Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1778/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 24 par. 1 pkt 5, art. 127 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie WSA Sławomir Fularski (spr.) Maria Werpachowska Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej, działając na podstawie art. 156 § 1 w związku z art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako k.p.a), po rozpatrzeniu wniosku A.B. z dnia 13 czerwca 2010 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2007 r. znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ w pierwszej kolejności wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Prezydent Miasta N. odmówił ww. wnioskodawcy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. znak [...]. Skarga A.B. na decyzję organu drugiej instancji została zaś oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt III SA/Kr 192/06. Wnioskiem z dnia 17 października 2006 r. A.B. wniósł o wznowienie postępowania w powyższej sprawie, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...], działając na podstawie art. 145a, art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r. sygn. akt SK 15/05 (Dz. U. Nr 170, poz. 1222), odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...]. W wyniku złożonego przez A.B. odwołania od ww. decyzji, Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2007 r. Na rozstrzygnięcie Ministra Pracy i Polityki Społecznej A.B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 21 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 170/08 ww. Sąd oddalił skargę. Orzeczenie to w dniu 3 lipca 2008 r. stało się zaś prawomocne.

Następnie organ wskazał, że pismem z dnia 13 czerwca 2010 r. A.B. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. znak [...] oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2007 r. znak: [...]. Z uzasadnienia wniosku wynika, że podstawą żądania strony jest utrzymanie w mocy przez Wojewodę [...] decyzji Prezydenta Miasta N. z dnia [...] listopada 2005 r., która to jest niezgodna z prawem oraz wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Ponadto wnioskodawca podkreślił, że w identycznej sprawie jego koledze przyznane zostało prawo do zasiłku przedemerytalnego.

Organ wyjaśnił, że w wyniku rozpatrzenia ww. wniosku, decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. znak [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. znak [...]. Jednocześnie pismem z dnia 29 czerwca 2010 r. A.B. wezwany został do sprecyzowania swojego żądania, tj. określenia czy poza wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...], jego pismo z dnia 13 czerwca 2010 r. jest wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2007 r. znak [...], czy też decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją ww. decyzji Wojewody [...]. W odpowiedzi zaś na powyższe wezwanie, A.B. wyjaśnił, że wnioskuje o stwierdzenie nieważności obu wskazanych decyzji.

W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji jest wydawana w wyniku ustalenia istnienia jednej z przesłanek pozytywnych ustanowionych w art. 156 § 1 k.p.a. Powyższe umożliwia eliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętych szczególnie ciężkimi wadami materialnoprawnymi. Podstawą żądania A.B. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2007 r. znak [...] jest niezgodność z prawem oraz wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Zdaniem organu, oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 170/08, skargi na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 k.p.a.). Wobec powyższego brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Moc wiążąca wyroku określona w art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a) oznacza, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Ponadto każde prawomocne oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem, zamyka organowi administracji drogę do stwierdzenia nieważności ze względu na związanie go, stosownie do art. 153 p.p.s.a wyrokiem sądu.

Od powyższego rozstrzygnięcia Ministra Pracy i Polityki Społecznej, wnosząc o jego uchylenie, A.B. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2007 r. znak [...] oraz decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...]. Organowi zarzucił naruszenie licznych przepisów postępowania, tj. art. 7,8,10,11,12,15,76,77 § 1,78,80,107 § 3 k.p.a., a także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 27 ust. 1 pkt 6 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, art. 150a ust. 1,2,5 i 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

W uzasadnieniu podniósł, że organ administracji nie uwzględnił wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, nie zbadał w całości materiału dowodowego oraz nie przeprowadził szczegółowo dodatkowego postępowania dowodowego. Zdaniem wnioskującego o ponowne rozpatrzenie sprawy organ nie uwzględnił również w całości zmian stanu prawnego, w szczególności wyroków Trybunału Konstytucyjnego.

Decyzją z dnia [...] września nr [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu w całości podtrzymał argumentację zawartą w swojej poprzedniej decyzji. Ustosunkowując się, do podniesionej przez A.B. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, kwestii rozpatrzenia przez organ sprawy pod kątem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wyjaśnił, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd wykluczający stosowanie instytucji nieważności decyzji w przypadku zakwestionowania przez Trybunał Konstytucyjny aktu normatywnego, na którego podstawie została ona wydana. Organ powołał się przy tym na wyrok NSA z dnia 30 maja 2001 r., II SA 1035/00, Lex nr 57179 z którego to wynika, że przewidziana w art. 145a k.p.a. możliwość wznowienia postępowania w przypadku zakwestionowania przez Trybunał Konstytucyjny przepisów aktu normatywnego, na podstawie którego wydana została decyzja administracyjna, z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, stanowi jedyny tryb weryfikacji decyzji, a tym samym wyklucza prawo ubiegania się o stwierdzenie ich nieważności na zasadach przepisów art. 156 i następnych k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący A.B. wniósł o uchylenie zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji organu, ewentualnie stwierdzenie nieważności decyzji lub stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 77 § 2, art. 80 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego, tj. art. 23 ust. 1 pkt 1, art. 27 ust. 2 pkt 4, art. 6 pkt 6 lit. b i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

W uzasadnieniu podniósł, że zaskarżona decyzja jest dla niego niekorzystna, bowiem odmawia mu przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, mimo, że spełniał warunki do przyznania tego świadczenia. Dodał, że w identycznej sprawie jego kolegi – sądy i organy przyznały koledze prawo do zasiłku przedemerytalnego. Skarżący stwierdził ponadto, że spełniał wymogi czasowe i ustawowe do przyznania przedmiotowego zasiłku, podobnie jak i jego kolega, wobec którego została wydana decyzja pozytywna. Dlatego też skarga jest uzasadniona.

W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasową argumentację w sprawie.

W piśmie procesowym skarżący załączył decyzję Wojewody [...], przyznającą zasiłek przedemerytalny w sprawie innej osoby, analogicznej – zdaniem skarżącego – do rozpoznawanej sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale ma obowiązek uwzględnić z urzędu wadliwości kontrolowanego aktu. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, sąd każdorazowo obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać, czy postępowanie administracyjne zostało prawidłowo przeprowadzone w sprawie przez właściwe organy administracji publicznej.

Kontrolowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzje z dnia [...] lipca 2010 r. i z dnia [...] września 2010 r., zostały wydane z upoważnienia Ministra Pracy i Polityki Społecznej przez Podsekretarza Stanu – C.O. Tym samym Minister Pracy i Polityki Społecznej, rozpoznając w trybie przepisu art. 127 § 3 k.p.a. wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., polegającego na wydaniu zaskarżonej decyzji przez tę samą osobę, która wydała decyzję bezpośrednio ją poprzedzającą. Jest to podstawa do wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt. 3 k.p.a. Naruszenie zaś prawa dające podstawę do wznowienia postępowania – zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a, uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji bez względu na to, czy naruszenie to miało, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. W świetle poglądów doktryny przyjmuje się, iż reguła określona we wspomnianym przepisie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma zastosowanie także do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, o którym mowa w przepisie art. 127 § 3 k.p.a., a więc do sytuacji, w której pracownik naczelnego organu administracji publicznej lub samorządowego kolegium odwoławczego brał udział w wydaniu przez ten organ decyzji w pierwszej instancji, następnie zaskarżonej do tego samego organu wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy (tak m.in. A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II; tak również: J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 183; podobnie: Cz. Martysz /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Martysz i A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I Zakamycze 2005 ). Pogląd ten znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (tak m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2007r., sygn. akt II OSK 213/06, publ. LEX nr

235133; podobnie /w:/ uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 22 lutego 2007r., sygn. akt II GPS 2/06, ONSAiWSA 2007/3/61).

Wskazać należy, że w uzasadnieniu powołanej uchwały składu

7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt II GPS 2/06, wskazano, że w świetle zasady określonej w przepisie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo obywatela do wniesienia odwołania oznacza jego prawo do ponownego i sprawiedliwego rozpoznania sprawy. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny – "sprawiedliwość" wymusza między innymi takie cechy procesowe jak obiektywizm w orzekaniu oraz związaną z tym konieczną niezależność osób wydających decyzje administracyjne. Według NSA przesłanka wyłączenia pracownika z powodu brania przez niego udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji (art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.) nawiązuje w swej istocie do zasady dwuinstancyjności postępowania i zasady hierarchicznego podporządkowania organów orzekających. W takim klasycznym modelu postępowania administracyjnego odwołanie rozpatruje inny organ oczywiście w innym składzie osobowym. Zdaniem NSA na tym polega zasada i jednocześnie gwarancja procesowa, że nikt nie może być sędzią we własnej sprawie, bo z wydanym poprzednio rozstrzygnięciem zwykle się identyfikuje przy jego ponownej ocenie.

