Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 497/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 151 i art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Dzielnicy Mokotów m. st. Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 4168/21 w sprawie ze skargi B. T. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Mokotów m. st. Warszawy z dnia 27 października 2021 r. nr 2583/2021 w przedmiocie odmowy zakwalifikowania B. T. do udzielenia pomocy mieszkaniowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 października 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 4168/21, po rozpoznaniu skargi B. T. (dalej: skarżący) na uchwałę Zarządu Dzielnicy Mokotów m. st. Warszawy z dnia 27 października 2021 r. nr 2583/2021 w przedmiocie odmowy zakwalifikowania skarżącego do udzielenia pomocy mieszkaniowej, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie dotyczącym odmowy zakwalifikowania skarżącego do udzielenia pomocy mieszkaniowej.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Zarząd Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy zaskarżoną uchwałą, na podstawie § 6 pkt 8 uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 6725) oraz § 35 ust. 1 uchwały Nr XXIil/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 14836, z 2020 r. poz. 5791 oraz z 2021 r. poz. 5586), odmówił zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej m.in. skarżącego, wskazanego w załączniku do uchwały. Uzasadniając odmowę zakwalifikowania skarżącego do udzielenia pomocy mieszkaniowej, na podstawie 32 ust. 1 pkt 6, § 32 ust. 8 uchwały z dnia 5 grudnia 2019 r., organ wskazał, że wnioskodawca wystąpił z wnioskiem 29 kwietnia 2021 r. Podał, że wnioskodawca jest żonaty. Wskazał, że tzw. kryterium powierzchniowe: nie dotyczy – wnioskodawca przebywa w Zakładzie Karnym, Średnie miesięczne dochody gospodarstwa: O zł, Organ podał, że zgodnie z zawiadomieniem Sądu Okręgowego w Warszawie na 22.02.2021 r. była wyznaczona rozprawa z powództwa M. T. przeciwko skarżącemu o rozwód. Według oświadczenia wnioskodawcy sprawa rozwodowa została odroczona bezterminowo. Organ wskazał, że z oświadczenia zainteresowanego wynika, że od urodzenia do 2014 r. mieszał w domu własnościowym matki przy ul. [...] (4p+k, 61,92 m2/92,02 m2) w miejscowości B. oddalonej od W. o ok. 340 km. Według oświadczenia zainteresowanego w tym domu na stałe mieszka 1 osoba, tj. matka wnioskodawcy, natomiast czasami mieszka również brat ze swoją konkubiną. Zamieszkiwanie brata oraz jego konkubiny nie ma charakteru stałego, ponieważ zamieszkują oni na wsi, oddalonej 50 km od miejscowości B. Brat zainteresowanego prowadzi działalność gospodarczą (usługi budowlane) i w sytuacji kiedy ma zlecenie w miejscowości B. zatrzymuje się u matki, żeby nie dojeżdżać do pracy. Ojciec wnioskodawcy nie żyje. W styczniu 2014 r. wnioskodawca poznał swoją przyszłą żonę i w kwietniu 2014 r. przeprowadził się do Warszawy, zamieszkał wówczas w lokalu własnościowym teściów nr 24 przy ul. K. 5 w W. (3p+k, pow. użytkowa 46,60 m2), gdzie był zameldowany na pobyt czasowy w okresie od 12.10.2016 r. do 16.01.2017 r. Lokal ten należał do teściów, mieszkało wówczas 5 osób, tj. zainteresowany z żoną, teściami oraz bratem żony. W 2015 r. wnioskodawca z żoną zamieszkali wraz z matką skarżącego w B. Następnie zainteresowany z żoną ponownie zamieszkali w W., ponieważ żona nie miała dobrych relacji z matką wnioskodawcy. Według podania matka wnioskodawcy sprzedała przydomowy ogródek i zainteresowany otrzymał od matki 35 tys. zł. Lokal w W. był ostatnim miejscem zamieszkania wnioskodawcy przed osadzeniem w Zakładzie Karnym. Zgodnie z zaświadczeniem Zakładu Karnego w Kluczborku, skarżący odbywa karę pozbawienia wolności od 19.02.2018 r., przewidywany koniec kary przypada na 17.08.2023 r. Zainteresowany swój wniosek motywuje tym, że po opuszczeniu Zakładu Karnego nie będzie miał gdzie mieszkać, z żoną jest w trakcie rozwodu, natomiast z matką jest w konflikcie.

Organ wskazał, że w swoich wystąpieniach skarżący oświadczał, że pozostaje w konflikcie z matką, co uniemożliwia mu wspólne zamieszkiwanie w domu w miejscowości B. Natomiast matka zainteresowanego w swoim wystąpieniu poparła syna w staraniach o mieszkanie, zaznaczając jedynie, że "gdy mieszkał ze mną i żoną, nie mam najlepszych wspomnień (...)".

Organ wskazał, że § 32 ust. 1 pkt 6 uchwały, obliguje do poddania analizie warunków mieszkaniowych w poprzednich miejscach zamieszkania oraz warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach, natomiast zgodnie z § 32 ust. 8 uchwały, niezłożenie oświadczeń i dokumentów w wyznaczonym terminie umożliwiających przeprowadzenie analizy, potwierdzenie w nich nieprawdy, jak również dodatkowe informacje uzyskane w toku analizy, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej.

Organ stwierdził, że zebrane w sprawie dokumenty i informacje wskazują, że w tej sprawie kryteria zawarte w wymienionych wyżej przepisach uchwały nie są spełnione i zachodzą przesłanki do odmowy udzielenia pomocy mieszkaniowej zawarte w § 32 ust. 1 pkt 6 i § 32 ust. 8 uchwały. Analiza sprawy wykazała, że oświadczenia zainteresowanego i wystąpienie jego matki nie wskazują na silny konflikt między nimi. Obecnie wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i uznać należy zdaniem organu, że ma możliwość zabezpieczenia swoich potrzeb mieszkaniowych przy pomocy rodziny, poprzez zamieszkanie w domu w B., który stanowi własność matki zainteresowanego. Dom ten składa się z 4 pokoi i kuchni o powierzchni użytkowej 92,02 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 61,92 m2 i mieszka w nim wyłącznie matka wnioskodawcy. W przypadku gdyby skarżący zamieszkał wraz z matką, każda z osób miałaby do dyspozycji osobny pokój.

Organ podkreślił, że było to stałe miejsce zamieszkania zainteresowanego od urodzenia do 2014 r. Zainteresowany ma nieuregulowaną sytuację rodzinną, gdyż nadal pozostaje w związku małżeńskim z M. T. Według oświadczenia zainteresowanego nie został jeszcze wyznaczony termin pierwszej rozprawy.

Uchwała o odmowie zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej w zakresie dotyczącym skarżącego stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zakwestionował ustalenie organu, że może zabezpieczyć potrzeby mieszkaniowe przy pomocy rodziny. Oświadczył, że od 17 lat nie przebywa i nie przebywał w domu jednorodzinnym, w którym mieszka jego matka. Podniósł, że są skłóceni odkąd ukończył 24 lata i nie mają ze sobą kontaktu. Wskazał, że nie ma gdzie zamieszkać gdy opuści Zakład Karny, zaś karierę zawodową wiąże z W., gdzie jak podał mieszka od grudnia 2004 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała w zakresie dotyczącym odmowy zakwalifikowania skarżącego do udzielenia pomocy mieszkaniowej narusza w sposób istotny prawo, tj. zastosowany przez organ § 32 ust. 1 pkt 6 i § 32 ust. 8 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.

Sąd I instancji podkreślił, że choć w sprawie nie mają zastosowania przepisy k.p.a., to postępowanie z zakresu uzyskania pomocy gminy w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych powinno być prowadzone z uwzględnieniem m.in. zasady prawdy obiektywnej oraz właściwego wyważenia interesu społecznego i indywidualnego jednostki. Zasady te mają zastosowanie do wszelkiego działania organów państwa w sferze stosunków publicznoprawnych i mogą być wywiedzione wprost z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wynika obowiązek działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa (v. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 2025/15 (orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązkiem organu jest zatem uwzględnienie i wszechstronne rozważenie przy rozpatrywaniu sprawy wszystkich okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Zdaniem Sądu, organ obowiązku tego w niniejszej sprawie nie wypełnił należycie. Za podstawę odmowy zakwalifikowania skarżącego do udzielenia pomocy mieszkaniowej organ przyjął art. 32 ust. 1 pkt 6 i § 32 ust. 8 uchwały z dnia 5 grudnia 2019 r.

Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów, wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej: warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania oraz warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach.

Wynikający z powołanego przepisu nakaz poddania szczegółowej analizie podanych w tym przepisie okoliczności, pozostaje w korelacji z zawartą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przy czym szczegółowa analiza, do przeprowadzenia której obowiązany jest organ, powinna polegać na "sumiennym zgłębianiu, docieraniu do sedna rzeczy, dociekliwości" (por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczak, PWN 1983, hasło "wnikliwie"). Organ zobowiązany jest zatem do zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa.

