Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 1115/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Dobek - Rak Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2023 r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. J. i Z. J. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 14 października 2022 roku, nr WOP.7722.132.2022.MH w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarga M. J. i Z. J. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 14 października 2022 r. nr WOP.7722.132.2022.MH, wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie puckim postanowieniem z 30 czerwca 2022 r., w punkcie pierwszym - wstrzymał roboty budowlane przy budowie wiaty o konstrukcji drewnianej wraz z podłogą drewnianą, wykonaną na legarach drewnianych, posadowionych na punktowych fundamentach betonowych o wymiarach 6,00m x 3,00m, wybudowanej bez wymaganego zgłoszenia, na terenie działki nr [...], w obrębie ewidencyjnym Karwieńskie Błota, gmina Krokowa. W punkcie drugim postanowienia poinformował M. J. i Z. J. o możliwości złożenia wniosku o legalizację wiaty w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia i o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego, a także o konieczności zabezpieczenia terenu budowy przed dostępem osób niepowołanych. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że inwestycja realizowana jest na terenach objętych całkowitym zakazem zabudowy, a wykonanie wiaty wymagało zgłoszenia budowy, czego skarżący nie dokonali. Tymczasem - stosownie do art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.; dalej jako "Prawo budowlane"), w stosunku do obiektów lub ich części wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego obowiązany jest do wstrzymania wszelkich robót budowlanych oraz do poinformowania o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części.

Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku rozpoznając zażalenie skarżących, postanowieniem z dnia 14 października 2022 r. uchylił postanowienie organu pierwszej instancji w zakresie terminu, w którym możliwe jest złożenie wniosku o legalizację i wyznaczył nowy termin, natomiast w pozostałym zakresie utrzymał je w mocy. Organ wyjaśnił, że M. J. i Z. J. w piśmie z dnia 24 maja 2022 r. potwierdzili, iż są inwestorami przedmiotowego obiektu o powierzchni 18 m2, i że został on zrealizowany w 2018 r. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, wymagała zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Materiał dowodowy, w tym dokumentacja fotograficzna potwierdzają, że przedmiotowy obiekt budowlany jest wiatą. Odnosząc się do argumentu zażalenia, że przedmiotowa wiata posadowiona jest ponad powierzchnią gruntu stwierdzono, że w przypadku wiaty sposób jej posadowienia nie ma znaczenia dla ustalenia, że wymagała ona zgłoszenia. Wyjaśniono także, że zgodnie z orzecznictwem przez pojęcie wiaty należy rozumieć lekką, zadaszoną konstrukcję, wspartą na słupach, częściowo lub zupełnie pozbawioną ścian. Słownik języka polskiego podaje z kolei, że wiata to dach wsparty na słupach. Zatem wiata to budowla, która nie ma co najmniej jednej ściany i jest wsparta na słupach, które są głównym elementem konstrukcyjnym. Wiata jest obiektem budowlanym nie stanowiącym ani budynku, ani obiektu małej architektury, czyli jest budowlą, zatem niezasadne jest stosowanie w stosunku do niej przepisów art. 29 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego, który mówi o wolnostojących altanach, bowiem obiekt budowlany objęty niniejszym postępowaniem nie jest altaną.

M. J. i Z. J. w skardze na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 14 października 2022 r., zarzucili naruszenie:

1/ art. 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez błędną interpretację zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji tego uznanie, że przedmiotowy obiekt jest wiatą, a nie altaną,

2/ art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji w części zamiast umorzenia postępowania przez tym organem;

3/ art. 48 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że obiekt budowlany został wykonany bez zgłoszenia budowy do organu, podczas gdy budowa altany zarówno 2018 roku, jak i w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego nie wymagała ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia budowy.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazali, że Prawo budowlane nie zawiera definicji altany, jednak z orzecznictwa wynika, że altana to niewielka budowla ogrodowa, zwykle drewniana, służąca do wypoczynku, ochrony przed słońcem i deszczem, związana z użytkowaniem ogrodu i stanowiąca jego zaplecze socjalno - gospodarcze. Podobną definicję altany zawierają również słowniki języka polskiego. Pomijając kwestię braku ażurowych ścian, które nie są elementem przesądzającym o zaliczeniu danego obiektu do kategorii "altany", należy - zdaniem skarżących - podkreślić, że przedmiotowa altana służy jako miejsce wypoczynku oraz ochrony przed słońcem i deszczem. W ocenie skarżących postanowienie w zakresie utrzymującym w mocy wstrzymanie robót budowlanych przy budowie obiektu budowlanego już wybudowanego było wadliwe także dlatego, że budowa została już w momencie wydania postanowienia przez organ pierwszej instancji zakończona.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują̨ wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią̨ inaczej. Sądy administracyjne, kierując się̨ kryterium legalności, dokonują̨ oceny zgodności treści zaskarżonego aktu z normami prawnymi - proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonego aktu i na podstawie ustalonego przez organy stanu faktycznego. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych rozstrzygnięć́ administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd - jak stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną podstawą prawną, z wyjątkiem skarg na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej.

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, rozstrzygnięciu podjętemu w zaskarżonym postanowieniu nie można skutecznie postawić́ zarzutu wydania go z takim naruszeniem przepisów prawa procesowego czy też materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Podstawą rozstrzygnięcia zapadłego w sprawie, a będącego przedmiotem kontroli sądowej są przepisy art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.; dalej jako "Prawo budowlane").

Zgodnie z art. 48 ust. 1 cyt. ustawy, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę (pkt 1) albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (pkt 2). W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (art. 48 ust. 3). Z przepisu art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego wynika zaś, że postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy.

W niniejszej sprawie bezsporne pozostawało, że skarżący w 2018 roku wybudowali - bez dokonania zgłoszenia właściwemu organowi - obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej, mający podłogę drewnianą, wykonaną na legarach drewnianych, posadowionych na punktowych fundamentach betonowych o wymiarach 6,00m x 3,00m, na terenie działki nr [....], w obrębie ewidencyjnym Karwieńskie Błota, gmina Krokowa.

Sporna natomiast była kwalifikacja tego obiektu. Skarżący twierdzą bowiem, iż stanowi on altanę, której budowla w 2018 roku nie wymagała zgłoszenia, natomiast według organów jest to wiata, której budowa – zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, wymagała zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Jak wynika bowiem z art. 29 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy (w brzmieniu obowiązującym w 2018 r., czyli w momencie budowy) pozwolenia na budowę nie wymagała budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Taka budowa wymagała zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Jak wynika z akt sprawy powierzchnia przedmiotowego obiektu wynosi 18 m2, zatem jej budowa w momencie budowy wymagała dokonania zgłoszenia. Również zgodnie z przepisem art. 29 ust 1 pkt 14 lit. c Prawa budowlanego, obowiązującym w dacie orzekania przez organy, budowa wiaty o tej powierzchni, wymagała zgłoszenia.

Sąd orzekający w tej sprawie, po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zebranym przez organy, w szczególności zdjęciami załączonymi do protokołu oględzin z dnia 25 kwietnia 2022 roku (protokół i zdjęcia w aktach organu I instancji, protokół k. 3), uznał, iż dokonana przez organy kwalifikacja przedmiotowego obiektu budowlanego jako wiaty była w pełni uzasadniona. Jak wynika bowiem z przywołanego przez organ II instancji orzecznictwa, którego poglądy Sąd w pełni podziela, przez pojęcie wiaty należy rozumieć lekką, zadaszoną konstrukcję, wspartą na słupach, częściowo lub zupełnie pozbawioną ścian (zob. wyrok II SA/GI 265/13 z dnia 18.07.2013 r., wyrok II SA/Gd 175/13 z 05.06.2013 r., wyrok II SA/Gd 649/14 z dnia 28.01.2015 r., wyrok NSA II OSK 1481/14 z dnia 16.02.2016 r. i II OSK 902/17 z dnia 26.09.2017 r.). Z kolei Słownik języka polskiego PWN (vide https://sjp.pwn.pl/) podaje, że wiata to "lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach". Wiata to budowla, która nie ma co najmniej jednej ściany i jest wsparta na słupach, które są głównym elementem konstrukcyjnym. Ponadto należy zaznaczyć, że wiata jest obiektem budowlanym nie stanowiącym ani budynku, ani obiektu małej architektury, czyli jest budowlą. Taką budowlę – co potwierdzają załączone do akt administracyjnych zdjęcia – wybudowali na swojej działce skarżący. Jest to bowiem wolno stojąca, lekka, zadaszona konstrukcja, wsparta na słupach, zupełnie pozbawiona ścian.

Zasadnie organy uznały zatem, iż nie jest to wolno stojąca altana. Jak wynika z przywoływanego już Słownika języka polskiego PWN (vide https://sjp.pwn.pl/), altaną jest "niewielka budowla ogrodowa, zwykle drewniana o ażurowych ścianach", a wybudowany przez skarżących obiekt budowlany objęty niniejszym postępowaniem takim obiektem budowlanym nie jest. Nie posiada jakichkolwiek ścian i stanowi typową wiatę.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał za bezpodstawne zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędną interpretację zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji tego uznanie, że przedmiotowy obiekt jest wiatą, a nie altaną, jak i art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez brak umorzenia postępowania w sprawie. Organy prawidłowo zastosowały również w tej sprawie przepisy prawa materialnego, w szczególności art. 48 Prawa budowlanego. Należy przy tym podkreślić, że z przepisu art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego wprost wynika, że postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy.

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. ją oddalił.

Na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd orzekł w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, bowiem skarga dotyczyła postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie.