Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2614/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 i  art. 3 pkt 20
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), Protokolant ref. Maria Góraj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi A.G., W.J., W.M. i E.W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 19 października 2022 r. nr 974/OPON/2022 w przedmiocie uchylenia decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 19 października 2022 r., nr 974,OPON,2022 Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Starosty P., z dnia [...] sierpnia 2022 r., nr [...], odmawiającej uchylenia decyzji własnej z dnia [...] stycznia 2022, nr [...] wydanej dla P. Spółdzielni Mieszkaniowej z siedzibą przy ul. [...] w P. zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla obejmujący budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym na działce nr [...] obręb [...] w P.

W uzasadnieniu Wojewoda Mazowiecki wskazał, że w dniu 15 marca 2022 r. wpłynęły wnioski A. G., W. T. J., W. M., E. W. oraz J. G. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ww. ostateczną decyzją na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., tj. jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym.

Postanowieniem z 14 kwietnia 2022 r. Starosta P. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego z wniosku Pana J. G. z uwagi na niedochowanie terminu na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania.

Natomiast w stosunku do pozostałych wnioskodawców postanowieniem z [...] maja 2022 r. Starosta P. wznowił postępowanie administracyjne.

Następnie w dniu 4 lipca 2022 r. Starosta P. wezwał wnioskodawczynie do wykazania interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu.

W związku z faktem, że w trakcie postępowania nie stwierdzono, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 Starosta P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2022 r. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2022 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym na działce nr [...] obręb [...] w P.

Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda Mazowiecki decyzją z 19 października 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] sierpnia 2022 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że wnioskodawczynie nie wykazały, iż posiadają własny indywidualny interes prawny, uprawniający do bycia stroną w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty P. z [...] stycznia 2022 r. Wnioskodawczynie są stronami, ale postępowania wznowieniowego w którym nie wykazały, że przedmiotowa inwestycja będzie ograniczać w jakikolwiek sposób zabudowę ich działek, natomiast argumentacja dotycząca uciążliwości związanej z realizacją i użytkowaniem inwestycji, zagęszczeniem zabudowy, utratą wartości lokali, wzmożonym ruchem, hałasem czy uciążliwościami związanymi z parkowaniem nie może być podstawą do uznania, iż działka objęta wnioskiem o pozwolenie na budowę znajduje się w obszarze oddziaływania działek sąsiednich.

W postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę ustawodawca w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jednoznacznie określił kto jest stroną, odwołując się do pojęcia obszaru oddziaływania obiektu, zdefiniowanego w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez który należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Pojęcie to oparto na przesłankach normatywnych, które stanowią wyznacznik tego obszaru, co ogranicza zakres uznaniowości organu i wpływ czynników subiektywnych, odnoszących się do interesów faktycznych, a nie interesów prawnych.

Mając powyższą definicję na uwadze Wojewoda Mazowiecki stwierdził, że nieruchomości na których posadowione są budynki mieszkalne wielorodzinne, w których udział związany z własnością lokalu posiadają m.in. wnioskodawczynie nie znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji.

W. T. J., W. M. i E. W. posiadają udział związany z własnością lokalu w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w P. (działka nr [...] i nr [...]), a A. G. posiada udział związany z własnością lokalu w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w P. (działka nr [...]).

Działka nr [...] od strony zachodniej nie graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną nr [...]. Projektowany budynek znajduje się w odległości 11 m od działki nr [...]. Działka nr [...] graniczy jedynie rogiem od strony południowo - zachodniej z działką inwestycyjną, a odległość projektowanego budynku do rogu tej działki wynosi 25 m. Działka inwestycyjna graniczy zaś z działką nr [...] od strony północnej, jednak odległość projektowanego budynku od granicy tej działki wynosi 25 m.

Działka natomiast nr [...], graniczy z działką inwestycyjną od strony wschodniej. Odległość projektowanego budynku do granicy z działką sąsiednią nr [...] wynosi 10 m.

W dalszej kolejności organ stwierdził, że projektowana inwestycja nie narusza odległości w stosunku do budynku posadowionego na działce nr [...] (gdyż odległość ta wynosi 19,45 m), części budynku na działce nr [...] (gdyż odległość ta wynosi 30 m) i budynku posadowionego na działce nr [...] (gdyż odległość ta wynosi 16,25 m.)

Projektowana inwestycja nie ogranicza również możliwości usytuowania obiektów na działkach sąsiednich, jak również nie pozbawia powyższych nieruchomości dostępu do drogi publicznej oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów w sposób stały.

Nadto w projekcie budowlanym została zawarta szczegółowa analiza przesłaniania i nasłonecznienia, która wykonana została dla dnia równonocy (21 marca/21 września) lokalizacji w P. która obrazuje, że projektowany obiekt nie będzie powodował przesłaniania budynków oraz działek sąsiednich ze względu na swoją wysokość mniejszą od wysokości przesłaniania bowiem wysokość przesłaniania dla budynku przy ul. [...] od budynku projektowanego wynosi 10,30 m, natomiast odległość między elewacjami budynków wynosi 19,45 m, a więc jest większa od wysokości przesłaniania.

Wysokość przesłaniania dla budynku przy ul. [...] od budynku projektowanego wynosi 10,80 m natomiast odległość między elewacjami budynków wynosi 16,25 m, a więc jest większa od wysokości przesłaniania.

W kwestii nasłonecznienia budynki znajdujące się w sąsiedztwie ul. [...] i ul. [...] mają również spełnione warunki. Czas nasłonecznienia dla budynku przy ul. [...] wyniesie 3 godz. 25 min. Pozostaje jedno mieszkanie, nienależące do wnioskodawczyń, z czasem nasłonecznienia 2 godz. 50 min na elewacji zachodniej, jednak z dokumentacji będącej w posiadaniu P. Spółdzielni Mieszkaniowej wynika, że mieszkanie to posiada jeden pokój od strony elewacji wschodniej, gdzie czas nasłonecznienia wynosi 3 godz. 20 min. Tym samym spełniony jest warunek nasłonecznienia pokoi mieszkalnych. Dla budynku przy ul. [...] dla elewacji zachodniej czas nasłonecznienia wyniesie 3 godz. 25 min, a dla elewacji wschodniej 3 godz. Zatem dla budynku przy ul. [...] również spełniony jest warunek nasłonecznienia pokoi mieszkalnych.

Wojewoda Mazowiecki odnosząc się natomiast do kwestii możliwości generowania immisji przez planowaną inwestycję, jak: hałas, wibracje, spaliny, zanieczyszczenia powietrza i wody oraz ruch samochodów, wskazał, że z uwagi na lokalizację projektowanej inwestycji, nie będzie powodowała wymienionych uciążliwości w stosunku do budynków na działkach sąsiednich.

Ponadto z charakterystyki energetycznej wynika, że parametry techniczne obiektu budowlanego, charakteryzujące wpływ obiektu na środowisko i jego wykorzystanie oraz zdrowie ludzi i obiekty sąsiednie pod względem zaopatrzenia i jakości wody oraz ilości i sposobu odprowadzania ścieków są zgodne z warunkami technicznymi Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w m. [...] z dnia 12 lipca 2021 r.

Skargę na powyższą decyzję Wojewody Mazowieckiego wniosła A. G., Wanda T. J., W. M. i E. W. Zaskarżonej decyzji zarzucono obrazę przepisów prawa procesowego, tj.: art. 7 K.p.a. przez nie wzięcie pod uwagę słusznego interesu Wspólnoty i związanego z nim interesu społecznego; art. 8 K.p.a. przez wzbudzanie nieufności wobec organów administracyjnych i obniżanie świadomości i kultury prawnej obywateli; art. 11 K.p.a. przez nieuwzględnienie całokształtu okoliczności sprawy; art. 7, art. 77 i 80 K.p.a. przez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów oraz obrazę przepisów prawa materialnego, tj.: art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego(Dz.U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.) przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż wnioskodawczynie nie są stronami postępowania, co było wynikiem błędnego zdefiniowania obszaru oddziaływania obiektu i przyjęcia, iż nie ma on wpływu na nieruchomości wnioskodawczyń.

Wskazując na te zarzuty wniesiono o uchylenie w całości wskazanej decyzji jaki i poprzedzającej ją decyzji oraz zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki, podtrzymując dotychczasową argumentację, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2023r., poz. 259), zw. dalej "P.p.s.a.". Przy czym podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 19 października 2022 r., Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Wojewody w świetle zgromadzonych akt sprawy, w ocenie Sądu organ odwoławczy, który ze swej istoty ponownie rozpatruje sprawę merytorycznie w całym jej zakresie, prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, który Sąd uznaje za podstawę do dalszych swoich rozważań.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest przede wszystkim ocena przymiotu strony A. G., W. T. J., W. M., E. W. w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Starosty P. z [...] stycznia 2022 r., nr [...], o zatwierdzeniu projektu architektoniczno-budowlanego oraz projektu zagospodarowania terenu i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym na dz. nr ew. [...] obręb [...] w P.

