Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 2481/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 85e ust. 1-3 i art. 85j ust. 5
journal: Dz.U. 2019 poz 2215
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela - t.j.
article: art. 7 ust. 1 i art. 68 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1781
law: Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t. j.)
article: art. 16 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
law: Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
article: art. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 61 poz 284
law: Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2.
journal: Dz.U.UE.C 2007 nr 303 poz 1 art. 7 i art. 8
law: Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej (2007/C 303/01).

SENTENCJA

Dnia 9 lipca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej U.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 497/22 w sprawie ze skargi U.M. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 31 grudnia 2021 r. nr DS.523.1618.2020.ZS.OS w przedmiocie przetwarzania danych osobowych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 497/22 oddalił skargę U. M.-G. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 31 grudnia 2021 r. nr DS.523. 1618.2020.ZS.OS w przedmiocie przetwarzania danych osobowych.

U podstaw rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna.

W dniu 16 marca 2020 r. U. M.-G. (dalej w skrócie: "skarżąca" lub "wnioskodawczyni") wniosła do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych skargę na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jej danych osobowych – w zakresie imienia, nazwiska, daty urodzenia (dnia, miesiąca, roku), płci, imion rodziców, miejsca zamieszkania, zawodu oraz stopnia zawodowego – przez Przewodniczącego Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy W. M. (dalej w skrócie: "PKDN"), polegające na ich udostępnieniu na rzecz osób nieuprawnionych, poprzez ich odczytanie na rozprawie dyscyplinarnej w dniu 3 marca 2020 r. Skarżąca zwróciła się do organu o podjęcie interwencji i stosownych działań.

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia 31 grudnia 2021 r. nr DS.523.1618.2020.ZS.OS, działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej w skrócie: "k.p.a.") w zw. z art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1781 dalej w skrócie: "u.o.d.o.") oraz art. 5 ust. 1 lit. a, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 lit. c i art. 57 ust. 1 lit. f rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46AVE (Dz. U. UE. L. 2016.119.1 oraz Dz. Urz. L. 127 z dnia 23 maja 2018 r., str. 2, oraz Dz. Urz. UE L 74 z dnia 4 marca 2021 r., str. 35, dalej w skrócie: "RODO"), orzekł o odmowie uwzględnienia wniosku skarżącej.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że w dniu 3 marca 2020 r. w Kuratorium Oświaty w K. odbyła się rozprawa dyscyplinarna przeprowadzona przeciwko skarżącej. Według wyjaśnień PKDN, w rozprawie tej, która miała charakter jawny, obok składu orzekającego (trzy osoby) uczestniczyli: skarżąca (jako obwiniona), adwokat, Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego dla Nauczycieli przy W. M. oraz osiem osób obecnych na sali jako publiczność. W toku rozprawy przewodniczący składu orzekającego odczytał dane osobowe skarżącej przy osobach przysłuchujących się prowadzonemu postępowaniu, które pojawiły się za jej zgodą i przyzwoleniem, a być może na jej prośbę. Komisja Dyscyplinarna dla Nauczycieli przy W. M. (dalej w skrócie: "KDN") udostępniła dane osobowe skarżącej w ramach czynności służbowych wynikających z prowadzonego postępowania dyscyplinarnego. Skarżąca jest Dyrektorem Szkoły, a więc osobą pełniącą funkcję publiczną, zatem informacja o wydanych wobec niej rozstrzygnięciach w zakresie pełnionych przez nią zadań lub funkcji nie podlega ograniczeniu w udostępnieniu na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., dalej w skrócie: "u.d.i.p."). W związku z tym osoby przebywające na sali rozpraw zapoznane zostały ze wszystkimi elementami orzeczenia dyscyplinarnego. Z kopii protokołu spisanego podczas w/w rozprawy wynika, że na sali przebywało 8 osób jako publiczność (osoby towarzyszące skarżącej). Podczas rozprawy zostały udostępnione następujące dane osobowe skarżącej: imię, nazwisko, data i miejsce urodzenia, miejsce zamieszkania, numer PESEL, zajmowane stanowisko (Dyrektora Zespołu Szkół [...] w K.), staż pracy, stopień awansu zawodowego, wykształcenie, informacje dotyczące przebiegu jej kariery zawodowej, przedmiot obwinienia.