W uchwale stwierdzono jednocześnie, iż omawiana przesłanka wyłączenia pracownika nie podlega jakiejkolwiek ocenie pod kątem jej wpływu na obiektywne rozpatrzenie odwołania w konkretnej sprawie, bo ma charakter bezwzględny. Według NSA skoro prawo do ponownego rozpatrzenia sprawy przez ten sam organ jest wyjątkiem od klasycznego modelu postępowania odwoławczego, to zgodnie

z zasadą exceptiones non sunt extenlendae wyjątku tego nie można interpretować rozszerzająco, a tym bardziej nie można go przenosić na inne instytucje postępowania, jak np. wyłączenie pracownika. Zawsze więc tam, gdzie dochodzi do ponownego rozpoznania wniosku przez ten sam organ (art. 127 § 3 k.p.a.), trzeba bezwzględnie oceniać, czy jest możliwe zastosowanie przesłanki wyłączenia pracownika przewidzianej w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Dokonując tego, należy przez pracownika rozumieć osoby zatrudnione w urzędzie organu na podstawie stosunku pracy, umocowanego do wydawania decyzji z upoważnieniem indywidualnym bądź

z mocy prawa. W konsekwencji NSA przyjął w omawianej uchwale z dnia 22 lutego 2007r., iż przepisy o wyłączeniu pracownika mają również zastosowanie do osoby piastującej funkcję organu.

Należy również wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku z dnia 25 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 213/06 stwierdził, iż w sytuacji w której piastun funkcji ministra wydał w sprawie decyzję

w charakterze organu pierwszej instancji, będzie on wyłączony, na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. od powtórnego rozpatrzenia sprawy w wyniku złożenia przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co nie oznacza, że w takim przypadku nastąpiłoby wyłączenie ministra jako organu administracji. Jak uznał bowiem NSA wyłączona jest wówczas osoba piastująca funkcję organu administracji publicznej, a nie sam organ administracji.

Wyjaśnić także należy, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy ma charakter niedewolutywny, a zatem nie skutkuje przeniesieniem kompetencji weryfikacyjnych między instancją niższą, a wyższą. Jednocześnie do tego wniosku, zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy ma cechy zwyczajnego środka prawnego, zmierzającego do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Zgodnie z art. 78 Konstytucji, każda strona ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. Treścią tego postanowienia jest ustanowienie prawa stron każdego postępowania do uruchamiania procedury weryfikującej prawidłowość wszelkich rozstrzygnięć wydawanych przez organ działający w charakterze pierwszej instancji (A. Błaś, (w:) Konstytucje Rzeczypospolitej oraz komentarz do Konstytucji RP z 1997 r., pod. red. J. Bocia, Wrocław 1998, str. 140). Materialną treścią prawa do zaskarżenia jest stworzenie stronom możliwości uruchomienia procedury służącej weryfikacji pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia. Trzeba podkreślić, że - zgodnie z art. 78 zdanie drugie Konstytucji - określenie "trybu zaskarżania" należy do ustawodawcy, a Konstytucja świadomie pozostawiła mu margines swobody decyzyjnej. Można jedynie wskazać wymagania, którym powinien odpowiadać każdy ustanowiony przez ustawę środek zaskarżenia. Po pierwsze - środek taki musi być dostępny, więc jego uruchomienie powinno zależeć od woli strony i nie może być poddane nadmiernie skomplikowanym rygorom. Po drugie - środek ten musi być efektywny, czyli musi stwarzać realną możliwość oceny pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia i dokonania jego uchylenia bądź zmiany (por. L. Garlicki, Uwagi do art. 78, (w:) Konstytucja RP. Komentarz, tom V, Warszawa 2007, str. 7). Nie zawsze jest możliwe takie ukształtowanie procedury, aby w sprawie orzekał organ wyższej instancji. Takim przykładem jest art. 127 § 3 k.p.a. Przepis ten wprowadza do systemu procedury administracyjnej instytucję wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt P 57/2007). Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wszczyna nowy etap postępowania administracyjnego. Uruchamia on tok instancji w znaczeniu procesowym, który nie musi być zbudowany na hierarchicznej strukturze organów administracji publicznej. Istotne natomiast jest to, że w wyniku przedmiotowego wniosku sprawa jest drugi raz rozpatrywana w zasadzie tak samo jak przez klasyczny organ odwoławczy. W tym zakresie odpowiednie zastosowanie mają bowiem przepisy dotyczące odwołań, oczywiście za wyjątkiem przepisów ściśle powiązanych z procesowaniem w systemie nadrzędności organu wyższego stopnia.

Uznając zatem, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest rodzajem odwołania, należy zapewnić wnioskodawcy niezbędny, zbliżony do obowiązującego w postępowaniu odwoławczym, standard ochrony jego interesów i uprawnień. Do standardów tych niewątpliwie należy obiektywizm i bezstronność. Przy dwukrotnym rozpoznaniu tej samej sprawy, należy dążyć do tego, aby sprawa rozpatrywana była przez inny skład osobowy.

W sytuacji więc, gdy dochodzi do ponownego rozpatrzenia wniosku przez ten sam organ (art. 127 § 3 k.p.a.) trzeba ocenić, czy możliwe jest zastosowanie przesłanki wyłączenia pracownika przewidzianej w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Wyłączenie pracownika od udziału w postępowaniu obejmuje samo wydanie decyzji, jak też podejmowanie czynności procesowych mających lub mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. jedną z przesłanek obligatoryjnego wyłączenia pracownika organu od udziału w postępowaniu jest okoliczność, że brał on udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Celem tej regulacji było uniknięcie sytuacji, gdy treść zaskarżonej decyzji, wydanej przez pracownika z upoważnienia organu, mogłaby być zdeterminowana wcześniejszym doświadczeniem tej osoby wynikającym z dotychczasowego udziału w postępowaniu administracyjnym. Pracownik, który już raz uczestniczył w czynnościach procesowych, ma przez to ugruntowane poglądy zarówno na stan faktyczny jak i na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Może to z kolei nasunąć wątpliwości, co do jego bezstronności i obiektywizmu (W. Chróścielewski w glosie do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06, Orzecznictwo Naukowe Sądów Administracyjnych nr 3(12) z 2007 r. str.137).

Wyłączenie pracownika pociąga za sobą jedynie konieczność dokonania zmian osób działających na podstawie udzielonego upoważnienia i nie wpływa bezpośrednio na samą właściwość organu administracji.

Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że niewątpliwie zaskarżona decyzja z dnia [...] września 2010 r., zapadła na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, została wydana przez tę samą osobę, tj. C.O. – Podsekretarza Stanu, która wydała decyzję ją poprzedzającą. Ta druga decyzja obarczona jest zatem wadą z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. i podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Pracownik, który brał udział w wydaniu decyzji administracyjnej przez organ centralny, jako organ jednoinstancyjny, podlega bowiem na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wyłączeniu od udziału w orzekaniu w skutek wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a., jeśli umożliwia to struktura ustrojowo-organizacyjna tego organu. Daje to szansę, że w postępowaniu, w którym nad organami wydającymi decyzję w jednej instancji nie istnieją organy wyższego stopnia, zostanie zrealizowany cel, któremu służy zasada dwuinstancyjności oraz zapewni, że ponowne rozpatrzenie sprawy nie będzie iluzoryczne i nie będzie sprowadzać się do bezrefleksyjnego utrzymania w mocy zaskarżonych decyzji (R. Kaczmarczyk w glosie do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt II GPS 2/06, Gdańskie Studia Prawnicze – Przegląd Orzecznictwa 2008 r., z. 1).

Dodatkowo wskazać należy, że wyłączenie osoby, która wydała decyzję w pierwszej instancji (działając z upoważnienia Ministra Pracy i Polityki Społecznej) nie pozbawia kompetencji Ministra Pracy i Polityki Społecznej do rozpatrzenia sprawy – wniosku o ponowne jej rozpatrzenie. Może on bowiem upoważnić innego pracownika na podstawie art. 268a k.p.a. do wydania decyzji w jego imieniu, a także może sam wydać decyzję po rozpatrzeniu tego wniosku. Instytucja wyłączenia pracownika na zasadzie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie prowadzi do wyłączenia organu.

Możliwość korzystania przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej z instytucji upoważnienia pracownika do wydawania decyzji pozwala na pogodzenie wymogów organizacyjnych z wymogami proceduralnymi wynikającymi z art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., zapewniając stronie postępowania poczucie bezstronności i obiektywizmu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

W tym zakresie stanowisko Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie tylko nie pozostaje w sprzeczności z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt I OPS 13/09 (ONSAiWSA 2010 r. z. 5 poz. 82), lecz istotę tej uchwały realizuje. Podobnie stwierdzono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt I OSK 781/10, opublikowanym w centralnej internetowej bazie orzeczeń.

Mając na uwadze wyżej wymienione okoliczności Sąd na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. Orzeczenie w punkcie drugim wyroku wydano na podstawie art. 152 p.p.s.a.