Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 103/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono decyzję organu II i I instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 marca 2023 r. sprawy ze skargi Miasta Nowy Sącz na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 24 listopada 2022 r. znak: WOB.7721.434.2021.PBRZ w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego obiektu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz Miasta Nowy Sącz kwotę 980 złotych (słownie: dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 14 listopada 2022 r. znak WOB.7721.434.2021.PBRZ orzeczono o uchyleniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Nowy Sącz nr 120/2021 z dnia 2 sierpnia 2021r., znak: OAE.5162.9.2021.JK w zakresie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości muru oporowego poprzez wykonanie nowego ogrodzenia na koronie muru i orzeczono w tym zakresie nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości muru oporowego poprzez naprawę stwierdzonych uszkodzeń ogrodzenia w koronie muru. Organ II instancji zmienił także termin wykonania obowiązków przedłużając ten termin do dnia 30 kwietnia 2023 r. W pozostałym zakresie utrzymano decyzję organu I instancji w mocy.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W dniu 25 marca 2020r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) dla Miasta Nowy Sącz wszczął postępowanie administracyjne z urzędu w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego muru oporowego (części murowanej o długości 10,50 m) usytuowanego na działkach nr [...] i [...] w obr. [...] w granicy z działką nr [...] w obr. [...] przy ul. [...] w N. S.. Asumptem do wszczęcia postępowania była przeprowadzona w dniu 12 marca 2020 r. kontrola muru oporowego usytuowanego na nieruchomości przy ul. [...] w N. S.. W jej trakcie ustalono, że przedmiotowy mur jest częściowo żelbetowy i częściowo murowany z kamienia. Długość odcinka murowanego wynosi około 10,50 m i jest to niższa część muru o wysokości ok. 1,50 - 2,50 m. Część żelbetowa muru posiada długość około 20m, a jej wysokość wynosi około 2,50 - 4,00 m. Część murowana jest miejscami znacznie uszkodzona: widoczne są ubytki kamieni i zaprawy o głębokości sięgającej nawet 20 cm przy poziomie nawierzchni z kostki brukowej drogi wjazdowej na podwórze Szkoły Podstawowej nr [...]. Elementy muru kamiennego są zwietrzałe, kawałki spadają na nawierzchnię drogi samoczynnie i pod wpływem czynników atmosferycznych. Miejscami widoczne są wybrzuszenia kamieni w stronę nieruchomości Szkoły Podstawowej nr [...]. Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2020 r. nr 88/2020, znak: PINB.RP.5162.10.2020 PINB wezwał P. L. F., P. R. P., P. D. J. oraz P. T. Ż. do dostarczenia dokumentów związanych z utrzymaniem w należytym stanie technicznym muru oporowego usytuowanego na działkach nr [...] i [...]. Za pismem z dnia 21 kwietnia 2020 r., P. T. Ż. przesłał do PINB protokół z okresowej kontroli stanu technicznego obiektu budowlanego przy ul. [...]. Następnie decyzją z dnia 3 września 2020 r., nr 139/2020, znak: PINB.RP.5162.10.2020, PINB nakazał P. L. F., P. R. P., P. D. J. oraz P. T. Ż. przeprowadzić kontrolę stanu technicznego muru oporowego oraz na podstawie protokołów z w/w kontroli sporządzić ekspertyzę stanu technicznego przedmiotowego muru oporowego w terminie do 31 października 2020 r.

Za pismem z dnia 13 maja 2021 r. Zrzeszenie Właścicieli Nieruchomości Biuro Zarządu, ul. [...] w N. S. przedłożyło protokół stanu technicznego muru oporowego (badanie roczne i 5-cio letnie) oraz "Ekspertyzę techniczną muru oporowego" opracowaną przez mgr inż. M. S. posiadającego uprawnienia budowlane nr ewid. [...] W dniu 25 czerwca 2021 r. PINB wszczął postępowanie administracyjne w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego muru oporowego (część murowana o długości - 10,50 m) usytuowanego w granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] w obr. [...] i działką nr [...] w obr. [...] przy ul. [...] w N. S. W dniu 2 sierpnia 2021 r., PINB wydał skarżoną decyzję nr 120/2021, znak: OAE.5162.9.2021.

Rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji organ II instancji dokonał sprawdzenia prawidłowości przyjętego przez organ I instancji kręgu stron postępowania na podstawie dokumentów zalegających w aktach sprawy oraz po dokonaniu analizy zapisów ksiąg wieczystych. Organ odwoławczy uznał, że krąg stron postępowania został w realiach niniejszej sprawy ustalony w sposób prawidłowy. Organ I instancji przyjął za strony postępowania, a zarazem zobowiązanych do wykonania nałożonych nakazów w skarżonej decyzji, współwłaścicieli działki nr [...] P. L. F., P. R. P., P. D. J. oraz P. T. R. (w tym działki nr [...]). Ponadto PINB uznał za stronę Gminę N. S. - właściciela działki nr [...] oraz Szkołę Podstawową nr [...] im[...], [...], ul. [...], w zarządzie której znajduje się działka nr [...]. Analiza zapisów ksiąg wieczystych prowadzonych dla wskazanych powyżej działek potwierdza ustalenia organu I instancji. Organ II instancji przyjął, że zapis umieszczony w dziale I-SP księgi wieczystej prowadzonej dla działki nr [...] daje podstawę do przyjęcia, że mur oporowy stanowi własność tak właściciela działki [...] zatem M. S. (zgodnie z księgą wieczystą właścicielem jest Gmina N. S.), jak i wskazanych osób fizycznych (współwłaścicieli działek nr [...] i [...]). Organ II instancji przyznaje, że na podstawie włączonych do materiału dowodowego map tj. zasadniczej, jak i ewidencyjnej nie można stwierdzić jednoznacznie przebiegu przedmiotowego muru oporowy w zakresie granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], a nr [...], pozwalałoby na przyjęcie, że stanowi on wyłącznie wspólny przedmiot współwłasności właścicieli działek [...] i [...]. Wprawdzie z fragmentarycznego oznaczenia muru na mapie ewidencyjnej wynika, że może on być usytuowany w całości na dz. nr [...] i [...], niemniej jednak oznaczenia muru na mapie zasadniczej nie pozwalają jednoznacznie ustalić, że leży on w całości na działce nr [...] i [...]. Z pozyskanego materiału archiwalnego wynika także, że przedmiotowy mur oporowy był przedmiotem wydanej w dniu 4 stycznia 1968 r. przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Nowym Sączu decyzji o pozwoleniu na budowę, wymagającej zatwierdzenia projektu - wykonania muru oporowego na nieruchomości stanowiącej własność prywatną przy ul. [...] w N. S.. Zgodnie z treścią projektu obejmował on zburzenie części muru długości 23 m wybudowanie w to miejsce nowego betonowego muru z użyciem materiału z rozebranej części, z pozostawieniem starego muru oporowego z kamienia na odcinku długości 9,40 m, wys. 1,0 do 1,8 m. Dołączony w projekcie rysunek "Sytuacja 1:1000" wskazuje co prawda, że przedmiotowy mur oporowy usytuowany jest w granicy z działką nr [...], obecnie [...], w całości znajduje się na działce [...] obecnie [...] i [...]. Jednak organ II instancji wskazał, że z pozostałych rysunków wchodzących w skład projektu nie można jednoznacznie także ustalić przebiegu granicy działek. Dodatkowo konstrukcja muru przedstawiona na rysunkach znajdujących się w aktach sprawy wskazuje, że co najmniej dolna podziemna część muru (tzw. stopa) znajduje się na działce obecnie nr [...] (własność Miasta N. S.). W uzasadnieniu decyzji organu II instancji wskazano również, że przedmiotowy mur pomiędzy działkami nr [...] i [...], a nr [...] stanowi konstrukcję oporową w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane, zabezpieczającą przed osuwaniem się terenu działek nr [...] i [...], którego górny poziom jest położony wyżej (od 196 do 251 cm) od poziomu terenu działki nr [...], co wskazuje, iż przedmiotowy mur oporowy należy zakwalifikować jako obiekt budowlany. Z uwagi na takie ukształtowanie terenu przedmiotowy mur jest absolutnie niezbędny tak dla zapewnienia oporu mas ziemnych działek nr [...] i [...] oraz znajdujących się na nich obiektów budowlanych, jak i dla funkcjonowania zjazdu i funkcjonowania dziedzińca oraz samego budynku Szkoły Podstawowej nr [...] znajdującej się na działce [...]. Jednocześnie zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna, jak również opracowana ekspertyza techniczna bezspornie dowodzą złego stanu technicznego przedmiotowego muru oporowego. Organ II instancji zwrócił także uwagę na zagadnienia intertemporalne. Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. - Ustawa o zmianie ustawy - Prawo Budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471, dalej: ustawa zmieniająca) - tj. przed dniem 19 września 2020 r. Zgodnie z art. 25 w/w ustawy: "do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym". Z wykładni tych przepisów wynika, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu dotychczasowym.

Na powyższą decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 14 listopada 2022 r. znak WOB.7721.434.2021.PBRZ skargę złożyło Miasto Nowy Sącz działające przez Prezydenta Miasta Nowy Sącz.

Skarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:

1. art. 84 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego przez niezwrócenie się do biegłego geodety o wydanie opinii i dokonywanie przez organy rozstrzygające sprawę swobodnych ustaleń w zakresie wymagającym wiadomości specjalnych tj. przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami oznaczonymi jako dziatki ewidencyjne nr [...], [...] oraz [...] obr. [...] i usytuowania muru oporowego, którego stan techniczny został zakwestionowany,

2. art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia sprawy i nieuwzględnienie faktu, iż inwestorami robót budowlanych polegających na budowie muru oporowego, którego stan techniczny został zakwestionowany przez organy nadzoru, były osoby fizyczne (inwestor prywatny), - czego konsekwencją jest błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że mur oporowy usytuowany jest w granicy działek i stanowi przedmiot współwłasności właścicieli nieruchomości oznaczonych jako działki ewidencyjne nr [...], [...] oraz [...] obr. [...]

Skarżący zarzuca także naruszenie prawa materialnego, a to:

3. art. 61 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że właścicielem obiektu budowlanego usytuowanego w granicy działek są właściciele nieruchomości sąsiadujących na zasadach współwłasności,

4. art. 66 ust. 1 prawa budowlanego poprzez jego błędne zastosowanie i określenie terminu wykonania nałożonych obowiązków do dnia 30 kwietnia 2023 r., podczas gdy okres od grudnia do lutego jest co do zasady wyłączony z prowadzenia prac budowlanych, a tym samym wykonanie w/w obowiązków jest nierealne,

5. art. 61 pkt 1 i 2, art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego z związku z art. 43 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne nałożenie obowiązków wynikających z właściwego utrzymania muru oporowego na właściciela nieruchomości przy ul. [...] oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] obr. [...] Miasto Nowy Sącz, a nie trwałego zarządcę nieruchomości.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ, odwołując się do treści archiwalnych dokumentów, ograniczył się do badania projektu budowlanego pod kątem usytuowania muru oporowego, pomijając, iż w dacie wydania decyzji przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej obowiązywała ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. - Prawo budowlane, na mocy której wyraźnie rozdzielano inwestorów prywatnych od inwestorów państwowych i społecznych. Zgodnie z art. 15 w/w ustawy inwestor prywatny mógł dokonać inwestycji budowlanych wyłącznie dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych własnych i najbliższej rodziny oraz dla zaspokojenia własnych potrzeb gospodarczych, dla wykonywania zawodu lub dla wykonywania działalności usługowej. Skoro mur oporowy, którego stan techniczny został zakwestionowany przez organy nadzoru, został wzniesiony w ramach inicjatywy prywatnej i na nieruchomości prywatnej, co stwierdzono w przywołanej decyzji, to nie sposób pomijać tego faktu aktualnie na etapie poszukiwania podmiotów odpowiedzialnych za jego właściwe użytkowanie. Nie budzi wątpliwości zasada, że budynek lub inne urządzenie może być sytuowane wyłącznie na działce do której posiada się prawo do dysponowania na cele budowlane. Jeżeli nawet na etapie jego wznoszenia doszło do przekroczenia granicy nieruchomości oznaczonej aktualnie jako działka ewidencyjna nr [...] obr [...] czemu skarżący jednak przeczy, to z uwagi na upływ czasu nie można wykluczyć, że doszło do nabycia tej części nieruchomości przez zasiedzenie (nawet przy uwzględnieniu, że jest to mienie komunalne poprzednio państwowe). W świetle powyższego nałożenie na skarżącego obowiązków, będących pochodną właścicielskich uprawnień co do muru oporowego, którego stan techniczny został zakwestionowany, byłoby niedopuszczalne. Mając na względzie powyższe zarzuty, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie jednoznaczne ustalenie przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami oznaczonymi jako działki ewidencyjne nr [...] i [...], a nr [...], a nadto ustalenie faktycznego usytuowania muru oporowego w terenie, jest kluczowe i powinno poprzedzać gruntowną analizę stanu własności, czego organy obu instancji zaniechały.

Skarżący wskazuje ponadto, że obowiązek utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 prawa budowlanego, spoczywa na właścicielu lub zarządcy (art. 61 prawa budowlanego), a w przypadku współwłasności obowiązek ten ciąży na wszystkich współwłaścicielach i organ nadzoru budowlanego nie ma obowiązku ustalania wysokości udziału. Jednak ustalenia podmiotu, któremu przysługuje prawo własności (lub sprawuje zarząd) nieruchomości nie może być czynione w oderwaniu od zasad prawa rzeczowego, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Pominięto istotne okoliczności związane z wpisem w dziale I-Sp księgi wieczystej. Wpisy te uzupełniają opis nieruchomości z pierwszej części tego działu, ujawniają prawa związane z własnością nieruchomości (władnącej) i stanowią odpowiednik i uzupełnienie wpisów w dziale III innej - służebnej - nieruchomości. Dokonanie wpisu w dziale l-Sp bez odpowiedniego ujawnienia w dziale III nieruchomości służebnej nie wywołuje skutków prawnych. Do ich powstania konieczne jest wpisanie obciążenia w dziale III nieruchomości, do której odnosi się wpis w dziale l-Sp nieruchomości władnącej (postanowienie SN z dnia 22 lipca 2010 r., I CSK 583/09). W tej sprawie kluczowe jest, co organy pominęły, że księga wieczysta prowadzona dla nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] obr. [...] wolna jest od wpisów w dziale III, a więc wpis uprawnienia w dziale l-SP, z którego wyprowadzono tak daleko idące wnioski co do kwestii własności obiektu budowlanego, traktować należy jako nieskuteczny. Skarżący podnosi również zarzut związany z nieuwzględnieniem przez organy faktu, iż nieruchomość oznaczona jako działka ewidencyjna nr [...] obr. [...] stanowi przedmiot własności Miasta N. S., ale została oddana w trwały zarząd.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęło także pismo skarżącego z dnia 28 lutego 2023 r. zawierające wniosek o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu. Pismo zostało włączone do akt sądowych sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492). Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się zatem do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Kontrola ta powinna zawsze przebiegać na trzech płaszczyznach:

1) oceny zgodności rozstrzygnięcia (decyzji lub innego aktu) lub działania z prawem materialnym,

2) dochowania wymaganej prawem procedury,

3) respektowania reguł kompetencji.

Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Zgodnie z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Ramy prawne sądowej kontroli skarżonej decyzji wyznaczają przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (dalej p.b.) według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania skarżonej decyzji oraz przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.).

Prawidłowo organy ustaliły, że w związku z faktem wszczęcia przedmiotowego postępowania przed wejściem w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), t.j. przed 19 września 2020 r. zgodnie z art. 25 tej ustawy zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe.

Materialnoprawną podstawą wydania skarżonej decyzji są przepisy art. 61 oraz art. 66 p.b.

Zgodnie z art. 61 p.b. właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany:

1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2;

2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.

W myśl art. 66 ust. 1 p.b. w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia

- organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W myśl art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z kolei zgodnie z art. 107 § 3 uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Powołane powyżej przepisy postępowania administracyjnego odgrywają kluczową rolę w prawidłowej subsumpcji. Norma prawna znajduje zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy stan faktyczny ustalono prawidłowo i nie budzi on wątpliwości.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że zarzuty skargi okazały się zasadne.

Poza sporem pozostaje okoliczność, że przedmiotowy mur stanowi konstrukcję oporową w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b., zabezpieczającą przed osuwaniem się terenu tj. działek nr [...] i [...], którego górny poziom jest położony wyżej (od 196 do 251 cm) od poziomu terenu działki nr [...], co wskazuje, iż przedmiotowy mur oporowy należy zakwalifikować jako obiekt budowlany. Z uwagi na takie ukształtowanie terenu przedmiotowy mur jest absolutnie niezbędny tak dla zapewnienia oporu mas ziemnych działek nr [...] i [...] oraz znajdujących się na nich obiektów budowlanych, jak i dla funkcjonowania zjazdu i funkcjonowania dziedzińca oraz samego budynku Szkoły Podstawowej nr [...] znajdującej się na działce [...].

Poza sporem pozostaje także okoliczność, że mur oporowy przy ul. [...] w N. S. jest w złym stanie technicznym (k. 4, k. 8, k. 9, k. 88 administracyjnych akt sprawy). Bezsprzecznie zatem zachodzą przesłanki do zastosowania art. 66 ust. 1 p.b.

Natomiast okolicznością sporną w przedmiotowej sprawie jest to, kto powinien być adresatem obowiązków nałożonych przez organy administracji publicznej. W szczególności, czy zasadne jest nałożenie tego obowiązku na skarżącego – Miasto N. S.. W ocenie Sądu w tym zakresie organy nie sprostały obowiązkom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., na co zasadnie wskazano w skardze. Po pierwsze, już sam organ II instancji przyznaje, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy prowadzi do sprzecznych wniosków. W uzasadnieniu skarżonej decyzji wskazano, że ze znajdujących się w aktach map nie można jednoznacznie ustalić przebiegu granicy działek. Chodzi tu o mapę zasadniczą znajdującą się na k. 51 administracyjnych akt sprawy oraz ewidencyjną znajdującą się na k. 52 administracyjnych akt sprawy. Wobec tych wątpliwości organ za rozstrzygający przyjął zapis w dziale I-Sp księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla działki nr [...]. Zgodnie z tym zapisem "notuje się, że rozgraniczający parcele [...]obecnie dz. [...]) i [...] (obecnie dz. [...] i [...]) mur graniczny jest wspólną własnością każdoczesnych właścicieli realności, w skład których te parcele wchodzą". W ocenie Sądu jednak temu dowodowi nie można przypisywać znaczenia rozstrzygającego z następujących powodów. Z księgi wieczystej nr [...] wynika, że podstawy tego wpisu pochodzą z XIX w. (odpowiednio z 30 listopada 1882 r. oraz 18 stycznia 1883 r.). Z akt sprawy wynika także, że w miejscu obecnego muru oporowego znajdował się wcześniej mur graniczny, który został częściowo wyburzony i w jego miejsce wzniesiono obecny mur oporowy (k. 63 administracyjnych akt sprawy). Zatem wpis w księdze wieczystej odnosi się do innego muru niż mur przedmiotowy. Natomiast za kluczowe uznać należy dokumenty wprost dotyczące przedmiotowego muru oporowego, których poświadczone za zgodność z oryginałem kopie znajdują się w aktach sprawy, w szczególności decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 4 stycznia 1968 r. (k. 56 oraz k. 62-65 administracyjnych akt sprawy). Z mapy na k. 56 administracyjnych akt sprawy wynika jednoznacznie, że przedmiotowy mur oporowy znajdował się na działkach [...] i [...]. Na tej konkluzji nie można jednak poprzestać, bowiem z innego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy (protokół z okresowej kontroli stanu technicznego z kwietnia 2021 r., k. 93 administracyjnych akt sprawy) wynika, że mur ten posiada część podziemną (tzw. stopę) od strony zjazdu na teren budynku szkoły podstawowej nr [...] (znajdującej się na działce nr [...], która to działka stanowi własność skarżącego). Nie wiadomo przy tym czy ta część znajduje się wyłącznie na działkach [...] i [...], czy też wchodzi w działkę [...]. Wprawdzie organ wskazał, że ta część znajduje się na działce [...] (wniosek taki wyciąga na podstawie mapy k. 54-55 administracyjnych akt sprawy), jednak w ocenie Sądu mapy te pozwalają potwierdzić istnienie części podziemnej, jednak nie przesądzają, że znajduje się ona na z całą pewnością działce [...]. Wobec powyższych wątpliwości w zakresie ustalenia stanu faktycznego ponownie rozpatrując sprawę organy usuną te wątpliwości ustalając (w miarę potrzeby przy pomocy geodety) czy tzw. stopa muru oporowego znajduje się na działce [...]. Jeśli tak, to organ powinien dodatkowo rozważyć, czy adresatem decyzji powinien być skarżący (Miasto N. S. ) czy Szkoła Podstawowa nr [...], która jest trwałym zarządcą nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w N. S.. Oceny tej organ powinien wówczas dokonać mając na względzie art. 43 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W przeciwnym razie brak podstaw do nałożenia obowiązków z art. 66 p.b. na skarżącego.

Tym samym stwierdzono w przedmiotowej sprawie naruszenie art. 66 ust.1 p.b. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Brak wyjaśnienia w sposób nie budzący wątpliwości wskazanych powyżej okoliczności ma istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 980 złotych. Na kwotę tę składają się koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 złotych oraz kwota uiszczonego wpisu sądowego w wysokości 500 złotych.

-----------------------

\J