Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 783/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 3, art. 46, art. art. 37 par. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 1657/24 o odrzuceniu skargi A. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 9 maja 2024 r., nr DL.WIIPO.4100.14854.2023/JL w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 16 września 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 1657/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. (dalej: "skarżący") na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 9 maja 2024 r. nr DL.WIIPO.4100.14854.2023/JL w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy (pkt 1) oraz zwrócił skarżącemu kwotę 100 złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi (pkt 2).

W uzasadnieniu wskazano, że pismem z dnia 22 lipca 2024 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 11 lipca 2024 r., wezwano pełnomocnika skarżącego do przesłania pełnomocnictwa procesowego uprawniającego do działania w imieniu skarżącego przed sądami administracyjnymi bądź wojewódzkim sądem administracyjnym w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłkę sądową zawierającą powyższe wezwanie wysłano na adres pełnomocnika skarżącego podany w skardze i po dwukrotnej awizacji w dniach 25 lipca i 2 sierpnia 2024 r. zwrócono do Sądu, który uznał ją za doręczoną z dniem 8 sierpnia 2024 r. Termin na uzupełninie braku formalnego skargi upływał zatem z dniem 16 sierpnia 2024 r., gdyż 15 sierpnia 2024 r. jest dniem ustawowo wolny od pracy. Ustalono, że w zakreślonym terminie brak formalny skargi nie został uzupełniony, co skutkowało jej odrzuceniem na podstawie art. art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "p.p.s.a."). O zwrocie wpisu sądowego orzeczono zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skarżący, zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mające istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy, a mianowicie:

1) art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, iż zaszły przesłanki do odrzucenia skargi ze względu nieuzupełnienie braków formalnych w zakresie umocowania do reprezentowania przed sądami administracyjnymi, podczas gdy w pierwotnym pełnomocnictwie z dnia 23 listopada 2022 r. pełnomocnik został również umocowany do reprezentowania przed sądami administracyjnymi;

2) art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, iż zaszły przesłanki do odrzucenia skargi ze względu na nieuzupełnienie jej braków formalnych, podczas gdy pełnomocnik skarżącego - w ślad za skargą z dnia 11 czerwca 2024 r., pismem z dniu 15 czerwca 2024 r. przesłał do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców informację o zmianie siedziby kancelarii na ul. [...] w P., a więc nie został skutecznie wezwany do uzupełnienia tych braków;

3) art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, iż zaszły przesłanki do odrzucenia skargi ze względu na nieuzupełnienie jej braków formalnych, podczas gdy pomimo obecności i odbioru wszelkich przesyłek przez pełnomocnika skarżącego w dniu 31 lipca 2024 r. w Urzędzie Pocztowym przy ul. [...] w P., przesyłka ta przez błąd pracownika poczty nie została wydana.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W przypadku zaś uznania niezasadności ww. zarzutów zażalenia, wniósł o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania reklamacyjnego toczącego się przed Pocztą Polską bądź o powstrzymanie się od rozpoznania zażalenia do czasu przedstawienia dowodu w postaci wyniku postępowania reklamacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można nadać mu prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Do skargi należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem (art. 46 § 3 p.p.s.a.). Obowiązkiem pełnomocnika jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa (art. 37 § 1 p.p.s.a.). W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany wezwać stronę do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych.

W rozpoznawanej sprawie, stwierdzić należy, że przedstawiona Sądowi pierwszej instancji skarga była obarczona istotnym brakiem w postaci braku pełnomocnictwa, co uzasadniało wezwanie pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia tego braku. Wbrew twierdzeniu autora zażalenia, w świetle art. 46 § 3 oraz art. 37 § 1 p.p.s.a, nie ma znaczenia, że tego rodzaju dokument znajduje się w aktach administracyjnych.

Tym niemniej ma rację skarżący, że nie zaistniały przesłanki do odrzucenia skargi. Uszło uwadze Sądu pierwszej instancji przy uznaniu ww. przesyłki za skutecznie doręczoną, że nie była ona prawidłowo zaadresowana. Sąd ten nie dostrzegł, iż adres kancelarii wskazany w treści skargi jako adres do doręczeń (ul. [...], [...] P.), na który wysłano wezwanie z dnia 22 lipca 2024 r., przestał być aktualny. Z akt sprawy wynika, że zmianie uległa siedziba kancelarii pełnomocnika skarżącego, która obecnie znajduje się przy ul. [...], [...] P. Co więcej, na nowy adres kancelarii pełnomocnika wskazywał także organ w petitum odpowiedzi na skargę. W tej sytuacji Sąd wojewódzki, dysponując rozbieżnymi adresami do doręczeń, powinien dokonać weryfikacji danych adresowych pełnomocnika skarżącego zawartych w skardze.

Wprawdzie, stosownie do art. 70 § 1 p.p.s.a., o każdej zmianie miejsca zamieszkania, adresu do doręczeń, w tym adresu elektronicznego, lub siedziby, należy zawiadomić sąd. Trzeba jednak mieć na uwadze fakt, że skargę na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniesiono za pośrednictwem tego organu w dniu 11 czerwca 2024 r., zaś o zmianie adresu kancelarii pełnomocnik skarżącego poinformował w piśmie z dnia 15 czerwca 2024 r. przesłanym do organu w ślad za skargą. W tych okolicznościach zgodzić należy się ze skarżącym, że na tym etapie postępowania zawiadomienie sądu o nowym adresie było niemożliwe.

Pokreślić należy, że doręczenie w trybie art. 73 p.p.s.a stwarza pewną fikcję prawną, w ramach której przyjmuje się, że pismo zostało doręczone, podczas gdy w rzeczywistości fakt ten nie ma miejsca. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy, gdy doręczenie osobiste nie może dojść do skutku. Należy z niej zatem korzystać z rozwagą, po zweryfikowaniu wszelkich występujących wątpliwości co do prawidłowości danych adresowych. W przeciwnym razie dojść może do pozbawienia strony możliwości korzystania z podstawowych gwarancji proceduralnych, w tym – jak w tej sprawie – prawa do wniesienia skargi.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnemu w okolicznościach niniejszej sprawy zwrotnemu potwierdzeniu odbioru przedmiotowej przesyłki nie można zatem przypisywać decydującego znaczenia przy ocenie skuteczności doręczenia korespondencji kierowanej do pełnomocnika skarżącego – w szczególności wobec podnoszonych w zażaleniu uzasadnionych wątpliwości co do prawidłowości jej zaadresowania.

W kontekście powyższych rozważań uznać należy, że w tej sprawie odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia jej braku formalnego, w sytuacji, kiedy nie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącego wezwanie do uzupełnienia tego braku, stanowi naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z tej przyczyny zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu. Sąd pierwszej instancji instancji zobowiązany będzie zatem nadać dalszy bieg skardze na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 9 maja 2024 r., uwzględniając fakt, że na obecnym etapie postępowania skarżący załączył brakujące pełnomocnictwo, z którego wynika umocowanie do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym.

W tym przypadku, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wynik postępowania reklamacyjnego w przedmiocie przesyłki zawierającej wezwanie z dnia 22 lipca 2024 r. nie miał zatem znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia