Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 596/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2025-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.43, 145,148,149
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 lutego 2025 r. sprawy ze skargi C. L. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego C. L. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...], wydaną na wniosek E. Sp. z o.o., Starosta [...] ograniczył sposób korzystania z nieruchomości oznaczonej nr działek [...] o pow. 6,1433 ha i [...] o pow. 0,6289 ha, położonej w obrębie [...], gm. [...], stanowiącej własność C. L., w związku z przebudową przebiegającej przez przedmiotowe działki napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...]

w pasie gruntu po 3,5 m od skrajnych przewodów linii i łącznej powierzchni 2410,58 m2 dla działki nr [...] i 620,80 m2 dla działki nr [...] przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także na funkcjonowanie linii elektroenergetycznej 110 kV po jej przebudowaniu w obszarze pasa po 3,5 m od rzutu poziomego skrajnych przewodów linii. Lokalizację urządzenia przesyłowego przedstawiono szczegółowo na załączniku mapowym, stanowiącym integralną część decyzji.

Wnioskiem z [...] kwietnia 2024 r. C. L., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpił na podstawie art. 145 § 1 pkt 6, 7 i 8 ustawy z dnia 13 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej jako k.p.a.) o wznowienie postępowania i uchylenie powyższej decyzji Starosty [...], podnosząc, że w uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że inwestycja prowadzona przez E. sp. z o.o. uznana została za inwestycję celu publicznego przez Wójta Gminy [...] i Burmistrza [...]. Starosta [...] uznał zatem wydając powyższą decyzję, że spełnione zostały warunki zawarte w art. 124 ust. 1ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 344 ze zm.; dalej jako u.g.n.); min. że jest zgodna z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Burmistrz [...] decyzją z [...] października 2019 r. nr [...] ustalił lokalizację inwestycję celu publicznego, która została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] marca 2020 r., [...], a następnie Burmistrz [...] decyzją z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] odmówił ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego ze względu na niezgodność z przepisami prawa. W tej sytuacji - zdaniem wnioskodawcy - decyzja Starosty [...] ograniczająca sposób korzystania wydana została bez wymaganej przepisami prawomocnej decyzji określającej inwestycję jako cel publiczny.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art. 124 ust. 1 u.g.n., Starosta [...] odmówił wznowienia postępowania z wniosku C. L. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty z dnia [...] października 2020 r. opisaną na wstępie.

W toku postępowania organ I instancji wezwał wnioskodawcę do wskazania, kiedy i w jakich okolicznościach dowiedział się, że inwestycja prowadzona przez E. sp. z o. o. podjęta przez Wójta Gminy [...] i Burmistrza [...] nie została uznana przez Burmistrza [...] jako inwestycja celu publicznego, czyli o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania. Jednocześnie organ zwrócił się do Urzędu Gminy i Miasta w [...] z zapytaniem, czy C. L. był stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji Burmistrza [...] o odmowie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia [...] kwietnia 2021 r. znak: [...].

W odpowiedzi na powyższe strona przedstawiła wyjaśnienia, że o fakcie wydania decyzji z [...] kwietnia 2021 r. dowiedziała się około tygodnia przed sporządzeniem wniosku o wznowienie postępowania, argumentując, że wszystkiego dowiedział się przypadkiem, przy okazji rozmowy z sąsiadami.

Organ I instancji ustalił natomiast, że C. L. był stroną postępowania prowadzonego przez Burmistrza [...], zakończonego wydaniem powyższej decyzji odmawiającej ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, a ponadto - na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru listu poleconego - że decyzja to została skutecznie doręczono adresatowi przez odebranie jej przez dorosłego domownika P. B. w dniu [...] kwietnia 2021 r.

W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji podał, że zgodnie z art. 148

§ 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania może nastąpić jedynie, jeśli wniesione zostało przez podmiot uprawniony, a nadto zachowane zostały warunki formalne skuteczności wniosku o wznowienie, w tym podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w ustawowym terminie i opiera się na jednej z wyliczonych wyczerpująco w kodeksie postępowania administracyjnego podstaw wznowienia.

Następnie organ uznał, że brak jest podstawy do wznowienia postępowania, gdyż oparł swoją decyzję z dnia [...] października 2020 r. nr [...] na decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...]. Ponadto organ ustalił rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. na dzień [...] kwietnia 2021 r. Ustawowy termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie został – zdaniem organu – w niniejszej sprawie zachowany i minął wraz z upływem jednego miesiąca od dnia, w którym C. L. dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zatem w ocenie organu wniosek pełnomocnika C. L. jest chybiony i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na powyższe postanowienie C. L. złożył zażalenie, w którym wskazał, że nie zgadza się z ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organ I instancji. Dodatkowo wyjaśnił, że uzyskanie wiedzy o istnieniu przedmiotowej decyzji miało miejsce tydzień przed sporządzeniem podania o wznowienie postępowania. Skarżący zaprzeczył, aby otrzymał decyzję Burmistrza [...] w 2021 r., w tym również od P. B., która absolutnie nie przypomina sobie, aby odbierała pocztę w tej sprawie.

Postanowieniem z dnia [...] października 2024 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał zaskarżone postanowienie organu I instancji w mocy. Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji w pierwszej kolejności przytoczył treść przepisów regulujących tryb wznowienia postępowania administracyjnego, tj. art. 145 § 1, art. 148 § 1, art. 149 i art. 151 § 1 k.p.a., a następnie, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, w szczególności zwrócił uwagę, że odmowa wznowienia postępowania jest możliwa tylko wówczas, gdy wznowienie nie jest możliwe z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, albo gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne albo gdy uchybiono wymogom formalnym. Odmowa wznowienia może nastąpić zatem z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Może do niej dojść także wtedy, gdy

w sposób oczywisty można z twierdzeń stron wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawę wznowienia a treścią decyzji. Powodem tym nie może być jednak brak podstaw wznowienia postępowania, gdyż prowadziłoby to do oceny przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o jego wznowieniu.

Na wnoszącym podanie o wznowienie spoczywa obowiązek wykazania, że dochował terminu do złożenia wniosku. Zatem winien on wskazać, kiedy i w jakich okolicznościach dowiedział się o decyzji w taki sposób, aby organ mógł dokonać weryfikacji tych twierdzeń. Nie jest wystarczające wskazanie kiedy strona dowiedziała się o wydaniu decyzji bądź okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, należy oprócz tego podać takie okoliczności, które pozwolą organowi zweryfikować twierdzenia wnioskodawcy i ustalić, że wniosek został złożony w terminie. Strona musi więc udowodnić, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu wskazanego w tym przepisie. Nie zwalnia to jednak organu od obowiązku dokonania weryfikacji twierdzeń strony i przedstawianych przez nią dowodów oraz przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności, a następnie dokonania oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.

Zdaniem Wojewody z zebranego materiału dowodowego w sprawie wynika, że skarżący zawiadomieniem z [...] sierpnia 2021 r. został poinformowany przez Burmistrza [...] o prowadzonym postępowaniu w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zawiadomienie to skarżący odebrał osobiście

[...] marca 2021 r. Następnie kończąca postępowanie decyzja Burmistrza [...] z [...] kwietnia 2021 r. została skutecznie doręczona skarżącemu dnia [...] kwietnia 2021 r. przez doręczenie zastępcze pisma dorosłemu domownikowi.

Następnie organ zauważył, że zgodnie z danymi zawartymi w Systemie Rejestrów Państwowych PESEL-ŹRÓDŁO P. B. od [...] stycznia 2011 r. do [...] maja 2024 r. zameldowana była w [...],[...]. Jest to ten sam adres, pod którym zameldowany był skarżący i na jaki została wysłana powyższa decyzja Burmistrza [...]. Wojewoda wyjaśnił, że sposób zastępczego doręczenia pisma określony w art. 43 k.p.a. opiera się na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako domownik adresata, i która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi oraz że pismo to zostało mu doręczone. Jest to zatem domniemanie prawne o charakterze wzruszalnym wyrażające założenie, że po spełnieniu wymienionych w tym przepisie przesłanek pismo dotarło do adresata. Adresat pisma może obalić powyższe domniemanie, jeżeli udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia, pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. W ocenie organu w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, aby taka sytuacja miała miejsce. Skarżący w toku postępowania przedłożył jedynie oświadczenie z [...] czerwca

2024 r., w którym wskazał, że o wydaniu powyższej decyzji dowiedział

się przypadkiem, przy okazji rozmowy z sąsiadami. Po uzyskaniu tej informacji niezwłocznie udał się do Urzędu Miasta i Gminy [...], gdzie otrzymał kopię decyzji z [...] kwietnia 2021 r. Sytuacja miała miejsce około tygodnia przed sporządzeniem wniosku o wznowienie postępowania (data sporządzenia wniosku to [...] kwietnia 2024 r., a wysłania [...] kwietnia 2024 r.). Tym samym nie podważył skutecznie wiarygodnego dowodu jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru (ZPO) decyzji z [...] kwietnia 2021 r. podpisane [...] kwietnia 2021 r. przez P. B. Ponadto skarżący osobiście odebrał zawiadomienie z [...] sierpnia 2021 r. (art. 10 k.p.a.), wobec czego posiadał wiedzę, iż w odniesieniu do nieruchomości stanowiących jego własność prowadzone jest postępowanie w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Na koniec Wojewoda dodał, że zastosowany tryb doręczenia, o którym mowa w art. 43 k.p.a., oparty jest na założeniu, że adresata obciążają skutki działania osoby, której przesyłkę doręczono tak, jakby została ona podjęta przez stronę bezpośrednio. To strona wskazująca organowi adres do korespondencji (bądź nie wskazująca innego adresu niż ten, na który organ dokonuje doręczeń) ponosi ryzyko ujemnych skutków odbioru skierowanej do niego na ten adres korespondencji przez osobę dorosłą znajdującą się pod tym adresem.

Podsumowując organ stwierdził, iż z uwagi, że podania o wznowienie postępowania nie wniesiono do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji.

C. L. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższe postanowienie Wojewody [...] zarzucając naruszenie:

1) art. 145 § 1 pkt 6, 7 i 8 k.p.a. przez jego niezastosowanie w istniejącym stanie faktycznym,

2) naruszenie art. 43 k.p.a. przez uznanie, że stronie skutecznie doręczono decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. [...] podczas gdy z materiału zgromadzonego w sprawie nie wynika w sposób niebudzący wątpliwości, aby dorosły domownik podjął się oddania pisma adresatowi, tj. stronie postępowania,

3) sprzeczność istotnych ustaleń organu administracji państwowej ze zgromadzonymi w sprawie materiałami, a w szczególności niewyjaśnienie, jaka przesyłka i o jakiej treści została pokwitowana przez P. B., a w szczególności, czy pokwitowała ona decyzję Burmistrza [...] w sprawie odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego z [...] kwietnia 2021r.,

4) naruszenie art. 89 § 1 i § 2 k.p.a. przez niewyznaczenie z urzędu rozprawy administracyjnej, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, że zachodziła potrzeba uzgodnienia interesu strony w zakresie ustalenia daty zapoznania się przez stronę postępowania z decyzją Burmistrza z dnia [...] kwietnia 2021 r.,

5) naruszenie art. 7a § 1 k.p.a. przez odebranie stronie uprawnienia do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, podczas gdy w sprawie występują wątpliwości, które przepis nakazuje rozstrzygnąć na korzyść strony.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie o kosztach postępowania

wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że wykazał, iż dowiedział się o przesłankach wznowienia postępowania na parę tygodni przed złożeniem wniosku w tej sprawie. Mimo złożenia w tym względzie oświadczenia nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego, a w szczególności nie przesłuchano go co do terminu, w którym zapoznał się z decyzją, która mogła być podstawą do wznowienia postępowania. Również nie przesłuchano w charakterze świadka P. B. co do okoliczności przyjęcia przesyłki w dniu [...] kwietnia 2021 r., a w szczególności czego dotyczyła ta przesyłka, jakiej sprawy, czy rzeczywiście podpis na zwrotce jest podpisem P. B. oraz czy zobowiązała się ona do przekazania konkretnej przesyłki stronie postępowania. Skarżący stwierdził, że w przedmiotowej sprawie występuje wiele niejasności. Mianowicie, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ stwierdził, że skutecznie doręczył decyzję o nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r., podczas gdy taka decyzja o takim numerze sprawy w obrocie nie istnieje. W ocenie skarżącego organy państwowe z przyczyn formalnych starają się wykazać, że minął już termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, a tym samym chcą pozbawić słusznego prawa strony do wzruszenia rozstrzygnięcia, które zapadło w oparciu o decyzję administracyjną następnie uchyloną.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowoadminstracyjnej pod względem legalności, przeprowadzonej w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie

z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), było postanowienie Wojewody [...] utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty [...], opisaną na wstępie uzasadnienia.

Poddane kontroli rozstrzygnięcie zapadło w postępowaniu o wznowienie przewidzianym w art. 145 i nast. k.p.a. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznej decyzji administracyjnej pod kątem jednej z kwalifikowanych wad procesowych, enumeratywnie wymienionych

w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. Postępowanie to należy postrzegać jako nadzwyczajne, umożliwiające ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Z uwagi jednak na to, że może ono prowadzić do wzruszenia decyzji ostatecznej, co przełamuje zasadę trwałości takich decyzji wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a., wznowienie postępowania jest obwarowane szczególnymi wymogami i stanowi odrębny - uregulowany osobno

w rozdziale 12 k.p.a. - tryb procedowania. Wniesienie podania przez stronę nie wszczyna postępowania wznowieniowego, tylko uruchamia fazę wstępną postępowania, której celem jest ustalenie, czy wznowienie postępowania jest

w określonym przypadku dopuszczalne. Poprzedza ona ustalenie, czy przyczyny wznowienia wskazane przez wnioskodawcę faktycznie wystąpiły, gdyż ta kwestia może zostać merytorycznie rozważona dopiero po wydaniu postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a. Dopuszczalność wszczęcia omawianego nadzwyczajnego trybu postępowania uzależniona jest od stwierdzenia, że z żądaniem wznowienia postępowania wystąpił podmiot do tego uprawniony, a zatem strona, której przysługuje interes prawny (art. 28 k.p.a.), podmiot ten powołał się w złożonym podaniu na okoliczność stanowiącą jedną z przesłanek wznowienia (art. 145 § 1 pkt 1-8, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a.), jak też podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w terminie określonym w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. W tej fazie postępowania organ administracji bada również, czy nie występują negatywne przesłanki przedmiotowe dla wznowienia postępowania, np. czy wniosek jest złożony w postępowaniu, które nie zostało zakończone ostateczną decyzją administracyjną. W przypadku zaistnienia jednej z powyższych przesłanek uniemożliwiających wznowienie postępowania - organ powinien postanowieniem odmówić wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Stanowi on jedyny właściwy sposób negatywnego załatwienia podania o wznowienie postępowania z przyczyn formalnych. Skutkiem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania wznowieniowego jest zakończenie postępowania na tym etapie oraz brak możliwości merytorycznego badania sprawy (por. wyrok NSA z 20 grudnia 2023 r., I OSK 1724/23, wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2024 r., III OSK 2179/22 ).

Ten właśnie przepis stanowił podstawę poddanego kontroli w niniejszej sprawie postanowienia organu odwoławczego, jak również poprzedzającego go orzeczenia organu I instancji. Organy uznały bowiem, że skarżący nie złożył wniosku w terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania istotne jest zatem "dowiedzenie się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania". "Dowiedzieć się" oznacza "uzyskać informację o czymś", a zatem oznaczać to musi uzyskanie przez stronę informacji o istnieniu okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Bieg terminu, o którym mowa w tym przepisie rozpoczyna się od dnia uzyskania informacji o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wszczęcia takiego postępowania (por. wyrok NSA z 30 grudnia 2020 r., I OSK 1979/20, wyroku NSA z 13 listopada 2020 r., I OSK 1135/20).

W kontrolowanej sprawie skarżący powoływał się na podstawy wznowieniowe z art. 145 § 1 pkt 6, 7 i 8 k.p.a., wskazując, iż brak jest prawomocnej decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, która mogła stanowić podstawę ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, będących jego własnością w decyzji Starosty [...] z [...] października 2020 r. Decyzja Burmistrza [...]

z [...] października 2019 r. o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, została bowiem uchylona przez SKO w [...], a następnie decyzją z [...] kwietnia 2021 r. Burmistrz [...] odmówił ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Istotne zatem było, kiedy skarżący dowiedział się o wydaniu tej ostatniej decyzji, jako powoływanej przez niego podstawie wznowienia postępowania. Organy przyjęły, że

w dniu [...] kwietnia 2021 r., wówczas bowiem doszło do doręczenia jej w trybie art. 43 k.p.a. dorosłemu domownikowi, tj. P. B., a w konsekwencji uznały, że skarżący składając wniosek o wznowienie w dniu [...] kwietnia 2024 r. (data nadania) uchybił tym samym miesięcznemu terminowi określonemu w art. 148 § 1 k.p.a.

Zdaniem Sądu, powyższe stanowisko organów jest błędne. W pierwszej kolejności wskazać bowiem należy, że sposób zastępczego doręczenia pisma określony w art. 43 k.p.a. opiera się na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako domownik adresata, i która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi oraz że pismo to zostało mu doręczone (por. wyrok NSA z 10 kwietnia 2024 r., II OSK 406/23).

W orzecznictwie i piśmiennictwie na tle stosowania zarówno art. 148 § 1 k.p.a., jak również art. 148 § 2 k.p.a., podkreśla się, iż powyższe przepisy wymagają, aby strona rzeczywiście znalazła się w posiadaniu informacji odpowiednio o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia (art. 148 § 1 k.p.a.) albo o wydaniu decyzji (art. 148 § 2 k.p.a. w zw. z podstawą wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Faktu tego nie można zastąpić jakimkolwiek domniemaniem. Aby odmówić wznowienia postępowania z tej przyczyny nie wystarczy wykazać, że strona miała możliwość dowiedzenia się o decyzji, trzeba dowieść, że wiedziała o decyzji (okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia) wcześniej niż miesiąc od dnia złożenia podania o wznowienie postępowania. Uznanie za skuteczne doręczenia zastępczego do rąk dorosłego domownika w trybie art. 43 k.p.a. nie jest bowiem tożsame z wykazaniem, że strona rzeczywiście zapoznała się z treścią decyzji będącej przedmiotem tego doręczenia. W związku z tym podkreśla się, iż skoro bieg terminu do złożenia wniosku o wznowienie rozpoczyna się od momentu "dowiedzenia się" o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, to zastosowanie domniemania doręczenia i ustalenie daty doręczenia decyzji dorosłemu domownikowi jako dnia dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia jest wadliwe. Przepis art. 148 § 1 k.p.a. nie łączy początku biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie z potencjalną możliwością dowiedzenia się o jakiejś okoliczności jaką stwarza zastępcze doręczenie decyzji, ale rzeczywistym dowiedzeniem się przez stronę o okoliczności będącej podstawą wznowienia (por. wyrok NSA z 21 lutego 2007 r., I OSK 522/06, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 23 marca 2023 r., II SA/Go 363/22, wyrok WSA w Krakowie z 9 kwietnia 2021 r., II SA/Kr 74/21, wyrok WSA w Poznaniu z 30 listopada 2021 r., II SA/Po 616/21, M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz,A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do k.p.a, LEX/el. 2025, t. 4 do art. 148).

Oczywiście strona żądająca wznowienia postępowania jest zobowiązana do udowodnienia, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze względu na konieczność ustalenia, że jej podanie

o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Organ administracji może przyjąć oświadczenie złożone w tym względzie przez stronę, poparte w miarę potrzeby i możliwości innymi dowodami. Jeżeli organ uzna to oświadczenie oraz inne dowody przedstawione przez stronę za niewystarczające lub niewiarygodne, to przeprowadza we własnym zakresie postępowanie dowodowe umożliwiające ustalenie, czy rzeczywiście termin nie został zachowany przez stronę (por. wyrok NSA z 16 października 1998 r., III SA 2802/97,wyrok NSA z 19 maja 2000 r., I SA/Wr 1038/97,P. M. Przybysz, K.p.a. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, t. 5 do art. 148).

W kontrolowanej sprawie organ I instancji nie wezwał strony do wykazania (udowodnienia), kiedy strona dowiedziała się o przyczynie wznowienie, a jedynie do podania informacji, kiedy się dowiedziała o tej okoliczności (zob. wezwanie z

[...] czerwca 2024 r.), a następnie po przedstawieniu tego oświadczenia organy obu instancji zakwestionowały twierdzenia skarżącego, powołując się na niepodważenie prawidłowości doręczenia w trybie art. 43 k.p.a., naruszając tym samym zasadę informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Realizacja tego obowiązku polega między innymi, na powinności organu administracji poinformowania strony w sposób szczegółowy o tym, od jakich okoliczności zależy rozstrzygnięcie sprawy i jakie dowody powinny być przedstawione przez stronę, aby zostało wydane rozstrzygnięcie o treści żądanej przez stronę (por. P.M. Przybysz, op. cit., t. 4 do art. 9 ). Zakres udzielanej stronie informacji nie jest co do zasady uzależniony – w odróżnieniu od postępowania cywilnego i sądowoadministracyjnego – od tego, czy strona jest reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika (por. Z. Kmieciak Zbigniew, J. Wegner, M. Wojtuń, K.p.a. Komentarz, WKP 2023, t. 2 akpit 1). Ponadto doszło - w świetle powyższych wywodów - do naruszenia art. 7 k.p.a. (tj. obowiązku podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli) oraz art. 77 § 1 k.p.a (tj. obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiał dowodowego). Wobec braku prawidłowego wezwania strony do wykazania istotnych okoliczności, mających znaczenie z punktu widzenia zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, przedwczesne byłoby wypowiadanie się przez Sąd co do celowości wyznaczenia rozprawy (zarzut naruszenia art. 89 § 1 i 2 k.p.a.).

Nie doszło również do naruszenia art. 7a § 1 k.p.a. (tj. zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony), gdyż jeśli jakiekolwiek wątpliwości powstały, to mając na uwadze wstępny etap rozpoznawania wniosku o wznowienie postępowania, dotyczyły on jedynie sfery ustaleń faktycznych, a mianowicie

w odniesieniu do kwestii, kiedy skarżący dowiedział się okoliczności stanowiącej podstawę wznowienie. Do takich sytuacji ma co do zasady zastosowanie art. 81a § 1 k.p.a., jednakże nie było możliwe skorzystanie z niego w kontrolowanej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 81a § 2 pkt 1 i 2 k.p.a. nie stosuje się go w jeżeli w sprawie uczestniczą strony o spornych interesach lub wynik postępowania ma bezpośredni wpływ na interesy osób trzecich lub jeżeli przepisy odrębne wymagają od strony wykazania określonych faktów. Całkowicie niezrozumiale jawią się natomiast twierdzenia skarżącego, jakoby decyzja o nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nie istniała, skoro na taki numer powołuje się on we wniosku o wznowienie postępowania i odpis takiej decyzji znajduje się w aktach.

Ponadto należy zauważyć, iż trafnie Wojewoda nie uczynił – w przeciwieństwie do organu I instancji – jako podstawy odmowy wznowienia postępowania kwestii, czy powoływane przez skarżącego decyzje Burmistrza [...] z [...] października 2019 r. i [...] kwietnia 2021 r. miały wpływ na decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2020 r. Była to bowiem już merytoryczna ocena, która nie jest dopuszczalna na etapie postępowania wstępnego, poprzedzającego wydanie postanowienie na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Przy czym nie mamy do czynienia

z oczywistym brakiem takiego związku wynikającym z treści samego wniosku, nie wymagającym przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W konsekwencji powyższego niezasadne były również zarzuty skarżącego wskazujące na naruszenia art. 145 § 1 pkt 6, 7 i 8 k.p.a.

Reasumując Sąd uznał, iż organy dopuściły się naruszenia art. 7, art. 9,

art. 77 § 1 oraz art. 148 § 1 k.p.a., które mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania, co uzasadniało – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a.- uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę organy zastosują się do zawartych w niniejszym uzasadnieniu ocen prawnych i usuną dostrzeżone przez Sąd braki postępowania wyjaśniającego, w szczególności uwzględnią, że dochowanie terminu z art. 148 § 1 k.p.a. związane jest z powzięciem informacji o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, co do którego niedopuszczalne jest odwoływanie się do konstrukcji jakichkolwiek domniemań.

Jako, że skarga została uwzględniona, Sąd – na podstawie art. 200 i art. 205

§ 1 p.p.s.a. - zasądził od organu na rzecz skarżącego poniesione przez niego koszty postępowania, które sprowadzają się do wpisu od skargi uiszczonego w wysokości [...] zł, wynikającej z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia

16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu

w postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn. Dz. U nr 2021, poz. 535).