Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 172/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 229
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del. WSA Marek Leszczyński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 1269/22 w sprawie ze skargi Z. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 28 lutego 2022 r. nr 1401-IOC.48.35.2021.2.BB w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz Z. N. 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 września 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 1269/22, po rozpoznaniu skargi Z. N. (dalej: skarżący), uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: DIAS, organ, skarżący kasacyjnie) z dnia 28 lutego 2022 r., nr 1401-IOC.48.35.2021.2.BB, w przedmiocie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Skargę kasacyjną – stosownie do treści art. 173 § 1 i art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) – wywiódł organ, zaskarżając wyrok w całości, a na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 i 2 i art. 229 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540) - dalej jako O.p., przez dokonanie nieprawidłowej kontroli decyzji i w konsekwencji niezasadne jej uchylenie, na skutek błędnego uznania przez Sąd, że organ odwoławczy nie miał podstaw do uchylenia decyzji Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie z dnia 14 maja 2021 r. nr 448000-COC-3.48.87.2020.GSP i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ na podstawie art. 233 § 2 O.p. pomimo, że organ pierwszej instancji rozpoznając sprawę nie zebrał w znacznej części wszystkich dowodów niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego w stopniu niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 i 2 O.p. i w związku z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. przez dokonanie nieprawidłowej kontroli decyzji i w konsekwencji niezasadne jej uchylenie, na skutek błędnego uznania przez Sąd, że organ odwoławczy wydał decyzję nie zawierającą prawidłowego uzasadnienia, odpowiadającego wymogom zawartym w art. 210 O.p. w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja zawierała wskazanie szczegółowych powodów jej wydania oraz szczegółowych braków decyzji organu I instancji uzasadniających jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w tym konieczność zajęcia przez organ I instancji stanowiska w kwestii tak istotnej, jak przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 1857);

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. i w powiązaniu z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 stycznia 2018 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265) przez błędne ustalenie wysokości kosztów postępowania sądowego w zakresie wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego wskutek ustalenia tych kosztów w oparciu o § 2 zamiast w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, względnie o jego uchylenie na podstawie art. 188 p.p.s.a i rozpoznanie skargi. Wniósł także o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie organ przedstawił argumenty na poparcie zarzutów sformułowanych w jej petitum.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania Z. N. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Złożył też oświadczenie, że nie żąda przeprowadzenia rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., gdyż skarżący kasacyjnie organ, w oparciu o art. 176 § 2 p.p.s.a., zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy.

Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. (por. m.in. wyrok NSA z 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1869/17). Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.

Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczy naruszenia przepisów postępowania, ale tylko takiego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W orzecznictwie NSA wielokrotnie zwracano uwagę, że zarzuty oparte na podstawie kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. powinny wykazać, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Tak więc kasator powinien wykazać i uzasadnić, że wojewódzki sąd administracyjny nieprawidłowo odczytał normę prawną wynikającą z treści przepisu prawa materialnego, bądź mylnie zrozumiał treść przepisu prawa materialnego. W każdym więc z tych przypadków chodzi o sytuację, gdy wykładnia dokonana przez sąd jest nie do przyjęcia w kontekście logiczno-językowym, pozostałych przepisów prawa lub celu, w jakim został wprowadzony dany przepis. Natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany (por. m.in. wyrok NSA z 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2668/15).

Należy też podkreślić, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych, w sytuacji gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09. Naczelny Sąd Administracyjny nie może jednak zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać, bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2140/13), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1679/11). Do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy jednakże wyciąganie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przytoczonych tam zarzutów i wiązanie ich z powołanymi tam przepisami w celu uzupełnienia wskazanej w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z 13 listopada 2007 r., sygn. akt I FSK 1448/06). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że nie ma on obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Należy bowiem mieć na uwadze, że wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną. Konieczne jest przy tym oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej (zob. wyroki NSA z 19 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 16/13 i 17 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1695/13). Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji.

Skarżący kasacyjnie podniósł jedynie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które zmierzają w istocie do wykazania, że Sąd I instancji uchybił opisanym przepisom prawa, błędnie przyjmując, że organ odwoławczy nie miał podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji.

Ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie organu nie można się zgodzić.

Zgodnie z art. 233 § 2 O.p. organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zatem możliwość uchylenia przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji stanowi odstępstwo od zasady szybkiego i wnikliwego rozpatrzenia sprawy co do jej istoty przez organy podatkowe obu instancji (art. 125 i art. 127 O.p.) i może być stosowana jedynie wyjątkowo.

Podkreślenia więc wymaga, że decyzja kasacyjna organu odwoławczego ma przede wszystkim charakter decyzji, która w żadnym stopniu nie kształtuje praw i obowiązków (sytuacji materialnoprawnej) jej adresata, a zasadniczą przesłankę jej podjęcia stanowi przeprowadzona przez organ odwoławczy ocena (prawidłowości) zastosowania przez organ pierwszej instancji przepisów postępowania, w szczególności zaś przepisów regulujących postępowanie dowodowe, co ma na celu ustalenie, czy postępowanie to jest kompletne, czy też zostało zaniechane bądź to w całości bądź w znacznej części. Aby organ odwoławczy mógł wydać decyzję w trybie art. 233 § 2 O.p. muszą być spełnione przesłanki z tego przepisu: organ pierwszej instancji albo w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i jednocześnie brak podstawy do zastosowania przez organ odwoławczy art. 229 O.p., tj. przeprowadzenia przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego. Uzasadnienie decyzji kasacyjnej organu odwoławczego powinno przekonująco wykazać istnienie przesłanek z art. 233 § 2 O.p. oraz wskazać, z jakich przyczyn nie zastosował art. 229 O.p. W sytuacji, gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego przewidzianego w art. 229 O.p. umożliwiłoby temu organowi prawidłowe załatwienie sprawy, podjęcie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej z tym uzasadnieniem, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania w całości lub w znacznej części, jest równoznaczne z naruszeniem zarówno art. 233 § 2, jak i art. 229 O.p. (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2023 r., sygn. akt III FSK 185/23).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo WSA w Warszawie stwierdził, że organ odwoławczy bezpodstawnie zastosował w sprawie art. 233 § 2 O.p. uznając, że istnieje potrzeba ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji przesłanki "interesu publicznego", o której mowa w art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1857; dalej: ustawa SENT). Przede wszystkim Sąd I instancji trafnie zauważył, że organ odwoławczy w decyzji kasacyjnej w ogóle nie wskazał, jakie są braki w postępowaniu dowodowym i w związku z tym jakie dowody należy jeszcze przeprowadzić. Tymczasem decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nie może być podjęta bez wykazania spełnienia przesłanki określonej w art. 233 § 2 O.p. i prawidłowego jej uzasadnienia. Konieczne jest więc wskazanie na spełnienie przesłanek do zastosowania tego przepisu wraz z uzasadnieniem, oraz wskazanie okoliczności faktycznych, które należy zbadać przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadny jest zarzut z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej. W zarzucie tym skarżący kasacyjnie organ wskazuje, że Sąd I instancji błędnie przyjął, że organ ten uchylił decyzję organu pierwszej instancji bezpodstawnie, gdy tymczasem organ pierwszej instancji rozpoznając sprawę nie zebrał w znacznej części wszystkich dowodów niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego w stopniu niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Wobec tak skonstruowanego zarzutu stwierdzić trzeba, że w uzasadnieniu decyzji odwoławczej organ nigdzie nie wskazał, że należy jeszcze przeprowadzić dodatkowe dowody oraz jakie to miałyby być dowody. Jak trafnie zauważył Sąd I instancji, organ odwoławczy stwierdził tylko, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji winien przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające w zakresie spełnienia przesłanki interesu publicznego warunkującej odstąpienie od wymierzenia kary na gruncie przepisu art. 24 ust. 3 ustawy SENT, z uwzględnieniem m.in. zasady proporcjonalności, a nadto rozważyć, czy nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej w okolicznościach niniejszej sprawy realizuje cel określony przez ustawodawcę w ustawie SENT.

Również w skardze kasacyjnej organ dalej nie wskazuje na czym miałoby polegać uzupełnianie przez organ pierwszej instancji koniecznego do rozstrzygnięcia postępowania dowodowego i jakie w związku z tym dowody należałoby przeprowadzić. Właściwie pomija kwestie dowodowe, a skupia się wyłącznie na kwestii odniesienia się do orzecznictwa sądów administracyjnych, w którym zdefiniowano, na czym polega spełnienie przesłanki interesu publicznego, warunkujące odstąpieniem od wymierzenia kary na gruncie przepisu art. 24 ust. 3 ustawy SENT.

Tymczasem, jak wynika z akt administracyjnych, organ I instancji w dniu 22 grudnia 2020 r. zwrócił się do skarżącego o wskazanie okoliczności, o których mowa w przepisie art. 26 ust. 3 ustawy SENT, na które to wezwanie skarżący nie odpowiedział. Dodatkowo w dniu 20 stycznia 2021 r. organ ten zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wyszkowie o udzielenie informacji o podatniku i otrzymał odpowiedź, że skarżący nie posiada zaległości podatkowych i nie jest wobec niego prowadzone postępowanie egzekucyjne. Także z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, że organ ten na kilku stronach uzasadnienia analizował kwestię interesu publicznego, o której mowa w art. 24 ust. 3 ustawy SENT, w szczególności odnosząc ją właśnie do przytaczanego orzecznictwa sądów administracyjnych. Nawet w skardze kasacyjnej skarżący kasacyjnie organ przyznaje, że w jego ocenie organ pierwszej instancji dokonał analizy przesłanki interesu publicznego, wprawdzie pobieżnie, ale jednak dokonał.

Zasadnie zatem Sąd I instancji stwierdził, że skoro organ odwoławczy stanął na stanowisku, że należy pogłębić ocenę spełnienia przesłanki interesu publicznego warunkującej odstąpienie od wymierzenia kary, to analizę tę winien dokonać właśnie organ odwoławczy. Działanie takie nie naruszałoby dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 127 O.p. Zasada dwuinstancyjności oznacza bowiem, że każda sprawa winna być rozpatrzona dwukrotnie, a zatem organ drugiej instancji nie może się tylko ograniczyć do kontroli organu pierwszej instancji. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy rozpoznaje sprawę co do istoty wówczas, gdy w toku postępowania przez organem pierwszej instancji doszło do niezbędnych ustaleń stanu faktycznego, a ewentualne braki w tym zakresie mogą być uzupełnione w trybie art. 229 O.p. Dopiero wówczas, gdy braków tych nie można uzupełnić, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, organ drugiej instancji wydaje decyzję, o której jest mowa w art. 233 § 2 O.p.

Zgodnie więc z art. 229 O.p. organ odwoławczy mógł przeprowadzić z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postepowania organowi pierwszej instancji. Nie uczynił tego jednak, bo jak widać z uzasadnienia jego decyzji, ale i z uzasadnienia skargi kasacyjnej, nie widział takiej potrzeby. A skoro tak, to brak było podstawy do uchylania decyzji na podstawie art. 233 § 2 O.p.

W uzasadnieniu do tego zarzutu kasacyjnego skarżący kasacyjnie organ podniósł także kwestię potrzeby ustalenia przez organ pierwszej instancji, kto jest stroną przedmiotowego postępowania.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach niniejszej sprawy, kwestia ta także nie dawała podstaw do zastosowania przepisu art. 233 § 2 O.p. Jak trafnie bowiem wskazał Sąd I instancji, w powyższym zakresie organ odwoławczy również nie wskazał, jakie są braki w postępowaniu dowodowym oraz co jeszcze należy wyjaśniać aby stwierdzić, czy skarżący jest stroną przedmiotowego postępowania administracyjnego. Ponadto podkreślić należy, że organ pierwszej instancji dokonał ustaleń w tym przedmiocie i zajął stanowisko (szeroko je argumentując), że stroną postępowania jest skarżący. Tymczasem skarżący kasacyjnie organ ani w uzasadnieniu swojej decyzji ani też w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wskazuje, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, tylko podnosi, że kwestie tę należy dalej wyjaśniać. Słusznie zatem Sąd I instancji wskazał, że skoro organ odwoławczy ma wątpliwości co do statusu skarżącego jako strony, to mając zgromadzony w tym zakresie pełny materiał dowodowy i stanowisko organu pierwszej instancji, przede wszystkim winien te stanowisko ocenić i dokonać własnej wykładni omawianego zagadnienia. W każdym zaś razie, w oparciu o tę przesłankę, nie było podstaw do uchylania decyzji organu pierwszej instancji.

