Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 878/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 56 § 1 pkt 1, art. 59 § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 7, art. 77 i 80
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 95/24 w sprawie ze skargi V. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 25 października 2023 r., nr 1401-IEE2.7192.161.2023.4.MOR w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz V. S.A. z siedzibą w W. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 95/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA", "Sąd I instancji") po rozpoznaniu sprawy ze skargi V. sp. z o.o. w W. (dalej: "Skarżąca", "Spółka"), uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "DIAS", "Organ", "Dyrektor") z dnia 25 października 2023 r.

w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oraz zasądził od Dyrektora na rzecz Skarżącej kwotę 597 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).

W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, DIAS zaskarżył powyższy wyrok w całości, żądając uchylenia w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi Organ zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 59 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm. – dalej: "u.p.e.a."), art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 – dalej: "k.p.a."), w zw. z art. 77 i 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 152 p.p.s.a. z uwagi na niezasadne uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej

w Warszawie, w konsekwencji uznania przez sąd, że Organ przedwcześnie wydał postanowienie na podstawie przepisu art. 59 § 2 u.p.e.a., nie uwzględniając faktu wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyroku z 16 sierpnia 2023 r., sygn. I SA/GD 243/23 i w ten sposób naruszył ww. przepisy, nie dokonując zawieszenia postępowania w trybie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., mimo że Organ nie naruszył ww. przepisów w tym art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Skarżąca wniosła o jej oddalenie oraz

o zasądzenie od strony przeciwnej na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania,

w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zarządzeniem z 30 września 2024 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA, działając na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., zadecydował

o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna

z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.

W rozpoznawanej sprawie istotą sporu jest kwestia tego, czy prawidłowo przyjął sąd I instancji, że wydanie przez Organ postanowienia na podstawie przepisu art. 59 § 2 u.p.e.a. było przedwczesne, przy pominięciu faktu wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyroku z 16 sierpnia 2023 r., sygn.

I SA/GD 243/23.

Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadne uznaje zarzuty zawarte

w skardze kasacyjnej, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a.

w związku z art. 59 § 2 u.p.e.a., art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw.

z art. 77 i 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 152 p.p.s.a.

Stosownie do treści art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej koszty egzekucyjne.

W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 59 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny zobowiązany jest zgromadzić aktualny i wyczerpujący materiał dowodowy potwierdzający sytuację majątkową zobowiązanego, a następnie przez pryzmat przyszłych kosztów egzekucyjnych ocenić czy dalsza egzekucja z jego majątku jest opłacalna tj. celowa, i to bez względu na wysokość dochodzonej kwoty.

W prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym obowiązuje zasada adekwatności podejmowanych czynności w celu uzyskania wymiernych efektów, zaś wierzyciel

i organ egzekucyjny nie mają interesu prawnego w ponoszeniu kosztów egzekucyjnych, bez realnych szans na skuteczność postępowania.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie prawidłowo WSA uznał, że ocena organu egzekucyjnego o zaistnieniu podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., prowadzonego wobec Skarżącej, obejmującego zobowiązania podatkowe Spółki

z tytułu podatku od towarów i usług za okresy 10-12/2016 r. oraz 1-12/2017 r., była przedwczesna. Organ odwoławczy, obowiązany do ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, nie uwzględnił faktu wydania przez WSA w Gdańsku wyroku z 16 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 243/23. Organ, w związku z wymogiem podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego

i załatwienia sprawy, powinien był ustalić kluczową dla prawidłowego rozstrzygnięcia informację o wydaniu przedmiotowego wyroku, tym bardziej, że WSA w Gdańsku uchylił decyzję stanowiącą podstawę prowadzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego na ponad dwa miesiące przed wydaniem przez Organ II instancji postanowienia z dnia 25 października 2023 r. Okoliczność uchylenia decyzji stanowiącej podstawę prowadzonej egzekucji, a tym samym wstrzymania jej wykonania, ex lege prowadziła do konieczności zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W sytuacji w której decyzja stanowiąca przesłankę do wystawienia tytułu wykonawczego zostaje uchylona, unicestwiony zostaje również sam tytuł wykonawczy, a w konsekwencji brak jest podstaw prawnych do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wszystkie przytoczone przez autora skargi kasacyjnej zarzuty, okazały się niezasadne.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 184 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami i uzasadnieniem skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.

s. Dominik Gajewski s. Stanisław Bogucki s. Sławomir Presnarowicz (spr.)