Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 750/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i decyzję II instancji
Powołane przepisy: article: art. 106 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1183
law: Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del.WSA Wojciech Sawczuk Protokolant Justyna Mordwiłko-Osajda po rozpoznaniu w dniu 12 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 2276/19 w sprawie ze skargi A. N. na decyzję Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia lotniczo-lekarskiego 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...]; 3. zasądza od Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego na rzecz A. N. kwotę 1240 (słownie: tysiąc dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2276/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. N. (strona, skarżący) na decyzję Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego z dnia 16 sierpnia 2019 r. w przedmiocie orzeczenia lotniczo-lekarskiego.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

Lekarz orzecznik 9 maja 2019 r., działając na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2018 r., poz. 1183 z późn. zm.) wydał orzeczenie lotniczo-lekarskie nr [...] o niezdolności Strony do wykonywania czynności lotniczych według klasy 1 oraz o zdolności Strony do wykonywania czynności lotniczych według klasy 2/LAPL z ograniczeniem: OSL, TML 6 i SIC. Podstawą wydania orzeczenia były przeprowadzone w dniach 15 kwietnia – 9 maja 2019 r. badania lekarskie, w tym: wywiad lekarski, badania laboratoryjne, badanie kardiologiczne, laryngologiczne, okulistyczne, neurologiczne i psychologiczne. Jednocześnie lekarz orzecznik, mając na uwadze występujące u pilota schorzenie, zalecił dostarczenie dokumentacji medycznej dotyczącej choroby, opinii lekarza prowadzącego na temat przebiegu schorzenia, a także opinii instruktora dotyczącej dotychczasowych lotów szkoleniowych na licencję turystyczną i próby medycznej w locie. Strona dostarczyła kartę informacyjną z leczenia szpitalnego (od 2 czerwca 2016 r. do 6 czerwca 2016 r.), wynik angio TK głowy (16 stycznia 2018 r.), zaświadczenie od lekarza neurologa oraz specjalisty neurochirurga z 2018 r. i zaświadczenia od lekarza neurologa (4 kwietnia 2019 i 29 kwietnia 2019 r.) o aktualnym przebiegu leczenia.

Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego (LC) rozpatrując odwołanie od orzeczenia lekarza orzecznika w pierwszej kolejności skierował stronę na dodatkową konsultację neurologiczną do Centrum Medycyny Lotniczej Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej (WIML), w wyniku której kandydat na pilota uzyskał opinie o niezdolności do wykonywania czynności lotniczych w klasie 1 i zdolności do wykonywania czynności lotniczych w klasie 2 z zastosowaniem ograniczeń: SIC, OSL. TML-6. W związku z tym organ odwoławczy utrzymał w mocy orzeczenie lotniczo-lekarskie z 9 maja 2019 r. Naczelny Lekarz LC wyjaśnił, że schorzenie występujące u strony w postaci stwardnienia rozsianego (SM - postać rzutowo-remisyjna) jest przewlekłą, postępującą chorobą ośrodkowego układu nerwowego, w której nie istnieje jej typowy przebieg. Różnorodność występowania objawów choroby oraz jej nieprzewidywalność powoduje, że nie można przewidzieć, jaki będzie miała dalszy przebieg oraz wpływ na bezpieczeństwo wykonywanych czynności lotniczych.

Zaskarżonym wyrokiem z 29 stycznia 2020 r. Sąd I instancji oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. W ocenie Sądu lekarz orzecznik oraz Naczelny Lekarz LC mieli podstawy faktyczne oraz podstawę prawną do wydania orzeczenia o niezdolności do wykonywania czynności lotniczych według klasy 1 oraz o zdolności do wykonywania czynności lotniczych według klasy 2/LAPL z ograniczeniem: SIC (specjalne badanie medyczne), OSL (ważne wyłącznie z innym pilotem posiadającym kwalifikacje do pełnienia funkcji pilota dowódcy oraz na statku powietrznym z podwójnym układem sterującym), TML6 (ograniczenie czasowe).

Okolicznością faktyczną uzasadniającą powyższe orzeczenie lekarza orzecznika, utrzymane w mocy zaskarżoną decyzją Naczelnego Lekarza LC, jest zdiagnozowane u skarżącego schorzenie stwardnienia rozsianego (SM) w postaci rzutowo-remisyjnej. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy obszernej dokumentacji medycznej wynika, że skarżący przeszedł 2 rzuty choroby podczas których wystąpiły objawy podwójnego widzenia utrzymujące się przez okres 2 m-cy, drętwienia palców lewej kończyny górnej, osłabienie lewej kończyny dolnej i zaburzenia czucia w obrębie ręki prawej. Z dokumentacji tej również wynika, że od września 2016 r. skarżący jest leczony preparatem Tecfidera i od tej pory nie było rzutów choroby, stan neurologiczny skarżącego pozostaje stabilny i w skali EDSS jest oceniany na 1 (zaświadczenie dr n. med. M. W. z [...] maja 2018 r. i z [...] sierpnia 2018 r. oraz opinia lekarska dr P. J. z [...] lipca 2019 r.). Powyższe okoliczności w sposób niezbity wynikają z dokumentacji medycznej znajdującej się w aktach sprawy i nie są kwestionowane ani przez skarżącego, ani przez Naczelnego Lekarza LC, i w oparciu o te ustalenia zostały podjęte rozstrzygnięcia obu instancji w sprawie. WSA oddalił wnioski dowodowe skarżącego (informacja o stanie zdrowia skarżącego z 4 września 2019 r. oraz z 14 stycznia 2020 r., jak również wydruk objaśnień skali EDSS ze strony internetowej, na okoliczność potwierdzenia braku progresji choroby), ponieważ dotyczyły kwestii, które nie budzą wątpliwości w sprawie. WSA podkreślił, że materialnoprawną podstawę orzeczenia lekarza orzecznika oraz zaskarżonej decyzji Naczelnego Lekarza LC jest norma wynikająca z MED.B.005 załącznika IV (Część MED) rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 z dnia 3 listopada 2011 r. ustanawiającego wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące się do załóg w lotnictwie cywilnym zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 z dnia 3 listopada 2011 r. (Dz.Urz.UE. L Nr 311, str. 1), zgodnie z którym: "Wnioskodawcy ubiegający się o wydanie orzeczenia lekarskiego są poddawani ocenie zgodnie ze szczegółowymi wymaganiami zdrowotnymi określonymi w sekcji 2 i 3. Uznaje się ich ponadto za niesprawnych, w przypadku gdy występuje u nich którekolwiek ze poniższych schorzeń pociągających za sobą częściową niewydolność czynnościową mogącą negatywnie wpływać na bezpieczne korzystanie z przywilejów wynikających z licencji, o jaką ubiega się dany wnioskodawca, lub skutkować wystąpieniem nagłej niezdolności wnioskodawcy do bezpiecznego korzystania z tych przywilejów: a) wrodzona albo nabyta nieprawidłowość; b) czynna, utajona, ostra lub przewlekła choroba lub niepełnosprawność; c) rana, uraz lub następstwa operacji; d) bezpośrednie lub uboczne skutki przyjmowania jakichkolwiek leków o działaniu leczniczym, diagnostycznym lub profilaktycznym wydawanych na receptę lub bez recepty.". Zdiagnozowane u skarżącego schorzenie – stwardnienie rozsiane (SM) jest przewlekłą, postępującą chorobą ośrodkowego układu nerwowego, na co wskazał Naczelny Lekarz LC w zaskarżonej decyzji, i które mieści się w schorzeniach wymienionych w lit. b cyt. przepisu. Wyjaśniono, że ten rodzaj schorzenia jest przewlekłą, postępującą chorobą ośrodkowego układu nerwowego, w której nie istnieje jej typowy przebieg; różnorodność występowania objawów choroby oraz jej nieprzewidywalność powoduje, iż nie można przewidzieć, jaki będzie miała dalszy przebieg oraz wpływ na bezpieczeństwo wykonywanych czynności lotniczych, a fakt, iż od rozpoczęcia leczenia choroby w 2016 r. nie wystąpił kolejny rzut nie może stanowić gwarancji, że w przyszłości sytuacja taka nie wystąpi. Ponadto organ, wbrew stanowisku skarżącego, nie podważył stwierdzeń specjalistów przedstawionych w opiniach załączonych przez skarżącego, słusznie jednak podkreślono, że specjaliści ci nie mają doświadczenia w dziedzinie medycyny lotniczej oraz w orzecznictwie lotniczo-lekarskim, a także nie dysponują wiedzą na temat obowiązujących wymagań zdrowotnych dla członków personelu lotniczego. Uwzględniono w sprawie takie okoliczności, jak aktywność fizyczna, pozytywna opinia instruktora ze szkolenia lotniczego na licencję pilota turystycznego, opinie specjalistów: neurologa, neurochirurga oraz konsultanta władzy uprawnionej do licencjonowania, które stanowiły podstawę do wydania orzeczenia o zdolności skarżącego do wykonywania czynności lotniczych w klasie 2. Zdiagnozowane schorzenie było podstawą stwierdzenia niezdolności skarżącego do wykonywania czynności lotniczych według klasy 1 oraz ograniczeń w klasie 2/LAPL, co w sposób zwięzły wyjaśnił Naczelny Lekarz LC w zaskarżonej decyzji. Organ dokładnie wyjaśnił, jakie niebezpieczeństwa wiążą się z pilotażem przy przedmiotowym schorzeniu, które mogą objawić się zaburzeniem zdolności poznawczych, zaburzeniem nastroju, zaburzeniem koordynacji wzrokowo-ruchowej i przestrzennej, zaburzeniem wzroku, słuchu, zmęczeniem, zaburzeniem równowagi czy też mowy. Wskazał też, jakie okoliczności związane z pilotażem mogą wpłynąć na wystąpienie powyższych zaburzeń i kolejnego rzutu choroby, a więc zmiany stref czasowych, długie rejsy, odpowiedzialność za bezpieczeństwo pasażerów, koordynowanie pracy załogi, sytuacje awaryjne, które mogą potencjalnie osłabiać organizm ze względu na zmęczenia, czy też stres spowodowany warunkami pracy pilota. Sąd I instancji zwrócił również uwagę, że wymagania zdrowotne w celu uzyskania orzeczenia lotniczo-lekarskiego do licencji turystycznej nie są tożsame z wymaganiami do uzyskania orzeczenia lotniczo-lekarskiego kl. 1 dla licencji zawodowej i proces orzeczniczy różni się zakresem wykonywanych badań oraz wymagań do uzyskania orzeczenia lotniczo-lekarskiego kl. 2.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:

1. prawa materialnego tj.:

- przepisu MED.B.005 i MEF.B.065 załącznika IV – części MED do rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 z dnia 3 listopada 2011 r., ustanawiającego wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące się do załóg w lotnictwie cywilnym zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 z dnia 3 listopada 2011 r. (Dz.Urz.UE.L Nr 311, str. 1) w zw. z § 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie wymagań w zakresie sprawności psychicznej i fizycznej kandydatów na członków personelu lotniczego oraz członków personelu lotniczego i kandydatów na członków personelu pokładowego oraz członków personelu pokładowego (tekst. jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 117) poprzez nieprawidłowe rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy orzeczenia lotniczo-lekarskiego nr [...] o niezdolności skarżącego do wykonywania czynności lotniczych według klasy 1 oraz nałożeniu ograniczeń na wykonywanie czynności lotniczych według klasy 2/LAPL, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy świadczy o zdolności skarżącego do wykonywania czynności lotniczych według Masy 1 i klasy 2/LAPL bez ograniczeń;

2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 1 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na oddaleniu zamiast uwzględnienia skargi, a w konsekwencji utrzymaniu w mocy decyzji Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego pomimo tego, iż w toku postępowania przed Organem nie rozważono całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w tym pominięto dowód z próby medycznej w locie, która została zlecona podczas badań lotniczo-lekarskich oraz nie uwzględniono posiadanego przez Skarżącego nalotu na samolocie, co skutkowało nienależytym i niewyczerpującym rozpoznaniem sprawy oraz niezasadnym oddaleniem skargi;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. art. 8 i 107 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy nienależycie uzasadnionej decyzji zawierającej zbyt ogólnikowe stwierdzenia co do tego, co w istocie było przyczyną stwierdzenia przez Naczelnego Lekarza braku zdolności skarżącego do uzyskania orzeczenia lotniczo-lekarskiego 1 klasy oraz zastosowanych ograniczeń SIC, OSL i TML-6 w klasie 2/LAPL oraz brak rozwinięcia i powielenie okoliczności wskazanych w uzasadnieniu decyzji przez Organ w uzasadnieniu wyroku Sądu I Instancji;

- art. 106 § 3 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie wniosków o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z wydruku objaśnień skali EDSS ze strony internetowej, informacji o stanie zdrowia z dnia 4.09.2019 roku, wydruku z AMC oraz wydruku z e-chronometraża pomimo tego, że dowody te służyły wyjaśnieniu kwestii budzących wątpliwości w sprawie, a przeprowadzenie ich z pewnością nie spowodowałoby nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez Organ zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wydanie odmiennych decyzji przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych, a mianowicie poprzez zastosowanie do wynikającego z zaskarżonej decyzji orzeczenia o zdolności skarżącego do wykonywania czynności lotniczych według klasy 2/LAPL ograniczenia OSL, podczas gdy w decyzji Naczelnego Lekarza nr ULC-NLL/7621-0008/03/18 z dnia 11.09.2018 roku zastosowano odmienne i de facto korzystniejsze dla skarżącego ograniczenie OPL opierając się na niemal identycznym stanie faktycznym i prawnym.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz wydanie orzeczenia o charakterze reformatoryjnym uchylającego zaskarżoną decyzję Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego w części orzekającej o niezdolności skarżącego do wykonywania czynności lotniczych według klasy 1 oraz w części nakładającej ograniczenia SIC, OSL i TML-6 na orzeczenie o zdolności skarżącego do wykonywania czynności lotniczych według klasy 2/LAPL, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym według norm przepisanych. Skarżący wniósł ponadto o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego wskazanego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej na okoliczności tam przytoczone.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

1. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie w zakresie części podniesionych zarzutów, co stanowi konieczną podstawę do wzruszenia zaskarżonego wyroku, a w dalszej kolejności – wobec uznania, że sprawa sądowoadministracyjna dla potrzeb uwzględnienia pierwotnej skargi została dostatecznie wyjaśniona – do zastosowania art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i uchylenia zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego staje się zatem orzeczenie sądu pierwszej instancji w takim zakresie, w jakim zostało zaskarżone, oraz w świetle tych podstaw kasacyjnych, które zostały wskazane i skonkretyzowane przez skarżącego kasacyjnie. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych.

2. W przedmiotowej sprawie nie stwierdzono określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania oraz podstaw do zastosowania art. 189 p.p.s.a. Wobec powyższego rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej zostało ograniczone do weryfikacji zarzutów kasacyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny po dokonaniu oceny zasadności podniesionych zarzutów doszedł do przekonania, że znaczna część zarzutów naruszenia prawa procesowego nie jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, natomiast końcowa ocena zasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego jest na obecnym etapie postępowania przedwczesna.

3. Jako uzasadnione należało uznać zarzuty naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz w zw. z art. art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie, w jakim strona skarżąca kasacyjnie zakwestionowała prawidłowość oceny legalności procesowej zaskarżonej decyzji na tle relewantnej i podlegającej zastosowaniu regulacji prawa materialnego. Przede wszystkim nie można podzielić zaakceptowania przez kontrolowany Sąd Wojewódzki niepełnego, fragmentarycznego i pozbawionego własnej oceny specjalistycznej wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy wydania orzeczenia lotniczo-lekarskiego przez Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego. Skarżony organ odwoławczy zaniechał dokładnego i wyczerpującego rozważenia wszystkich ujawnionych w toku rozpoznania sprawy istotnych okoliczności faktycznych oraz ich łącznej i kompleksowej oceny prawnej w świetle poddanych odpowiednio szczegółowej wykładni operatywnej przepisów prawa materialnego, które podlegały zastosowaniu, z uwzględnieniem wewnętrznie obowiązujących aktów wydanych przez krajowy oraz unijny organ właściwy w sprawach bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego.

4. W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził pełnej i efektywnej kontroli prawidłowości wykładni treści normatywnej podlegającej zastosowaniu oraz jej konkretyzacji w ustalonym stanie faktycznym.

Punktem wyjścia powyższego procesu kontroli powinno być rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1139 z dnia 4 lipca 2018 r. w sprawie wspólnych zasad w dziedzinie lotnictwa cywilnego i utworzenia Agencji Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego oraz zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 2111/2005, (WE) nr 1008/2008, (UE) nr 996/2010, (UE) nr 376/2014 i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/30/UE i 2014/53/UE, a także uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 552/2004 i (WE) nr 216/2008 i rozporządzenie Rady (EWG) nr 3922/91 (Dz.U.UE. L. z 2018 r. Nr 212, str. 1 ze zm.), które w art. 20 ustanawia zasadę, że piloci i personel pokładowy uczestniczący w eksploatacji statków powietrznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 lit. b), innych niż bezzałogowe statki powietrzne, a także szkoleniowe urządzenia symulacji lotu, osoby i organizacje związane ze szkoleniem, egzaminowaniem, kontrolą lub oceną lekarską tych pilotów i personelu pokładowego, muszą spełniać zasadnicze wymogi określone w załączniku IV. W części 3 ww. Załącznika IV w pkt. 3 ("Kondycja Zdrowotna – Piloci) wyznaczono ogólne standardy w zakresie oceny medyczno-lotniczej, stanowiąc, że spełnienie wymogów w zakresie kondycji zdrowotnej pilotów musi zostać wykazane w drodze odpowiedniej oceny opartej na najlepszych praktykach w zakresie medycyny lotniczej, z uwzględnieniem rodzaju działalności oraz możliwości pogarszania się stanu psychicznego i fizycznego wraz z wiekiem (3.1.1.). Wymóg dokonywania ocen medyczno-lotniczych na podstawie "najlepszych praktyk w zakresie medycyny lotniczej" nakłada na organy orzekające w przedmiocie zdolności do wykonywania lotów i innych czynności lotniczych szczególny obowiązek specjalistycznego i szczegółowego wykazania, że oceny te bazują na najnowszych i weryfikowalnych źródłach wiedzy i praktyki w zakresie danej specjalności medycznej oraz medycyny lotniczej, a ich zastosowanie nie jest dowolne lub arbitralne w indywidualnym przypadku. Dopiero w dalszej kolejności uwzględnieniu podlegają zasadnicze przesłanki związane z bezpieczeństwem lotniczym, w tym dotyczące rodzaju działalności lotniczej, możliwości (stopnia ryzyka) pogarszania się stanu zdrowia psychicznego i fizycznego wraz z wiekiem wnioskodawcy. Ogólnie prawodawca unijny przyjął, że "odpowiednia kondycja zdrowotna", obejmująca zarówno zdrowie psychiczne, jak i fizyczne, oznacza niewystępowanie jakiejkolwiek choroby lub niepełnosprawności, które uniemożliwiałyby pilotowi: a) wykonywanie czynności niezbędnych do prowadzenia statku powietrznego; b) wykonywanie w każdym czasie przydzielonych mu zadań; lub c) właściwe postrzeganie otoczenia (3.1.1.). Definicja ta musi zostać poddana, co oczywiste, odpowiedniej konkretyzacji na tle cech indywidualnego przypadku tak w płaszczyźnie medycznej, jak i lotniczej, w tym na tle przesłanki bezpieczeństwa lotniczego. Wymaga to jednak od organów orzekających specjalistycznej, szczegółowej, wyczerpującej i przekonującej analizy, z uwzględnieniem kompleksowej oceny całej dostępnej dokumentacji medycznej (w tym zaoferowanej przez wnioskodawcę) oraz konfrontacji i rozstrzygnięcia rozbieżnych ocen i wniosków medycznych wynikających z opinii różnych lekarzy specjalistów (w tym specjalistów prowadzących leczenie wnioskodawcy – np. neurologiczne, jak w przypadku skarżącego) oraz wyników badań specjalistycznych. Organy nie mogą w tym zakresie pominąć, że zgodnie z pkt. 3.1.2., w przypadku niewykazania w pełni odpowiedniej kondycji zdrowotnej, możliwe jest zastosowanie środków łagodzących, zapewniających równoważny poziom bezpieczeństwa lotu. Konieczna jest zatem wypowiedź organów co do sposobu wykładni i zastosowania także tego fragmentu regulacji.

Dokonując kwalifikacji legalności ustaleń faktycznych, wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, oceny materiału dowodowego oraz uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, kontrolowany Sąd Wojewódzki pominął także, że w tym zakresie nie jest wystarczające powtórzenie za skarżonym organem językowej treści przywołanej fragmentarycznie i bez ustalenia koniecznego związku z cechami konkretnego stanem faktycznym regulacji materialnoprawnej, w tym stosowalnych aktów wewnętrznego prawa unijnego i krajowego.

5. Zgodnie z art. 21 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1139 orzeczenie lekarskie o zdolności do wykonywania odpowiednich czynności lotniczych jest wydawane na wniosek, jeżeli wnioskodawca wykazał, że spełnia wymogi aktów wykonawczych, o których mowa w art. 23, przyjętych w celu zapewnienia zgodności z zasadniczymi wymogami, o których mowa w art. 20. Uwzględniając art. 23 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1139, należy odwołać się do wymogów określonych w miarodajnym akcie wykonawczym, to jest w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1178/2011 z dnia 3 listopada 2011 r. ustanawiającym wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące się do załóg w lotnictwie cywilnym zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 (Dz.U.UE. L. z 2011 r. Nr 311, str. 1 ze zm.), w wersji obowiązującej w dniu orzekania przez organ odwoławczy.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 członkowie personelu pokładowego uczestniczący w użytkowaniu statków powietrznych, o których mowa w art. 4 ust. 1 lit. b) i c) uchylonego z dniem 11 września 2018 r. rozporządzenia (WE) nr 216/2008, muszą spełniać wymagania techniczne i wymogi procedur administracyjnych określone w Załączniku IV. W części medycznej [CZĘŚĆ-MED] powyższego Załącznika, w PODCZĘŚCI A (Wymagania ogólne), zawarto ogólne definicje, które wiążąco określają sposób rozumienia terminów "badanie lotniczo-lekarskie" (oznacza ono "kontrolę, badanie palpacyjne, opukiwanie, osłuchiwanie lub wszelkie inne rodzaje oceny uzupełniającej na potrzeby ustalenia, czy poziom sprawności fizycznej i psychicznej umożliwia korzystanie z przywilejów wynikających z licencji lub wykonywanie obowiązków w zakresie bezpieczeństwa spoczywających na personelu pokładowym") oraz "ocena lotniczo-lekarska" (oznacza ona "opinię dotyczącą sprawności fizycznej i psychicznej wnioskodawcy wydaną na podstawie oceny tego wnioskodawcy przeprowadzonej zgodnie z zamieszczonymi w niniejszym załączniku (część MED) wymaganiami oraz dalszych badań i testów lekarskich określonych we wskazaniach klinicznych"), stając się dla upoważnionych lekarzy orzeczników oraz naczelnego lekarza z zakresu lotnictwa cywilnego wzorcem badania, ustaleń i ocen medycznych oraz lotniczych.

6. Z przepisów powyższych wynika, że celem badań i ocen lotniczo-lekarskich jest określenie, czy i w jakim zakresie poziom sprawności fizycznej i psychicznej badanego umożliwia mu ewentualne korzystanie z przywilejów wynikających z danego rodzaju licencji. W przedmiotowej sprawie organy orzekające – co nie zostało odnotowane przez Sąd pierwszej instancji – nie wyjaśniły sposobu zastosowywania powyższych definicji do zagadnienia poziomu rzeczywistej i aktualnej sprawności skarżącego kasacyjnie na tle określonego przez te organy standardu bezpiecznego korzystania z uprawnień (przywilejów) licencyjnych. Ogólne odwołanie się przez organ odwoławczy do oczywistego argumentu, że środowisko pracy pilota posiadającego orzeczenie lekarskie 1. klasy może być trudne (co jest konsekwencją możliwości występowania długich rejsów, zmian stref czasowych, obowiązkami w zakresie koordynacji działań członków załogi), nie może być uznane za prawidłowe m.in. z tego względu, że orzeczeniem lekarskim 1. klasy muszą legitymować się nie tylko posiadacze licencji pilota liniowego (ATPL), która pozostaje najwyższą cywilną kategorią licencji pilota statku powietrznego, lecz także posiadacze licencji pilota zawodowego (CPL) oraz licencji pilota w załodze wieloosobowej (MPL), co do których nie zachodzi tożsamy zakres możliwych obciążeń (zob. MED.A.030 lit. c pkt 4). Oznacza to, że posiadacz orzeczenia lekarskiego 1. klasy nie tylko nie musi uzyskać licencji pilota liniowego, lecz przede wszystkim samo orzeczenie lekarskie tej klasy może zawierać odpowiednie ograniczenia, które wyłączają lub minimalizują do dopuszczalnego poziomu ryzyko wystąpienia określonych zagrożeń dla bezpieczeństwa lotniczego. Okoliczności te nie zostały wyjaśnione i rozważone przez organy, które nie dokonały analizy stanu faktycznego sprawy na tle właściwych przepisów PODCZĘŚCI B (Wymagania w zakresie orzeczeń lekarskich dla pilotów) części medycznej [CZĘŚĆ-MED] ww. Załącznika IV. W szczególności organy powinny były przyjąć jako punkt wyjścia ogólne zasady wprowadzania ograniczeń w odniesieniu do orzeczeń lekarskich, przewidziane w cz. MED.B.001 (w tym przede wszystkim w zakresie lit. a, lit. c, lit. d). Organ odwoławczy powinien był rozważyć, wyjaśnić i uwzględnić w ramach oceny konieczności wprowadzenia ograniczeń w zakresie 1. lub 2. klasy orzeczeń, czy i w jakim zakresie uznana opinia lekarska (a więc zgodnie z MED.A.010 "opinia co najmniej jednego lekarza specjalisty akceptowana przez władzę uprawnioną do licencjonowania, wydana w oparciu o obiektywne i niedyskryminacyjne kryteria na potrzeby przedmiotowej sprawy w porozumieniu z ekspertami ds. operacji lotniczych lub, w razie potrzeby, w porozumieniu z innymi ekspertami, dla której stosowne może być przeprowadzenie oceny ryzyka operacyjnego") wskazuje, że w szczególnych okolicznościach niespełnienie przez wnioskodawcę jakiegokolwiek wymagania, wyrażonego numerycznie lub w inny sposób, ma taki charakter, że korzystanie z przywilejów wynikających z licencji, o której wydanie ubiega się wnioskodawca, prawdopodobnie nie zagrozi bezpieczeństwu lotu (MED.B.001 lit. c). Jest ponadto konieczne, aby przed wydaniem orzeczenia w danej klasie właściwy organ w pierwszej kolejności zawsze rozważył możliwość nałożenia także nieopisanego w cz. MED.B. ograniczenia, jeżeli ograniczenie to zapewni bezpieczeństwo lotu (zob. MED.B.001 lit. e: "Konsultant medyczny władzy uprawnionej do licencjonowania, centrum medycyny lotniczej, lekarz orzecznik medycyny lotniczej lub lekarz medycyny ogólnej, stosownie do przypadku, może nałożyć na posiadacza orzeczenia lekarskiego każde inne ograniczenie, jeżeli wymaga tego bezpieczeństwo lotu."). Przykładowo na podstawie oceny lekarsko-lotniczej można rozważyć wydanie orzeczenia pozytywnego 1. klasy ograniczonego jedynie do uprawnień wynikających z licencji pilota w załodze wieloosobowej (MPL).

7. Ustalenia faktyczne, rozważania interpretacyjne i subsumpcyjne oraz ostateczne wnioski lekarsko-lotnicze na tle indywidualnego przypadku muszą ponadto uwzględniać nie tylko ogólne, lecz także szczególne wymagania zdrowotne powiązane z ujawnionymi schorzeniami osoby badanej.

W przedmiotowej sprawie istotne okazały się wymagania neurologiczne, albowiem u skarżącego kasacyjnie stwierdzono schorzenie: stwardnienie rozsiane w postaci rzutowo-remisyjnej. Zgodnie z cz. MED.B.065 Neurologia lit. a) obligatoryjnie za niesprawnych uznaje się wnioskodawców z rozpoznaniem klinicznym lub udokumentowaną historią medyczną w zakresie padaczki (z zastrzeżeniem przypadków opisanych w lit. b) pkt 1 i 2) oraz powtarzających się przypadków zaburzeń świadomości nieznanego pochodzenia, natomiast w zakresie pewnej grupy schorzeń (lit. b) prawodawca unijny wprowadził możliwość uznania za sprawnych wnioskodawców z rozpoznaniem klinicznym lub historią medyczną dotyczącą tych schorzeń pod warunkiem jednak, że zostanie przeprowadzona dalsza ocena, w tym ocena właściwego konsultanta medycznego.

Organy orzekające w sprawie, której dotyczy skarga, przyjęły bez przeprowadzenia pełnego procesu wykładni operatywnej i subsumpcji oraz wskazania i wyjaśnienia przesłanek medycznych stojących u podstaw dokonanej kwalifikacji, że stwierdzone u skarżącego schorzenie jest postępującą chorobą ośrodkowego układu nerwowego (MED.B.065 Neurologia lit. b pkt 4) o nietypowym i nieprzewidywalnym przebiegu, którego postać może negatywnie wpłynąć na zachowanie bezpieczeństwa lotu lub innych czynności lotniczych.

Ocena ta jest przedwczesna także z tego względu, że postawiona konkluzja nie odwołuje się do szczegółowych danych medycznych obrazujących aktualny stan neurologiczny skarżącego, w świetle wyników badań specjalistycznych, z uwzględnieniem wyników dotychczasowego leczenia (w tym farmakologicznego) i miarodajnej wiedzy medycznej, oraz możliwej do postawienia i uzasadnionej prognozy rozwoju schorzenia i prawdopodobieństwa wystąpienia negatywnych skutków istotnych dla wykonywania czynności lotniczych typowych dla danej kategorii licencji lotniczej. W orzeczeniu odwoławczym nie wyjaśniono również i nie przesądzono relacji wyników negatywnych dalszych badań i ocen specjalistycznych na tle tego rodzaju kwalifikacji ww. schorzenia (MED.B.065 Neurologia lit. b pkt 4) do ogólnej przesłanki negatywnej opisanej w cz. MED.B.005 akapit 2 lit. b ("Uznaje się ich ponadto za niesprawnych, w przypadku gdy występuje u nich którekolwiek ze poniższych schorzeń pociągających za sobą częściową niewydolność czynnościową mogącą negatywnie wpływać na bezpieczne korzystanie z przywilejów wynikających z licencji, o jaką ubiega się dany wnioskodawca, lub skutkować wystąpieniem nagłej niezdolności wnioskodawcy do bezpiecznego korzystania z tych przywilejów: (...) b) czynna, utajona, ostra lub przewlekła choroba lub niepełnosprawność; (...)").

8. Zestawiając powyższe podstawy normatywne oraz sposób ich zastosowania w przedmiotowej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do kategorycznej konkluzji, że wynikające z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy ustalenia, rozważania, oceny i końcowe wnioski skarżonego organu nie spełniają wynikających z treści art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. minimalnych wymogów legalności proceduralnej załatwienia sprawy administracyjnej.

Jak wynika z przytoczonej wyżej treści ogólnej przesłanki negatywnej (MED.B.005 akapit 2 lit. b), dokonując interpretacji i zastosowania zarówno tej przesłanki, jak i przesłanek szczególnych (np. MED.B.065), właściwy organ musi szczegółowo wyjaśnić i wykazać na podstawie merytorycznej i weryfikowalnej argumentacji fachowej, jakie ostatecznie przesłanki medyczne i lotnicze przesądziły, że aktualny stan zdrowia badanego, oceniony w świetle miarodajnych źródeł wiedzy i praktyki z zakresu danej specjalności medycznej i medycyny lotniczej, został zakwalifikowany do kategorii schorzenia, które pociąga za sobą co najmniej częściową niewydolność czynnościową mogącą negatywnie wpływać na bezpieczne korzystanie z przywilejów danej kategorii licencji (grupy licencji w ramach orzeczenia danej klasy) lub mogącą skutkować wystąpieniem nagłej niezdolności wnioskodawcy do bezpiecznego korzystania z tych przywilejów.

Nie są zatem wystarczające ogólne uwagi na temat kwalifikacji stwierdzonego u skarżącego kasacyjnie schorzenia neurologicznego (stwardnienia rozsianego w postaci rzutowo-remisyjnej) jako przewlekłej, postępującej choroby ośrodkowego układu nerwowego, w której nie istnieje typowy przebieg, co oznacza, że "różnorodność występowania objawów" choroby oraz jej "nieprzewidywalność" powodują, iż "nie można przewidzieć jaki będzie miała dalszy przebieg oraz wpływ na bezpieczeństwo wykonywania czynności lotniczych". Nie są także przekonujące, pozbawione uzasadnienia medycznego ogólne twierdzenia, że brak wystąpienia kolejnego rzutu choroby (po dwóch rzutach) nie stanowi gwarancji, że "w przyszłości taka sytuacja nie wystąpi", skoro po rozpoczęciu leczenia neurologicznego w 2016 r. stan neurologiczny został oceniony przez lekarzy specjalistów jako stabilny, a wdrożone leczenie jest dobrze tolerowane. Końcowa ocena wymaga oczywiście uwzględnienia oraz uzgodnienia wypowiedzi uznanych specjalistów z zakresu neurologii oraz medycyny lotniczej, którzy ocenią stopień prawdopodobieństwa wystąpienia istotnych ryzyk (zagrożeń) dla bezpiecznego wykonywania czynności lotniczych charakterystycznych dla danego rodzaju licencji. Wobec istniejących wątpliwości medycznych, w przedmiotowej sprawie nie było wystarczające bezkrytyczne powielenie wniosków konsultanta medycznego z zakresu neurologii, balneologii i medycyny fizykalnej z Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej, bez dokonania oceny całości materiału dowodowego, uzupełnionego o dodatkową dokumentację medyczną (w tym leczenia neurologicznego) lub dodatkowe opinie medyczne. Należy przy tym pamiętać, że Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego, zlecający przeprowadzenie dodatkowych badań, nie jest związany ich wynikiem (zob. art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze), co oznacza, że na końcowym etapie jest on zobowiązany do dokonania własnej, szczegółowej i należycie uzasadnionej oceny lekarsko-lotniczej na podstawie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

9. Ogólne wnioski końcowe skarżonego organu wymagają zatem powiązania z podstawami normatywnymi oceny lekarsko-lotniczej oraz konfrontacji z cechami indywidualnego przypadku medycznego, który podlega z kolei złożonej i specjalistycznej ocenie w świetle całości ujawnionej dokumentacji medycznej, przedstawionej literatury fachowej z zakresu neurologii i medycyny lotniczej oraz specjalistycznych i odpowiednio uzasadnionych ocen lekarzy specjalistów, którzy powinni jasno, precyzyjnie i kategorycznie wypowiedzieć się w przedmiocie istnienia negatywnych przesłanek medycznych orzeczenia o zdolności do wykonywania lotów i innych czynności lotniczych oraz zakresu ich stosowalności u wnioskodawcy, a także stopnia prawdopodobieństwa (ryzyka) zaistnienia nieprawidłowości (zaburzeń) czynnościowych istotnych dla bezpiecznego wykonywania lotu lub innych czynności lotniczych. Przesłanki oraz proces przeprowadzenia powyższej oceny nie mogą być przy tym abstrakcyjne oraz nieskonkretyzowane przez cechy indywidualnego przypadku medycznego.

10. Procedura oceny lekarsko-lotniczej powinna być zatem trójstopniowa. Na pierwszym etapie konieczne jest dokonanie precyzyjnej i uzasadnionej medycznie kwalifikacji występującego schorzenia (np. neurologicznego) w świetle wskazanych wyżej przesłanek normatywnych (np. "postępująca lub niepostępująca choroba układu nerwowego", "czynna, utajona, ostra lub przewlekła choroba lub niepełnosprawność"). Etap drugi powinien obejmować kwalifikację schorzenia w świetle kryteriów normatywnych z zakresu medycyny ogólnej i lotniczej. Konieczna jest więc uzasadniona medycznie ocena diagnostyczna i prognostyczna, czy i w jakim zakresie schorzenie występujące u wnioskodawcy (kwalifikowane np. – co wymaga oczywiście uzasadnienia – jako "czynna, utajona, ostra lub przewlekła choroba lub niepełnosprawność") pociąga za sobą w aktualnym stanie rozwoju co najmniej częściową niewydolność czynnościową mogącą negatywnie wpływać na bezpieczne korzystanie z przywilejów licencyjnych (odrębnie co do każdego rodzaju licencji w ramach danej klasy orzeczenia) lub skutkować wystąpieniem nagłej niezdolności do bezpiecznego korzystania z tych przywilejów. Po trzecie, na końcowym etapie orzekania możliwa i konieczna jest ostateczna ocenia uzyskanych wyników z punktu widzenia przesłanki bezpieczeństwa lotniczego. Przesłanka ta może mieć decydujące znaczenie negatywne, jeżeli nie da się uzyskać pewnych wyników na poziomie ocen medycznych, a prawdopodobieństwo wystąpienia zagrożeń dla bezpieczeństwa lotu lub wykonywania innych czynności lotniczych w danej grupie licencji jest wysokie.

11. Odnosząc się z kolei do oczywistych braków formalnych i merytorycznych uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest dopuszczalne – co nie zostało uwzględnione przez kontrolowany Sąd Wojewódzki – sanowanie tego rodzaju braków, tak za pośrednictwem odpowiedzi na skargę, jak odpowiedzi na skargę kasacyjną. Jak trafnie wskazano w wyroku NSA z dnia 8 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1506/16, "jedynym miejscem prezentacji zasadniczych motywów kontrolowanego rozstrzygnięcia jest jego uzasadnienie. Odpowiedź na skargę oraz skarga kasacyjna nie mogą być natomiast wykorzystywane przez skarżone organy do przedstawiania nowego lub uzupełnienia już zajętego stanowiska, które stanowiło dla Sądu pierwszej instancji podstawę do przeprowadzenia procesu oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Tego rodzaju następcza próba sanowania braków lub błędów uzasadnienia kontrolowanego rozstrzygnięcia przez skarżony organ jest sprzeczna z założeniami, istotą i celem postępowania sądowoadministracyjnego. Akceptacja takiej praktyki mogłaby ponadto zachęcać organy do sporządzania niepełnych, lakonicznych lub pozbawionych pogłębionej argumentacji uzasadnień, które można by uzupełniać za pośrednictwem odpowiedzi na skargę lub skargi kasacyjnej.". Naczelny Sąd Administracyjny akceptuje powyższy pogląd, wskazując, że dodatkowe motywy wydania kontrolowanej decyzji zostały przedstawione przez kontrolowany organ dopiero w odpowiedzi na skargę oraz w załączniku do protokołu rozprawy przed Sądem pierwszej instancji. Dotyczy to w szczególności wskazania niektórych wyników zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji medycznej, istnienia podstaw prawnych i faktycznych wprowadzenia w zakresie orzeczenia o zdolności według klasy 2. ograniczeń typu SIC, OSL, TML-6 oraz podstaw do niezastosowania ograniczenia typu OML dla klasy 1.

12. Ponownie orzekając w sprawie, skarżony organ powinien dodatkowo odnieść się do zagadnienia zakresu przyjęcia do stosowania wytycznych wynikających z decyzji nr 2019/002/R z dnia 28 stycznia 2019 r. Dyrektora Generalnego Agencji Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA) określającej akceptowalne sposoby potwierdzania spełnienia wymagań (AMC) oraz materiały przewodnie (GM) do załącznika IV Część – MED do rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 z dnia 3 listopada 2011 r. ustanawiającego wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące się do załóg w lotnictwie cywilnym zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008. Powyższy akt wewnętrzny UE został wydany na podstawie art. 76 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1139 z dnia 4 lipca 2018 r. Ten ostatni przepis stanowi, że Agencja (EASA), zgodnie z art. 115 oraz mającymi zastosowanie aktami delegowanymi i wykonawczymi przyjętymi na podstawie niniejszego rozporządzenia, wydaje specyfikacje certyfikacyjne oraz inne szczegółowe specyfikacje, akceptowalne sposoby spełniania wymagań oraz materiały zawierające wytyczne dotyczące stosowania niniejszego rozporządzenia oraz aktów delegowanych i wykonawczych przyjętych na jego podstawie, natomiast zgodnie z cz. ARA.GEN.120 lit. a) Załącznika VI do rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 z dnia 3 listopada 2011 r. Agencja musi opracować akceptowalne sposoby spełnienia wymagań (AMC), które to sposoby mogą być wykorzystywane w celu zapewnienia zgodności z rozporządzeniem (WE) nr 216/2008 i przepisami wykonawczymi do niego. Zapewnienie zgodności z akceptowalnymi sposobami spełnienia wymagań jest równoznaczne ze spełnieniem wymagań określonych w przepisach wykonawczych. Przepis art. 2 pkt 14 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 z dnia 3 listopada 2011 r. przewiduje ponadto, że "akceptowalne sposoby spełnienia wymagań (ang. acceptable means of compliance, AMC)" to "niewiążące normy przyjęte przez Agencję w celu przedstawienia sposobów spełnienia wymagań określonych w rozporządzeniu (WE) nr 216/2008 i przepisach wykonawczych do niego". Wytyczne wynikające z decyzji nr 2019/002/R z dnia 28 stycznia 2019 r. Dyrektora Generalnego Agencji Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA), opublikowane w wersji anglojęzycznej, weszły w życie 29 stycznia 2019 r. i mogły być stosowane od dnia 30 stycznia 2019 r. (art. 4 decyzji), w tym także przez polskie organy właściwe w sprawach lotnictwa cywilnego, a zatem, uwzględniając datę wydania zaskarżonej decyzji (16 sierpnia 2019 r.), skarżony organ miał możliwość zastosowania powyższych wytycznych, niezależnie od tego, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, działając na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 16 oraz art. 23 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze, zalecił stosowanie powyższych wytycznych (przetłumaczonych na język polski) z mocą od dnia 17 lipca 2020 r. (zob. Wytyczne Nr 10 Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia z dnia 16 lipca 2020 r. w sprawie ogłoszenia akceptowalnych sposobów potwierdzania spełnienia wymagań oraz materiałów zawierających wytyczne do Części MED do rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011, Dz.Urz. Urzędu Lotnictwa Cywilnego z 2023 r. poz. 38). Skarżony organ musi zatem wyjaśnić, czy i w jakim zakresie przyjmuje w przedmiotowej sprawie do stosowania wytyczne wynikające z decyzji nr 2019/002/R (ED Decision 2019/002/R) Dyrektora Generalnego EASA, przede wszystkim ich cz. AMC1 MED.B.065 oraz AMC2 MED.065.

13. Mając na względzie całość przedstawionej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 w zw. z art. 207 § 1 oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych p.p.s.a. – uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję (punkty pierwszy i drugi wyroku) oraz zasądził od skarżonego organu na rzecz strony skarżącej kasacyjnie kwotę 1.240 (tysiąc dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.