Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 15/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 1634
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
article: par 16 pkt 1-4, par. 17, par. 20, par. 3 ust. 4 pkt 4a i pkt 6
journal: Dz.U. 2016 poz 1196
law: Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz  zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie  pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), , Protokolant Specjalista Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi D. U. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 10 października 2023 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

VIII SA/Wa 15/24

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia 10 października 2023 roku Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa działając na podstawie art. 138 § 1 ustawy na z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2023 roku, poz. 775 ze zm. dalej jako k.p.a.) po rozpatrzeniu odwołania D. U.od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. ( dalej jako organ pierwszej instancji) nr [...] z dnia 21 marca 2023 roku o odmowie wypłaty drugiej raty pomocy finansowej na operacje typu ,, Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej ‘’ w ramach podziałania ,, Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich ‘’ objętego Programem Rozwoju Obszarów na lata 2014 – 2020 – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Podstawą rozstrzygnięcia były następuje ustalenia faktyczne i ocena prawna.

W dniu 13 sierpnia 2020 roku organ pierwszej instancji decyzją nr [...].przyznał D. U. pomoc finansową w wysokości 150 000 zł na operacje typu ,, Premie na rozpoczęcie działalności gospodarczej ‘’ w ramach poddziałania ,, Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich ‘’ objętego PROW 2014 -2020 z zastrzeżeniem dopełnienia warunków.

W dniu 23 września 2020 roku do organu pierwszej instancji o płatność pierwszej raty pomocy. W dniu 8 grudnia 2020 roku dokonano wypłaty pierwszej raty w wysokości 120 000 zł na konto skarżącego. Zgodnie z decyzją o przyznaniu pomocy skarżący miał 2 lata od wypłaty pierwszej raty na realizację biznesplanu i złożenie wniosku o wypłatę drugiej raty pomocy tj. do dnia 8 grudnia 2022 roku.

W dniu 23 listopada 2022 roku skarżący zwrócił się do organu z prośbą o możliwość wprowadzenia zmian w biznesplanie. Proponowana zmiana miała polegać na rezygnacji z finansowania innych kosztów związanych z prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej z udziałem środków pochodzących z przyznanej kwoty pomocy w tym z kosztów związanych z paliwem i składkami ZUS. Strona również wnioskowała o rezygnację ze statusu czynnego podatnika VAT i możliwość rozliczania inwestycji w kwotach brutto.

Wniosek o wypłatę drugiej raty pomocy wraz z załącznikami wpłynął do organu w dniu 25 listopada 2022 roku. Do wniosku beneficjent dołączył zaświadczenie z 15 listopada 2022 roku z ZUS do zgłoszenia obowiązkowego ubezpieczenia, fakturę VAT [...] z dnia 22 marca 2021 roku z terminem płatności 5 kwietnia 2021 roku na kwotę brutto 217 029,96 zł za samochód [...], fakturę korygującą, potwierdzenie przelewu na rzecz [...] sp. z oo, dowód rejestracyjny samochodu, potwierdzenie wykonania przelewów.

W dniu 12 stycznia 2023 roku organ pierwszej instancji uznał zasadność zaproponowanych zmian przez stronę do biznes planu, czego następstwem było wydanie decyzji nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na zmianę założeń biznesplanu.

W wyniku weryfikacji organ wystosował do skarżącego wezwanie do złożenia wyjaśnień w tym : wyjaśnienie, iż zgodnie z założeniami biznesplanu planował zakup środka trwałego w postaci samochodu [...], pojemność silnika 2.0Tdi, moc 140kW. Wraz z wnioskiem o płatność drugiej raty pomocy dostarczył fakturę z 22 marca 2021 roku, dowód rejestracyjny oraz zdjęcia potwierdzające zakup samochodu osobowego [...]. Moc silnika 145kW. W ocenie organu zakup tego rodzaju samochodu jest niezgodny ze złożonym biznesplanem oraz wyjaśnienie od kiedy podlega ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu i zdrowotnemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą ponieważ zgodnie z § 16 pkt 4 rozporządzenia wykonawczego miał obowiązek zaprzestać podlegania ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników nie później niż do dnia złożenia wniosku o wypłatę drugiej raty pomocy.

W odpowiedzi na wezwanie skarżący dostarczył arkusz zamówienia samochodu osobowego [...] z 8 stycznia 2021 roku oraz deklarację rozliczeniową ZUS DRA.

W dniu 1 marca 2023 roku skarżący w wyjaśnieniach powołał się na nowelizację przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 lipca 2016 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu ,, Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej ‘’ w ramach poddziałania ,, Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich ‘’ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020( DZ.U z 2016 roku, poz. 1196 ze zm. dalej rozporządzenie wykonawcze), wskazując na zapis z którego wynika, że nie każda zmiana planowanych działań wymaga wyrażenia zgody organu. Z tego powodu dopuszczalna, bez zgody organu była zmiana biznesplanu w zakresie zmiany co do zakupu samochodu osobowego. Strona w biznesplanie przewidywała zakup samochodu [...] style, a zakupiła [...].

W ocenie organu pierwszej instancji zakupiony pojazd [...] jest inwestycją niezgodną z założeniami biznesplanu, a tym samym naruszono przepisy § 3 ust.1 pkt rozporządzenie wykonawczego. Argumentowano, że samochód kupiony [...] jest samochodem wyższej klasy. Organ biorąc pod uwagę profil działalności gospodarczej pozarolniczej skarżącego stwierdził, że wątpliwa jest potrzeba zakupu tego rodzaju samochodu. Zgodnie z § 3 ust.1 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego biznesplan winien zawierać uzasadnienie ekonomiczne operacji, w tym efektywność i racjonalność kosztową. W związku z tym, że skarżący nie poinformował organu o zmianie inwestycji w zakresie zakupu środka trwałego, to organ nie miał możliwości dokonania oceny racjonalności i efektywności wybranego przez stronę modelu auta.

Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wniósł skarżący argumentując, iż nie zachodziły podstawy do odmowy przyznania dofinasowania ponieważ spełnił wymagania do jego otrzymania.

Organ odwoławczy zważył co następuje:

Do przedstawionego powyższej stanu faktycznego sprawy D. U. mają zastosowanie następujące regulacje prawne.

Przepis art. 3 ust. 1 pkl 6 lit. b ustawy o EFRROW stanowi, iż Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 jest realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i obejmuje następujące działania i poddziałania: rozwój gospodarstw i działalności gospodarczej: pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634 t.j.):

"Środkami publicznymi są: środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA); ", a art. 44 ww. ustawy o finansach publicznych określa zasady dokonywania wydatków ze środków publicznych:

Należy wskazać, że warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 określa rozporządzenie wykonawcze.

Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia wykonawczego:

1. Biznesplan, o którym mowa w § 2 ust. 1, zawiera:

1) opis wyjściowej sytuacji ekonomicznej podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy, obejmujący informacje dotyczące:

źródeł finansowych i zasobów materialnych, jakie podmiot ten posiada do podjęcia działalności pozarolniczej, w tym gruntów, budynków i budowli, maszyn, urządzeń i wyposażenia,

kwalifikacji zawodowych z zakresu podejmowanej działalności pozarolniczej, o ile podmiot ten takie kwalifikacje posiada - w przypadku operacji, o których mowa w § 2a ust. 1 pkt 2,

(uchylona),

liczby miejsc pracy w przeliczeniu na pełne etaty, w przypadku, gdy podmiot prowadzi działalność pozarolniczą; przyjmuje się wyższy stan zatrudnienia obliczony na podstawie:

średniej arytmetycznej z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o przyznanie pomocy, a w przypadku, gdy działalność pozarolnicza jest prowadzona krócej, na podstawie średniej arytmetycznej z okresu prowadzenia tej działalności, lub

danych o zatrudnieniu za miesiąc poprzedzający miesiąc złożenia wniosku o przyznanie pomocy;

2) wskazanie celów pośrednich i końcowych, dotyczących rozwoju działalności pozarolniczej;

3) wskazanie planowanej do utworzenia liczby miejsc pracy w przeliczeniu na pełne etaty średnioroczne, zwanych dalej "miejscami pracy;

4) informacje dotyczące działań mających na celu rozwój działalności pozarolniczej, w tym:

opis i szacunkowa wartość planowanych inwestycji w środki trwałe i inne środki związane z działalnością pozarolnicza oraz wskazanie, czy mają one charakter innowacyjny w obrębie gminy, na obszarze której będzie się znajdować stałe miejsce wykonywania działalności w zakresie produktu lub procesu (technologii), lub marketingu, lub organizacji.

informacje o planowanym udziale w szkoleniach lub korzystaniu z usług doradczych, w tym szacunkowa wartość tych działań lub innych przedsięwzięć, wymaganych do rozwoju działalności pozarolniczej - jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy planuje realizacje tych działań:

5) charakterystykę podejmowanej działalności pozarolniczej, w tyra określenie przedmiotu tej działalności, zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności (PKD);

6) uzasadnienie ekonomiczne operacji, w tym racjonalność i efektywność kosztową.

1. Pomoc przyznaje się, jeżeli biznesplan, o którym mowa w ust. 1:

1) zapewnia zgodność szacunkowych wartości planowanych inwestycji w środki trwałe z cenami rynkowymi;

2) przewiduje:

wydatki w kwocie stanowiącej co najmniej 100% kwoty pomocy, w tym inwestycje w środki trwałe o szacunkowej wartości równej co najmniej kwocie stanowiącej 70% kwoty pomocy, które zapewnią uzyskanie najlepszych efektów z danych nakładów,

zakup wyłącznie nowych maszyn, urządzeń, środków transportu oraz wyposażenia - w ramach inwestycji, o których mowa w ust. 1 pkt 4 lit. a, przy czym planowane wydatki na zakup samochodu osobowego nie mogą stanowić więcej niż 50% kwoty pomocy,

utworzenie co najmniej jednego miejsca pracy związanego bezpośrednio z podejmowaną działalnością pozarolniczą objętą pomocą,

zaprzestanie chowu i hodowli świń - w przypadku operacji, o której mowa w § 2a ust. 1 pkt 1,

że działalność, o której mowa w ust. 1 pkt 5 oraz w § 5, jest dochodowa;

3) zakłada, że:

stałe miejsce wykonywania działalności pozarolniczej, które zostanie wskazane w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, w przypadku inwestycji niezwiązanych z nieruchomością, znajduje się w miejscowości, o której mowa w § 2 ust. 5,

jeżeli operacja, którą zamierza realizować podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, jest związana z budową, przebudową, remontem połączonym z modernizacją, wyposażeniem lub zagospodarowaniem nieruchomości objętej operacją, miejsce położenia tej nieruchomości będzie znajdować się w miejscowości, o której mowa w lit, a,

miejscem realizacji operacji, o której mowa w lit. b, jest miejsce położenia nieruchomości;

4) uwzględnia działania, o których mowa w ust. 1 pkt 4, wraz z szacunkową wartością planowanych wydatków, niezbędne do osiągnięcia celów pośrednich i końcowych operacji oraz racjonalnie powiązane z podejmowaną działalnością pozarolniczą oraz z miejscami pracy, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. d.

3. W przypadku, gdy biznesplan, o którym mowa w § 2 ust. 1, przewiduje inwestycję związaną z budową, przebudową lub remontem połączonym z modernizacją, inwestycja ta może zostać zrealizowana wyłącznie na gruntach stanowiących własność lub współwłasność, przedmiot użytkowania wieczystego, lub przedmiot dzierżawy, podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy.

4, Inwestycji, o których mowa w ust. 1 pkt 4 lit. a, nie finansuje się z innych środków publicznych.

5. Za kwalifikacje zawodowe, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b, uważa się;

1) ukończone studia pierwszego stopnia lub studia drugiego stopnia, lub jednolite studia magisterskie, lub

2) wykształcenie średnie, lub

3) kwalifikacje na poziomie zasadniczej szkoły zawodowej lub branżowej szkoły I stopnia w zawodzie związanym z podjęciem określonej działalności pozarolniczej, wymienionej w załączniku do rozporządzenia, lub

4) tytuł wykwalifikowanego robotnika, mistrza lub tytuł zawodowy hib tytuł zawodowy mistrza, w zawodzie związanym z podjęciem działalności pozarolniczej wymienionej w załączniku do rozporządzenia, uzyskany w formach pozaszkolnych.

1. Dokumentem potwierdzającym posiadanie kwalifikacji zawodowych, o których mowa w ust. 5, są w szczególności świadectwo, certyfikat lub dyplom.

2. Za wydatki, o których mowa w ust. 2 pkt 2 lit. a, nie uznaje się wydatków poniesionych przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy.

Przepis § 16 pkt. 1-4 rozporządzenia wykonawczego Beneficjent powinien:

1) prowadzić działalność, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 5 oraz w § 5, co najmniej do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy, a w przypadku działalności, która wymaga wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu szkół i placówek publicznych, co najmniej do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty drugiej raty pomocy;

2) zrealizować biznesplan w terminie w nim przewidzianym, lecz nie później niż do dnia upływu 2 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy, jednak nie później niż do dnia 31 sierpnia 2025 r., w tym:

utworzyć przewidziane w biznesplanie miejsca pracy, o których mowa w § 3 ust, 1 pkt 3, z tym że zatrudnienie powinno nastąpić;

do dnia złożenia wniosku o wypłatę drugiej raty pomocy, a utrzymanie osiągniętego przyrostu miejsc pracy powinno nastąpić w okresie co najmniej 2 lat od dnia wypłaty drugiej raty pomocy,

na podstawie umów o pracę,

zrealizować działania, o których mowa w § 3 ust, 1 pkt 4.

osiągnąć cele, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2;

3) dokonać nie później niż do dnia złożenia wniosku o wypłatę drugiej raty pomocy zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych na podstawie przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych i podlegać

tym ubezpieczeniom co najmniej do dnia upływu terminu zobowiązania, o którym mowa w pkt 1, a w przypadku gdy korzysta z uprawnienia, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r, - Prawo przedsiębiorców (Dz. U.poz. 646, 1479, 1629, 1633 i 2212), podlegać tym ubezpieczeniom co najmniej od dnia wypłaty drugiej raty pomocy do dnia upływu terminu zobowiązania, o którym mowa w pkt 1 ;

4) zaprzestać podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników nie później niż do dnia łożenia wniosku o wypłatę drugiej raty pomocy;

Przepis § 17 rozporządzenia wykonawczego stanowi, iż:

Drugą ratę pomocy w wysokości odpowiednio 30 000 zł, w przypadku, o którym mowa w § 6 ust. 1 pkt 1, 40 000 zł, w przypadku, o którym mowa w § 6 ust, 1 pkt 2, i 50 000 zł, w przypadku, o którym mowa w § 6 ust. 1 pkt 3, wypłaca się na wniosek o płatność, który składa się po realizacji biznesplanu, jednak nie później niż do dnia upływu 2 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy i nie później niż do dnia 31 sierpnia 2025 r. Pomoc jest wypłacana na rachunek bankowy beneficjenta wskazany we wniosku o płatność.

2. Wypłaty drugiej raty pomocy dokonuje się, jeżeli są spełnione warunki, o których mowa w § 16 pkt 2 i 10, a warunki, o których mowa w § 16 pkt 1, 5 i 9, są spełnione od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy do dnia złożenia wniosku o płatność drugiej raty pomocy, z wyłączeniem warunku, o którym mowa w § 16 pkt 1 - w odniesieniu do działalności, która wymaga wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu szkół i placówek publicznych.

3. Wniosek o płatność drugiej raty pomocy oprócz danych, o których mowa w § 14 ust. 2, zawiera oświadczenie o spełnieniu warunku, o którym mowa w § 3 ust. 4.

4. Do wniosku o płatność, o którym mowa w ust. 1, dołącza się następujące dokumenty potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w § 16 pkt 2 i 10, oraz spełnianie warunków, o których mowa w § 16 pkt 1, 5 i 9, od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy do dnia złożenia wniosku o płatność drugiej raty pomocy:

1) sprawozdanie z realizacji biznesplanu. sporządzone zgodnie z wzorem udostępnionym przez Agencje, oraz kopie dokumentów potwierdzających realizacje działań, o których mowa w § 3 ust 1 pkt 4;

2) dokumenty potwierdzające spełnienie warunku, który był podstawą wyboru operacji, określonego w § 10 ust. 2 pkt 5;

3) zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o okresie podlegania ubezpieczeniom społecznym określonym w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych;

4) kopię zaświadczenia o wpisie do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu szkół i placówek publicznych.

1. Do dokumentów dołączanych do wniosku o płatność drugiej raty pomocy przepis § 9 ust. 3 stosuje się odpowiednio.

2. Beneficjent informuje Agencję o wszelkich zmianach w zakresie danych i informacji objętych wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, oraz dołączonych do niego dokumentach, niezwłocznie po ich zaistnieniu.

Natomiast zgodnie z § 18 ust 2 ww. rozporządzenia wykonawczego:

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w § 16 pkt 2 lit. b i c oraz pkt 10, lub niespełniania warunków, o których mowa w § 16 pkt 1, 5 i 9, od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy do dnia złożenia wniosku o płatność drugiej raty pomocy, z wyłączeniem warunku, o którym mowa w § 16 pkt 1 - w odniesieniu do działalności, która wymaga wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu szkół i placówek publicznych, lub niezłożenia wniosku o płatność w terminie, o którym mowa w § 17 ust. 1, lub dokumentów, o których mowa w § 17 ust. 4, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję o odmowie wypłaty drugiej raty pomocy.

Na podstawie § 20 rozporządzenia wykonawczego

1. Beneficjent może wystąpić do dyrektora oddziału regionalnego Agencji z wnioskiem o wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu w trakcie jego realizacji, w zakresie warunków, o których mowa w § 16, w tym wydłużenie okresu jego realizacji.

1a. Zmiana złożeń biznesplanu me może wpływać na zwiększenie wysokości kwoty pomocy.

Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się;

1) zmieniony biznesplan wraz z podaniem przyczyn uzasadniających planowane zmiany;

2) zgodę beneficjenta na zmianę decyli o przyznaniu pomocy w zakresie wysokości kwoty pomocy, w przypadku gdy zmiana założeń biznesplanu ma wpływ na zmniejszenie wysokości kwoty pomocy.

2a. Do zmienionego biznesplanu przepis § 9 ust. 6 rozporządzenia wykonawczego stosuje się odpowiednio.

2b. Zmiana założeń biznesplanu w zakresie opisu działań, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 4, nie wymaga zgody dyrektora oddziału regionalnego Agencji.

3. Dyrektor oddziału regionalnego Agencji wyraża zgodę na zmianę założeń biznesplanu, w tym wydłużenie okresu jego realizacji, jednak nie dłużej niż do dnia upływu 2 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy i nie później niż do dnia 31 sierpnia 2025 r., pod warunkiem że zmieniony biznesplan spełnia warunki określone w § 3 i ust. la, a beneficjentowi przysługiwałaby pomoc na podstawie liczby punktów, które zostałyby przyznane na podstawie zmienionych założeń biznesplanu.

4. Wyrażenie zgody, o której mowa w ust. 1, następuje w drodze decyzji.

5. Wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu następuje w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1.

6, W przypadku gdy zmiana założeń biznesplanu ma wpływ na zmniejszenie wysokości kwoty pomocy, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje w terminie, o którym mowa w ust. 5, decyzję o zmianie decyli ostatecznej o przyznaniu pomocy w zakresie wysokości kwoty pomocy.

Natomiast art. 50 § 1 k.p.a. mówi, że organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika, na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych.

Organ odwoławczy wskazywał, iż przepisy art. 27 ust. 1 -2 ustawy o EFRROW w sposób jednoznaczny wskazują na odmienności w zakresie prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie w stosunku do regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego, oraz wskazuje podmiot, na którym ciąży ciężar udowodnienia okoliczności faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, co zresztą zostało wyraźnie podkreślone w licznym orzecznictwie.

Dla porządku należy wskazać, iż przepisy rozporządzeń unijnych z reguły wywołują bezpośredni skutek w krajowych porządkach prawnych, bez konieczności przyjmowania środków wykonawczych przez prawodawcę Unii Europejskiej lub władze Państw Członkowskich.

W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego Prezes ARiMR zważył, co następuje:

Z akt sprawy wynika, że w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, wszczętego w dniu 25.11.2022 r. wnioskiem D. U. o wypłatę drugiej raty pomocy finansowej na operacje typu ,Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, Dyrektor M. OR ARiMR w W. w dniu 21.03.2023 r. wydal Stronie decyzję nr [...] o odmowie wypłaty drugiej raty pomocy finansowej na operacje typu ,premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" w ramach poddziałania 6.2, "Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich" objętego PROW 2014-2020, ze względu na zrealizowanie biznesplanu niezgodnie z jego założeniami określonymi w § 3 ust.1 pkt 4 i 6, który stanowi, iż pomoc przyznaje się, jeżeli biznesplanu, o którym mowa w § 2 ust. 1, zawiera: informacje dotyczące działań mających na celu rozwój działalności pozarolniczej, w tym opis i "szacunkowa wartość" planowanych inwestycji w środki trwale i inne środki związane z działalnością pozarolniczą oraz uzasadnienie ekonomiczne operacji, w tym racjonalność i efektywność kosztowa oraz mając na uwadze § 18 ust. 2 tegoż rozporządzenia .

W wyniku weryfikacji dołączonych do wniosku dokumentów stwierdzono niespójności polegające na zakupie innego środka trwałego niż wskazanego w biznesplanie. Pan D. U. wnioskował o pomoc w kwocie 150 000 zł brutto. Strona zaplanowała zakup samochodu osobowego w cenie 150 000,00 zł brutto natomiast D. U. dokonał zakupu samochodu w kwocie 217 029,96 zł brutto bez uzyskania uprzedniej zgody Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR na zmianę założeń biznesplanu w zakresie kosztów zakupu środków trwałych oraz w zakresie prognoz finansowych. Wobec powyższego D. U. w złożonej zmianie do biznesplanu z dnia 23.11.2022 r. nie uwzględnił w prognozach finansowych brakującej kwoty 67 029,96 zł brutto potrzebnej do zakupu samochodu. D. U. nie uwzględnił zmiany w zakresie planowanych kosztów zakupu środków trwałych, zwłaszcza nie zmienił szacunkowej wartości inwestycji oraz nie dokonał zmian w prognozach finansowych.

Zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego zmiana w zakresie opisu działań, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 4, nie wymaga wyrażenia zgody przez dyrektora OR na ich dokonanie.

Zmiana niewymagająca zgody Agencji dotyczy wyłącznie opisu planowanego działania mającego na celu rozwój działalności pozarolniczej umieszczany w biznesplanie w określonych kolumnach dotyczących - w zależności od wersji formularza biznesplanu - uzasadnienia albo opisu wydatku, wskazanego w części H.l biznesplanu w tabelach:

1) n.1.1. Koszty środków trwałych, 11.1.2. Koszty innych środków związanych z pozarolniczą działalnością gospodarczą oraz II.1.3. Koszty szkoleń, usług doradczych lub innych przedsięwzięć wymaganych do rozwoju pozarolniczej działalności gospodarczej, II.1.4 Koszty towarzyszące (niezbędne do realizacji operacji - zakres towarzyszący) w kolumnie "Uzasadnienie" - dotyczy formularza biznesplanu obowiązującego dla naborów wniosków o przyznanie pomocy przeprowadzanych do 2020 r.;

Odnosząc się do zarzutów strony wymienionych w odwołaniu oraz mając powyższe na uwadze należało podkreślić, że zmiana opisu czyli w tym przypadku marki samochodu nie jest podstawą wydania decyli odmownej, natomiast jest nią znaczna zmiana wysokości poniesionego kosztu na zakup samochodu, ponieważ nie była przedmiotem badania organu pod względem racjonalności i efektywności kosztowej. Tym samym zakres zmiany przekracza definicję wprowadzonych zmian w rozporządzeniu wykonawczym na które powołuje się beneficjent. A zatem organ drugiej instancji w pełni podzielił ustalenia organu I instancji i podtrzymuje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji

Z dnia 21.03.2023 r. nr [...] o odmowie wypłaty drugiej raty pomocy ze względu na niespełnienie warunków do jej otrzymania.

W tym miejscu należy zaznaczyć, iż uzasadnienie ekonomiczne operacji zakłada rozpoczęcie i wykonywanie pozarolniczej działalności gospodarczej w wyniku realizacji operacji, pomoc może zostać przyznana na operację uzasadnioną ekonomicznie, zaś uznanie przedstawionych w Biznesplanie założeń za prawidłowe, może nastąpić jedynie w przypadku pozytywnej oceny Biznesplanu, co do jego poprawności formalnej, spójności, zasadności inwestycji w danej działalności, a także realności przyjętych założeń w zakresie wielkości i struktury przychodów i wydatków. W tym miejscu należy mieć na uwadze że, to strona postępowania, jest obowiązana przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, gdyż ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Zdaniem organu wybór samochodu beneficjent powinien przeprowadzić w oparciu o analizę alternatywnych wariantów (opcji), które obejmowałyby m.in. wysokość nakładów inwestycyjnych, wysokość nakładów operacyjnych, opis podstawowych parametrów technicznych dostępnych na rynku pojazdów i rozwiązań technologicznych w odniesieniu do specyfiki, rodzaju i skali projektu (analiza porównawcza z innymi markami). W każdym przypadku wnioskodawca musi wykazać, że środek trwały będzie służył jedynie do celów określonych w przedsięwzięciu, a warunki techniczne i wyposażenie, w tym wyposażenie dodatkowe są adekwatne do rodzaju świadczonej usługi oraz że są niezbędne do wykonywania działalności pozarolniczej. Dopiero taka analiza pozwala na ustalenie, czy planowane przedsięwzięcie jest efektywne, racjonalne i celowe, a zatem czy operacja jest uzasadniona ekonomicznie.

Z uwagi na powyższe oraz obowiązujące przepisy, strona winna złożyć wniosek o zmianie założeń biznesplanu przed dokonanie zakupu, tak aby umożliwić organowi I instancji ocenę biznesplanu, w szczególności pod w odniesieniu do uzasadnienia ekonomicznego, racjonalności i efektywności kosztowej inwestycji, jak też jej dostosowania do podejmowanej działalności (§ 3 ust. 1 pkt 6 oraz § 3 ust, 2 pkt 4 rozporządzenia wykonawczego).

Dowody dokonanej szczegółowej analizy strona powinna przedstawić Organowi celem weryfikacji np. w postaci analizy porównawczej kilku ofert podobnych środków trwałych, czego Strona nie dokonała.

Organ pragnie w tym miejscu wskazać, że środki wypłacane w ramach pomocy są środkami budżetowymi (z budżetu unijnego jak i krajowego) i jako takie podlegają szczególnej ochronie i muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami gospodarności, efektywności i skuteczności, oraz w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu celów (art. 33 ust, 1 rozporządzenia UE nr 2018/1046 oraz art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych).

Zgodnie z zasadą racjonalności wydatków rodzaj, cechy oraz przydatność nabywanych środków powinny być adekwatne do planowanej operacji i wystarczające dla prawidłowego zrealizowania zakładanych celów operacji, z uwzględnieniem, że cena zakupu powinna być możliwie najniższa.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem "Biznesplan sporządzony niepoprawnie, niespójny, nierealny łub niewiarygodny może być oceniony negatywnie" (por. Wyrok Naczelnego sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2022 r. — I GSK 2160/18).

Prezes ARiMR podziela ustalenia i argumentację organu I instancji zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyli, gdzie zostały szczegółowo przedstawione powody odmowy przyznania płatności n raty, wynikające z analizy dokumentacji zgromadzonej w sprawie.

Podmiot, który zamierza skorzystać z dofinansowania winien bezwzględnie dostosować się do zasad udzielania pomocy i wypełnić wszystkie wymogi wynikające z przepisów prawa. Dlatego też wnioskodawca przed wypełnieniem dokumentów aplikacyjnych powinien zapoznać się dokładnie z procedurami obowiązującymi przy naborze wniosków. Bowiem to obowiązkiem wnioskodawcy jest prawidłowe wypełnienie wniosków oraz należyte przygotowanie biznesplanu wraz z załącznikami w sposób określony we wskazanych wcześniej regulacjach. Stąd też nie budzi wątpliwości, że wnioskodawca powinien wypełnić wszystkie obowiązkowe pola wniosku oraz biznesplanu, do tego w sposób określony w dokumentacji aplikacyjnej i załączonych do nich instrukcjach.

Po ponownym merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy Prezes ARiMR, jako organ odwoławczy, stwierdził, iż D. U. składając wniosek o płatność drugiej raty pomocy na operacje typu - premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" w ramach poddziałania 6.2. "Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich" objętego PROW 2014-2020 nie spełnił warunków określonych w przepisach § 3 ust. 1 pkt 4 oraz pkt 6 i § 18 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, dlatego zaistniały przesłanki odmowy przyznania płatności drugiej raty pomocy.

Skargę na decyzje organu odwoławczego wniósł D. U. zaskarżając w całości decyzje organu odwoławczego.

W uzasadnieniu skargi podnosił i wskazywał jakie przepisy prawne miały zastosowanie. Podnosił odmienność proceduralną takiego postępowania w stosunku do zwykłej sprawy administracyjnej.

Wskazywał, że przepisy art.27 ust.1-2 ustawy PROW 2014-2020 w sposób jednoznaczny wskazują na odmienność w zakresie prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie w stosunku do regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego oraz wskazuje podmiot, który obarczony jest ciężarem udowodnienia okoliczności faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, co zresztą wyraźnie podkreślone w licznym orzecznictwie. Zgodnie z zastrzeżeniem dotyczącym odpowiedniego stosowania przepisów art.27 ust.1 i ust. 2, w postępowaniu o przyznanie pomocy, organ przed którym toczy się postępowanie, stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenie żądań. Nie stosuję się także przepisu art.81 kodeksu postępowania administracyjnego , natomiast strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Stosowanie do wskazanych przepisów, zauważyć należy, że w zakresie prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie istnieją odmienności w stosunku do regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego. Przede wszystkim ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej, określonej w art. 7 k.p.a, ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego zebranie materiału dowodowego. Nie należy natomiast na organ obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, Jedocześnie przyjął zasadę , że ciężar dowodu spoczywa na osobie , która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej w zakresie wskazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na tę okoliczność i działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ograniczone zostały również zasady czynnego udziału stron w postępowaniu i udzielaniu informacji, przed ustaleniem ,że organ zobowiązany jest ich przestrzegać tylko na żądanie strony ( por, wyrok WSA w Opolu z dnia 22 listopada 2016r. sygn. akt II SA/Op 344/16)" za wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 lutego 2018r., sygn. akt I SA/Kr 9/18.

Na podstawie art. 4 ustawy PROW 2014-2020, " z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy ustawy k.p.a.

W przedmiotowej sprawie ostatni zaakceptowany biznes plan zakładał zakup samochodu osobowego. W kolumnie uzasadnienie widniał zapis:

Marka/model: [...] Wyposażenie: Silnik 2.0Tdi 140kW (190 KM) 7 biegowa skrzynia biegów DSG, 4x4 Przydatność; Samochód służył będzie do dojazdu do klienta Źródło ceny; oferta

W złożonym wniosku o płatność II raty do rozliczenia została złożona faktura oraz dowód rejestracyjny potwierdzająca zakup samochodu osobowego [...]

Organ l instancji w odmowie przywołuje przepis zawarty w § 18 ust, 2, który warunkuje wypłatę drugiej raty spełnień określonych warunków tj.

Zrealizowanie zapisów zawartych w biznes planie; w szczególności realizacji:

3 pkt 2: celów pośrednich i końcowych, dotyczących rozwoju działalności pkt 4 : a) opis i szacunkową wartość planowanych inwestycji w środki trwałe i inne środki

związane z działalnością pozarolniczą oraz wskazanie, czy mają one charakter

innowacyjny w obrębie gminy, na obszarze której będzie się znajdować stałe miejsce

wykonywania działalności w zakresie produktu lub procesu (technologii), lub

marketingu, lub organizacji,

b) informacje o planowanym udziale w szkoleniach lub korzystaniu z usług doradczych, w tym szacunkową wartość tych działań lub innych przedsięwzięć, wymaganych do rozwoju działalności pozarolniczej - jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy planuje realizację tych działań; pozarolniczej;

Zdaniem organu zakupiony samochód nie potwierdza realizacji działań wskazanych w powyższych przepisach.

Dodatkowo organ w odmowie powołuje się na klasyfikację samochodów definiując samochód wskazany w kolumnie uzasadnienie jako samochód klasy B- samochody małe, a samochód wskazany we wniosku o płatność jako klasa D- średnie , Jest to nieusystematyzowana klasyfikacja aut, nie poparta żadnymi urzędowymi normami. Z logicznego punktu widzenia są to samochody tej samej klasy, ich wagi są zbliżone ok. 1700 kg oraz długość pojazdu jest na tym poziomie [...] cm, [...]. A ponad to klasyfikacja ta wskazywałaby że są to samochody klasy J- sportowo- terenowe.

Organ I instancji odmawiając pomocy nie powinien wcale powoływać się na tą klasyfikację, jest ona nieoficjalna. Zgodnie z polską klasyfikacją pojazdów samochodowych rozróżniamy następujące kategorie pojazdów: samochód osobowy ,autobus .motocykl, samochód .ciągnik samochodowy, ciągnik rolniczy .przyczepa lekka, naczepa ciężarowa , przyczepa ciężarowa, przyczepa ciężarowa rolnicza, pojazd samochodowy inny. Kategorie te są wpisywane zgodnie z homologacją do dowodu rejestracyjnego. I na podstawie tej klasyfikacji, jedynej na którą można się powołać w przedmiotowej sprawie są to auta tej samej kategorii.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa z dnia 25 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich" Wypłaty drugiej raty pomocy dokonuje się, jeżeli są spełnione warunki, o których mowa w § 16 pkt 2 i 10, a warunki, o których mowa w § 16 pkt 1, 5 i 9, są spełnione od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy do dnia złożenia wniosku o płatność drugiej raty pomocy, z wyłączeniem warunku, o którym mowa w § 16 pkt 1 - w odniesieniu do działalności, która wymaga wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu szkół i placówek publicznych.

Zapis ten informuje iż należy zrealizować biznes plan. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt.4a w biznes planie należy określić "opis i szacunkową wartość planowanych inwestycji w środki trwałe i inne środki związane z działalnością pozarolniczą". Inwestycje te zostały określone w tabeli 11.1.1 biznes planu. We wniosku o płatność II raty wskazano potwierdzenie realizacji biznes planu. Zakupione środki trwałe w pełni umożliwiają prowadzenie opisanej działalności. Można rzec iż samochody wskazane w powyższym sporze są niemal identyczne; moc różni się o 5 kW, wymiary, wagi są niemal identyczne, skrzynia biegów tożsama w obu modelach, funkcjonalność ta sama.

Zgodnie z nowelizacją rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 25 lipca 2016 r, w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich" zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 przepisy te stosuje się do wszystkich wszczętych i nie zakończonych spraw:

§ 3. Do postępowań w sprawie wyrażenia zgody, o której mowa w § 20 ust. 1 rozporządzenia zmienianego w § 1,wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem.

Zatem w tej sprawie mają zastosowanie przepisy wskazane powyżej

Podnosił w swoim uzasadnieniu iż organ pierwszej instancji zarzuca mu, że dokonał istotnych zmian w pierwotnie zaakceptowanym biznesplanie i zbyt późno i poinformował organ o tym post facto. Organ przywołuje się również § 8 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego w myśl, którego wnioskodawca powinien informować organ w zakresie danych zawartych we wniosku oraz dołączonych do niego dokumentach niezwłocznie po ich zaistnieniu. Przedstawione zarzuty są błędne, gdyż zmiana nie była istotna. Dodatkowo w decyzji o przyznaniu pomocy nie ma literalnego zapisu, iż zobowiązany jestem do zakupu środków trwałych tożsamych co w kolumnie uzasadnienie. Kolumna ta służy jedynie do weryfikacji cen rynkowych.

Organ II instancji wskazuje iż nie została uwzględniona "zmiana w zakresie planowanych kosztów zakupu środków trwałych, zwłaszcza nie zmienił szacunkowej wartości inwestycji oraz nie dokonał zmian w prognozach finansowych". Organ drugiej instancji sugeruje iż droższy o 67 029,96 z środek trwały ma wpływ na niezrealizowanie inwestycji w środki trwałe w sposób zgodny z biznes planem. Zauważyć należy iż przedmiotową premię rozlicza się w sposób rzeczowy a nie finansowy. Idąc dalej tym samy tokiem rozumowania zakupiony samochód taki sam jak wskazany w tabeli II biznes planu, tej samej, marki i modelu, również wpływałby na odmowę II raty pomocy ze względu na niespójność. Sytuacja na rynku samochodów pokazuje iż w momencie składania wniosków czyli w 2019 roku samochody były ok, 30 % tańsze niż w chwili zakupu. Więc samochód [...] zakupiony w tym samym czasie co [...] również ceną przekraczał by 200 000z zł. Organ nie zwrócił uwagi na fakt iż z powodu inflacji, zaburzeń związanych z Covid 19 ceny drastycznie poszły do góry. Dodatkowo porównując ceny modeli [...] i [...] można jednoznacznie stwierdzić iż są to modele tej samej klasy i ich ceny są na zbliżonych poziomach,

Podsumowując jego zdaniem decyzja została wydana niezgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Wnosił o uchylenie w/w decyzji i wydanie decyzji o wypłacie drugiej raty pomocy finansowej na operacje typu Premia na rozpoczęcie działalności pozarolniczej w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich" objętego PROW 2014-2020.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się

z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty kontroli wynika bowiem, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.

W ocenie sądu istotą sporu pomiędzy stronami w przedmiotowej sprawie jest to, czy doszło do zmiany biznesplanu w sytuacji zakupu innego środka trwałego w postaci samochodu osobowego marki [...] zamiast samochodu [...] i czy zmiana ta wymagała zgody organu.

Organ argumentował, iż sama zmiana zakupu innej marki samochodu nie była podstawą odmowy wypłaty drugiej raty pomocy, ale znaczna zmiana wysokości poniesionego kosztu na zakup samochodu, ponieważ nie była przedmiotem badania organu pod względem racjonalności i efektywności kosztowej. Organ wskazywał, że pomoc może zostać przyznana na operacje uzasadnioną ekonomicznie. Ocena taka dokonywana jest przez organ po przebadaniu biznes planu co do jego prawidłowości formalnej, spójności, zasadności inwestycji w danej działalności, a także realności przyjętych założeń w zakresie wielkości i struktury przychodów i wydatków. Argumentował, że wybór samochodu beneficjent powinien przeprowadzić w oparciu o analizę alternatywnych wariantów, które obejmowałyby wysokość nakładów inwestycyjnych, wysokość nakładów operacyjnych, opis podstawowych parametrów technicznych pojazdu dostępnych na rynku. W każdym wypadku wnioskodawca musi wykazać, że środek trwały będzie służył jedynie do celów określonych w przedsięwzięciu, a warunki techniczne i wyposażenie są adekwatne do rodzaju świadczonej usługi oraz są niezbędne do wykonywania działalności pozarolniczej. Dopiero taka analiza pozwala na ustalenie czy planowane przedsięwzięcie jest efektywne, racjonalne, celowe, a zatem czy operacja jest uzasadniona ekonomicznie.

Zarzuty skarżącego, iż nie dokonał istotnych zmian w przedłożonym biznesplanie i zmiana polegająca na zmianie środka trwałego w postaci zakupu innego samochodu osobowego nie rodziła obowiązku zgody organu na zmianę biznesplanu są nieuzasadnione.

Należy zauważyć, iż zgodnie z § 3 ust.4 pkt 4a i pkt 6 rozporządzenia wykonawczego stanowi, że biznesplan o którym mowa w § 2 ust.1 obejmuje między innymi informacje dotyczące działań mających na celu rozwój działalności pozarolniczej, w tym – opis i szacunkową wartość planowanych inwestycji w środki trwałe i inne środki związane z działalnością pozarolniczą oraz wskazanie że mają one charakter innowacyjny w obrębie gminy, na obszarze której będzie się znajdować stałe miejsce wykonywania działalności w zakresie produktu lub procesu( technologii)lub marketingu lub organizacji. Biznesplan winien zawierać uzasadnienie ekonomiczne operacji, w tym racjonalność i efektywność kosztową.

Należy zauważyć, iż dokonana zmian a w biznesplanie nie wiąże się tylko ze zmianą marki pojazdu, ale ze zmianą kosztu zakupu środka trwałego. Planowano zakup środka trwałego samochodu osobowego o wartości 150 000 zł i został zakupiony samochód o wartości 217 029,96 zł. Przekroczenie wartości zakupionego środka trwałego wyniosło około 45%. W ocenie z uwagi na znaczną zmianę wartości zakupionego środka winno to być zgłoszone do organu w ramach zgody na zmianę przedłożonego biznesplanu. Wartość środka trwałego winna być obowiązkowo określona w biznesplanie, a w związku z tym jego znaczna zmiana wartości( ok. 45%) tego środka, winna zostać zaakceptowana przez organ. W takim przypadku organ powinien na nowo dokonać oceny operacji pod względem racjonalności i efektywności kosztowej i dopiero po zaakceptowaniu zmiany w biznesplanie wydać w tym zakresie zgodę.

Zdaniem Sądu stanowisko skarżącego, iż zmiana kosztowa środka trwałego nie miała znaczenie jest nieuprawniona. Zmiana rozporządzenia wykonawczego z dnia 12 sierpnia 2022 roku dokonana w § 20 poprzez dodanie ust.2b w brzmieniu – zmiana założeń biznesplanu w zakresie opisu działań, o których mowa w § 3 ust.1 pkt 4 nie wymaga zgody dyrektora oddziału regionalnego Agencji nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia jedynie ze zmianą opisu działań, która nie wymagałaby zgody dyrektora oddziału.

Zgodnie z § 20 rozporządzenia wykonawczego beneficjent może wystąpić do dyrektora oddziału regionalnego Agencji z wnioskiem o wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu w trakcie jego realizacji, w zakresie warunków, o których mowa w § 16 w tym wydłużenie okresu jego realizacji – w tym zrealizować działania, o których mowa w § 3 ust.1 pkt 4. W sytuacji gdy doszło do zmiany wartości planowanych inwestycji w środki trwałe, to wymagało zgody organu. W związku z tym że skarżący nie spełnił warunków określonych w § 3 ust.1 pkt 4 oraz 6, § 18 ust.2 i § 20 rozporządzenia wykonawczego organ zasadnie odmówił wypłaty drugiej raty pomocy.

Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.