Jako niezasadny należy również uznać zarzut z pkt 2 petitum skargi kasacyjnej. Ma rację Sąd I instancji, że uzasadnienie decyzji organu odwoławczego nie spełnia wymogów z art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z § 4 O.p. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego sprowadziło się do opisu ustaleń i ocen organu pierwszej instancji oraz zarzutów z odwołania bez poddania ich własnej ocenie. Organ odwołąwczy w zasadzie nie rozpoznał sprawy, gdyż nie wskazał, które fakty uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Ponadto organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów z odwołania i nie wyjaśnił też, dlaczego dotychczas zgromadzony przez organ pierwszej instancji materiał jest niewystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Uchylając decyzję organu pierwszej instancji organ odwoławczy przede wszystkim nie wskazał ani jednego dowodu, który musi przeprowadzić organ pierwszej instancji w celu wyjaśnienia sprawy, a w zasadzie w ogóle nie wskazał, że w sprawie występują jakieś braki dowodowe. A przecież decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji nie może być podjęta w innych sytuacjach niż te, które zostały określone w art. 233 § 2 O.p. (rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części). Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej w pierwszej instancji nie dają bowiem organowi odwoławczemu podstaw do wydania takiej decyzji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadny jest także zarzut z pkt 3 petitum skargi kasacyjnej. Zarzut ten dotyczy nieprawidłowego, w ocenie skarżącego kasacyjnie organu, orzeczenia w zakresie kosztów postępowania. W jego ocenie zamiast zastosowanych przepisów § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 stycznia 2018 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265), należało zastosować § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) tego rozporządzenia.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji wskazał, że koszty postępowania zostały zasądzone na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Sąd ten nie przywołał zatem żadnego z przepisów powyższego rozporządzenia. Jednakże z wysokości zasądzonych kosztów postępowania sądowego, tj. 1017 zł wynika, że na koszty te składa się 900 zł jako wynagrodzenie pełnomocnika, 100 zł tytułem wpisu sądowego oraz 17 zł jako opłata od pełnomocnictwa.

Skarżący kasacyjnie organ wskazuje, że z racji na fakt, że w sprawie mamy do czynienia z decyzją kasacyjną, to zastosowanie winna mieć podstawa z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia (480 zł).

Nie można się zgodzić z powyższym stanowiskiem. Zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 535), przy wartości przedmiotu zaskarżenia do 10000 zł, wpis stosunkowy wynosi 4% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł. W sprawie niniejszej wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła 2000 zł, a zatem wpis stosunkowy wyniósł 100 zł. W sprawie nie mógł mieć zastosowania wpis stały w kwocie 100 zł, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 6a omawianego rozporządzenia, gdyż wpis ten dotyczy sprzeciwu od decyzji, z którym to sprzeciwem nie mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Wobec powyższego wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego winno być liczone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych i prawidłowo ustalono je w wysokości 900 zł.

Tytułem przypomnienia wskazać tylko należy, że jeżeli w sprawie pobierany jest wpis stały, to konsekwentnie wynagrodzenie pełnomocnika powinno być ustalone w korelacji do "stałej stawki" wpisu sądowego, nawet gdy postanowienie to dotyczy należności pieniężnej (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2020 r., sygn. akt I GSK 723/20). W sprawie niniejszej jednak należny był wpis stosunkowy a nie stały.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).