Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 220/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6254 Usługi telekomunikacyjne i eksploatacja sieci telekomunikacyjnych
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku: Oddalono zażalenia
Powołane przepisy: article: art. 139 ust. 1, ust. 1b i ust. 4;
journal: Dz.U. 2019 poz 2460
law: Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne - t.j.
article: art. 61 § 3, art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażaleń: 1) [B.] S.A. w P. 2) [A.] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 804/20 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [B.] S.A. w P. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia warunków dostępu do infrastruktury telekomunikacyjnej postanawia: oddalić zażalenia.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, objętym zażaleniem postanowieniem z 7 maja 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 804/20, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej cyt. jako: p.p.s.a.), odmówił [B.] S.A. w P. (dalej: skarżąca, operator) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z [...] stycznia 2020 r. nr [...], którą Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej: Prezes UKE) określił [B.] S.A. w P. warunki dostępu do infrastruktury telekomunikacyjnej operatora w zakresie kabli telekomunikacyjnych w budynkach wielorodzinnych.

W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca w skardze na opisaną wyżej decyzję Prezesa UKE wniosła również o wstrzymanie wykonania tej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia operatorowi znacznej szkody ze względu na potencjalną skalę wpływu decyzji na działalność operatora. Zdaniem skarżącej decyzja istotnie wpływa m.in. na możliwość zmiany (ograniczenia) planów inwestycyjnych operatora z powodu obowiązków ciążących na nowych inwestycjach. Takie zmiany umów mogą też skutkować sytuacją, w której [B.] obowiązana będzie stosować kilka modeli świadczenia usług hurtowych. Poza niejasnością i zróżnicowaniem sytuacji użytkowników usług hurtowych świadczonych przez skarżącą, spowoduje to również znaczące utrudnienia organizacyjne i zwiększenie kosztów po stronie operatora związanych z koniecznością utrzymywania różnorodnych procesów oraz zasad świadczenia usług. Wynikająca z narzędzia formuła kosztowa świadczenia hurtowych usług dostępu do infrastruktury (do której nałożenia Prezes UKE nie był uprawniony) spowodować może istotne szkody dla skarżącej. Skarżąca argumentowała (jak w uzasadnieniu zarzutu 1 skargi), że mechanizmy określone w decyzjach mogą skutkować nadużyciami finansowymi lub wręcz oszustwami związanymi z dostępem do infrastruktury operatora, a warunki określone w decyzjach nie pozwalają skarżącej skutecznie przeciwdziałać tym nadużyciom, co również może prowadzić do nieodwracalnych szkód po jej stronie. We wniosku skarżąca podała, że nawet bez uchylenia decyzji, jej wykonywanie może prowadzić do szkód znacznych rozmiarów po stronie operatora, chociażby poprzez brak możliwości rozwiązania umowy w stosunku do partnerów, którzy nie płacą swoich należności.

Uzasadniając odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji sąd pierwszej instancji stwierdził, że obowiązkiem wnioskodawcy było wykazanie zaistnienia okoliczności świadczących o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody oraz możliwości spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu należało przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację. W ocenie sądu skarżąca nie wywiązała się należycie z obowiązku uzasadnienia swojego wniosku, nie przedłożyła bowiem żadnych danych ani dokumentów, z których mogłoby wynikać, że wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do takich konsekwencji, które ostatecznie będą mogły być uznane za przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków). Zdaniem sądu skarżąca wskazała jedynie na nieokreśloną potencjalną szkodę grożącą operatorowi, a jej argumenty w istocie sprowadzają się do kwestionowania zasadności zaskarżonej decyzji. W związku z tym sąd uznał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji za niezasadny wskazując, że na etapie rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej sąd nie ocenia zarzutów odnoszących się do legalności wydanej w sprawie decyzji.

Zażalenia na powyższe postanowienie wniosły skarżąca oraz [A.] (dalej: uczestnik postępowania).

Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. polegające na:

1) odmowie wstrzymania wykonania decyzji pomimo uprawdopodobnienia przez skarżącą, że wykonanie decyzji powoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków po stronie operatora;

2) pominięciu dowodów zawartych w aktach sprawy administracyjnej, z którymi powiązany był wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji;

3) zaniechaniu zbadania zasadności wniosku skarżącej, pomimo że rozstrzyganie w tym zakresie nie opiera się wyłącznie na zasadzie kontradyktoryjności i obowiązkiem sądu jest pełne wyjaśnienie okoliczności sprawy.

W związku z zarzutami I pkt 1 i 2 skarżąca wniosła o zmianę postanowienia WSA oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie – z powołaniem na zarzut I pkt 3 wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca stwierdziła, że ocena sądu wyrażona w objętym zażaleniem postanowieniu jest błędna, gdyż po pierwsze, sąd pominął odwołania do akt postępowania, gdzie zawarte są dowody potwierdzające stan faktyczny uzasadniający wniosek, a po wtóre, sąd błędnie uznał, że na etapie wniosku niezbędne jest udowodnienie twierdzeń skarżącej stanowiących uzasadnienie wniosku. Jednocześnie autor zażalenia powołując się na poglądy orzecznictwa wskazał, że jeśli wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności zawiera braki polegające na niepowołaniu jakichkolwiek okoliczności wskazujących na to, że wykonanie aktu mogłoby wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki, jak również niewskazaniu jakiegokolwiek uzasadnienia, skarżący powinien zostać wezwany do uzupełnienia wniosku, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a.

Uczestnik postępowania w swoim zażaleniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. polegające na:

I. naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że:

1) "[w] celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności należy zatem przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią [...] niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków" podczas gdy skarżąca powinna uprawdopodobnić wystąpienie tych okoliczności, jednakże takie uprawdopodobnienie jest możliwe przy powołaniu się na dokumenty znajdujące się w aktach sprawy i nie jest w tym celu niezbędne przedłożenie szeregu dokumentów potwierdzających sytuację [B.] S.A. (II GZ 770/15),

co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż sąd w ogóle nie rozpoznał istnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji w oparciu o dokumenty zgromadzone w aktach sprawy oraz podawane przez skarżącą argumenty błędnie zakładając, iż konieczne jest przedłożenie nowych, dodatkowych dokumentów;

2) skarżąca nie wykazała przesłanek warunkujących zastosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a., ponieważ zwróciła uwagę: "na nieokreśloną szkodę grożącą operatorowi wskazując na potencjalność tej szkody" podczas gdy podstawą wstrzymania wykonania decyzji może być sama okoliczność, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania przez decyzję trudnych do odwrócenia skutków; nieobligatoryiność wystąpienia skutków (ich potencjalność) nie może być zatem przesłanką do odmówienia wstrzymania wykonania decyzji (I OZ 738/16),

co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż przyjmując iż szkoda nie może mieć charakteru potencjalnego, sąd w ogóle nie rozpoznał argumentów skarżącej i podawanych przez nią faktów, a więc nie rozpoznał istnienia przesłanki niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody,

3) skarżąca powinna uprawdopodobnić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody operatorowi oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy skarżąca powinna uprawdopodobnić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub (a nie "oraz") niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków,

co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do tego, że WSA odmówił wstrzymania wykonania decyzji stwierdzając brak łącznego wystąpienia obu przesłanek (niebezpieczeństwa znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków), gdy tymczasem już wystąpienie jednej z nich winno skutkować wstrzymaniem wykonania decyzji;

II. naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia postanowienia nieodpowiadającego wymogom określonym w tym przepisie, w szczególności poprzez pominięcie argumentacji odnoszącej się do niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ wstrzymanie wykonania decyzji może nastąpić ze względu na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a WSA pominął całkowicie argumentację skarżącej w tym zakresie, co uniemożliwia prześledzenie toku rozumowania WSA, który doprowadził do odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Podnosząc powyższe zarzuty uczestnik postępowania wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu zażalenia wskazano argumenty przemawiające za jego zasadnością, m.in. podniesiono, że skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przywołała wszystkie informacje potrzebne do tego, aby ocenić, czy operatorowi grozi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Wszystkie te informacje wynikają wprost z zaskarżonej decyzji, a przedstawianie dodatkowych informacji i dokumentów nie jest potrzebne. Zdaniem uczestnika sąd pierwszej instancji pominął fakt, że podstawą wstrzymania zaskarżonej decyzji może być sama okoliczność, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania przez decyzję trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto, w ocenie uczestnika, WSA w Warszawie stanął na stanowisku, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji możliwe jest w razie kumulatywnego spełnienia przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., gdy tymczasem nie wynika to z treści tego przepisu.

Prezes UKE w odpowiedziach na zażalenia skarżącej i uczestnika postępowania wniósł o oddalenie obu zażaleń.

Pozostali uczestnicy postępowania nie zajęli stanowiska w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenia nie zasługują na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie sądu pierwszej instancji jest zgodne z prawem.

Art. 61 § 3 p.p.s.a. przewiduje, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego prawa złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

A zatem rozstrzygając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, do których należy: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. Z. Kmieciak, Ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, PiP 2003/5, s. 18 i n.). Użycie w art. 61 § 3 zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Definiując przesłankę wyrządzenia znacznej szkody NSA wskazywał, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, LEX nr 281811). Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które – raz zaistniałe – powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z 13 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 182/10, niepubl.). Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że w danej sprawie zachodzą te przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA w Warszawie oceniając wniosek skarżącej w świetle przywołanych przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. prawidłowo uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem braki wniosku, tak w zakresie zawartej w nim argumentacji, jak i dowodów przedłożonych na jej poparcie, nie dawały podstaw do zastosowania w stosunku do skarżącej instytucji ochrony tymczasowej. Oceny tej nie zmieniają zarzuty i ich uzasadnienie przedstawione w obu wniesionych w sprawie zażaleniach.

Chybione są argumenty wskazywane w zażaleniu przez skarżącą, która stwierdza m.in., że "nie ma potrzeby wykazania konkretnych rozmiarów potencjalnej szkody", "sąd pominął odwołania Spółki do akt postępowania, gdzie zawarte są dowody potwierdzające przedstawiony przez [B.] twierdzenia o stanie faktycznym" uzasadniające wniosek, a nadto "sąd błędnie uznał, że na etapie wniosku niezbędne jest udowodnienie twierdzeń skarżącej".

Decydując postanowieniem o wstrzymaniu wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd orzeka na podstawie akt sprawy, co wynika z art. 133 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a. Nie ma jednak obowiązku uwzględnienia innych okoliczności uzasadniających spełnienie przesłanek wstrzymania wykonania decyzji niż te, które zostały wskazane (uprawdopodobnione) przez skarżącego w znajdującym się w aktach sprawy wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji (tak I. Makaruk, Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zagadnienia wybrane, ZNSA 2016/3, s. 77–88). W orzecznictwie podkreśla się, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. To w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń (np. postanowienia NSA: z 14 listopada 2018 r., sygn. akt I FSK 1223/17, LEX nr 2578714; z 20 lipca 2015 r., sygn. akt II FZ 542/15, LEX nr 1754857). Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, a twierdzenia wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej strony (np. postanowienie NSA z 25 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 136/15, LEX nr 2067969). Aby wniosek mógł być uwzględniony, strona obowiązana jest wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji (postanowienie NSA 20 sierpnia 2018 r., sygn. akt II FSK 1837/18, LEX nr 2537027).

W ocenie NSA prawidłowy jest pogląd sądu pierwszej instancji, który stwierdził, że "skarżąca zwraca uwagę na nieokreśloną szkodę grożącą operatorowi wskazując na jej potencjalność, a podnoszone przez nią argumenty "w istocie sprowadzają się do kwestionowania zasadności zaskarżonej decyzji, a na tym etapie sąd nie może rozstrzygać zarzutów odnoszących się do wydanej w sprawie decyzji". Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie ocenia merytorycznie decyzji będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej (postanowienie NSA z 24 maja 2017 r., sygn. akt II OZ 534/17, LEX nr 2301188). W tym zakresie sąd pierwszej instancji prawidłowo zatem ocenił, że nie może stanowić podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji argumentacja kwestionująca legalność zaskarżonej decyzji, tj. wskazująca, że na skutek wydania decyzji [B.] utraciła swobodę biznesową w zakresie kreowania swojej oferty hurtowej i jest obowiązana stosować warunki określone przez Prezesa UKE, a nie własną politykę biznesową oraz że "zgodnie z wymogiem określonym w art. 139 ust. 1c Pt, z chwilą wydania decyzji, [B.] nie może stosować swoich warunków ramowych, ale winna stosować warunki nie gorsze niż określone w decyzji". Jest to bowiem w całości argumentacja odnosząca się do kwestii merytorycznych dotyczących legalności określonych w decyzji warunków dostępu do infrastruktury telekomunikacyjnej operatora w zakresie kabli telekomunikacyjnych w budynkach wielorodzinnych. Ocena takiej argumentacji przed rozstrzygnięciem merytorycznym skargi i dokonaniem oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji jest niedopuszczalna, stanowiłaby ona bowiem rodzaj niedopuszczalnego w obowiązującym prawie przedsądu.

Wbrew twierdzeniom autora zażalenia, brak wystarczającego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie obligował WSA do wezwania skarżącej do usunięcia braków formalnych tego wniosku w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez ewentualne uzupełnienie tego wniosku. Jak wskazano wyżej, ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do wykazania, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub doprowadzi do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Brak takiego uzasadnienia nie może być uznany za brak formalny wniosku (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Uzasadnienie wniosku nie jest bowiem elementem obligatoryjnym, wpływającym na ważność wniosku i warunkującym jego dopuszczalność i nie podlega uzupełnieniu poprzez wezwanie do uzupełnienia braków formalnych. Ma ono za zadanie jedynie wykazanie zasadności tego wniosku poprzez wykazanie zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Niedostateczne uzasadnienie nie powoduje odrzucenia wniosku, a jedynie uniemożliwia ewentualną ocenę okoliczności sprawy w kontekście zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 2 października 2013 r., sygn. akt I OZ 848/13; z 16 września 2014 r., sygn. akt I OZ 744/14; z 19 marca 2014 r., sygn. akt I FZ 74/14; z 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I FZ 482/14; z 7 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GZ 255/17; z 17 października 2017 r., sygn. akt II GZ 769/17; z 9 lipca 2020 r., sygn. akt II GZ 169/20). Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie nie podziela odmiennych poglądów zaprezentowanych w piśmiennictwie przywołanym w zażaleniu.

Z tych przyczyn zażalenie skarżącej nie zasługiwało na uwzględnienie.

Nieusprawiedliwione są również zarzuty podniesione w zażaleniu przez uczestnika postępowania.

Nieuzasadniony jest najdalej idący zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. "poprzez sporządzenie uzasadnienia nieodpowiadającego wymogom, w szczególności przez pominięcie argumentacji odnoszącej się do niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ wstrzymanie wykonania decyzji może nastąpić ze względu co uniemożliwia prześledzenie toku rozumowania WSA, który doprowadził do odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji" (pkt II petitum zażalenia uczestnika). Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, bądź czyni ją wyłącznie iluzoryczną (por. wyrok NSA z 12 października 2010 r., sygn. II OSK 1620/10, to i kolejne cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a., uzasadnienie postanowienia powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze (w tym przypadku argumentów wniosku), stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera wszystkie podstawowe elementy wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a.: przedstawia stan sprawy przyjęty za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, prezentuje argumenty wnioskodawcy, wskazuje podstawę prawną rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem, zawiera odniesienie do stanowiska skarżącej w zakresie słuszności wniosku. Dlatego też zdaniem NSA zarzut ten jest całkowicie chybiony.

Nieusprawiedliwione są również zarzuty uczestnika (pkt I.1, I.2 i I.3 petitum zażalenia) zmierzające do wykazania, że WSA błędnie uznał, że skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości stanowisko, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym (tak B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Opublikowano: LEX/el. 2019; art. 61; postanowienie NSA z 21 lipca 2020 r., sygn. akt I GSK 734/20; LEX nr 3038947 i wskazane tam orzeczenia). W orzecznictwie podkreśla się ponadto, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na ziszczenie się w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość jej zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (np. postanowienie NSA: z 22 lipca 2020 r., sygn. akt II FSK 1303/20; LEX nr 3033882). Co istotne, dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności w stosunku do wnioskodawcy jest zasadne. Nie jest zatem wystarczające samo powtórzenie treści przepisu (np. postanowienie NSA z 6 sierpnia 2020 r., sygn. akt I GSK 781/20, LEX nr 3040131). Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń oraz dokumentacji, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego orzeczenia faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków (T. Lewandowski, Glosa do postanowienia NSA z 7 stycznia 2014 r., sygn. akt II FZ 1350/13, LEX nr 1410667). NSA wskazywał również, że brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (zob. postanowienie z 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, LEX nr 1405435).

Wobec powyższego za całkowicie błędną należy uznać podniesioną w uzasadnieniu zażalenia uczestnika postępowania argumentację. Błędnie bowiem uczestnik uważa, że wystarczające dla uzasadnienia wniosku o wtrzymanie wykonania decyzji jest stwierdzenie, że w przypadku zaskarżonej decyzji, z uwagi na jej charakter i treść, gdyż "Charakter oferty, którą zobowiązana jest stosować skarżąca, może do takiej szkody doprowadzić, a wynika to bezpośrednio z charakteru zasobów, jakim są dla skarżącej abonenckie kable telekomunikacyjne, jak i warunków zapewnienia dostępu do kabli telekomunikacyjnych narzuconych zaskarżoną decyzją, czyli z treści samej decyzji".

Skarżąca miała obowiązek wykazać ziszczenie się co najmniej jednej z przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i obowiązkowi temu, jak słusznie stwierdził sąd pierwszej instancji, nie sprostała. Błędne jest stanowisko autora zażalenia, który podnosi, "że podstawą wstrzymania wykonania decyzji może być sama okoliczność, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania przez decyzję trudnych do odwrócenia skutków", w sytuacji kiedy takiego niebezpieczeństwa – choćby potencjalnego – wnioskodawca nie wykaże. Wobec braku szczegółowego uzasadnienia, popartego dokumentacją, złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, niemożliwe było jego uwzględnienie. Brak uzasadnienia wniosku stanowi naruszenie obowiązku nałożonego na wnioskodawcę cytowanym art. 61 § 3 p.p.s.a. wykazania okoliczności lub konkretnych zdarzeń przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia przedmiotowego wniosku.

Należy podkreślić, że sam fakt, że zaskarżona decyzja nakłada obowiązki niekorzystne dla operatora, nie jest okolicznością wystarczającą dla wykazania zasadności wstrzymania wykonania decyzji. Ponadto podkreślana przez zarówno skarżącą, jak i uczestnika postępowania kwestia specyfiki i charakteru zaskarżonej decyzji nie może przesądzać w żadnym razie o braku prawidłowości rozstrzygnięcia WSA w Warszawie odnoszącego się do wstrzymania wykonania tej decyzji.

Należy w związku z tym przypomnieć, że wśród przepisów prawa, które stosuje Prezes UKE, znajdują się regulacje przewidujące sytuację, gdy charakter rozstrzygnięcia powoduje, że nie podlega ono natychmiastowemu wykonaniu (np. decyzja w przedmiocie kary pieniężnej wydawana na podstawie art. 206 ust. 2aa ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne, Dz. U. z 2019 r. poz. 2460; dalej cyt. jak: p.t.). Zaskarżone rozstrzygnięcie jednak do takich nie należy. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżonej decyzji, wydanej na podstawie art. 139 ust. 1b w związku z art. 139 ust. 1 i ust. 4 p.t., jest określenie warunków zapewnienia dostępu do infrastruktury telekomunikacyjnej operatora, w zakresie kabli telekomunikacyjnych w budynkach wielorodzinnych. Decyzja ta podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy prawa. Po wydaniu tego rodzaju decyzji wstrzymanie jej wykonania może nastąpić po zaskarżeniu do sądu administracyjnego i po spełnieniu przesłanek wskazanych w art. 61 p.p.s.a., do których bez wątpienia nie należy charakter tego rozstrzygnięcia. Raz jeszcze należy podkreślić, że art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera wyczerpujący katalog przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że możliwość udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej uzależniona jest od zajścia niebezpieczeństwa wystąpienia wskazanych w przepisie skutków w następstwie wykonania decyzji (uchwała NSA w składzie 7 sędziów z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, opubl. ONSAiWSA 2007 nr.4 poz.77). Powyższe oznacza także, że możliwość udzielenia ochrony tymczasowej nie jest uzależniona od charakteru rozstrzygnięcia.

Na marginesie należy też dodać, że wbrew stanowisku, że przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. w tej konkretnej sprawie nie da się wykazać ("konkretna skala szkody jest niemożliwa do wykazania" – jak pisze autor zażalenia), to jednak w zażaleniu podjęto próbę szerszego uargumentowania konieczności udzielenia ochrony tymczasowej – czego zabrakło w złożonym przy skardze wniosku i co stanowiło podstawę nieuwzględnienia tego wniosku. NSA rozpoznając niniejsze zażalenie nie ocenia jednak na nowo argumentacji zawartej w zażaleniu pod kątem wystąpienia przesłanek warunkujących wstrzymanie decyzji.

Należy podkreślić, że instytucja procesowa wstrzymania wykonania decyzji jest odstępstwem od generalnej zasady jej wykonalności i służyć ma stronie postępowania, chroniąc ją przed negatywnymi skutkami, jakie mogą powstać w wyniku wykonania rozstrzygnięcia. Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter fakultatywny, a więc sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie, od których zaistnienia ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, lecz nie musi tego robić. Powyższa okoliczność niewątpliwie zawęża sądowi kasacyjnemu zakres kontroli. Przyjąć bowiem należy, że oparte na uznaniu rozstrzygnięcie sądu administracyjnego pierwszej instancji, jeżeli będzie miało spójne i logiczne uzasadnienie, będzie prawidłowe (tak B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, op. cit.). W tej sprawie ani skarżąca, ani uczestnik nie wykazali wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. błędnie wychodząc z założenia, że sąd pierwszej instancji powinien wniosek uwzględnić opierając się jedynie na przekonaniu wnioskodawcy, że takie przesłanki zachodzą. Błędnie również skarżąca i uczestnik przyjmują, że w sytuacji braku uzasadnienia wniosku i niewykazania zaistnienia przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej – sąd ma obowiązek samodzielnego ich poszukiwania, badając akta sprawy.

W tych okolicznościach prawidłowo sąd pierwszej instancji odmówił uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu zażaleń.