Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1310/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Stwierdzono wydanie aktu organu jednostki samorządu terytorialnego, niebędącego aktem prawa miejscowego z naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art.22 ust. 5 pkt 3
journal: Dz.U. 2021 poz 710
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
article: art. 280 par. 1, art. 281, art. 272 par.1, art. 282 par.2, art 147 par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art.94 ust.2
journal: Dz.U. 2023 poz 40
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2023 r. sprawy ze skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 1095/21 w sprawie ze skargi B. Z. (Z.), D. Z. (Z.), I. Z. (Z.) na zarządzenie Burmistrza Miasta L. z dnia 5 lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie włączenia nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków 1. wznawia postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 1095/21, 2. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: - stwierdza, że zarządzenie Burmistrza Miasta L. z dnia 5 lutego 2020 r. nr [...] zostało wydane z naruszeniem prawa w części dotyczącej ujęcia w załączniku nr 1 pod pozycją [...] nieruchomości przy ul. [...] w L., - zasądza od Burmistrza Miasta L. solidarnie na rzecz skarżących kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. zasądza od Burmistrza Miasta L. solidarnie na rzecz skarżących kwotę 630 (sześćset trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania wznowieniowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 18 listopada 2021 r. sygn. II SA/Gl 1095/21 po rozpoznaniu sprawy ze skargi B. Z., D. Z., I. Z. na zarządzenie Burmistrza Miasta L. z dnia 5 lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie włączenia nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków oddalił skargę.

Skarga dotyczyła ww. zarządzenia Burmistrza Miasta L. z dnia 5 lutego 2020 r. nr [...] w sprawie założenia Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta L. w zakresie, w jakim nieruchomość Skarżących przy ul. [...] w L. została ujęta w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta L. w załączniku nr 1 pod poz. [...]. Przedmiotowa nieruchomość nie została wpisana do rejestru zabytków i nie znajduje się w wojewódzkiej ewidencji zabytków.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, że w przypadku zabytków, o których mowa w art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 710), warunkiem wpisu do tej ewidencji jest osiągnięcie porozumienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków co do zasadności ujęcia zabytku w gminnej ewidencji zabytków. Włączenie zabytku do ewidencji zabytków nie jest zatem poprzedzone przeprowadzeniem postępowania uregulowanego w kodeksie postępowania administracyjnego i w związku z tym, nie znajdują w tym zakresie zastosowania, wymienione w skardze przepisy art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a.

Włączenie przedmiotowego obiektu do gminnej ewidencji zabytków, zostało poprzedzone dokonaniem czynności, które stanowiły potwierdzenie istnienia wartości zabytkowych obiektu. Sąd zwrócił uwagę, że w rozpoznawanej sprawie wykaz obiektów zabytkowych ustalony w wytycznych konserwatorskich sporządzonych w styczniu 1999 r. przez Śląski Wojewódzki Oddział Służby Ochrony Zabytków Oddział Zamiejscowy w C., mający odzwierciedlenie w zapisach obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego miasta L., stał się podstawą do sporządzenia Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta L.

W ocenie Sądu, nie dotyczą zagadnień z zakresu zgodności z prawem tego aktu, podniesione w skardze argumenty, że włączenie powyższego budynku do Gminnej Ewidencji Zabytków w sposób istotny wpływa na prawa Skarżących jako właścicieli nieruchomości. Argumenty te odnoszą się bowiem do skutków prawnych, jakie wynikają z włączenia nieruchomości do tej ewidencji, a nie do kwestii zgodności z prawem zarządzenia w tym przedmiocie.

W związku z powyższym Sąd uznał za bezpodstawny zarzut naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania, jak również zarzut naruszenia art. 3 pkt 1 i 2 w zw. z art. 22 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

W dniu 26 lipca 2023 r. I. Z., D. Z. i B. Z. (dalej: "Skarżący"), reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o wznowienie postępowania sądowego we wskazanej wyżej sprawie. Wnieśli o:

1. zmianę ww. wyroku i stwierdzenie nieważności Zarządzenia nr [...] Burmistrza Miasta L. z dnia 5 lutego 2020 r. w zakresie w jakim nieruchomość przy ul. [...] w L. została ujęta w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta L. w załączniku nr 1 pod poz. [...] oraz stwierdzenie nieważności przedmiotowego załącznika w zakresie ujęcia budynku przy ul. [...] w L. pod poz. [...] do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta L. ewentualnie stwierdzenie niezgodności w/w aktów z prawem,

2. ewentualnie o uchylenie ww. wyroku i stwierdzenie nieważności Zarządzenia nr [...] Burmistrza Miasta L. z dnia 5 lutego 2020 r. w zakresie w jakim nieruchomość przy ul. [...] w L. została ujęta w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta L. w załączniku nr 1 pod poz. [...] oraz stwierdzenie nieważności przedmiotowego załącznika w zakresie ujęcia budynku przy ul. [...] w L. pod poz. [...] do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta L. ewentualnie stwierdzenie niezgodności w/w aktów z prawem,

3. zasądzenie na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2023 r. sygn. P 12/18 (Dz. U. 2023 poz. 951), opublikowany dnia 18 maja 2023 r.

Podkreślono, że Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku powołał się właśnie m.in. na sprawę skarżących, to jest sprawę o sygn. II SA/Gl 1095/21. Trybunał uzasadniając swój wyrok wprost wskazał, że m.in. w ww. sprawie doszło do naruszenia Konstytucji RP. W tych okolicznościach, zdaniem Skarżących, zachodzi podstawa do wznowienia postępowania, o której stanowi przepis art. 272 § 1 p.p.s.a.

Zwrócono uwagę, że w sprawie wpisu budynku stanowiącego własność Skarżących nie toczyło się żadne postępowanie, Skarżący nie zostali w ogóle poinformowani o dokonanym wpisie w Gminnej Ewidencji Zabytków, nie uczestniczyli w żadnym postępowaniu w tym zakresie. Doszło zatem do wpisu budynku bez zapewnienia ochrony przed dokonaniem takiego ograniczenia.

Zdaniem Skarżących przedmiotowa nieruchomość została wpisana do ewidencji z naruszeniem konstytucyjnych standardów, a w szczególności art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, na które wskazał Trybunał w ww. orzeczeniu.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta L. wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił ponadto, że ustawodawca nie rozstrzygnął w żaden sposób trybu wpisywania obiektów do Gminnej Ewidencji Zabytków i nie nakazywał zapewnienia właścicielom udziału przy tych czynnościach. Wskazał, iż w sprawie został spełniony ustawowy obowiązek wskazany w art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków, a wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 listopada 2021 r. sygn. II SA/Gl 1095/21 potwierdził zgodność z prawem ww. zarządzenia.

W odniesieniu do ww. orzeczenia Trybunału przywołał stanowisko Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, zamieszone na stronie internetowej, że "za niekonstytucyjne Trybunał uznał jedynie niedostateczne uregulowanie procedury wpisu, która nie daje właścicielowi nieruchomości gwarancji ochrony prawnej, a nie gminną ewidencję zabytków jako taką", "Z treści wyroku zamieszczonej na stronie internetowej Trybunału wynika, że ma on charakter zakresowy, co oznacza, że nie uchyla gminnej ewidencji zabytków". Za poglądem prof. dr bab. Huberta Izdebskiego zauważył, że Trybunał wydał wyrok o pominięciu ustawodawczym, który nie ma skutku derogacyjnego (przepis pozostaje w mocy), lecz zasadniczo ogranicza się do skutku zobowiązującego - zobowiązuje ustawodawcę do wydania przepisów odpowiednio chroniących procesowe prawa właścicieli".

Wskazał, że do chwili sporządzenia odpowiedzi nie nastąpiła zmiana przepisów, a organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

Podczas rozprawy w dniu 6 listopada 2023 r. pełnomocnik Skarżących podtrzymał skargę oraz wniósł na zasadzie żądania ewentualnego o stwierdzenie bezskuteczności czynności Burmistrza Miasta L.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga o wznowienie postępowania zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie odnotowania wymaga, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która stwarza w drodze wyjątku możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem sądu. Owa wyjątkowość wyraża się w tym, że wymieniona instytucja przysługuje od ściśle określonych orzeczeń (prawomocnych, kończących postępowanie) i na ściśle określonych podstawach wskazanych w art. 271-273 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.").

Stosownie do art. 280 § 1 i art. 281 p.p.s.a. warunkami dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania są: wniesienie jej w terminie oraz oparcie na ustawowej podstawie wznowienia. Wskazane warunki strona skarżąca spełniła. Jako podstawę wznowienia postępowania Skarżący wskazali bowiem wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2023 r. sygn. P 12/18 (Dz. U. 2023 poz. 951), który stanowi podstawę wznowienia określoną w art. 272 § 1 p.p.s.a. Skarga o wznowienie postępowania sądowego została wniesiona w dniu 27 lipca 2023 r., a więc w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie ww. orzeczenia (art. 272 § 2 p.p.s.a.), które zostało opublikowane dnia 18 maja 2023 r.

Przechodząc do oceny zasadności skargi o wznowienie postępowania należy w pierwszej kolejności zauważyć, że w wyroku stanowiącym jej podstawę, Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2022 r. poz. 840) w zakresie, w jakim ogranicza prawo własności nieruchomości przez dopuszczenie ujęcia nieruchomości jako zabytku nieruchomego w gminnej ewidencji zabytków, bez zapewnienia właścicielowi gwarancji ochrony prawnej przed dokonaniem takiego ograniczenia, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Rozważając skutki tak sformułowanego rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego w kontekście możliwości wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, należy zwrócić uwagę na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w Uchwale z dnia 28 czerwca 2010 r. sygn. akt II GPS 1/10, w której stwierdzono, że przepis art. 272 § 1 p.p.s.a. stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie.

W świetle powyższej uchwały nie ma wątpliwości, że art. 272 § 1 p.p.s.a. może stanowić podstawę wznowienia zarówno gdy orzeczenie Trybunału dotyczy przepisów prawa procesowego, jak i przepisów prawa materialnego.

Należy też zauważyć, że w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przeważa pogląd zgodnie, z którym zakresowe i interpretacyjne wyroki Trybunału Konstytucyjnego stanowią podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, a nie jedynie wskazówkę interpretacyjną.

Jak zauważa się w literaturze przedmiotu, w przypadkach wyroków Trybunału Konstytucyjnego, które w sentencji przewidują, że przepis jest "niezgody z Konstytucją w zakresie, w jakim...", orzecznictwo administracyjne w miarę jednolicie uznaje je za podstawę wznowienia postępowania (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Postępowanie przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2021, s. 1348 wraz z przytoczonym tam orzecznictwem; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in.: z dnia 16 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FSK 10/08, z dnia 12 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 756/08, z dnia 12 września 2008 r. sygn. akt II FSK 1734/07, z dnia 10 grudnia 2019 r. sygn. akt II FSK 973/18).

Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową skargę o wznowienie postępowania podziela powyższe stanowisko. Sąd uznał, że ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niekonstytucyjność art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami jest orzeczeniem o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, o jakim mowa w art. 272 § 1 p.p.s.a. i może stanowić podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego.

Odnotowania również wymaga, iż orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu z Konstytucją ma co do zasady skutek wsteczny (ex tunc), co oznacza, że przepis jest niekonstytucyjny od chwili jego wejścia w życie. Stanowisko to potwierdza jednolite orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego orzekające o sprzeczności w całości lub w części danego przepisu ustawy z Konstytucją, choć mają charakter konstytutywny są skuteczne ex tunc od dnia wejścia w życie zakwestionowanego aktu normatywnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2007 r., sygn. akt I FSK 1261/07). Od tej zasady istnieją wyjątki między innymi określone w art. 190 ust. 3 Konstytucji, które nie miały jednak miejsca w przedmiotowej sprawie.

W rezultacie stan niekonstytucyjności przepisu art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zakresie wskazanym przez Trybunał, istniał już w czasie podjęcia przez organ zaskarżonego zarządzenia.

W uzasadnieniu wyroku Trybunał dokonując analizy zgodności art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków ze wzorcem kontroli wynikającym z art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji wskazał, że "włączenie nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków powoduje istotne ograniczenia w szczególności w zakresie korzystania z prawa własności (ius utendi) wiążące się z obowiązkiem uzgadniania z wojewódzkim konserwatorem zabytków decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę oraz decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego (zob. ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Dz. U. z 2022 r. poz. 503, ze zm. i ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, Dz. U. z 2023 r. poz. 682, ze zm.).

W ocenie Trybunału kształt regulacji zawartej w art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków, w rozumieniu nadanym wykładnią sądów, nie jest niezbędny do ochrony interesu publicznego, a jej efekty nie pozostają w dopuszczalnej proporcji do ciężarów nakładanych na właścicieli nieruchomości.

Osłabienie ochrony własności, przez wyłączenie udziału właściciela w postępowaniu skutkującym wpisem nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków, nie służy realizacji żadnych konstytucyjnie uzasadnionych wartości. Ochrona zabytków jest niewątpliwie obowiązkiem państwa, znajdującym również uzasadnienie konstytucyjne. Preambuła do Konstytucji wprost stanowi o zobowiązaniu, aby przekazać przyszłym pokoleniom wszystko, co cenne z ponad tysiącletniego dorobku. Art. 5 Konstytucji głosi, że Rzeczpospolita Polska strzeże dziedzictwa narodowego. Z kolei zaś art. 6 ust. 1 Konstytucji mówi o tworzeniu warunków upowszechniania i równego dostępu do dóbr kultury, będących źródłem tożsamości narodu polskiego, jego trwania i rozwoju. Nadrzędne cele jakimi są pielęgnacja dziedzictwa narodowego oraz ochrona dóbr kultury nie upoważniają jednak ustawodawcy do wprowadzania lub utrzymywania takich ograniczeń w wykonywaniu prawa własności, które nie są ani konieczne, ani proporcjonalne dla realizacji tych celów. Oba te cele, stanowiące jednocześnie wartości konstytucyjne, nie muszą być przeciwstawne, pod warunkiem, że ich ochrona i realizacja zostanie racjonalnie i proporcjonalnie wyważona. Fundamentem demokratycznego państwa prawnego jest możliwość obrony oraz ochrony swoich dóbr. Art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków w zakresie wskazanym przez NSA prowadzi do sytuacji, w której właściciel nieruchomości, dowiadując się, że nieruchomość ma zostać wpisana do gminnej ewidencji zabytków, nie ma możliwości w postępowaniu administracyjnym zająć stanowiska oraz zakwestionować działań podejmowanych przez organ administracji gminnej w porozumieniu z konserwatorem.

Postępowanie w takim zakresie musi być oparte na możliwie jak najpełniejszych i najbardziej precyzyjnych regulacjach. Kryteria powinny być przejrzyste, ponieważ od nich zależy możliwa ingerencja w konstytucyjne wolności i prawa. Niebezpieczeństwo arbitralności organów wykonawczych j.s.t. prowadzić może do bezpodstawnego działania, zwłaszcza, że definicja ustawowa "zabytku" tworzy szerokie pole administracyjnego uznania. Stąd też, art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków w zakresie, w jakim ogranicza prawo własności nieruchomości przez dopuszczenie ujęcia nieruchomości jako zabytku nieruchomego w gminnej ewidencji zabytków, bez zapewnienia właścicielowi gwarancji ochrony prawnej przed dokonaniem takiego ograniczenia, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji".

Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy Sąd, mając na uwadze ww. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego uznał, że skarga jest zasadna. Granice stwierdzonej niekonstytucyjności przepisu stanowiącego materialnoprawną podstawę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 1095/21 i ww. zarządzenia organu z dnia 5 lutego 2020 r. nr 36/2020, wyznaczone orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, odnoszą się do zakresu sporu.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy o sygn. II SA/Gl 1095/21 Burmistrz Miasta L. wydał zarządzenie nr [...] z dnia 5 lutego 2020 r. w sprawie założenia Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta L. Stosownie do § 2 tego zarządzenia wykaz obiektów ujętych w Gminnej Ewidencji Zabytków stanowią załączniki nr 1 i 2 do zarządzenia. W zasób ewidencyjny, pod numerem [...], została włączona karta adresowa zabytku obiektu "[...]", położonego przy ul. [...] w L. Zaskarżone zarządzenie Burmistrza Miasta L. zostało podjęte na podstawie art. 22 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Stosownie do tej regulacji (w brzmieniu obowiązującym od 5 czerwca 2010 r.) wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy (ust. 4). W gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte: 1) zabytki nieruchome wpisane do rejestru; 2 inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków; 3) inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków (ust. 5).

Z akt sprawy nie wynika natomiast, by przed dokonaniem ujęcia nieruchomości jako zabytku nieruchomego w gminnej ewidencji zabytków zawiadomiono o powyższym właścicieli przedmiotowego obiektu.

Powyższe nie pozostawało przedmiotem sporu.

Uwzględniając orzeczenie Trybunału, należy stwierdzić, iż brak zapewnienia współwłaścicielom nieruchomości - obecnie Skarżącym tego rodzaju gwarancji świadczy o zaistnieniu uchybień natury procesowej dotyczących postępowania w przedmiocie ujęcia tej nieruchomości w gminnej ewidencji zabytków (podobnie: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 2723/22, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2023 r. sygn. akt II OSK 2748/18). Warto tu odnotować, że Sąd, stosownie do treści art. 134 p.p.s.a., nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.

W świetle zaistnienia wskazanych uchybień, kwestia walorów zabytkowych nieruchomości na tym etapie postępowania nie stanowiła przedmiotu oceny Sądu.

Wobec uznania przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Konstytucją RP art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zakresie wyżej wskazanym, stwierdzić należało, że przedmiotowe zarządzenie Burmistrza Miasta L. z dnia 5 lutego 2020 r. nr [...] w sprawie założenia Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta L. w części dotyczącej ujęcia w załączniku nr 1 pod pozycją [...] nieruchomości przy ul. [...] w L., zostało wydane z naruszeniem prawa - art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Stosownie do treści art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 40) nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego (ust. 1). Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem (ust. 2).

Z tego też powodu Sąd rozpoznając przedmiotową skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego uznał ją za zasadną, co skutkowało na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. zmianą wyroku z dnia 18 listopada 2021 r. sygn. II SA/Gl 1095/21 (pkt 2 sentencji wyroku) w ten sposób, że: Sąd stwierdził w oparciu o art. 282 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 94 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, że zarządzenie Burmistrza Miasta L. z dnia 5 lutego 2020 r. nr [...] zostało wydane z naruszeniem prawa w części dotyczącej ujęcia w załączniku nr 1 pod pozycją [...] nieruchomości przy ul. [...] w L. oraz na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz Skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 797,00 zł, na które składa się: opłata sądowa w wysokości 300,00 zł, opłata od pełnomocnictwa 17,00 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem w wysokości 480,00 zł - ustalone na postawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 z późn. zm.).

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzeczono o kosztach niniejszego postępowania, zasądzając na rzecz Skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 630,00 zł (pkt 3 sentencji wyroku), na które składa się: opłata sądowa w wysokości 150,00 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480,00 zł - ustalone na postawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji.

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.