Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1604/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 7
journal: Dz.U. 2014 poz 1414
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
article: § 11
journal: Dz.U. 2010 nr 15 poz 80
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz  właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie NSA Wiesław Morys (spr.) del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant asystent sędziego Katarzyna Kudrzycka po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1512/15 w sprawie ze skargi M. T. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany prawomocnego orzeczenia komisji lekarskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem uwzględnił skargę M. T. na sprecyzowane w sentencji orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] i uchylił je oraz utrzymaną nim w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], oraz orzekł o kosztach postępowania.

Jak wynika z uzasadnienia tegoż wyroku zapadł on w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...], po przeprowadzeniu badań oraz konsultacji, orzeczeniem z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], uznała M. T. za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej (kategoria N – Zał. 1 Grupa II) na podstawie następującego rozpoznania: otyłość olbrzymia (BMI - 40,5) u osoby z zespołem Ebsteina z falą zwrotną przez zastawkę trójdzielną oraz z współistniejącym blokiem prawej odnogi pączka Hisa w zapisie Ekg znacznie upośledzająca sprawność ustroju – § 1 pkt 9, § 38 pkt 9, § 38 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. 2010 Nr 15 poz. 80 ze zm.). Wymienione orzeczenie M. T. odebrał w dniu [...] października 2013 r. Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. złożył wniosek o jego zmianę w trybie art. 155 K.p.a., przez stwierdzenie, że jest zdolny do zawodowej służby wojskowej, względnie o zmianę tego orzeczenia przez stwierdzenie, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą wojskową. Wskazał na naruszenie norm prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia przez niewłaściwe zastosowanie art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na nieuwzględnieniu przy podejmowaniu orzeczenia, co także nie znalazło w ogóle odzwierciedlenia w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, innych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, wedle których w dniu orzekania jest on całkowicie zdrowy oraz brak poparcia podstaw orzeczenia wynikami konkretnych badań lekarskich lub wynikami jego leczenia. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...], działając na podstawie art. 155 K.p.a., decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], odmówiła zmiany prawomocnego orzeczenia z dnia [...] maja 2013 r. W uzasadnieniu wskazała, że w związku z brakiem nowych okoliczności oraz po ponownym przeanalizowaniu dokumentacji, podtrzymuje ustalenia zawarte w orzeczeniu dotychczasowym. Na skutek odwołania M. T. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 155 K.p.a., utrzymała w mocy powyższą decyzję. W jej motywach podała, że decyzja Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nie jest, wbrew twierdzeniom skarżącego orzeczeniem, a stanowi jedynie rozstrzygnięcie wniosku o zmianę orzeczenia na podstawie art. 155 K.p.a. Zawiera wszelkie niezbędne elementy wymagane przez K.p.a., w tym wskazanie stron, podstawę prawną, rozstrzygnięcie, uzasadnienie oraz pouczenie o możliwości odwołania. Nadto podniesiono, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] nie posiadała w tej sprawie swobody decyzyjnej, gdyż orzekając o zdolności do zawodowej służby wojskowej związana była przepisami cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. Nie mogła więc postąpić inaczej, aniżeli odmówić zmiany orzeczenia. Rozpoznane u orzekanego schorzenie stanowi bowiem o jednoznacznej kwalifikacji niezdolności do służby.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący M. T. wniósł on o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego go orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] zarzucając naruszenie norm prawa procesowego poprzez uchybienie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., polegające na braku uzasadnienia prawnego i faktycznego orzeczenia oraz rozważania wszelkich okoliczności i dowodów mających wpływ na treść rozstrzygnięcia oraz brak przytoczenia konkretnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Stwierdził, że treść zaskarżonego orzeczenia lekarskiego budzi poważne wątpliwości natury formalnej. Mianowicie jego uzasadnienie zawiera jedynie opis stanu faktycznego sprawy. Brak jest natomiast w nim odniesienia do konkretnych przepisów prawnych oraz subsumcji stanu faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 1324/14, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podano m.in., że zgodnie z art. 155 K.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Z powyższego przepisu wynika więc, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, b) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, c) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Innymi słowy przedmiotem postępowania prowadzonego w tym trybie jest sprawdzenie, czy w sprawie nie zachodzi któraś z określonych w art. 155 K.p.a. przesłanek przemawiających za uchyleniem bądź zmianą decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym. Decyzje zapadające w tym trybie mają charakter uznaniowy. W ocenie Sądu meriti organy nie zbadały sprawy pod tym kątem. Jednocześnie wskazał ten Sąd, iż ponowne merytoryczne badanie sprawy jest wyłączone, a zmierzające ku temu zarzuty winny być podniesione w odwołaniu, którego skarżący nie złożył. Na koniec zaś wskazano, że: "Ponownie rozpoznając sprawę organy rozpoznają wniosek skarżącego o zmianę orzeczenia w trybie art. 155 k.p.a. w oparciu o wskazane w tym przepisie przesłanki, zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego".

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], na podstawie art. 155 K.p.a., odmówiła zmiany prawomocnego orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] maja 2013 r., nr [...]. W jej uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podano, że podejmując powyższe rozstrzygnięcie Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] nie posiadała swobody decyzji, bowiem zgodnie z Załącznikiem nr 1 Rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, dla § 1 pkt 9 przypisanemu w/w schorzeniu ustawodawca jednoznacznie określił kategorię zdrowia N (trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej). Zmiana orzeczenia dotychczasowego przez uznanie orzekanego za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, o które wnioskował, stoi w sprzeczności z w/w przepisami prawa. Brak jest również możliwości zmiany w/w orzeczenia poprzez uznanie, iż inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą wojskową, o którą wnosił również pełnomocnik orzekanego, gdyż sprzeciwiają się temu przepisy szczególne, tj. rozporządzenie MON z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz. U. Nr 62 z 2003r. poz. 567 ze zm.). Schorzenie powodujące u orzekanego inwalidztwo nie jest wymienione w cytowanym powyżej rozporządzeniu, co nie pozwala na stwierdzenie, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą wojskową. W ocenie organu w przedmiotowym trybie nie może dojść do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Zatem przesłanki z art. 155 K.p.a. nie zostały spełnione. Na skutek odwołania strony, zasadzającego się na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, w tym niewyjaśnieniu sprawy i braku właściwej oceny dowodów, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 155 K.p.a., utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r. W jej uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podała, że RWKL w [...] rozpatrując wniosek w trybie art. 155 K.p.a. zbadała, czy w sprawie zachodzą łącznie przesłanki wymienione w przytoczonym przepisie, które warunkują możliwość zmiany ostatecznego rozstrzygnięcia. W zaistniałym stanie faktycznym przynajmniej jedna z obligatoryjnych przesłanek wymienionych w art. 155 K.p.a. nie została spełniona, gdyż przepisy szczegółowe nie pozostawiają swobody decyzyjnej w zakresie kwalifikacji rozpoznanego schorzenia do określonej kategorii zdolności do służby. W tym trybie nie przeprowadza się też dodatkowych badań, bo nie służy on ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący M. T. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego zarzucając naruszenie norm prawa procesowego poprzez uchybienie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., polegające na braku uzasadnienia prawnego i faktycznego orzeczenia oraz rozważenia wszelkich okoliczności i dowodów mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, nadto na braku przytoczenia konkretnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W ocenie skarżącego uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera jedynie opis stanu faktycznego sprawy. Brak jest natomiast w nim odniesienia do konkretnych przepisów prawnych oraz subsumcji stanu faktycznego. Organ drugiej instancji, podobnie jak organ pierwszej instancji, nie wziął także pod uwagę tego, iż skarżący nigdy nie był poddany leczeniu psychiatrycznemu przez okres trwający dłużej niż 9 miesięcy, co miało wpływ na kwalifikację schorzenia.