Sąd I instancji zauważył, że analizując sprawę pod kątem możliwości zabezpieczenia przez skarżącego potrzeb mieszkaniowych przy pomocy rodziny organ stwierdził, że skarżący ma możliwość zamieszkania w domu przy ul. [...] w B., stanowiącym własność matki skarżącego. Ocena organu w tym zakresie opiera się na uznaniu – w ramach dokonanej przez organ analizy sprawy – że między matką a synem nie ma silnego konfliktu. Wskazują na to, jak podał organ "oświadczenia zainteresowanego i wystąpienie jego matki". W stanie faktycznym sprawy organ przywoływał oświadczenia wnioskodawcy i jego matki. Skarżący jednoznacznie oświadczał w postępowaniu przed organem, że pozostaje w konflikcie z matką, co uniemożliwia mu wspólne z nią zamieszkiwanie. Organ nie wyjaśnił należycie, czy istniejący konflikt (charakter tego konfliktu) czyni w istocie możliwym zamieszkanie syna, który popadł w konflikt z prawem, z matką. Organ przyjął, przy braku jakichkolwiek podstawowych informacji, co do charakteru konfliktu, że nie jest to silny konflikt. Matka wnioskodawcy podawała zaś w piśmie do organu, że jest osobą w wieku około 80 lat, a zatem osobą w podeszłym wieku i chciałaby "resztę (...) życia spędzić w spokoju", co podnosiła w kontekście przyszłego opuszczenia przez syna Zakładu Karnego. Okoliczności te nie zostały przez organ należycie rozważone.

Skarżący już we wniosku o zakwalifikowanie do udzielania pomocy mieszkaniowej wskazywał na fakt "skłócenia" z rodziną. Okoliczności, które zdaniem wnioskodawcy uniemożliwiają jego zamieszkanie w B. przy ul. [...] winny zostać należycie wyjaśnione. Także w postępowaniu sądowym skarżący wskazywał, że matka nie chce z nim rozmawiać i nigdy nie będzie mógł z nią zamieszkać.

Sąd podzielił twierdzenie pełnomocnika skarżącego, że organ nie zgromadził wystarczającego materiału dowodowego, który dawałby podstawy do stwierdzenia, że skarżący ma istotnie możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych poprzez zamieszkanie z matką w jej domu.

Nadto Sąd zauważył, że w sprawie nie są spójne oświadczenia wnioskodawcy co do tego, od kiedy nie mieszkał w domu w B. Organ zasadnie zauważa, że wnioskodawca podawał w postępowaniu przed organem, że w domu matki mieszkał do kwietnia 2014 r. (pismo wnioskodawcy z dnia 4 stycznia 2021 r.). Jednakże, równocześnie zauważyć należy, że wnioskodawca oświadczał w postępowaniu przed organem również, że od 2004 r. nie mieszka w domu w B. (pismo wnioskodawcy z dnia 14 lipca 2021 r.). Organ niespójności tych także nie wyjaśnił.

Stosownie do § 32 ust. 8 uchwały, który to przepis organ także powołał w podstawie prawnej odmowy zakwalifikowania wnioskodawcy do udzielenia pomocy mieszkaniowej, niezłożenie oświadczeń i dokumentów w wyznaczonym terminie umożliwiających przeprowadzenie analizy, potwierdzenie w nich nieprawdy, jak również dodatkowe informacje uzyskane w toku analizy, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej.

W ocenie Sądu, z uzasadnienia zaskarżonej uchwały w zakresie dotyczącym skarżącego nie wynika jakich dokumentów, czy oświadczeń skarżący w sprawie nie złożył. Organ nie wskazał też jakie ewentualnie brakujące dokumenty, czy informacje uniemożliwiły mu przeprowadzenie pełnej, czy należytej analizy, o czym jest mowa w powołanym przepisie. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie wynika dlaczego m.in. właśnie § 32 ust. 8 uchwały z dnia 5 grudnia 2019 r. stał się podstawą odmowy zakwalifikowania skarżącego do udzielenia pomocy mieszkaniowej.

Dla zastosowania § 32 ust. 1 pkt 6 uchwały jako podstawy odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej, konieczne jest dokonanie niebudzących wątpliwości ustaleń, co do faktycznych możliwości zamieszkania wnioskodawcy w lokalu, o którym mowa w tym przepisie. Ustaleń takich, pozwalających na bezsporne stwierdzenie, że skarżący ma realną możliwość zamieszkania z matką w domu przy ul. [...] w B., w sprawie tej nie dokonano.

Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała w zakresie dotyczącym skarżącego została wydana z istotnym naruszeniem przepisów procesowych. Organ podejmując rozstrzygnięcie o odmowie zakwalifikowania skarżącego do udzielenia pomocy mieszkaniowej nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący i wnikliwy całego materiału dowodowego niezbędnego do należytego rozpatrzenia sprawy udzielenia skarżącemu pomocy mieszkaniowej. Organ nie ustalił rzeczywistych przyczyn leżących u podstaw oświadczenia matki skarżącego, w którym wskazywała organowi, że chciałaby resztę życia spędzić w spokoju. Stanowisko organu wskazuje na pobieżną ocenę okoliczności faktycznych, co przeczy dyspozycji zawartej w § 32 ust. 1 pkt 6 uchwały.

Końcowo Sąd wskazał, że rozpatrując sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę dokonaną ocenę prawną i wskazania w zakresie konieczności dokonania pełnych ustaleń co do warunków mieszkaniowych, o których mowa w § 32 ust. 1 pkt 6 uchwały, a tym samym realnej możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie dotyczącym odmowy zakwalifikowania skarżącego do udzielenia pomocy mieszkaniowej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł organ, zaskarżając go w całości, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 151 P.p.s.a. poprzez nieoddalenie skargi, wskutek wskazanego w pkt 2 niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego;

2) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku, w jaki sposób organ winien zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący i wnikliwy cały materiał dowodowy niezbędny do należytego rozpatrzenia sprawy.

Ponadto skarżący kasacyjnie organ, na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:

1) zastosowanie w sprawie art. 7 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ winien postępowanie z zakresu uzyskania pomocy gminy w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych prowadzić z uwzględnieniem m.in. zasady prawdy obiektywnej oraz właściwego wyważenia interesu społecznego i indywidualnego jednostki;

2) pozbawione podstaw zarzucenie organowi naruszenia § 32 ust. 1 pkt 6 i § 32 ust. 8 uchwały Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, poprzez uznanie, że organ nie dokonał niebudzących wątpliwości ustaleń co do możliwości zamieszkania skarżącego wraz z matką.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto pełnomocnik skarżącego kasacyjnie organu oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącego wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, które to koszty nie zostały uiszczone w całości ani w części. Ponadto oświadczył, iż zrzeka się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zupełnie niezasadny okazał się zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 151 P.p.s.a. Wskazany przepis ma charakter wynikowy i nie mógł stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. W orzecznictwie NSA prezentowany jest jednolity pogląd, że przepisy art. 145 § 1 pkt 1 i art. 151 P.p.s.a. są tzw. przepisami wynikowymi, regulują sposób rozstrzygnięcia i bez stwierdzenia naruszenia innych przepisów, w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania, zarzuty te nie są trafne (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2383/14, LEX nr 1666121, wyrok NSA z dnia 4 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 78/14, LEX nr 1677528, wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt II FSK 1442/13, LEX nr 1783566, wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt II FSK 1443/13, LEX nr 1774171). Art. 151 P.p.s.a. stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Należy zatem zauważyć, że art. 151 P.p.s.a., który reguluje sposób rozstrzygnięcia sprawy, nie mógł stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, gdyż błąd w postaci uwzględnienia lub oddalenia skargi przez Sąd I instancji, jest następstwem uchybienia innym przepisom procedury sądowoadministracyjnej, stosowanym w fazie wcześniejszej niż etap orzekania tj. w fazie kontroli zaskarżonego aktu. Podstawą skargi kasacyjnej wymienioną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. mogą być jedynie przepisy regulujące proces dochodzenia do rozstrzygnięcia, a nie przepis określający samo rozstrzygnięcie (por. H. Knysiak – Molczyk Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2009, s. 240 i powołane tam orzecznictwo). Należy dodać, że do naruszenia art. 151 P.p.s.a. mogłoby dojść jedynie wyjątkowo, gdyby sąd nadał orzeczeniu inną formułę niż przewidziana w powołanym przepisie. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała jednak miejsca.

Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., zgodnie z którym, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera wskazanych w tym przepisie elementów, a także wówczas, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska odnośnie do przyjętego stanu faktycznego, a także gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09; wyroki NSA z: 18 września 2014 r., II GSK 1096/13; 27 listopada 2014 r., II GSK 584/13, 12 lutego 2015 r., II OSK 200/15; 3 marca 2015 r., II GSK 56/14; 11 marca 2015 r., II GSK 810/14, 27 sierpnia 22021 r., II GSK 1417/18).

Oznacza to, że sąd administracyjny ma nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia (wypowiedzenia się w przedmiocie zgodności z prawem skarżonego aktu administracyjnego), ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne. Przez stan sprawy, o którym mowa w art. 141 § 4 zdanie pierwsze P.p.s.a., należy rozumieć nie tylko zwięzłe przedstawienie dotychczasowego przebiegu postępowania przed organami administracji, ale także, jako wyodrębniony element, stan faktyczny sprawy przyjęty przez sąd. Obowiązkiem sądu administracyjnego jest uwzględnienie w stanie sprawy przyjętego stanu faktycznego i jego rozpatrzenie w kontekście całego materiału dowodowego sprawy.

Wszystkie w/wym. elementy znajdują się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a uzasadnienie części prawnej wyroku, jest wystarczające dla uzyskania informacji o przesłankach rozstrzygnięcia. Sąd I instancji wyjaśnił podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia. Stanowiska Sądu nie sposób uznać za nieuzasadnione. To, że skarżący kasacyjnie organ nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu co do oceny przyjętego stanu faktycznego i z argumentacją Sądu, nie świadczy o naruszeniu wymogów co do uzasadnienia wyroku wskazanych w art. 141 § 4 P.p.s.a.

W zakresie zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a. stwierdzić należy, że sąd administracyjny nie stosuje wprost przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, stąd też jego związanie tymi przepisami sprowadza się do obowiązku sformułowania oceny prawnej, czy proces podjęcia decyzji stosowania prawa przez organ administracji był prawidłowy. Nie budzi wątpliwości, że sformułowanie tej oceny wymaga odpowiedzi na szereg pytań, pytań takich samych jak te, na które musi odpowiedzieć organ administracji bezpośrednio stosujący te przepisy. Jednak to nie wojewódzki sąd administracyjny stosuje te przepisy, lecz posługuje się nimi jedynie, jako matrycą porównawczą, w celu ustalenia, czy postępowanie organu w tym zakresie jest zgodne z ustalonym porządkiem prawnym. W uzasadnieniu kontrolowanego wyroku Sąd I instancji dał wyraz swojej argumentacji odnosząc się do istoty sprawy i zgromadzonego przez organy administracyjne materiału dowodowego. Uchybienie przez sąd przepisom regulującym postępowanie organów administracji publicznej ma charakter pośredni i wynikać może jedynie z uchybienia przez Sąd I instancji przepisom P.p.s.a. Oznacza to, że procedując wojewódzki sąd administracyjny nie stosuje przepisów k.p.a., lecz kontroluje, czy postępowanie organów odpowiadało tym przepisom. W konsekwencji zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego skarżący kasacyjnie powinien powiązać je z naruszeniem przez Sąd I instancji odpowiednich przepisów postępowania sądowoadministracyjnego – czego w niniejszej skardze kasacyjnej nie uczynił.

Zaznaczyć należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że powołanie przepisów postępowania administracyjnego w oderwaniu od będących podstawą zaskarżonego wyroku przepisów postępowania sądowego, nie może być uznane za spełniające przesłanki podstaw kasacyjnych, o których mowa art. 174 pkt 2 P.p.s.a., gdyż przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym, stosownie do treści art. 173 § 1 P.p.s.a. jest orzeczenie sądu (por. wyrok NSA z dnia 31 marca 2013 r., II FSK 925/10; wyrok NSA z dnia 13 listopada 2012 r., I OSK 2088/12; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2012 r., I OSK 970/11; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II OSK 2535/12; wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2015 r., II GSK 2620/14; wyrok NSA z dnia 10 marca 2016 r., II OSK 1725/14).

Naczelny Sąd Administracyjny miał jednakże na uwadze pogląd wyrażony w uchwale pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r. (I OPS 10/09) sprowadzający się do stanowiska, że w przypadku braku powiązania przez autora skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa przez organ administracji z zarzutem naruszenia prawa przez sąd wojewódzki, Naczelny Sąd Administracyjny może, po przeanalizowaniu uzasadnienia skargi kasacyjnej, samodzielnie zidentyfikować zarzut naruszenia prawa przez Sąd I instancji.

Zgodnie z unormowaną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej "podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy". Zgodnie z tą zasadą organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Realizacja zasady prawdy obiektywnej następuje m.in. w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakazuje organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego. Obowiązkiem każdego organu administracji publicznej jest zatem wyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy obejmujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Na organach administracji spoczywa nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia, ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne, co winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia rozstrzygnięcia. Wymóg zawarcia w uzasadnieniu wyjaśnienia dotyczy zarówno stanu faktycznego, jak i stanu prawnego, tj. podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, co należy rozumieć w ten sposób, że uzasadnienie musi pozwalać na skontrolowanie przez sąd, czy orzekający organ nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów w zakresie faktów i prawa. Zważyć również trzeba, że z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. wywodzi się, że podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy wymaga w pierwszym rzędzie rozważania, jakie fakty mają w sprawie znaczenie. O tym decyduje zaś norma prawa materialnego (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 69, wyrok NSA z dnia 2 marca 2017 r., I GSK 1855/15, CBOSA). Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Niewątpliwie przepisy art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 i 2 k.p.a. znajdują zastosowanie do postępowania jurysdykcyjnego oraz do innych postępowań wskazanych w art. 1 k.p.a. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest zaś akt organu jednostki samorządu terytorialnego, inny niż akt prawa miejscowego, podjęty w sprawie z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a.). Zaskarżona uchwała nie została więc wydana w postępowaniu jurysdykcyjnym i na pierwszy ogląd na płaszczyźnie normatywnej może wydawać się, że przepisy te nie były stosowane w procesie jej wydawania. W pierwszym rzędzie zastrzec należy, że na płaszczyźnie normatywnej zasady wyrażone w art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 i 2 k.p.a. są normami prawnymi ze wszystkimi tego konsekwencjami, tzn. że ich naruszenie winno być traktowane tak samo jak naruszenie każdej innej normy prawnej zawierającej skonkretyzowaną regułę postępowania. "Obowiązują one we wszystkich fazach postępowania administracyjnego i wymagają współstosowania z innymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego pozostającymi z nimi w związku merytorycznym i funkcjonalnym" (tak wyrok NSA z 6.10.2010 r., II OSK 1488/09, CBOSA). Na przepisy art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 i 2 k.p.a. spojrzeć należy jednak także przez pryzmat płaszczyzny aksjologicznej, co nakazuje zwrócić uwagę na to, że zasady prawdy obiektywnej, interesu społecznego i słusznego interesu obywateli wyrażają wartości ogólne dla całego systemu prawa, tzn. że są to wartości, na których opiera się cały porządek prawny (por. M. Zdyb, J. Stelmasiak, Zasady ogólne kodeksu postępowania administracyjnego. Orzecznictwo Sądu Administracyjnego z komentarzem, Lublin 1992, s. 5-6). W doktrynie i orzecznictwie istnieje dyskurs i niewątpliwy problem z zakresem zastosowania zasad ogólnych k.p.a. do innych postępowań niż postępowania zegzemplifikowane w art. 1 k.p.a. J. P. Tarno stoi na stanowisku, iż "właściwe funkcjonowanie systemu wymaga z założenia przyjęcia pewnych wspólnych, chociażby tylko podstawowych reguł proceduralnych oraz wartości, które powinny być realizowane w procesie stosowania prawa. Wydaje się, że zostały one określone w zasadach ogólnych", tj. w zasadach ogólnych k.p.a. (J.P. Tarno, Zasady ogólne k.p.a. w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Studia Prawno-Ekonomiczne 1986/36, s. 61). Wobec braku pełnej kodyfikacji wszystkich procedur administracyjnych i procedur w administracji zasady ogólne k.p.a. odgrywają kluczowe znaczenie, nie tylko w procesie wykładni i stosowania przepisów k.p.a., lecz także w obszarze innych postępowań administracyjnych, jeśli w toku dyskursu prawnego nie ustalono odmiennych zasad odnośnie do tych postępowań, wobec zasad ogólnych k.p.a. (por. W. Piątek, Zasady ogólne k.p.a. jako podstawa skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w: Kodyfikacja postępowania administracyjnego. Na 50-lecie k.p.a., red. J. Niczyporuk, Lublin 2010, s. 624). Zasady te więc jako nośniki rudymentarnych wartości systemu prawa obowiązują i gwarantują stronom różnorakich postępowań poszanowanie ich praw, a organom zapewniają pewne drogowskazy prowadzenia postępowania w zgodzie z określonymi zasadami będącymi nośnikami ogólnosystemowych wartości. Zasady wyrażone w art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 i 2 k.p.a. należy tym samym odnosić i uznawać za pomocne do procesów stosowania całego prawa materialnego (odmiennie wyrok NSA z 6.11.2007, I OSK 1512/06, CBOSA). Można przyjąć, że przepisy 7 k.p.a., art. 77 § 1 i 2 k.p.a. statuują zasady, których zakres obowiązywania i zastosowania wykracza poza ramy postępowania jurysdykcyjnego oraz że znajdują one szerokie zastosowanie do działalności administracji publicznej nakierowanej na załatwianie wszelakich spraw jednostki z zakresu administracji publicznej. W przypadku braku kompleksowego zespołu przepisów procesowych, tak jak ma to miejsce w sytuacji wyjaśniania "sprawy materialnoprawnej objętej procedurą uchwałodawczą" występuje luka prawna, którą można uzupełnić w drodze zastosowania analogii legis, co na gruncie prawa procesowego administracyjnego jest zasadniczo dopuszczalne. Przepisy 7 k.p.a., art. 77 § 1 i 2 k.p.a. odnieść należy do uchwały jednostki samorządu terytorialnego w zakresie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z zasobu gminy, gdyż jest to akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a., adresowany do zindywidualizowanego podmiotu, podobnie jak decyzja administracyjna, a więc jest to akt stosowania prawa materialnego. W swej istocie jest to akt bardzo podobny do decyzji administracyjnej, co przemawia za możliwością zastosowanie do oceny procesu jego wydawania przedmiotowych zasad k.p.a. Akceptację dla tego poglądu można odnaleźć w doktrynie. J. Zimmermann w odniesieniu do zasad ogólnych k.p.a. podnosi, że "ich związek z prawem materialnym polega przynajmniej na tym, że wątpliwości dotyczące treści lub zakresu stosowania unormowań materialnych powinny być rozstrzygane właśnie na podstawie tych zasad" (J. Zimmermann, Aksjomaty postępowania administracyjnego, Warszawa 2017, s. 43-44). W innym miejscu wśród wszystkich zasad k.p.a. wyróżnia on zasady podstawowe, których treść wykracza poza postępowanie administracyjne i łączy się z niektórymi zasadami wspólnymi dla całego prawa administracyjnego (J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Warszawa 2018, s. 173-174). Do zasad podstawowych zalicza zaś m.in. zasadę prawdy obiektywnej oraz zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu indywidualnego.

