Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 939/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-03-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 108 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 2183
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.) Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 marca 2024 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Rektora Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie z dnia 11 stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10 października 2018 r., wydaną na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183) w zw. z art. 276 oraz 263 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 42 ust. 2 pkt 2 Regulaminu Studiów [...] w S., Dziekan Wydziału Nauk o Zdrowiu [...] Uniwersytetu [...] w S. – skreślił E. P. (zwaną dalej: "skarżącą", "stroną") z listy studentów 1 roku kierunku P. .

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji podał, że skarżąca studiowała na 1 roku studiów stacjonarnych jednolitych magisterskich na kierunku wskazanym w decyzji. Mając na uwadze, że skoro strona nie zaliczyła przedmiotów objętych planem studiów, zatem nie uzyskała zaliczenia roku, a w rezultacie zdaniem organu zostały spełnione przesłanki do skreślenia jej z listy studentów.

Nie zgadzając się z powołaną decyzją skarżąca złożyła od niej odwołanie, w którym zakwestionowała stanowisko organu dotyczące "niezaliczenia przedmiotów objętych planem studiów". Strona wskazała, że skreślono studenta niepełnosprawnego na zwolnieniu lekarskim z powodu niewpisania przez dziekanat ocen i niewpisania studenta do protokołów zaliczeniowych i egzaminacyjnych.

Rozpoznając złożone odwołanie decyzją z dnia 29 listopada 2018 r., działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z § 42 ust. 2 pkt 1 w związku z § 21 Regulaminu studiów [...] w S., Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ podał, że skarżąca studia w [...] rozpoczęła w roku akademickim 2017/2018, na kierunku P. . W dniu 20 września 2018 r. złożyła do Dziekana wniosek o przeniesienie i uznanie zajęć z przedmiotu: P. , na co nie uzyskała zgody. Następnie w dniu 21 września 2018 r. wystąpiła do Dziekana o przeniesienie i uznanie zajęć z kolejnego przedmiotu, tj.: P. , na co i tym razem nie uzyskała zgody. Z kolei w dniu 10 października 2018 r. ponownie zwróciła się do Dziekana, o przedłużenie sesji egzaminacyjnej do końca semestru zimowego br. akademickiego, na co również nie uzyskała zgody. W kolejnym piśmie skierowanym do Dziekana z dnia 12 października 2018 r. zawnioskowała o ustalenie indywidualnego planu studiów.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z § 21 Regulaminu studiów [...] Uniwersytetu [...] w S. przenoszenie i uznawanie zajęć zaliczonych przez studenta, następuje zgodnie z określonymi przez Uczelnię zasadami, gdzie studentowi przypisuje się taką liczbę punktów ECTS, jaka jest przypisana/odpowiada efektom kształcenia uzyskiwanym w wyniku realizacji odpowiednich zajęć i praktyk w dniu składania wniosku. Następuje to na podstawie decyzji Dziekana, który po zapoznaniu się z przedstawioną przez studenta dokumentacją przebiegu studiów podejmuje autonomiczną decyzję w tym zakresie, uwzględniając efekty kształcenia już uzyskane, a gdy uzna za zasadne wyznacza różnice programowe, które student zobowiązany jest wyrównać, bowiem warunkiem przeniesienia zaliczonych wcześniej zajęć jest stwierdzenie zbieżności uzyskanych efektów kształcenia. Przewidziany Regulaminem termin na wystąpienie studenta z takim wnioskiem ograniczone jest do 14 dni od dnia rozpoczęcia zajęć z danego przedmiotu. Wobec powyższego, po upływie tego terminu pozostałe przepisy Regulaminu stają się bezprzedmiotowe, zaś odmowa zaliczenia ww. przedmiotów jak i odmowa przywrócenia terminu przez Dziekana stanowi konkluzję wynikającą z Regulaminu studiów.

Zdaniem organu odwoławczego, zasadna była również odmowa Dziekana w kwestii wyrażenia zgody na przedłużenie sesji egzaminacyjnej do końca semestru zimowego br. akademickiego, bowiem stosownie do § 28 i § 29 ust. 1 i 2 Regulaminu, okresem zaliczeniowym w zależności od kierunku studiów jest rok akademicki, lub semestr, a warunkiem zaliczenia roku/semestru, jest osiągnięcie zamierzonych efektów kształcenia potwierdzonych zaliczeniem wszystkich przedmiotów objętych planem oraz zdaniem wszystkich egzaminów i odbyciem praktyk, za co student uzyskuje określoną liczbę punktów ECTS, co winno nastąpić najpóźniej w dniu następującym po ostatnim dniu poprawkowej sesji egzaminacyjnej. Koniec sesji egzaminacyjnej w roku akademickim 2017/2018 nastąpił w dniu 21 września 2018 r.

Wyjątek od tej zasady określa § 39 Regulaminu, który dopuszcza możliwość wyrażenia zgody przez dziekana na warunkowe kontynuowanie toku nauczania na kolejnym roku studiów lub § 40, gdzie dziekan może zezwolić studentowi na przedłużenie sesji poprawkowej i podjęcie nauki w następnym roku studiów, jednakże podejmuje ją pod warunkiem spełnienia przez studenta kryteriów uprawniających do jej podjęcia określonych w regulaminie i których, zdaniem organu II instancji skarżąca nie spełnia.

Ponadto Rektor za zasadną uznał odmowę Dziekana w kwestii ustalenia dla studentki indywidualnego planu studiów. Wniosek bowiem o ustalenie IPS dotyczący ubiegłego roku akademickiego, tj. 2017/2018, zaś strona złożyła go dopiero w obecnym roku akademickim. Ponadto zgodnie z § 3 załącznika nr 1 do ww. Regulaminu, który określa warunki udzielenia IPS, skarżąca winna była wraz z wnioskiem przedstawić do zatwierdzenia harmonogram zajęć, czego również nie dopełniła.

W podsumowaniu Rektor podał, że skoro skarżąca nie uzyskała zgody na żaden ze złożonych wniosków, a w rezultacie nie zdobyła wszystkich objętych programem zaliczeń oraz nie złożyła w terminie pracy dyplomowej należało na podstawie § 42 ust. 2 pkt 2 Regulaminu studiów skreślić ją z listy studentów, z uwagi na nieuzyskanie zaliczenia roku w określonym terminie.

E. P. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

W uzasadnieniu skarżąca przytoczyła przepis § 21 pkt 3 Regulaminu Studiów, w myśl którego: "Decyzję o przeniesieniu zajęć podejmuje dziekan na wniosek studenta, złożony nie później niż w ciągu 14 dni od dnia rozpoczęcia semestru, po zapoznaniu się z przedstawioną przez studenta dokumentacją przebiegu studiów odbytych w innej jednostce naukowo-dydaktycznej uczelni macierzystej albo poza uczelnią macierzystą." Tymczasem w zaskarżonej decyzji zapis zmieniono na: "przewidziany Regulaminem termin na wystąpienie studenta z takim wnioskiem ograniczone jest do 14 dni od rozpoczęcia zajęć z danego przedmiotu.".

Ponadto skarżąca zarzuciła organowi brak odniesienia do treści złożonego przez nią odwołania oraz wskazała na błędy w podjętym rozstrzygnięciu. Zdaniem strony, przedłużenie rozliczania do końca semestru zimowego było potrzebne Dziekanatowi, aby umieścić skarżącą w protokołach zaliczeniowych i egzaminacyjnych.

Podniosła, że zgodnie z zaleceniem prowadzących oraz w związku z rozstrojem zdrowia wystąpiła o ustalenie IPS, lecz w roku akademickim 2018/2019, a nie jak błędnie wskazano w roku 2017/2018, gdyż po co miałaby występować o IPS w roku już zakończonym i z uzyskanymi wszystkimi zaliczeniami. Harmonogram zajęć jest bez zmian, zatem brak jest potrzeby, aby jeszcze raz go zatwierdzać.

Skarżąca zwróciła uwagę na niezrozumiały dla niej zapis w decyzji odnoszący się do braku złożenia przez nią w terminie pracy dyplomowej.

