Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 634/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 14 ust. 2, art. 35 ust. 3 pkt 1 i 2, art. 268 ust. 1 pkt 1, art. 270 ust. 2, art. 271 ust. 3, art. 273a
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
article: art. 7, art. 7a, art. 10, art. 77, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2018 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [....] na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty stałej za pobór wody powierzchniowej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] na rzecz strony skarżącej Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe – Nadleśnictwo [...] kwotę 207 zł /słownie: dwieście siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 634/18

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwa [...] (dalej: Nadleśnictwo) jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] (dalej: Dyrektor ZZPGWWP) z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] określająca opłatę stałą za pobór wód powierzchniowych z rowu przydrożnego.

Jak wynika z akt sprawy, informacją roczną z dnia [...] marca 2018 r.

nr [...], Dyrektor ZZPGWWP na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. poz. 1566, dalej: u.P.w.) ustalił Nadleśnictwu za okres 1 stycznia – 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 328 zł za pobór wody powierzchniowej z rowu przydrożnego w miejscowości Ż.

W informacji tej wskazano, że opłatę obliczono zgodnie z art. 271 ust. 3 u.P.w. oraz

§ 15 rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502, dalej: rozporządzenie) jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wynoszącej 250 zł na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodno prawnym nr [...] w ilości 12,94 m3/h (po przeliczeniu 0,003594 m3/s).

Od powyższej informacji rocznej reklamację wniosło Nadleśnictwo kwestionując wysokość ustalonej opłaty oraz zasadność jej naliczenia. Wskazało, że zgodnie z art. 214 u.P.w., woda w zbiorniku oraz woda w rowie, która nie jest pobierana w ramach usług wodnych, znajdująca się w granicach nieruchomości, stanowi własność właściciela tej nieruchomości.

Zaznaczyło, że ważnym aspektem przy naliczaniu opłaty za pobór wód powierzchniowych w ramach usług wodnych jest cel i potrzeby, dla jakich woda jest pobierana. Zgodnie z udzielonym pozwoleniem wodnoprawnym, celem budowy zbiornika retencyjnego i poboru wód (do jego napełnienia) jest retencjonowanie wody, która docelowo ma służyć utrzymywaniu optymalnego poziomu wody gruntowej na terenie przyległych łąk i zapewnić zapas wody dla celów przeciwpożarowych. Utrzymywanie optymalnego poziomu wody gruntowej to nic innego jak nawodnienie podsiąkowe gruntów leśnych i rolnych, za które zgodnie

z art. 270 ust. 2 u.P.w. nie ponosi się opłaty stałej.

Wskazało także, że przedmiotowy zbiornik powstał w ramach projektu dofinansowanego ze środków Funduszu Spójności i jego zadaniem jest retencjonowanie wód, co mieści się w katalogu usług wodnych określnych w art. 35 ust. 3 u.P.w., ale nie jest to usługa podlegająca opłatom (nie wymieniona w art. 268

i art. 269 u.P.w.).

Celem retencjonowania wody jest ponadto zwiększenie przepływu w potoku J. w okresie niżówek hydrologicznych, w tym zapewnienie przepływu biologicznego, które jest działaniem przeciwdziałającym skutkom suszy, co jest zadaniem organów administracji rządowej i samorządowej oraz Wód Polskich (art. 183 u.P.w.). Z uwagi na brzmienie art. 188 ust. 2 u.P.w. stanowiącego, że w kosztach utrzymywania urządzeń uczestniczy ten kto odnosi z nich korzyści oraz z uwagi na wyżej zaprezentowaną argumentację strona poddała w wątpliwość zasadność naliczania opłat.

Dyrektor nie uznał reklamacji i wskazaną na wstępie decyzją z [....] kwietnia 2018 r. - wydaną na podstawie art. 273 ust. 6 i 10 w zw. z art. 271 ust. 1 pkt 2, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 u.P.w. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: K.p.a.) - ustalił dla Nadleśnictwa za okres 1 stycznia – 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą

w wysokości 328 zł za pobór wód powierzchniowych z rowu przydrożnego

w miejscowości Z. zasilanego powierzchniowo z pobliskiego cieku wodnego.

W uzasadnieniu przytoczył treść art. 271 ust. 3 u.P.w. stanowiącego, że wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody powierzchniowej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody powierzchniowej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do SNQ. W okolicznościach sprawy maksymalny pobór wód powierzchniowych z rowu przydrożnego, po przeliczeniu na m3/s, wylicza się

z wartości określonej w pozwoleniu wodnoprawnym jako wartość Q=12,94 m3/h, co

w przeliczeniu stanowi 0,003594 m3/s.

W dalszej części zaznaczył, że Nadleśnictwo na podstawie pozwolenia wodnoprawnego nr [...] wydanego [...] listopada 2012 r. przez Starostę [...] może korzystać z usługi wodnej na wykonanie zbiornika retencyjnego zlokalizowanego na działce nr 230/1 obr. ew. Ż. gm.[....], retencjonowanie wody w zbiorniku oraz pobór wód powierzchniowych z rowu przydrożnego w miejscowości Z. zasilanego powierzchniowo z pobliskiego cieku wodnego. Oznacza to, że zgodnie z art. 298 ust. 1 u.P.w. obowiązane jest ponosić opłatę z usługi wodne, której wysokość określono w oparciu o art. 271 ust. 1 u.P.w. i § 15 rozporządzenia.

Na decyzję Dyrektora skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Rzeszowie złożyło Nadleśnictwo zarzucając:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 271 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 1 i 3, art. 267, art. 268 i art. 269 u.P.w. poprzez błędne uznanie, że rodzaj usługi wodnej z której korzysta Nadleśnictwo generuje obowiązek uiszczania opłaty stałej, podczas gdy na podstawie uzyskanego pozwolenia wodnoprawnego wybudowano zbiornik retencyjny, zaś pobór wód powierzchniowych z przydrożnego rowu na ma celu wyłącznie retencjonowanie wód, a ta usługa wodna nie podlega jakimkolwiek opłatom,

- art. 271 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 270 ust. 2 u.P.w. poprzez określenie opłaty stałej

w sytuacji, gdy korzystanie z wód powierzchniowych następuje na cele związane

z nawadnianiem przyległych obszarów rolnych (łąk), za które nie pobiera się opłaty,

- art. 298 pkt 1 u.P.w. przez przyjęcie, że przepis ten pozwala na wydanie decyzji określającej wysokość opłaty stałej bez uwzględniania okoliczności, że nie każda usługa wodna jest usługą odpłatną,

II. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 10 K.p.a. poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, poprzez uniemożliwienie jej przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań,

- art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego

i załatwienia sprawy, w szczególności brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, oparcie się wyłącznie na treści pozwolenia wodnoprawnego i dokonanie jego analizy w sposób dowolny i sprzeczny

z przepisami u.P.w.,

- art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a. w zw. z art. 8 i art. 11 K.p.a. poprzez zaniechanie należytego uzasadnienia w zaskarżonej decyzji stanu faktycznego jak i prawnego,

a także brak ustosunkowania się do podniesionych w reklamacji zarzutów, czym naruszono zasadę pogłębiania zaufania do organu władzy publicznej oraz zasadę wyjaśniania zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy.

W związku z podniesionymi zarzutami Nadleśnictwo zwróciło się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a także o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podtrzymało

w całości argumentację zawartą w reklamacji podkreślając, że skoro głównym zadaniem powstałego zbiornika jest retencjonowanie wód, to w świetle art. 268

w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 2 u.P.w., za taką usługę wodną nie mogą być pobierane opłaty, gdyż piętrzenie, magazynowanie i retencjonowanie wód nie zostało uznane za odpłatną usługę wodną. Nadto nie wylicza się opłaty, gdy zachodzi okoliczność poboru wód do celów rolniczych i leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb. Taką zaś funkcję pełni zbiornik retencyjny

w miejscowości Z.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2018 r. WSA w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Przedmiotem wniesionej skargi pozostaje decyzja Dyrektora ZZPGWWP określająca Nadleśnictwu opłatę stałą za pobór wód powierzchniowych, wydana

w wyniku udzielonego Nadleśnictwu [...] listopada 2012 r. przez Starostę [...] pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych oraz szczególne korzystanie z wód w zakresie obejmującym wykonanie zbiornika retencyjnego na działce nr 230/1 w miejscowości Ż., retencjonowanie wody w zbiorniku i pobór wody do jego napełnienia z przydrożnego rowu.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż dokonana pod względem wskazanych wyżej kryteriów kontrola wskazanej decyzji wykazała, że narusza ona przepisy postępowania w sposób który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związane jest to w szczególności z brakiem należytego wyjaśnienia, czy w okolicznościach sprawy w ogóle zaistniały podstawy do naliczenia spornej opłaty.

Zgodnie z art. 267 pkt 1 u.P.w., opłaty za usługi wodne stanowią jeden

z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami.

Wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych ustalają Wody Polskie (będące państwową osobą prawną – art. 239 ust. 1) oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty (art. 271 ust. 1 pkt 2 u.P.w.), przy czym wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody powierzchniowej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody powierzchniowej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do SNQ (art. 271 ust. 3 u.P.w.).

Podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne, któremu przekazano informację, może złożyć reklamację, jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty.

W razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich określa wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji, od której podmiotowi korzystającemu z usług wodnych przysługuje skarga do sądu administracyjnego (art. 273 ust. 1, 6 i 8); stosownie do art. 14 ust. 6 pkt 2, właściwym organem Wód Polskich w opisanym zakresie jest dyrektor właściwego ZZPGWWP.

W sprawie nie budzi wątpliwości, że Nadleśnictwo jest podmiotem korzystającym z usług wodnych, gdyż jak wynika z pozwolenia wodnoprawnego, dokonuje poboru wody dopływającej z istniejącego rowu przydrożnego zasilanego powierzchniowo z pobliskiego cieku wodnego. Samoistnie mogłoby to wskazywać, że skoro usługi wodne obejmują m.in. pobór wód powierzchniowych (art. 35 ust. 3 pkt 1 u.P.w.) z którym wiąże się obowiązek uiszczania opłat (art. 268 ust. 1 pkt 1 u.P.w.), to określenie zaskarżoną decyzją takiej opłaty dla Nadleśnictwa było zasadne.

W ocenie Sądu, stanowisko takie - jako co najmniej przedwczesne - nie zasługuje jednak na akceptację. W sprawie nie można bowiem pominąć podstawowego celu w związku z którym następuje pobór wód powierzchniowych,

a którym jest retencjonowanie wody w wykonanym na działce nr 230/1 zbiorniku.

O ile art. 35 ust. 3 pkt 2 u.P.w. "piętrzenie, magazynowanie lub retencjonowanie wód podziemnych i wód powierzchniowych oraz korzystanie z tych wód" klasyfikuje również jako usługę wodną, to retencjonowanie wód nie zostało już jednak ujęte

w zawartym w art. 268 i 269 u.P.w. katalogu usług wodnych, za które uiszcza się opłaty. Okoliczność ta nie została poddana analizie przez Dyrektora ZZPGWWP, który powołując się na pozwolenie wodnoprawne zezwalające na pobór wód powierzchniowych nie wziął pod uwagę, dla jakich potrzeb to następuje. W tym kontekście należy zauważyć, że nie każda usługa wodna przewidziana przez u.P.w. jest usługą odpłatną, gdyż gdyby tak było, zbędne byłyby szczegółowe regulacje zawarte w jej art. 268 i 269.

Za takim sposobem wykładni wskazanych przepisów przemawia także to, że art. 269 ust. 1 pkt 1 u.P.w. w sposób wyraźny przewiduje opłatę za usługi wodne wyłącznie za "zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej". Abstrahując od powierzchni działki nr 230/1 (w aktach sprawy brak jest danych na ten temat), trudno traktować wykonania urządzenia wodnego w postaci zbiornika retencyjnego jako przyczyniającego się zmniejszenia retencji, gdyż stałoby to

w całkowitej sprzeczności z przypisaną mu funkcją (na potwierdzenie tego można także przytoczyć zapis pozwolenia wodnoprawnego, że gromadzenie wody

w zbiorniku umożliwi utrzymanie optymalnego poziomu wody gruntowej na terenach przyległych łąk).

W kontekście powyższego, jako istotny w okolicznościach sprawy jawi się także zapis art. 270 ust. 2 u.P.w., w myśl którego "opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów

i upraw, na potrzeby chowu i hodowli ryb oraz do celów elektrowni wodnych (w dacie wydawania zaskarżonej decyzji przepis ten miał treść "opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb", co pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie).

Z udzielonego Nadleśnictwu pozwolenia wodnoprawnego wynika, że celem budowy zbiornika retencyjnego na działce nr 230/1 jest retencjonowanie wody, co oprócz umożliwienia utrzymania sygnalizowanego już wyżej optymalnego poziomu wody gruntowej na terenach przyległych łąk, zapewni także zapas wody dla celów przeciwpożarowych w miejscowości Ż. i przyległych lasach, który w okresach niżówek hydrologicznych może zostać także użyty do zwiększenia przepływu

w potoku J. celem zabezpieczenia przepływu minimalnego dla potrzeb biologicznych.

Mimo że w powyższym pozwoleniu brak jest bezpośredniego wskazania na wykorzystywanie podlegających retencjonowaniu wód do celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów (za co nie nalicza się opłaty stałej), w ocenie Sądu nie wyklucza go zapis odnoszący się do zapewnienia utrzymania optymalnego poziomu wody gruntowej na terenach przyległych do zbiornika łąk. Mimo że okoliczność ta została podniesiona przez Nadleśnictwo już na etapie składania reklamacji,

w wydanej następnie decyzji Dyrektor ZZPGWWP w żaden sposób nie odniósł się do tego aspektu i nie poddał ocenie faktycznych celów stojących u podstaw wydania pozwolenia wodnoprawnego, połączonej z wyjaśnieniem, czy charakter położonych w sąsiedztwie zbiornika gruntów pozwala na uznanie ich nawadniania za związanego z realizacją celów leśnych (w tym zakresie nie można wykluczyć ewentualnej potrzeby wykorzystania – o ile okazałoby się to konieczne - niezbędnego do uzyskania pozwolenia operatu wodnoprawnego, a także konieczności uwzględnienia, że do wydania tego pozwolenia doszło pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r., Dz. U. z 2017 r., poz. 1121 ze zm., która nie przewidywała opłat nałożonych obecnie obowiązującą u.P.w., a zatem pozwolenie nie musiało w sposób precyzyjny i w pełni adekwatny do uregulowań zawartych w obecnie obowiązującej u.P.w. określać celu poboru wód). Świadczy to

o tym, że organ nie ustalił w sposób należyty stanu faktycznego co do rzeczywistego celu poboru i retencjonowania wód, w którym to zakresie z uwagi na wskazaną rozbieżność czasową między wydaniem pozwolenia wodnoprawnego a decyzji określającej opłatę za pobór wód nie można wykluczyć zastosowania art. 7a § 1 K.p.a., zgodnie z którym jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony.

Niezależnie od braku wykazania zasadności określenia opłaty, Sąd nie podziela zastosowanego przez organ sposobu obliczenia jej wysokości.

Zgodnie z art. 271 ust. 3 u.P.w., wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody powierzchniowej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody powierzchniowej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do SNQ (średniego niskiego przepływu z wielolecia).

Przy nie budzących zastrzeżeń parametrach w postaci stawki jednostkowej opłaty (wynoszącej 250 zł na dobę za 1m³ za określony w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalny pobór wód - § 15 pkt 2 rozporządzenia RM w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne) oraz czasu wyrażonego w dniach (365), Sąd nie podziela stanowiska Dyrektora ZZPGWWP co do sposobu interpretacji zapisu odnoszącego się do maksymalnej ilości wody powierzchniowej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego.

W decyzji z 8 listopada 2012 r. udzielającej Nadleśnictwu pozwolenia wodnoprawnego, ilość pobieranej do zbiornika z przydrożnego rowu wody charakteryzują 3 wielkości: średnia dobowa (Qśr.d = 297,24 m3/d), średnia godzinowa (Qśr.h = 12,94 m3/h) oraz maksymalna roczna (Qmaxr = 108 492,60 m3/rok). Mimo że jedyną maksymalną wartością odnoszącą się ilości pobieranej wody jest Qmaxr, Dyrektor ZZPGWWP z niewiadomych i niewyjaśnionych tak w informacji rocznej jak

i zaskarżonej decyzji przyczyn, jako podstawę naliczenia opłaty przyjął Qśr.h przeliczony z m3/h na m3/s, tj. 0,003594, która to wartość po przemnożeniu przez stawkę jednostkową opłaty oraz ilość dni w roku dała określoną w decyzji opłatę stałą w wysokości 328 zł.

Gdyby nawet przyjąć, że Nadleśnictwo jest podmiotem zobowiązanym do ponoszenia opłaty, taki sposób jej obliczenia nie jest prawidłowy, gdyż nie jest powiązany z zastosowaniem wskaźnika maksymalnej ilości wody powierzchniowej wyrażonej w m3/s która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, lecz z wykorzystaniem (odpowiednio przeliczonego na m3/s) nieprzewidzianego przez u.P.w. średniego godzinowego poboru.

Jeżeli jednak pobór wody do napełniania zbiornika retencyjnego nie może w ciągu roku być większy niż 108 492,60 m³, to odnosząca się do tego w pozwoleniu wodnoprawnym Qmaxr odpowiada maksymalnej ilości wody powierzchniowej która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego i która po przeliczeniu na m3/s powinna stanowić podstawę określenia opłaty.

Obliczenie tej opłaty – tak jak uczynił to Dyrektor ZZPGWWP – w oparciu o średni godzinowy pobór wody prowadziłoby do jej zawyżenia, gdyż Qśr.h wynoszący

12,94 m3/h pomnożony przez dobowy wymiar godzin i ilość dni w roku dawałby 113 354,4 m³/rok, a więc wielkość zdecydowanie przekraczającą dopuszczoną pozwoleniem wodnoprawnym legalną ilość poboru wód w ciągu roku.

Z uwagi na opisane wyżej okoliczności Sąd stwierdził, że do wydania zaskarżonej decyzji określającej Nadleśnictwu opłatę stałą za pobór wód doszło

w sposób przedwczesny, bez dostatecznego wyjaśnia wszystkich kluczowych dla jej rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych (z naruszeniem zasad prowadzenia postępowania dowodowego określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.).

Naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż na obecnym etapie wyjaśnienia sprawy istnieją uzasadnione przesłanki do uznania Nadleśnictwa za podmiot nie mający w opisanej sytuacji obowiązku ponoszenia opłaty stałej za pobór wód. Ponieważ jednak postępowanie wyjaśniające nie zostało w tym względzie przez Dyrektora ZZPGWWP praktycznie w ogóle przeprowadzone, nie pozwala to na przesądzenie naruszenia podniesionych w skardze przepisów prawa materialnego, gdyż nie jest rolą Sądu całkowite zastępowanie organów administracji w procesie ich wykładni i stosowania (analiza treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że organ ją wydający - mimo sygnalizowanych w reklamacji okoliczności mających w jego ocenie decydujący wpływ na zasadność naliczenia opłaty - nie przedstawił żadnej argumentacji w tym zakresie).

Odnośnie podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 10 K.p.a. (statuującego zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu) poprzez brak umożliwienia Nadleśnictwu przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań należy zwrócić uwagę, iż jak wynika z uzasadnienia skargi, skutkowało to w ocenie Nadleśnictwa przede wszystkim pozbawieniem możliwości złożenia zastrzeżeń co do zebranego

w sprawie materiału dowodowego oraz złożenia wniosku dowodowego z oględzin nieruchomości na której zlokalizowany jest zbiornik retencyjny dla wykazania, że obok podstawowej funkcji retencyjnej spełnia on także funkcje polegające na nawadnianiu przyległych gruntów rolnych i leśnych.

Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądowym stanowiskiem, naruszenie

art. 10 K.p.a. podlega ocenie z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2018 r. II OSK 2124/16 - LEX nr 2552246 i z dnia 27 lipca 2018 r. II OSK 2178/16 - LEX nr 2547218).

Mimo że stosownie do art. 14 ust. 2 u.P.w., do postępowania przed organami

o których mowa w ust. 1 pkt 3-6 /m.in. dyrektorem zarządu zlewni Wód Polskich/ stosuje się przepisy K.p.a., szczegółowa analiza ewentualnego naruszenia art. 10 K.p.a. w kontekście opisanych uchybień przepisom normującym postępowanie dowodowe jawi się jako zbędna. W związku z uchyleniem zaskarżonej decyzji - co dla Dyrektora ZZPGWWP wiązało się będzie z obowiązkiem ponownego rozpatrzenia sprawy – wynika to również z tego, że na mocy art. 1 pkt 17 ustawy

z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1722), w u.P.w. dodany został – obowiązujący od 20 września 2018 r. - art. 273a, wg którego w przypadku złożenia reklamacji o której mowa w art. 273 ust. 1, przepisów art. 10 § 1 oraz art. 61 § 4 K.p.a. nie stosuje się.

Stosownie do powyższego, zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku).

O zwrocie na rzecz skarżącego Nadleśnictwa kosztów postępowania obejmujących wpis od skargi (100 zł), opłatę skarbową od pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu (17 zł) oraz jego wynagrodzenie (90 zł) ustalone

w myśl § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265) orzeczono na podstawie art. 200 w zw.

z art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku).

Ponownie rozstrzygając sprawę Dyrektor ZZPGWWP zobowiązany będzie wyeliminować stwierdzone w zaskarżonej decyzji naruszenia, kierując się – zgodnie z art. 153 P.p.s.a. - oceną prawną oraz wskazaniami Sądu co do prowadzenia postępowania wynikającymi z niniejszego uzasadnienia. Związane jest to przede wszystkim z koniecznością dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (zwłaszcza w kontekście zasadności obciążenia Nadleśnictwa obowiązkiem ponoszenia opłaty) oraz należytego – odpowiadającemu wymaganiom przewidzianym przez art. 107 § 3 K.p.a. – uzasadnienia rozstrzygnięcia.

Dodatkowego zwrócenia uwagi organu wymaga także prawidłowe określenie nazwy miejscowości, w której dochodzi do poboru wód przez Nadleśnictwo;

wg znajdującego się w aktach sprawy pozwolenia wodnoprawnego jest to Ż. gm. [...], podczas gdy w informacji rocznej oraz zaskarżonej decyzji organ posługuje się nazwą Ż. bądź Z.