Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2404/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1 pkt 1, art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 1, art. 117 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Sylwester Miziołek Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 19 września 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A] Sp. z o.o. Sp. k. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1848/15 w sprawie ze skargi [A] Sp. z o.o. Sp. k. w P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1848/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [A] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego z rejestracji wzoru przemysłowego.

Sąd I instancji orzekał w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W dniu 25 czerwca 2014 r. [B] sp. z o.o. z siedzibą w W. wystąpiła do Urzędu Patentowego RP z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Prowadnik górny drzwi przesuwnych" nr Rp.[...] udzielonego w dniu 27 marca 2013 r. na rzecz [A] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w P., z pierwszeństwem od dnia 19 lutego 2013 r.

Podstawę prawną żądania stanowiły art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1410) w związku z art. 117 ust. 1 i 2 oraz art. 102 - 104 tej ustawy. Spółka podniosła, że sporny wzór przemysłowy pozbawiony jest zdolności rejestrowej ze względu na brak nowości jak i brak indywidualnego charakteru. Wszystkie istotne cechy tego wzoru występowały bowiem we wzorze "Focus-duo" udostępnionym publicznie na kilka lat przed datą zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego. Strona wskazała ponadto, że używanie spornego wzoru narusza jej prawa osobiste i majątkowe, a w szczególności majątkowe prawa autorskie do utworu wzornictwa przemysłowego w postaci wózka prowadzącego "Focus-duo".

Wnioskująca podała, że legitymuje się interesem prawnym do występowania o unieważnienie spornego wzoru przemysłowego, gdyż są z uprawnioną z rejestracji konkurentami w zakresie oferowania elementów drzwi przesuwnych, w tym prowadników górnych drzwi przesuwanych. Między stronami toczy się spór przed Sądem Okręgowym w C., którego przedmiotem jest m.in. kwestionowany wzór przemysłowy (sygn. akt [...]). Uprawniona złożyła ponadto w dniu 1 sierpnia 2014 r. wniosek o unieważnienie zarejestrowanego na rzecz spółki [B] wzoru wspólnotowego nr [...] powołując się właśnie na wzór przemysłowy nr Rp. [...]. Podnosi w tej sprawie m.in., że spółka [B] nie wystąpiła o zgodę na ww. zgłoszenie wzoru wspólnotowego do zarządu spółki [A].

Według stanowiska uprawnionej wnioskodawca nie wykazał, że dysponuje interesem prawnym wyprowadzanym z istniejącego własnego prawa podmiotowego, które upoważniałoby go do wystąpienia skutecznie z wnioskiem o unieważnienie spornego prawa z rejestracji. Przedłożone materiały dowodowe nie potwierdzają bowiem publicznego udostępnienia porównywanego wzoru przed datą zgłoszenia do ochrony spornego wzoru przemysłowego. Ponadto wskazała, że z uwagi na wąski zakres swobody twórczej w przypadku produktów, których kształt i rozmiary uwarunkowane są cechami technicznymi i funkcjonalnymi, występujące różnice pomiędzy przeciwstawionymi wzorami powodują, że wzory te wywołują na zorientowanym użytkowniku odmienne wrażenie.

Po rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu spornym, decyzją z dnia [...] maja 2015 r. Urząd Patentowy RP na podstawie art. 89 ust. 1 w związku z art. 117 ust. 1 oraz art. 102 i art. 104 ustawy - Prawo własności przemysłowej orzekł o unieważnieniu prawa z rejestracji wskazanego wzoru przemysłowego.

Organ uznał, że podmiot wnioskujący ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego. Sporne prawo prowadzi bowiem do ograniczenia zagwarantowanej w art. 20 i art. 22 Konstytucji RP swobody działalności gospodarczej wnioskodawcy. Strony są konkurentami w zakresie oferowania elementów drzwi przesuwnych, w tym prowadników górnych drzwi przesuwnych, gdyż wnioskodawca oferował przed datą zgłoszenia spornego wzoru, a także oferuje nadal wózek prowadzący "Focus-duo" o cechach według spornego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego nr [...]. Ponadto, spółka [A] wystąpiła 5 czerwca 2014 r. do Sądu Okręgowego w C. z pozwem przeciwko wnioskodawcy zarzucając wnioskodawcy m.in. naruszanie spornego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego nr Rp.[...] (sygn. akt [...]). Uprawniona w dniu 1 sierpnia 2014 r. wystąpiła także z wnioskiem o unieważnienie należącego do wnioskodawcy wzoru wspólnotowego nr [...].