Tym samym zasady określone art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 i 2 k.p.a. należy potraktować jako normy wyjęte przed nawias i wspólne dla całości regulacji systemu prawa (tak: S. Rozmaryn, O zasadach ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego. Charakter prawny i znaczenie zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego, Państwo i Prawo 1961/12, s. 889), które w ten sposób znalazły zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.

Zamierzonego skutku nie mógł również odnieść zarzut naruszenia § 32 ust. 1 pkt 6 i § 32 ust. 8 uchwały Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.

Przede wszystkim należy wskazać, iż przepisy te mają charakter procesowy. Zgodnie z § 32 ust. 1 pkt 6 uchwały, wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania oraz warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i uwzględnić możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach. Z kolei z treści § 32 ust. 8 uchwały wynika, że niezłożenie oświadczeń i dokumentów w wyznaczonym terminie umożliwiających przeprowadzenie analizy, potwierdzenie w nich nieprawdy, jak również dodatkowe informacje uzyskane w toku analizy, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej.

Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż organ naruszył obowiązki wynikające z tych przepisów i nie rozpatrzył wnikliwie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Dla ostatecznego załatwienia wniosku skarżącego istotne było, czy pozostaje on w takim konflikcie z matką, który uniemożliwia ich wspólne zamieszkanie. Skarżący wskazywał na te okoliczność w toku prowadzonego postępowania. Poczynienie aktualnych ustaleń w tym zakresie mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Obowiązkiem organu było wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych uznanych za istotne z punktu widzenia normy materialnoprawnej znajdującej zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Wynikający z § 32 ust. 1 pkt 6 w/w uchwały obowiązek poddania wnikliwej analizie wymienionych w tym przepisie okoliczności pozostaje w ścisłej korelacji z zawartą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wnikliwa analiza, do przeprowadzenia której obowiązany jest organ, powinna polegać na "sumiennym zgłębianiu, docieraniu do sedna rzeczy, dociekliwości" (por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczak, PWN 1983, hasło "wnikliwie"). Organ zobowiązany jest zatem do zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa.

Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, iż podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku skarżącego stanowiło założenie, że ma ona możliwość realizacji prawa do zamieszkania w lokalu zajmowanym przez swoją matkę. Odnosząc się do powyższego stanowiska organu nie można - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - przyjąć, że jest ono wynikiem dokonania wnikliwej analizy przesłanek określonych w § 32 ust. 1 pkt 6 powołanej uchwały, a w szczególności że jest wynikiem wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ nie odniósł się bowiem do szeregu okoliczności faktycznych dotyczących sytuacji skarżącego i jego matki, a wielce istotnych z punktu widzenia podjętego rozstrzygnięcia. Organ przyjął, że konflikt między skarżącym a jego matką nie jest na tyle silny, by uniemożliwiał ich wspólne zamieszkanie. Tymczasem, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji, matka wnioskodawcy podawała w piśmie do organu, że jest osobą w wieku około 80 lat, a zatem osobą w podeszłym wieku i chciałaby "resztę (...) życia spędzić w spokoju", co podnosiła w kontekście przyszłego opuszczenia przez syna zakładu karnego. Słusznie Sąd I instancji uznał, iż okoliczności te nie zostały przez organ należycie rozważone. Biorąc powyższe pod uwagę, organ rozpoznając sprawę winien przede wszystkim wyjaśnić podniesione przez skarżącego i jego matkę okoliczności, a w szczególności dotyczące ich relacji, a następnie ustalić, czy relacje te faktycznie umożliwiają stronie wspólne zamieszkanie z jego matką. Organ rozpoznający wniosek nie podołał obowiązkom, wynikającym z przywołanych przepisów. Nie odniósł się bowiem w sposób szczegółowy do podniesionej przez wnioskodawcę, a kluczowej dla rozstrzygnięcia kwestii jego konfliktu z matką. W ocenie Sądu, takie postępowanie organu uznać należało za niedopuszczalne. Nie do zaakceptowania jest bowiem sytuacja, w której organ nie bada i nie rozważa kwestii konfliktu w sytuacji, gdy problematyka ta ma bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zdaniem Sądu w celu dopełnienia obowiązku, o którym mowa w § 32 ust. 1 pkt 6 uchwały, organ powinien przeprowadzić rzetelną ocenę sytuacji w jakiej znajduje się skarżący i jego matka, tj. poczynić wyjaśnienia w kierunku sygnalizowanym przez stronę i dopiero wówczas rozważyć, czy w sprawie zachodzą przesłanki do odmowy uwzględnienia wniosku.

Nadto, w celu ustalenia zasadniczych elementów stanu faktycznego sprawy, w tym zwłaszcza możliwości zamieszkania przez skarżącego z matką, organ winien zwrócić się do wnioskodawcy o przedłożenie stosownych dokumentów lub oświadczeń. Podstawę do podjęcia czynności w tym zakresie stanowi § 32 ust. 8 uchwały, którego brzmienie jednoznacznie wskazuje, że dopiero odmowa przedłożenia określonych dokumentów może stanowić podstawę do odmowy zakwalifikowania wniosku. Na tle powyższego przepisu uchwały uprawnione jest zatem stanowisko, zgodnie z którym w celu ustalenia okoliczności istotnych dla sprawy organ ma obowiązek wezwania wnioskodawcy do przedłożenia dokumentów i oświadczeń, o których mowa w uchwale, a dopiero odmowa ich przedłożenia może pociągać skutki prawne określone w uchwale. W tym miejscu należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, który stwierdził, że z uzasadnienia zaskarżonej uchwały w zakresie dotyczącym skarżącego nie wynika jakich dokumentów, czy oświadczeń skarżący w sprawie nie złożył. Organ nie wskazał też jakie ewentualnie brakujące dokumenty, czy informacje uniemożliwiły mu przeprowadzenie pełnej, czy należytej analizy, o czym jest mowa w powołanym przepisie.

W badanej sprawie organ nie podjął czynności wyjaśniających skutkiem czego rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o stan faktyczny, który nie został wystarczająco wyjaśniony. Stwierdzić należy, że argumentacja organu prezentowana w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wskazuje na pobieżną i wybiórczą ocenę okoliczności faktycznych, co przeczy dyspozycji zawartej w § 32 ust. 1 pkt 6 powołanej uchwały. Brak zaś wyjaśnienia motywów przyjętego przez organ założenia, że możliwe jest wspólne zamieszkanie skarżącego z matką powoduje, że zaskarżona uchwała jawi się jako podjęta arbitralnie.

Mając na uwadze powyższe argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej. Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 254 § 1 i art. 258-261 P.p.s.a.