Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 782/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-08-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącego M. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 24 lipca 2006 r. skarżący M. S. zwrócił się do Wojewody [...] o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na zmianie lasu na użytek rolny na działce nr [...] położonej w obrębie S. gmina N.

Decyzją z dnia [...] września 2006r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 46a ust. 1 i 7 pkt 1 w zw. z art. 56 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62 poz. 627 z póź. zm.) oraz art. 104 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku M. S. określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na zmianie lasu na użytek rolny na działce nr [...] położonej w obrębie S. W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, iż pomimo położenia działki w Obszarze Chronionego Krajobrazu "[...]" oraz w granicach obszarów naturowych "[...] " i "[...] " planowana zmiana przeznaczenia gruntów nie stanowi zagrożenia dla walorów przyrodniczych tych obszarów, albowiem na powierzchni wskazanej działki nie znajduje się drzewostan i jest ona wykorzystywana jako łąka. Zdaniem organu wnioskowana zmiana ma charakter formalny i dotyczy uaktualniania geodezyjnej ewidencji gruntów.

Pismem z dnia (...) października 2006r. (data wpływu do Wojewody [...] 18 styczeń 2007r.) odwołanie od powyższej decyzji złożyli D. i T. W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 56 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu zgody na zmianę lasu na użytek rolny na przedmiotowej działce w sytuacji, gdy brak jest podstaw do wydania takiej decyzji, gdyż przedsięwzięcie to ma negatywny wpływ na stan obszaru chronionego oraz przepisu art. 51 powołanej ustawy i przepisu § 3 ust.1 pkt 77 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. poprzez brak ich zastosowania w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zarzucili również naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wnikliwego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, a tym samym błędne uznanie, że zmiana ma charakter formalny i dotyczy uaktualnienia ewidencji gruntów.

Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Minister Środowiska działając na podstawie art.138 § 2 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania D. W. i T. W. uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2006r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W ocenie Ministra z dokumentów wynika, że mogła być dokonana samowolna zmiana lasu na użytek rolny, a Wojewoda [...] wydając decyzję określającą środowiskowe uwarunkowania zgody na zmianę lasu na użytek rolny nie rozpatrzył w sposób wnikliwy i wyczerpujący przedmiotowej sprawy i nie dokonał wymaganych ustaleń uznając, że wystarczy jedynie formalna zmiana rodzaju użytku poprzez uaktualnienie ewidencji gruntów. Minister stwierdził, iż w aktach sprawy bak jest informacji czy i kiedy M. S. zmieniając użytkowanie lasu na cele rolne uzyskał zezwolenie organu nadzoru nad gospodarką leśną na wyrąb drzewostanu. Brak przedmiotowej decyzji w dokumentacji może świadczyć, że wycinka drzew została dokonana bez wymaganego zezwolenia. W załączonej dokumentacji brak jest również wniosku M. S. skierowanego do starosty o zmianę lasu na użytek rolny. W ocenie Ministra decyzja Wojewody legalizuje dokonaną bez wymaganego zezwolenia zmianę lasu na użytek rolny.

Pismem z dnia (...) marca 2007r. M. S. skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił niezgodność ustaleń faktycznych dokonanych przez Ministra Środowiska z materiałem dowodowym zebranym w sprawie , a w szczególności poprzez ustalenie że skarżący nie złożył wniosku do starostwa o zmianę lasu na użytek rolny, a także poprzez przyjęcie, iż wycinka drzew przez M. S. została dokonana bez wymaganego zezwolenia co nie jest zgodne ze stanem faktycznym sprawy oraz dokumentami. Skarżący wyjaśnił, iż w dniu (...) lipca 2006r. złożył wniosek w sprawie zamiany lasu na użytek rolny do Starosty [...], a decyzją Starosty [...] z dnia [...] maja 2005 nakazano mu usunięcie opanowanych przez organizmy szkodliwe drzew znajdujących się na działce stanowiącej jego własność. Zarzucił ponadto naruszenie art. 131 k.p.a. poprzez niepowiadomienie przez Wojewodę [...] o wpłynięciu odwołania D. i T. W., a co za tym idzie pozbawienie go możliwości zajęcia stanowiska w sprawie oraz naruszenie art. 134 k.p.a. poprzez uchybienie jego treści i brak stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji z dnia [...] września 2006r. złożonego przez D. i T. W. z powodu uchybienia terminu o jego wniesienia.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z dnia (...) lipca 2007r. uczestnicy postępowania D. W. i T. W. wnieśli o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 z 2002r. poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto jak stanowi art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 z 2002r. poz. 1270 z późniejszymi zmianami), dalej zwanej p. p. s. a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o powyższe kryteria Sąd doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Ministra Środowiska wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania D. W. i T. W. od decyzji Wojewody [...]. Stosownie do treści art. 129 § 2 k. p. a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. A zatem warunkiem skuteczności czynności procesowej jaką jest wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Z uwagi na tak ważne skutki, organ odwoławczy w pierwszej kolejności obowiązany jest w postępowaniu tym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. W orzecznictwie jednoznacznie stwierdza się, iż rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa określone art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a więc decyzji która zgodnie z art. 16 § I k.p.a. korzysta z ochrony trwałości. Obowiązek ścisłego przestrzegania terminów w postępowaniu odwoławczym wynika z potrzeby zapewnienia pewności i trwałości stosunków w obszarze regulowanym przez prawo administracyjne ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1999.11.18 I SA 330/99LEX nr 48749; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1996.10.02 SA/Ka 1742/95 LEX nr 27296; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1998.12.30 SA IV SA 2294/96 LEX nr 45698). Przenosząc wskazane rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż Minister Środowiska przed rozpoznaniem odwołania D. i T. W. zobowiązany był do zbadania terminowości złożenia przez nich odwołania. Zgodnie z wyjaśnieniami uczestników odwołanie nadali w dniu (...) października 2006r. Odwołanie wpłynęło jednak do Wojewody [...] dopiero przy piśmie z dnia (...) stycznia 2006r. w którym państwo W. wnosili o wyjaśnienie odnośnie rozpatrzenia złożonego przez nich odwołania. Zdaniem Sądu jednak złożone przez odwołujących się wyjaśnienie co do terminowości wniesionego odwołania nie zwalniało organu odwoławczego z obowiązku poczynienia własnych ustaleń w tym zakresie, zwłaszcza iż Wojewoda [...] przyznał, że odwołanie państwa W. nie dotarło do [...] Urzędu Wojewódzkiego. A zatem organ powinien wnioskować o przeprowadzenie przez właściwy urząd pocztowy postępowania reklamacyjnego, a ponadto zażądać od uczestników oryginału potwierdzenia nadania odwołania z dnia (...) października 2006r. Powyższe ustalenia zdaniem Sądu rozwieją wątpliwości co do kwestii związanych z terminowością złożonego odwołania.

W ocenie Sądu na uwzględnienie zasługuje również zarzut skargi odnośnie niezapewnienia skarżącemu udziału w postępowaniu odwoławczym. Zgodnie z treścią art. 131 k.p.a. po wniesieniu odwołania przez jedną stronę organ administracji publicznej, który wydał zaskarżoną decyzję, jest obowiązany zawiadomić pozostałe strony. Jednocześnie w doktrynie podkreśla się, że samo zawiadomienie stron o wniesionym odwołaniu nie czyni zadość wymaganiom art. 10 § 1 k.p.a. (w którym sformułowano zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu) - bowiem w myśl tego przepisu strony powinny mieć możliwość zapoznania się z treścią odwołań wniesionych przez inne strony i wypowiedzenia się co do ich treści. Organ administracji publicznej powinien zatem albo dołączyć do zawiadomienia odpis odwołania, albo wyznaczyć stronie termin do zapoznania się z odwołaniem.

W przedmiotowej sprawie Wojewoda [...] uchybił powyższym zasadom poprzez niedoręczenie skarżącemu zawiadomienia o wpłynięciu odwołania a tym samym uniemożliwienie wypowiedzenia się co do ich treści.

Ponadto w świetle dokumentów załączonych przez M. S. do skargi tj. decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2005 nakazującej skarżącemu usunięcie opanowanych przez organizmy szkodliwe drzew znajdujących się na działce stanowiącej jego własność oraz wniosku z dnia 18 lipca 2006r. skierowanego do Starosty [...] w sprawie zamiany lasu na użytek rolny -bezpodstawne są twierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji Ministra Środowiska, iż wycinka drzew na działce skarżącego została dokonana bez wymaganego zezwolenia. Do wyjaśnienia pozostaje oczywiście kwestia czy wycinka dotyczyła wszystkich drzew oraz czy upoważniała do jednoczesnego usunięcia korzeni wyciętych drzew z przedmiotowej działki

Niezależnie od powyższego zauważyć również należy, iż Minister Środowiska w sentencji swojego rozstrzygnięcia uchylił decyzję z dnia [...] czerwca 2006r. w sytuacji gdy odwołanie złożono od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r.

Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że sprawa wymaga ponownej szczegółowej analizy we wskazanym wyżej kierunku, sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi i dlatego też działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku Jednocześnie w oparciu art. 200 powołanej ustawy Sąd orzekł o kosztach postępowania zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem uiszczonego w sprawie wpisu sądowego a także postanowił o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego na podstawie przepisu art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 18 ust.1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 02.163.1348 z późn. zm.).