Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 1744/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2021 poz 1882
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) sędzia del. WSA Maciej Kobak protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Sielanko po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1879/22 w sprawie ze skargi G. S. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 28 lipca 2022 r., nr 2603 w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji 1. prostuje z urzędu wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1879/22, w ten sposób, że w miejsce błędnie wpisanego nazwiska skarżącego "S.[1]" wpisuje "S."; 2. oddala skargę kasacyjną; 3. zasądza od G. S. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 24 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1879/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę G. S. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 28 lipca 2022 r. nr 2603 w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wnioskiem z 31 marca 2022 r. Komendant Powiatowy Policji w M. (dalej: "KPP") wystąpił do Komendanta Stołecznego Policji o wszczęcie postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r., poz. 1882 ze zm.; dalej "ustawa o Policji") – G. S. referenta Zespołu Patrolowo- Interwencyjnego Komisariatu Policji w H. W uzasadnieniu wskazał, że absencja tego policjanta w służbie latach 2021-2022 wyniosła 231 dni, w związku z czym nie realizował podstawowych zadań i obowiązków przewidzianych na jego stanowisku służbowym. Sytuacja ta powodowała, iż zadania stawiane przed komórką organizacyjną, w której wymieniony miał pełnić służbę, zmuszeni byli realizować inni policjanci, co negatywnie wpływało na organizację pracy tej komórki. KPP wskazał, że długotrwała absencja skarżącego była bezpośrednią przyczyną wydania przez KPP w M. rozkazu personalnego nr 60, którym zwolnił z dniem 14 marca 2022 r. skarżącego z zajmowanego stanowiska referenta Zespołu Patrolowo-Interwencyjnego Komisariatu Policji w H. i od dnia 15 marca 2022 r. przeniósł go do swojej dyspozycji. W uzasadnieniu wskazał wprost, że skarżący od dnia 10 września 2021 r. przebywa na ciągłym zwolnieniu lekarskim i obecnie brak jest jakichkolwiek informacji co do powrotu do służby. Długotrwała absencja G. S. spowodowana jest schorzeniem, które skutkowało wdrożeniem wobec niego terapii leczenia marihuaną medyczną. G. S. otrzymuje recepty od lutego 2022 r. W wyniku przeprowadzonego w dniu 8 marca 2022 r. badania toksykologicznego u skarżącego stwierdzono w jego organizmie obecność substancji odurzającej w postaci THC w stężeniu odpowiadającemu stężeniu alkoholu powyżej 0,5‰. W ocenie wnioskodawcy zachodzi zatem wątpliwość, czy długotrwałe stosowanie leczniczej marihuany nie wpłynie negatywnie na możliwość właściwego wykonywania obowiązków służbowych przez tego funkcjonariusza po zakończeniu terapii.

Pismem z 8 kwietnia 2022 r. Komendant Stołeczny Policji poinformował skarżącego, iż wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Do akt postępowania administracyjnego dołączono m.in. zwolnienia lekarskie wystawione dla skarżącego, a także materiały z postępowania karnego o sygn. akt 4320-5Ds.358.2022 prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w Otwocku, w tym:

- protokół przesłuchania świadka G. S. z dnia 9 marca 2022 r., który zeznał, że od 2012 r. jest chory na wrzodziejące zapalenie jelita grubego. W okresach co dwa lata musi poddawać się zabiegowi kolonoskopii, podczas której wycinane są z jelita polipy. Kiedy zdiagnozowano u niego tę chorobę w 2012 r. miał zajęte zmianami chorobowymi około 15-20% okrężnicy. Lekarze poinformowali go wówczas, że może jedynie kontrolować chorobę poprzez podawanie leków przeciwzapalnych. W 2020 r. okazało się, że zmiany chorobowe są na całym jelicie i okrężnicy, zaczęły się również problemy z trzustką, cukrzycą i insulinoopornością. Zdecydował się na leczenie marihuaną leczniczą, którą rozpoczął po tym, jak trafił do kliniki w Ł. jesienią 2021 r. Marihuanę leczniczą stosuje w leczeniu wrzodziejącego jelita grubego, przewlekłego i autoimmunologicznego zapalenia trzustki i przewlekłych bóli kręgosłupa. Na zwolnieniu lekarskim przebywa nieprzerwanie od 10 września 2021 r., które związane jest z przewlekłym bólem kręgosłupa. Potwierdził również, że w dniu 8 marca 2022 r. o godz. 00:40-00:50, będąc w pojeździe w miejscowości Ł., zapalił marihuanę leczniczą w ilości jednej rurki. W jego ocenie było to około 5 buhów (k. 26-27 akt sprawy);

- protokół przesłuchania świadka P. D. z dnia 8 marca 2022 r., który zeznał, że jest lekarzem, a jego pacjentem od 17 lutego 2022 r. jest skarżący, który choruje na wrzodziejące zapalenie jelita grubego, w tym dodatkowo cierpi na bóle kręgosłupa,

z powodu których jest, z tego co wie, rehabilitowany od 6 lat. Potwierdził również, że wystawiał skarżącemu recepty na medyczną marihuanę (k. 22-23 akt spawy);

- wydruki informacji o receptach elektronicznych (k. 24-25 akt sprawy);

- opinię z zakresu badań toksykologicznych MaG-3408/2022, z której wynika, że po przeprowadzonych badaniach próbki krwi pobranej od skarżącego w dniu 8 marca 2022 r. o godz. 3:50 ustalono, iż wyniki odpowiadają wartościom uznawanym za stan pod wpływem substancji psychotropowej z grupy II-P w postaci A9-THC. Stwierdzone stężenie substancji psychotropowej mogło upośledzić sprawność psychomotoryczną skarżącego w stopniu podobnym jak w nietrzeźwości, co odpowiadałoby obecności alkoholu etylowego we krwi w powyżej 0,5 ‰ (k. 29-30 akt sprawy).

Rozkazem personalnym z 13 maja 2022 r., nr 1508, Komendant Stołeczny Policji, działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 i art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnił skarżącego ze służby w Policji.

Rozkazem personalnym z 28 lipca 2022 r. Komendant Główny Policji, utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, jako podstawę zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, następnie przeprowadził analizę pojęcia "ważny interes służby". Stwierdził, że na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji, przy czym przesłanka "ważnego interesu służb"" winna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę, a także konieczność uwzględnienia interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony.

Komendant wskazał, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, iż skarżący w okresie od dnia 23 marca 2021 r. do dnia 28 marca 2022 r. przedstawił kilkadziesiąt zaświadczeń lekarskich stwierdzających jego niezdolność do pełnienia służby, a jego absencja w służbie w tym okresie wynosiła ponad 237 dni. Tak więc w ciągu ostatniego roku skarżący był nieobecny w służbie łącznie przez prawie 8 miesięcy (w tym nieprzerwanie od dnia 10 września 2021 r. do dnia 28 marca 2022 r.), przebywając w tym czasie w szczególności na zwolnieniach lekarskich z powodu choroby, przerywając tą nieobecność jedynie dniami ustawowo wolnymi od pracy oraz krótkimi okresami pełnienia służby. Organ nie zakwestionował zasadności wystawienia przedmiotowych zwolnień lekarskich, zbadał jednak ich wpływ na funkcjonowanie komórki i jednostki organizacyjnej Policji i ich przełożenie na interes służby.

Komendant podkreślił, że w zaistniałej sytuacji interes społeczny zdecydowanie przeważa nad interesem strony. W interesie społecznym jest sprawne funkcjonowanie tej formacji, które opiera się na właściwej realizacji zadań przez poszczególne jednostki organizacyjne Policji. Zdaniem organu istotą sprawy nie są przyczyny zwolnień lekarskich skarżącego, ale wyłącznie to, czy absencja tego policjanta w służbie bezpośrednio oddziałuje na służbę (w kontekście efektywności i skuteczności realizacji zadań funkcjonariusza, którego ta absencja dotyczy, a także innych funkcjonariuszy realizujących jego i własne zadania służbowe). To właśnie długotrwała absencja połączona z brakiem informacji o dacie powrotu była bezpośrednią przyczyną zwolnienia go z dniem 14 marca 2022 r. z zajmowanego stanowiska służbowego

i przeniesienia od dnia 15 marca 2022 r. do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Trudno bowiem wyobrazić sobie sytuację, w której nieobecnego w służbie policjanta w równym stopniu zastąpią inni policjanci wykonujący nie tylko swoje, ale również zadania przebywającego na zwolnieniu lekarskim policjanta. Ujawnione w postępowaniu problemy zdrowotne skarżącego, przy uwzględnieniu obciążeń, jakie związane są z codziennie pełnioną służbą w Zespole Patrolowo-Interwencyjnym Komisariatu Policji w H., która realizuje zadania o charakterze stricte prewencyjnym, bezpośrednio ukierunkowanym na zapewnienie bezpieczeństwa i porządku publicznego, wskazują, że istnieją uzasadnione podstawy do przyjęcia, że stan zdrowia skarżącego nie daje należytej gwarancji trwałego jego powrotu do służby i pełnienia jej w sposób ciągły.

Komendant wskazał, że pobrana od skarżącego krew w dniu 8 marca 2022 r. o godz. 3:50, a więc niemal 3 godziny od chwili wprowadzenia do organizmu substancji powstałej wskutek spalania tej marihuany, nadal wskazywała poziom substancji psychotropowej w stężeniu, który mógł upośledzić sprawność psychomotoryczną w stopniu podobnym jak w stanie nietrzeźwości, co odpowiadałoby obecności alkoholu etylowego we krwi w stężeniu powyżej 0,5‰. W ocenie Komendanta pełnienie służby przez osobę wyposażoną w środki przymusu bezpośredniego, w tym broń palną, wiąże się, z uwagi na stan psychofizyczny osoby praktykującej terapię marihuaną, z wysokim ryzykiem ich niewłaściwego wykorzystania. Nie chodzi jednak przy tym o to, by dowodzić, że takie zdarzenia miały miejsce. Wystarczające jest wskazanie na możliwe do wystąpienia negatywne następstwa jakie byłyby konsekwencją dopuszczenia do służby funkcjonariusza stosującego marihuanę leczniczą w celu terapeutycznym.

W ocenie organu same zapewnienia o zaprzestaniu terapii marihuaną leczniczą,

w sytuacji, gdy nastąpiło to w związku z zainicjowaniem w stosunku do niego postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, nie mogą stanowić należytej gwarancji tego, iż będzie on pełnił tę służbę w sposób trwały.

Organ omówił następnie bezzasadność podniesionych w odwołaniu zarzutów, podkreślił, że permanentna absencja w służbie dezorganizuje jej tok – okoliczność ta nie wymaga dowodzenia, bo jest naturalną konsekwencją nieobecności funkcjonariusza. Komendant nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania w zakresie błędnie ustalonego stanu faktycznego, także braku zapewnienia możliwości udziału skarżącemu w postępowaniu. Wskazał, że jego pełnomocnik zapoznał się z aktami postępowania, a także przedstawił stanowisko strony. W ocenie organu okoliczności sprawy uzasadniają jednak przedłożenie ważnego interesu służby nad interes strony. Komendant Główny Policji podkreślił, że wobec niewskazania organizacji związkowej, zwolnienie strony ze służby w Policji mogło nastąpić bez zasięgnięcia opinii zakładowej organizacji związkowej.

Skargę od powyższego rozkazu personalnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł skarżący.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Oddalając skargę, sąd pierwszej instancji powołał się na art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zdaniem sądu w sprawie bezsporna jest okoliczność, że skarżący w latach 2020-2021 był nieobecny w służbie przez 237 dni. W ciągu ostatniego roku absencja ta wynosiła łącznie prawie 8 miesięcy. W czasie nieobecności, co oczywiste, skarżący nie wykonywał żadnych czynności służbowych. Taka sytuacja nie mogła pozostać bez wpływu na sprawne funkcjonowanie jednostki organizacyjnej, w której skarżący pełnił służbę. Nie ma wątpliwości, że prawidłowe wykonywanie zadań oraz sprawne funkcjonowanie całej Policji i poszczególnych jej komórek organizacyjnych utrudnia każda długotrwała nieobecność funkcjonariuszy w służbie. Skutki licznych i stale powtarzających się, a w tym przypadku także długotrwałych, absencji chorobowych policjanta, są wyłącznie negatywne dla funkcjonowania formacji, jaką jest Policja. Skutki te w tym znaczeniu dotykają także społeczeństwa. Oczywiste jest, że zadania, które mają być wykonywane przez nieobecnego funkcjonariusza, muszą być przydzielane pozostałym funkcjonariuszom. Sąd wskazał, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwraca się uwagę, iż nie wymaga szczególnego dowodzenia fakt, iż długotrwała choroba policjanta negatywnie wpływa na funkcjonowanie danej jednostki Policji i możliwość sprawnego realizowania zadań (por. wyrok NSA z 12 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 723/14, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Przydzielanie zadań nieobecnego funkcjonariusza innym funkcjonariuszom zwiększa ich obciążenie, a w konsekwencji może negatywnie wpływać na jakość oraz terminowość realizowanych zadań. W tym znaczeniu liczne, stale powtarzające się i długotrwałe nieobecności skarżącego w służbie naruszają ważny interes służby tożsamy z interesem społecznym.

Zdaniem sądu pierwszej instancji orzekające w sprawie organy w wystarczającym stopniu wykazały, że skarżący z uwagi na przedkładane liczne i długotrwałe zwolnienia lekarskie wykazał zupełny brak dyspozycyjności, co w sposób oczywisty musiało dezorganizować pracę komórki organizacyjnej, w której pełnił służbę. Ważny interes służby bezspornie tożsamy jest w tym przypadku z interesem służby, wyrażającym się w konieczności zapewnienia prawidłowej realizacji przez Policję jej ustawowych zadań. W ocenie sądu uzasadnienia obu rozkazów personalnych spełniają wszystkie wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Nie pozostawiają żadnych wątpliwości co do faktów, które organ wziął pod uwagę, jak również nie pozostawiają wątpliwości, co do przesłanek, z powodu których, zdaniem organu, dobro służby przeważyło w tej sprawie nad dobrem indywidualnego interesu funkcjonariusza. Organ zebrał pełny materiał dowodowy

i wszechstronnie go rozważył. Zdaniem sądu bezspornie interes funkcjonariusza, choć zrozumiały, nie mógł stanowić dla organu przesłanki, która (wobec konieczności zapewnienia należytego wykonywania zadań przez Policję) mogłaby uzasadniać pozostawienie policjanta w służbie. Podkreślenia wymaga przy tym, że organ nie dokonał zwolnienia skarżącego ze służby ze względu na stan jego zdrowia. Organ nie kwestionował zwolnień lekarskich funkcjonariusza. Dokonał natomiast prawidłowych ustaleń, że długotrwała i ciągle powtarzająca się nieobecność skarżącego w służbie negatywnie wpływa na realizację zadań, powodując przy tym dodatkowe obciążenie zadaniami pozostałych funkcjonariuszy. W tej sytuacji fakt zaprzestania leczenia marihuaną medyczną nie ma znaczenia w świetle przesłanek z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

W związku z powyższym sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej "p.p.s.a."), oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, zaskarżając wyrok w całości. Wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Nadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80, 136 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w rezultacie oddalenie skargi w sytuacji gdy organ administracji nie rozpatrzył wszechstronnie zebranego materiału dowodowego i całkowicie pominął fakt, iż w toku postępowania skarżący przedłożył dokumenty świadczące, iż jego nieobecność nie dezorganizowała funkcjonowania jednostki Policji w której pełnił służbę oraz nie powodowała nadmiernego obciążania pracą pozostałych funkcjonariuszy, a organ administracji nie podjął żadnych działań dla wyjaśnienia tej kwestii;

2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 78 § 1 i 2, art. 140 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji gdy Komendant Główny Policji całkowicie pominął przedłożone wraz z odwołaniem dowody w sytuacji, gdy miały one istotne znaczenia dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie, albowiem przeczyły one niepopartemu żadnymi dowodami twierdzeniu organu pierwszej instancji, że nieobecność skarżącego dezorganizowała funkcjonowania jednostki Policji, w której pełnił służbę oraz powodowała nadmierne obciążenia pracą pozostałych funkcjonariuszy;

3. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji pominięcia przez organy administracji faktu, że w chwili orzekania przez organ pierwszej instancji skarżącego zgodnie z treścią ważnego badania lekarza medycyny pracy był zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku służbowym;

4. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 108 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, gdy organy administracji obu instancji błędnie przyjęły, iż nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wymagalności przez Komendanta Stołecznego Policji uzasadnia ważny interes służby w sytuacji, gdy nie wykazały wystąpienia tej przesłanki w stosunku do skarżącego;

5. art. 141 ust. 4 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i w rezultacie sporządzenie uzasadnienia, w treści którego Wojewódzki Sąd Administracyjny nie odniósł się do zawartego w skardze zarzutu, że Komendant Główny Policji całkowicie pominął przedłożone przez skarżącego dokumenty, z których treści wynika, iż nieobecność skarżącego nie dezorganizowała funkcjonowania jednostki Policji, w której pełnił służbę oraz nie powodowała nadmiernego obciążania pracą pozostałych funkcjonariuszy, a ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny nie odniósł się do faktu, że w chwili orzekania przez organ pierwszej instancji skarżącego, zgodnie z treścią ważnego badania lekarza medycyny pracy, był zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku służbowym;

6. art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w rezultacie oddalenie skargi w sytuacji gdy zwolnienie ze służby skarżącego nastąpiło w sposób dowolny i arbitralny, przy niewykazaniu przez organy obu instancji, iż w realiach niniejszej sprawy wobec skarżącego faktycznie zaistniały udowodnione podstawy dla stwierdzenia, iż w interesie służby jest zwolnienie go ze służby.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę wystąpienie przesłanek nieważności postępowania. W tej sprawie sąd nie stwierdza wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (por. uchwała pełnego składu sędziów NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).

Skarżący kasacyjnie podniósł zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i zarzuty naruszenia prawa procesowego.

Zarzuty naruszenia prawa procesowego 1-4 oraz zarzut naruszenia prawa materialnego (pkt 6) rozpoznane zostaną łącznie, gdyż pozostają ze sobą w integralnym związku. Są one nieusprawiedliwione.

Ze stanowiska skarżącego kasacyjnie wynika, iż uważa on, że do naruszenia ważnego interesu służby, o którym mowa w normie wyrażonej w art. 42 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, mogłoby dojść, gdyby organ wykazał, że jego absencja spowodowała dezorganizację funkcjonowania jednostki Policji, w której pełnił służbę oraz powodowała nadmierne obciążenie pracą pozostałych funkcjonariuszy. W konsekwencji zarzuca on, iż nie doszło do wszechstronnego zgromadzenia materiału dowodowego, gdyż nie doszło do wykazania negatywnych skutków w funkcjonowaniu jednostki. Uważa on, iż okoliczności te powinny zostać wykazane przez organ, o co zresztą wnioskował, a organ nie rozpatrzył jego wniosków dowodowych na te okoliczności. Dlatego jego zdaniem w sprawie nie doszło do wykazania przesłanki ważnego interesu służby, o której mowa w przepisie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Stanowisko skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i opiera się na popełnionym błędzie w toku rozumowania, wynikającego z błędnej wykładni prawa materialnego wyznaczającego zakres okoliczności faktycznych prawnie istotnych. Zarzut błędnej wykładni tego przepisu nie został postawiony w skardze kasacyjnej (tj. w zarzucie 6.), lecz konieczne jest odniesienie się do tej kwestii celem rozpoznania zarzutów 1-4.

Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w przypadkach gdy wymaga tego ważny interes służby. Oznacza to, iż jedyną materialną przesłanką uzasadniającą zwolnienie policjanta ze służby jest naruszenie ważnego interesu służby. Zdaniem organu ważny interes służby naruszony został przez absencje chorobowe policjanta, które w latach 2021-2022 wyniosły 237 dni, a obecnie od 10 września 2022 r. do chwili wydania rozkazu personalnego przez organ pierwszej instancji (tj. do 13 maja 2022 r.), co oznacza, że na przestrzeni ponad dwóch lat skarżący nie wykonywał obowiązków służbowych przez ponad połowę okresu, a od 10 września 2022 r. aż do chwili zwolnienia – w ogóle obowiązków nie wykonywał.

W ostatnim roku nie wykonywał zatem zadań służbowych przez ok. 8 miesięcy. Przyczyną zwolnienia była zatem absencja chorobowa, która zdaniem organu powodowała szereg negatywnych następstw dla funkcjonowania jednostki (dezorganizacja służby, obciążanie zadaniami innych policjantów). Organ wskazał również, iż nie bez znaczenia było, iż policjant leczy się marihuaną leczniczą, która powoduje stan zbliżony do stanu po spożyciu alkoholu, co musi być uwzględnione przez organ, gdyż skutki wywoływane przez marihuanę mają wpływ na możliwość wykonywania zadań przez policjanta. Oznacza to, iż policjant nie był dyspozycyjny. Tok rozumowania organu na gruncie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji związany był z faktem nieobecności policjanta na służbie i brakiem możliwości korzystania z funkcjonariusza i jego pracy (służby) dla realizacji zadań policji, tj. brakiem jego dyspozycyjności. Wykonywanie zadań powierzonych Policji z mocy ustaw pozostaje niewątpliwie w interesie służby. Permanentna nieobecność skarżącego na służbie w związku z korzystaniem z L-4, brak możliwości przewidzenia okresów, w których będzie korzystał z L-4, jak również nieuleczalność jego choroby i stosowany sposób leczenia marihuaną nie pozwalają realizować określonych ustawowo zadań Policji w ogóle lub na pożądanym i możliwy do osiągnięcia poziomie, gdyby nie dochodziło do absencji chorobowych.

Błędność rozumowania skarżącego polegała zaś na tym, iż oczekiwał on wykazania następstw w zakresie funkcjonowania policji w związku z jego absencją, tj. jej dezorganizacji, zaś organ wskazał, iż sama absencja naruszała ważny interes służby.

Rozwiązanie stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji wymaga wykazania, że zastosowanie instytucji przewidzianej w tym przepisie było niezbędne z uwagi na "ważny interes służby". Omawiana ustawa nie definiuje pojęcia "ważny interes służby". W omawianym przypadku doszło do posłużenia się przez ustawodawcę konstrukcją klauzuli generalnej. W doktrynie wyróżnia się dwa ich typy. Klauzule generalne typu I upoważniają organ do podejmowania decyzji w określonych sprawach według swojego uznania i oceny konkretnego przypadku. Następuje to przez takie zwroty jak interes publiczny, interes społeczny, dobro publiczne, bezpieczeństwo publiczne, a na gruncie prawa prywatnego – np. dobro dziecka. Zwroty tego rodzaju stają się jedną z przesłanek normatywnego stanu faktycznego. Z kolei klauzule generalne typu II są odesłaniami do pozaprawnych zasad postępowania, mających uzasadnienie aksjologiczne w jakichś ocenach ogólnych (moralnych, społecznych, obyczajowych, religijnych). Odwołują się one do określonych norm, np. zasad współżycia społecznego lub wartości, np. wartości chrześcijańskie (M. Zieliński, w: S. Wronkowska, M. Zieliński Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2004, s. 296 i nast.).

W rozpoznawanej sprawie zachodzi pierwszy rodzaj klauzuli generalnej. Nie może ulegać wątpliwości, że przy odczytywaniu treści powyższego pojęcia należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. W rachubę może zatem wchodzić realnie istniejąca przyczyna albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesem Policji, a zatem że funkcjonariusz ten dla dobra macierzystej formacji, z przyczyn pozamerytorycznych, nie powinien kontynuować służby w omawianej formacji (wyrok NSA z 27 kwietnia 2022 r., III OSK 6020/21). Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy Policja jest umundurowaną

i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl ust. 2 art. 1 ustawy o Policji, należy w szczególności ochrona mienia oraz życia i zdrowia ludzi, a także zapobieganie łamaniu prawa, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie sprawców czynów zabronionych. Realizacja tych zadań przez Policję, jako całą formację, oraz przez każdego z funkcjonariuszy Policji jest w interesie służby. A contrario absencja chorobowa policjanta uniemożliwia wykonywanie powierzonych mu zadań służbowych. Sama absencja chorobowa jest zjawiskiem zgodnym z prawem i społecznie akceptowanym. Funkcjonariusz korzystający ze zwolnienia od służby w związku z chorobą pozostaje pod ochroną prawa. Jednakże ochrona ta jest uzależniona od skali i częstotliwości korzystania ze zwolnień chorobowych. Jeśli przyjmują one rozmiary pozwalające organizować poprawnie działalności jednostki, w której służby dany policjant, wówczas nie zachodzi zagrożenie dla interesu służby. Jeśli zaś policjant korzysta ze zwolnień lekarskich w znacznym lub jak to miało w rozpoznawanej sprawie w ogromnym zakresie, wówczas nie może on pełnić swoje służby i wykonywać przypisanych mu zadań, co pozostaje w sprzeczności z ważnym interesem służby.

Faktem powszechnie znanym jest, iż zabezpieczenie kadrowe służb publicznych jest na jedynie dostatecznym (a czasami minimalnym) poziomie, tj. na takim, który pozwala na wykonywanie powierzonych im zadań przy pełnym zaangażowaniu wszystkich pracowników lub funkcjonariuszy. Każda nieobecność funkcjonariusza wiąże się więc z zakłóceniem służby pozostałych osób ją wykonujących. Absencje chorobowe policjanta, który w okresie 2021-2022 r. był 231 dni nieobecny na służbie, a od 10 września 2021 aż do chwili zwolnienia był nieobecny stale, prowadzić musiały w sposób nieuchronny do naruszenia interesu służby. Jeśli bowiem na przestrzeni prawie dwóch lat skarżący nie wykonywał obowiązków służbowych przez około połowę okresu, to zadania te albo nie zostały w ogóle zrealizowane, co naraziło na określone straty społeczeństwo, albo wykonać je musieli pozostali funkcjonariusze kosztem zwiększonego wysiłku własnego, co również naruszyło ważny interes służby, powodując np. nadmierne przemęczenie osób wykonujących ponadwymiarowe obowiązki, negatywne doznania psychiczne itp. Zgodzić się należy z sądem pierwszej instancji oraz organami, iż absencje chorobowe policjanta, które co należy jeszcze raz podkreślić, w okresie 2021-2022 r. wyniosły 231 dni nieobecności, a od 10 września 2021 aż do chwili zwolnienia policjant był nieobecny w sposób stały, naruszyły bez wątpienia ważny interes służby, a do jego stwierdzenia nie jest konieczne wykazywanie dalszych skutków nieobecności policjanta na służbie, gdyż już tylko absencja w tak ogromnych rozmiarach jest konkretną okolicznością faktyczną utożsamianą z pojęciem nieostrym "ważnego interesu służby".

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podzielić należy ocenę organów

i sądu pierwszej instancji, iż udowodniona absencja chorobowa w takich rozmiarach naruszyła ważny interes służby w rozumieniu przepisu art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy

o Policji, gdyż w okresie tym funkcjonariusz nie wykonywał powierzonych mu zadań służbowych, a zatem nie był dyspozycyjny. W tym celu został zaś nawiązany z nim stosunek służbowy. Brak możliwości realizacji celu jego powstania narusza ważny interes służby, a do jego stwierdzenia nie jest konieczne udowodnianie dalszych skutków (tj. następstw) niewykonywania przez funkcjonariusza służby w związku z ciągłym korzystaniem ze zwolnień lekarskich w ogromnych rozmiarach – dezorganizacji jednostki Policji, w której służbę pełnił skarżący. W takich przypadkach nie sposób także dopatrzeć się słusznego interesu skarżącego, który uzasadniałby pozostawienie go w służbie w Policji. Stosunek ten nawiązany został, jak już uprzednio wskazano, w celu wykonywania zadań ustawowych Policji. Absencja chorobowa policjanta pozostaje w kolizji z interesem publicznym i w związku z treścią art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy nie podlega ochronie.

Organy zwróciły uwagę również na terapię marihuaną leczniczą skarżącego oraz następstwa, które wywołuje ona na organizm policjanta. Należy podzielić ocenę organów i sądu pierwszej instancji, iż ze względu na rodzaj zadań wykonywanych przez policjanta, wyposażenie go w broń palną, dopuszczenie go do wykonywania zadań służbowych wiąże się z poważnym ryzykiem, nawet w dniach, w których nie poddawałby się terapii tym środkiem leczniczym. Tym samym skarżący także z tej przyczyny nie posiada przymiotu, jakim jest jego dyspozycyjność.

Wskazać należy, że użycie w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zwrotu "można zwolnić ze służby" oznacza, że rozwiązanie stosunku służbowego na tej podstawie ma charakter fakultatywny, a decyzje w tym zakresie podejmowane są w ramach uznania administracyjnego przyznanego właściwym organom Policji. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. Sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, to jest czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru tego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola sądowoadministracyjna nie obejmuje natomiast oceny, w jaki sposób organy administracji, realizując określoną politykę stosowania prawa, wypełniają treść pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych (por.m.in. wyrok NSA z 19 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 301/11). W konsekwencji w sprawach dotyczących fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby sądy administracyjne badają, czy decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje właściwych organów i przesądzać o tym, czy dana osoba powinna nadal pozostać policjantem, czy też słuszne było wykluczenie jej z grona funkcjonariuszy tej formacji. Luz decyzyjny w tym zakresie pozostaje poza zakresem kontroli sądowoadministracyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela zatem stanowisko organów oraz jego ocenę przez sąd pierwszej instancji, iż organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sposób odpowiadający zakresowi przesłanek materialnych wyznaczonych przez przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji oraz w zgodzie z przepisami procesowymi, w tym z przepisami, których naruszenie jest wskazane w zarzutach 1-4. Nie było konieczne ustalanie w toku postępowania wyjaśniającego następstw absencji chorobowej policjanta i badanie, czy spowodowały one dezorganizację funkcjonowania jednostki Policji, w której pełnił on służbę oraz czy powodowały one nadmierne obciążenie pozostałych funkcjonariuszy. Policjant przyjmowany jest do Policji w celu pełnienia służby i pozostawania do dyspozycji swoich przełożonych. Permanentne pozostawanie na L-4 i brak perspektyw na trwały powrót do rzeczywistego pełnienia obowiązków służbowych, a to w związku z nieuleczalnym charakterem schorzenia, na które cierpi skarżący, pozostają w sprzeczności z celem nawiązania stosunku służbowego i w ten sposób naruszają ważny interes służby. Wartość ta na gruncie skonkretyzowanych okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy, w tym posiadania zdolności do pracy przez skarżącego w chwili orzekania (zarzut 3.) i zaniechania terapii marihuaną, jest wartością ważniejszą od interesu partykularnego policjanta. Ze względu na ustalone i wskazane wyżej okoliczności faktyczne podzielić należy również decyzje organu w zakresie rygoru natychmiastowej wykonalności (zarzut 4.).

Z tych przyczyn zarzuty 1-4 i 6. uznać należy za pozbawione podstaw.

W odniesieniu do zarzutu 6 dodać należy, iż z jego treści wynika, że został on podniesiony w celu zakwestionowania okoliczności faktycznych sprawy. Autor skargi kasacyjnej uważa bowiem, że przepis prawa materialnego został naruszony w ten sposób, iż nie doszło do wykazania okoliczności faktycznych dających podstawy do stwierdzenia, iż w interesie służby jest zwolnienie go ze służby. Przypomnieć należy, iż próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może następować przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12; wyrok NSA z 6 marca 2013 r., II GSK 2327/1). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Tym samym zarzut ten również i z tej przyczyny nie mógł osiągnąć zamierzonego skutku

Zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. jest nieuzasadniony (zarzut 5).

Artykuł 141 § 4 p.p.s.a. stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, pisemne motywy powinny ponadto obejmować wskazania co do dalszego postępowania. Przepis ten określa zatem niezbędne elementy uzasadnienia, których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania sądu, który doprowadził do takiego właśnie rozstrzygnięcia. Wskazuje on w swej treści na trzy elementy, które muszą się znaleźć w uzasadnieniu wyroku:

a) opis historyczny sprawy, zawierający prezentację jej okoliczności faktycznych, przebiegu i stanowisk stron do momentu podjęcia ostatecznego rozstrzygnięcia (decyzji, postanowienia bądź innej czynności administracyjnej) zaskarżonego do sądu administracyjnego,

b) prezentacje stanowisk stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym obejmującą w pierwszym rzędzie zarzuty skargi oraz argumenty strony przeciwnej zawarte w odpowiedzi na nią, uzupełnione ewentualnie o stanowiska innych uczestników postępowania oraz

c) stanowisko sądu obejmujące wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem.

Sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. O naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wymienionych w jego treści warunków. Wyrok sądu pierwszej instancji nie będzie poddawał się kontroli sądowoadministracyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu (por. wyroki NSA z dnia 15 czerwca 2010 r., II OSK 986/09; z dnia 12 marca 2015 r., I OSK 2338/13, publik. CBOSA). Żaden przypadek z powyższych nie zachodzi. Uzasadnienie w poddanej kontroli sprawie zawiera wszystkie konieczne elementy. Mimo że nie jest ono rozbudowane to pozwala na ustalenie przebiegu procesu myślowego sądu oraz jego kontrolę.

Podkreślenia wymaga, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Sam fakt braku wyraźnego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie stanowi podstawy do uznania, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 21 września 2017 r., I GSK 1329/15). W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sposób wystarczający, umożliwiający dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku, odniósł się do zarzutów skargi i wyjaśnił, z jakich przyczyn podzielił stanowisko organów obu instancji, iż okoliczności sprawy uzasadniają zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych. Wydaje się, iż uprawnione na podstawie uzasadnienia jest przyjęcie, że rozpoznawany zarzut jest konsekwencją błędnej wykładni przepisu prawa materialnego, tj. art. 42 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, co do którego bezzasadności Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się już powyżej. Z tych względów zarzut ten uznać należało za pozbawiony podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. O sprostowaniu z urzędu wyroku sądu pierwszej instancji orzeczono na podstawie art. 156 § 3 p.p.s.a.