Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1141/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1070
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - t.j.
article: art. 12 ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1070
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - t.j.
article: art. 66 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 699
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
article: art. 75 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 699
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie Sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie zdalnej w dniu 7 marca 2023 r. sprawy ze skargi L. sp. z o.o. w B. na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] września 2022 nr [...].MB w przedmiocie nałożenia obowiązków w celu usunięcia nieprawidłowości w przestrzeganiu wymagań ochrony środowiska oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] września 2022 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (WIOŚ) wydał w stosunku do K. B. - P. Zarządu L. B. zarządzenie pokontrolne (znak [...]), którym na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1070 ze zm., dalej "ustawa o IOŚ") oraz ustaleń kontroli przeprowadzonej w dniach od [...] lipca 2022 r. do [...] września 2022 r. w L. Sp. z o.o., ul. [...] w B. (dalej też: "skarżąca" lub "skarżąca spółka"), udokumentowanych protokołem kontroli nr [...], zarządził:

1. zaprowadzić jakościową i ilościową ewidencję odpadów za pośrednictwem indywidualnego konta BDO - termin realizacji: do [...] października 2022 r.;

2. złożyć Marszałkowi Województwa [...] za pośrednictwem indywidualnego konta BDO sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i gospodarowaniu odpadami za rok 2021 - termin realizacji: do [...] października 2022 r.

3. oznaczyć miejsca magazynowania odpadów rodzajem i kodem odpadu zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla magazynowania odpadów - termin realizacji: niezwłocznie z dniem otrzymania zarządzenia;

4. wystąpić do właściwego organu z wnioskiem o wydanie pozwolenia na wytwarzanie odpadów w związku z eksploatacją instalacji - termin realizacji: do [...] października 2022 r.

Jednocześnie WIOŚ wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w pkt 1- 4 zarządzenia naruszeń na dzień [...] listopada 2022 r. na wskazany adres.

W uzasadnieniu zarządzenia pokontrolnego WIOŚ wskazał, że w wyniku ustaleń kontroli przeprowadzonej w dniach [...] lipca 2022 r. - [...] września 2022 r. w L. B. stwierdzone zostały nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska, w związku z czym przedmiotowym zarządzeniem pokontrolnym zarządzono w pkt 1- 4 ich usunięcie.

Odnośnie obowiązku nałożonego w pkt 1 zarządzenia pokontrolnego, WIOŚ wyjaśnił, że wynika on z art. 66 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 o odpadach (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 699 ze zm., dalej "uoo"). Podczas kontroli stwierdzono bowiem, że skarżąca jest wytwórcą i posiadaczem odpadów wytwarzanych w związku z eksploatacją instalacji do konfekcjonowania substancji chemicznych w miejscowości B. przy ul. [...] w postaci: organicznych odpadów zawierających substancje niebezpieczne - kod odpadu 16 03 05*, nieorganicznych odpadów zawierających substancje niebezpieczne - kod odpadu 16 03 03*, opakowań z tworzyw sztucznych - kod odpadu 15 01 02, zmieszanych odpadów opakowaniowych - kod odpadu 15 01 06, opakowań zawierających pozostałości substancji niebezpiecznych lub nimi zanieczyszczonych - kod odpadu 15 01 10*, tworzyw sztucznych i gumy - kod odpadu 19 12 04, odpadów z przemysłu gumowego i produkcji gumy - kod odpadu 07 02 80, a pomimo tego nie prowadzi ewidencji odpadów za pośrednictwem indywidualnego konta BDO.

Uzasadniając obowiązek nałożony w pkt 2 zarządzenia pokontrolnego, WIOŚ wskazał, że wynika on z art. 75 ust. 1 pkt 1 uoo, że podmioty obowiązane do sporządzenia sprawozdań, o których mowa w art. art. 75, składają je w terminie do dnia 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce wytwarzania oraz, że sprawozdania te sporządza się za pośrednictwem indywidualnego konta BDO. Podniósł w tym kontekście, że w trakcie kontroli ustalono, że skarżąca nie złożyła rocznego sprawozdania o wytwarzanych odpadach i gospodarowaniu odpadami za rok 2021, za pośrednictwem indywidualnego konta BDO, pomimo tego, iż wytwarzała odpady w ilości zobowiązującej do prowadzenia ewidencji odpadów.

Co do obowiązku nałożonego w pkt 3 zarządzenia pokontrolnego, WIOŚ podkreślił, że wynika on z art. 25 ust. 1 uoo, wskazując przy tym, że magazynowanie odpadów powinno odbywać się zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Ministra Klimatu z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla magazynowania odpadów (Dz.U. z 2020 r. poz. 1742, dalej: "rozporządzenie MK"). W związku z tym, iż podczas kontroli stwierdzono, że magazynowane przez skarżącą odpady nie były oznakowane kodem ani rodzajem odpadu pozwalającymi na ich identyfikację tj. niezgodnie z warunkami określonymi w § 5 ust. 3, 4 i 6 ww. rozporządzenia, WIOŚ nałożył przedmiotowy obowiązek celem usunięcia tej nieprawidłowości.

W kwestii natomiast obowiązku nałożonego w pkt 4 zarządzenia pokontrolnego, WIOŚ wyjaśnił, że wynika on z art. 180a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1973 ze zm., dalej "poś"), zgodnie z którym pozwolenie na wytwarzanie odpadów w związku z eksploatacją instalacji wymagane jest do wytwarzania odpadów o masie powyżej 1 Mg rocznie w przypadku odpadów niebezpiecznych lub o masie powyżej 5000 Mg rocznie w przypadku odpadów innych niż niebezpieczne. Wskazał, że podczas kontroli stwierdzono, że skarżąca w 2021 r. wytworzył odpady niebezpieczne w związku z eksploatacją instalacji o łącznej masie 11,064 Mg, nie posiadając wymaganego pozwolenia.

Na powyższe zarządzenie pokontrolne L. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, domagając się jego uchylenia w całości i zarzucając:

1. błędne ustalenie, że skarżąca zobowiązana jest do prowadzenia jakościowej i ilościowej ewidencji odpadów za pośrednictwem indywidualnego konta BDO;

2. błędne ustalenie, że skarżąca zobowiązana jest złożyć Marszałkowi Województwa [...] za pośrednictwem indywidualnego konta BDO sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i gospodarowaniu odpadami za rok 2021;

3. błędne ustalenie, że skarżąca zobowiązana jest oznaczyć miejsca magazynowania odpadów rodzajem i kodem odpadu zgodnie z rozporządzeniem MK;

4. błędne ustalenie, że skarżąca zobowiązana jest wystąpić do właściwego organu z wnioskiem o wydanie pozwolenia na wytwarzanie odpadów w związku z eksploatacją instalacji.

W odniesieniu do obowiązku nałożonego w pkt 1 zarządzenia pokontrolnego, skarżąca wskazała, że nie prowadzi instalacji w rozumieniu poś, której eksploatacja wiązałaby się z wytwarzaniem odpadów. Podniosła, że w ramach normalnego prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług logistycznych wytwarza jedynie odpady kwalifikujące się jako odpady komunalne, a w tym zakresie nie ma obowiązku prowadzenia ilościowej ewidencji odpadów (art. 66ust. 4 pkt 1 lit. a uoo).

Skarżąca wskazała, że WIOŚ ustalił rodzaj i ilość poszczonych odpadów na terenie przedmiotowej nieruchomości na podstawie sprawozdania o wytworzonych odpadach i o gospodarowaniu odpadami za rok [...] złożonego przez spółkę S. C. Sp. z o.o. i S.S.K. w P. (dalej: "spółka S.) Marszałkowi Województwa [...] dla lokalizacji: [...], ul. [...], tymczasem sprawozdanie to dotyczy gospodarki odpadami prowadzonej przez spółkę S. ogólnie i nie ogranicza się do terenu magazynu prowadzonej przez skarżącą w B. . Odnosząc się zaś do stwierdzonych podczas wizji nieruchomości przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2022 r.: 20 sztuk zużytych pojemników DDPL – potocznie zwanych mauzerami (na placu magazynowym), nieopisanych kodem odpadów oraz 7 worków typu big-bag wypełnionych odpadami w postaci zmieszanych odpadów opakowaniowych - folia, papier i tektura (przed wejściem do hali magazynowej), skarżąca wskazała, że mauzery nie były pojemnikami zużytymi, przeznaczonymi do utylizacji, lecz jako pojemniki wykorzystywane do prowadzonej działalności gospodarczej, po opróżnieniu są przekazywane podmiotom zewnętrznym do czyszczenia i dalej wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, natomiast skarżąca w ramach normalnego prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług logistycznych wytwarza jedynie odpady kwalifikujące się jako odpady komunalne w postaci folii, papieru i tektury, a w tym zakresie nie ma obowiązku prowadzenia ilościowej ewidencji odpadów.

Ponadto skarżąca wskazała, że rzeczywistym posiadaczem odpadów i tym samym podmiotem odpowiedzialnym za gospodarowanie odpadami na terenie nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] jest spółka S. . W tym zakresie skarżąca zarzuciła, że organ na podstawie domniemania z art. 3 ust. 1 pkt 19 uoo, błędnie ustalił, że skarżąca jest posiadaczem odpadów i zatem zobowiązana jest do prowadzenia ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów, jako że skarżąca obaliła ww. domniemanie, wyraźnie informując w trakcie kontroli, że rzeczywistym wytwórcą i posiadaczem odpadów powstających na terenie nieruchomości jest spółka S., co potwierdza sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i gospodarowaniu odpadami za rok [...] złożone przez tą spółkę dla lokalizacji [...], ul. [...], a także karty ewidencji odpadów prowadzonej przez spółkę S. dla ww. lokalizacji. Skarżąca podniosła też, że WIOŚ nie podał na jakiej podstawie poczynił w protokole kontroli ustalenie, że spółka S. nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...] w B. oraz, że nie prowadzi ona działalności gospodarczej na terenie tej nieruchomości.

Ustosunkowując się do obowiązku nałożonego w pkt 2 zarządzenia pokontrolnego, skarżąca pokreśliła, że w ramach prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług logistycznych wytwarza odpady kwalifikujące się jako odpad komunalne w postaci folii, papieru i tektury, co oznacza, że jest wytwórcą jedynie odpadów komunalnych, a zatem na mocy art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. a uoo nie posiada obowiązku prowadzenia ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest więc brak konieczności sporządzania rocznego sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami na podstawie ar. 75 ust. 1 pkt 1 uoo. Skarżąca zaznaczyła, że podmiotem, który sporządza sprawozdanie dla odpadów wytworzonych na przedmiotowej nieruchomości jest spółka S..

W odniesieniu do obowiązku oznaczenia miejsca magazynowania odpadów nałożonego pkt 3 zarządzenia pokontrolnego skarżąca wskazała, że jedyne odpady jakie powstają w trakcie działalności gospodarczej to odpady komunalne w postaci folii, papieru i tektury. Natomiast wymogi rozporządzenia MK nie mają zastosowania do wytwórców odpadów komunalnych oraz właściciela nieruchomości, który zbiera odpady komunalne wytwarzane na terenie tej nieruchomości. Skarżąca ponownie podkreśliła, że z treści protokołu kontroli wynika, że podstawę ustalenia przez WIOŚ rodzajów i ilość poszczonych odpadów na terenie przedmiotowej nieruchomości stanowiło sprawozdanie o wytworzonych odpadach i o gospodarowaniu odpadami za rok [...] złożone przez spółkę S. Marszałkowi Województwa [...] dla lokalizacji [...], ul. [...], podczas gdy sprawozdanie to dotyczy gospodarki odpadami prowadzonej przez spółkę S. ogólnie i nie ogranicza się do terenu magazynu prowadzonej przez skarżącą w B. , co oznacza że ustalenia te nie mogą być wykorzystywane do określenia ilości i rodzaju odpadów wytwarzanych przez skarżącą w obrębie magazynu prowadzonego na spornej nieruchomości. Natomiast stwierdzone w dniu [...] lipca 2022 r. podczas wizji nieruchomości worki typu big-bag w ilości 7 z papierem, folią i tekturą stanowią odpady komunalne do których nie stosuje się rozporządzenia MK, a zużyte mauzery w ilości 20 sztuk nie są odpadami tylko produktami, gdyż są wykorzystywane do prowadzonej działalności logistycznej, i po opróżnieniu nie są utylizowane, lecz przekazywane podmiotom zewnętrznym do czyszczenia i dalej wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej.

W kwestii obowiązku wystąpienia do właściwego organu z wnioskiem o wydanie pozwolenia na wytwarzanie odpadów w związku z eksploatacją instalacji nałożonego w pkt 4 zarządzenia pokontrolnego skarżąca podniosła, że nie prowadzi instalacji w rozumieniu poś, której eksploatacja wiązałaby się z obowiązkiem uzyskania pozwolenia na wytwarzanie odpadów. Skarżąca podkreśliła, że używany przez spółkę mieszalnik kwasów, jak wynika z protokołu kontroli, posiada zabezpieczenia uniemożliwiające powstanie emisji, jego efektywność materiałowa wynosi 100% i nie powoduje powstania żadnych emisji i odpadów. Dlatego też, zdaniem skarżącej, nie może on stanowić instalacji, co odnosi się też do pozostałych urządzeń stwierdzonych na nieruchomości odnośnie których organ nie poczynił jakichkolwiek ustaleń. Tym samym, jak stwierdziła skarżąca, nie było podstaw do uznania, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy art. 180 pkt 3 w zw. art. 180a pkt 1 i 2 poś.

W odpowiedzi na skargę WIOŚ wniósł o jej oddalenie.

Odnośnie obowiązku określonego w pkt 1 zarządzenia pokontrolnego organ wskazał, że odpady wytworzone przez przedsiębiorców mogą być potraktowane jako odpady komunalne, jeżeli powstają w ramach prowadzenia działalności biurowej lub innej drobnej działalności gospodarczej, i są to odpady o charakterze i składzie podobnym do powstających w gospodarstwach domowych. Skarżącej nie można zaś zaliczyć do tej kategorii podmiotów, gdyż jej działalność nie ogranicza się do działalności biurowej ani innej drobnej działalności gospodarczej, jak też nie ogranicza się do świadczenia usług logistycznych, bowiem prowadzi ona działalność w zakresie mieszania, konfekcjonowania, dystrybucji oraz magazynowania substancji chemicznych. W związku z charakterem prowadzonej działalności, jako podkreślił organ, skarżąca wytwarza również odpady niebezpieczne. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2022 r., w wannach odciekowych stwierdzono odcieki stanowiące odpady niebezpieczne oraz odpady w postaci opakowań zawierających substancje niebezpieczne lub nimi zanieczyszczone (zużyte pojemniki DDPL), które zgodnie z informacjami przekazanymi w toku oględzin przez skarżącą były przeznaczone do utylizacji, a ponadto 7 worków typu big-bag wypełnionych odpadami w postaci zmieszanych odpadów opakowaniowych (folia, papier i tektura). Z przeprowadzonych oględzin sporządzono protokół (wraz z dokumentacja fotograficzną), który skarżąca podpisała bez wnoszenia uwag do jego treści.

