Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 506/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Stwierdzono, iż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1 art. 145 par. 1 pkt 1 i 2 art 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Eugeniusz Wasilewski Sędzia WSA – Olga Żurawska – Matusiak Sędzia WSA – Janusz Walawski (sprawozdawca) Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi L. D. na bezczynność Szefa Biura Ochrony Rządu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2014 r. o udzielenie informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Szefa Biura Ochrony Rządu na rzecz skarżącego L. D. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

L. D. w dniu [...] stycznia 2014 r. skierował do Ministra Spraw Wewnętrznych i Szefa Biura Ochrony Rządu wniosek:

"1) O ujawnienie akt postępowania w sprawie zgodnie z Kartą przyjęcia klienta przez Podsekretarza Stanu Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r.;

2) W związku z podjętymi przez Biuro Ochrony Rządu: rozpytywaniem sąsiadów na okoliczność: mojego pożycia małżeńskiego, zdrowia psychicznego, posiadania materiałów wybuchowych, kontaktów z elementem przestępczym i osobami zamieszkałymi za granicami kraju, broni, stanu majątkowego itp.;

3) Wnoszę o udzielenie wszechstronnie wyczerpujących informacji w wyniku jakich to, - konsekwencji prawnych działania te zostały przez BOR, - podjęte.

Wnoszę o ujawnienie:

4) Sygnatury akt lub też decyzji dot. wszczęcia prowadzonego postępowania wywiadowczego;

5) Rodzaju i formy podjętych czynności w sprawie:

6) Czy w/w czynności w sprawie podjął Szef BOR z własnej inicjatywy czy też na wniosek swoich przełożonych itp.?

7) Wskazanie organu lub osoby na wniosek, z którego Szef BOR wszczął czynności operacyjno - dochodzeniowe w sprawie.

8) Ujawnienie treści przeprowadzonego przez BOR, - wywiadu, albowiem w dobrej wierze zostałem przez sąsiadów poinformowany o czynnościach podejmowanych przez oficerów Biura Ochrony Rządu.

Wnoszę o wyznaczenie przez DKSiW MSW kolejnego terminu w przedmiocie zapoznania z wnioskowanymi aktami".

L. D. w dniu [...] lutego 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego skargę na bezczynność Szefa Biura Ochrony Rządu w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z dnia [...] stycznia 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Szef Biura Ochrony Rządu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podał, że jest ona bezzasadna, gdyż organ udzielił odpowiedzi na przedmiotowy wniosek.

W dniu [...] października 2014 r. do Sądu wpłynęło pismo Szefa Biura Ochrony Rząd, do którego załączono decyzję organu z dnia [...] września 2014 r. nr [...] o odmowie udzielenia L. D. informacji publicznej, której ujawnienia żądał we wniosku z dnia [...] stycznia 2014 r. wraz z potwierdzeniem jej odbioru.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a., a więc gdy organy administracji nie podejmują nakazanych prawem decyzji, postanowień, aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa bądź pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (§ 2).

Z przytoczonych przepisów wynika, że celem skargi na bezczynność organu jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności, w sprawie wszczętej żądaniem strony. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujące znaczenie ma stan faktyczny i prawny z momentu orzekania. W konsekwencji podjęcie przez organ aktu, po wniesieniu skargi, przesądza o tym, że organ nie pozostaje już w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149 p.p.s.a. Nieuprawnione i niemożliwe jest bowiem zobowiązywanie organu do dokonania czynności, która została już dokonana. Przy czym Sąd podziela pogląd zaprezentowany w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2000 r., sygn. akt I SAB 201/99, że wydanie przez organ decyzji wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy decyzja podjęta została z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania (postanowienie dostępne w Lex nr 54517).

Jak wynika z akt niniejszej sprawy, na dzień wniesienia skargi Szef BOR pozostawał w stanie bezczynności. Wniosek skarżącego z dnia [...] stycznia 2014 r. została rozpatrzony przez Szefa BORU decyzją z dnia [...] września 2014 r., w której odmówiono udostępnienia wnioskowanych informacji. Decyzję doręczono skarżącemu, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy. A zatem organ, po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem przez Sąd, załatwił sprawę w przedmiocie, której zaskarżona została bezczynność, tak więc z tej przyczyny postępowanie sądowe co do zobowiązania organu do wydania aktu stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdyż w jego toku wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna. Tym samym Sąd nie mógł uwzględnić skargi na bezczynność na podstawie art. 149 p.p.s.a., poprzez nakazanie określonego działania, bowiem organ wydał w sprawie decyzję.

W tym miejscu wskazać należy, że Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt I OSK 2443/12, który stwierdził, że przepis art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały takiego charakteru, przy czym uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo, iż są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu.

Z okoliczności faktycznych i prawnych nie wynika, aby bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa. Załatwienie sprawy nastąpiło niewątpliwie po terminie. Jednakże - co należy podkreślić - dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów do załatwienia sprawy. Przy ocenie, czy naruszenie prawa miało charakter rażący należy uwzględniać nie tylko zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, ale także i wynikające z okoliczności sprawy czynności jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 września 2012 r., sygn. akt II SAB/Gd 52/12, wyrok dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z dokumentacji znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że Szef BOR prowadząc liczne postępowania z wniosków skarżącego nie pozostawał bierny, lecz podejmował czynności mające na celu ich załatwienie. 2014 r. Sąd uznał, że mimo przekroczenia terminów załatwienia sprawy bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

W tym stanie rzeczy orzeczono w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. o umorzeniu postępowania sądowego. Stwierdzenie w pkt 1, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa wydano stosownie do art. 149 § 1 zdanie drugie powołanej ustawy, zaś w przedmiocie kosztów orzeczono w pkt 3 zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.