Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 459/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt 1 , art. 145 § 1 pkt 1 c, art. 135
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: § 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 28 ust. 2 , art. 28 ust. 3, art. 32
journal: Dz.U. 2013 poz 1442
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

SENTENCJA

Dnia 19 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Barbara Koś (spr.) WSA Beata Sokołowska Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi W. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. nr [...] z dnia [...],


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, II Oddział w P. decyzją z dnia [...], nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...], nr [...] o odmowie umorzenia: należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres od [...] do [...] w kwocie [...] zł, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres [...] do [...] w kwocie [...] zł, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od [...] do [...] w kwocie [...] zł, odsetek od należności z tytułu nieopłaconych składek naliczonych na dzień [...] w kwocie [...] zł, należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek na własne ubezpieczenia na FUS za okres od [...] do [...] z tytułu składek w kwocie [...] zł i odsetek w kwocie [...] zł, FUZ za okres od [...] do [...] z tytułu składek w kwocie [...] zł i odsetek w kwocie [...] zł, FP za okres od [...] do [...] z tytułu składek w kwocie [...] zł i odsetek w kwocie [...] zł.

Organ wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 30 września 2014 roku strona zwróciła się o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek za zobowiązania spółki A, za które ponosi odpowiedzialność na mocy decyzji ZUS II Oddział w P., z dnia [...], nr [...], o przeniesieniu odpowiedzialności. Działalność gospodarcza prowadzona była przez ww. spółkę cywilną od dnia 1 października 2006 roku do dnia [...] i w tym okresie powstało zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek. Na dzień złożenia wniosku tj. [...], zaległość zgodnie z ww decyzją wynosiła [...] zł, w tym należność główna w kwocie: [...] zł, odsetki w kwocie [...] zł i koszty egzekucyjne w kwocie [...] zł.

Następnie Zakład wyjaśnił, że przepisy art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 121), zwanej dalej u.s.u.s., dają organowi możliwość dokonania umorzenia należności w całości lub w części, tylko w razie ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w przypadkach enumeratywnie wymienionych w art. 28 ust. 3 ustawy. Organ stwierdził, że żadna z ustawowych przesłanek całkowitej nieściągalności nie istnieje w stosunku do wnioskodawcy, wskazując, że nie zgłosił on wniosku o ogłoszenie upadłości, nie przeprowadzono postępowania likwidacyjnego, wysokość zadłużenia przekracza koszty upomnienia, żaden z organów egzekucyjnych nie stwierdził całkowitej nieściągalności, wobec strony prowadzone jest skuteczne postępowanie egzekucyjne ze świadczenia rentowego, zatem nie można mówić o spełnieniu przesłanek z ww. pkt. 3 i 5 art. 28 i jest oczywistym, że w postępowaniu egzekucyjnym istnieje możliwość uzyskania kwoty wyższej od wysokości wydatków egzekucyjnych.

Organ wyjaśnił ponadto, że zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek mogą być przez Zakład w uzasadnionych przypadkach umorzone pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe zasady umarzania, o których mowa w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U z 2003 r., Nr 141, poz. 1365). Zgodnie z § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Dokonując analizy sytuacji rodzinnej i materialno – bytowej wnioskodawcy w oparciu o zebrany materiał dowodowy, w tym oświadczenie wnioskodawcy o stanie rodzinnym i majątkowym oraz przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty, Zakład również nie stwierdził przesłanek umorzenia należności na podstawie tego przepisu. Wskazał, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe ale wydatki miesięczne związane z utrzymaniem mieszkania, po dokonaniu podziału na zamieszkujących wraz z nim krewnych wynoszą [...] zł. Nadto wydaje na leki. [...] zł miesięcznie. Otrzymuje rentę w kwocie [...] zł, z tym że do wypłaty, po potrąceniach pozostaje kwota [...] zł. Z wyjaśnień zobowiązanego wynika również, że otrzymuje bliżej nieokreśloną pomoc finansową ze strony rodzeństwa. Oprócz zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, posiada także zaległość z tytułu zaległego podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł. Nadto strona posiada mieszkanie w Poznaniu o powierzchni około [...] m2 , zatem według organu nie zachodzi przesłanka ubóstwa. W ocenie organu: "umorzenie zaległych składek jest możliwe tylko w sytuacji, gdy ze względu na wiek, stan zdrowia oraz inne względy społeczne nie jest możliwe wywiązanie się ze zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący nie spełnia także przesłanki wskazanej w ust. 2 cytowanego przepisu rozporządzenia, a w odniesieniu do okoliczności umożliwiających umorzenie, opisanych w ust. 3 wyżej wymienionego przepisu Zakład: "dostrzega (...) problemy zdrowotne potwierdzone orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS.", jednak uważa, że skoro strona uzyskuje dochód z tytułu świadczenia rentowego, to jej choroba nie uniemożliwia uzyskania dochodu.

Organ wskazał ponadto na wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 września 2010 roku, sygn. akt I SA/Go 544/10, w którym sąd stwierdził, że działalność gospodarcza jako aktywność profesjonalna wiąże się z ryzykiem ciążącym na płatniku, który ponosi odpowiedzialność za regulowanie zobowiązań publicznoprawnych.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał ponadto na uznaniowość decyzji w sprawie umorzenia, podejmowanych na postawie art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, co oznacza, że organ może ale nie musi umorzyć zaległości.

Dnia [...] roku w siedzibie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, II Oddział w P. skarżący złożył ustnie "odwołanie" do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu od decyzji Zakładu z dnia [...], nr [...], (doręczonej mu [...]), na którą to okoliczność został sporządzony protokół z dnia [...] roku przez pracownika organu. W protokole odnotowano, że skarżący poprosił o uczciwe i ludzkie rozpatrzenie jego sprawy, wskazał, że być może pod względem aspektu prawnego decyzja jest w porządku, ale w aspekcie ludzkim nie jest właściwa. Zaznaczył też, że jest bliski załamania nerwowego i, że najlepiej byłoby gdyby odpowiedzialność została przeniesiona na tego, kto przyczynił się do powstania zaległości czyli na byłego wspólnika spółki cywilnej.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, II Oddział w P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych aktów z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm.), zwanej dalej u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4). Stosownie do art. 32 u.s.u.s. do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne m.in. w zakresie stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.

Stosownie do art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Jednakże w myśl art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe warunki umorzenia należności z tytułu składek zostały określone w wydanym na podstawie art. 3b u.s.u.s. rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Stosownie do § 3 ust. 1 tego rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Należy przy tym podkreślić, że organ ma możliwość rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności w ramach tzw. uznania administracyjnego, przy czym uznanie takie nie może być dowolne, ale musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Organ zobowiązany jest zatem do rzetelnej i wnikliwej analizy wszystkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero przeprowadzona w taki sposób analiza stanu faktycznego sprawy stanowić może podstawę wydania przez organ decyzji o charakterze uznaniowym. W wyroku z dnia 3 lipca 2015 roku, sygn. akt II GSK 1275/14 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Organ administracji, podejmując w indywidualnej sprawie decyzję w oparciu o uznanie administracyjne, ma obowiązek zgodnie z art. 7 k.p.a. wyważyć słuszny interes obywateli, w tym strony postępowania, i interes społeczny, co prowadzi do wniosku, że w przypadku gdy nie sprzeciwia się temu interes publiczny, organ powinien podjąć decyzję na korzyść strony postępowania. Rozważenie obu interesów tj. słusznego interesu obywateli oraz interesu publicznego znaleźć musi wyraz w uzasadnieniu decyzji, aby umożliwić kontrolę instancyjną lub ewentualną kontrolę sądową rozstrzygnięcia opartego na uznaniu administracyjnym."

A zatem wydanie przez organ decyzji o uznaniowym charakterze powinno poprzedzić poczynienie przez organ ustaleń w oparciu o całokształt materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.), zgromadzony i zbadany w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 K.p.a.), przy podjęciu przez organ wszelkich niezbędnych kroków celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tak aby wydana decyzja mogła przekonać podmiot (art. 11 K.p.a.), a zarazem miała na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela (art. 7 K.p.a.). Tak pogłębiona ocena zgromadzonego w sprawie materiału, powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej przez organ decyzji (art. 107 K.p.a.).

Natomiast system kontroli podjętej decyzji uznaniowej przez sąd sprowadza się wyłącznie do kontroli jej legalności, a więc sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia, bowiem jest to wyłączna kompetencja organu. Kontrola sądu obejmuje wyłącznie zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tj. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy oraz rozważył i ocenił wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia ulgi – w postaci umorzenia należności (zob. m. in. wyrok WSA w Warszawie z 19.11.2007 r., sygn. akt V SA/Wa 1876/07, lex nr 484969; wyrok WSA w Gdańsku z 10.02.2009 r., sygn. akt I SA/Gd 874/08, lex nr 483118).

W omawianej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że organ nie uczynił zadość powyższym wymogom.

Wprawdzie w ramach przesłanek całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., Zakład prawidłowo nie stwierdził ich zaistnienia w niniejszej sprawie, wskazując, że wnioskodawca nie zgłaszał wniosku o ogłoszenie upadłości, w stosunku do jego firmy nie było prowadzone postępowanie likwidacyjne, wysokość zadłużenia znacznie przekracza kwoty kosztów upomnienia i żaden z organów egzekucyjnych nie stwierdził całkowitej nieściągalności i jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym istnieje możliwość uzyskania kwoty wyższej od wysokości wydatków egzekucyjnych, bowiem egzekucja należności jest wobec strony prowadzona na bieżąco i co miesiąc zakład potrąca z renty kwotę [...] zł.

Z kolei w ramach przesłanek z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne co najmniej przedwczesne było stwierdzenie organu, że w przypadku skarżącego nie zaistniały przesłanki z pkt 1 i pkt 3 tego przepisu. W ramach przesłanki z pkt 1 ww. przepisu organ nie ustalił w sposób dostateczny sytuacji materialnej skarżącego w zakresie osiąganych przez niego dochodów i ponoszonych wydatków koniecznych dla bieżącego utrzymania, a w konsekwencji możliwości płatniczych skarżącego w aspekcie posiadanych przez niego zobowiązań finansowych. Należy zwrócić uwagę, że jedyny określony dochód skarżącego to renta w wysokości [...] zł brutto, przyznana z tytułu częściowej niezdolności do pracy do dnia [...]. Zgodnie z oświadczeniem skarżący otrzymuje świadczenia rentowe od roku 1993, gdyż cierpi na astmę oskrzelową, która uniemożliwiła mu dalszą pracę w wyuczonym zawodzie ślusarza. Z wyjaśnień skarżącego złożonych na rozprawie wynika, że sprawa ustalenia prawa do renty na dalszy okres jest w toku. Z wyżej wymienionej kwoty świadczenia skarżący otrzymywał miesięcznie [...] zł, po potrąceniu kwoty [...] zł z tytułu zajęcia egzekucyjnego i zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (por. pismo ZUS z [...], k. 34 aa ). W zakresie wydatków skarżący wskazał jedynie kwotę [...] zł ( [...] zł stanowi jego udział w kosztach utrzymania mieszkania i [...] zł to wydatki na leki ). Po potrąceniu tej kwoty z otrzymywanego do końca [...] r. świadczenia rentowego ([...] zł ), do dyspozycji skarżącego pozostaje kwota [...] zł. Stwierdzenie przez organ w takiej sytuacji, że skarżący nie pozostaje w ubóstwie jest całkowicie dowolne i sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego. O braku ubóstwa ma świadczyć według organu fakt, że skarżący posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu o powierzchni ok. [...] m kw. Organ pomija to, że skarżący zamieszkuje w tym lokalu, służy on zatem do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych jego i osób z nim spokrewnionych a nie do osiągania dochodu. Należy zauważyć, że jak wynika z akt administracyjnych, skarżący posiadał zaległości z tytułu opłat eksploatacyjnych w spółdzielni mieszkaniowej, co wskazuje na to, że bez pomocy domowników i rodzeństwa nie byłby w stanie utrzymać mieszkania. Wiadomo również, że zaległości w opłacaniu należności czynszowych często powodują eksmisję posiadacza lokalu i w rezultacie jego bezdomność. Nie powinno budzić wątpliwości, że wskazane przez skarżącego wydatki, nie mogą być jedynymi wydatkami skarżącego. Oczywiste jest, że każdy ponosi bieżące wydatki związane z utrzymaniem, takie jak np. na wyżywienie, ubranie, środki czystości, co organ winien wyjaśnić poprzez stosowne wezwanie skarżącego do uzupełnienia złożonego oświadczenia, jakiego rzędu są to wydatki i z czego są pokrywane. Organ poprzestał w tym zakresie na stwierdzeniu, że skarżący korzysta z pomocy rodziny. Oczywiste jest, że kwota [...] zł, jaką dysponuje miesięcznie skarżący nie wystarcza na zaspokojenie elementarnych potrzeb, musi więc on korzystać z pomocy finansowej, jak oświadczył korzysta z po0mocy rodzeństwa. Niedopuszczalne z punktu widzenia obowiązku wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału sprawy jest odwołanie się przez organ jedynie do okoliczności braku wyjaśnień w zakresie źródeł finansowania wydatków. Dopiero bowiem po dokładnym ustaleniu szczegółowej sytuacji materialnej skarżącego i zestawieniu osiąganych dochodów oraz uzasadnionych wydatków możliwa jest ocena możliwości płatniczych skarżącego z uwzględnieniem konieczności zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych. Organ winien mieć tu również na uwadze to, że skarżący posiada zaległość w kwocie [...] zł z tytułu nieuiszczania podatku od towarów i usług.

W ocenie sądu organ w żaden sposób nie uzasadnił odmowy umorzenia należności osobie będącej w tak trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Organ nie kwestionuje, że skarżący jest osobą schorowaną i od wielu lat przebywa z tego powodu na rencie inwalidzkiej. W związku z tym organ winien wskazać jakie widzi perspektywy do poprawy sytuacji materialno-bytowej skarżącego (liczącego 59 lat), rokującej możliwość spłaty zadłużenia.

Podsumowując należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zostały wyczerpująco ustalone i przeanalizowane istotne okoliczności sprawy z punktu widzenia przesłanek umorzenia. Powyższe stanowi naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i oznacza, że odmowa umorzenia wnioskowanych należności była co najmniej przedwczesna.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien dokonać ustaleń faktycznych dotyczących sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącego, a następnie dokonać ponownej oceny zebranego materiału dowodowego w ramach uznania administracyjnego, zgodnie z przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu oceną prawną zaskarżonej decyzji. Ponadto do akt administracyjnych powinna zostać włączona decyzja o przeniesieniu na skarżącego odpowiedzialności za zobowiązania spółki wobec ZUS, z której wynika jego zadłużenie. Wprawdzie w sprawie o umorzenie należności ZUS Sąd nie kontroluje prawidłowości ostatecznej decyzji ale musi się ona znajdować w aktach postępowania na potwierdzenie istnienia zadłużenia wnioskodawcy. Z uwagi na zarzut skargi, organ winien także ustosunkować się do tego, czy drugi ( większościowy ) wspólnik został również objęty odpowiedzialnością za powstałe zaległości.

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).