Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 132/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: 33 § 1 pkt 1, 4 i 10
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
article: art. 2 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1689
law: Usatwa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - t.j.
article: par. 5 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2007 nr 187 poz 1342
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i  telewizyjnych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.) Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Dariusz Dudra Protokolant asystent sędziego Andrzej Wojdalski po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 września 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 487/20 w sprawie ze skargi I. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od I. R. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 9 września 2020 r. sygn.. akt III SA/Łd 487/20 oddalił skargę I. R. (dalej określanej jako Skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z [...] marca 2020 r. nr [...], [...] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Skargę kasacyjną od wyroku wniosła Skarżąca. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciła mu:

I. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U, z2024 r. poz. 935, dalej określanej skrótem P.p.s.a.),tj.

a) art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) P.p.s.a., poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności organu administracji skutkującą oddaleniem skargi, pomimo naruszenia przez organy administracji obu instancji art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 K.p.a. powodującego:

- błędne ustalenie, że wygenerowana z systemu i poświadczona kopia zawiadomienia z 24 lipca 2008 r. o nadaniu Skarżącej indywidualnego numeru abonenta, podpisana przez uprawnionego pracownika operatora stanowi dowód zarejestrowania odbiornika w rozumieniu przepisów rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. 2007 r. nr 187, poz. 1342, dalej określane jako rozporządzenie o rejestracji odbiorników);

- błędne ustalenie stanu faktycznego, iż organ dokonał "zawiadomienia" o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego stosownie do § 5 ust. 2 rozporządzenia o rejestracji odbiorników, podczas gdy brak było dowodu pozwalającego wysnuć taki wniosek, w szczególności brak było w aktach sprawy dowodu "przesłania zawiadomienia" do Skarżącej;

- błędne ustalenie, że nadanie indywidualnego numeru abonenta ma charakter wyłącznie informacyjny, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia nadania oraz odbioru powiadomienia o jego nadaniu, podczas gdy zgodnie z treścią § 5 ust 2 rozporządzenia o rejestracji odbiorników o nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia;

- nieustalenie okoliczności, czy dokonano w odniesieniu do Skarżącej rejestracji odbiorników w rozumieniu § 2 ust. 2 rozporządzenia o rejestracji odbiorników;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz.572. dalej określanej skrótem K.p.a.), poprzez niewłaściwą jego wykładnię i w konsekwencji błędne przyjęcie i uznanie przez Sąd, że zawieszenie postępowania jest niezasadne, bowiem sprawa ze skargi na bezczynność Poczty Polskiej SA tocząca się przed WSA w Warszawie sygn. akt SAB/Wa 21/19 nie ma bezpośredniego związku z niniejszym postępowaniem, w sytuacji, w której kwestia przywrócenia terminu do wyrejestrowania odbiornika RTV ma zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie sprawy;

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez oddalenie skargi, w związku z błędnym uznaniem, że nie zaistniały przesłanki do zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, pomimo, że przesłanki takie zaistniały.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 P.p.s.a., tj.:

a) art. 2 ust. 3 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (tekst jednolity Dz. U, z 2020 r. poz.1689 ze zm., dalej określanej skrótem u.o.o.a.) w zw. z przepisem § 5 ust. 2 i § 6 rozporządzenia o rejestracji odbiorników - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że Skarżąca była zobowiązana do uiszczenia opłat abonamentowych RTV pomimo niedoręczenia jej zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, podczas gdy dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników utraciły ważność w grudniu 2008 r., zaś organ miał obowiązek powiadomić i przesłać Skarżącej zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru abonenta, czego nie dokonał;

b) § 5 ust. 2 rozporządzenia o rejestracji odbiorników poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, poprzez ustalenie, że "zawiadomienie" nie wymaga doręczenia ani udowodnienia wysłania oraz, że dowodem zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego stanowi sam fakt posiadania takiego dokumentu przez organ i pominięcie, że przepis § 5 ust. 2 rozporządzenia wskazuje na "przesłanie zawiadomienia", czego dowodem powinno być potwierdzenie nadania listu.

W oparciu o powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Argumenty na poparcie zarzutów przytoczono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 P.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 P.p.s.a. Zatem to skarżący kasacyjnie w terminie 30 dni od dnia otrzymania wyroku Sądu I instancji wraz z uzasadnieniem zakreśla zarzutami kasacyjnymi zakres tego postępowania. Z urzędu NSA bierze pod uwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. W okolicznościach sprawy jednak żadna z tych przesłanek nie zaistniała.

Dalej należy zaznaczyć, że stosownie do normy art. 193 zdanie drugie P.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną winno zawierać ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. (por. wyroki NSA: z 25 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1376/16, z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt. I GSK 1294/16, z 8 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 1371/16, z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 91/17; z 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1869/17; baza orzeczeń nsa.gov.pl). Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 P.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.

Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione.

Skarżąca kasacyjnie w złożonym środku zaskarżenia postawiła dwa zarzuty naruszenia przepisów o postępowaniu oraz dwa odnoszące się do naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz błędną wykładnie i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie.

W tym miejscu rozważań należy podkreślić, że spór jaki zaistniał w niniejszej sprawie dotyczy zgłoszonych przez skarżącą zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie 33 § 1 pkt 1, 4 i 10 ustawy z 17 czerwca 1966 ro o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 2505, dalej określanej skrótem u.p.e.a. w brzmieniu sprzed 30 lipca 2020 r., zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2019 r. poz. 2070),), tj. nieistnienie obowiązku lub jego przedawnienia, błędu co do osoby zobowiązanego oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów z art. 27 u.p.e.a.

W skardze kasacyjnej nie zarzucono zaskarżonemu wyrokowi naruszenia tych przepisów. W takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny - związany podstawami skargi kasacyjnej - jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest natomiast dopuszczalna w postępowaniu kasacyjnym rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej, czy też ich uściślanie.

Formułując zarzuty oparte na podstawie kasacyjnej z pkt 2 art. 174 P.p.s.a. autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 3 § 1 P.p.s.a. w związku z art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. łącząc je z art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w przypadku pkt 1a. petitum skargi kasacyjnej i z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w przypadku pkt 1.b. petitum skargi kasacyjnej.

Artykuł 3 § 1 P.p.s.a. ma charakter ustrojowy i kompetencyjny. Stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Norma ta określa zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Do jego naruszenia może dojść w przypadku, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie lub dokonał jej oceny według innych kryteriów niż kryterium legalności. Nie można go naruszyć z tego powodu, że Skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z rozstrzygnięciem sądu oraz z uzasadnieniem zaskarżonego orzeczenia.

Z kolei w przypadku oddalenia skargi na decyzję lub postanowienie organu administracji można zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie spełni dyspozycji tej normy prawnej i nie uchyli zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Jeśli z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić oddalającemu skargę Sądowi pierwszej instancji naruszenia omawianego przepisu, gdyż rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez WSA normy prawnej (zob. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2009 r., I FSK 1888/07, LEX nr 515949; wyrok NSA z dnia 21 marca 2013 r., II FSK 1515/11, LEX nr 1340075; wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r., I GSK 1752/11, LEX nr 1336198; wyrok NSA z dnia 30 maja 2012 r., II FSK 2662/10; LEX nr 1244277; wyrok NSA z dnia 7 listopada 2014 r., I FSK 1555/13, LEX nr 1590692; wyrok NSA z dnia 7 marca 2014 r., I FSK 323/13, LEX nr 1494594; wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2018 r., I OSK 552/16, LEX 2445116).

Odnosząc się do naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wskazać należy, że spór w sprawie sprowadza się do nieistnienia egzekwowanego obowiązku z innych przyczyn, a mianowicie braku istnienia po stronie operatora publicznego dowodu doręczenia zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikującego. W tej kwestii należy zauważyć, że prawodawca nie wprowadził obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego, konieczne było posiadanie przez operatora dowodu doręczenia zawiadomienia o jego nadaniu. Takiej zależności cytowane przepisy nie wprowadzają. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (zob. wyrok NSA z 1 czerwca 2016 r., II GSK 913/15).

Innymi słowy obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej nie niweczy niedoręczenie lub brak dowodu doręczenia stronie skarżącej przez operatora publicznego indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r., K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22 - część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia). Obowiązek ten ustaje dopiero w wyniku wyrejestrowania odbiorników RTV, ale nie w wyniku nieotrzymania przez abonenta indywidualnego numeru identyfikacyjnego.

W tym kontekście działanie organu zostało przez Sąd pierwszej instancji poddane prawidłowej kontroli pod kątem naruszenia wskazanych przepisów art. 7 K.p.a., art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. Skonfrontował stanowisko organu z zarzutami i argumentami podnoszonymi w skardze, a prowadzącymi do prawidłowego stwierdzenia, że postępowanie dowodowe było prawidłowe, obejmowało ocenę całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie i nie wykazało, aby Skarżąca kasacyjnie przed 26 września 2016 r. skutecznie wyrejestrowała odbiorniki RTV.

Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela i uznaje za własny pogląd prezentowany już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z ustaw (z 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz. U. Nr 54, poz. 307 oraz z 1984 r. Nr 54, poz. 275), z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2004 r. Nr 253, poz. 2531 oraz z 2005 r. Nr 17, poz. 141), z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (zob. wyrok NSA z 22.06.2017 sygn. akt II GSK 2878/15 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca, w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, ust. 3, ust. 5 i ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika". Analogicznie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny wskazując w swoich orzeczeniach, że obowiązek uiszczenia takiej opłaty powstaje z mocy samej ustawy, bez wezwania i jest realizowany w terminach i w wysokości określonej tą ustawą (zob. wyrok NSA z 10 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1818/14, CBOSA). Zatem obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ustawy o opłatach abonamentowych, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy – 16 czerwca 2005 r. - spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, tj. posiadały zarejestrowany odbiornik.

Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniejszych regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.

Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 i 3 u.o.o.a. za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika. Fakt rejestracji odbiornika RTV w tej sprawie został wykazany przez organ. Skarżący dokonała wyrejestrowania odbiornika w dniu 26 września 2016 r., co również potwierdza jego wcześniejsze zarejestrowanie.

Zarówno § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676), jak i wcześniej przepisy § 4 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342), obowiązującego do 31 grudnia 2013 r. a także § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 141, poz. 1190) nakładały na abonenta obowiązek powiadomienia właściwej placówki Poczty polskiej o zmianie m.in. miejsca zamieszkania, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy zaprzestania używania odbiorników.

Zasady postępowania w tym zakresie były zawarte w imiennej książeczce opłaty abonamentowej, która była jednocześnie dowodem zarejestrowania odbiorników. Po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie rejestracji odbiorników, jak stanowił o tym § 5 ust. 1 tego rozporządzenia, dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowiły dowód zarejestrowania odbiorników, nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Z kolei na podstawie ust. 2 tego przepisu, operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia rejestracyjnego z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Wobec tego osoby, które przed dniem wejścia w życie cytowanego rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. zarejestrowały odbiornik, winny kontynuować wnoszenie opłat abonamentowych, bez konieczności dokonywania ponownej rejestracji odbiorników RTV. Natomiast, obowiązkiem operatora publicznego, było nadanie posiadaczom imiennych książeczek indywidualnego numeru identyfikacyjnego w zakreślonym, dwunastomiesięcznym terminie, od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia oraz powiadomienie o tym użytkownika. Obowiązek powiadomienia nie jest przy tym równoznaczny z koniecznością posiadania dowodu doręczenia pisma stronie. Prawodawca nie wprowadził obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego, konieczne było posiadanie przez operatora dowodu doręczenia zawiadomienia o jego nadaniu. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego, co już wyżej zaznaczono, nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (zob. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 913/15, dostępny na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W konsekwencji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że przedstawione w tym zakresie przez organ dowody były wystarczające do wykazania, że zarejestrowanie odbiornika RTV wobec braku jego wyrejestrowania stanowiło podstawę powstania i istnienia obowiązku dokonywania opłat abonamentowych. Nietrafne są w tej sytuacji zarzuty naruszenia przepisów postępowania oparte na wywodach o ciężarze dowodzenia ciążącym na organie. Wykazanie faktu dokonania wyrejestrowania odbiornika RTV leży po stronie osoby - abonenta chcącego wykazać brak obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych. Ta okoliczność służy obronie jego praw, a w sensie logicznym nie jest zwykle możliwe udowodnienie okoliczności, której zaistnienie się neguje, tak jak to jest w przypadku organu negującego fakt wyrejestrowania odbiornika.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1c w związku z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Raz jeszcze należy zaznaczyć, ze przedmiotem sprawy są zgłoszone przez Skarżącą zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym

Zgodnie z ostatnio powołanym przepisem organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

W doktrynie i w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że "uprzednie rozstrzygnięcie", o którym mowa w powołanym przepisie to tzw. kwestia prejudycjalna, czyli rozstrzygnięcie co do którego organ prowadzący postępowanie nie posiada kompetencji tzn. sam nie może w tym przedmiocie orzec, ponieważ orzeka "inny organ" lub sąd. Jak więc zauważa się w doktrynie chodzi o zasadę legalności działania organów władzy publicznej (G. Łaszczyca, Zawieszenie ogólnego postępowania administracyjnego, Kraków 2005, s. 29). Komentatorzy podkreślają przy tym, że na uznanie pewnej kwestii za zagadnienie wstępne i przesłankę zawieszenia postępowania administracyjnego nie mają wpływu względy natury celowościowej i ekonomiki postępowania (por. M. Romańska (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2023, art. 97 i wskazany tamże wyrok WSA w Krakowie z 26 stycznia 2012 r., II SA/Kr 1596/11; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 19 kwietnia 2012 r., II SA/Go 118/12). Nie ma zatem podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli organ administracji publicznej jest w stanie samodzielnie dokonać ustaleń koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy, nawet jeśli równolegle toczy się lub może się toczyć postępowanie w innej sprawie, w której znaczenie dla rozstrzygnięcia będzie miał zbliżony zespół okoliczności faktycznych (M. Romańska powołuje przy tym wyroki: NSA: z 8 maja 2007 r., II OSK 694/06; z 19 kwietnia 2006 r., I FSK 845/05 oraz; postanowienia NSA: z 9 lipca 2010 r., II OSK 846/10; z 16 lutego 2011 r., II FZ 6/11; z 16 maja 2006 r., I FZ 154/06; z 16 lutego 2011 r., II FZ 7/11; z 13 maja 2011 r., II OZ 395/11; uchwała NSA (7) z 24 listopada.2008 r., II FPS 4/08, ONSAiWSA 2009/4, poz. 62).

Taka sytuacja zaistniał w rozpoznawanej sprawie. Rozstrzygnięcie sądu administracyjnego w kwestii dopuszczenia się bezczynności przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej SA w rozpoznaniu wniosku Skarżącej nie jest prejudykatem do oceny podniesionych przez nią zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Nie rozstrzyga także merytorycznie o sprawie, w której wniosek został złożony.

Podsumowując Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby być zauważone przez Sąd pierwszej instancji i które prowadziłyby do uwzględnienie skargi na postanowienie Dyrektora IAS. W szczególności należy uznać za prawidłowo skontrolowany proces dokonania istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych, co do zarejestrowania przez Skarżącą kasacyjnie odbiornika RTV, braku jego wyrejestrowania przed 26 września 2016 r. i nadania Skarżącej indywidualnego numeru identyfikacyjnego.

W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisu prawa materialnego, które miało polegać na niewłaściwym jego zastosowaniu oraz błędzie wykładni i niewłaściwym zastosowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut wadliwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie. Powyższe jest konsekwencją faktu, że błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) regulacji materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń, czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Zatem ustalenie wyżej wskazanych faktów przesądzało o prawidłowym zastosowaniu przepisów prawa materialnego skutkujących uznaniem, że Skarżąca kasacyjnie była zobowiązana do ponoszenia opłat abonamentowych, a organ był uprawniony do ich egzekwowania w trybie egzekucji administracyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zwraca także uwagę, że powołane w podstawach skargi kasacyjnej rozporządzenie w sprawie rejestracji odbiorników z 2007 r. zostało uchylone z dniem 1 stycznia 2014 r. Wobec powyższego organ, wydając w dniu 12 marca 2020 r. postanowienie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, nie mógł w niniejszej sprawie naruszyć regulacji nieobowiązującego już rozporządzenia z 2007 r., jak twierdzi Skarżąca, poprzez niewłaściwe zastosowanie. Wskazany w zarzutach § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. stanowił, że operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

Jak już wyżej wskazano, przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności operatora publicznego, który z urzędu nadawał posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca nie wprowadził obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego, konieczne było doręczenie zawiadomienia o jego nadaniu, czego potwierdzenia oczekuje Skarżąca.

Artykuł 2 ust. 1 i 2 u.o.o.a. wskazuje że na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika (ust. 3 powołanego artykułu). Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne, dla celów pobierania abonamentu, podlegają zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej i art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1640). Ustawa abonamentowa nie precyzuje natomiast wprost momentu wygaśnięcia obowiązku uiszczania abonamentu. Jednakże w świetle art. 5 ust. 1 i ust. 5-7 u.o.o.a., w przypadku dokonania rejestracji odbiornika radiowego/telewizyjnego obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej immanentnie związany jest z faktem zarejestrowania danego odbiornika lub odbiorników. Stąd też przyjmuje się, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do czasu wyrejestrowania, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał.

Z powyższych względów za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia prawa materialnego – art. 2 ust. 3 u.o.o.a. i § 5 ust. 2 oraz ust. 3 rozporządzenia o rejestracji odbiorników. W konsekwencji należy także uznać, że Skarżąca nie wykazała nieistnienia obowiązku dotyczącego opłat abonamentowych za okres objęty tytułem wykonawczym od stycznia 2013 r. do września 2016 r.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).