Organ stwierdził również, że brak jest podstaw od uznanie twierdzeń skarżącej, że rzeczywistym posiadaczem odpadów i odpowiedzialnym za gospodarowanie odpadami na terenie nieruchomości jest spółka S., z którą skarżąca ma zawartą umowę na świadczenie usług logistycznych, powołując się w tym zakresie na definicję wytwórcy odpadów zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 32 uoo i podkreślając, że przedmiotem działalności skarżącej nie jest żadna z działalności wymienionych w art. 3 ust. 1 pkt 32 uoo. Podniósł też, że zgodnie z art. 25 ust. 2 i 3 uoo, magazynowanie odpadów odbywa się na terenie, do którego posiadacz odpadów posiada tytuł prawny i jest prowadzone wyłącznie w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów. Ponadto WIOŚ pokreślił, że informacje, iż spółka S. nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości oraz nie prowadzi działalności gospodarczej na terenie tej nieruchomości pozyskano w toku kontroli od przedstawiciela skarżącej i opisano w treści protokołu, który został podpisany przez skarżącą bez wnoszenia uwag do jego treści. Poza tym organ w toku kontroli zweryfikował informacje z danymi zawartymi w ogólnie dostępnych, publicznych rejestrach, tj. CEiDG i KW. Na tej podstawie organ ustalił, iż jedynym podmiotem prowadzącym działalność na nieruchomości przy ul. [...] w B. oraz posiadającym tytuł prawny do tej nieruchomości jest skarżąca.

Zdaniem WIOŚ nie można również zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że dane zawarte w sprawozdaniu o wytworzonych odpadach i o gospodarowaniu odpadami za rok [...] złożonym przez spółkę S. do Marszałkowi Województwa [...] dotyczy gospodarki odpadami prowadzonej przez spółkę S. ogólnie i nie ogranicza się do działalności prowadzonej przez skarżącą w B. , gdyż zgodnie z art. 76 ust. 1 pkt 2 uoo podmioty obowiązane do sporządzenia sprawozdań, m.in. wytwórcy obowiązani do prowadzenia ewidencji odpadów, składają je w ustawowym terminie za poprzedni rok kalendarzowy marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce wytwarzania odpadów. Spółka S. w sprawozdaniu złożonym do Marszałka Województwa [...] wskazała zaś, iż jest to sprawozdanie dla lokalizacji pod adresem: [...], ul. [...]. Ponadto, jak zaznaczył organ, spółka S. nie prowadzi działalności na terenie województwa kujawsko-pomorskiego (nie ma na terenie województwa żadnych oddziałów), stąd dane zawarte w ww. sprawozdaniu dotyczące odpadów wytworzonych na terenie ul. [...] w B. stanowią odpady wytworzone przez skarżącą. Z uwagi na powyższe, jak wyjaśnił organ, ilości i rodzaje odpadów wskazane w ww. sprawozdaniu, przyjęto jako odpady wytworzone przez skarżącą na terenie przedmiotowej nieruchomości.

WIOŚ stwierdził, że skarżąca bezpodstawnie podważa w skardze także obowiązek nałożony w pkt 2 zarządzenia pokontrolnego, ponieważ wbrew stanowisku skarżącej, nie wytworzyła ona w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą na terenie przedmiotowej nieruchomości jedynie odpadów kwalifikujących się jako odpady komunalne. Tym samym, stosownie do art. 75 ust. 1 pkt 1 uoo, skarżąca jako podmiot będący wytwórcą odpadów obowiązanym do prowadzenia ich ewidencji, zobligowana jest sporządzić roczne sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami za rok 2021 oraz złożyć je Marszałkowi Województwa [...] (właściwemu ze względu na miejsce wytwarzania odpadów) za pośrednictwem indywidualnego konta w BDO.

Ustosunkowując się zaś do zarzutów skargi dotyczących obowiązku nałożonego pkt 3 zarządzenia pokontrolnego, WIOŚ wskazując na ich niezasadność, zaznaczył że skarżąca jako wytwórca i posiadacz odpadów wytworzonych na terenie nieruchomości w związku z prowadzoną działalnością w zakresie magazynowania, konfekcjonowania i dystrybucji substancji chemicznych, zobowiązana jest do ich magazynowania zgodnie z art. 25 ust. 1 uoo, tj. zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu MK. Organ podkreślił, że podczas wizji terenowej przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2022 r. stwierdzono na placu zakładowym 20 sztuk zużytych mauzerów przeznaczonych do utylizacji, a przed wejściem do hali magazynowej 7 worków typu big-bag wypełnionych odpadami w postaci zmniejszanych odpadów opakowaniowych (folia, papier i tektura), oraz że przedmiotowe odpady nie były oznakowane kodem ani rodzajem odpadu pozwalającymi na ich identyfikację.

Podsumowując stanowisko odnoście obowiązków nałożonych w pkt 1, 2 i 3 zarządzenia pokontrolnego, WIOŚ stwierdził, że przeprowadzona kontrola jednoznacznie wykazała, iż wytwarzane na terenie nieruchomości przy ul. [...] w B. odpady, nie stanowią odpadów komunalnych, że zarówno wytwórcą jak i posiadaczem tych odpadów jest skarżąca, i że związku z tym to na skarżącej ciążą obowiązki wynikające z art. 66 i 75 ust. 1 pkt 1 uoo, a tym samym to skarżąca jest obowiązana do prowadzenia na bieżąco ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów, za pomocą indywidualnego konta BDO, składania rocznego sprawozdania o wytwarzanych odpadach i gospodarowaniu odpadami właściwemu marszałkowi województwa oraz oznakowania miejsc magazynowania odpadów.

W kwestii natomiast stanowiska skarżącej, iż nie prowadzi ona instalacji w rozumieniu poś, której eksploatacja wiązałaby się z obowiązkiem uzyskania pozwolenia na wytwarzanie odpadów, na który to obowiązek wskazano w pkt 4 zarządzenia pokontrolnego, WIOŚ wyjaśnił, że w toku kontroli na terenie nieruchomości, do której tytuł prawny posiada skarżąca stwierdzono urządzenia, tj.: mieszalnik kwasów i mieszalnik produktów neutralnych - służące do mieszania i konfekcjonowania chemicznych półproduktów lub produktów podstawowych oraz zbiorniki DDPL (potocznie zwane mauzerami), ustawione na paletach pod wyciągiem na wannach odciekowych, gdzie odbywa się konfekcjonowanie substancji ze zbiorników typu mauzer do opakowań o mniejszych pojemnościach. Wszystkie te urządzenia, znajdujące się na terenie nieruchomości, do której tytuł prawny posiada skarżąca, wypełniają definicję instalacji zawartą w poś, a skarżąca jest jedynym właścicielem i eksploatującym te urządzenia. WIOŚ podkreślił przy tym, że za emisję uznaje się również wytwarzanie odpadów oraz, że stacjonarny charakter urządzenia technicznego jest pojęciem szerszym niż trwałe związanie z gruntem urządzenia. Wskazując, że podczas kontroli na podstawie sprawozdania złożonego przez spółkę S. Marszałkowi Województwa [...] za rok 2021, stwierdzono iż skarżąca w 2021 r. wytworzyła w związku z prowadzoną działalnością na terenie nieruchomości przy ul. [...] w B. odpady niebezpieczne o łącznej masie 11,064 Mg nie posiadając wymaganego pozwolenia, WIOŚ stwierdził, że w tych okolicznościach, skarżąca w świetle art. 180a poś zobligowana jest wystąpić z wnioskiem do właściwego organu o jego wydanie pozwolenia na wytwarzanie odpadów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone zarządzenie pokontrolne WIOŚ z dnia [...] września 2022 r., wbrew stanowisku strony skarżącej, nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.

W związku z tym, iż przedmiotem kontroli Sądu stanowi zarządzenie pokontrolne, wskazać należy w pierwszej kolejności, że w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że zarządzenie pokontrolne jest innym aktem z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej powoływanej jako "ppsa") i z tego tytułu podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

Zaskarżone zarządzenie pokontrolne zostało wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o IOŚ. Przepis art. 12 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi, że na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Zgodnie natomiast z art. 12 ust. 2 ustawy o IOŚ kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Z powyższych przepisów wynika, iż zarządzenie pokontrolne może być wydane w przypadku stwierdzenia przez właściwy organ, w trakcie przeprowadzonej kontroli, naruszeń prawa i ma na celu oficjalne stwierdzenie, jakie naruszenia obowiązków prawnych wykryto w toku kontroli i zwrócenie - w sposób urzędowy - właściwej osobie uwagi na konieczność podjęcia działań w celu wyeliminowania tych naruszeń.

Zarządzenie pokontrolne jest władczym aktem administracyjnym adresowanym do kontrolowanej osoby fizycznej lub kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej, niestanowiącym jednak decyzji administracyjnej. Władczy charakter zarządzenia przejawia się w obowiązku informacyjnym jego adresata wynikającym z art. 12 ust. 2 ustawy o IOŚ, którego zaniechanie lub nieprawidłowe wykonanie stanowi wykroczenie z art. 31a ustawy o IOŚ zagrożone karą aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny. Zarządzenia pokontrolne nie nakładają natomiast na ich adresata obowiązków administracyjnoprawnych, które mogłyby być przedmiotem egzekucji administracyjnej. Obowiązek taki może ciążyć na nich na podstawie odrębnych przepisów i decyzji, ale jego samoistnym źródłem nie jest zarządzenie pokontrolne. Stąd też w orzecznictwie przyjmuje się, że zarządzenie pokontrolne jest aktem, który można określić - w odróżnieniu o decyzji administracyjnej - jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określający ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem korzystającym ze środowiska albo innej osoby fizycznej (por. wyroki NSA: z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 10009/08, z dnia 27 stycznia., sygn. akt II OSK 1156/15 - dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Adresat zarządzenia pokontrolnego w zakreślonym terminie jest zobowiązany do wyjaśnienia jakie działania w związku z tym zarządzeniem podjął. Mogą się one jednak sprowadzać jedynie do wyrażenia przekonania o braku konieczności podejmowania przez dany podmiot konkretnych działań, z podaniem stosownej argumentacji za tym przemawiającej.

Istotą kontroli prowadzonej przez właściwy organ inspekcji ochrony środowiska jest po pierwsze - zbadanie zgodności stanu istniejącego (stanu faktycznego) ze stanem postulowanym, czyli stanem spełniającym wymogi zgodności działania z tymi przepisami i regułami, które w prawie uznane są za warunki jego poprawności, po drugie - ustalenie zakresu i przyczyn rozbieżności między tymi stanami, a wreszcie po trzecie - przekazanie wyników tego ustalenia, a czasem i wynikających stąd dyspozycji, podmiotowi kontrolowanemu lub też jego jednostce nadrzędnej. Realizacja ostatniej z wymienionych kompetencji organu inspekcji ochrony środowiska przejawia się w wydaniu zarządzenia pokontrolnego.

Postępowanie w przedmiocie wydania zarządzenia pokontrolnego toczy się w oparciu o przepisy ustawy o IOŚ, a zatem stan faktyczny sprawy zostaje ustalony na podstawie wyników kontroli oraz protokołu kontroli, który ma odzwierciedlać przebieg kontroli. Sąd administracyjny nie bada więc legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli w świetle wymogów kodeksu postępowania administracyjnego ("kpa"). Wówczas przedmiotem kontroli nie byłoby bowiem zarządzenie pokontrolne, ale dokument w postaci protokołu kontroli. Do procedury wydawania zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów kpa odnośnie ustalenia stanu faktycznego i uzasadnienia, zarówno w stosunku do czynności kontrolnych, jak i wydania zarządzenia pokontrolnego (por. wyroki NSA: z dnia 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 1091/21; z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. II OSK 723/12; z dnia 30 lipca 2019 r., sygn. II OSK 1706/18 – dostępne jw.). Z pełnych gwarancji procesowych, wynikających z przepisów kpa, strona skarżąca może skorzystać, jeśli na skutek niewykonania zarządzenia pokontrolnego zostanie wszczęte jakiekolwiek postępowanie kończące się decyzją administracyjną. Zarządzenie pokontrolne, jako akt władczy nakładający na dany podmiot określone obowiązki, powinno być jednak precyzyjnie i jednoznacznie określone. Powinno jasno określać stwierdzone naruszenia i sposób ich usunięcia.

Skoro zarządzenie, o jakim mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o IOŚ, jest wydawane na podstawie ustaleń kontroli, to tym samym obowiązki zawarte w zarządzeniu pokontrolnym powinny stanowić konsekwencję stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowości. Stąd szczególne znaczenie dla oceny legalności wydanego zarządzenia ma stwierdzenie, czy wyniki przeprowadzonej kontroli dają podstawę do uznania, że kontrolowany podmiot narusza prawo. Sąd rozpoznając skargę na zarządzenie pokontrolne bada więc przede wszystkim czy kontrola została przeprowadzona przez powołany do tego organ, czy treść zarządzenia w zakresie stwierdzonych naruszeń i określonych w nim sposobów ich usunięcia koresponduje z ustaleniami poczynionymi w protokole kontroli, a także czy treść zarządzenia pokontrolnego znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 723/12- dostępny jw.).

Sąd badając zgodność z prawem zarządzenia pokontrolnego może na mocy art. 146 § 1 ppsa uchylić ten akt, jeśli jego wydanie nie znajdowało oparcia w ustaleniach poczynionych w trakcie kontroli, bądź kontrola ta odbyła się z naruszeniem obowiązującej procedury, bądź gdy wyniki kontroli nie wypełniały przesłanek zastosowania przepisu prawa materialnego.

W przedmiotowej sprawie w okresie od [...] lipca 2022 r. do [...] września 2022 r. inspektorzy WIOŚ przeprowadzili kontrolę w L. Sp. z o.o., ul. [...] w B. . Kontrola miała charakter pozaplanowy i interwencyjny w związku ze zgłoszeniami dotyczącymi rozszczelnienia zaworu zbiornika DDPL (typu mauzer) o poj. 1000 litrów z kwasem solnym, do którego doszło na ww. terenie skarżącej spółki. Postępowanie kontrolne zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującą procedurą, a ustalenia kontroli udokumentowane zostały protokołem kontroli nr [...], podpisanym przez Prezesa Zarządu L. B. – K. B., stanowiącym podstawę wydania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego.

Z ustaleń przeprowadzonej kontroli, udokumentowanej protokołem kontroli nr [...] wynika, że L. B. jest właścicielem i użytkownikiem wieczystym działek wchodzących w skład nieruchomości przy ul. [...] w B. , pod którym to adresem L. B. prowadzi zarejestrowaną działalność gospodarczą i gdzie ma siedzibę. Do nieruchomości przy ul. [...] w B. spółka S. nie posiada tytułu prawnego, a także nie prowadzi pod tym adresem zarejestrowanej działalności gospodarczej. Informacje te znajdują potwierdzenie w protokole kontroli podpisanym przez Prezesa Zarządu L. B., znajdującego się w aktach sprawy odpisu z KRS dotyczącego skarżącej, a także ogólnie dostępnych publicznych rejestrach – [...] i KRS. Ponadto pełnomocnik skarżącej na rozprawie sądowej w dniu [...] marca 2023 r. oświadczył, że zgodnie z jego wiedzą właścicielem nieruchomości przy ul. [...] w B. jest skarżąca, która jest jedynym podmiotem prowadzącym na terenie ww. nieruchomości zarejestrowaną działalność gospodarczą i, że nie ma wiedzy aby spółka S. posiała jakikolwiek tytuł prawny do tej nieruchomości.

Z ustaleń kontroli, potwierdzonych dokumentacją fotograficzną, wynika również, że na przedmiotowym terenie skarżącej spółki znajduje się: mieszalnik do rozcieńczania kwasów - siarkowego i fosforowego (do którego wprowadzane są kwasy węzłami podłączonymi ze zbiornikami typu mauzer, następnie są one rozcieńczane/mieszane, po czym wypompowywane do opakowań o poj. 1000l - dppl i konfekcjonowane w kanistry o poj. 20l i 30l), położony pod stalową wiatą, otoczoną na zewnątrz z dwóch stron krawężnikiem, w której bezpośrednim sąsiedztwie, wzdłuż jej krawędzi znajdują się dwa odpływy liniowe (pomiędzy stalową wiatą a murowanym budynkiem), połączone ze zbiornikiem bezodpływowym (podczas wizji nieruchomości przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2022 r. zbiornik był zapełnionym w 95%), a ponadto w budynku murowanym – mieszalnik produktów neutralnych (z którego produkt po zmieszaniu wypompowywany jest do zbiorników typu mauzer, po czym konfekcjonowany do opakowań o mniejszych pojemnościach) oraz pojemniki typu mauzer ustawione pod wyciągiem mechanicznym na drewnianych paletach nad wannami ociekowymi (gdzie odbywa się konfekcjonowanie substancji chemicznych ze zbiorników typu mauzer do opakowań o mniejszych pojemnościach). Z protokołu kontroli wynika też jednoznacznie, że to skarżąca jest podmiotem eksploatującym ww. urządzenia, znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości oraz, że urządzenia te należą do skarżącej, czemu pełnomocnik skarżącej nie zaprzeczył, zapytany o to na rozprawie sądowej w dniu [...] marca 2023 r.

W trakcie przeprowadzanej kontroli ustalono również, że na terenie nieruchomości przy ul. [...] w B. magazynowane są m.in. substancje chemiczne w zbiornikach typu mauzer, opakowania do konfekcjonowania substancji chemicznych, puste opakowania wielokrotnego użytku głównie w postaci zbiorników typu mauzer, kwas borowy, soda lekka i sól w tabletach w workach na paletach owiniętych folią (patrz protokół oględzin z dnia [...] lipca 2022 r.). Podczas wizji terenowej przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2022 r. na terenie nieruchomości stwierdzono także 20 sztuk zużytych mauzerów przeznaczonych do utylizacji oraz 7 worków typu big-bag wypełnionych odpadami w postaci zmieszanych odpadów opakowaniowych (folia, papier i tektura), które to nie były oznakowane kodem ani rodzajem odpadu pozwalającymi na ich identyfikację, a ponadto w wannach ociekowych śladowe ilości cieczy.

Powyższe okoliczności faktyczne potwierdzają, zdaniem Sądu, ustalenie protokołu kontroli, że na terenie nieruchomości przy ul. [...] w B. ma miejsce nie tylko magazynowanie produktów, ale także konfekcjonowanie substancji chemicznych i ich rozcieńczanie w mieszalniku oraz, że działalność gospodarczą w tym zakresie prowadzi skarżąca spółka z wykorzystaniem ww. urządzeń. W tych okolicznościach, wbrew stanowisku skargi, brak jest podstaw do uznania, że L. B. zajmuje się jedynie świadczeniem typowych usług logistycznych, w tym transportu i magazynowania produktów. Na stronie internetowej samej spółki wskazano, że spółka specjalizuje się w transporcie i magazynowaniu produktów niebezpiecznych, ale też że wykonuje konfekcjonowanie do pojemników typu dppl i kanistrów. Przeprowadzona kontrola, w tym wykonana w jej trakcie dokumentacja fotograficzna, jednoznacznie potwierdza konfekcjonowanie na przedmiotowym terenie substancji chemicznych i ich rozcieńczanie w mieszalniku. Protokół kontroli zawierający te ustalenia, został podpisany bez uwag przez Prezesa Zarządu L. B..

Okolicznością niesporną w sprawie jest natomiast to, że L. B. nie prowadzi ewidencji odpadów za pośrednictwem indywidualnego konta BDO, że nie złożyła ona Marszałkowi Województwa [...], poprzez indywidualne konto BDO, sprawozdania o wytwarzanych odpadach i gospodarowaniu odpadami za rok 2021, a także że nie posiada ona pozwolenia na wytwarzanie odpadów (skarżąca zarejestrowany jest w BDO pod nr [...] w Dziale VII Tab. I - Transportujący odpady, natomiast nie posiada wpisu w Dziale XI). Bezspornym i znajdującym potwierdzenie w dokumentach załączonych do akt sprawy, jest również to, że to spółka S. ewidencjuje za pośrednictwem konta BDO, jako wytwórca, odpady o kodzie 16 03 05*, 16 03 03*, 15 01 10*, 15 01 02, 15 01 06, 19 12 04 i 07 02 80 dla miejsca prowadzenia działalności: [...], ul. [...] (patrz znajdujące się w aktach sprawy wydruki kart ewidencji odpadów), a także że spółka S. złożyła Marszałkowi Województwa [...] załączone do akt sprawy, sprawozdanie o wytworzonych odpadach i o gospodarowaniu odpadami za rok 2021 dla miejsca prowadzenia działalności: [...], ul. [...], wskazujące na wytworzenie następujących rodzajów i ilości odpadów: odpady o kodzie 16 03 05* (organiczne odpady zawierające substancje niebezpieczne) w ilości 3,396 Mg, odpady o kodzie 16 03 03* (nieorganiczne odpady zawierające substancje niebezpieczne) w ilości 2,028 Mg, odpady o kodzie 15 01 02 (opakowania z tworzyw sztucznych) w ilości 0,52 Mg, odpady o kodzie 15 01 06 (zmieszane odpady opakowaniowe) w ilości 1,6 Mg, odpady o kodzie 15 01 10* (opakowania zawierające pozostałości substancji niebezpiecznych lub zanieczyszczone) w ilości 5,64 Mg, odpady o kodzie 19 12 04 (tworzywa sztuczne i guma) w ilości 0,06 Mg i odpady o kodzie 07 02 80 (odpady z przemysłu gumowego i produkcji gumy) w ilości 0,06 Mg. Z powyższego jednoznacznie wynika, że w miejscu prowadzenia działalności: [...], ul. [...], wytwarzane są ww. odpady. Potwierdzają też ustalenia poczynione podczas oględzin nieruchomości przy ul. [...] w B. z dnia [...] lipca 2022 r., w trakcie których stwierdzono: 20 sztuk zużytych mauzerów przeznaczonych do utylizacji, 7 worków typu big-bag wypełnionych odpadami w postaci zmieszanych odpadów opakowaniowych (folia, papier i tektura) i nieznaczne odcieki w wannach ociekowych.

Ustalenia kontroli wskazują ponadto, że w dniu [...] stycznia 2020 r. L. Sp. z o.o. w T. W. (zleceniobiorca) zawarła ze spółką S. (zleceniodawca) umowę na świadczenie usług logistycznych na terenach i obiektach zleceniobiorcy, których przedmiotem są surowce chemiczne (towar), a w skład usług wchodzi przechowywanie i handlign surowców chemicznych. W § 3 ust. 6 umowy określono, że wytworzony odpad z towaru jest własnością zleceniodawcy oraz, że zleceniobiorca jest zobowiązany do zbierania odpadu, bezpiecznego magazynowania i przekazania informacji zleceniodawcy na temat odpadu, że zarządzaniem odpadem zajmuje się zleceniodawca i, że utylizacja/wydanie odpadu z magazynu może być wyłącznie na podstawie dyspozycji osoby upoważnionej przez zleceniodawcę. W protokole kontroli wskazano, że Prezes Zarządu L. B. udzielił informacji, że odpady magazynowane na terenie zakładu wytwarza i przekazuje - za pośrednictwem konta BDO spółka S., w ramach ww. umowy w dniu [...] stycznia 2020 r. Natomiast w przesłanym do organu przez spółkę S. e-mailu z dnia [...] sierpnia 2022 r., wyjaśniono, że zagospodarowaniem wytwarzanymi odpadami, które powstają w związku z prowadzonymi usługami przeładunkowo logistycznymi zarządza spółka S..

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że przytoczone ustalenia kontroli, udokumentowane protokołem kontroli nr [...], podpisanym bez uwag i zastrzeżeń przez Prezesa Zarządu L. B., potwierdzają stwierdzone przez WIOŚ w zaskarżonym zarządzeniu pokontrolnym naruszenia prawa przez skarżącą i tym samym uzasadniają określne wobec skarżącej w wydanym zarządzeniu powinności w zakresie: ewidencjonowania odpadów za pośrednictwem konta BDO, złożenia poprzez konto BDO sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i gospodarowaniu odpadami za rok 2021, oznaczenia miejsca magazynowania odpadów i wystąpienia z wnioskiem o wydanie pozwolenia na wytwarzanie odpadów w związku z eksploatacją instalacji. Wskazane obowiązki stanowią bowiem konsekwencję stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowości, a zaskarżone zarządzenie pokontrolne koresponduje z ustaleniami poczynionymi w protokole kontroli i znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Te ostanie odniesione do ww. ustaleń kontroli pozwalają również na określenie wytwórcy odpadów powstających w związku z działalnością na terenie nieruchomości przy ul S. [...] w B. .

I tak odnośnie obowiązku określonego w pkt 1 zarządzenia pokontrolnego, podnieść należy, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 uoo posiadacz odpadów jest obowiązany do prowadzenia na bieżąco ich ilościowej i jakościowej ewidencji zgodnie z katalogiem odpadów określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 3. Przez posiadacza odpadów rozumie się zaś, stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 19 uoo, wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Wytwórcą odpadów jest natomiast każdy, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów (pierwotny wytwórca odpadów), oraz każdego, kto przeprowadza wstępną obróbkę, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu tych odpadów; wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw jest podmiot, który świadczy usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej; wytwórcą odpadów zdawanych do portowych urządzeń do odbioru odpadów ze statków w rozumieniu art. 5 pkt 9 ustawy z dnia 12 maja 2022 r. o portowych urządzeniach do odbioru odpadów (Dz. U. poz. 1250) jest podmiot świadczący usługę odbioru odpadów w porcie lub przystani morskiej (art. 3 ust. 1 pkt 32 uoo).

Uwzględniając treść przytoczonych przepisów oraz ustalenia kontroli, należy podzielić stanowisko WIOŚ, że skarżąca jest wytwórcą i posiadaczem odpadów powstających w związku z prowadzoną na terenie nieruchomości przy ul. [...] w B. działalnością w zakresie konfekcjonowania substancji chemicznych, z którą wiąże się także ich wcześniejsze rozcieńczanie w mieszalniku, a zatem z działalnością nieograniczającą się jedynie do magazynowanie produktów. To bowiem skarżąca, a nie spółka S., posiada tytuł prawny do nieruchomości przy ul. [...] w B. , to skarżąca, a nie spółka S., prowadzi zarejestrowaną działalności na terenie nieruchomości przy ul. [...] w B. , i to wyłącznie skarżąca eksploatuje urządzenia techniczne służące do prowadzenia ww. działalności. W tych okolicznościach, brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że to spółka S. jest wytwórcą opadów powstających i ewidencjonowanych dla miejsca: [...], ul. [...]. W związku natomiast z prowadzoną przez skarżącą działalnością na nieruchomości przy ul. [...] w B. powstają odpady. Potwierdzają to zarówno oględziny nieruchomości z dnia [...] lipca 2022 r., z których protokół podpisał Prezes Zarządu L. B. – K. B. i pracownik firmy S. – R. U. (stwierdzono na nieruchomości: 20 sztuk zużytych mauzerów przeznaczonych do utylizacji, 7 worków typu big-bag wypełnionych odpadami w postaci zmieszanych odpadów opakowaniowych - folia, papier i tektura, odcieki w wannach ociekowych), jak też karty ewidencji odpadów prowadzanej przez spółkę S. oraz złożone przez tę spółkę sprawozdanie o wytworzonych odpadach i o gospodarowaniu odpadami za rok 2021, które to dokumenty dotyczą miejsca prowadzenia działalności: [...], ul. [...] i które wskazują na wytwarzane dla tego miejsca odpady o kodach 16 03 05*, 16 03 03*, 15 01 10*, 15 01 02, 15 01 06, 19 12 04 i 07 02 80. Ze sprawozdania rocznego złożonego Marszałkowi Województwa [...] wynika, że łączna masa odpadów niebezpiecznych wytworzonych w roku 2021 wynosi 11,064 Mg. Należy podkreślić, że podmioty obowiązane do sporządzenia sprawozdań, m.in. wytwórcy obowiązani do prowadzenia ewidencji odpadów, składają je w ustawowym terminie za poprzedni rok kalendarzowy marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce wytwarzania odpadów (art. 76 ust. 1 pkt 2 uoo). Spółka S. ww. sprawozdanie złożyła do Marszałka Województwa [...] i wskazała że jest to sprawozdanie dla miejsca prowadzenia działalności: [...], ul. [...]. Spółka S., jak wskazano, nie prowadzi zaś działalności na terenie przedmiotowej nieruchomości, ani też na terenie województwa [...] (nie ma na terenie województwa żadnych oddziałów), zatem dane zawarte w ww. sprawozdaniu dotyczą odpadów wytworzonych konkretnie dla miejsca: [...], ul. [...] (a nie gospodarki odpadami prowadzonymi przez spółkę S. ogólnie), stanowią odpady wytworzone przez skarżącą, skoro to skarżąca prowadzi działalności w tym miejscu, i są to w związku z tym odpady o rodzaju i ilości wskazanym w sprawozdaniu. Ponadto na okoliczność "wytwarzania odpadu" z towaru w postaci surowców chemicznych, stanowiącego przedmiot usług logistycznych na terenach i obiektach zleceniobiorcy, wskazuje sama umowa z dnia [...] stycznia 2020 r. Skoro więc na terenie nieruchomości przy ul. [...] w B. działalność prowadzi jedynie skarżąca, i to ona eksploatuje urządzenia techniczne na tej nieruchomości, stanowiącej jej własność, to tym samym nie może budzić wątpliwości, że to skarżąca jest pierwotnym wytwórcą odpadów powstałych w związku z prowadzoną działalnością na terenie tej nieruchomości, a nie spółka S., która to jest jedynie właścicielem produktów, wykorzystywanych w ramach prowadzonej przez skarżącą działalności na terenie nieruchomości przy ul. [...] w B. . Należy przy tym podkreślić, że w świetle art. 3 ust. 1 pkt 19 uoo jedynie w przypadku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw, umowa o świadczenie tych usług może stanowić, że wytwórcą odpadów powstających w wyniku ich świadczenia usług nie jest podmiot, który świadczy te usługi. Skarżąca nie świadczy żadnej z tego rodzaju usług, a zatem umowa z dnia [...] stycznia 2020 r. nie mogła określać, że wytwórcą odpadów jest inny podmiot niż świadczący usługi. Nota bene umowa z dnia [...] stycznia 2020 r. nie zawiera regulacji określającej "wytwórcę" odpadów, a jedynie wskazuje na właściciela wytworzonego odpadu. Poza tym ustawa o odpadach odwołuje się w 66 ust. 1 do pojęcia posiadacza odpadów, w tym więc i wytwórcy odpadu, a nie właściciela opadu. Jednocześnie należy pokreślić, odnosząc się do argumentów skarżącej odnośnie rzekomego obalenia domniemania z art. 3 ust. 1 pkt 19 uoo, że w świetle treści tego przepisu władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się odpady, może obalić domniemanie z art. 3 ust. 1 pkt 19 uoo, iż to one jest posiadaczem tych odpadów, niemniej taka sytuacja zaistnieje, jeżeli wykaże, iż to nie on jest faktycznym posiadaczem odpadów, a więc ich wytwórcą. W sprawie taka sytuacja nie zaistniała, gdyż to skarżąca spółka, a nie wskazany przez nią podmiot, prowadzi działalność z którą związane jest powstawanie odpadów dla miejsca: [...], ul. [...]. To zatem skarżąca spółka może mieć jedynie w tym wypadku status wytwórcy i posiadacza odpadów.

W tym stanie rzeczy, za prawidłowe należy uznać ustalenia WIOŚ, poczynione w oparciu o wyniki kontroli i obowiązujące przepisy prawa, że skarżąca jest wytwórcą i posiadaczem odpadów, a tym samym, że ciążył na niej obowiązek z art. 66 ust. 1 uoo, skoro w związku z prowadzoną działalnością wytwarza ona odpady o rodzaju i ilości (m.in. odpady niebezpieczne odpady o kodach 16 03 05*, 16 03 03*, 15 01 10* w łącznej ilości 11,064 Mg w roku 2021) obligującej do prowadzenia ich ewidencji za pośrednictwem konta BDO. Wskazanych odpadów niebezpiecznych z oczywistych względów nie można zaliczyć do odpadów komunalnych. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 uoo przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. W protokole kontroli nr [...], podpisanym bez uwag i zastrzeżeń przez Prezes Zarządu L. B. – K. B. oraz w protokole oględzin z dnia [...] lipca 2022 r., podpisanym przez Prezesa Zarządu L. B. – K. B. i pracownika firmy S. – R. U., stwierdzono że na przedmiotowej nieruchomości znajduje się 20 sztuk zużytych mauzerów przeznaczonych do utylizacji. Oznacza to, że wskazane zbiorniki przeznaczone zostały do pozbycia. Okoliczność, że dany produkt stanowi przedmiot wielokrotnego użytku, nie oznacza, że nie może on utracić statusu produktu i stać się odpadem w sytuacji zaistnienia woli się jego pozbycia chociażby np. w uwagi na jego wyeksploatowanie, uszkodzenie itp. Strona skarżąca nie przedstawiła żądnego dowodu, podważającego ustalenie kontroli, że stwierdzone w dnia [...] lipca 2022 r. na przedmiotowej nieruchomości - 20 zużyte mauzery przeznaczone do utylizacji, w rzeczywistości nie miały takiego przeznaczania, lecz te konkretne mauzery były dalej wykorzystywane jako produkt – zbiornik umożliwiający przechowywanie w nim substancji płynnych. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę rzeczywisty charakter prowadzonej na terenie przedmiotowej nieruchomości działalności oraz informacje udzielone przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie sądowej w dniu [...] marca 2023 r., iż w pomieszczeniu biurowym na terenie nieruchomości jest tylko kilku pracowników, brak jest też podstaw do uznania, że stwierdzone w trakcie oględzin w dniu [...] lipca 2022 r. na nieruchomości worki typu big-bag w ilości 7, wypełnione odpadami w postaci zmieszanych odpadów opakowaniowych – tj. folii, papieru i tektury, stanowią odpady komunalne. Uwzględniając, że w pomieszczeniu biurowym pracuje tyko kilku pracowników oraz, że podczas oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2022 r. nie stwierdzono na niej ww. worków typu big-bag, trudno uznać, że w ciągu 10 dni powstała tak duża ilość odpadów w ramach zaplecza socjalnego i biurowego funkcjonującego na nieruchomości. Sąd w całości podziela stanowisko WIOŚ, że działalności skarżącej nie można zaliczyć do działalności biurowej ani innej drobnej działalności gospodarczej w ramach której miałyby powstawać odpady komunalne o charakterze i składzie podobnym do powstających w gospodarstwach domowych. Działalność skarżącej obejmuje m.in. transport, magazynowanie i konfekcjonowanie substancji chemicznych. Nawet zatem folie, papiery i tektury związane z prowadzoną przez skarżącą działalnością, obejmującą m.in. produkty niebezpieczne, nie mogą być uznane za odpady komunalne, tym bardziej gdy weźmie się pod uwagę stwierdzoną ilość tych odpadów w powiązaniu z ilością osób pracujących w pomieszczeniu biurowym. W tych okolicznościach stwierdzić należy, że wbrew twierdzeniom skarżącej, w sprawie nie zaistniały przesłanki do uznania, że skarżąca nie miała obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów czy to ze względu na wyłączenie z art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. a uoo (tj. dotyczące wytwórcy odpadów komunalnych) czy też z uwagi na treść rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie rodzajów odpadów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów, które to nie ma zastosowania do skarżącej z uwagi na ilość i rodzajów odpadów wytwarzanych na przedmiotowej nieruchomości. Oznacza to tym samym, że skoro z ustaleń kontroli wynika, że skarżąca nie prowadzi jakościowej i ilościowej ewidencji odpadów za pośrednictwem indywidualnego konta BDO, pomimo że jest wytwórcą i posiadaczem odpadów obowiązanym do prowadzenia ich ewidencji, to wobec tego w sprawie zaistniały podstawy do nałożenia obowiązku określonego w pkt 1 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego.

Konsekwencją uznania, że skarżąca jest wytwórcą odpadów obowiązanym do prowadzenia ich ewidencji, jest powinność realizowania przez skarżącą obowiązku określonego w art. 75 ust. 1 pkt 1 uoo, a więc sporządzania rocznego sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami. Ustalenie kontroli, że skarżąca nie złożyła rocznego sprawozdania o wytwarzanych odpadach i gospodarowaniu odpadami za rok 2021, za pośrednictwem indywidualnego konta BDO, pomimo tego, iż wytwarzała ona odpady w ilości zobowiązującej do prowadzenia ewidencji odpadów, uzasadniało nałożenie na nią przez WIOŚ obowiązku określonego w pkt 2 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. Wymaga zaznaczania, że zgodnie z art. 27 ust. 1 uoo wytwórca odpadów jest obowiązany do gospodarowania wytworzonymi przez siebie odpadami; może on zlecić wykonanie tego obowiązku podmiotom wymienianym w art. 27 ust. 2 uoo. Podnieś należy też, że powoływana przez skarżącą umowa z dnia [...] stycznia 2020 r., określa w § 3 ust. 6, że zleceniobiorca jest zobowiązany m.in. do zbierania odpadu z towaru (surowców chemicznych). Przez gospodarowanie odpadami rozumie się m.in. zbieranie odpadów (art. 3 pkt 2 uoo).

W sprawie, ustalenia kontroli potwierdzają również naruszenia powinności dotyczących magazynowania odpadów. Zgodnie z art. 3 ust. 5 uoo przez magazynowaniu odpadów rozumie się czasowe przechowywanie odpadów obejmujące: a) wstępne magazynowanie odpadów przez ich wytwórcę, b) tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów, c) magazynowanie odpadów przez prowadzącego przetwarzanie odpadów. Magazynowanie odpadów odbywa się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą powodować te odpady, w tym zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 7 – tj. rozporządzenia MK (art. 25 ust. 1 uoo). Stosownie do art. 25 ust. 2 uoo magazynowanie odpadów odbywa się na terenie, do którego posiadacz odpadów ma tytuł prawny, a w myśl art. 25 ust. 3 uoo magazynowanie odpadów jest prowadzone wyłącznie w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów. Skarżąca jak wykazano na terenie przedmiotowej nieruchomości wytwarza odpady w związku z prowadzoną na jej terenie działalnością w zakresie konfekcjonowania i rozcieńczania w mieszalniku substancji chemicznych, a nie tylko – jak twierdzi skarżąca - w zakresie ich magazynowania. W związku z tym, uwzględniając ww. ilość i rodzaj wytwarzanych odpadów, skarżąca zobowiązana jest do magazynowania odpadów zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu MK. Z ustaleń kontroli wynika, że skarżąca nie realizowała wymogów rozporządzenia MK, uznając nieprawidłowo, że rozporządzenie MK nie ma do niej zastosowania, gdyż wytwarza ona jedynie odpady komunalne, co jak wykazano nie znajduje potwierdzenia w omówionych powyżej okolicznościach prawnych i faktycznych sprawy, w tym danych zawartych w ww. kartach ewidencji odpadów, sprawozdaniu o wytworzonych odpadach i o gospodarowaniu odpadami za rok 2021, czy ustaleniach poczynionych w trakcie oględzin nieruchomości. Odnośnie tych ostatnich ponownie wskazać należy, że podczas wizji terenowej przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2022 r. stwierdzono na terenie przedmiotowej nieruchomości 20 sztuk zużytych mauzerów przeznaczonych do utylizacji i 7 worków typu big-bag wypełnionych odpadami w postaci zmieszanych odpadów opakowaniowych (folia, papier i tektura), oraz że przedmiotowe odpady nie były oznakowane kodem ani rodzajem odpadu pozwalającymi na ich identyfikację (§ 5 ust. 3, 4 i 6 rozporządzenia MK). W tych warunkach uznać należy za zgodny z prawem i mający na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości nałożony przez WIOŚ obowiązek oznaczenia miejsca magazynowania odpadów rodzajem i kodem odpadu zgodnie z rozporządzeniem MK. Na marginesie należy zauważyć, że okoliczność magazynowania odpadów z towaru (surowców chemicznych), wynika też z powoływanej przez skarżącą umowy z dnia [...] stycznia 2020 r., w której w § 3 ust. 6 określono, że zleceniobiorca jest zobowiązany m.in. do bezpiecznego magazynowania odpadu.

Zdaniem Sądu, ustalenia kontroli dają również podstawę do uznania, że skarżąca w ramach prowadzonej na przedmiotowej nieruchomości działalności eksploatuje instalacje do konfekcjonowania i rozcieńczania w mieszalniku substancji chemicznych, w związku z działaniem których to instalacja wytwarzane są odpady niebezpieczne o łącznej masie 11,064 Mg. Zgodnie z art. 180 pkt 3 poś eksploatacja instalacji powodująca wytwarzanie odpadów, jest dozwolona po uzyskaniu pozwolenia, jeżeli jest ono wymagane. Stosowanie do art. 180a pkt 1 poś pozwolenie na wytwarzanie odpadów jest wymagane do wytwarzania odpadów o masie powyżej 1 Mg rocznie - w przypadku odpadów niebezpiecznych. Z przytoczonych regulacji wynika, że eksploatacja instalacji powodująca wytwarzanie odpadów niebezpiecznych o masie powyżej 1 Mg rocznie wymaga pozwolenia na wytwarzanie odpadów. Przez instalację rozumie się, w myśl art. 3 pkt 6 poś: a) stacjonarne urządzenie techniczne, b) zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu, c) budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami - których eksploatacja może spowodować emisję. Emisja to zaś wprowadzane bezpośrednio lub pośrednio, w wyniku działalności człowieka, do powietrza, wody, gleby lub ziemi: a) substancje, b) energie, takie jak ciepło, hałas, wibracje lub pola elektromagnetyczne (art. 3 pkt 4 poś). Opad jest rodzajem emisji. Z ustaleń kontroli potwierdzonych, protokołem kontroli, protokołami oględzin nieruchomości i dokumentacją fotograficzną sporządzoną w trakcie kontroli, wynika że na terenie nieruchomości przy ul. [...] w B. znajduje się m.in.: mieszalnik do rozcieńczania kwasów - siarkowego i fosforowego, do którego wprowadzane są kwasy węzłami podłączonymi ze zbiornikami typu mauzer, następnie są one rozcieńczane/mieszane, po czym wypompowywane do opakowań o poj. 1000l - dppl i konfekcjonowane w kanistry o poj. 20l i 30l, który to mieszalnik usytuowany jest pod stalową wiatą, otoczoną na zewnątrz z dwóch stron krawężnikiem, w której bezpośrednim sąsiedztwie, wzdłuż jej krawędzi znajdują się dwa odpływy liniowe (pomiędzy stalową wiatą a murowanym budynkiem), połączone ze zbiornikiem bezodpływowym (zapełnionym w dniu [...] lipca 2022 r. w 95%), a ponadto w budynku murowanym ustawione są pod wyciągiem mechanicznym na drewnianych paletach nad wannami ociekowymi pojemniki typu mauzer, w ramach której to konstrukcji odbywa się konfekcjonowanie substancji chemicznych ze zbiorników typu mauzer do opakowań o mniejszych pojemnościach. W ocenie Sądu powyższe urządzenia techniczne spełniają wskazane w art. 3 pkt 6 poś warunki instalacji. Po pierwsze bowiem, co prawidłowo wyeksponował WIOŚ, stacjonarny charakter urządzeń technicznych jest pojęciem szerszym niż trwałe związanie z gruntem, gdyż wynika on nie tyle z faktu trwałego połączenia urządzenia z podłożem, lecz przeznaczenia do użytkowania w określonym miejscu przez dłuższy czas, a nie tylko jednorazowo, oraz nie wyklucza on możliwości przemieszczenia urządzenia, jednak jego funkcjonowanie w każdym miejscu jest związane z emisją, czyli konsekwencjami, jakie korzystanie z instalacji może powodować dla środowiska. Po drugie jak wykazano z eksploatacją ww. urządzeń technicznych w ramach prowadzonej przez skarżącą działalności wiąże się emisja w postaci odpadów. Po trzecie urządzenia te wykorzystywane są do prowadzenia na terenie nieruchomości przy ul. [...] w B. działalności w zakresie konfekcjonowania i związanego z tym rozcieńczania substancji chemicznych, a także ich magazynowania. Po czwarte tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości i ww. urządzeń ma skarżąca, która jest jedynym ich eksploatorem. Jak wskazano powyżej, podczas przeprowadzonej kontroli, na podstawie sprawozdania złożonego przez spółkę S. Marszałkowi Województwa [...] za rok 2021, stwierdzono iż skarżąca w 2021 r. wytworzyła w związku z prowadzoną działalnością na terenie nieruchomości przy ul. [...] w B. odpady niebezpieczne o łącznej masie 11,064 Mg. Z ustaleń kontroli wynika również, że skarżąca nie posiada wymaganego pozwolenia na wytworzenie odpadów. W tych okolicznościach, za prawidłowe uznać należy stanowisko WIOŚ, że w świetle art. 180a poś i ustaleń kontroli, na skarżącej spoczywa powinność wystąpienia z wnioskiem do właściwego organu o wydanie pozwolenia na wytwarzanie odpadów, a tym samym za zgodny z prawem obowiązek określony w pkt 4 zrządzenia pokontrolnego. Ustalenie kontroli, że skarżąca wytwarza odpady o masie, o której mowa art. 180a pkt 1 poś, w ramach ww. działalności, prowadzonej na terenie nieruchomości przy ul. [...] w B. z wykorzystaniem ww. urządzeń technicznych, spełniających warunki instalacji w rozumieniu art. 3 pkt 6 poś, stanowiło opartą o przepisy art. 180 pkt 3 i art. 180a pkt 1 poś podstawę do stwierdzenia naruszenia w zakresie powinności posiadania pozwolenia na wytwarzanie odpadów.

W tym stanie rzeczy, uwzględniając poczynione uwagi, Sąd działając na podstawie art. 151 ppsa, orzekł o oddaleniu wniesionej w sprawie skargi, uznając zaskarżone zarządzenie pokontrolne za zgodne z prawem, gdyż oparte na ustaleniach poczynionych w trakcie kontroli oraz powszechnie obowiązujących przepisach prawa w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości i określonych w zarządzeniu pokontrolnym sposobów ich usunięcia.