Oceniając ustalony w sprawie stan faktyczny w kontekście obowiązujących w tym zakresie przepisów – art. 6 ust. 1 RODO, ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2019 r., poz. 2215 ze zm., dalej w skrócie: "k.n.") oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 maja 2016 r. w sprawie szczegółowego trybu prowadzenia postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec nauczycieli oraz wznowienia postępowania (Dz. U. z 2016 r., poz. 741, dalej w skrócie: "rozporządzenie MEN"), organ stwierdził, że w sprawie nie doszło do niezgodnego z prawem przetwarzania danych osobowych skarżącej. Opisane udostępnienie danych osobowych skarżącej w toku rozprawy, w obecności publiczności, w związku z jawnością takiego postępowania miało oparcie w przepisach prawa krajowego (art. 85e ust. 1-3 k.n., § 23 ust. 1 i 2, § 30 ust. 2 pkt 3 i § 31 ust. 1 rozporządzenia MEN), zaś przesłanką legalizującą powyższy proces jest art. 6 ust. 1 lit. c RODO. Dane osobowe wnioskodawczyni były zatem niezbędne do realizacji zadań KDN w związku z koniecznością rozpatrzenia wniosku rzecznika dyscyplinarnego o jej ukaranie. Jawność rozprawy umożliwia społeczną kontrolę takiego procesu, który nierozerwalnie wiąże się z koniecznością przetwarzania danych osobowych osoby, wobec której toczy się postępowanie.

W skardze złożonej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie U. M.-G. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie prawa materialnego, tj. pominięcie, iż istotą skargi doręczonej organowi przez skarżącą było wyczytanie jej imienia i nazwiska, numeru PESEL, miejsca i adresu zamieszkania, daty i miejsca jej urodzenia, stażu pracy, imion rodziców, stopnia awansu zawodowego wykształcenia oraz informacji dotyczących przebiegu jej kariery zawodowej przez PKDN podczas rozprawy dyscyplinarnej z udziałem publiczności w dniu 3 marca 2020 r., a nie sam fakt przetwarzania tych danych przez komisję i jej przewodniczącego.

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalanie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu powołanego na wstępie wyroku stwierdził, że na mocy art. 6 ust. 1 RODO przetwarzanie jest zgodne z prawem wyłącznie w przypadkach, gdy – i w takim zakresie, w jakim – spełniony jest co najmniej jeden z warunków: e) przetwarzanie jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi; f) przetwarzanie jest niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią, z wyjątkiem sytuacji, w których nadrzędny charakter wobec tych interesów mają interesy lub podstawowe prawa i wolności osoby, której dane dotyczą, wymagające ochrony danych osobowych, w szczególności gdy osoba, której dane dotyczą, jest dzieckiem. Akapit pierwszy lit. f nie ma zastosowania do przetwarzania, którego dokonują organy publiczne w ramach realizacji swoich zadań.

Według WSA w Warszawie, komisje dyscyplinarne są organami działającymi na podstawie obowiązujących przepisów, a rozpoznanie sprawy skarżącej nastąpiło w zgodzie z przewidzianą przed nimi procedurą. Przetwarzanie zatem danych osobowych skarżącej, wynikające z wprost obowiązującego przepisu, jest zgodne z art. 6 ust.1 lit. e i f RODO. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, organ nie naruszył także art. 57 ust. 1 lit. a RODO, a więc w konsekwencji prawidłowe było przyjęcie, iż przepisy k.n. oraz rozporządzenia MEN nie tylko uprawniają, ale obligują przewodniczącego komisji dyscyplinarnej do publicznego wyczytania wszystkich danych skarżącej (w tym numeru PESEL i adresu zamieszkania) w toku rozprawy dyscyplinarnej, także – albo niezależnie od tego – czy bierze w niej udział publiczność.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła U. M.-G. Zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a.") zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1.1) art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez brak rozstrzygnięcia w granicach sprawy i brak odniesienia się Sądu pierwszej instancji do zarzutów podniesionych przez skarżącą wobec przetwarzania jej danych osobowych przez PKDN na etapie wywołania rozprawy dyscyplinarnej, co miało wpływ na wynik postępowania, bowiem skutkowało nierozpoznaniem sprawy w całości;

1.2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi w sytuacji, w której zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 i art. 68 ust. 1 u.o.d.o. w zw. z art. 107 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 u.o.d.o., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w rezultacie powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji;

1.3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi w sytuacji, w której zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:

1.3.1) § 23 ust. 3, § 31 ust. 1 i § 32 ust. 1 rozporządzenia MEN;

1.3.2) art. 5 ust. 1 lit. c, art. 5 ust. 1 lit. f w zw. z art. 32 ust. 1 i 2, art. 86 w zw. z art. 57 ust. 1 lit. a i art. 6 ust. 1 lit. c RODO;

1.3.3) art. 47 i art. 51 ust. 1 i 2 Konstytucji RP;

1.3.4) art. 7 i art. 8 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (dalej w skrócie: "KPP") oraz art. 8 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (dalej w skrócie: "EKPC");

co powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji;

1.4) art. 145a § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie zobowiązania organu do wydania decyzji stwierdzającej opisane w skardze naruszenia przepisów RODO przez KDN oraz wymierzającej KDN administracyjną karę pieniężną, mimo że skarga była oczywiście zasadna, zarzuty podniesione przez skarżącą słuszne, a postępowanie organu obiektywnie nieprawidłowe i godzące w zasady przetwarzania danych osobowych skarżącej określone w przywołanych w pkt 1.3 przepisach prawa materialnego, co skutkowało bezzasadną odmową przyznania przez Sąd pierwszej instancji ochrony prawnej skarżącej w zakresie poszanowania jej prawa do życia prywatnego i ochrony danych osobowych;

1.5) art. 151 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niezasadne oddalenie skargi w sytuacji, w której zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a zatem spełnione zostały przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., co Sąd pierwszej instancji bezzasadnie pominął;

2) naruszenie prawa materialnego, tj.:

2.1) § 23 ust. 3 rozporządzenia MEN w zw. z art 7 ust. 1 u.o.d.o., poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że PKDN był uprawniony i zobligowany do odczytania wszystkich danych osobowych skarżącej – w tym dokładnego adresu zamieszkania i numeru PESEL – mimo że § 23 ust. 3 rozporządzenia MEN zobowiązuje przewodniczącego jedynie do sprawdzenia obecności wezwanych osób, a następnie podjęcia dalszych czynności proceduralnych;

2.2) § 30 ust. 2 w zw. z § 31 ust 1 rozporządzenia MEN, poprzez ich błędną wykładnię, skutkującą uznaniem, że publiczne ogłoszenie orzeczenia dyscyplinarnego niesie za sobą obowiązek odczytania wszystkich danych osobowych skarżącej, które powinny być uwzględnione w treści dokumentu orzeczenia, w tym także dokładnego adresu zamieszkania, mimo że przepis § 30 ust. 2 odwołuje się do obowiązku uwzględnienia miejsca zamieszkania w treści orzeczenia;

2.3) § 11 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 23 ust. 3 rozporządzenia MEN, poprzez ich błędną wykładnię, skutkującą uznaniem, że na rozprawie dyscyplinarnej obowiązkowemu odczytaniu podlega wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wraz ze wszystkimi danymi osobowymi obwinionego (w tym także dokładnego adresu jego zamieszkania);

2.4) § 32 ust. 1 rozporządzenia MEN, poprzez jego niezastosowanie i pominięcie, że weryfikacja danych osobowych osób obecnych na rozprawie dyscyplinarnej, w tym skarżącej, powinna być ograniczona jedynie do ich imienia i nazwiska, które to dane powinny znaleźć się w protokole z rozprawy dyscyplinarnej, a dla potwierdzenia tożsamości obwinionego, czy świadków, nie jest konieczne publiczne przytaczanie takich danych osobowych, jak: płeć, data urodzenia, imiona rodziców, dokładny adres zamieszkania, czy zawód i stopień awansu zawodowego;

2.5) art. 6 ust. 1 lit. c RODO, poprzez błędną wykładnię, skutkującą nieprawidłowym przyjęciem, iż wyczytanie przez PKDN na rozprawie w dniu 3 marca 2020 r. m.in. numeru PESEL skarżącej, jej adresu zamieszkania, daty i miejsca jej urodzenia, stażu pracy, stopnia awansu zawodowego wykształcenia oraz informacji dotyczących przebiegu jej kariery zawodowej było niezbędne do realizacji zadań KDN, podczas gdy prawidłowa wykładnia w/w przepisu winna doprowadzić do wniosku, iż wyczytanie wszystkich danych osobowych skarżącej w toku jawnej rozprawy dyscyplinarnej wykraczało poza cele i wymogi związane z prowadzeniem takiej rozprawy oraz rozpoznaniem wniosku rzecznika dyscyplinarnego nauczycieli o ukaranie skarżącej;

2.6) art. 5 ust. 1 lit. c RODO, poprzez jego niezastosowanie, skutkujące nieprawidłowym przyjęciem, że zakres przetwarzanych danych osobowych skarżącej przez administratora może być taki sam na każdym etapie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego, przy każdej czynności Przewodniczącego i niezależnie od celów poszczególnych działań Komisji ze względu na jawność takiego postępowania (w tym rozprawy);

2.7) art. 5 ust. 1 lit. f w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 RODO, poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy okoliczności przedmiotowej sprawy dają podstawy do uznania, że na skutek wyczytania danych osobowych skarżącej w toku rozprawy dyscyplinarnej w dniu 3 marca 2020 r. – w tym łącznie jej imienia, nazwiska, numeru PESEL oraz adresu zamieszkania – zaistniało prawdopodobieństwo wysokiego ryzyka negatywnych skutków prawnych dla skarżącej, w tym potencjalnego ryzyka negatywnego rozporządzania jej prawami, kierowania anonimowej korespondencji i naruszenia miru domowego;

2.8) art. 86 w zw. z art. 57 ust. 1 lit. a RODO, poprzez ich niezastosowanie i niezapewnienie skuteczności przepisów RODO względem przepisów krajowych, skutkujące nieprawidłowym przyjęciem, iż przepisy k.n. oraz rozporządzenia MEN uprawniają PKDN do publicznego wyczytania wszystkich danych skarżącej (w tym numeru PESEL i adresu zamieszkania) w toku rozprawy dyscyplinarnej, w której udział brała publiczność;

2.9) art. 47 Konstytucji RP, art. 7 KPP oraz art. 8 ust. 1 EKPC, poprzez ich niezastosowanie i niezapewnienie prawa do ochrony życia prywatnego skarżącej;

2.10) art. 51 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 8 KPP oraz art. 8 ust. 1 EKPC, poprzez ich niezastosowanie i niezapewnienie realizacji prawa do ochrony danych osobowych skarżącej.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz oświadczyła, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiła argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U.2004.90.864/2, dalej w skrócie: "TFUE"), każda osoba ma prawo do ochrony danych osobowych jej dotyczących. Z art. 16 ust. 2 TFUE wynika z kolei, że Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, określają zasady dotyczące ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii oraz przez Państwa Członkowskie w wykonywaniu działań wchodzących w zakres zastosowania prawa Unii, a także zasady dotyczące swobodnego przepływu takich danych. Przestrzeganie tych zasad podlega kontroli niezależnych organów. Prawo to uregulowane zostało także w art. 8 ust. 1 Karty Praw Podstawowych UE, zgodnie z którym każdy ma prawo do ochrony danych osobowych, które go dotyczą. Unia Europejska była zatem kompetentna w zakresie wprowadzenia przepisów RODO. Ochrona osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych jest bowiem jednym z praw podstawowych, a ich ochrona jest sensem funkcjonowania UE. Zatem ochrona prawa do prywatności, w tym ochrona osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych, jest działalnością objętą zakresem prawa Unii w rozumieniu art. 2 ust. 2a RODO.

