Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 303/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1 pkt 1 i  ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Asesor WSA Aneta Majowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lipca 2024 r. sprawy ze skargi L.T. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 25 stycznia 2024 r. nr WINB.WOA.7722.266.2023.AS w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 15 listopada 2023 r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta R.(PINB) wstrzymał budowę obiektu budowlanego o funkcji inwentarskiej na działce nr [...] w R. - wybudowanego przez L.T. (skarżący) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia, jak również o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w kwocie 25 000 zł w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego.

Postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z 25 sierpnia 2023 r. zwrócono się do PINB o "sprawdzenie legalności obiektu na działce [...] wzdłuż granicy z działką [...].

Pismem z dnia 13 września 2023 r. PINB zawiadomił skarżącego, że w dniu 28 września 2023 r. na działce nr [...] przy ul. [...] w R. odbędą się czynności kontrolne dotyczące sprawdzenia zgodności z przepisami prawa budowlanego robót budowlanych związanych z realizacją obiektów budowlanych na przedmiotowej działce, usytuowanych wzdłuż granicy z działką nr [...].

Podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych przez PINB w dniu 28 września 2023 r. ustalono, że w dacie kontroli działka nr [...] zabudowana była m.in. budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, murowanym budynkiem stodoły, altaną rekreacyjno-wypoczynkową, obiektami inwentarskimi oraz wiatą konstrukcji drewnianej. Przedmiot kontroli stanowiły jedynie obiekty usytuowane wzdłuż granicy z działką nr [...] tj. wiata konstrukcji drewnianej stanowiąca zadaszenie miejsca gromadzenia odpadów stałych - obiekt oznaczony dla potrzeb prowadzonego postępowania nr 1; murowany budynek inwentarski - obiekt oznaczony dla potrzeb prowadzonego postępowania nr 2; obiekt inwentarski konstrukcji drewnianej (gołębnik) - obiekt oznaczony dla potrzeb prowadzonego postępowania nr 3. Ustalił, że obiekt nr 3 wykonano w konstrukcji drewnianej szkieletowej z poszyciem z desek, z dachem konstrukcji drewnianej, dwuspadowym krytym papą. Obiekt został posadowiony punktowo na tzw. betonowych elementach typu M6. Posiada on drewnianą posadzkę, nie jest wyposażony w żadne instalacje (z zastrzeżeniem, że na ścianie zewnętrznej obiektu umieszczono prostą rozdzielkę składająca się z kilku gniazd elektrycznych). Przedmiotowy obiekt pełni funkcję inwentarską - wykorzystywany jest jako gołębnik dla ok. 140 gołębi. Jego wymiary w rzucie poziomym to ok. 10,04 m x 2,06 m i wysokość w szczycie ok. 2,27 m. Usytuowany jest w następujących odległościach; ok. 1 m od ogrodzenia panelowego od strony południowej, ok. 1,2 m od ogrodzenia betonowego od strony wschodniej. Obiekt posiada oświetlenie naturalne poprzez osiatkowane otwory. Wymiana powietrza w obiekcie odbywa się w sposób naturalny. Temperatura w pomieszczeniu gołębnika jest zgodna z otoczeniem zewnętrznym. Funkcję obiektu jako inwentarską wskazał również skarżący, który ponadto oświadczył, iż był inwestorem przedmiotowego obiektu, który został zrealizowany około 2012/2013 r. w warunkach samowoli budowlanej. Wykonano dokumentację fotograficzną.

Do akt sprawy załączono uchwałę Rady Miasta R. nr [...] w z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części miasta R. - obszar oznaczony symbolem MPZP 12.

Pismem z dnia 15 listopada 2023 r. PINB zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zgodności z przepisami prawa budowlanego robót budowlanych związanych z realizacją przedmiotowego obiektu znajdującego się na działce nr [...], a następnie wydał postanowienie z dnia 15 listopada 2023 r.

