Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 1143/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 169 pkt 3, art. 279 ust. 1, art. 285 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1669
law: Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
article: par 13 ust. 2 i par 15 ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 558
law: rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich

SENTENCJA

Dnia 23 lipca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rektora [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 2233/22 w sprawie ze skargi K.Z. na decyzję Rektora [...] z dnia 15 czerwca 2020 r. nr BSD-139/20 w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2019/2020 oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 2233/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K.Z. na decyzję Rektora [...] z dnia 15 czerwca 2020 r. nr BSD-139/20 w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2019/2020, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 14 lutego 2020 r. (pkt 1); zasądził od Rektora [...] na rzecz skarżącej K.Z. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2).

U podstaw rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna.

Wnioskiem z dnia 12 października 2019 r. K.Z. (dalej w skrócie: "skarżąca" lub "doktorantka") wystąpiła do Rektora [...] (dalej w skrócie: "Rektor") o przyznanie stypendium doktoranckiego na studiach doktoranckich prowadzonych na Wydziale [...].

Decyzją z dnia 14 lutego 2020 r. Rektor odmówił przyznania doktorantce stypendium. W podstawie prawnej organ wskazał art. 285 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669 ze zm., dalej w skrócie "Przepisy wprowadzające") oraz § 1 ust. 1-3, § 3 ust. 1-2 i § 6-10 Zasad przyznawania stypendium doktoranckiego na [...], wprowadzonych zarządzeniem nr 148 Rektora [...] z dnia 7 października 2019 r. w sprawie warunków i trybu przyznawania stypendiów doktoranckich na [...] (Monitor UW z 2019 r., poz. 327, dalej w skrócie: "Zasady przyznawania stypendium"). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że obligatoryjnym warunkiem otrzymania stypendium doktoranckiego jest terminowa realizacja programu studiów doktoranckich. Rektor podniósł, że doktorant, który terminowo zrealizował 4 rok studiów doktoranckich, zrealizował program studiów doktoranckich. Taka osoba spełnia więc kryterium terminowej realizacji programu studiów doktoranckich w sytuacji, gdy otrzymała zgodę na tzw. pierwsze przedłużenie studiów doktoranckich po okresie studiów określonym w akcie ich utworzenia. Nie spełnia jednak tego kryterium w wypadku otrzymania kolejnych zgód na przedłużenie okresu odbywania studiów doktoranckich – w tej sytuacji bowiem nie realizowała już programu studiów doktoranckich w roku akademickim poprzedzającym rok, w którym stypendium ma być przyznane. Rektor stwierdził, że w roku akademickim 2019/2020 decyzją kierownika studiów doktoranckich przedłużono doktorantce po raz drugi okres odbywania studiów doktoranckich po okresie 4 lat studiów.

Ponownie rozpoznając sprawę, Rektor decyzją z dnia 15 czerwca 2020 r. nr BSD-139/20 utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 14 lutego 2020 r. Organ wyjaśnił, że przed wydaniem decyzji z dnia 14 lutego 2020 r. zapoznał się z listami rankingowymi przygotowanymi przez komisję i stwierdził, że – wbrew ocenie komisji, a zgodnie z faktami – doktorantka nie spełnia kryterium terminowej realizacji programu studiów doktoranckich w poprzednim roku akademickim, co przesądza o odmowie przyznania jej stypendium. Rektor podkreślił, że z treści art. 285 ust. 1 Przepisów wprowadzających wynika, że ustawodawca do wyłącznej decyzji rektora uczelni pozostawił to, czy danemu doktorantowi stypendium zostanie przyznane, czy też nie. Wejście w życie Przepisów wprowadzających skutkowało uchyleniem rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2017 r., poz. 1696, ze zm.). Organ zauważył, że co prawda na mocy art. 279 ust. 1 Przepisów wprowadzających studia doktoranckie prowadzi się na zasadach dotychczasowych, ale przepis ten nie dotyczy zasad i kryteriów przyznawania stypendium zawartych w w/w rozporządzeniu. Z tego względu podstawę do wydania decyzji Rektora w przedmiocie stypendium stanowi art. 285 ust. 1 i 2 Przepisów wprowadzających oraz przepisy Zasad przyznawania stypendium.

Powyższa decyzja z dnia 15 czerwca 2020 r. stała się przedmiotem skargi K.Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła przyjęcie błędnej interpretacji kryterium "terminowej realizacji programu studiów", która miała istotny wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1723/20 uchylił zaskarżoną decyzję. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej organu sprawę rozpoznawał następnie Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem dnia 10 listopada 2022 r. sygn. akt III OSK 5697/21 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, wskazując, że w sprawie doszło do naruszenia art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."), poprzez wydanie wyroku częściowo nie na podstawie akt sprawy dotyczących zaskarżonej decyzji Rektora z dnia 15 czerwca 2020 r. oraz do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez nierozpoznanie sprawy ze skargi na decyzję Rektora w jej granicach, lecz poza jej granicami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu powołanego na wstępie wyroku stwierdził, że skarżąca rozpoczęła studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020, zatem do rozpatrzenia jej wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego nie miały zastosowania przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 574 ze zm.), lecz przepisy przejściowe przewidziane w akcie wprowadzającym tę ustawę (Przepisy wprowadzające). Zgodnie z art. 169 pkt 3 Przepisów wprowadzających, uchylony został uprzednio obowiązujący akt normatywny regulujący zasady funkcjonowania systemu szkolnictwa wyższego, a więc ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm., dalej w skrócie: "p.s.w."). Wraz z uchyleniem p.s.w. nastąpiła również utrata mocy obowiązującej aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie, a zatem również rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz. U. 2017 r., poz. 1696 ze zm., dalej w skrócie: "rozporządzenie"). W myśl art. 279 ust. 1 Przepisów wprowadzających, studia doktoranckie rozpoczęte przed rokiem akademickim 2019/2020 prowadzi się na zasadach dotychczasowych, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2023 r. Natomiast stosownie do treści art. 285 ust. 1 Przepisów wprowadzających, uczestnicy stacjonarnych studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020 mogą otrzymywać stypendium doktoranckie, o którym mowa w art. 200 ust. 1 p.s.w., w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 p.s.w. W art. 285 Przepisów wprowadzających przewidziano zatem normę kompetencyjną, pozwalającą na przyznawanie stypendium doktoranckiego. Ustawodawca nie kreuje w tym przepisie nowej instytucji, lecz odwołuje się do konkretnych przepisów p.s.w. W przepisie tym nie przewidziano też szczególnych reguł w zakresie przyznawania stypendium doktoranckiego. Z treści tego przepisu, w powiązaniu z art. 279 ust. 1 Przepisów wprowadzających, należy wyprowadzić wniosek, że zasad i trybu przyznawania stypendium doktoranckiego należy poszukiwać w dotychczasowych przepisach. Błędnie zatem organ przyjął w niniejszej sprawie, że wyłączną podstawę prawną wydawanych w stosunku do skarżącej rozstrzygnięć mogły stanowić art. 285 ust. 1 i 2 Przepisów wprowadzających oraz przepisy przyjętych przez organ Zasad przyznawania stypendium. Zgodnie z art. 200 ust. 1 p.s.w., uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie. Zgodnie zaś z § 13 ust. 1 rozporządzenia, stypendium doktoranckie na pierwszym roku studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który osiągnął bardzo dobre wyniki w postępowaniu rekrutacyjnym. Z kolei § 13 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że stypendium doktoranckie na drugim roku i kolejnych latach studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który spełnia określone w nim warunki. Skarżąca jest doktorantką, której dwukrotnie przedłużano studia doktoranckie. Przyznawanie stypendium doktoranckiego doktorantom, którym przedłużono okres odbywania studiów doktoranckich jest możliwe, jednak ich sytuacja prawna jest odmienna w stosunku do pozostałych doktorantów, co może wpływać też na sferę ubiegania się o określone świadczenia. Znalazło to odzwierciedlenie w przepisach rozporządzenia, gdyż stypendia dla doktorantów przedłużających studia są przyznawane w oparciu o odrębną podstawę prawną. W myśl § 15 ust. 3 rozporządzenia, w przypadku przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich rektor uczelni albo dyrektor jednostki naukowej może przyznać doktorantowi stypendium doktoranckie w tym okresie. Prawodawca nie określił przesłanek przyznawania stypendium doktorantom przedłużającym studia, tak jak uczynił to – w stosunku do doktorantów drugiego i kolejnych lat – w § 13 ust. 2 rozporządzenia. W związku z powyższym, przesłanki uzasadniające przyznanie stypendium powinny zostać unormowane w akcie wewnętrznym uczelni lub jednostki naukowej. W przyjętych przez organ za podstawę prawną Zasadach przyznawania stypendium w § 2 ust. 6 wskazano, że doktorant przedłużający okres odbywania studiów doktoranckich, przebywający na urlopie lub po powrocie z urlopu, może otrzymać stypendium, o ile spełnia kryteria, o których mowa w § 9. Według WSA w Warszawie, przesłanki terminowej realizacji programu studiów doktoranckich nie można wprost odnieść do sytuacji doktorantów przedłużających studia, gdyż nie są oni już objęci programem studiów. W konsekwencji uznać należy, że oparcie wydanych w niniejszej sprawie decyzji o Zasady przyznawania stypendium jest sprzeczne z przepisami rozporządzenia i narusza § 15 ust. 3 rozporządzenia w zw. z art. 200 ust. 1 p.s.w. w zw. z art. 279 ust. 1 oraz art. 285 ust. 1 Przepisów wprowadzających. Opisane wyżej naruszenie przepisów prawa materialnego spowodowało również naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez istotne ograniczenie postępowania wyjaśniającego w sprawie. We wniosku o przyznanie stypendium skarżąca przedstawiła bowiem m.in. postępy w pracy naukowej oraz postępy w przygotowaniu rozprawy doktorskiej, które nie zostały przez organ przeanalizowane.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiódł Rektor [...]. Zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a." zarzucił:

1) naruszenie art. 279 ust. 1 Przepisów wprowadzających w zw. z § 13 list. 2 pkt 1 w zw. z § 15 ust. 3 rozporządzenia w zw. z § 9 ust. 1 pkt 1 Zasad przyznawania stypendium w zw. z art. 195 ust. 4a i art. 197 ust. 1, 2 i 4 p.s.w. w zw. z § 1 pkt 2, § 11 ust. 4 zd. 1, § 20 ust. 1 pkt 1 i § 23 ust. 1 i 3 Regulaminu studiów doktoranckich na [...] (t.j.: Monitor UW z 2016 r., poz. 321, dalej w skrócie: "Regulamin"), poprzez błędne przyjęcie, że przesłanki "terminowej realizacji programu studiów doktoranckich" nie można odnieść do sytuacji doktorantów przedłużających studia, gdyż zdaniem WSA w Warszawie nie są oni objęci programem studiów (s. 12-13 uzasadnienia wyroku), gdy tymczasem przedłużenie okresu odbywania studiów doktoranckich nie zmienia długości studiów doktoranckich, wynoszącego zgodnie z art. 195 ust. 4a p.s.w. 4 lata, zatem doktorant przedłużający okres odbywania studiów doktoranckich pozostaje doktorantem objętym programem studiów doktoranckich właściwym dla 4 roku tych studiów;

2) naruszenie § 13 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 15 rozporządzenia, poprzez przyjęcie, że § 13 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia nie znajduje zastosowania w sprawie, podczas gdy § 13 ust. 2 rozporządzenia określa przesłanki przyznania stypendium doktoranckiego "na drugim roku i kolejnych latach studiów doktoranckich", a w sytuacji przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich doktorantka znajduje się na kolejnym – dalszym niż drugi – roku studiów doktoranckich (w stanie faktycznym sprawy pozostaje na 4 roku studiów doktoranckich), a zatem wskazane przesłanki znajdują do niej zastosowanie, w tym wymóg terminowej realizacji programu studiów doktoranckich;

3) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej w skrócie: "k.p.a."), poprzez przyjęcie, że stan faktyczny sprawy nie został należycie wyjaśniony (strona 13 uzasadnienia wyroku), gdy tymczasem organ prawidłowo ustalił, że nie została spełniona przez wnioskodawczynię przesłanka materialnoprawna przyznania stypendium w postaci terminowej realizacji programu studiów doktoranckich, zatem analiza innych środków dowodowych nie mogła doprowadzić do innego wyniku w sprawie;

4) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a., poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na to, że zdaniem WSA w Warszawie: "opisane wyżej naruszenie prawa materialnego spowodowało również naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez istotne ograniczenie postępowania wyjaśniającego w sprawie", podczas gdy lektura zaskarżonej decyzji potwierdza, że zawiera ona obszerne (ośmiostronicowe) i jasne uzasadnienie prawne oraz faktyczne stanowiska organu, zindywidualizowane do rozpoznawanej sprawy i zawierające (zwłaszcza na s. 6-9) kwestie niedostrzeżone przez Sąd pierwszej instancji, a zatem uzasadnienie zaskarżonej decyzji w pełni odpowiada wymaganiom art. 107 § 3 k.p.a., w którym przedstawiono wyczerpująco prawne i faktyczne przyczyny odmowy przyznania stypendium oraz to, dlaczego organ uznał, że skarżąca przesłanek przyznania stypendium nie spełniła, co umożliwiało merytoryczną kontrolę stanowiska organu.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Ponadto wskazał, że odstępuje od żądania zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego oraz wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.

W piśmie procesowym z dnia 12 lutego 2024 r. K.Z. podtrzymała swoje stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że K.Z. rozpoczęła studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020, a zatem do rozpatrzenia wniosku skarżącej o przyznanie stypendium doktoranckiego nie miały zastosowania przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, lecz przepisy przejściowe przewidziane w akcie wprowadzającym tę ustawę (Przepisy wprowadzające).

Zgodnie z art. 169 pkt 3 Przepisów wprowadzających, uchylona została ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym. Wraz z uchyleniem p.s.w. nastąpiła również utrata mocy obowiązującej aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie, a zatem również rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich. Uchylenie danego aktu czy przepisu nie oznacza jednak, że rekonstruowana z ich treści norma nie może być nadal stosowana przez organy państwowe jako podstawa oceny prawnej określonych stanów faktycznych (por. M. Kamiński, Rozdział 7 Obowiązywanie materialne norm prawa administracyjnego w czasie [w:] Prawo administracyjne intertemporalne, Warszawa 2011). W przypadku derogacji określonych przepisów można mówić jedynie o zakończeniu ich formalnego obowiązywania. Przepisy te mogą jednak nadal obowiązywać w sensie materialnym.

W myśl art. 279 ust. 1 Przepisów wprowadzających, studia doktoranckie rozpoczęte przed rokiem akademickim 2019/2020 prowadzi się na zasadach dotychczasowych, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2023 r. Natomiast stosownie do treści art. 285 ust. 1 Przepisów wprowadzających, uczestnicy stacjonarnych studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020 mogą otrzymywać stypendium doktoranckie, o którym mowa w art. 200 ust. 1 p.s.w., w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 p.s.w. W art. 285 Przepisów wprowadzających przewidziano zatem normę kompetencyjną, pozwalającą na przyznawanie stypendium doktoranckiego. Ustawodawca nie kreuje w tym przepisie nowej instytucji, lecz odwołuje się do konkretnych przepisów p.s.w. W przepisie tym nie przewidziano też szczególnych reguł w zakresie przyznawania stypendium doktoranckiego. Z treści tego przepisu, w powiązaniu z art. 279 ust. 1 Przepisów wprowadzających, należy wyprowadzić wniosek, że zasad i trybu przyznawania stypendium doktoranckiego należy poszukiwać w dotychczasowych przepisach. Właściwym jest zatem rozstrzyganie tego rodzaju spraw w oparciu o przepisy powołanego rozporządzenia oraz przepisy uchwały [...] regulującej m.in. szczegółowe zasady przyznawania stypendium doktoranckiego.

K.Z. jest doktorantką, której dwukrotnie przedłużano studia doktoranckie. Przyznawanie stypendium doktoranckiego doktorantom, którym przedłużono okres odbywania studiów doktoranckich jest możliwe, jednak ich sytuacja prawna jest odmienna w stosunku do pozostałych doktorantów, co może wpływać też na sferę ubiegania się o określone świadczenia. Znalazło to odzwierciedlenie w przepisach w/w rozporządzenia, gdyż stypendia dla doktorantów przedłużających studia są przyznawane w oparciu o odrębną podstawę prawną. W świetle § 15 ust. 3 rozporządzenia, w przypadku przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich rektor uczelni albo dyrektor jednostki naukowej może przyznać doktorantowi stypendium doktoranckie w tym okresie. Prawodawca nie określił przesłanek przyznawania stypendium doktorantom przedłużającym studia, tak jak uczynił to w stosunku do doktorantów drugiego i kolejnych lat w § 13 ust. 2 rozporządzenia. W piśmiennictwie słusznie wskazuje się w związku z powyższym, że przesłanki uzasadniające przyznanie stypendium powinny zostać unormowane w akcie wewnętrznym uczelni lub jednostki naukowej (tak S. Nitecki [w:] Prawo o szkolnictwie wyższym. Komentarz, red. P. Chmielnicki, P. Stec, LEX/el. 2017, art. 200.).

Niewątpliwie przesłanki "terminowej realizacji programu studiów doktoranckich" nie można odnieść do sytuacji doktorantów przedłużających studia powtórnie, gdyż nie są oni już objęci programem studiów, zatem przesłankę tę należy pominąć w stosowaniu. Wbrew stanowisku organu nie można uznać, że doktoranci, którzy uzyskali zgodę na przedłużenie studiów, nie spełniają owej przesłanki. Zgoda na przedłużenie studiów doktoranckich jest prawnie dopuszczalna i może być uzasadniona celami naukowymi, a przepisy rozporządzenia przewidują możliwość przyznania stypendium doktoranckiego również doktorantom, którzy uzyskali zgodę na przedłużenie studiów. Wobec takiej konfiguracji przepisów prawa ową przesłankę należy zatem pominąć.

Ciężar wyraźnego określenia i ustanowienia wymiernych kryteriów dla oceny wystąpienia przepisanych prawem przesłanek (§ 13 ust. 2 rozporządzenia) spoczywa na uczelniach, które winny w drodze swych regulacji wewnętrznych ustalić konkretne kryteria, jakie będą brane pod uwagę w ocenie pracy doktoranta. Jak już wskazano, przedstawiony przez organ sposób wykładni postanowień Regulaminu nie może być uznany za trafny z przedstawionych wcześniej racji systemowych.

Z tych względów zarzuty naruszenia prawa materialnego należało uznać za chybione.

Na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty naruszenia prawa procesowego. Trafnie wskazuje Sąd pierwszej instancji, że naruszenie przepisów prawa materialnego spowodowało również naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez ograniczenie postępowania wyjaśniającego w sprawie. We wniosku o przyznanie stypendium skarżąca przedstawiła bowiem m.in. postępy w pracy naukowej oraz postępy w przygotowaniu rozprawy doktorskiej, które nie zostały przez organ przeanalizowane. Niewątpliwie decyzja organu odwoławczego w sposób obszerny omawia przebieg postępowania i wyrażoną ocenę prawną. Tym niemniej rację ma WSA w Warszawie twierdząc, że w postępowaniu wyjaśniającym należało ocenić również inne aspekty aktywności doktorantki z perspektywy postanowień § 9 ust. 1 Zasad przyznawania stypendium.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.

Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był art. 182 § 2 i 3 in fine p.p.s.a.