Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1433/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 122 i art. 187 § 1 oraz art. 191
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolf- Kalamala Sędziowie Sędzia NSA Jan Grzęda /spr./ Sędzia del. NSA Zbigniew Romała po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 237/19 w sprawie ze skarg G. K. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 30 listopada 2018 r. nr 1201-IOD-2.4102.22.2018.19 i 1201-IOD-2.4102.23.2018.6 w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2014 r. i 2015 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 237/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone przez G. K. (następca prawny zmarłej L. K.) decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 30 listopada 2018 r. oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów nieznajdujących pokrycia w nieujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2014 r. i 2015 r.

Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, jak i innych wyroków powołanych poniżej, dostępna jest na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie. W oparciu o art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej "P.p.s.a."), zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 1, art. 133 § 1 i art. 134 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz 151 P.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na dokonaniu niewłaściwej oceny zgodności z prawem zaskarżonych decyzji i w konsekwencji uchylenie ich, pomimo że istniały podstawy do oddalenia skargi. Uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyby bowiem Sąd prawidłowo skontrolował zaskarżone decyzje to musiałby uznać, że organ dokonał prawidłowej oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego, zaskarżone decyzje odpowiadają prawu, a skargi zostałyby oddalone na podstawie art. 151 p.p.s.a.;

- art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 1, art. 133 § 1 i art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 122 i art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.; dalej "O.p.") w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, przez błędne przyjęcie, że organy podatkowe nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyby bowiem Sąd prawidłowo skontrolował zaskarżone decyzje to musiałby uznać, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był zupełny i kompletny, a stan faktyczny został ustalony przez organ prawidłowo w konsekwencji zaskarżona decyzja odpowiada prawu a skarga powinna zostać oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.;

- art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) i § 2 w zw. z art. 141 § 4 oraz 153 P.p.s.a. przez sporządzenie wadliwego uzasadnienia wyroku w części zawierającej wskazanie co do dalszego postępowania. Uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w przypadku, gdyby Sąd nie naruszył ww. przepisów uzasadnienie orzeczenia byłoby prawidłowe, zalecenia co do ponownego rozpoznania sprawy byłyby zbędne, a skarga zostałaby oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a

W oparciu o powyższe, wniesiono uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpoznając niniejszą skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona uzasadnionych podstaw wobec czego podlega oddaleniu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że w sprawie doszło do naruszenia przez organy podatkowe przepisów postępowania. Zasadnie wskazał Sąd, że organy nie ustaliły wysokości dochodów pozyskanych przez małżeństwo K. z działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu warsztatu kuśnierskiego. Nie dokonały też ustaleń dotyczących uzyskanych dochodów i poniesionych wydatków sprzed 1995 r. Konsekwencją powyższych zaniechań jest nieprawidłowy sposób ustalenia podstawy opodatkowania.

W sprawach dotyczących zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu nieujawnionych źródeł przychodów szczególnej wagi nabiera kwestia właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, które winno charakteryzować się kompletnością wyrażoną w art. 187 § 1 O.p. Zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Należy również wskazać, że w myśl art. 122 O.p. obowiązkiem organów podatkowych jest podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Sformułowana w art. 191 O.p. zasada swobodnej oceny dowodów jest realizowana w pełni wtedy, gdy ocena ta jest oparta na całokształcie materiału dowodowego, wyprowadzone wnioski są zgodne z zasadami logiki i doświadczeniem życiowym, nie kolidują z zebranymi w sprawie dowodami.

W niniejszej sprawie organy dokonały sprawdzenia uzyskanych przez L. K. dochodów i poniesionych wydatków. Wykorzystano w tym celu dostępne w bazach informatycznych dane począwszy od 1995 r. Brak danych w rozliczeniu dochodów L. K. za lata 1982 - 1994 oraz brak dochodu uzyskiwanego przez jej męża w latach 1947-1981 wynikał głównie z braku danych w dostępnych bazach danych z lat poprzedzających 1995 r. Organ zwrócił się do Urzędu Statystycznego w K. celem uzyskania informacji, jakie dochody były możliwe do osiągnięcia przez prywatne zakłady kuśnierskie dla Z. w latach 1945-1981. Urząd Statystyczny poinformował, że nie posiada danych dotyczących dochodów z działalności gospodarczej w zakresie kuśnierstwa za ww. wskazane lata. Przesłał jedynie dostępne dane ogólnopolskie, dotyczące przeciętnej płacy miesięcznej w złotych dla przemysłu uspołecznionego ogółem, według gałęzi przemysłu skórzanego i przemysłu skórzano-obuwniczego, futrzarskiego i obuwniczego razem za lata 1955-1981, pomniejszone o składki emerytalne i podatek od wynagrodzeń.

Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej powyższe dane mają charakter jedynie obrazowy i nie mogą być środkiem dowodowym, ponieważ nie przedstawiają danych dla prywatnej działalności gospodarczej w zakresie kuśnierstwa. Brak tych danych w ocenie organu nie ma wpływu na ocenę, czy L. K. przechowywała swoje oszczędności życia w domu w piwnicy. Dane te świadczą o tym, że gromadzone przez małżeństwo K. środki pieniężne w latach 40-tych, 50-tych, 60-tych, i 70-tych XX wieku, nie pozwoliłyby na zgromadzenie kwoty podarowanej w 2014 i 2015 r. (zważywszy na fakt, że państwo K. w latach 1960- 1979 ponosili nakłady na budowę domu, wychowanie i kształcenie trójki dzieci). Ponadto w opinii organu, biorąc pod uwagę szkodliwe czynniki towarzyszące prowadzeniu zakładu kuśnierskiego, miejsce i ilość pomieszczeń w których działalność była wykonywana, działalność ta nie mogła być prowadzona na dużą skalę.

Prawidłowo Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że organy nie dokonały ustaleń, co do wysokości środków pozyskanych (od 1947 r.) przez małżeństwo K. z prowadzonej przez L. K., działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu warsztatu kuśnierskiego. Skoro działalność kuśnierska była prowadzona to niezależnie od jej rozmiaru określone środki finansowe musiały być zarobione oraz mogły być wykorzystane na sfinansowanie wydatku w postaci choćby części darowizny. Tymczasem organ w ogóle środków z działalności gospodarczej nie uwzględnił, co wpływa na nieprawidłowy sposób ustalenia podstawy opodatkowania. Trafnie jest także zarzut Sądu, że organ dokonał sprawdzenia uzyskanych przez L. K. dochodów i poniesionych wydatków wykorzystując w tym celu dane dopiero od 1995 r. Wadliwie więc organ dane za lata wcześniejsze pominął. Zaniechania tego nie sanuje argumentacja, że dopiero od tej daty istnieją bazy informatyczne. Przed tą datą bazy także istniały, choć nie były zinformatyzowane. Słusznie Sąd dodał, ze powyższym działaniem organ wykorzystał dowolnie wybrane informacje.

Dlatego niezasadne są zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.