Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 814/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 66 w w. zrt, 62 ust. 1 art. 71
journal: Dz.U. 2018 poz 1405
law: Usatwa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska, Sędziowie sędzia WSA Monika Barszcz (spr.), sędzia WSA Joanna Borkowska, Protokolant starszy referent Katarzyna Matecka - Caban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2023 r. sprawy ze skarg M. W. i Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 18 marca 2022 r. nr DOOŚ-WDŚ/ZIL.420.81.2018.EU/AB.AW.29 w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargi.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia 18 marca 2022 r., znak DOOŚ-WDŚ/ZIL.420.81.2018.EU/AB.AW.29 (dalej "zaskarżoną decyzją") Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej "GDOŚ"), wydaną po rozpatrzeniu odwołań, m.in.: 1) M. W. (dalej "Skarżący I"), 2) Stowarzyszenia Ekologicznego "[...]" (dalej "Stowarzyszenie", "Skarżący II"), 3) E. N.(dalej "Uczestniczka") od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie z dnia 14 czerwca 2018 r., WOOŚ-11.4202.1.2017.MPR.28 o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie linii 400 kV wraz ze zmianą układu sieci najwyższych napięć pomiędzy aglomeracją w., a S. (pomiędzy nacięciami linii S. - [...], [...]- [...] [...], [...] - [...]) według wariantu WIll przebiegu linii orzekł o:

1) uchyleniu decyzji RDOŚ w części i orzeczeniu w części uchylonej co do istoty - w odniesieniu do: pkt 1.2.3, 1.2.10, 1.2.37, 3,

2) uchyleniu decyzji RDOŚ w części i umorzeniu w tej części postępowania administracyjnego – w odniesieniu do: pkt 1.2.4, 4,

3) utrzymaniu w mocy w pozostałej części.

II. Zaskarżona obecnie decyzja odwoławcza GDOŚ zapadła w następującym stanie faktycznym:

1. W dniu 17 listopada 2017 r. do RDOŚ wpłynął wniosek spółki Polskie Sieci [...] S.A. (dalej "Inwestor") o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie linii 400 kV wraz ze zmianą układu sieci najwyższych napięć pomiędzy aglomeracją w., a S.(pomiędzy nacięciami linii [...] - [...], [...] - [...], [...] - [...]) (dalej "(planowane) przedsięwzięcie"). W toku prowadzonego postępowania Regionalny Dyrektor stwierdził konieczność uzupełnienia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (zwanego dalej "raportem ooś"). W dniu 12 grudnia 2017 r. wystosowano wezwanie określające zakres wymaganych uzupełnień. Uzupełnienie wpłynęło do Regionalnego Dyrektora w dniu 26 stycznia 2018 r.

2. Po przeprowadzeniu oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko RDOŚ, decyzją z dnia 14 czerwca 2018 r., orzekł o ustaleniu dla tego przedsięwzięcia środowiskowych uwarunkowań działając na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze oraz art. 82 i art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405, ze zm., zwanej dalej "ustawą ocenową", "ustawy ooś"), w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm., zwanej dalej "Kpa"), a także art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 404, zwanej dalej "specustawą").

3. M. W., skarżące Stowarzyszenie, E. N. i inni wnieśli do GDOŚ odwołania od decyzji RDOŚ.

III. Rozpatrzywszy zaskarżoną obecnie decyzją z dnia 18 marca 2022 r. odwołania od decyzji RDOŚ z dnia 14 czerwca 2018 r. GDOŚ orzekł, jak wskazano na wstępie. W uzasadnieniu zaskarżonej obecnie decyzji GDOŚ wyjaśnił przesłanki, powodujące konieczność zreformowania decyzji RDOŚ w określonym zakresie, w innym umorzenia postępowania administracyjnego. W decyzji odniesiono się szczegółowo do zarzutów odwołań.

GDOŚ podniósł zatem w szczególności, co następuje:

Ad. 1 i 2. Podkreślić należy, że procedując wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ swoje działanie opiera na prawie procesowym, jakim jest Kpa, i prawie materialnym, tj. ustawie ooś, które realizują ogólne postanowienia zawarte w przywołanych przez skarżących art. 2 i 7 Konstytucji RP. I tak przykładowo art. 2 oraz art. 7 Konstytucji RP wskazują, iż Polska jest państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, a jej organy działają wyłącznie na podstawie i w granicach prawa, co znajduje potwierdzenie w art. 6 i 7 Kpa. Skarżący nie wskazali w treści swoich środków zaskarżenia w jaki sposób organ I instancji uchybił ww. normom prawnym, stąd niemożliwe jest odniesienie się do powyższego przez organ odwoławczy. Niemniej jednak podkreślić należy, ze RDOŚ w Warszawie, działając na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 82 i 85 ustawy ooś, przeprowadził postępowanie (w tym ocenę oddziaływania na środowisko) a następnie wydał decyzję, opierając się na istniejących przepisach prawa. Dodatkowo uprzednio wyjaśniono, iż zarówno RDOŚ w Warszawie jak i GDOŚ nie mogły odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdyż niespełnione zostały przesłanki określone ku temu w przepisach prawa. Powyższe świadczy o tym, iż organy w przedmiotowej sprawie działały na podstawie i w granicach prawa. Ponadto tut. organ nie dostrzega naruszenia zasady sprawiedliwości społecznej w przedmiotowej sprawie. Wszystkie strony postępowania były traktowane w dokładnie taki sam sposób. Zarówno strony postępowania jak i zainteresowani mogli składać wnioski oraz uwagi w przedmiotowej sprawie, które organ I instancji następnie rozpatrzył oraz wskazał sposób ich uwzględnienia w swoim rozstrzygnięciu. Tak więc zarzut naruszenia sprawiedliwości społecznej jest bezzasadny. Natomiast odnosząc się do art. 5 Konstytucji RP, tj. "Rzeczpospolita Polska strzeże niepodległości i nienaruszalności swojego terytorium, zapewnia wolności i prawa człowieka i obywatela oraz bezpieczeństwo obywateli, strzeże dziedzictwa narodowego oraz zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju i art. 68 ust. 3 Konstytucji RP: "władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, kobietom ciężarnym, osobom niepełnosprawnym i osobom w podeszłym wieku" należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zasady te są realizowane poprzez zastosowanie przepisów szczegółowych zawartych w ustawach. Skarżący jednocześnie wskazują, iż naruszenie Konstytucji RP nastąpiło ze względu na nieuwzględnienie w decyzji środowiskowej art. 3 pkt 11 Poś ("Ilekroć w ustawie jest mowa o oddziaływaniu na środowisko rozumie się przez to również oddziaływanie na zdrowie ludzi"), art. 3 ust. 2 ustawy ooś ("Ilekroć w ustawie jest mowa o oddziaływaniu na środowisko rozumie się przez to również oddziaływanie na zdrowie ludzi"), art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy ooś ("W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi") oraz art. 66 ust. 1 pkt 3b ustawy ooś ("Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 oraz zawierać informacje na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem"). Jednocześnie skarżący wskazali, że życie i zdrowie ludzi może być chronione jedynie w przypadku wyznaczenia pasa bezpieczeństwa o szerokości 265 m od osi projektowanej linii elektroenergetycznej. Na wstępie należy zaznaczyć, że wpływ inwestycji na życie i warunki życia ludzi został przedstawiony w raporcie ooś w rozdziale 14.6. Szczegółowe rozważania dotyczące emisji hałasu oraz pól elektroenergetycznych zaprezentowane zostały w rozdziałach 14.3 oraz 14.4 raportu ooś. Dodatkowo wraz z raportem ooś przedłożony został załącznik nr 4 pt. "Określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko pola elektromagnetycznego i hałasu projektowanej, dwutorowej, napowietrznej Etui elektroenergetycznej 400 kV oraz zastosowane metody prognozowania. Materiał do raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego do realizacji przedsięwzięcia". Tutejszy organ za bezcelowe uważa cytowanie lub parafrazowanie większych fragmentów ww. opracowania, gdyż tylko zapoznanie się z jego pełną treścią pozwala na dojście do odpowiednich wniosków. Należy jednak stwierdzić, iż autorzy przedłożonej dokumentacji opierając się na konkretnych wyliczeniach wykazali, iż zarówno normy dotyczące emisji hałasu jak i pól elektromagnetycznych nie zostaną przekroczone poza terenem pasa technicznego o szerokości 70 m przebiegającego wzdłuż planowanej linii elektroenergetycznej (po 35 od osi linii w każdą stronę). Nie można więc uznać, że RDOŚ w Warszawie pominął całkowicie ww. kwestie. Ponadto odnosząc się bezpośrednio do zarzutu, iż w przedmiotowym przypadku wymagany jest "pas bezpieczeństwa" o szerokości minimum 265 m tut. organ stwierdza, iż twierdzenie to nie ma swojego odzwierciedlenia w przepisach prawa. I tak aktem określającym standardy jakości środowiska dotyczące ochrony przed polami elektromagnetycznymi jest rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. 2019 r. poz. 2448). Akt ten został wydany zgodnie z upoważnieniem zawartym w art. 122 Poś, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia. Celem nałożenia przez ustawodawcę na organ upoważniony do wydania rozporządzenia, tj. ministra właściwego do spraw środowiska, obowiązku uzyskania porozumienia z ministrem właściwym do spraw zdrowia było zapewnienie takiego stanu środowiska, który nie będzie powodował negatywnych skutków ani dla środowiska, ani dla zdrowia ludności. Autorzy raportu ooś w swoich analizach uwzględnili ww. przepisy prawa, m.in. poprzez zlokalizowanie przedmiotowej inwestycji w odpowiedniej odległości od zabudowań mieszkalnych. W związku z powyższym RDOŚ w Warszawie wydając decyzję środowiskową dla przedmiotowego przedsięwzięcia zapewnił ochronę zdrowia okolicznej ludności. Nadmienić należy, że przedmiotowe przedsięwzięcie uzyskało pozytywną opinię zarówno Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. jak i L. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w L., a więc organów wyspecjalizowanych w zakresie ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych. Ponadto w rozdziale 14.17 raportu ooś opisano zidentyfikowane oddziaływania skumulowane. W złożonych odwołaniach nie wskazano innych inwestycji, których analiza oddziaływań skumulowanych z przedmiotowym przedsięwzięciem miałaby racjonalne uzasadnienie. Reasumując należy stwierdzić, iż RDOŚ w Warszawie wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył Konstytucji RP oraz przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia ludzi wynikających z Poś oraz z ustawy ooś. Dodatkowo należy stwierdzić, iż zarzuty naruszenia art. 6, 7 i 8 Kpa w związku z rzekomym nieuwzględnieniem ww. przepisów są bezzasadne. Jak wskazano wyżej, RDOŚ w Warszawie przeprowadził swoje postępowanie na podstawie przepisów prawa. Ponadto wezwał wnioskodawcę do złożenia stosownych uzupełnień w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Nie ma również podstaw do podważenia bezstronności organu oraz zarzucenia mu nierównego traktowania stron. W ocenie tutejszego organu działania RDOŚ w Warszawie były transparentne oraz prowadziły do obiektywnego wyjaśnienia sprawy. W związku z powyższym należy odrzucić również zarzuty o naruszeniu ww. przepisów.

Ad. 3. Zgodnie z art. 77 § 1 Kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. RDOŚ w Warszawie w prowadzonym przez siebie postępowaniu przeanalizował wszystkie wymagane prawem załączniki do wniosku o wydanie decyzji, w tym raport ooś. Ponadto wezwaniem z dnia 12 grudnia 2017 r. zwrócił się do wnioskodawcy o uzupełnienie raportu ooś. Wyżej wymienione wezwanie dotyczyło kwestii związanych z ochroną przyrody, gospodarką odpadami oraz gospodarką wodo-ściekową i ochroną wód. Następnie GDOŚ w prowadzonym przez siebie postępowaniu odwoławczym trzykrotnie wezwał o uzupełnienie raportu ooś (str. 10-12 niniejszej decyzji). Dzięki powyższemu GDOŚ mógł doprecyzować warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że organ II instancji uczynił zadość obowiązkom wynikającym z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 Kpa. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2021 r., sygn. akt OSK 2639/18 "Zakresem postępowania jest określony stan faktyczny, istniejący obiektywnie. Obowiązkiem organu jest wskazanie zaistnienia faktów i zdarzeń, za pomocą prawem przepisanych środków dowodowych, a następnie przypisanie ich do konkretnej normy prawnej. Postępowanie administracyjne ma być pragmatyczne, to znaczy powinno ono toczyć się sprawnie, szybko, oszczędnie, przy ograniczeniu czynności do niezbędnego minimum, z jednoznacznym ukierunkowaniem w celu uzyskania określonego efektu". Celem organów w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest ocena rodzaju oraz intensywności oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko. Po przeanalizowaniu materiału dowodowego w sprawie oraz skonfrontowaniu go z przepisami prawa, organy obydwu instancji mogły w sposób prawidłowy ocenić przedmiotowe przedsięwzięcie. Raportowi ooś przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy przedsięwzięcia. Dlatego też organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach w pierwszej kolejności ocenia właśnie ten dokument. Dopiero w dalszej kolejności w przypadku wystąpienia wątpliwości lub nieścisłości uzupełnia on zebrany materiał dowodowy. Uzupełnić materiał dowodowy mogą też strony postępowania, co zresztą wielokrotnie czyniły. Należy jednak zauważyć, że przepisy prawa wprost wskazują, iż organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach może, ale nie musi wziąć pod uwagę uwagi i wnioski stron postępowania. Kwestie oceny materiału dowodowego zostały omówione w odpowiedzi na zarzut nr 5 w niniejszej decyzji. Natomiast do zarzutów dotyczących konkretnych braków w przedłożonym raporcie ooś odniesiono się w dalszej części decyzji (odpowiedź na zarzuty od 15 do 26). trzeba także podkreślić, że ze względu na szczególną moc dowodową raportu, zarzuty względem niego winny być przedstawiane na co najmniej równym co raport stopniu szczegółowości, kompleksowości i fachowości. Nie wystarczy sama negacja jego zapisów albo negacja braków bądź niezgodnych z faktami jego zapisów o ile pozostają one bez wpływu na wynik sprawy. Należy także mieć na uwadze, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 213/21 "Zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego, nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem, jeżeli zgromadzony i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia materiał dowodowy, przemawia za przyjęciem okoliczności przeciwnych". W związku z powyższym należy stwierdzić, iż organy prawidłowo, tj. w stopniu wystarczającym do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, zebrały materiał dowodowy w sprawie więc zarzut nr 3 o naruszeniu art. 77 § 1 Kpa jest bezzasadny.

Ad. 4. Celem Europejskiej Konwencji Krajobrazowej jest promowanie ochrony, gospodarki i planowania krajobrazu oraz organizowanie współpracy europejskiej w tym zakresie, opartej na wymianie doświadczeń, specjalistów i tworzeniu dobrej praktyki krajobrazowej. W celu realizacji zapisów Konwencji, strony podejmują działania zmierzające m.in. do: ustanowienia procedur udziału społeczeństwa w procesach planowania i zarządzania krajobrazem oraz uwzględniania kwestii krajobrazowych we wszelkich działaniach związanych z zarządzaniem przestrzenią. Przepisy tej konwencji zostały w sposób prawidłowy wprowadzone do prawa polskiego (m.in. poprzez przepisy ustawy ooś) i dlatego nie mogą być bezpośrednio stosowane. Istotne jest to, że normy i zalecenia w niej sformułowane są bardzo ogólne i wymagają konkretyzacji w systemach prawnych państw, które ją podpisały. I tak zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. ca ustawy ooś w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia krajobraz, w tym krajobraz kulturowy. Należy jednak mieć na uwadze, że przepis ten nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie z uwagi na datę wszczęcia postępowania. Zgodnie zaś z art. 66 ust. 1 pkt 3a i 6a lit. b ustawy ooś raport ooś powinien zawierać opis krajobrazu, w którym dane przedsięwzięcie ma być zlokalizowane, a także porównanie oddziaływania analizowanych wariantów na krajobraz. Przedłożony w sprawie raport ooś spełnia powyższe wymagania. Na str. 162 - 231 raportu ooś wnioskodawca opisuje i analizuje krajobraz terenu, na którym realizowane będzie planowane przedsięwzięcie. W analizach ujęte są wszystkie warianty przewidziane do realizacji. Ponadto ww. analizy zawierają wizualizacje uwzględniające realizację przedmiotowej sieci elektroenergetycznej, a także wskazują obszary narażone na wizualne oddziaływanie planowanej inwestycji. W związku z powyższym tutejszy organ stwierdza, iż raport ooś pozwala w pełni ocenić wpływ planowanego przedsięwzięcia na krajobraz. Na str. 223-230 raportu ooś stwierdzono, iż wariant przewidziany do realizacji oddziałuje na mniejszą ilość miejscowości w porównaniu z przedstawionymi wariantami alternatywnymi. Dodatkowo należy wspomnieć, iż planowane przedsięwzięcie jako inwestycja celu publicznego jest zwolnione z zakazów obowiązujących w obszarach chronionego krajobrazu, o czym mowa w art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody. Oznacza to, iż ustawodawca przewiduje możliwość realizacji przedsięwzięć takich jak przedmiotowa linia nawet na terenach o cennych walorach krajobrazowych. Konkludując należy stwierdzić, że RDOŚ w Warszawie nie mógł naruszyć wprost zapisów Europejskiej Konwencji Krajobrazowej, gdyż jej ustalenia zostały transponowane do przepisów krajowych. Na koniec należy stwierdzić, iż zarzut dotyczący nieuwzględnienia w raporcie ooś dominanty jaką może być planowana linia elektroenergetyczna jest bezpodstawny. Może o tym świadczyć chociażby poniższy cytat z raportu ooś "W terenach otwartych pozbawionych naturalnych czy sztucznych przesłon, gdzie planowana inwestycja będzie jedyną inwestycją liniową i nie ma istniejących linii napowietrznych w pobliżu, przewiduje się, że planowane przedsięwzięcie może mieć charakter dominanty lub subdominant krajobrazowych w zależności od charakteru krajobrazu". Wynika, z niego, iż autorzy raportu wzięli pod uwagę słupy jako możliwą dominantę w krajobrazie i przeanalizowali jej możliwy wpływ na krajobraz. Podkreślić trzeba, że przedsięwzięcie bezsprzecznie oddziałuje na krajobraz i organ tego nie neguje, jednak wpływ ten nie jest znaczący. W związku z powyższym należało odmówić zasadności zarzutowi nr 4.

Ad. 5. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 września 2021 r., sygn. akt II SA/G1 668/21 "W myśl art. 80 Kpa, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten ustanawia zasadę swobodnej oceny dowodów. Jej istota sprowadza się do zapewnienia organowi prowadzącemu postępowanie możliwości badania sprawy (stanu faktycznego) i do swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Zasada ta nie oznacza jednak, że organ jest uprawniony do oceny dowodów według dowolnych kryteriów; swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonywujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji". Tutejszy organ po zapoznaniu się z treścią zaskarżonej decyzji oraz zgromadzoną w sprawie dokumentacją stwierdza, że materiał dowodowy został oceniony w sposób prawidłowy. Ponieważ jak wspomniano wyżej organy państwowe są zobowiązane do działania zgodnie z przepisami oraz w granicach prawa RDOŚ w Warszawie oparł swoją ocenę w dużej mierze o wykonany przez specjalistów raport ooś spełniający wszystkie wymagania, które nakłada na ten dokument ustawa ooś. Jego ponowna weryfikacja dokonana przez GDOŚ także potwierdza, że raport może być podstawą przeprowadzenia oceny i określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Przepisy ustawy precyzyjnie wskazują również w jakich przypadkach organ może odmówić zgody na realizację przedsięwzięcia. Przesłanki te (co wskazano w niniejszej decyzji) nie zaszły w przedmiotowej sprawie. Ponadto zarówno RDOŚ w Warszawie jak i GDOŚ nie znaleźli w uwagach i wnioskach złożonych przez społeczeństwo czy też strony postępowania argumentów mogących podważyć prawidłowość dokonanej oceny oddziaływania na środowisko. Podstawą oceny dowodów w przedmiotowym postępowaniu były w dużej mierze przepisy prawa wskazujące normy oraz określające standardy środowiska w kwestiach takich jak emisja hałasu oraz emisja pól elektromagnetycznych. Obliczenia, które przeprowadzono dla reprezentatywnych przęseł planowanej do wybudowania dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV przy maksymalnym dopuszczalnym napięciu fazowym projektowanej linii (420 kV), wskazują, że natężenie pola elektrycznego pod linią (w dowolnym miejscu, niezależnie od typu zastosowanych słupów) nie przekroczy w żadnym miejscu wartości 9,36 kV/m, a wartość ta może wystąpić wyłącznie w przęsłach zbudowanych z wykorzystaniem słupów leśnych typu PL przy maksymalnym zwisie przewodów linii i w najbardziej niekorzystnych warunkach jej pracy. Do analizy obliczeniowej pola magnetycznego przyjęto identyczne, jak w obliczeniach pola elektrycznego, charakterystyczne (reprezentatywne) przęsła linii, a także jej przekroje wyznaczone w miejscach, w których odległość od ziemi najniżej zawieszonych przewodów fazowych jest najmniejsza. Wyznaczając rozkłady natężenia pola magnetycznego w wyspecyfikowanych przekrojach przyjęto, że maksymalny (dopuszczalny) prąd obciążenia linii wynosi 3200 A/fazę. Obliczenia wykonane dla takich założeń wskazują, że natężenie pola magnetycznego pod projektowaną linią nie przekroczy w żadnym miejscu (na wysokości 2,0 m npt.) wartości 48,9 A/m. Uzyskane rezultaty analizy obliczeniowej wskazują, że w żadnym miejscu pod planowaną do wybudowania linią, natężenie pola magnetycznego nie przekroczy ustalonej w przepisach wartości dopuszczalnej dla miejsc dostępnych dla ludzi (H = 60 A/m). Wyniki obliczeń przedstawione w załączniku nr 4 do raportu ooś wskazują, że w najbardziej niekorzystnych warunkach pracy linii (maksymalny zwis przewodów oraz maksymalne napięcie robocze linii i dopuszczalny prąd obciążenia), w żadnym ze zbliżeń na trasie linii w wariancie III wartości natężenia pola elektrycznego i magnetycznego przy budynkach nie przekraczają wartości dopuszczalnych określonych w obowiązujących przepisach, tj. 1 kV/m i 60 A/m. Maksymalne wartości poszczególnych składowych wystąpią w zbliżeniu przy przęśle 27/LT-28/LT i będą wynosić odpowiednio 0,26 kV/m i 3,93 A/m. Wyniki obliczeń zaprezentowane w raporcie ooś wskazują jednoznacznie, że w sąsiedztwie projektowanej linii 400 kV (z wyjątkiem słupów nadleśnych) niezależnie od wariantu przebiegu trasy linii, prognozowany poziom hałasu może przekraczać wartość 45 dB tylko do odległości 23 m od osi linii i to wyłącznie w czasie złej pogody i przy najbardziej niekorzystnych ze środowiskowego punktu widzenia warunkach pracy linii (warunki powodujące, że odległość od ziemi przewodów fazowych wynosi 10 m). Dla przęseł wykonanych ze słupów nadleśnych których h – hmin - 26,2 m prognozowany poziom hałasu Laeq może przekraczać wartość 45 dB do odległości 34 m od osi linii i to wyłącznie w czasie złej pogody. Obliczenia przeprowadzono dla najgorszych warunków pracy linii przede wszystkim dla najmniejszych przewidywanych odległości od ziemi najniżej zawieszonych przewodów fazowych, tj. h = hmin = 10 m (dla przęseł zbudowanych ze słupów nadleśnych h = hmin = 26,2 m). Przeprowadzone obliczenia pozwoliły ocenić, że nawet przy tak niewielkiej odległości przewodów fazowych od ziemi, przy której należy w warunkach złej pogody spodziewać się maksymalnych wartości poziomu hałasu w otoczeniu linii, nie wystąpią nawet w pobliżu środka przęsła (gdzie odległość przewodów od ziemi jest najmniejsza na długości całego przęsła) - przekroczenia najczęściej ustalanego dopuszczalnego poziom dźwięku równego 45 dB (dla pory nocy). Ustalono też, że w okolicach środka przęsła poziom 45 dB może być przekroczony tylko do odległości około 23 m od osi linii, a w przypadku słupów nadleśnych - do odległości 34 m od osi linii. Oznacza to, że przekroczenie poziomu dopuszczalnego (45 dB) może mieć miejsce wyłącznie w obrębie "pasa technologicznego" linii. Jest przy tym oczywiste, że w miejscach (przekrojach) oddalonych od środka przęsła, w których odległość przewodów od ziemi będzie większa niż 10 m (a dla słupów nadleśnych większa niż 26,2 m), poziomy hałasu wytwarzanego przez linię, rejestrowane w miarę oddalania się od jej osi, będą mniejsze niż wyznaczone obliczeniowo w ramach niniejszego opracowania. Uzyskane wyniki obliczeń pozwalają na stwierdzenie, że w nawet najbardziej niekorzystnych warunkach środowiskowych (zła pogoda) i przy najbardziej niekorzystnych warunkach pracy linii (najmniejsza odległość od ziemi przewodów fazowych) przekroczenie poziomu hałasu może wystąpić wyłącznie do odległości 35 m od osi linii, a zatem wyłącznie wewnątrz "pasa technologicznego" linii o szerokości 70 m (2 X 35 m), gdzie na mocy stosownych umów lub decyzji administracyjnych realizacja zabudowy mieszkaniowej będzie niedopuszczalna. W wariancie wnioskowanym (wariant III) linia nie zbliża się do żadnego budynku na terenie zabudowy zagrodowej na odległość mniejszą niż 66,5 m. Dla takich terenów dopuszczalny poziom hałasu w porze nocnej nie powinien przekroczyć 45 dB. Z przeprowadzonych obliczeń, wynika jednoznacznie, że poza obszarem "pasa technologicznego" poziom hałasu w żadnym przęśle nie zostanie przekroczony, a zatem nie będzie też przekroczony przy budynku znajdującym się najbliżej planowanej linii. Obliczenia przeprowadzone dla tego przypadku wskazują, że poziom hałasu przy wspomnianym budynku nie przekroczy wartości 39,1 dB i to wyłącznie w czasie złej pogody. Jeżeli więc z dokonanych analiz wynikało, iż przedmiotowe przedsięwzięcie spełnia przepisy prawa organ nie mógł dowolnie nałożyć na wnioskodawcę większych obowiązków w zakresie ustanowienia szerszego pasa technologicznego. Zarzuty Stowarzyszenia [...] zawarte czy to w odwołaniu czy też pismach wnoszonych w toku postępowania odnoszące się do PUM dotyczą bardziej ustawodawczej zmiany standardów jakości środowiska niż konkretnych okoliczności przedmiotowej sprawy. Stowarzyszenie dołącza m.in. wykres "biegłego" w zakresie bezpiecznej odległości od linii ale datowany na dzień przed wszczęciem postępowania i odnoszący do linii elektroenergetycznej innej relacji. Do zarzutów dotyczących konkretnych braków w przedłożonym raporcie ooś odniesiono się w dalszej części decyzji (odpowiedź na zarzuty od 15 do 26). Dlatego też należało zarzut o naruszeniu art. 80 Kpa uznać za bezzasadny.

Ad. 6. Zgodnie z art. 84 § 1 Kpa, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Nie jest to więc obligatoryjne działanie organu. Organ prowadzący postępowanie występuje o opinie biegłego najczęściej w przypadku trudności w ustaleniu określonej kwestii faktycznej. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. Przepisy i normy dotyczące realizacji linii elektroenergetycznych wyraźnie określają warunki ich realizacji. Ponadto należy zauważyć, że ocena oddziaływania na środowisko została dokonana m.in. w oparciu o raport ooś przygotowany przez specjalistów z poszczególnych dziedzin. Jednym z autorów raportu, w zakresie pola elektromagnetycznego (a więc kwestii, w której skarżący żądali powołania biegłego) jest dr inż. M. S. Z informacji udostępnionych na stronie http://naukapolska.opi.org.pl prowadzonej przez Ośrodek Przetwarzania Informacji - Państwowy Instytut Badawczy wynika, iż M. S. był pracownikiem Katedry Elektroenergetyki Politechniki [...]. Ponadto z analizy opublikowanych przez M. S. artykułów wynika, iż przez wiele lat zajmował się on tematyką oddziaływania linii elektroenergetycznych na człowieka o czym może świadczyć m.in. artykuł z 2007 r. pt. Zabudowa mieszkaniowa w sąsiedztwie linii elektroenergetycznych wysokiego napięcia. W związku z powyższym można wnioskować, iż jeden z twórców raportu ooś jest specjalistą w dziedzinie, w której skarżący wnoszą o powołanie biegłego. Należy również zauważyć, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 marca 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 2380/06 stwierdził, iż "W stosunku do osób opracowujących raport oddziaływania na środowisko należy stosować przez analogię przepisy k.p.a. dotyczące biegłych". W związku z powyższym po analizie przepisów prawa w zakresie linii elektroenergetycznych, analiz wykonanych w raporcie ooś, tutejszy organ stwierdza, iż powołanie w przedmiotowej sprawie biegłego nie było konieczne oraz uznaje dokonane w raporcie ooś analizy dotyczące linii elektroenergetycznych za prawidłowe. Tym samym odrzucono zarzut nr 6.

Ad. 7. Jak wspomniano wyżej planowane przedsięwzięcie realizowane będzie na podstawie przepisów specustawy. Zgodnie z art. 25 ust. 1 specustawy decyzje administracyjne, o których w niej mowa, podlegają natychmiastowemu wykonaniu. Wśród decyzji o których mowa w ww. artykule znajduje się również decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Ponieważ jak wskazano wyżej decyzja ta z mocy prawa podlega natychmiastowemu wykonaniu w celu braku powielania wymagań wynikających z przepisów odrębnych tutejszy organ uchylił pkt 4 sentencji zaskarżonej decyzji i umorzył postępowanie organu w tym zakresie. Należy również zauważyć, że natychmiastowa wykonalność decyzji nie jest tożsama z rygorem natychmiastowe) wykonalności nadanym w oparciu o art. 108 § 1 Kpa. Tutejszy organ nie może więc odnosić się do elementu który- nie występuje w zaskarżonej decyzji. Abstrahując od powyższego tutejszy organ postanowieniem z dnia [...] marca 2022 r., znak: [...], odmówił wstrzymania natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji. Biorąc pod uwagę powyższe należało odrzucić zarzut nr 7.

Ad. 8. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 773/21 "Z istoty samego uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim, a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących, dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym". W ocenie tutejszego organu uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia ww. założenia. RDOŚ w Warszawie w swoim uzasadnieniu wskazał podstawę prawną postępowania, opisał przeprowadzone czynności, a także omówił w jakim celu nałożył konkretne warunki realizacji przedsięwzięcia. Ponadto w charakterystyce przedsięwzięcia dokładnie opisał zakres planowanego przedsięwzięcia. W ocenie tutejszego organu uzasadnienie zaskarżonej decyzji w wystarczający sposób prezentuje stan faktyczny sprawy, pozwala na poznanie przesłanek którymi kierował się organ, oraz przedstawia procesy myślowe, które doprowadziły do wydania decyzji. Abstrahując od powyższego należy zauważyć, iż zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4875/21, "Aby naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 107 § 3 Kpa mogło stanowić podstawę uchylenia decyzji, koniecznym jest wykazanie, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy". W ocenie tutejszego organu raport ooś wraz z uzupełnieniami i załącznikami pozwala na pełną ocenę planowanego przedsięwzięcia. Ponadto jak wyjaśniono na str. 14-15 niniejszej decyzji nie została spełniona żadna z przesłanek warunkujących odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia. Wobec powyższego należy stwierdzić, że nawet ewentualne błędy (zbyt krótkie i lakoniczne odniesienie się do wybranych uwag i wniosków społeczeństwa), nie miały wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie. Mieć na uwadze trzeba także, że uzasadnienie aktu jest w pełni reformowalne w postępowaniu odwoławczym. Wobec powyższego zarzut nr 8 należało uznać za nieuzasadniony.

Ad. 9 i 11. Zgodnie z art. 37 ustawy ooś organ rozpatruje uwagi i wnioski, a w uzasadnieniu decyzji podaje informacje o udziale społeczeństwa w postępowaniu oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. RDOŚ w Warszawie na str. 11 zaskarżonej decyzji opisał w jaki sposób przeprowadził udział społeczeństwa w postępowaniu. Ponadto w tabeli nr 1 zaskarżonej decyzji organ wskazał w jaki sposób odniósł się do uwag i wniosków złożonych przez społeczeństwo. Należy zauważyć, iż zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 2114/17 "Wymóg wzięcia pod uwagę przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wyników postępowania z udziałem społeczeństwa nie oznacza, że sam sprzeciw społeczności lokalnej w stosunku do inwestycji może być podstawą do wydania decyzji odmownej, co ma związek z charakterem tej decyzji i celami, dla których jest wydawana". W ocenie tutejszego organu jedynie odmowa ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, usatysfakcjonowałaby lokalną społeczność. Jednak byłoby to działanie bezprawne i niepoparte przepisami prawa. RDOŚ w Warszawie konfrontując uwagi i wnioski lokalnej społeczności z raportem ooś uznał, iż zebrany materiał dowodowy w sprawie spełnia wymogi ustawy ooś i pozwala na pełną ocenę przedsięwzięcia. Należy również zauważyć, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 września 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 493/16 "ustawa ooś nie zawiera normy prawnej, która wskazywałaby, iż naruszenie zasad dotyczących udziału społeczeństwa w postępowaniu winno skutkować bezwzględną eliminacją z obrotu prawnego wydanych rozstrzygnięć. Oznacza to, iż ewentualne naruszenie zasad postępowania musi podlegać ocenie, pod kątem ustalenia, czy owe naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy". W ocenie tutejszego organu raport ooś wraz z uzupełnieniami i załącznikami pozwala na pełną ocenę planowanego przedsięwzięcia. Ponadto jak wyjaśniono na str. 14-15 niniejszej decyzji nie została spełniona żadna z przesłanek warunkujących odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia. Wobec powyższego należy stwierdzić, że nawet ewentualne błędy (zbyt krótkie i lakoniczne odniesienie się do niektórych uwag i wniosków społeczeństwa, nie miały wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie). Ponadto, należy zauważyć, że RDOŚ w Warszawie odniósł się do wszystkich uwag i wniosków złożonych przez społeczeństwo na etapie prowadzonego przez siebie postępowania. Abstrahując od powyższego, ze względu na zebranie dodatkowego materiału dowodowego na etapie postępowania odwoławczego oraz chęć pogłębienia zaufania społeczeństwa do działania organów państwowych GDOŚ ponownie przeprowadził udział społeczeństwa w przedmiotowym postępowaniu. Ponadto GDOŚ postanowił ponownie odnieść się do uwag i wniosków społeczeństwa złożonych na etapie postępowania prowadzonego przez organ I instancji, w tym:

(Pkt 20) E. W., A. W., M. W., M. W., M. W. (pismo z dnia 21.03.2018 r.) - Wniosek o niewyrażenie zgody przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na budowę linii 400 k W na terenie mojej działki oraz na poprowadzenie jej w wariancie III przez teren gminy [...] i pozostałych. Por. odpowiedź pkt 1) 1. - Niezadowolenie mieszkańców gminy na przebieg przez jej teren inwestycji nie stanowi wystarczającej podstawy do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W toku postępowania w sprawie wydania tego rodzaju decyzji organ bada, niezależnie od chęci czy też braku chęci mieszkańców, czy inwestycja w kształcie wskazanym we wniosku o wydanie decyzji może być w danej lokalizacji zrealizowana pod kątem środowiskowym. W przedmiotowej sprawie ocena oddziaływania na środowisko wykazała, że wariant inwestycyjny może zostać zrealizowany i dlatego też organ dopuścił go do realizacji w swojej decyzji.

(Pkt 25) Stowarzyszenie Ekologiczne "[...]" (pismo z dnia 6 kwietnia 2018 r.):

1. Wniosek aby przy rozpoznaniu sprawy i wydaniu decyzji środowiskowej RDOŚ uwzględnił zarzuty i dowody doręczone mu przy zgłoszeniu stowarzyszenia nr [...] z dnia 22.01.2018 r. - Rozpatrzenie uwag nie jest równoważne z ich uwzględnieniem. Wszystkie uwagi i wnioski zostały rozpatrzone, jednak nie wszystkie zostały uwzględnione.

2. Wniosek o zwrócenie raportu inwestorowi celem jego przepracowania na zgodność z obligatoryjnie obowiązującymi przepisami polskiego prawa. Uwzględnienie w raporcie oddziaływania indukcji 50 Hz - Raport ooś został oceniony przez dwa kompetentne organy administracji publicznej i uznany za zgodny z przepisami prawa.

3. Wniosek, by RDOŚ zlecił specjalistycznej (niezależnej od elektroenergetyki) naukowej placówce wykonanie obliczeń rozkładu natężenia gęstości strumienia magnetycznego dla rzetelnego ustalenia z obu stron osi linii 2x400 kV ochronnych sanitarnych pasów bezpieczeństwa. Wniosek nieuwzględniony. Dopóki obliczenia w zakresie PEM przedstawione w dokumentacji sprawy są prawidłowe, miarodajne i wiarygodne, a także brak jest podstaw do ich merytorycznego podważenia, dopóty nie ma potrzeby zlecania opinii biegłego czy też innej specjalistycznej opinii placówki naukowej. Podkreślić należy, że i strona i społeczeństwo nie są pozbawione możliwości samodzielnego zlecenia badań ich interesujących i przedłożenia w sprawie (o ile są legalne i związane z przedmiotem postępowania).

Ad. 10. Jak wspomniano powyżej, planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. W związku z tym przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest w przedmiotowym przypadku działaniem obligatoryjnym. Wobec powyższego RDOŚ w Warszawie nie mógł odstąpić od przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, czego też nie uczynił. RDOŚ w Warszawie wydał zaskarżoną decyzję m.in. na podstawie raportu ooś, który jest przedkładany jedynie w przypadku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Ponadto z samej treści decyzji (warunków realizacji, w tym określonego monitoringu przyrodniczego) wynika, iż w ramach postępowania dotyczącego wydania zaskarżonej decyzji przeprowadzona została ocena oddziaływania na środowisko. Zarzut dotyczący braku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko odnoszący się do pkt 2 zaskarżonej decyzji wynikać może z niezrozumienia przez skarżących treści ww. punktu. Otóż z treści pkt 2 sentencji zaskarżonej decyzji wynika, iż RDOŚ w Warszawie stwierdził brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art. 72 ust. 1 ustawy ooś, tj. ponownej oceny oddziaływania na środowisko przeprowadzanej w ramach uzyskiwania zezwolenia inwestycyjnego. Tym samym wypełnił on obowiązek wynikający z art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy ooś, tj. przedstawił stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1,10, 14 i 18 ustawy ooś. Nie ma jednak przepisu prawa który obligowałby RDOŚ w Warszawie do nałożenia na przedsięwzięcie obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Konieczność przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia wynika z indywidualnej oceny okoliczności sprawy. Z przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko można skutecznie ocenić skutki środowiskowe realizacji planowanego przedsięwzięcia. Ponadto mieć na uwadze należy fakt zrealizowania przedmiotowej inwestycji a także to, że po pozyskaniu wiedzy o sporządzeniu projektu budowlanego ww. linii, GDOŚ wezwał wnioskodawcę o doprecyzowanie praktycznie wszystkich kwestii w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia. Tak więc ze względu na przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz obiektywny brak konieczności przeprowadzania ponownej oceny oddziaływania na środowisko zarzut nr 10 należało odrzucić.

Ad. 12. RDOŚ w Warszawie wskazał termin pomiędzy 8 marca 2018 r., a 6 kwietnia 2018 r. jako czas do składania uwag i wniosków przez każdego zainteresowanego w przedmiotowej sprawie. Obwieszczenia informujące o takim terminie składania uwag i wniosków zostały wywieszone zarówno w siedzibie RDOŚ w Warszawie jak i w urzędach poszczególnych gmin. Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 33 ust. 1 pkt 7 ustawy ooś termin na składanie uwag i wniosków ustala się właśnie na 30 dni. Należy przyjąć, iż określony przez RDOŚ w Warszawie termin był prawidłowy i pozwalał zainteresowanym w sprawie zapoznać się z materiałem dowodowym oraz złożyć uwagi i wnioski w przedmiotowej sprawie. Nadmienić należy, że potwierdzeniem powyższego jest duża liczba uwag i wniosków złożonych przez społeczeństwo (str. 11-16 zaskarżonej decyzji). Ponadto tutejszy organ ze względu na przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu umożliwienia ponownego wypowiedzenia się społeczeństwa w sprawie planowanej inwestycji w dniach 1 lutego 2022 r. - 2 marca 2022 r. ponownie przeprowadził udział społeczeństwa. Należy więc stwierdzić, iż społeczeństwo było prawidłowo informowane o planowanej inwestycji zarówno na etapie I jak i II instancji i tym samym odrzucić zarzut nr 12.

Ad. 13. Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 5 ustawy ooś przed wydaniem i zmianą decyzji wymagających udziału społeczeństwa organ właściwy do wydania decyzji, bez zbędnej zwłoki, podaje do publicznej wiadomości informacje o możliwościach zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu. RDOŚ w Warszawie obwieszczeniem z dnia [...] marca, znak: [...], poinformował społeczeństwo o możliwości zapoznania się z dokumentacją w sprawie oraz wskazał siedzibę RDOŚ w Warszawie jako miejsce, w którym została ona wyłożona do wglądu.

Ad. 14. Zarówno w raporcie ooś jak i w zaskarżonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie wskazano precyzyjnie liczby ludności miejscowości [...], [...] oraz [...]. Ponadto w uwagach złożonych na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wskazano jedynie, że w sposób nieprawidłowy sporządzono załącznik 2M do raportu ooś. W ww. uwagach nie wskazano prawidłowej zdaniem skarżących liczby ludności. Ponadto należy zauważyć, że wybór wariantu przewidzianego do realizacji poprzedzony był analizą wielokryterialną (rozdział 15 raportu ooś). W ramach ww. analizy porównano oddziaływanie wszystkich opisanych w raporcie ooś wariantów m.in. na środowisko przyrodnicze, powierzchnię ziemi, atmosferę, wody oraz na zdrowie i warunki życia ludzi. Liczba ludności, na którą oddziaływać będzie planowane przedsięwzięcie była więc tylko jednym z elementów ww. analizy i nie miała decydującego znaczenia przy wyborze wariantu przewidzianego do realizacji.

Ad. 15. W ocenie tutejszego organu raport ooś zawiera wszystkie ustawowo wymagane elementy. Znajdują się w nim informacje dotyczące położenia planowanego przedsięwzięcia względem zabudowy mieszkaniowej, obszarów chronionych, wód powierzchniowych itp. Dlatego też zarzut braku rzetelności w przedstawieniu stanu rzeczywistego jest dla tutejszego organu niezrozumiały. Ponadto treść raportu ooś w żadnym wypadku nie sugeruje, aby realizacja przedsięwzięcia mogła w sposób znacząco negatywny oddziaływać na środowisko, w tym w szczególności na zdrowie i życie ludzi. Raport ooś jest dokumentem prywatnym, przygotowanym na zlecenie inwestora, jednak opracowanym przez osoby posiadające wiadomości specjalne. Dlatego też przysługuje mu szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy przedsięwzięcia.

Ad. 18. jak słusznie zauważył RDOŚ w Warszawie (str. 7 zaskarżonej decyzji) zgodnie z art. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o zmianie ustawy Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 710) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy dotyczących decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem 1 stycznia 2018 r. Wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w przedmiotowej sprawie wpłynął w dniu 17 listopada 2017 r., a następnie był uzupełniany przy pismach z dnia 23 i 24 listopada 2017 r. Należy zatem uznać, iż wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stał się kompletny w dniu 24 listopada 2017 r. Zatem w toku prowadzonego postępowania RDOŚ w Warszawie nie był zobligowany do uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia z organem właściwym w sprawach ocen wodnoprawnych, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566, ze zm.). Tym samym postanowień wydanych przez właściwy organ Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie nie należało traktować jako uzgodnienia, o których mowa w art. 77 ust. 1 pkt 4 ustawy ooś. RDOŚ w Warszawie zaznaczył, że ww. postanowienia potraktował "tylko jak niewiążące stanowiska wyspecjalizowanych organów w sprawach ocen wodnoprawnych".

Ad. 19. Zgodnie z art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy ooś wyniki monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko muszą zostać przedłożone do organu wydającego decyzję środowiskową (a więc RDOŚ w Warszawie oraz GDOŚ) oraz w przypadku wystąpienia takiej konieczności do następujących organów wójt, burmistrz lub prezydent miasta, starosta, marszałek województwa, wojewódzki inspektor ochrony środowiska. Na wstępie należy zauważyć, że tutejszy organ zreformował pkt 3 sentencji zaskarżonej decyzji poprzez wskazanie m.in. GDOŚ jako organu, który ma otrzymywać wyniki monitoringu przeprowadzanego w związku z realizacją planowanej inwestycji, gdyż w związku z wydaniem niniejszej decyzji GDOŚ staje się jednym z organów wydających decyzję środowiskową. Należy zauważyć, iż wskazany w zaskarżonej decyzji zakres monitoringu przyrodniczego dotyczy awifauny. W ocenie tutejszego organu to właśnie RDOŚ w Warszawie oraz GDOŚ jako organy wyspecjalizowane są właściwe do oceny wyników monitoringu przyrodniczego.

Ad. 21. Odpowiadając na zarzuty dotyczące inwentaryzacji przyrodniczej wskazujące na: a) zbyt krótki okres prowadzenia inwentaryzacji, b) brak wyjaśnienia sposobu jej rozszerzenia w raporcie z 2018 r. w stosunku do raportu z 2017 r., braków w inwentaryzacji stwierdzonych przez skarżącego gatunków mysikrólika (w obszarze całej inwestycji) i bielika (na terenie lasów Mińskich) oraz c) braku kompleksowych badań obszarów cennych przyrodniczo, organ II instancji po analizie całości materiału dowodowego uznał zarzuty za bezzasadne i rozwinął w podpunktach wyjaśnienia.

Ad. 22. Odpowiadając na uwagi dotyczące wycinki drzew, na wstępie organ II instancji wyjaśnia, że przedmiotowa inwestycja realizowana jest w sposób uwzględniający minimalizację oddziaływań wynikających z zajętości terenu, a obszary zwartych kompleksów leśnych przecinane są z wykorzystaniem technologii nadleśnej, ograniczając konieczność prowadzonej wycinki do niezbędnego minimum. Zarzuty podnoszone w złożonych odwołaniach dotyczą negatywnego wpływu na środowisko w wyniku: a) wycinki drzew w rezerwacie Jedlina, b) prowadzenia wycinki drzew w okresie lęgowym ptaków oraz c) wycinki wiekowych drzew na działce nr 3, obręb Kazimierzów w gminie [...]. Dodatkowo, skarżący wskazują, że d) realizacja inwestycji może spowodować zniszczenie cennego sanatoryjno-uzdrowiskowego klimatu gminy [...] GDOŚ w podpunktach odpowiedział na te zarzuty.

Ad. 23. W toku postępowania złożone zostały odwołania od decyzji wskazujące na a) możliwość zaistnienia negatywnego wpływu na ptaki, wynikającego z kolizji trasy inwestycji z miejscem występowania i gniazdowania bocianów w gminie [...] oraz głównym szlakiem migracyjnym gatunków ptaków wędrownych, tj.: bocian, żuraw, czapla, dzikie kaczki. Dodatkowo, skarżący wnieśli obawy o b) możliwość zaistnienia negatywnego wpływu na obszar Natura 2000 [...] [...], znajdujący się na wschód od gminy [...].

Na wstępie organ II instancji wyjaśnia, że w celu ograniczenia śmiertelności ptaków w wyniku rozbijania się na przewodach linii elektroenergetycznych, w projekcie inwestycji zawarte zostały rozwiązania mające poprawić widoczność przewodów dla ptaków. W tym celu zastosowane zostały spirale, w kolorze zapewniającym ich widoczność na tle nieba, również w okresie ograniczonej widoczności (pkt 1.2.40 i 1.3.3 decyzji I instancji). Dodatkowo, w celu uzyskania informacji czy zastosowane środki minimalizujące są wystarczające, zaproponowany został monitoring śmiertelności ptaków. Otrzymane wyniki pozwolą zweryfikować czy zastosowane środki są wystarczające, czy należy zaplanować dodatkowe działania mogące zwiększyć widoczność linii (zmieniony warunek 3 decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ II instancji udzielił odpowiedzi na te zarzuty.

Ad. 24. Odpowiedź GDOŚ na uwagi dotyczące braku kompleksowych badań obszarów cennych przyrodniczo - a) [...], tereny wokół kąpieliska na [...], [...], zwarty kompleks leśny w gminie [...], [...] Obszar Chronionego Krajobrazu oraz b) możliwość zaistnienia negatywnego wpływu na obszar Natura 2000 [...] [...].

Ad. 25. Odpowiedź GDOŚ na uwagi dotyczące niezgodności przedsięwzięcia z rozporządzeniem w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, gdzie zakazuje się realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, organ II instancji wyjaśnia, że inwestycje celu publicznego, jaką jest przedmiotowa linia 400 kV, są zwolnione z zakazów obowiązujących w obszarach chronionego krajobrazu, o czym mowa w art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody.

Ad. 26. Od decyzji organu I instancji zostały złożone odwołania wskazujące, że prace związane z głębokimi wykopami i ich odwodnieniem mogą spowodować obniżenie poziomu wód gruntowych, migrację zanieczyszczeń, zmiany w przepływie wód podziemnych, deformacje szkieletu skalnego, osłabienia podłoża gruntowego na skutek wtłaczania wód z odwodnienia (w przypadku stosowania tzw. zamkniętych systemów odwadniających), pogorszenia warunków siedliskowych drzewostanu prowadzące do utraty kondycji i niszczenia drzew oraz krzewów, zmiany bilansu wodnego wód powierzchniowych (jezior, stawów, starorzeczy) prowadzącej do wysychania tych form i zaniku życia biologicznego, zaburzenia eksploatacji ujęć wód podziemnych mogące prowadzić do zaniku wody w tych ujęciach, zdeformowania właściwości fizyczno-chemicznych wód.

Ad. 27. Zgodnie z art. 132 ustawy ooś Krajowa Komisja do spraw Ocen Oddziaływania na Środowisko, zwana dalej "Krajową Komisją", jest organem opiniodawczo-doradczym GDOŚ w zakresie ocen oddziaływania na środowisko. Ustawa ooś nie reguluje w jakich przypadkach Krajowa Komisja powinna zostać poproszona o wyrażenie swojej opinii. W związku z powyższym należy przyjąć, że jest to jedynie dodatkowe stanowisko mogące wspierać działania GDOŚ. Niemniej należałoby przyjąć, że Komisja Krajowa powinna zajmować swoje stanowisko w przypadku spraw niezwykle skomplikowanych, realizowanych często po raz pierwszy na terenie Polski przez co ich oddziaływania nie są znane i zbadane lub których realizacja nie jest uregulowana w przepisach prawa. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca. Linie elektroenergetyczne realizowane są na terenie Polski od wielu lat. Zarówno projektanci jak i naukowcy od wielu lat posiadają wiedzę dotyczącą oddziaływania ww. przedsięwzięć na środowisko. Ponadto w przedmiotowej sprawie sporządzony został raport ooś który zarówno w ocenie RDOŚ w Warszawie jak i GDOŚ pozwolił na przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia oraz na określenie warunków minimalizujących wpływ planowanej linii elektroenergetycznej na środowisko. Należy również zauważyć, że przepisy regulujące kwestię ochrony przed polami elektromagnetycznymi zawarte są w POŚ. Dla linii elektroenergetycznych opracowano Polskie Normy. Ponadto wartości graniczne, tj. natężenie 1 kV/m składowej elektrycznej i natężenie 60 A/m składowej magnetycznej określone zostały w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. z 2019 r. poz. 2448).

Ad. 28. W przypadku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko art. 77 ust. 1 ustawy ooś reguluje kwestię do jakich organów winien wystąpić organ prowadzący postępowanie przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach o współdziałanie. W przedmiotowym przypadku, ze względu na charakter, lokalizację oraz datę wszczęcia postępowania przedmiotowe przedsięwzięcie wymagało jedynie zasięgnięcia opinii Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] oraz w [...]. Ustawa nie przewiduje zasięgania oraz uwzględniania opinii innych organów w tym Zarządu Województwa [...]. Ponadto należy zauważyć, że Zarząd Województwa [...] wyraził negatywną opinię dotyczącą przedmiotowego przedsięwzięcia powołując się na negatywny wpływ przedsięwzięcia na strukturę przestrzenną województwa oraz niechęć mieszkańców do inwestycji. Jak wspomniano wyżej, zgodnie z art. 74 ust. 1 pkt 5 ustawy ooś, dla strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych realizowanych na podstawie specustawy nie trzeba załączać wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z powyższym GDOŚ nie jest zobowiązany do ustalania zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. A więc zgodnie z wolą ustawodawcy nie rozpatruje on kwestii ładu przestrzennego, a tym bardziej ładu przestrzennego na obszarze województwa.

Ad. 29. Przedłożony raport ooś w rozdziale nr 17 na ponad 20 stronach analizuje możliwe konflikty społeczne związane z przedmiotową inwestycją. Wobec powyższego należy stwierdzić, iż zarzut ten jest bezzasadny i może świadczyć jedynie o zbyt pobieżnym zapoznaniu się z materiałem dowodowym przez stronę skarżącą.

Ad. 30. W zakresie analizy porealizacyjnej wskazać należy, że definiuje ją art. 83 ustawy ooś, stanowiący w ust. 1, że dokonuje się w niej porównania ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W przedmiotowej sprawie organy nie uznały konieczności ustanowienia obowiązku sporządzenia analizy porealizacyjnej. W przypadku linii elektroenergetycznych najwyższych mocy, w tym także obecnie analizowanej, nie są proponowane konkretne środki minimalizujące oddziaływanie czy to na powietrze, klimat akustyczny czy też PEM, których skuteczność można byłoby zweryfikować dopiero w konfrontacji z faktycznym oddziaływaniem. Oddziaływanie na powyższe komponenty środowiska linii elektroenergetycznych jest w pełni rozpoznane i uznaje się, że tego typu oddziaływania zamykają się w granicach pasa technologicznego. Dodatkowo należy stwierdzić, iż w związku z faktem, że oddziaływania na środowisko gruntowo-wodne ograniczone będą praktycznie tylko do etapu realizacji bezzasadnym jest wykonywanie analizy porealizacyjnej w powyższym zakresie, gdyż siłą rzeczy bada ona oddziaływania przedsięwzięcia wyłącznie na etapie jego eksploatacji. Dlatego też nie ma potrzeby, czego żądają skarżący, nałożenia na inwestora obowiązków o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 5 ustawy ooś. Organy obydwu instancji uznały jednak za konieczne wykonanie monitoringu przyrodniczego w zakresie ochrony awifauny. Jest to uzasadnione skalą inwestycji oraz jej specyfiką.

Ad. 31. W przedłożonym raporcie ooś autorzy wielokrotnie odnoszą się do bociana czarnego (m.in. na str. 256, 258 i 259 raportu ooś). Z przedłożonej dokumentacji wynika, iż przebieg wariantu przewidzianego do realizacji nie będzie powodował kolizji z gatunkami objętymi ochroną strefową, w tym z bocianem czarnym. Wobec powyższego należy stwierdzić, iż zarzut ten jest bezzasadny i może świadczyć jedynie o zbyt pobieżnym zapoznaniu się z materiałem dowodowym przez stronę skarżącą.

Ad. 32. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 6 ustawy ooś raport ooś powinien zawierać określenie przewidywanego oddziaływania analizowanych wariantów na środowisko, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej i katastrofy naturalnej i budowlanej, na klimat, w tym emisje gazów cieplarnianych i oddziaływania istotne z punktu widzenia dostosowania do zmian klimatu, a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko, a w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej, także wpływu planowanej drogi na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Raport ooś na podstawie którego RDOŚ w Warszawie wydał zaskarżoną decyzję zawiera wszystkie ww. elementy.

Przebieg Linii w wariancie realizacyjnym WIll jak i racjonalnych wariantów alternatywnych WI, WII oraz WIII’ jest determinowany przede wszystkim usytuowaniem konstrukcji wsporczych na liniach [...]-[...], [...]-[...] [...], [...]-[...] [...], umożliwiających włączenie projektowanej instalacji. Kryteriami które wzięto pod uwagę w ramach analizy wariantowej były m.in maksymalne odsunięcie trasy linii od budynków mieszkalnych, czynniki związane z ochroną przyrody, możliwości techniczne realizacji przedsięwzięcia, a także aspekty krajobrazowe, wyniki monitoringu, szczególnie w zakresie fauny (głównie omitofauny), zminimalizowanie możliwych przejść stanowiących skrzyżowania z innymi obiektami infrastruktury, jak drogi, linie kolejowe, linie energetyczne itp. oraz prowadzenie linii w sąsiedztwie istniejących pasów drogowych czy torów kolejowych. W każdym z podrozdziałów rozdziału 14 pt. Przewidywane znaczące oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko raportu ooś znajduje się opis oddziaływania każdego z wariantów oraz porównanie ich oddziaływania. Porównanie to wykonane zostało dla wszystkich elementów które podlegają ocenie oddziaływania na środowisko w tym tak kluczowych oddziaływań jak emisja hałasu, emisja pól elektromagnetycznych, oddziaływanie na wody powierzchniowe.

Ad. 33. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 11 ustawy ooś, jeżeli planowane przedsięwzięcie jest związane z użyciem instalacji, należy porównać planowaną do zastosowania technologię z technologią spełniającą wymagania, o których mowa w art. 143 Poś. W związku z powyższym kluczowe jest ustalenie jak należy rozumieć instalację. W związku z brakiem definicji zawartej w ustawie ooś należy posłużyć się tą określoną w art. 3 pkt 6 Poś. Artykuł 180 POŚ wskazuje natomiast, że eksploatacja instalacji powodować może wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi lub wytwarzanie odpadów. Należy zauważyć, iż żadna z ww. emisji nie jest związana z budową i eksploatacją sieci elektroenergetycznej. Ponadto należy zauważyć, że w przeważającej części ustawy ooś ustawodawca odnosi się do instalacji określonych w art. 201 Poś, tj. instalacji wymagających uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Należałoby więc przyjąć, że ustawodawcy zależało, żeby przepisy ustawy ooś odnosiły się do przedsięwzięć o konkretnym oddziaływaniu. Planowane przedsięwzięcie nie znajduje się na liście instalacji wymagających uzyskania pozwolenia zintegrowanego. W związku z powyższym należy uznać, że ze względu na fakt, iż planowanego przedsięwzięcia nie można uznać za instalacje w ogólnym rozumieniu wskazanym w ustawie Poś, ani też nie należy ono do przedsięwzięć wymagających uzyskania pozwolenia zintegrowanego raport ooś dotyczący realizacji linii elektroenergetycznej nie musi odnosić się do kwestii poruszonej w art. 66 ust. 1 pkt 11 ustawy ooś.

Organ odniósł się także do uwag, które wpłynęły do tego organu na etapie udziału społeczeństwa.

IV. M. W., na dalszym etapie postępowania sądowego reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył w całości decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i zarzucił temu organowi:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci:

1. art. 66 ust. 1 pkt 5 - 7 ustawy ocenowej poprzez brak dokonania przez organ wnikliwej oceny oddziaływania na środowisko z pominięciem stanowiska lokalnej społeczności wyrażonego w toku postępowania;

2. art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy poprzez brak analizy bezpośredniego i pośredniego wpływu przedsięwzięcia na środowisko oraz ludność w tym zdrowie i warunki życia ludzi.

II. naruszenie przepisów postępowania w postaci:

1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewszechstronne zebranie materiału dowodowego, objawiające się przede wszystkim brakiem rzetelnego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, brakiem wnikliwej analizy dowodu z kontr-raportu gminy [...], zgodnie z którym przedsięwzięcie wiąże się z licznymi zagrożeniami, a także znacząco wpływa na pogorszenie zdrowia i życia ludzi oraz stanu środowiska a bez wnikliwego przeprowadzenia tej oceny nie było możliwe wydanie decyzji w niniejszej sprawie, ponadto wciąż nie jest wiadomy zakres oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji;

2. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów poprzez ustalenie, że inwestycja nie wymaga przeprowadzenia dodatkowych badań w zakresie środowiskowych uwarunkowań i oparcie się jedynie na podstawie dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę, pomimo wniesienia wielu zasadnych zastrzeżeń do sposobu postępowania w sprawie, przede wszystkim wniesienia zastrzeżeń co do oddziaływań linii wysokiego napięcia 400kV.

Skarżący I wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonego pisma artykułu pt. konsekwencje zmian przepisów w zakresie ochrony środowiska przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych o częstotliwości 50 Hz.

V. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi. Zdaniem organu Skarżący I powtórzył zarzuty wniesione na etapie postępowania odwoławczego, które GDOŚ rozpatrzył a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo przedstawił motywy swojego postępowania. Organ tym samym podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w decyzji i dodatkowo wyjaśnił, że zagadnienia dotyczące wpływu linii elektroenergetycznej na życie i zdrowie ludzi zostały szczegółowo omówione w odniesieniu się do zarzutu nr 5 (str. 21-23 zaskarżonej decyzji). Ponadto w punkcie, w którym odnoszono się do zarzutu nr 1, 2 oraz 3 (str. 17-20 zaskarżonej decyzji) wskazano normy prawne dotyczące emisji promieniowania, które zostały dotrzymane w przedmiotowej sprawie. Natomiast kwestie prawidłowości analizy wpływu na krajobraz omówiono w odpowiedzi na zarzut nr 4 (str. 20-21 zaskarżonej decyzji). Kwestie realizacji linii elektroenergetycznej w formie kablowej omówione zostały zaś w punkcie 6 odpowiedzi na uwagi i wnioski mieszkańców (str. 65 zaskarżonej decyzji). Organ odniósł się również do wszystkich przedstawionych w zaskarżonej decyzji zarzutów oraz nie tylko ponownie odniósł się do uwag społeczeństwa złożonych na etapie postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji, ale również sam ponownie przeprowadził udział społeczeństwa w przedmiotowej sprawie.

VI. Stowarzyszenie Ekologiczne "[...]" z siedzibą w [...] zaskarżyło w całości decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, zarzucając temu organowi co do meritum sprawy:

1. GDOŚ na str. 19 (wiersz 1 od góry) w swojej decyzji stwierdził, że: "RDOŚ- Warszawa wydając decyzję środowiskową dla przedmiotowego przedsięwzięcia, zapewnił ochronę zdrowia okolicznej ludności". Wg. udokumentowania w p. 3.1.1 4- p, 3.1.3 oraz w oddzielnych dowodach nr [...] i nr [...], GDOŚ potwierdził z premedytacją rażącą nieprawdę, mającą zalegalizować wstecz, brzemienne, dokonane i narastające skutki faktyczne, w zakresie legalizacji grabieży przez RDOŚ i PSA: zdrowia i życia 4305 Polaków oraz degradacji użytkowej i rynkowej wartości ich nieruchomości. W związku z tym GDOŚ dopuścił się z premedytacją przestępstw z art. 165 § 1 pkt 1); z art. 231 § 1, z art. 271 § 1; z art. 294 § 1 w związku z art. 288 § 1 Kodeksu karnego. Powyższe implikuje uchylenie w całości decyzji GDOŚ [18] i zobligowania go do wydania nowej decyzji - uchylającej wadliwą decyzję środowiskową RDOŚ-Warszawa.

2. Naruszenie ochrony zdrowia 4305 osób wbrew postanowieniom Konstytucji, oraz Ustaw POŚ i OOŚ.

3. Zgodnie z dowodem, stanowiącym integralną część raportu PSE, najwyższa wartość składowej magnetycznej występuje w osi linii przesyłowej 400 kV i wynosi: Hi = 48,9 [A/m]. W/w raport oraz Ad. 5 str. 21 decyzji GDOŚ opiera się na wielokrotnym stwierdzeniu, że linia 2 x 400 kV x 3200 [A/fazę] nie działa szkodliwie na zdrowie ludności, ponieważ zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. wg Dz.U.2003.192.1883 Tabela 1, (obecnie wg interpretacji byłego Ministra Zdrowia Pana prof. dr hab. n. med. Łukasza Szumowskiego nr 426 859 z dnia 14.11.2019 r.), zezwala się urzędowo naświetlać 24 h/dobę ludność: w szpitalach, sanatoriach, szkołach, przedszkolach; żłobkach i ich bezpośrednim otoczeniu - normatywną indukcją o składowej magnetycznej H2 = 60 [A/m]. Natomiast linia generuje indukcję o maksymalnej składowej H = 48,9 [A/m]. Tym samym "dzieci, kobiety ciężarne, osoby niepełnosprawne i osoby w podeszłym wieku", mogą być bez uszczerbku na zdrowiu - naświetlane 24 h/dobę indukcją wyższą (60 A/m) niż ta, która (48,9 A/m] występuje obecnie w osi najpotężniejszej linii przesyłowej 2 x 400 kV x 3200 [A/fazę]. W świetle danych wg Tabeli 2 na str. 6 i dowodów [27]-[30], jest to niewyobrażalna/absurdalna obraza Konstytucji i zbrodnia na polskiej ludności, zmuszonej zamieszkiwać w otoczeniu przesyłowych linii 400 kV i trafostacji 400 kV, obsługujących te linie. Powyższe stanowi najważniejszy dowód, implikujący uchylenie w całości decyzji RDOŚ i decyzji GDOŚ.

4. Naruszenie przez decyzję GDOŚ przepisu wg. Katalogu szkodliwych przedsięwzięć - Dz.U.2019.1839 § 3.2 pkt 3 i wykładni NSA. Zgodnie z ekspertyzą nr [...], str. 15, pomiędzy modulowanymi mikrofalami emitowanym przez stacje bazowe tel. komórkowej i mobilnego INTERNETU (zlokalizowane w pobliżu linii przesyłowej 400 kV) a indukcją 50 [Hz] - zachodzi zjawisko kumulacji (synergizmu). Zjawisko to, potęguje szkodliwe oddziaływanie na zdrowie ludzi - indukcji magnetycznej 50 [Hz] jak w Tabeli 2. Proces ten występuje na pewno na tych obszarach, gdzie linia 2 x 400 kV x 3200 A/fazę, przebiega w pobliżu istniejących lub planowanych do budowy radiokomunikacyjnych stacji bazowych. To dodatkowe destrukcyjne oddziaływanie na środowisko i zdrowie, powinno być obowiązkowo uwzględnione w raporcie, oraz w środowiskowej decyzji, RDOŚ-Warszawa, co zostało celowo całkowicie pominięte. Zgodnie z katalogiem szkodliwych przedsięwzięć wg Dz.U.2019.1839 § 3.2 pkt 3 oraz wykładnią NSA wg pisma nr BO.511.4.2021, szkodliwe odziaływania Pól ElektroMagnetycznych (PEM) podlegają kumulacji, co również zostało pominięte w raporcie PSE. Ponieważ synergizm i kumulacja szkodliwych oddziaływań jak w p. 3.3.1* p. 3.3.2 pogłębia zachorowalność i zgony jak w p. 1.1.3 i Tabeli 1, GDOŚ usiłuje ukryć powyższe braki, przez natychmiastowe wykonanie/wdrożenie (wstecz) wadliwego raportu i opartej na nim wadliwej środowiskowej decyzji RDOŚ-Warszawa. Stanowi to poplecznictwo zbrodniczej depopulacji Polskiego Narodu jak w p. 1.1.3 oraz dowodzie, co implikuje uchylenie w całości decyzji GDOŚ.

5. Naruszenie przez GDOŚ i specustawę przepisu wg art. 108 § 1 KPA. - Wprowadzony w specustawie i decyzji GDOŚ klauzula natychmiastowej wykonalności środowiskowej decyzji RDOŚ-Warszawa, powoduje masową zbrodnię na zdrowiu i życiu oraz nieruchomościach populacji 4305 Polaków jak w punktach 3.1 3.3. Powyższe stanowi rażącą obrazę przepisu wg art. 108 § 1 KPA oraz art. 2 Konstytucji RP, co implikuje uchylenie w całości decyzji GDOŚ i zobligowanie GDOŚ do wydania nowej decyzji - uchylającej wadliwą środowiskową decyzję RDOŚ-Warszawa.

Skarżący II wniósł o uchylenie w całości decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 18 marca 2022 r., dotkniętej rażącymi naruszeniami prawa, mającymi przestępcze znamiona i zobligowania GDOŚ do wydania nowej decyzji - uchylającej wadliwą środowiskową decyzję RDOŚ-Warszawa.

Skarżący II wniósł o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego poniższego prawnego pytania:

"Czy równoczesne naświetlanie 24 h/dobę w myśl Rozp. Min. Zdrowia wg Dz.U.2019. 2448 Tabele 1-2 i jego interpretacji nr 426 859 - "dzieci, kobiet ciężarnych, osób niepełnosprawnych i osób w podeszłym wieku": a) normatywną indukcją 50 [Hz] o składowej magnetycz. H = 60 [A/m] (B=75420 nT), b) normatywnymi mikrofalami o gęstości mocy S=10 [W/m2]=10 000 000 [pmW/m2], c) generujące skutki zdrowotne jak w naukowym dowodzie str. 180 i str. 319 oraz w Tabelach 1 i 2 nin. Skargi, jest zgodne z postanowieniami wg art. 68.3 Konstytucji RP".

VII. W odpowiedzi na ww. skargę GDOŚ wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że Skarżący powtórzył zarzuty odwołania, które organ rozpatrzył, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawił motywy swojej decyzji, jednocześnie podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i dodał, że zagadnienia dotyczące wpływu linii elektroenergetycznej na życie i zdrowie ludzi zostały szczegółowo omówione w odniesieniu się do zarzutu nr 5 (str. 21- 23 zaskarżonej decyzji). Ponadto w punkcie, w którym odnoszono się do zarzutu nr 1, 2 oraz 3 (str. 17-20 zaskarżonej decyzji) wskazano normy prawne dotyczące emisji promieniowania, które zostały dotrzymane w przedmiotowej sprawie. Natomiast kwestie prawidłowości analizy wpływu krajobraz omówiono w odpowiedzi na zarzut nr 7 (str. 24 zaskarżonej decyzji). Kwestie kumulacji przedmiotowej linii z innymi przedsięwzięciami (w tym masztami telefonii komórkowej) zostały zaś przedstawione w punkcie 5 odpowiedzi na uwagi i wnioski mieszkańców (str. 64-65 zaskarżonej decyzji).

VIII. W dalszym toku postępowania (pismo z 6 grudnia 2023 r.) swój udział w sprawie zgłosiła E. N..

IX. Podczas rozprawy w dniu 30 maja 2023 r. Sąd postanowił dopuścić dowód z dokumentu dołączonego do pisma (uzupełnienie skargi) z dnia 24 czerwca 2022 r. - artykuł pt. Konsekwencje zmian przepisów w zakresie ochrony środowiska przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych o częstotliwości 50 Hz.

Uczestniczka postępowania E. N. wskazała na naruszenie art. 24 specustawy przesyłowej oraz podniosła, że GDOŚ pominął wnioski składane przez Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi [...] j oraz Komitet [...] dla budowy 2 razy 400 KV podczas spotkania w siedzibie GDOŚ. Podniosła również, że GDOŚ dopuścił się naruszenia ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz, że tereny, na których ma być posadowiona linia są szczególnie cenne środowiskowo (właściwości uzdrowiskowe oraz główne korytarze migracyjne zwierząt), pominięto, że znajduje się tam główny zbiornik wód podziemnych zwany [...] [...] stanowiącą główny rezerwuar wód pitnych dla [...] i całego kraju.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

X. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r, poz. 2492) sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów wydawanych przez organy administracji publicznej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy jej wydanie nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargi należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja GDOŚ nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

XI. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji GDOŚ prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną obecnie decyzją GDOŚ było ustalenie na podstawie art. 71 i nast. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r., poz. 1405, ze zm.) środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia.

Planowane zamierzenie inwestycyjne należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r, w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213 poz. 1397), dla których raport jest wymagany.

Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret trzeci ustawy ocenowej organem właściwym w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla tego rodzaju przedsięwzięcia jest regionalny dyrektor ochrony środowiska.

Na potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia inwestor przedłożył raport oddziaływania inwestycji na środowisko.

RDOŚ uzyskał wymaganą zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy ocenowej opinię Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie z dnia [...] marca 2018 r., znak: [...], oraz Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia 15 marca 2018 r., znak: [...].

W dniu 10 kwietnia 2018 r. RDOŚ otrzymał - wymagane zgodnie z art. 75 ust. 5 ustawy - stanowisko RDOŚ w L. z dnia 6 kwietnia 2018 r., znak: [...], uzgadniające realizację przedsięwzięcia w wariancie WIll i wskazujące konieczne do zastosowania przez Inwestora warunki realizacji i eksploatacji przedmiotowej inwestycji na terenie województwa lubelskiego.

2. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowiska, dokonana przez organy obu instancji, a stanowiąca podstawę do określenia dla tego przedsięwzięcia środowiskowych uwarunkowań, jest prawidłowa. W ocenie Sądu analiza akt postępowania administracyjnego i skonfrontowanie treści obu decyzji z obowiązującymi w dacie ich wydania przepisami prawa upoważnia do stwierdzenia, że wskazana wyżej ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowiska, dokonana przez organy obu instancji na podstawie przedłożonego przez inwestora raportu, spełniającego wymagania z art. 66 ustawy ocenowej, nie budzi zastrzeżeń co do jej prawidłowości. W ramach tej oceny zanalizowano bowiem całokształt zagadnień ujętych w przepisie art. 62 ust. 1 ustawy ocenowej, definiującym zakres oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym w szczególności dokonano oceny bezpośredniego i pośredniego wpływu przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi (art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy ocenowej). W konsekwencji powyższego zarzuty skarg należy uznać za nietrafne. Uznać należy, że oceny sformułowane przez orzekające w sprawie organy znajdują pełne pokrycie w ustaleniach raportu.

Powyższe upoważnia Sąd do stwierdzenia, że zaskarżona do Sądu decyzja GDOŚ została wydana zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

3. Zasadniczy zarzut skarg sprowadza się do podnoszonego już w postępowaniu administracyjnym kwestionowania dopuszczalności emitowania przez planowaną linię energetyczną indukcji magnetycznej, co w ocenie skarg zagraża zdrowiu i życiu znacznej liczby ludności. Jednakże analiza akt sprawy prowadzi w ocenie Sądu do wniosku, że kwestia emisji indukcji magnetycznej została w sposób wyczerpujący wyjaśniona i zanalizowana w postępowaniu administracyjnym. Wynik tych wyjaśnień i analiz prowadzi z kolei do konkluzji, że zastrzeżenia formułowane przez skarżących nie znajdują dostatecznego, merytorycznego uzasadnienia.

Organy orzekające w niniejszej sprawie wykazały bowiem, że parametry planowanego przedsięwzięcia zostały wyznaczone w zgodzie z obowiązującymi regulacjami prawnymi, w tym w szczególności z przepisami określającymi standardy jakości środowiska dotyczące ochrony przed polami elektromagnetycznymi, to jest przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r., poz. 2448).

Przyjąć należy, że co do zasady skarżący nie kwestionują samej zgodności parametrów wyznaczonych dla planowanego przedsięwzięcia z przepisami powołanego rozporządzenia, konsekwentnie podtrzymując natomiast stanowisko, że rozporządzenie z 2019 r. zawiera zbyt liberalne uregulowania odnośnie standardów jakości środowiska, dotyczących ochrony przed polami elektromagnetycznymi, dopuszczając w sposób pośredni (albowiem rozporządzenie nie wypowiada się wprost o dopuszczalnym maksymalnym poziomie indukcji magnetycznej a jedynie o cząstkowych parametrach poszczególnych zjawisk fizycznych, determinujących powstawanie tej indukcji) emisję indukcji magnetycznej na poziomie zagrażającym zdrowiu i życiu ludzi.

Nie negując zatem samego faktu funkcjonowania w obrocie prawnym aktu wykonawczego, umożliwiającego tego rodzaju emisję, Stowarzyszenie podkreśla jego rażącą wadliwość, a w konsekwencji niekonstytucyjność, wnosząc do Sądu o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego, na podstawie art. 193 Konstytucji RP i art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. nr 102, poz. 643 z późn. zm.), pytania prawnego o zgodność postanowień Tabeli 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. z art. 68 ust. 3 Konstytucji RP. Z przywołanych przepisów wynika, że każdy sąd może przedstawić Trybunałowi pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem.

Skarżący I odwołuje się natomiast do artykułu pt. Konsekwencje zmian przepisów w zakresie ochrony środowiska przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych o częstotliwości 50 Hz wskazując, że przeprowadzone dotychczas badania stwierdziły liczne efekty biologiczne, które mogą wystąpić w organizmach żywych poddanych działaniu pól elektromagnetycznych o częstotliwości, których poziomy zbliżone są do tych, jakie występują w sąsiedztwie linii powietrznych wysokich napięć autorstwa Marka Szuby z Politechniki Wrocławskiej.

4. Sąd nie podziela stanowiska skargi, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki, uzasadniające skorzystanie przez Sąd z instrumentu, o którym mowa powyżej, tj. wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności kwestionowanych przez Stowarzyszenie postanowień rozporządzenia w szczególności z art. 68 ust. 3 (obowiązek władz publicznych zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, kobietom ciężarnym, osobom niepełnosprawnym i osobom w podeszłym wieku) Konstytucji RP. W ocenie Sądu argumentacja skargi, oparta w głównej mierze na fakcie obowiązywania w innym kraju (Szwecji) bardziej restrykcyjnych wymogów co do emisji indukcji magnetycznej (a ściślej wymogów co do wartości indukcji w pomieszczeniach biurowych i wartości indukcji w pomieszczeniach mieszkalnych dla całodobowego pobytu ludzi) nie stanowi bowiem wystarczającej przesłanki do powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do konstytucyjności kwestionowanych przez Stowarzyszenie postanowień rozporządzenia z 2019 r. w szczególności w kontekście powołanego przez Stowarzyszenie przepisu Konstytucji RP.

Na tego rodzaju ocenę wpływa m.in. fakt, że wymagania przepisów krajowych dotyczące dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych nie przekraczają uregulowań europejskich w tym zakresie, np. Rekomendacji Rady Europy z 12 lipca 1999 r., dotyczącej ograniczania ekspozycji ogółu ludności na promieniowanie elektromagnetyczne (1999/519/EC). Poziomy odniesienia dla częstotliwości pól równej 50 Hz wskazane w Rekomendacji kształtują się w sposób następujący: poziom natężenia pola elektrycznego wynosi 5 kV/m, poziom natężenia pola magnetycznego wynosi 80 A/m, indukcja magnetyczna - 100 mikroT. W rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. określono natężenie 1 kV/m składowej elektrycznej i natężenie 60 A/m składowej magnetycznej.

Zdaniem Sądu nie jest wystarczający także dla kwestionowania ww. regulacji, a w konsekwencji również prawidłowości wydanej decyzji w sprawie, przytoczony przez Skarżącego I artykuł. Załączone do uzupełnienia skargi opracowanie jest wprawdzie wykonane przez M. S., specjalistę - pracownika [...], ale nie odnosi się ono konkretnie do regulacji ww. rozporządzenia, jak również konkretnie do przedmiotowego przedsięwzięcia, tylko traktuje ogólnie o konsekwencjach zmian przepisów w zakresie ochrony środowiska przed oddziaływaniem pól elekromagnetycznych o częstotliwości 50 Hz. Zauważyć również należy za organem, że jednym z autorów raportu, w zakresie pola elektromagnetycznego w niniejszej sprawie jest właśnie dr inż. M. S. - pracownik Katedry Elektroenergetyki [...] W związku z czym można wnioskować, że jeden z twórców raportu ooś jest specjalistą w dziedzinie i gwarantuje prawidłowość wykonanych w raporcie analiz i sformułowanych wniosków.

5. Podkreślenia wymaga, że powyższe stanowisko Sądu, nie znajdujące dostatecznych podstaw do kwestionowania konstytucyjności przepisów rozporządzenia w zakresie wskazanym w skardze, nie zamyka drogi osobom zainteresowanym do wniesienia do Trybunału Konstytucyjnego skargi konstytucyjnej, o której mowa w art.79 ust. 1 Konstytucji RP. Stosownie do tego przepisu każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Szczegółowe uregulowanie tej instytucji nastąpiło w ustawie o Trybunale Konstytucyjnym (art.46 i nast.).

6. Sąd nie podziela także pozostałych zarzutów zawartych we wniesionych skargach. Konfrontacja z materiałem dowodowym sprawy argumentacji GDOŚ zawartej w zaskarżonej decyzji i odpowiedziach na skargi, w których to pismach szczegółowo odniesiono się do podniesionych uwag i zarzutów, upoważnia Sąd do podzielenia tej argumentacji w całości.

7. Nie można uznać za trafny zarzutu naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 5 - 7 ustawy ocenowej poprzez brak dokonania przez organ wnikliwej oceny oddziaływania na środowisko z pominięciem stanowiska lokalnej społeczności wyrażonego w toku postępowania.

Zarówno na etapie postępowania przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji zapewniono udział społeczności lokalnej (opisano to także w uzasadnieniach skarżonych decyzji). Organ pierwszej instancji podał szczegółowe informacje na str. 25 decyzji w jaki sposób zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. Organ odwoławczy również zdecydował o konieczności przeprowadzenia udziału społeczeństwa zgodnie z art. 33 ust. 1 oraz art. 79 ust. 1 ustawy. Zawiadomieniem z dnia 19 stycznia 2022 r. poinformowano społeczeństwo o możliwości zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o możliwości złożenia uwag i wniosków w przedmiotowym postępowaniu. GDOŚ jednocześnie wyznaczył w tym celu termin - w dniach od 1 lutego do dnia 2 marca 2022 r., w siedzibie urzędu. W odpowiedzi na zawiadomienie do organu wpłynęło szereg uwagi i wniosków, które zostały następnie rozważone przez organ. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (str. 26 - 47) szczegółowo odniesiono się do złożonych wniosków i uwag ze wskazaniem zakresu ich uwzględnienia.

Powyższe wskazuje więc, że w prowadzonym postępowaniu administracyjnym nie było pominięte stanowisko społeczności lokalnej.

W szczególności organ pochylił się nad wnioskiem o rozważenie budowy linii kablowej w izolowanym tunelu wydłuż autostrady A2. Wniosek ten nie został uwzględniony, gdyż przeprowadzona w niniejszej sprawie ocena oddziaływania na środowisko wykazała, że dopuszczalna pod kątem środowiskowym jest realizacja inwestycji w technologii napowietrznej. Organ wskazał, że niezadowolenie mieszkańców gminy na przebieg przez jej teren inwestycji nie stanowi wystarczającej podstawy do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W toku postępowania w sprawie wydania tego rodzaju decyzji organ bada, niezależnie od chęci czy też braku chęci mieszkańców, czy inwestycja w kształcie wskazanym we wniosku o wydanie decyzji może być w danej lokalizacji zrealizowana pod kątem środowiskowym. W przedmiotowej sprawie ocena oddziaływania na środowisko wykazała, że wariant inwestycyjny może zostać zrealizowany i dlatego też organ dopuścił go do realizacji w swojej decyzji. Inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia wraz z kompletem wymaganych załączników. W raporcie ooś inwestor przedstawił analizę czterech wariantów lokalizacyjnych przedmiotowego przedsięwzięcia (WI, WII, WIII, WIII’). W opinii Regionalnego Dyrektora we właściwy sposób omówiono kwestie dotyczące wariantowania przedsięwzięcia (w tym uzasadnienia wyboru wariantu preferowanego przez wnioskodawcę). Na podstawie raportu ooś Regionalny Dyrektor dokonał analizy poszczególnych wariantów przedsięwzięcia, uwzględniając uwarunkowania środowiskowe, ekonomiczne i społeczne. W wyniku powyższej analizy wariant III został wskazany przez Regionalnego Dyrektora jako wariant realizacji planowanego przedsięwzięcia. Kwestie realizacji linii elektroenergetycznej w formie kablowej omówione zostały przez GDOŚ także w punkcie 6 odpowiedzi na uwagi i wnioski mieszkańców (str. 65 zaskarżonej decyzji).

Sąd podziela powyższe stanowisko organu i wskazuje, że ocena wariantów realizacji przedsięwzięcia odbywa się z uwzględnieniem wielu aspektów jego wpływu na środowisko ją otaczające. Organy nie mają jednak uprawnienia zarówno do modyfikowania przedstawionych przez wnioskodawcę wariantów, jak również wymagania przedstawienia innych, dodatkowych wariantów w toku postępowania. Dokonują jedynie ich oceny pod kątem wymogów ochrony środowiska i w przypadku niestwierdzenia negatywnych przesłanek wydania decyzji określonych w art. 80 ust. 2 oraz art. 81 ust. 1 ustawy ocenowej zobowiązane są do wydania decyzji i określenia warunków realizacji przedsięwzięcia w jednym z nich, możliwie najmniej ingerującym w środowisko. W przypadku przedsięwzięć liniowych zróżnicowanie wariantów pod względem wpływu na środowisko rozpatruje się w kontekście całokształtu przedsięwzięcia, a nie jego wybranych fragmentów. Wariantowanie tego rodzaju przedsięwzięcia nie oznacza jedynie zaproponowania trzech, całkowicie odmiennych przebiegów danej trasy. Ponadto to inwestor, a nie pozostałe strony postępowania, określa przebieg trasy planowanego przedsięwzięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2021 r., sygn. akt III OSK 528/21). Należy zatem zgodzić się z GDOŚ, że jeżeli w odniesieniu do wariantu proponowanego przez inwestora nie zachodzą okoliczności wykluczające możliwość wydania pozytywnej decyzji, określone w art. 80 ust. 2 i art. 81 ustawy, wówczas organ jest zobowiązany do określenia środowiskowych warunków realizacji przedsięwzięcia w wariancie wskazanym we wniosku. W niniejszej sprawie doszło do określenia środowiskowych uwarunkowań w wariancie preferowanym przez Inwestora, po wykluczeniu, w toku oceny oddziaływania na środowisko, okoliczności uniemożliwiających wydanie decyzji dla tego wariantu. Przekonująco wykazały organy obu instancji, iż przy zachowaniu warunków zastrzeżonych w obu decyzjach realizacja i eksploatacja przedmiotowego przedsięwzięcia nie spowoduje znaczących negatywnych oddziaływań na środowisko.

8. Sąd nie podzielił stanowiska, że doszło do naruszenia art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy ocenowej poprzez brak analizy bezpośredniego i pośredniego wpływu przedsięwzięcia na środowisko oraz ludność w tym zdrowie i warunki życia ludzi.

Zdaniem Sądu rację ma organ, że zarówno w raporcie, jak i w zaskarżonej decyzji odwoławczej kwestia wpływu planowanego przedsięwzięcia na zdrowie i warunki życia ludzi została wyczerpująco zanalizowana. Za organem należy wskazać, że zagadnienia dotyczące wpływu linii elektroenergetycznej na życie i zdrowie ludzi zostały szczegółowo omówione w odniesieniu się do zarzutu nr 5 (str. 21-23 zaskarżonej decyzji). Ponadto w punkcie w którym odnoszono się do zarzutu nr 1, 2 oraz 3 (str. 17-20 zaskarżonej decyzji) wskazano normy prawne dotyczące emisji promieniowania, które zostały dotrzymane w przedmiotowej sprawie. Natomiast kwestie prawidłowości analizy wpływu krajobraz omówiono w odpowiedzi na zarzut nr 4 (str. 20-21 zaskarżonej decyzji).

Wskazać należy również, że przedmiotowe przedsięwzięcie uzyskało pozytywną opinię zarówno Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie jak i L. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w L.., a więc organów wyspecjalizowanych w zakresie ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych.

9. Sąd nie stwierdził także naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewszechstronne zebranie materiału dowodowego, objawiające się przede wszystkim brakiem rzetelnego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, brakiem wnikliwej analizy dowodu z kontr-raportu gminy [...], zgodnie z którym przedsięwzięcie wiąże się z licznymi zagrożeniami, a także znacząco wpływa na pogorszenie zdrowia i życia ludzi oraz stanu środowiska, a bez wnikliwego przeprowadzenia tej oceny nie było możliwe wydanie decyzji w niniejszej sprawie, ponadto wciąż nie jest wiadomy zakres oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji.

W odniesieniu do powyższego wskazać należy, że RDOŚ rozpatrzył uwagi i wnioski przedstawione przez Wójta gminy [...], co znajduje potwierdzenie m.in. na str. 31-34 decyzji organu I instancji, gdzie organ odniósł się do przedłożonego opracowania: uwagi i wnioski do prowadzonego postępowania. Podobnie organ odwoławczy odniósł się do uwag i wniosków zgłoszonych przez ww. Wójta na str. 35-39 zaskarżonej decyzji.

Przekonująco wywodzi GDOŚ, iż autorzy przedłożonej przez inwestora dokumentacji, opierając się na konkretnych wyliczeniach wykazali, iż zarówno normy dotyczące emisji hałasu jak i pól elektromagnetycznych nie zostaną przekroczone poza terenem pasa technicznego o szerokości 70 m przebiegającego wzdłuż planowanej linii elektroenergetycznej (po 35 od osi linii w każdą stronę). Sposoby technicznej realizacji przedsięwzięcia zostały przedstawione w stopniu wystarczającym na przeprowadzenie pełnej oceny oddziaływania na środowisko. Warunki dotyczące przeciwdziałania, minimalizacji oraz monitoringu emisji związanych z realizacją oraz eksploatacją planowanego przedsięwzięcia, zawarte zarówno w decyzji organu I, jak i II instancji, a także stwierdzenie obowiązku wykonania analizy porealizacyjnej zostały zaproponowane racjonalnie i adekwatnie do charakteru i skali oddziaływania inwestycji na środowisko.

10. Sąd nie podzielił także stanowiska skargi, że doszło do naruszenia art. 80 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów poprzez ustalenie, że inwestycja nie wymaga przeprowadzenia dodatkowych badań w zakresie środowiskowych uwarunkowań i oparcie się jedynie na podstawie dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę, pomimo wniesienia wielu zasadnych zastrzeżeń do sposobu postępowania w sprawie, przede wszystkim wniesienia zastrzeżeń co do oddziaływań linii wysokiego napięcia 400 kV.

W sprawie nie doszło do wywodzonego przez Skarżącego naruszenia art. 80 k.p.a., tj. naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. Stosownie do powyższego: organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a.). Po przeprowadzonym postępowaniu, jeśli sprawa jest dostatecznie wyjaśniona oraz taką formę rozstrzygnięcia przewidują odpowiednie przepisy, organ wydaje decyzję, uwzględniając wytyczne co do jej elementów składowych, wskazanych w art. 107 k.p.a., przedstawiając m.in. przyjęty w sprawie stan faktyczny (art. 107 § 3 k.p.a.)." - por. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2401/19.

Zestawienie ustaleń faktycznych i ocen prawnych, sformułowanych w zaskarżonej decyzji odwoławczej ze zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym materiałem dowodowym, prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż ww. ustalenia i oceny znajdują pełne pokrycie w tym materiale.

Stwierdzić należy, iż GDOŚ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył całość materiału dowodowego, a konsekwencją tych działań była modyfikacja części decyzji organu I instancji. O zasadności podejmowanych przez organ czynności i w konsekwencji tego prawidłowej ocenie raportu świadczą w szczególności wezwania Inwestora przez organ do uzupełnienia materiału dowodowego. Sąd zauważa, iż GDOŚ jest organem wyspecjalizowanym w zakresie ocen oddziaływania przedsięwzięć na środowisko, co pozwala temu organowi na dokonywanie samodzielnej oceny stanu faktycznego w tego rodzaju sprawach.

W tym kontekście trafnie wskazał GDOŚ, iż w uzasadnieniu własnej decyzji dostatecznie szczegółowo ustosunkował się do każdego ze stawianych przez odwołujących zarzutów, omówił uwagi i wnioski wnoszone przez strony w toku postępowania, a także ustosunkował się do uwag i wniosków wniesionych podczas udziału społeczeństwa na etapie postępowania prowadzonego przez organ I instancji, zawierając w uzasadnieniu decyzji stosowne wyjaśnienia każdej z podnoszonych kwestii.

Przede wszystkim należy jednak podkreślić, że w sprawie został sporządzony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który stanowi tego rodzaju dowód, któremu prawo materialne przypisuje szczególne wymagania. Jest to bowiem dokument, którego prawidłowe sporządzenie wymaga od autora określonej wiedzy fachowej i który w efekcie obejmuje tzw. wiadomości specjalne. Pomimo, że raport nie jest opinią biegłego w technicznoprawnym tego słowa znaczeniu, tj. w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. (jest sporządzany na zlecenie inwestora, nie zaś organu), to raportowi - z uwagi zwłaszcza na jego kompleksowość, fachowość i centralne miejsce w procedurze oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przypisuje się szczególną wartość - moc dowodową (por. wyrok NSA z 1dnia 1 lipca 2013 r., II OSK 639/13). Wyłączenie możliwości stosowania art. 84 k.p.a. w stosunku do dowodu, jakim jest raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko powoduje, że omawiany środek dowodowy ma charakter dokumentu prywatnego inwestora będącego dowodem w postępowaniu administracyjnym, który musi zostać oceniony przez organ wydający decyzję określającą uwarunkowania środowiskowe zgodnie z art. 80 k.p.a. Ocena przedłożonego raportu powinna w szczególności dotyczyć spełnienia przez niego warunków, o jakich mowa w art. 66 ustawy oraz jego aktualności i rzetelności sporządzenia. Sam organ nie jest przy tym związany treścią raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co powoduje, że dokonując jego oceny powinien dążyć do wydania rozstrzygnięcia odpowiadającego wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasadzie prawdy obiektywnej. W szczególności organ powinien ustalić, czy opracowanie zawiera komplet niezbędnych informacji pozwalających na ocenę przedsięwzięcia i jego oddziaływania na środowisko oraz informacji identyfikujących rodzaj i skalę skutków środowiskowych, a także społecznych. Organ nie jest związany treścią raportu, a ustalenia w nim zawarte mogą służyć wydaniu decyzji, gdy raport jest rzetelny, spójny oraz wolny od niejasności i nieścisłości. Raport może być kwestionowany przez strony, jak również przedstawicieli społeczeństwa (por. wyrok NSA z dnia 2 października 2008 r., II OSK 1113/07, wyrok NSA z 23 lutego 2007 r., II OSK 363/06).

Odnosząc się do zarzutów skargi należy zauważyć, że decyzje środowiskowe są opiniowane i uzgadniane przez organy specjalistyczne, nie można zatem oczekiwać aby organ wydający decyzję środowiskową badał raport pod kątem szczegółowych rozwiązań technicznych, technologicznych, wymagających wiedzy specjalnej, które to zagadnienia są przedmiotem analizy organów specjalistycznych opiniujących i uzgadniających planowane przedsięwzięcie (zob. wyrok NSA z dnia 19 maja 2016 r., II OSK 2176/15). Z tych samych względów ocena sądowa raportu jest również ograniczona i dotyczyć może tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny, czy spełnia wymagania ustawowe i czy organ dokonał tej oceny w całokształcie zgromadzonego materiału dowodowego (por. wyroki NSA: z 11 lipca 2013 r., II OSK 639/13, 28 sierpnia 2014 r., II OSK 495/13). Podważenie ustaleń raportu przez stronę postępowania może nastąpić, co do zasady, jedynie przez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, którego wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności z wnioskami zawartymi w raporcie przedłożonym przez inwestora (por. wyroki NSA z: 17 listopada 2015 r., II OSK 602/14; 28 lipca 2016 r., II OSK 2661/14; 28 października 2016 r., II OSK 844/16, 1 grudnia 2020 r., II OSK 430/18). Tymczasem w niniejszej sprawie żaden ze skarżących nie przedłożył stosownego ww. kontrraportu. Takiego dokumentu nie stanowią uwagi i wnioski zgłoszone przez Wójta Gminy [...], jak również opracowanie załączone do pisma pełnomocnika Skarżącego I na etapie postępowania sądowego.

W tym zakresie, w ocenie Sądu, należy podzielić stanowisko organów, że przedłożony przez Inwestora raport jest spójny i logiczny, zupełny pod względem formalnym i merytorycznym, zawiera przedstawienie wszystkich wariantów realizacji przedsięwzięcia, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy. GDOŚ zasadnie uznał, że z oceny oddziaływania na środowisko nie wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę. Jak już wyżej wskazano zastrzeżenia wobec przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - aby nie były uznane za gołosłowne - powinny zostać poparte ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu (wyroki NSA z dnia 21 kwietnia 2015 r., II OSK 2213/13; 25 lutego 2016 r., II OSK 1586/14 i 15 stycznia 2019 r., II OSK 787/18). Jak już to wyżej wskazano, nie ulega wątpliwości, że skuteczność zarzutów wobec raportu może być różna w zależności od poparcia ich odpowiednimi dowodami i konkretną argumentacją. Natomiast mając na uwadze fakt, że przedmiotowy raport jest oparty na powołanej w nim wiedzy specjalistycznej, Sąd nie miał podstaw do podważania ustaleń raportu bez konfrontacji z taką wiedzą przedstawioną w innym opracowaniu.

11. W odniesieniu do zarzutu Stowarzyszenia dotyczącego oddziaływań skumulowanych Sąd zauważa za organem, że w rozdziale 14.17 raportu ooś opisano takie zidentyfikowane oddziaływania skumulowane. W złożonych odwołaniach nie wskazano innych inwestycji, których analiza oddziaływań skumulowanych z przedmiotowym przedsięwzięciem miałaby racjonalne uzasadnienie. Oddziaływania skumulowane, wbrew twierdzeniu Skarżących, zostały uwzględnione w raporcie przy modelowaniu oddziaływań omawianego przedsięwzięcia, a zarzut dotyczący pominięcia tej kwestii został omówiony na str. 51-52 skarżonej decyzji. Kwestie kumulacji przedmiotowej linii z innymi przedsięwzięciami (w tym masztami telefonii komórkowej) zostały przedstawione w punkcie 5 odpowiedzi na uwagi i wnioski mieszkańców (str. 64-65 zaskarżonej decyzji).

12. Sąd nie ma także podstaw do uwzględnienia zarzutu Stowarzyszenia w zakresie dopuszczenia się z premedytacją przestępstw z art. 165 § 1 pkt 1); z art. 231 § 1, z art. 271 § 1; z art. 294 § 1 w związku z art. 288 § 1 Kodeksu karnego, co zdaniem Skarżącego implikuje uchylenie w całości decyzji GDOŚ i zobligowania go do wydania nowej decyzji - uchylającej wadliwą decyzję środowiskową RDOŚ-Warszawa.

Sąd administracyjny nie ma kompetencji do orzekania o popełnieniu ww. przestępstw, a Stowarzyszenie nie przedstawiło dowodu na to, że inny uprawniony organ orzekł w tym przedmiocie.

13. Uczestniczka postępowania E. N. wskazała na naruszenie art. 24 specustawy przesyłowej oraz podniosła, że GDOŚ pominął wnioski składane przez Stowarzyszenie [...] oraz Komitet [...]podczas spotkania w siedzibie GDOŚ. Podniosła również, że GDOŚ dopuścił się naruszenia ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz, że tereny, na których ma być posadowiona linia są szczególnie cenne środowiskowo (właściwości uzdrowiskowe oraz główne korytarze migracyjne zwierząt), pominięto, że znajduje się tam główny zbiornik wód podziemnych zwany [...] stanowiącą główny rezerwuar wód pitnych dla [...] i całego kraju.

Analiza zaskarżonej decyzji wskazuje, że ww. zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Towarzystwo Przyjaciół Ziemi [...] i reprezentanci [...] byli dopuszczeni do udziału w postępowaniu przed organami oraz mieli możliwość składania uwag i wniosków. Wnioski przez te podmioty zostały złożone, a następnie rozważone przez organ. Na co wskazuje str. 41-45 decyzji. W szczególności organ odniósł się w tej części uzasadnienia decyzji do kwestii właściwości uzdrowiskowych, korytarzy migracyjnych zwierząt i wód podziemnych położonych na przedmiotowym terenie.

14. Podsumowując wskazać należy, że zarówno analiza wyników emisji pola elektrycznego i magnetycznego od planowanej linii elektroenergetycznej, jak i pomiarów w zakresie emisji hałasu, wykazała, iż poza pasem technologicznym nie zostaną przekroczone standardy jakości środowiska ustanowione w stosownych aktach wykonawczych. Stwierdzić należy, że wobec przyjęcia ustawowych (w drodze przepisów wykonawczych do ustawy) standardów oddziaływania określonych zagrożeń na środowisko, wyznaczających wielkości graniczne w tym zakresie, rola organu sprowadza się do zbadania, czy zamierzone oddziaływanie mieści się w wyznaczonych przez przepisy granicach, czy też je przekracza. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego pozwoliła na sformułowanie wniosku, iż standardy jakości środowiska w ww. zakresie zostaną dotrzymane poza pasem technologicznym planowanej linii. W świetle powyższych okoliczności skargi należało oddalić.

Z tych względów i na podstawie art.151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.