Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 517/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 2, art. 120, art. 145 § 1 pkt 1a i c, pkt 2, art. 153, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 76 § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 4 ust. 1-4, art. 10a ust. 1-3, art. 10c ust. 1, art. 22 ust. 2a oraz ust. 3
journal: Dz.U. 2024 poz 1218
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.)
article: art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Asesor WSA Kamila Karwatowicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 listopada 2024 r. sprawy ze skargi O. sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r., znak sprawy: [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na rzecz skarżącej O. sp. z o.o. w [...] kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dnia [...] czerwca 2023 r. o godz. 12:20 na drodze [...] (MOP [...]) funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej podjęli czynności kontrolne środka przewozowego należącego do O. sp. z o.o. w [...] o numerach rejestracyjnych [...] oraz przewożonego towaru w postaci oleju napędowego o masie brutto 30.000 litrów, klasyfikowanego do kodu CN [...], objętego zgłoszeniem SENT[...]. W wyniku kontroli na skutek przeglądu systemu i geolokalizatora stwierdzono przerwę w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych środka transportu, co stanowiło naruszenie art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2023 r., poz. 104 ze zm., dalej jako ustawa SENT). Z kontroli sporządzono protokół nr [...] z [...] czerwca 2023 r., który podpisał kierowca, nie zgłaszając do niego uwag.

Pismem z [...] sierpnia 2023 r., nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego w [...] (dalej NUCS) zwrócił się do Centrum Informatyki Resortu Finansów (dalej jako CIRF) o weryfikację przekazywania danych lokalizacyjnych w systemie monitorowania przewozu SENT-GEO lokalizatora wskazanego w przedmiotowym zgłoszeniu oraz o podanie informacji, czy w dniach realizacji przewozu tj. od [...] czerwca 2023 r. do [...] czerwca 2023 r. odnotowano nieprawidłowości w działaniu systemu SENT-GEO, czy wystąpiły inne problemy w przesyłaniu danych geolokalizacyjnych, czy przewoźnik zgłaszał problemy w działaniu systemu, czy w sposób prawidłowy zostały zarejestrowane w systemie SENT-GEO dane lokalizatorów oraz o podanie danych operatora realizującego przesyłanie danych geolokalizacyjnych.

Pismem z [...] sierpnia 2023 r. CIRF udzieliło odpowiedzi na ww. pismo organu I instancji.

Na podstawie zgromadzonych dokumentów i ustalonych okoliczności, postanowieniem z [...] października 2023 r., nr [...] NUCS wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za niewywiązanie się przez spółkę z obowiązku przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towaru, aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego przedmiotowym zgłoszeniem i tym samym postanowieniem dopuścił jako dowód w sprawie:

- pismo Działu Realizacji w [...][...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z [...] czerwca 2023 r. wraz z protokołem z kontroli z [...] czerwca 2023 r. nr [...] i załącznikami (11 kart),

- pismo NUCS z [...] sierpnia 2023 r. nr [...] do CIRF o weryfikację danych geolokalizacyjnych (17 kart),

- odpowiedź CIRF z [...] sierpnia 2023 r. nr [...] (6 kart).

Następnie NUCS, biorąc pod uwagę konieczność przeanalizowania przesłanek przemawiających za ewentualnym odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej, pismami z [...] listopada 2023 r. wystąpił do ZUS Oddział w [...] oraz do Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w [...] z wnioskiem o udzielenie informacji na temat sytuacji finansowej spółki. W dniu [...] listopada 2023 r. wpłynęły odpowiedzi od ww.

Organ I instancji analizując częstotliwość przewozów towarów wrażliwych, jakie spółka zaewidencjonowała na platformie PUESC ustalił, że z zarejestrowanych zgłoszeń od [...] kwietnia 2017 r. do [...] czerwca 2023 r. (dzień kontroli) wynika, że w 117.504 zgłoszeniach spółka występuje w roli przewoźnika. Zaś zapisy w systemie KARTA 2 wskazują na 9 prowadzonych wobec spółki postępowań dotyczących naruszeń ustawy SENT, w tym niniejsze.

Zawiadomieniem z [...] grudnia 2023 r. NUCS wyznaczył spółce siedmiodniowy termin do zapoznania się z aktami i wypowiedzenia w sprawie, z którego to prawa strona nie skorzystała.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2024 r., nr [...] NUCS nałożył na spółkę jako przewoźnika, karę pieniężną w kwocie [...] zł za niewywiązanie się z obowiązku przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towaru, aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT[...]. Podstawę prawną wydanej decyzji stanowił art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm., dalej o.p), art. 3 ust. 2, art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a, art. 26 ust. 1 i ust. 5 ustawy SENT.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła spółka z o.o. O. z siedzibą w [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez odstąpienie od nałożenia na spółkę kary pieniężnej ze względu na zaistnienie okoliczności, o których mowa w art. 22 ust. 2b i 3 ustawy SENT.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania:

1) art. 7, art. 77 k.p.a. przez nieprawidłowe zebranie w sprawie materiału dowodowego i zaniechanie przesłuchania w charakterze świadka kierowcy środka transportu objętego zgłoszeniem SENT[...] – W. J., a także kontrolerów z UCS biorących udział w kontroli z dnia [...] czerwca2023 r., a w konsekwencji oparcie wydanej decyzji w szczególności o okoliczności przedstawione w protokole kontroli sporządzonego przez ww. kontrolerów oraz raporcie monitorowania lokalizacji pojazdu z dnia [...] czerwca 2023 r. co poskutkowało uznaniem, iż skarżąca nie dopełniła obowiązku przewidzianego w art. 10a ust. 1 ustawy SENT, podczas gdy w sprawie występują istotne sprzeczności pomiędzy okolicznościami wynikającymi z ww. protokołu kontroli oraz raportu monitorowania lokalizacji pojazdu, a fotokopią ekranu telefonu komórkowego kierowcy środka transportu z dnia [...] czerwca 2023 r., godz. 12.36, co winno skłonić organ do uzupełnienia materiału dowodowego;

2) art. 7, art. 77 k.p.a. przez nieprawidłowe zebranie w sprawie materiału dowodowego i zaniechanie skierowania do CIRF w [...] uzupełniającego zapytania:

a) o przyczyny, dla których aplikacja mobilna przedstawia dane inne, aniżeli raport monitorowania lokalizacji pojazdu z dnia [...] czerwca 2023 r.;

b) o konsekwencje, jakie dla systemu SENT-GEO wywołały utrudnienia w jego pracy, które wystąpiły w dniach [...].06.2023 r. godz. 6:30 do [...].06.2023 r. godz. 7:30, w szczególności, czy miały lub mogły one mieć wpływ na działanie tego systemu w kolejnych dniach; czy po dniu [...] czerwca 2023 r. godz. 7:30 inne podmioty zgłaszały nieprawidłowości w działaniu systemu SENT GEO;

3) art. 80 k.p.a. przez błędną ocenę zebranego materiału dowodowego i uznanie, że skarżąca nie dopełniła obowiązku przewidzianego w art. 10a ust. 1 ustawy SENT, podczas gdy znajdujący się w aktach sprawy dokument w postaci fotokopii ekranu telefonu komórkowego kierowcy środka transportu z dnia [...] czerwca 2023 r. godz. 12:36 wykazuje okoliczność sprzeczną do tej ustalonej przez organ na podstawie raportu z kontroli z dnia [...] czerwca 2023 r. oraz raportu monitorowania lokalizacji pojazd z dnia [...] czerwca 2023 r. sporządzonych przez kontrolerów, a mianowicie wykazuje, że przed ponownym rozpoczęciem udostępniania danych geolokalizacyjnych przez lokalizator ([...].06.2023 r. godz. 12:41:15), ikona GPS świeciła się na kolor pomarańczowy ([...].06.2023 r. godz. 12:36), co oznacza, iż lokalizator, w toku kontroli potwierdził jedynie brak aktualizacji położenia powyżej 10 min. Ale poniżej 60 min. (gdyż wówczas ikona GPS świeciłaby się na czerwono), nie zaś ponad 9 godzin, co w konsekwencji mogło doprowadzić organ do wniosku, iż rejestr w dniu [...] czerwca 2023 r. działał jednak nieprawidłowo;

4) art. 80 k.p.a. przez błędną ocenę zebranego materiału dowodowego i uznanie, że w sprawie, w dniu [...] czerwca 2023 r. nie zaistniały okoliczności związane z nieprawidłowym działaniem rejestru, podczas gdy z raportu monitorowania lokalizacji pojazdu, że w dniu [...] czerwca 2023 r. po ponownym rozpoczęciu udostępniania danych geolokalizacyjnych przez środek transportu (godz. 12:41:15), ponownie doszło do samoistnego zatrzymania w udostępnianiu tych danych w godzinach od 16:02:30 do 21:34:37, co mogło jednak świadczyć o niesprawności działania rejestru w tym dniu, a w konsekwencji mogło przemawiać za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej na skarżącą;

5) art. 80 k.p.a. przez błędną ocenę zebranego materiału dowodowego i uznanie, że w sprawie nie występuje przypadek uzasadniony ważnym interesem przewoźnika, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że kontrolowany przewóz towaru objęty był zgłoszeniem przewozu, urządzenie GPS zostało prawidłowo zarejestrowane, zaś trasa przejazdu mimo, że nie została odzwierciedlona w rejestrze zgłoszeń SENT, zarejestrowana została w systemie używanym przez skarżącą, co przemawia za odstąpieniem od nałożenia na skarżącą kary pieniężnej;

6) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 2a ustawy SENT przez jego zastosowanie i nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w wysokości [...] zł z tytułu stwierdzonego naruszenia, podczas gdy zebrany materiał dowodowy nie potwierdza jednoznacznie, że skarżąca dopuściła się ww. naruszenia, zaś obowiązek wykazania tej okoliczności spoczywał na organie;

7) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 2b ustawy SENT przez jego zastosowanie i nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w wysokości [...] zł z tytułu stwierdzonego naruszenia, podczas gdy niedopełnienie przez skarżącą obowiązku przewidzianego w art. 10a ust. 1 ustawy SENT mogło wynikać z niedostępności rejestru, co winno skutkować odstąpieniem przez organ od nałożenia na skarżącą kary pieniężnej,

8) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 22 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie i nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w wysokości [...] zł, podczas gdy ważny interes skarżącej przemawiał za odstąpieniem od nałożenia na nią tejże kary pieniężnej.

Po rozpatrzeniu wniosku zawartego w odwołaniu z [...] marca 2024 r., postanowieniem z [...] kwietnia 2023 r. nr [...] organ odmówił przeprowadzenia dowodu z następujących dokumentów:

1) pisma G. Sp. z o.o. w [...] z dnia [...] lutego 2024 r.,

2) tabelarycznego zestawienia danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT[...] w okresie od [...].06.2023r. godz. 00:00do [...].06.2023 r. godz. 23:44 znajdujące się na załączonej do niniejszego odwołania płycie CD, - na wykazanie faktu ciągłego udostępniania danych lokalizacyjnych przez środek transportu objęty zgłoszeniem SENT[...] gromadzonych - na zlecenie skarżącej - przez podmiot zewnętrzny – G. Sp. z o. o. w [...]; przebiegu trasy ww. środka transportu; niedostępności rejestru w okresie objętym kontrolą, a także istnienia ważnego interesu skarżącej przemawiającymi za odstąpieniem przez organ od nałożenia kary pieniężnej.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej DIAS) decyzją z dnia [...] lipca 2024 r., nr [...], działając na postawie art. 233 § 1 pkt 1 o.p., art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1, art. 26 ust. 1-2, ust. 4a i ust. 5 ustawy SENT utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy w pierwszej kolejności wyjaśnił, że sprawę rozpoznał na podstawie przepisów obowiązujących w dniu kontroli (tj. [...] czerwca 2023 r.). Następnie wskazał, że stosownie do art. 26 ust. 5 ustawy SENT w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy o.p., zatem organ będzie rozpatrywał prawidłowość zastosowania kar przez organ I instancji na podstawie ww. regulacji prawnych. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy SENT system monitorowania przewozu obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy. Katalog towarów, wraz z określającymi je pozycjami Nomenklatury Scalonej, które podlegają systemowi monitorowania, z uszczegółowieniem dotyczącym masy brutto lub objętości przesyłki czy rodzaju opakowań jednostkowych wskazano w art. 3 ust. 2 ustawy SENT. Organ odwoławczy zaznaczył, że do tego katalogu należą m.in. paliwa silnikowe i ich pochodne, paliwa opałowe, oleje smarowe i inne preparaty smarowe, w tym również przewożony przez spółkę towar w postaci oleju napędowego w ilości 30.000 litrów, klasyfikowanego do kodu CN [...]. Podkreślił, że przewóz towarów podlega kontroli, o której mowa w art. 13 ustawy SENT, polegającej na sprawdzeniu przestrzegania obowiązków w zakresie: dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia; zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym; posiadania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie albo dokumentu, o którym mowa w art. 3 ust. 7, przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu. Kontrola obejmuje weryfikacje danych zawartych w dokumentach okazywanych przez kierującego, dokonanie oględzin towaru, w tym pobieranie próbki towaru oraz weryfikację wskazań lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji. Uprawnionymi do przeprowadzania kontroli przewozu towarów są funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej (art. 13 ust. 3 ustawy SENT). W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości kontrolujący sporządza protokół. Zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy SENT przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. W przypadku, gdy środek transportu jest wyposażony w lokalizator, kierujący jest obowiązany włączyć lokalizator z chwilą rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju. Wyłączenie lokalizatora nie może nastąpić wcześniej niż z chwilą: a) dostarczenia towaru do miejsca dostarczenia towaru na terytorium kraju, a w przypadku kilku miejsc dostarczenia towaru na terytorium kraju z chwilą dostarczenia towaru do ostatniego miejsca dostarczenia towaru na terytorium kraju, b) zakończenia przewozu towaru na terytorium kraju (art. 10b pkt 2 lit. a i b ww. ustawy). W przypadku niesprawności lokalizatora lub zewnętrznego systemu lokalizacji, która trwa dłużej niż godzinę, obowiązkiem kierowcy jest niezwłoczne zatrzymanie się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej (art. 10c). Dalszy przewóz towarów objętych zgłoszeniem, po stwierdzeniu powyższej niesprawności, może być kontynuowany tylko i wyłącznie w czterech przypadkach tj. przywrócenia sprawności lokalizatora albo ZSL-a, lub nastąpił przeładunek towaru na środek transportu wyposażony w sprawny lokalizator albo ZSL, bądź wyposażono środek transportu w sprawny lokalizator, czy też nastąpiło przekazanie przez przewoźnika informacji naczelnikowi UCS, na którego terenie stwierdzono trwającą dłużej niż godzinę niesprawność lokalizatora albo ZSL, i nałożenie zamknięć urzędowych lub zarządzenie konwoju.

Organ I Instancji wydając decyzję uwzględnił okoliczności faktyczne ustalone bezpośrednio podczas kontroli, z których wynika, iż funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej w dniu [...] czerwca 2023 r. o godz. 12:20 na drodze S3 (MOP [...]) podjęli czynności kontrolne środka przewozowego o numerach rejestracyjnych [...] oraz przewożonego towaru w postaci oleju napędowego o masie brutto 30.000 litrów, klasyfikowanego do kodu CN [...], objętego zgłoszeniem SENT[...]. Czynności te zakończono w tym samym dniu o godz. 13:21. W wyniku tej kontroli kontrolujący ustalili, że na skutek przeglądu systemu i geolokalizatora stwierdzono przerwę w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych środka transportu, co stanowi o naruszeniu art. 10a ust. 1 ustawy SENT. Powyższe informacje dodatkowo potwierdziła sporządzona przez funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej notatka służbowa z [...] czerwca 2023 r. Z wyjaśnień nadesłanych w dniu [...] sierpnia 2023 r. przez CIRF wynika natomiast, że "lokalizator (...)[...] został aktywowany w systemie SENT GEO [...] marca 2023 r. W badanym okresie od godziny 6:30 [...] czerwca 2023 r. do godziny 7:20 [...] czerwca 2023 r. odnotowano utrudnienia w pracy systemu SENT GEO spowodowane awarią platformy Mirosoft Azure. Awaria ta spowodowała duże (nawet wielogodzinne) opóźnienia w przekazywaniu danych z aplikacji e-TOLLPL do systemu SENT GEO. Nie stwierdzono w systemie Help Desk CSD, aby przewoźnik zgłaszał problemy w działaniu systemu (...)".Tak więc, zdaniem organu informacje zawarte w piśmie z [...] lutego 2024 r. niczego nie zmieniają, gdyż lokalizator o numerze [...] wskazany w zgłoszeniu SENT[...], w dniu [...] czerwca 2023 r. nie przekazywał do systemu SENT GEO danych geolokalizacyjnych z urządzenia przypisanego do ww. zgłoszenia, na odcinku z [...] do MOP [...], co stanowi o naruszeniu art. 10a ust. 1 ustawy SENT. Dodatkowo, organ I instancji na potwierdzenie powyższych faktów sprawdził historię zdarzeń zapisów lokalizatora z [...] czerwca 2023 r. i sporządził wydruki z systemu SENT GEO - Monitorowanie lokalizacji pojazdów, z których wynika, że w tym dniu były dwie przerwy w nadawaniu danych:

1) Data/godzina utraty sygnału GPS: [...].06.2023 2:50:56; Data/godzina pojawienia się sygnału GPS: [...].06.2023 12:41:15; Długość przerwy: 09:50:19

2) Data/godzina utraty sygnału GPS: [...].06.2023 16:02:20; Data/godzina pojawienia się sygnału GPS: [...].06.2023 21:34:37; Długość przerwy: 05:32:17

Zdaniem organu odwoławczego dokonane w trakcie kontroli ustalenia, jak również informacje otrzymane z CIRF bezspornie potwierdziły, że lokalizator o numerze [...] przypisany do kontrolowanego ciągnika o nr rej. [...] na trasie przejazdu przez terytorium Polski na odcinku od [...] do miejsca kontroli nie przekazywał danych do systemu SENT GEO. Zatem, organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję oparł się wyłącznie i w całości na ustalonym stanie faktycznym sprawy, z którego wynika, iż przewóz zespołem pojazdów o nr rej. [...] towaru w postaci oleju napędowego o masie brutto 30.000 litrów, klasyfikowanego do kodu CN [...], był zgłoszony do rejestru SENT, jednakże przeprowadzona kontrola, jak i ustalenia w toku postępowania wykazały, że spółka jako przewoźnik nie przekazywała danych geolokalizacyjnych podczas przewozu towaru na całej trasie przejazdu przez terytorium Polski. Nieprawidłowości te bezsprzecznie wynikają ze sporządzonych raportów w systemie SENT GEO, dotyczących monitorowania lokalizacji ww. środka transportu, ustaleń dokonanych w toku kontroli oraz załączonych przez CIRF do pisma z [...] sierpnia 2023 r. zestawu koordynat, które wykazały brak przekazywania danych geolokalizacyjnych z urządzenia o nr [...] na trasie z [...] do miejsca kontroli tj. do MOP [...]. W związku z powyższym kierowca okazał urządzenie z włączoną od 67 godzin aplikacją e-Toll, w której kontrolka GPS nie świeciła się na zielono.

Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że zewnętrzny system lokalizacji to system używany przez przewoźnika gromadzący dane geolokalizacyjne środka transportu przekazywane z zainstalowanego w tym środku transportu urządzenia wykorzystującego technologie pozycjonowania satelitarnego i transmisji danych tzw. GPS, któremu przypisano numer urządzenia. Wyposażenie pojazdu w zewnętrzny system lokalizacji nie jest równoznaczne z przekazywaniem danych geolokalizacyjnych środka transportu do systemu KAS, w trakcie całej trasy przewozu. Podkreślam, iż nieprzekazywanie danych do systemu SENT GEO uniemożliwiało sprawowanie właściwego nadzoru nad przewozem, nie było możliwości kontrolowania i śledzenia całej trasy przewozu tego towaru. Należy przy tym zauważyć, że określony w art. 10a ust. 1 ustawy SENT obowiązek zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych nie może być realizowany wyłącznie poprzez wyposażenie środka transportu, o którym mowa w art. 10a ust. 1, w lokalizator lub zawarcie umowy z operatorem zewnętrznym na przekazywanie do rejestru danych geolokalizacyjnych środka transportu z zewnętrznego systemu lokalizacji. Obowiązkiem przewoźnika jest również bieżąca kontrola sprawnego przekazu danych. Ten obowiązek przewoźnika wynika wprost z art. 10a ust. 1 ustawy SENT, w szczególności z takich określeń jak: "cała trasa przewozu" i "aktualne dane geolokalizacyjne", które wykluczają wąską wykładnię obowiązku przewoźnika tylko do zapewnienia działania lokalizatora w momencie rozpoczęcia jazdy. Stąd podnoszone w odwołaniu twierdzenia iż krótko przed kontrolą, tj. w dniach [...]czerwca 2023 r. odnotowano utrudnienia w pracy systemu SENT GEO spowodowane awarią platformy Micrsoft Azure, która spowodowała duże (nawet wielogodzinne) opóźnienia w przekazywaniu danych z aplikacji e[?]Toll do systemu SENT-GEO, nie mogą w ocenie organu odwoławczego stanowić podstawy do uchylenia decyzji, gdyż dokonane ustalenia w toku prowadzonego przez organ I instancji są jednoznaczne i stanowią o tym, że sygnał z urządzenia o nr [...] na trasie z [...] do miejsca kontroli przypisanego do kontrolowanego ciągnika o nr rej. [...] nie był przekazywany do systemu SENT-GEO. Informacje zawarte w piśmie CIRF w [...] z [...] sierpnia 2023 r. stanowią wprost, że przerwa w nadawaniu była w dniach [...]czerwca 2023 r. i ustalenia te jednoznacznie potwierdzają stanowisko organu I instancji, że nastąpiła przerwa w nadawaniu sygnału z urządzenia geolokalizacyjnego przypisanego do ciągnika o nr rej. [...].

Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że na potrzeby realizacji obowiązków wynikających z ustawy SENT oraz na potrzeby Systemu Poboru Opłat Elektronicznej Krajowej Administracji Skarbowej (e-TOLL) dopuszczone są trzy metody/typy urządzeń służących do udostępniania danych geolokalizacyjnych, tj. lokalizatory ZSL, aplikacje mobilne, urządzenia pokładowe OBU. Z uwagi na fakt, że urządzenia OBU są urządzeniami technologicznie zbliżonymi do urządzeń trwale montowanych w pojazdach samochodowych uznano, że również one spełniają definicję "zewnętrznego systemu lokalizacji". Od 1 grudnia 2021 r. celem wykorzystania usług ZSL na potrzeby systemu SENT konieczna jest rejestracja nowych usług ZSL, czyli m.in. pozyskanie przez operatorów ZSL nowych numerów biznesowych lokalizatorów. Operator ZSL może dokonać rejestracji w nowych usługach w trzech konfiguracjach: tylko na potrzeby SENT, tylko na potrzeby systemu e-TOLL, na potrzeby SENT i e-TOLL. Od operatora ZSL zależy w jaki sposób dokonano rejestracji konkretnego lokalizatora i na potrzeby jakich systemów są przekazywane dane geolokalizacyjne. Urządzenie OBU, podobnie jak lokalizator ZSL, wymaga rejestracji do nowych usług ZSL przez operatora. Jak słusznie zauważył organ I instancji, przewoźnik w każdym momencie dysponuje możliwością sprawdzenia poprzez stronę internetowa [...], ważności zgłoszenia przewozu wraz z ostatnią pozycją lokalizatora GPS. Ma możliwość weryfikacji aktualnej odnotowanej pozycji geolokalizacyjnej w systemie SENT-GEO. Tak więc powinni się Państwo upewnić, czy urządzenie, którym się posługuje w trakcie realizacji transportu zapewnia odpowiednią transmisję danych poprzez komunikację z rejestrującym urządzenie operatorem ZSL. Brak świadomości kierowcy o poprawnej emisji danych geolokalizacyjnych nie zwalnia z odpowiedzialności przewoźnika za stwierdzone naruszenie.

Wskazując powyższe, zdaniem organu II instancji spółka nie sprawdziła poprawności przekazywania danych lokalizacyjnych do systemu SENT-GEO i tym samym nie zapewniła przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu, przewożącego towar podlegający monitorowaniu na trasie przewozu po terytorium kraju. Przedmiotowa możliwość weryfikacji aktualnej odnotowanej pozycji geolokalizacyjnej w systemie SENT-GEO istnieje również z poziomu Aplikacji Mobilnej Kierowcy. System SENT-GEO jest tak skonstruowany, że w przypadku braku przekazywania danych lokalizacyjnych, kierowca poprzez aplikację jest informowany na bieżąco o prawidłowości przekazywania danych lokalizacyjnych środka transportu. Stąd wyjaśnienia spółki w tym zakresie są zdaniem organu II instancji wątpliwe, ponieważ gdyby system faktycznie był na bieżąco monitorowany, to nie doszłoby do tak długiej przerwy nadawaniu sygnału. W przypadku odnotowania nieskutecznej próby przesyłania danych lokalizacyjnych z powodu braku połączenia z Internetem, fakt ten jest zgłaszany wyłącznie kierowcy po stronie Aplikacji Kierowcy, poprzez interfejs użytkownika, który po 10 min. zmienia kolor ikony z zielonego na żółty, a po jednej godzinie z żółtego na czerwony. Zatem, zarówno kierowca, jak i spółka jako przewoźnik mieli możliwość weryfikacji prawidłowości działania lokalizatora w systemie SENT-GEO w zakresie poprawności przesyłania danych geolokalizacyjnych i w przypadku niesprawności lokalizatora dokonania zgłoszenia o tym fakcie. Również fakt emisji danych GPS nie oznacza, że dane te przekazywane są jednocześnie do systemu Krajowej Administracji Skarbowej. Podstawowym bowiem elementem w przekazywaniu danych jest włączony i sprawny lokalizator oraz odpowiednie skonfigurowanie urządzenia. Nawet chwilowe problemy z dostępem sieci Internet nie powodują, że dane nie są przekazywane do systemu SENT-GEO, a jedynie przekazywane są z opóźnieniem. Lista niesprawności lokalizatora przekraczających godzinę wykazała przerwę [...] czerwca 2023 r. od godziny 2:50:56 do 12:41:15 na trasie od okolic [...] do miejsca kontroli MOP [...]. Powyższe potwierdziła analiza CIRF, która bezspornie wykazała, że nastąpiła przerwa w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych. Ponadto, jak wynika z analizy przeprowadzonej na podstawie google maps i google.com ustalono, że od odcinek trasy jaki pokonał kierowca od [...] do miejsca kontroli - MOP [...] to ok. 200 km, bez przekazywania danych do systemu SENT.

Zdaniem organu odwoławczego, mając na względzie informację z CIRF z [...] sierpnia 2023 r. o utrudnieniach systemu SENT-GEO w okresie od godz. 6:30 [...] czerwca 2023 r. do godz. 7:20, [...] czerwca 2023 r. awaria, która mogła spowodować ewentualnie opóźnienia w przekazywaniu danych z aplikacji e-toll (nie zaś całkowity brak przekazywania danych), nie miała znaczenia w tym przypadku, bowiem stwierdzona przerwa, dotyczyła przejazdu w dniu [...] czerwca 2023 roku. Gdyby awaria miała wpływ na opóźnienie w przekazywaniu danych, to od chwili utraty sygnału tj. [...] czerwca 2023 r. do czasu udzielonej przez CIRF odpowiedzi [...] sierpnia 2023 r. informacje te byłyby uwzględnione i zawarte w tabeli (opóźnienie w przekazywaniu danych), a cały przejazd by był zarejestrowany.

Z uzasadnienia ustawy SENT wynika, iż wprowadzony ustawą obowiązek dokonywania zgłoszenia przewozu towaru do rejestru, nakłada na podmioty prowadzące działalność gospodarczą dodatkowe obowiązki. Jednakże oceniono je, jako w pełni uzasadnione i proporcjonalne w stosunku do obszarów, które podlegają ochronie. Przedmiotem monitorowania przewozu towarów będą towary określane, jako "wrażliwe" i należące do grupy najwyższego ryzyka w kraju ze względu na naruszenia przepisów prawa podatkowego oraz negatywny wpływ na konkurencję. Z ustalonych faktów bez wątpienia wynika, iż w czasie dokonywanego przewozu towaru podlegającego monitorowaniu na całej trasie przejazdu. Spółka jako przewoźnik nie przekazywała danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego przedmiotowym zgłoszeniem towarów, a zgodnie z art. 10c ustawy SENT, w przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji kierujący, o którym mowa w art. 2 pkt 2 lit a, jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu. Przewoźnik tego nie uczynił, i tym samym pojazd nie był widoczny dla kontrolujących w trakcie przejazdu przez terytorium RP, a tym samym zaistniało ryzyko wystąpienia możliwości nielegalnego obrotu towarem klasyfikowanego do kodu CN [...], który nie był jakimkolwiek towarem, lecz towarem, którego przewóz został objęty szczególnym nadzorem i wymagał od przewoźnika przestrzegania ściśle określonych obowiązków. Przewoźnikiem towaru nie mógł być jakikolwiek podmiot lecz podmiot posiadający licencję na wykonywanie transportu drogowego rzeczy. Od podmiotu profesjonalnie zajmującego się m.in. przewozem drogowym rzeczy w szczególności można oczekiwać znajomości obowiązujących przepisów związanych z transportem określonych towarów, których winien przestrzegać, tym bardziej gdy podejmuje się ich przewożenia. To do przewoźnika należało takie zorganizowanie procedury transportu, aby był on realizowany zgodnie z obowiązującymi przepisami. Jako profesjonalny przewoźnik, mając świadomość przepisów prawa, jakim podlega przewóz towarów wrażliwych, przewoźnik powinien przedsięwziąć środki w celu zapobiegania naruszania tych przepisów, wykorzystując dostępne możliwości. Jednym z takich narzędzi celem zapobiegania naruszania tych przepisów jest właściwy dobór kadry oraz odpowiedni nadzór nad realizacją transportu poprzez monitorowanie przewozu przez stronę internetową. Wszelkie skutki złej realizacji obowiązków ustawowych, obciążają podmiot obowiązany do realizacji obowiązków ustawowych, a w tym przypadku przewoźnika. Brak tych danych praktycznie uniemożliwiał organom państwa wykonanie jakiegokolwiek nadzoru nad przewozem, a zatem niweczył cel ustawy. Trudno nawet takie uchybienia oceniać w kategorii błędu, czy braku świadomości, skoro wywołały jak najbardziej materialne skutki. Zgodnie z ideą ustawy SENT, która obowiązuje od kwietnia 2017 r., jest monitorowanie przewozów. A zatem bez względu na usterki; uchybienia czy błędy w zakresie łączności geolokalizatora niedochowanie wymogów ustawy podlega sankcjom. Ponieważ spółka nie wywiązała się z obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu (obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1), wypełniona została dyspozycja art. 22 ust. 2a ustawy SENT. Ponadto nie odnotowano awarii systemu SENT-GEO, nie stwierdzono również w systemie Help Desk CSD, aby przewoźnik zgłaszał nieprawidłowości w działaniu urządzenia [...]. Zatem w czasie dokonywanego przewozu przez terytorium RP na odcinku trasy [...] - MOP [...] nie było monitorowania i przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych do systemu SENT GEO.

Tym samym organ I instancji prawidłowo nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości [...] zł. Przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu towarów. Z tego tez względu jest bez znaczenia, czy popełniony błąd ma charakter drobny, niezawiniony, ponieważ uregulowania tego aktu prawnego nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek nieświadomego działania, błędów czy pomyłek.

Analizując natomiast przypadki ewentualnego odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w oparciu o art. 24 ust. 3 ustawy SENT, organ odwoławczy wyjaśnił, że z pozyskanych informacji z Urzędu Skarbowego w [...] i ZUS Oddział w [...] wynika, że spółka nie posiada zaległości podatkowych oraz z tytułu składek ZUS, w stosunku do spółki nie zarejestrowano otwartych tytułów wykonawczych, spółka nie występowała z wnioskiem o przyznanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych i składek ZUS w latach 2020-2023, zakupy środków trwałych wg VAT-7x w latach 2021 i 2023 wynosiły [...] zł, zestawienie dochodów spółki za lata 2020-2021 wygląda następująco: 2020 rok: przychody [...] zł, koszty [...] zł, dochód [...]zł, 2021 rok: przychody [...] zł, koszty [...] zł, dochód [...] zł, 2022 rok: przychody [...] zł, koszty [...] zł, strata [...] zł. Spółak prowadzi działalność w zakresie sprzedaży hurtowej paliw i produktów pochodnych. Z analizy sprawozdania zarządu z działalności za okres [...].01.2022 r. - [...].12.2022 r. oraz uchwały nr [...] zwyczajnego zgromadzenia wspólników wynika, że:

- od 2019 r. spółka zwiększyła zyski [...] krotnie;

- od lutego 2022 r. podlega pod ryczałt od dochodów spółek kapitałowych (CIT Estoński),

- stratę netto w kwocie [...] zł powstałą w miesiącu styczeń 2022 r., w którym spółka podlegała pod podatek dochodowy od osób prawnych na zasadach ogólnych, pomniejszyła o kwotę w wysokości [...] zł wypracowaną jako zysk w 2021 roku i pokryła z kapitału zapasowego GIT,

-zysk w kwocie [...] zł wypracowany od lutego do grudnia 2022 r. przeznaczony został na kapitał zapasowy CIT Estoński.

Ponadto organ I instancji ustalił, że zarejestrowanych od [...] kwietnia 2017 roku do [...] czerwca 2023 r. (dzień kontroli) zgłoszeń wynika, że w 117.504 przypadkach spółka występuje w roli przewoźnika. Ilość odnotowanych zgłoszeń wskazuje na duże doświadczenie w prowadzonej działalności gospodarczej, a co za tym idzie, również znajomość procedur związanych z przepisami ustawy SENT. Zapisy w bazie Karta2 wskazują na 9 postępowań prowadzonych wobec spółki z tytułu stwierdzonego naruszenia przepisów ustawy SENT, w tym 1 dotyczy przedmiotowej sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy zgodził się z organem I instancji, że zgromadzone dokumenty stanowiące o sytuacji finansowej firmy wykazują, że brak jest okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności, jak również okoliczności, które wpłynęłyby w znacznym stopniu negatywnie na prowadzoną działalność. sytuacja ekonomiczna firmy jest na tyle stabilna, że nie występują zagrożenia dotyczące ciągłości finansowania. Nadal prowadzona jest działalność gospodarcza, osiągane są przychody z tej działalności, nie występują zadłużenia ani w składkach ZUS, jak i zaległości wobec urzędu skarbowego. Te fakty z pewnością stanowią o dobrej kondycji finansowej spółki. Nie wystąpiły więc okoliczności wyróżniające firmę od sytuacji innych podatników. Poza tym, nie zostały wskazane żadne okoliczności, ani nie przedłożono dokumentów potwierdzających istnienie przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary. Zatem zapłata kary pieniężnej nałożonej przez organ I instancji, zdaniem DIAS nie spowoduje drastycznego pogorszenia sytuacji finansowej Spółki w taki sposób, aby była ona zmuszona do wyzbycia się majątku trwałego lub brakowało jej środków na bieżącą działalność gospodarczą. Nie wystąpiły nadto okoliczności nadzwyczajne, czy też zdarzenia losowe, które umożliwiałyby odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Podanie nieprawidłowych danych w zakresie numeru lokalizatora, o których mowa w art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. h ustawy SENT, nie było spowodowane okolicznościami, na które spółka nie miała wpływu, tym samym nie mogą stanowić podstawy odstępstwa od nałożenia kary okoliczności związane z brakiem rzetelności i staranności w realizacji tych obowiązków. Dolegliwość wynikająca z zapłaty kary jest oczywista, ale sama w sobie nie stanowi o ważnym interesie przewoźnika, uzasadniającym odstąpienie od nałożenia kary. Poza tym dolegliwość kary pieniężnej jest celowym zamierzeniem ustawodawcy. Kara jest wysoka, tak by niedopełnienie obowiązku rejestracji, przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych czy uzupełniania i aktualizacji wpisów było "nieopłacalne" dla podmiotów uczestniczących w przewozie "wrażliwych" towarów. Nałożona kara pieniężna w świetle dokonanej analizy sytuacji finansowej Państwa Spółki nie spowoduje konieczności zakończenia prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej bądź udzielenia stronie pomocy publicznej, w świetle dokonanej analizy finansowej. Ponadto ze zgromadzonych w toku postępowania dokumentów dotyczących aktualnej sytuacji finansowej spółki nie wynika, by wystąpiły okoliczności wyróżniające spółkę od sytuacji innych podatników. Poza tym, nie zostały wskazane żadne okoliczności, ani nie przedłożono dokumentów potwierdzających istnienie przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary.

Jednocześnie w sprawie nie wystąpiły również sytuacje nadzwyczajne, czy też zdarzenia losowe, które umożliwiałyby odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. To na przewoźniku ciąży obowiązek zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem (art. 10a ust. 1 ustawy SENT). W konsekwencji nałożona kara pieniężna nie doprowadzi do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego, jak i indywidualnego, ani do sytuacji gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy.

Organ instancji przeprowadził także analizę okoliczności sprawy pod kątem ewentualnego zaistnienia przesłanki "interesu publicznego" do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, która to analizę podzielił organ odwoławczy wskazując, że "interes publiczny" to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Pojęcie to ma cechy charakterystyczne klauzul generalnych, których indywidualne zastosowanie wymaga odniesienia się do konkretnej sprawy i sytuacji, w jakiej organ podejmuje decyzje. Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, będącej skutkiem działania, niezgodnego z obowiązującym porządkiem prawnym, nie może być uznane za działanie w Interesie publicznym, z korzyścią dla ogółu. Wprost przeciwnie, w interesie publicznym leży przestrzeganie przez podmioty wskazane w ustawie SENT nałożonych na nie obowiązków i egzekwowanie przez właściwe organy państwowe ich przestrzegania. W interesie państwa nie jest też doprowadzanie przedsiębiorców do upadłości; ale dyscyplinowanie Ich w zakresie przestrzegania przepisów prawa, bowiem to m.in. w tym przejawia się interes publiczny. W interesie publicznym jest to, by system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, bez możliwości omijania go, a także by podmioty trudniące się przewozem towarów objętych systemem monitorowania dochowały należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków. Niestaranność nie może obciążać całego społeczeństwa w skutkach z nich wynikających. Organ dokonując analizy "interesu publicznego" nie stwierdził również naruszenia zasady proporcjonalności i realizacji wyłącznie celu fiskalnego. Celem bowiem wprowadzenia ustawy SENT, i nałożonych na jej mocy obowiązków na przedsiębiorców, była ochrona legalnego handlu towarami uznanymi przez krajowego prawodawcę za wrażliwe, ułatwienie walki z szarą strefą oraz ograniczenie poziomu uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach (VAT i akcyza), a także zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Ustawodawca nie zamierzał więc zwiększyć dochodów budżetu państwa przez nakładanie kar na podmioty działające w sposób legalny, które dopuściły się uchybień formalnych czy też oczywistych omyłek. Brak nałożenia kary za stwierdzone uchybienie byłoby zatem zachwianiem zasady proporcjonalności i stawianiem spółki w pozycji uprzywilejowanej względem innych podmiotów, które z różnych przyczyn dokonują nieprawidłowych zgłoszeń SENT i ponoszą odpowiedzialność z tego tytułu. Nałożenia kary nie można traktować jako dyskryminacji przedsiębiorcy, gdyż funkcją kary nie jest utrudnienie prowadzenia działalności, tylko wymuszenie należytego prowadzenia działalności gospodarczej. Nadmienić należy, iż podmiot prowadzący działalność gospodarczą jest zobowiązany dołożyć minimum staranności by była ona prowadzona zgodnie z przepisami prawa. To na przewoźniku ciąży szczególny obowiązek znajomości i przestrzegania obowiązujących regulacji, w szczególności tych odnoszących się do przedmiotu prowadzonej działalności. Przejmując określony towar do przewozu, przewoźnik zobowiązany jest m.in. do zapewnienia przekazywania, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem, aby nie doszło do naruszeń przepisów prawa. Dodatkowo wskazać należy, że konstrukcja przepisu art. 22 ust. 2a ustawy SENT wskazuje jednoznacznie na odpowiedzialność obiektywną, niedopuszczającą różnicowania odpowiedzialności podmiotów w zależności od przyczyn niedopełnienia obowiązków wynikających z ustawy SENT. Odstąpienie zaś od nałożenia kary pieniężnej uzasadnione jest jedynie w przypadkach, które zostały spowodowane działaniem czynników, na które przewoźnik nie miał wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Przypadki takie muszą być nadzwyczajne, gdyż z instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie można czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia od zapłaty. Takie okoliczności w prowadzonym postępowaniu nie zostały stwierdzone. Stąd zarzut dotyczący naruszenia art. 22 ust. 3 ustawy SENT nie znajduje uzasadnienia.

Organ odwoławczy podkreślił ponownie, że odpowiedzialność za prawidłowe przekazywanie danych do systemu SENT-GEO ciąży na przewoźniku, a nie na operatorze za pośrednictwem którego przekazywane są dane. Wynika to jednoznacznie z treści art. 10a ust. 1 i art. 22 ust. 2a ustawy SENT. Korzystanie przez przewoźnika z usług przedsiębiorcy zewnętrznego, z którym zawarł umowę na obsługę urządzeń geolokalizacyjnych jest dobrowolne i nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności nawet w przypadku nieprawidłowego funkcjonowania tej usługi. Na przewoźniku spoczywa zatem obowiązek stałej kontroli wykonywanego przewozu w celu sprawdzenia, czy dane geolokalizacyjne przekazywane są do systemu. Przewoźnik ma obowiązek weryfikować prawidłowość działania przekazywania tych danych w systemie SENT, i tę weryfikację powinien dokonać najpóźniej w chwili przekroczenia granicy i kontynuować - stosownie do art. 10c ust. 1 ustawy SENT- w trakcie całego przejazdu, aż do momentu opuszczenia kraju. Tym samym zarzut dotyczący naruszenia art. 22 ust. 2a ustawy SENT jest nieuzasadniony.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niewyjaśnienia z jakiej przyczyny wystąpiła przerwa w przekazywaniu danych z lokalizatora do systemu SENT-GEO , DIAS podał, że niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 10a nie wynikało z niedostępności rejestru. W sprawie nie ma więc zastosowania art. 22 ust. 2b ustawy SENT, zgodnie z którym odstępuje się od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, jeżeli jego niedopełnienie wynikało z niedostępności rejestru, ponieważ taka sytuacja nie wystąpiła. Przewoźnik jest odpowiedzialny za przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT w trakcie całej trasy przejazdu, a jego odpowiedzialność za nieprzekazywanie tych danych wyłącza tylko niesprawność systemu. W postępowaniu ustalono, że system działał prawidłowo, a lokalizator przypisany przez stronę do skontrolowanego zgłoszenia SENT nie przekazywał danych w sposób prawidłowy. Zarówno przewoźnik, jak i kierowca mają możliwość sprawdzenia prawidłowości działania systemu SENT w zakresie poprawności przesyłania danych geolokalizacyjnych. Wobec informacji CIRF o braku odnotowania wadliwego działania systemu SENT GEO została wykluczona podstawa do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej w oparciu o art. 22 ust. 2b ustawy o SENT. Naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT polegające na niezapewnieniu przez przewoźnika, w trakcie całej trasy przewozu towaru, przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych i niewywiązanie się z dyrektywy kontroli, stanowiło poważne naruszenie uniemożliwiające realizację celów ustawy SENT, czyli wykonania kontroli przewozu. Brak danych geolokalizacyjnych nie pozwala monitorować całej trasy przejazdu, a co za tym idzie ustalić, którędy nastąpił przejazd w trakcie przerw w nadawaniu danych, czy odbyły się postoje i czy nie nastąpił przeładunek towaru. Przekazywanie danych geolokalizacyjnych daje organom możliwość dokonywania zdalnych analiz, przeprowadzania skutecznych kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów oraz umożliwia prawidłową identyfikację podmiotów biorących udział w przewozie towarów wrażliwych I rodzaju wykonywanego przewozu. Nie mamy w tym przypadku do czynienia z uchybieniem formalnym, lecz wykonywaniem przemieszczenia towaru z naruszeniem obowiązków ciążących na przewoźniku. Stwierdzone naruszenie uniemożliwiło monitorowanie przewozu towaru wrażliwego i kontrolę łańcucha dostaw, a w efekcie prawidłową kontrolę obowiązków podatkowych związanych z tego rodzaju towarem. Takie zachowania, nie mogą być postrzegane jako zgodne z interesem publicznym. Każdy z podmiotów obowiązany jest w trakcie całej trasy umożliwić lokalizację pojazdu wraz z towarem, zaś w sytuacji nieprzestrzegania przepisów prawa winien mieć świadomość konsekwencji, a przede wszystkim sankcji, które są istotnym elementem ustawy SENT uruchamianym w przypadku naruszenia przyjętych zasad. DIAS podkreślił, że regulacje ustawy SENT mają pełnić funkcję prewencyjną, odstraszając - przez groźbę wysokiej kary za naruszenia norm monitorowana przewozu towarów wrażliwych - podmioty podlegające ustawie SENT od lekceważenia rygorów zgłaszania przewozu tych towarów. W interesie publicznym leży, by system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, bez możliwości omijania go, a także, by podmioty zajmujące się obrotem towarami objętymi systemem monitorowania dochowywały należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków. W świetle powyższego argumenty spółki, stanowiące o braku zawinienia w niewywiązaniu się z obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem; nie znajdują uzasadnienia. Strona jako profesjonalny przedsiębiorca powinna bowiem dysponować stosowną wiedzą na temat obowiązków, jakie nakładają na niego przepisy prawa i tak zorganizować działalność przedsiębiorstwa, aby wypełniać obowiązki przewidziane w przepisach, w tym obowiązek przekazywanie danych geolokalizacyjnych w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem SENT. Dla wymiaru kary pieniężnej bez znaczenia pozostaje stopień zawinienia przewoźnika, waga uchybienia, itp. Przepisy ustawy nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów i pomyłek. Nie wynika z nich również, aby nakładanie kar pieniężnych w przypadkach wymienionych w ustawie uzależnione było od powstania uszczupleń podatkowych wskutek naruszenia przepisów tej ustawy. Przepisy ustawy SENT nie uzależniają nakładania kar pieniężnych od powstania uszczupleń podatkowych, a stwierdzone podczas kontroli uchybienie (brak aktualnych danych geolokalizacyjnych) trudno potraktować jako uchybienie formalne. Brak skutecznego monitorowania przewozu towaru wrażliwego trwającego dłużej niż godzinę zawsze jest istotnym naruszeniem, które nie jest uchybieniem równym oczywistej omyłce pisarskiej np. nieuzupełnieniu pola numeru licencji przy niekwestionowanym jej posiadaniu stwierdzonym podczas kontroli.

Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 i 80 k.p.a., organ odwoławczy podniósł, że w przedmiotowej sprawie przepisy k.p.a. nie mają zastosowania, ponieważ stosownie do art. 26 ust 5 ustawy SENT, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych, stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej. Niezależnie od powyższego, w podsumowaniu stawianych zarzutów proceduralnych DIAS podał, że organ I instancji ustalił stan faktyczny sprawy zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej. Organ realizując wyrażoną w art. 122 o.p. zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej w postępowaniu, zapewnił przestrzeganie wszystkich wskazanych w ustawie reguł postępowania dowodowego i zgodnie z treścią art. 187 § 1, który koresponduje bezpośrednio z art. 123 ustawy o.p., w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy. W postępowaniu dowodowym organ dążył, na podstawie całościowego zebranego materiału dowodowego do rzetelnego ustalenia minionych faktów, zgodnie z zasadą bezstronności. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że w trakcie przewozu towaru po terytorium kraju na odcinku [...] - MOP [...] nie były przekazywane dane geolokalizacyjne. Potwierdzeniem powyższych ustaleń są wydruki SENT-GEO - Monitorowanie Lokalizacji Pojazdów oraz informacje przekazane z CIRF. Ocena zebranego materiału dowodowego i wyjaśnienie przesłanek rozstrzygnięcia znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji, przekonującym zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności treści rozstrzygnięcia. Dokonana przez organ analiza pod kątem możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie dała podstaw do zastosowania art. 22 ust. 3 ustawy o SENT. Ani w toku całego postępowania, ani w złożonym odwołaniu, spółka nie wykazała jakie negatywne skutki niesie za sobą nałożenie ww. kary pieniężnej i w związku z tym zachodzi konieczność zastosowania art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Tym samym podnoszone w odwołaniu zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Fakt przyjęcia przez organ odmiennej oceny dotyczącej naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego, niż to było oczekiwane, w okolicznościach tej sprawy nie może być uznane za działanie nieprawidłowe. W sprawie doszło do niewyczerpującego zebrania i ustalenia stanu faktycznego, a postępowanie zostało przeprowadzone w sposób należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane przepisy mające zastosowanie w sprawie, nie dopatrzono się też innych naruszeń, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Od powyższej decyzji spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę, w której zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT przez nieprawidłowe zebranie w sprawie materiału dowodowego i zaniechanie przesłuchania w charakterze świadka kierowcy środka transportu objętego zgłoszeniem SENT[...] – W. J., a także kontrolerów z UCS biorących udział w kontroli z dnia [...] czerwca 2023 r., a w konsekwencji oparcie wydanej decyzji w szczególności o okoliczności przedstawione w protokole kontroli sporządzonego przez ww. kontrolerów z dnia [...] czerwca 2023 r. oraz raporcie monitorowania lokalizacji pojazdu z dnia [...] czerwca 2023 r. co poskutkowało uznaniem, iż skarżąca nie dopełniła obowiązku przewidzianego w art. 10a ust. 1 ustawy SENT, podczas gdy w sprawie występują istotne sprzeczności pomiędzy okolicznościami wynikającymi z ww. protokołu kontroli oraz raportu monitorowania lokalizacji pojazdu, a fotokopią ekranu telefonu komórkowego kierowcy środka transportu z dnia [...] czerwca 2023 r., godz. 12.36, co winno skłonić organ do uzupełnienia materiału dowodowego;

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT poprzez nieprawidłowe zebranie w sprawie materiału dowodowego i zaniechanie skierowania do CIRF w [...] uzupełniającego zapytania:

a) o przyczyny, dla których aplikacja mobilna przedstawia dane inne, aniżeli raport monitorowania lokalizacji pojazdu z dnia [...] czerwca 2023 r.;

b) o konsekwencje, jakie dla systemu SENT-GEO wywołały utrudnienia w jego pracy, które wystąpiły w dniach od [...].06.2023 r, godz. 06:30 do [...].06.2023 r., godz. 07:30, w szczególności, czy miały lub mogły one mieć wpływ na działanie tego systemu w kolejnych dniach;

c) czy po dniu [...].06.2023 r., godz. 07:30 inne podmioty zgłaszały nieprawidłowości w działaniu systemu SENT GEO;

3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 191 o.p. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT przez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, że skarżąca nie dopełniła obowiązku przewidzianego w art. 1aa ust. 1 ustawy SENT, podczas gdy znajdujący się w aktach sprawy dokument w postaci fotokopii ekranu telefonu komórkowego kierowcy środka transportu z dnia [...] czerwca 2023 r., godz. 12.36 wykazuje okoliczność sprzeczną do tej ustalonej przez organ na podstawie raportu z kontroli z dnia [...] czerwca 2023 r. oraz raportu monitorowania lokalizacji pojazdu z dnia [...] czerwca 2023 r. sporządzonych przez kontrolerów z UCS, a mianowicie wykazuje, że przed ponownym rozpoczęciem udostępniania danych geolokalizacyjnych przez lokalizator ([...].06.2023 r. godz. 12:41:15), ikona GPS świeciła się na kolor pomarańczowy ([...].06.2023 r., godz. 12:36), co oznacza, iż lokalizator, w toku kontroli potwierdzał jedynie brak aktualizacji położenia powyżej 10 min, ale poniżej 60 min (gdyż wówczas ikona GPS świeciłaby się na czerwono), nie zaś ponad 9 godzin, co w konsekwencji mogło doprowadzić organ do wniosku, iż rejestr w dniu [...] czerwca 2023 r. działał jednak nieprawidłowo;

4) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 191 o.p. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT przez błędna ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, że w sprawie, w dniu [...] czerwca 2023 r. nie zaistniały okoliczności związane z nieprawidłowym działaniem rejestru, podczas gdy z raportu monitorowania lokalizacji pojazdu wynika, że w dniu [...] czerwca 2023 r., po ponownym rozpoczęciu udostępniania danych geolokalizacyjnych przez środek transportu (godz. 12:41:15), ponownie doszło do samoistnego zatrzymania w udostępnianiu tych danych w godzinach od 16:02:30 do 21:34:37, co mogło jednak świadczyć o niesprawności działania rejestru w tym dniu, a w konsekwencji mogło przemawiać za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej na skarżącą;

5) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 191 o.p. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT przez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, że w sprawie nie występuje przypadek uzasadniony ważnym interesem przewoźnika, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że kontrolowany przewóz towaru objęty był zgłoszeniem przewozowym, urządzenie GPS zostało prawidłowo zarejestrowane, zaś trasa przejazdu, mimo że nie została odzwierciedlona w rejestrze zgłoszeń SENT, zarejestrowana została w systemie używanym przez skarżącą, co przemawia za odstąpieniem od nałożenia na skarżącą kary pieniężnej;

6) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 233 § 1 pkt 1 o.p.w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, podczas gdy:

a) materiał dowodowy nie potwierdza jednoznacznie, że skarżąca dopuściła się ww. naruszenia art. 10a ust. 1 ustawy SENT, zaś obowiązek wykazania tej okoliczności spoczywał na organie;

b) niedopełnienie przez skarżącą obowiązku przewidzianego w art. 10a ust. 1 ustawy SENT mogło wynikać z niedostępności rejestru, co winno skutkować odstąpieniem przez organ od nałożenia na skarżącą kary pieniężnej;

c) ważny interes skarżącej przemawiał za odstąpieniem od nałożenia na nią tejże kary pieniężnej.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów strona wniosła o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i umorzenie postępowania w sprawie oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wniosła również o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu znajdującego się już w aktach sprawy w postaci:

1) pisma G. Sp. z o.o. w [...] z dnia [...] lutego 2024 r.;

2) tabelarycznego zestawienia danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT[...] w okresie od [...].06.2023 r. godz. 00:00 do [...].06.2023 r., godz. 23:44 znajdujące się na załączonej do niniejszego odwołania płycie CD

- na wykazanie faktu ciągłego udostępniania danych lokalizacyjnych przez środek transportu objęty zgłoszeniem SENT[...] gromadzonych - na zlecenie skarżącej – przez podmiot zewnętrzy – G. Sp. z o. o. w [...]; przebiegu trasy ww. środka transportu; niedostępności rejestru w okresie objętym kontrolą, a także istnienia ważnego interesu skarżącej przemawiającym za odstąpieniem przez organ od nałożenia kary pieniężnej.

W uzasadnieniu zarzuty skargi szerzej umotywowano.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, iż Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z treścią cyt. art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożył organ, a skarżący nie wniósł o przeprowadzenie rozprawy.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiot tak rozumianej kontroli stanowiła w niniejszej sprawie decyzja DIAS utrzymująca w mocy decyzję NUCS nakładającą na skarżącą spółkę karę pieniężną w kwocie [...] zł za niewywiązanie z obowiązku przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towarowego aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem przewozu towaru SENT[...].

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy SENT, według stanu prawnego z dnia dokonania kontroli. W ustawie SENT przyjęto (art. 4 ust. 1 - 4), że środkami technicznymi służącymi monitorowaniu przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi jest rejestr zgłoszeń wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane geolokalizacyjne, lokalizator i zewnętrzny system lokalizacji, który przekazuje do rejestru dane geolokalizacyjne środka transportu. Rejestr jest prowadzony w systemie teleinformatycznym i gromadzi dane zawarte w zgłoszeniach, uzupełnieniach zgłoszeń i ich aktualizacjach, a także geolokalizacyjne przekazywane z lokalizatorów oraz zewnętrznych systemów lokalizacji, zawarte w miesięcznych zestawieniach informacji dotyczących okresowych umów o których mowa w ustawie o podatku akcyzowym oraz dotyczące przeprowadzonych kontroli.

Przewóz towarów podlega kontroli, o której mowa w art. 13 ustawy SENT, polegającej na sprawdzeniu przestrzegania obowiązków w zakresie dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia, zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym oraz posiadania numeru referencyjnego, dokumentu go zastępującego, przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu.

W myśl art. 10a ust. 1 ustawy SENT – w wersji obowiązującej w dacie kontroli ([...] czerwca 2023 r.) przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu, o którym mowa w ust. 1, w lokalizator (art. 10a ust. 2), przy czym przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli dane geolokalizacyjne środka transportu są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji (art. 10a ust. 3). W myśl art. 10c ust. 1 ustawy SENT w przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, kierujący, o którym mowa w art. 2 pkt 2 lit. a, jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej. Przy czym należy zaznaczyć, iż regulacja art. 10c ust. 1 ustawy SENT, w odróżnieniu od regulacji art. 10a ustawy SENT, odnosi się do obowiązków kierowcy, a nie przewoźnika, i zagrożone jest odpowiedzialnością kierowcy w postaci kary grzywny (art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT).

Zgodnie z 22 ust. 2a ustawy SENT w przypadku niewywiązania się przez przewoźnika z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości [...] zł. Dodać należy, iż stosownie do art. 26 ust. 5 ustawy SENT w zakresie nieuregulowanym do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Ordynacja podatkowa.

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że kontrolowany przewóz przez terytorium Polski (na trasie z [...] do [...]), którego przedmiotem był towar, sklasyfikowany do kodu CN [...], o masie brutto 30000 kg, podlegał przepisom ustawy SENT zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy SENT.

Niesporne w sprawie było, że wykonywany transport mieścił się w pojęciu przewozu towarów, o którym mowa w art. 2 pkt 9 ustawy SENT, odbywał się bowiem po drodze publicznej, zaś skarżąca spółka była przewoźnikiem w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy o SENT, co wynika z protokołu kontroli z [...] czerwca 2023 r.

Przeprowadzona w dniu [...] czerwca 2023 r., przez funkcjonariuszy [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] na drodze ekspresowej MOP [...] kontrola wykazała, iż strona skarżąca nie wykonała obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu z urządzenia o nr [...] (wskazany w zgłoszeniu SENT) w trakcie całej trasy, tj. przerwa w przekazywaniu aktualnych danych w dniu [...] czerwca 2023 r. miedzy 2:50:56 a 14:41:15 tj. przez 9 h 50 min i 19 sek (k. 9-10 akt administracyjnych). Funkcjonariusze stwierdzili powyższe po sprawdzeniu danych geolokalizacyjnych w systemie SENT-GEO, które wykazało brak danych GPS dla wskazanego zgłoszenia i zamontowanego w pojeździe lokalizatora o numerze podanym w zgłoszeniu SENT w w/w czasie (k.7-8 akt administracyjnych – wydruki z rejestru SENT-CKD).

Ustalenia te potwierdziły również przesłane przez Centrum Informatyki Resortu Finansów (dalej CIRF) w piśmie z dnia [...] sierpnia 2023 r. pliki z danymi geolokalizacyjnymi przedmiotowego lokalizatora wygenerowane na podstawie systemu SENT GEO. Jednocześnie CIRF podało, iż w/w lokalizator został aktywowany w systemie SENT GEO [...] marca 2023 r. Poinformowano również, iż w okresie od [...] czerwca 2023 r. godzina 6:30 do [...] czerwca 2023 r. godzina 7:20 odnotowano utrudnienia w pracy systemu SENT GEO spowodowane awarią platformy Microsoft Azure, które spowodowały duże opóźnienia w przekazywaniu danych z aplikacji e-TOLL.PL do systemu SENT GEO. Jednocześnie nie stwierdzono w systemie Help Desk zgłoszenia przez przewoźnika problemów z działaniem systemu.

Tak zgromadzony materiał dowodowy w istocie potwierdza prawidłowość ustaleń organów co do dopuszczenia się przez skarżącą jako przewoźnika naruszenia obowiązku wynikającego z powołanego wyżej art. 10a ust. 1 ustawy SENT, zagrożonego karą pieniężną w wysokości [...] zł, o której mowa w art. 22 ust. 2a ustawy SENT.

Dodać przy tym należy, iż protokół z kontroli wraz z załącznikami stanowi dowód mający status dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Protokół kontroli drogowej korzysta, jako dokument urzędowy, z domniemania wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Protokół kontroli pojazdu, z uwagi na niemożność późniejszego czynienia ustaleń faktycznych, uznawany jest w orzecznictwie za dokument urzędowy mający szczególną moc dowodową. Jest najistotniejszym i bezpośrednim dowodem w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, bowiem zawiera ustalenia organu dokonane bezpośrednio w trakcie czynności kontrolnych, w obecności podmiotu kontrolowanego. Podkreślenia wymaga, że kontrolowany podmiot może wnieść zastrzeżenia do protokołu, wskazując, z jakimi ustaleniami nie zgadza się lub jakie czynności kontrolne kwestionuje, może także odmówić podpisania protokołu. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że kierowca podpisał protokół kontroli bez uwag.

Niewątpliwie zadanie przewoźnika nie ogranicza się jedynie do wyposażenia pojazdu w lokalizator lub zewnętrzny system lokalizacji, ale również, czy przede wszystkim, do nadzoru nad wykonywanym transportem, w tym, czy wykonujący transport kierowca w sposób właściwy używa lokalizatora albo wspomnianego systemu. Zatem przewoźnik ma nie tylko wyposażyć środek transportu w lokalizator bądź urządzenie zewnętrzne pozwalające na przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem do rejestru SENT, ale i zapewnić skuteczność przekazu tych danych (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2022 r. sygn. akt II GSK 317/22; 7 czerwca 2022 r., sygn. akt II GSK 787/20; opubl.:orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odpowiedzialność za prawidłowe przekazywanie danych do systemu SENT GEO ciąży na przewoźniku, a nie na operatorze za pośrednictwem którego przekazuje dane. Wynika to jednoznacznie z treści art. 10a ust. 1 i art. 22 ust. 2a ustawy SENT. Korzystanie przez przewoźnika z usług przedsiębiorcy zewnętrznego, z którym zawarł umowę na obsługę urządzeń geolokalizacyjnych jest dobrowolne i nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności nawet w przypadku nieprawidłowego funkcjonowania tej usługi. To na przewoźniku spoczywa zatem obowiązek stałej kontroli wykonywanego przewozu w celu sprawdzenia czy dane geolokalizacyjne przekazywane są do systemu. Przewoźnik ma obowiązek weryfikować prawidłowość działania przekazywania tych danych w systemie SENT i tę weryfikację powinien dokonać najpóźniej w chwili przekroczenia granicy i kontynuować – stosownie do art. 10c ust. 1 ustawy SENT- w trakcie całego przejazdu, aż do momentu opuszczenia kraju. Śledzenia takiego można dokonywać poprzez stronę https://puesc.gov.pl/web/puesc/sent-zew-user oraz system SENT-GO oraz z użyciem mobilnej aplikacji kierowcy, która pozwala na bieżąco ustalać prawidłowości przekazywania danych geolokalizacyjnych.

Zasadą jest, iż odpowiedzialność za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi przedsiębiorca i to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi się posługuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i to niezależnie od stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą (por. wyroki NSA: z 6 lipca 2011 r., II GSK 716/10 i z 12 grudnia 2019 r., II GSK 676/19). Nie zwalnia z pewnością z odpowiedzialności przekazywanie przez przewoźnika danych do KAS w innym systemie związanym z naliczaniem opłat za korzystanie z dróg. Ustawodawca w ustawie SENT nie wprowadził regulacji, które zwalniałyby przewoźnika z obowiązku przesyłania danych do właściwego rejestru w związku z monitorowaniem ruchu pojazdu w ramach innego systemu.

Tym samym w ocenie Sądu zaakceptować należy ustalenia faktyczne organu, gdyż znajdują one odzwierciedlenie w materiale dowodowym, natomiast skarżący ustaleń tych skutecznie nie podważył tj. nie wykazał, aby do opisanego naruszenia nie doszło.

Należy wyjaśnić, iż skonstruowaną w ustawie SENT odpowiedzialność i przewidzianą w art. 22 ust. 2a tej ustawy sankcję określa się mianem administracyjnej, co oznacza, że do jej zastosowania wystarczające jest samo popełnienie stypizowanego przez przepis prawa materialnego czynu, bez względu na winę podmiotu odpowiedzialnego lub osób działających w jego imieniu lub na jego rzecz. Wobec inflacji tej odpowiedzialności i coraz większej ilości regulacji posługujących się tą konstrukcją prawną i wręcz nadużywania przez prawodawcę instytucji sankcji administracyjnych (przede wszystkim zjawiska określanego jako "konwersja odpowiedzialności karnej w administracyjną") w doktrynie i judykaturze zmieniło się postrzeganie tej instytucji. Zwraca się aktualnie uwagę, iż do zachowania współczesnych standardów sankcji administracyjnych konieczne jest odejście od ich absolutystycznego rozumienia i stworzenie prawnej możliwości uwzględniania sytuacji szczególnych i jednostkowych (por. D. Danecka, Konwersja odpowiedzialności karnej w administracyjną w prawie polskim, Warszawa 2018 i powołane tam poglądy doktryny i orzecznictwa).

Na konieczność uwzględnienia okoliczności indywidualizujących kary administracyjne zwraca również uwagę Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (por. wyrok TSUE z 2 czerwca 2016 r., C - 418/14; Lex nr 2051260). Reakcją na tę uzasadnioną krytykę są również regulacje prawa pozytywnego, w ramach których przy wprowadzaniu sankcji administracyjnych ustawa przewiduje "klauzule generalne" umożliwiające uwzględnienie okoliczności indywidualnych w ramach jednostkowej sprawy. Rodzajem takiej klauzuli jest przepis art. 22 ust. 3 ustawy SENT, co w kontekście systemowym odczytywać należy jako prawną gwarancję uwzględnienia indywidualnej sytuacji jednostki w ramach odpowiedzialności administracyjnoprawnej, regulowanej ustawą SENT. Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2a, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Z kolei w myśl art. 26 ust. 3 organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: 1) nie stanowi pomocy publicznej albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.

Odnosząc się do kwestii interesu przewoźnika, zgodzić należy się z organami, iż nie przemawia za nim ustalona w toku postępowania kondycja finansowa skarżącej oraz brak wykazywania okoliczności, które można byłoby zaliczyć do tej kategorii. W tym zakresie interpretację organów dotyczące w/w pojęcia, a także ustalenia i ocenę organów obu instancji na tle ustalonego w sprawie stanu faktycznego należy uznać za niebudzące wątpliwości. Ponadto także strona skarżąca nie kwestionowała dokonanej w tym zakresie przez organy oceny. Dodać należy także, iż spółka nie powoływała się również na jakieś szczególne, nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiałyby jej poniesienie kary za stwierdzone naruszenie. Niewątpliwie zderzenie powyższych okoliczności z wysokością wymierzonej kary pozwala uznać, iż jej uiszczenie nie spowoduje utraty płynności finansowej. Stąd Sąd uznał, iż ocena organów w zakresie interesu przewoźnika była uzasadniona i prawidłowa i w dalszej części uzasadnienia Sąd skoncentruje się jedynie na przesłance interesu publicznego.

Odwołanie się do klauzul generalnych o dużym stopniu niedookreśloności, a taką jest klauzula interesu publicznego zawarta w art. 22 ust. 3 ustawy SENT, rodzi zasadnicze problemy z określeniem istoty takiej klauzuli (por. E. Komierzyńska, M. Zdyb, Klauzula interesu publicznego w działaniach administracji publicznej, w Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska Lublin – Polonia Vol. LXIII, 2 – 2016, s. 161-178 i powołane tam publikacje). Nie może jednak budzić wątpliwości, że pojęcie interesu publicznego nie jest pojęciem, którego treść mogłaby być zapełniana w sposób dowolny. W sytuacji, gdy ustawodawca posługuje się pojęciami nieostrymi i klauzulami generalnymi, takimi jak interes publiczny, organ administracji czy sąd stosujący prawo, nie otrzymuje prawa do swobodnego określania ich treści. Można natomiast przyjąć, że został przez to na niego nałożony obowiązek odszukania optymalnych treści wyrażających istotę interesu publicznego.

W judykaturze podkreśla się, że interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej (por. wyroki NSA z 28 sierpnia 2019 r., II GSK 360/1, z 13 lutego 2020 r., II GSK 1498/19). Na pojęcie interesu publicznego składa się zarówno zasada powszechności ponoszenia danin publicznych, sprawiedliwości i nieobciążania budżetu Państwa, jak również proporcjonalność nałożonej kary, skutków, jakie może pociągnąć za sobą niewypełnienie nałożonego obowiązku oraz cel, jakiemu służy realizacja danego obowiązku, a który niewątpliwie jest związany z celem, jakim kierował się ustawodawca wprowadzając dane regulacje prawne. Z uzasadnienia projektu ustawy SENT wynika, że ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Służy temu objęcie kontrolą wszystkich podmiotów biorących udział w obrocie tymi towarami, w tym podmiotów wysyłających, podmiotów odbierających, jak również przewoźników, z czym związane jest nałożenie dodatkowych obowiązków. Istniała potrzeba wprowadzenia tej ustawy, ponieważ wyspecjalizowane grupy działające na rynkach towarów wrażliwych nie płaciły należnych podatków oraz dokonywały wyłudzeń nienależnych zwrotów. Istniała więc konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towaru. Tylko w przypadku tak wszechstronnej kontroli jest możliwa skuteczna walka z wspominanymi wyżej negatywnymi skutkami dla gospodarki krajowej naruszeniami, mającymi określony wymiar fiskalny, uszczupleniami w budżecie państwa. Jak wynika zatem z uzasadnienia ustawy SENT, kary w niej przewidziane nie mają charakteru fiskalnego, ale przede wszystkim prewencyjny.

W orzecznictwie wskazuje się również, że przesłanki odstąpienia od nałożenia kary powinny nastąpić z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, a zatem organ winien rozważyć, czy przewidziana sankcja stanowi w konkretnym stanie faktycznym dolegliwość proporcjonalną ze względu na cel jej wprowadzenia, czy też jest niewspółmiernie dolegliwa, przez co zasada proporcjonalności zostaje naruszona. Jeżeli sankcja, która miałaby być zastosowana jest nadmierna (dolegliwa w stopniu większym niż jest to niezbędne dla osiągnięcia założonego celu), to klauzula interesu publicznego nakazuje odstąpienie od nałożenia kary (por. wyrok NSA z 12 stycznia 2022 r., II GSK 2559/21). Z jednej strony podnosi się, że nie leży w interesie publicznym, aby nakładać na przewoźnika działającego legalnie dolegliwą karę pieniężną tylko z tej przyczyny, że dopuścił się on pewnych uchybień formalnych, o nieistotnym znaczeniu, jeżeli uchybienia te nie tylko nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa, w postaci możliwości uszczuplenia dochodów podatkowych, ale nawet nie stwarzały ryzyka takiego uszczuplenia (por. wyroki NSA: z 12 października 2021 r., II GSK 771/21, z 23 września 2021 r., II GSK 1058/21, z 19 lutego 2021 r., II GSK 1353/20, 9 kwietnia 2021 r., II GSK 291/21). Z drugiej strony zwraca się uwagę, że stosowanie odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT powinno mieć charakter wyjątkowy. Nie można pominąć przy ocenie możliwości zastosowania odstąpienia od nałożenia kary tego, czy stwierdzone naruszenie nosi znamiona działania celowego, czy też nie jest przejawem lekceważącego stosunku przewoźnika do wypełniania nałożonych ustawą obowiązków. Właściwe odczytanie treści pojęcia interesu publicznego w konkretnej sprawie winno nastąpić przez pryzmat zasady proporcjonalności, w odniesieniu do całokształtu okoliczności sprawy, z uwzględnieniem celów ustawy SENT (por. wyrok NSA z 12 stycznia 2022 r., II GSK 2559/21).

Takie stanowisko potwierdził w wyroku z dnia 16 lipca 2024 r., II GSK 327/24 oraz II GSK 204/24 Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do kwestii stosowania art. 22 ust. 3 ustawy SENT gdzie wskazał, iż oparta na konstrukcji uznania administracyjnego instytucja wymaga oceny czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej, co jednocześnie nie uzasadnia wniosku, że działanie podejmowane na podstawie w/w przepisu oznacza dowolność. NSA przyjął, iż ,, przywołany przepis prawa nie daje, ani też nie tworzy podstaw, aby w odniesieniu do pojęć, którymi na jego gruncie operuje ustawodawca, na przykład ograniczać rozumienie pojęcie "ważnego interesu przewoźnika" do sytuacji nadzwyczajnych, czy też jego kondycji finansowej (ekonomicznej) podobnie, jak i nie uzasadnia, aby użyte na jego gruncie pojęcie "interesu publicznego" rekonstruować przez pryzmat podejścia orzecznictwa sądowego do instytucji ustanowionych w art. 67a i art. 67b ustawy – Ordynacja podatkowa, albowiem w relacji do przedmiotu, celów i funkcji regulacji podatkowych, zdecydowanie inne są cele i funkcje regulacji wprowadzających sankcje administracyjne, które z całą pewnością, co trzeba podkreślić, nie mają charakteru fiskalnego. (...). Jeżeli z konwencji językowej stosowanej dla potrzeb redakcji wypowiedzi normatywnej zawartej w ust. 3 art. 22 ustawy SENT wynika, że ważny interes podmiotu, o którym w nim mowa lub interes publiczny ma być rozpatrywany w relacji do danego przypadku, który musi być przy tym uzasadniony, a więc innymi słowy, że odstąpienie od nałożenia sankcji administracyjnej jest motywowane przypadkiem uzasadnionym jego okolicznościami oraz relacją w jakiej pozostaje do ważnego interesu tego podmiotu lub interesu publicznego, to za uprawniony należy uznać wniosek, że ocena odnośnie do zaktualizowania się przesłanki "przypadku uzasadnionego" (ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym), nie może pomijać tego koniecznego aspektu oceny, który wiąże się z potrzebą rozpoznawania omawianej przesłanki po pierwsze w relacji do celów ustawy SENT, zaś po drugie w relacji do okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, co w tym też kontekście wiąże się z potrzebą uwzględniania konsekwencji wynikających z zasady proporcjonalności (...). Jakkolwiek faktem jest, że odpowiedzialność administracyjna za naruszenie obowiązków określonych w ustawie SENT ma charakter zobiektywizowany, zaś sankcja administracyjna ma postać kary pieniężnej bezwzględnie określonej, która nie podlega miarkowaniu, a kary te zostały ukształtowane na stosunkowo wysokim poziomie, to jednak nie można tracić z pola widzenia tego, że sam ustawodawca zróżnicował tę wysokości uwzględniając charakter naruszenia, a co za tym idzie – jeżeli nie przede wszystkim – rodzaj i charakter naruszonego obowiązku. Co więcej – a nie jest to również bez znaczenia – wobec treści i funkcji art. 22 ust. 3 (art. 24 ust. 3) ustawy SENT, nakładanie kar pieniężnych nie ma również charakteru automatycznego, albowiem – o czym mowa była powyżej – organ administracji publicznej nie jest pozbawiony uprawnienia odnośnie do oceny celowości jej nałożenia, co nie pozostaje bez wpływu na wniosek, że ustanowienie instytucji kar pieniężnych oraz – jeżeli nie zwłaszcza – ich nakładanie na podstawie wymienionej ustawy, nie było i nie jest determinowane wyłącznie funkcją represyjną. Jest bowiem poprzedzone oceną odnośnie do celowości jej nałożenia determinowaną przydatnością i niezbędnością dla zapewnienia realizacji celów tej ustawy."

Dokonana przez Sąd analiza treści zaskarżonej decyzji wykazała, iż wprawdzie skarżony organ odniósł się do kwestii interesu publicznego, jednak polegało to w dużej mierze na przytoczeniu interpretacji tego pojęcia na tle orzecznictwa i piśmiennictwa i wyjaśnieniu znaczenie tej klauzuli generalnej. Wskazał też na zasady proporcjonalności uznając, iż została ona zachowana, gdyż ustawodawca przewidział różne wymiary kary, a wszelkie udzielnie pomocy w jakiejkolwiek formie nie może stanowić zakłócenie konkurencji na rynku poprzez sprzyjanie tylko niektórym firmom.

DIAS wskazał m.in., że szczególny charakter kar pieniężnych, sposób powstania i tytuł określający ich istotę wyraża się w tym, że obok funkcji dochodowej Skarbu Państwa na pierwszy plan wysuwa się funkcja sankcyjna, bowiem kara jest konsekwencją naruszenia przez podmiot określonych obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa. Podmiot taki zobowiązany jest do poniesienia określonego wydatku, którego celem jest odczucie straty po stronie zobowiązanego. Z tego powodu odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, co do zasady, obciążone jest negatywną oceną z punktu widzenia interesu publicznego. Odstąpienie to zdaniem DIAS jest wyjątkiem wymagającym szczególnego uzasadnienia.

Zdaniem Sądu przede wszystkim w zaskarżonej decyzji zabrakło odniesienia rozważań organu odnośnie interesu publicznego do realiów przedmiotowej sprawy, do okoliczności naruszenia i sytuacji dotyczącej skarżącej spółki w tym konkretnym przypadku. Stwierdzić należy, iż organ odwoławczy, nie uwzględnił przy w/w ocenie wszystkich okoliczności ustalonych na gruncie przedmiotowej sprawy i w istocie nie wyjaśnił prawidłowo z jakich względów uznał, że nie wystąpiła na gruncie przedmiotowej sprawy przesłanka interesu publicznego, co należy uznać za istotne uchybienie.

Zwrócić przy tym należy uwagę, iż organ odwoławczy z jednej strony wskazał, iż intencją organów kontrolujących prawidłowość stosowania przepisów ustawy SENT nie jest uderzenie w przedsiębiorców legalne i rzetelnie prowadzących działalność gospodarczą, którzy odprowadzają należne daniny publicznoprawne oraz zgodnie z zasadą proporcjonalności, użycie środków niezbędnych do osiągnięcia konkretnego celu, a jednoczenie organ nie skonfrontował tego z całokształtem okoliczności faktycznych jakie zostały ustalone w sprawie.

Nie było sporne, co potwierdza protokół kontroli z [...] czerwca 2023 r., że skarżąca będąca przewoźnikiem towaru objętego zgłoszeniem SENT, posiadała kompletną i w pełni prawidłową dokumentację przewozu (brak jakichkolwiek defektów formalnych). Tylko i wyłącznie ustalone w toku kontroli uchybienie przez przewoźnika to brak przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych pojazdu na trasie przejazdu obejmującego trasę ok. 200 km (według ustaleń organu - str. 13 uzasadnienia decyzji II instancji), czas przerwy to 9 godzin 50 min.

Jednak zdaniem Sądu organ dokonując analizy i oceny na gruncie przedmiotowej sprawy z punktu widzenia przesłanki dotyczącej interesu publicznego nie odniósł się w pełni do stanowiska skarżącej wyrażonego w odwołaniu i pominął mające znaczenie w sprawie okoliczności, które istotnie indywidualizują przypadek skarżącej.

Podkreślić należy, iż nie można stosować automatyzmu w przypadku rozważania wystąpienia interesu publicznego na gruncie ustawy SENT, nawet w sytuacjach, kiedy – tak jak w niniejszej sprawie - nie mamy do czynienia z uchybieniem formalnym czy omyłką, lecz niewątpliwe z istotnym naruszeniem, czego dowodzi przywołany powyżej wyrok wydany w sprawie II GSK 1353/20. Natomiast w ocenie Sądu na gruncie niniejszej sprawy zaistniały szczególne okoliczności wymagające jednak indywidualnej analizy i oceny.

Mianowicie z protokołu kontroli, załączonych do niego notatki służbowej, zdjęcia oraz wydruków z bazy danych rejestru SENT, niewątpliwie wynika, iż kierowca w takcie spornego przejazdu korzystał z Aplikacji Mobilnej Kierowcy. Aplikacja została uruchomiona [...] czerwca 2023 r. o godzinie 17:14 i zatrzymana [...] czerwca 2023 r. o godzinie 12:38, a następnie znów uruchomiona o godzinie 12:41. (k.8 akt administracyjnych). W notatce służbowej z [...] czerwca 20203 r. podano, iż z okazanego przez kierowcę aparatu telefonicznego wynika, iż aplikacja włączona była od 67 godzin (k. 10 akt administracyjnych). Powyższe potwierdza zdjęcie ekranu telefonu komórkowego kierowcy, z którego wynika, iż odczyt aplikacji dokonano z godziny 12:36 (k. 6 akt administracyjnych). Istotnym jest okoliczność, iż [...] czerwca 2023 r. o godzinie 12:36 na w/w aplikacji kontrolka GPS świeciła się na żółto (pomarańczowo), co potwierdza zdjęcie ekranu i notatka służbowa.

Organ sam wyjaśnił w zaskarżonej decyzji, iż ikona GPS informuje o poziomie sygnału GPS, a tym samym o czasie jaki upłynął od ostatniej aktualizacji położenia urządzenia przy czym kolor:

- zielony oznacza poprawne działanie modułu GPS i bieżącą aktualizację położenia,

- pomarańczowy oznacza brak aktualizacji położenia powyżej 1 minuty (powyżej 10 minut dla SENT),

- czerwony oznacza brak aktualizacji położenia powyżej 15 minut (powyżej 60 minut dla SENT).

Powyższe oznacza zatem, iż w okresie w którym organ ustalił brak przekazywania danych geolokalizacyjnych od ponad 9 godzin (przerwa do 12:41), o godzinie 12:36 kierowca otrzymał z aplikacji informację, że przerwa w przekazywaniu danych dla SENT wynosi ponad 10 minut, jednak nie wynosi więcej niż 60 minut. Przy czym aplikacja była włączona od 67 godzin i nie zatrzymywano jej działania, dopiero wyłączona została po wykonaniu zdjęcia o godzinie 12:38 i ponownie uruchomiona o 12:41. Dodać należy także, iż zgodnie z art. 10c ust. 1 ustawy SENT

w przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, kierujący, o którym mowa w art. 2 pkt 2 lit. a, jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej. Natomiast sankcjonowane jest naruszenie obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych trwające ponad godzinę.

W tym zakresie organ okoliczności te w istocie zignorował. W decyzji podano jedynie, iż ikona GPS na telefonie kierowcy ,,nie świeciła się na zielono", pomijając fakt, iż nie świeciła się jednak na czerwono, informując o braku przekazywania danych trwającym ponad 60 minut. Przy czym zauważyć należy, iż w trakcie kontroli z [...] czerwca 2023 r. funkcjonariusze nie przesłuchali kierowcy.

Powyższe nie obala prawidłowości ustaleń organów w zakresie stwierdzenia przez organy naruszenia w zakresie braku aktualnego przekazywania danych geolokalizacyjnych przez przewoźnika, gdyż to potwierdził system SENT GEO i przeprowadzający kontrolę funkcjonariusze. Aplikacja mobilna kierowcy to zaś narzędzie, które ma umożliwić sprawowanie przez kierowcę kontroli w zakresie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych i zorientowanie się kiedy ewentualnie musi on zareagować na problemy w przesyłaniu aktualnych danych. W opisanych jednak w przedmiotowej sprawie okolicznościach organ stwierdził, iż mimo wyposażenia kierowcy przez przewoźnika w w/w aplikacje nie dochował on należytej staranności w wypełnianiu nałożonych na niego obowiązków. Według organu przewoźnik powinien sprawować bieżącą kontrolę, dalej wskazując jako jedno z narzędzi właśnie korzystanie z aplikacji przez kierowcę i dodając, iż wówczas kierowca jest informowany na bieżąco o prawidłowości przekazywania danych lokalizacyjnych środka transportu.

W tym jednak przypadku brak zielonej ikony wyświetlającej się na aplikacji kierowcy nie oznacza automatycznie, iż brak przekazywania danych w systemie SENT GEO trwa ponad 60 minut, gdyż sygnalizuje o tym dopiero ikona świecąca się na czerwono, a kolor pomarańczowy (żółty) sygnalizuje o braku przekazywania danych jedynie powyżej 10 minut a poniżej 60 minut.

Zdaniem Sądu w tym zakresie organ nie odniósł się prawidłowo w treści zaskarżonej decyzji i nie dokonał wystarczającej oceny. Powyższe okoliczności należy bowiem uwzględnić przy ocenie dochowania należytej staranności przewoźnika, gdyż wyposażył on kierowcę w aplikacje mobilna, z której kierowca korzystał i według odczytów z niej o godzinie 12:36, nawet jeżeli aplikacja nie wskazywała prawidłowych danych to kierowca i przewoźnik mogli pozostawać w przekonaniu, że istniejąca przerwa w przekazywaniu danych wynosi dopiero ponad 10 minut jednak jeszcze nie 60 minut, a zatem kierowca w świetle art. 10c ust. 1 ustawy SENT ma jeszcze czas na podjęcie stosownej reakcji. W tych okolicznościach nie można przewoźnikowi zarzucić lekkomyślności. Dodać należy na marginesie, iż organ przesyłając do CIRF wniosek o weryfikację i wyjaśnienia nie zaznaczył w formularzu okienek dotyczących odczytu z aplikacji kierowcy.

Zatem w tych okolicznościach organ dokonując oceny z punktu interesu publicznego powinien powyższe uwzględnić jednocześnie biorąc pod uwagę w kwestii legalności działalności spółki, iż skarżąca, według danych organu, przy bardzo dużej ilości przewozów objętych zgłoszeniem SENT tj. w okresie od [...] kwietnia 2017 r. do [...] czerwca 2023 r. - 117 504, jedynie w przypadku 9 z nich (łącznie niniejszą sprawą) ma postępowania o naruszenie, co stanowi zaledwie 0,007%. Powyższe także nie przemawia za lekkomyślnością czy brakiem należytej staranności skarżącej spółki przy wykonywaniu obowiązków jako przewoźnika. Ponadto zwrócić należało także uwagę, iż w trakcie objętego zgłoszeniem SENT przejazdu, który rozpoczął się [...] czerwca 2023 r. o godzinie 17:15 (zgodne z treścią zgłoszenia w SENT), choć nie w czasie objętym przerwa w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych przez przewoźnika, według informacji z CIRF w pracy systemu SENT GEO odnotowano istotne utrudnienia trwające od [...] czerwca 2023 r. 6:30 do [...] czerwca 2023 r. 7:20. Co prawda, jak wyjaśnił organ, po ustaniu awarii dane prawidłowo przesyłane powinny zostać ujawnione w systemie z opóźnieniem, jednak okoliczność w szczególnych opisanych powyżej realiach przedmiotowej sprawy powinna także zostać wzięta pod uwagę przy ocenie dokonywanej przez organy w opisanym zakresie.

Ponieważ z redakcji ust. 3 art. 22 ustawy SENT wynika, że ważny interes przewoźnika lub interes publiczny ma być rozpatrywany w relacji do danego przypadku, który musi być przy tym uzasadniony, odstąpienie od nałożenia sankcji administracyjnej jest motywowane przypadkiem uzasadnionym jego okolicznościami oraz relacją w jakiej pozostaje do ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, a w związku z tym ocena odnośnie do zaktualizowania się przesłanki "przypadku uzasadnionego" (ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym), nie może pomijać tego koniecznego aspektu, który wiąże się z potrzebą rozpoznawania omawianej przesłanki po pierwsze w relacji do celów ustawy SENT oraz po drugie w relacji do okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, a w tym kontekście z potrzebą uwzględniania konsekwencji wynikających z zasady proporcjonalności. Zwłaszcza w tym jej aspekcie, który odnosi się do tzw. przesłanki niezbędności, której źródłem jest art. 2 Konstytucji RP. Zastosowanie zasady proporcjonalności w odniesieniu do sankcji bezwzględnie oznaczonej (administracyjnej kary pieniężnej w określonej wysokości) wymaga więc rozważenia, czy wymierzenie kary pieniężnej w określonej wysokości będzie przydatne i niezbędne do realizacji celów danej regulacji prawnej (por. np. wyroki NSA z 9 maja 2024 r. II GSK 396/21 oraz 27 czerwca 2024 r. II GSK 706/24).

W ocenie Sądu, przy analizie możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwzględnieniem interesu publicznego nie można pominąć okoliczności w jakich nastąpiło stwierdzone naruszenie, przyczyn tego naruszenia, a także wywiązywania się przez przewoźnika z obowiązków przestrzegania prawa w prowadzonej działalności, w kontekście ustalenia czy stwierdzone uchybienie ma charakter incydentalny i nie nosi znamion działania celowego, czy też nie jest przejawem lekceważącego stosunku przewoźnika do wypełniania nałożonych ustawą obowiązków.

Mimo obszerności zawartych w uzasadnieniu skarżonej decyzji wywodów odnoszących się do pojęcia ważnego interesu publicznego, organ odwoławczy nie dokonał, w ocenie Sądu, dostatecznej analizy tych konkretnych okoliczności wskazywanych przez stronę jako wskazujących na istnienie przesłanki interesu publicznego w odstąpieniu od nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej. Tymczasem potrzeba rozważenia wszystkich swoistego rodzaju "okoliczności łagodzących" nie jest bez znaczenia z punktu widzenia oceny odnośnie do prawidłowości stosowania art. 22 ust. 3 ustawy SENT (por. wyroki NSA z 9 maja 2024 r. II GSK 396/21 oraz 27 czerwca 2024 r. II GSK 706/24). Organy powinny zatem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy odnieść do szczególnych okoliczności w sprawie, których istnienie mogłoby wynikać z m.in. z analizy i oceny prowadzonej przez stronę działalności oraz przestrzegania adresowanych do niej na gruncie ustawy SENT obowiązków w relacji do skali tej działalności (liczby przewozów) oraz dotychczas przeprowadzonych kontroli (ich liczby i wyników), a także analizy szczególnych okoliczności faktycznych towarzyszących konkretnemu naruszeniu – pozostawanie kierowcy w przekonaniu, że przerwa w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych nie przekroczyła 60 minut. Pogłębionej oceny wymaga też postawa przewoźnika w trakcie i po przeprowadzeniu kontroli, w kontekście tego czy istnieją okoliczności wskazujące, że naruszenie to wynikało z dokonywanego oszustwa bądź innych przestępstw, czy jest wynikiem niedbałości i nienależytej staranności w prowadzeniu swoich interesów przez skarżącego przewoźnika, czy też było czymś wyjątkowym w jego działalności.

W powyższym zakresie stwierdzić trzeba, że dokonana przez organ odwoławczy ocena zaistnienia przesłanki interesu publicznego w sposób niedostateczny odnosiła się do tych konkretnych wskazywanych przez przewoźnika okoliczności. Nie spełniają warunków legalności czynności organów, które przyjmują postać abstrakcyjnego odwołania się do orzecznictwa administracyjnego lub sądowoadministracyjnego, bez nawiązania do indywidualnych cech danej sprawy oraz bez powiązania rozważanych przesłanek z celami i funkcjami stosowanej regulacji materialnoprawnej (ustawa SENT).

Podkreślić należy, iż odstąpienie od wymierzenia kary pozostawione zostało uznaniu organu. Uznaniowość w doktrynie i orzecznictwie ujmowana jest jako szczególny rodzaj dyskrecjonalnej kompetencji organu, której granice wyznacza wyrażona w art. 7 Konstytucji, zasada związania administracji publicznej prawem Stanowi upoważnienie organu administracji publicznej do dokonania wyboru konsekwencji prawnych stosowanej normy prawa administracyjnego (por. M. Jaśkowska [w:] System Prawa Administracyjnego. Tom 1. Instytucje prawa administracyjnego, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski i A. Wróbel, Warszawa 2010, s. 222 i n.). W razie sporu sąd administracyjny bada w takich sprawach, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru właściwego sposobu załatwienia sprawy, po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych, oraz czy użył trafnych argumentów, uzasadniających decyzję. Orzekanie w warunkach uznania administracyjnego wymusza szczególną staranność przy uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, tylko ono może bowiem ochronić organ od zarzutu przekroczenia granicy swobodnego uznania. Jedynie prawidłowo sporządzone uzasadnienie, spełniające wymogi z art. 210 § 4 k.p.a. pozwala poznać motywy organu rozstrzygającego indywidualną sprawę administracyjną, czyli uzasadnienie ma stanowić uzewnętrznienie motywów i pokazanie rozumowania organu.

Z powyższych względów Sąd uznał, iż stwierdzenie przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, że w odniesieniu do nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości [...] zł za nieprzekazywanie danych geolokalizacyjnych w okolicznościach tego przypadku stanowi brak podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny, należy uznać za przedwczesne.

Reasumując, w ocenie Sądu, prawidłowe były ustalenia organów co do stwierdzonego naruszenia przez skarżącego przewoźnika przepisów ustawy SENT, natomiast prawidłowe zastosowanie art. 22 ust. 3 ustawy SENT wymaga pogłębionego rozważenia, czy z uwagi na opisane powyżej szczególne okoliczności przewozu oraz postawę przewoźnika wymierzenie kary pieniężnej w określonej wysokości będzie przydatne do osiągnięcia zamierzonych skutków (celów) regulacji ustawy SENT oraz czy zachowana została właściwa dla demokratycznego państwa prawa proporcja między efektem wymierzonej sankcji pieniężnej, a jej dolegliwością (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP).

W tym stanie sprawy należało uznać, że stwierdzenie przez organ odwoławczy braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej było przedwczesne i nastąpiło z naruszeniem art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 o.p., a tym samym zachodzi potrzeba ponownego rozpatrzenia sprawy w aspekcie wystąpienia przesłanek "interesu publicznego" jako podstawy zastosowania art. 22 ust. 3 ustawy SENT. W konsekwencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji, mając na uwadze związanie oceną prawną i wskazaniami wynikającymi z art. 153 p.p.s.a., zobowiązany będzie do ponownej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego (a jeżeli organ uzna za uzasadnione materiał ten uzupełni), odniesienia się szczegółowo do argumentacji podniesionej w treści odwołania, aby właściwie ocenić, czy nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości [...] zł w okolicznościach tej sprawy realizuje cele ustawy SENT, nie naruszając przy tym zasady proporcjonalności, a tym samym czy nałożenie tej kary leży w interesie publicznym.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów w postaci uiszczonego wpisu sądowego w wysokości [...] zł.

Odnośnie zgłoszonego przez skarżącą wniosku dowodowego należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zasadą jest, że Sąd zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. orzeka na podstawie akt sprawy przedstawionych wraz z odpowiedzią na skargę. W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż uwzględnienie wniosku dowodowego wskazanego przez skarżącą nie było niezbędne dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy, albowiem dotychczas zgromadzony materiał dowodowy stwarzał Sądowi możliwość dokonania oceny legalności zaskarżonej decyzji, brak było na gruncie przedmiotowej sprawy istotnych wątpliwości, które uzasadniałyby uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie. Dodać należy, iż celem wprowadzenia regulacji art. 106 § 3 p.p.s.a. nie było umożliwienie ponownego czy też uzupełniającego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, lecz pozwolenie na dokonanie przez sąd oceny pod względem zgodności z prawem. Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, co przejawia się w badaniu, czy organ administracji ustalił stan faktyczny zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego, nie może zasadniczo wykraczać poza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a na gruncie przedmiotowej sprawy nie było takiej potrzeby (zob. wyrok NSA z 9 lipca 2019 r., I GSK 1288/18).