Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 659/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 112 ust. 2, art. 124
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi D. M. i J. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 659/16

UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2015r. R. sp. z o.o wystąpił o wydanie decyzji ograniczającej w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami sposób korzystania z nieruchomości położonej w W. w Dzielnicy W. przy Al. D., uregulowanej w księdze wieczystej [...]oznaczonej jako dz. ew. nr [...] z obrębu [...] poprzez zezwolenie na realizację inwestycji liniowej, polegającej na budowie linii kablowej niskiego napięcia w celu zasilenia w energię elektryczną budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. Al. [...] dz. [...] z obrębu [...] w oparciu o ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Decyzją z dnia [...] lipca 2015r. Prezydent W. orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z w/w nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na realizację inwestycji liniowej polegającej na budowie linii kablowej niskiego napięcia zgodnie z zapisem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru W.– część I wraz z ustanowieniem strefy bezpieczeństwa wynoszącej 0,5 m po obu stronach projektowanej linii kablowej nn, w której nie wolno wykonywać nasadzeń drzew oraz układać infrastruktury technicznej po trasie kabla.

Skarżący wnieśli odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta W.. Decyzji zarzucono poświadczenie nieprawdy poprzez twierdzenie, że przedmiotem planowanej inwestycji jest budowa linii kablowej niskiego napięcia, nierozpatrzenie wszystkich wniosków dowodowych, w tym zatajenie dowodów w postaci projektu architektonicznego stanowiącego załącznik do pisma z dnia [...] listopada 2014r., nierozpatrzenie wniosku o umorzenie postępowania oraz ograniczenie własności z naruszeniem Konstytucji z uwagi na to, że tylko budowa linii kablowej może być przedmiotem ograniczenia, a nie budowa przyłącza.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2015r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2015r.

Organ II instancji wyjaśnił, że mając za podstawę art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami organ wydający decyzję o ograniczeniu korzystania z nieruchomości w niniejszej sprawie powinien był ustalić, czy planowana realizacja inwestycji liniowej stanowi inwestycję celu publicznego, czy planowane ograniczenie korzystania następuje zgodnie z planem miejscowym, czy właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na wykonanie na nieruchomości prac niezbędnych do realizacji celu publicznego oraz czy wniosek o wydanie zezwolenia został złożony przez uprawniony do tego podmiot.

W ocenie Wojewody budowa linii kablowej niskiego napięcia stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ II instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, iż rokowania z właścicielami nie dały rezultatu. Z dołączonej do wniosku korespondencji wynika, iż właściciele nieruchomości nie wyrazili zgody na realizację planowanej inwestycji. Planowana inwestycja jest uwzględniona w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady W.nr [...] z dnia [...]lipca 2014r.

Zdaniem organu odwoławczego nie można zgodzić się z twierdzeniem, iż organ I instancji nie rozpatrzył wszystkich wniosków dowodowych, w tym zataił dowód w postaci projektu architektonicznego stanowiącego załącznik do pisma z dnia [...] listopada 2015r., gdyż dokument ten znajduje się w aktach sprawy. Pełnomocnik inwestora nie wycofał wniosku o wydanie decyzji, wobec czego postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe i organ zobowiązany był do wydania orzeczenia merytorycznego. Z wniosku inwestora oraz z mapy do celów projektowych wynika, iż planowana inwestycja ma polegać na budowie linii kablowej niskiego napięcia, a nie przyłącza. Organ podniósł, że niezależnie od powyższego, zgodnie z orzecznictwem sądowym rozróżnienie czy inwestycja dotyczy budowy przyłącza elektroenergetycznego czy budowy linii energetycznej nie ma znaczenia wobec brzmienia art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przyłącza również mieszczą się w katalogu urządzeń, o których mowa w tym przepisie. Tym samym nawet gdyby przyjąć, że planowana inwestycja ma na celu zapewnienie zasilania w energię elektryczną budynku mieszkalnego usytuowanego na działkach ewidencyjnych nr [...], to również zdaniem organu posiada cechy celu publicznego. Dlatego organ odwoławczy nie widział potrzeby przeprowadzenia dowodu z opinii specjalisty w celu weryfikacji przedmiotu inwestycji.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem D.M. i J. M. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta W..

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

1. art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez nieustalenie czy zamierzenie mieści się w pojęciu działań o znaczeniu lokalnym stanowiących realizację celów publicznych,

2. art. 77 § 1 kpa poprzez stwierdzenie, że przedmiotem budowy jest linia kablowa nn, mimo że według projektu architektonicznego jest to budowa przyłącza do działki nr [...],

3. art. 77 § 1 kpa poprzez nieprzeprowadzenie dowodów w zakresie określenia celu, któremu ma służyć przedmiotowa inwestycja (według skarżących jest to cel prywatno-indywidualny).

Skarżący wskazali, że w trakcie prób podpisania umowy w zakresie wybudowania przyłącza otrzymali pismo z dnia [...] listopada 2014r. do którego została załączona mapka z lokalizacją projektowanych urządzeń, która dotyczy przyłączenia do sieci el-en obiektu przy u;. D., dz.[...] z nazwą rysunku "trasa przyłącza i lokalizacja złącz". Organy administracji publicznej w przedmiotowej sprawie stwierdziły, że przedmiotem inwestycji jest budowa linii kablowej i nie jest prawdą, że jest nim budowa przyłącza. Zdaniem skarżących budowa przyłącza dla działki nr [...] nie stanowi celu publicznego, ponieważ stanowi realizację potrzeb prywatnych. Organy w wyniku zatajenia tak ważnego dowodu i braku wskazania powodów nieuznania zgłoszonego wniosku dowodowego poświadczyły nieprawdę w decyzji. Informacje zawarte we wniosku nie zostały zweryfikowane przez organy administracji publicznej. Wadliwie przyjęto, że zamiar realizacji celów o których mowa w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami przesądza, że zamierzenie spełnia warunki inwestycji celu publicznego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Ograniczenie korzystania z nieruchomości jest jedną z form wywłaszczenia nieruchomości zdefiniowaną w art. 112 ust. 2 u.g.n. i stanowi ingerencję w konstytucyjnie chronione prawo własności. Omawiany przepis art. 124 przewiduje szczególny przypadek ograniczenia wykonywania prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego i innych praw rzeczowych, polegający na znoszeniu przez właściciela lub użytkownika wieczystego przedsięwzięć inwestycyjnych podejmowanych na jego nieruchomości, a dotyczących zakładania i przeprowadzenia na nieruchomości przewodów oraz innych urządzeń, ich konserwacji i usuwania awarii. Warunkiem koniecznym i zarazem podstawowym (przesłanką) ubiegania się o wydanie zezwolenia ograniczającego sposób korzystania przez właściciela lub użytkownika wieczystego z nieruchomości jest realizacja celu publicznego wyszczególnionego w art. 6 u.g.n., a co najważniejsze, zgodnego z planem zagospodarowania przestrzennego lub też z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli planu miejscowego brak. Przy tak sformułowanym zapisie ustawowym dla oceny spełnienia przesłanki celu publicznego nie ma znaczenia, kto ten cel realizuje oraz kto jest jego wykonawcą. Szczególnym rodzajem ograniczenia praw do nieruchomości jest udzielenie na podstawie art. 124 u.g.n. zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Stosownie do ww. art.124 ust.1 u.g.n. powyższej czynności dokonuje Starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Art.124 ust. 3 ustawy zawiera dyrektywę, która nakazuje, aby wydanie zezwolenia zostało poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac. Wymieniony przepis ustanawia pierwszeństwo umownego uregulowania kwestii dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane związane z realizacją inwestycji liniowej przed rozstrzygnięciem w formie decyzji administracyjnej.

Niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy właściciel nie odpowiedział na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. W rezultacie, przeprowadzone ze współwłaścicielami działki ewidencyjnej nr [...]z obr. [...] pertraktacje nie zakończyły się porozumieniem. W aktach sprawy organu pierwszej instancji znajduje się liczna korespondencja stron, w tym pismo D.y M. i J.M. z dnia [...] listopada 2014r. kierowane do inwestora, w którym oświadczyli, że nie mogą zgodzić się na przestawione propozycje, ponieważ są sprzeczne z ich interesem i obniżają wartość nieruchomości, a także pismo inwestora z dnia [...]grudnia 2014r. w którym informuje współwłaścicieli działki, iż z uwagi na brak zgody na ustanowienie służebności przesyłu za jednorazowym wynagrodzeniem, uznaje negocjacje za zakończone ze skutkiem negatywnym. W protokole rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...] maja 2015r. również odnotowano, że strony nie doszły do porozumienia. Nie budzi zatem wątpliwości, że skarżący nie zgodzili się na propozycje inwestora, wskutek czego należy uznać, że nie było możliwe zawarcie umowy cywilnoprawnej umożliwiającej zajęcie części nieruchomości objętej wnioskiem inwestora.

Ponadto, jak wynika z załączonego do akt wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru W. – część I zatwierdzonego uchwałą Rady W. nr [...]z dnia [...] lipca 2014r., przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenach przeznaczonych pod tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na działkach budowlanych z zielenią leśną (oznaczonym symbolem 18-MNL). Zgodnie z ustaleniami zawartymi w rozdziale 5 uchwały dotyczącym zasad obsługi w zakresie infrastruktury technicznej ustala się:

- (§ 12 ust. 1) dla całego obszaru objętego planem obowiązek wykonania uzbrojenia w zakresie sieci energetycznej średniego i niskiego napięcia (docelowo kablowej)

- (§ 12 ust. 8) w zakresie elektroenergetyki zaopatrzenie w energię elektryczną z miejskiej sieci elektroenergetycznej, poprzez istniejące i projektowane linie SN i NN, w dostosowaniu do potrzeb programowych (docelowo linie kablowe) oraz dopuszcza się budowę nowych stacji transformatorowych zasilanych z napowietrznych lub kablowych linii elektroenergetycznych średniego napięcia.

Powyższe okoliczności nie są kwestionowane przez strony postępowania.

Skarżący kwestionują, że projektowana inwestycja nie jest inwestycją realizującą cel publiczny, nie jest inwestycją polegającą na budowie linii kablowej, która już istnieje, a przyłączem energetycznym realizowanym na potrzeby indywidualnego podmiotu.

W ocenie sądu, przedmiotowa inwestycja polegająca na budowie odcinka linii kablowej niskiego napięcia, co wynika zarówno ze złożonego przez inwestora wniosku, jak też dołączonej do niego mapy do celów projektowych, mimo że ma na celu zasilenie w energię elektryczną budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy. Al. D. (działki ew. nr [...] z obr. [...]) stanowi inwestycję celu publicznego określoną w art. 6 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, niewątpliwie o zasięgu lokalnym.

Stosownie do treści art. 6 ust. 2 wskazanej ustawy celami publicznymi są: "budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń".

Sąd podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 sierpnia 2011r. sygn. akt II OSK 1133/11, że powyższy przepis definiujący pojęcie inwestycji celu publicznego nie ogranicza jednocześnie kręgu inwestorów, ani też rodzaju zamierzeń budowlanych, którym mają służyć projektowane przewody i urządzenia. Jak też, że sieć elektroenergetyczna w mieście to zespół "naczyń połączonych" stanowiących pewien zwarty system, składający się z indywidualnych odbiorców energii elektrycznej, co jednak nie oznacza, że każdy z nich ma doprowadzoną z elektrowni indywidualnie energię, niezależnie od innych odbiorców.

Należy wskazać na definicję sieci energetycznej zawartą w art. 3 ustawy Prawo energetyczne, ale też na wynikające z przepisów tej ustawy obowiązki przedsiębiorstwa energetycznego.

Stosownie do treści art. 3 pkt 11 ustawy Prawo energetyczne sieci to instalacje połączone i współpracujące ze sobą, służące do przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii. Według art. 7 ust. 5 tej ustawy przedsiębiorstwo energetyczne ma obowiązek zapewnić realizację i finansowanie budowy i rozbudowy sieci, w tym na potrzeby przyłączania podmiotów ubiegających się o przyłączenie.

Nie ma więc wątpliwości, że na podstawie tych przepisów budowa lub rozbudowa sieci na potrzeby przyłączania nowych odbiorców energii jest elementem koniecznym, planowym infrastruktury sieciowej, a zatem stanowi również jako element sieci inwestycję celu publicznego.

Skarżący powołując się na dostarczony im przez inwestora załącznik w postaci projektu architektonicznego przyłączenia do sieci obiektu usytuowanego przy Al. D., działka nr [...] twierdzą, że dokumentuje on prawdziwy cel inwestycji, którym nie jest budowa linii kablowej, a jedynie przyłącza do sąsiedniego budynku. Posłużenie się pojęciem budowy linii kablowej nie odpowiada więc faktom i ma na celu ukrycie rzeczywistych zamierzeń, które nie uzasadniają ograniczenia sposobu korzystania ze stanowiącej ich własność nieruchomości.

Skarżący w ocenie sądu nie mają racji. Organy administracji publicznej nie pominęły tego elementu materiału dowodowego, gdyż projekt przyłącza znajdował się w aktach sprawy, dołączony przez inwestora wraz z całą dokumentacją z przebiegu negocjacji. Inwestor nie ukrywał we wniosku, że budowa odcinka linii kablowej ma służyć przyłączeniu do sieci energetycznej nowego odbiorcy. Skarżący nie dostrzegają jednak tego, że wniosek o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] dotyczy zezwolenia na realizację tej części inwestycji, która przebiegać będzie przez ich własność, a jest nią niewątpliwie odcinek linii kablowej niskiego napięcia oraz mufa (tj. element osprzętu kablowego służący do połączenia dwóch odcinków kabli i wykonania ich odgałęzienia).

Przyłącze zaś w ścisłym znaczeniu, według definicji zawartej w § 2 pkt 15 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego (Dz.U. z 2007r., nr 93, poz. 623 z późn. zm.) to odcinek lub element sieci służący do połączenia urządzeń, instalacji lub sieci podmiotu z pozostałą częścią sieci przedsiębiorstwa energetycznego świadczącego na rzecz podmiotu przyłączanego usługę przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej. Przyłączem jest więc ten odcinek sieci, który łączy urządzenia lub instalację przyłączanego obiektu z siecią. Niewątpliwe konieczne było wykonanie projektu architektonicznego dla budowy przyłącza do sąsiadującego budynku, ale nie jest to dokument mający znaczenie dla przedmiotowej sprawy. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżących ma związek z budową odcinka linii kablowej, która umożliwi dopiero wykonanie przyłącza do sąsiadującego budynku.

Nawet gdyby uznać, że te dwa odrębne odcinki sieci stanowią jednak przyłącze w szerokim znaczeniu tego pojęcia to i tak jako elementy sieci zyskują ten sam status co sieć energetyczna i mieszczą się w pojęciu inwestycji celu publicznego.

W ocenie sądu, powołane wyżej okoliczności sprawy, jednoznacznie wskazują, iż wniosek o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej własność skarżących, w drodze decyzji administracyjnej jest całkowicie uzasadniony.

Wobec powyższego, mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny, należy stwierdzić, iż zarówno decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2016r., jak też decyzja Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2015r. wydana w przedmiotowej sprawie nie naruszają art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, stąd też zarzuty skargi należy uznać za niezasadne. Nie doszło także do naruszenia zasad postępowania, bowiem stan faktyczny został ustalony prawidłowo, a zgromadzony materiał stanowił wystarczającą podstawę do rozstrzygnięcia sprawy i poddany wszechstronnej analizie.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.