W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o jej oddalenie oraz utrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 229/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że uzasadnienie decyzji podjętej przez organ I instancji sprowadza się do lakonicznego stwierdzenia, że skarżąca nie zaliczyła przedmiotów objętych planem studiów i w związku z powyższym nie uzyskała zaliczenia roku. Organ nie wskazał nawet przy tym jakich przedmiotów studentka nie zaliczyła oraz nie podał kiedy upłynął jej termin. W rezultacie uzasadnienie tej decyzji nie zawiera elementów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., zatem uchyla się spod kontroli merytorycznej. Uzasadniając z kolei zaskarżoną decyzję organ II instancji -rozważając kwestie uznania i przeniesienia zajęć z przedmiotów: P. oraz P. , o co wnioskowała skarżąca - wskazał jedynie, że Dziekan nie udzielił zgody na takie przeniesienie. Przy czym błędnie przytoczył treść przepisu regulującego powyższą kwestię podnosząc, że przewidziany Regulaminem termin na wystąpienie studenta z takim wnioskiem (o przeniesienie zajęć) ograniczone jest do 14 dni od dnia rozpoczęcia zajęć z danego przedmiotu, w sytuacji gdy w myśl § 21 pkt 3 Regulaminu decyzję o przeniesieniu podejmuje dziekan na wniosek studenta, złożony nie później niż w ciągu 14 dni od dnia rozpoczęcia semestru. Organ zaniechał precyzyjnego wyjaśnienia kwestii terminowości złożenia powyższych wniosków, w kontekście powołanej podstawy prawnej, a w rezultacie nie odniósł się do podniesionej w odwołaniu okoliczności złożenia przez skarżącą wniosków o przepisanie ocen z powołanych przedmiotów (P. oraz P. ), która ma istotne znaczenie w sprawie skreślenia strony z listy studentów. Ponadto Rektor w żaden sposób nie ustosunkował się do podniesionej w odwołaniu kwestii przebywania skarżącej na zwolnieniu lekarskim, a w efekcie nie rozważył, czy fakt ten miałby wpływ na ocenę terminowości składania wniosków przez skarżącą. Odnosząc się z kolei do złożonego przez skarżącą wniosku o zgodę na przedłużenie sesji egzaminacyjnej organ odwoławczy powołując się na zapisy § 39 oraz § 40 Regulaminu wskazał, że Dziekan może zezwolić studentowi na przedłużenie sesji poprawkowej i podjęcie nauki w następnym roku studiów, jednakże podejmuje ją pod warunkiem spełnienia przez studenta kryteriów uprawniających do jej podjęcia określonych w regulaminie, których w ocenie organu skarżąca nie spełnia. Ograniczając swoje wywody do takiego wniosku organ zaniechał wyjaśnienia tej kwestii.

Sąd I instancji podkreślił, że skoro w art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy przewidziano "możliwość" skreślenia studenta w sytuacji nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie, zatem nie tylko fakt niezaliczenia przedmiotów musi być niewątpliwy, bowiem obowiązkiem organu w tym przypadku jest ustalenie i rozważenie wszystkich innych okoliczności podnoszonych przez studenta mogących mieć wpływ na treść decyzji, w także dokonanie oceny obiektywnej możliwości uzyskania tego zaliczenia. Bez dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności i przeprowadzenia ich analizy oraz oceny decyzja uznaniowa nie może zostać uznana za zgodną z prawem.

Podsumowując powyższe rozważania, zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organ I instancji nie uzasadnił merytorycznie swojego rozstrzygnięcia. Z kolei organ odwoławczy lakonicznie wskazał przyczyny, dla których nastąpiło skreślenie skarżącej z listy studentów, przy czym nie rozważył, czy w sprawie istniały okoliczności przemawiające za odstąpieniem od takiego rozstrzygnięcia, w tym także słuszny interes strony. W rezultacie organ odwoławczy nie przeprowadził należycie postępowania odwoławczego i nie odniósł się do argumentów odwołania. Niezależnie od powyższego, na co również zwróciła uwagę skarżąca, organ uzasadniając decyzję o skreśleniu jej z listy studentów dodatkowo powołał się na brak złożenia w terminie pracy dyplomowej, która to przesłanka nie wynika w żaden sposób z okoliczności sprawy.

Decyzją z dnia 12 października 2022 r. nr [...] Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii skreślił E. P. z listy studentów I roku, kierunek P. , uzasadniając to tym, że w sprawie doszło do wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 108 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

E. P. wniosła następnie do Rektora o ponowne rozpoznanie sprawy.

Decyzją z dnia 11 stycznia 2023 r. nr [...] Rektor utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 12 października 2022 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w okresie od 20 listopada 2019 r. do 30 września 2020 r. strona przebywała na urlopie zdrowotnym. Na dzień wydawania niniejszej decyzji strona nie przebywa na urlopie zdrowotnym (ani żadnym innym). Organ wezwał następnie stronę do przedłożenia zaświadczenia stwierdzającego brak przeciwskazań do kontynuowania nauki po urlopie. Strona przedłożyła zaświadczenie stwierdzające brak przeciwskazań do działalności naukowej, w związku z czym organ wystosował do skarżącej wezwanie do przedłożenia prawidłowego zaświadczenia wraz ze skierowaniem, w którym było wskazane miejsce, rodzaj badań a także wyznaczony termin badania, na które się strona się jednak nie stawiła. Strona nie dostarczyła zaświadczenia umożliwiającego kontynuowanie nauki na [...] Uniwersytecie [...], w tym zaliczenie przedmiotów: P. i P. .

Organ wskazał, że podstawą prawną podjętego rozstrzygnięcia jest art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, tj. nieuzyskanie zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Zgodnie z treścią § 27 ust. 1 i 2 Regulaminu Studiów [...] Uniwersytetu [...] okresem zaliczeniowym w zależności od kierunków studiów jest rok akademicki. Warunkiem zaliczenia roku/semestru jest osiągnięcie zamierzonych efektów uczenia się, potwierdzonych zaliczeniem wszystkich przedmiotów, zdaniem wszystkich przedmiotów, odbyciem wszystkich praktyk i uzyskanie liczby punktów ECTS z danego roku.

Zdaniem Rektora, skarżąca nie uzyskała zaliczenia na I roku z przedmiotów: Pierwsza pomoc przedlekarska i Prawo własności intelektualnej. Zgodnie z treścią § 28 ust. 3 ww. Regulaminu student ma obowiązek zaliczyć przedmiot do dnia 15 września danego roku akademickiego, z zastrzeżeniem § 38 i § 39, które to wyjątki nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie z treścią § 38 ust. 1 Regulaminu student, który nie zaliczył jednego przedmiotu, może otrzymać zgodę dziekana na warunkowe kontynuowanie toku nauczania na kolejnym roku studiów. Nie dotyczy to przedmiotu kończącego się egzaminem, oraz przedmiotu, który był wcześniej powtarzany przez studenta. Warunkowe kontynuowanie toku nauczania na kolejnym roku studiów nie może, w ocenie organu, znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie z uwagi na fakt, iż strona nie zaliczyła więcej niż jednego przedmiotu. Natomiast stosownie do treści § 39 Regulaminu w wyjątkowych przypadkach, jeżeli student zachował termin zaliczenia lub egzaminu, dziekan po zasięgnięciu pisemnej opinii kierownika jednostki naukowo-dydaktycznej prowadzącej przedmiot, może na wniosek studenta wyrazić zgodę na przedłużenie terminu, o którym mowa w § 23 ust. 7 i zezwolić studentowi na podjęcie nauki w następnym roku studiów, wpisując studenta warunkowo na następny rok studiów. Zdaniem Rektora, skarżąca nie zachowała terminu zaliczenia. Tym samym w sprawie zastosowanie znalazły zasady ogólne w zakresie terminów zaliczeń, tzn. zaliczenie przedmiotów: P. i P. powinno odbyć się do dnia 15 września 2018 r.

Rektor stwierdził, że z uwagi na przekroczenie terminu na złożenie wniosku o przeniesienie zaliczenia zajęć zaliczonych w innej jednostce organizacyjnej uczelni macierzystej, przepisanie ocen z kierunku F. nie było możliwe, a kierowanie przez stronę wnioski w tym zakresie zostały oddalone. Dlatego też koniecznym było zaliczenie przedmiotu na zasadach obowiązujących pozostałych studentów. Jednak, jak zauważył organ, do dnia wydania niniejszej decyzji skarżąca nie podjęła żadnych działań zmierzających do zaliczenia przedmiotów, jak również nie przedłożyła zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego brak przeciwskazań do kontynuowania nauki po urlopie. Organ wielokrotnie wzywał stronę do przedłożenia dokumentu, który umożliwiłby jej kontynuowanie nauki na [...] Uniwersytecie [...], niemniej bez skutku.

Zdaniem organu, przesłanka uprawniająca do skreślenia studenta z listy studentów na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce ma charakter obiektywny. Na dzień wydawania niniejszego rozstrzygnięcia strona nie przebywa na żadnym z urlopów i organ nie ma wiedzy o okolicznościach, które uniemożliwiałyby zaliczenie semestru 1. roku akademickiego 2017/2018 w terminie.

Pismem z dnia 22 lutego 2023 r. (uzupełnionym pismem z dnia 12 grudnia 2023 r.) E. P. wniosła skargę na ww. decyzję Rektora do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (przekazaną następnie zgodnie z właściwością Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie), zarzucając kwestionowanemu rozstrzygnięciu brak wykonania wyroku tutejszego Sądu z dnia 7 sierpnia 2019 r. i bezzasadne skreślenie skarżącej z listy studentów 1 roku kierunku P. [...] Uniwersytetu [...] w S..

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Wskazał, że zarzut niewykonania ww. wyroku Sądu jest bezzasadny, bowiem w dniu 21 czerwca 2021 r. umorzył w całości postępowanie w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów 1. roku kierunku P. . W okresie od 20 listopada 2019 r. do 30 września 2020 r. skarżąca przebywała na urlopie zdrowotnym. Po jego zakończeniu, pomimo wezwania, nie przedłożyła zaświadczenia stwierdzającego brak przeciwskazań do kontynuowania nauki po urlopie. W dniu 7 czerwca 2022 r. organ doręczył skarżącej zawiadomienie o wszczęciu nowego postępowania w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów 1. roku kierunku P. . Zdaniem organu, zaskarżone decyzja nie stanowi przedmiotu w sprawie, w której zapadł wyrok z dnia 7 sierpnia 2019 r., gdyż jest umotywowana nowymi okolicznościami, tj. brakiem przedłożenia zaświadczenia stwierdzającego brak przeciwskazań do kontynuowania nauki po urlopie, jak również okolicznością zbieżną z uprzednim postępowaniem, tj. niezaliczeniem przedmiotów: P. i P. .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii z dnia 11 stycznia 2023 r., którą utrzymano w mocy decyzję tego organu z dnia 12 października 2022 r. o skreśleniu E. P. z listy studentów I roku, kierunek P. , na Wydziale [...] [...] Uniwersytetu [...] w S..

Należy wskazać, że zaskarżona decyzja została wydana w związku z prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 7 sierpnia 2019 r., sygn. II SA/Sz 229/19, którym uchylono decyzję Rektora z dnia 29 listopada 2018 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w S. z dnia 10 października 2018 r.

W związku z powyższym, w rozpatrywanej przez Sąd orzekający sprawie zachodzi sytuacja przewidziana w art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W piśmiennictwie (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2004, s. 388) wskazuje się, że przez ocenę prawną należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji podatkowej. Zwraca się także uwagę, że związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Zaprezentowane powyżej poglądy doktryny znajdują również odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowym.

Mając na uwadze przedstawione powyżej rozważania teoretyczne konieczne jest dokonanie analizy uzasadnienia ww. wyroku WSA w Szczecinie z dnia 7 sierpnia 2019 r..

Uchylając decyzje Rektora i Dziekana tutejszy Sąd wskazał, że uzasadnienia ww. decyzji sprowadzają się do lakonicznego stwierdzenia, że skarżąca nie zaliczyła przedmiotów objętych planem studiów i w związku z powyższym nie uzyskała zaliczenia roku. Ponadto, zdaniem Sądu, błędnie przytoczono treść przepisu regulującego powyższą kwestię podnosząc, że przewidziany Regulaminem termin na wystąpienie studenta z wnioskiem o przeniesienie i uznanie zajęć ograniczone jest do 14 dni od dnia rozpoczęcia zajęć z danego przedmiotu, w sytuacji gdy w myśl § 21 pkt 3 Regulaminu decyzję o przeniesieniu podejmuje dziekan na wniosek studenta, złożony nie później niż w ciągu 14 dni od dnia rozpoczęcia semestru. Zaniechano w tym kontekście precyzyjnego wyjaśnienia kwestii terminowości złożenia wniosków o przeniesienie i uznanie zajęć (Prawo ochrony własności intelektualnej oraz Pierwsza pomoc przedlekarska). Ponadto Rektor w żaden sposób nie ustosunkował się do podniesionej w odwołaniu kwestii przebywania skarżącej na zwolnieniu lekarskim, a w efekcie nie rozważył, czy fakt ten miałby wpływ na ocenę terminowości składania wniosków przez skarżącą. Odnosząc się z kolei do złożonego przez skarżącą wniosku o zgodę na przedłużenie sesji egzaminacyjnej organ odwoławczy powołując się na zapisy § 39 oraz § 40 Regulaminu wskazał, że Dziekan może zezwolić studentowi na przedłużenie sesji poprawkowej i podjęcie nauki w następnym roku studiów, jednakże podejmuje ją pod warunkiem spełnienia przez studenta kryteriów uprawniających do jej podjęcia określonych w regulaminie, których w ocenie organu skarżąca nie spełnia. Ograniczając swoje wywody do takiego wniosku organ zaniechał wyjaśnienia tej kwestii. W rezultacie organ odwoławczy nie przeprowadził należycie postępowania odwoławczego i nie odniósł się do argumentów odwołania. Niezależnie od powyższego, organ dodatkowo powołał się na brak złożenia w terminie pracy dyplomowej, która to przesłanka nie wynika w żaden sposób z okoliczności sprawy.

