Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 813/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 50 , art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

. Sygn. akt II SA/Kr 813/23 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 września 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jacek Bursa SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) SWSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu w dniu 22 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. P. na postanowienie nr 346/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, znak WOB.7722.66.2023.AJAN w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia skargę oddala.


UZASADNIENIE

II SA/Kr 813/23

UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego w Krakowie (dalej: "PINB") postanowieniem nr 67/2023 z dnia 20 stycznia 2023 r., znak: PINB-I-5160.201.22.42, wydanym na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 83 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1, a także art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, dalej: "u.p.b.") oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej: "k.p.a.") wstrzymał inwestorowi D. sp. z o.o. prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym zlokalizowanym na dz. nr [...] w miejscowości M., gmina L., oznaczonym na załączniku graficznym nr [...] - z powodu realizacji robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie (dalej: "MWINB") postanowieniem nr 346/2023 z dnia 16 maja 2023 r., znak: WOB.7722.66.2023.AJAN, wydanym na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 § 2, art. 123 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 u.p.b., odmówił D. sp. z o.o. w M. przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie PINB.

W uzasadnieniu swojego postanowienia MWINB wskazał, że ww. postanowienie PINB zostało skutecznie doręczone D. sp. z o.o. w M. w dniu 26 stycznia 2023 r., termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 2 lutego 2023 r., a zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożono osobiście w dniu 23 lutego 2023 r.

Następnie przytoczono uzasadnienie wniosku: "[...] Postanowienie to zostało wydane w bardzo skomplikowanej sprawie, podzielonej w zasadzie na 15 postępowań. Mając na uwadze względy organizacyjne przedsiębiorstwa Strony jak również konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego, Strona nie wniosła zażalenia w terminie przewidzianym przez prawo. Mając na względzie nieznajomość akt sprawy, jak również procedur związanych z postępowaniem administracyjnym, dopiero w dniu 20 lutego 2023 roku, tj. po wykonaniu wglądu w akta sprawy przez pełnomocnika Strony, D. sp. z o.o. powzięła informację o konieczności złożenia zażalenia na ww. postanowienie [...]".

W ocenie MWINB powyższe nie pozwala na przyjęcie, że strona nie ponosi winy za uchybienie terminowi. Względy organizacyjne przedsiębiorstwa strony, jak również konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego nie stanowiły przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć.

Na koniec MWINB wskazał, że wątpliwym jest fakt złożenia wniosku w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny w uchybieniu terminu, albowiem w skarżonym postanowieniu strona została pouczona o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia.

Opisane wyżej postanowienie MWINB zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. P. (reprezentowany przez radcę prawnego T. O.), wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania skargowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego według norm prawem przepisanych. Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 58 § 1 i 2 k.p.a. przez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia przez skarżącego zażalenia, mimo iż skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jego winy, podczas gdy skarżący wykazał, że z uwagi na znaczne rozbudowanie stanu faktycznego sprawy, liczbę dokumentów, z którymi należało się zapoznać, jak również konieczność znalezienia profesjonalnego pełnomocnika, który podjąłby się zajęcia sprawą, skarżący bez swojej winy nie dochował terminu do wniesienia zażalenia, a ponadto równocześnie z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu złożył on zażalenie, czym spełnił przesłanki do przywrócenia terminu;

2) art. 80 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 4 w zw. z art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący i wszechstronny całości materiału dowodowego, co skutkowało uznaniem, że twierdzenia podnoszone przez skarżącego w celu wykazania przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nie zostały uprawdopodobnione;

3) art. 7 k.p.a. przez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu skarżącego przejawiające się w zignorowaniu aspektu organizacyjnego przedsiębiorstwa należącego do skarżącego - D. sp. z o.o., będącego stroną w postępowaniu, jak również wszelkich okoliczności faktycznych sprawiających, że gruntowne zapoznanie się z materiałami postępowania, a także sporządzenie i wniesienie zażalenia stanowiły proces czasochłonny, trudny do wykonania w ustawowym terminie na wniesienie zażalenia, co doprowadziło do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w bardzo skomplikowanej sprawie podzielonej w zasadzie na 15 postępowań. Mając na uwadze konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego, skarżący nie wniósł zażalenia w terminie przewidzianym przez prawo. Mając na względzie nieznajomość akt sprawy, jak również procedur związanych z postępowaniem administracyjnym, dopiero w dniu 20 lutego 2023 roku, tj. po wykonaniu wglądu w akta sprawy przez pełnomocnika skarżącego, powziął on informację o konieczności złożenia zażalenia na ww. postanowienie. Skarżący zachował termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, składając je w terminie 7 dni od dnia dokonania wglądu w akta sprawy, a także wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył on przedmiotowe zażalenie. Skarżący nie został zawiadomiony o możliwości zaznajomienia się z aktami postępowania wbrew art. 10 § 1 k.p.a., a zatem organ pierwszej instancji zachował się nielojalnie względem stron. Pierwszą czynnością w sprawie, o której skarżący został poinformowany, było doręczenie postanowienia o wstrzymaniu inwestorowi prowadzenia prac budowlanych przez organ pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej odrzucenie albo oddalenie.

W zakresie wniosku o odrzucenie skargi podniesiono, że skarżący nie ma legitymacji do wniesienia skargi, albowiem interes prawny w zaskarżeniu postanowienia o odmowie przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia zażalenia ma tylko ten podmiot, któremu odmówiono przywrócenia terminu.

W zakresie wniosku o oddalenie skargi podniesiono, że D. sp. z o.o. nie uprawdopodobniła istnienie takiej przeszkody, której nie dało się usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Wniesienie zażalenia nie wymaga bezwarunkowo specjalistycznej wiedzy ani szczególnej formy, bo do jego skutecznego złożenia wystarczy wyrażenie niezadowolenia przez stronę, która może w późniejszym terminie w toku postępowania uzupełnić zarzuty, wnioski i dokumenty. O braku winy nie świadczy nieznajomość prawa, zawiłość sprawy, wielość spraw czy oczekiwanie na poradę profesjonalnego pełnomocnika. W tym kontekście wskazano, że zarzuty skargi dotyczą sytuacji prawnej skarżącego, a nie D. sp. z o.o. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wydał odrębne rozstrzygnięcie – postanowienie nr 348/2023 z dnia 16 maja 2023 r., znak: WOB.7722.66.2023.AJAN – którym odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB nr 67/2023 z dnia 20 stycznia 2023 r., a na to odrębne postanowienie skarżący wniósł do sądu odrębną skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Skarga jest nieuzasadniona, gdyż skarżący nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia MWINB o odmowie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia przez D. spółka z o.o.

W niniejszej sprawie PINB – organ I Instancji - wydał postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych skierowane do inwestora tych robót D. spółka z o.o. Postanowienie to zostało doręczone także M. P., jako stronie postępowania, współwłaścicielowi jednej z działek na których posadowiony jest samowolnie wybudowany obiekt objęty postępowaniem tj. działki nr [...].

Spóźnione zażalenie na postanowienie PINB wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożyła zarówno spółka z o.o. D. jak i M. P..

WINB wydał zatem dwa rozstrzygnięcia dotyczące przywrócenia terminu do złożenia zażalenia, osobno dla każdej ze stron postępowania: M. P. i spółki D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wydał postanowienie nr 348/2023 z dnia 16 maja 2023 r., znak: WOB.7722.66.2023.AJAN, którym odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB nr 67/2023 z dnia 20 stycznia 2023 r.

Rozpatrywana obecnie skarga M. P. dotyczy postanowienia WINB w Krakowie nr 346/2023 z dnia 16 maja 2023 r., znak: WOB.7722.66.2023.AJAN o odmowie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia spółce D. .

Przedmiotem niniejszej sprawy jest kwestia odmowy przywrócenia terminu spółce D. . To, czy termin ten zostanie przywrócony, nie dotyczy interesu prawnego skarżącego.

Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pod pojęciem "interes prawny" należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Mieć interes prawny to coś więcej niż mieć interes faktyczny w sprawie. Interes prawny musi wynikać z norm prawa materialnego, regulujących określoną sferę stosunków społecznych. Natomiast z interesem faktycznym mamy do czynienia wtedy, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji (por. np. postanowienie NSA z 2 września 2014 r., II OZ 819/14, LEX nr 1530827). Interes prawny musi być własny, co oznacza, że nie można opierać go na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny (postanowienia NSA z 24 stycznia 2012 r., II GW 13/11, LEX nr 1113741; z 25 stycznia 2012 r., II GW 15/11, LEX nr 1121156). Interes prawny do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym ma ten podmiot, na którego sferę prawną wpłynie w sposób bezpośredni wynik tego postępowania, nie zaś podmiot, dla którego wynik ten z innych powodów ma znaczenie (postanowienie NSA z 13 czerwca 2012 r., II GZ 196/12, LEX nr 1248424).

W orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Przykładowo Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3.06.1996 r., II SA 74/96, ONSA 1997/2, poz. 89, uznał w związku z tym, że podmiot mający udział w spółce z o.o. nie jest uprawniony do wniesienia skargi na podstawie art. 33 ustawy o NSA na odmowę wydania spółce koncesji na świadczenie usług telekomunikacyjnych ze względu na brak własnego interesu prawnego.

W tej sytuacji skarżący nie ma legitymacji do złożenia niniejszej skargi w rozumieniu art. 50 p.p.s.a., zgodnie z którym uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Dla złożenia skargi do sądu administracyjnego, skarżący musi mieć zatem interes prawny pojmowany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością.

Na koniec wyjaśnić należy, że sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd, zgodnie z którym istnienie legitymacji procesowej podlega badaniu przez sąd administracyjny i fakt, że skarżący nie miał przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, że postępowanie to wszczęto z urzędu, że nie miał żadnego interesu prawnego ani w postępowaniu administracyjnym, ani we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję, która w ogóle go nie dotyczyła, jak również w żadnym zakresie nie dotyczy jego interesu prawnego i obowiązku – ma ten skutek, że skarga ulega oddaleniu, a nie odrzuceniu. O tym bowiem, czy wnoszący skargę ma interes prawny, sąd może zdecydować dopiero w wyniku merytorycznego rozpoznania skargi (postanowienie NSA z dnia 6 października 2006 r., II FSK 1250/05, LEX nr 280389, i wyrok NSA z dnia 16 września 2010 r., II OSK 1397/09, LEX nr 746508). Por.: T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 151.

Zaskarżone rozstrzygnięcie nie dotyczy interesu prawnego skarżącego, dlatego skarga jako bezzasadna została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.