Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2142/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 39
journal: Dz.U. 2019 poz 1507
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - teskt jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Anna Falkiewicz-Kluj WSA Elżbieta Lenart (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] lipca

2020 r. nr [...] - po rozpatrzeniu odwołania A. S. - utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z [...] lipca 2020 r. nr [...] o przyznaniu A. S. zasiłku celowego w miesiącu lipiec 2020 r. w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na żywność, opłaty mieszkaniowe, artykuły gospodarstwa domowego i środki czystości.

Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W dniu 3 czerwca 2020 r. A. S. (dalej jako skarżący) złożył wniosek o przyznanie mu pomocy społecznej na lipiec 2020 r. w łącznej kwocie [...] zł.

Podniósł, że od [...] kwietnia 2015 r. pozostaje bez pracy, a od [...] grudnia 2019 r. jest bezrobotnym bez prawa do zasiłku. Przyznał, iż pomoc społeczna udzielana jest mu od [...] sierpnia 2019 r. - lecz w wysokości niewystarczającej do zaspokojenia jego niezbędnych potrzeb, aby można było mówić o godnym życiu.

Po rozpoznaniu tego wniosku Burmistrz [...] decyzją z [...] lipca 2020 r. nr [...] przyznał zasiłek celowy w miesiącu lipiec 2020 r. w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na żywność, opłaty mieszkaniowe, artykuły gospodarstwa domowego i środki czystości.

W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego oraz zebranej w sprawie dokumentacji ustalono, iż wnioskodawca spełnia warunki określone w ustawie o pomocy społecznej do uzyskania świadczenia w formie zasiłku celowego.

Natomiast ustalając wysokość świadczenia wzięto pod uwagę zarówno jego sytuację życiową jak również możliwości pomocy społecznej - w tym wysokość środków finansowych jakimi dysponuje tut. Ośrodek na tego rodzaju pomoc, a także potrzeby i ilości osób ubiegających się o zasiłki celowe.

Jednocześnie poinformował wnioskodawcę, iż zgodnie z art. 109 ustawy o pomocy społecznej osoby i rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej są obowiązani niezwłocznie poinformować organ, który przyznał świadczenie o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń. Zaś świadczenia nienależnie pobrane, czyli świadczenia pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji w dokumentach lub wobec niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej - podlegają zwrotowi niezależnie od dochodu rodziny w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Od powyższej decyzji A. S. złożył odwołanie - podnosząc, iż występowa! o pomoc społeczną w łącznej wysokości [...] zł, nawiązywał też do wcześniejszych potrzeb, które nie zostały nigdy zaspokojone, bo zawsze przyznawano mu pomoc w za niskiej wysokości. Wskazał, iż istnieje ustawowy zakaz pogarszania jego sytuacji finansowej, on zaś jeszcze ani razu nie otrzyma! pomocy w takiej wysokości, o jaką występował.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] lipca

2020 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z [...] lipca 2020 r. nr [...] o przyznaniu A. S. zasiłku celowego w miesiącu lipiec 2020 r. w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na żywność, opłaty mieszkaniowe, artykuły gospodarstwa domowego i środki czystości.

W uzasadnieniu podniosło, że w myśl art. 2 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. u. z 2019 r. poz. 1507), dalej jako ustawa, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Zgodnie zaś z art. 3 ww. ustawy pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojeniu niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1 przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Pomoc społeczna ma udzielać swoim podopiecznym pomocy i wsparcia, a nie dostarczać im świadczeń pieniężnych i to w wysokości dla nich satysfakcjonującej, czy pożądanej. Przy czym ma to być pomoc w wysokości umożliwiającej życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, a nie na poziomie uznanym przez stronę za wystarczająco wysoki.

Jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 22 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/G1 655/19: ,,Pomoc społeczna jest instytucją stosowaną wyjątkowo w sytuacjach, w których obywatel nie jest w stanie sam podołać okolicznościom życiowym. Pomoc ta przyznawana jest w różnej formie i zakresie, a przyznanie jej uzależnione jest od spełnienia określonych przez ustawodawcę warunków." (LEX nr 2750059).

W dalszej części uzasadnienia Kolegium stwierdziło, że celem pomocy społecznej nie jest wyręczanie strony w zaspokajaniu jej wszelkich potrzeb życiowych lecz jedynie wspieranie w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie trudnym sytuacjom życiowym przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.

Jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 12 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Po 673/19: "Obowiązek pomocy społecznej "wspierania" osób potrzebujących nie oznacza, że organy są obowiązane utrzymywać osoby potrzebujące w pełnym zakresie i finansować wszelkie ich potrzeby. Stanowi o tym art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej wskazujący, że "potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej". (LEX nr 2784062).

Będący materialnoprawną podstawą przyznania pomocy w formie zasiłku celowego art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Z treści powołanego przepisu wynika, iż wymienione świadczenie przyznawane jest w ramach uznania administracyjnego (władzy dyskrecjonalnej). Nie jest to świadczenia obowiązkowe, jednakże przyznanie przedmiotowego świadczenia nie może być dowolne, co więcej uznanie administracyjne nie nakazuje organowi spełnienia każdego wnioskowanego żądania.

Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 20 grudnia

2008 r., sygn. akt II SA/Kr 294/07: ,,Zasiłek celowy jest doraźnym świadczeniem pieniężnym, zależnym od spełnienia kryterium dochodowego. Samo jego przyznanie ma charakter uznaniowy, choć ukierunkowany jest na konkretny ceł bytowy." (publik. Wspólnota 2009/3/42).

Również w wyroku z 14 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 797/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że: ,,Zasiłek celowy należy do fakultatywnych form pomocy społecznej - co oznacza, że w odróżnieniu od form obowiązkowych właściwy organ może, lecz nie musi go przyznać w przypadku ustalenia, że występują przesłanki wymienione w art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, a z przepisu tego nie wynika indywidualne roszczenie o przyznanie pomocy społecznej w formie w nim przewidzianej. Rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy społecznej, organ winien brać pod uwagę zarówno cele pomocy społecznej określone w ustawie, jak i możliwości finansowe w zakresie udzielenia pomocy. Winien on uwzględnić sytuację ubiegającego się o przyznanie świadczenia, jego zaangażowanie w zakresie współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, jak i zakres udzielonej mu ze środków publicznych pomocy. (...) " (LEX nr 481492).

Zasiłek celowy należy więc do fakultatywnych form pomocy społecznej, co oznacza, że w odróżnieniu od form obowiązkowych organ może lecz nie musi go przyznać w przypadku ustalenia, że występują przesłanki wymienione w art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Określona w tym przepisie niezbędna potrzeba bytowa ma na celu zapewnienie potrzeb podstawowych, bieżących, pilnych, związanych z codziennym funkcjonowaniem każdego człowieka.

Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z 29 października 2008r., sygn. akt II SA/Ke 437/08: "Zasiłek celowy przeznaczony jest na zaspokojenie określonej potrzeby dlatego też nie może mieć charakteru świadczenia wypłacanego w sposób stały i systematyczny. " (LEX nr 500822).

Przy czym przyznanie pomocy na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy uzależnione jest od spełnienia obligatoryjnej przesłanki - jaką jest uzyskanie dochodu niższego od kryterium dochodowego, wynikającego z art. 8 ust. 1 ustawy. Oznacza to, iż niezależnie od zaistniałych trudności życiowych, organ przyznający świadczenia z pomocy społecznej obowiązany będzie odmówić przyznania zasiłku celowego osobie samotnie gospodarującej, bądź rodzinie, jeśli jej dochód przekroczy ustawowe kryterium dochodowe.

W rozpoznawanej sprawie, jak ustalił organ I instancji - dochód skarżącego nie przekracza ustawowo określonego kryterium dochodowego tj. kwoty 701 zł. Jak wynika z ustaleń wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] lipca 2020 r. skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Nie ma on stałego źródła dochodu i utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej. W tej sytuacji organ I instancji uznał, iż skarżący spełnia warunki określone w ustawie o pomocy społecznej do uzyskania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego.

Kolegium dodało, że udzielając pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego organ działa na zasadzie uznania administracyjnego, tak w zakresie przyznania świadczenia, jak i w kwestii jego wysokości, kierując się ogólnymi zasadami udzielania pomocy społecznej oraz posiadanymi środkami finansowymi. Uznanie administracyjne oznacza bowiem pewną swobodę organu przy podejmowaniu decyzji, jednak z drugiej strony organ ten nie może działać dowolnie, ponieważ związany jest zarówno przepisami procedury administracyjnej, jak i przepisami prawa materialnego.

Jednakże spełnienie kryteriów, w tym również finansowych, przez osobę ubiegającą się o zasiłek nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w wysokości, którą sama określa, a wręcz przeciwnie, organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 23 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Go 1077/12 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).

Następnie Kolegium stwierdziło, że bez wątpienia sytuacja finansowa skarżącego jest trudna - jednakże organ I instancji udziela mu stałej i systematycznej pomocy w miarę swoich możliwości finansowych. Korzystanie zaś ze świadczeń z pomocy społecznej nie może stanowić dla skarżącego źródła jego stałego utrzymania, tym bardziej, że sam skarżący winien podejmować starania, by polepszyć swoją sytuację materialną. Rolą pomocy społecznej jest bowiem leżące w zakresie jej możliwości finansowych zaspokajanie potrzeb prowadzących do przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej określonych osób bądź rodzin, a nie przyznawanie stałej i systematycznej pomocy finansowej w wysokości zgodnej z oczekiwaniami strony.

Ponadto przyznanie świadczenia z pomocy społecznej dla osoby znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej nie jest prawem bezwarunkowym i nie wiąże się z przerzuceniem wszelkich kosztów utrzymania na organy pomocy społecznej będące dysponentami środków publicznych, przeznaczonych na realizację zadań pomocy społecznej. Pomoc społeczna oparta jest bowiem właśnie na zasadzie pomocniczości. Jej celem jest wspieranie osób w trudnej sytuacji życiowej i nie może być ona traktowana jako stale źródło dochodu służące zaspokajaniu wszystkich i wszelkich zgłoszonych potrzeb. Tym samym, nawet w sytuacji, gdy istnieją podstawy do udzielenia pomocy, osoba uprawniona musi liczyć się z tym, że pomoc może nie zostać jej przyznana, bądź jej wymiar może być ograniczony.

Na zakończenie Kolegium ustosunkowało się do zarzutów odwołania - wyjaśniając, że jeżeli organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby strony, a z drogiej własne możliwości finansowe i uznał, iż nie istnieje możliwość przyznania stronie zasiłku celowego w żądanej wysokości, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 lutego 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1825/05, LEX nr 194040 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 listopada 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 387/08, publ.www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. S.

Na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) zaskarżonej decyzji zarzucił:

• naruszenie przepisów Konstytucji RP,

• naruszenie przepisów Kodeksu Postępowania Administracyjnego - zwłaszcza "Zasad Ogólnych" oraz przepisów z rozdziału pt.: "Załatwianie spraw", "Metryki, protokoły i adnotacje", "Dowody", "Decyzje".

W szczególności zarzucił naruszenie następujących przepisów - art. 10, art. 24 § 3 i 4, art. 26 § 3, art. 66a § 3, art. 73, art. 75, art.77-78, art. 80-81, art. 86, art. 107 § 1i 3 k.p.a.,

• naruszenie przepisów prawa materialnego - ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 2019 r., poz. 1507 ze zm.);

• naruszenie przepisów "[...] Prawa Miejscowego".

W związku z tym na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji w całości a na podstawie art. 135 p.p.s.a. wniósł o uchylenie aktu pierwszej instancji.

Ponadto wniósł o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z pozytywnym efektem, tj. dopłatą brakującej kwoty środków finansowych pomocy społecznej na zasiłki celowe w miesiącu lipcu 2020 r. w wysokości [...] zł - gdyż o tyle za mało przyznano mu pomocy społecznej w danym miesiącu. Wniósł także o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym zgodnie z treścią art. 119 § 2 p.p.s.a.

Pełnomocnik skarżącego w uzupełnieniu skargi wskazał na naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na treść orzeczenia tj.

a) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, co w konsekwencji doprowadziło organ do błędnych ustaleń, że zasiłek celowy w przyznanej kwocie [...] zł będzie wystarczający na dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych skarżącego w sytuacji, gdy organ uznając potrzeby skarżącego za niezbędne potrzeby bytowe w pierwszej kolejności powinien ustalić jej górną granicę czego nie uczynił i dopiero wtedy przyznać zasiłek celowy odpowiadający niezbędnym na ten cel wydatkom;

b) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., polegające na niepełnym zebraniu materiału dowodnego, sprzecznych ustaleniach faktycznych, nie wyjaśnieniu zaistniałych wątpliwości, co do faktycznych konkretnych potrzeb bytowych skarżącego, które we wniosku zgłaszał skarżący i przyznanie pomocy społecznej na cel "INNY" mimo iż zasiłek celowy nakierowany jest na niezbędne, konkretne potrzeby jakie wskazywał skarżący;

c) naruszenie art. 8 i art. 107 § 3 zw. z art. 126 k.p.a., poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia z uwagi na zawarcie zbyt ogólnikowych twierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz kontroli zaskarżonego postanowienia sąd administracyjny;

d) naruszenie art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji, z jakich względów organ nie udzielił wyższego zasiłku celowego w sytuacji, gdy zebrany materiał dowodowy świadczy o tym, iż możliwości finansowe organu pozwalały na przyznanie zasiłku w górnej granicy.

Ponadto podtrzymał zarzuty skarżącego złożone w skardze do Sądu – wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji z powodu powyższych naruszeń, które miał istotny wpływ na wynik postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wnosiło o jej oddalenie, podtrzymało w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - stwierdzając, że w skardze nie podniesiono żadnych nowych okoliczności, które mogą mieć wpływ na zajęte stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując takiej kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie można zarzucić naruszenia prawa.

Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lipca 2020 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza [...] nr [...] z [...] lipca 2020 r. o przyznaniu A. zasiłku celowego w miesiącu lipiec 2020 r. w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na żywność, opłaty mieszkaniowe, artykuły gospodarstwa domowego i środki czystości.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1507 ze zm.), zwanej dalej "ustawą".

Stosownie do art. 2 ust. 1 i art. 3 ww. ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Przy czym zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielniania osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Potrzeby zaś osób i rodzin korzystających z pomocy winny zostać uwzględnione, o ile odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Zatem osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy

Zgodnie natomiast z art. 39 ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Z treści tego przepisu wynika, że organ wydaje decyzję w ramach tzw. "uznania administracyjnego", swobodnie decydując o tym, czy w sprawie indywidualnej wystąpił przypadek, uzasadniający przyznanie tej formy świadczenia z pomocy społecznej. Na taki charakter wydawanej w sprawie decyzji (decyzja uznaniowa) wskazuje użyty w tym przepisie zwrot "zasiłek może być przyznany".

Przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej nie jest prawnym obowiązkiem organów administracji i nie rodzi dla strony roszczenia o przyznanie świadczenia, a dla ośrodka pomocy społecznej obowiązku jego przyznania. Nie każdy potrzebujący może w każdym czasie uzyskać spełnienie pełnych oczekiwań, ze względu na ograniczone środki, jakimi dysponuje ośrodek pomocy społecznej. Organy pomocy społecznej muszą mieć bowiem na uwadze również potrzeby innych osób korzystających z pomocy ośrodka.

W tej kwestii - z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że skarżący otrzymuje stałe wsparcie ośrodka pomocy społecznej.

Ponadto - jak wynika z wyroku WSA w Warszawie z 25 marca 2021 r. sygn. akt I SA/WA 1662/20 (znanego Sądowi z urzędu) - ze względu na brak dochodu i bezrobocie oraz na wprowadzony w marcu 2020 r. stan epidemii - została dla niego zaplanowana następującą pomoc:

- w okresie od III do V 2020 r.- zasiłek okresowy po [...] zł miesięcznie,

- w III 2020 r. zasiłek celowy [...] zł na żywność,

- w IV 2020 r. zasiłek celowy [...] zł na opłaty mieszkaniowe,

- w IV 2020 r. zasiłek celowy [...] zł na zakup obuwia,

- w V 2020 r. zasiłek celowy [...] zł na żywność.

Również we wcześniejszym okresie skarżący otrzymał pomoc w formie: zasiłku celowego w kwocie [...] zł na odzież i częściowe opłaty mieszkaniowe (decyzja z [...] grudnia 2019 r.), zasiłku celowego w kwocie [...] zł na zakup żywności (decyzja z [...] grudnia 2019 r.), zasiłku okresowego od [...] grudnia 2019 r. do [...] lutego 2020 r. w wysokości za grudzień 2019 r. - [...] zł, za styczeń 2020 r. - [...] zł i luty 2020 r. - [...] zł (decyzja z [...] grudnia 2019 r.), zasiłku celowego w wysokości po [...] zł w styczniu i lutym 2020 r. na pokrycie opłat mieszkaniowych (decyzja z [...] grudnia 2019 r.) - zob. wyrok WSA w Warszawie z 6 listopada 2020 r. sygn. akt I SA/WA 878/20 (znany Sądowi z urzędu).

Zaznaczyć również należy, że osoba wnioskująca o świadczenie z pomocy społecznej zobowiązana jest przede wszystkim wykorzystywać własne środki, możliwości i uprawnienia do przezwyciężania sytuacji, w której się znalazła. Pomoc społeczna ma za zadanie jedynie wspierać osoby w wysiłkach zmierzających do poprawy trudnej sytuacji, a nie je wyręczać. Nie jest więc jej celem zapewnianie świadczeniobiorcy stałego źródła finansowania jego wszystkich zobowiązań finansowych i to w oczekiwanej wysokości. Skarżący powinien przede wszystkim w zakresie własnych możliwości dążyć do finansowania swoich potrzeb i pokrywania bieżących opłat. Tym bardziej, że z akt sprawy wynika, iż jest on osobą zdrową, w wieku produkcyjnym (ur. w 1963 r.) i brak jest obiektywnych przeszkód, aby podjął pracę zarobkową, która niewątpliwie umożliwiłaby mu zaspokojenie jego potrzeb. Także z wywiadu środowiskowego wynika, że skarżący zgłasza szereg potrzeb - nie wykazując odrobiny własnej inicjatywy, ani aktywności zawodowej, aby poprawić swoją sytuację finansową.

Przy ograniczonych środkach finansowych, jakimi dysponuje Ośrodek Pomocy Społecznej, nie jest możliwe zaspokojenie wszystkich żądań skarżącego, gdyż spowodowałoby to niemożność zaspokojenia potrzeb innych osób.

Wskazać przy tym należy, że skarżący nie został pozbawiony jakiejkolwiek pomocy, gdyż objęty jest różnymi formami pomocy społecznej. Otrzymuje bowiem zasiłek okresowy oraz zasiłki celowe z przeznaczeniem na zakup żywności, odzieży, obuwia, pokrycie opłat mieszkaniowych itp. W związku z tym łączna pomoc dla skarżącego może, przy racjonalnym gospodarowaniu, zaspokoić jego niezbędne potrzeby i umożliwić mu życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, a także rodzaj pomocy (zasiłek okresowy, zasiłki celowe) i jej rozmiar są odpowiednie do okoliczności (do zgłaszanych potrzeb - żywieniowych, odzieżowych i wydatków stałych, w tym na mieszkanie).

Nie można zatem zgodzić się z zarzutami podniesionymi w skardze, że organ odmawia skarżącemu przyznania pomocy narażając go na bezdomność i bezrobotność, pozostawiając bez środków do życia. To, iż skarżący otrzymuje regularnie pomoc finansową, nie oznacza, że pomoc taką będzie otrzymywał za każdym razem, gdy wystąpi z wnioskiem i zawsze w oczekiwanej wysokości. Uwzględnianie każdego jego żądania i wypłata na jego rzecz zasiłków celowych na sfinansowanie wszelkich jego potrzeb i to w kwocie żądanej przez niego, spowodowałoby ponadto wypaczenie celów pomocy społecznej i zwolniłoby go z aktywności i odpowiedzialności - co jest niezgodne z zasadą subsydiarności pomocy społecznej.

Natomiast należy się zgodzić ze skarżącym, ze uzasadnienie decyzji organu I instancji jest lakoniczne - jednakże naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium w sposób dostateczny wykazało, że wszystkie okoliczności sprawy podlegały ocenie w ramach przeprowadzonego postępowania, a przytoczona w zaskarżonej decyzji argumentacja nakazuje uznać, że jej uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Zawiera ono bowiem wskazanie faktów oraz dowodów, na których rozstrzygający sprawę organ się oparł oraz uzasadnienie prawne, a więc wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji.

Podsumowując Sąd uznał, że organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej, nie naruszyły też przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy, zaś wydając zaskarżone decyzje nie przekroczyły granic uznania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a. - który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu, gdy strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.