W zażaleniu na postanowienie PINB skarżący wyraził niezadowolenie z rozstrzygnięcia. Wyjaśnił między innymi, że przedmiotowy obiekt to drewniany gołębnik, w którym znajdują się gołębie pocztowe hodowane w celach hobbystycznych jako gołębie sportowe nie wykorzystywane do celów konsumpcyjnych. Zdaniem skarżącego przedmiotowy obiekt nie posiada fundamentów i nie jest trwale połączony z gruntem, a bloczki betonowe służą zniwelowaniu nierówności terenu. W ocenie skarżącego przedmiotowy obiekt nie należy traktować jako budynek a jako budowlę. Skarżący stwierdził również, że błędnym jest przyjęcie, iż gołębie stanowią inwentarz gospodarski, a tym samym obiekt, w którym są przetrzymywane nie należy zaliczać do zabudowy inwentarskiej sprzecznej z zapisami mpzp dla Miasta R. Wskazał, że gołębi nie zalicza się do zwierząt gospodarskich ani zwierząt domowych.

Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (SWINB) po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, postanowieniem z dnia 25 stycznia 2024 r. nr WINB.WOA.7722.266.2023.AS, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie PINB w całości.

W uzasadnieniu przedstawił przebieg postępowania według chronologii zdarzeń i wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. (t.j.- Dz. U. z 2023 r., poz. 682 z późn. zm.- dalej "P.b."). W pierwszej kolejności dokonał kwalifikacji prawnej spornego gołębnika. Zgodnie z językową definicją, gołębnik to domek dla gołębi domowych. Gołębie domowe stanowią zaś drobny inwentarz (zwierzęta hodowane w gospodarstwie domowym). Co więcej, w § 209 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych wskazano na budynki inwentarskie jako służące do hodowli inwentarza. W ocenie SWINB gołębie hodowane w gołębnikach to inwentarz żywy i w takim rozumieniu ptactwo domowe. Zdaniem SWINB, wbrew twierdzeniu skarżącego, przedmiotowy gołębnik nie jest budowlą, a PINB prawidłowo zakwalifikował sporny obiekt jako spełniający funkcję budynku inwentarskiego, co jest zgodnie z art. 3 ust. 2 P.b. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, opis przedmiotowego budynku i załączona do niego dokumentacja fotograficzna, wielkość obiektu i jego sposób osadzenia na gruncie wskazują, że parametry techniczne tego obiektu budowlanego, a także konstrukcja czy sposób jego związania z gruntem wypełnia wymogi trwałego połączenia z gruntem. Stwierdził dalej, iż skarżący przyznał, iż przystąpił do robót budowlanych bez podstawy prawnej. SWINB wyjaśnił dalej kwestie ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej wskazał, że nie zależy ona od uznania organu nadzoru budowlanego ani od wartości obiektu, czy jego stanu technicznego. SWINB stwierdził, iż postanowienie organu I instancji odpowiada wymogom prawa i w związku z tym faktem należało utrzymać je w mocy w całości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie SWINB skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 3 ust. 2 P.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na jego treść, a to art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie zaskarżonego postanowienia w mocy. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia PINB i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznani i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Ponadto wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu nie zgodził się z twierdzeniami organów. Zauważył, że w toku postępowania administracyjnego nie została zweryfikowana okoliczność, że przedmiotowy obiekt, od czasu jego powstania, został przeniesiony w inne miejsce na nieruchomości skarżącego, a lekka konstrukcja tego obiektu pozwala na swobodną zmianę jego położenia w zależności od woli skarżącego. Stwierdził, że sam fakt, iż przedmiotowy obiekt jest posadowiony na gruncie, jak każdy budynek, nie oznacza, iż jest on trwale z gruntem związany. Zdaniem skarżącego przedmiotowy obiekt nie może być klasyfikowany jako budynek inwentarski ze wszystkimi tego prawnymi następstwami. Przedmiotowy obiekt jest wykorzystywany jako gołębnik wyłącznie do realizacji hobbystycznych upodobań skarżącego. W opinii skarżącego skoro nie prowadził on gospodarstwa, to nie można postrzegać przedmiotowego obiektu jako budynku. W konsekwencji nie można skutecznie przyjmować, że konieczne było uzyskanie przez skarżącego pozwolenia na jego budowę. Natomiast sam fakt podpisania przez skarżącego protokołu z kontroli, potwierdza jedynie istnienie przedmiotowego obiektu.

W odpowiedzi na skargę SWINB wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko i argumentacją prawną.

Postanowieniem z dnia 4 marca 2024 r, nr [...] SWINB odmówił wstrzymania wykonania postanowienia własnego z dnia 25 stycznia 2024 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – dalej "p.p.s.a."). Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest wyłącznie sprawdzenie, czy zaskarżony akt prawny został wydany zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jego wydaniu nie zostały naruszone przepisy postępowania w stopniu wymagającym jego uchylenia.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do jego wyeliminowania z obrotu prawnego.

W ocenie Sądu ustalenia dokonane w sprawie przez organ I instancji i zaaprobowane przez SWINB są wystarczające i mogą stanowić podstawę do poddania kontroli prawidłowości stanowiska wyrażonego w wydanym postanowieniu, w tym zastosowanych przepisów prawa.

W myśl art. 48 ust. 1 i 3 P.b., organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.

Wbrew twierdzeniu skarżącego, przedmiotowy gołębnik nie jest budowlą. Z art. 3 pkt 3 P.b. wynika iż poprzez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, morskich turbin wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów

Jednocześnie nie było podstaw do uwzględnienia argumentacji skarżącego kwestionującego prawidłowość dokonanej przez PINB kwalifikacji gołębnika jako budynku inwentarskiego. Sąd zwraca uwagę, że funkcja tego obiektu, służącego przecież hodowli zwierząt, jednoznacznie wykluczała możliwość zakwalifikowania go zgodnie z oczekiwaniem skarżącego, jako budowli, zwolnionej z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Zauważyć należy, że normy techniczno-budowlane, które bierze się przecież pod uwagę przy ocenie możliwości legalizacji samowoli budowalnej, przewidują szczegółowe regulacje, jakie znajdują zastosowanie w przypadku budynków przeznaczonych dla inwentarza żywego (inwentarskich). Budynkom takim poświęcony jest m.in. rozdział 11 działu III rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 IV 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r., poz. 1225– dalej jako "rozporządzenie"). Do tej kategorii obiektów odwołuje się także szereg innych przepisów rozporządzenia, jak choćby dotyczących odległości studni (§ 31), stref pożarowych (§ 209), czy wymagań przeciwpożarowych (§ 282 - § 285). Jest przy tym rzeczą oczywistą, że budynek inwentarski z uwagi na swoje przeznaczenie musi spełniać szereg restrykcyjnych wymagań zarówno przeciwpożarowych jak i higieniczno-sanitarnych. Wymagania stawiane budynkom inwentarskim, niezależnie od ich powierzchni, mogą być kompleksowo ocenione tylko w ramach postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Stąd też ustawodawca celowo nie zwolnił tej kategorii obiektów z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu prawidłowe jest więc stanowisko organów obu instancji stwierdzające, że zrealizowany przez skarżącego gołębnik to obiekt inwentarski wymagający pozwolenia na budowę na zasadzie art. 28 ust. 1 P.b., a tym samym wymagający przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b. Nie ma przy tym znaczenia, że gołębie są hodowane przez skarżącego dla celów hobbystycznych.

W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy, opis przedmiotowego budynku i załączona do niego dokumentacja fotograficzna, wielkość obiektu i jego sposób osadzenia na gruncie wskazują, że parametry techniczne tego obiektu budowlanego będącego budynkiem inwentarskim, a także konstrukcja czy sposób jego związania z gruntem wypełnia wymogi trwałego połączenia z gruntem.

Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W szczególności, orzekające w sprawie organy zebrały wyczerpujący materiał dowodowy, który posłużył do ustalenia stanu faktycznego sprawy, a następnie poddały go ocenie, przy czym ocena ta nie nosi znamion dowolnej. W konsekwencji organy dokonały trafnej kwalifikacji przedmiotowego obiektu i zastosowały prawidłowy tryb jego legalizacji. Wbrew zarzutom skargi zebrany w sprawie materiał dowodowy był kompletny i pozwalał na podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 3 P.b.

Nie sposób zatem skutecznie zarzucać organom naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu, także uzasadnienie zaskarżonego postanowienia odpowiada wymogom stawianym w art. 107 § 3 k.p.a., a dokonana przez Sąd kontrola legalności nie wykazała innych naruszeń prawa procesowego, które po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia tego postanowienia.

Mając powyższe na względzie, Sąd oddalił skargę na zasadzie art. 151 p.p.s.a.