęcia postępowania administracyjnego w nadzwyczajnym trybie wznowienia, jeżeli jednak którakolwiek z jego przesłanek zostałaby ujawniona dopiero po wydaniu prawomocnego wyroku.

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy organy administracji publicznej, z uwagi na brak przesłanek wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, nie były uprawnione do odmiennej oceny prawnej i faktycznej wniosku skarżącego z 12 grudnia 2013 r.

Całkowicie niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 63 § 1-3 w zw. z art. 64 § 2 w zw. z art. 50 § 1 k.p.a., gdyż pierwszy z przepisów reguluje formę wniesienia podania, a więc podstawowe wymogi formalne. Natomiast art. 64 § 2 k.p.a. zawiera upoważnienie organu administracji publicznej do wzywania wnioskodawcy o uzupełnienie braków formalnych podania (wniosku). Zaś art. 50 § 1 k.p.a. stanowi o działaniu organu administracji publicznej polegającym na skierowaniu do osoby nakazu wzięcia udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub wezwań. Wezwanie wystosowane w trybie art. 64 § 2 k.p.a. służy wyłącznie usunięciu braków formalnych wynikających ze ściśle określonych przepisów i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku. Zatem tylko wtedy, gdy przepis powszechnie obowiązującego prawa ustanawia wprost określone wymogi co do składanego podania, organ może skutecznie żądać ich spełnienia (zob. wyrok NSA z 12 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 869/05, LEX nr 236563).

Z kolei określony w art. 63 § 2 k.p.a. wymóg wskazania w podaniu istoty żądania oznacza, że chodzi o takie sprecyzowanie żądania, aby nie było żadnych wątpliwości co do zamiaru i intencji strony. Nie jest natomiast rzeczą organu administracji publicznej dokonywanie swoistej wykładni zgłaszanych żądań i przekładanie zawartych w piśmie twierdzeń i przypuszczeń na konkretne żądanie. O tym, jaki jest zakres żądania wniesionego przez stronę w postępowaniu administracyjnym, decyduje bowiem ostatecznie wnoszący podanie, a nie organ administracji publicznej, do którego dane pismo zostało skierowane. Organ ma więc prawo, wykorzystując mechanizm wyrażony w art. 64 § 2 k.p.a., wezwać wnoszącego do uzupełnienia podania. Wezwanie do uzupełnienia braku formalnego wniosku ma na celu usunięcie przeszkody uniemożliwiającej merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Należy jednak podkreślić, że taki obowiązek organu aktualizuje się w sytuacji, gdy odczytanie intencji wnioskodawcy jest niemożliwe lub powoduje wątpliwości. Taka sytuacja może również zaistnieć, gdy wnioskodawca ma inną wolę niż wyrażona we wniosku, ale potrafi ją w inny sposób udokumentować lub uzewnętrznić. Dotyczy to takich sytuacji, gdy wnioskodawca domaga wszczęcia nowego postępowania administracyjnego, zakończonego już uprzednio ostateczną decyzją, ale jednocześnie wykazuje nowe okoliczności faktyczne lub dowody, które istniały w dniu wydania decyzji, ale organ ich nie posiadał w poprzednim postępowaniu. W tak zainicjowanym postępowaniu może zaktualizować się obowiązek wezwania wnioskodawcy do sprecyzowania żądania, albowiem istnieją ku temu rzeczywiste powody. Przedstawiona sytuacja nie miała jednak miejsca w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącego z dnia 12 grudnia 2013 r. Z jego podania nie wynikała bowiem okoliczność stanowiąca przesłankę wszczęcia już zakończonego postępowania administracyjnego, gdyż, jak wskazał organ II instancji, w obu postępowaniach nie udokumentowano objawów chorobowych w okresie ustalonym w załączniku do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

Przedstawione zasady oraz okoliczności faktyczne sprawy pozwalały organom na przyjęcie, że w obu wskazanych sprawach zachodzi tożsamość przedmiotowa, w zakresie także stanu faktycznego i prawnego. Tym samym stwierdzić należało, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawidłowo nie przyjął okoliczności stanowiących zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Gdyby natomiast Sąd I instancji przyjął wykładnię zaprezentowaną przez skarżącego kasacyjnie, naruszyłby art. 153 p.p.s.a. przez błędną interpretację powyżej wskazanych przepisów postępowania administracyjnego. Z tych powodów bezzasadny był również zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w całości.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Należy też dodać, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem przewodniczącego wydziału, wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095).