W ocenie organu, interes prawny wnioskodawcy potwierdzają przedłożone przez niego dokumenty tj.: wniosek uprawnionej z dnia 1 września 2014 r. o unieważnienie wzoru wspólnotowego nr [...] należącego do [B] wraz załącznikami stanowiącymi oferty handlowe na "wózek prowadzący Focus-duo", odpowiedź wnioskodawcy z dnia 14 lipca 2014 r. do Sądu Okręgowego w C. na pozew uprawnionej przeciwko wnioskodawcy wraz z powództwem wzajemnym (sygn. akt [...]), strony z katalogu spółki [A] przedstawiające m.in. prowadnik górny A-PG-18; katalog produktów [B] 2010 z kwietnia 2010 r. ukazujący "wózek prowadzący Focus-duo" oznaczony kodem 10039 i 10047 - w przypadku zestawu dwóch wózków w jednym opakowaniu.

W wyniku analizy zdolności rejestrowej spornego wzoru organ uznał, że wzór nie spełnia wymagania indywidualnego charakteru w rozumieniu art. 104 ustawy - Prawo własności przemysłowej. Zdaniem organu, tożsamość wszystkich cech uznanych przez zgłaszającego sporny wzór za istotne i podlegających ocenie przesądza o tym, że ogólne wrażenie jakie sporny wzór wywołuje na zorientowanym użytkowniku w trakcie zwykłego użytkowania nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez tzw. wózek prowadzący Focus-duo udostępniony publicznie przed datą, według której oznacza się jego pierwszeństwo, tj. przed dniem 19 lutego 2013 r.

W ocenie organu, rozpatrywane łącznie przedłożone przez wnioskodawcę materiały obejmujące katalog produktów [B] 2010 z kwietnia 2010 r. oraz 17 faktur [B] z okresu od 29 czerwca 2010 r. do 29 kwietnia 2011 r. dowodzą, że spółka [B] oferowała i sprzedawała najpóźniej od dnia 29 czerwca 2010 r. prowadnik górny drzwi przesuwnych opisany jako "wózek prowadzący Focus-duo" oznaczony kodem 10039 (10047 w przypadku zestawu dwóch wózków w jednym opakowaniu) oraz opisany jako "wózek prowadzący Focus WPFc-duo" oznaczony kodem 10039 (10047) w fakturach [B]. Wskazany katalog ujawnia pod nazwą "wózek prowadzący Focus-duo" z kodem 10039 (10047) prowadnik górny drzwi przesuwnych stosowany w systemach zabudowy drzwi przesuwnych, współpracujących z torem górnym i mocowany w listwie pionowej tych drzwi, o postaci identycznej z postacią na ilustracji spornego wzoru. Brak zdolności rejestrowej spornego wzoru potwierdziła sama uprawniona we wniosku z dnia 1 sierpnia 2014 r. o unieważnienie wzoru wspólnotowego nr [...] należącego do [B] stwierdzając, że z analizy porównawczej wzoru wspólnotowego, polskiego wzoru przemysłowego nr [...] oraz produktu pod nazwą "Focus-duo" udostępnionego publicznie w "Katalogu produktów 2010" [B] wynika, że produkty te mają identyczne postacie.

Dokonując oceny ogólnego wrażenia wywoływanego przez porównywane wzory organ przyjął za punkt odniesienia zorientowanego użytkownika prowadnika drzwi przesuwnych np. projektanta wnętrz, który dobiera drzwi przesuwne i jego elementy do projektowanego przez siebie wnętrza. Przyjął też, że swoboda twórcza w zakresie projektowania przedmiotowego wzoru, choć ograniczona funkcją i sposobem mocowania prowadnika jest dość duża, jeżeli chodzi o ukształtowanie samego prowadnika, o czym świadczy na przykład przedłożony przez wnioskodawcę katalog.

Organ stwierdził, że brak indywidualnego charakteru jest wystarczającą samodzielną przesłanką do unieważnienia spornego wzoru, niecelowe jest więc rozpatrywanie pozostałych zarzutów przedstawionych we wniosku o unieważnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zaaprobował stanowisko organu, że podmiot wnioskujący o unieważnienie spornego wzoru przemysłowego legitymował się interesem prawnym w rozumieniu art. 89 ust. 1 w związku z art. 117 ust. 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej oraz w rozumieniu art. 28 k.p.a. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że strony są konkurentami w zakresie oferowania elementów drzwi przesuwnych, w tym prowadników górnych drzwi przesuwnych. Pomiędzy spółką z grupy kapitałowej [A], tj. spółką [A] sp. z o.o. [...] S.K.A., której skarżąca udzieliła licencji na korzystanie ze spornego wzoru, a spółką [B] toczy się spór przed sądem cywilnym. Poza tym, uprawniona ze spornego znaku wystąpiła z wnioskiem o unieważnienie należącego do uczestnika wzoru wspólnotowego nr [...].

Odnosząc się do kwestii spełnienia przesłanek zdolności rejestracyjnej wynikających z art. 102 ust 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej oraz art. 103 i 104 tej ustawy WSA wskazał, że podziela prezentowany w doktrynie i w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym nowość wzoru mieści się w pojęciu indywidualnego charakteru. Brak nowości, to brak indywidualnego charakteru i odwrotnie.

Następnie Sąd ten stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie organ w sposób prawidłowy dokonał oceny co do braku indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił dlaczego uważa, że ogólne wrażenie spornego rozwiązania nie różni się od wzoru przeciwstawionego. Dokonał oceny oddziaływania ogólnego wrażenia z punktu widzenia tzw. zorientowanego użytkownika w konsekwencji zasadnie przyjmując, że sporny wzór nie posiada zdolności rejestrowej ze względu na brak indywidualnego charakteru w rozumieniu art. 104 ustawy - Prawo własności przemysłowej.

Zdaniem WSA, organ analizując zgromadzone dowody trafnie uznał, że uczestnik oferował w swoim katalogu i sprzedawał najpóźniej od dnia 29 czerwca 2010 r. prowadnik górny drzwi przesuwnych opisany jako "wózek prowadzący Focus-duo" oznaczony kodem 10039 (10047 w przypadku zestawu dwóch wózków w jednym opakowaniu) oraz opisany jako "wózek prowadzący Focus WPFc-duo" oznaczony kodem 10039 (10047) w 17 fakturach [B] z okresu od 29 czerwca 2010 r. do 29 kwietnia 2011 r. co stanowi o tym, że wzór ten został publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo spornego wzoru tj. przed dniem 19 lutego 2013 r.

Sąd I instancji zgodził się z organem, że tożsamość wszystkich cech uznanych przez zgłaszającego sporny wzór za istotne i podlegających ocenie przesądza o tym, że ogólne wrażenie jakie sporny wzór wywołuje na zorientowanym użytkowniku w trakcie zwykłego użytkowania nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór wcześniej udostępniony.

Skargę kasacyjną wywiodła spółka [A] zaskarżając powyższy wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; powoływana jako: p.p.s.a.) strona zarzuciła Sądowi I instancji:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 133 §1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez:

