Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 168/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Skarżony organ: Generalny Konserwator Zabytków
Treść wyniku: Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi Y. O. na bezczynność Generalny Konserwator Zabytków w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Generalny Konserwator Zabytków do załatwienia wniosku Y. O. z dnia 11 października 2023r.; 2. stwierdza, że Generalny Konserwator Zabytków dopuścił się bezczynności oraz że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Generalny Konserwator Zabytków na rzecz Y. O. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 27 października 2023 r. wniesionym elektronicznie Y. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej Generalny Konserwator Zabytków, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej oraz art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z nieudzieleniem informacji publicznej. Skarżący wniósł o:

1) zobowiązanie Konserwatora do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi;

2) orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3) zasądzenie kosztów postępowania;

4) przeprowadzenie postępowania w trybie uproszczonym;

5) wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a w wysokości 300 złotych.

W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że za pośrednictwem platformy ePUAP dnia 11 października 2023 roku, złożył podanie zawierające wniosek o udzielenie informacji publicznej, dotyczący wyjaśnienia jakie dotychczas kroki podjął organ w sprawie rozpoznania wniosku Stowarzyszenia A. o wpis do rejestru zabytków nieruchomych budynku dawnej synagogi zwanej N. w P.. Do dnia sporządzenia skargi, organ nie udostępnił żądanej informacji, ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ust 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, czym naruszył 14 dniowy termin zapisany art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Skarżący zauważył, że o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można zatem mówić w sytuacji gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w terminie wskazanym w art. 13 ustawy (przy uwzględnieniu wymienionych wyżej wyjątków) odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia. Skoro Konserwator Zabytków podchodząc lekceważąco do złożonego podania, nie przekazał żądanych informacji - należy uznać zdaniem Skarżącego, że dopuścił się rażącej bezczynności. Wnioskowana informacja, zdaniem Skarżącego nie jest obszerna i nie powoduje dużego zaangażowania organu w sporządzenie stosownej odpowiedzi, dlatego nie można w żaden sposób usprawiedliwić, zwłoki i nieterminowego załatwienia sprawy. Tym samy w pełni zasadne jest uznanie, że nastąpiła rażąca bezczynność.

Końcowo Y. O. wskazał, że w sytuacji gdyby Konserwator Zabytków starał się usprawiedliwić fakt, że nie przekazał właściwej informacji w terminie, powołując się na przeoczenie bądź na inne zadania pracowników odpowiedzialnych za sporządzenie odpowiedzi, należy wyjaśnić, że to na organie ciąży obowiązek terminowego załatwiania spraw i do zadań organu tj. Generalny Konserwator Zabytków należy obowiązek, sprawowania właściwego nadzoru nad instytucją i pracownikami. Rażąca bezczynność w udostępnieniu żądanej informacji, spełnia przesłanki do wymierzenia wnioskowanej grzywny organowi.

W odpowiedzi na skargę Generalny Konserwator Zabytków wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu Wojewódzki Konserwator Zabytków wskazał, że po otrzymaniu skargi na bezczynność dokonano analizy funkcjonowania systemu ePUAP w WUOZ w okresie wskazanym przez Skarżącego, w wyniku której stwierdzono, że w związku z problemami w funkcjonowaniu ww. systemu wniosek Skarżącego nie wpłynął na skrzynkę ePUAP Urzędu, i nie został zarejestrowany w systemie kancelaryjnym Urzędu. Po otrzymaniu skargi, Generalny Konserwator Zabytków pismem z 3 listopada 2023 r. poprosił Wnioskodawcę o ponowne przesłanie wniosku z 11 października 2023 r. W dniu 9 listopada 2023 r. Wnioskodawca przez ePUAP ponownie przesłał wniosek z 11 października 2023 r. W tym samym dniu została udzielona odpowiedź na ww. wniosek. Ponadto w związku ze skargą Wnioskodawcy pismem z 9 listopada 2023 r. Generalny Konserwator Zabytków wniósł reklamację dotyczącą funkcjonowania systemu ePUAP.

Organ argumentował, że pominięcie wniosku Skarżącego nie było umyślne, ani nie wiązało się z próbą uniknięcia przez organ odpowiedzi na wniosek. Zdarzenie to miało charakter incydentalny i nie zależy od organu.

Na wypadek przyjęcia przez Sąd, iż organ dopuścił się bezczynności organ wnosi o stwierdzenie, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z uwagi na brak rażącego naruszenia prawa oraz niezwłoczne udzielenie odpowiedzi, zaraz po jego otrzymaniu - 9 listopada 2023 r., w ocenie organu nie zachodzą również przesłanki do wymierzenia organowi grzywny.

W odpowiedzi na wezwanie Sądu Generalny Konserwator Zabytków wyjaśnił i wykazał, że udzielił odpowiedzi na wniosek przesyłając ją Skarżącemu 9 listopada 2023 r. (k. 90 akt sąd.).

Pismem procesowym przesłanym do Sądu 11 grudnia 2023 r. Skarżący podtrzymał dotychczasowe żądania w zakresie orzeczenia, że bezczynność Konserwatora Zabytków miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o wymierzenie grzywny organowi w wysokości 300 zł oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W zakresie zobowiązania do udzielenia informacji publicznej Skarżący wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na udzielenie mu żądanej informacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna w części.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., zwanej dalej – "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu administracyjnego, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z § 1b powyższego przepisu, Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jak wskazuje art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

W myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm.; dalej: "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24 maja 2006 r., I OSK 601/05, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"). Ponadto do skargi na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11 maja 2011 r., I OSK 716/11; z 26 maja 2011 r., I OSK 857/11 – CBOSA). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2011 r., I FSK 249/10; a także wyrok WSA z 27 października 2011 r., II SAB/Po 60/11 – CBOSA).

Mając wszystko to na uwadze Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną.

W analizowanej sprawie Skarżący domagał się udzielenia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej, przewidując różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek, zgodnie z art. 10 u.d.i.p. Wniosek niewątpliwie wszczyna postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, zakreślając krąg podmiotów tego postępowania oraz jego przedmiot. Złożenie wniosku do organu administracji (podmiotu zobowiązanego) przesądza o tym, że w odniesieniu do tego właśnie konkretnego organu należy ustalić, czy jest on zobowiązany, w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej oraz czy podjął stosowne czynności, których brak jest jednoznaczny z bezczynnością.

Jak wynika z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej określa tryb jej udzielania, w tym obowiązki podmiotu, do którego został skierowany wniosek w przedmiotowym zakresie, wskazując w szczególności w jaki sposób zainicjowane takim wnioskiem postępowanie powinno zostać zakończone. Podmiot, do którego złożono wniosek powinien albo udostępnić informację w formie czynności materialno-technicznej w zakreślonym ustawą terminie (art. 10 w zw. z art. 14 i 13 u.d.i.p.) albo - w drodze decyzji - odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Naruszenie powyższych zasad skutkuje zarzutem bezczynności podmiotu zobowiązanego. Na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce także wówczas gdy podmiot nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), bądź też, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Przyjmuję się bowiem, że stwierdzenie przez podmiot zobowiązany, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, a także nie znajduje się w dyspozycji podmiotu zobowiązanego, skutkuje zobowiązaniem go do poinformowania wnioskodawcy w zakreślonym terminie o powyższej okoliczności.

Należy także wskazać, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Ponadto zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

Niewątpliwie Generalny Konserwator Zabytków jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zgodnie z art. 89 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 840 z późn. zm.) - organem ochrony zabytków jest wojewoda, w imieniu którego zadania i kompetencje w tym zakresie wykonuje wojewódzki konserwator zabytków. Wojewódzki konserwator zabytków, wchodzący w skład zespolonej administracji wojewódzkiej, kieruje wojewódzkim urzędem ochrony zabytków (art. 92 ust. 1 ww. ustawy). Oznacza to, że Generalny Konserwator Zabytków niewątpliwie mieści się w zakresie podmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej i jako organ władzy publicznej zobowiązany jest do udostępniania będących w jego posiadaniu informacji, mających charakter informacji publicznych (art. 4 ust. 1 pkt 1 ust. 1 u.d.i.p.).

