Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 184/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 par. 1 pkt 5, art. 62 par. 1, par. 1a, par. 4
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 6q ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 1297
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
article: art. 67 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 1634
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędzia WSA Alicja Polańska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 28 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie zarachowania wpłaty na poczet opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 19 stycznia 2023 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy

postanowienie Prezydenta Miasta S. z 28 października 2022 r.,

nr [...] w sprawie zaliczenia J. J.

(dalej: "Strona", "Skarżąca") wpłaty z 14 października 2022 r. w kwocie [...]zł na poczet opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok 2022, tj. kwotę [...]zł

na poczet należności głównej za 06/2022 oraz [...] zł na poczet kosztów upomnienia; kwotę [...]zł na poczet należności głównej za 07/2022; kwotę [...]zł na poczet należności głównej za 08/2022; kwotę [...]zł na poczet należności głównej za 09/2022.

Strona 14 października 2022 r. dokonała wpłaty kwoty [...]zł tytułem opłaty za gospodarowanie odpadami. W opisie wskazała, że dotyczy ona września, października, listopada 2022.

Organ I instancji 28 października 20222 r. wydał postanowienie o zarachowaniu wpłaty. W uzasadnieniu rozliczenia wskazał, że Strona na dzień wpłaty miała

zaległość w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości

przy [...] w S.. Stan zaległości wynosił [...] zł.

Rozliczenia dokonano w ten sposób, że: [...] zł (tytułem wpłaty bieżącej

- rata 06/2022); [...] zł (tytułem kosztu upomnienia - rata 06/2022); [...] zł (tytułem wpłaty bieżącej - rata 07/2022); [...] zł (tytułem wpłaty bieżącej - rata 08/2022);

[...] zł (tytułem wpłaty bieżącej - rata 09/2022). Organ I instancji wskazał, że stan

po zarachowaniu wyniósł [...] zł.

Organ powołał również przepisy prawa i w tym zakresie powołał art. 53 § 1

i art. 55 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.) – dalej: "O.p." oraz art. 15 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 20020 r., poz. 1427 ze zm.) – u.p.e.a.".

Postanowienie zostało doręczone Stronie 17 listopada 2022 r.

Zażaleniem z 23 listopada 2022 r. Strona zakwestionowała ww. rozliczenie. Wskazała, że wnosi o uchylenie postanowienia, którym niewłaściwie i nierzetelnie rozliczono dokonane przez nią wpłat, wpłaty zaksięgowano dowolnie, bezpodstawnie naliczono odsetki. W uzasadnieniu Strona podniosła, że niekorzystne rozliczenie wpłat jest nagminne. W ten sposób Strona jest narażona na bezprawne i bezpodstawne koszty i stale pozostaje w zwłoce z płatnościami.

Postanowieniem z 19 stycznia 2023 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie z 28 października 2022 r. W uzasadnieniu powołał się na art. 62 § 1, § 1a, § 4 i § 4a O.p. W oparciu o ww. regulacje stwierdził, że jeżeli na podatniku ciążą bieżące zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, zasadą jest, iż dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika. Jeśli jednak na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dyspozycja podatnika w zakresie zaliczenia dokonanej wpłaty nie ma znaczenia, a dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości we wskazanym podatku. W takiej sytuacji podatnik może jedynie decydować i wskazać rodzaj podatku.

Organ zwrócił uwagę, że w sprawie stało się sporne czy Strona na dzień dokonania wpłaty tj. na dzień 14 października 2022r. miała zaległość w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Zdaniem organu zaległość wystąpiła, organ I instancji nie był związany dyspozycją zawartą na przelewie z dnia 14 października 2022r. o treści: "ODPADY WRZESIEŃ PAŹDZIERNIK LISTOPAD 2022, 9,10,11 - 2022".

W tym zakresie organ wskazał na wnioski wynikające z analizy dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, tj.: deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zabudowie jednorodzinnej złożoną przez Stronę

21 czerwca 2013 r. (ze wskazaniem opłaty miesięcznej w wysokości [...] zł

za odpady zbierane selektywnie); korektę deklaracji złożonej przez Stronę

10 września 2013 r. (ze wskazaniem od października 2013 r. opłaty miesięcznej w wysokości [...] zł za odpady zbierane nieselektywnie); deklarację złożoną

