Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 317/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 15, art. 138 par. 1 pkt 2, art. 139, art. 7, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 29 ust. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity
article: art. 141 par. 4, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.) Sędzia del. WSA Arkadiusz Windak Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2016r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. K. , J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 961/14 w sprawie ze skargi W. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 28 lutego 2014 r. nr ... w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego oraz wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 października 2014r., sygn. akt IV SA/Wa 961/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 28 lutego 2014r., nr ..., które na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 k.p.a. i art. 29 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (tj. Dz.U. z 2005r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.) uchylił decyzję Wójta Gminy N. z dnia 28 listopada 2013r. nr ... o umorzeniu postępowania i odmówił nakazania H. i W. K. właścicielom działek nr ..., ..., ... i ..., położonych w m. N., przywrócenia stanu poprzedniego na tych działkach oraz wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom na działkach nr ... i ..., położonych w m. N., należących do W i J. K.

W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia 28 listopada 2013r., Wójt Gminy N. umorzył na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem z dnia 11 kwietnia 2013r. W. i J. K., dotyczące naruszenia naturalnych stosunków wodnych na należących do nich działkach nr ... i ..., położonych w m. N., przez właścicieli sąsiedniej posesji H. i W. K. W ocenie organu I instancji zmiana kierunku przepływu wody na działkach H. i W. K. nie ma wpływu na kierunek przepływu i na stan wody na działce W. i J. K., a działania polegające na zmianie ukształtowania terenu przez H. i W. K. nie wpłynęło szkodliwie na grunty sąsiednie. W związku z tym organ I instancji umorzył postępowanie, jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., rozpoznając odwołanie W. i J. K. wskazało, iż w rozpatrywanej sprawie materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 29 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (zwanej dalej "ustawą"), zgodnie z którym właściciel nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stosunków wodnych szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, właściwy organ administracji może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom. Z redakcji art. 29 ust. 3 ustawy wynika, iż przesłankami do nałożenia wskazanych w nim obowiązków jest ustalenie, że właściciel gruntu spowodował zmiany stanu wody na swoim gruncie i zmiany te wywierają szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie. Wydanie decyzji wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia, czy i jakich zmian dokonał na swoim gruncie właściciel, czy zmiany te spowodowały zmiany stosunków wodnych, i czy zmiany te szkodzą gruntom sąsiednim.

Kolegium stwierdziło, iż zastosowana przez organ I instancji instytucja umorzenia postępowania w trybie art. 105 k.p.a. ma miejsce, gdy postępowanie z jakiś przyczyn było lub stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. zachodzi, gdy brak jest jednego z elementów stosunku materialnoprawnego, wobec czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Może mieć ona charakter podmiotowy lub przedmiotowy. Pierwszy z przypadków zachodzi wtedy, gdy z żądaniem występuje podmiot, któremu nie służy przymiot strony w postępowaniu, drugi - gdy sprawa nie ma charakteru administracyjnego, albo gdy nastąpiło przedawnienie żądania lub gdy brak jest przedmiotu żądania. Umorzenie postępowania w przypadku bezprzedmiotowości jest obligatoryjne, zaś decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron, i jest równoznaczna z brakiem przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy.

Kolegium zgodziło z pełnomocnikiem skarżących, że nie było podstaw zastosowania instytucji umorzenia postępowania administracyjnego. Istnieją bowiem strony postępowania, istnieje przedmiot postępowania - grunt na którym dokonano zmiany stosunków wodnych, co w sposób jasny i klarowny wykazał biegły w swej opinii, istnieje również podstawa prawna do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Nie można zatem stwierdzić, że postępowanie było bezprzedmiotowe. Celem postępowania było uzyskanie odpowiedzi na pytanie, czy zmiany w ukształtowaniu terenu poczynione na skutek budowy budynku inwentarskiego na działkach nr ..., ..., ... i ... (Państwa K.) zmieniły stan wody lub kierunek jego odpływu ze szkodą dla działek sąsiednich o nr ... i ... (Państwa K.) i zależnie od niej nałożenie obowiązku w trybie art. 29 ustawy Prawo wodne bądź odmowa jego nałożenia. Zdaniem Kolegium wszelkie wątpliwości w sprawie zostały wyjaśnione i możliwe było merytoryczne rozstrzygnięcie na tym etapie postępowania.

