Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1622/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 75 ust.1, art. 76
journal: Dz.U. 2021 poz 1073
law: Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 marca 2023 r. sprawy ze skargi Polskiego Związku [...] w W. - Okręg [...] w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 30 sierpnia 2022 r. nr SKO.GN/41.8/212/2022/11741/WS w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 23 czerwca 2022 r. nr [...] Prezydent Miasta R. (dalej: "organ I instancji"), wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, działając na podstawie art. 75 ust. 1 i art. 76 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1073) oraz art. 104, 105 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) – dalej: "k.p.a.", po rozpatrzeniu wniosku [...] Związku [...] w W. Okręg [...] ("strona", "wnioskodawca" lub "skarżący") [...] z dnia 19 października 2021 r. w sprawie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania nieruchomości położonej w R. przy ul. [...], uzupełnionego pismami z dnia 1 grudnia 2021 r. nr [...], z dnia 15 kwietnia 2022 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 19 stycznia 2014 r. przez [...] Związek [...] prawa użytkowania nieruchomości własności Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Spółki R. S.A., składającej się z działki nr 1 o powierzchni 941 m² obręb B. k.m.[...], dla której Sąd Rejonowy w R. prowadzi księgę wieczystą nr [...].

Z akt sprawy wynika, że strona w dniu 19 października 2021 r. wystąpiła do Prezydenta Miasta R. z wnioskiem o stwierdzenie na podstawie art. 75 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych ( Dz.U. z 2014 r. poz. 40 ) - dalej: " u.r.o.d.", względnie na podstawie art. 76 ust. 1 pkt 4 u.r.o.d. nabycie przez nią prawa użytkowania nieruchomości składającej się z działki nr 1 o powierzchni 941 m² obręb B. k.m.[...], uzasadniając, że na przedmiotowej nieruchomości zlokalizowany jest Rodzinny Ogród Działkowy "A" w R.. Strona wyjaśniła, że ROD "A" spełnia przesłankę określoną w art. 75 ust. 6 u.r.o.d., gdyż w odniesieniu do ww. nieruchomości nie została wydana decyzja o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego, o której mowa w art. 75 ust. 1 u.r.o.d. Wnioskodawca poinformował ponadto, że ROD "A" powstał w 1950 r., jest ogrodem stałym i figuruje w rejestrze ROD prowadzonym przez Krajową Radę [...] Związku [...] pod numerem [...]. Na dowód powyższego do wniosku załączono kserokopię potwierdzenia wpisu do rejestru nr [...] z dnia [...] r. Strona przedłożyła także graficzne opracowanie pt.: "Plan zagospodarowania ROD "A" w R. przy ul. [...], na którym przedstawione zostały granice zewnętrzne ROD "A" oraz podział na działki ogrodowe.

W ocenie organu I instancji ze zgromadzonych w postępowaniu dowodów wynika, że działka nr 1 została oddana w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółki R. S.A. (dalej: "R. S.A.") aktem notarialnym Rep. "[...]" Nr [...] z dnia [...] r. jako nieruchomość zabudowana budynkiem mieszkalnym, w trybie art. 207 ust.1 w związku z art. 200 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie ze złożonymi wyjaśnieniami przez R. S.A. spółka z dniem [...].06.2011 r. zawarła umowę dzierżawy obejmującą część działki nr 1 o pow. 302 m² z osobą fizyczną, która to umowa jest nadal kontynuowana. Ponadto R. S.A. od stycznia 2014 r. do nadal ponosi opłaty z tytułu podatku od nieuchronności, a budynek mieszkalny zlokalizowany na ww. działce spółka bezumownie udostępnia na rzecz działkowców ROD "A". Remonty tego budynku dokonywane były przez poprzednika prawnego R. S.A. tj. B. S.A.

Zdaniem organu I instancji w dniu oddania ww. działki w użytkowanie wieczyste, nieruchomość nie była użytkowana i nie stanowiła części ROD "A". Przedstawione przez [...]Z.[...] mapy obrazujące plan zagospodarowania ROD im. A pokazują, że teren działki nr 1 został oznaczony jako "Teren B." oraz jako "działka nie będąca przedmiotem pomiaru" co zdaniem organu I instancji również potwierdza, że ww. działka nie jest zagospodarowana ROD im. A.

W odwołaniu strona zarzuciła decyzji organu I instancji naruszenie art. 75 ust. 6 i 7 u.r.o.d., art. 76 ust. 1 pkt 4 u.r.o.d. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu strona wskazała, że działka nr 1 o pow. 941 m² obręb B. k.m. 4, dla której Sąd Rejonowy w R. prowadzi księgę wieczystą nr [...] stanowi część składową ROD "A". Na działce tej znajduje się jedna działka rodzinna nr [...] oraz część terenu ogólnego tego ROD. Zgodnie z definicją rodzinnego ogrodu działkowego z art. 2 pkt 5 u.r.o.d. przez rodzinny ogród działkowy - należy rozumieć wydzielony obszar lub obszary przeznaczone na cele rodzinnych ogrodów działkowych, składające się z działek i terenu ogólnego, służące do wspólnego korzystania przez działkowców, wyposażone w infrastrukturę ogrodową. Definicja ta przyjmuje znaczenie funkcjonalne terenu, na którym znajduje się ROD. Nie ma wiec znaczenia czy strona posiada tytuł prawny do tego terenu, żeby teren ten był zgodnie z ustawą uznany za rodzinny ogród działkowy. W ocenie strony fakt zawarcia przez R. S.A. z dniem [...].06.2011 r. umowy dzierżawy obejmującej część działki nr 1 o pow. 302 m² z osobą fizyczną nie ma znaczenia w zakresie funkcjonowania tej osoby na tej działce ROD, bowiem osoba ta posiada prawo do działki w rozumieniu ustawy o rodzinnych ogródkach działkowych, czego organ pierwszej instancji nie sprawdził. Zdaniem strony potwierdza to załączona przez nią dokumentacja dotycząca działki nr 50. Użytkownik tej działki ponadto korzysta z ogrodowych instalacji i mediów. Podobnie nie ma znaczenia zdaniem strony, że R. S.A. bezumownie udostępnia budynek mieszkalny zlokalizowany na ww. działce na rzecz działkowców ROD "A", a remonty obiektu były dokonywane przez poprzednika prawnego R. S.A. tj. B. S.A.

Strona nie zgodziła się z oceną organu I instancji, że w dniu oddania ww. działki w użytkowanie wieczyste, nieruchomość nr 1 o pow. 302 m² nie była użytkowana i nie stanowiła części ROD A w R.. [...]Z.[...] w postępowaniu przedstawiło plan zagospodarowania ROD, który potwierdza stan zagospodarowania ROD "A", zestawienie działek, podział na działki rodzinne i teren ogólny ROD, zgodnie z definicją rodzinnego ogrodu działkowego z ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych.

Ponadto strona zacytowała obszerne fragmenty uzasadnienia wyroku NSA z dnia 15 października 2020 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 730/20 wskazując, że zawarty w nim pogląd jest ugruntowany. Strona przywołała również wyrok tut. Sądu z dnia 24.06.2022 r. sygn. akt II SA/Gl 298/22. Zdaniem strony organ I instancji nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "Kolegium" lub "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia 30 sierpnia 2022 r. Nr SKO.GN/41.8/212/2022/11741/WS utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał stan faktyczny sprawy i przebieg dotychczasowego postępowania. Zacytował treść art. 75 i art. 76 u.r.o.d. W ocenie Kolegium przesądzenie kwestii czy sporna działka stanowiła część ROD nie ma znaczenia dla odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 19 stycznia 2014 r. przez [...]Z.[...] prawa użytkowania przedmiotowej nieruchomości, gdyż już sam fakt ustanowienia na tym terenie prawa użytkowania wieczystego na rzecz podmiotu trzeciego (R. S.A) wyklucza takowe stwierdzenie. Kolegium szeroko zacytowało orzecznictwo sądów administracyjnych i wskazało na istniejące w tym przedmiocie rozbieżności przede wszystkim w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji analizy orzecznictwa Kolegium opowiedziało za stanowiskiem, według którego nie jest możliwe stwierdzenie nabycia prawa użytkowania na nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste. W jego ocenie w przepisach art.75 i art.76 u.r.o.d. nie przewidziano sytuacji prawnej nabywania prawa użytkowania na nieruchomościach obciążonych użytkowaniem wieczystym. Przepisy te odnoszą się jedynie do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Kolegium podniosło, że w niniejszej sprawie opowiada się za stanowiskiem, według którego nie jest możliwe stwierdzenie nabycia prawa użytkowania na nieruchomości oddanej w użytkownie wieczyste. W przepisach art. 75 i art. 76 u.r.o.d. nie przewidziano bowiem sytuacji prawnej nabywania praw użytkowania na nieruchomościach obciążonych użytkowaniem wieczystym. Dopuszczenie sytuacji, w której nieruchomość w użytkowaniu wieczystym innego podmiotu niż [...]Z.[...], jest obciążana prawem użytkowania stowarzyszenia ogrodowego nabywanym z mocy prawa, oznaczałoby ograniczenie prawa użytkowania wieczystego, co byłoby równoznaczne z wywłaszczeniem z tego prawa. Organ podkreślił, że niewątpliwie każde z tych praw opiera się na możliwości korzystania z nieruchomości - zgodnie z art. 233 i art. 252 k.c. Uznanie zatem za dopuszczalne nabycia przez stowarzyszenie ogrodowe prawa użytkowania w trybie art. 75 i art. 76 u.r.o.d. co do nieruchomości, która już jest w użytkowaniu wieczystym, byłoby równoznaczne ze zniweczeniem istoty tego użytkowania wieczystego, gdyż - jak to przewiduje art. 233 k.c. - użytkownik może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób.

W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucił zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie art. 75 ust. 6 i 7 u.r.o.d. poprzez ich brak zastosowania i w związku z tym odmówienie stwierdzenia nabycia przez skarżącego z dniem 19 styczna 2016 r. prawa użytkowania do nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym R. S.A., składającej się z dziatki nr 1 o powierzchni 941 m² obręb B. k.m.[...], dla której Sąd Rejonowy w R. prowadzi księgę wieczystą nr [...], mimo iż organ I instancji zaniechał wydania decyzji o której mowa w art. 75 ust. 1 u.r.o.d., tj. decyzji o likwidacji lub częściowej likwidacji ww. części Rodzinnego Ogrodu Działkowego "A" w R.,

2. naruszenie art. 7 art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w tym brak zgromadzenia niezbędnych dowodów dotyczących założenia, funkcjonowania, powierzchni, jednostek składowych, działek geodezyjnych ROD "A" w R., w tym dotyczących spełnienia przez ten ROD przesłanek z art. 76 u.r.o.d. odnośnie działki nr 1 o powierzchni 941 m².

3. naruszenie art. 76 ust. 1 pkt 4 u.r.o.d. poprzez brak jego zastosowania i w związku z tym odmówienie stwierdzenia nabycia przez skarżącego z dniem 19 styczna 2014 r. prawa użytkowania do nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym R. S.A., składającej się z dziatki nr 1 o powierzchni 941 m² obręb B. k.m.[...], dla której Sąd Rejonowy w R. prowadzi księgę wieczystą nr [...], mimo iż ROD "A" w R. spełnił przesłankę z art. 76 ust. 1 pkt 4 u.r.o.d., bowiem nieruchomość zajęta jest przez rodzinny ogród działkowy, który posiadał ustaloną lokalizację w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych, lub na podstawie art. 11 ust. 3 lub art. 33 tej ustawy stał się ogrodem stałym.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Nadto na podstawie art. 135 p.p.s.a. wniósł o rozważenie uchylenia decyzji organu I instancji.

Ponadto na podstawie art. 200 w zw. z 205 § 2 p.p.s.a. wniósł o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) – dalej: "p.p.s.a" Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W konsekwencji przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż przy rozpoznaniu sprawy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego.

Wymienioną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia przez skarżącego zarówno z dniem 19 stycznia 2016 r., jak i z dniem 19 stycznia 2014 r. prawa użytkowania nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym R. S.A.

Wśród podstaw rozstrzygnięcia wskazany został przepis art. 75 ust. 6 i 7 oraz przepis art. 76 ust. 1 pkt 4 u.r.o.d.

Podkreślenia zatem wymagało, że zgodnie z art. 75 ust. 1 u.r.o.d., w stosunku do rodzinnego ogrodu działkowego, zlokalizowanego na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, do której stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy nie może wykazać tytułu prawnego, właściciel nieruchomości w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy może wydać decyzję o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego.

Natomiast według art. 75 ust. 6 u.r.o.d., w przypadku zaniechania wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, z upływem 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy nabywa prawo użytkowania - w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - nieruchomości zajmowanej przez ten rodzinny ogród działkowy.

Na podstawie zaś art. 75 ust. 7 u.r.o.d., stwierdzenie nabycia prawa, o którym mowa w ust. 6, następuje w drodze decyzji, która stanowi podstawę do ujawnienia prawa w księdze wieczystej.

Ponadto zgodnie z art. 76 ust. 1 pkt 4 u.r.o.d., właściciel nieruchomości nie może wydać decyzji, o której mowa w art. 75 ust. 1, jeżeli w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, nieruchomość zajęta jest przez rodzinny ogród działkowy, który posiadał ustaloną lokalizację w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych lub na podstawie art. 11 ust. 3 lub art. 33 tej ustawy stał się ogrodem stałym. Według art. 76 ust. 2 u.r.o.d., w przypadku rodzinnego ogrodu działkowego spełniającego jeden z warunków, wskazanych w ust. 1, stowarzyszenie ogrodowe prowadzące ten rodzinny ogród działkowy, z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nabywa prawo użytkowania - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - nieruchomości zajmowanej przez ten rodzinny ogród działkowy. Stwierdzenie nabycia prawa następuje w drodze decyzji.

W rozpoznawanej sprawie powodem odmowy stwierdzenia nabycia przez skarżącego prawa użytkowania przedmiotowej nieruchomości jest przysługiwanie innemu podmiotowi (R. S.A.), prawa użytkowania wieczystego tej samej nieruchomości (akt notarialnym Rep. "[...]" Nr [...] z dnia [...] r.). Okoliczność ta pozostaje poza sporem.

Organ stwierdził, że działki zajęte pod rodzinny ogród działkowy, które pozostają własnością Skarbu Państwa, zostały rozdysponowane na rzecz innego podmiotu, tj. na rzecz R. S.A., której przysługuje prawo użytkowania wieczystego, co - w ocenie organu - wyklucza dopuszczalność wydania decyzji - zarówno na podstawie art. 75 ust. 7, jak i na podstawie art. 76 ust. 2 u.r.o.d.

Natomiast z treści cytowanego wyżej art. 76 ust. 2 u.r.o.d. wynika, że nabycie prawa użytkowania nieruchomości przez stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy następuje z mocy samego prawa z dniem wejścia w życie tej ustawy - w razie spełnienia jednego z warunków wskazanych w art. 76 ust. 1 u.r.o.d.

Dla oceny legalności kontrolowanej decyzji niezbędne jest odwołanie się przez Sąd do stanowiska judykatury. Jak zatem podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku wydanym w dniu 7 września 2021 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 3612/18 i co potwierdził w wyroku z dnia 10 grudnia 2021 r., sygn. akt. I OSK 4365/18 (Sąd cytuje) "Dokonując wykładni językowej art. 75 ust. 6 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych można stwierdzić, że warunkiem uzyskania ex lege przez stowarzyszenie ogrodowe prawa użytkowania nieruchomości jest spełnienie następujących przesłanek: istnienie na nieruchomości rodzinnego ogrodu działkowego w dacie wejścia w życie ustawy oraz w kolejnych 24 miesiącach, przynależenie własności nieruchomości do Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, brak tytułu prawnego do nieruchomości po stronie prowadzącego ogród stowarzyszenia ogrodowego, niewydanie w terminie do 19 stycznia 2016 r. przez właściciela nieruchomości decyzji o jego likwidacji. Ponadto ważny jest brak wystąpienia choćby jednego z warunków, o których mowa w ustawy, skutkującego nabyciem prawa użytkowania przez to stowarzyszenie z dniem wejścia w życie ustawy. Wobec tego warunkiem uzyskania ex lege przez stowarzyszenie ogrodowe prawa użytkowania nieruchomości, na zasadzie art. 75 ust. 6 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych jest spełnienie następujących przesłanek: istnienie na nieruchomości rodzinnego ogrodu działkowego w dacie wejścia w życie ustawy oraz w kolejnych 24 miesiącach, przynależenie własności nieruchomości do Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, brak tytułu prawnego do nieruchomości po stronie prowadzącego ogród stowarzyszenia ogrodowego, niewydanie w terminie do 19 stycznia 2016 r. przez właściciela nieruchomości decyzji o jego likwidacji. Ponadto ważny jest brak wystąpienia choćby jednego z warunków, o których mowa w art. 76 ust. 1 ustawy, skutkującego nabyciem owego użytkowania przez stowarzyszenie z dniem wejścia w życie ustawy. Natomiast jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, w praktyce w związku z stosowaniem art. 75 ust. 6 ustawy pojawiają się takie sytuacje w których ogród działkowy istnieje na nieruchomości Skarbu Państwa, do której inne podmioty posiadają określone prawa np. prawo użytkowania wieczystego. W takich między innymi przypadkach Naczelny Sąd Administracyjny (np. w wyrokach NSA z dnia: 25 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 2408/18, z dnia 23 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2446/20, z dnia 7 września 2021 r. sygn. akt I OSK 3613/18 ) wskazał, przy odczytywaniu normy prawnej zawartej w przepisie nie można poprzestać na odwołaniu się wyłącznie do reguł wykładni językowej, ale konieczne jest także skonfrontowanie jej rezultatów z wynikiem interpretacji uzyskanym przy zastosowaniu reguł wykładni funkcjonalnej, czy systemowej, tak by w konsekwencji ich stosowania nie doprowadzić do sytuacji nałożenia obowiązków lub przyznania uprawnień pozostających obiektywnie w sprzeczności z istniejącym porządkiem prawnym, czy niewykonalnych. Odstąpienia od tej konfrontacji nie może uzasadniać nawet pozorna jednoznaczność i jasność omawianego przepisu. Zważyć bowiem należy, że mimo jasności i oczywistości przepisu, niezbędne jest odstąpienie od sensu językowego wykładni w każdym wypadku, gdy ten sposób interpretacji tekstu normatywnego prowadzi do rażąco niesprawiedliwych lub irracjonalnych konsekwencji, gdy przemawiają za tym szczególnie ważne racje prawne, społeczne, ekonomiczne lub moralne. Taka zaś sytuacja ma miejsce przy odwołaniu się do wykładni językowej art. 75 ust. 6 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych i jego zastosowania w zgodzie z tą wykładnią. Prowadziłoby to bowiem do uzyskania ograniczonego prawa rzeczowego do nieruchomości przez podmiot posiadający ją dotychczas bez tytułu prawnego, kosztem praw rzeczowych przynależnych do niej innym podmiotom, a więc swoistego wywłaszczenia, co nie było celem ustawodawcy. Natomiast przyjęte w przepisach przejściowych rozwiązanie - polegające na usankcjonowaniu stanów faktycznych istniejących na gruntach Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego (związanych z funkcjonującymi na tych terenach w określonym okresie rodzinnych ogrodów działkowych) - miało w istocie służyć uporządkowaniu ich stanów prawnych, a nie pozbawienia innych podmiotów przynależnych im praw do nieruchomości, zwłaszcza takich, których ochrona zrównana jest z tą jaka przysługuje właścicielowi. Przyjęcie odmiennej wykładni powyższego przepisu jest nie do pogodzenia z demokratycznymi zasadami państwa prawnego. Prowadziłoby to bowiem do nieuzasadnionego aksjologicznymi względami faworyzowania posiadaczy nieruchomości w stosunku do podmiotów, których prawa do tych nieruchomości mają umocowanie w konkretnym tytule prawnym i z tego powodu podlegają prawnej ochronie. Stwierdzić więc należy, że niewskazanie w treści art. 75 ust. 6 ustawy o ogrodach działkowych zastrzeżenia, iż nabywane prawo nie może naruszać praw osób trzecich, nie oznacza, że takie w jego treści normatywnej w rzeczywistości nie zostało ujęte.

Wobec tego uznać należy, że poza przesłankami wyrażonymi wprost w redakcji przepisu art. 75 ust. 6 powołanej ustawy (przy braku zaistnienia przesłanek negatywnych określonych w art. 76 ust. 1 tej ustawy), stwierdzenie nabycia użytkowania, nie może nastąpić w sytuacji, gdy prowadziłoby to do naruszenia przepisów ustaw regulujących uprawnienia innych niż Skarb Państwa podmiotów do nieruchomości objętej wnioskiem [...] Związku [...], których istnienie, bądź możliwość prawidłowego wykonywania nie da się pogodzić z prawem użytkowania uregulowanym w art. 252 i następne k.c. Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych funkcjonuje bowiem w określonym systemie prawnym, co powoduje, że przy stosowaniu i wykładni jej przepisów, nie można abstrahować od uwarunkowań prawnych wynikających także z przepisów zawartych w innych aktach normatywnych, a mających zastosowanie w stosunku do przedmiotu, którego dotyczy aktualnie prowadzone na podstawie tej ustawy postępowanie."

Z powyższym stanowiskiem w pełni zgadza się Sąd orzekający w sprawie i jest ono zgodne również ze stanowiskiem Kolegium wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd ma świadomość istnienia rozbieżności w judykaturze w tym przedmiocie. Sąd dostrzega jednak, że najnowsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego opowiada się za odejściem od wykładni literalnej art. 75 ust. 6 u.r.o.d. i zastosowaniem wykładni funkcjonalnej i systemowej (wyroki NSA z dnia 23 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2446/20, z dnia 7 września 2021 r., sygn. akt I OSK 3612/18, z dnia 10 grudnia 2021 r., sygn. akt. I OSK 4365/18) Z takim kierunkiem wykładni przywołanego przepisu identyfikuje się skład orzekający w kontrolowanej sprawie.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.