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy należy stwierdzić, że prawo dostępu do informacji publicznej wywodzi się wprost z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.; dalej jako: "Konstytucja"), która w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji).

Jak już wskazywano, pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. oraz uszczegółowił w art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.

W niniejszej sprawie nie był sporny charakter wnioskowanej informacji jako publicznej. Za pośrednictwem platformy ePUAP dnia 11 października 2023 roku, Skarżący złożył wniosek o udzielenie informacji publicznej, dotyczącej wyjaśnienia jakie dotychczas kroki podjął organ w sprawie rozpoznania wniosku Stowarzyszenia A. o wpis do rejestru zabytków nieruchomych budynku dawnej synagogi zwanej N. w P..

Z akt sprawy przedłożonych Sądowi, wynika, że po otrzymaniu skargi na bezczynność w załatwieniu powyższego wniosku, Generalny Konserwator Zabytków pismem z 3 listopada 2023 r. zwrócił się do Wnioskodawcy o ponowne przesłanie wniosku z 11 października 2023 r. W dniu 9 listopada 2023 r. Wnioskodawca za pośrednictwem platformy ePUAP ponownie przesłał wniosek z 11 października 2023 r.

W dniu 9 listopada 2023 r. została udzielona odpowiedź na ww. wniosek. Z akt sprawy wynika, że Skarżący ostatecznie nie zakwestionował udzielonej mu informacji publicznej na wniosek z 11 października 2023 r.

W tym stanie rzeczy, w związku z udzieleniem informacji publicznej zgodnie z opisanymi powyżej zasadami wynikającymi z przepisów u.i.d.p., Sąd w składzie rozpoznającym sprawę uznał, że odpowiedź podmiotu zobowiązanego na wniosek Skarżącego z 11 października 2023 r. została udzielona w pełni w takim zakresie, jak tego żądał Wnioskodawca. Wobec powyższego Sąd nie znalazł podstaw do zobowiązania organu do załatwienia wniosku z 11 października 2023 r.

Działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd stwierdził jednak, że podmiot zobowiązany dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku, jak orzekł w punkcie 2 wyroku.

Wskazać należy, że przedmiotowy wniosek z 11 października 2023 r. skierowany został do organu drogą elektroniczną, a według twierdzeń organu, z powodu awarii technicznej systemu, wniosek nie dotarł na jego skrzynkę odbiorczą, skutkiem czego wnioskowana informacja nie została Skarżącemu udzielona w 14-dniowym ustawowym terminie. Na potwierdzenie swego stanowiska do odpowiedzi na skargę i do późniejszego pisma procesowego, organ załączył dokumenty dotyczące zgłoszenia awarii sytemu odbioru poczty przesyłanej na skrzynkę odbiorczą organu przez platformę ePUAP (k. 36-40, 83-87 akt sąd.). Należy zauważyć, że w istocie organ nie kwestionuje faktu wysłania przez Skarżącego przedmiotowego wniosku o udzielenie informacji, lecz powoływał się na trudności techniczne związane z odbiorem przedmiotowego wniosku.

Generalny Konserwator Zabytków udzielił odpowiedzi na wniosek pismem z dnia 9 listopada 2023 r. (k. 90 akt sąd.), zatem ten dzień należy uznać za dzień załatwienia wniosku. Przy czym, organ sam przyznał, że pozostawał w zwłoce. Z powyższego wynika, że organ udzielił odpowiedzi na wniosek z naruszeniem 14-dniowego terminu wynikającego z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., albowiem termin ten upływał w dniu 24 października 2023 r. Organ przez okres 16 dni pozostawał zatem w bezczynności, co Sąd stwierdził na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 21 in principio u.d.i.p., jak orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku. Natomiast usprawiedliwienie bezczynności ma znaczenie tylko dla oceny, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Generalny Konserwator Zabytków dopuścił się przy rozpatrywaniu przedmiotowego wniosku bezczynności, jednakże z uwagi na fakt, iż bezczynność ta ustała po wniesieniu skargi, ale przed wydaniem wyroku przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, to postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku Y. O. z dnia 11 października 2023 r. należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 21 in principio u.d.i.p., jak Sąd orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku.

"Rażące naruszenie prawa" o jakim mowa w treści art. 149 § 1a p.p.s.a. jest pojęciem nieostrym, wymagającym interpretacji z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy. W orzecznictwie rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. odnosi się do wadliwości o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającym miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności przez organ administracyjny, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, bądź też ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Z konieczności logicznej kwalifikacja naruszenia jako "rażącego" musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie "zwykłe" (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., II OSK 468/13; CBOSA).

Trzeba zaznaczyć, że orzeczenie o kwalifikowanej (rażącej) formie bezczynności (i przewlekłości) powinno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić. W orzecznictwie zwraca się uwagę, że rażące naruszenie prawa występuje w przypadkach, gdy przekroczenie przez organ ustawowych terminów wyznaczonych na załatwienie sprawy jest znaczne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyroki NSA z 6 sierpnia 2019 r. II OSK 1802/19; 18 lipca 2019 r. II OSK 533/19).

Co więcej, w orzecznictwie akcentuje się ciążący na sądach administracyjnych obowiązek roztropnego kwalifikowania bezczynności czy przewlekłości jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wynikający z konsekwencji (w tym prawnokarnych) takiej kwalifikacji (por. wyroki NSA z 17 września 2015 r., II OSK 652/15 i z 8 marca 2017 r., I OSK 1925/16, dostępne CBOSA).

Wbrew twierdzeniom Skarżącego okoliczności niniejszej sprawy nie dawały podstawy do stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność organu trwała 16 dni, zatem ocenić należy ją jako nieznaczną. Dodatkowo organ wyjaśnił przyczyny zwłoki, łącząc je z awarią elektronicznej skrzynki podawczej, co zostało także potwierdzone dokumentacją znajdująca się w aktach sprawy. Podkreślić przy tym należy, że organ w najszybszym możliwym terminie (uwzględniając dni wolne związane ze Świętem 1 listopada) po otrzymaniu skargi i dostrzeżeniu braku w skrzynce odbiorczej wniosku z 11 października 2023 r. – 03 listopada 2023 r. - zwrócił się o ponowne jego przesłanie i po jego nadesłaniu – 09 listopada 2023 r. - tego samego dnia niezwłocznie udzielił odpowiedzi na wniosek. Organ wykazał przy tym, że nie odebrał pierwotnego wniosku z przyczyn od siebie niezależnych wynikających z awarii platformy ePUAP (k. 36, 82-89 akt sąd.). Wprawdzie negatywne skutki awarii systemu teleinformatycznego obciążają organ, to jednak w ocenie Sądu zdecydowanie nie można przypisywać bezczynności organu charakteru rażącego, jak Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku.

Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w zakresie wniosku Skarżącego o wymierzenie organowi grzywny (pkt 3 sentencji wyroku). Środki wskazane w art. 149 § 2 p.p.s.a. są środkami dyscyplinująco-represyjnymi o charakterze dodatkowym, które powinny być stosowane z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zdaniem Sądu grzywna, o jakiej mowa w art. 149 § 2 u.p.p.s.a., ma charakter przede wszystkim prewencyjny. W niniejszej sprawie ostatecznie wniosek został załatwiony, zatem zdaniem Sądu brak przesłanek wymierzenia grzywny organowi.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 4 sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz Skarżącej kwotę uiszczonego w sprawie wpisu od skargi w wysokości 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 535).

Sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. przez trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).