Organ odwoławczy uznał, że brak jest związku przyczynowo skutkowego między zmianą stanu wody na gruncie H. i W. K. a ewentualnymi podtopieniami na działkach nr ... i ... W. i J. K. Zdaniem Kolegium, opinia biegłego inż. M. B. z zakresu melioracji wodnych została sporządzona wnikliwie i rzeczowo, nie budzi zastrzeżeń pod względem dokonanych w niej ustaleń faktycznych. Skarżący nie przedstawili natomiast żadnego dowodu podważającego powyższe ustalenia biegłego, w szczególności nie udowodnili swoich twierdzeń, domagając się jedynie powołania nowego biegłego w sprawie, co w związku z prawidłowością przedstawionej opinii nie może mieć miejsca. Kolegium w konstatacji stwierdziło, że w niniejszej sprawie brak jest przesłanek pozwalających zastosować art. 29 ust. 3 ustawy poprzez nakazanie H. i W. K. - właścicielom działek nr ..., ..., ... i ... w miejscowości N. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom na działkach nr ... i ..., położonych w m. N., należących do W. i J. K. Rozpoznając skargę W. K. oraz J. K., zwanych dalej skarżącymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa.

Na wstępie Sąd wskazał, że art. 29 ust. 1 Prawa wodnego stanowi, iż właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródła na szkodę dla gruntów sąsiednich ( pkt 1) i odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie ( pkt 2). Zgodnie z ust. 2 tego przepisu, na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Natomiast, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (ust. 3 art. 29). Jednoznaczne brzmienie przepisu art. 29 ust. 3 Prawa wodnego oznacza, że do wydania decyzji na jego podstawie konieczne jest ustalenie: po pierwsze, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie, i po drugie, czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Zastosowanie komentowanego przepisu jest więc uzależnione od wystąpienia skutku w postaci szkody (szkodliwy wpływ dokonanych zmian na grunty sąsiednie). Innymi słowy, pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie a szkodliwym oddziaływaniem zachodzić musi związek przyczynowo – skutkowy. Ustalenie tego związku przyczynowego jest zasadniczym elementem postępowania prowadzonego na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, a ciężar dowodowy w tym zakresie spoczywa na organach orzekających w sprawie.

W niniejszej sprawie na zlecenie Wójta Gminy N. została sporządzona we wrześniu 2013r. przez inż. M. B., posiadającego uprawnienia z zakresu melioracji wodnych i uprawnienia budowlane, opinia dotycząca zmiany stanu wody na gruncie działek ... i ... położonych w miejscowości N., których właścicielami są W. K. i J. K. Biegły we wnioskach końcowych stwierdził, że budynek inwentarski H. i W. K. został usytuowany na naturalnym północno-wschodnim kierunku spływu wody powierzchniowej, od strony południowej i północnej szerokości budynku została podniesiona powierzchnia. Zmieniony został kierunek przepływu wody na długości ściany podłużnej i podniesienia powierzchni przylegającej do szczytów z północno-wschodniego na północny. Woda przepływa pasem między granicą z działkami skarżących a budynkiem w kierunku części działek użytkowanych łąkowo i następnie zmienia kierunek przepływu na wschodni bez podtapiania działek skarżących. Biegły stwierdził, że nie spływa wszystka woda po zaprzestaniu opadów czy roztopach śniegu z zagłębień przy płocie, oznaczającym granice działek skarżących. Nie spływa również woda z zagłębień na pograniczu części zagrodowej i rolniczej skarżących, pomimo że w obydwu miejscach powierzchnia przy granicy sąsiedniej działki K. jest niżej położona. Stagnację wody w powstałych rozlewiskach można zlikwidować przez dokonanie wyrównania powierzchni zgodnie ze spadkiem. Sposób zagospodarowania działek ... i ... spowodował zmianę stanu wody na działkach ..., ..., ..., ..., ponieważ woda przepływa w sposób bardziej skoncentrowany. Przepływ przez te działki z części działek ... i ... odbywa się i musi się odbywać, ponieważ jest to naturalny kierunek przepływu. Pobudowany budynek inwentarski zmienił tylko kierunek przepływu z części zabudowanej, natomiast z części rolniczej woda odpływa bez zmian.

W ocenie Sądu I instancji, z opinii biegłego wynika, że na działkach H. i W. K. na skutek legalnie wybudowanego budynku inwentarskiego doszło do zmiany stanu na gruncie, która to zmiana polegała w istocie na zmianie dotychczasowego kierunku przepływy wody z północno-wschodniego na północny, nie powodując przy tym podtapiania działek sąsiadów, tj. skarżących. W tych okolicznościach za prawidłowe Sąd uznał stanowisko organu odwoławczego o braku istnienia podstaw do nałożenia na H. i W. K. wnioskowanych przez skarżących obowiązków.

Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, Kolegium prawidłowo uznało, że w rozpoznawanej sprawie organ I instancji nie mógł umorzyć postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., albowiem nie stało się one bezprzedmiotowe z tego względu, że biegły stwierdził, iż nie doszło do szkody na działkach wnioskodawców wskutek działań sąsiadów podjętych na swoich działkach. Dlatego organ odwoławczy uprawniony był do skorzystania z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i uchylenia na jego podstawie wadliwej decyzji organu pierwszej instancji oraz wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Analizując przebieg postępowania Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, tak dotyczących zasad ogólnych, jak i odnoszących się do postępowania dowodowego. Wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja odpowiada obowiązującemu prawu.

Z podanych wyżej względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego wyroku W. K. i J. K., reprezentowani przez fachowego pełnomocnika zaskarżyli wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

I) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez nieuchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji SKO z dnia 28 lutego 2014r. w przedmiocie uchylenia decyzji Wójta Gminy N. z dnia 28 listopada 2013r. i odmowy nakazania uczestnikom H. A. K. oraz W. K. przywrócenia stanu poprzedniego na działkach nr ew. ..., ..., ..., ... położonych w miejscowości N., a więc decyzji o charakterze merytorycznym - rozstrzygającej sprawę co do jej istoty - w sytuacji, gdy organ I instancji wydał decyzję umarzającą postępowanie w całości, która to decyzja nie jest decyzją merytoryczną, ma zaś charakter procesowy, zamykający drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków skarżących; uchylenie decyzji organu I instancji o umorzeniu postępowania, która to decyzja miała charakter procesowy, a następnie rozstrzygnięcie przez organ II instancji w tym zakresie co do istoty sprawy (merytorycznie) skutkowało zmianą materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, bowiem zmianie uległa przedmiotowa tożsamość sprawy; decyzja wydana przez organ II instancji jest decyzją jednoinstancyjną (sprawa została rozpoznana merytorycznie wyłącznie przez organ II instancji), a to stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego,

II) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 139 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez nieuchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji SKO z dnia 28 lutego 2014r., która to decyzja została wydana na niekorzyść skarżących, pomimo faktu, że to skarżący wnieśli odwołanie od decyzji organu I instancji, przez co doszło do naruszenia zakazu reformationis in peius; wydanie przez organ II instancji decyzji, zgodnie z którą uchylono decyzję Wójta Gminy N. z dnia 28 listopada 2013r., umarzającą postępowanie administracyjne dotyczące naruszenia naturalnych stosunków wodnych na działkach nr ew. ..., ..., ..., ... położonych w miejscowości N., oraz odmówiono nakazania uczestnikom H. A. K. oraz W. K. - właścicielom działek nr ew. ..., ..., ..., ... położonych w miejscowości N. - przywrócenia stanu poprzedniego na tych działkach oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działkach nr ew. ... i ... położonych w miejscowości N. należących do skarżących skutkowało pogorszeniem sytuacji prawnej ustalonej decyzją Wójta Gminy N. z dnia 28 listopada 2013r.; przed wydaniem decyzji przez organ II instancji na skarżących nie ciążyły żadne obowiązki lub nie przysługiwały żadne uprawnienia, natomiast po wydaniu decyzji przez ten organ skarżący nie mogą domagać się podjęcia konkretnego działania przez uczestników H. A. K. oraz W. K., tj. nie mogą się oni domagać od nich przywrócenia stanu poprzedniego na należących do uczestników działkach oraz wykonania przez nich urządzeń zapobiegających szkodom spowodowanym zmianą naturalnego spływu wód, co w sposób niekorzystny uregulowało ich sytuację prawną,

III) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez nieuchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji SKO z dnia 28 lutego 2014r., pomimo że w mniejszej sprawie doszło do dokonania przez organ I i II instancji dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w niniejszej sprawie, tj. doszło do uznania, że wskazane przez biegłego z zakresu melioracji okoliczności, w szczególności takie jak "budynek inwentarski Pani i Pana A. i W. K. został usytuowany na naturalnym północno-wschodnim kierunku spływu wody powierzchniowej. Została podniesiona powierzchnia od strony południowej i północnej na szerokości budynku. Został zmieniony kierunek przepływu wody na długości ściany podłużnej i podniesiona powierzchni przylegającej do szczytów z północno-wschodniego na północny" oraz "na działkach K. również została dokonana zmiana ukształtowania powierzchnia powodując zmiany kierunków spadku. Na placu manewrowym między starą oborą a nowym budynkiem inwentarskim powierzchnia została podwyższona na części jego wielkości. Następnie przy granicy ustabilizowanej płotem w pobliżu budynku inwentarskiego i na długości budynku obniżono powierzchnie" (opinia biegłego z zakresu melioracji - w aktach sprawy) nie świadczą o tym, że doszło do zmiany ukształtowania terenu na działkach nr ew. ..., ..., ..., ... położonych w miejscowości N. ze szkodą dla gruntów sąsiednich, tj. działek nr ew. ... i ... należących do skarżących; o zmianie ukształtowania terenu ze szkodą dla gruntów sąsiednich świadczą wnioski wynikające z opinii biegłego, tj. "nie spływa wszystka woda po zaprzestaniu opadów czy roztopach śniegu z zagłębień przy płocie oznaczającym granice działek Pana i Pani W. i J. K. Nie spływa również woda z zagłębień na pograniczu części zagrodowej i rolniczej państwa K. pomimo że w obydwu miejscach powierzchnia przy granicy sąsiedniej działki państwa K. jest niżej położona. Stagnacje wody w pozostałych rozlewiskach można zlikwidować poprzez dokonanie wyrównania powierzchni zgodnie z spadkiem" (opinia biegłego z zakresu melioracji - w aktach sprawy),

IV) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez nieuchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji SKO z dnia 28 lutego 2014r., pomimo że w sprawie nie doszło do uwzględnienia wszelkich istotnych okoliczności, a mianowicie organ II instancji uznał, iż "kwestie związane z prawidłowością tej budowy (budynku inwentarskiego położonego na działkach nr ew. ..., ..., ..., ... położonych w miejscowości N. - dod. ŁCh) leżą całkowicie poza zakresem zainteresowania niniejszego postępowania" (s. 2 decyzji z dnia 28 lutego 2014r.), podczas gdy okoliczności te mają istotne znaczenie w niniejszej sprawie, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę, iż budowa w/w budynku wpłynęła na zmianę stosunków wodnych i spowodowała szkodę, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18/07/2001r. - Prawo wodne (t.j. z dnia 10/01/2012r.; Dz.U. z 2012r. poz. 145), zw. dalej Prawem wodnym, o czym mowa w opinii biegłego sporządzonej w niniejszej sprawie (zob. zarzut nr III),

V) art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez jego niezastosowanie i sporządzenie niepełnego oraz wadliwego uzasadnienia wyroku z dnia 24 października 2014r., które obarczone jest brakiem uniemożliwiającym rzetelną i wyczerpującą kontrolę kasacyjną; ze sporządzonego uzasadnienia wyroku z dnia 24 października 2014r. nie sposób jest poznać stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie co do zarzutu podniesionego w skardze z dnia 3 kwietnia 2014r., dotyczącego obrazy art. 139 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (pkt II petitum skargi z dnia 3 kwietnia 2014r.), gdyż nie został on prawidłowo rozpoznany, pomimo takiego obowiązku, który wynika z normy wyrażonej w art. 141 § 4 p.p.s.a.; uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2014r. nie odnosi się do w/w zarzutu, co powoduje, iż powinno ono zostać uznane jako sporządzone w sposób wadliwy, a wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2014r. powinien zostać uchylony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (zarzut I). Zarzut ten sprowadza się do uznania przez skarżących kasacyjnie, że uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji o umorzeniu postępowania, mającej charakter procesowy, a następnie rozstrzygnięcie co do istoty sprawy skutkowało zmianą materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia sprawy, gdyż uległa zmianie przedmiotowa tożsamość sprawy, przez co decyzja wydana przez organ II instancji jest decyzją jednoinstancyjną; prawa została rozpoznana merytorycznie wyłącznie przez organ II instancji, co stanowi o naruszeniu zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Zarzut ten jest nieusprawiedliwiony, gdyż nie można uznać, że doszło do naruszenia, wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Zauważyć należy, że wbrew stanowisku skarżących kasacyjnie, organ odwoławczy nie zmienił rodzaju sprawy, w postępowaniu odwoławczym była rozpoznawana sprawa tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Zakres rozstrzygnięcia sprawy decyzją odwoławczą wyznaczony był zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. Przedmiotem postępowania w sprawie niniejszej było ustalenie, czy zmiana kierunku przepływu wody na działkach K. ma wpływ na kierunek przepływu i stan wody na działkach małż. K. i czy działania polegające na zmianie ukształtowania terenu przez małż. K. wpłynęły szkodliwie na grunty sąsiednie. Jak wynika z akt sprawy, co podnosi także Sąd I instancji, organ odwoławczy nie przeprowadzał postępowania wyjaśniającego, a nawet postępowania uzupełniającego, orzekał bowiem na podstawie stanu faktycznego ustalonego przez organ I instancji, na podstawie zebranego przez ten organ materiału dowodowego i doszedł do tych samych wniosków, tzn. że w sprawie nie doszło do naruszenia stosunków wodnych, dających podstawę do zastosowania przez organ przepisu art. 29 ust 3 ustawy Prawo wodne i nałożenia na stronę określonych tym przepisem obowiązków. Organ odwoławczy prawidłowo uznał, że takie ustalenie nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania z powodu bezprzedmiotowości postępowania, lecz do orzeczenia o odmowie nakazania przywrócenia stanu poprzedniego oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Ta decyzja, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie zmieniła sytuacji skarżących kasacyjnie, nie nałożyła na nich żadnych obowiązków. Należy pamiętać, że organ odwoławczy rozstrzyga sprawę ponownie, a umorzenie postępowania w okolicznościach niniejszej sprawy miało charakter merytoryczny, nastąpiło w sytuacji błędnej oceny organu I instancji, że w sytuacji, gdy w wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalone zostanie, że brak jest podstaw do nałożenia obowiązków na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy, to postępowanie staje się bezprzedmiotowe. W tej sytuacji brak było podstaw do uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji organu I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., gdyż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia.

Należy zatem podzielić stanowisko Sądu I instancji, że organ odwoławczy uprawniony był do skorzystania z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i uchylenia na jego podstawie wadliwej decyzji organu I instancji oraz wydania merytorycznego rozstrzygnięcia.

Nie jest także zasadny zarzut II - naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 139 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieuchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji SKO z dnia 28 lutego 2014r., która to decyzja została wydana na niekorzyść skarżących, pomimo faktu, że to skarżący wnieśli odwołanie od decyzji organu I instancji, przez co doszło do naruszenia zakazu reformationis in peius, skutkowało pogorszeniem sytuacji prawnej ustalonej decyzją Wójta Gminy N. z dnia 28 listopada 2013r.

Jak już podkreślono, zarówno ustalenia organu I instancji, jak i organu odwoławczego sprowadzają się do stwierdzenia, że zmiany kierunków przepływu wody na działkach małż. K. nie ma wpływu na kierunek przepływu i stan wody na działce małż. K., a działania polegające na zmianie ukształtowania terenu przez K. nie wpłynęły szkodliwie na grunty sąsiednie. Zatem nie można mówić, że doszło do pogorszenia sytuacji prawnej skarżących kasacyjnie (art. 139 k.p.a.) poprzez wydanie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Nie są usprawiedliwione pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej (określone w pkt III i IV) – naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Stanowią one w istocie polemikę z argumentacją Sądu I instancji, co do oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności opinii biegłego. Sąd I instancji, podzielił stanowisko zajęte przez organy obu instancji, że zgromadzony w sprawie materiał dowody, w tym opinia biegłego dawały podstawę do wydania zaskarżonego orzeczenia, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez jego niezastosowanie i sporządzenie niepełnego oraz wadliwego uzasadnienia wyroku z dnia 24 października 2014r., które obarczone jest brakiem uniemożliwiającym rzetelną i wyczerpującą kontrolę kasacyjną. Zarzut ten dotyczy w szczególności tego, że Wojewódzki Sądu Administracyjny w Warszawie nie odniósł się do podniesionego w skardze zarzutu obrazy art. 139 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Brak ten jednak nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy i nie powoduje uchylenia zaskarżonego wyroku. Zarzut naruszenia art. 139 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. został także podniesiony w skardze kasacyjnej i Naczelny Sad Administracyjny uznał, że jest on nieusprawiedliwiony.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjna na podstawie art. 184 p.p.s.a.

-----------------------

10