W odpowiedzi na skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne podała, że w przypadku rozpoznanej u skarżącego otyłości i schorzeń kardiologicznych, 9 miesięczna obserwacja psychiatryczna nie jest konieczna dla prawidłowego przebiegu procesu orzeczniczego, zaś uzasadnienie decyzji zawiera wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek, na których oparł się organ.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną, jednakże z całkowicie innych powodów, aniżeli wskazane przez skarżącego. Zezwala na to treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., w myśl którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Jak wskazał poprzednio orzekający Sąd w uzasadnieniu wyroku uchylającego poprzednie decyzje, należało zbadać przesłanki z art. 155 K.p.a., a następnie rozstrzygnąć wniosek. Tymczasem organ pierwszej zamiast tego stwierdził jedynie, że zmiana orzeczenia poprzez uznanie orzekanego za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, stoi w sprzeczności z przepisami prawa, zaś słuszny interes strony w rozumieniu tegoż przepisu musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 K.p.a., zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa. Z kolei organ drugiej instancji stwierdził, że żądanie orzeczenia kategorii Z – zdolny do zawodowej służby wojskowej stoi, zgodnie ze stwierdzonym na dzień orzekania stanem zdrowia, w sprzeczności z przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. i w tej sytuacji zasadnie odmówiono zmiany prawomocnego orzeczenia. Innymi słowy, organy obu instancji zamiast zbadać po kolei każdą z przesłanek wymienionych w art. 155 K.p.a., na co wskazał Sąd Wojewódzki, skupiły się na ocenie zgodności orzeczeń lekarskich z obowiązującym prawem. Jak podał Sąd meriti, badanie interesu społecznego i słusznego interesu stron nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organy poprzednio orzekające. Weryfikacja decyzji w trybie art. 155 K.p.a. dotyczy bowiem zarówno decyzji wadliwych, jak i niewadliwych. Zatem zapadłe decyzje nie mogły się ostać, a rozpoznając sprawę na nowo, organy winny rozstrzygnąć o zasadności wniosku skarżącego o zmianę orzeczenia w trybie art. 155 K.p.a. w oparciu o wskazane w tym przepisie przesłanki, zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego i wskazówkami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1324/14. Jednocześnie za przedwczesne uznał ten Sąd odniesienie się do zarzutów skargi. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 132 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wniosła Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...]. Zaskarżając je w całości, zarzuciła mu naruszenie prawa materialnego w wyniku błędnej wykładni:

1) art. 155 K.p.a., polegającego na częściowym, subiektywnym zastosowaniu jego wykładni oraz stwierdzeniu, iż decyzja o zdolności do zawodowej służby wojskowej nosi walor swobody uznaniowej,

2) art. 6 K.p.a. w związaniu z art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 11 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisjach lekarskich w tych sprawach przez jego niezastosowanie, polegające na pominięciu faktu związania organu określoną kwalifikacją prawną stanu faktycznego sprawy.

W oparciu o te zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacynej zarzuty te szeroko umotywowano, prezentując argumentację w dużej mierze zbieżną z tą, jaką organ zaprezentował w zaskarżonym orzeczeniu. Podtrzymał bowiem stanowisk, że w okolicznościach sprawy zmiana decyzji dotychczasowej była wykluczona, co szczegółowo uzasadnił w swej decyzji. Wskazał też na charakter tej decyzji, która jako związana, uchyla się spod działania art. 155 K.p.a., który dotyczy decyzji uznaniowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione zarzuty.

Na wstępie godzi się przypomnieć, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 2 P.p.s.a.) oraz podstawy odrzucenia skargi i umorzenia postępowania przed sądem I instancji (art. 189 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie nie występują te przesłanki, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Przed odniesieniem się do jej zarzutów zauważyć nadto należy, że podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania – choć nie jest to wyraźnie wyartykułowane, może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Wnoszący skargę kasacyjną, jakkolwiek czyniąc to niezbyt poprawnie formułując jej petitum, werbalnie zarzuca zaskarżonemu wyrokowi wyłącznie naruszenie prawa materialnego, do której to kategorii można zaliczyć art. 155 K.p.a., gdyż stanowi on podstawę prawną zaskarżonej decyzji, mimo iż umieszczony jest w ustawie procesowej. To oznacza, że nie kwestionuje ustalonego dotąd stanu faktycznego. Te ustalenia stanowią więc bazę rozważań zasadności wytyków podniesionych w kasacji. Trafny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 155 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Taka konstrukcja przepisu art. 155 K.p.a. powoduje, że nie można w nim upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, niejako "w kolejnej instancji". Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 K.p.a. jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, a jego celem jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej określone w art. 155 K.p.a. i czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Podczas, gdy wywody skarżącego prowadzą do konkluzji, iż jego celem jest podważenie ostatecznej decyzji. Oczywiście w tym trybie nastąpić to nie może. Należy przy tym podkreślić, iż decyzja wydana na podstawie art. 155 K.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną organu, tj. decyzją, której dotyczy postępowanie o zmianę lub uchylenie, a nie kwestii nowych (p. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 lipca 1993 roku, sygn. I SA 1892/92, ONSA 1994/3/116; z dnia 3 grudnia 2002 roku, sygn. II SA 4093/01, LEX nr 151421). Istotą tego postępowania jest sprawdzenie, czy w ustalonym dotąd stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 K.p.a. uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron, czyli w sprawie tożsamej podmiotowo i przedmiotowo. Postępowanie w tym trybie nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem (p. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 kwietnia 2000, sygn. I SA 819/99, LEX nr 55302; z dnia 2 czerwca 2000 roku, sygn. III SA 1854/99, LEX nr 43956 ). Ponadto podkreślenia wymaga, że art. 155 K.p.a. może odnosić się do decyzji dotkniętych niekwalifikowanymi wadami (niedającymi jednak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji czy do wznowienia postępowania, bo wówczas podlegają one naprawieniu w trybach nadzwyczajnych, któremu omawiany tryb nie służy) lub decyzji prawidłowych. Otwiera zatem możliwość weryfikacji decyzji podjętych w wyniku wadliwej wykładni prawa materialnego lub decyzji wydanych w ramach norm prawa materialnego - norm uznaniowych, które pozwalają organowi administracji na swobodę działania w zakresie określenia konsekwencji stanu faktycznego sprawy, a więc pozostawiają uznaniu organu wybór treści rozstrzygnięcia, a dokonany wybór może być zmieniony. Przesłankami pozwalającymi na zastosowanie tego sposobu weryfikacji decyzji ostatecznych są: zgoda strony, dopuszczalność uchylenia lub zmiany decyzji przez przepisy szczególne, zgodność z interesem społecznym lub słusznym interesem strony. Dostrzegł te okoliczności Sąd meriti, lecz błędnie w ich kontekście ocenił kontrolowane decyzje.