a) przyjęcie sprzecznie z materiałem dowodowym sprawy, ze najpóźniej od 29 czerwca 2010 r. uczestnik postępowania oferował w swoim katalogu i sprzedawał prowadnik górny drzwi przesuwanych opisany jako "wózek prowadzący Focus duo" oznaczony kodem 10039 (10047 w przypadku zestawu dwóch wózków w jednym opakowaniu) w katalogu produktów [B] z kwietnia 2010 r. oraz jako "wózek prowadzący Focus WPFc-duo" oznaczony kodem 10039 (10047) w 17 fakturach [B] z okresu od 29 czerwca 2010 r do 29 kwietnia 2011 r., co stanowi według WSA o tym, że wzór objęty niniejszym postępowaniem został upubliczniony przed datą, według której oznacza się jego pierwszeństwo, tj. przed 19 lutego 2013 r. - podczas gdy brak jest dowodów świadczących o jego publicznym udostępnieniu i dotarciu do wiadomości osób zajmujących się zawodową dziedziną, której sporny wzór dotyczy przed datą, według której oznacza się jego pierwszeństwo, gdyż: katalog produktów [B] 2010 mający pochodzić z kwietnia 2010 r nie jest potwierdzony niebudzącą wątpliwości datą; brak jest w aktach sprawy dowodów potwierdzających druk i dystrybucję katalogu produktów "[B] 2010"; brak jest w aktach sprawy katalogów uczestnika sprzed i po 2010 r.; 17 faktur [B] z okresu od 29 czerwca 2010 r do 29 kwietnia 2011 r. dotyczy produktów o nazwie "wózki prowadzące Focus WPFc-duo", których wygląd nie jest znany, a zatem wyrobów odmiennych aniżeli przedstawiony w katalogu produktów [B] 2010 wózek o nazwie "wózek prowadzący Focus duo"; uczestnik dokonał dopiero w dniu 13 czerwca 2014 r. zgłoszenia w OHIM wspólnotowego wzoru przemysłowego w dwóch odmianach [...] i [...] identycznego z wzorem przedstawionym w katalogu produktów [B] 2010, mającego pochodzić według twierdzeń uczestnika jakoby z kwietnia 2010 r.;

b) art. 134 § 1, art. 3 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy bez ustosunkowania się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez organ z uwagi na niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy, dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, przeprowadzenie dowolnej oceny materiału dowodowego oraz uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób, który nie spełnia wymogów uzasadnienia decyzji administracyjnej - w zakresie, w jakim Urząd Patentowy RP przyjął, że sporny wzór został upubliczniony przed datą, według której oznacza się jego pierwszeństwo, podczas gdy materiał dowodowy sprawy nie dawał jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że tak było istotnie, a okoliczności tej przeczył w sposób oczywisty fakt zgłoszenia przez uczestnika w dniu 13 czerwca 2014 r. w OHIM wspólnotowego wzoru przemysłowego w dwóch odmianach [...] i [...];

c) art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo:

- naruszenia przez Urząd Patentowy RP przy wydawaniu zaskarżonej decyzji art. 89 ust. 2 w zw. z art. 117 ust. 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej poprzez przyjęcie, że wnioskodawca ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego;

- naruszenia przez Urząd Patentowy RP przy wydawaniu zaskarżonej decyzji art. 7, art. 77 i art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 104 ustawy - Prawo własności przemysłowej wskutek uznania, że uczestnik postępowania oferował w swoim katalogu i sprzedawał już w 2010 r. prowadnik górny drzwi przesuwanych opisany jako "wózek prowadzący Focus duo" oznaczony kodem 10039 (10047 w przypadku zestawu dwóch wózków w jednym opakowaniu) w katalogu produktów [B] z kwietnia 2010 r. oraz jako "wózek prowadzący Focus WPFc-duo" oznaczony kodem 10039 (10047) w 17 fakturach [B] z okresu od 29 czerwca 2010 r. do 29 kwietnia 2011 r. tożsamy ze spornym wzorem, pomimo tego, że brak było dowodów potwierdzających te okoliczności, a zatem potwierdzających, że przed datą według której oznacza się pierwszeństwo spornego wzoru został on publicznie udostępniony oraz, że dotarł on do wiadomości osób zajmujących się zawodową dziedziną której dotyczy, a ponadto pomimo tego, że okoliczności tej przeczył fakt zgłoszenia do ochrony cztery lata później przez uczestnika identycznego wzoru w dwóch odmianach [...] i [...];

II. naruszenie prawa materialnego, tj.:

a) art. 89 ust. 1 w zw. z art. 117 ust. 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej poprzez:

- niewłaściwą wykładnię wskutek uznania, że wystarczającą przesłanką do przyjęcia istnienia interesu prawnego na gruncie powołanych przepisów jest produkcja wyrobów objętych prawem własności przemysłowej lub nawet spełnianie przez podmiot występujący z wnioskiem o unieważnieniu wzoru przemysłowego cech tzw. realnego konkurenta, tj. podmiotu, którego zamiar wytwarzania przedmiotów objętych prawem wyłącznym wiąże się ściśle z zakresem prowadzonej przez niego działalności zarobkowej lub zawodowej;

- niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, że uczestnik ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego, gdyż jest potencjalnym konkurentem skarżącej, zaś pozostałe relacje - które w ocenie WSA - uzasadniać miały interes prawny uczestnika to okoliczność, że pomiędzy uczestnikiem, a inną spółką z grupy kapitałowej [A], tj. Spółką [A] sp. z o. o. [...] S.K.A., której skarżąca udzieliła licencji na korzystanie ze spornego wzoru, a uczestnikiem toczy się spór cywilny natomiast skarżąca wystąpiła z wnioskiem o unieważnienie innego wzoru uczestnika o numerze [...];

b) naruszenie art. 104 i art. 103 ust 1 i 2 w związku art. 102 ustawy - Prawo własności przemysłowej wskutek ich błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania poprzez:

- błędną wykładnię art. 104 i art. 103 ust 1 i 2 w związku art. 102 ustawy - Prawo własności przemysłowej poprzez przyjęcie, że brak indywidualnego charakteru wzoru jest równoznaczny z brakiem jego nowości;

- błędną wykładnię pojęcia "udostępnienia wzoru" w rozumieniu art. 103 w związku z art. 104 i 102 ustawy - Prawo własności przemysłowej wskutek przyjęcia, że katalog wyrobów - niepotwierdzony datą urzędową, bez dowodów potwierdzających jego druk i dystrybucję oraz faktury sprzedaży wyrobów o innej nazwie niż w katalogu i to wyrobów, których wygląd nie jest znany - świadczą o publicznym udostępnieniu wzoru i jego dotarciu do wiadomości osób zajmujących się zawodową dziedziną, której dotyczy;

- niewłaściwe zastosowanie art. 104 i art. 103 w związku z art. 102 ustawy - Prawo własności przemysłowej wskutek: przyjęcia za podstawę do dokonania oceny indywidualnego charakteru spornego wzoru katalogu wyrobów uczestnika - niepotwierdzonego datą pewną (lub choćby uwiarygodnioną), bez dowodów potwierdzających jego druk i dystrybucję, faktur sprzedaży wyrobów o innej nazwie niż w katalogu (i to wyrobów, których wygląd nie jest ustalony i potwierdzony jakimikolwiek dowodami); przyjęcia, że sporny wzór przemysłowy nie odznaczał się indywidulanym charakterem, pomimo tego, ze wywoływał on na zorientowanym użytkowniku odmienne ogólne wrażenia aniżeli wzory udostępnione publicznie przed jego zgłoszeniem.

Wskazując na powyższe naruszenia strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną spółka [B] - będąca uczestnikiem postępowania sądowego - wniosła o oddalenie w całości tej skargi oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 §1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której podstawy określone zostały w §2 tego artykułu. W rozpatrywanej sprawie nie występuje jednak żadna z przesłanek mogących świadczyć o nieważności postępowania sądowego prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Zarzuty skargi kasacyjnej zostały skonstruowane na obydwu podstawach przewidzianych w art. 174 p.p.s.a., tj. zarówno na naruszeniu prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), jak i na naruszeniu przepisów prawa procesowego, które - zdaniem strony - mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Ze względu na komplementarny charakter, wymagały one łącznego rozpatrzenia.

Z perspektywy postawionych zarzutów spór na etapie postępowania kasacyjnego sprowadza się w istocie do dwóch kwestii. Pierwsza z nich dotyczy tego, czy Sąd I instancji prawidłowo zaaprobował stanowisko organu, że podmiot, który wystąpił o unieważnienie prawa ochronnego był należycie legitymowany, a ściślej rzecz ujmując, że przysługiwał mu interes prawny w rozumieniu art. 89 ust. 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej, stosowanego odpowiednio do unieważnienia prawa z rejestracji wzorku przemysłowego na mocy art. 117 ust. 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej. W pozostałym zakresie zarzuty skargi kasacyjnej zmierzały do podważenia stanowiska organu i Sądu I instancji co do tego, że w rozpatrywanej sprawie prawo z rejestracji podlegało unieważnieniu, gdyż sporny wzór przemysłowy nie posiadał zdolności rejestrowej ze względu na brak indywidualnego charakteru w rozumieniu art.102 ust. 1 i art. 104 ust. 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej.

Przystępując do oceny zasadności zarzutów odnoszących się do dokonanej przez organ i zaaprobowanej przez Sąd I instancji oceny interesu prawnego wnioskodawcy zauważyć należy, iż stosownie do art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej w związku z art. 117 ust. 1 tej ustawy prawo z rejestracji wzoru przemysłowego może zostać unieważnione w całości lub części na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania tego prawa. Zatem - poza wyjątkiem wystąpienia w interesie publicznym przez Prokuratora Generalnego RP lub Prezesa Urzędu Patentowego przewidzianym w art. 89 ust. 2 Prawa własności przemysłowej, który w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi - z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na wzór przemysłowy może wystąpić tylko osoba, która posiada w tym względzie interes prawny. Sąd I instancji zasadnie podzielił stanowisko organu, że interes prawny, z którego wynika legitymacja procesowa w postępowaniu spornym przed Urzędem Patentowym RP, podlega ocenie według kryteriów określonych w art. 28 k.p.a. Interes prawny należy do szeroko rozumianego prawa materialnego i musi być oparty na konkretnej normie prawa. Może to być norma należąca do każdej gałęzi prawa, nie tylko do prawa administracyjnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. Dla stwierdzenia interesu prawnego wymagane jest więc ustalenie związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, związku polegającego na tym, że akt stosowania normy ma bezpośredni wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2002 r. sygn. akt II SA 4000/01, niepublikowany). W orzecznictwie NSA konsekwentnie prezentowany jest również pogląd, że przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1994 r., sygn. akt III ARN 64/94; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 310/05; z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 163/06). Ponadto w świetle orzecznictwa, interes prawny powinien być indywidualny, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniały zastosowanie normy prawa materialnego (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2005 r. II GSK 37/05 Lex nr 165962 i wyrok NSA z dnia 23 maja 1994 r. sygn. akt I SA 979/93; ONSA 1995, nr 1, poz. 50).

W rozpatrywanej sprawie wskazaną we wniosku podstawą unieważnienia był brak odznaczania się przez sporny wzór przemysłowy indywidualnym charakterem. Wnioskujący o unieważnienie twierdzi, że ogólne wrażenie, jaki wzór ten wywołuje na zorientowanym użytkowniku, nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo. Mamy przy tym do czynienia z wzorem już istniejącym i stosowanym w obrocie gospodarczym - o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia, który wcześniej tj. przed datą rejestracji spornego wzoru nie był objęty prawem ochronnym. Stąd też należy podzielić pogląd Sądu I instancji, który zgodził się z organem, iż interesu prawnego wnioskodawcy upatrywać należało nie tyle w przepisach, które kształtowałyby wyłączne prawo podmiotowe do spornego oznaczenia, ile w przepisach o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej (art. 20 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.), której na przeszkodzie stał sporny wzór przemysłowy.

W rozpatrywanej sprawie niekwestionowane pozostaje, że uprawniona ze spornej rejestracji i wnioskodawca są konkurentami w zakresie oferowania elementów drzwi przesuwnych, w tym prowadników górnych drzwi przesuwnych. Ponadto, między spółką z grupy kapitałowej [A], tj. spółką [A] sp. z o.o. [...] S.K.A., której skarżąca udzieliła licencji na korzystanie ze spornego wzoru, a spółką [B] toczy się spór przed sądem cywilnym dotyczący tego wzoru. Uprawniona wystąpiła także z wnioskiem o unieważnienie należącego do wnioskodawcy wzoru wspólnotowego nr [...] powołując się na uprawnienia wynikające z rejestracji wzoru przemysłowego nr [...]. Trafnie zatem uznano za dostateczną, konkretyzację interesu prawnego wynikającą z wystąpienia na drogę postępowania sądowego, która w istocie potwierdza wystąpienie spornych interesów, wymagających - przy braku porozumienia - rozstrzygnięcia przez sąd o prawach i obowiązkach pozostających w sporze stron.

Okoliczność, że w sporze cywilnym dotyczącym ewentualnego naruszania przez wnioskodawcę prawa z rejestracji wzoru przemysłowego nr [...] uczestniczy inna spółka z grupy kapitałowej [A], której uprawniona udzieliła licencji na korzystanie ze spornego wzoru, nie eliminuje interesu prawnego w ubieganiu się o unieważnienie praw z rejestracji tego wzoru wnioskodawcy, który na skutek dysponowania prawami ze spornej rejestracji przez uprawnioną, zmuszony jest do dochodzenia swych praw na drodze sądowej.

Prawidłowo więc organ, a za nim Sąd I instancji przyjęły, iż w okolicznościach rozpatrywanej sprawy wnioskodawca miał bezpośredni, konkretny i realny interes prawny wykazując, iż nie zostały spełnione ustawowe warunki do udzielenia prawa ochronnego na sporny wzór przemysłowy.

Przystępując do rozważań dotyczących kwestii zdolności rejestrowej wzoru przemysłowego, przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 102 ust. 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, fakturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Stosownie natomiast do art. 104 ust. 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo.

Na tle omawianej regulacji, w rozpatrywanej sprawie organ trafnie przyjął, że katalog spółki [B] przedstawiający wzór tzw. wózka prowadzącego Focus duo wraz z fakturami dokumentującymi sprzedaż tego produktu w latach 2010 i 2011 stanowią wystarczającą podstawę do stwierdzenia, że spółka [B] oferowała i sprzedawała produkt w tym czasie, zatem wzór został publicznie udostępniony przed datą, o której mowa w art.104 ust. 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej. Stanowisko organu zaaprobowane przez Sąd I instancji, nie zostało skutecznie podważone przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną.

Zdaniem NSA, za bezzasadne uznać należało zarzuty zbudowane na twierdzeniu o bezpodstawności przyjęcia przez organ patentowy, że produkt opisany w fakturach sprzedaży jako "wózek prowadzący Focus WPFc-duo" jest tym samym produktem, który figuruje w katalogu pod nazwą "wózek prowadzący Focus duo". Prawidłowo nie uszło uwadze organu i Sądu I instancji, że nazwy podane w katalogu i na fakturach funkcjonują w zestawieniu z oznaczeniami cyfrowymi (indeksami 10039 i 10047 w przypadku zestawu dwóch wózków w jednym opakowaniu). Pomimo więc pewnej różnicy w opisie, wskazującej na posługiwanie się w fakturach oprócz pełnej nazwy również skrótem "WPFc", indeksy użyte zarówno w fakturach, jak i w katalogu umożliwiają identyfikację produktów i uzasadniają przyjęcie, że przedstawione faktury dokumentują sprzedaż produktów przedstawionych w katalogu. Strona skarżąca kasacyjnie oprócz poddania w wątpliwość przyjętych w tym zakresie ustaleń odpowiadających zasadom logiki i doświadczenia życiowego, nie przedstawiła żadnych okoliczności, które przeczyłyby ich trafności np. występowania w obrocie różniących się produktów oznaczonych nazwami "wózek prowadzący Focus duo" oraz "wózek prowadzący Focus WPFc-duo" a jednocześnie tymi samymi indeksami 10039 i 10047.

Chybione okazały się również te zarzuty skargi kasacyjnej, które zmierzały do zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji, wedle którego organ w sposób prawidłowy ustalił, że wrażenie, jakie sporny wzór wywołuje na zorientowanym użytkowniku, nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony w katalogu spółki [B]. Uprawniona ze spornego znaku poprzestała wyłącznie na gołosłownym twierdzeniu o odmiennym wrażeniu, jakie wywołują wzory, nie wskazując konkretnie na jakiekolwiek różnice między wzorami, które mogłyby inaczej ukształtować wrażenie odbiorcy, nie kwestionując sposobu rozumienia przez organ pojęcia "zorientowanego użytkownika", czy "zakresu swobody twórczej" (art. 104 ust. 2 ustawy - Prawo własności przemysłowej). Przeciwnie, w zależności od przyjętej strategii procesowej podnosi w innym postępowaniu, że wzory te nie różnią się od siebie i są w zasadzie identyczne.

W odniesieniu do przedstawionej w skardze kasacyjnej argumentacji dotyczącej późniejszej rejestracji na rzecz wnioskodawcy - spółki [B] wspólnotowego wzoru przemysłowego w dwóch odmianach [...] i [...] zauważyć należy, że ocena okoliczności, istotnych z punktu widzenia podstaw do unieważnienia praw ochronnych wynikających z tej rejestracji pozostaje poza granicami obecnie rozpatrywanej sprawy.

Na marginesie głównych rozważań zauważyć należy, że stanowisko przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym na gruncie art. 104 i art. 103 ust. 1 i 2 w związku z art.102 ustawy - Prawo własności przemysłowej brak indywidualnego charakteru wzoru jest równoznaczny z brakiem jego nowości, które zakwestionowała strona skarżąca kasacyjnie, rzeczywiście pozostaje dyskusyjne. Przykładowo, w wyroku z dnia 7 maja 2008 r. sygn. akt II GSK 232/08 NSA przyjął, że wzór przemysłowy może być uznany za niespełniający wymagania nowości tylko wówczas, gdy różni się nieistotnymi szczegółami od wzoru wcześniejszego, a więc jeżeli nie ma indywidualnego charakteru, co nakazuje w pierwszej kolejności badanie przesłanki indywidualnego charakteru. W literaturze natomiast wskazuje się, że opracowany przez Komisję Europejską w ramach tzw. Zielonej Księgi test zdolności rejestracyjnej wzoru przemysłowego składa się z dwóch etapów, z których pierwszy polega na badaniu czy wzór jest nowy, drugi zaś na badaniu przesłanki indywidualnego charakteru. Pomimo spełnienia przez wzór przesłanki nowości, może on zostać unieważniony na skutek stwierdzenia braku indywidualnego charakteru (zob.: J. Sieńczyło-Chlabicz, Unieważnienie i wygaśnięcie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, C.H. Beck, Warszawa 2012, s. 99 i nast.). Sygnalizując jedynie pewne różnice poglądów, które zarysowały się zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie zauważyć należy, że kwestia wzajemnych relacji między przesłankami nowości i indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego oraz konsekwencji tego w postaci kolejności badania tych przesłanek, pozostaje bez znaczenia dla wyniku rozpatrywanej sprawy. Nie ma obecnie żadnych wątpliwości co do tej, zasadniczej kwestii, że przesłanki zdolności rejestracyjnej wzoru przemysłowego określone w art. 102 ustawy - Prawo własności przemysłowej mają odrębny charakter. Aby wzór mógł być zarejestrowany powinny być kumulatywnie spełnione obie przesłanki przewidziane w tym przepisie. Brak którejkolwiek z nich powoduje, że wzór nie powinien podlegać ochronie prawnej, a w świetle art. 102 ust. 1 w związku z art. 117 ust. 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej może być samodzielną przesłanką do unieważnienia prawa z rejestracji (zob.: wyrok z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1408/12; wyrok z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1625/12; wyrok z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2872/15 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Skoro więc w rozpatrywanej sprawie stanowisko, że wzór nie spełniał przesłanki indywidualnego charakteru nie zostało skutecznie podważone, zasadne jest przyjęcie, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu pomimo powołania w jego uzasadnieniu wskazanego na wstępie poglądu, którego nie podziela NSA w obecnym składzie.

Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Wobec tego, że art. 204 p.p.s.a., dotyczący obowiązków stron w zakresie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w razie oddalenia skargi kasacyjnej nie przewiduje zwrotu kosztów na rzecz uczestnika postępowania, jakim w rozpoznawanej sprawie jest [B] sp. z o.o. w W., zgłaszany w tym względzie wniosek nie został rozpoznany.