Zdaniem Sądu obecnie rozpoznającego sprawę, Rektor nie zastosował się w pełni do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w ww. wyroku Sądu I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę organ nie zbadał przede wszystkim kwestii terminowości złożenia przez skarżącą wniosków o przeniesienie i uznanie zajęć (P. oraz P. ). Z akt wynika, że ww. wnioski strona złożyła w dniach 20-21 września 2018 r., a więc jeszcze przed końcem sesji egzaminacyjnej w roku akademickim 2017/2018, który nastąpił w dniu 21 września 2018 r. i przed rozpoczęciem kolejnego semestru - roku akademickiego 2018/2019. Organ nie odniósł się do ww. kwestii w szczególności mając na uwadze treść § 21 pkt 3 Regulaminu, iż decyzję o przeniesieniu podejmuje dziekan na wniosek studenta, złożony nie później niż w ciągu 14 dni od dnia rozpoczęcia semestru. Ponadto, organ nie wyjaśnił przesłanek negatywnego rozpoznania ww. wniosków skarżącej ograniczając się wyłącznie do stwierdzenia, że decyzją Dziekana skarżąca nie uzyskała zgody na przeniesienie i uznanie zajęć z ww. przedmiotów. Dokonania rzetelnej oceny wymagała także podniesiona zarówno przez stronę, jak i organ okoliczność związana z kwestią przebywania przez skarżącą na zwolnieniu lekarskim, czy fakt ten miał wpływ na terminowość oraz ocenę zasadności złożonych przez skarżącą wniosków, w tym wniosku o przedłużenie sesji poprawkowej i podjęcie nauki w następnym roku studiów. Organ nie wyjaśnił również należycie, dlaczego przedłożone przez skarżącą zaświadczenie w przedmiocie braku przeciwskazań do kontynuowania nauki po urlopie nie spełniło, jego zdaniem, przesłanek, o których mowa w § 42 ust. 6 Regulaminu.

W tym miejscu przypomnieć należy, że z art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wynika, że student może być skreślony z listy studentów w przypadku m.in. nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie ma charakter fakultatywny i podejmowane jest w ramach tzw. uznania administracyjnego. Wydając akt o charakterze uznaniowym organ jest związany nie tylko przepisem prawa, ale i celem ustanowionego przepisu. Wskazana regulacja pozostawia decyzję o skreśleniu studenta z listy studentów swobodnemu uznaniu kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej w szczególności po to, ażeby mógł on uwzględnić wystąpienie po stronie studenta przyczyn, które usprawiedliwiają niedopełnienie ciążących na nim obowiązków i tym samym przemawiają za odstąpieniem od skreślenia go z listy studentów. W postępowaniu dotyczącym skreślenia z listy studentów organy uczelni powinny ustalić i rozważyć wszystkie inne okoliczności podnoszone przez studenta mogące mieć wpływ na treść decyzji, w tym także ocenić obiektywną możliwość uzyskania tego zaliczenia (por. wyrok NSA z 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 4974/21, LEX nr 3332783).

Podkreślenia wymaga okoliczność, że skreślenie z listy studentów jest bardzo daleko idącą i dotkliwą sankcją. Organy uczelni obowiązane są zatem zgodnie z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. szczegółowo i wnikliwie przeprowadzić postępowanie dowodowe, zebrać wyczerpująco materiał dowodowy i wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że student dopuścił się naruszenia obowiązków uzasadniającego wydanie decyzji o skreśleniu z listy studentów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 27 grudnia 2018 r. sygn. akt III SA/Lu 556/18, LEX nr 2618308). W utrwalonym orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie przyjmuje się, że w przypadku, gdy prawo materialne pozostawia rozstrzygnięcie organu uznaniu administracyjnemu, czyli umożliwia organowi wybór rodzaju rozstrzygnięcia, obowiązkiem organu jest załatwić sprawę po dokładnym wyważeniu interesu społecznego i słusznego interesu strony (por. wyrok NSA z 20 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 2006/10, wyrok WSA w Olsztynie z 27 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 376/14, pub. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym, jakkolwiek ma ograniczony zakres, to jednak wymaga zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Sąd bada, czy w takim postępowaniu podjęto kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz czy organ uwzględnił słuszny interes strony. Kontroli sądowej podlega samo uzasadnienie aktu uznaniowego z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną. Ocenie sądu nie podlegają natomiast kryteria słuszności, czy celowości podjętego rozstrzygnięcia (por. wyroki NSA: z 20 kwietnia 2010 r. sygn. I OSK 130/10 LEX nr 595054 i z 6 listopada 2014 r. sygn. I OSK1981/14 LEX nr 1769229).

Mając na uwadze powyższe uznać należy, że wydając zaskarżoną decyzję Rektor naruszył w sposób istotny art. 153 p.p.s.a., a także w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy - przepisy postępowania dotyczące prawidłowego prowadzenia postępowania dowodowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

Zdaniem Sądu, w sprawie nie doszło do zmiany przepisów prawa ani nie nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych sprawy, które mogłyby uzasadniać odstąpienie od wytycznych zawartych w ww. wyrokach. Stwierdzenie przez organ, że w sprawie wystąpiły przesłanki do skreślenia skarżącej z listy studentów – w świetle powyższych rozważań - jest, w ocenie Sądu, co najmniej przedwczesne, a więc na tym etapie postępowania – nieuprawnione.

Odnosząc się do stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę, że zaskarżona decyzja nie stanowi przedmiotu w sprawie, w której zapadł wyrok z dnia 7 sierpnia 2019 r., gdyż jest umotywowana nowymi okolicznościami, tj. brakiem przedłożenia zaświadczenia stwierdzającego brak przeciwskazań do kontynuowania nauki po urlopie, jak również okolicznością zbieżną z uprzednim postępowaniem, tj. niezaliczeniem przedmiotów: P. i P. , jak równie tym, że decyzją z dnia 21 czerwca 2021 r. organ umorzył w całości postępowanie w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów 1. roku kierunku P. , wskazać należy w pierwszej kolejności, że – wbrew temu, co twierdzi organ - okoliczność braku przedłożenia zaświadczenia stwierdzającego brak przeciwskazań do kontynuowania nauki po urlopie nie stanowi – w myśl art. 108 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce – przesłanki ani obligatoryjnego ani fakultatywnego skreślenia studenta z listy studentów. Nie można więc mówić, że mamy do czynienia z nową sprawą, bo wystąpiła nowa przesłanka umożliwiająca skreślenie skarżącej z ww. listy. Ponadto, umorzenie postępowania w sprawie decyzją z dnia 21 czerwca 2021 r. (której notabene brak w przedłożonych aktach administracyjnych) nie mogło odnieść skutku "zamknięcia" sprawy, skoro przedmiotem zaskarżonej decyzji jest nadal kwestia skreślenia skarżącej z listy studentów I roku, kierunek P. na Wydziale [...] w S., z powodu niezaliczenia przez nią przedmiotów - P. oraz P. .

Ponownie rozpoznając sprawę ww. organ będzie zobowiązany do zastosowania oceny prawnej wyrażonej przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku oraz podporządkowania się ocenie prawnej zawartej w prawomocnym wyroku tutejszego Sądu z dnia 7 sierpnia 2019 r., sygn. II SA/Sz 229/19.

Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że Rektor naruszył przepisy postępowania i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.