Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 360/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2024-08-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Barbara Romanczuk, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant specjalista Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia 29 kwietnia 2024 r. nr KO.520/7/24 w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty Augustowskiego z dnia 25 marca 2024 r. numer KT.5410.4.54.2024; 2. umarza postępowanie administracyjne w sprawie.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną decyzją z 29 kwietnia 2024 r. znak KO.520/7/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Suwałkach utrzymało w mocy decyzję Starosty Augustowskiego z 25 marca 2025 r. znak KT.5410.4.54.2024, którą na M. R. (dalej: skarżący) nałożono karę pieniężną 400 zł tytułem naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia zakupu, tj. uchybienia art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1047 z późn. zm., dalej: p.r.d.).

Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

II. 1. Zawiadomieniem z 19 lutego 2024 r. poinformowano skarżącego

o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie naruszenia obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu – przyczepy lekkiej marki [...], o nr rej. [...], nr VIN [...], w terminie 30 dni od dnia zakupu. W zawiadomieniu wskazano, że uchybienie temu obowiązkowi jest sankcjonowane karą pieniężną, której podstawę prawną stanowi art. 140mb pkt 2 p.r.d., a warunki jej wymierzenia wynikają z art. 140n tej ustawy.

W odpowiedzi (pismo z 22 lutego 204 r.) skarżący przesłał wyjaśnienia wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania. Wskazał, że przyczepę nabył w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Powołał art. 73aa ust. 3 p.r.d. wywodząc, że jako przedsiębiorcę obowiązywał go termin 90 dni na złożenie zawiadomienia.

2. Decyzją z 25 marca 2024 r. Starosta nałożył wskazaną wyżej karę pieniężną. Ustalił bowiem, że do 3 stycznia 2024 r. skarżący nie wywiązał się z ciążącego na nim z mocy art. 78 p.r.d. obowiązku wynikającego z faktu nabycia pojazdu w dniu 4 grudnia 2023 r. Termin 90 dni, na który powołuje się skarżący, dotyczy pojazdów nabytych od 1 stycznia 2024 r. W zakresie wysokości kary organ pierwszej instancji wskazał, że zbadano przesłanki, o których mowa w art. 140n ust. 4 p.r.d., tj. zakres naruszenia, powtarzalność naruszenia oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy. Obowiązek zawiadomienia odpowiedniego organu we właściwym terminie przekroczono o 34 dni, a ponadto jest to kolejne, trzecie naruszenie strony w badanym okresie. Ustalono też, że skarżący nie uzyskał korzyści finansowych z tytułu naruszenia ustawy.

Starosta odniósł się do możliwości zastosowania art. 189f §1 k.p.a. W ocenie organu naruszenie, którego dopuścił się skarżący, nie jest znikome, gdyż trwało aż 34 dni. Nieterminowe zawiadomienie o nabyciu pojazdu utrudniać ma wykonywanie obowiązków przez organ, zaś sam ustawodawca nadając administracyjnej karze pieniężnej obligatoryjny charakter uznał, że waga przedmiotowego naruszenia nie jest znikoma. Świadczyć to ma o traktowaniu tego naruszenia jako naruszenia o istotnej wadze, co nie pozwala na zastosowanie przepisu o naruszeniach wagi znikomej. Organ wyjaśnił też, że przekazywanie takich danych do organu rejestrującego jest istotne, gdyż dane zasilają Centralną Ewidencję Pojazdów, której celem jest gromadzenie prawdziwych, odzwierciedlających stan faktyczny danych.

3. Odwołanie wniósł skarżący. Zarzucił: 1) nieuwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy, a przede wszystkim nabycia pojazdu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, celem dalszej odsprzedaży; 2) naruszenie art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. przez błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący miał obowiązek zgłoszenia nabycia pojazdu, mimo iż zakupu dokonano w ramach prowadzonej działalności; 3) naruszenie art. 73aa ust. 3 p.r.d. przez brak jego zastosowania, w sytuacji gdy skarżący nabył pojazd w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i jest przedsiębiorcą prowadzącym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność w zakresie obrotu pojazdami, a więc jest zobowiązany do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie 90 dni, a nie w terminie 30 dni. Uzasadniając odwołanie skarżący powtórzył argumentację już prezentowaną w piśmie wyjaśniającym złożonym przed wydaniem decyzji.

Następnie w piśmie z 4 kwietnia 2024 r. wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentacji fotograficznej informacji o zmianach od 1 stycznia 2024 r. dotyczących rejestracji pojazdów. Stwierdził, że podjął działania w przedmiocie zgłoszenia nabycia pojazdu stosownie do treści informacji, którą otrzymał od organu.

III. Zaskarżoną decyzją z 29 kwietnia 2024 r. SKO w Suwałkach utrzymało w mocy decyzję Starosty. W pierwszej kolejności wskazało na art. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz. U. poz. 1394 z późn. zm.), dalej: ustawa zmieniająca, która weszła w życie 1 stycznia 2024 r. Przepis ten wprowadził zmiany do p.r.d., m.in. w zakresie art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Jednakże organ zaznaczył, iż zgodnie z art. 14 ustawy zmieniającej w przypadku skarżącego zastosowanie mają przepisy p.r.d. sprzed nowelizacji, tj. obowiązujące do 31 grudnia 2023 r., gdyż nabył on pojazd 4 grudnia 2023 r. Kolegium podzieliło ustalenia i ocenę prawną organu pierwszej instancji odnośnie tego, że doszło do uchybienia trzydziestodniowego terminu na zawiadomienie Starosty. Dalej SKO rozważyło zasadność nieodstąpienia od ukarania na podstawie art. 189f k.p.a. przyjmując, że teoretycznie przepis ten mógł znaleźć zastosowanie, jednak w sprawie nie zaszły przesłanki z niego wynikające, w szczególności waga naruszenia nie jest znikoma. Natomiast usprawiedliwieniem skarżącego nie może być okoliczność otrzymania informacji o zmianach w przepisach, które miały wejść w życie 1 stycznia 2024 r. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, której przedmiotem jest obrót pojazdami, a więc jako podmiot profesjonalny winien mieć świadomość obowiązków spoczywających na zbywcy i nabywcy pojazdu, jak i konsekwencji ich niedopełnienia w ustawowym terminie. SKO stwierdziło, że adekwatność wysokości kary wymierzonej skarżącemu nie budzi kontrowersji. Organ pierwszej instancji uwzględnił kryteria z art. 140n ust. 4 p.r.d., naruszenie będące przedmiotem postępowania jest trzecim tego typu, jakiego dopuścił się skarżący, zaś samo uchybienie terminu wynosi aż 34 dni.

IV. Skargę do sądu administracyjnego wywiódł M. R. Zarzucił:

1) nieuwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy, a przede wszystkim nabycia pojazdu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, celem dalszej odsprzedaży, a także nieuwzględnienie, że postępował zgodnie z wytycznymi -informacją o zmianach obowiązujących od 1 stycznia 2024 r. dotyczących rejestracji pojazdów, z której wynika, że termin zgłoszenia nabycia wynosi 90 dni;

2) naruszenie art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. przez błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący miał obowiązek zgłoszenia nabycia pojazdu, mimo iż zakupu dokonano w ramach prowadzonej działalności, a w związku z tym termin do zgłoszenia wynosił 90 dni;

3) naruszenie art. 73aa ust. 3 p.r.d. przez brak jego zastosowania, w sytuacji gdy skarżący nabył pojazd w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i jest przedsiębiorcą prowadzącym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność w zakresie obrotu pojazdami, a więc jest zobowiązany do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie 90 dni a nie w terminie 30 dni.

Zdaniem skarżącego doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Skarżący został wprowadzony w błąd przez Starostę, w związku z informacją dotyczącą zmian w przepisach obowiązujących od 1 stycznia 2024 r. Następnie odwołał się do przepisów Konstytucji RP wskazując, że organy administracji publicznej obowiązane są działać na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP), co oznacza, że mogą władczo kształtować sytuację obywateli wyłącznie wtedy, gdy przewiduje to przepis prawa powszechnie obowiązującego. Dlatego też wszystkie elementy decyzji administracyjnej powinny mieć oparcie w przepisach prawa, co wynika z art. 107 § 2 k.p.a. Z kolei art. 2 Konstytucji RP wymaga, aby organy administracji publicznej podejmowały działania w ściśle i enumeratywnie wskazanych sytuacjach prawnych, a kompetencji organu do wydania rozstrzygnięcia wykraczającego w zakres praw i obowiązków jednostki nie można domniemywać.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

V. Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innego powodu niż wskazuje skarżący. Powód uchylenia decyzji sąd dostrzegł z urzędu, zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji sąd działa w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

VI. 1. Organ ustaliły, że zastosowanie w sprawie mają przepisy dotychczasowe ustawy Prawo o ruchu drogowym, tj. obowiązujące do 31 grudnia 2023 r., na zasadzie art. 14 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz. U. z 2023 r., poz. 1394), dalej: ustawa nowelizująca. Zgodnie z art. 14 pkt 3 tej ustawy, gdy pojazd został nabyty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed dniem 1 stycznia 2024 r., do spraw związanych z rejestracją oraz zawiadamianiem o zbyciu albo nabyciu pojazdu stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2 (czyli p.r.d.) w brzmieniu dotychczasowym. Organ więc przyjęły, że skoro skarżący nabył pojazd 4 grudnia 2023 r., przepis art. 14 pkt 3 decyduje o konieczności zastosowania p.r.d. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r.

Do tej daty obowiązywał przepis art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., zgodnie z którym właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Z kolei art. 140mb pkt 2 p.r.d. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. stanowił, że kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł.

Umknęło jednak organom, że ustawa zmieniająca zawiera jeszcze inne normy intertemporalne, których treść należy uwzględnić w procesie wykładni w sprawie niniejszej.

2. Wskazać należy następujące regulacje ustawy zmieniającej oprócz cytowanego wyżej art. 14 pkt 3:

- art. 15, zgodnie z którym do postępowań o rejestrację pojazdów, wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym;

- art. 16, zgodnie z którym do postępowań w sprawach nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140mb ustawy zmienianej w art. 2, wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym.

Skarżący nabył pojazd (przyczepę lekką) 4 grudnia 2023 r. O nabyciu "zawiadomił" Starostę 6 lutego 2024 r. składając wniosek o rejestrację pojazdu. Zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. do 31 grudnia 2023 r. obowiązywał 30-dniowy termin na dokonanie zawiadomienia o nabyciu. W przypadku skarżącego upływał on 3 stycznia 2024 r. "Zawiadomienie" dopiero w lutym 2024 r. spowodowało, że organ dopiero wówczas wszczął postępowanie administracyjne w związku z naruszeniem obowiązku zawiadomienia. Nakładając karę organ pierwszej instancji jako podstawę wskazał art. 140mb pkt 2 oraz art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. w związku z art. 14 pkt 3 ustawy zmieniającej.

Wskazać jednak należy, że przepisy ustawy zmieniającej weszły w życie 1 stycznia 2024 r. Kontrolowane postępowanie administracyjne wszczęto w lutym 2024r., a więc już po wejściu w życie norm intertemporalnych. Termin na złożenie zawiadomienia upływał skarżącemu już po wejściu w życie nowych przepisów, w których – co podkreślić należy – wyeliminowano obowiązek zawiadomienia o nabyciu pojazdu (vide nowe, obowiązujące od 1 stycznia 2024 r., brzmienie art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d.). W związku z tym zasadniczą kwestią było ustalenie jaki stan prawny ma zastosowanie w niniejszej sprawie.

Nie może ujść uwadze, że w art. 14 pkt 3, art. 15 i art. 16 ustawy zmieniającej prawodawca dokonał wyraźnego rozróżnienia na "sprawy związane z rejestracją oraz zawiadomieniem o zbyciu albo nabyciu pojazdu" (do których stosuje się przepisy dotychczasowe, jeśli nabycie pojazdu miało miejsce przed 31 grudnia 2023 r.), "postępowania o rejestrację pojazdów, wszczęte i niezakończone przed dniem 1 stycznia 2024 r." oraz "postępowania w sprawach nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140mb ustawy zmienianej, wszczęte i niezakończone przed dniem 1 stycznia 2024 r.". Do postępowań, o których mowa w art. 14 i 15, wszczętych i niezakończonych przed 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2 (p.r.d.) w brzmieniu dotychczasowym.

Z powyższego wynika, zdaniem sądu, że należy odróżnić sprawę związaną z zawiadomieniem o nabyciu pojazdu oraz postępowanie o rejestrację pojazdu czy postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z niewykonaniem w terminie obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu. Jeśli chodzi o to ostanie, to jeśli przepisy p.r.d. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. mają zastosowanie tylko w przypadku "postępowań w sprawach nakładania kar pieniężnych określonych w art. 140mb p.r.d., wszczętych i niezakończonych przed 1 stycznia 2024 r.", to w zakresie takich postępowań wszczętych po 1 stycznia 2024 r. zastosowanie mają przepisy p.r.d. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. A jeśli tak, to w przypadku skarżącego, który nabył pojazd przed końcem roku 2023, mają zastosowanie przepisy dotychczasowe jeśli chodzi o trzydziestodniowy obowiązek wykonania zawiadomienia o nabyciu pojazdu (to wprost wynika z art. 14 pkt 3 ustawy zmieniającej, gdyż jest to sprawa związana z zawiadomienie o nabyciu pojazdu). Skoro też w jego przypadku nie doszło przed 1 stycznia 2024 r. do wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 140 mb pkt 2 p.r.d. (doszło do tego w lutym 2024 r.) – nie ma zastosowania art. 16 ustawy zmieniającej, a w konsekwencji – nie mają zastosowania przepisy p.r.d. w brzmieniu dotychczasowym, jeśli chodzi o kary pieniężne za niezawiadomienie o nabyciu pojazdu.

Powyższa wykładnia uwzględnia sygnalizowany już fakt, że od 1 stycznia 2024 r. przepisy p.r.d. nie przewidują sankcji za brak zawiadomienia Starosty o nabyciu pojazdu. Pozostawiono jedynie obowiązek zawiadomienia Starosty o zbyciu pojazdu (zmieniony art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d.), a przedsiębiorca prowadzący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami ma na jego wykonanie 90 dni (art. 73aa ust. 1 i ust. 3 p.r.d.). Naruszenie tego obowiązku objęte jest sankcją w postaci kary pieniężnej w wysokości 1000 zł (art. 140mb ust. 2 p.r.d.).

Podsumowując, w myśl przepisów przejściowych mających zastosowanie w niniejszej sprawie skarżący winien był wywiązać się z obowiązku zawiadomienia Starosty o nabyciu pojazdu w taki sposób, jak wskazują przepisy p.r.d. w brzmieniu przed 1 stycznia 2024 r. (30 dni) – "sprawa związana z zawiadomieniem o nabyciu pojazdu". Jednak jeśli tego nie dokonał, to zgodnie z przepisami obowiązującymi od 1 stycznia 2024 r. nie podlega karze za niedopełnienie tego obowiązku, gdyż postępowania o nałożenie kary wobec niego nie wszczęto przed 1 stycznia 2024 r.

3. W ocenie sądu przedstawione wyżej brzmienie przepisów przejściowych można tłumaczyć jako niedopatrzenie ustawodawcy, które prowadzi do powstania luki prawnej, tzn. braku możliwości ukarania nabywców pojazdów sprzed 1 stycznia 2024 r., wobec których nie zdołano (niezależnie od przyczyn) wszcząć postępowania o nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 140mb pkt 2 p.r.d. przed 31 grudnia 2023 r.

Na problem, który ujawnił się w sprawie niniejszej, zwracają uwagę komentatorzy. Przykładowo Ł. Sanakiewicz wskazuje, że "Na podstawie obecnie obowiązującego stanu prawnego brak jest bowiem podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie wymierzenia kary z tytułu niezawiadomienia w terminie o nabyciu pojazdu, gdyż ustawodawca takiego obowiązku nie formułuje (istnieje wyłącznie obowiązek złożenia wniosku o rejestrację pojazdu)". Podkreśla jednak, że wykładnia przepisów intertemporalnych "uwalniająca" od ukarania nabywców sprzed 1 stycznia 2024 r., który obowiązku zawiadomienia nie dopełnili – nie może być zaakceptowana z punktu widzenia art. 2 Konstytucji RP. Tym niemniej zauważa, że mamy do czynienia z luką prawną, która w istocie dotyczy przepisów sankcyjnych podlegających wykładni ścisłej, a rozwiązanie tego problemu powinno się odbyć w drodze interwencji ustawodawcy przez zmianę treści art. 16 ustawy zmieniającej ("Jak powinien postąpić organ w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 140mb p.r.d. w przypadku gdy właściciel nabywa pojazd np. w dniu 1.11.2023 r. (w starym roku), a w dniu 3.01.2024 r. składa wniosek o jego rejestrację, a więc po upływie 30 dni?", QA 2451245, System Informacji Prawnej Lex, odpowiedź z 10 stycznia 2024 r.). Podobnie Ł. Zygmunt wskazuje, że "Istotnie nie uregulowano wprost sytuacji gdy uchybienie obowiązkowi zgłoszenia nabycia/zbycia pojazdów nastąpiło w 2023r. a organ nie wszczął w tym roku postępowania. Nie może to jednak oznaczać, że organ nie będzie miał możliwości wszczęcia w 2024 r. postępowania w sprawie uchybienia w/w obowiązkom, w przypadku gdy uchybienie to nastąpiło w 2023 r. [...] Niemniej wprowadzono również art. 16 do ustawy zmieniającej – stanowiący też przepis przejściowy, który nakazuje stosować do postępowań wszczętych i niezakończonych przed 1 stycznia przepisy dotychczasowe u.p.r.d.. Zatem a contrario do wszelkich postępowań wszczętych po 1 stycznia 2024 r. mają zastosowanie przepisy nowe". Konkludując o konieczności stosowania przepisów dotychczasowych komentator jednak zwraca uwagę, że "Nie można wykluczyć, że sądy czy organy II instancji przyjmą pogląd o braku podstaw prawnych do prowadzenia postępowań w sprawie kar za niezgłoszenia nabycia pojazdów przed nowelizacją ze względu na treść art. 16 u.z.n.u.k.t. ograniczającej stosowanie nowych przepisów tylko do postępowań wszczętych przed 1 stycznia 2024 r. – nie będzie miało tu znaczenia, że sytuacja ta powstała poprzez uchybienie legislacyjne" ("Jakie przepisy stosować w przypadku uchybienia w obowiązku zgłoszenia zbycia lub nabycia pojazdu przed 1 stycznia 2024 roku?", QA 2343910, System Informacji Prawnej Lex, odpowiedź z 3 września 2023 r.).

Zdaniem sądu podkreślić jednak należy, że od 1 stycznia 2023 r. niezgłoszenie nabycia pojazdu zostało uznane przez samego ustawodawcę za nieistotne z punktu widzenia realizacji celów informacyjnych, w tym zapewnienia aktualności i integralności danych zawartych w rejestrach (zob. wyrok WSA w Szczecinie z 11 lipca 2024 r., sygn. II SA/Sz 280/24, orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego uprawnione jest wnioskowanie, że poprzez przepis przejściowy odstąpiono od ukarania.

Przyjęcie za uzasadnione stanowiska organów obydwu instancji prowadziłoby do utrzymania w mocy rozstrzygnięcia, które nie tylko zapadło wskutek nieprawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, ale które pomijają to, że mamy do czynienia z przepisami sankcyjnymi, przy wykładni których obowiązuje prymat wykładni ścisłej. Skoro więc ustawodawca wyraźnie rozróżnia w dwóch sąsiadujących ze sobą przepisach "sprawy związane z zawiadamianiem o zbyciu lub nabyciu pojazdu" oraz "postępowania o nałożenie kar pieniężnych za niewykonanie obowiązków ww. zawiadomienia" – należy dokonać ścisłej wykładni ww. przepisów, tj. rozróżnić sprawę związaną z zawiadomieniem o nabyciu lub zbyciu oraz postępowanie o karę pieniężną za niedokonanie tego obowiązku.

Zaakcentować też należy, że akurat w sprawie niniejszej termin 30-dniowy mijał skarżącemu 3 stycznia 2024 r. W tej dacie obowiązek zawiadomienia o nabyciu został już wyeliminowany z obrotu prawnego.

Uwzględniając problem szerzej można też wskazać, że z punktu widzenia nowych przepisów (gdyby znalazły one wprost zastosowanie jeśli chodzi o termin wykonania obowiązków rejestracyjnych, bo już nie zawiadomienia o nabyciu) skarżący byłby zobowiązany, jako przedsiębiorca zajmujący się obrotem pojazdami, złożyć wniosek o rejestrację pojazdu w ciągu 90 dni od nabycia. A tego terminu w istocie dochował.

4. Marginalnie wskazać też trzeba, że od 1 stycznia 2024 r. do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140 mb p.r.d., przepisów art. 189d-189f k.p.a., tj. dotyczących odstępowania od tych kar, nie stosuje się. W sprawie niniejszej organy, z uwagi na nabycie pojazdu przed 1 stycznia 2024 r., rozważały zastosowanie art. 189f k.p.a. Co prawda powody uchylenia decyzji zwalniają sąd z obowiązku ustosunkowania się do tych rozważań, ale zaakcentować trzeba, że zaprezentowana przez sąd wykładnia wpisuje się również w ogólne zasady rządzące postępowaniem administracyjnym (a takim jest postępowanie o nałożenie kary pieniężnej na zasadzie art. 140 mb p.r.d.). Należy powołać się na art. 189c k.p.a., zgodnie z którym jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony. Zgodnie też z art. 7a § 1 k.p.a. jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Te dwie regulacje (art. 189c k.p.a. oraz art. 7a § 1 k.p.a.) potwierdzają stanowisko sądu o konieczności uwzględnienia w wykładni art. 14 pkt 3 i art. 16 ustawy zmieniającej, a także art. 78 ust. 2 pkt 1 i art. 140mb pkt 2 p.r.d. tego, że mamy do czynienia z rodzajem luki prawnej dotyczącej przepisów, które są przepisami sankcyjnymi.

5. Bezzasadne są natomiast twierdzenia skarżącego, jakoby o braku możliwości ukarania decydowała okoliczność przesłania przez organ informacji o zmianach obowiązujących w p.r.d. od 1 stycznia 2024 r. Skarżący jest podmiotem profesjonalnie działającym w obrocie gospodarczym i nawet otrzymanie takiej informacji od organu administracji publicznej nie zwalnia go z obowiązku posiadania świadomości co do obowiązków, jakie nakładają na niego przepisy prawa. Jakakolwiek niewiedza w tym zakresie stanowi okoliczność obciążającą (zob. wyrok NSA z 23 września 2021 r., sygn. II GSK 476/21).

VII. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle lub nie ma ich do rozpoznania sprawy w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia (por. wyroki NSA: z 24 kwietnia 2003 r., sygn. III SA 2225/01;

z 22 maja 2001 r., sygn. II SA 1223/00).

W tym stanie rzeczy, w ocenie sądu należało uznać, że przyczyny uzasadniające uchylenie kontrolowanych decyzji powodują, że postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku zawiadomienia Starosty o nabyciu pojazdu jest bezprzedmiotowe,

co skutkowało orzeczeniem o jego umorzeniu.

Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt

1 lit. "a" oraz § 3 p.p.s.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. orzekł jak w sentencji.

Z uwagi na brak w skardze wniosku o zwrot kosztów postępowania – sąd o zwrocie tych kosztów nie orzekał.