Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 737/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2025-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, 77 par. 1, 80, 156 par. 1 pkt 2 i 5
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 59 ust. 1, 2, 3
journal: Dz.U. 2024 poz 1130
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra Protokolant: starszy sekretarz sądowy Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 6 sierpnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 4 grudnia 2020 r., znak: [...], Prezydent Miasta [...] nakazał S. B. przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania działki nr [...], ark. [...], obręb [...], położonej w P. przy ul. [...], poprzez usunięcie wszystkich znajdujących się na niej pojazdów oraz części samochodowych oraz zaprzestanie prowadzenia na niej działalności polegającej na gromadzeniu, demontażu (a także ewentualnie naprawie) uszkodzonych pojazdów oraz pozyskiwaniu z nich części.

Po rozpatrzeniu sprawy, w wyniku odwołania wniesionego przez S. B. od ww. decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wydało decyzję z dnia 5 lipca 2021 r., nr [...], którą utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta. Postanowieniem z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Po 808/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę wniesioną przez S. B. na ww. decyzję Kolegium. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 czerwca 2022 r., sygn. akt II OZ 382/22 oddalił zażalenie na wskazane postanowienie WSA w Poznaniu z 23 listopada 2021 r. (oba orzeczenia dostępne w bazie CBOSA).

S. B. - reprezentowany przez adwokata - podaniem z dnia 9 listopada 2022 r. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z 5 lipca 2021 r., nr [...], albowiem wydana została rażącym naruszeniem prawa oraz była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, tj. powołał się na przesłanki wskazane w art. 156 § 1 pkt 2 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2024 poz. 572, dalej k.p.a.). Skarżący wniósł także o:

1. wstrzymanie na podstawie art. 159 § 1 k.p.a. wykonania w całości zaskarżonej decyzji SKO albowiem wnioskodawca uprawdopodobnił jej wydanie z rażacym naruszeniem prawa

2. przeprowadzenie oględzin przedmiotowej nieruchomości, albowiem w sąsiedztwie znajdują się nieruchomości, na których przechowywane są podobne (tożsame) przedmioty

3. zwrócenie się do Miasta [...] o przesłanie całości akt sprawy [...] oraz przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów na okoliczność, że S. B. nie prowadzi tam działalności gospodarczej oraz pousuwał pojazdy, których był prawnym dysponentem, natomiast nie mógł usunąć pojazdów, co do których nie dysponuje tytułami prawnymi,

4. wyznaczenie rozprawy administracyjnej celem rozpoznania skargi, albowiem zapewni to przyspieszenie i uproszczenie postępowania (art. 89 k.p.a.).

Uzasadniając twierdzenie o wydaniu ww. decyzji Kolegium z rażącym naruszeniem prawa wnioskodawca wskazał, że w okolicy są nieruchomości na których przechowywane są tożsame rzeczy ruchome. Ponadto S. B. nie wykonuje działalności gospodarczej. Tym samym decyzja była od samego początku niewykonalna, gdyż nie można przymusić podmiotu do zaniechania aktywności (czynności), której w ogóle nie wykonuje. Skarżący zarzucił, że organ nie ustalił, iż na ww. działce zostało urządzone jakiekolwiek składowisko części, bądź miejsca postojowe przeznaczone dla publiczności, czy też bazę transportową. Wnioskodawca podniósł, że organy nie wyjaśniły dlaczego S. B. inaczej, niż jego sąsiedzi nie może w ogóle przechowywać na swojej nieruchomości pojazdów. Organy zaniechały ustalenia sposobu korzystania z nieruchomości, do jakiego miał doprowadzić wnioskodawca, a jaki istniał przed rzekomym spowodowaniem przez niego naruszeń, to jest ile samochodów może mieć na swojej posesji. Zastrzeżenia organów budzi fakt magazynowania, chociaż funkcja taka jest przewidziana w decyzji o warunkach zabudowy z 11 lutego 2014 r., nr [...] i załączniku nr [...] do niej. Zdaniem strony organ uchybił nie tylko art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., ale także art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Zdaniem Strony nie doszło do zmiany zagospodarowania terenu, albowiem jest on zgodny z decyzją o warunkach zabudowy. Nie wskazano dowodów, na podstawie których uznano, że od 2014 r. dopuszcza się on gromadzenia i demontażu samochodów, pozyskiwania ich części. Wykonanie rozstrzygnięcia spowoduje niemożność korzystania w tym zakresie z pełni praw właścicielskich.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia 6 sierpnia 2024 r., nr [...], działając na podstawie art. 156, art. 157, art. 158 § 1 k.p.a. oraz art. 59 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 977, dalej u.p.z.p.), odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji własnej z dnia 5 lipca 2021 r.

Kolegium w pierwszej kolejności wskazało, że skarżący upatruje rażącego naruszenia prawa w tym, iż organ nie ustalił ani nie zgromadził dowodów wskazujących na to, że skarżący prowadzi na ww. nieruchomości składowisko samochodów lub ich części.

Organ odwoławczy wskazał wobec tego, że w zaskarżonej decyzji z dnia 5 lipca 2021 r. nr [...] stwierdzono, iż właściciel działki nr [...]- S. B. dokonał samowolnej zmiany zagospodarowania terenu polegającej na gromadzeniu, demontażu (a także ewentualnie naprawie) uszkodzonych pojazdów oraz pozyskiwaniu z nich części, na okres dłuższy niż 1 rok. Wskazano przy tym na materiał dowodowy w postaci dokumentacji fotograficznej. Na podstawie zdjęć satelitarnych z 2018 roku (źródło: System Informacji Przestrzennej ZGiKM) ustalono, że na przedmiotowej nieruchomości znajdowały się wraki samochodów osobowych. Na fotografiach przedkładanych przez sąsiadów (k. [...]-[...], [...]-[...]) widać, że na ww. działce znajdują się wraki i części samochodowe. Powyższy stan rzeczy potwierdzają zdjęcia z 25 marca 2020 r. wykonane przez kierownika Wydziału Urbanistyki i Architektury UMP. Jak wynika z notatki służbowej sporządzonej w dniu 25 października 2019 r. z kontroli posesji przy ul. [...] przez funkcjonariusza Straży Miejskiej, na ww. działce ujawnione zostały duże ilości odpadów (części samochodowych oraz odpady komunalne), znajdują się samochody powypadkowe (tzw. wraki). Kolegium stwierdziło więc, że niezasadne są twierdzenia strony co do braku wykazania, że dopuszcza się składowania, gromadzenia i demontażu samochodów na terenie ww. nieruchomości.

Skarżący argumentował również, że nie doszło do zmiany zagospodarowania terenu, albowiem jest on zgodny z decyzją o warunkach zabudowy z dnia z 11 lutego 2014 r., nr [...]. Kolegium zauważyło, że ww. decyzją ustalone zostały na rzecz S. B. warunki zabudowy dla budynku gospodarczego (dla potrzeb postępowania legalizacyjnego) na działce nr [...], ark. [...], obręb [...] w P.. Przedmiotem tej decyzji był więc budynek gospodarczy, a decyzja ta nie została wydana dla potrzeb zmiany sposobu zagospodarowania terenu, czy dla urządzenia na ww. działce składowiska wraków samochodowych. Natomiast w załączniku nr [...] do tej decyzji (w postaci części tekstowej wyników analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu) wskazano jedynie, że wnioskowana inwestycja kontynuuje funkcję występującą w obszarze analizowanym, czyli mieszkaniową jednorodzinną powiązaną z zabudową gospodarczo-garażową i magazynową. Z przytoczonego stwierdzenia wynika jedynie, że wnioskowany budynek gospodarczy nawiązuje do wskazanej funkcji, ale na podstawie tej decyzji nie jest dopuszczalne prowadzenie na ww. działce nr [...] składowiska wraków samochodowych.

W ocenie Kolegium w sprawie nie doszło do wydania decyzji z dnia 5 lipca 2021 r., nr [...], z rażącym naruszeniem prawa. Decyzja ta jest zgodna z przepisami prawa, w szczególności z art. 59 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. Nie wystąpiła więc przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Kolegium nie dostrzegło również wystąpienia przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji wynikającej z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. że decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Organ odwoławczy wskazał, że niewykonalność prawna oznacza więc brak możliwości zastosowania się do decyzji z uwagi na istniejący w obowiązującym porządku prawnym zakaz lub nakaz określonego zachowania pozostający w sprzeczności z wydaną decyzją. Niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy obowiązek nałożony decyzją jest obiektywnie i trwale niemożliwy do wypełnienia w świetle aktualnej wiedzy naukowej i technicznej. W ocenie SKO z taką sytuacją nie mamy do czynienia w sprawie, a materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy wskazuje, że doszło do samowolnej zmiany zagospodarowania terenu - działki nr [...], więc wydanie decyzji w przedmiocie nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania tej działki było uzasadnione.

W kwestii zawartego we wniosku o stwierdzenie nieważności żądania przeprowadzenia oględzin przedmiotowej nieruchomości Kolegium uznało je za nieuzasadnione, gdyż w trybie nieważnościowym uwzględnia się stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wydania decyzji objętej postępowaniem nieważnościowym, czyli decyzji Kolegium z dnia 05 lipca 2021 r. Kolegium nie znalazło też podstaw do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, uznając że skarżący nie wykazał, aby w sprawie miało to wpływ na rozstrzygnięcie.

Odnosząc do żądania przekazania akt sprawy [...] i przeprowadzenia dowodu z tych dokumentów na okoliczność, że S. B. nie prowadzi tam działalności gospodarczej oraz, że usunął już pojazdy których był prawnym dysponentem, Kolegium zauważyło, że pod wskazaną sygnaturą przeprowadzono m.in. kontrolę (protokół z 07.09.2022 r.) w przedmiocie wykonania obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania ww. działki. Czynności były dokonywane w 2022 r., czyli już po dacie wydania decyzji przez Kolegium. Nie mogą więc wpłynąć na ocenę decyzji Kolegium z dnia 05 lipca 2021 r. pod kątem przesłanek nieważnościowych.

SKO nie dostrzegło również zaistnienia przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 §1 pkt 1 k.p.a., tj. wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości, ani przesłanki z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. - decyzja Kolegium z dnia 05 lipca 2021 r. nie dotyczy bowiem sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco. Brak jest również podstaw by stwierdzić, aby analizowana decyzja Kolegium z dnia 05 lipca 2021 r. została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.). W ocenie Kolegium, w sprawie nie zaistniała również przesłanka z art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a., tj. sytuacja gdy w razie wykonania decyzji wywołałaby czyn zagrożony karą. Kolegium nie dostrzegło również by ww. decyzja zawierała wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.).

Mając to na uwadze Kolegium działając na podstawie art. 158 § 1 k.p.a. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 05 lipca 2021 r., nr [...] wydanej w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania.

S. B. - reprezentowany przez adwokata - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] decyzją z dnia 6 sierpnia 2024 r. nr [...] zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie: art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 77§ 1 k.p.a., art. 103 § 3 k.p.a., art. 97 § 2 k.p.a., art. 100 § 1 i 2 k.p.a., art. 102, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a. w zw. z art. art. 4 ust. 1 i 2 pkt 2 u.p.z.p., art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. i art. 59 ust. 3 u.p.z.p. polegające na odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia 5 lipca 2021 r. nr [...] i oparcie się na błędnych ustaleniach związanych ze sposobem zagospodarowania nieruchomości skarżącego.

Uzasadniając skargę rozwinięto powyższe zarzuty podkreślając, że w decyzji o warunkach zabudowy nie ograniczono ilości samochodów jakie skarżący może parkować na swojej nieruchomości. Z tego względu nie sposób mówić o zmianie sposobu korzystania z nieruchomości skoro sama decyzja o warunkach zabudowy nie narzucała żadnych ograniczeń w zakresie parkowania. Organy zaniechały także sprawdzenia obecnego użytkowania nieruchomości, co uchybia przepisom postępowania m.in. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Organ odwoławczy podkreślił, że w postępowaniu nieważnościowym istotne znaczenie ma stan prawny i faktyczny z daty podejmowania decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 935) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, gdyż przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 6 sierpnia 2024 r. nr [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji własnej z dnia 5 lipca 2021 r. nr [...], utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie nakazania S. B. przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania działki nr [...], ark. [...], obręb [...], położonej w P. przy ul. [...], poprzez usunięcie wszystkich znajdujących się na niej pojazdów oraz części samochodowych oraz zaprzestanie prowadzenia na niej działalności polegającej na gromadzeniu, demontażu (a także ewentualnie naprawie) uszkodzonych pojazdów oraz pozyskiwaniu z nich części.

Rozpoznawana sprawa, zainicjowana wnioskiem S. B., dotyczy postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie nadzwyczajnym na podstawie art. 156 k.p.a. Skarżący domaga się stwierdzenia nieważności decyzji twierdząc, że obowiązki nią nałożone są wynikiem błędnie ustalonego stanu faktycznego sprawy. W ocenie skarżącego decyzja była od początku niewykonalna, gdyż nie prowadzi on działalności gospodarczej, o której mowa w decyzji. Skarżący uważa, że bezprawnie zabroniono mu przechowywania na swojej nieruchomości jakichkolwiek pojazdów, podczas gdy funkcja magazynowania jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy z dnia 11 lutego 2014 r., W ocenie skarżącego organ wykazał by na jego nieruchomości urządzono składowisko pojazdów i/lub ich części. Skarżący zauważa, że podobnych zakazów nie wydano względem nieruchomości sąsiednich, na których również przechowywane są pojazdy.

Wobec tego wskazać trzeba, że stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją procesową służącą do usunięcia z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych ciężkimi, kwalifikowanymi wadami prawnymi określonymi w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie nadzorcze jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady trwałości decyzji (art. 16 k.p.a.), stąd też ustalenie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem jego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji z punktu widzenia, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1 - 7 k.p.a. Wystąpienie jednej z wymienionych wyżej wad powoduje konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego z mocą wsteczną (ex tunc). Decyzję weryfikuje się w odniesieniu do stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie nieważnościowe. Organ rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie rozstrzyga jej ponownie merytorycznie, lecz orzeka tylko w kwestii wadliwości kontrolowanego aktu administracyjnego. Działa więc jako organ kasacyjny i w oparciu zamknięty materiał dowodowy (tj. ten materiał, który posłużył do wydania badanego orzeczenia), weryfikuje kwestionowany akt administracyjny. W omawianym postępowaniu organ zajmuje się kwestiami ściśle prawnymi. W żadnej mierze organ ten jednak nie może zmienić decyzji ani też uchylając ją – orzec jednocześnie co do istoty o prawach lub obowiązkach stron postępowania. Te ostatnie bowiem uprawnienia zastrzeżone są dla organu orzekającego w trybie odwoławczym.

Zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco,

4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie,

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Sporna w rozpoznawanej sprawie pozostawała ocena, czy decyzja Kolegium z dnia 5 lipca 2021 r. nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156§ 1 pkt 2 k.p.a.) oraz czy była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwał (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.). Jednocześnie Kolegium wykluczyło by decyzja była dotknięta wadami, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4, 6 i 7 k.p.a.

W kwestii rażącego naruszenia prawa, jako przesłanki ustalonej art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wypowiadano się wielokrotnie w judykaturze i piśmiennictwie. Podkreśla się zatem, że rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne, bezsporne (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Jendrośka "Zagadnienie rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracyjnym", PiP 1986, nr 1, s. 69 i n.), gdy jest tak głęboko niezgodne ze stosowaniem prawa obowiązującego, że stanowi zaprzeczenie samej istoty unormowania zawartego w określonych przepisach prawnych (por. wyrok NSA z 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 368/07, LEX nr 468745). Rażące naruszenie prawa oznacza naruszenie wyraźnej, niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych normy prawa materialnego lub procesowego. Rażące naruszenie prawa jest zatem z reguły wyrazem ewidentnego, oczywistego błędu w interpretacji prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy spełnione zostaną łącznie trzy przesłanki: 1) naruszenie prawa ma charakter oczywisty, 2) charakter przepisu, który został naruszony pozwala na uznanie oczywistości naruszenia, 3) przemawiają za tym racje ekonomiczne i gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie (tak m. in.: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1411/14, CBOSA). Zatem przy rażącym naruszeniu prawa chodzi o tego rodzaju wady, które powodują konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego z racji ich szczególnie dużego ciężaru gatunkowego. Naruszony przepis prawa nie może pozostawiać jakichkolwiek wątpliwości prawnych, a jego treść musi być jasna i nie może wywoływać sporów doktrynalno-orzeczniczych (por. wyrok NSA z 31 stycznia 2006 r., I OSK 883/05, opubl. w CBOSA).

Jeśli chodzi o rażące naruszenie przepisu prawa procesowego to do takich przypadków zalicza się oczywiste pogwałcenie zasad ogólnych k.p.a., w stopniu powodującym istotne ograniczenie uprawnień strony w postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dających podstawę do wznowienia postępowania (por. uzasadnienie wyroku NSA z 8 czerwca 1983 r., I SA 355/83, I SA 355/83, opubl. w CBOSA). Rażące naruszenie przepisów postępowania regulujących kwestię ustaleń faktycznych sprawy można by rozważać w sytuacji, gdyby organ w sposób oczywisty nie poczynił takich ustaleń bądź gdyby całkowicie uchylił się od rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy. Natomiast błędne ustalenia stanu faktycznego sprawy należy oceniać jako tego typu wadliwość decyzji, która może skutkować jej wzruszalnością, ale w trybie zwykłym (por. wyrok NSA z 4 lipca 2017 r., II GSK 798/13, opubl. w CBOSA).

Kolegium w ramach postępowania nieważnościowego przeprowadziło postępowanie wyjaśniające i stwierdziło, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał organowi w ramach postępowania odwoławczego od decyzji Prezydenta Miasta [...] z 4 grudnia 2020 r. na dokonanie oceny, że skarżący na nieruchomości nr ewid. [...] dokonał samowolnej zmiany zagospodarowania terenu polegającej na gromadzeniu, demontażu lub ewentualnie naprawie uszkodzonych pojazdów (wraków) i ich części przez okres dłuższy niż 1 rok. Powyższe okoliczności ustalono w oparciu o m.in. fotografie nieruchomości skarżącego, zdjęcia satelitarne, podanie mieszkańców (sąsiadów) zawierające prośbę o interwencję z 15 lutego 2020 r., notatkę służbową strażnika Straży Miejskiej z 25 października 2019 r. W ocenie organów powyższy stan faktyczny podpada pod hipotezę normy prawa materialnego tj. art. 59 ust. 1, 2 i 3 pkt 2 u.p.z.p. Uznano bowiem, że na działce nr [...] nie jest dopuszczalne prowadzenie składowiska wraków samochodowych, skarżący czyni to bez zezwolenia, w sposób przekraczający jeden rok, co świadczy o samowolnej (bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy) zmianie sposobu zagospodarowania nieruchomości.

W opinii Sądu w świetle powyższej argumentacji organu nie sposób przyznać racji stronie skarżącej, by w sprawie doszło do wydania decyzji z dnia 5 lipca 2021 r. z rażącym naruszeniem prawa procesowego, w tym w oparciu o błędne ustalenia faktyczne. Przytoczone przez skarżącego okoliczności stanowią wyłącznie polemikę z ustaleniami poczynionymi na potrzebę postępowania zakończonego decyzją [...] Nieuzasadnione zatem pozostają oczekiwania skarżącego co do dokonania ponownych ustaleń i wyjaśnień w sprawie niniejszej, w szczególności co do przeprowadzania oględzin nieruchomości, czy dowodów z innych akt sprawy, zmierzających do ustalenia na nowo stanu faktycznego sprawy. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 156 § 1 k.p.a. czynności wyjaśniające podejmowane są w celu wyjaśnienia ewentualnej kwalifikowanej wadliwości kwestionowanej decyzji, a nie na użytek ponownego rozpoznania zakończonej już sprawy (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2014 r. sygn. I OSK 2476/12, CBOSA). Wobec powyższego dowodami na wykazanie rażącego naruszenia prawa nie mogły być akta sprawy [...], które wskazują jedynie na to, że skarżący po wydaniu decyzji przez Kolegium z dnia 5 lipca 2021 r. zastosował się do obowiązków przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania nieruchomości i pousuwał z niej pojazdy.

Zdaniem Sądu skarżący również błędnie utożsamia obowiązki wskazane w decyzji z 5 lipca 2021 r. z pozbawieniem go uprawnień właścicielskich i całkowitym zakazem parkowania na nieruchomości pojazdów. Oczywistym bowiem jest, że stwierdzony przez organy proceder dotyczył gromadzenia, z dużym prawdopodobieństwem na skalę komercyjną, wraków i części pojazdów, co odbiega od standardowego parkowania samochodów na użytek nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym.

Reasumując, zdaniem Sądu skarżący nie wykazał by organy dopuściły się rażącego - a więc oczywistego, widocznego gołym okiem- naruszenia prawa, zarówno materialnego jak i procesowego. Powołane przez stronę okoliczności nie dowodzą, by określona w art. 156 § 1 pkt 2 kwalifikowana wada wystąpiła w rozpoznawanym przypadku.

Odnosząc się do zarzucanej niewykonalności decyzji z dnia 5 lipca 2021r., wyjaśnić należy, że przepis art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowi, że organ administracji stwierdza nieważność decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Wymaga to stwierdzenia, że w dniu wydania decyzji istniały okoliczności uniemożliwiające wykonanie decyzji, czyniące ją niewykonalną, które nie ustąpiły i decyzja w dalszym ciągu nie może ulec wykonaniu. Ponadto niewykonalność decyzji zachodzi wówczas, gdy nie ma możliwości technicznych jej wykonania lub istnieją prawne nakazy bądź zakazy, które stwarzają nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji. Niewykonalność prawna oznacza więc brak możliwości zastosowania się do decyzji z uwagi na istniejący w obowiązującym porządku prawnym zakaz lub nakaz określonego zachowania pozostający w sprzeczności z wydaną decyzją. Tymczasem z akt sprawy jak i twierdzeń samego skarżącego wynika, że decyzja pozostaje w obiegu prawnym i jest wykonywana również w technicznym aspekcie, co wyklucza zastosowanie w sprawie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Skarżący przyznał, że uprzątnął część pojazdów zalegających na nieruchomości. Ponadto o rzekomej niewykonalności decyzji nie może świadczyć brak prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego. Decyzja wydana przez organy nie jest w żadnej mierze związana z prowadzeniem jednoosobowej działalności gospodarczej, a dotyczy samowolnej zmiany zagospodarowania terenu będącej wynikiem urządzenia składowiska odpadów na terenie o przeznaczeniu mieszkalnym.

W sprawie Sąd nie dopatrzył się również wystąpienia innych wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Sąd doszedł do przekonania, że wniosek o stwierdzenie nieważności (jak i skarga) polemizują z wydaną decyzją w sprawie. Sąd nie dopatrzył się zarzuconych przez stronę kwalifikowanych wad decyzji, które miałby świadczyć o jej nieważności. Zgodzić się należało z organami, że co do zasady nieruchomość przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną nie może być samowolnie przekształcona w teren składowiska części samochodowych i wraków pojazdów. Zasadą wyrażoną w art. 59 ust. 1 u.p.z.p. jest bowiem, że zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wymaga ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy. W sprawie bezspornie ustalono, że skarżący nie uzyskał decyzji o warunkach zabudowy, a decyzja z 11 lutego 2014 r., nr [...] i załącznik nr [...] do niej nie sankcjonowały stanu jaki stwierdzono na nieruchomości skarżącego. W tych okolicznościach nakazanie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania działki nr [...] nie może stanowić o nadmiernym ograniczeniu prawa własności skarżącego.

W tych okolicznościach skarga podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.