Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SAB/Wr 697/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 8, art. 12, art. 35 par. 1 i  par. 3, art. 36 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 149 par. 1, par. 1a i  par. 2, art. 154 par. 6
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale III na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi: R. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie: wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda D. dopuszcza się przewlekłości prowadzonego postępowania; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę D. do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącego R. K. sumę pieniężną w kwocie 1.500,00 (słownie: jeden tysiąc pięćset) złotych; V. dalej idącą skargę oddala; VI. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego R. K. kwotę 597,00 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi R. K. jest przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Do. (dalej: organ, Wojewoda) postępowania w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

R. K. – obywatel U. (dalej: Strona, Skarżący) złożył w dniu 16 listopada 2017 r. do Wojewody D. wniosek o pobyt czasowy i pracę w Polsce.

W dniu 2 maja 2018 r. wpłynęło do organu ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie, które organ przesłał w dniu 21 maja 2018 r. do Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Pismem z 21 maja 2018 r. organ wezwał Stronę do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku. Strona uzupełniła braki formalne w terminie.

Pismem z 13 lipca 2018 r. – Urząd do Spraw Cudzoziemców poinformował Wojewodę D., że R. K. jest cudzoziemcem, którego pobyt na terytorium RP jest niepożądany.

Postanowieniem z 12 marca 2019 r. Urząd do Spraw Cudzoziemców rozpatrzył ponaglenie (z z 2 maja 2018 r.), uznając je za uzasadnione i wyznaczył termin rozpatrzenia wniosku do dnia 21 czerwca 2019 r. Zarządził też wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy.

Pismem z dnia 11 maja 2020 r. pełnomocnik Strony skierował do organu kolejne ponaglenie i wystąpił o udzielenie informacji na temat prowadzonego postępowania, wnioskował o wgląd w akta sprawy i przyspieszenie postępowania.

Ponaglenie to, w dniu 10 czerwca 2020 r. zostało przekazane do Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Odpowiadając na wniosek Strony z dnia 11 maja 2020 r. (ponaglenie) – organ wyznaczył termin wglądu do akt sprawy na 8 czerwca 2020 r. jednak Strona nie skorzystała z możliwości wglądu do akt sprawy.

W dniu 20 maja 2020 r. wpłynęła do organu wniesiona przez pełnomocnika Strony - skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) we Wrocławiu na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Do. postępowania w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę (skargę przesłano do WSA w dniu 26.06.2020 r.). Pełnomocnik Strony powołując się na przepisy art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2, art. 54 § 1 oraz art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej: P.p.s.a.) zarzucił naruszenie: art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – dalej: K.p.a.) przez rażące przekroczenie terminów do załatwiania sprawy w postępowaniu i wniósł o:

1. Stwierdzenie przewlekłości prowadzonego postępowania skutkującego niezałatwieniem w terminie sprawy z wniosku skarżącego o zezwolenie na pobyt czasowy;

2. Stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3. zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku;

4. przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej kwoty 20.000 zł na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a.;

5. skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez przeprowadzania rozprawy;

6. zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

W uzasadnieniu pełnomocnik Skarżącego opisał czynności podejmowane od złożenia w dniu 16 listopada 2017 r. do Wojewody D. wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Wskazał, że od momentu złożenia wniosku do złożenia ponaglenia w dniu 11 maja 2020 r. minęło prawie 30 miesięcy a organ nie podjął wystarczających czynności zmierzających do załatwienia sprawy. W szczególności – sprawa nadal nie została zakończona decyzją merytoryczną. Organ nie poinformował też Strony o przyczynach nierozpoznania sprawy w kodeksowym terminie. Uzasadniając zarzut o przewlekłości postępowania pełnomocnik odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych w tym zakresie.

Po wniesieniu skargi – organ prowadzący postępowanie, pismem z 9 czerwca 2020 r. poinformował Stronę o toczącym się postępowaniu oraz wskazał przewidywany termin jego zakończenia na 8 września 2020 r. Tym samym pismem wezwał Stronę do uzupełnienia w terminie 14 dni dodatkowych dokumentów.

Pismem z 9 czerwca 2020 r. organ wystąpił też do Komendanta Wojewódzkiego Policji, Szefa Delegatury ABW oraz Komendanta N. Oddziału Straży Granicznej o przekazanie informacji, czy wjazd i pobyt cudzoziemca na terenie Polski nie stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego. Pismem z 10 czerwca 2020 r. przesłał ponaglenie Strony do Urzędu do Spraw Cudzoziemców, uznając je za uzasadnione.

