Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 38/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 6ka ust. 1, 2 i 3
journal: Dz.U. 2021 poz 888
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 15 marca 2023 r. sprawy ze skargi G. w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 9 listopada 2022 r. nr SKO Gd/2300/22 w przedmiocie określenia wysokości opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc styczeń 2022 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 23 marca 2022 r. nr KDO.3137.5.29.2022; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz strony skarżącej 817( osiemset siedemnaście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną decyzją z dnia 9 listopada 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej jako "SKO" lub "organ drugiej instancji"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej jako "O.p."), art. 6ka ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2021 r., poz. 888 ze zm., dalej jako "u.c.p.g.") oraz uchwały Rady Miasta Gdyni nr XVI/548/20 z dnia 29 stycznia 2020 r. w sprawie metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawek tej opłaty (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2020 r. poz. 1057, dalej jako "uchwała Rady Miasta"), a także § 11 uchwały Rady Miasta Gdyni z dnia 28 sierpnia 2019 r. nr XI/344/19 w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Gdyni (Dz. Urz. Woj. Pom. Z 2019 r. poz. 4364), po rozpatrzeniu odwołania G. w G. (dalej jako "Skarżąca" lub "Spółdzielnia") od decyzji Prezydenta Miasta Gdyni (dalej jako "Prezydent Miasta" lub "organ pierwszej instancji") z dnia 23 marca 2022 r. w sprawie określenia wysokości opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości położonej w G. przy ul. C. [...], za miesiąc styczeń 2022 r. w wysokości 27.220 zł, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

2.1. Prezydent Miasta postanowieniem z dnia 23 lutego 2022 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wydania decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, obowiązującej za miesiąc styczeń 2022 r., dla nieruchomości położonej w G. przy ul. C. [...].

Decyzją z dnia 23 marca 2022 r. Prezydent Miasta określił Spółdzielni dla ww. nieruchomości wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc styczeń 2022 r. w kwocie 27.220 zł.

W uzasadnieniu ww. decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że zgodnie z powiadomieniami z dnia: 13, 17, 27 i 31 stycznia 2022 r. podmiot odbierający odpady komunalne, tj. K. Sp. z o.o. i R.L. (dalej jako ,,Przedsiębiorstwo") stwierdził, że na ww. nieruchomości w pojemniku w kolorze brązowym przeznaczonym na odpady bio znajdowały się odpady tworzyw sztucznych i metali, papier i pozostałości po segregacji oraz w pojemniku przeznaczonym na odpady plastikowe znajdowały się odpady papierowe.

Na potwierdzenie powyższego do organu przekazano dokumentację zdjęciową. Prezydent Miasta powołał treść wybranych przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz uchwały Rady Miasta i w związku z niewypełnieniem na ww. nieruchomości w miesiącu styczniu 2022 r. obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny określił wysokość podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Następnie organ pierwszej instancji wyjaśnił, jak została obliczona wysokość opłaty, wskazując że stanowi sumę iloczynów gospodarstw domowych wskazanych w deklaracji o wysokości miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, obejmującej przedmiotową nieruchomość oraz stawki opłaty podwyższonej.

Organ zauważył również, że Skarżąca zapoznała się z aktami sprawy w dniu 11 marca 2022 r.

2.2. Spółdzielnia złożyła odwołanie od ww. decyzji organu pierwszej instancji, podnosząc, że wszczęcie postępowania powinno być każdorazowo poprzedzone pismem upominawczym, aby mogła zobligować mieszkańców do przestrzegania zasad selektywnego gromadzenia odpadów. Spółdzielnia wskazała, że zgodnie z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne, przyjmując odpady niesegregowane, powinien powiadamiać o tym fakcie oprócz Prezydenta Miasta, również właściciela nieruchomości.

2.3. SKO decyzją z dnia 9 listopada 2022 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji powołał przepisy art. 6ka ust. 1 i 3 u.c.p.g. i wyjaśnił, że konsekwencją nieselektywnego gromadzenia odpadów jest konieczność poniesienia podwyższonych opłat za ich odbiór. Art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. stanowi podstawę określenia w drodze decyzji wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3 ustawy.

W ocenie SKO ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w punkcie gromadzenia odpadów przy ul. C. [...] w G. w miesiącu styczniu 2022 r. odpady nie były gromadzone w sposób selektywny. Dokumentacja fotograficzna wykonana przez firmę zajmującą się odbiorem odpadów, wskazuje że w sfotografowanych pojemnikach znajdowały się odpady różnych frakcji. Raporty sporządzone przez odbiorcę odpadów, do których dołączono fotografie, wskazują ponadto przy jakiej ulicy zostały wykonane, każde ze zdjęć zostało opisane w raporcie wraz z podaniem dokładnej lokalizacji pojemnika. W ocenie SKO nie ma wątpliwości, do której nieruchomości się one odnoszą.

SKO nie znalazło także powodów prawnych, dla których każdorazowo przy wykonywaniu fotografii musiałby być obecny przedstawiciel spółdzielni. Wykonanie fotografii nie stanowi czynności postępowania administracyjnego, przy której muszą być obecne strony, o której należy zawiadomić ja z odpowiednim wyprzedzeniem i sporządzić z niej protokół.

Odnośnie zarzutu braku powiadomienia właściciela nieruchomości o odbiorze nieposegregowanych odpadów komunalnych SKO wyjaśniło, że nie może prowadzić on do uchylenia wydanej decyzji. Przepis art. 6ka ust. 1 u.p.c.g. określa jak ma zachować się odbiorca odpadów komunalnych gdy stwierdzi, że nie są one gromadzone w sposób selektywny. Przepis nakazuje odbiorcy odebrać takie odpady jako zmieszane, a także powiadomić organ oraz właściciela nieruchomości o odbiorze odpadów jako zmieszanych.

Z literalnego brzmienia przepisu wynika jednoznaczny wniosek, że celem powiadomienia właściciela jest tylko poinformowanie o tym, że z uwagi na niedochowanie zasad segregacji odpadów - co zostało stwierdzone przy odbiorze - zostały one odebrane jako odpady zmieszane. Powiadomienie właściciela o odbiorze odpadów zmieszanych nie ma znaczenia warunkującego dopuszczalność ustalenia opłaty podwyższonej. Gdyby było inaczej, a więc gdyby powiadomienie miało np. stwarzać właścicielowi możliwość do ponownego posegregowania odpadów komunalnych, znalazłoby to wyraz w normie prawnej choćby poprzez wskazanie jakiegokolwiek terminu po którym mógłby nastąpić odbiór odpadów. Poza tym ustawodawca musiałby przewidzieć istnienie trybu powiadamiania, musiałaby istnieć procedura powiadamiania. Takich unormowań jednak brak. Ponadto powiadamianie dokonywane jest poza postępowaniem administracyjnym, w związku z czym nie znajdują tu zastosowania unormowania k.p.a. W związku z tym obowiązek powiadomienia postrzega się niekiedy jako "powiadomienie robocze", nieprzybierające żadnej konkretnej formy.

Podsumowując SKO uznało, że powyższe okoliczności wskazują na czysto instrukcyjny charakter powiadomienia o odbiorze odpadów, które odnosi się do okoliczności już zaistniałej, jaką jest dokonany odbiór odpadów zmieszanych, i które w związku z tym nie stanowi przesłanki skutecznego określenia opłaty podwyższonej.

W ocenie SKO, ponieważ art. 6ka ust. 1 u.p.c.g. nie przewiduje ani formy, ani terminu, ani skutków braku powiadomienia o stwierdzonej niewłaściwej segregacji, dopuszczalne jest poinformowanie właścicieli w każdej formie, która zapewnia zapoznanie się z informacją. W nin. sprawie za powiadomienie uznać można zawiadomienie o wszczęciu postępowania, w którym wskazuje się, że w związku z niewłaściwą segregacją podmiot odbierający odpady odebrał komunalne jako zmieszane. Obowiązek informacyjny został zatem w nin. sprawie spełniony.

W świetle powyższych okoliczności w ocenie organu drugiej instancji brak jest jakichkolwiek powodów, dla których decyzja określająca Spółdzielni opłatę podwyższoną za brak segregacji odpadów miałaby zostać uznana za nieprawidłową.

Zdaniem SKO organ pierwszej instancji prawidłowo określił wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3 u.c.p.g. Stawki opłaty podwyższonej określa uchwała Rady Miasta Gdyni z dnia 29 stycznia 2020 r. SKO wyjaśniło, że ustawa nie przewiduje możliwości miarkowania wysokości opłaty w zależności od stopnia naruszenia, czy częstotliwości niewykonania obowiązku segregacji odpadów.

3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zwrot kosztów postępowania i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zarzucając naruszenie:

1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122 w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz dowolną ocenę przez organ materiału dowodowego, skutkującą błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu, że zawiadomienie o wszczęciu postepowania jest równoznaczne z powiadomieniem właściciela o nieprawidłowym gromadzeniu odpadów przez odbiorcę odpadów, podczas gdy z prawidłowej oceny materiału dowodowego wynika, że odbiorca odpadów nie dopełnił ustawowego obowiązku polegającego na powiadomieniu właściciela o gromadzeniu odpadów w sposób selektywny, a w szczególności organ nie przeprowadził żadnych ustaleń w zakresie stwierdzenia czy podmiot dokonujący odbioru odpadów komunalnych zawiadomił Skarżącą jako właściciela nieruchomości o braku selektywnego zbierania odpadów komunalnych na nieruchomości będącej własnością Skarżącej;

2) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że Skarżąca została powiadomiona o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych poprzez zawiadomienie Skarżącej przez organ o wszczęciu postępowania administracyjnego, podczas gdy podmiot odbierający odpady nie wypełnił obowiązku informacyjnego i nie powiadomił w żaden sposób Skarżącej o niedopełnieniu selektywnego zbierania odpadów,

- art. 6ka ust. 2 i 3 u.c.p.g. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że organ pierwszej instancji był uprawniony do wszczęcia postępowania i wydania decyzji, podczas gdy brak powiadomienia Skarżącej o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych stanowi brak spełnienia się przesłanek ustawowych wynikających z przedmiotowej ustawy;

3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy organ odwoławczy na podstawie art. 233 § 1 pkt 2a O.p. winien był zaskarżoną decyzję uchylić w całości i umorzyć postępowanie w sprawie, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi Spółdzielnia powołując treść art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., wskazała na wynikający z tego przepisu obowiązek spoczywający na podmiocie odbierającym odpady komunalne jako niesegregowane powiadamiania o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. W przedmiotowej sprawie podmiot odbierający odpady komunalne nie powiadomił Skarżącej o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, pomimo stwierdzenia braku segregacji odpadów. Skarżąca powzięła wiedzę na ten temat dopiero po otrzymaniu postanowienia Prezydenta Miasta z dnia 23 lutego 2022 r. w przedmiocie wszczęcia postępowania. Skarżąca zarzuciła SKO, że organ ten nie podjął wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, ponieważ nie przeprowadzono dowodu z umowy zawartej pomiędzy Prezydentem Miasta, a Przedsiębiorstwem. Spółdzielnia podkreśliła, że zgodnie z art. 6f ust. 1a u.c.p.g. umowa powinna określać szczegółowy sposób postępowania w przypadku stwierdzenia nieselektywnego zbierania odpadów.

Prezydent Miasta nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do umowy i nie wskazał szczegółowego sposobu postępowania w przypadku stwierdzenia nieselektywnego zbierania odpadów, a zatem przeprowadzenie przedmiotowego dowodu było konieczne dla wykazania prawidłowości postępowania przez podmiot odbierający odpady w zakresie obowiązku informacyjnego. Ponadto organ odwoławczy nie zażądał wyjaśnień ze strony podmiotu odbierającego odpady w odniesieniu do braku informowania właściciela o nieselektywnym zbieraniu odpadów.

Spółdzielnia zarzuciła, że SKO stwierdzając, że obowiązek informacyjny w sprawie został spełniony naruszyło prawo materialne, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że Skarżąca została powiadomiona o niedopełnieniu obowiązku zbierania odpadów komunalnych, podczas gdy podmiot odbierający odpady nie wypełnił obowiązku informacyjnego i nie powiadomił w żaden sposób Skarżącej o niedopełnieniu przedmiotowego obowiązku.

W rezultacie brak jakiejkolwiek informacji o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów spowodował pogorszenie sytuacji Skarżącej w odniesieniu do innych właścicieli, a Skarżąca nie mogła w żaden sposób poinformować mieszkańców, którzy segregują odpady o nieprawidłowościach.

Na poparcie prezentowanego stanowiska w zakresie obowiązku informacyjnego o niedopełnieniu selektywnego zbierania odpadów Skarżąca powołała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 września 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 761/21.

Na marginesie Skarżąca podniosła, iż z treści uzasadnienia projektu ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw wynika, że niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów dotyczy tych właścicieli nieruchomości, którzy nie chcą selektywnie zbierać odpadów i np. notorycznie w pojemnikach na odpady zmieszane umieszczają odpady, które powinny być gromadzone selektywnie. Nie dotyczy natomiast sytuacji, gdy w wyniku pomyłki o charakterze incydentalnym dany odpad zostanie zdeponowany do nieodpowiedniego pojemnika. Wobec czego zdaniem Skarżącej brak powiadomienia o niedopełnieniu obowiązku selektywnego gromadzenia odpadów pozbawił ją możliwości unikania pomyłek przy segregacji odpadów.

Zdaniem Skarżącej organ drugiej instancji naruszył prawo materialne, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6ka ust. 2 i 3 u.c.p.g. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że organ pierwszej instancji był uprawniony do wszczęcia postępowania i wydania decyzji, podczas gdy brak powiadomienia Skarżącej o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych stanowi brak spełnienia przesłanek wynikających z przedmiotowej ustawy.

W ocenie Spółdzielni decyzja oraz argumentacja SKO narusza prawa strony, bowiem w sposób nieprawidłowy uznano, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania jest równoznaczne z zawiadomieniem, o którym mowa w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g.

4. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

5.1. Skarga zasługuje na uwzględnienie.

5.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Ponadto, w myśl art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, w trybie uproszczonym, Sąd stwierdził naruszenia prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej jej decyzji Prezydenta Miasta.

5.3. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości określenia skarżącej Spółdzielni opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem stawek w podwyższonej wysokości, ze względu na niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

Zdaniem organów obu instancji ze względu na stwierdzone przez podmiot zbierający odpady przypadki braku segregacji odpadów w miesiącu styczniu 2022 r. Skarżąca jako właściciel nieruchomości położonej w G. przy ul. C. [...] zobowiązana jest na podstawie art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi według stawki podwyższonej.

Natomiast zdaniem strony skarżącej brak zawiadomienia Spółdzielni jako właściciela nieruchomości, przez podmiot zbierający odpady o fakcie nieprawidłowej segregacji nie pozwala organom określić podwyższonej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W ocenie Sądu w tak zaistniałym sporze rację należy przyznać stronie skarżącej, bowiem brak stwierdzenia spełnienia przesłanki zawiadomienia właściciela nieruchomości przez podmiot odbierający odpady komunalne o fakcie niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów nie uprawnia do określenia opłaty z uwzględnieniem stawki podwyższonej.

Wskazać w tym miejscu należy, iż przedmiotowy spór był już przedmiotem rozważań tut. Sądu m.in. w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 203/22, w której w dniu 26 kwietnia 2022 r. zapadł wyrok, którego treść przytoczono poniżej w niezbędnym dla sprawy zakresie. Nadmienić wypada, iż wyrokiem z dnia 28 października 2022 r. sygn. akt III FSK 803/22 Naczelny Sąd Administracyjny oddaliła skargę kasacyjną wniesioną od powyższego wyroku WSA w Gdańsku.

5.4. Na wstępie należy wyjaśnić, że w myśl art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Jak stanowi art. 6ka ust. 2 ww. ustawy, wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie natomiast z art. 6ka ust. 3 u.c.p.g., wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3.

Zgodnie natomiast z § 2 ust. 2 uchwały Rady Miasta, wydanej na podstawie m.in. upoważnienia ustawowego zawartego w art. 6k ust. 3 u.c.p.g., ustala się stawki opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny, we wskazanej w tym przepisie wysokości, zależnej od powierzchni lokalu mieszkalnego zajmowanego przez gospodarstwo domowe.

Powołany art. 6ka u.c.p.g. określa więc konsekwencje niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązek powyższy wynika z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g., zgodnie z którym właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1 u.c.p.g.

Pojęcie selektywnej zbiórki odpadków komunalnych, kluczowe dla określenia istoty obowiązku, o którym mowa w art. 6ka u.c.p.g., należy interpretować z uwzględnieniem art. 3 ust. 1 pkt 7 i 24 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2020 r., poz. 797 ze zm.). Odpadami komunalnymi są odpady powstające w gospodarstwach domowych (z wyłączeniem pojazdów wycofanych z eksploatacji) oraz odpady niezawierające odpadów niebezpiecznych pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych. Selektywne zbieranie odpadów polega z kolei na ich zbieraniu, w ramach którego dany strumień odpadów, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady charakteryzujące się takimi samymi właściwościami i takimi samymi cechami. Niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych polega na nieumieszczeniu odpadów w urządzeniach (pojemnikach lub workach) przeznaczonych na zbieranie frakcji, do której należą, a więc na mieszaniu odpadów podlegających selektywnej zbiórce.

5.5. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. zawarto przesłanki warunkujące wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej.

Pierwszą z przesłanek uzasadniających wydanie ww. decyzji jest niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Na podstawie zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym dokumentacji fotograficznej, wskazać należy, że powyższa przesłanka została spełniona. Podmiot wykonujący usługi odbioru odpadów komunalnych ze wskazanej nieruchomości, stanowiącej własność Skarżącej stwierdził i udokumentował nieselektywne zbieranie odpadów – w pojemniku przeznaczonym na odpady bio znajdowały się odpady tworzyw sztucznych i metali, papier i pozostałości po segregacji oraz w pojemniku przeznaczonym na odpady plastikowe znajdowały się odpady papierowe.

Zaznaczyć przy tym należy, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, nawet jednorazowe uchybienie obowiązkowi selektywnej zbiórki odpadów uzasadnia określenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w podwyższonej wysokości /podobnie np. wyroki NSA z dnia 16.06.2022r sygn. III FSK 4968/21, NSA z dnia 18.10.2018r. sygn. III FSK 984/18 , wszystkie przywołane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podzielając prezentowany w powołanych orzeczeniach pogląd, że jednorazowe uchybienie obowiązkowi selektywnej zbiórki odpadów nie uzasadnia określenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w podwyższonej wysokości, stwierdza, że w niniejszej sprawie powyższa przesłanka uchybienia obowiązkowi selektywnej zbiórki odpadów została spełniona. Z zebranego materiału dowodowego wynika bowiem, że niedopełnienie przez Spółdzielnię obowiązku selektywnego zbierania odpadów w miesiącu styczniu 2022 r. zostało stwierdzone przez podmiot odbierający odpady kilkakrotnie tj. w dniach: 13, 17, 27 i 31 stycznia 2022 r. Tym samym uchybienie obowiązkowi selektywnego zbierania odpadów komunalnych na nieruchomości Skarżącej nie miało charakteru incydentalnego, a wystąpiło wielokrotnie.

5.6. Kolejną przesłanką wymienioną w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. warunkującą określenie przez organ w drodze decyzji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem wysokości stawki opłaty podwyższonej na podstawie art. 6ka ust. 3 u.c.p.g., jest powiadomienie przez podmiot odbierający odpady komunalne wójta, burmistrza lub prezydenta oraz właściciela nieruchomości o niedopełnieniu przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy, podmiot odbierający odpady powiadomił Prezydenta Miasta o stwierdzonych nieprawidłowościach w zakresie selektywnego zbierania odpadów, w dniach: 13, 17, 27 i 31 stycznia 2022 r. Niemniej jednak, jak podnosi Skarżąca, firma odbierająca odpady nie powiadomiła o nieprawidłowej segregacji odpadów właściciela nieruchomości.

Powiadomienie właściciela nieruchomości o naruszeniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów przez podmiot odbierający odpady komunalne jest jedną z przesłanek wymienionych w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., które to przesłanki muszą zostać spełnione łącznie, by możliwe było określenie przez organ w drodze decyzji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem stawki w podwyższonej wysokości.

Z treści art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., wynika jednoznacznie, iż w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych ustawodawca nałożył na podmiot odbierający odpady komunalne obowiązek zarówno odbioru takich odpadów jako niesegregowanych (zmieszanych) jak i powiadomienia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości.

Natomiast zgodnie z art. 6ka ust. 2 u.c.p.g., organ na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Dalej w myśl powołanego powyżej art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. organ określa w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za wskazane w tym przepisie okresy, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3.

Zatem z powołanej regulacji wynika, że warunkiem wszczęcia przez organ postępowania na podstawie art. 6ka ust. 2 u.c.p.g., a następnie wydania decyzji, o której mowa w art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. jest m.in. spełnienie przesłanki powiadomienia przez podmiot dokonujący odbioru odpadów komunalnych zarówno organu jak i właściciela nieruchomości o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

Natomiast argumentacja organu, że brak wskazania w art. 6ka ust. 1 u.p.c.g. formy, terminu oraz skutków braku powiadomienia przez podmiot odbierający odpady pozwala na przyjęcie, że spełnieniem tego warunku jest zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z powołanego przepisu ustawodawca wyraźnie nałożył na podmiot odbierający odpady obowiązek powiadomienia zarówno organu jak i właściciela nieruchomości o przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, co następnie stanowi przesłankę wszczęcia przez organ postępowania na podstawie art. 6ka ust. 2 u.c.p.g. Zatem zawiadomienie strony przez organ o wszczęciu postępowania administracyjnego nie stanowi spełnienia obowiązku nałożonego na podmiot odbierający odpady, a wynikający z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g.

Mając na uwadze powyższe, uznanie przez SKO, że spełnieniem warunku zawiadomienia Spółdzielni o nieprawidłowościach w zakresie selektywnego zbierania odpadów w niniejszej sprawie, jest zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie określenia wysokości opłat jest nieprawidłowe i stanowi o błędnej wykładni przepisu art. 6ka ust. 1 u.c.p.g.

W rezultacie błędnej wykładni powołanego przepisu art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., organ nieprawidłowo zastosował art. 6ka ust. 2 i 3 u.c.p.g. uznając, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania, poprzez doręczenie postanowienia organu spełnia wskazaną przesłankę z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g.

W ocenie Sądu powiadomienie przez podmiot odbierający odpady komunalne właściciela nieruchomości o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów jest wynikającą wprost z przepisu art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. przesłanką pozytywną, warunkującą możliwość wszczęcia postępowania i wydania decyzji na podstawie art. 6ka ust. 2 i 3 u.c.p.g. Natomiast brak takiego powiadomienia skutkuje brakiem podstaw do zastosowania powyższego przepisu i wydania przez organ decyzji w przedmiocie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w podwyższonej wysokości.

Na marginesie można zauważyć, że przepis określający rodzaj podmiotów, które podmiot odbierający odpady komunalne obowiązany jest powiadomić o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów, został zmodyfikowany ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1579 ze zm.). Dotychczas, zgodnie z uchylonym przez ww. nowelizację art. 9f u.c.p.g., w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku w zakresie selektywnego zbierania odpadów komunalnych podmiot odbierający odpady komunalne przyjmował je jako zmieszane odpady komunalne i powiadamiał o tym jedynie gminę. Zatem wolą ustawodawcy było rozszerzenie katalogu podmiotów informowanych o nieprawidłowościach w zakresie selektywnej zbiórki odpadów, celem zapobiegania dalszemu naruszaniu obowiązku selektywnej zbiórki odpadów i uwarunkowanie możliwości wydania decyzji na podstawie art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. od powiadomienia o stwierdzonych naruszeniach tego obowiązku również właściciela nieruchomości.

Ponadto, jak podniosła Skarżąca, niepowiadomienie Spółdzielni przez podmiot odbierający odpady komunalne o stwierdzeniu niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów, uniemożliwia podjęcie działań mających na celu wyeliminowanie ewentualnych kolejnych uchybień w zakresie selektywnego prowadzenia zbiórki odpadów. Należy przy tym zauważyć, że w niniejszej sprawie podmiot odbierający odpady stwierdził nieprawidłową segregację odpadów kilkukrotnie w ciągu miesiąca. W związku z powyższym nie można wykluczyć, że powiadomienie Skarżącej o pierwszym stwierdzonym naruszeniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów mogłoby odnieść zamierzony skutek i zapobiec powtórnemu wystąpieniu nieprawidłowości, co pozwalałoby uznać naruszenie zasad segregacji odpadów na nieruchomości należącej do Skarżącej za przypadek incydentalny.

Należy przy tym podkreślić, że regulacje ustawowe nie określają, w jaki sposób podmiot odbierający odpady ma powiadomić właściciela nieruchomości o niedopełnieniu przez niego obowiązku selektywnej zbiórki odpadów, niemniej jednak z treści omawianego przepisu jednoznacznie wynika, że powiadomienie takie musi być wykonane, aby możliwe było wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie przez organ decyzji określającej opłatę za gospodarowanie odpadami w podwyższonej wysokości.

Biorąc pod uwagę funkcję informacyjno-prewencyjną omawianego powiadomienia, należy przyjąć, że powiadomienie powinno być dokonane w sposób, który pozwala na weryfikację wypełnienia tego warunku przez organ administracji. W zakresie terminu, obowiązek dokonania powiadomienia powinien zostać wykonany niezwłocznie po stwierdzeniu faktu niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych i przyjęciu ich jako niesegregowanych, zmieszanych, przed wszczęciem postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 28 października 2022 r. sygn. akt III FSK 803/22).

W tym stanie rzeczy należało uznać za zasadne zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego: art. 6ka ust. 1 oraz art. 6ka ust. 2 i 3 u.c.p.g.

5.7. Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów postępowania Sąd podkreśla, że w niniejszej sprawie prawidłowo stwierdzono niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych na nieruchomości będącej własnością Skarżącej, jak również zasadnie uznano, że nieprawidłowości w zakresie segregacji odpadów miały miejsce wielokrotnie. W powyższym zakresie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania.

Natomiast jak wynika zarówno z treści decyzji organu pierwszej instancji jak i w rezultacie wadliwej wykładni przepisu art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. dokonanej przez SKO, organy nie przeprowadziły żadnych ustaleń w zakresie stwierdzenia czy podmiot dokonujący odbioru odpadów komunalnych zawiadomił Spółdzielnię jako właściciela nieruchomości o braku selektywnego zbierania odpadów komunalnych na nieruchomości będącej własnością Skarżącej. Powyższe stanowi o naruszeniu przepisów postępowania tj. art. 122 O.p. (według którego w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym) w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz dowolną ocenę przez organ materiału dowodowego, skutkującą błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania jest równoznaczne z powiadomieniem o nieprawidłowym gromadzeniu odpadów przez odbiorcę odpadów.

Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobowiązany do zastosowania oceny prawnej zaprezentowanej w uzasadnieniu niniejszego wyroku, w szczególności dokona ustaleń czy podmiot odbierający odpady zawiadomił Skarżącą o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

5.8. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 817 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.