14 stycznia 2014 r. (ze wskazaniem opłaty miesięcznej w wysokości [...] zł obowiązującej od stycznia 2014 r. za odpady zbierane nieselektywnie); zawiadomienie Prezydenta Miasta S. z 6 maja 2019 r. o zmianie wysokości miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od dnia 1 lipca 2019 r. wynoszącej dla nieruchomości położonej przy ul. [...]/[...] - [...] zł za każdy miesiąc, ze stosownym pouczeniem; deklarację złożoną przez Stronę 26 czerwca 2019 r. obowiązującą od dnia 1 lipca 2019r. ze stosownym pouczeniem; deklarację złożoną przez Stronę 26 czerwca 2019 r. obowiązującą od dnia 1 lipca 2019 r. ze wskazaniem opłaty miesięcznej w wysokości [...] zł za odpady zbierane selektywnie; zawiadomienie Prezydenta Miasta S. z 18 grudnia 2019 r. o zmianie wysokości miesięcznej

opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od dnia 1 stycznia 2020 r.

wynoszącej dla nieruchomości położonej przy [...] - [...] zł za jeden miesiąc, ze stosownym pouczeniem; zawiadomienie Prezydenta Miasta S.

z 18 grudnia 2020r. o zmianie wysokości miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od dnia 1 stycznia 2021 r. wynoszącej dla nieruchomości położonej przy [...] - [...] zł za jeden miesiąc, ze stosownym

pouczeniem; zawiadomienie Prezydenta Miasta S. z 25 listopada 2021 r. o zmianie wysokości miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami

komunalnymi od dnia 1 stycznia 2022 r. wynoszącej dla nieruchomości położonej

przy [...] - [...] zł za jeden miesiąc, ze stosownym pouczeniem; upomnienie nr [...] z dnia 13.09.2022 r. obejmujące wezwanie do zapłaty należności z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 06/2022 w wysokości [...] zł, za 07/2022 w wysokości [...] zł, za 08/2022r. w wysokości

[...] zł, ze wskazaniem terminów płatności opłat; zestawienie wpłat dokonywanych tytułem opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obejmujące lata 2013 – 2022.

Zdaniem organu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinny być wnoszone w następującej wysokości: po [...] zł - za VII, VIII, IX 2013; po [...] zł-zaX,XI,XI12013 r.; po [...] zł - za wszystkie miesiące roku 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 oraz za miesiące I, II, III, IV, V, VI 2019 r.; po [...] zł - za VII, VIII, IX, X, XI, XII 2019 r.; po [...] zł - za wszystkie miesiące roku 2020; po [...] zł - za wszystkie miesiące roku 2021; po [...] zł - za wszystkie miesiące roku 2022.

Organ przeanalizował wpłaty Strony wskazując, że w roku 2013 dokonała wyłącznie jednej wpłaty na poczet opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi tj. 10 września 2013 r. w wysokości [...] zł. Łączna należność za rok 2013 tj. od lipca do grudnia 2013 r. wynosiła [...] zł, powstała zatem niedopłata w należności głównej w wysokości [...] zł. Kolejnej wpłaty Strona dokonała 8 stycznia 2014 r. w wysokości [...] zł; przy czym z zestawienia wynika, że organ wpłatę tę zaksięgował na poczet miesiąca 09/2013, zaś [...] zł na poczet 11/2013 i 12/2013. Organ zauważył, że Strona

10 września 2013 r. zapłaciła [...] zł, a zatem jej wpłata pokryła trzy miesiące tj. 07/2013, 08/2013, i 09/2013 po [...] zł. Podkreślił, że rozliczenie opłaty za 09/2013 nie nastąpiło dwukrotnie, ponieważ wskazanie rozliczenia wpłaty z 8 stycznia 2014 r. miało zapewne odnosić się do 10/2013, a nie 09/2013 r. Zdaniem organu wpłatą

z 8 stycznia 2014 r. została pokryta należność za 10/2013 w kwocie [...]zł

oraz za 11/2013 i 12/2013 po [...] zł (czyli łącznie [...] zł).

W tych okolicznościach dopiero następna wpłata, z 31 marca 2014 r. w kwocie [...]zł mogła zostać zarachowana na poczet opłat za rok 2014 i tak ją zarachowano, tj. na poczet 01/2014 i 02/2014. Organ wyjaśnił, że kolejną wpłatę z 12 maja 2014 r. w kwocie [...]zł zarachowano na poczet 03/2014 i 04/2014 po [...] zł.

Natomiast ostatnia wpłata wniesiona w roku 2014 w wysokości [...] zł, opatrzona została datą 30 września 2014 r. Wpłata ta została zarachowana przez organ na poczet kosztów upomnienia nr [...] w wysokości [...] zł, oraz po [...] zł

za 05/2014 i 06/2014 (czyli łącznie [...] zł). Zdaniem organu za rok 2014 Strona zobowiązana była wnieść łącznie [...] zł tytułem należności głównej, tymczasem wniosła jedynie [...] zł.

Powstała zaległość za rok 2014 skutkowała rozliczeniem wpłat dokonywanych w roku 2015. W tym zakresie organ wyjaśnił, że wpłata dokonana poprzez

Wydział Egzekucji UM z 5 lutego 2015 r. w kwocie [...]zł została zarachowana na koszty upomnienia [...] w kwocie [...]zł oraz po [...] zł

na poczet opłaty za 07/2014 i 08/2014. Wpłatą organu egzekucyjnego z 2 marca 2015 r. w kwocie [...]zł uregulowano istniejącą niedopłatę w kwocie [...]zł za 07/2014 i 08/2014 tj. oraz pokryto w części opłatę za 09/2014 i 10/2014 tj. po [...] zł.

Następna wpłatą z 9 marca 2015 r. na kwotę [...]zł, pokryto w części niedopłatę za 09/2014 i 10/2014 poprzez rozksięgowanie po [...] zł, zaś wpłatą z 14 kwietnia 2015 r. pokryto w całości opłaty za 09/2014 i 10/2014 tj. w zakresie brakującej kwoty po [...] zł. Z wpłaty z 14 kwietnia 2015 r. w kwocie [...]zł organ pokrył, także koszty kolejnego upomnienia o nr [...] w kwocie [...]zł oraz częściowo opłaty za 11/2014 i 12/2014 po [...] zł. W dniu 20 maja 2015 r. organ egzekucyjny przekazał wpłatę w wysokości [...] zł, którą rozksięgowano na poczet niedopłaty za 11/2014 i 12/2014 po [...] zł oraz na poczet należności głównej za 01/2015 i 02/2015 po [...] zł

oraz częściowo za 03/2015, tj. w zakresie kwoty [...]zł. Z wpłaty dokonanej

przez Stronę 18 czerwca 2015 r. w wysokości [...] zł organ pokrył niedopłatę za 03/2015 r. tj. w kwocie [...]zł oraz opłatę za 04/2015r. w kwocie [...]zł

oraz w części opłatę za 05/2015 w kwocie [...]zł. W roku 2015 Strona uiściła

jeszcze kwotę [...]zł (7 lipca 2015 r.) z czego pokryto niedopłatę za 05/2015 r.

w kwocie [...]zł oraz opłatę za 06/2015 r. w kwocie [...]zł oraz kwotę [...]zł

(8 października 2015 r.) z czego pokryto opłatę za miesiące 07/2015, ,08/2015, 09/2015, 10/2015 w pełnej wysokości tj. po [...] zł. Organ wskazał, że Strona nie zapłaciła

jednak opłaty za 11/2015 i 12/2015 i w związku z tym wnoszone przez nią wpłaty

w roku 2016 służyły pokrywaniu kosztów upomnień, niedopłat z roku 2015.

Organ podkreślił, że nieregulowanie w terminach należności w kolejnych latach, było przyczyną wystawiania kolejnych upomnień, przekazywania wpłat poprzez organ egzekucyjny i rozksięgowywania tych wpłat na zaległości w opłatach za kolejne okresy.

W dalszej kolejności organ przedstawił analizę wpłat dokonywanych w 2022 r. Podkreślił, że weryfikacja wpłat dokonanych na poczet lat poprzednich nie ujawniła nieprawidłowości (za wyjątkiem opisanej nieprawidłowości w roku 2013 (9/2013 zamiast 10.2013), co zdaniem organu pozostało bez wpływu na rozliczanie opłat za rok 2014 i kolejnych lat).

Organ podał, że według włączonego do akt sprawy zestawienia wpłat,

Strona 11 stycznia 2022 r. dokonała wpłaty w wysokości [...] zł, która została zaksięgowana na poczet kosztów upomnienia [...] w wysokości [...] zł; na poczet pozostałej niedopłaty za 07/2021 w wysokości [...] zł (rozliczonej do kwoty [...]zł z wpłaty z 5 października 2021 r.; na poczet 08/2021 i 09/2021 w kwotach po [...] zł oraz na poczet części opłaty za 10/2021 w kwocie [...]zł. Kolejną wpłatę Strona uiściła 3 marca 2022 r. w wysokości [...] zł, z której to wpłaty pokryto koszty upomnienia [...], istniejącą niedopłatę za 10/2021 w kwocie [...]zł, opłatę za 11/2021 w kwocie [...]zł, część opłaty za 12/2021 w kwocie [...]zł.

W dniu 13 maja 2022 r. Strona zapłaciła kwotę [...]zł i wpłatę tę zarachowano na poczet pozostałej części opłaty za 12/2021 tj. [...] zł., na poczet opłaty za 1/2022 w kwocie [...]zł, oraz części opłaty za 2/2022 w kwocie [...]zł. Z wpłaty wniesionej przez Stronę 23 czerwca 2022 r. w wysokości [...] zł organ pokrył koszty upomnienia [...] w kwocie [...]zł, niedopłatę za 02/2022 w wysokości [...] zł, opłatę za 03/2022 w kwocie [...]zł, część opłaty za 04/2022 w kwocie [...]zł.

Wpłatę z 5 września 2022 r. w wysokości [...] zł, rozksięgowano na poczet niedopłaty za 04/2022 w wysokości [...] zł, opłatę za 05/2022 w kwocie [...]zł oraz część

opłaty za 06/2022 tj. w wysokości [...] zł. Organ podkreślił, że Strona dopiero wpłatą

z 13 maja 2022 r uregulowała w całości ostatnią opłatę za rok 2021 r. tj. za 12/2021 w zakresie brakującej kwoty [...]zł.

Organ wyjaśnił, że organ I instancji nie był związany opisem zamieszczonym na wpłacie z 13 maja 2022 r. o wnoszeniu opłat za marzec i kwiecień 2022 r. skoro Strona na ten dzień miała zaległości z roku 2021, a nadto pozostawała w zwłoce z zapłatą opłaty za luty 2022 r., który to miesiąc został pokryty dopiero z wpłaty z 23 czerwca 2022 r. Dlatego też organ nie był związany, także dyspozycją na wpłacie z 23 czerwca 2022 r. (za maj i czerwiec) skoro, jak wskazano powyżej w pierwszej kolejności musiał zostać rozliczony w całości 02/2022 i 03/2022, natomiast opłata za 04/2022 do tego dnia została rozliczona jedynie w bardzo niewielkiej części ([...] zł). Zdaniem organu to spowodowało, że bezskutecznie Strona zaznaczyła w opisie wpłaty z 2 września 2022 r. że reguluje opłaty za lipiec i sierpień, skoro na ten dzień nie miała uregulowanej opłaty za kwiecień oraz za maj i czerwiec 2022 r. Z wpłaty z 2 września 2022 r. organ pokrył brakującą część opłaty za 04/2022 ([...] zł); opłatę za 05/2022 ([...] zł) i niewielką część opłaty za 06/2022 ([...] zł).

Przechodząc do wpłaty z 14 października 2022 r. organ stwierdził,

że organ I instancji nie był związany dyspozycją zawartą w opisie wpłaty (za wrzesień, październik, listopad 2022) , skoro Strona na ten dzień nie miała uregulowanych płatności za 06/2022 w wysokości [...] zł (a jedynie w wysokości [...] zł) oraz w żadnym zakresie za lipiec 2022 r. oraz za sierpień 2022 r. Wyjaśnił, że prawidłowo wpłatę

z 14 października 2022r. w kwocie [...]zł zarachowano na poczet pozostałej części opłaty za 06/2022, kosztów upomnienia z 13 września 2022 r. oraz na poczet opłat za lipiec i sierpień 2022 r, po [...] zł, zaś pozostałą kwotę [...]zł na poczet części opłaty bieżącej tj. za 09/2022. Zdaniem organu wobec istnienia zaległości na dzień

14 października 2022 r. w świetle art. 62 O.p. nie mogła wydać organowi I instancji wiążącej dyspozycji w zakresie zaksięgowania przedmiotowej wpłaty. W tym zakresie organ odwołał się do wyroku NSA z 22 kwietnia 2021 r. o sygn. akt I FSK 390/21.

Ponadto wskazał na uchwałę Rady Miasta S. Nr [...]

z dnia 24 marca 2015 r. w sprawie terminu, częstotliwości i trybu uiszczania

opłaty za gospodarowanie (Dz. Urz. Woj. Z. z 3 kwietnia 2015 r., poz. 1205) i uchwałę Rady Miasta S. Nr [...] z dnia 19 listopada 2012 r. w sprawie terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnym (Dz. Urz. Woj. Z. z 3 grudnia 2012 r., poz.2871).

W opinii organu w sytuacji, gdy minął termin płatności opłaty za gospodarowanie odpadami (wyznaczony ww. uchwałami), a zobowiązany nie wniósł wymagalnej opłaty, albo też wniesiona przez niego wpłata nie pokrywała istniejących zaległości,

to wierzyciel przed uruchomieniem postępowania egzekucyjnego musi wystawić i doręczyć zobowiązanemu upomnienie z odpowiednim pouczeniem. Koszty upomnienia obciążają zobowiązanego, a obowiązek uiszczenia kosztów upomnienia przez zobowiązanego powstaje z chwilą doręczenia upomnienia. Koszty te podlegają ściągnięciu w trybie określonym dla kosztów egzekucyjnych. Z kolei jeżeli na podatniku ciążą koszty doręczonego upomnienia, dokonaną wpłatę zalicza się w pierwszej kolejności na poczet tych kosztów.

Organ zwrócił uwagę, że wpłata dokonana 14 października 2022 r.

z mocy prawa uległa zaliczeniu na poczet kosztów upomnienia z 13 września 2022 r.,

Nr UP [...] w kwocie [...]zł oraz istniejących zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące czerwiec, lipiec

i sierpień 2022 r. Organ dostrzegł, że w zażaleniu Strona nie kwestionowała faktu doręczenia upomnienie obejmującego miesiące czerwiec, lipiec i sierpień 2022 r., natomiast koszty te uznała za bezpodstawne, ponieważ jak podnosiła na dzień wpłaty

nie miała zaległości w opłatach za te okresy.

W ocenie organu z analizy wpłat dokonywanych przez Stronę (w tym w poprzednich latach, wnoszonych także poprzez Wydział Egzekucyjny UM S.) zestawionych przez organ I instancji, wynika że wpłaty w przeważającym zakresie nie były wnoszone w terminie, zaległości były pokrywane z wpłat za kolejny rok,

co z kolei prowadziło do powstawania zaległości w kolejnych okresach. Organ uznał,

że jedynie w zakresie kwoty [...]zł pozostałej po rozrachowaniu przedmiotowej

wpłaty, kwota ta podlegała rozliczeniu na poczet opłaty za wrzesień 2022 r.

Wpłata nie wystarczyła natomiast na pokrycie opłaty za wrzesień 2022 r. w pełnej wysokości, a więc tym bardziej na opłatę za październik i listopad 2022 r., czego domagała się Strona, wydając dyspozycję na przelewie.

Zdaniem organu prawidłowo w postanowieniu z 28 października 2022 r. zaznaczono, że na dzień wpłaty stan zaległości wynosił [...] zł (odsetki [...] zł),

a w wyniku jej rozrachowania stan zaległości określony został na [...] zł. Ponadto opłaty za październik i listopad na dzień 14 października 2022 r., nie stanowiły zaległości. Natomiast zaległości istniejące w dniu wpłaty były wynikiem nieuregulowanych opłat za czerwiec, lipiec i sierpień 2022 r. Organ podkreślił, że od tych zaległości nie naliczono odsetek za zwłokę, zgodnie z art. 54 § 1 pkt 5 O.p., uwzględniono natomiast koszty upomnienia z 13 września 2022 r.

Końcowo organ stwierdził, że nie dopatrzył się nieprawidłowości w rozliczeniu wpłaty. Zaznaczył, że postanowienie wydane na podstawie art. 62 § 1 O.p. jedynie odzwierciedla i potwierdza dokonanie czynności materialno-technicznej polegającej na rozliczeniu dokonanej przez Stronę wpłaty na poczet zaległości podatkowych według zasad określonych w O.p.

Na postanowienie organu odwoławczego, Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę domagając się ponownego przeprowadzenia kontroli dokumentacji i rzetelnego zarachowania opłat wnoszonych z tytułu odpadów; umorzenia kwoty naliczonych odsetek oraz opłat manipulacyjnych -jako bezzasadnie dochodzonych; przeprowadzenia kontroli wierzyciela, dlaczego opłaty uiszczane przeze mnie na rachunek bankowy organu I instancji księgowane są nierzetelnie i niezgodnie z dokonywanymi wpłatami, w tym zasadności prowadzonej egzekucji, przedawnienie i umorzenie roszczenia co do całej kwoty oraz zasądzonych odsetek oraz opłaty manipulacyjnej.

Skarżąca zaskarżyła postanowienie - jako bezpodstawne i naruszające prawa człowieka oraz interes prawny Skarżącej - jako petenta oraz wszystkie czynności bezprawnego zarachowania dokonywanych przez Skarżącą wpłat - jako zaległości, w tym opłat manipulacyjnych.1

W uzasadnieniu Skarżąca przedstawiła argumenty, które potwierdzić miały, że ponosi ona uczciwie opłaty z tytułu odprowadzania odpadów z nieruchomości. Nieprawidłowy jest natomiast sposób księgowania wpłat przez organ, czym celowo doprowadza do ciągłego pozostawania Skarżącej w zwłoce i konieczności ponoszenia bezzasadnych kosztów na rzecz urzędu.

W dalszej kolejności podniosła, że w 2015 r. wpłaciła kwotę [...]zł na rachunek urzędu, jednakże zaksięgowano wpłatę [...] zł. W 2016 r. wpłaciła [...] zł, a urząd zaksięgował tylko [...] zł. Skarżąca wskazała, że dowody wpłat znajdują się w sprawie związanej ze skargą z 20 listopada 2017 r.

Dalej Skarżąca wyjaśnia, że w 2017 r. wpłaciła [...] zł za wywóz odpadów.

Wydział Egzekucyjny wyegzekwował dodatkowo z wynagrodzenia za pracę

z 30 października 2017 r. kwotę ponad [...] zł, czyli łącznie [...] zł. Zdaniem Skarżącej według wyliczeń urzędu wezwano ją ponownie do wpłaty w kwoty [...]zł. Tym samym, jak Skarżąca wskazała w 2017 r. uiściła [...] zł.

Podsumowując Skarżąca wskazała, że składane liczne skargi i zażalenia

od 2013 r. (do wydziału oraz do SKO) nie odniosły żadnych skutków. W opinii Skarżącej Urząd Miejski księguje wpłaty z tytułu odpadów, nierzetelnie i według własnego uznania.

Do skargi załączono kserokopię zażalenia z 19 grudnia 2017 r.; dowody wpłat i kopię postanowienia z 28 października 2018 r., nr [...]

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszaniem prawa.

Kontroli sądowej zostało poddane postanowienie organu odwoławczego w przedmiocie zaliczenia wpłaty z 14 października 2022 r. w kwocie [...]zł dokonanej przez Skarżącą, na poczet opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi

za rok 2022, tj. w kwocie [...]zł na poczet należności głównej za 06/2022

oraz w kwocie [...]zł na poczet kosztów upomnienia; w kwocie [...]zł na poczet należności głównej za 07/2022; w kwocie [...]zł na poczet należności głównej

za 08/2022; w kwocie [...]zł na poczet należności głównej za 09/2022.

Wobec argumentacji prezentowanej przez Skarżącą w treści skargi,

należy w tym miejscu podkreślić, że przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest wyłącznie prawidłowość rozstrzygnięcia w przedmiocie zaliczenia wpłaty.

Sąd zaznacza, że postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości jest aktem formalnym, nieprzesądzającym o istnieniu zaległości, lecz informującym jedynie o sposobie zaliczenia dokonanej wpłaty. Ze względu na charakter tego postępowania nie można w jego ramach rozstrzygać wszelkich zagadnień materialnoprawnych, nie może się ono przekształcić w kolejną fazę postępowania wymiarowego,

choć dla zaliczenia wpłaty na zaległość podatkową koniecznym jest ustalenie, że zaległość ta istnieje (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt

II FSK 1439/11; wyrok NSA z 26 października 2017 r., sygn. akt II FSK 2660/15, wyrok NSA z 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 1252/15). W postępowaniu tym organ

nie jest uprawniony do ustalania wysokości kwoty podlegającej zaliczeniu

(por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 3278/15).

W związku z powyższym Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie dotyczącej zaliczenia wpłaty na poczet zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, organy nie mogły badać kwestii dotyczącej prawidłowości określenia wysokości tej opłaty. Wydane w sprawie postanowienie jest jedynie aktem formalnym potwierdzającym wykonanie czynności o charakterze rachunkowo-technicznym

(por. wyrok WSA w Gdańsku z 15 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 1334/22; wyrok WSA w Bydgoszczy z 1 grudni a2015 r., sygn. akt I SA/Bd 864/15; wyrok WSA w Warszawie z 19 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 225/12)

Zgodnie z art. 62 § 1 O.p., jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania - na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych podatnika. W przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym

przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku

zaległości podatkowej we wskazanym podatku - na poczet zaległości podatkowej

o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika.

Stosownie do art. 62 § 1a O.p. jeżeli na podatniku ciążą koszty doręczonego upomnienia, dokonaną wpłatę zalicza się w pierwszej kolejności na poczet tych kosztów.

Z kolei, jak stanowi art. 6q ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1297 ze zm.) – dalej: "u.u.c.p.g." w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi

stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa,

z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny

zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi,

które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego.

Zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz.1634 ze zm.) – dalej: "u.f.p." do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052 oraz z 2022 r. poz. 1301) i odpowiednio przepisy

działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r.

poz. 1540 z późn. zm.).

Sąd wskazuje, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi

jest niepodatkową należnością budżetową jednostki samorządu terytorialnego,

a więc z mocy art. 67 u.f.p. stosuje się do niej przepisy działu III O.p.

W ocenie Sądu, przepis art. 62 § 1 O.p. umożliwia dysponowanie przez podatnika dokonaną przez niego wpłatą (tj. dokonanie wyboru na poczet, którego zobowiązania podatkowego spośród wielu ma być zarachowana wpłata), ale dotyczy podatników, którzy terminowo, rzetelnie i systematycznie regulują swoje zobowiązania podatkowe. Dyspozycja zawarta na dowodzie wpłaty - wskazująca przeznaczenie dokonanej płatności w zakresie tytułu i okresu zobowiązania podatkowego - jest zatem wiążąca dla organu tylko w sytuacji, gdy podatnik nie posiada zobowiązań podatkowych, dla których termin płatności upłynął. Wynika to wprost z brzmienia zdania drugiego

art. 62 § 1 O.p.

W sytuacji posiadania zaległości podatkowych, podatnik dokonujący wpłaty może decydować o jej przeznaczeniu, ale tylko w zakresie tytułu podatkowego, a nie okresu, za który powstała zaległość, albowiem z urzędu będzie ona zaliczana na koszty upomnienia oraz na zaległość o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości we wskazanym podatku, a w przypadku braku określenia podatku, albo braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku - na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności, spośród wszystkich zaległości podatkowych

(por. wyrok NSA z 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt I FSK 390/21).

Sąd podkreśla, że art. 62 § 1 O.p. zawiera sposób (kolejność) zaliczania wpłat i jest to przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 7 czerwca 2011 r., sygn. akt

II FSK 68/10). Zasadą jest, że przepisy prawa materialnego stosuje się w brzmieniu obowiązującym w dacie zaistnienia zdarzenia, które wywołuje skutki prawne, a zatem zaliczenie wpłaty następuje z datą jej dokonania i odbywa się zawsze według reguł obowiązujących w czasie, gdy wpłata została dokonana.

Z omawianych przepisów wynika, że postanowienie wydane na podstawie

art. 62 § 4 O.p. ma charakter deklaratoryjny. To zaś oznacza, że dokonana wpłata podlega zaliczeniu na poczet zaległości podatkowej z dniem jej dokonania, a wydane postanowienie, jedynie odzwierciedla i potwierdza dokonanie czynności materialno-technicznej polegającej na rozliczeniu dokonanej wpłaty na poczet zaległości, według zasad określonych w O.p. Organowi nie przysługuje żadna uznaniowość w rozliczeniu wpłaconej kwoty, gdyż rozliczenie następuje z mocy prawa, zgodnie z przepisami obowiązującymi w chwili dokonania wpłaty.

Organ odwoławczy przedstawił przebieg wpłat i rozliczeń w kolejnych okresach, przedstawił również podstawę prawną dla należnych kwot oraz terminu płatności. Jak wynika z prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego Skarżąca na dzień dokonania wpłaty miała zaległość w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stan zaległości wynosił [...] zł. W tym zakresie rozliczenie wpłaty nastąpiło w ten sposób, że: [...] zł na poczet wpłaty bieżącej - rata 06/2022; [...] zł na poczet kosztu upomnienia - rata 06/2022; [...] zł na poczet wpłaty bieżącej - rata 07/2022; [...] zł na poczet wpłaty bieżącej - rata 08/2022; [...] zł na poczet wpłaty bieżącej

- rata 09/2022, a stan po zarachowaniu wyniósł [...] zł.

Sąd wskazuje na poczynione prze organ ustalenia. Prawidłowo, organ I instancji (a za nim organ odwoławczy) uznał, że wpłata dokonana w dniu 14 października 2022 r. z mocy prawa powinna zostać zaliczeniu na poczet kosztów upomnienia

z dnia 13 września 2022 r. [...] oraz istniejących zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące czerwiec, lipiec i sierpień

2022 r. W tych okolicznościach za bezpodstawne uznać należy twierdzenie Skarżącej

że, na dzień dokonania przedmiotowej wpłaty nie obciążała jej zaległość w opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a w konsekwencji, że nie zasadnie organ zaliczył wpłatę na poczet kolejnych okresów od czerwca do sierpnia i koszty upomnienia za opłatę 06/2013.

W brew twierdzeniom Skarżącej, prawidłowo organ I instancji rozliczył wpłatę, pomijając przy tym wskazanie zamieszczone w opisie wpłaty. Za słusznością tego rozliczenia przemawia interpretacja przepisu art. 62 § 1 O.p.

Sąd zwraca uwagę, że w przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe (tu zobowiązanie z tytułu opłaty, jak potwierdził materiał dowodowy sprawy na Skarżącej ciążyło), których termin płatności upłynął (za rozliczone przez organ okresy taki termin minął, tak zgodnie z uchwałą Rady Miasta S. Nr [...]

z dnia 24 marca 2015 r. w sprawie terminu, częstotliwości i trybu uiszczania

opłaty za gospodarowanie), dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku

(tu wpłata dotyczyła opłaty), a w przypadku braku takiego wskazania lub braku

zaległości podatkowej we wskazanym podatku - na poczet zaległości podatkowej

o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika (ta przesłanka nie zaistniała w sprawie).

Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organów, zgodnie z którym Skarżąca nie regulowała opłat w sposób właściwy (tj. w terminie i we właściwych kwotach), co skutkowało odpowiednim rozliczaniem wpłat własnych Skarżącej oraz kwot wyegzekwowanych w toku postępowania egzekucyjnego. Zaległości były

pokrywane z wpłat za kolejne okresy (miesiące i lata), co z kolei prowadziło

do powstawania zaległości w kolejnych okresach płatności. Słusznie organy wskazywały, że jedynie w zakresie kwota [...]zł, która pozostała po rozliczeniu wpłaty

z 14 października 2022 r. podlegała rozliczeniu na poczet opłaty za wrzesień 2022 r. (której dotyczyła m.in. wzmianka w opisie wpłaty). Wpłata nie wystarczyła jednak na pełne pokrycie wpłaty, a tym bardziej na opłatę za październik i listopad 2022 r. Wedle zapisów ww. uchwały Rady Miasta opłata za wrzesień płatna jest do 15 października z dołu, opłata za październik - płatna jest w terminie do dnia 15 października z góry, opłata za listopad - do dnia 15 grudnia z dołu. Opłaty te na dzień 14 października 2022 r., nie stanowiły zatem zaległości.

Sąd podziela również stanowisko organów w zakresie rozliczenia ciążących na Skarżącej kosztów doręczonego upomnienia, tj. upomnienia z 13 września 2022 r., [...] dotyczącego raty 06/2022. Zastosowanie w tym zakresie znalazł przepis art. 62 § 1a O.p. i w konsekwencji w związku ciążącymi kosztami doręczonego upomnienia, wpłatę z 14 października 2022 r. zaliczyć należało w pierwszej kolejności na poczet tych kosztów. Tak też, prawidłowo zdecydował organ I instancji.

Zdaniem Sądu słusznie i w sposób właściwie uzasadniony, organ I instancji zastosowała przepis art. 62 § 1 i § 1a O.p., a w konsekwencji zarzut wadliwego rozliczenia wpłaty należało uznać za nieuzasadniony.

Sąd zauważa, także zarzut Skarżącej dotyczący naliczania odsetek w toku rozliczania wpłat. Podkreślić należy, że przedmiotem postępowania sądowego jest postanowienie o rozliczeniu wpłaty z 14 października 2022 r. Zaległości istniejące w dniu 14 października 2022 r. są wynikiem nieuregulowanych opłat za czerwiec, lipiec i sierpień 2022 r. Od zaległości tych organ, jednak nie naliczył odsetek za zwłokę. Wyjaśnił ponadto w uzasadnieniu decyzji, że w sprawie znalazło zastosowanie wyłączenie naliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, zgodnie z art. 54 § 1 pkt 5 O.p.

Sąd nie dopatrzył się, również w tym zakresie nieprawidłowości w rozliczeniu przedmiotowej wpłaty.

Sąd wskazuje, że zasadnie organy stwierdziły, iż w świetle art. 62 § 1

i § 1a O.p. Skarżąca nie mogła wydać organowi I instancji wiążącej dyspozycji

w zakresie zaksięgowania przedmiotowej wpłaty. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, które częściowo zostało powołane w niniejszym uzasadnieniu, a które Sąd rozpoznający sprawę podziela.

Wskazane rozliczenie zostało dokonane zgodnie z wymogami art. 62 § 1 i 1a O.p., a w związku z tym zaskarżone postanowienie nie narusza prawa co oznacza,

że Sąd nie znalazł podstaw do jego uchylenia.

Uznając, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie narusza prawa Sąd

na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).