Przesyłając w dniu 26 czerwca 2020 r. do Sądu skargę wraz z aktami administracyjnymi – Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi.

Organ zapewniał, że sposób prowadzenia sprawy nie wynika ze złej woli pracowników organu ale jest skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych przez cudzoziemców oraz konieczności równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach. Na tempo procedowania spraw ma wpływ duża fluktuacja kadr i odpływ pracowników merytorycznych. Zapewnił, że w organizacji pracy urzędu wprowadzane są zmiany zmierzające do usprawnienia załatwiania składanych przez cudzoziemców wniosków. Odnosząc się do okoliczności faktycznych sprawy stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, że przekroczenie terminu rozpoznania sprawy pozbawione jest racjonalnego uzasadnienia. Wprawdzie czas załatwiania spraw jest dłuższy od przewidzianego w art. 35 § 1-3 K.p.a., nie wynika to jednak z opieszałości czy bezczynności pracowników organu ale jest wynikiem skomplikowanego ich charakteru i ogromnej ilości wniosków składanych przez cudzoziemców. Z uwagi na obowiązujące przepisy ustawy z 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2018r. poz. 2094) organ zobowiązany jest zweryfikować w sposób wnikliwy zasadność udzielenia każdego wnioskowanego zezwolenia. W ocenie organu wniosek Strony o przyznanie sumy pieniężnej jest nieuzasadniony i powinien być oddalony łącznie ze skargą.

Z przesłanych do Sądu akt nie wynika aby sprawa została zakończona wydaniem przez organ administracyjny rozstrzygnięcia w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:

Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania okazała się uzasadniona, bowiem Wojewoda D. dopuścił się przewlekłości w rozpoznaniu wniosku Strony, a przewlekłość ta ma w ocenie Sądu charakter rażący.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (...). Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym wskazanymi przez stronę zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie wskazać trzeba, że na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej P.p.s.a.), istnieje możliwość rozpoznana sprawy w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W tym trybie sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niemniejszą sprawę w trybie uproszczonym.

W sprawie nie jest sporne, że podstawę procesową działania organów administracji publicznej w zakresie rozpoznania wniosku Strony na podstawie przepisów ustawy o cudzoziemcach regulują przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018r., poz.2096, dalej: K.p.a.).

Pojęcie przewlekłości postępowania zawarte jest w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a, normującym instytucję ponaglenia. Zgodnie z ww. przepisem stronie służy prawo wniesienia ponaglenia, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Dokonując szerszego wyjaśnienia pojęcia przewlekłości należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz regulacji dotyczących terminów zakreślonych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów z art. 35 K.p.a., obowiązków jakie nakłada art. 36 K.p.a. oraz poszanowanie zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba, że art. 12 K.p.a. obliguje organy administracji do działania w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia oraz, że organy powinny dążyć do ustalenia prawdy materialnej, podejmując z urzędu lub na wniosek stron wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.).

Istotnych wskazówek w zakresie realizacji tych zasad i sytuacji kwalifikowanych jako naruszenie terminów załatwienia sprawy postrzeganych jako przewlekłość dostarcza orzecznictwo sądów administracyjnych. W orzeczeniach zgodnie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy w sprawie została wydana finalna decyzja, gdyż w odróżnieniu od bezczynności, przewlekłość jest zjawiskiem niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy.

O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi administracji będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia lub pozornych. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia.

Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana jest zarówno na podstawie analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Ponadto, w judykaturze wskazuje się, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz mając na uwadze takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samej strony, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z 7 marca 2013 r. (sygn. akt II OSK 34/13, publ. w CBOSA), stwierdził, że pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Można zatem stwierdzić, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie zmierzają do zakończenia postępowania. Ponadto wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowanego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania.

Nie można zapominać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i § 2 K.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1 – 3 K.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, zatem bez zbędnej zwłoki powinny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę, łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy istotny jest również art. 36 K.p.a. stanowiący, że o każdym niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, pouczając jednocześnie o prawie do wniesienia ponaglenia ( art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).

W ocenie Sądu – w realiach rozpoznawanej sprawy, mamy do czynienia z przewlekłością postępowania, mającą charakter rażącego naruszenia prawa.

Z przedłożonych wraz ze skargą akt administracyjnych wynika, że wniosek o zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP Strona złożyła 4 kwietnia 2018 r. Z uwagi na brak reakcji organu przez ponad 7 miesięcy, Strona – pismem z 26 listopada 2018 r. zwróciła się o potwierdzenie przyjęcia wniosku i informację, na jakim etapie załatwienia jest jej sprawa. Mimo, że organ nadal nie udzielił Stronie jakichkolwiek informacji, Strona bez wezwania złożyła dodatkowe dokumenty. Pierwsza reakcja organu miała miejsce dopiero po ponad 14 miesiącach od złożenia wniosku. Na wezwanie organu z 28 czerwca 2019 r. Strona niezwłocznie uzupełniła brakujące dokumenty. Z uwagi na dalszy brak reakcji na kierowane do organu wnioski o informację o statusie sprawy, pełnomocnik Strony wystosował 17 grudnia 2019 r. (po ponad 20 miesiącach od złożenia wniosku) ponaglenie do Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zaś 20 grudnia skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) na przewlekłe prowadzenie sprawy przez Wojewodę D. Dopiero po wniesieniu skargi organ zaktywizował się i w styczniu 2020 r. (tj. po ponad 21 miesiącach od złożenia wniosku) poinformował Stronę o toczącym się postępowaniu, wystąpił do Policji, Straży Granicznej i ABW i przekazał ponaglenie do Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Ponieważ złożone wcześniej dokumenty uległy dezaktualizacji, po raz kolejny wezwał też Stronę o aktualną umowę najmu mieszkania, zaświadczenie o wynagrodzeniu i ważne badania psychotechniczne. Nie omieszkał przy tym poinformować Strony, że kontakt z organem jest możliwy jedynie po wcześniejszym wezwaniu przez inspektora prowadzącego sprawę.

Do dnia rozpoznania sprawy – Sąd nie posiadał informacji aby sprawa została zakończona w postępowaniu administracyjnym.

Przenosząc ustalony w sprawie stan faktyczny na grunt obowiązujących przepisów postępowania, do przestrzegania których zobowiązane są organy administracji publicznej – Sąd stwierdza, że postępowanie organu administracji publicznej cechowała przewlekłość, nosząca znamiona rażącego naruszenia prawa. Strona wnosząc ponaglenie (2 maja 2018 r. i 13 maja 2020 r.) przed wniesieniem skargi (20 maja 2020 r.) wyczerpała środki zaskarżenia warunkujące skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Sąd nie znalazł podstaw do oddalenia skargi, ponieważ oczywista jest opieszałość organu, trwająca (od złożenia wniosku do wniesienia skargi) ponad 30 miesięcy, w sprawie nie mającej charakteru szczególnie skomplikowanego. W ocenie Sądu - tak przewlekłe niedziałanie organu niewątpliwie narusza zasady postępowania, w sposób rażący uchybiając nie tylko zasadzie informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy (art. 9 K.p.a.) oraz zasadzie przekonywania (art. 11 K.p.a.) ale w szczególności naruszając zasadę zaufania do organów (art. 8 K.p.a.). W tych okolicznościach - zasadny jest zarzut, że zwłoka w rozpoznaniu wniosku Strony (trwająca - tylko do wniesienia skargi ponad 30 miesięcy) nie ma żadnego uzasadnienia w okolicznościach sprawy. Powyższe stanowi, że Wojewoda D. – prowadząc w sprawie postępowanie, dopuścił się rażącej przewlekłości o której mowa w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. – naruszając tym samym zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 oraz w art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 K.p.a., co obligowało Sąd do uwzględnienia skargi.

Usprawiedliwieniem nierozpoznania wniosku Strony przez okres ponad 30 miesięcy nie może być sytuacja kadrowa w urzędzie. Takiej przewlekłości nie może również usprawiedliwiać napływ dużej ilości wniosków ani nawet panująca pandemia korono-wirusa COVID. Stwierdzona przewlekłość postępowania wynikała głównie z bierności organu, który do chwili wniesienia skargi do WSA nie podejmował żadnych działań, mimo dysponowania dokumentami, na podstawie których powinien co najmniej (ze względów bezpieczeństwa) wystąpić o informacje do Policji, Straży Granicznej i ABW. W ocenie Sądu, nie można zaakceptować sytuacji, w której organ administracji tak znacznie przedłuża termin załatwienia sprawy, nie informując nawet Strony o przyczynach zwłoki w tak przewlekłym procedowaniu i nie wzywając przez 30 miesięcy o uzupełnienie dokumentów potrzebnych do jej zakończenia.

Za rażąco naruszające zasady postępowania administracyjnego i podstawowe prawa Strony w postępowaniu należy uznać nie tylko nie nadanie sprawie odpowiedniego biegu, ale też uniemożliwienie Stronie uzyskania informacji o statusie sprawy. Ponadto, Urząd do Spraw Cudzoziemców, rozpoznając 12 marca 2019 r. ponaglenie Strony na niezałatwienie wniosku, nakazał organowi rozpatrzenie wniosku do dnia 21 czerwca 2019 r., czego organ nie wykonał. Nie załatwił też sprawy, pomimo wniesienia przez Stronę kolejnego ponaglenia (z 13.05.2020 r.). Takie działanie organu administracji publicznej sprzeciwia się w sposób rażący obowiązkowi wynikającemu z art. 36 K.p.a. Sytuacja, w której Strona czeka tak długo na podjęcie rozstrzygnięcia w istotnej dla niej sprawie, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące jego naruszenie. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie obywateli i cudzoziemców do organów administracji publicznej w Polsce.

Jednocześnie, zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. - Sąd, uwzględniając skargę stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało charakter kwalifikowany. W ocenie Sądu orzekającego w sprawie - opisane fakty, mające odzwierciedlenie w aktach sprawy, pozwalają stwierdzić, że przewlekłe prowadzenie postępowania (trwająca ponad 30 miesięcy) i przekroczenie terminów załatwiania sprawy o nieskomplikowanym charakterze i to bez istotnej przyczyny, uzasadnia zakwalifikowane stwierdzonych uchybień jako rażąco naruszających prawo. Pomimo upływu kolejnych miesięcy (łącznie 33 miesiące od złożenia wniosku), do dnia rozpoznania skargi w dniu 25 sierpnia 2020 r. – Sąd nie miał informacji aby wniosek Strony został finalnie załatwiony.

Nie przesądzając kierunku rozpatrzenia wniosku, co leży wyłącznie w gestii organu, Sąd oceniając jedynie zasadność skargi na przewlekłość nie ma żadnych wątpliwości, że takie procedowanie organu nie może być akceptowane z punktu widzenia zasad demokratycznego państwa prawa, nosi przy tym znamiona naruszenia nie tylko zasad postępowania przyjętych w administracji, ale nie mając żadnego racjonalnego uzasadnienia dla opieszałego działania organu administracji publicznej – godzi przede wszystkim w fundamentalne prawa Strony. Czynności urzędowe organu nie mogą bowiem utrudniać obywatelom normalnego ich funkcjonowania w życiu społecznym, rodzinnym i zawodowym. Kierując się przyjętymi kryteriami stopnia przewlekłości postępowania - należało uznać, że w rozpoznawanej sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania o charakterze rażącym.

Sąd dostrzega, że na sprawność działania organu niewątpliwie wpływa jego obiektywnie trudna sytuacja związana ze znacznym napływem wniosków składanych przez cudzoziemców. Jednakże sytuacja ta ulega nadal zbyt wolnej poprawie, co powoduje zaistnienie zdarzeń, które są nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa, gdy nadal dochodzi do rażącego naruszania praw Strony do szybkiego załatwienia sprawy a za takie uznać należy procedowanie przez ponad 30 miesięcy w nieskomplikowanej dowodowo sprawie. Bezczynności organu przez tak długi czas, nie uzasadniają też w żadnym stopniu komplikacje wynikające z epidemii COVID. Sposób procedowania organu, wskazuje niewątpliwie na niewłaściwą organizację pracy w instytucji ustanowionej celem rozpoznawania spraw obywateli i dla nich. Narusza to w sposób oczywisty zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej (art. 8 K.p.a.) oraz zasady informowania stron (art. 9 K.p.a.) oraz czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 K.p.a.).

Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz Skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. W tym względzie należy wyjaśnić, że dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez Stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia, ma ono bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale przede wszystkim niejako wynagrodzić Stronie wadliwe działanie tegoż organu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdzając, że Wojewoda D. przewlekle prowadził postępowanie oraz że ta przewlekłość miała charakter rażącego naruszenia prawa, za uzasadnione uznał przyznanie stronie Skarżącej od organu sumy pieniężnej w wysokości 1.500 zł. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a oraz § 2 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie I, II i IV sentencji wyroku.

Natomiast na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy w nieprzekraczalnym terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt III sentencji wyroku). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. (punkt VI sentencji wyroku).