Wbrew jego stanowisku, w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób zarzucić organom administracji nierozpoznania jej pod kątem zbadania występowania przesłanek z art. 155 K.p.a. W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, niezakwestionowanego skutecznie przez skarżącego, nie ulega wątpliwości, że w dacie wydania decyzji dotychczasowej nie istniały żadne przesłanki umożliwiające organom administracji późniejszą jej zmianę. Ani skarżący ani organ nie dysponowali bowiem wówczas innymi wynikami badań niż te przeprowadzone na potrzeby wydania decyzji z dnia [...] maja 2013 r. Nadto, jak trafnie podniesiono w skardze kasacyjnej przepis art. 155 K.p.a. dotyczy z zasady decyzji o charakterze uznaniowym, nie zaś decyzji o charakterze związanym. Przedmiotowe orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w sprawie zdolności do służby wojskowej nie było decyzją uznaniową tego organu albowiem opierało się na wytycznych obowiązującego w chwili jego wydawania rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.) i stosownych wynikach badań lekarskich. Skoro więc ww. orzeczenie nie miało charakteru uznaniowego, to w takiej sytuacji nie można było zastosować trybu z art. 155 K.p.a. do jego zmiany. Generalnie w judykaturze prezentowany jest pogląd, wedle którego brak swobody organu co do orzekania w danej sprawie wyklucza możliwość zastosowania omawianego trybu. Jednakowoż wypowiadany jest wypowiadany pogląd dopuszczający uchylenie lub zmianę decyzji w trybie art. 154 i 155 K.p.a. również decyzji związanych. W takim przypadku możliwość zastosowania tej regulacji miałaby otwierać się wtedy, jeśli ustawa w dacie wydania tej decyzji dawałaby organowi możliwość innego załatwienia sprawy, gdyby organ znał przesłanki podnoszone przez stronę we wniosku o uchylenie bądź zmianę tej decyzji na podstawie art. 154 lub art. 155 K.p.a (zob. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 29 października 2014 r., sygn. II SA/Po 961/14, LEX nr 1571933; A. Wróbel, Komentarz do art. 154 kodeksu postępowania administracyjnego, LEX 2014). Niekwestionowany jest natomiast pogląd, że warunkiem dopuszczalności uchylenia lub zmiany decyzji w trybie art. 154 lub art. 155 K.p.a. jest stwierdzenie, że stan prawny powstały wskutek uchylenia lub zmiany decyzji będzie zgodny z prawem (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 maja 2005 r., sygn. OSK 1746/04, Palestra 2006, nr 1–2, s. 241; tezę drugą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 marca 2000 r., sygn. IV SA 391/98, ONSA 2001, nr 2, poz. 93). Organ administracji, zmieniając decyzję na korzystniejszą dla strony, nie może rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny z prawem, choćby taki sposób rozstrzygnięcia sprawy został potwierdzony orzeczeniami sądu administracyjnego wydanymi w innych sprawach (tak cytowany wyrok z 9 maja 2005r., sygn. OSK 1746/04). W niniejszej sprawie nie można zatem skutecznie postawić organom administracji publicznej zarzutu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i niespełnienia wytycznych zawartych w wyroku z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 1324/14, jak stwierdził Sąd meriti w zaskarżonym orzeczeniu. W szczególności uzasadnienia decyzji wydanych już po poprzednim wyroku zawierają wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa i wytłumaczeniem zastosowania danego przepisu prawa w konkretnej sytuacji faktycznej, w tym wskazanie związku między oceną stanu faktycznego a treścią podjętego rozstrzygnięcia. W tej sytuacji podzielić należy stanowisko zaprezentowane w skardze kasacyjnej, iż nie można uznać, aby decyzje te wydane zostały bez rozważenia art. 155 K.p.a. w świetle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Słuszny jest również argument skarżącego kasacyjnie organu, iż nie jest dopuszczalna weryfikacja decyzji tylko w oparciu o jedną przyjętą w art. 155 K.p.a. przesłankę, a mianowicie, gdy przemawia za tym słuszny interes strony (tak też wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2005 r. , sygn. akt OSK 1968/04 i z dnia 24 maja 2005 r., sygn. akt OSK 1792/04, publ. CBOSA), jeżeli interes społeczny się temu sprzeciwia. A tak jest skoro nowa decyzja byłaby sprzeczna z prawem. Słuszny interes strony jest w tym przypadku jedynie interesem godnym ochrony pod warunkiem, że nie narusza prawa. Tymczasem w zebranym dotąd materiale, w kierunku żądanym przez skarżącego decyzji dotychczasowej zmienić nie można. Stoją temu na przeszkodzie przepisy, na podstawie których została ona wydana. Wyniki badań lekarskich uprzednio zostały odpowiednio zakwalifikowane i ich inna kwalifikacja obecnie byłaby nadużyciem prawa. Niepodobna takiej operacji aprobować w państwie prawa. Ani organy administracyjne ani sądy administracyjne nie mogą na to pozwolić. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organy orzekające w sprawie nie wykroczyły poza ramy uznania administracyjnego odmawiając uwzględnienia przedmiotowego żądania.

Przeto uznać należało, że zaskarżona decyzja Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. odpowiada prawu, a odmienne stanowisko Sądu I instancji było błędne. Dlatego zaskarżony wyrok nie mógł się ostać, a skarga winna zostać oddalona na zasadzie art. 151 P.p.s.a., co Naczelny Sąd Administracyjny skonstatował rozpoznając ją z uwagi na wyjaśnienie sprawy do rozstrzygnięcia.

Z tych przyczyn, na podstawie art. 188 i art. 207 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku.