Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1613/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w części i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 133 par 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń Protokolant Jarosław Poturnicki po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2020 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 38/16 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 30 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych oraz odmowy umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych 1. uchyla zaskarżony wyrok w pkt 1 i 3 i przekazuje sprawę w tej części do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 lutego 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 38/16 po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. R. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego, odmowy umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych oraz umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję w części umarzającej postępowanie administracyjne (punkt 2 decyzji). W pozostałej części skargę oddalił (pkt 2). W pkt 3 zasądził od organu na rzecz J. R. 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

J. R. – dalej: strona lub wnioskodawca - pismem z 6 maja 2013 r. wystąpił do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (KRRiT) z prośbą o anulowanie postępowania egzekucyjnego z tytułu zaległości w płatności opłat abonamentowych "...od 01/2008 do okresu bieżącego...", powołując się na trudną sytuację finansową. Wyjaśnił, iż od 2000 r. pobiera zasiłek przedemerytalny, uprawniający do bezpłatnego abonamentu. Do podania załączył kopię zawiadomienia ZUS-u z dnia 21 lipca 2004 r. o wypłacie zasiłku przedemerytalnego, kopię formularza zwolnienia z opłat za używanie odbiorników rtv, kopię decyzji Starostwa Powiatowego w [...] z dnia 13 września 2000 r. oraz zawiadomienie z 16 kwietnia 2013 r. o zajęciu prawa majątkowego.

Następnie do akt sprawy załączono kopię formularza zwolnienia z opłat rtv, kopię odcinka pobieranej emerytury za 08/2012, kopię odcinka pobieranego przez żonę Wnioskodawcy uposażenia za pracę, kopię zawiadomienia ze Spółdzielni Mieszkaniowej z 19 marca 2013 r, o zmianie opłat czynszowych, kopię faktury VAT za energię elektryczną, kopię faktury za gaz.

Organ I instancji decyzją z [...] października 2013 r. odmówił stronie umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych rtv wraz z odsetkami za zwłokę w ich uiszczaniu.

Orzekając na skutek wniosku strony o ponowne rozpoznanie sprawy organ odwoławczy decyzją z [...] grudnia 2014 r. odmówił umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych oraz umarzającą odsetki za zwłokę.

Orzekając na skutek skargi strony na powyższą decyzję WSA w Warszawie wyrokiem z 10 czerwca 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 933/15 stwierdził nieważność decyzji KRRiT z [...] grudnia 2014 r.

W uzasadnieniu Sąd I instancji podkreślił, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 7, art. 8 oraz art. 11 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. dalej: k.p.a.) albowiem pismo strony z 15 listopada 2013 r. uznane przez organ za wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy nie zostało opatrzone oryginalnym podpisem wnioskodawcy, a organ nie wezwał strony do osobistego podpisania pisma. Jednocześnie organ został zobowiązany do ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego uwzględniającego zasady ogólne w k.p.a.

Organ wezwał Stronę do usunięcia braków formalnych wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, poprzez złożenie podpisu pod wnioskiem, a następnie do uzupełnienia materiału dowodowego potwierdzającego występowanie w sprawie przesłanek określonych art. 10 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1204 dalej: ustawa o opłatach abonamentowych rtv).

Do akt sprawy załączono kopię decyzji ZUS z dnia [...] marca 2015 r. o waloryzacji zasiłku przedemerytalnego wnioskodawcy, kopie odcinków pobieranego przez żonę Strony wynagrodzenia za pracę za miesiące 07/2015 oraz 08/2015, kopię faktury za telewizję cyfrową [...], kopię faktury za gaz, kopię faktury za leki, kopie dowodów opłaty za czynsz oraz kopię faktury za prąd. Wnioskodawca wyjaśnił, że ponosi koszty związane z wizytami w prywatnych gabinetach lekarskich oraz opłaty za ubezpieczenie i telefon, co stanowi kwotę ok. 105 zł.

KRRiT nie dopatrzyła się przesłanek, wskazujących na wystąpienie w sprawie wyjątkowych okoliczności, szczególnych względów społecznych lub przypadków losowych uzasadniających uwzględnienie żądania Strony w całości. Wnioskodawca prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe z żoną, pobiera świadczenie przedemerytalne w wys. 1214, 47 zł brutto, żona otrzymuje uposażenie w wys. 2 056, 80 zł brutto. Po stronie wydatków Wnioskodawca wskazał opłatę za telewizję cyfrową w wys. 32, 90 zł, gaz w wys. 15, 54 zł, faktury za leki w wys. 250, 93 zł, czynsz w wys. 400, 03 zł, prąd w wys. 81, 01 zł/m-c oraz gaz w wys. 23, 32 zł/m-c. Podnoszone przez Wnioskodawcę okoliczności dotyczące stanu zdrowia, choroby przewlekłe i konieczność ciągłej diagnostyki, mimo wezwania do przedstawienia dokumentów potwierdzających sytuację zdrowotną, nie zostały przez Stronę udowodnione. W związku z tym sytuacja materialna Strony nie potwierdza, iż obowiązek zapłaty należności wiązałby się z utratą środków niezbędnych do zapewnienia właściwej egzystencji. Ciężary finansowe ponoszone przez Wnioskodawcę (zakup leków, czynsz, bieżące opłaty) nie dowodzą, iż uregulowanie zaległości mogłoby doprowadzić do pogorszenia stanu majątkowego, a wskazywane przez Stronę obciążenia finansowe związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego nie są nadmierne w zestawieniu z osiąganymi dochodami rodziny. Powstanie zaległości nie było następstwem nadzwyczajnych okoliczności, czy też szczególnych względów społecznych niezależnych od postępowania Wnioskodawcy.

Organ stwierdził, że strona nieprzerwanie od 2000 r. do chwili obecnej Strona pobiera zasiłek przedemerytalny, co uprawnia do zwolnienia z opłat abonamentowych rtv na podstawie przepisów ustawy z 13 czerwca 2008 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz.U. Nr 13 poz. 70), które weszły w życie 1 marca 2010 r. Na podstawie art. 4 ust. 1 cyt. ustawy, od opłat abonamentowych zwalnia się m.in. osoby, posiadające prawo do zasiłku przedemerytalnego, określonego w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W związku z tym przedłożony przez wnioskodawcę dowód w postaci decyzji o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego nie daje podstawy do całkowitego umorzenia należności, jednakże w związku z zaistnieniem okoliczności, o których mowa w kryteriach przyjętych uchwałą KRRiT nr 391/2012 organ postanowił umorzyć zaległości za okres posiadania przez Stronę ww. uprawnień, tj. od 1 marca 2010 r. do 31 maja 2013 r.

Organ zweryfikował kwotę zaległości istniejącej pod numerem identyfikacyjnym Strony: [...], a oceniając zasadność wniosku o przyznanie ulgi w spłacie ww. zobowiązań wg stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania decyzji, stwierdził, że zaległości za okres od 01.01.2008 r. do 31.01.2008 r., od 01.05.2008 r. do 31.07.2008 r., od 01.09.2008 r. do 31.11.2008 r., od 01.01.2009 r. do 28.02.2009 r., od 01.05.2009 r. do 31.05.2009 r., od 01.09.2009 r. do 30.09.2009 r., od 01.01.2010 r. do 31.01.2010 r., od 01.05.2010 r. do 31.05.2010 r., od 01.09.2010 r. do 30.09.2010 r., od 01.01.2011 r. do 31.01.2011 r., od 01.05.2011 r. do 31.05 2011 r., od 01.09.2011 r. do 30.09.2011 r., od 01.01.2012 r. do 31.01.2012 r., od 01.05.2012 r. do 31.05.2012 r., od 01.09.2012 r. do 30.09.2012 r., od 01.01.2013 r. do 31.01.2013 r. zostały wyegzekwowane przez Urząd Skarbowy.

Organ uznał, że zobowiązanie z tytułu opłat abonamentowych wygasło w zakresie, w którym należność została wyegzekwowana, co powoduje brak podstaw do merytorycznego rozpatrzenia wniosku w części dotyczącej zaległości za okres wyegzekwowany. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas, gdy organ administracji stwierdzi w sposób oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

KRRiT decyzją z [...] października 2015 r. w pkt 1. uchyliła w całości decyzję z [...] października 2013 r. W pkt 2. umorzono postępowanie administracyjne prowadzone z wniosku strony o umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych, w części dotyczącej okresu od 01.01.2008 r. do 31.03.2008 r., od 01.05.2008 r. do 31.07.2008 r., od 01.09.2008 r. do 31.11. 2008 r., od 01.01.2009 r. do 28.02.2009 r., od 01.05.2009 r. do 31.05.2009 r., od 01.09.2009 r. do 30.09.2009 r., od 01.01.2010 r. do 31.01.2010 r., od 01.05.2010 r. do 31.05.2010 r., od 01.09.2010 r. do 30.09.2010 r., od 01.01.2011 r. do 31.01.2011 r., od 01.05.2011 r. do 31.05.2011 r.; od 01.09.2011 r. do 30.09.2011 r., od 01.01.2012 r. do 31.01.2012 r., od 01.05.2012 r. do 31.05.2012 r.,od 01.09. 2012 r. do 30.09.2012 r., od 01.01.2013 r. do 31.01.2013 r. w wysokości 402, 23 zł wraz z odsetkami w wysokości 125, 73 zł. W pkt 3 odmówiono umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych za okresy: od 01. 04. 2008 r. do 30. 04. 2008 r. od 01. 08. 2008 r. do 31.08.2008 r., od 01.12.2008 r. do 31.12.2008 r., od 01.03.2009 r. do 30.04.2009 r., od 01.06.2009 r. do 31.08.2009 r., od 01.10. 2009 r. do 31.12. 2009 r., od 01.02.2010 r. do 28. 02. 2010 r. w wysokości 108, 42 zł wraz z odsetkami w wysokości 204 zł. W pkt 4 umorzono zaległości w płatności opłat abonamentowych za okresy: od 01.03.2010 r. do 30.04.2010 r., od 01.06.2010 r. do 31.08.2010 r., od 01.10.2010 r. do 31.12.2010 r., od 01.02.2011 r. do 30.04.2011 r., od 01.06.2011 r. do 31.08.2011 r., od 01.10.2011 r. do 31.12.2011 r., od 01.02.2012 r. do 30.04.2012 r., od 01.06.2012 r. do 31.08.2012 r., od 01.10.2012 r. do 31.12.2012 r., od 01.02.2013 r. do 31.05.2013 r. w kwocie 232, 65 zł wraz z odsetkami w wysokości 447, 76 zł.

Uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie WSA w Warszawie podkreślił, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych rtv, w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu, opłatę, o której mowa w art. 5 ust. 3 oraz odsetki za zwłokę w jej uiszczeniu. Zapis "może" (użyty w art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych rtv) dowodzi tego, że umorzenie należności nawet w przypadku zaistnienia okoliczności, które przemawiałyby za umorzeniem zaległości pozostawione jest swobodnemu uznaniu i ocenie KRRiT, która każdorazowo bada indywidualne okoliczności obrazujące sytuację wnioskodawcy.

Zdaniem Sądu w toku postępowania KRRiT część zaległości o umorzenie, której wnosiła strona (numer identyfikacyjny [...]), została wyegzekwowana, co organ potwierdza w uzasadnieniu decyzji (str. 7). Organ odwoławczy, przy udziale Poczty Polskiej S.A., zweryfikował kwotę zaległości oceniając zasadność wniosku o przyznanie ulgi w spłacie ww. zobowiązań wg stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania decyzji. Jednakże ani z uzasadnienia decyzji ani z akt sprawy nie wynika, w jakiej dacie na skutek egzekucji wygasło ww. zobowiązanie. Wnioskodawca również nie neguje tej okoliczności, potwierdzając uzyskaną przez organ informację o ściągnięciu zaległości w drodze postępowania egzekucyjnego. Natomiast ustalenie daty wygaśnięcia zobowiązania na skutek jego wyegzekwowania ma zasadnicze znaczenie dla określenia przedmiotu postępowania w sprawie. W zakresie objętym sporem, zaskarżoną decyzję oparto na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. zaś w podstawie prawnej decyzji nie powołano ww. przepisu. Tymczasem o bezprzedmiotowości postępowania, w rozumieniu art. 105 k.p.a. mogłoby stanowić wyegzekwowanie zaległości będącej przedmiotem wniosku na dzień złożenia wniosku. Tymczasem zapłata podatku dokonana po wszczęciu postępowania w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej (szerzej po wszczęciu postępowania "ulgowego") nie czyni tegoż postępowania bezprzedmiotowym, w związku, z czym nie daje ona podstaw do jego umorzenia na podstawie art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

Sąd podkreślił, że KRRiT nie wykazała w uzasadnieniu decyzji (wbrew wymogowi art. 107 § 1 k.p.a.), dlaczego stoi na stanowisku, że wyegzekwowanie należności publicznoprawnej przesądza o bezprzedmiotowości postępowania dotyczącego wniosku o jej umorzenie. Zaskarżona decyzja narusza również art. 6, art. 8 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. Naruszenia ww. przepisów mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji charakteru stwierdzonej wadliwości WSA uznał za przedwczesne wypowiadanie się o zarzutach skargi dotyczących odmowy umorzenia zaległości.

Ponownie rozpatrując sprawę KRRiT ustali w pierwszej kolejności - zwracając się na podstawie art. 7 K.p.a. o stosowne informację do Poczty Polskiej S.A. – zakres istoty sprawy. Następnie po przeprowadzeniu postępowania spełniającego wymogi k.p.a. wyda zgodną z prawem decyzję.

Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji w skardze kasacyjnej zaskarżyła powyższy wyrok w części dotyczącej jego pkt 1 i 3 domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Względnie organ w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi. Autor skargi kasacyjnej wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1. art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. dalej: p.p.s.a.) poprzez pominięcie przez Sąd I instancji treści znajdujących się w aktach sprawy m.in. w mail-u Poczty Polskiej S.A. z 12 grudnia 2014 r., co doprowadziło Sąd I instancji do błędnego wniosku, iż Organ nie ustalił kiedy wyegzekwowano sporną część zaległości opłaty abonamentowej, kiedy należyta analiza akt administracyjnych wskazuje na fakt, iż Organ ustalił, że kwota 527 zł i 96 gr została wyegzekwowana dnia 25 kwietnia 2013 r., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2. art 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak należytej kontroli zaskarżonej decyzji KRRiT z [...] października 2015 r. poprzez przyjęcie, że w sprawie nie zebrano całości materiału dowodowego w sytuacji, gdy Organ posiadał dostateczny materiał dowodowy m.in. mail Poczty Polskiej S.A, z dnia 12 grudnia 2014 r., z którego wprost wynika, iż kwota 527 zł. i 96 gr. została wyegzekwowana 25 kwietnia 2013 r., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez brak należytej kontroli zaskarżonej decyzji KRRiT z [...] października 2015 r. poprzez uznanie, iż w sprawie Organ nie był zobowiązany do umorzenia postępowania w zakresie wyegzekwowanej należności, podczas gdy przeprowadzenie prawidłowej kontroli decyzji i uwzględnienie mail-a Poczty Polskiej S.A. z 12 grudnia 2014 r, doprowadziłoby do odmiennych wniosków, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a w zw. z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a, art. 8 k.p.a, art. 11 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż zaskarżona decyzja nie została prawidłowo uzasadniona w sytuacji, gdy prawidłowa analiza decyzji prowadzi do wniosku, iż uzasadnienie decyzji KRRiT z [...] października 2015 r. spełnia wymogi określone art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

5. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wskazanie Organowi w wytycznych, co do dalszego postępowania czynności, które już w 2014 r. zostały wykonane przez Organ, co prowadzi do nieuzasadnianego przedłużania postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

6. art. 153 p.p.s.a poprzez wyjście poza wskazania Sądu wyrażone w wyroku WSA w Warszawie z 10 czerwca 2015 r. sygn. akt: V SA/Wa 933/15 w niezmienionym stanie faktycznym poprzez wskazywanie na rzekome uchybienia Organu, których nie wskazywał WSA w Warszawie w wyroku z 2015 r., tj. nakazanie dokonania czynności, które zastały wykonane przez Organ w 2014 r, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

J. R. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.

KRRiT w piśmie procesowym z 24 sierpnia 2017 r. podtrzymał stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany był granicami skargi kasacyjnej.

Za podstawę wyroku z 2 marca 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 38/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonanego przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji, że kwota 527,96 złotych stanowiąca zaległość w opłacie abonamentowej została wyegzekwowana w trybie administracyjnym 25 kwietnia 2013 r. Uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego zawiera jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.

Według art. 174 pkt 2) p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konstrukcja tej normy prawnej wskazuje, że stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania, które w ocenie strony skarżącej zostały naruszone przez Sąd I instancji, należy uprawdopodobnić istnienie potencjonalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego. W tym wypadku nie chodzi o to, że ewentualne uchybienie mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, lecz wpływ istotny. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji.

W ramach tej podstawy kasacyjnej w pkt 1. petitum skargi kasacyjnej autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a., natomiast w pkt 2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 kpa. Oba podniesione zarzuty są trafne i uzasadnione.

Przepis art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej określając kompetencję sądu administracyjnego w fazie orzekania i co do zasady nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ jego naruszenie przez Sąd I instancji jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom procesowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie bezzasadnie zarzucił organowi administracji publicznej, że z akt sprawy nie wynika w jakiej dacie na skutek egzekucji wygasło zobowiązanie w wysokości 527,96 złotych.

Według art. 133 § 1 i 2 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Sąd może zamkniętą rozprawę otworzyć na nowo. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami. Sąd bierze ponadto pod uwagę fakty powszechnie znane (art. 106 § 4 p.p.s.a.), a także dowody uzupełniające z dokumentów, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd ten bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., II FSK 72/06, ONSA WSA 2008, nr 2, poz. 31; zob. także uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, s. 29 uzasadnienia). Przyjęcie w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Skoro w aktach administracyjnych sprawy znajduje się mail Poczty Polskiej S.A., z którego wynika że 25 kwietnia 2013 r. wyegzekwowano 527,96 złotych, to tym samym podniesiony zarzut jest trafny.

W konsekwencji trafny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 zdanie drugie p.p.s.a. (Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania) podniesiony w pkt 5. petitum skargi kasacyjnej, ponieważ wskazania Sądu I instancji co do dalszego postępowania stanowią konsekwencję błędnej oceny prawnej.

Pozostałe zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej nie są trafne, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., a także art. 153 p.p.s.a. Sąd administracyjny sprawując kontrolę działalności administracji publicznej zastosował środek określony w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny objęła orzekanie w sprawie skargi na decyzję administracyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 czerwca 2015 r., V SA/Wa 933/15 stwierdził nieważność decyzji ostatecznej. Tym samym wyraził ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, wiążące w sprawie sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W ten sposób sąd zakreślił granice postępowania przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Ocena prawna wyrażona przez wojewódzki sąd administracyjny dotyczyła tylko i wyłącznie kwestii formalnej dostrzeżonej z urzędu w trybie art. 134 § 1 p.p.s.a. – braku podpisu strony w wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydając rozstrzygnięcie 2 marca 2017 r. nie naruszył art. 153 p.p.s.a. będąc jedynie związany tylko tą jedną kwestią dostrzeżoną przez Sąd I instancji w wyroku z 10 czerwca 2015 r., który nie badał już z urzędu w trybie art. 134 § 1 p.p.s.a. (Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a) innych uchybień organu administracji publicznej.

Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną i na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Sąd odstąpił od zasądzenia na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego stosownie do postanowień art. 207 § 2 p.p.s.a, mając na względzie stan majątkowy i sytuację życiową skarżącego.