Przedmiotowy zakres zastosowania przepisów RODO w aspekcie pozytywnym określony został w przepisie art. 2 ust. 1 RODO. Przyjęto w nim, że rozporządzenie ma zastosowanie do przetwarzania danych osobowych w sposób całkowicie lub częściowo zautomatyzowany oraz do przetwarzania w sposób inny niż zautomatyzowany danych osobowych stanowiących część zbioru danych lub mających stanowić część zbioru danych. Zatem "zgodnie z brzmieniem art. 2 ust. 1 rozróżnić należy dwa rodzaje relewantnych procesów przetwarzania danych osobowych kwalifikujących je do objęcia zakresem ochronnym rozporządzenia. Pierwszy to przetwarzanie danych osobowych odbywające się w sposób zautomatyzowany lub częściowo zautomatyzowany bez związku z tym, czy dane w ten sposób przetwarzane staną się lub mają (mogą) stać się częścią zbioru. Drugi natomiast to przetwarzanie w sposób inny niż zautomatyzowany, jednakże wówczas, gdy dane w ten sposób przetwarzane stanowią część zbioru danych lub mają (mogą) stanowić część zbioru danych" (por. D. Lubosz, RODO. Ogólne rozporządzenie o ochronie danych, Komentarz, Warszawa 2018, s. 125). W art. 6 ust. 1 RODO przewidziano zamknięty katalog przesłanek zgodnego z prawem przetwarzania danych osobowych. Określone w tym przepisie przesłanki mają charakter samoistny, autonomiczny i niezależny, tzn. dla uznania przetwarzania danych za prawnie dopuszczalne wystarczy istnienie jednej z nich. Przesłanka określona w przepisie art. 6 ust. 1 lit. e RODO obejmuje przetwarzanie danych, które "jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi".

Podkreślenia wymaga, iż podstawę do procedowania w postępowaniu dyscyplinarnym względem nauczycieli stanowią przepisy k.n. oraz rozporządzenia MEN. Zgodnie z art. 85e ust. 1 k.n., rozprawa jest jawna. Z kolei § 23 ust. 3 rozporządzenia MEN stanowi, że po otwarciu rozprawy przewodniczący składu orzekającego sprawdza obecność wezwanych osób, poleca świadkom przejście do osobnego pomieszczenia oraz umożliwia rzecznikowi dyscyplinarnemu, obwinionemu i jego obrońcy zgłoszenie wniosków formalnych. Następnie rzecznik dyscyplinarny odczytuje wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, po czym przewodniczący składu orzekającego zwraca się do obwinionego z pytaniem, czy przyznaje się do zarzucanego mu czynu oraz wzywa go do złożenia wyjaśnień. Według rozporządzenia, wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego zawiera: imię lub imiona i nazwisko nauczyciela, którego dotyczyło postępowanie wyjaśniające, datę i miejsce urodzenia, płeć, imiona rodziców, obywatelstwo lub obywatelstwa, miejsce zamieszkania, numer PESEL, a w przypadku braku tego numeru – numer i serię dokumentu potwierdzającego tożsamość nauczyciela, miejsce zatrudnienia i zajmowane stanowisko, staż pracy pedagogicznej, stopień awansu zawodowego, ostatnią ocenę pracy oraz wykształcenie (§ 11 ust. 2 pkt 1). Odczytanie w toku jawnej rozprawy pełnej treści wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego jest obligatoryjne. Jednocześnie obligatoryjnymi składnikami wniosku o wszczęcie postępowania są dane osobowe kwestionowane przez skarżącą kasacyjnie. Odczytując je, organ wypełnił obowiązujące go przepisy, nie ma zatem podstaw twierdzenie o ujawnieniu danych wrażliwych czy też o ujawnieniu danych, do których nie było podstaw. Waga danych osobowych i konieczność ich uwzględnienia także w treści orzeczenia dyscyplinarnego została również zaakcentowana w § 30 ust. 2 rozporządzenia MEN, według którego orzeczenie, o którym mowa w art. 85j ust. 5 k.n., zawiera m.in.: 1) oznaczenie komisji pierwszej instancji oraz datę rozpoznania sprawy i wydania orzeczenia; 2) imiona, nazwiska i funkcje członków składu orzekającego oraz imiona i nazwiska rzecznika dyscyplinarnego, obrońcy i protokolanta; 3) imię lub imiona i nazwisko obwinionego, datę i miejsce urodzenia, płeć, imiona rodziców, obywatelstwo lub obywatelstwa, miejsce zamieszkania, numer PESEL, a w przypadku braku tego numeru – numer i serię dokumentu potwierdzającego tożsamość, miejsce zatrudnienia i zajmowane stanowisko, staż pracy pedagogicznej, stopień awansu zawodowego, ostatnią ocenę pracy oraz wykształcenie. Orzeczenie dyscyplinarne – również w zakresie w/w danych osobowych – podlega publicznemu ogłoszeniu (§ 31 ust. 1 rozporządzenia MEN).

Z powołanych powyżej przepisów wynika więc obowiązek organu prowadzącego rozprawę dyscyplinarną, polegający na odczytaniu – podczas publicznej, jawnej rozprawy – danych obwinionego. Odczytanie tych danych następuje dwukrotnie: po raz pierwszy, na podstawie § 23 ust. 3 rozporządzenia MEN, po otwarciu rozprawy przewodniczący składu orzekającego sprawdza obecność wezwanych osób, poleca świadkom przejście do osobnego pomieszczenia oraz umożliwia rzecznikowi dyscyplinarnemu, obwinionemu i jego obrońcy zgłoszenie wniosków formalnych. Następnie rzecznik dyscyplinarny odczytuje wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. Odczytanie to następuje w obecności publiczności, bo tylko świadkowie mają obowiązek przejścia do osobnego pomieszczenia po otwarciu rozprawy. Drugie odczytanie wszystkich danych osobowych obwinionego następuje podczas publicznego ogłaszania orzeczenia dyscyplinarnego, które w swej treści (wyżej zacytowanej) musi zawierać dane takie jak: imię lub imiona i nazwisko obwinionego, datę i miejsce urodzenia, płeć, imiona rodziców, obywatelstwo lub obywatelstwa, miejsce zamieszkania, numer PESEL, a w przypadku braku tego numeru – numer i serię dokumentu potwierdzającego tożsamość, miejsce zatrudnienia i zajmowane stanowisko, staż pracy pedagogicznej, stopień awansu zawodowego, ostatnią ocenę pracy oraz wykształcenie. Rodzaj i zakres tych danych jest wyraźnie określony w § 30 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia MEN.

Należy wyjaśnić, iż prawo do ochrony danych osobowych względem zasady jawności rozprawy w postępowaniu dyscyplinarnym pozostaje w stosunku antynomii. Zasada jawności rozprawy dyscyplinarnej jest trudna do pogodzenia z potrzebą ochrony informacji identyfikujących obwinionego w tym postępowaniu. Przytoczone przepisy prawa krajowego niewątpliwie jednak uzasadniały i jednocześnie zobowiązywały do podjęcia czynności w toku rozprawy dyscyplinarnej, których konsekwencją było ujawnienie danych osobowych skarżącej kasacyjnie. W świetle art. 6 ust. 1 lit. e RODO, ujawnienie danych skarżącej było zgodne z prawem, ponieważ mając na uwadze przepis art. 85e ust. 1 k.n. w związku z powołanymi postanowieniami rozporządzenia MEN, było to niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi.

Z przedstawionych powodów zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. RODO, rozporządzenia MEN i u.o.d.o., należało uznać za chybione.

Niezasadne okazały się również zarzuty naruszenia prawa materialnego w postaci naruszenia art. 47 i art. 51 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 7 i art. 8 KPP oraz art. 8 ust. 1 EKPC. Z art. 47 Konstytucji RP wynika prawo do ochrony prywatności. Z kolei art. 51 ust. 2 Konstytucji RP statuuje zakaz przetwarzania danych osobowych przez władze publiczne, wymieniając jako formy przetwarzania pozyskiwanie danych, ich gromadzenie oraz udostępnianie. Ochroną wynikającą z art. 51 ust. 2 Konstytucji RP objęte są dane osobowe, które nie mogą być przez władze publiczne pozyskane, gromadzone i udostępniane, jeśli nie są niezbędne w demokratycznym państwie prawnym. Według art. 8 KPP, każdy ma prawo do ochrony danych osobowych, które go dotyczą. Dane te muszą być przetwarzane rzetelnie w określonych celach i za zgodą osoby zainteresowanej lub na innej uzasadnionej podstawie przewidzianej ustawą. Każdy ma prawo dostępu do zebranych danych, które go dotyczą, i prawo do dokonania ich sprostowania. Przestrzeganie tych zasad podlega kontroli niezależnego organu. Natomiast powołany w zarzucie skargi kasacyjnej art. 8 ust. 1 EKPC stanowi, że każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji. Skarga kasacyjna nie wykazała naruszenia przedstawionych regulacji. Wynikające z Konstytucji RP oraz z przepisów prawa międzynarodowego uprawnienia do ochrony prywatności oraz ochrony danych osobowych nie mają charakteru absolutnego i podlegają ograniczeniom na zasadach określonych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Przejawem owego ograniczenia na kanwie rozpoznawanej sprawy jest zasada jawności rozprawy w postępowaniu dyscyplinarnym i wynikające z niej obowiązki procesowe organu prowadzącego to postępowanie.

Chybione okazały się również zarzuty naruszenia prawa procesowego.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten można naruszyć wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego, bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd a limine pominięte, względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku, a także wtedy gdy sąd pierwszej instancji, rozpoznając skargę, dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy. Skarga kasacyjna nie wykazała tego rodzaju uchybień procesowych. Odnosząc się do zarzutów skargi sąd pierwszej instancji nie musi odnosi się do nich pojedynczo. Rozstrzygnięciem w granicach sprawy jest także odniesienie się do istoty skargi in genere.

Z kolei wskazane w poszczególnych zarzutach przepisy: art. 145a § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. są tzw. przepisami wynikowymi, regulującymi sposób rozstrzygnięcia co do skargi. Dla potwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia tych przepisów niezbędne jest wskazanie naruszenia innych przepisów proceduralnych lub materialnych, którym Sąd pierwszej instancji uchybił. W zarzutach nr 1.4 i 1.5 powołano jedynie owe przepisy wynikowe.

Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Zakres postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ administracji publicznej jest pochodną przepisów prawa materialnego, które mają zastosowanie w danej sprawie. To z przepisów prawa materialnego wynika bowiem przedmiot sprawy i jej zakres. W rozpoznawanej sprawie wszystkie okoliczności prawnie istotne zostały wyjaśnione i ustalone, a sam przebieg rozprawy dyscyplinarnej zasadniczo nie jest sporny. Z tych względów zarzut naruszenia wskazanych przepisów k.p.a. oraz art. 7 ust. 1 i art. 68 ust. 1 u.o.d.o. nie mógł odnieść oczekiwanego przez skarżącą kasacyjnie skutku.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.

Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był art. 182 § 2 i 3 in fine p.p.s.a.