Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 1096/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 140, art. 216 ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Wojewody . z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. oddala skargę; II. przyznaje radcy prawnemu J. K.-D. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie – wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w kwocie 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Lu [...]

U Z A S A D N I E N I E

Wojewoda decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...] – po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta L. od decyzji Starosty L. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości wchodzącej w skład dawnej działki ewidencyjnej nr [...], położonej przy ul. [...] i ul. [...] w L., znajdującej się w obszarze aktualnych działek ewidencyjnych nr [...] i [...]

– utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił następująco okoliczności faktyczne i prawne sprawy:

Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...] listopada 1993 r. o ustaleniu granic gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne w rejonie W.-P., objęto między innymi część dawnej działki nr [...], stanowiącej własność L. T., którą oznaczono jako działka nr [...] o powierzchni 0,0799 ha. Podstawę prawną powyższej uchwały stanowiły przepisy art. 14 ust. 1, art. 44, art. 45 i 85 ustawy z dnia [...] kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

W wyniku przeprowadzonego podziału nieruchomości L. T. o powierzchni 0,0799 ha, grunt o pow. 0,0288 ha przeszedł na własność G. L. pod place i ulice, a pozostały grunt o pow. 0,0511 ha przeznaczony był do wydzielenia działek. L. T. przyznano w zamian na własność działkę nr [...] o pow. 0,0475 ha, a za grunt o pow. 0,0324 ha, który przeszedł pod ulice, place oraz pod wydzielenie nowych działek ustalono odszkodowanie w wysokości [...] zł. Z kwoty tej potrącono opłaty adiacenckie w wysokości [...] zł oraz koszty podziału w wysokości [...] zł, co dało kwotę [...]zł do wypłaty na rzecz właściciela.

We wniosku z dnia [...] listopada 2016 r. poprzedni właściciel powyższej nieruchomości wystąpił do Prezydenta Miasta L. o zwrot jej niezagospodarowanych części.

Po ustaleniu, że wnioskowana do zwrotu nieruchomość wchodzi obecnie w obszar działek nr: [...], które zgodnie z odpisem z księgi wieczystej KW Nr [...], stanowią własność G. L., Wojewoda postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a., wyłączył Prezydenta Miasta L. od prowadzenia przedmiotowej sprawy i wyznaczył do jej prowadzenia Starostę L..

W piśmie z dnia [...] maja 2017 r. Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta L., w odpowiedzi na pismo Starosty L., stwierdził, że nie posiada w swych zasobach akt budowlanych planu realizacyjnego osiedla Węglin Południowy obowiązującego dla przedmiotowej nieruchomości w dniu [...] listopada 1993 r. Jednocześnie w załączeniu przekazał poświadczoną za zgodność z oryginałem planszę zbiorczą uzbrojenia terenu osiedla mieszkaniowego Węglin Południowy, stanowiącą załącznik do decyzji z dnia [...] maja 1992 r. zatwierdzającej plan realizacyjny oraz udzielającej pozwolenia na budowę ulic osiedlowych wraz z uzbrojeniem, a także kopię ww. decyzji.

Z kolei w piśmie z dnia [...] maja 2017 r. Wydział Planowania Urzędu Miasta L. przekazał kopię fragmentu (w części obejmującej zawnioskowany teren) archiwalnego Miejscowego Planu Szczegółowego Zagospodarowania Przestrzennego LZM W. P. (tekstu i rysunku), zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Miejskiej Rady N. w L. z dnia [...] września 1986 r., obowiązującego dla przedmiotowego terenu w dniu [...] listopada 1993 r. W myśl ustaleń tego planu, zawnioskowany do zwrotu teren w części wchodzącej w obszar aktualnych działek nr [...] przeznaczony był pod tereny komunikacji, a w obszarze aktualnej działki nr [...] pod tereny zabudowy jednorodzinnej.

W trakcie postępowania organ pierwszej instancji zlecił sporządzenie dokumentacji geodezyjno-prawnej, celem odtworzenia granic dawnej działki nr [...], objętej scaleniem i podziałem, na tle aktualnej ewidencji gruntów. Dokumentacja taka została sporządzona przez geodetę uprawnionego U. K. i przyjęta do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Urzędu Miasta L. pod nr [...] Wynika z niej, że wnioskowana do zwrotu nieruchomość (część dawnej działki nr [...]), wchodzi w teren działek ewidencyjnych: nr [...] (oznaczonej jako projektowana działka nr [...] o pow. 0,0115 ha), nr [...] (oznaczonej jako projektowana działka nr [...] o pow. 0,0057 ha), nr [...] (oznaczonej jako projektowana działka nr [...] o pow. 0,0001 ha).

W dniu [...] maja 2017 r. na przedmiotowej nieruchomości przeprowadzono oględziny z udziałem uprawnionego geodety, który okazał granice objętej podziałem działki nr [...]. Podczas oględzin stwierdzono, że część dawnej działki nr [...], położona w granicach aktualnej działki nr [...], częściowo stanowi utwardzoną żwirem drogę (ul. R.), stanowiącą dojazd do położonych przy niej posesji. Pozostałą część nieruchomości, oznaczonej w dokumentacji nr [...], stanowi pobocze drogi, porośnięte trawą i chwastem, niewykoszone. W tej części działki rośnie 1 drzewo - wierzba o przekroju około 80 cm. W poboczu drogi przebiegają linie: energetyczna, wodociągowa i telefoniczna. Część przejętej działki oznaczona w dokumentacji jako działka nr [...] o pow. 0,0001 ha, w obszarze ewidencyjnej działki nr [...], położona jest poza działką drogową i stanowi część większego niezagospodarowanego, nierównego terenu, porośniętego chwastem. Teren położony w obszarze aktualnej działki nr [...] niemal w całości porośnięty jest trawą i chwastem (nieskoszony). Teren ten (działka nr [...]) stanowi część działki przeznaczonej pod drogę, która nie została urządzona. Niewielka część tego terenu wzdłuż południowej granicy działki nr [...] została zajęta przez ogrodzenie sąsiedniej posesji (działki nr [...]). Przez ww. obszar przebiega kanalizacja deszczowa i sanitarna. W ocenie przedstawiciela G. L., teren położony w granicach działki nr [...] nosi ślady pielęgnacji.

Starosta L. w piśmie z dnia [...] maja 2017 r. zwrócił się również do Z. L. o informację, czy wnioskowany do zwrotu grunt, znajdujący się obecnie w obszarze ewidencyjnych działek nr [...] i nr [...], stanowi drogi publiczne oraz, czy znajduje się w zarządzie Z. L.. W odpowiedzi Z. L. wskazał, że ewidencyjne działki nr [...] i nr [...], położone przy ul. [...] i ul. [...] znajdują się w jego zarządzie i nie stanowią dróg publicznych. Działka nr [...], zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przewidziana jest pod drogę publiczną. Natomiast działka nr [...], zgodnie z tym planem, przewidziana jest pod ciąg pieszy.

W dniu [...] czerwca 2017 r. organ pierwszej instancji przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem stron postępowania, podczas której wnioskodawca oświadczył, że podtrzymuje wniosek o zwrot nieruchomości w obszarze aktualnej działki nr [...], a w pozostałym zakresie żądanie wycofuje. Przedstawiciel G. L. oświadczył natomiast, że sprzeciwia się zwrotowi z uwagi na fakt, iż przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto wniósł o załączenie do akt sprawy pisma Wydziału Geodezji Urzędu Miasta L. z dnia [...] sierpnia 2016 r. dotyczącego sprawy zwrotu nieruchomości położonej w tym samym rejonie, z którego to pisma wynika, że proces tworzenia granic skoncentrowanego budownictwa jednorodzinnego dokonywany na podstawie uchwały Rady Miejskiej w L. z dnia [...] listopada 1993 r. pozostawał bez związku z wywłaszczeniem.

W dniu [...] czerwca 2017 r. L. T. złożył przed organem pierwszej Instancji do protokołu wniosek o rozłożenie na 10 rocznych rat odszkodowania podlegającego zwrotowi na rzecz G. L. w przypadku zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

W wyniku przeprowadzonego postępowania Starosta L. decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] orzekł o zwrocie na rzecz L. T. nieruchomości oznaczonej jako projektowana działka nr [...] o powierzchni 0,0057 ha, stanowiącej część dawnej działki nr [...], wchodzącej w obszar aktualnej działki nr [...] położonej przy ul. [...] oraz umorzył postępowanie w sprawie zwrotu dawnej działki nr [...] w części wchodzącej w obszar aktualnych działek nr [...] (obr. 30, ark. 13).

W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że w obszarze objętym wnioskiem o zwrot (projektowana działka nr [...] o powierzchni 0,0057 ha) nie podjęto żadnych działań zmierzających do realizacji celu wywłaszczenia, bowiem teren ten stanowi niezagospodarowany nieużytek porośnięty chwastem i drzewami, a zatem zwrot tej nieruchomości jest zasadny. Organ odniósł się również do stanowiska Prezydenta Miasta L. przedstawionego podczas rozprawy administracyjnej oraz w załączonym do akt piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. stwierdzając, że przepis art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 121 ze zm. – dalej jako "u.g.n.") ma zastosowanie w niniejszej sprawie, bowiem odnosi się do wszelkich form wywłaszczenia, przewidzianych w ustawie z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i uwłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm. – dalej jako "u.g.g.w.n."), na cel publiczny przez Skarb Państwa albo gminę i swą dyspozycją obejmuje również przejęcie nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 16 tej ustawy.

Od decyzji organu pierwszej instancji odwołanie wniósł Prezydent Miasta L., wnosząc o jej uchylenie. Odwołujący zarzucił naruszenie art. 136 ust. 3 w związku z art. 140 ust. 1 i art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n., a także art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W motywach odwołania w szczególności podniósł, że przepis art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n., który pozwala na stosowanie przepisów dotyczących zwrotu nieruchomości do gruntów nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, nie ma zastosowania do gruntów, które przeszły na własność gminy z mocy prawa, a nie w drodze czynności prawnej. Zdaniem odwołującego, proces polegający na tworzeniu granic gruntów skoncentrowanego budownictwa jednorodzinnego dokonywany pod rządami u.g.g.w.n. pozostawał bez związku z wywłaszczeniemUchwała Rady Miejskiej w L. nr [...] z dnia [...] listopada 1993 r. o ustaleniu gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne w rejonie W.-P. została bowiem podjęta w oparciu o przepisy rozdziału 2 u.g.g.w.n., natomiast procedurze wywłaszczeniowej został poświęcony rozdział 6 tej ustawy.

Dodatkowo Prezydent Miasta L. podniósł, że nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, iż zawnioskowana do zwrotu nieruchomość objęta była procedurą wywłaszczeniową i stosuje się do niej przepisy rozdziału 6 działu III u.g.n. to i tak zwrot nie jest możliwy, bowiem L. T. przyznano na własność działkę nr [...] o pow. 0,0475 ha oraz odszkodowanie w kwocie [...]zł za pozostałą powierzchnię gruntu tj. 0,0324 ha, która przeszła na własność G. L. pod place i ulice. W myśl zaś art. 140 ust. 1 u.g.n., warunkiem dokonania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest zwrot nieruchomości zamiennej przyznanej w ramach odszkodowania, co oznacza, że w decyzji orzekającej o zwrocie nieruchomości należy zamieścić postanowienie o obowiązku zwrotu nieruchomości zamiennej lub zwrotu wypłaconego w przeszłości odszkodowania, czego organ pierwszej instancji nie uczynił.

Rozpatrując odwołanie Wojewoda nie podzielił przedstawionego w nim stanowiska uznając, ze przepisy dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości mają w niniejszej sprawie zastosowanie, bowiem działka nr [...] (część dawnej działki nr [...]) o pow. 0,0799 ha została objęta uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...] listopada 1993 r. o ustaleniu granic gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne w rejonie W.-P., którą to uchwałę podjęto w oparciu o przepisy ustawy z dnia [...] kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Dotychczasowy właściciel L. T. w zamian za nieruchomość objętą scaleniem i podziałem otrzymał działkę nr [...] o pow. 0,0475 ha oraz za pozostałą powierzchnię 0,0324 ha, która przeszła na własność G. L., otrzymał odszkodowanie w wysokości [...] zł. L. T. przed podziałem i scaleniem gruntów był zatem właścicielem gruntu o powierzchni 799 m2, a po tym scaleniu i podziale stał się właścicielem gruntu o powierzchni 475 m2, w tym samym obszarze gruntów skoncentrowanego budownictwa jednorodzinnego w rejonie W.-P. (267 m2 pochodzące z dawnej działki nr [...] weszło w obszar działki nr [...] nadanej w zamian). Zwrot projektowanej działki nr [...] o pow. 57 m2, na rzecz poprzedniego właściciela jest możliwy, bowiem powierzchnia nadanej mu w zamian działki nr [...] tj. 475 m2 oraz powierzchnia zwróconej działki nr [...] tj. 57 m2 (łącznie 532 m2), daje powierzchnię o 257 m2 mniejszą od nieruchomości objętej scaleniem i podziałem, stanowiącej działkę nr [...] o pow. 799 m2.

W ocenie Wojewody, zwrot projektowanej działki nr [...] jest zatem możliwy tym bardziej, że przeprowadzone postępowanie wykazało, iż działka ta nie została wykorzystana na cel przejęcia tj. pod tereny komunikacji. Teren ten pozostaje niezagospodarowany, porośnięty trawą i chwastami, a nawet jego niewielka część zajęta jest przez ogrodzenie sąsiedniej posesji. Pomimo upływu ponad 20 lat od dnia przejęcia tj. od [...] listopada 1993 r., na nieruchomości nie podjęto żadnych działań zmierzających do realizacji celu wywłaszczenia. Przedmiotowa działka nie stanowi drogi publicznej ani też ciągu pieszego, co potwierdza załączona do akt sprawy dokumentacja fotograficzna jak i ortofotomapy z 2003 r. i 2014 r.

Odnosząc się do zawartych w odwołaniu Prezydenta Miasta L. zarzutów naruszenia przepisów art. 136 ust. 3 w zw. z art. 140 u.g.n., organ odwoławczy stwierdził, że są one niezasadne. Przepisy te pozwalają bowiem na zwrot nie tylko całości ale i części wywłaszczonej nieruchomości oraz wskazują (w art. 140 ust. 3), że w takim przypadku zwracaną kwotę odszkodowania ustala się proporcjonalnie do powierzchni tej części zwracanej nieruchomości. W niniejszej sprawie były właściciel domagał się zwrotu gruntu o powierzchni jedynie 57 m2, pochodzącego z nieruchomości objętej podziałem, co oznacza, że orzeczona do zwrotu powierzchnia nie przekracza powierzchni za którą wypłacono odszkodowanie (324 m2). W związku z powyższym organ pierwszej instancji mógł orzec o obowiązku zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania proporcjonalnie przypadającego do zwracanej powierzchni nieruchomości, bez obowiązku zwrotu działki zamiennej. W tej sytuacji brak możliwości zwrotu nieruchomości zamiennej nie wyłączał możliwość zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości.

Skargę na opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego wniosła G. L., reprezentowana przez Prezydenta Miasta L.. W treści skargi zaskarżonej decyzji zarzucono:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

- art. 136 ust. 3 w związku z art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n. poprzez orzeczenie zwrotu nieruchomości w sytuacji, gdy wyżej wskazane przepisy nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie;

- art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 i 2 u.g.n. poprzez uznanie, że na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot nie został zrealizowany cel wywłaszczenia i jako zbędna powinna zostać zwrócona byłym właścicielom, pomimo, że znajdują się na niej elementy infrastruktury technicznej, stanowiące integralną część skoncentrowanego budownictwa jednorodzinnego;

- art. 136 ust. 3 w związku z art. 140 ust. 1 u.g.n. poprzez przyjęcie, że możliwe jest orzeczenie o zwrocie nieruchomości w sytuacji gdy wnioskodawca nie posiada żadnych praw do nieruchomości zamiennej.

2) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez:

- nierozpatrzenie sprawy w sposób wszechstronny, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n. i uznania, iż przepis ten swą dyspozycją obejmuje zwrot nieruchomości nabytych na rzecz gminy z mocy prawa;

- nienależytą, powierzchowną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 136 ust. 3 u.g.n. i uznania, że nie podjęto działań zmierzających do realizacji celu nabycia na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot, pomimo iż znajdują się na niej elementy infrastruktury technicznej, stanowiące integralną część osiedla.

W oparciu o powyższe zarzuty Prezydent Miasta L. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty L. z dnia [...] sierpnia 2017 r. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.

W obszernym uzasadnieniu skargi rozwinął argumentację na poparcie podniesionych zarzutów, w istocie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu.

Materialnoprawną podstawę zapadłego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do treści art. 136 ust. 1 u.g.n. nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. Zgodnie zaś z art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.

Przesłanki uznania nieruchomości za zbędną na cel wywłaszczenia określa art. 137 ust. 1 u.g.n. Przepis ten stanowi, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Regulacje dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości zawarte są rozdziale 6 działu III ustawy, przy czym po myśli art. 216 ust. 2 ustawy przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa albo gminy odpowiednio na podstawie:

1) art. 5 i art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (Dz. U. Nr 35, poz. 240 oraz z 1957 r. Nr 39, poz. 172);

2) art. 9 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31);

3) ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, ze zm.).

Nieruchomość będąca przedmiotem niniejszej sprawy, tj. część dawnej działki nr ewid.[...] znajdująca się aktualnie w obszarze działek nr ewid.: 319, 350 i 351, wchodziła w skład terenów objętych uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...] listopada 1993 r. o ustaleniu granic gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne w rejonie Węglin – Południe, która to uchwała została podjęta na podstawie art. 14 ust. 1, art. 44, art. 45 i art. 85 u.g.g.w.n. Konsekwencją powyższej uchwały było przejęcie na własność G. L. dawnej działki ewidencyjnej nr [...] przy ul. [...] w L. (o której zwrocie w częściach wchodzących w skład aktualnych działek nr ewid.[...], 350 i 351 orzeczono zaskarżonymi decyzjami), stosownie do art. 16 ust. 4 u.g.g.w.n.. Przepis ten stanowił bowiem, że grunty nie wchodzące w skład działek oddanych zgodnie z przepisem ust. 2 dotychczasowym właścicielom lub użytkownikom wieczystym, a w szczególności grunty wydzielone pod ulice i place, przechodzą z mocy prawa na własność gminy z dniem w którym uchwała rady gminy o ustaleniu granic gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne stała się prawomocna.

W świetle zarzutów skargi zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia zawisłego w tej sprawie sporu ma ustalenie, czy wskazana forma wywłaszczenia nieruchomości z mocy prawa, na podstawie art. 16 ust. 4 u.g.g.w.n., jest objęta dyspozycją art. 216 ust. 2 u.g.n., a tym samym, czy do nieruchomości przejętej w takim trybie znajdują zastosowanie przepisy art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n.

W ocenie Sadu na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi pozytywnej.

Przeważająca część judykatury, zgodnie z poglądem wyrażonym przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia [...] grudnia 2008 r. sygn. akt SK [...] (Dz.U. z 2008 r. Nr 223 poz. 1476), stoi na stanowisku, że art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n. odnosi się do wszelkich form nabycia nieruchomości na cel publiczny przez Skarb Państwa albo gminę, przewidzianych w ustawie z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, oczywiście z wyłączeniem nabycia w trybie wywłaszczenia sensu stricto. Tytułem przykładu warto zacytować w tym miejscu wyrok NSA z dnia 19'grudnia 2007 r. sygn. akt I OSK 1863/06, w którym przyjęto, że przewidziane w art. 216 ust. 2 pkt 3 "odpowiednie stosowanie rozdziału 6 działu III" nie dotyczy przewidzianych w ustawie o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości administracyjnych form uzyskania przez Skarb Państwa własności nieruchomości (wywłaszczenie i przejęcie) z tego względu, że skoro ustawa ta zaliczana jest do aktów normatywnych wywłaszczeniowych to do żądania zwrotu nieruchomości wywłaszczonej na podstawie decyzji wydanej w oparciu o ustawę o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości przepisy rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się wprost, a nie odpowiednio. Wyrok ten koresponduje z wyrokiem NSA z dnia 17 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 588/10, w którym Sąd potwierdził, że hipotezą art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n. objęte jest nabycie nieruchomości przez Skarb Państwa w drodze umowy cywilnoprawnej, w związku z realizacją celu publicznego, co uzasadnił następująco: "Powyższy pogląd determinowany jest bowiem tym, że nie można dokonywać takiej wykładni ww. przepisu, w wyniku której następuje zróżnicowanie sytuacji prawnej jednostek, którym wywłaszczono nieruchomość w drodze administracyjnej a tymi, którzy przenieśli własność nieruchomości w drodze umowy cywilnoprawnej, będącej następstwem przeznaczenia tej nieruchomości na cele wywłaszczeniowe w związku z realizacją celu publicznego."

W świetle powyższego nieuzasadniony byłby pogląd forsowany przez stronę skarżąca, jakoby do nieruchomości, których własność została przejęta przez Skarb Państwa albo gminę z mocy art. 16 ust. 4 u.g.g.w.n., nie należało odpowiednio stosować przepisów rozdziału 6 działu III u.g.n. Taka wykładnia przeczyłaby celowi regulacji art. 216 ust. 2 u.g.n., której istota sprowadza się do stworzenia byłym właścicielom nieruchomości "pozbawionym" własności nieruchomości w związku z realizacją celu publicznego, prawnej możliwości ich odzyskania z uwagi na to, że stały się zbędne na określony w decyzji o wywłaszczeniu cel. Taka wykładnia przeczyłaby celowi ww. regulacji prawnej także z uwagi na to, że prowadziłaby do wniosku, iż procedurą zwrotu objęte są nieruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa lub gminy na mocy zawartych z jej właścicielami umów cywilnoprawnych niepozostających w związku z celami publicznymi. Przepis art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy stanowi, jak już wspomniano wyżej, o odpowiednim stosowaniu rozdziału 6 działu III tej ustawy, zatytułowanego "Zwrot wywłaszczonych nieruchomości" do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa lub gminy na podstawie u.g.g.w.n. Odpowiednie stosowanie przepisów prawa to w niniejszej sprawie stosowanie przepisów u.g.n. z uwzględnieniem cech właściwych dla sposobu regulacji materii w u.g.g.w.n. Stosując "odpowiednio" przepis prawa możemy stosować normę prawną wprost, bądź z modyfikacją uwzględniającą przedmiot regulacji, bądź wykluczyć zastosowanie danej normy prawnej. Przy wykładni odpowiedniego stosowania przepisów rozdziału 6 działu III ustawy do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie u.g.g.w.n. należy przyjąć jego proste zastosowanie do nabycia nieruchomości na podstawie przepisów tej ustawy. Analizując użyte w omawianej normie pojęcie "nabycia" w odniesieniu do przejętych nieruchomości na gruncie przepisów u.g.g.w.n. trzeba uwzględnić sposób regulacji art. 216 ust. 2 powołanej ustawy. Otóż art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy nie zawęża - tak jak ma to miejsce w art. 216 ust. 2 pkt 1 i 2 - podstaw prawnych nabycia nieruchomości do konkretnych norm wymienionych w nich ustaw. Oznacza to, że zakresem swym obejmuje całość tego aktu prawnego, a więc wszelkie sposoby "nabycia" nieruchomości w tej ustawie ujęte, czyli nie ogranicza się do nabycia nieruchomości jedynie w wyniku wydania decyzji o wywłaszczeniu, ani też w wyniku zawarcia umowy cywilnoprawnej. Pogląd ten jest już ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, czego przykładem są wyroki NSA: z dnia 26 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1407/09, z dnia 18 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 1815/07, z dnia 16 października 2009 r. sygn. akt I OSK 37/09, z dnia 18 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 1136/08 (dostępne w CBOSA).

Mając powyższe na względzie Sąd doszedł do wniosku, że w stosunku do nieruchomości będącej przedmiotem niniejszej sprawy L. T. służyło roszczenie o jej zwrot na zasadzie art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n.

W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że przesłanki zbędności przedmiotowej nieruchomości na cel wywłaszczenia zostały spełnione. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone z zachowaniem zasad określonych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. i wykazało ponad wszelką wątpliwość, że wnioskowany do zwrotu teren nie został w żaden sposób zagospodarowany i stanowi nieużytek porośnięty chwastem i drzewami. Tym samym teren ten nie został wykorzystany pod ulice lub place, jak przewidywał to art. 16 ust. 4 u.g.g.w.n. Pomimo upływu przeszło 20 lat od podjęcia uchwały nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...] listopada 1993 r., nie podjęto na tym obszarze żadnych działań zmierzających do realizacji tak określonego celu wywłaszczenia, co – jak słusznie zauważono w zaskarżonej decyzji – potwierdza załączona do akt sprawy dokumentacja fotograficzna oraz ortofotomapy z 2003 r. i 2014 r.

O realizacji celu wywłaszczenia, a tym samym o przeszkodzie w dokonaniu zwrotu przedmiotowej nieruchomości, nie może świadczyć okoliczność, iż w jej obrębie znajdują się elementy infrastruktury technicznej. Posadowienie na nieruchomości infrastruktury technicznej może bowiem stanowić przeszkodę do zwrotu nieruchomości jedynie wówczas, gdy infrastruktura ta powstała jako główny cel wywłaszczenia, bądź w związku i na potrzeby prawidłowego funkcjonowania celu głównego (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1970/17 – dostępny w CBOSA). W niniejszej sprawie, w związku z brakiem realizacji głównego celu wywłaszczenia, taka sytuacja nie miała miejsca.

Słuszne jest także stanowisko organów orzekających w sprawie, że pomimo utraty przez L. T. tytułu prawnego do nieruchomości zamiennej uzyskanej w zamian za utraconą w 1993 r. nieruchomość, w sytuacji, gdy obecnie domaga się on zwrotu gruntu o powierzchni jedynie 57 m2, wchodzącego w skład dawnej działki nr [...], a więc gruntu o powierzchni nieprzekraczającej powierzchni, za którą w chwili wywłaszczenia otrzymał odszkodowanie (324 m2), zwrot przedmiotowej nieruchomości jest możliwy i nie narusza dyspozycji art. 140 u.g.n. (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 1507/13 – dostępny w CBOSA).

Z tych wszystkich względów, wobec braku uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi, Sad na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.