Kontrolowane decyzje zapadły więc po wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją, na skutek wniosku A. G., W. T. J., W. M., E. W., które jako przyczynę wnioskowanego wznowienia wskazały przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 2000 ze zm. 775), zw. dalej "K.p.a.", polegającą na tym, że "strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu".

W związku z tym w pierwszej kolejności należy wskazać, że samo złożenie podania o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej nie powoduje "automatycznie" jego wznowienia. Takie podanie inicjuje najpierw fazę wstępną postępowania wznowieniowego, w ramach której organ sprawdza: czy podanie o wznowienie postępowania odpowiada ogólnym wymogom k.p.a. dotyczącym podań w postępowaniu administracyjnym (tj. czy zostało podpisane, czy wskazuje konkretną decyzję bądź postanowienie, których dotyczy wniosek o wznowienie postępowania, itd.), czy zostało wniesione przez osobę będącą stroną w sprawie (nie dotyczy podania opartego na przesłance wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., o czym niżej), czy została w nim powołana przyczyna (przyczyny) wznowienia spośród określonych w art. 145 § 1 K.p.a. oraz czy został zachowany miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie, liczony od daty powzięcia przez stronę informacji o przesłance wznowienia postępowania (art. 148 § 1 K.p.a.), a w przypadku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. – od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (ostatecznej). Ta wstępna faza procedury wznowieniowej kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 K.p.a.) – gdy ww. warunki wstępne są spełnione – albo, w przeciwnym wypadku, postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, zaskarżalnego zażaleniem (art. 149 § 3 i 4 K.p.a.).

W kontrolowanej sprawie Starosta P. postanowieniem z dnia [...] maja 2022 r. wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją o zatwierdzeniu projektu architektoniczno-budowlanego oraz projektu zagospodarowania terenu i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym na dz. nr ew. [...] obręb [...] w P.

Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania uruchamia "właściwe" postępowanie wznowieniowe, które dzieli się na dwa etapy, wzmiankowane łącznie w przepisie art. 149 § 2 K.p.a. mówiącym o tym, że: "Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy". W ramach pierwszego etapu – "postępowania co do przyczyny wznowienia – organ administracji musi ustalić, czy zarzucana wada stanowiąca przesłankę wznowienia rzeczywiście wystąpiła. W przypadku przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. będzie to wymagało łącznego stwierdzenia, że podmiot żądający wznowienia postępowania: (i) spełniał warunki do bycia stroną tego postępowania, a mimo to (ii) nie brał w nim udziału, i to (iii) bez własnej winy.

Jeżeli organ stwierdzi wystąpienie zarzucanej przyczyny wznowienia, wówczas przechodzi do ostatniego etapu postępowania wznowieniowego, określonego przez ustawodawcę mianem "postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy", kończącego się wydaniem decyzji, w której organ: na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. uchyla decyzję dotychczasową – gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b K.p.a. – i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, albo na podstawie art. 151 § 2 K.p.a. stwierdza wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazuje okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji – w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 K.p.a.(a więc w szczególności w przewidzianym w art. 146 § 2 K.p.a. przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej).

Natomiast jeżeli organ uzna, że podstawa wznowieniowa jednak nie wystąpiła – co w przypadku przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. będzie wiązało się z ustaleniem, że podmiot żądający wznowienia nie miał przymiotu strony postępowania, bądź że przymiot taki wprawdzie posiadał, ale nie został pozbawiony udziału w postępowaniu, a w każdym razie nie bez własnej winy – to nie przechodzi już do etapu badania sprawy co do istoty, lecz zobligowany jest wydać decyzję przewidzianą w art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., tj. decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Tak więc stwierdzenie braku wystąpienia ustawowej przesłanki wznowienia postępowania zamyka organowi drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej (zob. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 września 2021 r., sygn. IV SA/Po 448/21 oraz z dnia 19 kwietnia 2018 r., sygn. II SA/Po 1223/17, CBOSA; por. też wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 stycznia 1998 r., sygn. II SA 1302/97; z dnia 11 maja 2010 r., sygn. II OSK 768/09, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl w skrócie "CBOSA").

Zdaniem Sądu w obu kontrolowanych decyzjach wydanych w sprawie odnośnie odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej należycie wykazano, że nie wystąpiła podstawa wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. albowiem skarżące nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę.

Skarżące W. T. J., W. M. i E. W. żądały uznania za stronę postępowania z uwagi na okoliczność, iż inwestycja na którą udzielono pozwolenia na budowę leży w sąsiedztwie ich nieruchomości w której posiadają udziały związane z własnością lokali w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w P. (działka nr [...] i nr [...]), a A. G. posiada udziały związane z własnością lokalu w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w P. (działka nr [...].

Przepisem regulującym kwestię tego kto powinien być stroną w postępowaniu administracyjnym jest art. 28 K.p.a. Zgodnie z nim stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym więc, czy dany podmiot jest stroną konkretnego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danej osoby, bądź dopuszczenie jej przez organ do udziału w nim, lecz okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny".

Przy czym należy mieć na uwadze, że w niniejszej sprawie w przedmiocie zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowanego oraz projektu zagospodarowania terenu i udzieleniu pozwolenia na budowę jest przepis art. 28 Prawa budowlanego, który stanowi przepis szczególny wobec powyżej wskazanego uregulowania Kodeksu postępowania administracyjnego. Stanowi on w ust. 2, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

Wyrazem dążenia do osiągnięcia swoistego kompromisu między interesem inwestora oraz indywidualnym interesem osób trzecich i interesem społecznym w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę jest właśnie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 K.p.a. W art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego ustawodawca ograniczył, w porównaniu z regulacją art. 28 K.p.a., zakres podmiotowy postępowania w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę przez, z jednej strony, wskazanie kategorii podmiotów uprawnionych do bycia stroną tego postępowania, z drugiej zaś – przez zdefiniowanie pojęcia obszaru oddziaływania obiektu, które w założeniu miało ułatwić ustalenie interesu prawnego właściciela, użytkownika wieczystego oraz zarządcy sąsiednich nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., II OSK 208/06, ONSA WSA 2008, nr 1, poz. 12).

Wspomniany obszar oddziaływania zdefiniowany został w art. 3 ust. 20 Prawa budowlanego. W sprawie znajdowała zastosowanie definicja obszaru oddziaływania, w brzmieniu nadanym temu przepisowi przez art. 1 pkt 1 ustawy z 13 lutego 2020 r., o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020, poz. 471), zgodnie z którym przez "obszar oddziaływania obiektu" należy rozumieć "teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu" (ustawa z 13 lutego 2020 r., weszła w życie w dniu 19 września 2020 r., a postępowanie, w wyniku którego wydano wskazane na wstępie pozwolenie na budowę, zostało wszczęte na wniosek inwestora z dnia 25 października 2021 r.). Zaakcentować przy tym należy, że jak zostało wskazane w uzasadnieniu projektu ustawy z 13 lutego 2020 r., o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Sejm RP IX Kadencji, Nr druku 121) "(...) ustalanie obszaru oddziaływania obiektu budowlanego staje się niezwykle trudne, gdyż w ocenie różnych wyroków pojęcie to odnosi się do różnych wartości i bliżej niedookreślonych oddziaływań (wibracje, zanieczyszczenia), w tym immisji, co do których granice nie mogą być ustalane jednoznacznie zwłaszcza przez organy administracji architektoniczno-budowlanej czy projektantów. Z uwagi na to, że obszar oddziaływania obiektu jest podstawą ustalania stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę, pojęcie to musi być jednoznaczne. (.,.) Dlatego też w przepisie pozostanie jedynie wyrażenie "w zabudowie". Ograniczenia w zabudowie są jednoznaczne do ustalenia. Ograniczenia w zabudowie odnoszą się do takiego wpływu na nieruchomość, który uniemożliwia lub ogranicza wykonywanie robót budowlanych (w tym budowę obiektów budowlanych) z uwagi na niespełnianie przepisów techniczno-budowlanych i innych przepisów szczególnych, które stawiają wprost wymogi dotyczące zabudowy (przede wszystkim wymogi dotyczące odległości jednych obiektów budowlanych od innych obiektów budowlanych). Tym samym uznano, że konieczne jest doprecyzowanie definicji obszaru oddziaływania obiektu, aby dostosowana była do materii regulowanej przez Prawo budowlane. Inne formy ograniczenia zagospodarowania terenu niż zabudowa (np. hałas, spaliny) wykraczają poza zakres przedmiotowy Prawa budowlanego".

Należało bowiem przede wszystkim rozważyć, czy realizacja tego budynku wprowadzi ograniczenia w zabudowie nieruchomości sąsiednich. Ograniczenia w zabudowie odnoszą się do takiego wpływu na nieruchomość sąsiednią, który uniemożliwia lub ogranicza budowę obiektów budowlanych na tej nieruchomości z uwagi na niespełnienie wymagań statuowanych przez przepisy techniczno-budowalne, które znajdować będą zastosowanie przy ocenie dopuszczalności nowej zabudowy na nieruchomości sąsiedniej.

Powyższe oznacza, że w celu rozstrzygnięcia, czy dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania, o którym mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, należy ustalić, czy po zrealizowaniu inwestycji objętej danym pozwoleniem na budowę z przepisów techniczno-budowlanych dla nieruchomości sąsiedniej wynikać będą bardziej restrykcyjne wymogi dotyczące jej potencjalnej (uwarunkowanej przede wszystkim planem miejscowym), nowej zabudowy w porównaniu do wymogów, które funkcjonowały przed realizacją tej inwestycji. Chodzi tu o wymogi dotyczące odległości jednych obiektów budowlanych od innych obiektów budowlanych (§ 12), przesłaniania (§ 13 ), nasłonecznienia pomieszczeń (§ 60) – rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r., poz. 1225 ze zm.). Zbadać przede wszystkim należało, czy ze względu na położenie przewidzianego w pozwoleniu na budowę budynku i jego gabaryty, po jego zrealizowaniu, na działce sąsiedniej (badanej pod kątem, tego czy jej właściciel jest stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę) ewentualna nowa zabudowa, mieszcząca się w ramach wyznaczonych przez plan miejscowy, ze względu na wymogi wynikające z przywołanych przepisów Rozporządzenia będzie musiała zostać odsunięta od granicy z działką objętą inwestycją w większym zakresie (lub będzie podlegać jeszcze innym ograniczeniom, np. dotyczącym wysokości), niż miałoby to miejsce, gdyby przewidziany w pozwoleniu na budowę budynek nie został zrealizowany. Pozytywna odpowiedź na tak postawione pytanie oznaczać będzie, że dana działka sąsiednia znajduje się w obszarze oddziaływania. Jeżeli zaś możliwości zabudowy działki sąsiedniej, wynikające zarówno z obowiązujących postanowień planu miejscowego, jak i przepisów technicznobudowlanych, nie ulegną ograniczeniu po zrealizowaniu budynku objętego pozwoleniem na budowę, to wówczas takiej działki nie sposób uznać za znajdującą się w obszarze oddziaływania, a w konsekwencji jej właścicieli nie sposób uznać za strony postępowania. Nie mają przy tym znaczenia innego rodzaju oddziaływania na tę działkę, jak np. hałas, zanieczyszczenie powietrza, wibracje itp. Ich występowanie na działce sąsiedniej, czy potencjalna możliwości ich występowania nie będzie w obowiązującym stanie prawnym skutkować uznaniem tej działki jako znajdującej się obszarze oddziaływania, o którym mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji wynika, że organy w wystarczającym zakresie wyjaśniły, czy udziały związane z własnością lokali w budynku mieszkalnym wielorodzinnym faktycznie znajdują się w obszarze oddziaływania rozumianego zgodnie z tym co wynika z przedstawionej powyżej regulacji prawnej. Działka nr [...] od strony zachodniej nie graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną nr [...]. Projektowany budynek znajduje się w odległości 11 m od działki nr [...]. Działka nr [...] graniczy jedynie rogiem od strony południowo - zachodniej z działką inwestycyjną, a odległość projektowanego budynku do rogu tej działki wynosi 25 m. Działka inwestycyjna graniczy zaś z działką nr [...] od strony północnej, jednak odległość projektowanego budynku od granicy tej działki wynosi 25 m. Działka natomiast nr [...], graniczy z działką inwestycyjną od strony wschodniej. Odległość projektowanego budynku do granicy z działką sąsiednią nr [...] wynosi 10 m. Projektowana inwestycja nie narusza odległości w stosunku do budynku posadowionego na działce nr [...] (gdyż odległość ta wynosi 19,45 m), części budynku na działce nr [...] (gdyż odległość ta wynosi 30 m) i budynku posadowionego na działce nr [...] (gdyż odległość ta wynosi 16,25 m.). Analiza przesłaniania i nasłonecznienia wykonana dla dnia równonocy (21 marca/21 września) lokalizacji w P. obrazuje, że projektowany obiekt nie będzie powodował przesłaniania budynków oraz działek sąsiednich ze względu na swoją wysokość mniejszą od wysokości przesłaniania bowiem wysokość przesłaniania dla budynku przy ul. [...] od budynku projektowanego wynosi 10,30 m, natomiast odległość między elewacjami budynków wynosi 19,45 m, co czyni ją większą od wysokości przesłaniania. Wysokość przesłaniania dla budynku przy ul. [...] od budynku projektowanego wynosi 10,80 m, natomiast odległość między elewacjami budynków wynosi 16,25 m, , co również czyni ją większą od wysokości przesłaniania: czas nasłonecznienia dla budynku przy ul. [...] wyniesie 3 godz. 25 min; dla budynku przy ul. [...] dla elewacji zachodniej czas nasłonecznienia wyniesie 3 godz. 25 min, a dla elewacji wschodniej 3 godz. Ponadto z charakterystyki energetycznej wynika, że parametry techniczne obiektu budowlanego są zgodne z warunkami technicznymi Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w [...] z dnia [...] lipca 2021 r.

W świetle powyższego organy orzekające właściwie zweryfikowały określony przez projektanta obszaru oddziaływania obiektu w projekcie budowalnym. Wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, rozumianego jako określenie kręgu stron postępowania, a także ustalenie obszaru oddziaływania obiektu, należy wyłącznie do organu administracji architektoniczno-budowlanej prowadzącego postępowanie (wyroki WSA: w Lublinie z 21 lutego 2019 r., sygn. II SA/Lu 1275/16, w Gdańsku z 5 kwietnia 2017 r., sygn. II SA/Gd 119/17, Krakowie z 21 marca 2022 r. sygn. II SA/Kr 163/22). Dotyczy to także wznowionego postępowania w sprawie zakończonej ostatecznym pozwoleniem na budowę, wszczętego na wniosek osób, które podnoszą, że będąc stroną postępowania zakończonego wydaniem tej decyzji nie brały w nim udziału.

Jednocześnie za nieuzasadnione należało uznać wszystkie dalej idące zarzuty podniesione przez skarżące, dotyczące m.in. występowania immisji pośrednich. Odnotować przy tym należy, że skarżące przytoczył orzeczenia sądów administracyjnych, z których wynikać miałaby słuszność jego argumentacji, Jednak nie sposób nie dostrzec, że orzeczenia te odnosiły się do definicji "obszaru oddziaływaniu obiektu" sprzed nowelizacji z 2020 r. Natomiast obecnie, jak już wcześniej wskazano, ustawodawca w istotny sposób zawęził definicję strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Obecnie przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć tylko taki teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, które to przepisy wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. To uściślenie dotyczy terenu wyznaczonego w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia, sprowadzające się jedynie do zabudowy, a nie szeroko rozumianego zagospodarowania terenu. Podmioty posiadające prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości, która stanowi teren wyznaczony w zasięgu obiektu budowlanego, mogą powoływać się wyłącznie na wąsko rozumiane ograniczenie zabudowy zawarte w przepisach odrębnych stanowiących zasadniczo przepisy materialnego prawa administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 12 maja 2022 r. sygn. akt II OSK 1443/19; wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 34/19; S. Juszczak, Zmiana kręgu stron postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę po nowelizacji definicji obszaru oddziaływania obiektu, ST 2021, nr 4, s. 48-57).

Sąd nie stwierdził też żadnych innych okoliczności, które mogłyby uzasadniać uznanie, że projektowania inwestycja oddziałuje na nieruchomość skarżących, co skutkowałoby przyjęciem za stronę postępowania zakończonego sporną decyzją.

Konkludując powyższe stwierdzić należy, że w świetle kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. z dnia [...] sierpnia 2022 r. skarga okazała się niezasadna. Słusznie wskazały, bowiem organy obu instancji, że w sprawie nie zaistniała przywołana przez skarżące podstawa wznowieniowa opisana w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., odnosząca się do sytuacji gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, skoro jak wynika z powyższego nie sposób uznać skarżące za stronę postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę z 14 stycznia 2022 r. Zatem z tego powodu na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., bez dalszej merytorycznej oceny, zaistniała przesłanka do odmowy uchylenia decyzji Starosty P. z [...] sierpnia 2022 r.

W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a., jak orzekł sentencji wyroku.